Gd29_qt Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Panegyrici Sacri R. P. Pauli Segneri, Societatis Jesu Segneri, Paolo — PANEGVRICI S A ChRI R. P. PAULI SEGNERI. SOCIETATIS JE StI, Ex Poſtrema Editione Italica Latinè redditi R. P. MAXIMILIANO RASSLER, SOC. JEſu. Accedit R. P. EUSEBII TRUCHSES, Ex eadem Societate OkRKAIIO AD S. R. E. CARDINALES Habita Fer. V. in Coœna Domini. Ité⸗ Emq uAt DISERZAYI ONES AoADEMICNX R. p. MAXIMIIIANI RASSLERB MONARCHIA S UI M MI PONTIFICIS. AE2² Editio Tertia. =ð Cum Gratia S. ivzzee Se. Wr, , . Ece Superiorum. AUG Tus ?† WVINBEIC & PBIEANEXA Sun fbns JOANNIS CASPARI BENCARD, Viduæx . Hæredum. XNO M. PCC. L. 5R — 5 —— ————— — PROCERIBUS AULAXCA. LESIIIS. Obis, quorum Encomia Liber hic NAloquitur, illum ego ex aſſeconſecro. WMALatinum feci ex Hetruſco; ut plures inteiligerent; plures Vos admirarentur, plures imitarentur. Laboris non magni magnum à Vobis proemium peto; ve— ſtrum Conſortium. Minus peterem, ſi à minoribus. Et veroô ne “ caducum pe- terem, Vos me docuiſtis: æternum autem quod deſiderem præter communem Vo- 2 bis D EDICATIO. bis Beatitatem, nihil. Si tamen audacius meritôò votum eſt, ne nihil detis, date, ut Vos imiter. Non timeo, ne eâdem ince- dens ſemitâ, eandem ad metam non per- veniam. Sed hoc, ſi volo, facio. Date er- go, ut velim: nam & hoc Coœeli donum eſt. Si volo, jam Bonum Verum amo; & hoc amanti fufficit. Amem ergo, & amem illo maximè momento, ex quo felix pen- det Ærernitas. Hoc ſi impetro, O quam bene locatus omnis labor eſt! ſic enim ero veſtro beneficio aæternuùm veſter Interpres. A. rpres Index Panegyricorum. I. fol. W Micus verus. Panegyricus in honorem S. Angeli Tutelaris, dictus Peruſiæ. . 2. Iterilitas Miraculorum, novum eximiæ Sanktitatis Argumen- AN tum. Panegyricus honori S. Joannis Baptiſtæ dictus Sonis. 13 3. Gratitudo reſuſcitata. Panegyricus in honorem S. Petri Parenti- ni Martyris dictus Urbe veteri. 27 Sanbtitas totius Orbis Terrarum obſequiis culta. Panegyricus S. An- tonii Patavini honoribus dictus Lucæ in Hetruria. 41 4 5. Solitudo clauſtralis in mediis Mundi turbis inventa. Panegyricus ho- 6 noribus S. Philippi Nerii dictus Romæ. 56 Innocens inter Pænitentes adleäctus. Panegyricus honori Beati Aloyſii Gonzagæ Soc. JEſu dictus Florentiæ. 70 7. Sanctitas ſui contemptrix honorata. Panegyricus Luce omnibus Sanctis feſtã dictus Mutinæ. 85 8 Populus fortunatus. Panegyricus in honorem Sanctæ Domũs Lau- retanæ dictus Firmi. 99 9. Thronus DEI inter homines poſitus in Vaticano. Panegyricus in honorem Cathedræ S. Petri dictus Bononiæ. 112 10. Divinæ gloriæ ſtudioſus glorid ornatus. Panegyricus honori.S. Ignatii de Lojola Soc. JEſu Fundatoris dictus Parmæ. 128 1I. Deformitas Amabilis. Panegyricus in honorem Sanctæ Sindo- nis dictus Taurini. 144 12. Cauſa Religioſorum in foro Laicorum. Panegyricus in honorem per- inde ac defenſionem Venerabilium Ordinum Regularium dictus Placentiæ. 153 NK 32 13. Inge- 13. 14. 15. 16. Iz. 18. 19. 20. 21. 22. 23. INDZEX PANEGTNCORuM. fol. Ingenium D E 0O conſecratum. Panegyricus honori S. Thomæ Adquinatis dictus Genuæ. 172 Santtus in Aulau. Panegyricus honori S. Anſelmi Epiſcopi Lu- cenſis & Protectoris Mantuani dictus Mantuæ. 187 Mirabilia non amplius miranda. Panegyricus in honorem S. Fran- ciſci Xaverii Indiarum Apoſtoli dictus Mediolani. 207 Origo hoc amplius glorioſa, quò magis occulta. Panegyricus pro Imma- culata Conceptione Mariæ Virginis dictus Ravennæ. 224 Primus pro Chriſto Martyr. Panegyricus honori S. Stephani Pro- tomartyris dictus Vicentiæ. 239 Unus in omnibus DEl donis eminens. Panegyricus honoriS. Joan- nis Evangeliſtæ dictus Florentiæ. 255 Nomen ſuper omne Nomen. Panegyricus honori ſanctiſſimi Nomi- nis JESII dictus Anconæ. 371 Vonſus MARID Virginit. Panegyricus honori S. J oſephi dictus Piſis. 385 Foriunata in invenienda gratid. Panegyricus die Virgini ab Ange- lo ſalutatæ ſacra dictus Romæ. 401 Maria Virgo Maxima in oculis D El, Minima in oculis ſuis. Panegyri- cus Luce Virgini ab Angelo ſalutatæ ſacra dictus Vene- tiis. 15 DEUS Alſconditu. Sermo de ſanctiſſimo Sacramento habinus in Comprecatione 40. horarum. S= Scſc UILomm. DR K NR — 7 AN PRIVI- — — 2 — —— Rer 4 KWür tenote card,¹ eponi Oyen Atemn, tur; Ide tati Drin Nos ſub m, a blopoli, tümſen! tetdicin Cecen 4 Romani! latum fin Pportate Wuntater Aldverd Gae Dbrdus ci Ca andum . Nro C lamllc kiin ton 1 8. Thon e . 1 en e i em 5. Pen ,. Pr0 Imma. nnc. 224 Phani bro. „„ 3 Ni5. ſoan. 2ſſ HmiNomi- VI ephi didus 36ô6 jabAnge⸗ 401 banegyri- tus Vene- , 0 habitus PRIVI. PRIVILE GIUM CE£SAREUM. AROLUS Sextus divinâ favente Clementiâ elecus Romano- rum Imperator ſemper Auguſtus, ac Germaniæ, Hiſpaniarum Hungariæ, Bohemiæ, Dalmatiæ, Croatiæ, Slavoniæ, &c. Rex, Archidux Auſtriæ, Dux Burgundiæ, Styriæ, Carinthiæ, Carniolæ & Würtembergæ, Comes Tyrolis &c. Agnoſcimus & notum facimus tenore præſentium univerſis, quòd, cùm nobis quondam Caſpari Ben- card, Academiæ Dilinganæ Bibliopolæ Vidua & Hæredes humillimè exponi curârint, quem in modum P. Pauli Segneri Soc. JEſu omnia Opera latina & germanica prælo committere reſolverint, vereantur autem, ne Æmulorum invidià Impendii & Laboris ſui fructu fruſtren- tur; Ideôque demiſsè nobis ſupplicarint, quatenus eorum indemni- tati Privilegio Noſtro Cæſareo ſuccurrere clementiſſimè dignaremur; Nos ſubmiſſæ pariter ac æquæ eorum petitioni annuendum cenſueri- mus, ac proinde Authoritate Noſtra Cæſarea omnibus & ſingulis Bi- bliopolis, Bibliopegis, Typographis, & aliis quibuscunque rem libra- riam ſeu negotiationem exercentibus firmiter inhibemus, vetamus ac interdicimus, ne quis ſupra nominata opera ſub hoc aliòve Titulo per decem Annorum ſpatium ab hodierna die computandum, intra ſacri Romani Imperii, & Regnorum, Ditionumque Noſtrarum hæredita- riarum fines recudere, vel aliis recudenda dare, aliorſũmve impreſſa apportare, vendere vel diſtrahere citrà præfatorum Impetrantium voluntatem & aſſenſum in ſcriptis obtentum auſit vel præſumat; ſi quis verò ſecùs faciendo Privilegium hoc Noſtrum ſeu interdictum violare, contemneréque præſumpſerit, eum non ſolùm ejusmodi Exem- plaribus ubicunque locorum repertis ſeu aliorſùm apportatis (quæ dicti Caſpari Bencard Vidua & Hæredes ſive propria Authoritate, ſi- Ve Magiſtrats ejus loci auxilio ſibi vendicare poterunt) de facto pri- vVandum, ſed & decem Marcarum Auri puri ponâ rario ſeu Fiſco- Noſtro Cæſareo & parti læiæ ex æquo pendenda, omni ſpe veniæ ſub- lata mulctandum decernimus, dummodò tenor hujus Privilegij No- ſtri in fronte Librorum impreſſus reperiatur, & præter jam tradita, . etiam etiam reliqua Editionum Exemplaria, tum latini, tum germanici idio- matis Conſilio Noſtro Imperiali Aulico exhibeantur; Mandamus itaque omnibus & ſingulis Noſtris & ſacri Romani Imperij, Regno- rumque & Dominiorum Noſtrorum Hæreditariorum ſubditis & fideli- bus dilectis tam Eccleſiaſticis, quàm ſæcularibus, cujuscunque ſtatus, Gradus, Dignitatis aut Ordinis extiterint, præſertim veròô iis, qui in Magiſtratu conſtituti vel ſuo, vel ſuperiorum ſuorum loco aut nomi- ne Jus, Juſtitiämque adminiſtrant, ne quempiam Privilegium hoc Noſtrum Cæſareum impunè violare, ſpernere aut transgredi patian- tur, ſed ſi quos contumaces compererint, conſtitutâ à nobis mulctâ eos puniri, & quibuscunque modis idoneis coërceri curent, quatenus & ipſi graviſſimam Noſtram Indignationem & prædictam poœnam evi- tare voluerint; Harum Teſtimonio literarum manu Noſtra ſubſcrip- tarum, & Sigilli Noſtri Cæſarei appreſſione munitarum, quæ daban- tur in Civitate noſtra Viennæ die decima nona Septembris, Anno milleſimo ſeptingenteſimo vigeſimo primo. Regnorum Noſtrorum Romani decimo, Hiſpanicorum decimo nono, Hungarici & Bohe- mici verò undecimo. CAROLUsS. (. S.) Vt. Fridericus Carolus, Comes de Schönborn. Ad Mandatum Sac. Cæſ. Majeſtatis proprium, J. S. Hayeck de Waldſtätten. AMI- AN. Zeatu inicnadn longot menum fruncar. becteyel eos wul tamen ce ecru enim eo Molcor⸗ lenti, 4 llls nen did il un, I Merunde ſei⸗ OINNe te . Ae n, damnz, 41 tmanicfidi⸗ eri hn Hegnn. itis aunqneſtang, 10 iis, gui in 0 aut nom.. ilegium hoe edi patian. obis mulc t, quatenus poenameri. ra ſubſeni. Jue daban ris, Anno Noſtrorum ci & Bohe- oprium ſtätten. O ) . . en e S e e AMICUS. VERUS. PANEGYRICIS IN HONOREM S. ANGELI TUTELARIS DICTUS PERUSIE. Beatus qui invenit Amicum verum. Uæcunque Reſpublica pcenas in facinoroſos ſta- tuit, ſeveris legibus ac ſupplicijs in Falſarios & Adulteratores præcipuè animadvertit: quis hoc negaverit? Longobardi adulterantibus monetas, manum, tanti ſceleris miniſtram, truncare ſolebant. Exilium jisdem decreverant Synopes incolæ; capite eos mulctabant Athenienſes: magis tamen commenſum fſceleri ſupplicium Suecorum Gens excogitavit. Cùm enim eorum in terras appulſi eſſent e Moſcovia Mercatores aliqui fraudu- lenti, qui Incolarum abuſi bonitate falſis mercimonia monetis exercebant, quid illi ceperunt conſlij? College- runt, quidquid uſpiam nanciſci po- tuerunt ejusmodi monetarum: & ex his, ignis vi liquefactis, bulliens mi- ſeris illis bahneum pararunt, in quo omnes ſordidâ eâ mercaturâ contra- ctas labes eluerent. Qualecunque falſi ccimen, aut in ſigillis, aut men- luris, ponderibus aut ſcripturis, aut Pannis, quis inter Ægyptios admiſil- ſet, fraudem eam utriuſque manus, R. P. Segneri Pauegyt. Eccl. 25. uno ictu reſectæ, jacturâ luebat. Ale= Xander Severus e Miniſtrorum ſuoe- rum numero aliquem, qui magnam potentiam mentitus, fallacibus pro- miſſis, & ſpe inani credulos paſce- bat, ſic atrociter mulctavit. Publico in foro alta ex trabe pendulo in terram capite ſuſpendi hominem juſſit: ac- cenſo mox infra igne ex humida viri- dique materia, lento hoc, & crudeli denſi fumi ſupplicio mori hominem compulit, cùm interit triſti præco- nio altùm quidam adſtantium ingemi- naret: Fumo pereat, qui ſjamss vendidit. Imò ne nomen quidem ſuum apud Romanos Græcôſve cuiquam mutare fas erat in aliud non ſuum: unde quid hoc fraudis genere deliquiſſe deprehen- deretur, exilio luebat dolum, ſi liber erat; ſuſpendio, ſi ſervus. Longiunus etiam Philippus Macedo progreſſus eſt. Cùm enim in Judicum nume- rum adlegiſſet virum egregium, ab Antipatro ſibi commendatum, ubi ſubinde intellexit; ſolere hunc pere- grino colore capillos tingere, ut au- rum propiùs æmularentur, confeſtim loco eum movit, cum dicto, ùt Plu- A tarchus . PANEGYRICUS PRIMVUS, tarchus ſcriptum reliquit: Infido in crinibus, nihil putare ſe in negotijs fi- dendum. De Notarijs, de Teſtibus, de Nuntijs deceptoribus quid dicam? Palàm eſt, non fuiſſe Populum, qui non legibus ſeveriſſimis eos à ſe quàùm longiſſime arcere curaret. Tantò proin miror vehementiùs, nullàâ vi- ciſſim in Republica legem ullam la- tam aut Ppœnas decretas, contra eos, qui Amicitiam adulterabant; etſi hâc inter Mortales nihil pretioſius, nihil ſalutarius, nihil ſanctius reperiatur. An deſunt fortaſſis, qui mercem tam nobilem adulterent? an non verius, omnis platea, omnis domus falſlum amicum habet? videturne vobis vera omnis, & ſincera amicitia eorum, qui hoc vinculo arctiſſimè inter ſe nexi identidem apparent? fallitur, qui ſic judicat: vere enim plerique falſi ſunt. Falſæ ſunt illæ eorum ſa- lutationes, falſi riſus, falſæ corporum inclinationes, falſa promiſſa, falſa, quam ex ijs auditis, ſinceriſſimorum Officiorum profeſſio. Ita omnino, Auditores! falſa ſunt hæc omnia. Cur igitur, ſi tam multi mercem tam no- bilem corrumpunt, nullæ in eos le- ges, nullæ cataſtæ? Non ob aliud la⸗ ne, quâm quia multi ſunt. Si quid- quid uſpiam falſorum amicorum eſt, locum in Republica porrò non habe- ret, miſeræ civitates! quâàm rarus in vobis repente populus appareret? in quas ſolitudines, in quæ deſerta ſyl- veſtria plateæ veſtræ ſubitò mutaren- tur ? Tam fſurdi eſtis, ut ad aures ve- ſtras non allabatur illa Sapientis vox: Beatus, qui inyenit Amicum verum? Quod idem eſt ac dicere: verum in⸗ ter mortales amicum invenire tam ra- ra res eſt, ut quiſquis talem invenerit, is ptofectò felix ac beatus dici poſſit. Sic alibi dixit: Beatus, qui non eſt lap- Eccl. 14. 1. ſus in verbo: iterumque aliàs: Beatus, Eccl. 31. 8. qui poſt aurum non abijt, ut indicaret; non illud minùs, quaàm iſta inter e- ventus rariſſimos numerandum. Sed macti animis, Auditores! Si enim mea me non kallit opinio, fingulis ego vobis verum hunc amicum inve- ni. Et quem illum? Tutelarem ve- ſtrum Genium. O utinam illum nôſ- ſetis, Fideles, utinam néſſetis! cre- dite mihi, nemo: nemo hujus Mun- di amicorum majori vobis in pretio eſſet! Hoc ergo mihi hodie propoſi- tum eſt, ut palàm omnibus faciam, quàm veré ille talis ſit; ut unà omnes erubeſeamus, ſi forté apud nos non eo loco eſt Amicus verus, quo eſt, & toties quidem, Amicus falſus. Siquid eſt, cujus gratiàò magni in- ter homines fieri debeat, & carus ha- beri Amicus, id eſſe crediderim, ut opportuno tempore ac loco fidele conſilium ſuggerat: Conſilio recto nihil utilius: vetus Menandri dictum eſt. Quis autem vulgo amicorum eſt, àA quo iſtud nobis quocunque in nego- tio promittere poſſimus? hic errat ig- norantiâ, ille decipit commodi pro- prij ſtudio, alius prodit invidiâ: quàm multi, ut abſint cetera, offen- dendi metu adulantur, & laudant Ammonis libidines tanquam indolis excitatæ argumenta; Abſolonis per- duelliones, ùt facta fortia; Roboa- mi oppreſſiones, ùt Heroum glori- am- . lf. 1: . e 1,4 feltio, npes nagts ſiunge Flral daca laejn telue⸗ Ger to ger⸗ Du3I, gui len t: n mignn cote lberan mor, liſcantu ſes, ſe legation Wites un beris 6 Vie lat lt opr lio mo tuln tert Fidemn n c MN Ctenn Uthe e ite elicn Ee int koria Utione erumin: tam ka. nyenerit .l poſit. n eſ lay. Errlie Beitt krel zi, ndicaret, Linter e⸗ um. Jed Li enim fingbli Im Inve- irem ve- lum nol. ! gre. us Man- 1 pretio topoſi aciam, omnes 105 non 00 eſt 1 us. Ars n- tim, ut o üdele tum eſt. eſt 1 in nego⸗ errat ig- odi pto⸗ nvidii: 1, oßen. hudnt n inols ſonis ber⸗ Roboꝛ⸗ 4 gloti. den⸗ DE S. ANGELO CUSTODE. 3 Pe benef. am! Nemo ex animi ſui ſententia ſua- 1. 6. 4. 30. Jet, diſſuadétque; verba ſunt Senecæ, ſed adulandi certamen eſt, & una con- tentio, quis blaxdiſſimè fallat. Sic ut ipſi hodie etiam Concionatores in Au- cupes mutati videantur; adeò nihil magis timent, quâm ne terreant; & ſi unquam inter ſe certant, cujuſnam ſylvula pluribus habitetur, id non clamoribus, ſed ſibilo efficiunt. Nul- la ejuſmodi ſulſpicio in Angelum Tu- telarem cadit. Ille non tantùm ſtu- det horà, & ocsaſione qualibet ſug- gerere, quod rebus noſtris ſit utiliſſi- mum, ſed inſuper credi vix poteſt, quàâ ſemper libertate verum nobis di- cat: nec enim dubitandum, quin magna pars illarum admonitionum, correctionumque tam fidelium, & liberarum, quibus in animo corripi- mur, cùm peccamus, ab ipſo profi- ciſcantur. Ibat in tgyptum Moy- ſes, ſic jubente DEO, ut celebri illa legatione fungeretur, ibantque illi co- mites uxor Sephora, cum parvulis li- beris Gerſa & Eliezer: cum ecce ad viæ latus greſſum flectentibus armatus ſeſe opponit Angelus, & exerto gla- dio mortem minitatur. Quid agit tum tertia mulier? prehendit mox la- pidem acutum, & idonea ad ſecan- dum acie, eòôque minorem, quem ad- motum pectori geſtabat , filiolum circumcidens, ita placat Angelum, ut hic videri deſinat, & in offenſo pe- de iter proſequi ſinat. Curioſum eſt, e ſacris Interpretibus ſincerè ac candi- de intelligere, quomodo hæc ſe hi- ſtoria habuerit: meliorum ex ijs nar- ratione ita accidit. Natus erat Moyſi pPaulò ant, quâm iter in EÆgyptum capeſſeret, Eliezer: unde metuens il- le, ne itineris tam longi ac difficilis incommoda vulneris recentis curatio- ni obeſſent, neglexerat circumciſio- nem, eâmque in tempus aptius, & habitationem ſtabilem rejecerat: cùm enim tum à DEO conſtitutus eſſet Le- gislator ſupremus, non timebat, ne quis ex populo ejuſce procraſtinatio- nis cauſam quæreret; ſed cenſebat po- tius, jus fasque ſibi eſſe, ſuum in fa- vorem leges benigniùs interpretari, & (ut Principes ſolent) earum ſibi gratiam facere, aut obſervare laxiùs, ut ſibi collubitum eſſet, earum rigore temperato. Siccine? (ajebat tum Angelus) quod nemo tibi exprobrare alius audebit, ex me audies; atque ita præſentem ſe ſiſtens vultu feroci, ſed profuturo, fecit, ut errorem agno- ſceret, & officium expleret. Adver- L. I. er. ſus eum Angelus gladium intentat (ita 125. hac de re Iſidorus Peluſiota diſſerit) ut legis, ad quam expiendam proficiſce- batur , tranſgreſſionem ipſi obijceret. Nam cùm Legislator à DEO inſtitutus eſſet, ac legem accuratiùs ſervare debe- ret, ipſe primùm hanc violabat. Non dixerim jam ego, ſic etiam Cuſtodem noſtrum Genium aſpecçtabili form4â nobiſcum facere conſuèéſſe: dicite ta- men, Auditores! morfſus illi animi tam vivi, ſtimuli illi tam pungentes, quos admiſſo peccato ſentimus vel inviti, Suntne aliud forſan, quàm gla- dij, quos ad nos terrendos pectori admovet, & tam ingenua fide ex- probrat peccata, de quibus amicorum aliorum nemo nos admonet, aut re- A 2 pre- 4 PANEGYRICUS PRIMVsS, prehendit? Quamquam erravi, dum hæc intus tantuùm geri dixi: Etiam alpectabili ratione nonnunquam ſin- cero officio Angelus fungitur; cujus rei fidem nobis faciet Franciſca Ro- mana, quæ, quia, quos audiebat à ſuis agnatis ſermones, leves ac lubri- cos, non abrupit, colaphum acce- pit ad Angelo, quo notata dolens er- rorem ſuum ſe in conclave recepit. Fidem faciet Germanus ille Adole- ſcens, qui ſecutus ſocios, ad profa- num conſortium invitantes, tam ſo- norãâ ab Angelo alapâ percuſſus eſt, ut ſemianimis humi provolveretur. Fidem faciet Monachus ille Coloni- enſis, cui Liffurdus nomen, qui ad exeundum Monaſterio pellectus, dum jam conſilium tam nox'um exequi pa- rat, videte quàm provide & ſagaci- ter retentus ſit à ſuo Tutelari Genio; quin neceſſe eſſet aliis compedibus vincire abiturientem. Stitit ſe ille ſpectabilem Angelus nocte, quà ſeſe ad fugam impiam accingebat; & vo- ce plenàâ Authoritatis, vultu ad ſeve- ritatem compoſito, ſequi ſe juſſit. Obedijt miſer, séque ad commune cœmiterium deduci vidit, in quod mox atque pedem intulit, ecce ape- rire ſeſe ſepulchra omnia. Pronum eſt judicare, quo animo in eventu tam inexpectato is fuerit: & verèò jam fugitivum pedem referebat feſti- nus, unde venerat, cuùm Angelus ma- nu prehenſo; ſiſte, inquit, & ocu- los mecum defige in cadaver hoc ho- minis, vix nuper defuncti. Agno- ſcisne illum? Videsne oculos hoc in- trorſum fugientes? videésne labra hæc putrida? talis tu paulò pòſt eris, & non cogitas? imò cogitas deſerta Re- ligione remeare in ſæculum 2 Mox eum poſt ſe rapit ad tumbam aliam, ut ibi alia tetriora adhuc cadavera con- templetur, sicque ad alias ex alijs tra- here parantem, Ah! reſpondit miſer, latis eſt, ſatis eſt: Parce mihi Domi- ne, parce, non enim illa poſſum videre. Nihil autem motus his Angelus de- ferre ejus precibus anté noluit, quàm juraret infelix, ſe conſtantem in Mo- naſterio ad mortem uſque perſevera- turum. Hac ſide data, magna hu- manitate é cœmiterio in Cellam eum reduxit, & ſuo compoſitum in lectu- lo reliquit omni anxietate abſterſa. Quis vobis ad hanc hiſtoriam, quam Cæſarius in Commentarios retulit, eſt ſenſus, Auditores? Potuitne Angelus ad frenandam tentati hominis pertur- bationem modo magis efficaci, ſimul- que magis conſtanti, intrepido & fi- deli uti? Dicat igitur fidenter Grego- rius: Hunc ſolum mibi amicum aſtimo, ꝛ. Lac. 37. per cujus linguam meæ maculas mentis ter- go. Et hoc ſi ita habet, quis Tute- lari noſtro Genio Amicus ſincerior inveniri poteſt, de quo non eſt ti- mendum, ne unquam mentiendo no- bis blandiatur, aut ſubtimidus culpas noſtras molliter palpet, pro eo, quòd eas premat fortiter, & omne vene- num exprimat? Utut tamen res habeat, conſilium dare, & corrigere, gemina ſunt ami- citiæ effecta, quæ fidem quidem ami- ci probent, nullo tamen ipſi ſtent impendio: imò, ſi rem momentis ſuis æſtimamus, his ille gradu no⸗ am un 8 one . eculet , gloenn ſit, an ſotdidun lchel. ot 4 vls⸗ Amiciti ſtram? ſterioc nis ei nolee⸗ io Nel Yuothe⸗ ilos elt. lelongi Mroin ficio tan CAlSa A ſoopis offcio N hibvit A lalciclos id boe leſouit, In munere ſitt, du tur, Aube llit? un tun Ulctie henn conde neſtien kelugit lutulen wet man 1ls, n ie eri, delettzhe. m? Mor bam Aiam, AVera con- ex dlis tra. Ondit mile, mihi Domi. un pigen, Angelos de. luit, uamn tem in Mo. Perleverz. magna hu.- Cellam eum um in ledu. ite abſterla. tiam, qun S ketulit, eſt itne Angelus minis pertur- icaci, ſimil⸗ repido f⸗ nter Grego⸗ icum aſtino, 1,luß as mentitte⸗ quis Tute. eus ſinceriot non elt i⸗ entiend0 no⸗ nidus cllou ro eo? qud omne vene⸗ na ſunt auml⸗ guidem amn. . ipi ſtent uo- gradt *„ De aßſc. 7 DE S. ANCELO CUSTODE. 2 dam altiore ſe conſtituit, & Superio- ris munere fungitur. Majus quid eſt, ſi amici causâ laborem nullum recuſet; ſed obeat pro ipſo munus quodeunque, nullo diſcrimine nobile ſit, an plebeium, ſplendidum, an fſordidum: nihil recuſando juxta id, l. quod de amicitia ſcripſit Ambroſius: I. c. 16. Amicitia ſuperbiam neſcit. Fidem ve- ſtram appello. Quo tandem in mini- ſterio cuperetis videre Angelum homi- nis, ejus cuſtodiæ crediti, bono & com- modo egregiè abjectum? in miniſte- rio Medici? atqui talem ſe præſtitit Timotheo, à quo febrim depellere viſus eſt. In officio Chirurgi? hoc defungi voluit erga Chriſtinam, cu- jus proin ulcera contrectavit. In of- ficio famuli à cubiculis? hoc obiit causa Aurelii, cujus idcirco conclave ſcopis purgare conſpectus eſt. In officio Nuntij veredarij? talem ſe ex- hibuit Antonio, ad quem literarum faſciculos detulit. In officio Bubul- ci? hoc quoque Iſidori amore non reſpuit, dum boum ejus curam egit. In munere Nautæ? hoc Baſilidi præ- ſtitit, dum navim, qua ille veheba- tur, gubernavit. In Veſpillonis ob- ſequijs? hæc ille exhibuit Landradæ, dum tumbam ipſi apparavit. In co- qui ſordido miniſterio? nec hoc Eut- berto præſtare grave duxit, cibos illi condire vilus. An & in Ancillæ do- meſticæ abjecta conditione? nec hanc refugit, conſpectus. Wangdergiſilo lutulentas veſtes abſtergere, & ſuil- met manibus, dubites majorine amo- ris, an demiſſionis prodigio, repur- gare. Quid vobis videtur, Audito- res? Non vos latet communis illæ mortalium conſuetudo, quâ cum pro- ſpere ipſis cadunt omnia, amicorum obliviſcuntur, quorum abjecta con- ditio eſt, eòque negligunt. Sic, ſi meminiſtis, notus ille Pharaonis Re- gis Pyncerna revocatus in Aulam, & priſtino admotus muneri, omnem amiſit Joſephi amici memoriam, quem in vinculis reliquerat. Succedentibus, Gen. 40. prc ſperis oblitus eſt interpretis ſui. Pe-23. rinde ac ſi indignum reputaret, ſeſe cu- rà ſervi miſerabilis, egeſtate prefſi, & ſuo pœdore ac ſqualore tabeſcen- tis. Pudebat illum Joſephi meminiſſe In Genes. (verba ſunt Guilielmi Hamari Inter-ibid. pretis) & in ſublimi aula verſans, quid infrà ſe ageretur, non videbat. Quis igitur noſter e diverſo ſenſus eſſe de- bet de Angelo ad noſtri cuſtodiam deſtinato, qui in tanta licèêt felicitate, glorià, magnitudine, dignitate per- petuò collocatus, non demittit ſe tantùm agendum cum amicis, tanto infrà ſe gradu poſitis, ſed ijs etiam famulatur in miniſterijs tam vilibus & contemptis? An non hoc eſt oſtende- re fidem, quam inter homines vix un- quam reperire ſit? Quis jam formidet, ne nos deſti- tuat in perioulis, ſi tanto noſtri amo- re fertur? ne afflictos fugiat, ne in neceſſitate deſerat? Miſerum illum, quiſquis, dum adverſis premitur, ſpes ſuas in amico mortali reponit. Ple- rique illorum piſcibus non abſimiles ſunt, quos Pompilos dicunt, qui quamdiu navis plenis velis altum per mare volitat, ludibundi & ſubſultan- tes circum eam natitant, eam ſequun- A 3 tur, Kel. 6. 8. Prov. 17, 17. tur, adhærent famulorum more aſſe- ctantur, nec ab illa divelli poſſe vi- dentur; ſed cùm illa in ſabulo hæret, mox illos videre eſt hac illac diffuge- re; & ſolam deſtituere. Idem crebrò admodum in Mundo accidere cerni- mus. Quantus, 6 quantus eorum eſt numerus, qui quamdiu felices pro- vehimini, à vobis non recedunt! Sed cavete, ne hæreatis in arena: ne in- quam favens vos aura deſtituat, ne inferiorem ad gradum detrudamini, ne factâà opum jacturâ egere incipia- tis: tum enim, qui receptus taciti, quæ fuga; quæ circa vos ſolitudo! Eſt amicus ſecundum tempus (ſic de hu- jus Mundi amico Eccleſiaſticus pro- nuntiat) & non permanebit in die tribu- lationis. Enimverò perfidus in cala- mitate ſic non conſtabit. Non perma- nebit. Noſtisque, quomodo ille ſe gerat? gerit ſe hirundinis inſtar, quæ mox atque domui, tam antea caræ, ruinam imminere advertit, avolat. Mergumh initatur, qui procul à mari, ſibi tam amico, ſe ſubducit, ubi pro- cellis illud agitandum providet. Alia omnia Angelus ad noſtram deſtinatus cuſtodiam. Vitis hic inſtar eſt, quæ pergit amplexu ſtringere ulmum, ca- rämque habere etiam, cùm exaruit: juxta illud celebre in Proverbijs: Om- ni tempore diligit, qui amicus eſt. Sic ille non amat tantum, ſed amat om- ni tempore, calamitoſum ſit, an pro- ſperum, turbidum, an ſerenum, pe- rinde eſt. Quid indicare volo? Ni- mirum miſeros, adverſis preſſos, af- fictos, hos denique eſſe, quos ſin- Lularibus favoribus Cuſtos Genius e PpPANEGYRICUS PRIMVUS, cummulet. Quòôdque res ita ſe habe- at, an unquam animum adv—ertiſtis, quænam fuerit illa perſona, cui ille, cum mortalibus agens, primdò aſpe- ctabilem ſe præbuerit? An Principi co, inclitis illis viris ? Non ita eſt. Prima vice, quâ viſibilem ſe ſtitit, ſtitit afflictiſſimæ ſervæ, Agar fugiti- væ erranti, & ided ſe ſtitit, ut ſolatij aliquid domeſticis in anguſtijs afferret. Amplius. Angelum ſua ad obſequia promptum habuit? An tum, cùm ab Achabo re- verenter habitus Regem ad ſuas minas trementem aſpexit, & in aula Proce- ribus ſe formidabilem præbuit? Non ita, ſed quando perſequentes fugitans 16. Propheta Elias, quando 3. Reg. 19. — errabat per nemora. Ampliùs. Da- Dan. 4. 12 niel Propheta quando promptam An- geli opem expertus eſt? An tum, cuùm in magna apud Darium gratia Regem ſuo ê nutu & confilijs penden- tem aſpexit, quando & Populis in Aula oracula fundebat? Non, ſed quando calumnijs oppreſſus Leonum in lacu ingemitobat. Apoſtolo quid dicam? An neſcimus, tum illum ab Angelo ſingulari huma- nitate recreatum, cùm illum in vin- culis, compedibus, carcere Herodis, conſceleratorum hominum ſocium de- prehendit? Adedò ſcilicet verum eſt, quòd amicum in miſeris non deſerat, ſed tum, ſi unquam, ſui vim amoris prodat, defendat, honoret. Omni tempore ailigit, qui amicus eſt. Sed quid in hoc mirabile: Amat ille, & amat nullo ſui commodi ſtudio, nec illorum e numero eſt, qui amicitiam ut De S. Petro Ack. 12. alicui magno? An Abrabamo, Iſaa- Gen. 1I1. cun ſ le j ahpls cium n Hiſtori N.n midiun od üde grinun lam, pebs Alſtemn ſrirdi⸗ dem mi mora Dein pr Zigid gbigem. dem, in non die ſciunt ludicate N41, bon . y. ſenſile Jueſtion Polle nos nobis 6 iter . W id⸗ eren . 11 ridee 1. 0i bochi⸗ Pleriſr ua, £ Eli 4 ltale bibe. dreniſti Nrimd abe. n Piinchi m Ila. n l ſon itn ett “ n le ſtitt, brr fugti⸗ , ut lolttij js affenet, , Juando len promptum Achabo re. ſuas minas ula Proce- it? Non es fugitans DE S. ANGELO CUSTODE. 7 ut agrum colunt; in quo, ſi frugem non promittat, ſementem nemo ſpar- git. Nihil à nobis unquam ipſe, niſi noſtram expectat utilitatem: quæ cau- ſa fuit, quod vos obſervare velim, oc. 19. cur à Joanne adorari nollet; ùt Apo- Jadic. 13. calypſis narrat: cur à Manue ſacrifi- Tob. 12. lius. Da- ar e1l nptam An- An tom, Im gratia 8penden- opulis in Non, ſed 8 Leonum e §. Peito ℳ1 nelcimus, Glari huma- lum in vin- te Herodis, locium de⸗ verum eſt, on delerat, Vim morſ⸗ oret. Omii ded 4 F. ſtudio, e anicitia anen Hom, 21. Jer. cium non acceptaret; ùt Judicum Hiſtoria ſcribit; & cùm Tobias di- midium bonorum obtulit Angelo, ob fidelem operam filio juniori pere- grinanti præſtitam, mercedem ipſe aliam petere non ſuſtinuit, quàm his verbis expreſſam. Benedicite DEum Cæli, &c. coram omnibus virentibus confitemini ei, quia fecit vobiſcum mi- ſericordiam ſuam. Præter hoc ne qui- dem minimam præſtiti obſequij me- moriam, non gratias, non ſalutatio- nem petere auditus eſt. An majus aliquid iſto dici poteſt. Ne injuriæ quidem, Auditores! ne injuriæ qui- dem, inquam, quibus à nobis nullo non die Cuſtos Genius irritatur, ſuf- ficiunt ad illum à nobis abigendum. Judicate nunc ipſi, an hoc ſit amare bono proprio. Non neſcio, aliter ſenſiſſe & docuiſſe Originem in hac quæſtione. Perſuaſit enim ipſe ſibi: poſſe nos eò impietatis procedere „ut à nobis cœleſtis Cuſtos abeat; Medi- ci inſtar, qui tergum obvertit ægro, cùm videt, nullam rationem haberi eorum, quæ vetat; nec ſua conſilia arridere. Sed in hoc palàm eſt erraſ- ſe Originem. Unde contrariam huic doctrinam concordibus ſtudijs am- plexi ſunt S. Thomas, S. Bonaven- tura, Æ+ gidius, Albertus, Richardus, & his ducibus reliqduum Theologo- rum agmen univerſum. Neque com- paratio cum Medico difficultatem af- fert: nam & Angelus Medicus eſt, ſed eorum è numero, qui ſolo pie- tatis ſtudio phrenetici curam ſuſcipi- unt; ejusmodi ſcilicet ægri, à quo nérunt, non aliud ſibi, quàm riſum, & ſannas expectandas. Quis igitur veſter eſt ſenſus Auditores? an non hoc amoris prodigium eſt, Qkotidie berm. f. de Angelos ad noſtram cuſtodiam deputa- Kaltat. tos multipliciter ofesdimas, ſic attoni-* Crac. tus pronuntiavit Petrus Damiani, ioſi autem licèt frequenter à nobis injuriam patiantur, ſuſtinent tamen; nec minor illorum circa nos cuſtodia eſt: imò ma- Jor ſolicitudo. Et quem vos amicum alium inter homines invenietis, qui idem facere conſueverit? Imò fortaſ- ſis non tam poteus eſt odor florentium Vinearum ad abigendos ſerpentes, aut iratus Baſiliſci ſibilus ad fugandas feras, quàùm potens eſt modica inju- ria ad fugandum, imò ad inimicum efficiendum amicum. Si autem vel ipſæ injuriæ & offen- Iæ virium ſatis non habent, ut Ange- lum tam male habitum impellant ad ponendam noſtri curam ac tutamen, quæ tandem alia id cauſa efficiet? Scri- bunt, qui animantium naturas inve- ſtigàrunt, eſſe avem, quam Glotum dicunt, tam officioſam, ut in ſe ſu- ſcipiat munus, coturnices, cùm hæ facto agmine mare traijcere parant, ducendi. Sed quid? Ubi die una munere illo defuncta eſt, eas deſerit, hæretque prima, in Inſula, in qua pri- ma, ut ſic dicam, caſtra fixa ſunt. Aliter nobiſcum noſter ſe gerit An- gelus In ritis PP. Petrus Cluniac. 2 Mirac, c. zlt. 2 PANEGYRICUS PRIMVUS, gelus. Hic enim à primo inde mo- mento, quo ad peregrinationem mor- talis hujus vitæz aggredimur, nobis adeſt, nos dirigit, ducit, nec un- quam ad poſtremum uſque vitæ ha- litum deſtituit, donec eò pertinga- mus, quò tendimus: imò nullo ſe magis oſtendit ſolicitum, quàm eo, quo hinc migrandum eſt, tempore: tum enim noſtras preces portat, tum noſtras anguſtias ſolatur, tum con- tra communem hoſtem certantibus robur addit. Quàm difficile hic eft numerum inire eorum omnium, qui- bus migrationis horam certam Ange- lus aperuit, ut ad tanti momenti profectionem ſe accingerent majori diligentis & pietate? Hanc edoctæ ſunt Auſtreberta, & Aldegundis, Antiſtes utraque, una in Gallijs, in Hannonia altera: edoctus eſt Suit- bertus, Epiſcopus Verdenſis, edocti Alcuardus, Maurus, Conon, Mo- nachi omnes Sanctiſſimi. Edoctus Paphnutius Eremita, Lupicinus in- cluſus, S. Maglorius, qui abdicatà Epiſcopi Dolani provinciâà in eremum ſeceſſerat, non tantùm ut ij, quos enumeravimus, de poſtrema hora eſt monitus, ſed itineris tam ardui viaticum Angelicis manibus accepit. Alius nonnemo Eremi inquilinus ſeptem ipſos poſtremos vitæ dies ſibi jn morbo Angelum familiantem ha- buit. Bernardus autem Cluniacenſis Aſceta ſtrenuum illum commilitonem habuit in certamine contra orci genios, qui acerbé inſultantes objectabant confeſſionem criminum fſacrilegio ſi- lentio contaminatam, eâque ratione ad deſperationem ſalutis incitabant. Hæc autem omnia, Auditores! an non ſunt veri Amici argumenta? Memini me legere de Cyro juniore, quòd cùm is proximè abeſſet à vitæ meta, affir- marit: illis demum diebus licuiſſe ſi- bi amicos veros à fictis diſcernere ; nec quidquam ſibi dolere acerbiùs, quùàm quòd tum primùm eos agnoviſ- ſet, cùm jam ultrà facultas non ſuꝑ- petebat eos remunerandi. Atque utinam neminem eorum, qui me audiunt, ſors maneret ea- dem! Quantus eorum eſt numerus, qui apertâ fronte amicos ſe veſtros ja- Ctitant, ſua offerunt obſequia, veſtra imperia prope convitio extorquent, quibus moleſtiæ nihil ac curæ dolores veſtri afferent, quibuſcum poſtremos inter halitus luctabimini: Roſam cer- nitis in horto recentem florentem- que? Quâm multæ apes adulantes cir- cum illam volitantꝰ nunc illi lætis ſuſur- ris applaudunt, nunc dulciſfima oſcu- la libant, & officioſo certamine pro- priorem quemlibet locum occupare feſtinat. Quid autem? Redite, cuùm illa languebit pallida, non multas poſt horas, & derelictam videbitis, ſolam, ſine una unica blandientium illarum famularum, quæ ad eam ſe vertat. Eadem plurium veſtro e numero ſors erit. Sic tibi eveniet, 6 fœmina no- bilis, quam hodie tam multi aman- tes aſſectantur. Sic tibi vir illuſtris, qui hodie de tot amicorum obſequiis tibi plaudis. Quis demum ſibi in a- mandis nobis illà horà conſtabit? conſtabit Cuſtos Angelus. Quàâm ille anxius, ſolicitus, attentus, amans fatali . 4 ſatili 0 it/ut . gobis Lan Alorurm fum, gl n03 C s, zut honpi Audito cutn 0 micum jammer gul 21 n /qu oliom, ſter erit nole lbe coumn unn 2lyve! ulih per inſicias, mur tame ſecerimus ns, n lore & mi Chric herpenit cille Vos betane, Ee s iuliler n Coiiter ekeciſe⸗ Cere ho gul non uum cilib elo. 1. dbant Hx. n non ſunt emini me quddd cn meta, Ar. u licuiſle . lcernere te erbilt, eos gnoyil. ltas non lug nem eofum, maneret e⸗ eſt numers, ſe veſttos 1. lequia, veſt extorqyvent, curæ dolores im poſtrenos . Rolſam cer. n forentem⸗ adulantes dt illilætis uſut⸗ ciſfima oſe. ertamine no⸗ um occupae dite, cum ili multas poſt ebitis, ſolam, tium illarum m le vertat. numero ſols foœmina no- multi aman- DE S. ANGELO CUSTODE. 32 fatali adſtabit lectulo ? Nec ſatis illi erit, ut tum, ſicut antea; ſolus ip- ſe nobis adſit; ſed (quòd expertus eſt Lazarus, Epulonis ludibrium) aliorum evocabit cohortes Angelo- rum, qui junctâà cum ipſo operâ, aut nos contra ſtygem propugnent forti- uùs, aut ſplendidiore ad cœli patriam pompaà perducant. Nolim tamen, Auditores! ut tum noſtrm cuiquam cum Cyro deplorandum ſit, quòd a- micum fidelem tum agnoverit, cùm jam mercedis rependere nihil poteſt, quod æſtimari meretur. DEUM bo- num! quis tum cruciatus, quod cor- dolium, quis ſine ſolatio meœror no- ſter erit, cùm hujus corporis craſſa mole liberi, coram agnoſcemus ami- cum tam fidelem? ſciemus beneficia abſque numero, quæ in nos ille con- tulit, pericula, ex quibus nos liberavit, inſidias, quas detexit, & recordabi- mur tamen, quàm parvi hæc omnia fecerimus? An ejus tum vultum fere- mus, an oculos, an voces, quin hor- rore & pudore collidamur? Préô ani- mi Chriſtiani! perpendite tantiſper, perpendite, quid tum ejus amore fe- ciſſe vos viventes dicere poſſitis? Di- cetisne, vos ejus honori aram ſtatu- iſſe? ejus amore inopis alicujus miſe- rias ſublevàſſe? maceraſſe carnem ci- borum abſtinentià? adſtitiſſe Sacer- doti ſacrificanti? Divino vos epulo refeciſſe? Faxit bonus DEUS, ut di- cere hoc poſſitis! Quantum tamen ego divinare poſſe videor, vix eſt; qui non amantiùs, reverentius Divo- rum cuilibet addictus ſit, quùm ſuo Angelo. Cur autem hoc, 0 Cari! R. P. degneri Panegyr. cur hoc? reſpondete tantiſper: dum huc tam oportunê delapſi ſumus ? Eſtne forſan Cœlitum quiſquam, cuiĩ magis, ſinguli ſaltem, devincti ſi- mus? Neſcio quidem! id tamen tam facile mihi non perſuadeo, nec enim quiſquam alius tam ſpecialem noſtri, quàm Angelus, curam gerit. Satis quidem ego perſpicio, quo⸗ modo prompte vos de hac incuria purgare poſſitis: dicetis ſcilicet, vul- 90 non perſpecta eſſe, quæ ab An- gelo recipiuntur beneficia; occulta illa eſſe, & ad veſtram notitiam non emanare, atque, hinc gratos vos eſſe non poſſe pro favoribus, de quibus acceptis certi non ſitis. Verùm an non advertitis, quam affertis rationem, contra vos ipſos pugnare? An enim pluris vos æſtimabitis illum benefa- Ctorem, qui cum faſtu minutim enu- meret omnem favorem, quem in vos conferat; qui cum ſtrepitu & pompa illum propé exprobret, quàm illum alium, qui ita tacitus vobis faciat be- ne, ut ipſos vos beneficij author late- at ? Alia mens Arceſilai illius erat, qui ut tantò pleniùs ſuccurreret inopiæ amici ægrotantis, plenos auro locu- los ſub pulvinari abſcondit, & abijt 5 ut neceſſarium ille male ſuis levamen, Senecæ judicio, non tam acciperet, quàm inveniret. Angeli beneficia ig- norantur: ſit ita, ut dicitur: manent arcana, palàm non apparent: do hoc vobis. Quid hinc infertis? an quòd idcirco minus grati illi eſſe poſſitis? fallimini: imò plus illi debetis grati- tudinis, cùm major hac ratione ſit amor, quem vobis oſtendit. Sed B quid ro PANEGYRICUS PRIMVUS, quid nos ſcimũs, dicetis, an in nos ille ſit heneficus, ut tu quidem ſuppo- nis? Quid vos ſcitis? an ſatis idoneus vobis Author Auguſtinus eſt? Scribit autem hic, omni tempore, omni loco Angelum Cuſtodem noſtrum noſtrâ causâ occupatum eſſe, ut no- Soli. C. 27. ſtris neceſſitatibus proſpiciat. Mag- Cath. 14. nd curd, & vigilanti ſtudio adſunt no- bis omnibus boris, atque omnibus locis Cuſtodes Angeli, providentes neteſſitati- bus noſtris. Satis idoneus Author Cyrillus? Aſt hic affirmat, Angelum omni momento ſeduli erga nos Magi- ſtri munere fungi, ut omnes inſcitiæ tenebras diſpellat. Ubique curat ig- norantias noſtras. Satis idoneus Au- thor Bernardus; hic aſſerit, Angelum noſtro bono amantis ſemper monito- ris partes obire, dum ad pietatem in germ. I. in D EU M animum excitat : Aſſiduis Gaut. inpſ. 56. de ſpirit. animæ R ſurt. ſuggeſtibus monet animam. Idoneus author Ambroſius? at hoc teſte, An- gelus in circuitu eſt hominis, quia pra- tendit, ne quis noceat ei. An idoneus author Laurentius Juſtinianus? ſed ſi hic non erravit. Quis, quaſo, niſi Angelico ſuffaltus eſſet auxilio, tam im- maniſſimorum boſtium valeret ſuperare rabiem, effugere laqueos, tentationes vincere, frandésoue retegere ?7“ Quid multis? an Prophetæ Regio creditis? ſed hic palàm teſtatur, quòd Angelis ſuis mandavit de te, ut cuſtodiant te in omnibus vijs tuis. Advertiſtisne ani- mum? non inquit in via una ſed inom- nibus: terrâ, mari, pace, bello, in urbibus, ſolitudine, ſomno, vigilia, moribus , ſanitate, in omnibus. Si idoneus hic, etiam, veſtro judicio: teſtis eſt, cur oggannitis: neſcimus favores, quibus nos Angelus cumu- lat? Neſcitis illos ſigillatim, do hoc vobis: ipfſe enim eos tacet, non ma- nifeſtat, non jactat. Sed hoc ipſum, Senecæ ſententiâ, pars eſt beneficij: Neſcias: hoc ipſum beneficij pars eſt. Quid igitur ab ipſo cuperetis? cupe- retiſne, ut identidem vobis ſe ſiſteret, diceretque: Nunc præceps ruere de- bebas in foſſam, & ego te manu oc- culta prehenſum ſervavi ab exitio: nunc fulminis violentiâ elidi tibi de- bebat anima; & ego illius flammas extinxi in nubibus. Nunc hoſtium venire debebas in manus ignarus, & ego te alio prætextu retraxi domum, ut diſcrimen evaderes. Permittit hanc ille jactantiam amicis hominibus, quorum imago eſt ille in paucis carus Cæſari, qui precum ſuarum oportuna importunitate vitam ſervarat civi, ſed hoc ſubinde beneficium inculcavit to- ties, exprobravit, ut exhauſtâ deni- que ille patientiâ exelamarit. vitam carnificis manu amittere, quùm illam diutius debere tam moleſto thra- ſoni. Et quid demum tam abjectæ mentis, quùm non poſſe alteri præ- ſtare tantillum obſequij, quin illud ad tubæ ſonum promulges? velle iſtud venale reddere, velle amplificare, nec advertere, tamen quòd hac ratio- ne tam non angeatur, ut decreſcat etiam: cum ſimillima pluvijs ſint be- neficia, quæ tanto ſemper minus ſunt fœcundæ, quo majori ſtrepitu deci- dunt. Oris Redde Sen. de ge- me Cuſaris, cuùm mallet infelix ſemel nef. l. 1. . II. Benefacta non ſunt revelanda, Nom. 37. niſi neceſſitas cogat: quæ eſt doctrina in Gen. — õ Ois in fe oqul lin eſe vignun gi⸗ tan iellig⸗ muaniket lum: ut vet hoeß Aca n, Mont, ce genſi gvim ci Prechn gere p um; nis tem grilir e0, gui tet. At 10 mind Veſtrüm tundem tel ice 4. (vondan Diiental trci N N co votiſe Ouam nd gatorel ile guin eſt benehej . ueßtij zans . eretis? cupe. obisſe ſſteret, eps tuere de- te manu oc- vi àb exitio: Relidi tibi de. illius damm” Nonc hoſtium us ignarus, & traxi domum;, Permittit hane hominibus, in paucis canu arum oportun rwarat civi,id inculcaritto⸗ exhauſtz deni⸗ märit. Imittere, guun n moleſto thtr- m tam jec oſſe Alteri piæ- , guin Aul es? velle iſt⸗ ammplificae/ uod hacatb- Ut gectelen lnis inibe zper minis ſrepin gecl⸗ ut jer’ ſ ohini et Ois Nlt n0 et inkeli lne uudi 1 ℳ . 60 Barry Pœd, amicẽ? manus dare excuſat. Cæl. DE S. ANGELO CUSTODE. Oris aurei; opusautem Angeli: & quia ſic ille agit, vos inde arguetis, jus fasque vobis eſſe minùs grato in il- lIum eſle animo? quod ſi ablonum, indignum, perversumque non eſt, quid tandem eſt? Audite tamen. Vultisne ex me intelligere, quâ tandem causà non ita manifeſta vobis ſint, quæ ab Angelo accipitis, beneficia, quàm quibus Cœ- litum e numero aliquis vos cumulat,, ut veſter Patronus, & Advocatus? hoc ipſum nimirum eſt, quia illum ut Advocatum non colitis; non, in- quam, ad eum, cùm mala vos pre- munt, contugitis, ſicut alios. men ſi ſoliti eſſetis confugere, prô! quàm citò vos doceret experientia, precibus ac petitioni confeſtim ſucce- dere patrocinium, & optatum effe- ctum; nec vel umbra porrò ſuſpicio- nis remaneret? an acceptæ tam citò gratiæ aliunde promanent, quâm ab eo, qui lateri veſtro individuus adhæ- ret. Affirmemus hoc eventu non ve- ro minùs, quàm miro, nec cuilibet veſtrûm, uùt arbitror, noto; & cedat tandem vi factorum, qui rationibus Fuit quondam Conſtantinopoli, Imperij Orientalis Metropoli, Juvenis nobi- Iis, cui Falco nomen. Hic amore illo quo jam inde à conſcijs annis complectabatur Tutelarem Genium, voti ſe religione obſtrinxit, ad nun- quam per omnem vitam in re quam- libet minimã mentiendum; ratus, non poſſe rem vero Amico præſtare gratiorem, quàm ſi mendacium omne à ſe quùàm longiſſime haberet. Cuùm Et ta- 11 ecce intra anni ſpatium præter inten- tionem accidit,, ut controverſiæ ali- quid ipſi eſſet cum juvene ejuſdem conditionis: à verbis, ut ſolet in rixa, ventum tandem eſt ad arma: & ut e- rat non fortis minus, quàm ſincerus ; non minore injuriarum quàm pietatis ſenſu, iracundiæ impetu abreptus, proſtravit Adverſarium, & occidit. Peracta res eſt in platea tam à com- meantium ſtrepitu remota, ut plane lateret cædis author, unde ille perre- xit inter ſuos, ut antè, verſari in civi- tate libere ac fidenter, ut hac ipsâ fi- duciâ, quod ſolet, omnem de ſe ſu- ſpicandi cauſam alijs adimeret. Sed quia ſi ulli, humanæ maximè cædis rei, videntur nunquam ſatis poſſe la- tere, cæptum eſt, neſcio quomodo, de Falcone in populo muſitari, sic- que ille leviſſimis ex indicijs, & con- jecturis infirmis abſtractus eſt in vin- cula & oblatus Judici. Hic, cùm nec actor adeſſet, nec teſtes, non ar- gumenta patrati facinoris alia, aliud quod faceret non habuit: niſi ut ex Reo ipſo quæreret, vereêne ipſe cæ- dem eam perpetrâſſet? Quid faceret hanc ad quæſtionem Juvenis; ſe ipſum accuſaret; ſed quis eſt tam expers hu- manitatis, ut hoc exigat à reo non convicto ? Negaret? Sed obſtabat promiſſio, quàâ ſe obſtrinxerat Ange- lo ſuo ad non mentiendum. Poterat proin vocibus uti ambigui ſenſús, quæ ſic non dicerent falſum, ut verum tamen etiam non faterentur. Verùm ille magno ac generoſo animo, tan- quam is, qui ſtare promiſſis ad amuſ- ſim vellet: Utut, dicebat tacitus, res B z mecum 12 . PANEGRICVUS PRIMVUS, mecum habeat, certum mihi eſt non mentiri. Atque ita confeſtim intre- pidus reſpondet Judici: Ita, Domine mi, ego ſum ipſus, qui cædem illam admiſi, quique quæritur: atque ita in Rei notitiam ventum eſt. Non valuit quidquam tam rara ſinceritas, non modò ad veniam, ſed ne quidem ad pœnam mitiorem. Inſtante parte al- tera decretum eſt, ut caput illi, inſpe- Ctante omni populo, amputaretur. Prô Falco miſerande! En quò te deduxe- rit Amor, heu nimiùm funeſtus, quo carum illum Cuſtodem tuum ample- xus es? Nunc tibi in ætate tam imma- tura moriendum carnificis manu, in- ſpectantibus æmulis, & nimiæ tuæ bonitati inſultantibus. Heu, quid a- ges? Ponite mœrorem, Auditores! Falco noſter hac causà mortem ſubit non intrepidus modò, ſed contentus: eàâque causà, auditàâ funeſtàâ ſententiâ, illo vultu, quo ſcelus occultum erat confeſſus, pergit ad locum ſuplicij; ibique per denſiſſimam ſpectantium coronam penetrat ad ferale pegma, procumbit in genua, parat ſe ad ict- um, cervicem porrigit & divina ope paucis imploratà, extremo illo tem- pore præſentem ſibi optat Angelum. Rem prodigioſam! jam formidabilis Juſtitiæ miniſter nudato gladio ictum vibrabat; cùm ecce non proviſus ap- paret in pegmate Juvenis, quàm for- tunâ ſpectabilis, tam vultu truci, qui arcte ſtringens brachium jam jam feri- entis miniſtri, ſiſte, clamat, ne ferias, quàm cara tibi vita eſt. Subſtitit ad illum vultum, ad illas voces attoni- tus Carnifex. Reſumpto tamen ſub-⸗ inde animo, quantum conatus eſt ex- pedire brachium ſtringentis eé mani- bus, quartum tentare ictum: ſed fru- ſtra ſemper, ſicut abjecto tandem en- ſe recederet ad latus, tremens ac pal- lidus, cunctisque viribus deſtitutus. Populus, qui tantæ conſternationis cauſam non cernebat, fictum illum languorem carnificis interpretabatur, à reo jam ante corrupti: prodit ergo & multitudine, interfecti agnatus quiſ- piam, & conſcenſo audacter pegma- te tollit humo gladium, increpitôque primùm carnifice, non dubitat ire ip- ſe irarum plenus, & teſtitantis carni- ficis munere ignominiosèe perfungi. Sed mox & ipſe gratiæ locò habuit, poſſe ſe recipere. Factum enim & ipſi ſpectabilis Juvenis ille ferocior, extôrſit manibus ferrum, teſtatus, ni deſiſteret, intra viſcera illud mox re- cepturum. Denuntiavit palàm om- nibus cauſam, quàâ inductus reus, etſi non accuſatus, non convictus, faſſus erat magno animo delictum, aſſeruit- que illam voluntatem ac ſtudium, quod hac occaſione erga Cuſtodem ſuum prodiderat Juvenis, non rigo- re, ſed mercede, non confuſione, ſed glorià dignum eſſe. Quid multis? Agnito, prædicatôque Angeli patro- cinio, tandem populi ſuffragio erep- tus eſt morti reus admiſſi facinoris, & reatu, ac vinculis exemptus. Unde hic domum ſuam redux non diu poſt religioſum intra clauſtrum ſe abdidit, Falconis, in Angeli nomen mutato, nullo per vitam reliquam majori co- natu ac ſtudio, quàm venerationis ac cultús erga Angelos Tutelares brole⸗ rendi?: jendi:5 bus 0 ſlrit. Gtores ſejus qe las non hus obj Calitun gvamct ſui tegt gvamp Vit tame nefcinmn colei⸗ un e no polt obſegui⸗ mntut. evenn Fiurn s NTI o Elninun ng eſten⸗ & mani⸗ n: ſed fru. tandem en. nens ac Pel — ſternationi⸗ Qum illom pretabatut,3 rodit ergo e gnatus quil. Rer Pegma- ncrepitoque übitat ire 1. Stantis carni⸗ e perkung,. ocò habuit, nm enim & le ferociot, teſtatus, ni llud moxte⸗ palim om- dus reus, etl victus 1 falſu im, aſſerut ⸗ ſtudium 4 Cuſtodem , non rigo⸗ conkuſione, Uid multis? ngeli patto⸗ fragio ereß⸗ ſacinorſs, tus. Und⸗ on din poſt en mutato⸗ mzjori co⸗ erationis 17 e⸗ lares prol: tendi⸗ DE S. ANGELO CUSTODE. rendi: sicque vitam Angelicis mori- bus productam fine non/diſſimili ab- ſolvit. Quid jam vobis videtur Au- ditores: An non & Cuſtos Genius, ſi ejus quis opem imploraverit, gra- tias non inſignes minus, quàm ſenſi- bus objectas, perinde ac Divorum Cœælitum alij, conferre poteſt ? & quamquam, Nil inſtat, multum ille ſui tegit, ob id unum, ut alijs proſit quàmplurimum ignotus ac latens, no- vit tamen identidem ita monſtrare be- neficiam manum, ut inde non dubiè colligi poſſit, quantarum ipſe ſit o- pum ac potentiæ. Nemo igitur, ne- mo poſthac quocunque prætextu ab obſequijs, quæ illi debemus ſe ſub- trahat. Audiſtis, quomodo ille par- tes veri amici omnes expleat. Par eſt igitur nos illi reſpondere affectu pari, 13 opem poſcere, gratias agere, de ejus beneficijs loqui, omnemque impende- re operam, ut ille advertat, nemini nos Coœlitum aliorum præ ipſo, re- ſpondente beneficijs pietate, eſſe de- votos, atque addictos. Quid autem Cœlites memoro? æſtimemus ſaltem illum tanti, quanti identidem hujus ſæculi amicos æſtimamus, etſi tam pa- rum fidos; proſequamur cum affectu non diſpari, eodem honoris atque officiorum genere colamus: ne poſt- hac inter nos obſervare ſit prodigium tam inſolens, ut licèêt in rebus alijs omnibus verum falſo longiſſime præ- feramus, in ſolo amici delectu con- trariis ſtudijs verum falſo, lon- go intervallo, poſt- Ponamus. X * * .38' 5e2 2 A , Sts is t ri Giß e Be iirt dass rirer 36 STERILITAS MIRACULORUM NOVIM SANCTITATIS ARGUMENTI PANEGYRICUS. In honorem S. Joannis Baptiſtæ dictus Joannes quidem nullum ſignum fecit. Jo. 10. Nfelix Sanctitas! donec in ejus favorem magno numero non apparent majora naturæ viribus opera, neſcio an fulgurum in- ſtar ad eam illuſtrandam, aut fulminum ad eam propugnandam, quùm pronum eſt ipſam aut contemni æſtimatione rudium, aut lacerari mor⸗ ſibus invidorum? Ipſa adeò Eccleſia, cujus decreta tam plena ſunt ſapientiæ, & ordinatiſſima, hac ætate permittere orrò non vult ejusmodi Sanctitatis 3 hono:⸗ 14 PANEGYRICUS PRIMIIS, honoribus Templa, altaria, Thus, Sa- crificia, jubetque, ut privatis nonnul- lIorum applauſibus & gratulationibus contenta, ad publicum cultum & ve- nerationem non adſpiret. E diverſo quis eſt, qui non miretur, non celebret, non adoret Virtutem prodigiorum den- ſo agmine comitatam? Hæc ubi ſe of- ferunt, non illam porrò convitijs pro- ſcindit invidia; non ampliuùs cœcutit Ignorantia, ſed cuncti facile in ejus Encomiaſtas convertuntur: cuùm quiſque ſibi nullo negotio perſuadeat; DEUM nullâ ratione inducendum ad faciendam gratiam legum, natura la- tarum, omnibus communium, niſi, qui eam gratiam petit, carorum ſit e numero amicorum. Hoc ſit ita eſt, da veniam Præcurſor inclyte! ſince- rus quidem meus in te eſt animus, ad- dicta voluntas, plena venerationis æſtimatio. Sed quâ tandem ratione recte de tuis hodie meritis judicabo, ſi Doctores omnes, omnes Patres, imò Sacri Evangeliorum Scriptores omnes profitentur, te totis triginta, quibus vitam (Angelicam ſane, & nihil'ter- renum ſapientem) produxiſti annis, ne unum quidem naturæ viribus majus opus efficere potuiſſe: Joannes quidem nullum fignum fecit. Siſtunt ſe mihi Thaumaturgi cum lacubus, quos ex- ſiccârunt, cum Montibus, quos tranſ- poſuerunt 53 Video Benedictos qui ruinas voce una ſiſtunt: Marianos, qui ſolo imperio reſtringuunt incen- dia, Franciſcos, qui ſine omni lintre procelloſæ Siciliæ freta traijciunt, & ſicco pede ad paſſus ſingulos hinc la- tratibus icyllæ, illinc vorticibus Cha- rybdis inſultant. Mortui, qui revi- Xxerunt meritis Martini, mutui, qui loquuntur mandato Dominici, Cœci qui vident operà Laurentij, undique me circumdant, & lætis ſuis clamori- bus aures obtundunt. Horum autem ad conſpectum, de te ego quid dicam, Magne Baptiſta! qui tota in Palæ ſti- na tum non reddidiſti diem ulli oculo ad noctem damnato, ut ne quidem ardorem corporis febri languentis mi- tigares? Sed bene mecum agitur, cui hodie negotium eſt cum Auditoribus, quàm rationum capacibus, tam Inge- nij acumine perſpicacibus. Si ad alios minus ſagaces loqui me oporteret, fa- teor, Domini! deſperarem de inſtil- landa eorum animis alta quadam æſti- matione Sanctimoniæ Prodigiorum tam infœcundæ. Diſſimularem arti- ficio quæſtionem hanc, & ſilentio in- volverem. Sed cùm res mihi vobiſ- cum ſit, videte, quùàm ego hoc ex ca- pite non formidem, ut altùm etiam exclamem, & profitear, ne quiſquam non audiat, & intelligat: Joannes Baptiſta in omni ſua vita non fecit ſi- gnum ullum. Nec tamen idcirco ille aut meritis aut ſanctitate infra alios eſt. Imò aſſertum eo, hoc ipſum præcipuum eſſe illius meritorum, & Sanctitatis magnæ ac eximiæ argumen- tum, ſignum in omni vita nullum fe- ciſſe. Adverto, videri vobis aſſertio- nem hanc meam propugnatu diffici- lem; cuùm fortaſſis, ex quo rationis compotes eſtis, audieritis nunquam, laudi alicui, & gloriæ tribui, quòd ad ejus potiùs æſtimationem atteren- dam facere videatur. Sed ponite ti- . morem, r morenn, un Mero. Etra 0EU8 ols eundeln culaatio⸗ von qu etiarn niſtran modun ſtei 1— Leonss u,n⸗ Ceretut; orum e claram, indomnn Olen ir mnnino bonitis per ama Guum im Glrere: Arires lo pares tum eſt, Curi lec Cptivit Ubigen W ge Dunen Gulan U De⸗ portion enga ſo⸗ eremin nielern tui, qui ter,⸗ hutui 1 omminici, Ca enth), undige luis clamor. Orum Aten S0 gvic dicn, lota in balhfi. diemn ulioelo ut ne gbigen i languentis ni. Cum agitur, aif im Auditoribuz ibus, tam Inge. bus, Ki a os e oporteret, i. erarem ge inſti. ta quadam All. e brodigjotun ſſimularem mi. c, & ſilentioin⸗ res mihi vobil. 1ego hoc erc. ut altuum etian 1r, ne quiſcbun lligat: oann vita non kecltſ Imen idcirco ie jtate infta alis eo, boc iplun meritorum, ximiæ argumen- vita nullum k. j vobis llenio. ugnatu fei ex quo ations DE S. IOANNE BAPTISTA. 1 morem, veſtrum eſt attendere, me- um affirmare, quod dixi. Sic igitur diſſero. Extra controverſiam eſt, quòd DEUS, quoties ad miniſterium ali- quod & munus deſtinat quempiam, eundem etiam inſtruat medijs & fa- cultatibus omnibus, ad id muneris, non quomodocunque tantùm, ſed etiam magna cum perfectione admi- niſtrandum requiſitis. Malignitas fuit, modum omnem egreſſa, illa Eury- ſtei, qui Herculi imperavit, ut nunc Leones Erymanthi, nunc Lernæ Hy- dras nunc Cocyti Cerberum aggre- deretur; cùm tamen parte altera te- lorum genus nullum aptius illi, quùm clavam, non ferream illam, aut alio indomabili metallo conflatam, lſed ex olea fragilem ſubminiſtraret. Alius omnino DEl mos eſt. Summa eum bonitas adigit ad ſubminiſtranda ſem- per arma aptiſſima ad expeditionem, quam imperat: quod perinde eſt, ac dicere: ad dandas dotes miniſterio; ad vires oneri, ad aptitudinem nego- tio pares. Videamus Moyſen. Ve- rum eſt, quòd ab ovium paſcendarum curâ lectus ſit ad populum electum captivitate liberandum. Sed quid? ſub idem tempus dedit eidem animum tam excelſum, eloquentiam tam promptam, cor tam intrepidum, qualia in nullo alio magno exercitu- um Duce fuerit invenire. Idem pro- portione ſuâ fecit, quando ad aperi- enda ſua Principibus arcana delegit aut Jeremiam balbutientem, aut Eliſlæum bubulcum, aut Amos Paſtorem, aut Danielem adoleſcentem: Artificibus autem illis, quos elegit ad repræſen- tandam operibus Ideam divinam Ar- cæ & Tabernaculi, infudit confeſtim abſolutam omnibus numeris ſcientiam omnium, quæ fieri oportebat, ſive in ligno, ſive in marmore, ſive in ære, ſive in auro, ſive in ſculꝑtura rariſſi- matum gemmarum: atque ita partes Sacrorum Codicum omnes luſtrando, invenietis fortaſſis datas nonnunquam dotes ſine munere, munus autem da- tum ſine dotibus nuſquam invenietis, His poſitis, obſcurum jam non eſt . debuiſſe non minùs Joannem, quàm alium quemvis, ijs eſſe inſtructum dotibus, ijs ornatum facultatibus, ſi- ne quibus recteâ provinciaâ ſibi creditâ fungi non potuiſſet. Quæ autem ipſi credita eſt provincia? edicite Audito- res, quæ provincia? fateamur, res eſt: nemini unquam mortalium tam ardua & difficilis obtigit. Venit, ut omnes crederent per illum. Debebat perſuadere Judæis, durâ fronte, vo- luntate malignàâ, intellectu indocili, illum pauperculæ fæminæ filium, qui identidem illorum oculis obverſaba- tur, nudipedem, mendicum, fatiga- tum, miſerijs, & omnibus humanæ vitæ calamitatibus, fami, ſiti, frigo- ri, ſudori, ſomno, languori obnoxi- um, DEUM eſſe. Propendebam idcirco eò, ut crederem, ad affirman- dam doctrinam tam diffcilem, ne- ceſſariam eſſe Joanni quantam maxi- mam authoritatem ad operandum mi- racula, & prodigia, quanta uſpiam homini committi poſſet. Auſcultate enim. Vult Elias Miniſtris Regis pa- làm facere, quòd ipſe verus DEl ſer- vus Joan. 14 16 PANEGYRICUS SECUNDVUVS, vus ſit: & mox poteſtas illi datur ad ignem cœlo evocandum. Joſue cer- tum vult reddere populum Hæbræo- rum, ſe Moyſi in regendis ijs ſubro- gatum, & mox per undas fluminum aditum ſuis aperire poteſt. Moyſes ipſe, ut Pharaonem certò induceret ad credendum, Divino ſe imperio deſti- natum, ad Iſraelis poſteros, miſera ſervitute preſſos afflictòsque, Ægyp- to educendos, ad ſacrificandum DEO in deſerto, an non facultatem accepit virgaà ſus omnes propè naturæ leges ſus deque vertendi? potuit ille nutu unico exercitus innumerabiles culi- cum, ranarum, muſcarum, locuſta- rum, bruchorum ſua ad ſigna evoca- re: undas fluminum mutare in ſangui- nem; aéëri extinctâà luce denſiſſimas offundere tenebras, evocare momento unico cœlo fulgura, fulmina, turbines, grandines, procellas, & in Æ gyptio- rum agros immittere plages immittere in beſtias, hominum interficere primo- genitos, verbô, de Ægypto, ut collu- bitum eſſet, non dicam inſtar Princi- pis, à nullo alio pendentis, ſed tan- quam fupremum, & nihil non po- tens Numen ſtatuere ac decernere. Si igitur iſtis, qui perſuadere debebant veritates momenti multò minoris, conceſſum eſt, ut affirmandis ijs, quæ dixerant, prodigia patrarent novitate tam admiranda, qualitate tam excel- lentia, numero tam copioſa, an non jure merito crederem, plus longè da- tum Joanni ad authoritatem ſuis dictis conciliandam? Et tamen cùm oculos circumfero, hoc unum invenio, quòd Joannes quidem ſignum nullum fecit. Vinctas ſemper illi DEUS tenebat manus, ſic ut non ſineret ab eo vel unum ê terræ viſceribus floſculum produci, alicujus fluminis curſum ſi- ſti, fulmen ceelo evocari. Sic igitur pronuntio: ſi iſta Joanni defuerunt, quantam viciſſim ejus linguæ eloquen- tiam, ejus verbis vim, moribus ſua- vitatem, animo ardorem, meritis ex- cellentiam, ſcientiæ authoritatem per- mittere DEUS debuit, ut facile fi- dem inveniret in affirmando dogmate tam arduo, ad illud perſuadendum perſonis tam rudibus, tam craſſis, tam malignis, tam perfidis, ut ante dicebam ?7 Hanc enim compenſatio- nem ſi non admittitis, jam grande il- lud abſurdum admittere neceſſe foret, quòd DEUS ſe gerat ut Euryſtheus, quòd inquam imponat onus ſine viri- bus, & officium committat ſine do- tibus neceſſarijs. Quod ſi hoc de DEO cogitare in- dignum eſt, ego rationis allatæ vim ſic ulterius exero. Perſuadere Chri- ſtum DEUM eſſe (quæ quidem Jo- anni incumbebat provincia) hodie, quàm tunc, multò eſt facilius. Sup- petunt enim nobis hodie non illa tan- tùm ad rem noſtram argumenta, quæ tunc, ſed tam multa præterea alia, ut qui hodie credere non vult, majorem propẽe intellectui ſuo facere vim de- beat, quàm ille, qui vult credere. Si quis hodie Chriſto Divinos titulos ne- gat, eum ab aliorum conſortio ſevo- catum ſic alloquimur. Si Chriſtus DEUsS non eſt, quà tandem ille ratio- ne efficere potuit, ut mortales à ven- tris cura ad ciborum abſtinentiam, ab opibus — claris ern ticümis 1a beli⸗ vel umun anibno , non it ihil, iibos voca indod gedo; teret in! meniat lliamünge initoremt nen sogrel lam lellcit⸗ tes, hec lias, nec bis ſtuch hecie pott ſioriarun Weiimni tum Prols ent An Algenden a: & ſtis ſt H b nioe mi unti . E. h U tenche et ad eo vl us Hoſcrlum nus curſum . n. die igitur ni Cekuenmn, Sux eloquen. moribus ſin. n, meritiz er. nor itatem per⸗ ut facile . ndo dogmat perſuadendum tam craſſis, fidis, ut ante compenſatio. jam grande i. neceſſe foret, n Eurpfſthens, onus ſine viti. mittat ſine d0 10 cogitare ir⸗ nis allatz rim rſuadere Chij- or quidem ſo⸗ incia) hocie, acilius. Jup⸗ je non illa tan gumenta, q⸗ Lteres alia, ut zult, majofenn cere vim de- lt gedere. nos titulos e⸗ onſortio leyo· Chriſtu Jem ile ato · 1 Ven⸗ „nfia ſtinentlann, opibus DE S. JOANNE BAPTISTA. 17 opibus ad inopiam, à faſta ad ſub- miſſionem, à viâ, delitiis & blandi- tiis plenàâ, ad aſperam & confragoſam traduceret? An fortaſſis ille pauculis duntaxat hoc perſuaſit? Quin imò perſuaſit mortalibus innumeris, omnis ætatis, omnis religionis, omnis ordi- nis, omnium linguarum: Senatori- bus ſpeckatis ſapientis, Philoſophis claris eruditione, Principibus poten- tiſſimis imperio. Hoc autem quan- ta facilitate perfecit? Ecce: non ille vel unum militum manipulum tym- pani ſono evocavit, non enſem nuda- vit, non fundam rotavit; aliud ille egit nihil, quàm ut Tiberiadis e lito- ribus vocaret Piſcatores duodecim vi- les, indo ctos, mendicos, nudos, ne- glectos; horum ſubinde unum mit- teret in Italiam, alium in Græciam, in Armeniam tertium, in Perſiam, Scy- thiam ſingulos: horum duntaxat operâ initio rem tantam & orbis expugnatio- nem aggreſſus eſt, quæ ipſi ſucceſſit tam feliciter, ut nec Politicæ Tiberii artes, nec inhumana Neronis crude- litas, nec conjurata reliqui Terrarum Orbis ſtudia, fremitus & arma, im- pedire potuerint, aut tantillum morari victoriarum ejus curſum: quin imò breviſſimi temporis ſpatio ita ſtabili- vit ſuam illam Legem, ut ſucceſſu prorſus ſtupendo perſecutiones juva- rent ad eam propagandam, ſtrages ad augendam, ignominiæ ad illuſtran- dam: & tu dubitare perges, an Chri- ſtus ſit DEus?. Ita nos hodie cum illo ratiocinamur, qui obſtinatus dog- mati tanti momenti manus dare non vult. Et verò hbæc rationum mo- R. P. Jegneri Panegyr. menta vivis ſolis radiis ſimillima ſunt: ſunt, inquam, ita clara, ita perſpicua, ut quantumvis aliquis den- ſas valvas opponat, vix unquam tamen rimam non inveniant, per quam vel ingratiis ſomnolentorum pene- trent. Et tamen, quis crederet? Si Præcones Evangelici ultra has non habeant promptum opus aliquod ad- mirandum, quod ipſis tabularum in- ſtar, Principis ſigno munitarum, fi- dem faciat apud incredulos, prô quàm hodieque laborant, ut fidem inveni- ant. etſi ceterà & ſapientes, & vitæ ſanctimoniaà ſingulari ſint conſpicui? DEum immortalem! Quàm non am- bigebant Barbari de integritate & in- nocentia Franciſci Xaverii? audiebat ille paſſim, Magnus Pater Sanctus, conſtabat, quòd nuda illi humus eſſet pro lecto; quòd interula ſetis equi- nis horreret: nemo non videbat il- lum terras peragrantem pedibus nu- dis, per loca vepribus horrida, per arenas ardentes, per ſolum nivibus & glacie obſitum. Audiebant om- nes; tranſigere illum non rarò no- ctes ſine ſomno, dies ſine cibo: &£ ſi tantiſper de abſtinentiæ rigore re- mitteret, non aliud adhibere in cibum, quàm oryzam toſtam; in potum, quàm aquam inſipidam. Et tamen (ignoſ- cat vir Sanctus: ſi quod eſt ediſſero) quàm neceſſe illi fuit vel ipſam fati- gare admirandi vim operibus non antè viſis, non auditis, ut Indis illis ſuis credibilem faceret Servatoris no- ſtri divinitatem? An non opus illi fuit, vitam reddere mortuis quinque ſupra vicenos, & ex his aliquibus jam C fœten⸗ 1 PpANEGYRICUS SEGCUNDUS. foœtentibus, jam putreſcentibus? An non oportuit nulla fere non die aut aquas marinas convertere in dulces, aùt naufragia jamjam imminentia ſu- ſpendere; aut recuperare Myoparo- nes jam perditos; aut in fugam agere exercitus minitabundos? Nec diſpar fuit, ſi animum advertitis, conditio Remberti in adducendis ad Chriſtum Danis, Bonifacii in erudiendis Scla- vonibus, Hiacynthi in reducendis Polonis: E diverſo magnus ille Se- raphinus Aſſiſias, præclaris quidem vitæ exemplis in ſtuporem dedit gyptum, quam petiérat; ſed quia prodigiorum illam ſtrepitu attonitam non reddidit, majore ille merito apud DEUM, quàm ſucceſſu, eam ad Chriſtum perducere conatus eſt. Promittite nunc me ita ratiocinari. Si viri ſanctitate vitæ tam illuſtri, tan- ta integritate, quantâ fuerunt, quos enumeravi, ut Ethnicis perſuaderent Chriſtum DEUM eſſe, etſi hi Judæis cedant arrogantiâ, malignitate, perfi- diâ, opus nihilominus habuerunt ſem- per tam multis prodigiis, etiam ætate hac ukimâ, in quibus tanto illuſtrior eſt cœleſtium myſteriorum lux, & divini Pnevmatis corroborantis gratia tantò abundantior; quæ tandem ſa- pientia ineſſe debebat DElI- hominis Præcurſori, qui nullo cujusquam pro- digii adzumento eandem veritatem per- ſuadere potuit ætate, quâ Spiritus Divinus minùs gratiæ exerebat, quàâ notitia Myſteriorum DEl tantò ob- ſcurior, & Genti denique, cujus ar- rogantiam qui perpenderit, depre- kendet tam elatam, ut ſola ipfa ar- bitra eſſe voluerit controverſtarum de Religione omnium; qui malignita- tem, tam lividam, ut calumniaretur omnem virtutem ac ſanctitatem ſuâ majorem; qui perfidiam, tam duram, ut omne judicium à ſuo diverſum dam- naret. An putatis igitur, ſatis futu- rum fuiſſe Ioanni, immunem eſſe. ಠlabe culparum, utut minimarum? non admittere voluptates, quamlibet in- noxias? Uno aliquo hebdomadæ die impaſtum vivere? nuda humo cuba- re? horrido ſacco amiciri? qui ſunt illi gradus, ultra quos vulgi judicio haud ulla facile ſanctitas enitatur, ſcili- cet ad amuſſim. Debebat integritas, ſui vincendi ſtudium, vivendi rigor ejus generis eſſe, quæ animum magis percellerent & attonarent, quàm ſiquis claudos & membris captos voce unica ad curſum & ſaltus expediret, aut cor- roſa jam à vermibus cadavera e tumu- lis repentée evocaret. Proſpicio, quid mihi non ſine ar- gutiâ reponere poſſetis: jita ſcilicet eſſe, & tantà ſanctimoniâ opus kuiſ- ſe futurum, ſi reipſa Joannes, quod volebat, perſuaſiſſet. Abeſſe tamen procul ut perſuaſerit: ſi enim perſua- ſiſſet, rem ſane Chriſto magnam præ- ſtitiſſet! non ille poſtea male habitus fuiſſet, ut ſceleratus: multôque mi- nus in crucem actus ut latro. Si au- tem non perſuaſit, quo modo pro- digiorum inopia ſanctimoniæ cujuſ- dam excellentis, planeque ſingularis argumentum eſt? ſed, quod bonaâ veſtrà venia dixerim; id mihi pro- poſitum non eſt, ut demonſtrem, Joannem hanc de Servatoris noſtri di- VIn!I-⸗ Vpitte alt gotbus, 1gminet jete ſol ſanum gerein: ipleme raculs nem Munol nuntio, jyſuit minls Perüne o eor⸗ P. ( nit col potiis Vicifim fone o hiles, Pblini, ſoppleri Hocgi bos iſt enimn nu liſori, Ns, l Pe N ſtimori nog ga . berinc I 08, g. penel Oreiſtann Aui maligiin. clomnigett Antitatem ſt n tam oran, diverſumdin. tur, ſatis la⸗ pmunem eſſe mimarum? non quamlibet in. hebdomadedt da humo cubr. icin? qui ſunt 8 vulgi judicin as enitatur, cil. bebat integtiti, vivendi rigot animum magt ent, quam ſigui aptos voce mict cpediret, antor⸗ 2davera e tum-- zihi non ſine - tis: itn ſeileet monii opus u Oannes, go Abeſſe tamen ſi enim pellj· O magnaln pie⸗ kea wale lubins : multoque in⸗ ut latro. K⸗ uo modo pyv⸗ Ctimoni⸗ all ſnguluſs capere potuiſſet. DE S. 70ANNE BAPTISTA. 19 vinitate ambiguam ipſis ſententiam perſuaſiſſe omnibus ad unum Sacer- dotibus, Scribis omnibus, imò ne ſingulis quidem Judaica ex plebe, quæ agminatim ad eum audiendum excur- rere ſolita eſt. Quis non videt, in- ſanum me futurum, ſi hoc conten- derem; cùm nec Chriſtus quidem ipſemet tantum effecerit? etſi tot Mi- raculis Galilzam, Judæimque om- nem implevit, ut nec ipſe quidem Mundus, in volumen mutatus, ea B Hoc autem pro- nuntio, ſi Joannes hanc veritatem non perſuaſit, per ipſum non ſtetit; quò minùs id faceret; ſtetit autem per pertinaciam, per invidiam, per ſce- lus eorum, quibus eam non perſua- ſit. Quod cùm ita ſit, tam non pug- nat contra me ratio, quam attuliſtis, ut potiùs meæx cauſæ ſerviat: ſic enim viciſſim ego arguo. Quàâ tandem ra- tione judæi tam fuiſſent non excuſa- biles, non aſſentiendo doctrinæ tam ſublimi, niſi ſanctitas humanàâ major ſuppleviſſet abunde omnem defectum Prodigiorum? Inſuper nego, mul- tos fuiſſe, qui ipſi non crederent. An enim nunquam in Evangelica legiſtis hiſtoria, multos Joanne perſuadente nductos, ut Chriſti Magiſtri diſcipli- næ ſe permitterent, eum veneraren- tur, ei ſervirent, ei adhærerent, & aliis de impugnata ejus divinitate te- ſtimonium darent? Quin lego, pri- mos, quos Chriſtus habuit ſequaces ac diſcipulos, non fuiſſe illos, quos ad Tiberiadis ſuæ littora ad fſe traxit, ſed illos, quos ad ipſum à Jordanis ripa Joannes ſubmiſit. Id quod profectò mihi miro mirius videtur; quantam enim neceſſe eſt fuiſſe illam authori- tatem, quæ ſimplici afleveratione in- duxit ad ſequendum Chriſtum, tan- quam verum Meſſiam, & deſtina- tum Orbis Servatorem, antequam ille ullam eſſet nominis celebritatem con- ſecutus aut famâ concionum, aut ſan- ctitatis opinione, aut Prodigiorum au- thoritate? Et tamen Andreas (quem jure ſacri Collegii Decanum appella- bimus) ²à Joanne inductus, tum Chri- ſto adhæſit. Si apud non paucos fi- dem non invenit Joannes, cum Chri- ſtum Meſſiam ipſorum affirmabat, id non aliunde factum, quàm quia hæc eorum animis ſederat ſententia, Jo- annem potiùs ipſum eſſe Meſſiam. Et ecce, quùàm hæc ipſa res belle quadret affirmandæ meæ aſſertioni. Quàm enim incomparabilis, quàm anguſta, quam divina illa debebat eſſe virtus, quæ ſola ſuffecit ad tantæ dignationis opinionem concitandam? Potuerunt arbitrio ſuo Elias, & Eliſæus fugiti- vas è puerorum corporibus, tumulo jam deſtinatis, animas revocare; po- tuit Iſaias ſolis curſum verbo ſiſtere, & magnanimum illum gigantem repræ- ſentare velut de timido receptu cogi- tantem, qui nunquam ad eam diem viſus erat cuiquam tergum obvertere, quæcunque demum monſtra in arduis viis, & immanibus Zodiaci ſui præ- cipitiis illi ſe obviam ferrent: potuit Daniel illæſus quieſcere inter ungues Leonum famelicorum: potuit Jonas indemnis cantare e ventre Ceti formi- dabilis: nec tamen unquam idcirco in mentem cuiquam venit ſuſpicari, C 2 mult⸗ 20 PANREGYRICUS SECUNDUS, multôque minus credere, an ullus eo- rum verus eſſet Meſſias: etſi pro ipſis quoque militare viderentur argumen- ta non contemnenda Sanctitatis, ſeve- ra à cibis abſtinentia, durities in ve- ſtibus, integritas in moribus, forti- tudo animi, ardor in prædicando, & quam primam nominare debebam, intima cum DEO Familiaritas. Quan- tò igitur omnibus his ſanctitate ante- ſtare oportebat Joannem, dum abſ- que ullius Miraculi adminiculo conſe- cutus jam erat, non apud rudes dun- taxat, & populum, ſed etiam apud Scribas, ac Phariſæos, Meſſiæ æſtima- tionem? — Hinc progredior ad proponendam vobis aſſertionem miram quidem, ſed veram: nimirum, quòd ſi fermèe in aliis non vulgaris ſanctitas cauſa eſt, ut etiam mira patrandi habeant facul- tatem, in Joanne eminentem vitæ Sanctimoniam cauſam fuiſſe, ne illam haberet. Si enim ille etiam deſtitu- tus hac facultate, à mortalibus pro Chriſto eſt habitus, & tantum jam erat aſſecutus authoritatis, & æſtima- tionis, ut, vel ipſo Magno Auguſtino ita affirmante, ipſe nullo negotio effi- cere potuiſſet ut divinos à populo ho- nores acciperet, victimis ac ſacrificiis coleretur; quid demum futurum fuiſ- ſet, ſi vitæ ſanctitati ac puritati etiam vis majora naturæ viribus patrandi opera acceſſiſſet? Parum abfuit, quin dicerem, vix ullum futurum fuiſ- ſe totâ Palæſtinà, qui non Joannem Chriſto anteferret; cùm tam multi illum prætulerint tunce, quando nec tantillum ſubſidii prodigioſi à Joanne conſecuti, à Chriſto & diverſo, aut lucem in cæcitate, aut ſanitatem in morbis, aut cibum in fame, aut vi- tam in morte recipiebant. Nelſcio an unquam veſtrûm alicui in mentem ve- nerit nobiliſſima cogitatio, quæ quia tam opportunè mentem nunc ſubit, non poſſum, quin illam vobiſcum com- municem: Omnes Apoſtoli (ne Juda quidem proditore dempto, qui ſi ſub id tempus gradu eo dignus non erat, numerum fſaltem duodecim ſenato- rum implebat) omnes inquam Apo- ſtoli gloriosà lucis nomenclaturâ ap- pellati ſunt. —Vos eſtis laux Muandi. Matth. f. Nomenclaturâ uni Chriſto tam ſpecia- tim debitàâ ac propria, ut alia magis conveniente illum indigitare ſacer hi- ſtoricus Joannes non potuerit, quando vocabulo unico exprimere volens, & vitæ ſanctimoniam, & crediti muneris excellentiam de eo pronuntiavit: Erat Joan. 25 lux vera, qaæ illuminat omnem hominem venientem in hunc- Mundum. Et tamen an illa Lux, non Judæ tantùm, ſed re- liquorum etiam Apoſtolorum, Eclip- ſin ſatis denſam paſſa ſit, vos non igno- ratis! eorum certèê uns peieravit, alius non credidit, fuga ſe ſubduxit tertius; & vix unus fuit, qui non retro à divi- no ſuo Paſtore abiret, & qui non territus à communi ſegregaretur & diſ- — pergeretur conſortio; cuùm ille repen- tino velut fulmine à cœlo eſſet percuſ-, ſus. Parte alteràâ perpendite tantiſper. quàm ſolicité caveatur in ſacra hiſto- ria, ne iſta nomenclatura Præcurſori tribuatur; imò quàâm eidem diſcerte abrogetur. Aggreditur aliquando de- ſtinato conſilio ea de re diſſerere ſub- limis BBB certo Ulic lubebito⸗ Veniet ve Eumele llientie 1e Ut pun neniglei⸗ 8 Pelan Nol maee o wi⸗ 0 Sclite. jonegetur io, dur ti gl e po Mr erer ile Nolte iracei ance calei t, negrtut nenchtun; ſols, gi 1 ucs in eng⸗ ein tgun men med lgnen Non poteſt in (mritn 4 „ — eireo, t ſanituten 1 kame, u n. nt. Nelcio n unn mentem e. ſatio, gur gii tem nunc inbi, vobiſcumcon. poſtoli (ne uſn npto, qri ſiſh ignus non erat decim ſenato- 8 inquam Apo. menclaturs a,. fis lax Mand, lu iſto tam ſpeciz. 4, ut alii magt ligitare ſacer li. potuetit, gwando imere volens, * ctediti muneris onuntiarit: Ea ,u onmem hommiſen 4deæm. Et tamen tantum, le te- kolorum, Ecly- ſit,vosnonigno- 8 peierayit ai⸗ ſobdurit tettiix on retro in. et,/ && gu non egretn bil cim ille repen. rlo eſſet peſeu⸗ endite tantiſpe⸗ in ſict⸗ ilo. tura Przcnjſil oem dſcelte el rahqend, 8 . are fub⸗ . ſete DE S. 710 ANNE BAPTISTA. A1 limis ille inter divinos hiſtoriogra- phos, & cavete, inquit, ne erretis: Hic venit in teſtimonium, ut teſtimonium perhi- beret de lumine: non erat ille lax, ſed ut teſtimonium perbiberet de lamine. Non erat ille luæx? Hic ſane vix me cçonti- neo. Petrus igitur perjurus, Thomas Incredulus, recte Lux vocabuntur, Joannes Baptiſta non vocabitur? quin certo illi conſilio lis movebitur, pro- hibebitur, ne cui unquam in mentem veniat hoc illum titulo compellare. Eratne ille inferior ullo Apoſtolorum, aut ſcientiæ ſubtilitate, aut zeli ardo- re, aut puritatis candore, quâ maxi- me triplici prærogativà Apoſtolis Lu- cis appellatio competere viſa eſt. Imò, quod pace illorum dictum ſit, de ipſo ſcriptum lego: Inter satos ma- lierum non ſurrexit major Joanne Baptiſta. Quanam igitur ratione ma- jori negatur honorifica hæc appella- tio, quæ tribuitur minori; nec deeſt, qui de ipſo vociferari non dubitet? Non erat ille lux, non erat ille lux?2 Nolite iraſci, Auditores! hac enim ipsâ de causà, quia Apoſtolis major eſt, negatur Præcurſori iſthæc no- menclatura; quæz conceditur Apo- ſtolis, quia ſunt minores Præcurſo- re. Lucis nomen, Chriſto pro- prium, tribui Petro, aut Thomæ, quia ſplendoribus poſtea ſuis or- bem terrarum illuſtrarint; cum ta- men ante Eclipſin tam dolendam, & caliginem tam profundam ſint paſſi, non poteſt ulli eſſe errandi occaſio; aut Chriſtum à Petro, Thomave non diſcernendi. Confeſtim intel- ligimus, non fuiſſe ipſos veram lu- cem, & ſemper in hoc ab Apoſto- lis Chriſtum differre, quòd in hoc lux ut propria, & nativa, non aliunde accerſita celebretur, in illis autem non dominata, ſed tanquam cOmHhodata, &aliunde illapſa prædicetur. Nec diſpar aliorũ eſt Apoſtolorũ con- ditio; quibus omnibus non alia ratio- ne competit præclarum illud enco- mium, Vos eſtis lux Mundi. At ſi encomium idem tributum eſſet Jo- anni, cujus nativitatem perinde, ac Chriſti ipſius, Vatum oracula præ- nuntiaârunt: cujus conceptum non minùs quàâm Chriſti idemmet Ange- lus nuntiavit; qui, ut Chriſtus, jam à ventre Matris ſanctus eſt appellatus; cujus manibus ipſe ſe Chriſtus Jorda- nis ad ripas ablui paſſus eſt; cujus ex concionibus Chriſtus ipie argumenta ſuarum hortationum emendicaſſe vi- ſus eſt; qui vitam primo obtutu ſan- ctiorem, ſaltem auſteriorem, magis inſolitam, natam aptam facilius re- portare populares plauſus, duxit, ejusmodi inquam homini ſi forte com- municatum foret grande illud enco- mium Lucis, Chriſto proprium, ni- mis enimverò quâm præſens fuiſſet periculum, non dilſcernendi lucem veram à ficta, nativam ab aliunde accepta: fuiſſet hoc, ut ſic dicam, parelion, ſeu geminorum ſolium ſpectaculum, aptum ad decipiendam oculorum etiam aquilinorum aciem: Dicatur igitur ſine hæſitatione de Jo- anne, dicatur: Hic venit in teſtimoni- am, at teſtimonium perhiberet de lu- C 3 mine: — 22 mine: non erat ille lux, ſed ut teſti- monium perbiberet de lumine: ſua enim illum promeritorum magnitudo dam- navit, ut minoribus meritò encomiis ornaretur. Arguite nunc vos, Au- ditores! hanc ipſam magnitudinem & excellentiam eum damndfſe, ut quamdiu vita ſuperſtes fuit, ſignum omnino nullum faceret. Cùm enim quis ad illud culmen pertingit virtu- tis, aut ſapientiæ, aut authoritatis, ut non ſine ratione, faltem apparente de ejus divinitate ſuſpicio oriri poſ- ſit, tum DEUS hæc dona ſic occul- tare, aut moderari debet, ut ne mor- talibus Idololatriæ ad admittendæ oc- caſio præbeatur. Ut ſtupenda opera perpetret alius quiſpiam, quem ſuæ labes, aut lingus, aut factis, aut deſideriis contractzæ hominem abun- de demonſtrent, res magna non eſt. Non eſt periculum, ne quis tum ani- mum inducat ad credendum, propriàâ potiùs illa virtute ac potentia, quàm alienàâ dignatione effici. Aliter ſe res in illo habet, in quo nulla unquam culpæ alicujus macula notata ſit. Quam ob rem etiam non lego, ipſam DElI Matrem, dum inter mortales erat, prodigium ullum perpetrâſſe: vivebat enim illa vitam tam omnis noxæ expertem, tam cœ- leſtem, ut ſi talis vitæ ſanctitati ad- didiſſet Miracula, neſciam an Mag- nus ille Dionyſius, qui jam aliàs neſ- cio quid divinum in illà notaârat, ab- NRineri potuiſſet, quò minus divinum illi cultum deferret. M Et ſané ut ad Joannem redeamus, ex erroribus, pANEGYRICUS SECUNDVUS, atque ita concludamus, manifeſtum apparet, ſemper fuiſſe pericu- lIum; ne illi honores meritis & digna- tione ſuperiores potius, quàm infe- riores decernerentur & exhiberentur. Neque enim Judæi tantum, ut me- minimus, propendebant ad eum Mel- ſiam agnoſcendum, cujus Præcurfſor duntaxat erat; agnoſcendum ſpon- ſum, qui Paranymphi dignatione fun- gebatur, ſed Origenes quoque gravi- ter circa ejus perſonam hallucinatus eſt, cum eum Angelum non officio tantum, ſed naturâ exiſtimavit, alii Vid. Sua- autem recentioris memoriæ Hæretici rez tom. z. dicere non dubitarunt: habuiſſe ipſum poteſtatem abolendi legem Moſaicam? fuiſſe illum primum Religionis noſtræ authorem: quin nec inter ſanctos Doctores defuit, qui de illo ſic loqueretur, ut niſi benigniùs ejus do- Qrinam interpretari lubeat, nimium audax, & ſi dicere licet, quod res eſt, etiam erronea videatur; Tale eſt, quod de illo S. Cyrillus pronuntia- vit: ad illos pervenit terminos, què natura haumana aſzirare poteſt. Id quod profectò nimium quantum de- traheret, non modò de divinæ Ma- tris dignatione, quâ longiſſimo in- tervallo Joannem ſuperavit; verùm etiam de DEI, nullis finibus circum- ſcriptà, potentiâ, quæ nulli unquam mortalium tantum tribuit perfectio- nis, ut plus alteri conferre non poſ- ſit, quæque, ſi cum ſcholis loqui placet, nunquam poteſt dare tantum, quantum poteſt. Ecquid tamen ego quos enumeravi, colli. de Incar. li dematu Fribuatur 1 mus igitun candi kae vant , . Aate eent Uunen deo nrture Vi Celtinari Ommnes Chrit tatem mon gvun nune ng long⸗ Uliſüine ind leinn Mi⸗ gn odt helulo, 1 Ani hoſte mne un ſain ie lancin 1o, ra go len in DE S. JIOANNE BAPTISTIA 23 man ile gren colligo? id nimirum, quòd omnes pus errandi tam circa naturæ, quùm l n. fermè errores, in quos circa perſo- gratiæ dona, quibus præfulgebat? , uin aſe. nam, & munus, magno huic viro Fuit igitur ſummè neceſſarium, ut erhiderenn creditum, nonnulli prolapſi lunt, non ſua illum in demiſſione ſervaret DE- tim, um. tam in eo conſiſtant (ut circa alios US, ne major mortalibus præberetur Nalenn M. plerumque accidit) quod quidquam errandi occaſio. Et ſi ita res habet, Gjus Præcurlot Cendum hhon. illi dematur, quod habet, quùàm quòd tribuatur, quod non habet. Finga- mus igitur, quòd DkEus etiam mira pa- volo ut nunc ipſi ſtatuatis, recténe ego initio pronuntiârim, Prodigio- rum ſterilitatem in Joanne factam lignatione fun. trandi facultatem in eum contuliſſet, eſſe argumentum Sanctitatis? quoque grayi- quanto tum latior apertus fuiſſet cam- Reſpiremus. n hallucinatn 45 . im non officio noriæ Hxretluin babuiſleipiumteln — Tſi, quæ hactenus in medium extinguat, ſed quòd Chriſtianæ legis gem Moliem E allatæ funt, rationes omnes fal- numeros ad amuſſim expleat. Cen- eligionis noſtte lerent, & nihil concluderent, ſebant jam olim Servatoris noſtri Dil- c inter ſancto tamen decebat Joannem ad majora cipuli, illuſtre ſanctitatis argumen- gui ge illo ii naturæ viribus opera patranda non tum eſſe;, obvium habere claudum, & nigniis ein do⸗ deſtinari. Et quâ id causs? Ad nos dicere illi, ambula: obvium habere ubezt, nimium licet, gvod 1 leatur; Taleeli illus pronuni-. terninet, auil omnes Chriſti ſequaces docendos ve- ritatem momenti haud ſané levis, quam nunc paucis explicare eſt ani- mus. Longè plurimi mortalium eam altiſſime imbiberunt opinionem, illum denique Magnum eſſe ſanctum, qui laborantem febri, & dicere: eſto ſa- nus; obvium habere Energumenum 3 & dicere: eſto liber: eâque causâ inſigni hilaritate redeuntes ad Chriſtum, ingeminabant ; etiam Luc. ro. 12. damonia ſubjiciuntar nobis. t nt mui . magna prodigia efficiat: quæ quidem verò quis unquam hoc eorum tripu- m WGWM perſuaſio, quàm eſt falſa, tam no- dium interpellare auſus eſſet? lætaban- de Ciine ii xia, & idcirco à communi generis tur illi bono, ac dono, quod divinum longiſimo n noſtri koſte ſtudiosé nutrita. Vi- erat, cujus uſus publicus, commo- erauit; Venimn deant nunc omnes ac ſinguli, quòd dum omnibus commune; & quidai cnibus clce⸗ vir, quo ſanctiorem majoremque hæc juſtiſſima eſſet gaudendi cauſa; e nulli ungven omnis Eccleſia non habet, ſignum nul- Chriſtus tamen vix audito hoc eoruin buit petlello. lum ſecit: & inde certiſſimò arguant? tripudio confeſtim velut frigidanz af⸗ nlerte non on abſolutam omnibus numeris virtutem fudit, eos increpuit, ac reprehendit, n ſchols lo ac ſanctimoniam, non conſiſtere in tanquam Judices plane ineptos eorum, eſt e tntumn⸗ eo, quòd quis nubes uno halitu diſſt- quæ æſtimari mererentur. In hoc no- pet, aut fulmina omnia flatu unico lite gaudete: & diverſo autem excita- vit 24 PANEGVYRICUS SECUNDVUS,l vit eos ad gaudendum, quòd eſſent eorum ex numero, quos æterna ma- neret felicitas: Gaudete autem, quòd nomina veſtra ſcripta ſant in cœlis. Atque hinc mihi conſequens vide- tur, ſatisque expeditum; quòd effi- cere mira non ſit indubium argumen- tum, nomen operantis in cœlo ſcri- ptum eſſe. Id enim ſi eſſet, quis non videt, magnam tunc habituros fuiſſe Apoſtolos lætandi cauſam; haud aliter quàm gaudet æger, cum ciborum orexis redit; id enim ſani- tatis ſignum eſt: aut quàm gaudet agricola, hoſpitem admittere hirun- dqinem; cùm hæc veris ſit nuntia: aut anxius nauta, cuùm videt Delphines procelloſo in mari aquarum vortices, ſuis naribus effundere; hoc enim mox redituram tranquillitatem præſa- git. Quando igitur Chriſtus voluit, ut ſui valde lætarentur ob ſcripta ſua in cœlo nomina, non autem ob mi- ra patrata, conſequens inde eſt, ope- rari mira non eſſe certum nominum in cœlo ſcriptorum argumentum. Et verò quàm malti illi ſunt, qui longo tempore miris patratis glari, prævaricati tamen ſubinde, lapſi turpi- ter, & æternum damnati lunt? Evol- vite ſacras hiſtorias & attoniti hære- bitis legendo cataſtrophas tam fune- ſtas. Et quid multis tricamur? An neſcimus, poſtremo judicandi Mundi mus ſtygiorum inquilinorum legio- nes. Et tamen hi tales non aliud re- poni audient, niſi fatale: Neſcio vos. Cur igitur reperire eſt, qui non aliam æſtimet ſanctitatem, quàm quæ aut arcana retegit, aut febres extinguit, aut montes transfert, aut procellas com- peſcit? Sit iſte, dicet nonnemo, haud levis error: ſed quid ad rem facit hodie hac de re diſputare, maxime coram Au- ditoribus, quos conſtet, non eſſe Thaumaturgos? Duæ omnino ſunt, de hoc diſſerendi cauſæ. Prima eſt, ut emendetur gravis quispiam abuſus in cultu ac veneratione Cœlitum, qui hodie quaſi todidem lacus effecti ſunt, quos inter illi plures accolas numerant, penes quos piſcatio copioſior. Inde obſervare licebit, multos, ſiquis for- te à& Cœlitum numero legendus eſt ipſs Patronus, non eum quærere, qui illuſtrioribus virtutum ornamentis ef- fulſit, qui majora demiſſionis, abne- gationis, Zeli, caritatis in Eccleſia exempla poſt ſe reliquit, qualia Petrus, qualia Paulus, & Apoſtolorum alii re- liquerunt, in quibus tanquam totidem coœli animatis orbibus virtutes cum ſiderum numero certent; ſed eos in- ter, qui hodie majori pollent mira- culorum patrandorum facultate; quod perinde eſt ac dicere, quærunt eum inter Sanctos, qui plus corporibus die acceſſuros ad Chriſtum plures, cum- prodeſſe poſſint, quàm inter eos, qui- dicto: Domine, in nomine tuo longe abſentia & futura prædiximus! red- didimus ægris deſperatam ſanitatem; & mortalium corporibus totas ejeci- 5 5„ plus animorum bono laborârunt. An non hæc eſt Pietas in Superos avara, abjecta, proprii commodi ſtudio in- famis, illi non abſimilis, quâ Ludo- vicum . — ,M 6 ſoynrn Ara ilal Lihſ long 160 zum gu igetn Aishonon Aucis inp gvam Vtep do Aitun cenum in ſr neqju utince anse nl leplat, bi lenio; bum ümz In agendn lem 41 gen iirt Porun ne 1t. Asn⸗ nme 5e TUnhenun anhajns iibunbiolt Nentbagan 9Cediinom norum H non aliud ke. e: Neſcix 70. dui nonelan quam gue fes extingyitat drocellas com. emo, haud eri Hacithodie lx me coram An. nſtet, non eſſe e omnino ſunt, le. Prima eſt, guispiam eduſis e Colitum, gi acus effecti lont ccolasnumermt, opioſior. Unde ltos, ſiqui to⸗ 10 legendli ei eum qurtere gii n ornamentset. emiſſionis, abne⸗ tatis in Kecleit guit uali beint⸗ oſtolorum alife- lanquamtotſen zus Virtutes cunn lent; ſed eos in ri pollent witr. m lacultate o e, quxfunt eun lus corponbbi lun inter eog 4 0 laborirunt. in Jupe – ſucio n. mno 1 Ludo· DE S. 70ANNE BAPTISTA. 25 vicum XI. Galliarum Regem Ceelites coluiſſe ferunt; cui unice cordi fuit illorum Aras pretioſis donis locuple- tare, Eccleſias ſplendide exornare, qui ad decrepitam ætatem pervenerant, ut & ipſi longos dies impetrarent? Non ego jam vituperarim conſuetudinem, quæ viget in Eccleſia, Superos exqui- ſitis honoribus pro favoribus etiam ca- ducis impetratis colendi.: Non in- quam vituperârim: eâque causâ quan- do diuturnis caloribus exucca tellus centum hiatibus ut totidem liguis ſiti ſuæ remedium poſtulat, habeant ſane Pariſii ſanctam ſuam Genovefam, quæ largos & nubibus imbres opportunè depluat; habeat ſuum Agricolam A- venio; ſuum Theodorum civitas Bru- duſina; Invocent Lincolnienſes con- tra grandinem, vitiferorum collium peſtem, S. Urbanum, Præſulem ſuum, quem idcirco uvas manu præferentem pictorum nobis penicillus repræſen- tat. Altis vocibus in naufragii diſcri- mine à S. Telmo opem flagitent, qui Tyrrhenum navigant: S. Uberto ſe cum lacrymis commendet, qui à ca- nibus rabioſis, S. Amabili, qui à ſer- pentibus admorſi ſunt; Confugiat ad S§. Gebuinum, quem acutifſimi Poda- græ dolores excruciant; ad S. Libo- rium, quem calculi urunt; ad S. Hugonem, quem febris concutit; ad S. Marcolphum, qui ex ſtrumis labo- rat; quem vertigo capitis rotat, ad S. Lupum; qui gangrænâ marceſcit, ad §. FHiacrium; cui dolent oculi, ad S. Clarum, cognomine Ulcaſſinum, at- que ita de cæteris. An tamen inſignis R. P. Jegneri Panegr. error non eſt, quòd his terminis omnis Sanctorum veneratio claudatur, ſic ut ubi nihil eſt quod ſperemus, illo contemptu deſerantur, quem Menſa- rii experiuntur, qui decoxerunt, aut quorum bona ſub haſta vænierunt. Altera, ob quam rem hanc incul- co, cauſa eſt, quòd non deſint hag ætate perſonæ ręeligioſæ,„ quarum perfectio tota conſiſtat,; noſtisne in quo? in ſenſu neſcio cujus dulcedi- nis & grati ſaporis, quo palatum eo- rum afficiatur, quoties Sacra dape pa- tæ redeunt à DEl mensàâ, perinde ſtäſſent: in eo gued facili negotio obtineant à DEO, quidquid vel ad commodum proprium, vel alienam mox ac orandum procumbunt in ge- nua quaſi extra ſe rapiantur; aut cer- 1e quòd, genas ſemper circumferant tam beatis lacrymis humentes, cum ſacrificanti adſtant, cùm Deiparam ad ſerti globulos ſalutant, cum in aliquo Religionis noſtræ arcano vo- lutando occupantur, ut eorum tung vultus proximé referant ex rofcidis illis nubibus aliquam, quæ vario co- lore oculis blandiens guttatim in pla- cidas, ſoli adverſa, pluvias deſtillat. An ſanctitatem hanc certam æſtimare debemus? haud ſanè. Poteſt enim tam religioſa ſub larva latere fraus ma- li Dæmonis; ut ſub floribus vipera in- ſidiatrix, aut inter ſalubres herbas ver- bena. Et quamquam hæc uni alicui cerli dono obvenirent, non tamen in ilis anctitn conliſtite⸗ In quonam igitur? A 26 PANEGYRICVUS SECUNDUS, jgitur? conſiſtit in hoc, quòd cuùm foerte accuſari ſe aliqua ſentit, pro eo quod ſe excuſet, & non ſine anxieta- te purget, quod minus in virtute Profectis proprium eſt. demiſſo mo- deſte capite accuſationem ferat, optet- que in homiſum oculis apparere digna vituperio, ut in DElI oculis tanto appareat laudabilior: conſſtit in eo, quòd mox atque offenſus quis ab al- tero fuerit, veniam confeſtim ac pa- cem concedat; quin, ut curet malum bono compenſare, reddere pro igno- minia honorem, plauſum pro con- temptu: in Ipg, quòd ſi quem pau- perem vult DEUS, ei ſuâ inopiaâ contentus vivat : ſi ægrum, ſuis il- lum in mileriis laudet; ſi afflictum, gratias illi in adverſis agat; in eo, quòd nullàâ alienæ fortunæ invidià, be- nevolo oculo quis aſpiciat ejusdem Reipublicæ cives quos altiore digna- tionum, opum, potentiæ gradu DEUs conſtituit: nec tantum benigne alpiciat, ſed quantum in ſe efſt ‚ ad illorum incrementa operam conkerat, ſi ita res ferat; imitatus tenues rivu- 10, qui etiam tantilluam, quod ha- bent humoris læti conferunt ad magis nobilitanda celebria illa flumina, quæ originem ex ipſo eorundem ſolo tra- xerunt. In his vefè ſapientum j udi- cio virtutis conſſtit perfectio. An ergo dona illa alia h omini non debita, ſingularia, extra ofdinem conkferri ſo⸗ Hita, quæ gratis data vocantur, Xſti⸗ manda non ſunt? duplici me reſponſo expedio.“ Si in aliis quis illa obſer- vaverit, ſuſpiciat, tanquam plerum- que bona: ſi in ſe, ſemper illa timeat ut ſuſpecta; & generatim loquendo, nunquam animutn inducat ad illa ſibi procuranda. Imd altè in animum demittat S. Joannis Chryſoſtomi do- Grinam, quacum vos domum pla- cet dimittere. Si, inquit Doctor aureus, optio vobis daretur inter hæc duo, aut ccœleſtis alicujus alchi- miæ beneficio mutandi omnem pul- verem in aurum; aut omne aurum, terreni inſtar pulveris contemnendi & conculcandi, juxta Evangelii do- trinam, quodnam ex bis par eſſet præferri? ſecundum, clamat Chryſo- ſtomus. Etſi enim verum ſit, quòd prodigioſæ illius virtutis adjumento multorum quis inopum miſeriis poſ- ſet ſubvenire; multa fundare Xeno- dochia, multa ditare Templa; poſ- ſet nihilominus etiam damna afferre graviſſima, excitando in iis, qui il- Ium obſervarent, & cupiditatem pe- cuniæ, & prodigioſæ virtutis invi- dentiam; imò & clamores, perturba- tionem, tumultum contendentium eo ſe oblectare pulvere, & omnes ſinus onerare. E diverſo, qui Chri- ſti amore ſpreverit aurum, quod ha- bet, certus eſt, ſe ex virtute agere. ſalubrem dolorem excitare in malis, animoôs addere bonis; & exemplo ejuſmoôdi præire, quod quilibet ſine lite, ſine contentione facile poſſit imitari. Eadem ratione jubendo fa- ceſſere alienam febrim, poſſet quis multis tricis implicari, nullis ſi ſuam æ quo animo tulerit: mutis reddendo ulum linguæ multorum quis poſſet .elſe ſoter ſe ſonjo el rttd gus itas cuin js colloc Ue locem ſed non pe nON ¹0 ¹1 luntlong ſpelit al – Pult. De Pes A Mund Mbent iſta, Prnencicmm eſücnor ſan zoen D⸗ lemnete lu 4 Kon 6N * 1 is direinn inter alierzis Ut. di Oomnem pul. omne aufitn 8 contemnen Eymgeli do⸗ 1 bis Ppar eſſ ann⸗ Chrpſo. erum ſit gil Gtis acjummento m milei 9l. fondare Nen. Templi pol. damns ierte in iis, qgui l⸗ cupicitifem le. x Vittuts inri. nores, perr tegin „*£ Ormne * go⸗ Cnr. jum, uod “ . virtute apete/ citare in malis, * exempl . quſfibet ſine i polit ejobendir n, us guns ſuam DE S. JOANNE BAPTISTA. elfe occaſio delictorum, nullius, ſi ſuam religiosâ & ſolicità cautelâ cu- ſtodiret: ſic vos diſſentire de cæteris. Securior eit Sanckitas ſine Miraculis, ut tutò quis pedem figat, quàâm San- Gtitas cum Miraculis, hæc enim in ejus collocata manu facis inſtar ſunt, quæ lucem quidem affundat vultui, ſed non pedibus, & facit quidem, ut mox ab aliis agnoſcatur, etiam qui abſunt longis: ad ipſam tamen quod ſpectat, exponitur potius offenden- di periculo, niſi caute admodum am- bulet. De his omnibus . pluribus diſſerit os aureum. Si autem ita ſe habent iſta, quid tandem excuſationis prætendimus ignaviæ noſtræ, ſi non efficimur ſancti? Quis noſtrům non poteſt DEO placendi ſtudio con- temnere ſuas opes? quis non ſub ju- gum mittere pravas appetitiones? quis non frenare linguam? quod idem eſt ac dicere illam obtinere vitæ ſan- ctimoniam, quæ non eſt tam ſo- nora, taàmque Plauſibilis, eſt tamen magis certa. DEUS à nobis non po- ſtulat, niſi quod in noſtra eſt ſitum poteſtate, & idcirco in cœlo magni fiunt virtutes, non miracula, præmia dantur recte factis & promeritis, non donis gratis datis. Mihi dubitare non licet, quòd inter natos mulierum non ſarrexit major. Joanne Baptiſta, & quòd ideirco altius ceteris eit ſolium, quod ille occupat, atque beatitudo, quà fruitur; & tamen etiam ſcio, quòd Miraculum ille vivens nullum perpe- trarit: Joannes quidem ſignum nullum ſecir. Ae me rit i5 Ar e 6. Aei, a S * S sssts S Ses e,3, GRATITUDO RESUS CITATA PANEGYRICUS In Honorem Sancti- Martyris 1 & P AREN Z N 1. Didkus Urbe veteri. Llaſires Eami hujus Mundi urbes ſi gratum unquam erga quem- quam animum praæſeferre ſtu- dquerunt, id fecerunt erga ſuos Conditores, tanquam illos, quibus ut Parentibus amantiſſimis, vitam ſuam debere agnoſcebant. Hinc Roma mox atque potuit, Romulum ſuum Deorum in numerum referre am- bivit: etſi neſcio, an hæc fuerit ani- D 2 mi 48 PANEGYRICUS TERTIUS, mi gratitudo modum egreſſa, an ve- r& delirium ſtolidæ præſumptionis; ut credibile redderetur, nihil mortale in Urbe illa eſſe, quæ ſuam originem Dis lmmortalibus deberet. Sic in GErc'a gratiſſimas ecropi fuit Cecro- pia. ſc in Ægvit Alexand& Alexan- Aria: ut de Thebis nihil dicam, quæ apdacii winis intolenti gloriatæ, quod nen fsbrotm manibus, ſed cytharæ eno ſurrexermt, ſi Amphiona cum Heroibus cæteris non repoſuerunt in- ter ſidera, id inde fuit; quòd hi ab illo vivente publico ludibrio habiti, ad eum à ſuo conſortio cœleſti pro- cul habendum fortaſſis conjuràrint. Utut ſit: ſingularis illa gratitudo, quam ſuis Conditoribus urbes omnes de- bent, à te, Urbs Vetus, exigi non poteſt: nec enim tam tu in Mundo nova es, ut de Conditore facile con- ſtare poſſit. Imò eo ſitu locata es, ut ſi dicerem, alium te ² Natura ipſa Conditorem habere non potuiſſe, Ia- cile adem apud eum invenirem, qui te intuetur: nec ab illis multim diſ- ſentirem, qui ſcriptis onſgrunt parum tibi glorioſum eſſe, ſi ex Jani Nepotibus aliquem Conditorem ha- tis tenebris natales tuos involvit an tibi præcluſa eſt via, quàâ etſam tu efflo- ceſcas virtute tam ſplendids, quàm eſt, grata, officioſa, & authoribus addictiſſima beneficiorum memoria? O nobilis Urbs vetus! ſi chartarum memariæ credita non eſt moœnium tuorum origo & quis vitam tibi de- derit, illud ſaltem in obſcuro non eſt. quocdilli tu debess. quis vitam pro te dederit. Quid agis igitur tu, quæ non conaris grati erga bunc animi affectum demonſtrare? cùm incertum mihi ſit, utrum non urbs aliqua æquε multum debeat illi, qui magno ſuo labore & impendis illam ſervavit, quàùm qui magnàâ ſuà fama & gloriâ conſtruxit. Hos autem in- ter rrimas citra controverſiam tenet invictmmus ille Martyvr, de quo alie- no imperio ad te hodie verba facio. San ctus inquam Petrus Parentinus qui olim tibi datus in terris Rector, hodie de ccœlo tibi datus eſt Protector. Quid agis igitur, quòd religioſo affectu omni hodie obſequiorum genere il- lum non veneraris? Æſtimas illum, non nego, revereris, honoras; non tamen fortaſſis tantum, quantum ille meretur. Nimis enim quàm multum ille in te vivens contulit; & aut ego rerum tuarum penitus rudis ſum, aut nullus eſt alius, cui tantum, quantum Petro, tu debeas. Prof rium eſt ani- morum gratorum. libenter audire ti- tulos, quibus obſtricti ſunt aliis, & narrationem ejusmodi nullatenus fa- ſtidire. Sit igitur hoc primum an mi tui tributum, quod ipſi perſolvas, aut ð . Quamquam hoc tibi ob oculos ſa- tis ponere non poſſum, niſi ante in memotiam revocem miſeri ſtatus tui conditionem, in quam recideras, cum ille ad te erigendam ſolicitus accur- rit. Tulerat hæc urbs invictàâ con- ſtantia arctiſſimam trium annorum obſidionem, vicerat, Superior fuerat, & idcirco cum admirabilis videretur, regio. n min i emirubili k leinn ficheofunn in Prte; 1 int im gur usu ſbepente lo toMo ns Munel nochusagi rchr din rindom 1 AMiir & lugere hate nieos ſing e nckos ortate con bo dabiis o, ommni 4 li conelleat Danonen, inen, dimeſigen n&X n ns cn ane, troverſiam tenet tyr, de guo i⸗ die verbe ſac Parentinih d is Kẽtor, hodie Protector. Quil religioſo aftedl Orum genete i. ſtſtmas illon 1 honoras; pon im, quantumil im quum mul tnn glit; & ut ez fudis um, i tantum, quantum Prorriumektenf ibenter z00e ⸗ Gi ſunt alis, di nullatenls ir⸗ oc imum an mn! pi Petlolrsal . bi ob denlor , niſi ante n mileri ſtatus il m teciderꝛycln cn⸗ DE S. MARTTYRE PETRO PARENTINO. 2„ tegio, qui eam tamdiu fatigârat, Prin- cipi Henrico Ænobarbi filio, non ſopità modò., ſed planè extinctà ini- micitis, amico cum eo fœdere con- juncka eſt. Verùm inkelix, quam non eſt paſſ: à Cælareis calamitatem, qua do ipſi hoſtes erant, hanc illi jam zmici intulere. Ab eorum enim Pernitiabili commercio ſenſim ſine ſenſu tetra contagione afflata eſt, Ma- nichæorum inquam Hæreſi: quâ mox in partes ac factiones ſciſſa, majori in ſe ipſam ſtrage ſæviit, quàm quil- quam alius unquam optàâſſet. Vidiſ- ſes ſerpente citò per domos peſtilen- ti illo toxico livore inüci corda, ani- mos intumelcere, mentes turbidis motibus agitaris & cives antea con- cordiæ vinculo ad commune bonum curandum connexos, aliud jam, quùàm excidia & ruinas non machinari: in- ſurgere fratres in fratres, amicos in amicos, ſanguine junctos in ſangui- ne junctos: inde Magiſtratuum au- thoritate contempta, Sacerdotibus lu- dibrio habitis, Clero de gradu deje- Gto, omni ſacrarum legum reveren- tiàâ conculcatàâ, palàm ipſum malum Dæmonem, deteſtabili ejus ſectæ mo- re, invocari, magicas artes invaleſce- re, inveſtigari ſacrilegis artibus futu rorum & arcanarum notitiam nec jam à linguis DEυ antea ſacris, aliud audiri crebrius, quàm blaſphemias, Incantationes, Veneficia. Talis erat, 6 urbs vetus! tua con- Atio, talis ſtatus ſub ipium omnino Gnem ſæculi duodecimi à Chriito Re- Paratore, cum auditis novis tam fu- neſtis Innocentius tertius, ſacrorum tum ſummus Antiſtes partium ſuarum duxit, mittere confeſtim aliquem Roma, qui inſtrutus authoritate de- bità, celer advoliret, truncaturus naſcenti novæ hyqræ caput antequam illa adultior, & ferro jam & igni con- tumax domari excindi que non poſſet. Igitur abſciſsa ſonge deliberationis morâ oculos in Petrum Parentinum conjicit, eum eligit probat, & ad negotium tam grave deſtinat. Atque hic ego facile conjicio, vos haud dubie exiſtimaturos, Petrum hunc fu ſſe ſacro ex ordine virum gra- vem, præſfecturis jam ante admini- ſtratis inclitum probatumque, jamque ſæpe in periculoſis ejuſmodi caſibus cum adverſariis commiſſum; verbô hominem, qui ſolàâ ſui nominis fama terrorem hæreticis incuteret, haud ali- ter ac olim David Philiſthæis, quos tot cladibus attriverat: aut ſaltem hos minem, qui ſenili canitie, & vuſtuͤs revera Majeſtate venerandus obſequi- um vel à contumacibus extorqueret. Sed quàâm longè aberraretis ²⁴ verO, ſic exiſtimando? Erat enim Petrus fu-= venis multa amcenitate, non ſoſum in erum ordinem non cooptatus ‚ ſed plane oprofanus, nuperque adeò nuptiis illigatus: nobilis quidem ge⸗ nere, non tamen antea negotiis ma- joribus exercitus, aut felici ecorum exitu commendatus, novus in curis, contentionibus non aſſuetus, verbòô, ejusmodi, qui hæreſi f'ontem oppo- ſuerit nunquam, tantum abeſt, ut ejus latratus provocare & morlus irritare D 32 ſit 30 E PANEGYRICUS TERTIUS, ſit auſus. Quantus proin vir fuerit, quem nihilominus Innocentius Ter- tius, tantâà ſapientiãâ Pontifex, pro- vinciz tam arduæx parem credidit, tantumque ſpei in ejus magnanimitate, induſtriâ, fortitudine repoſuit? Cym- bri, inclitum in faſtis Barbarorum nomen, vaſta omnes corporis mole bomines erant. Eaâ causâ Marius, Dux ſolertiffimus, non ante ſuos eum illis Romanos acie congredi paſ- ſus eſt, quàm minoribus velitationi- bus, & crebris excurſionibus eos vin- ci poſſe doceret. Quanta igitur illa fuit fiducia, quam de Petro præſetu- lit Pontifex, dum hominem, qui ad eam diem ne viderat quidem Hæreti- cos, hoc eſt hominum genus verſi- Pelle „conſceleratum, audax, ma- lignum, non dubitavit cum iis com- mittere, & pugnâ quidem non um- bratili, aut quam prima plaga diri- meret, ſed in qua aut vincendum eſ- ſet, aut moriendum. Legi equidem, Petrum jam inde à puero ſpecimina dediſſe virtutis robuſtæ prius, quàm adultæ: & inter bonarum artium ſtu- dia admirandos, in Eloquentiæ dilci- plina progreſſus feciſſe: non ob aliud pretioſas illi fuiſſe divitias, niſi ut his egentes ſolaretur; non nobilitatem, niſi ut ſplendorem ac pompas calca- ret. Legi, ſolitum vitæ genere du- ro & aſpero, nec non variis ſemet excruciandi artibus propugnare inno- centiam, luſciniarum exemplo, quæ ſpinarum ſatellitio cinctæ aſpidum aſſultus caute eludunt; inter Noſodo- chii ſquallores toto verſari tempore aſſuétum, quod negotiis poterat fuf⸗ furari; & tandem Chriſtianam animi demiſſionem in viri nobilis ſtatu con- ditionéque, raro auſu, profeſſum, triumphâſſe de ſermonibus, quibus vera virtus laceratur, & in contu- bernio eorum, quos ridet Mundus, Mundum habuiſſe ludibrio: legi in- quam hæc omnia de Petro: verùm præter hæc alias profectò dotes fuiſſe neceſſe eſt, quæ illum hoc in gradu, bis in veſtibus, hac in ætate tantæ parem Præfecturæ repræſentarent. Et ſane non neſciebat ille, quod onus ſpecioſo dignationis titulo ſuis eſſet impoſitum humeris: ſanare in- fectos, ſatisfacere exoſis regimen, do- mare perduelles; componere- inter cives jurgia obſtinatiſſima, minitari cataſtas, ſævire ſuppliciis. Ambigi proin non poterat, quin hoc aliud non eſſet, quàm graviſſimis ſe diſcri- minibus exponere, incerta quidquam proficiendi ſpe, & maniteſto con- temptũs periculo. Sed hæc (cilicet erant, quæ pretium huic honori apud Petrum faciebant. Perrexit feſtinus ad Urbem Veterem Petrus (quis cre- deret?) & brevi temporis ſpatio compulit inquietos ſuperbum caput ſubmittere, & frænum pati. Nec tamen velim perſuadeatis vobis non magno hæc ipſi ſtetiſſe impendio. Audite, & obſtupeſcite. Inter ſaturnalium dierum abuſus deteſtabiles & iſte in urbe hac invalue- rat, quem narro. Conſueverant Hæ- retici crebrò Catholicos ad ludos eque- ſtres invitare, & perinde acſi quiſ- que Uinemn 1 Vu helabant. fmmum 61 ais uum an Terdit Uyne ein Git eninz e 10 l foti ſoſores) qu Obeſerunt 1 ſernunn jeſunt leie 2 Grplunt 1 len gurniin (lemt. 1 potuniute en iin ommi lre⸗ l & ipie lir, ſoet o ceitomni pe iſtr, guode benperpemniin Uuincrum Pente afin tur. e for) nn ſuum Ouod umn ſeckmnt Aelnne gtisotee 1 Rtianamn znz lanam an, obilis R lu, prcleſin nonibig, gii , & in on 8 tidet Mund dibio keg 4 etro: verum eltd Gotes fuiſt m hoc in guin In ztate tante Ppraſentarent, jebet ille, guol tionis titulo ſni heris: lanare in coſis tegimnen e. componere ijter tiſſima, minitri plicis. Ande quin hoc ilid viſſimis ſe lilei. ncerta quidqdin manileſto con- Sed hac ſclie huic honoti il Pertexrit feſtimn Petrus (quiz oe. temporis ſuil ſpetbum pll im pat. Ner kats vobis nen eiſt impeniil ite. oendlos ( vi⸗ eine d DE S. MARTYRE PETRO PARENTINO. 321 que gladio propugnare deberet veri- tatem Religionis, quam profitebatur, ita plerumque ludicrum certamen in verum furorem deſinebat: ſi tamen ludicræ dici poterant pugnæ, in qui- bus, etſi per jocum, non niſi ſan- guinem, vulnera, cædes congreſſi anhelabant. Interdixit igitur quam- primùm Gubernator edictis ſeveriſſi- mis tam crudeli ludi genere. Ex- acerbati hinc Hæretici (conjuraverant enim ad Catholicos hac ratione & Vià penitus extirpandos, aut nume- ro, aut fortitudine, certe audaciâ in- feriores) quod per fſaturnalia non obtinuerant à volentibus, hoc per vernum jejunium conati ſunt extor- uere vel ab invitis. Ecce enim ipſo ſtatim Cinerum die arma omnes corripiunt, & æmulos ſuos ad cœ- dem quæritantes, macta, macta, vo- ciferantur. Tanta adverſæ partis im- portunitate excitati Catholici, etſi alia omnia ſacer diei luctus ſuaderet, tela & ipſi expediunt; obſidentur viæ, loca opportuna occupantur z5 creſcit omni parte tumultus, fluminis inſtar, quod animos ſumit & tanto ſemper pernitiabilius præcipitat, quo plus undarum nives in montibus li- queſcentes affundunt; omnia pertur- batione, ſtrepitu, clamoribus miſcen- tur. Quid aget his auditis Guberna- tor? an in tot undique micantia tela ſeſe ſolicitus conjiciet? ſed præter- quam quod ipſum potiſſimum hæc arma ſpectant, quid aliud iſtud foret, quàâm exponere diſcrimini authorita- tem, & certam in mortem nullo emo⸗ lumento irruere? Quidquid horum neſcio quæ ſuggerat prudentia, jam Petrus noſter in viam ſe dedit. Mo- tus ſiquidem repentino fragore, non tam deſcendit ex ædibus, quàm præ- ceps ruit, & eò pedem inferens, ubi præſentius videbatur eſſe periculum, & denſior rixantium globus, in me- dios gladios intrepidus penetrat, mi- natur, rogat, ſuadet, increpat, im- perat, & id denique efficit, ut Catho- lici, velut receptui canentes, Apoſto- li conſilio, dent locum iræ: inde con- verſus ad Hæreticos exprobratâ ful- minantibus oculis perfidiâ, impieta- te in patriam, barbarie in proprium ſanguinem, & injuriâ in ipſas naturæ ſuaviſſimas leges, ſic eos terruit, at- tonuit, exanimavit, ut alius alium ſi- derati aſpicerent; imò in tanta, quâ ſanguinem ejus ſitiebant, aviditate re- linquentes inta um, erubeſcebant, quòd non auderent, nee tamen vel unus audebat. Vos interim, Audi- tores! quid ſentitis? oſtenditne Pe- trus facinore tam magnanimo (quod fuit inter prima ſuæ Præfecturæ) oſtenditne, inquam, ſe ad veſtram hanc civitatem ſibi commodandi ſtu- dio acceſſiſſe, ſua promovendi emo- lumenta, an verò ut omnium quæ habebat impendio veſtras utilitates procuraret? Exiſtimationis, eam ex- ponendo certamini; authoritatis eam conjiciendo in periculum; vitæ ipſius, eam turbulenti furoris inconſultæ au- daciæ objiciendo. Utut fuerit. Specimen tam nobile magnanimi- tatis invictæ ſic omnium Hæreticorum animos 32 PANEGYRICUS TERTIVUS, animos conſternavit, ſic perturbavit, ut deſperatione ejus unquam dejici- endi, tandem ſtatuerint, ſi non ab- jectis armis manus dare, ſaltem id de- mum eſſe tempus opportuniſſimum victis omni conatu inſtandi, dum ſcilicet jam ipſi tergum obverterant: gàque causâ ut clementia cunctis, qui deteſtati perfidiam ſponte ſe ad veræ Religionis caſtra transferrent, admiſ- ſorum Veniam offerebat; ita Juſtitia cæteris, qui errores pervicaciter eju- rare nollent, exilium, bonorum ſub- haſtationem, ipſam ferali in trunco mortem edixit. Quid multis? ſic animi ſui robore perdomuit perfidos, ut jam omnes reddere inermes poſſet. Et quia inter ea, quibus maxime ſe tuebatur perduellio, Turres quædam erant, mox animum ad eas everten- das vertit; & verò æquavit reipſa omnes ſolo, ſapienti prorſus conſilio: cùm nulla unquam in urbe minus ti- meri debeant inter cives diſſidia, quàm ubi hæc non habeat latibula, in quæ ſe recipiant. Sed, prô dolor, quid video? Non- dum ſtabilita penitus quiete publicâ, nova Petrus amplectitur conſilia & urbe Vetere relictàâà, feſtinatis itine- ribus in Urbem redit. De hoc quid pronuntiem? An ignorat ipfe, ſa- pientis Gedeonis eſſe tamdiu clypeum n altum ſublatum tenere, quoad dis- jectas diſſipatàsque penitus videat pha- langes, contra quas eum ſuſtulerat? Et quam tandem nobis firmitatem pol- liceamur rectè fortiterque ab eo cœptorum, ſi inſtar Navarchi inex- perti tum demittit vela, cùm ſecundi ſtar Medici nauſeabundi tum ægri cu- ram ponit, cuùm illa viſa eſt ſalutaris? Perdet agricola quod ſparſit, ſi labores I.2. de Be- Romani ſa- nef. c. I1. ſuos deſtituat in ſemine. pientis effatum eſt: inſtandum eſt ope- ri, pergendum in bene inchoatis, nec primis ſtatim in ſucceſſibus, quamli- bet fauſtis, acquieſcendum. Veriſſima ſunt iſta, Auditores ho- noratiſſimi! & verò hanc ipſam ob cauſam viſum eſt Petro tantiſper deſe- rere Urbem noſtram, quia ille pri- mis his ſucceſſbus non acquieſcebat, Non latebat iplum, quod etſi nefa- rii homines accepta clade conſternati partim dederant manus, partim tene- bant ſe intra fines debitos, partim etiam arma ſibi eripi paſſi erant; non deeſſe tamen, qui hoſtili adhuc . ſent animo, & fovendo ſub doloſo fictæ obſervantiæ cinere odii impla- cabilis ſcintillas, mortem ipſius obſti- naté appeterent; quédque vi apertâ non poterant, dolo & inſidiis machina- rentur. Unde Petrus, certus hâc causâ non remittére quidquam de propoſi- to rigore, Romam quidem ſe con- tulit, ſed animo inde confeſtim ad necem ſubeundam redeundi. Ulti- mæ ſiquidem voluntatis ſuæ tabulis rite, & quàm occultifſime confectis, quibus non minus ſuam Chriſto, quàùm familiæ partem relinquebat, res animi ſui tenerrima religione compoſuit, ſanctorum Martyrum tumulos poſtre- mum inviſit, virorum DEO ſacrorum preces enixe petiit, & ſobinge ad On⸗ l ohmmnes TMon mod uen otßinin ſcineligeb je,/N0 I en aſed nihorin ewerer Mon alis le ecere Am orem ¹ an tuto Lece Bene pon ebi nocſe Keluc⸗ 1 pope ent Onnium anit Monento Fitr Nini, u u len ket, Wlnekelel uhlu hii rtktini Woonnn e 1 n l in cuen, an in co hie Eon Z 4 ⸗ 1, Auditores bo. banc iplam d r0 tantiſper gele 9, guia e pe mon acquielctie clade conſternil nus, partimtene⸗ gebitos, Pinin i paſſi erant; ol hoſtili i vendo ſub Colol inere odii inptr ortem ipſius olſi⸗ wödque i penl V inſiciismechin- 8, certus hic l guam de propeſ⸗ guidem ſe con⸗ de conleltimn 4 deundgi. mi ſor uabußl tiſſime conlecſi um Chriſtogunn gebat, les zNii 1 ne conpoſit mm ußolte eo aonng m l eid, U⸗ DE S. MARTYRE PETRO PARENTINO. 33 Pontificis (quem primis ſtatim ab ad- ventu diebus de rerum ſtatu cum fide edocuerat) pedes reverſus, inſtitit, ut bene ille precaretur, ad Præfecturam ſuam poſtliminio redituro. Vix te- nuit lacrymas Paſtor ſupremus, cum videret Juvenem, locupletem, nobi- liſſimum, cunctis de colo dotibus abundè ornatum, ſub ipſa arridentis fortunæ exordia, tanto animo ſpes omnes abrumpere, domus ſuæ com- moda, paternas opes deſerere, ut, quod ipſi animus præſentis ſtatus con- ſcius præſagiebat, certam ad mortem iret neο merore cariſſimos ſibi & Ctiſſia neceſſitudine conjunctos, 1 men Agee ipſam, jam annis gra- vem; ſponſam, necdum prolis ullius ex ſe parentem, abitu ſuo obruere. Non paſſus idcirco eſſet illum ab ur- be recedere, ſi quemquam inveniſſet alium parem tantis negotiis, quæ ille jam tanto Eccleſiæ bono inchoaverat: Bene proin abituro precatus, pater- nôque affectu complexus, quem cer- tus propé erat à ſe ad necem mitti, omnium admiſſarum noxarum pro momento vitæ ultimo veni4 donayvit. Maximi, ut par erat, donum hoc Petrus fecit, & in intimum ſinum graviſus eſt: ſed non idem neceſſario- rum ſenſus fuit, qui hoc infauſtum mortis jamjam imminentis ac funeſtæ augurium interpretati, intuebantur illum ut victimam, quæ coronatur quidem, ſed non niſi ad lanienam. Non ego hic (unde enim mihi tan- tum animi?) deſcripſerim pertinaces aſſultus, & oppugnationem obſtina- R. P. Segneri Panegyr. tifmſimam, quibus virum omnes ne- ceſſarii aggreſſi id ſpectabant, ut vel abeundi conſilium omnino poneret, aut iter certé aliud in tempus differ- ret. Quos ille non aſpexit lacryma- rum ex oculis torrentes, nunc matris, nunc ſponſæ, nunc ſimul utriusque? quantos audiit ſingultus? quæ convi- tia non excepit ? quoties crudelem ſe vocitari ac barbarum intellexit? ſed conſtantiſſimus Juvenis æc flocci non æſtimat, & eorum ê conſpectu ſe proripit. Quid tu modò, Urbs vetus! de iſto ſentis reditu? cùm ille primum huc acceſſit ad ſanitatem lacero & malé habito corpori tuo reſtituen- dam, pronum erat credere, quòd ille ſuſcepti operis difficultatem, atro- citatem perſecutionis, & imminentis procellæ ſævitiem minus perſpectas haberet: At modò, quid dicemus? An nefcit ille, ſe ad certam necem venire? An ignota illi ſunt odia, an conjurationes occultæ? An adverſæ partis opes ac vires occultæ? quanti Pproin erga te amoris argumentum ac pignus eſt reditus iſte? Non me fu- git, cùm aliâs in diſcrimen vocatæ eſſent res tuæ, nunquam defuiſſe fide- liſſimos Cives, quos ipſe, quo erant progeniti, nobiliſſimus ſanguis exci- taret ad contemnendum ſanguinem, quem ſi non prodige, liberaliter certê pro te funderent, nunc in bellis quæ tibi Bavaria, nunc in iis, quæ Longobardi moverunt, aut ſi qua alia magis funeſta tempora inciderunt. Neque credat quis, difficilé mihi fu- E turum 34 PANEGIRICUS TERTIVUS. turum afferre in medium eorum nomi- na, quos celebro: etſi, cuùm bene multi illi ſint, non auſim mihi pro- mittere, quòd omnia teneam: hinc nequa familia, ex tam multis illis tuis, præteritam à me ſe conqueri poſſit, dum eorum catalogum recito, qui ſua patriæ ſtudia tanta fortitudine pro- bârunt, hcque meum filentium non oblivionis & eruditionis defectum, ſed invidiæ affectum interpretetur, malo pluribus tacendo non placere, quàm exponere me periculo alicui diſpli- cendi. Quamquam non eſt, quòd te niminm efferas: ſi enim habuiſti, ali- quando Urbs vetus, Cives in te pios, an defuerunt aliàs, qui te proderent; qui tua viſcera diſcordiis lacerarent; qui ſua impietate nomen tuum infu- ſcarent? ſed quod vir, alibi natales ſortitus, imò qui ad te ulla ſanguinis propinquitate non attinebat, quem II- luſtris proſapia, quem fortunæ opes commendabant, non ſemel, fed ite- rum ad te acéederet ſervandi tui caus4, pectus magnanimum exponeret furori eorum, qui nati in te, tua tamen, vi- erarum more, laniabant viſcera, & tam nefarie te tra dabant, an alium, præter Petrum, in faſtis tuis legis? alium unquam nôſti, aut commemo- rari audiſti? 8 An autem fortafſis ille diu poſt ſuum huc acceſſum in id non offendit, quod timebatur? Audite attenti even- tum funeſtum. Civium aliqui, pau- ci illi quidem numero, ſed nequaquam vel ignoti, vel plebeio in hac urbe ſanguine progeniti, cuùm obſtinati adhærerent erroribus, quòs auda tet antea protexerant, ſubinde autem ta- citè in ſinu foverant, quietis partem capere nullam quiebat, cum viderent ſibi per Gubernatorem non licere pro- fiteri palàm, quod ſentiebant. Qua- te cùm reducem aſpexerunt, ſpes il- lorum omnis decocta eſt. Inito igi- tur conſilio, partim excœcati perfidiâ, partim odio irritati, decernunt vitam illi quamprimum eripere; atque ita torrentium inſtar furentium perrum- pere aggerem, quem ſuperare fruſtra tentaverunt. Neque tamen ſpera- bant, ſe rem tantam vi apertà per- fecturos (tam ille eorum vires frege- rat, tam tempeſtive illis occurrebat) ad proditionem proin, artem abjectis animis familiarem, ſed Hæreſi pro- priam, quæ nimis ſtolidæ ſimplicita- tis exiſtimat ſervare homini fidem. quam DEO fefellit, converſi ſunt. Conjecerunt idcirco oculos in Ru- dolphum quempiam, inter nobiles Petri aſſeclas unum, cujus, etſi ho- minis Catholici, avaritiam ſuis con- ſiliis opportunam rati blandè eum ag- grediuntur, non contemnendam au- ri & argenti vim oſtentant, ſuas in partes pelliciunt, pertrahunt, & ne- farium pactum, ſpe bona pleni raz tum utrinque habent. Fama eſt, in- notuiſſe Petro divinitus, quæ impiè ſtruebantur, inſidias. At ille, cujus per omnem vitam ſumma votorum fuerat, ſanguinem in cauſa tam præ- clara fundere, in qua de charitate, fide, juſtitis agebatur, ccleſti hac notitià non ut fugæ conſilio, ſed ut . inci⸗ VFNſ]T— enete non⸗ Ocula ten w Na. fi Imine ai ſini t bies: o Wellet velg ſönntks, Nile Nrohtden, n, Fleit. Clriſtvs, in Ouan aenint ſenors, gie Tit ooſpbo⸗ ltclli ponize ocll, Afe m guiten hi r, poſteio nori biet, llyerentn, . 1 in itein wiüinlen Suilniw i lultſe * ndo e nen inn u n tumoen quds auhde binde aent, cuieti Derten t, Cm Vickerent nnon icene d entiebant. . Eeerunt, ezi deſt. Inito i. exccati petgli, decernunt vitum pere; atque in tentium perrun. 1 luperare fruſtt ue tamen ſperr. n vi Penti per. Orum vires ege illis occunebi) in, artem abjecti ſed Hereſi ro⸗ kolide ſimplictr. e homini üden, t, converſiſmnt. oculos in RN. n, inter nobils ,chjus, eti bo⸗ aritiam ſuis con⸗ ti blande eum e. ntemnendam 1,. ſtentant, ſuß in ertrahunt, e bona plen . lamaelt, in eus, qur imſ At ille, eß toruc DE S. MARTYRE PETRO PARENTINO. 3 incitamento ad pugnam eſt uſus. Vi- diſſes proin illum paucis, quibus poſt ſuum Urbem veterem reditum ſuper- ſtes fuit, diebus (vix viceni fuerunt) ignem vultu ſpirare, non aliter, quàm ſi Seraphinorum ê conſortio in terras delapſus eſſet. Non alius illi, quàm de DEO ſermo; omnes in uno DEO delitiæ: cumque jam intra ſinum con- tinere non poſſet flammas, inter al- loquia inter occupationes, inter n gotia; ah quando, velut intercala- ri carmine dicebat, quando erit? cxpio diſſolvi: pigras vocabat horas, lentos dies: & cum tandem aliquan- do adeſſet veſper perfido facinori de- ſtinatus, videte, qualem ille ſe erga proditorem, Rudolphum ciliget il- lum, geſſerit. Hoſpitem, ut Judam Chriſtus, in cœna habuit: & quam- quam aderant convivæ alii, gradu ſu- periores, præcipua tamen illi cura fuit Rudolpho ſervire, ſuâ illi manu fercula porrigere, ſuà manu miſcere pocula, affectu tam propenſo, ut tum quidem familiares valde miraren- tur, poſtero autem die, cùm me- moria ſubiret, teneras in lacrymas ſolverentur. Ubi remotæ ſunt men- ſæ, in interius ſe conclave recepit, calidiſſimas in preces effuſus: in hoc ratus diſſimilem debere eſſe Chriſto, quòd quibus ille obviam ſe ſponte tulit ſurgite eamus: hos ille ſibi expe- Ctandos duceret. Neque verò hi multum morati ſunt. Domeſtico proditore duce audaciores conclave cum tumultu irrumpunt, & verirri, ne ille aut vitæ gratiam (id quod ipſi tali in diſcrimine facturi fuiſſent) aut alienam opem poſceret, ante omnia os illi lineo ſtrophiolo obturârunt: inde cooperto vultu, vinctis brachiis, (une in collum quaſi per triumphum injecto, obſcuræz noctis beneficio inter alapas, pugnos, calces impa- ckos raptârunt extra portam, cui tunc Solianæ nomen; ubi tugurium quod- dam ingreſſi vincula illi detrahunt, datâ & ipſos agnoſcendi, & quod vellet eloquendi facultate. Sed quid ſperatis miſeri? an ut vobiſcum pa- ciſcatur? ut manus volens det? agite. proferte, quid ab eo poſtulatis? An ut Hæreticorum facultates filco addi- Ctas reſtituat? Hoc quidem nequa- quam: nam illi legitimo Principi per- duelles fuére. Ut exules in patriam revocet? Haud ſanè: nam pacem ipſi perturbant publicam: Ut priſtinos ad hkonores ac dignitates admittat? minimé: nec enim jus illi ſuum cui- que reddunt. Ut urbis Præfectura ſponte ipſe cedat? nequaquam: nec enim par eſt Paſtorem à lupis conſi- lium petere, quid ſibi in ovium cuſtodiâ faciendum. An ut juratus promittat, ſe Hæreſin, cuùm prote- gere nolit, permiſſurum ſaltem? Ne- farii homines, quid dicitis? non- dumne perſpectus vobis Petri ſin- ceram Religionem propugnandi ar- dor? nondum ejus in DEmn pietas, nondum vitz ſanctimonia, fidei in- tegritas? Agite, ipfummet audite, & obmuteſcite. Torvo eos ac ſevero vultu intuitus invictus Chriſti pugil exprobravit, quòd ſperare præſumes E 2 rent, 36 PANEGYRICUS TERTIUS. rent, aliam unquam, quàm veram Catholicam à ſe permittendam Reli- gionem: hujus ille excellentiam tan- tä verborum gravitate extulit, hanc fronte tam intrepidâà profeſſus eſt, ut Conjuratorum nonnemo, cùm kerre exprobrantis confidentiam non polſ- ſet, malleum ejus capiti tanta impe- gerit, ut exanimis humi proſterne- tur. Quis unquam vidit, quâ con- tentione, qui arbores cædunt, in quer- cum prægrandem, multis ictibus vix tandem proſtratam, invadant? Non diſimilis fuit crudelium iſtorum la- tronum impetus. Omnes certatim conſtantiſſimum in Juvenem irruunt, omnes certatim momento eodem transfodiunt, ſiccarum, gladiorum ictibus, ſtrage tam atroci, ut nemo eum à ſe occiſum gloriari poſſet, quia omnes occiderant. Nunc ubi facinoris hujuſce atroci- tatem tibi propoſui, Urbs vetus! audi, quod dico: Si aliud Petrus in hac civitate feciſſet nihil, quàm ut mortem tam glorioſam oppeteret, du- bium non eſt, quin tuarum eſſet par- tium ejus memoriam addictiſſimi ani- mi, ſenſu venerari: Ita Ravenna ſin- gulari ſtudio colit S. Vitalem Marty- rem, non ob aliud, quàm quia mor- tem pro Chriſto ea in urbe pertulit: Agaunum civitas Mauritium, ſic Meſ- ſana Placidam, Roma Sebaſtianum venerantur non ob aliud, quàm quia eortum quondam ſanguine magnà ſuàò felicitate imbutæ ſunt. Quid ergo fieri par eſt, dum Petrus non in te modò ‚verum etiam pro te extinctus eſt? Verum eſt, quòd animam pro⸗ degerit ad Hæreſin extirpandam, ſed ad extirpandam in te: ut veram Re- ligionem aſſereret, ſed ut aſſereret in te: ut poſt atrociſſimas diſcordias redderet pacem; ſed ut redderet ti- bi, à te ille ſuo cruore abſterſam vo- luit omnem perfidiæ labem: nec vo- luit & deſideravit tantum, ſed aſſe- cutus eſt, quod optabat. Tantùm enim abfuit, ut vigili hoc defenſore ſublato præpollerent impii (ut ſibi futurum perſuaſerant) ut tunc po- tius omne eorum ſemen eveleretur. Aſſecuta enim mox conſceleratos di- vina Nemeſis, fecit, ut hic ſua manu ſe præfocaret, ille creparet, alius ex alto ſe præcipitem ageret, omnes fu- neſtiſſima morte tollerentur: ſic ut horum ſuppliciis conſternarentur im- pii, boni verò caput erigerent. Quæ- ſiérunt hi vindicis ſui pretioſas reli- quias, repererunt, & triumphali pompa in urbem retulerunt: ad qua- rum adventum viſi ſunt omnes hac cœli parte vaneſcere nimbi, redire concordia, in patriam remeare Pax, in toto Populo ſincera Pietas reflo⸗ reſcere. . Qui igitur tu plus debebis inter omnes, qui elapſis ſæculis tuo bo- no laborârunt? Scio te ſingulari cu- mulatam beneficio à Beliſario, à Nar- ſete, qui te liberârunt moleſtiffima jugo Gothorum: à Pipino, à Caro- lo Magno, qui Longobardorum ſer- vitute exemerunt. Sed ad hæc illi non tibi potiſſimum commodandi ſtudio impulſi ſunt; ſed cuùm Italiâ pulſos —ʒ — Felat es cce Petro id pioß⸗ causi umne, mags henii muſo enin l celer Eut lncuen poul et. Dein o 1on mugnig in bas ds cvo WN NtUN un Acus u t/ in corun Appolut lelen lis perfcorun m) Uugnin niium pon Ailmt els; ne i, aln i in mellizs le Pug Uinen hkrreen ebes Petrto, u nu, gil ei lonle ichebiz lei, i n, l Auil Aileonen . leſiuzl ti leſs in Aigte 4 4 mminun Un. Mirpandem ſ e in Vetam Re. u Alereret mas diſeorlig ut tedderet ⸗ re ablterſan o. labem: nee h. antum, ſec ll. abat. Tantmn li hoc geſenlor t impii ( ſi 4) ut tunc Po⸗ emen epeleretn. conlceleratos dj Ut hic ſua munl teparet, alins en geret, omnes l. llerentur: ſie ut onſternarentur in. terigerent. Qu ſui pretioliz il⸗ „& triumpui tulerunt: ad l ſunt omnes hir te nimbi, keilt am femeale cera Pietas jeſo⸗ s debebis inmi ſeculis tuo bo⸗ te ſnguletl Belilatio, Nr. DE S. MARTYRE PETRO PARENTINO. 37 pulſos vellent poſſeſſores illos inju- ſtos, eàmque ſibi vindicare, neceſſe ſcilicet erat, ut circa te maximè eo- rum ſtudia occuparentur; cùm tua intra mœnia ſe hoſtes communirent, atque ita redundavit quidem aliquid in te fructús & commodi, ſed quod ad id, quod ipſi ſpectabant primariò, velut ex accidenti conſequerentur. At Petro id propoſitum fuit, ut Te tui causâà juvaret, ut calamitatem etiam magis pernitiabilem averruncaret: multò enim plus tibi malorum tum accerſierat Hæreſis, quàm ulla unquam ferocium populorum barbaries attu- liſſet. Dein quis non videt, quàm non magnis impenſis ſteterit Princi- pibus illis, quod in te redundavit bo- num ac commodum? An enim illo- rum aliquis ſuâ id vitâ tibi compara- vit? an eorum aliquis cum Petro ſe expoſuit ſceleratorum injurijs, ludi- brijs perfidorum, furori ſeditioſo- rum? PugnaArunt illi, quis neget? ſed militum potiuùs ſuorum, quàm ſuiſmet telis; nec aliud ad ipſos per- tinuit, quàm imperare; non ut ipſi in medias ſe pugnas, in medium diſ- crimen ingererent. Si autem plus tu debes Petro, quàm illis, quos dixi- mus, quid de alijs dicemus? Pluſne fortaſſe debebis Carolo illi Neapoli- tano Regi, qui tibi pro inſignibus Raſtrum dedit aureum? plus Roma- nis, qui Aquilam, plus Florentinis, qui Leonem dederunt? Fuerunt hæc beneficia agnoſcentium obſequia ſibi à te bellicis in expeditionibus præ- ſtita. Atque aded, ſi vehementer 2 ego non fallor, plus tu dediſti illis- quàm ab ipſis tu acceperis. Tu enim pro ipſis arma tractaàſti: illi quid ege- runt? eadem ornatiora reddiderunt. Progrediamur ulterius. Venerunt Pontifices Maximi, & multa per lu- ſtra ſedem in te fixerunt; non hoc me fugit: hac autem occaſione gra- tias illi ſingulares, & præclara Privi- legia tibi contulerunt. Veneruntne autem iſti tui commodi ſtudio? imò venerunt commodo ſuo. Tui ſalu- britas Climatis, tui fidelitas Populi, multôque magis tui commoditas ſi- tùs, huc illos pellexerunt. Viderunt hic naturam velut certo conſilio mu- nimentum ſtruxiſſe, tali circum iſtud horrore vallaſſe, tali ac tantâ iſtud intus fertilitate fœcundaâſſe, ut famem parum, aſſultum penitus non formi- daret. Viderunt, hic eludere ſe poſ- ſe propugnaculis, non aliter ac pue- rorum ludicra, impetus machina- rum. Viderunt, non opus hic eſſe ſibi, magnis ærarii impenſis conſcri- bere propugnatores, viderunt, hic ſe non adigi ad opem ² Principibus aliis magna demiſſione poſtulandam. Quid miremur igitur, huc illos rebus turbatis confugiſſe, reliquiſſe Romam, te præhabita, non quidem ut ma- gis dignâ, tamen ut magis tutà? Un- de ſi veteres illi Pontifices gratias non aſpernandas in te contulerunt, qualis inter alias erat, Crucis & Clavium uſus, es illis, non nego, hoc no- mine devincta; non tamen nimis ar- e: fuerunt enim hæc ſalaria, mer- ces obſequiorum, quæ praſtiteras. E . Onuph. Pan. in v 8 PANEGVYRICVUS Quio- tamen obſequiorum genere tu præveneras Petrum, ſic ut ſecundum ad te accederet; ut ſuum pectus ag- gerem objiceret exundanti impietati, ut terreret audaces, ut perverſos ex- pelleret, ut perdomaret, tumultuan- tes? Et verdò finge tantiſper, prævaluiſ- ſe hic Hæreſin Manicheorum, quam ille repreſſit, quid te, infelix Civi- tas, futurum fuiſſet? Circumfer pau- lulum oculos per Europam, & per- pende, quid potuerit Hæreſis illos in Populos, quorum collum ſuperbo pe- de premit? quas clades non intulit; quæ excidia non molita eſt, quos abuſus non introduxit; quas turpitu- dines non propagavit? & ſubinde in te reflectens obtutum, dic: Si monſtrum hoc Regna ipſa tam foœ- dum in modum veſtavit, de me quid futurum erat? me, quæ nec opibus, nec magnitudine admodum valeo? Non videres jam, Urbs vetus! ſtare, & ad nubes ere ctam tollere frontem magnificum hoc templum, quòd quàm mole ſublime, tam ſplendidè ad ſtuporem ornatum, cuùm primum ſurrexit, in ruborem dedit Italiam, quæ ſub id tempus nec unum aliud ha- buit, quod æmula Majeſtate cum iſto certaret. Sed cur tandem dico, non videres? Clara res eſt. Surrexit hoc —templum occaſione theſauri illius in- ta Urb. IV. comparabilis, quem ſervas, ſacratil- ſimi inquam Linteaminis Chriſti cor- pori Subſterni ſoliti. Sed ediſſere. Si aliquot annis ante, Petrus non at- 7 TERTIUS, tuliſſet remedium nocentiſſimo ilfi veneno, quod tibi/& mentem faſci- naverat, & cor ſeduxerat, an putas, quòd tanti fueras æſtimatura lintea- men aliquod, ut ejus honori tantum auri pondus ſacrare, tam multis te redditibus ſpoliare velles? Negavit cum ſequacibus Manes, Chriſtum un- uam humanam carnem induiſſe. Ri- ſiſſes tum iſtud prodigium, tanquam fallum, nec verum cenſuiſſes illum ſanguinem, quo hodieque rubet ſa- crum iſtud linteamen, non veros il- los vultus, nec veras figuras. Quin potiùs cùm illa Hæreſis, teſtibus Atha- naſio & Theodoreto, damnare, elee- moſynas, & illas nullius meriti, imò damnabiles aſſeveraret, quâ tandem ratione à magnanima Progenitorum tuorum beneficentiâ extorſiſſes ſpon- tanea illa tributa, quibus hodie ani- matæ videntur tot telæ ſpirafe, tot ſaxa? Hinc, ſi paulatim tibi mole- ſtus non ſum, perge mecum conſide- rate tot illos veræ pietatis receptus, tot clauſtra religioſa, quibus ſuus avo- rum tuorum ætate flos conſtitit: an locus his omnibus fuiſſet in medio ſe- Cctæ, quæ in omnem libidinem ſine fræno effuſa, ut in omnem proruere poſſet audaciùs, ipſa cum ſtyge com- mercium intimum contraxerat? ſu- ſtulerat illa ſuis interdictis omnem Magiſtratuum poteſtatem, non fa- cram tantum & Eccleſiaſticam, ſed civilem quoque ac politicam: unde conjicies facile, an unquam ſtabiliri in te potuiſſent illi ſapientiffimis mu- niti legibus Magiſtratus, qui formò bn. Vdere s Clalogsi Perſetotunn lud ſralmon Aenbemmt elin mos achilrues, denenh, Vereto, n inbarel ſtei, neunn e u mäcie eenbonen tan, Commemormd lpndi No Meratontn Nugs Ooporune Uenlmum koeipt nitiſolcpe elſt. Uabere alod nul Ame NOn Aol 1¹1 (id igturn ee norem hrc tun len? nimirum eh guis eorum P eſe. Angte inzn t 4 t, ne n Retiuſinen erg lre gete Wweitn bebenz oboe in! Ei⸗ uhaniboce ef enilin menten hlc. edoreta, 2n aſtimatun ite. ius us honorinn tnin Ner tue en iſunn ſarnem incviſle N. fodigium, tangon im cenlſbiſſes ilun odieque fubet i men, non veros. eras figutas. (in ereſis, teſtibis dii eto, dammnate, eke nullius meriti,ind eraret, qui tanlen nima Progenitornn ntiz ertorſiſe hn quibus hodſe an⸗ St tele ſpitafe, tn paulatim tibi mol- ge mecum conii⸗ 2 pietatis recepli, ola, uibus ſhus ar0⸗ te fos conſtitit n s kuillet in nedio⸗ nnem libidinem ſne in omnem ploruet pli cum ſige ⸗ n conttaxetat? l erdis ome teſtatem, non . nn l Eecleſalie . nn . — 1 bii ſtratus, DE S. MARTYRE PETRO PARENTINO. 335 non und, ſed authoritate ſemper æqua- li, imperârunt non tantùm intra fixos hodie limites, ſed longiis Orbitellum, Montem Politianum, Cluſinam & Aquampendentem uſque, tibi ſub- jectas, ſua juſſa extenderunt? Et quod plus eſt. Nullum bellum ut licitum Manichæa ſtoliditas permitte- bat. Ungde neſcio an tu texere poſ- ſes catalogos tam illuſtres Ducem & Præfectorum bellicorum, qui poſt illud ſæculum ordines duxerunt; zimò aſcenderunt etiam ad gradus ſupre- mos archiſtrategorum in Exercitibus Senenſi, Veneto, FPlorentino, Piſano, quin & in Eccleſiaſtico. Neque ſu- ſpiceris, me ad ſingularia hæc deſcen- diſſe, ut artificio quodam captarem occaſionem tua, velut per epiſodium, commemorandi decora, & ſic te Palpandi. Non defuiſſent mihi aliis in Diſſertationibus occaſiones, etiam magis opportunæz, minorumque im- penſarum, hoc ipfum faciendi, ſi id mihi volupe eſſet. Et tamen néſti perbene, quòd nullâ non die audias ex me, non adulationes, ſed vitupe- ria. Quid igitur me induxit, ut præ- ter morem hæc tua decora enumera- rem? nimirum ut palàâm tibi fie- ret, quis eorum botiimum author eſſet. Atque utinam tam mihi expeditum eſſet, altiſſimè animo tuo infſculpere gratitudinem erga ſantum, tam præ- clare de te meritum, quàm quantum illi debeas, ob ocaulos tibi ponere poſ- ſum! Fit tamen, neſcio quomodo, ut pauci hodie eſſe videantur, qui ad eum confugiant, qui obſervent, qui honorent. Urbs Vetu! quâ causà? an minus ille ſe propenſum oſtendit ad tua cu- randa commoda, ex quo inter Ccxli⸗ tes receptus eſt, quàùm dum mortalem hanc vitam degebat? Teſtes ſunt fa- vores illi ac beneficia, prope ſupra- omnem numerum, quæ complura per ſæcula poſt exantlatam necem in cives tuos fideles conferre non deſtitit, cum rogabatur; diem reddendo cœcis, ex- peditum claudis greſſum, manuum uſum chiragrâ vinctis, captis prodi- gioſam libertatem. Talia nullo non die ad ejus tumbam patrari pervul- gatum erat. An non ſæpius coœlo delabi viſa eſt famma, quæ officio- ſo circuitu lampades omnes oberrans extinctum lumen accenderet, & con- ſumpto licét omni oleo, ſolà aquâ ſe nutriet? Durat hodieque rei tam admirandz memoria. Quid autem cœleſti hac luce Portendebatur aliud, niſi, ardereé etiamnum in Petro vel inter Superos amorem tui, & ſicut aquâ ſuſtentari, non extingui flam- mam illam videbas, ita injuriis, quas à te paſſus erat, morte, quàm intule- ras, amorem illum reſtingui non po⸗- tuiſſe? Talia autem cùm habebas ſtu- dii in te conſtantiſſimi promptæque opis tam luculenta pignora, quis tan- dem error eſt iſtis non uti? non fla- gitate, non expetere, non probare An dices: multis jam retro ab annis videri exaruiſſe hunc fontem, nec illa, uæ olim inde manare beneficia. Da- bo hoc tibi, ſed quam ejus rei cau- ſam Et quâ tandem causa. 40 PANEGYRICUS TERTIUS. cauſam putabimus? an quòd ille minus jam in cœlo poſſit, aut quòd minus velit ? Servabas tu ſacra ejus lipſana in cumulo aliorum in Sacrario com- muni, ſine ullo venerationis ſinguleris argumento: dum ergo nemo opem Di- vi ſpeciatim implorabat, quid mirum, ſi nemini quidquam beneſicii ſpeciatim tribuebatur? Multum proinde debes Piæ ſolertiæ Paſtoris tui tam Illuſtris, tam Religioſi. Redeunt hodie beata hæc pignora illud ad altare, ubi olim in tumba ſervabantur. Quis proin ſibi non promittat, quòd glorioſus Martyr iis, quibus olim obſequiis cul- tus, eosdem etiam favores abundée ſit erogaturus? Hæc eſt cauſa, ob quam partium? niſi ut tenerrimi affectus ri- gentur lacrymis, & ardentium ſuſpi- riorum vigore animentur, ut fructus denuo ferant? Illic vetera reperantur obſequia, nec ſit, qui dubitet, quin priſtinâ ſit excipiendus benevolentiâ, & magnas utilitates relaturus. Ibi iterum ardeant faces, dona afferantur, libelli ſupplices porrigantur, Anathe- mata ſuſpendantur. Hic, Urbs ca- ra! hic eſt Populi amator: & amator, 2. Mach. ſi non erro, omnium præcipuus. Quid autem te juvant iſta, ſi, ut dicebam, uti iis neſcis? Fruſtra tua in valle ſca- turiret fons ſaluberrimus, ſi en non feſtinares ad hauriendum; fruſtra tuæ rupes pretioſa intus metalla foverent, 10II 5ℳ hodie apparatu tam ſplendido Lipſa- ſi nihil inde eruere laborares. Mn gin na hæc transferuntur: Ut oſſa ejus pul- Factum hoc 19. Dec. quo ſolenni lulent de loco ſuo. Ut, (quod ſuis de pompà translata ſunt hujus Divi oſſa 1 Vatibus pronuntiavit Eccleſiaſticus) à Reverendiſſimo, & IIluſtrifmo . ex oſſibus Petri jam aridis nova pul- Joſepho de Cornia Epiſcopo . lulent beneficia. Quid noſtrarum eſt Urbevetano anno 1660. . den erl inutlle r wen inter hon rehtur n MWelgiote (Eleenerarentur, lz 1 fijt o lnio⸗ 4 guicen opinie ponmpen epli eteeogeen w in anei dum, forss nel chrioſo “ B ent wortle SAN- eun conte 5. Een e e , e e e, Wer, r er Ien . . A A emini ,n ⸗ ien 2) (0-) Sr 41 4 . ona fferant . iginu, . TOTIUS ORBIS TERRARIIM OBSECIIIIS CUILTA. 1c,0Urbs . ator: 16 urd PANEGYRICUS II, ut Ciceben nainlei . ANYONII PAYAVINI HEONORI fimus, ſi ein non un; iutinin hbuBs diöotus Lucäz in Hoetrurid. wetalla boyetent, Ni Non eſt in yentut ſimilis illi in Corie. Eccl. 44. tilain Uit qui ſibi perſuaderet, ſo- adoratoribus carerent ejus templa in lem, ſi aliud faceret nihil, Syria (ſiqua adhuc hodie ſupereſ- quâm ſua in orbita ober- ſent) extinguerentur ſacri illi ignes anno 1660. raret, ſidus pulchrum qui- in Perſia, negligerentur in Ægypto dem & decorum, ſed cæ- ſacrificia, & illi Boreales Populi, terà inutile ac otioſum, habiturum ta- quorum Solinus meminit, deſinerent men inter homines, multos, qui ad- quotidie renaſcenti prodire obviam, mirarentur magnificé, nec pauciores, & carum hoſpitem ſonoris vocum qui religioseé ſplendidum ejus lumen plauſibus jucundéque fidium ac fiſtu- rnia Epiſcopo L. 4. de Be-venerarentur. Sed pace Senecæ, cu- larum concentu ſalutare. Nimis enim nef. c. 23. jus ea fuit opinio, aliter longe ego altas mortalium in animis radices egit ſentio. Quamlibet enim ſol, meâ utilitatis propriæ ſtudium: hinc iol quidem opinione, auream lucis ſuæ perinde ac ſidera alia omnia, non pompam explicaret; ſi tamen deſine- ob aliud tantis olim honoribus culta ret excoquere aurum in montibus, fru- ſunt, quùm quia perpeti curſu noſtrâ ctus in arboribus, in agris frumen- caus4â obambulant, etiam dum nos tum, flores in hortis, poſtquam ſe- quieſcimus; aut pro nobis excubant, mel curioſo illum obtutu dignati dum nos dormimus. Neque id mi- eſſent mortales, non diu poſt illi rum. An non enim obſervare eſt tergum contemptim obverterent; vel inter ipſos beatos Cœlites tanto H N R. P. Segneri Panegyr. F quem- X 42 PANEGYRICUS Q UAARTUsS, quemque coli diligentius, tanto ado- rari demiſſius quò plura & majora ſunt beneficia, quæ ab illo ad nos proficiſcuntur? Ad excitandum Chri- ſtianorum in animis devoti animi ſtudium erga Cœlitem aliquem, quem ſingularia quidem virtutum decora, ſed non multa in ſupplices collata be- neficia commendent, opus eſt, fa- teor, rationum momentis, arte, & facundis: multo minore impendio res conficietur, ubi ejus cultum pro- motum quis volet, cujus multa in adoratores beneficia ac favores licue- rit enumerare. Hoc autem ſi ita eſt, quàm parùm mihi hodie laborandum erit, ut in omnibus, qui me audi- unt, excitem devotiſſimi erga S. Anto- nium animi ſtudia ac ardores? erga illum inquam Antonium, quem to- tus jam mundus gloriosâ Antonoma- ſia appellat Prodigioſum. Non polſ- ſum jam ego, vulgato Oratorum more, argumenti mihi propoſiti oſtentare difficultatem, ut tantò plus mihi pariam admirationis, ſi cum laude argumentum tractavero, aut veniam obtineam promptiorem, ſi male res ceſſerit. Imò ſine diſſimu- latione fateor neceſſe eſt, nihil per- inde noſtra ætate facile eſſe, quàm magnis acceſſionibus augere nume- rum S. Antonio devotorum. Tan- tum virum colere non jam libertas, ſed, ut explicem, quod volo, ne- ceſſitas eſt: tantum nobis affert uti- litatum, habere illum Patronum & Protectorem. Certe paſſim de illo ſermone vulgatum eſt: vix eſſe quem- quam, qui, quod ab eo petit, non aſſequatur. Etſi autem communis iſta vox non obtinuiſſet, nec quoti- diana id affirmaret experientia, ſuffi- cere tamen ad hoc perſuadendum poſ- ſet, ſi obſervemus, quantopere Deus non deſideret modo, ſed, ſi ita loqui licet, avide concupiſcat, ut hunc ſu- um famulum videat honoratum. Ego AA. ut quod res eſt, dicam, plus quàm ſemel ad hanc rem profunde rimandam deſcendi, & nunquam po- tui, quin attonitus in hæc verba prorumperem: Mon eſt inventus ſimi- lis illi in gloria. Credi non poteſt, quàm ſolicite Deus ſemper ſibi curæ eſſe oſtenderit, ut magnam illi æſti- mationem conciliaret, ſive propter naturæ dotes, quibus illum ornavit; ſive propter virtutes divinas, quas illi infudit, ſive propter alia ſupra natu- ræ ordinem prodigioſa dona, qui- bus ipſum locupletavit. Quis ergo dubitet, an ipſius causâ conceſſurus ſit, quidquid petitun fuerit; cùm hoc maxime medio creſcat numerus clientum, multiplicentur adorantes, & totæ ejus cultui, ejus obſequio re- ligioſiſſime ſe addicant Nationes? Hoc proinde agendum mihi hodie erit, ut vobis explicem, ardentiſſimum ſtu- dium, quod ſemper DEUs præ ſe tu- lit, ut ſummè conſpicuum redderet & venerandum Antonium. Veſtrum erit, inde ratiocinando colligere; quantum ab illo poſſitis Sancto ſpe- rare, qui tantopere ipſi adeò DEO potuerit placere. 5 Jam Unn umt DE0, go clicuum! Cochan ho niileft Notucn, d⸗ e portn lenebatr o lalæ villi⸗ mum, Ouo o Ann Olaſizt clauc Conobiotuma It Nliss kecera Inurn, led gle ſbi inleſtz ſent Pctettt almiti miim, kecen Neln inloltare e imun ge ſe nhelne veſti — Parum elſt, Dl ingaſti cat, ut hune ln. nonofatum, Nen Erem prolund nunquam po. in hac verbi f inpentul in. redi non potel, lemper ſibi eur nagnam illi ti. t, ſiye propeer nsillum omarit; Givinas, guns ll r alia ſupta min. iola dont, . vit. Qlisergo us conceſſur 1mn fverit; cum crelcat numerus entur adorentes us obſequio ie. t Nitiones Hoe hi hodie erit it entifſimum ſk. EUS præ ſe t⸗ icuum fedderet pium. Veſtiun ndo dle 3s. Hancto Pye⸗ Nin 7 DE S. ANTONIO PATAVINO. 4³ Jam inde ab illo momento, quo lucem aſpexit Antonius, multis ſe indi- ciis prodidit hæc in DEO voluntas ſingularis hujus Divino æſtimationis ac gloriæ conciliandæ. Hinc, quod vos non latet, patriam illi eſſe voluit Ulyſſiponem, urbem tam nobilem; progenitores illuſtres, indolem ge- neroſam, ingenii vim perſpicacem, animi affectiones ſedatas, formam amabilem: unde etiamnum puerulus, rapuit in admirationem ſuo agendi modo, quotquot eum noverunt. Unum duntaxat videbatur obſtare DEO, quo minùs, quantum vellet, conſpicuum redderet Antonium. Et quodnam hoc fuiſſe divinatis ?2 An- tonius ipſe fuit: hic enim magno ho- norum, quos ſperare in ſæculi liber- tate poterat (etiam ſalvo , quo DEO tenebatur officio, & non abique Ec- cleſiæ utilitate) faſtidio, id agebat unum, quomodo lateret penitus, & à toto Mundo ignoraretur. Plura quæſivit clauſtra, in plures ſe abdidit cœnobiorum angulos, ut fugeret, non, ut Elias fecerat, adverſantium mur- mura, ſed plauſus ac præconia, quæ ſibi infeſta ſentiebat: & tandem cum peteret admitti in Divi Franciſci Fa- miliam, receêns tum natam; ibi ſe, velut in ſolitario Horebi montis verti- ce, tutum credidit: ingreſsusque & ipſe in ſpeluncam, conatus eſt ſub horridæ veſtis centonibus abſcondere ſplendorem natalium. & intra eremi latebras famæ celebritatem. Sed hoc parum eſt. Qui néſſe vult, quant4 ipſe induſtrià uſus ſit ad ſe ipſum oc- cultandum, contempletur eundem ſub ſchemate hominis hebetis & in- docti, difſimulare profundam, què mens illuſtrabatur, Diſciplinarum ſublimium ſcientiam. Scitis, AA. initio Antonium in lacra illa Familia adſcribi voluiſſe numero eorum, qui manuum operà lſacratiora aliorum negotia ſublevant: horum ille in cœtu totum ſe dare functionibus magis la- borioſis, nihil tam ſordidum domi reputare, quod infimi inſtar mediaſti- ni, vel in culina, non amplectere- tur; nullum onus tam grave, quo non, jumenti inſtar, prompte ſeſe oneraret. Et verd ille aſſecutus eſt, quod ſpectabat; ſic ut jam vulgo ha- beretur homo nauci, & nullius fru- gis, & nemo non ab illius conſortio refugeret. Atque hoc eſt, quod in admirationem me rapit; AA. Omnes dotes facilius eſt occulere, quàm ſa⸗ pientiam. Involvite Regem laceris & ſordidis centonibus; & jam Re- gem à Ruſtico non diſcernetis; & talis habitus eſt Cyrus. Virum for- tem timidarum fæminarum conſortio aggregate: & à meticuloſo illum non diſcernetis: & ùt talis contemptui fuit Hercules. Liberum ſervilibus loris aſtringite; & à ſervo nihil differ- re videbitur: talis Samſon eſt reputa- tus. Sed non ita abſcondi poteſt Sapientia; Hæc enim facis inſtar ar- dentis eſt, quæ ſi unquam eum, à quo manu geſtatur, aſpectantium oculis clarius objicit, id tum fit, cum ille latendi ſtudio & ſemitas obſcu- riores, & noctis tenebras denſiores F 2 ſtu⸗ 44 PANEGYRICUS QUARTUS. ſtudiosè ſectatur. Quis unquam ſi- mulare novit ſolertius, quàm Ulyſ- ſes ? & tamen huic, cùm cætera feli- citer cederent, male ceſſit inſani per- ſona. Cuùm enim ille hoc ſine aratro maris littus proſcinderet Palamedes majore verſutià Telemachum illi filio- lum objecit: tum Ulyſſes, pro eo quòd ſulcum rectum duceret, obli- quato ductu ſic arare perrexit, ut filio caute non noceret. Quâm diverſum ab hoc Antonius ſe præſtitit? Scivit ille prudentiam ſuam ita occulere, ut conculcando, communi ludibrio, ag- natos, amicos, notos, domeſticos, & quidquid aliud Mundi aſtutia ipſi objecit (quò contra Evangelij effatum dimiſſo aratro retrò inconſtans reſpi- ceret, longo temporis ſpatio homo nihili haberetur; uſque adeò, ut com- pulſus cum cæteris ſiſtere ſe in Comi- tijs ordinis generalibus, quæ Afſſiſij cogebantur; licet ipſe citra exceptio- nem cunctos doctrinâ ſuperaret, ver- bum nullum proferret, & planèe mu- tus tam alium longèe ab eo, qui erat, ſe exhiberet, ut cum ſubinde ad ſua ſe cœnobia Præſides reciperent, vix unus inventus ſit, qui ſuo in cœtu ad- mittere Antonium vellet. Quid au- tem credimus & ſenſiſſe, & dixiſſe Antonium tam turpiter à tam multis reje um? Putemuſne, nunquam ſubi- iſſe animum ejus cogitationem, quæ taciteé ſuggereret: Quid facis, Anto- ni? videlne quàm nemo te ſocium velit? & quouſque ita neglectus ac ſpretus voles vivere; dic, quouſque? verbulo unico, ſi ita voles, rem to- tam abſolves, & qui ſis, palàm facies. An non tam multos annos in Lycæis publicis triviſti, tam multas noctes inter ſtudia vigilàſti ? Partem nunc täntuùm illius, quam comparaſti, do &- rinæ prode, & videbis, te modò cun- Ctis in viſum, certatim à fſingulis ex- peti. Hæc, hisque ſimilia, ſi unquam ſenſit ut homo, retudit ut Sanctus. Donec DEUS jam ferre non valens Antênium tanto tempore contemp- tum, e ſacris ejus Præſidibus alicui ſuggeſſit, ut præcepto adigeret homi- nem ad quidqiam de rebus Divinis re- ligioſo in cœtu diſſerendum. Expal- luit ad hoc imperium Antonius non ſe- cus, ac vir prædives, quem ex itine- re adorti latrones cogant ad manife- ſtandum, quantum apud ſe auri por- tet. Cogebat parte una obedientia, retrahebat parte alterà animi demiſſio. Poſt longam tamen, & multiplicem pugnam ceſſit denique obedientiæ de- miſſio, atque ita verba fecit Antonius. Quis jam exprimat. quâm orcus co- horruerit ad primam vocem, quam il- lo emiſſam ore audijt, à quo tantum cladium erat accepturus? quantas mo- mento uno providerit, quantas de- plorarit jacturas? Ita ſanè, locutus eſt tandem Antonius, locutus eſt, & fru- ſtra infernus ſpei aliquid ex pertinaci illo ſlentio conceperat. Peccatores, Hæretici, judæi, Ethnici, Athei! ſo- luta jam eſt illa lingua, quæ omnes vos in triumphum ducet. Non eſt, quod expectetis, niſi ut in ruborem detur ex ſacro ſuggeſto; hic ſupere- tur in ſcholis publicis, tertius convin- catur in ſynagogis, alius obmuteſcat in concertationibus, ultimus libris con- tucn eſt 4 . Netori pn⸗ zhelee⸗ dore, o lälkn e Eludbtiorun Enn: an Oracdlucn o olameulne lemen: umdiu txui Mnc tauncd lebere gyni⸗ ſe goir grect Ult mor fame clci ues pre gii ilun eleg dven cjcunt:: ns uit, gvidi nn lamili Pei Nncinonir ti Lonnis ignonnt Clan neitzie in eigioln vendi Non! nud iecen icd ſonis dochin Uebitgne ne n cauſtra ii mmumperent ni empore contemp⸗ Praſidibus ſ pto adigeret honi. e rebos Divinign. erendum. Dp m Antonius nonſ⸗ es, quem exr iche. cogant ad manif- apud ſe auni por te una obedient, ert animi demiſſio⸗ n, & moliplicen que obecljentie le rba fecit Antonins . quum otols e⸗ n vocem, quemi dijt, à quo tanun turus? quantasn getit, guantas Ee⸗ lta ſane, locutuz locuts eſt, E i li did ex pertint t. Peccatores: Ethnict, Athei!ſ⸗ gua, qun onm guocet. Non A, serm. 29. DE S. ANTONIO PATAVINO. confutetur. Nunquam non magna vox fuit, quæ magno ex ſilentio nata eſt. Unde hic quoque jure exclama- ret S. Petrus Chryſologus: O quanta ſilentio naſcitur vox! ſi enim ille mag- num quid exiſtimavit, natam fuiſſe paterno ê ſilentio Joannis Baptiſtæ vocem, minus fortaſſe non eſt, vo- cem Antonij ex Antonij ſilentio natam eſſe. Sed relinquamus nunc iſta. Cer- tum eſt, AA. bonos illos viros audità Antonij plus quùàm humanàâ facundiâ, abjeciſie ſe ad ejus pedes, ſuffuſos pu- dore, quòd tam ſerò illum nôſte di- diciſſent: petiiſſe veniam injuriarum & ludibriorum, quibus illum vilipen- derant: admirari illum cœpiſſe, ut Oraculum ccleſtis ſapientiæ, & Ora- culum ejuſmodi, cui nihil exiſtimatio- nis demeret, imò plurimum adderet, tamdiu tacuiſſe. Nunc tandem incipit DEUS cordi habere dignitatem Antonij, & ejus ſe gloriæ præconem facere. Et per- tulit mox fama ad S. Patriarchæ Fran- ciſci aures præelara Antonij merita, qui illum elegit Magiſtrum ordinis, quem dicunt: atque ita Antonius pri- mus fuit, qui diſciplinarum ſcholas illa in Familia aperiret, quæ ad eam diem Sanctimoniæ tantùm Peripatus fuerat, Ecquis ignorat, quàm alienus Fran- ciſcus fuerit à ſcholaſticis ſubtilitatibus in religioſam ſimplicitatem introdu- cendis? Non fugiebat illum, quùàm rarò ijsdem ſub laribus habitarent in- ſignis dockrina, & animi modetia: tuebâtque ne patefacto ſemel ſua intra clauſtra literis aditu, viâ eâdem irrumperent animi elatio, lites, æmnu- ſæculorum curſum propugnata. 4 5 lationes, ambitus, dignationes; hoſpites, quos ſemper ſit faciliùs adi- tu arcere, quàm ſemel admiſſos eijce- re. Quantùm proin in abſolutæ vir- tutis ſtudio profeciſſe exiſtimârit An- tonium, cujus manibus credidit claves januæ tam ſuſpectæ & periculoſæ? & tamen is ætate tum erat nondum ad vi- rilem provectâà, à qua triennio aberat, quâ, quantò plus admirabilitatis habet excellens doctrina, tantò plenior di- ſcriminis eſſe conſuevit. Sed gratiæ DEO, qui ſucceſſu felici electionis prudentiam affirmavit. Quæ ſecuta deinceps ſunt ſæcula, oſtenderunt cun- Gta, quàm idoneus eam ad provinci- am Antonius fuerit: ut qui ſciverit in ſacram illam & glorioſam Familiam invehere, quidquid perfectionis atque commodi eſt in literis, ſic tamen, ut procul inde haberet, quidquid illæ cæ- teroquin conjunctum habent vitij ac detrimenti. Loquatur tantùm Eccle- ſia, & ſi pronuntiare quiverit, pro- nuntiet, an glorioſiùs ipſa ſit illuſtrata ſplendore virtutis ab hujus ſacri Cœtus Alumnis; an fortius doctrinæ excel- lentià per quatuor, & quod excurrit, Ego certé attonitus contemplor Magni Franciſci Alumnos ad populum ma- gna contentione ſacris e ſuggeſtis to- nare; ad laſſas tamen vires reficiendas ſubinde non alio lecto uti, quàm ſac- co paleis farto. Contemplor inſudan- tes liberis, profundâque cogitatione abſorptos; alijs tamen ad exhauſtos ſpiritus revocandos delitijs non palſci, quàm emendicatorum ciborum reli- quijs. Contemplor in Lyceis fatiga- F 3 t0S 4 PANEGYRICUS QUARTUS, tos quæſtionum acutiſſimarum pertra- Ctatione, non alia tamen laxando tan- tiſper animo ſpatia quærere, quàm breves anguſtiſſimæ cellulæ fines. Ip- ſine tandem ſunt, qui tam multos ſuo e numero dederunt Divinarum litera- rum Interpretes, tot Diſciplinarum omnis generis Scriptores; tot Propa- gatores fidei; tot Extirpatores Hære- ſum, an inquam non ipſi ſunt? Quæ autem pro laboribus tanti momenti poſtularunt præmia ? an non ipſis pto ſalario & mercede rigidiſſima ha- ctenus ſuffecit egeſtas, veſtis aſpera, cultúùs neglectus, honorum fuga? Et cui tandem debetur conjuncta doctrinæ tam præclaræ, animi modeſtia tam ra- ra, quàm Antonio, qui primus ſacro hoc in cœtu artem docbit fœderis tam admirandi; Quàm illuſtris proin erit ipſius gloria, cum quoties Eccleſia in memoriam revocabit Bonaventuram, Bernardinum, Alexandrum, Scotum, Aurelium, Mayronem, cum tot alijs non virtutis minuùs, quàm doctrinæ conſummatæ viris, toties gratias non vulgares Antonio debeat, qui poſteris hiſce oſtenderit, quâà tandem ratione germanas facere ſorores poſſint, quæ eatenus inimicæ videbantur? Verùm DEUS, cùm majori etiam gloriâ nobilitare ſuum vellet Antoni- um, non contentus dediſſe ipſi vocem ad erudiendos; privatos intra parie- tes, domeſticos, vocem etiam dedit, quæ omnium exterorum quoque bo- no audiretur ê ſacris roſttis. Facun- diam idcirco illi contulit tam excellen- tem, ut ego pronuntiare non verear; vix unquam inventum Oratorem, ſeu ſacrum, ſeu profanum, qui attentius audiretur & fructuoſius. Dicam pau- cis, quod per tempus pluribus & di- ſtinctius non poſſum. Quò Antonius ad populum dicturus advenerat, eò non pagi tantum, ſed civitates inte- græ accurrebant: ſuggeſtum illi non alibi, quàm apertis in campis ſtatuere oportebat, Eò jam mediâ à no cte feſtinabant audituri, ne loco exclude- rentur. Viam nobilioribus monſtra- bant faces; medij ordinis hominibus lucernæ; & quamquam ita turmatim accurreretur, tanta tamen erat omni- um modeſtia, ut, etſi ſuam nocti quie- tem, ſilentium tamen non tollerent. Sacer profanùſque ordo, & in his cæ- terorum capita, velut ſupplici & or- dinato agmine adventabant. Silebant tribunalia, abrumpebantur negotia, claudebantur officinæ, haud ſecus ac diebus anni ſacerrimis. Inde ad con- cionem nunc decem, aliàs viginti, nec ſemel etiam triginta millium Au- ditorum dicturus accedebat Antonius, militari & numerosàâ ſeptus cuſto diâ; quæ etiam dicendi provincià defun- ctum ſeducebat in tugurium: nec e- nim aliter arceri potuiſſent, qui certa- tim irruebant vel oſculum ſacræ veſti daturi, vel ejus, ſi poſſent, particu- lam aliquam decerpturi. Hortenſij, Tullij, Demoſthenes, ubi eſtis? eſtne veſtro e numero ali- quis, qui ſimili de applauſu jactare ſe audeat? Quis vobis ſenſus fuiſſet, ſi concubia nocte delati eſſetis in va- ſtos illos campos, in quibus tot mor- talium millia, Magnates, & infimi, Nobiles & plebeij, docti & rudes, Orato- en non ns 1 un oce n ot epene ls, t vel Mtentun ¹0 15 glundos * Qim 1 tanto denſo, conl Ore tim iun modo ui tum boe vo rerinl, A Cvegucimt aonibes i Cen mrtimn Cgen duur de. ms nc poct anen4o, Nots? aler nuite gilben Cochus legn Hil Oatoris n letar; ſec en lam pretantia ſel, ur in nitwr legbig Uet, guipote um mumeroſo Neg efecent, Kenniert, ncinr dn nteng Ute iplacet; nee Ponderis io inini eAr uomn c Norio 1 M luſſle ogltapit, 1 liotibi⸗ monlen. orllni⸗ hominibu lquam ita turmain U tamen erat omm. tſiluam nod gui⸗ men non tollerent ordo, & in hiuca⸗ jelut ſupplici & . entabant. Alebent npebantur negotu, inæ, haud ſeclsi mis. Inde ad cor- em, aliis vigini, iginta millium Ar ccedebat Antonius, si ſeptus cuſtoci li provincii delon⸗ tugurium: neee otuillent, qui cent. oſculum ſacræ el ſi poſſent, paltle. Uri. . Demoſthenes eſtro e numetd . e 2 lauſu zace obis lenlus lit gelati eſſetin 1 in quibig tot vot 2gnac, 1 j⸗ Gi Onmd⸗ infon DE S. ANTONIO PATAVINO. 47 Oratorem morabantur? Quis iſte eſt, rogàſſetis attoniti, quis eſt, qui tan- tum voce ſua valet; Scimus equidem, docti experientiâ, quantis artibus ſit opus, ut vel mediocrem quis turbam attentam ac benevolam teneat: quan- tèò pluribus igitur opus erit ad atrahen- dam ⁴à tanto intervallo, numero tam denſo, conditione tam honorata, tem- pore tam importuno, loco tam incom- modo multitudinem? Et tamen to- tum hoc potuit Antonius. Non ne- gaverim, Auditores! quin DEUS ope quadam non ordinariaà hiſce in oc- caſionibus illi adfuerit: certe dupli- cem maximé illi favorem indulſerat, quem natura in theſauris ſuis non ha- bet. Primus erat, ut quantumvis ſub- miſſa voce loqueretur ‚intelligeretur tamen à longo quamlibet intervallo re- motis: alter, ut nativo locutum idio- mate quilibet qualemcunque linguam doctus aſſequeretur. Hoc tamen ni- hil Oratoris noſtri gloriæ demere vi- detur; ſed eam potiùs augere; dum tam præſtantia & exquiſita ejus erant ſenſa, ut digna eſſent, quorum causâ naturæ legibus derogaretur. Jam co- gitet, qui poteſt, quas ille in populo tam numeroſo animorum converſio- nes effecerit, quantos ad bonam fru- gem reduxerit, dum tanta erat de ejus lanctitate opinio ? Veniat huc ipſe Infernus, ut teſtimonium det; ſic mi- hi placet: nec enim laus ulla tanti eſt ponderis, quanti fremitus & indigna- tio inimicorum. An non ille artes ſuas omnes explicuit, ad conatus tam glorioſos ſufflaminandos? Quid non excogitavit? quem lapidem non mo- vit ? quas machinas non adhibuit? Fregit nonnunquam trabes pegmatis, quo pro ſuggeſto Sanctus utebatur, ut clamores & tumultum excitaret. Miſit ſuæ aulæ miniſtros veredariorum habitu, qui allatis literarum faſcicu- lis, aliò Auditorum animos curaſque averterent. Nec iſtis contentus, aliàs totum aêra miſcendo, turbines, toni- trua, fulgura, grandinem, procellas excitabat terrendis & diſſipandis Au- ditoribus. Quamquam autem certiſſimum eſt, omnes hos conatus, omnes artes in nihilum recidiſſe, dum exſibilans om- nia Sanctus novo prodigio firmabat rupta, aperiebat fraudes, ſiſtebat plu- vias: ſatis tamen conatus iſti oſten- dunt, quàm mal? Dæmon conventus hujusmodi formidaret, quos tot mo- dis diſturbare moliebatur. Et quid ambigamus, AA. ſolâ undâ oratione ad meliora reduxit Antonius latrones infames duos ſupra viginti. Neque hoc parum vobis videatur. Si enim hujus conditionis hominum reductio S. Joanni Chryſoſtomo viſa eſt tam difficilis, ut Chriſtus Servator iple- met è duobus, ad quos dixit, unum duntaxat reduxerit; quâm mira jure meritiſſimo videbitur Antonij facun- dia, quæ effecit, ut & vicenis duobus, qui eum audituri acceſſerant, viceni dquo mutati in alios abirent? Sed quid viginti duos commemoro ? Cuùm ea ætate nemora omnia nefarijs ejus- modi hominibus habitarentur, longe plus ad eos ſuis latibulis exturbandos vox Antonij, quàm Magiſtratuum ar- ma, potuit ſic omnino, ut ad fugan- dos 48 PANEGYRICUS dos timore cervos, capreas, apros, Urſos, plus valet unius Leonis rugi- „quàm omne, quod illis Venato- res moveant, bellum, venabulis, ca- nibus, omnique apparatu venatorio. Neque hic ſtetit Antonianæ eloquen- tiæ vis. Sub ipſa illa tempora urbes Italiæ prope omnes Hæreticos infeſtos fentiebam ; liberavit illas Antonius: familias turbaverant ſuſceptæ inimici- tiæ; compoluit illas Antonius. Tem- pla profanabantur omnis generis tur- pitudinibus; ſanctitatem illis & reve- rentiam reddidit Antonius. Sacra my- ſteria polluebantur abuſibus; ſuſtulit illos Antonius: vacua inquilinis erant ſacra Aſceteria, habitatores ſubmiſit Antonius: & generatim tantum ille in Populorum animis ſua deteſtantibus crimina excitavit ardorem, ut Audi- tores ejus plerumque ex concione re- dirent non tantum pugnis percutientes pectora (ſicut Hebræi Calvario ex colle reduces) ſed humeros catenis inhumaniter dilaniantes. Conſtans fa- ma eſt, uſum diverberationum pub- licarum, hodie non infrequentem, ab Antonij Auditoribus traxiſſe originem. Id quod profectò non leve argumen- tum eſt converſionis illius admiran- dæ, quam in Mundo effecit, dum primus per vias publicas ſanguinea ſpontaneorum Martyriorum ſpectacu- la objecit. Quid autem miramur tanto cum ſtupore & fructu auditum ab homini- bus, ſi nonnunquam etiam beſtiæ ad eum audiendum ſolicite accurrerunt? An excidit vobis, AA. illa dies, quâ Hæretici obſtinati, ne manus dare co- Q“hNàS, gerentur fortiſſimis argumentis, opti- mum factu duxerunt, quod unum ſu- pererat, illa non audire? 2 Tum Anto- nius, repulſas ejuſmodi ferre non aſ- ſuetus „ ſancta accenſus indignatione . ad maris littus procurrens, 6 Piſces! venite ad audiendum divinum illud verbum, quod qui audire renuit, ſur- da profectò aſpis ſit oportet. Videre hic fuit audito hoc, pleno fiduciæ imperio, commoveri eriſhart⸗ que placidas ante & tranquillas maris undas: inde ſenſim emergere & aqua- rum ſuperficiem occupare mirabili or- dine omnes illos marinos greges, par- vos æque ac grandes, in turmas ſui quemque generis diviſos, & per lon- gum littoris tractum numeroſam at- tentämque concionem formare. Fecit ad eos per ſat longum temporis ſpati- um verba vir ſanctus; & revocavit his Auditoribus ſuis in memoriam be- neficia, quæ præ cæteris animantibus acceperant à DEO, ſoli ipſi in com- muni omnium aliorum cataclyſmi ſtrage ſervati, lectique ab ipſo, nunc ad hoſpitium naufrago Pro- phetæ tribuendum, nunc ad redden- dam cœco DElI amico lucem; nunc ad ſubminiſtrandum ipſi DEO peti- tum tributum ſponte ſoluturo ſta- terem. His aliisque argumentis ad laudes DEO Conditori reddendas ex- citatos tandem dimiſit, paterno illis affectu beneprecatus. Non puto mu- tis his Auditoribus unquam magis, quâm tum doluiſſe negatam fandi fa- cultatem. Quam libenter illi olrir. ſent ſtupidæ ſuæ linguæ vincula, articulatas in voces ac ſonos uie L ſent? . en 1 l rci tiones 1. gibi nunc 0 cotmmento5 nnch cit 105 34 ſvi Procll line ſolnnia: 1s polti fgnente n , ner lanbo fugett nafit Ant le, tot cel wolthenes l Rereir, Trocnſd Plcind en ner cxecit ſſie he, gt Nſate & kero⸗ Nonſitri pol⸗ to undan 3 Poſtremus nate lle? Voces Aultri , 4en lit unquam. Cnrioſite ¹ me iohenolthe 8 vobiſe neit gonn An nte Popelo tante le⸗ nori eptt, wonlt. ere ſuſpenlr heet 10 30 lrio niſli 1 euteng, 6 biles um diyinum U audire renuit, lo. toportet. tudito hoc, Pler⸗ ommoyeri criſor. tntllate emergere gu⸗ cupare mirabilio. arinos greges, . es, in turmas ii iviſos, & perhor. um numeroſam i. nem formare, lecf um temporis ſoi . Ros; & kevoczvit 8R in memoriam be- xteris animantbus , ſoli ipſi in con. lorum catchin Gtique a plo m naußago o. , nunc 24 redderr nico lucem; nune n ipf. DE per- nte ſoluturo ſr ge Argument tori reggenduet⸗ niüt, patemno 1 8. Non putond. DE S. ANTONIO PATAVINO. 45 ſent? Sed cuùm hoc ipſis conceſſum non eſſet, demiſſis modeite capitibus DEI præconem reveriti liquidas ſuas ſtationes ac fundum repetierunt. Quis mihi nunc obſtrepit & jactat poëtico commento glorioſum Ariona, qui har- monioſi cantús dulci magià Delphi- nos ad ſui miſerationem moverit? Procul hinc fabul?, & Poëtarum ſomnia: neque enim mihi ad fidem his prodigiis impetrandam fabulis & figmentis eſt opus. Et quando un- quam jacrabunda Græcia tantum cogi- tando fingere auſa eſt, quantum reipſa præſtitit Antonius? Fieri potuit, ut ille, tot celebratus encomiis, De- moſthenes ſimilem ſibi gloriam pol- liceretur, quando, teſte Valerio, ni- mirum ſibi in juvenili ſua eloquentia placens, exibat ad maris littus, ut ſe- met exercitando perpoliret's: eâ for- taſſis ſpe, quòd ſuâ illa perorandi ſua- vitate & feros fluctus ſuſpendere, & monſtra poſſet attonare. Sed quan- do unquam ad eum audiendum vel poſtremus natantium caput undis ex- tulit? Voces ipſius reſpectu nullo Auſtri & Aquilones difflirunt; nec fuit unquam flackus, qui audiendi curioſitate à murmure & fremitu, au⸗- dito Demoſthene, ceſlaret. Reputa- te igitut vobiſcum, quanta eſſe de- buerit gloria Antonii, quando inſpe- Gante populo innumerabili, quem tantæ rei novitas exciverat, viſus eſt reipsâ, monſtra ſuæ e vocis nutu ha- bere ſuſpenſa, ſic ut illa pro arbitrio evocaret ad audiendum, & pro ar- bitrio miſſa faceret. Unde mirari R. P. Segneri Panegyr. jam non convenit, ſi ad eventum tam prodigioſum manus dedit obſtinata hærelis, pluribus ad Eccleſiæ caſtra dimiſſis. Unum fuit; quod tantis Antonii prodigiis nonnihil plauss imminuit, quòd nimis, eſſent fre- quentata. DEUS ſiquidem, cùm nullo non die magis conſpicuum red- dere hunc ſuum famulum vellet, vi- debatur manibus ejus permiſiſſe Mo- ſaicam illam virgam, quâ elatos de- primeret, domaret diſcolos, & pro- digiorum vi ipſos adeò ſuos ad pedes abjiceret Pharaones. Et verò an non videre licuit ad pe- des Antonii ferum illum, & atrocem Ezelinum, fune in collum injecto, petere veniam? ferre ſeveras admo- nitiones, nec aures objurgationibus obturare? & tamen ille tam erat naturâ elatus, ut nullus illum caſus domaret; ſic ut in prælio, non pro- cul Mediolano, vulneratus captus- que, induci non potuerit ad pacem à victoribus flagitandam; imò ne qui- dem ad curationem vulneri adhiben- dam, & quod plus eſt, ne ad cibum quidem ſumendum, aut cum quo- quam loquendum. Maluit enim perfidus, beſtiarum more, efflare contumacem ſpiritum, quàm quid- quam ſolatii, aut refocillationis, tan- tum abeſt ut vituperii, ab inimicis admittere. Quis igitur triumphus iſto excellentior? Eat ſana qui vult, & admiretar Umbertum, qui urſom poſt ſe manſuùetum traxit: Simoni- dem, qui ante ſe egit feritatis omnis oblitum leonem; aut ipſum adeò An- tonium, Fo tonium, qui oſtenſo Evchariſtica ſub nube DEO mulam abjecit in genua. Majus his omnibus, niſi fallor, ad pe- des ſuos ſupplicem videre Exelinum. Pergite hinec porrò mecum conſide- rare; quale tandem coœli donum & prærogativum ejus ſit, tam rarum, tam inſolitum, cum tantg gloria conjun- Cum, quo non pari modo ornatus fuerit Antonius: an futura providere? Atqui ille infanti, maternis adhuc clauſo viſceribus, & alteri cuidam jam adulto, vaticinatus eſt, non abſ- que ſanctàâ invidiâ, quòd uterque eo- rum eſſet donandus nobiliſſimâ mor- tis pro Chriſto obitæz palmâ, quam fruſtra ipſe Marochii, loco tum tem- poris ejuſmodi honeſtamentorum tam fertili quæſiiſſet: An in animorum ar- canas cogitationes penetrare? Atqui de hac facultate non dubitabit Epiſco- pus Blugenſis, cujus dubia, quæ ille animo anxius volvebat, introſpexit Antonius, allatâà eorum ſolutione. An rimari intima animi ſenſa & al- fectiones? hanc in eo fuiſſe perſpica- ciam teſtabitur Ordinis Tiro quiſpiam, qui quas magno animi mœrore pa- tiebatur inimici ſuggeſtiones, ſibi & manifeſtatas & ſopitas meminit. An aſpecktabilem ſe præbere locis, à qui- bus corpore longè aberat? Quoties autem ille in ſomno viſus eſt homini- bus conſceleratis, exprobrando ipſis perfidiam, & ſigillatim proponendo noxas, quas, & cui Sacerdoti pro Sacro tribunali aperirent: quâ qui- dem ille ſolicitudine palàm kaciebat, neſcio, magisne incognitos animi ſui PANEGYRICUS QWu“KkðTUS, volatus, an illud non explebile deſi- derium, juvandi animas, quod illum in eo quoque ſoli non abſimilem red- debat, qui cuùm noſtrum infra hori- Zontem ſe abſcondit, velut laſſas cur- ſu vires quiete reſtauraturus aliis lu- cem affundit populis, & aliis itineri- bus nunquam quietus proficiſcitur. De aliis juribus quid dicam, quæ à DEo illi in elementa, in morbos, & in mortem adeò ipſam concefſa ſunt? Erigere incurvos, cœcis diem, uſum membrorum Paralyticis redde- re, nova jam & magna non erant. Plus fuit vf'tam & ſpiritum reddere cadaveribus, non jam frigidis tantum in feretro, quo ad ſepulchrum effere- bantur; ſed vel in tumulo, vel aquà, jam putreſcentibus: nec tamen vel iſtud ſapremum ejus operum fuit. Lego enim, potuiſſe, vel ipſis beatis ceeli mentibus imperare, tanquam fidelibus famulis, vocando eas, mit- tendo, deque iis, prout lubitum fuiſſet, ſtatuendo. Quamquam dixi male. Nec enim ipſæ conſueverant expectare imperia, ſed eadem occu- pabant. Id quod tum animadverte- re licuit, cùm mittere ad Præſidium aliquem literas Antonius vellet. Cuùm enim tabellarium ille fruſtra quæreret, cui perferendas traderet; en adeſt alatus cœlo nuntius, qui non roga- tus id in ſe muneris ſuſcipit, acceptas- que literas celeritate ſummꝗ perfert, relato eâdem velocitate reſponſo. Non eſt tamen, cur hoc magnopere miremur. An non enim cùm animad- vertuntAulici, unum aliquem Prin- cips H ₰ — ni, ele au grnl, i leitans b⸗ ſccent eſo yunon en rrorio Conl ſſhelimn ſinum, nter e & ſocne migritunns Hum? Me nerkim lelt ces, m ſn ſencfimg Clclan non ſis lun obl⸗ tarto commnn Don Amme⸗ WMn ne ubleans 2 lur anbehrer feret t nere iue nir epple (umque ſcm, nelc, i cxlum tpi cangt contizert Mm. Certun ne pechtdie Ut trin nnm hnchiz lnd ncher dnn peſetui elicerian. Noreg egeng ten i⸗ 1 fiſper Hrogere in wacmhit — ⸗ rvos, ccis len 1 5 ralyticis fe 6 l. magna non enn e lpiritum vellee jam krigicis aniin cpalchrom en. tumulo, veleni, 6: nec tamen el ejus operum iun iſſe, vel ipls benin mperare, tanquum vocando eas, mi 6, prout lbiun Qumquim dil ipſe conſeremt 1, led eadem occt Utum animnadyette ttere ad Prridin tonius vellet. Cin le fruſtra querere, raderet; en 10el 6, qui non ſoßr s ſulcipit, acceptu⸗ te lucmmi pelieil locitate leßponla ur boc mighoene enim in i mire c 7 DE S. ANTONIO PATAVINO. zr cipe ſuo multùm amari, grave ſibi non ducunt, illi fervire, & id poſſe, in felicitatis parte reponunt? Quid facerent ergo cœleſtes Genii, quibus ignota non erat intima ipſius DEl cum Antonio conſuetudo? Quàùm ſæpe ĩpſi ſpectabant in Antonii brachiis Do- minum., infantis teneri habitu, Jude- re & jocari cum ipſo, velut oblitum magnitudinis ſuæ, Majeſtatis incu- rium? hic fſpectabant mutua & te- nerrima oſcula, obtutus amoris indi- ces, riſum fuaviſſimum, blanditias jucundiſſimas. Et hoc ſpectaculo excitati non conciperent deſideria, ſuis illum obſequiis honorandi, quem tanto communis Domini favore dig- num admirabantur? Tam fedulò ejus hærebant lateri, ut ille terrena omnia nauſeans ad ſolas jam Paradyſi deli- tias anhelaret: unde ut ejus deſideriis fieret ſatis neceſſe fuit miſſionem illi dare vix expletis triginta ſex vitæ an- nis. Quamquam, ut quod res eſt, dicam, neſcio, an hoc magis Anto- nii coelum fupirantis, an Superum causâ contigerit, expetentium Anto- nium. Certum hoc eſt, deſcendiſſe inde afpectabiles ESUM & MA- RIAM, ut triumphantem illius ani- mam brachiis fuis, omni Majeſtate plenis, exciperent: tantum fuit, quod cœlum præſetulit, ejus ſecum habendi deſiderium. Et en novos iterum ho- nores decretos Antonio! dum enim Cœnobii ejuſdem incolæ occultam tenere tantiſper volunt jacturam tanti viri, prodere illam per urbis Patavi- næ compita cœperunt parvuli, eju- lantes, & profundo meœrofe inge- miſcentes. Subinde ad depoſitum tam pretiofum digne locandum tum- ba nova inventa eſt, Angelicis, ut vulgo eſt ereditum, manibus elabo- rata. Inde autem, quos in ſupplices eontulit, prodigioſi favores, tanta fuerunt & magnitudine, & numero, tam pofſita in omnium oculis, ut anno à morte vix elapſo, goactus ſit ſum- mus Pontifex, cùm nec Populi pre- cibus, nec Principum poftulatis ob- luctari porrò poſſet, Colitum illum numero ſolenni ritu adſcribere, tan- to plaudentis Mundi gaudio, ut dum non procul Româ (in urbe Spoleta- na) optata tot votis pronuntiabatur ſententia, Olyſſipone, tantis remot4 intervallis urbe, æs campanum Tem- plorum omnium, nullis pulſatum ho- minum manibus, Iæztiffimo concen- tu, velut Pontificiæ vocis admirabi- lis Echo, reboaret. O Antoni, An- toni! quâm feftivi hi triumphi tui fuerunt? Satis apparet, iis pro me- rito celebrandis, tua ill4 hodieque integerrimâ & corruptionis omnis ex- perte linguâ opus eſſe. Iſtud faltem ne quæſo diſpliceat, huic meæ tan- tum concedere facultatis, ne in tuis enarrandis laudibus fatigetur; dum metuere non oportet, ne iſti tam ad- dicti tibi Clientes iis audiendis fati- gentur. Quid enim cogitatis, Auditores? finem jam impoſitum honoribus, & gloriæ Antonii? Ita quidem, ſi, quo fermé Cœlites ahios, mo do honora- G 2 tum 7 44. tum DEUS, Antonium voviſſet. Obſervo enim, quòd poſt primos à morte menſes aut annos, à fortuna- tiſſimo eorum hac ex vita tranfſitu, magnis eos DEUS prodigiis illuſtres reddere conluevit: tum nemo non munera eorum ad tumulos portat; nemo non accendit cereos, immolat thura, fupplices libellos porrigit, ſuſpendit anathemata; innumeris eo- rum merita encomiis celebrantur, cer- tatim vitæ hiſtoriam calami lucubrant, Iætas organa Muſica cantilenas modu- lantur. Verùm non multis poſt an- nis tepeſcere ſenſim ineipiunt hæc de- votorum clientum ſtudia: major cir- ca illos tumulos ſolitudo apparet; non faces ardent, non tot acceptarum gratiarum teſſeræ Pendent, &, ſi mul- tum, annua tantum mortis eorum memorià redeunte ſolenniore aliquan- to ritu à populo coluntur. Et hoc eſt, quod indicare quondam Eccle- ſiaſticus videtur voluiſſe, dum de ſanctiſſimis illis Heroibus, legis tam Naturalis, quùàm ſcriptæ, locutus, ita pronuntiavit. Omnes iſti in genera- tionibus gentis ſuam gloriam adepti ſant, C in diebus ſuis habentur in laudibus: quod perinde erat ac dice- re: tamdiu eorum laudes au ditas, quamdiu eorum duravit [æculum. Subinde autem paulatim eas celebra- tas rariuis; cuùm eorum, qui dein- ceps ſecuti ſunt, laudibus ac glorià, ſi non obruerentur penitus, multum ſaltem obſcurarentur. Poſt Mundi cataclyſmum Noëmo quid celebrius? non de alio magis aut parentes filiis, y2 PANEGYRICUS QUARTUS, aut nepotibus avi narrabant. „ͤ tiam ac concurſum cedant. Suc- ceſſit Abraham: multum ille conte- ſtim ejus celebritatis ſibi vindicavit. Abrahamum ſecutus eſt Iſaac, Iſaa- cum Jacobus, hunc Jolephus, ipſum Moyſes, & ſic allum ſucceſſu tem- poris alius; qui finguli multorum linguas ſuis encomiis fatig4runt, rarò jam, qui de Progenitoribus vel co- gitaret, vel loqueretur. Idem, ſi re dte advertimus, in Eccleſia eveniſſe videtur variis ſæculis reſpectu diver- ſorum ſanctorum hominum; quibus poſt certum temporis intervallum ipſe DEUS aliquid detrahere videtur de illa prodigioſa, in alios beneſicia con- ferendi, tacultate; ut inſtar exhau- ſtarum pretioſi metalli fodinarum, aliis, recens inventis, illuſtre nomen, & licitantium ac fodientium frequen- At cum Antonio, ſi verum fateri licet, lex iſta ac mos ſervatus non eſt. Quan- tum jam temporis elapſum vobis vi- detur, ex quo terras ille reliquit? viginti, paulò plures quadringentis annis jam lapſi ſunt. Et tamen, audite. borum ſanatorum, veneficiorum, memnoſyna. Non expectatur annua ipſius honoribus ſacra dies, ut ejus refricetur memoria; non, inquam, expectatur. Non labitur hebdoma- da, quadraginta luſtra? haud Tot etiamnum ille gaudet plaudentium gratulationibus, ut non ſit ara ipſius honoribus ſacra, nulla prope illius imago, quam circa non quotidie no- va ſuſpendantur anathemata, aut mor- aut diſcuſſorum aut domitæ, mortis utnets, . asilluttent, 1ot Giedus Iun geunt ſemper honorem 1 in uzn tatb, lae fKeinr in elb alejes clltu en hre le o ts meenin,a (Kene N leis Meomun is. Nee Omrlbus in t/ ter nOn omn MHuni clmate, je Negnum cen nhet, (Ujl ſi 1etutl glotian ſigblars ii he Allari keyerentiz o anen ge gt Nhrirei ſetno, kniun. (in ni, uim malt rtn orum n lid a⸗ Permitit Dl 1fd Caſid herbgne ai n ſn fvolom Arabant. UItum 3 leene d cayvit, inguli e 8 kaigirunt n nitoribus 1 (0 etut. lien, à 1Eccleſiz ererifi feſpechn eie. ominum; quidu 8 intervallomin ähere videtur de lios benefciacen- ut inſtar erla. etalli kodinann, 8, illuſtre nomen, dientium kregper. cedant. At cum 1 füteri lieet le non eſt. (un⸗ lapfum vobis i. 3 ille iuil ta luſtre? hul ngentis Annis jn en, Audite. lo get Plaudkentim Ron ſt ari ipſin nulla prope lius non uCiddend betmata, aut wor. t Giſcuſtorum bomitz hoin expedatne 12 dts, 4 wr, Mun v, hebdoln iim krlde, uc, llar. DE S. ANTONIO PATAVINO. 3 da, quin multi, quà viri, quàâ fæmi- næ illi colendo ab omni ſe, præter panem fermé & liquidam, elcâ po- tuve abitineant, conſcientiæ ſordes ſui accuſatione eluant, divina ſe da- pe refici curent. Quantus eſt eorum numerus, qui facibus perpetuis ejus aras illuſtrent, divinam in illis hoſtiam quot disbus immolari jubeant? Pro-⸗ deunt ſemper præli beneficio novi in ejas honorem Panegyrici: gemunt tvpi in vulgandis novis, ejus ope pPatratis, miraculis: ſudant artificum officinæ in elaborandis quotidie no- vis ad ejus cultum operibus. An au- tem hæc ſe obſequia unius intra civi- tatis mœnia, aut Nationis limites con- tinent? Si aliorum pede metiri vel- letis Antonium, ſic fortaſſis judicare- tis. Neque enim Cælitum quiſque omnibus in terris notus eſt: haud ali- ter ac non omnis ſtella omni fulget in Mundi climate. Omnis civitas, om- ne Regnum certum feré quempiam habet, cujus ſingulariter patrocinio ac tutelà gloriatur: eàque etiam causâ ſingulares illi honores dekert, ſin- gulari reverentiã proſequitur. De eo tamen, de quo tam multus una in provincia ſermo, altum ferè alibi ſi- lentium. Qum multos habet Polo- nia, quùm multos Illyricum, aut Un- garia, quorum nobis vix nota nomi- na? id quod lapientiſſimo conſilio permittit DEUS. Cum enim bæc addicta Coœlitibus ſtudia in mortalium plerisque arctis admodum limitibus definita ſint, nec valde prodiga, id- circo illa in tam multos dividere, ut tenuem rivulum multos in campos, ſam Divi effigiem. idem eſſet ac diſſipare. At de Anto- nio hoc affirmari non poteſt. Quis enim Chriſtiani orbis eſt angulus, qui ſingulari cultu ſe illi addictum non profiteatur? Non ego Luſitaniam no- mino, in qua primum lucem aſpe- xit; non Gallias, ubi dikciplinas ſa- cras tradidit; non Italiam, quæ ejus oſſa ſervat: ſed apud omnia Europæ Regna, imò provincias, quæ India- rum ſeu Veterum, ſeu recens inven- tarum nomine veniunt, adeò celebre Antonii nomen eſt, tam beneficio- rum & opis ab eo acceptæ illuſtris memoria, ut paucæ ſint Civitates, quæ eo Patrono non glorientur. Quin ſi ad perſonas ſingulas deſcendamus, non admodum multas invenire erit, quæ inter lectiſſimos & cariſſimos ſibi Advocatos eum non numerent. Quæ domus, quæ officina, quod tugu- rium non aliqua ejus icone exorna- tur? Non eſt mendicabulum tam nul- lâ inſtructum ſuppellectili, tam va- cuis laribus, ut non lectulo ſuo affi- Xam velit, ſi non docto penicillo la- boratam, rudi ſaltem [calpro expreſ- Si ad Cœlitum alios aliis in neceſſitatibus venitur, ad Antonium in cunctis feſtinatur. Ipſe opem rogatur in animi mærore, in corporis dolorihus, in vitæ periculis, in rerum jactura, in conſiliorum am- biguis, in negotiorum difficilibus: ſic ut ſacra illi Altaria nobis facta ſint inclytus ille Solymæ fons, aut pilci- na, in qua malis omnibus invenie- batur remedium: eo tamen diſcrimi- ne, quòd ibi auxilium non invenie- CG 3 batur, 54 PANEGYRICUS QCUAARTVUS, batur, niſi momento ut uno, ſic in- certo, & quod non absque gravi mo- leſtia expectabatur: hic omnibus &α— ſemper paratum ſit. Quis veſter nunc ſenſus, Audito- res? eritne, qui neget, me perpensâ tantâ, tamque multiplici gloriâ, uni conceſsà, jure ac meritò exclamâſſe: Non eſt inventus ſimilis illi in gloriâ. Quid tandem facere DEUS potuiſ- ſet, ut eum magis celebrem, magis red- deret honoratum? quibus tandem majoribus argumentis manifeſtare po- tuiſſet amorem, quo in illum fertur? quibus modis efficacius pellicere ad ejus obſequiis devincire? Felices igi- tur vos, quibus datum eſt eligere Ad- vocatum tam potentem! agite omni conatu, ut per vos ejus creſcat glo- ria; nec ambigite, quin ille ex alto ſpectet, & probet veſtra ſtudia. Quamquam quid dico; ex alto ſpe- ctet? cùm ea jam viderit tot ante ſe- cula, dum etiamnum mortalis hoc in exilio morabatur. Ut enim Hiſto- ricorum fide conſtat; dum morti pro- ximus humi jacebat opertus ſacco, aſperſus cinere, mirabili illi claritate pateſecit DEUS, quoſounque ⁴à po- ſteris honores erat recepturus. Hos autem inter an ambigitis eos etiam fuiſſe, quibus vos eum eratis proſe- cuturi, tum ſæpe aliàs, tum hoc ma- xXimè matutino tempore ? Et quàm jucundus illi ſenſus fuerit, aſpicere tantam aviditatem, animi ardorem tantum, tantam frequentiam, qu4 ſolennem ejus memoriam junctâà ope- 2 — râ acturi eratis, omnia alia obliti nec gotia, omnia alia diverticula nauſean- tes? Non dubito quidem, quin in plerisque aliis civitatibus fub ipſum illud tempus ingentem numeravit cli- entúm ſibi addiiſſimorum multitu- dinem; fed clientes parte unâ tam ſanguine illuſtres, alterà autem tam ardentes, dubito an multis aliis in locis ſpectàrit. Quid aliud igitur ſupereſt, niſi ut conſtantes iisdem in obſequiis nullo non tempore perſiſta- tis, hac indubiâ ſpe, quòd ſi alii ulli, vobis certe longe utiliſſima futura ſit iſthæc conſtantia. Auditores mei! liceat mihi bonâ veſtrâ veniâ claude- re hanc panegyrin profuturâ hac ani- madverſione. Beati Ceœlites excu- biæ lunt urbium, quibus nullæ aliæz magis fidæ (non vos hoc latet) & idcirco prudenter admodum veſtras illis portas creditis, veſtras illis ur- bium regiones; tanquam illis, qui ut S. Baſilius loquitur, ſecuritatem ab bhoſtium excurfionibus exhibent: nec eſt periculum, ne ſomno oceupati mag- no veſtro malo oculos claudant. Si tamen quæritis defenſorem veſtræ il- lius feliciſſimæ libertatis, pro qua re- tinenda labor nullus eſt nimius, dili- gentia nulla ſuperflua Antonium eligi- te. An eſt, qui exiſtimet me hoc nulla ſufficiente indu tum ratione vo- bis proponere: perinde ac ſi me de- lectet veſtras aures promiſſis jucun- dis & gratis, quamlibet vanis, titil- lare? Abfit iſtud à me procul. Ite tantiſper, & interrogate, quibus ma- ximé auxiliis Patavini libertatem re- cupe- 1 11 prel ſex Venetis l fummpere olul fed gvod io giones on fius. Mei⸗ Conſeeli n nipum pree ind cGium Uber⸗ b An oi: Mad A mum hendic Menim die ot obiiis di poti i Ttonit baun Y hartre holl Obumans per tom votut4 Anhercium te Ulb oteitide ni I 14 Wiialt bli en, en atibus dünn i numneraif. morpin multi. 8 parte unz timn Alter⸗ Autetn tn in muültis Alig in Gid alind tor nſtantes jisden in tempore perſitt „ qudch ſi ali ul, niliſſima kuuna i Auditores mei ſtra venii claude. profutur hac ani. eati Colites excn⸗ Iuibus nulls l? vos hoc kiet) à admodum veltrs „veſtras ills n. nquam illis, gi tor, ſecuritaten 4 erhibent: nee eſt mo oceupati nig. ulos chudent. F nſorem veſtra ⸗ rtatis, pro gua re⸗ 8eſt nimins, Ilr⸗ 1a Antonipmm eler giſtinet we hor vum tatione ſo. inge 1c ſi me ⸗ promifſs * hlibet vans, iün⸗ ro jugo premebat. DE s. ANTONIO PATAVIN0 3 euperârint, quando Ezelinus (Tyran- nus ille barbarus, quem ſatis jam ſu- pra deſcripſi) ſemper quidem, ſed maximè à Divi morte, ſuo faſtu in- tolerabiſis, miſerorum cervicem du- Summus Ponti- fex Venetis fœdere junctus jugum hoc rumpere omnibus viribus conatus eſt, ſed quod tot armatæ cohortes ac le- giones non potuerunt, potuit Anto- nius. Nocte enim lucem illi ſacram conſecutà dum ſacrorum aſcetorum quiſpiam preces ad ejus tumbam ſup- pPlex fundit, & meſtiſſimorum illi civium liberationem commendat; vox ab illa tumba emiſſa eſt, hujuſ- modi: Macti animis, cives! octa- Và à natali meo, die libertatem recu- perabitis. Atque ita planè evenit: illà enim die Ezelinus tanto intus ter- rore obrutus eſt, ut apertis ipſemet urbis portis fugâ ſe lymphati inſtar & attoniti ſubduxerit, perinde acſi ter- go hæreret hoſtis, euümque undique obarmatus perſequeretur. Quodſi tantum potuit Antonius ad libertatem jam perditam recuperandam, quanto pluùs poterit ad eam integram hactenus illæsimque conſervandam - Non multi profectò laboris ea res erit: tam omnibus abſolutæ numeris ſunt leges, tam vigilans cura, tam con- cors omnium ſenſus, quo omnes vos tam pretioſum donum lervare conten- ditis. Optima tamen Chriſtianæ Po- litices lex iſta mihi videtur: omni humana uti induſtriâ, tanquam ſi Su- Peri nulli forent, à quibus ſperari auxilium poſſet, & ab his ſic petere auxilia, tanquam ſi humanæz opes nullæ forent. Neque in mentem vo- bis veniat, quia Patavium urbs eſt, ² qua nomen mutuatus eſt Antonius, quòd illi ſoli ſuas gratias, ſuam tute- lam addixerit: jam Nationes omnes jus ſibi aliquod arrogant obtinendæ ab Antonio opis, cum omnibus com- munis Patronus ſit factus. Unde ſive honores ſpectentur, quos ab omni- bus ille recipit, aut beneficia, quæ diſtribuit, meritò jam appellari po- teſt Antonius, non jam Patavi⸗ nus, ſed Antonius orbis univerſi. X 1 K* „ * 444 4 RPrEe Fbp. 17. & al. 16 PANEGYRICUS Qπ1NTUS, 2 2* 1* 45 ½ 42à 2* . 4*7 e ee ee e e E. õ 72 36 Eras e e s Ar i i SOLIIUDO CLAUSTRALIS IN MEDIISs MCNDI TIRBIS INVENTA. PANEGYRICUS ONORIBUN R. PHIEIPPI NſERII P1cTuS. X M A. tis. ECCl. 5O. ſuo periculo deſereret Ægy- ptum, & præcipiti noctu fugà ſe pro- riperet? non alia, quà fraternas Eſau iras Jacobus eluderet, niſi ut fugeret in Meſopotamiam? non alia, quâ Saulis furorem David declinaret, quàm ut in Carmelum ſe reciperet? Ita eſt, reſpondit inclytis Progenitoribus ve- ſtris, 6. Komani, S. Hieronymus: Sola à ſæculo fuga parit ſalutem. Atque hâc causà crebrò literis revi- ſens ex Palæſtina in Urbe notos nunc- hunc, nunc illum invitabat ad figen- da illis ſaxis oſcula, ad quæ DEUS Infans vagierat in fœno; ad habitan- dum in illa rupe, in qua Amos pal- IrEne igitur Iſrael, quamlibet di- lecto, non alia inventa eſt ra- tio, quâ durum Pharaonis ju- gum excuteret, niſi ut magno- Adeptus éſt Gloriam in converſatione gen- cens gregem, paſtoritiam ſuam fiſtu- lam tubâ propheticâ mutaârat: ad ex- tinguendam illo ex torrente ſitim, prope quem Siſara prælio victus igna- vo terrore præceps ex curru cecide- rat. Nec tamen ſolus fuit Hierony- mus, qui Mundi habitatores ad fu- gam tam pulchram incitaret. Quàm tenero animi ſui ſenſu identidem eoſ- dem invitat ad evolandum ad claræ ſuæ vallis umbram Bernardus, ſecu- rum ipfis inibi aſylum pollicitus? ad Alverniæ antra invitat Franciſcus, ad Gratianopolitana juga Bruno, ad Vallis umbroſæ nemora Gualbertus, ſupra altiſſima Apennini juga ad Ca- maldulenſes horrores invitat Romual- dus. Sed quid video? video Philip- pum, qui ad omnia hæc invitamenta ſurdus plurimos quidem ad ea accep- tanda ! . 140 5 de Nadele reſſa necio ubs cin, ine 1luclo eri non Oblcuro ſicere; nn veltes non ſare lics olt ve minum: u. Ci⸗ cllo boc aro Mlppum in⸗ Ueglum un & guod am uen et A, Endc ſoccelſile 1 Elictter, wslugem, nius vos 4 co tindo, non mie ſt in mecjo n Neno igienr t⸗ iid lloſtrins gham uod in Eeleirtion. enn ſnre , ſelerb viletn Mopriom, ſe 01 . 0 hinen AIR NWrN MHNI tione ger Dritiam wam fie⸗ ei motirat: der. ex torrente ſtin⸗ pralio victus ignr. er curd cecile⸗ olus fuit Herony- bitatores al ⸗ ineitaret. Quin w identidenn el. landum d chie Betnards, leel. im pollicitis tat Prancilcis, DE S. P HILIPPO NERIO. 57 tanda impellit, illa laudat, illa appro- bat: ſed ad ſe quod ſpectat, firmato greſſu fixum ratumque ha- bet evadere ad apicem virtutum in medio urbis Romæ, extra clauſtri li- mina, ſine votorum nexu, nunquam à ſæculo ex toto ſejunctus; atque ita non obſcuro exemplo cunctis palàm facere; non locum, non ſocios, non veſtes, non vitæ conditionem excu- ſare ſatis poſſe eos, qui totos ſe, ſuum- que animum DEO permittere renu- unt. Quid igitur ego hodie ſpecta- culo hoc attonitus dicam ? Dicam, Philippum ingenti animo aggreſſum negotium arduum, non nego, inſoli- tum, & quod fidem vix inveniat: di- cam tamen etiam, bonꝗâ veſtrâ gra- tià, ſanctiſſimi nemorum inquilini, ſucceſſiſſe illi, his non obſtantibus, feliciter; & fucceſſiſſe tam feliciter, ut ſi vos laudem plurimam meruiſtis, pe- nitus vos à confortio humano ſepa- rando, non minorem ille promeritus ſit in medio mortalium perſiſtendo. Nemo igitur tanto Viro celebrando aliad illuſtrius quærat encomium, quùàm quod in ejus gratiam ſuggeſſit Eccleſiaſticus: Adeptus eſt gleriam in converſatione gentis. Hoc mihi Ppræ cæteris videtur, ipſi ut conveniens ac proprium, ſic omnium excellentiſſi- mum: & idcirco per vos, AA. mihi liceat in eo potiſimm perpenden- do admirandòque verſari. Certus autem ego inprimis ſum. neminem veſtro eſſe è numero, qui non probè intelligat, quantum ad R. P. SJegneri Panegyr. vitæ ſanctitatem ſit in ſolitudine adju- menti. Videtis arborem plantatam ſecus viam publicam? Habeat illa ſolum pingue, Auram benignam, cul- turam diligentem, aquarum abundan- tiam: difficillimum tamen, ut ejus fructus unquam plené matureſcant: ſed quò illos parturiet oculis gratio- res, palato jucundiores, tanto etiam celerius eos perdet vel tranſeuntium hominum injuriâ & aviditate, vel be- ſtiarum incurſu importuno, quibus ſtat expoſita. Quomodo igitur poſ- ſim ego hodie non mirari Philippum, dum illum conſidero ipſos octoginta annos plantatum in via, ut ſic dicam, publica, in medio hominum hujus ſæculi, in medio Mundi immundi. In cenverſatione gentis; ſervâſſe tamen tam omni parte intactam illibatàmque ſuam virtutem, ut non ſolum fru- ctum nullum unquam amitteret, ſed ne flores quidem, aut folia: quod idem eſt ac dicere; ne illa quidem externæ compoſitionis decora, quæ fer- me prima adultiore in ætate decidunt. Quisquis Philippum aſpiciebat, etſi jam decrepitum, cogebatur dicere, videri ſibi videre Angelum: tanta erat, quæ ex oculis emicabat, lux, tantus, qui vultum irradiabat, ſplendor; ut, quantumcunque nonnulli conarentur, nunquam conſtantem in ejus vultum deſigere obtutum poſſent, tantum ab- eſt, ut eum in tela linea, chartâve quod optabant, depingerent. Et ſi talis is ætate tam profectâ fuit, qua- lem fuiſſe exiſtimabimus annis flori- dioribus, quibus ipfas adeò beatas H ccoeli „8 PANEGTRICVS ccœli mentes ad ſui amorem pellicie- bat; qui idcirco ad eum acceſſerunt, unus mendici ſchemate ad ſtipem ab eo demiſsè flagitandam; alius pueruli pabitu, ad bellariorum aliquid ab eo petendum, iterum alius nobiliſſimi Juvenis ſpecie ad illum capillis pre- henſum ex profundàâ, in quam deci- derat, foſsâ extrahendum. Nemo ſanè facile dixerit, quàm ille fuerit in converſando affabilis. quàm in om- ni actione decori oblervans, quàm ſibi humanitate & ſuavi efficaciâà de- vinciret eorum, quibuſcum agebat, animos: quibus quidem dotibus vel primo intuitu prodebat, electum à DEO fingulari ratione eum homi- nem, tanquam venatorem, & ſan- EKum multorũ animorum prædonem. Sed, heus, da veniam Philippe! cu- perem ego hujus tuæ exterioris ama- bilitatis, quamlibet Angelicæ, minus in vultu, minus in agendi ratione vi- dere; neque enim ſemper Angeli erunt illi, qui tecum verſabuntur. Per- pende, quòd non vivas in Syriæ ere- mis cum Macariis, non cum Jacobis in Palæſtinæ ſylvis, non cum Guari- nis in præruptis Montisſerrati ſaxis 3 ſed in medio populi morum ſatis cor- ruptorum, in converſationé? gentis, in - ter homines effæminatos, inter Juve- nes inverecundos, inter fæminas va- nas; ut proinde, ſi verum audire vis, periculum ſit, ne tu, qui vena- tum veneras, ipſe te in laqueos indu- cas. Philippus ſe in laqueos? Audi- te, audite, & agnoſcite in ipſo vir- tutem tam raram, quæ vos haud ali- ter, quàm merces alieno ſub ſole na- tæ, ſi non fallor, in ſtuporem dabit. Ad primum affultum, quem blanda puella in deſertis Syriæ tentat, manus dat Eremi cultor Macarius: cadit in Palæitinæ nemore Jacobus, cadit in Montislerrati cavernis Guarinus: ſed ne ad tertium quidem proſternitur Philippus; etſi flava tantum lanugi- ne veſtiſſet genas; non autem, ut il- li, aut frontem corrugâſſet, aut æta- te incanuiſſet. Tertium tenii illi ſunt formidabiles laquei, quàm formida- biles tendere poteſt decor fæmineus, etiam inveſtis. Aggreſſionem ſuſti- nuit in publico, ſuſtinuit loco clau- ſo; invictus ſemper, nunc orationis ope; nunc invectivâ acerba, nunc fugâ; ut ſie ſervatus dubiam facere Jolepho palmam poſſet, quam tamen ob repudium tam forte fama ad uſque tubæ ſuæ laſſitudinem undique divul- gavit. Quid igitur vobis videtur 2² An putatis multam Philippo timendi cauſam, cum illum videatis ut colum- bam Arca emiſſam, non habere ubi pedem figat, ſine operto ſe conſpur- candi periculo? Non dubito, quin judicaturi ſitis, ſopitam illi, ob tam illuſtres victorias, ut Thomæ quon- dam, Elzeario, & aliis, omnem mi- nus puram caſtämque petulantis ſen- ſus titilationem. Sed hoc parum eſt. Datum illi eſt, ut vivens etiamnum exhalaret ſuo e corpore odorem tam peregrinum, tam inſolitum, ut omnes virgineum illum odorem vo- citarent: imo non defuerunt ex iis, qui ipio noxarum ſuerum Medico uteban- loven, . tentitotun wpolencoel cole bachu o, nunc tel Cbninitand lent: & ed Wnge kelte cde lc wimn gorpi lu pelicen m d li Aigartt, han ſo apteoſos t. Ad nn Eprints apice le noninter h Eecd inter geiiti Mum Romanun nentum ſic co llenter encot Aernis, intta e, e unt deſgan locz eiyine dies ins eiit i 605 ſere Non Ceerit Aricenner, o lub ſole n. upcren abit ln guem blanlt tentat, mang carins cadit in obu, cadit in Graiinlgr ie ſel bemn proſteminn 1 tantum luußz. don Ultein, Ut l. rugiſſet, aut an. luc tenſi illi an quam formidr decor kxminelg Steſſionem ſuſt. tinnit loco ch⸗ t, nunc orationit Vvà cerbi, nune tus dubiamn faccte oſſet, quam tanen htte lama ad ulqve mn undique dind, 1r vobis videtur Philippo timen- Videatis ut coluar⸗ „non habere vbi perto ſe conſoll: 4 dubito, gunn ſtam illi, 0b nn t Thomæ quon- alis, olnneman⸗ ve petulantß en⸗ edhoc hurae⸗ vivens etl jampum 1 orpore ian. Un jnl ſolit UI, lum Odoremn 7 o⸗ devenun r i⸗ ecico b⸗ Uteben⸗ DE S. PHILIPPO NERIO. 72 utebantur, qui omnem repente libi- dinis ſenſum eo odore emortunm ex- perirentur, haud aliter ac ad Odorem Myrrhæ moriuntur vermes, ad odo- rem fuccini vultures, ad odorem ce- dri ſerpentes. Plus iſtud. Dignoſce- bat ex fœtore illos, qui luxuriæ infecti ſordibus ad ipſum accedebant ackuri de negotiis, aut pro ſacro tribunali abſolvendi. Pellebat nullo negotio & tentatorum animis noxia omnia ſpectra. & phantaſiæ ludibria, nunc imponendo eorum capiti Wanus, nhunc collo brachia amico amplexui injicien- do, nunc tenue quid ſuis e reculis ſubminiſtrando, quod ſeçum geſta- rent: & eò denique ventum; tan- tumque terroris malis Dæmonibus ad forda ſollicitantibus incuſſum, ui ſæ- mina quæpiam edocta, cum ad ſimi- lia pelliceretur, clamare: aucuſabo vos anud- Philipoum: procul à ſe illos abigeret, haud aliter ac Leo rugitu ſuo capreolos ac cervos in fugam agit. Ad tam ſublimem virgineæ in- tegritatis apicem eniti Philippus po- tuit non inter horrida Thebhaidis antra, ſed inter delitias Florentinas, & lu- xum Romanum: unde ego hoc argu- mentum ſic concludo. Si tantis ex- tolluntur encomiis, qui obſcuris in cavernis, intra antta & ſpecus horrti- das, quæ ſunt ilis ſervandis apta & deſignata loca, intactas potuerunt ſervare nives, quanto majoribus dig- nus erit, qui inter ardentes ſolis ra- dios eos ſervavit? Non deerit tamen, cui patva glo- ria videatar, abſtinere ſe ab oblecta- mentis ſenluum; cum non parum ad tendam cçaſtimoniam natura ſub- inde ipſa conſerat, c omnino, ut abſque ulla providi cultoris induſtria in pratis nonnunquam lilia germinant. Majoris rem momenti & arduitatis cenſebit pugnare cum noxiis ſugge- Kiinibs habendi, & ſupra alios ex- cellendi; quibus rarò eſt in Mundo, qui manus non aliquando det. Sed demus ita eſſe, quid contra me movebitis? An in iſto pugnarum ge- nere minus fortis Philippus fuit? Pa- rùm ab ultimo articulo aberat non- nemo Patritiæz Romæ proſapiæ, qui ſummo, quo in Virum ſanctum ke- rebatur, ſtudio & amors impulſus hæ- redem bonorum ſuorum omnium eum ſcribere cogitabat. Ubi id reſciit Philippus, pro eo uach, ut multi alli, vehementer ſibi plauderet, tanto mæœ- rore affectus eit; ut ægro hrinetin nuntiari curaret: niſi mutaret conſi⸗ lium,; ſuam vel opem, vel rlen. tiam in eo rerum articulo nequaquam ſperaret. Sed cùm his minis nihil pro- feciſſet, ad eum jam ſacris omnibus ad ultimam luctam Procuratum, ni⸗ hilque porrò, niſi mimmonem e ſtatlo- ne expectantem ſe conkert, S& ratio- num momentis, querelis , precibus- agit quantum poteſt, ut ulti imæ Illæ tabulæ nullæ declarentur. Ubi ett lam bic fruſtra fuit, tum vultu aliquid ſt ſu⸗ Pra humanum, ſpirans; Tu quidem, ajebat, ut volegs, at vel⸗ in gratiis tuis Bares tuus non ero. cedit hoc di- Cto, & tantiſper precatus Deum redlit, ægrumque manu prehenſum ſic affa- Hz. * 7 40 PANEGYRICUS QINTUS, tur. Tu non morieris. Rem mi- ram! fugit ad eam vocem territa mors, ceſſat dolor, languor evanel- cit, & is, cui in illum ipſum diem fu- nebris pompa parata jam erat, cum paululum interquieviſſet, ſurgit ſanus. Jam ad iſtud quid, Auditores? Fuit- ne aliquando, qui tantum egerit, ut diteſceret, quantum Philippus ut pau- per remaneret? Quàm non ſolitus pecuniæ contemptus is fuit, qui im- pulit, ut prodigio ab ejus lucro ſe ex- tricaret? quæ naulſea, quis horror, quæ abominatio 7 An non ipſe non minùs, quàm alius quivis admi- rationi eſſe poſſet ſapienti? ſi enim ille tantopere adiniratus eſt eum, qui poſt aurum non abiit, quod, cum fugit, omni ferâ difficilius aſſequa- ris, de eo quid dicendum, qui dum ad ſe illud accedere conſpicit, excla- mat: Retro aurum! ne brachium qui- dem ad illud prehendendum dignatus extendere? Neque hoc ſemel tantùm egiſſe Philippum qu's exiſtimet. Tres pingues hæreditates conſtanter rejece- tat, quæ à domo paterna obvene- rant: & nonnunquam cùm manibus ejus inſertæ eſlent legatorum ſyngra- phæ ab aliquo, qui conſcientiam illi ſuam crediderat, ipſe vel vix lectas lacerabat, vel non acceptabat; aut ne lectas quidem, ut rem nallius mo- menti, vaſculis obturandis adhibe- bat. Cur autem repulſis minoribus tamdiu immoror? authenticis ejus temporis chartis conſtat, repudiatos à Philippo ſæpius non Canonicatus modò nobiles, & Præfe cturas ſacras multorum redituum, ſed ipſam adeò ſacram Vaticani Purpuram magnani- mo faſtu rejectam. Id quod ego in Viro, cujus totam mentem divinus amor occupaverat, non magnopere prædicarem, niſi ſcirem, quàm ſit arduum, aularum ſemper terere limi- na (id quod inſigni cum divinæ glo- riæ incremento Philippus faciebat) . aularum tamen ſplendore ne tantillum quidem magnanimæ mentis aciem ha- betari. Quando Eliam Vatem po- ſtremùm amplexus eſt Eliſæus, coa- ctus tandem permittere, igneo illum. curru à ſe divelli, & inter turbines ac tempeſtates coelum petere; roga- vit, ut edò appulſus ſpiritum ſuum du- plicem & ipſi impetraret: Fiat in me 4. Reg. 2. Syritus tuus duplex. Videtur omni- no hæc prima fronte audax petitio. An enim ſufficere ipſi non poterat, tantum habere Spiritůs, quàùm carus ejus Magiſter habuerat? tantum ho- neſtatis ſtudium, tantum zelum, tan- tam conſtantiam, tantam caritatem, tantam fidem? ad quid ergò deſide- rare plus? Placet præ cæteris, quæ multæ afferuntur, acutiſſima ejus loci interpretatio, quæ ex S. Auguſtino af- fertur: eſt autem hæc: quòd DEUS nollet Elilæum eſte Vatem, ut Elias fuerat, vexatum perſecutionibus, in- viſum, fugitivum, ſed honoratiſſi- mum, eàâque causàâ armari ipſe voluit duplicato ſpiritu; cùm valde ſibi in ejusmodi conditione metueret. Fuit roinde hoc non aliud, quàm dicere: Ubi diſcriminis plus eſt, ibi majore etiam ein mio⸗ en, 1 lmn nunc pe Femnss, ilium pid cui vommun et. Non eazen cbitne lenſe gratum popul tum: gvanio um i. I ur he fenn ſn Pencn, u Cions nei ſhemm lebi ndo, conten mmn i ſimädem, nin W. Uis g Jubus obtnne porra Ci glvg mino on bet, nulennte, nutones inghe non nego, dienu num;z elt lude men amitbilit lobere ſenper 0 oles tmntos, po 115 hec zmaret⸗ rentem ſus veſti nätts plim fanen ihl preha ere znte delos guitanm Nag Plurs aſtinge 1 polecto nei s admocdum itninne Phiin⸗ n rgo ego in mentem Girings non magnoer Clrem . Juumn emper terere in. nn cum dirinz do. hilippus kacitde) ndore ne tanfillla mentis acjem hi liam Vatem do⸗ s eſt Elileus, cor. iitere, igneo ilun „& inter tutbines lum petere; ſoee⸗ 8lpiritum ſuum n. petraret: Hiat inutl, x. Videtur onnmi Dnte audiz peiii ipſi non potert, fitüs, quum cand Gerat? tantum bho tantum Telum tan- tantam catittitem quid engd deite⸗ re cxteris gir 1cutiſſima ejus loi ex5 Auguſtino 1. hzc: quod Dl e Vatem, ut Eis etlecutionibus, n ſed honoratl jioſe volut 4armari 1 Gin cum vald⸗ i etvetet W ns. u, gn i , ti niore lus etiam DE S. PHILIPPO NERIO. gr etiam auxilio eſt opus. Tu, Elia, ſemper, ut ſic dicam, vixiſti in ca- vernis, nunc per montium juga, nunc per vallium profunda fugitivus, vix habuiſti nonnunquam, qui te paſce- ret. Non eadem fſors mea erit. Opor- tebit me ſemper media in urbe verlari, gratum populis, Principibus acce- ptum: quanto proinde majore mihi, quàm tibi, virtute opus futurum vi- detur ne fucum mihi fieri ſinam aut munificentià Naamani, aut promiſſis Benadad, aut Hazaelis obſequiis? Au- ditores mei! ſi Philippus noſter in ſylvarum latebris delituiſſet, ignotus Mundo, contemptus, neglectus; non ego magnæ virtutis argumentum exi- ſtimâſſem; nihili facere illos thefau- ros, illos dignationum gradus, de quibus obtinendis vix ſomniare tum poterat. Quid tandem magnum eſt, quod animo omnia, quæ Mundus ha- bet, nauſeante, donamus D E O dig- nationes imaginarias? Eſt hoc donum, non nego, dignum præmio; eſt bo- num; eſt laude dignum: multum ta- men admirabilitatis non habet. At habere ſemper objectos oculis ſplen- dores tantos, pompas tam magnifi- cas; nec amare tamen; videre inhæ- rentem ſuis veſtigiis cum amplis hæ- reditatibus ipſam adeò opulentiam, & tamen ipſi præhabere nuditatem: ha- bere ante oculos cum omni ſua gloria Dignitatum Magnitudinem, & tamen pluris æſtimare ſui abjectionem; iſtud profectò meâ quidem ſententia, ſubli- mis admodum virtutis eſt; & talis fuit virtus Philippi. Quamquam non miror, tam non magni feciſſe omne, quòd hæc tellus offert, qui animo ſemper affixus cœlo hærebat. IIle Juvenis etiamnum, nul- lis dum ſacris initiatus, quadraginta ipſas nonnunquam horas DEO, Di- vinisque contempland is occupabatur. Delitiæ, ſuavitates, languores, ecta- ſes, quibus interim fruebatur, tam dul- ces erant; ut jam tam jucundis pla- gis, quibus vulnerabatur, ferendis impar, ſæpe DEUM obteſtari audi- retur, ut ceſſaret, & piam tandem ab arcu manum removeret. Hieme media ob internos ardores ſinu aperto eſſe cogebatur. Media nocte vocare non ſemel debuit, qui animum, co- leſtibus importuné adhæreſcentem, tantiſper diverterent. O vos beatos AA. ſi hic enarrare ego valerem, quæ acciderint in ſacello illo ſolitario, in quo clauſus matutinum tempus omne ad aram inſumebat! Satis vobis ſit néſſe, id quod ex intimis ſuis alleui ipſe aperuit: dignum ſe habitum, cui tunc, poſt titeé pronuntiata verba illa operatoria, tota ſæpius panderetur cœleſtis gloriæ ſcena. Hinc lacrymæ perpetuæ, hinc ignita ſuſpiria, hinc profundi ſingultus, hinc in ejus ani- mo impetus tam impatientes moræ, abeundi ad cœli gaudia, ut, cum eos jam frangere ſua mole corpus non poſſet, faceret tandem & ipſum, quod aquæ, quæ ſolem ſuo gremio mane retinere porrò non poſſunt; quod perinde eſt ac dicere: ſequeba- tur illum impellentem, quâ ferebat: sisque & ipfſum transformatum in 3 mate. 2 PANEGYRICUS QUINTUS, materiem agilem, omnis expertem ponderis, ſinebat ſe, ferri per aëra. Rem dicam admirandam, ſed veram tamen. Aptare ſacros calices, tra- Ctare libros, ad ſacrificandum adhi- beri ſolitos, tangere vela linea, qui- bus caput ſacerdos obnubit, fatis non ſemel fuit, ut animus à ſenſibus pere- grinus in ectaſes raperetur. Dum obibat templa, preces erant tam bre- ves, ut vix ingreſſus, vix provolutus in genua ſurgeret iterum, & templo egrederetur: tam manifeſtum erat periculum publici alicujus raptus, niſi quamprimum à DEO fug ſe prori- peret. Nec tamen eà diligentiâ effe- cit, quò minùs ſemel in Divi Petri- ad Vaticanum claro die, inſpe tante multo populo, repente ectaſi pro- fundiſſimâ extrà ſe raperetur; qua hæſit in acre ſic flexis poplitibus, ut in ſolo fuerat, tam motus, tam ſen- sûs expers, quàm eſſe ſolet lingula magnete tacta, ubi ſua in pixide aliquamdiu circum vagata ſidus reſpi- cit, cujus eſſe ſponſa videtur. An- tonii Arſenii, Pachomii, Onuphrii, Hilariones proſpectate, quæſo. ſiderea veſtta. ex aula, & ſpeckaculo tam novo vos oble dtate. Vir, non ve- ſtro exemplo nemorum latebris abdi- tus, ſed in Oratoriis maxime publi- cis, in Templis frequentiſſimo ac- curſu celebratis, novit ſe DEO ſuo nullà morâà tam arcte conjungere. Vobis viſa eſt ea res tam difficilis, ut idcirco in profundiſſimos ſylvarum receſſus & cryptas vos abdideritis; & tanquam probe conftii, Manna li dæis, niſi in deſerto, non pluiſie, eo vos quoque, ad illud colligendum: eò, ut fugeretis mel de Petra, eò, ut nectar ex rupibus esliceretis, vos con- tuleritis. Ecce, & Philippo nihil horum deeſt, ſed in medio populi. Dlamate, clamate communi conſen- ſu cum Bernardo ad eos, qui vocem divinam audire cupiunt: Vox bac non ſonat in ſoro, non auditur in tublico, Ep. zoy. ſecretum quarit auditum. Pro Philip- po non eſt hæc lex. Non populi ſtrepitus ac tumultus, non rerum ſen- ſibus objectarum varietas, non mul- titudo curarum pro ipſo ſufficiunt, ut animum ejus à coœlo vel tantillum avocent; ſic ut vel publicis in viis, vel in Palatiorum procœtonibus opus ha- beat aliquo, qui vellicet, qui con- cutiat, ut cognoſcat obvios, ut ſalu- tantes relalutet. Nondum dixi, quæ maxima. Fuitne veſtrüm aliquis, Anachoretz ſanctifſimi! cui tantus intus amoris DEl ignis arderet, ut = pectoris ſinus, jam cordi ſubſul- tanti nimis anguſtus miris moti:- bus concuteretur, id quod pra- digio inaudito in ſuo Philippo- ſpectavit Roma? Hic enimve- rò metuo, ne quid Pproloquar, quod non uni eorum, qui me audiunt, fidem- ſuperare videatur: & tamen res eit 4 omni alià minas dubitabilis,„ AR ma- gis nota. Fuit, cum Philippus Divi- ni amoris flammis majloribus accen- ſus audire ſibi viſus eſt pulſantem ad cordis ſui oſtium DEUM!: nec ille ad apesiendum lſegnis tano in ea. cet cancell rumperentur. Toduar mur clawus. Ruptæ illi lunt circa COE is corcis fore lui üone ben o VItæ Phlipp AnOtu olhnmn nod auet 2n lan il len furn Pmuc . cum, M iſk lat N 0 ſberiu OrenCget. gaints, ofro lulebunt ſbiple lophum Cm tes unda gela ek, uidelobaälceh leprope whum bo ommlente⸗ iuoloibiibes uun 44. necelle Zeninere lod: 4 uneſnnn gen anis conatibos pe Cramm animum . Ain teneft, in 1i, in hominum nquam ille enflas contemplgtioni iſ hlir c lsin Clannis, u ſhr Agulwun Ai kügerant, ten N us odend 0581 mato erent, eligendn ebetn⸗ Dl . V0s con. uine niil edio popul, tommuni cnlen. 1 ees, ui vocen lunt: Vox lan 4ulitur in nllathhn Ceretis tum. Pre DhlbN. . Non polh 1s, non rerum ſen. tietas, non mll⸗ iplo luſficiunt rlo vel tantillan uublicis in viizyel rronibus oplu h. vellcet, qui con. at obvios, ut ald- Nondum digi, gur veſtrüm aligis iſimi! cvi tann ignis Arderet, am cordi ll⸗ ſtus wiris moti- „ id qvod gre n ſuO Philppo lic enime. Proloquat, gue⸗ me udiunt iden E tamen les bitabilis, mn m Philiopuslhin. mmobibus Acelr⸗ eit lanten M: ee 18. t1n0 0 DE S. PHILIPPO NERIO. cor coſtæ duæx, Eex iis, quas mendo- ſas appellant, ſejunctæque ab invicem erexerunt ſe, nec unquam Poſtea na- turalem ad ſitum redierunt (credo, ut Chriſtus ſemper ad arhitrium ſuum illius cordis fores haberet) ſed quâ dixi ratione permanſerunt toto reli- quo vitæ Philippi tempore, quod fuit annorum omnino quinquaginta: &αι quod auget admirationem, non ſo- lum ipſi dolebant nunquam, ſed mi- rum quantum ipſum ſublevabant; cuùm, parvæ inſtar æthnæ, illud ve- lut per os liberiùs internas flammas cor eructaret. O exceſſus, 6 præ- rogativas, favores inauditos! Per- ſuadebunt ſibi plerique veſtrům, Phi- lippum, cùm res circa illam tam mi- randa geſta eſt, aut cum Abrahamo fuiſſe ſub ſilice Mambre, aut cum Moy- ſe prope rubum Horeb, aut cum Ja- cobo dormiente in duro, ſaxo, in ipſis inhofſpitabilibus Syriæ arenis. Nequa- quam AA. necefſſe eſt hic quoque in- geminare illud: Adeptus eſt gloriam in converſatione gentis. Ibi, ubi nos tantis conatibus vel horulæ ſpatio la- boramus animum cum DEO conjun- Gtum tenere, in plateis tumultu ple- nis, in hominum ſæculi ædibus, ibi inquam, ille eniſus eſt ad ſublimes il- los contemplationis quietæ gradus,ad quos vix Stylitæ conicenderunt, ſuis illis in columnis, ubi generoſarum in- ſtar Aquilarum altiſſimos ſuos nidos ſtruxerant, ut tanto longiùs ab om- nibus, quæ obturbare poterant, remoti, obtutus in amato ſuo ſole quietiùs de- figerent. Ey Quamquam autem iſta verè prodi- gioſa ſunt, progrediar tamen adhuc longius, AA. & addam, quòd Phi- lippus, ſi ſummi æſtimari meretur, quia fuit Sanctus in converſatione gen- tis, majoris fortaſſis faciendus eſt, quia in converſatione gentis apparuit Sanctus: non ad Sanctitatem ſolum eniſus eſt, ſed etiam ad gloriam ſanckitatis . adeptus eſt Gloriam. Vultiſne, ur hæc ediſſeram diſtinctis: ediſſeram. Non eſt credo ullus hoc in numero, qui non probè intelligat illid: minuit præſentia famam. Tum audimus commemorari in locis remotioribus magnas viri alicujus ſancti vVirtutes, aut in clauſtro religioſo abditi, aut in ſpelæo aliquo ſepulti, naſcitur in nobis mirabilis quidam reverentiæ ejus viri ſenſus. Fortunatum dicimus ſoli, quod calcat, beatum actem quem at- trahit. Veniat autem iſte ad conver- ſandum nobiſcum quotidie familiari- ter: ut per easdem illum videamus Plateas oberrantem; easdem nobif- cum aulas, eadem palatia terentem; easdem ad menſas paſtum: quàm ſen- ſim ſine ſenſu in nobis illius decreſ- cit æſtimatio! aut quia ille non omni nævo caret, qui in oculos incurrat 3 aut quia aliquid nobis ingratum acci- dit, aut denique quia feré ubique, & omnibus in rebus evenit, quod in torrentibus, qui procul auditi tantum cient ſtrepitum, ut vel Rhodani lap- ſus, vel Nili cataractæ eſſe Erggdantur: ſubinde autem viſi ita contémnuntur, ut Viatores, vix dignati Pedibus cal- ceos detrahere, gos inſultando omiſſÜs . ponti⸗ 64 PANEGYRICUS QUINTVUS, pontibus tranſmittant. Nunc ad rem. Moratus eſt ſemper Philippus, ut di- ximus, inter mortales, in converſatio- ne gentis: negotiatus eſt in officinis, obivit privatorum domus, frequens fuit in Regiis & Palatiis, verbô, vixit in oculis Romæ; quod idem eſt ac di- cere; urbis ad cuncta acri cenſur4 notanda pronæ, & cui, præquam ulli alteri, difficile ſit ſatisfacere. Et tamen an audire lubet, quàm ille San- Ctimoniæ exiſtimationem ſit aſſecu- tus? audite, & obſtupeſcite. Pur- puratus Eccleſiæ Senator Gabriel Pa- Jeottus in ſuo non eleganti minùs, quàm erudito volumine, de Bono Se- nectutis, cuùm deſcribere mortalibus vellet, & velut oculis objicere ideam laudatiſſimi Senis (qualem ipſe præ- ceptis illis ſuis formare intendebat) omiſſo omni alio Philippum ſibi de- legit, tum etiamnum ſuperſtitem; nec timuit, ne quiſquam ſibi expro- braret; neminem Navarchum beatum appellandum, priùs quàâm appuls4â in portum navi vela comp licuiſſet. Fri- dericus Borromæus, Auguſtinus Cu- fanus, & Ockavius Paravicinus, om- nes tres inclytà famà, & optimè de Eccleſia meriti Purpurati, tam arcto Philippum amoris vinculo complexi ſunt, ut ejus Anima dicerentur: afſe- Ctabantur ſanum, ægro ſerviebant, & pleno ore affirmabant: non vide- re ſe, quid ad abſolutam omnibus numeris perfectionem deſiderari poſ- ſit in Ph lippo. Octavius Bandinus, & iple Purpuratus, illuſtre hoc de ipſo teſtimonium reliquit. Fuit Phi- lippus in ea exiſtimatione Sanctitatis, ut non ſoluùm cuncti eum veneraren- tur: ſed plerique etiam ſibi perſua- derent, non poſſe ſe veros in Spiri- tůs via progreſſus facere, ſi non ejus ſe diſciplinæ permitterent: unde ad eum undique tanquam ad Oraculum currebatur. Gregorius XIII. Grego- rius XV. & tandem ipſe etiam Cle- mens VIII. præter concilia, quæ cre- bro ab ipſo in maximi momenti ne- gotiis Principatus ſu' petebant, ſic eum reverebantur, ut coram ſe tecto capite ſedere juberent: ſtringebant eum, amplexabantur blandiebantur, nec dubitabant illa labra, per quæ DEUS decreta ſua promulgabat, de- mittere ad figenda etiam illius mani- bus oſcula. Enumeratis his, omni utique exceptione majoribus, teſti- moniis quid neceſſe nunc eſt, AA. ut hic adducam, quid unanimi conſen- ſu, teſtati de eo ſint Panigarotæ, Car- donæ, Lupi, Marcellini, & alii vi- ri, ex variis Familiis Sacris aut cujus- libet alterius conditionis, qui illum appellabant, viva Viri fancti Lipfa- na? Quid dicam, quòd de eo etiam- num vivo theſauri inſtar cuſtodiren- tur, ab hoc ſanguis, quem ore vo- muerat, ab illo pili ex ejus capite re- ſecti: quòd multi ejus effigiem inter alias aliorum Ceœlitum tenere ſint ſo- liti; quòd diebus ſingulis manè, ni- miãâ ejus temporis libertate, coram eo provoluti his maximè ipfſis verbis eum venerarentur: ſande Philippe ora pro me, quòd illo per compita tran- ſeunte Pulodtin de ſegui Feltnent uln Nec ſui eine Agrecien eecgetur. hxe es luit, A Pocigiole pirer im 20 jadicmdn zmne, iploslern⸗ Ntum, ſemper e doulss objectu lekere applaul N) Et ſclicet h Pn t in maris urum tvi Slloe Int, led perdunt Cges & guien Negs gmionumn, ur ro metz hab on poteſt: illa Atlrriternt uuni Clſtanter P , Domiͤ kortſi er eſtinationen Nois habitn u t, une dro A5 Ehie tone Andi R le deg Reir. lere, ſi d . on eis terent: unde uam a Oractlum ns A. Enezo⸗ iple etiem (. donciliz, gurcr. imi momenti n. uf petebent, ſe ut coram ſe ted rent: ſtringebnt ur, blandiebantu, 1 babra, per re Promulgabat, de⸗ etiam illius mani⸗ neratis bis, omni mijornidus, teſth nunc eſt, AA,uI Unanimi conſen-. 1 Panigarote, Ca. cellini, & ali ri is dacris aut cujue⸗ fionis, gi illun Viri lancti lihſe quoc ge eo eiimn inſtat cuſtocier 8, quem Oe . jer ejus apſten⸗ ejs effgen ier umm tenere ſntſe ngolis- mane, i⸗ libertate, corn ime ipſe ent jipye 0 ſance 1 fin⸗ DE S. PHILIPPO NERIO. ͤ ſeunte certatim multi accurrerent ad veſtem oſculo libandam; quod ad ejus, domuum limina ingreſſi, pedes ſe mul- ti abjicerent; quòd unâ voce omnes publiceè vocarent, Apoſtolum, Ange- lum, Prophetam? Non fruſtra iſta commemoro, quia ſcimus præterea ut rem teſtatiffimam, multos hujus Aulæ Proceres contendiſſe, ut præ alio alius ſordes cubiculi ejus everre- rent, calceos lutulentos repurgarent, multò etiam ſordidiora ſervitutis ob- lequia præſtarent, quâm illa fuerint, quæ leni Iſaaco ſui filii præſtabant, ut fubinde digredientibus tantummodo bene precaretur. Quum igitur inſoli- ta hæc res fuit, AA. quàùm nova, quàm prodigioſa? vivere in oculis Romæ, tam ad judicandum & cenſendum pronæ, ipſos lexaginta annos, ſemper auditum, ſemper converſatum, ſem- per ooulis objectum, & tamen ab illa referre applauſum tam commu- nem? Et ſcilicet hæc eſt illa urbs, in qua, ut in maris ſinu, non modici tantum rivi Silos nomen ſuum amit- tunt, ſed perdunt etiam Tigres, etiam Ganges, & quicunque alii quamlibet Reges fluviorum, hæc eſt illa urbs, quæ pro meta habet id, quò pertingi non poteſt: illa urbs, in qua prodi- gia uſu viluerunt. Et tamen in hac tanti conſtanter Philippus, etiamnum vivus, ab omnibus fuit æſtimatus. Fortaſſis autem ipſe ad tantam ſui æſtimationem pertigit exteriore cor- poris habitu auſtero: ſacco pro tu- nica, fune pro cingulo, cinere pro R. P. Segneri Panegyr. unguentis uſus, quavis anni parte publi- cis in compitis excalceatus? Enim- verò. Non nelcio, quàm potenter exterior iſte horror, hæc ſpecies aſpe- Ctantium ad ſe oculos rapiat: Hæc tantum Diſcipulorum attraxit ad Eliam in Carmelo; hæc ad Jordanis ripas tot admiratores peperit Ganni Bapti- ſtæ, hæc tantum ſemper æſtimationis conciliavit illa uſis, ut ipſe etiam ſyl- varum horror conſtanti famâ, ut res ſlacra ab integris nationibus habere- tur. Non ſit autem, non ſit quiſquam veſtrům, qui exiſtimet, ejulmodi ſa- crum horrorem etiam Philippo tan- tam vulgò opinionem peperiſſe. Fa- teor, habebat ille corpus ſuum quàm Peſſime: Arctis omni nocte ſpatiis ſomnus illi definiebatur; atrocia erant Hagrorum verbera, quibus in ſe ſæ- viebat, veſtis cilicinæ aculei formi- dandi. Hæc autem ſeipſum malèe tra kandi inſtrumenta, ac modos, tam tenebat occulta, ut vix attentiſ- ſimi exploratores in eorum notitiam pervenirent. Hinc unum tantum erat, quo ſe eximium volebat à ſuis cariſſimis ceteroquin filiis: ne ſcilicet communi cum lis mensâ uteretur: eâ duntaxat causâ, ne ſui admirationem apud eos concitaret, ſi viderent lacti- ciniis perpetuò abſtinentem, rarò pilce, rarius carne veſci ſolitum, & ferme unâ de die refectione conten- tum, quam panis plerumque & aqua definirent. Qum magnum proinde fuit, quòd cùm ille quacunque oc- caſione cæteroquin uteretur commu- ni victu, communi habitatione, com- I muni 66 PANEGYRICUS QUINTUS, communem haberet omnem agendi & vivendi modum, nunquam tamen exiſtimaretur homo communis; ſed, quod Sauli accidit, olim abjectiſſi- mé de ſe ſentienti, ut nunquam ſe ita abſcondere in turba poſſet, ne vel fuis ingratiis toto ſupra reliquos ca- pite emineret. Scio, quòd mihi reſponſuri ſitis; forſan prodigia, quæ fecerit, tantum illi gloriæ & æſtimationis, vulgarem multum ſupergreſſæ conciliâſſe. Et ad hoc quid dicam? Eſſet hoc pro- dere veritatem, facere ut diſſimu- lando mira, mirabilior quis videa- tur. Sed abſit, ut hoc me piaculo impiem. Invenio ſexaginta ſex ab eo vivente prodigiosé curatos; vul- neratos, paralyticos, febri, aut cu- juslibet generis morbis laborantes. Plurimis ille mortem vaticinatus eſt, multis viciſſim morti proximis ſani- tatem. Sacræ Purpuræ honores va- ticinatus eit Baronio, Taruſio, Die- trichſtainio, Aldobrandino, Bufalo, Pamphilio, & generatim loquendo, Prophetiæ donum tam ipſi fuit fami- liare, ut à loquendi dono diſtinéctum non eſſe videretur. Cogitationes occultas, aggreſſiones hoſtis ſtygii arcanas, mœrores internos penetra- bat ille profundo obtutu, quando lu- bebat; & plurimis vel invitis tam fa- cile eruebat ex corde quodcunque abſconditum delictkum , ut nec Aquilo, nec Auſter tam facile e ma- ris fundo Algas in ſuperficiem attra- muni lecto, communibus veſtibus, hant. Quid tamen? legite, ſi lubet, vitæ ipſius hiſtorias; & reperietis, ſæ- Pius in iis obſervatum, ut rem pror- ſus ſingularem, parùm admodum no- tata volgò fuiſſe in Philippo Miracu- la, propterea quòd ille pleraque quaſi per jocum patraret. Vaticinia exci- debant ipſi ùt facetiæ; morborum curationes perpetrabat ùt ludum. Ita cum eco mortuo, ut ſolet, mentio apud multos ineideret, de ejus actio- nibus majori admiratione dignis, & ſupra cæteras conſpicuis, ut earum commemoratione ſe mutudò ſolaren- tur, conſtat, ſolitos unum alteri di- cere: Quàâ tandem ratione fieri po- tuit, ut cum ob oculos noſtros ver- ſarentur prodigia hujus generis, tam manifeſta, tam ſplendida, tam pal- pabilia, tam parum nihilominus mo- veremur ad illa ſuis momentis æſti- manda? Nec tamen aliam ejus rei cauſam inveniebant, niſi quòd vir ſanctus, Simeonem Salum imitatur, demiſſionis ſtudio hanc à DEo in plerisque mortalium deceptionem, aut incuriam petierit; ut qui amaret quidem communi bono, præditus eſſe virtute & facultate tam beneficâ; ſed qualis herbis ineſt & lapidibus, qui non ideò minùs incurio pede pro- culcantur. Non igitur Prodigia, etſi & magna, & multa, ſi recte judica- mus, tam glorioſum effecerunt Phi- lippum; uni hoc ejus virtuti debe- tur. Audite ulterius. Quis non intel- lexit, quantis quàmque inſolitis mo- dis, Aicto, ron ⸗ tei Melium ſr luune opulnes orenm tam ar le ilam ibi ledd nun ulgue Fini gut (püe vrbem Rom ln garitite, cire Me indutum thor Ontlo, nunc pret nconuſtum vitiff Unmebenate gravit iuine, dumn prlam utiriales ineptias Geine kepid otiol ſuun gekerte lob b Dupurxotum ne le ponete, h lisepere famem 2 hamilinifſima Aes, uidus 4 aut llu, tn — lecut cgel s dod he cuſis, tan Nocigium KZ HKWMZ ſoſien Roin, jel⸗ runtl Perietis iz. im, Ut rem Por in admodumn, hiüppo c 1. Vaüicinia ere. cetie; motborin aat At lulun in ut ſolet, menii eret, de eins i Matione gignis & nſpicvi, Ut earumm ſe mutud ſolen. Os vnumm alteri d. m ratione feni . Dculos noſtros per. hujus genetis, tin lendida, tam dl m nibilominus mo. uis momentis ali. nen aliam ejls te 1t, niſi quod wi n Lalum imitatu, huanc ¹ Df in um deceptionem, it; vt qui mret bono, ptæditi tate tan beneſci; neſt &. lyicbbi⸗ incutio pede po. itur Procigin eil 2, ſi ecte zutier m efkecerunt Phi⸗ us vinui lehe⸗ . von inel. Qs non⸗ e Molis o ng⸗ bis DE S.PHILIPPO NERIO. 6 dis, quantà ſagacitate, quibus arti- bus id unum egerit, ut vel ingratiis omnium admirandorum ſuorum ope- rum, vilis haberetur ac deſpectus? Quoties proin jam ætate gravis ſalti- tare viſus eſt luce palàâm in Palatiis Magnatum frequentatiſſimis? quo- ties idem factitare in foro? quoties currere per compita? Tu, 6 Felix! Religioſiſſimæ Patrum Capucinorum familiæ decus illuſtre, tu, inquam, dicito, an non videris illum in pla- tea Menſariorum frequentiſſimæ tuæ lagenulæ populares inter riſus os ap- plicantem tam avidé, ut videretur nolle illam tibi reddere niſi ad ulti- mam uſque vini guttulam exhauſtam? Obire urbem Romam affectatâ qua- dam gravitate, circumſpiciendo ſeſe nunc indutum thorace albo ex hete- romallo, nunc pretioſa martis pelle, nunc onuſtum viliſſimo faſce geniſta- rum? aberrafe graviſſime in pronun- tiatione, dum palàm in publico lege- bat triviales ineptias; narrare fabellas, recitare lepida otioſorum deliria; ſuas ſecum deferre ſub brachio ollulas, has in Purpuratorum menſis invitatum ante ſe ponere, has celebrare, ex illis explere ſfamem, an non omnes hæ familiariſſimæ fuerunt Philippi artes, quibus id ſpectabat, ut in aula aut ſtultus, aut ſi non aliud bardus, & de trivio homuncio haberetur? Et tamen, vellet nollet, tam non eſt aſſecutus quod ſpectabat, ut his ipſis cauſis, tanquam non ſolitæ ſanctitatis prodigium ſuſpiceretur. Quàâm pro- batam proin, velut ad lydium alia- rum actionum lapidem, hanc ſancti- tatem fuiſſe neceſſe eſt? quàm cer- tam, claram & indubitatam? Neque id mirandum. Loquebantur enim Ppro Philippo tot animæ, ejus indu- ſtri ad frugem meliorem & DEUM reductæ, aliæ quidem à Judaica per- fidia, aliæ à pervicaci hæreſeos cæci- tate: loquebantur tam multa Alcete- ria, quibus ille plurimos integerri- mæ vitæ inquilinos ſubmiſit: loque- batur redditus DEO in templis cul- tus, creber divinorum Myſteriorum uſus etiam inter homines profanos, ſacriſicandi conſtantia inter Sacerdo- tes plurimum promota: loquebatut maximis ſumptibus erectum SS. Tri- nitatis peregrinis alendis Xenodo- chium: loquebantur egeni, quos ve- ſtierat, non rarò tunicâ, quam ſibi detraxerat: loquebantur, quos pave- rat famelici, cùm ipſe interim eluri- ret: loquebantur Viduæ; loqueban- tur, quorum bona ſub haſta vænie- rant, loquebantur orphani, loque- bantur Scholarum Alumni, liberalibus ab eo ſubſidiis complures per annos maximo numero adjuti., ſic ut Bellar- minus Cardinalis (Princeps ille vir tam & in loquendo cautus, & in laudan- do parcus, ùt conſtat omnibus) iſta perpendens, S. Joanni, qui ab Elee- moſynis nomen accepit, eum com- parare non dubitaverit: loquebantur tam multæ novæ pietatis Chriſtianæ exercitationes, ab ipſo excogitatæ, ut animos etiam nauſeabundos abſtrahe- ret à ludis periculoſis, à conventiculis nocturnis, à diſſoluta morum, ſub 1I 2 ante- e PANEGYRICUS QUINTVUsS, antecineralia, licentiâ: loquebantur Raſticorum pagi, ab ipſo mutati in Acaädemias ſpiritůs; agri ab ipſo in receptacula pietatis converſi: loque- bantur denique tot viri ſanguine, & dignationibus illuſtres, inter ipfas ſæculi delitias, inter luxum & mol- lia, ab ipfo ad excellum ſanéctimoniæ apicem perducti: quod eſt opus ma- gis arduum ac difficile, quàm in pra- to glebæ mollis, & humore abundan- tis, abietes ad ingentem procericatem educare. Et ut dicamus, quod res eſt: Phi- lippus non contentus eminentem vir- tutem aſſecutum eſſe in converſatione Gentis: hoc ſibi pro ſcopo ac fine præfikxerat, ut hujus Mundi aſ- ſeclis „ quin Mundum delſere- rent, formam ac rationem præ- ſcriberet, quâ & ipfſi ad ſanctitatem evaderent: eâque causâ, vos, 6 Pa- tres Oratorii! poſt ſe reliquit, qui negotium idem magnis animis agere- tis. Quis igitur prohibebit, quo mi- nus in fine ad vos omnes me vertam; quibus obſequendi ſtudio hoc ſugge- ſtum aſcendi, ut vobis ob oculos ponerem titulos, quibus eſtis obſtri- Gi. Amiſit Roma ſuum Philippum: velut furto ſibi ſublatum morte tam ſubitâ, tam non expectatâ, (præter- quam pauculis fortaſſis illis, quibus ipſam jocando, ut ſolebat, prædixe- rat) perinde ac ſi timuiſſent boni ſu- peri, populi precibus vinciri, quò minus illum ad ſe raperent. Sed ſi jam Philippi ſui jacturam fecit Roma, verum tamen eſt, quòd ejus loco vos agnoſcat, vos obſervet, ad vos re- fugiat; tanquam ad hæredes magnæ illius animæ, ut à vobis illa exempla virtutum, illa obtineat documenta, quæ antea veſter Philippus ſuppedi- tabat. Quid igitur vobis incumbit, niſi ut tanti Parentis exemplô amabi- lem Mundo reddatis vitæ ſanctimo- niam? Hinc non eſt horrida & aſpe- ra, quantum ſub aſpectum cadit, ve- ſtra veſtiendi ratio; non mores ru. ſticani, non converſatio ſylveſtris, ut ſic facilius unumquemque ad vos alli- ciatis ; tanquam Paſtores oviculas, quæ, utut cetera indociles & refugæ, lequuntur tamen volentes eos, qui earümmet lanâ veſtiri non abnuunt, an non videtis vos, quid DEO adeò ipſi contigerit? Quamdiu ille inter fulgura ac tonitrua, ignes ac flam- mas, in monte Sina comparuit, oſten- dit quidem, quis eſſet, Dominus ſci- licet Potentiſſimus: ſed quem ſibi lu- cratus eſtà neminem: imò amiſit con- feſtim multam ejus populi ſibi addi- cti partem. Tunc inter mortales non Paucos ſequaces habuit, quando & ipſe humanam indutus carnem, ho- minum more loqui, veſtiri, conver- ſari cœpit. Hoc vobis, Patres! pro- totypon ſit propoſitum. Debetis vos, quantum decori ratio ſinit, non abhorrere à moribus mundi, ut mun- dus, quoad ejus fieri poteſt non ab- horreat à moribus veſtris. Scio hoc eſſe altifſimum illud, ad quod con- niti quis poſſit: ſcire ut proſit alteri, milſcere dulci utile, & ſalubri ſuave. Sed ONatotio r Olatorto ,Clationibis, Ecalter gonmtn 1Atis, Neuts ,, znß ſclerns nrnn ſnſe conens od mmi/ gor r alntlit Uin lnda die l Juun klubtia byuum igatcoet Abi amoreln Uin ill veſtro, n jeſiu. Cvando limilaritatem cum Creſuo Wetlati, Ummore patrio i, oblongum ſt honica he. ſpectum calit ne 1, non mores nl. elatio lylveſtris lemque ad vos all- Paſtores oviculx ndociles & rekugr volentes eds, all ſtiri non abnuun, quid D60 s Cmciu ille ita ua, ignes ac ſlnm⸗ a comparuit oſten⸗ eſſet, Dominus ct . : led quen ſbilr. m: imd amiſit con- 8 populi ſibi ali inter mortales non habuit, quundo dutus carnem, o- bi, veſtiri, conyer. vobis, Patres! pio⸗ oſitum. Debes coti ratio ſinit, non us mundi, ut mun. eri potelt non d veltris. id oe ud, 20 ehr eire u polt Aterii R le, & ſlubtl * DE S PHILIPPDO NERIO. 7 Sed boc fortaſſis non facitis? quid dixi, facitis? ſecedite, precor, tan- tiſper, nec enim jam amplius vos alloquor. Ita ergo loquamur. For- taſſis jam illi hoc non faciunt? Vos bic loquamini, Auditores! qui hac in Eccleſia, hac domo, hoc excultiffi- mo Oratorio fruimini identidem ex- ercitationibus, in quibus vel ipſi dif- ficulter pronuntiaretis, plúſne ſuavi- tatis, an pietatis habeant. Quâm ſplendidus apparatus? quàâm ſuaves concentus Muſici? quæ Dialogorum- amoœnitas? quæ ſermonum raritas huc vos attrahit? Parte autem alterà, quàâm ſancka hic ſpeckatis exempla? quàm ſalubria auditis monita ? Æquum idcirco eſſet, ut omnes vos ad ſui amorem ſanctitas pelliceret, dum illa veſtro, ut ſic dicam, more veſtitur. Quando Perſæ, diu ante hac familiaritatem cum Alexandro domi- tore ſuo averſati, viderunt denique illum more patrio caput obnubere cy- dari, oblongam humeris veſtem injicere, latus cingere acinace, & quaſi oblitum Macedoniæ idiomate uti Per- ſico, ritibus Perſicis, ita repente capti ſunt, ut jam ab ejus latere avelli non poſſe viderentur. En igitur ſancti- moniam à Philippo quaſi Mundanam effectam; hoc eſt, Penitus trackabi- lem, nullis vinculis aditrictamn. Ta- lem illam vobis hodie tuentur ejus filii, qui non apud DEUM minus, quùm apud homines tantum ſibi quo- tidie parate nôrunt gloriæ in conver- ſatione gentis. Oſtendunt vobis. quòd ſine votorum vinculis excellens obtineri poſſit ſanctitas: oſtendunt, quòd ſine clauſtrorum repagulis vive- re poſſitis in ſolitudine: oſtendunt, ſacras inter delitias plus percipi gau- dii, quàm inter laſcivias Veneris, Adonidis blandimenta, & Bacchi in- ſaniam, percipiatur. Qux igitur excuſatio ejus eſſe poterit, quiſquis vVeſtrúm deinceps à Sanctitate ut rigida abhorruerit? E 70 PANEGYRICUS SENTUS, e ee N e e Nee Ne AAA A à A AHH INNOCENNèdbuö NTER POENITENTES ADLECTüüSs PANEGVYRICUUOWUg HONORI B. ALONNII GONZAUA dilctus Viorentick. On multum aberrſſe à vero videtur ille, qui Mundum hunc mari perpetuis ventorum tur- binibus ac tempeſtati- bus obnoxio ſimilem cenſuit; in quo tot numerentur naufragia, quot ſunt fagitia; tot naufragi, quot homines conſcelerati. Inde tamen non pauci ſpem, tot inter pericula emergendi, non amittunt, quòd nôrint, non de- eſſe tabualam, cujus beneficio poſt naufragium enatent. Atque hæc eſt quam vulgò Poœnitentiam dicimus: cujus quidem fiduciâ nonnulli tam non audaces modò; ſed plane teme- varii ac præfidentes redduntur, ut Pe ſalutis, hujus tandem tabulæ ope ob- tinendæ, ſponte ſuâ (quis credat?) navim in vada & arenas agant, alli- daunt in ſcopulos, idque ſtudiose cu- rent, ut mille in fruſta diſſiliat. Sed 6 ſtulta conſilia! deliberationem infamem & indignam, quam dignam ſe . ſapiens animus imitetur: Pœnitentia S. Hieron. quaſi ſecunda poſt naufragium miſera ta-Ep. 8. ad bula ſit (ita ad Demetriadem Virginem Demetr. ſcribebat Eloquentiſmſimus Hierony- mus) in Virgine integra ſervetur na- vis. Abjectiſſimæ mentis argumen- tum eſt. jacturam Innocentiæ idcir- co volentem facere, quia etiam lapſis Pœnitentia ſalutem parit. Qui magna ſapiunt, conantur in portum uſque navim integram conducere, illucque victricem ventorum & de tempeſta- tibus triumphantem appellere: quare habeant ſibi pœnitentiam, qui volunt: nobis Innocentia obtingat: Aliud eſt Id. ibid. enim, quod perdideris quarere; aliud, quod nunquam amiſeris, poſſidere. Ve- rum, ſit Præclara dos Integritas;neſcio, quid awen zohilis 6 o lubere ſe⸗ i⸗ 1 in iatehn, 6 m zuſteritaten Genlum zuſert 4 et. Al guigen * 4 . comn non en. ,ent; Aquen tcehetit; did Ftai um priun ole, goumn pll 7 malim Unamn iri an Pinus, AMNd 1leton goptun Minmm, bi verert = = —, — — hd, Wi cſpi n chee olit, Nid Aie lbe lt purus, Lnor gewiam n0 un noninnatet? maonus ille mnin kiter Caltesrecept ui nidem ſnt, unpocllab omni ne fiünguis multosim ljte ple ceulpas luntt H igi Uüſine inter ſe in Eenorltue mihi ho⸗ Neenmen velim ha nem patüm zdmitane un cin Caltumn eEemm unin öhi tum umim, anite Nur uigbe eſ nuni Minon contentis ii, ſecnndo Juoqn⸗ nlent; Angelo l nd nils, gui NS ZAGA ſta Siſüliat. ded 5 Geliberationem quatn Cignem tur: Penitentisd e. 7agiun miſera tehi fiadem Virgenemen ſſimus Hierony Aya ſenelun ni⸗ mentis argamen⸗ nnocentie idei Uia etiam zpli arit. Qui magn portum ulque ucere, Ülucqv⸗ de tempeltr. ellere: e⸗ ao⸗ Fub A 911 AN 3 d/ * DE B. ALOYSIO GONZAGA. 71 quid tamen nobilius ac præſtantius ille animus habere videretur, qui geminas has dotes, vitæ integerrimæ puritatem, & ſua in ſe delicta ple- ctentium aufſteritatem ſolus repræſen- taret. Satis quidem novi, Pœniten- tiæ locum non eſſe, ubi culpa non præceſſerit; atque idcirco illam inte- gritati tam parum copulari, unirique poſſe, quàm parùm aut ferrum cum argento aut cum auro plumbum unam in maſſam coaleſcit. Nihilo- minus, ſi notiſſima Magni Gregorii aſſertione, proprium eſt magnarum animarum, ibi vereri & agnoſcere culpam, ubi culpa non eſt; quidni accidere poſſit, ut idem & ab omni culpæ labe ſit purus, & lacrymis ta- men, ut gravium noxarum reus, nun- quam non innatet? Ita ſanè fecit Aloy- ſius, magnus ille animus, quem ho- die inter Cœlites receptum veneramur. Pauci equidem ſunt, ni fallor, qui tam procul ab omni noxa abfuerint: viciſſim quis multos inveniat, qui tam ſeverè, ac ipſe, culpas in ſe ſuas vin- dicârint? Has igitur geminas dotes arctiſſime inter ſe in Aloyſio unitas demonſtrare mihi hodie animus eſt. Nec tamen velim hanc conjunéctio- nem parùm admirandam cenſeatis: cuùm enim Cœlitum acies univerſa in gemina agmina dividatur, Innocen- tium unum, Peœnitentium alterum; par utique eſt maximi illum facere, qui non contentus alterutri annume- rari, ſecundo quoque ſuis ſe meritis inſerat; Angelo illi Apocalyptico haud abſimilis, qui ſic pedem unum in terra fixerat, ut alterum in mare porrigeret. Audite modò, an id Aloy- ſius ſit aſſecutus. Et ſanẽe non magnus eorum nume- rus eſt, qui gloriari jure poſſint, quam puritatem integritatemque & Sacro fonte extulerint, eandem ſe tumulo intuliſſe. Equidem Eccleſia, ſat ſcio, tot Heroës monſtrat, quot Sancto- rum in numero veneratur, eòsque laudibus ornat; & totidem velut Aquilas, qui minorum avium gregem ad volandum provocent, cunctos nobis ob oculos ponit velut præcla- riffimarum actionum ideas. Sed quàm paucos in magno illo ceœtu in- venire eſt, in quibus nihil non tute imiteris? Non poteſt non Eccleſia quædam in aliis improbare, multa in quibusdam reprehendere, aliorum vitam denique mortis in fidei causâ obitæ meritis ſolummodo admirari. Non id mihi propoſitum eſt, Audi- tores! ut cuiquam Cœlitum hac com- paratione derogem, & gloriam, qu4â fruitur, elevem. Omnes tamen no- novimus, eſſe Divorum ê numero quoſdam caſtimoniæ ſtudio inclytos, ſed poſtquam non modico tempore luxuriæ frena laxaverant. Quoſdam animi modeſtis commendant; ſed poſtquam ambitioni non unâ victimâ litarunt. Non unum virtutis ſancti- tatisque omnis ſtudioſum admiramur, quem morum priùs & vitæ licentia deteſtandum reddiderat. pemus cibi potusque parſimoniam, ſed poſtquam diu genio indulſerunt, Hos morum In aliis ſtu- Epiſt. 33. eſt laus ſane rarifima. *a Ocaan. nium, quod nulla totius vita ſorde ma- 72 PANEGYRICGUS SENTUS, morum gravitas commendat, ſed poſt levitatem: illos veſtium nuditas, ſed poſt luxum: alios ſolitudinis amor, ſed poſt mundi ſolatia, quoldam de- nique dolor ac luctus; ſed poſt de- litias & riſum: non aliter atque de Auguſto pronuntiavit olim Seneca, pium profectà moderatûmque fuiſſe, ſed poſtquam tantum ſanguinis fude- rat, ut vel Ozeanus non ſemel intu- meſceret; poſtquam cœdibus cam- pos, Inſulas exulibus; vinctis car- ceres implérat. Huerit Auguſtus Cle- mens ac moderatus: at quando? nempe, ait Stoicus, poſt mare Actiacam Roma- no cruore infectum, nempe poſt fractas in Sicilia claſes & ſuas, & alienas: nempe poſt Peruſinas aras & proſcriptio- nes. Non eadem Aloyſii mei fuit conditio. Non ille ad virtutem ani- mum applicuit feſſum ſceleribus; ſed nihil egit, quod non laudem, admi- rationem, imitationemque prome- reatur; tam illuſtria ejus facta fue- rant, ut excellentia dici poſſent ſin- gula, ſi æqualia non forent univerſa. Hæc enimverò, ſi momentis rem ſuis ponderamus, illuſtris eſt vitæ ſancti- tas, nihil unquam per omnem vitam admittere, quod ruborem, ne dicam pudorem extorqueat: quo tamen mortalium plerique, utut ſancti im- munes non ſunt. Hæc eſt gloria non vulgaris, exclamat Hieronymus, hæc culatur. Nec objiciat quisquam, to- tum vitæ Beati hujus Juvenis tempus ad vigeſimum quartum annum non Felix praco- aſcendiſſe: reponam enim ego; hane demum ætatem præ omni alia peri- culis pleniſſimam eſſe. Quis nefcit pueritiam, adoleſcentiam, Juventu- tem ætates eſſe vitiis aptiſſimas? tum enim judicii immaturitate, ſanguinis fervore, experientiæ defectu, propen- ſionum impetu proniſſimum eſt in illos ſcopulos ferri, quos infidum Iæculi hujus mare tam multos abſcon- dit. Tamen hos ipfos annos, tam lubricos, tam procul ab omni cu- jusvis culpzæ ſuſpicione vixit, ut Eminentiſſimus Bellarminus (vir In- nocentiâ vitæ, doctrinæ profundiſſi- mæ famâ longe clatifſimus) explo- ratis, diſcuſeisque omnibus animi in Aloyſio latebris, pronuntiare non dubitaverit, fuiſſe Aloyſium in gra- tia, ut loquimur, confirmatum: quam gratiam Apoſtolis primuùm, ut indu- bitatum eſt, conceſſam, idem do- Gtiſſimus Cardinalis arbitratur, aliis ſubinde aliisque, ſed paucis fuiſſe à Deo collatam, ut horum in menti- tibus tanquam ſecretiori hortorum parte, delitias quodammodo ſuas Deus venaretur. Et quis erit, qui ambigat, harum è numero Aloyſium fuiſſe, ſi ſedulò obſervet, quàm celeriter illum Deus ſibi ſtuduerit vindicares Martha, Aloy- ſi mater, IIluſtriſſima fæmina, cum utero illum ferret, tam acerbis eſt cruciata doloribus, tam periculoſis oppreſſa ſymptomatis, ut deſperatâ ab omnibus Medicis prolis vit4, in id curæ omnes verterentur, ut quampri- muùm N ſMter 1 s, ſutpobelht, d ein goim plenutn 6lt kerelllls anim Lahiidis preleti tenetæ crhiuntur, Uienerolentiam, (is Cevius & vel Uumne ecocentur la lttintur, E ad veit rol inguntur. H Eun Venatorem ilkn 1, Wacum eſt iluc i,ruſis Onmiino Hommnem denere, e ſͦlitis cepit And- im cepit Petrum, Noe vboten in Gan, Uchalg in Cntsmmenem dam e, inate mimun lj Venatig d. Nrcdis cati i 1l ſus ſoannes, i pmg. Inhr 1 ſenntorem ſe ille 1 rer tllarminus (vi h. oGrina profundif. chaiſfſimus) erph⸗ ue omnibus znimin 8, pronuntiare non ſe Aloyſium in ge t, confrmatum: Aun lis primüm, ut ind . önceſlam, idemn de. inalis Arbitratur, di , ſed pauci fuiſe ut horum in nent- ſecretiori hortofun quodammo. ſ; giambigtt, Hanm um fuille, ſi ſeell⸗ celeriter ilum Den gicare? Martha,4 . liſſima lemmn, cn tet, uum at, . bus, tann eial⸗ Otnatis,1 Eeſfeen gich pio vi, I DE B. ALOTYSIO GONZAGA. 73 mum illa ſaltem vita in tuto eſſet, ob quam unam naſci quis tandem exop- tet, cœleſtis inquam, & ſempiterna. Priusquam igitur in lucem totus pro- diret, ab obſtetrice ſolicité feſtinante, ſacris undis ablutus fuit: vix iſtud contigerat, cum abire omnis à matre dolor, periculum evaneſcere; ut dicere ſine metu poſſim, non aliud mihi iſtud videri quàm ſolertiam, & ingenioſam Divinæ gratiæ feſtinationem, quâ ani- mam tam formoſam quàm ceierrime voluerit quaſi domum ducere. Si qui ſunt ex vobis, Auditores! quos Venatio oblectat, uſu facile compe- rerint, quàm plenum liquidæ volupta- tis ſit. tenellulas animantes ſuis eê nidis & cubilibus prædari. Siquidem ubi ita teneræ capiuntur, amorem erga vos & benevolentiam, ſi ita loqui fas eſt. citius, ſuaviùs & veluti cum lacte im- bibunt, edocentur facilius, jucundius nutriuntur, & ad veſtra quo dammo- do vota finguntur. Hinc invenio Chri- ſtum, Venatorem illum egregium, de Iſai.8. 3. quo dictum eſt illud: EFeftina prada- ri, vatias omnino prædas, ex omni hominum genere, egiſſe; prope ma- ris Littus cepit Andream, cepit Jaco- bum, cepit Petrum, cepit joannem: propeê arborem in caſſes ejus Publi- canus, Zachæus inquam, incidit: ad fontis marginem Samaritana illa capta eſt, in aere animam latronis in crucem acti venatus eſt. Præ cæteris tamen prædis carior illi fuit Præcurſor par- vulus Joannes, maternæ alvi in nido captus. In hac ſanèê capienda præda venatorem ſe ille celerem: feſtina R. P. Segneri Panegyr. pradari: probavit: eam autem, jam adultam, dotes maximæ, merita cla- riſima æſtimatio ſumma commenda- runt. Atque hoc (liceat ita loqui) hoc inquam eſt, quod in Aloyſio Deus fecit, in nido illum cepit, & ſi tam feſtinus in Aloyſio capiendo non fuit, quàm fuit in Joanne, non ideo parùm illud dilexiſſe dicendus eſt, quem prius ſuum voluit, quàm pedem in ſolo poneret. Jam quis mihi explicet, quàm præclare edoctus à Venatore ſuo Aloyſius fuerit, cùm tenellus etiam- num efſſet? Primus rationis fulgor. qui mentem illius perſtrinxit, profun- do illum velut é ſomno excitavit, fe- citque, ut Divinam bonitatem non obſcurè cognoſceret, illique ſe non minore ſtudio ac pietate penitus de- voveret. Et hujus ſuæ devotionis ac mancipationis, ſub annum vitæ ſeptimum factæ, tam viva, tam recens illi in omnem ætatem hæſit memoria, ut fuæ ad DEUM converſionis tem- pus illam appellare conſuéſſet: & id- circo inter magis recondita magisque cara animi ſui fecreta Spiritus ſui arbi- tris hoe ſolitus eſt retegere: quo mo- mento DEum nôſſe cœperit, eodem cœpiſſe & amare. Quamquam prius- quam illum néſſet, revereri jam coe- pit. Nondum enim quartum annum vivendo expleverat, cùm jam docen- te & ijmpellente intus meliore Spiritu, Deo ſe arctiſſime unire conatus eſt, ſæpius non ſine domeſticorum ſtupo- re nunc in abſtruſiſſimo ædium angu- lo, nunc in ſolario, à turbis concur- K ſantium 74 PANEGYRICUS SEXTUS, ſantium remotiore, preges de genihus fundere deprehenſus. Nequs eſt, cur fidem quis ei rei deneget. Videmus ſiquidem & Heliotro- Pium illi ſe ſoli inclinare, quem non novit: & magnetem ab illa ſtella tra- bi, quam ignorat; ignem quoque illam ad ſphæram eniti, quam non diſcernit. Pari proinde ratione non- nullæ animæ, à DEO præ cæteris le- æ, impetu quodam interno agun- tur ad quærendum illum, quem non- dum agnoſcunt, & ad opem ab eo petendam, cujus ne nomen quidem nêrunt pronuntiare. Viciſſim Aloy- Kius noſter quàm citò mundum nòſſe cœpit, tam citò occœpit contemptui & ludibrio habere. Subinde vel no- lemem rapiebant ad ſpectacula, quæ maxime curioſos oculos paſcunt, cer- taminum ac ludorum equeſtrium, pomparum magnificarum, quibus per- Lonæ principes adventantes exclpie- bantur. Sed Aloyſius propè adhuc intans, illa nec oculis dignabatur; quos modò in terram verecunde de- figebat, modò manibus obtegebat, itâque in theatro pleno ſtrepitus ac tumultus non aliter quàm in remotæ eremi ſilentio morabatur. Veſtes illi ſæpe laceræ, ſemper neglectæ. Ver- borum Parſimonia ingens, & tantum non avaritia: Congreſſum illi cum allis amor nunquam, non ſemel etiam horror. Quid igitur mirandum, ſi integritatem ſervavit tam illibatam in mediis etiam mundi illecebris, in mediis Aulæ periculis, in qua ad/ an- mum usque ætatis decimum ſeptimum Vixit, radio olari non abhimilis, qui aliorum fordes abſtergeret, alienis ipſe non inquinaretur, nec quidquam ſuæ lucis amitteret? Si porrò in tem- peſtatibus ſæculi nihil paſſus eſt Aloy- ſius, in Religioſæ vitæz portu quid eo factum cogitatis? Experientiâ magi- ſtrà docemur, tes omnes, in loco. quem illis natura deſtinavit, virtutis ac virium plus habere atque exerere. séque adversus externam vim longe facilius tueri, vitamque quodammodoe conlervare. Num pilſcem illum vide- tis extra undas languentem, palpitan- témque? reponite illum, ſi placet, nativo in elemento, videbitis illum mox redire ad ſeſe, motitare ſe, na- tare, & , ut ita dicam, convaleſce- re. Roſæ ſunt, quæ noſtratibus plan- tatæ in hortis, nec coloris vivacita- te dele tant , nec odoris ſuavitate blandiuntur: has tamen Chinenſium horti delitias ſuas, forumque ſoles venerantur. Quin & Cedros inveni- re eſt, quæ vel in Italico ſolo ſteri- les ſunt atque ſylveſtres: his tamen Libanus in Oriente, patrio fſcilicet ac nativo aëre recreatis ſuperbit. Ig- nem nullæ in ſphærâ ſuâ ſordes infi- ciunt: Aêr in loco ſuo quanto eſt ſyncerior? terra propiuùs centrum quanto integrior? Aquam argenteo etiam aureòve vaſe incluſam putreſce- re videmus, & luteam effici, in fonte ſuo luteo, limpidior, nitidiorque ar- gento eſt. Jam illud quis necit, ſi quod nativum in mundo virtuti ſolum eſt, aliud hoc non eſſe, quàm hor- tos Religionum? Quare ſi Aloyſius in Aula, Corpie nims is itus ingen almren ſopplicionn “ Cumnod no Lingnnen habebi e Aloyſius ſeri im zgebet, clin Pnn gulmodl g Ueleis, guinn ille t , od mrum er Ipudio orum 2 Elone Apicio ſil⸗ 1n. Lyin etam t⸗ ſelcſcit ligjdiſhima fini, vt cum lis enet Omnes ſexta K, zum Iwbinde den dien Aeret, Nne oe giiem n 1 hamenin dn ſa nad Vellet . inn eiann d Nuim tres kenne hc, ſab Aieni 3 uicguun bond in ten. iil allel . dann güi n Eperienti me. Connez, in loen, ellinuit, Fittutt⸗ bete tque Ekerete, Nternam vim lo que guodanmen pilcem ilum rit gentem, palpitan illum . ſi Place 0),videbitis illom , motitare le, ni⸗ dicam, conwalehe. ur noltratibus gan⸗ ec coloris vivacitz ec odoris uaviat tamen Chinenſiun , Korümaue ſo n & Cedros inreni n ltalico ſolo ſtei⸗ lveſtres: his unn nte, pattio Glen creatis ſuperbit e heti ſui lorcegilt co ſO Aanto e oropius cenifun Aquaf Ageltet e inclulam puehe enmn effieh, in ſone or, nitidioree 4 lnd gis weih nund⸗ inuti,o m hor- n , oſus n Quri4 ga. F DE B. ALOYSIO GONZAGA. 7 Aula, inimico utique Innocentiæ lo- co, detrimenti paſſus eſt nihil, quid intra Religioſa ſepta eo factum arbi- trabimur? Qnamquam autem tam procul ab omni noxa Beatus noſter erat, tam durus nihilominus, tam aſper, & in- exorabilis in ſemet erat, ut talis pœ- nitentiæ, in tam tenerum corpuſcu- lum, nobiliſſimo progenitorum ſan- guine, tôtque aliis dotibus illuſtre, absque lacrymis, tenerrimi affectùs indicibus, meminiſſe vix poſſimus. Concipite animis inclementiam in ſuos cruciatus ingenioſam, nihil re- cuſantem ſuppliciorum tormentorum- que, dummodo non prohibitorum, & imaginem habebitis ejus, quâ in ſemet Aloyſius ſeviit. Undecimum annum agebat, cùm orſus eſt inediæ genus ejulmodi,; quod vos ægrius credetis, quàâm ille toleraverit. Quan- do, quod rarum erat, integrum uno in prandio ovum abſumebat, cum helluone Apicio fibi pranſus videba- tur. Exin etiam tam ſibi familiaria reddidit rigidiſſima in pane & aqua jejunia, ut cum his prius ſtatas ha- beret omnes ſextas hebdomadæ fe- rias, alium ſubinde aliumque identi- dem diem adderet, ſeveritate tanta, it ne hoc quidem macro edulii gene- re famem unquam ſibi eximeret. Po- terat iſta vacuo e ventre, quantum vellet, cum convitio latrare, ringi, hiatum faucium diducere, plus tamen, quàm tres tenues panis laminas, aquæ intinctas, ſub prandii tempus illi non apponebat; non niſiunam veſpe- ri, & hanc non lege ſtabili, ſed gratiâ præter ordinem ſingulari. Quin etiam diebus „ qui eſuriales non erant (fed qui tandem efſuriales ipſi non erant?) tantum paulatim ſibi detraxit cibi naturæ neceſſarii, ut cùm poſtea in bilance appenderetur, quod panis, & aliorum eduliorum ſumpſerat una in refectione, repertum ſit (rem au- ditu planeè novam?) unam libræ un- ciam non ſuperare, unde multi ſibi conſtanter perſuaſerunt, quòd, ſicut prodigio vitam proferret. Ecquid his majus præſtare ille potuiſſet aut in gypti deſertis, aut in Palæſtinæ an- tris, ſi ibi ad frigidum fontem cæ- núſſet cum Hilarionibus, cum Maca- riis, cum Zoſimis, Onuphriis, Sera- pionibus? Non fuit autem minus, ut opinor, quòd talia ille faceret domi paternæ, ubi tanquam ſpontaneus Tantalus aſſidebat menſæ abundantiſ- ſimæ, inter cibos ſaporis exquiſiti, vina palato gratiſſima, condimenta delicata. Si plenum abſolutumque in palati appetitiones dominium, ſive fames, ſive ſitis urgeat, Climaco ad- mirationi eſt, etiam in viro, qui ad ſeram in eremi horrore ætatem per- venerit, quanto iſtud majorem me- rebitur in Adoleſcente annorum duo- decim, tredecim, quatuordecim, ætate, quæ ut alias ferme delitias & oble- ctiones netcit, ita cibi ſolet eſſe ap- petentiſfſma? Non potuit idcirco non citò evadere vultu planè pallido, exucco, macilento, ut intuentibus candenti lilio non videretur abſimilis, K zS quod 76 PANEGYRICUS SEXNTUS, quod nullis vel nubium. vel rivorum liquoribus irrigaretur. Qantum igi⸗ tur creditis lemper illi certandum fuiſ- ſe cum Parentibus, quos ſummus eum citò amittendi metus angebat? quan- tum cum familiaribus, quantum cum Medicis. Sed ille tunc, non alio con- ſultore in corporis cura uſus, quàm ſuo immoderato fervore, ſanctà qua- dam fraude, ciborum vocitabat nau- ſeam, quæ erant lui excruciandi de- ſideria. Nec latere poterat, hoc ex deſiderio proficiſci, quæ agebat, om- nia: huic enim ſe, in duris pervin- Cendi ſtudio, tanquam ſponſæ caril- ſimæ, totum ſe, & omnem fſui par- temn conſecrârat: huic vigilias, huic ſomni tempora, huic carnem, huic ſpiritum ſuum. Incolebat ille ndes, in quibus facilius omnia luxus inftru- menta, quàâm auſteritatis arma erat in- venire. Quid tamen effedtum eſt? Donec iple veſtem, aut cingulum cilicinum magis aptum reperiret, non audito ad eam diem conſilio & inge- nio, latera ſibi Ppræcingebat acutiſſimis æ quitum calcaribus, tam induſtrie in- genioſa in tenerrima illa ætate erat ſe afligendi aviditas. Fruſtra, qui à cubiculis erant, lectos illi ſternebant molliſſimos ſub conopæis pretioſis; ille enim furtim ſublegendo nunc ti- titiones extinctos, nunc aſſerum fruſta infra delicata lintea hæc abdebat, tam ut durum ipſi ſomnum redderent, quùâm ut maturé excuterent. Poſt pauculas enim, quietis neſcio dicam, an cruciatus horas, excuſſo ſomno proripiebat & ſtrato ſeſe generoſus ſui vickor, & nudo in ſolo, ſol tectue interula line?, etiam hyeme rigidiſſi- mâ, concubia no te, & inter alta ſi- lentia perſeverabat inter preces qua- tuor ipſas, quin & ſenas nonnunquam horas: cùm interim toto, à capite ad calcem, corpore imiti gelu obrigeſce- ret, & acutiſſimo dolore ſenſim ve- næ omnes congelaſcerent, omnisque vigor vaneſceret. Quando tamen ſic omnis languebat vigor, ut non reſi- duum omnem colligens, illo ad ſe denuo torquendum uteretur? ſcit hoc manus illa tenera, etſi gelu rigida, ſemper virium ſuperfuiſſe ſatis ad tractanda flagra horrida; Lora ſiqui- dem, funes, catenas, acus, nullo diſcrimine adhibebat ad cruentam la- nienam, quâ tertium unius diei inte- græ ſpatio in ſeſe ſæviebat. Redi- bant quod hebdomadis ad amantiſſi- mæ Matris manus interulæ, innocenti cruore tinétæ, quas illa cum dolens contemplaretur; Ah! ajebat inter la- crymas, fili mi, itane tu prodigus es illius, quem ipſa tibi dedi, ſanguinis? forſan ob id ipſum, quia meus eſt, locum illi in venis tuis porrò indul- gere renuis? Milerere, fili, ſi non tui, at mei ſaltem. Non ideo vi- tam ego dedi tibi, ut tu tam immaniter illam haberes. Et ſcis tamen, quàm parum abfuerit, quin ego meam per- derem, ut tuam tibi darem, ſed melius mihi erat, tunc illam perdere; nec enim nunc toties morerer, quoties metuere neceſſe eſt, ne tu moriare. Sic illa dolebat ſecum tacita; nec nun- quam etiam ipſo eum filio. Hic autem ve⸗ Py horhrtel, Aun inunnmedn mer ne Me nelmocentir hene lit emtendil en, & tomn pronun ſaiſofit mnolend dls eſt Ponitenti 1eo,ui megnis ſe i. Sed lackus Arftni guenpiam 20 mmimdum, guan⸗ Mmitum zonolctt. Eenimo, nullis c is iies iangine 1e müille, inkeni Criti aci iti n clei. id igtnr tdin leſtrote ee Aunen, ſungeinem tum eften miecin feni orh n mo⸗ s punng, mwenitt cuſpe e niß inlignation⸗ ſineen iſtihiut i wor haſer 1ole, lol khu e Nee gc 15 E inter laſ. Mer Preces Ior. oid, 4 capite 1 uki geln Obiele. lenſim Ve⸗ erent, Omnnee Qluando tamen ſe vor, Ut non tef. lligens, ilodl n uteretur? ſeit hoe etſi gelo tiid, upetkoiſſe lats a orrida; Lora ii⸗ nas, acus, nuld. it ad cruentam l. um vnius diei int. ſepiebat, Red. madis ad amantidi. interule, innoceni 1as illa cum Golens An! ajebat inte l. tine tu pfodigs s bi dedi, ſingeinif- n, qrin meig e. 8 tuis pontd indl⸗ ſetete, fli, ſ n n. Non ideo ſ. rtu tam immanld 1 ſes tamen, gun in ego meam ſer idarem. ſed melis Hlam perdere, DE B. ALOYSIO GONZAGA. 7 verecundo rubore ſuffuſus; permit- te, reſpondebat, permitte, G Ma- ter! ut tantillo ego impendio/noxas meas redimam. Redimere tuas no- xXas, 6 Aloyſi! & qua de ætate ita loquebatis? De ætate annorum tre- decim vix expletorum, & ea ætate, quâ vitam degebas, Angelicis men- tibus invidendam, tanta tibi incutn- bebat neceſſitas ſatisfaciendi pro cul- pis vitæ genere tam duro, quod vel crudis illis eremi incolis horrori ſit? Et hoc ſane eſt, Auditores meil! quod in ruborem me dat. Jungite illi, quam primò ex me intellexiſtis, candidiſſi- mæ Innocentiæ hunc, quem nunc de- ſcripſi, pœnitendi & ſatisfaciendi rigo- rem, & tum pronuntiate, quid co- gitari poſſit inſolentius? ſemper mi- rabilis eſt Pceenitentiz horror, etiam in eo, qui magnis ſe ſceleribus inqui- narit. Sed facilius denique videtur, excitari quempiam ad ſe diris modis excruciandum, quando ſe tam foœde impiatum agnoſcit. Offerunt tunc ſeſe animo, nullis compeſcendæ arti- bus, triſtes imagines, Beatitatis æter- næ amiſſe, inferni carceris aperti, Chriſti cruci affixi neglecti DEt pro- culcati. Quid ig'tur mirum, ſi tunc juſto in ſe furore accenſus homo ſan- guinem, ſanguinem exigit, & pro tam effreni audacia juſtitiam? Sed qui fieri poteſt, ut adoleſcens, omnis la- bis purus, & qui vix umbram in ſe inveniat culpæ eluendæ, contra ſe ſi- mili indignatione ferociat? ſic ut Vita Innocens ſuſcipiat Pœnitentis affectum, & qui non haßer unde pœniteat, habeat tamen, ut pœniteat, ut S. Bernardintis diſſerebat. Et quid erat tandem, quod tam multo cruore in ſe viadicaret Aloy- ſius? An laſcivias impuras, quibus ſuum ille corpus fædavit? ſed, Deum immortalem! Quis unquam nobilis horti cuſtor ab omni noxis ventorum aura ſic illæſos ſervavit flo- res candidiſſimos & tenerrimos, ut ſuæ puritatis ſdorem pulcherrimum Aloyſius? Novennis, cum hac ipſa in urbe moraretur, Matri illam virgi- ni Dominæ ſuæ arcto promiKonis nexu ſacravit. Exinde quantâ illam fide ſemper ab omni labe puram ler- Varet, irritus labor foret pluribus ex- plicare. Non omittebat equidem ille ſolicitam eam & anxkiam curam ſic progrediendi, ut homo ſolet onu- ſtus auro, cum per ſylvas latronibus inſeſſas illi ſter eſt. Sic ille omne ſem- per confortium conſiderabat ut inff- dum, omnem ludum ut ſuſpectum, omnem voluptatem, ut periculoſam. Cogitate jam, an ulla unquam venu- ſtas muliebris, quacunque ſuâ indu- ſtriꝗ, ſuffurari Aloyſio potuerit ob- tutum curioſum tantum abeſt ut blan- dum & arridentem. Tam ille ſtu- diosèe ac caute feminarum vitabat aſpe- Ctum, quàm curiose & avidé vos, 6 male conſulti & incauti Juvenesletiam in Templis, & aliis conventibus ſacris, putidam earum venuſtatem arbitrami- ni: & perinde ac ſi Divi Hieronymi ex ore audiviſſet illud: nallus eſt, etiam in domo, tutus aſpectus: ne do- K 3 mi 78 PANEGTYRICUS SEXTUS, mi quidem, ne menſæ quidem afſſi- dens, ne quidem in alloquio, in Ma- tris faciem oculos defigere audebat. Judicate jam, an Adoleſeentulus tam folicitus Angelicæ integritatis cuſtos habuerit, quas elueret, ſordes vene- reas. Quid ergo erat tandem, quod vindicatum ire poſſet? An Iræ & accenſæ bilis peccata? Atqui non aliàs legitur majori commotus indig- natione, quàm cum jam Religioni adſcriptus, literaria in concertatione multas in ſe laudes congeri audiit. An riſus leves, & male compoſitos? At non legitur ille majori unquam inceſ- ſiſſe lætiti, quàm cùm in itinere con- tumeliis & probris fuit oneratus. Quid juvat inveſtigare ulterius? inveni jam, inveni, AA. quid ſit, quod tot cru- ciatibus ſponte aſſumptis expiare vo- luit Aloyſius: ſcio, quê ſpectarit illa ciborum abſtinentia, ille flagrorum horror, illa cingulorum aſperitas, & quæ fuerunt aliæ inſolitæ corporis la- nienæ; jam video, ni fallor, quem in finem ſint adhibitæz. Noſtisne au- tem ad quem? ad expiandum certum delidtorum genus, quæ ille admiſit nondum expleto vitzæ anno ſeptimo. Putatis utique me jocari. De vita certé poſt eum annum deinceps fate- batur ipſemet, nihil eſſe, quo magno- pere angeretur. Quod igitur majo- ris illi mœoris cauſa erat, duæ erant levitates pueriles, quas inter quartum & quintum vitæ annum admilerat. Sed non ipfe levitates eas vocitabat, quas per omnem deinceps vitam deplora- vit. Una erat, quòd furtim pulve- ris aliquid pyrii ſublegiflet? altera, quòd militum ex ore, quibuſcum Pa- tris voluntate & certo conſilio, verſa- batur, ut militares ſpiritus indueret; neſcio, quæ minus decora verba di- diciſſet, & pronuntiare eſſet ſolitus. En majora illa delicta, quibus ſe unquam obſtrinxit. Et hæc tanto eius animum dolore vellicabant, ut cum ſubinde eadem Sacerdoti jam ſeptennis aperire vellet pro ſacro tri- bunali, tantam in ſe ſpiritus luctam, tantum animi mœrorem, tantum ſui pudorem ob hæc, non vera utique peccata, ſenſerit, ut cum proferfe illa ore conaretur, mox exanimi ſimi- lis corrueret. O animum non homi- nis, ſed revera Angeli! ſi hæc, 6 Aloyſi, maxima erant, quæ unquam admiſeris delicta, qualia erunt mi- nora? hæccine ergo erant, quæ tam crudelem tui lanienam mererentur? ob hæc tantum fundendum erat ſan- guinis? ob hæc tot renovanda vul- nera? O me, ſi ita eſt, miſerum, quid me facere oportuerit ad delenda tot mea, nimium prô dolor! vera flagitia, ſi tantum facere pro tuis, ne apparen- tibus quidem tu debuiſti? Huc citò, huc illa inſtrumenta crudelia, quibus tu tam rigidus manum tuam armas: mihi illas catenas, mihi illas cede vir- gas; neque enim ulla ſufficere pote- rit ad mea crimina vindicanda quan- tumvis inhumana carnificina, ſi talis tuis noxis reſpondet. Non me fugit, quid reſpondere hic alius poſſet: Aloyſium nimirum hac anifendi v 1 Progtin 4 Negi tor l Atoniun, hale liubenin iis ihne man eni nobilbus, 1 ſ tiamnum pu⸗ Gömmis oſtendit, atone tin eyalet⸗ 6n Cubitnet mino⸗ e polyere iutn, ſe iſeimine, admm Uue, In omni tat Elai ſunt, quiintin ns peneträrunt) ne mncumnis Iux ſtimn liſt com poritite r En, wunquam in in enlos tiuillatio n mnimo preterpola Cün Phantalms. Maet omnem natun gte nlien ei silkip manikeſt⸗ hnt, Benni, k⸗ Gkenph, Quno ulatione Gigner 4 täm obſtinne lont E kian Nre pellicadent em Kcerdotl n pellet pro ſicto i. nle Hiritus loden crorem, tantum in 3, Pon vera uigot it cüm prolet⸗ t:mox exanimi ſm. )Manimum non hom-. Angeli! ſi hac, etant, quz Undhan a, qualia eiunt . ergo erant, gue un mmienam mererentu fundendum erat in⸗ .tot renovand Vl. eſt, miletumh guid n it ad delenda tot ne⸗ olot! vera haglii, dro tuis, ne 2ppaten debuiſti? Hir t⸗ nenta (udelin Air manum tuam Aums: minni Ulas cele ii⸗ ulla ſuffcete ne ina Vindicnndt na catnificina, der gahane Aoy jt, en ninin imh bK L DE B. ALOTYSIO GONZAGA. „5 hac in ſe ſevetitate uſum, non ut ina- lorum admiſſorum remedio, ſed ut antideto futurorum: atque adeò eum ob finem ab eo adhibitam, ob quam à viris integerrimis Bernardo, Fran- ciſco, Benedicto eſt uſurpata; qui nudos ſeſe nunc in nivibus & glacie, nunc in ſenticetis volutabant, non ut admiſſa expiarent, ſed ut petulcæ car- nis pruriginem retunderent. Itane? Atqui hoc eſt, AA. quod me reddit attonitam. Erat (nota res eſt) Aloy- ſius ſanguine, ſiquis alius, bulliente; agendi ratione amoenâ, vultus linea- mentis nobilibus, ſpiritibus fervidis, ut ipſe etiamnum puerulus in tractan- dis armis oſtendit, in quorum exer- citatione tam evaſerat audaculus, ut non dubitaret minores machinas cu- rules Pulvere fartas, manu ſua, non vitæ diſcrimine, admoto fômite exo- nerare. In omni tamen vità (quod teſtati funt, qui intima animi ejus ar- cana penetrârunt) ne minimum qui- dem carnis ſuæx ſtimualum motumve ſenſit cum puritate virginea pugnan- tem; nunquam in corpore inſidio- ſam ſenſus titillationem, nunquam in animo prætervolans libidinis ob- ſcoenæ phantalma. Quod quàm ſu- peret omnem naturz vim, omnem- que conſuetæ Dei gratiæ modum, ſa- tis illa ipſa manifeſtant, quæ in dicata ſunt, Bernardi, PFranciſci, Benedicti exempla. Quanto igitur majori ad- miratione dignus eſt animus tam om- nis expers perturbationis, conjunctus cum tam obſtinata ſe divexandi & Pœnitendi voluntate? Ut pugnis con- ,— tra ſe & filice armetur oppugnatus ali- quis Spiritus, qualis ſemet punientis Hieronymi fuit, qui, ut teſtem ip- ſummet habemus admirandâ ſui de- enione⸗ corpore inter ferarum lati- ula claufus, quin ſatis adverteret, quid ſecum ageretur, animo oberra- bat in-Romanis gynæceis, facile ca- Pio, neque tam admirandum mihi videtur; quèòd dura ille & frigida in humg ſemnum capiat, ſolàâ fontana ſitie tuat &c. ſed tantundem face- re adoleſcentulum, cujus mens non alibi unquam occupabauier, niſi cum Beatis cœli geniis, quibus ipſe non addictus minus erat devotiſſimâ vo- duntate, quùn imitandi cupidus, hoc enim vero exemplum haud paulò ra- rus admirabiliusque mihi videtur. At foôrſan alio certaminis genere conjura- tis ſtudiis oppugnabatur Aloyſii mens⸗ Nunquam mare, ob admiſſos hoſpi- tio. Alcyones, tam quietâ fruitur malaciâ, tam nullis Auſtris, aut Aqui- lonibus agitatur, quàm Aloyſiii am- mus longé erat ab omni turbatarum affectionum tumultu. Ut vobis de- licta recenſui, quibus majora Aloy- ſius nunquam admiſit; ſic & majorem oppugnationem aperiam, quà unquam in vita puliatus ſit; & ex hac non erit difficile de minoribus judicare. Tam altas inde à prima ætate radices in ejus animo egerat abjecta de ſeſe exiſtimatio, ut ſubinde in religioſum conſortium cooptatus paribus cum virtute incrementis etiam in demiſſio- nis ſtudio proſiceret. Unde quodam die arcanum cogitationum ſuarum Con-⸗ 80 PANEGYRICUS SEXTUS. conſilium ingreſſus ſeriò deliberare ſecum cœpit, & ex fe ipſo quærere. Quid tecam, miſelle, aget ſacer, cui adſcriptus es, Cœtus? Non ſegniter arri- puit occaſionem malus Dæmon, ut forti tandem ex aggere oppugnaret & verberaret cor, ad quod eatenus tam nullus acceſſus illi patuerat: & tan- quam egregie confcius, vitia nun- quam incedere tutius, quàm ubi virtu- tis larvâ teguntur, ſedulò promovere inſtitit abjectionem illam tata detri- mentoſam; imò id agit, ut in pu- ſillanimitatem, diffidentiam, deſpera- tionem degeneraret. Citò verfſutiſſi- mi hoſtis fraudes attentum Jjuvenem adverterunt: unde ad retundendos hos aſſultus folita amplexus arma, la- crymis, & ſeipſum excruciandi exer- citatione eos fregit. Majorem hac, ſuâ confeſſione, atrociorémque op- pugnationem Aloyſius non eſt paſſus. An autem ad eam frangendam tanto opus fuit molimine? Prô! cur non ego præſago animo adeſſe potui la- teri Aloyſii, quando ille mœſtus inge- minabat eas voces: quid de me Socie- tas aget? credo ſané, me vel ejus ingratiis ſuggeſturum fuiſſe; unde ef- feret ſe potius, quàm deſperandi diſ- crimen ſubiret. Quid, dixiſſem, de hoc ſolicitus es, Aloyſi! quid de te actura fit ſocietas? dicam, quid ſit actura. Te illa in nobiles faſtos ſuos inſeret, inter homines Illuſtriores, qui unquam ejus geſtrarint veſtem, & nomine ſuo honorarint: gloriabitur, quòd tu ſui amore proculcâris præ- claras ditiones Familiæ Gonzagæ, cognationes illuſtriſſimas, ſpes am- pliſſimas; quòdque non lacrymis tan- tuùm & precibus, ut alii, ſed ſangui- ne expugnaris conatus tibi ingreſſuro obſtantium, & commeatum impetrà- ris. Quid aget de te ſocietas? Te illa omnibus poſteris ſemper propo- net ut Ideam morum angelicorum; te ſtatuet ut exemplar regularis difcipli- næ: vultum tuum mille in telis adum- brabit, ut cum nationibus etiam lon- giùs remotis communicet; quæ audi- tâ de te tam præclarâ fam4, tuâ etiam, quoad licet, frui optabunt præſentia: & ut illuſtrior tua ſit gloria, nune te depinget ut victorem undarum, quæ in Ticini gurgitibus deprehenſo no- cere non potuerunt; aliàs ut flamma- rum triumphatorem, quæ Caſtilione, jamjam in lectum, in quo jacebas cir- cumquaque graſſatæ, te tamen adure- re auiæ non ſunt: iterum te depinget tanquam Iridem, pacis & ſerenitatis nuntiam; cuùm poſt longam à patria abſentiam, eò ſuperiorum nutu rever- ſus, pauculis verbis ſedare potuiſti procellas, quæ diu ubi erant tumul- tuatæ; ſedare inquam lites, & inimi- citias graviſſimas, quæ Mantuæ Du- cem, Agnatum tuum, cum Marchione Caſtilionis, fratre tuo, commiſerant: quas quidem antea fruſtra tollere la- borârant Magni Principes, maximè Archidux Auſtriæ Eleonora, Impera- toris Rudolphi Amita, & Ferdinan dus, ipſe quoque Archidux Auftriæ, Impe- ratoris Maximiliani frater. Quid aget de Te ſocietas? T’e illa, omiſſis tot aliis, & virtute & do Gtrinà clariſſimis . Patonun vͤe iſut hm ſetteh le Ne ii⸗ ¹ n Dieplins mnn. 1 ahen ſii ſocceſlum un ſeſcentes non Nn di ngeriſeſſe ſedi, at gwit Zantnn imod vpemti i rl Gt. DEiyti wn wetonmi tv A glirdterte nid u gin mocicur mer itole kaceren⸗ n, el inidir o Aum borum cine umi muners lo Mneppibos: & il ſmentius, Mantue kmel ierumqe Mnomittet cum alis geſes idi pud bines procukare, ebitas? Tua ila ſn hominis DEO undi lenabit nge niant, & omnesc ſefiet longa amath Aorioſs tophris, Reſch eſtentur: 1. terrorun cn is Pre 18 Uleſtiis nomir iſkpihnmn Nan Morborum n egreri ines, ſpes n non e . i⸗ ſeh Cangui. ug üdi ingreſſaro deanm inert. e locietag le 15 Per propo. uun Mgelicotun t r kepplarss giegf. nmilſe in telisadun. tionibus etigmn ign. monicet; qur ud lami, tus etin ptadent præſenti : 1it goria, nune te Nem undarum, gur dus deprehenlo no⸗ Int; alias ut ſamm-. tem, que Caltiione n in qu zehun . latx, te tamen at : iterum e depinge pacis & lereniuif voſt longim denu periorum nututere,. erbis ſecene Holiil Giu ubi erent tumn. quam ſies, inimi⸗ r Mantvz Dr “ dum cun Muchi ſeant: e tuo; colmin . tea frultra volleeh⸗ Piincipes Miln e Eleonofa, Iuper Ferinnds iz Inhe⸗ DE B. ALOYSIO GONZAGA. 81 hominibus, Patronum eliget ac Prote- Corem in omnibus Academiis; in qui- bus id agit ſolerter, ut qui nomina de- derunt, præ aliis in pietate erga De- um & Diſciplinis ſcholaſticis prove- hantur. Et experietur ejus ſui con- ſilii ſucceſſum tam felicem, ut Ado- leſcentes non pauci, tardi aliàs & ſtu- pidi ingenii, ei que causâ in ſcholis ne- glecti, aut quaſi oblivioni traditi, tuà duntaxat imploratâ ope æmulos ſuos ſuperaturi ſint velocitate & perſpica- ciàâ. Eriget illa non multos poſt an- nos honori tuo Altaria ornatiſſima; & licêt alia ex te habitura non ſit lip- ſana, quàm modicum cinerem, ſciet tamen iſto ſe facere non celebrem tan- tùm, ſed invidiæ obnoxiam. Tan- tillam horum cinerum particulam magni muneris locò magnis dabit Principibus: & ipſe Agnatus tuus Vincentius, Mantuæ Dux, iis applici- tis ſemel iterümque redditus ſanitati, non omittet cum aliis viris potentibus cœleſtes tibi apud Vaticanum ſedem honores procurare. Quid faciet de te ſocietas? Tua illa oſſa, ut pretio- ſum hominis DEO cari ſpolium, in tumba ſervabit argentea, auro inter- micante, & omnes circa aram parietes veſtiet, longa anathematum ſerie ut glorioſis trophæis, quæ accepta be- neficia teſtentur: Te indigitabit orci terrorum, cujus præſtygiæ e corpori- bus infeſtatis nomine tuo implorato diſſipabuntur Romæ: Te Collyrium oculorum, qui amiſſam lucem ad tuæ Iconis præſentiam recuperabunt ſenis. Te Morborum averruncum; qui ad oſſium tuorum contactum languentia R. P. Negneri Panegyr. membra deſerent Peruſiæ: Te vitæ jam fugientis ſervatorum, cujus appa- rentis beneficio Moribundi proferent vitam jam deſperatam in Italia. Et tu interim interrogas: quid mecum aget ESU Societas? en, reſpondilſ- ſem ego, quid de te factura ſit Socie- tas. Et quod factura eſt, parumne tibi videtur? Atque ita, ut redeamus, unde ſumus digreſſi, perfuaſiſem Aloy- ſio, ut aliam oppugnationem non ha- beret præter hanc, abjiceret bene ani- matus, flagra, cingula aculeata, & hiſ- pida lateri deinceps non admoveret 5 fauces porrò & ventrem jejuniis non cruciaret, ſaltem tam rigidis; cum plus periculi habiturus eſſet, ne ſui æſtimatione inflaretur, quàùm animum tanquam inutilis ad omnia, deſponde- ret. Sed re vera nihil ego ſie hortan- do profeciſſem: ſola mors quietem ac pacem parere potuit membris tam immaniter laceratis. Quamquam nec ipſa mors, ut quod res eſt, dicamus, ſine inſolito tormento fuit. Cùm enim poſt ſumptum jam ad longum æternitatis iter Divinum Viaticum hæ- reret prope in labris fugitivas & an- helus ſpiritus, per communis ſervato- ris viſeera Præſidem ſuum rogavit; liceret bonâ ejus veniâ famulorum ali- cui ſævire à capite ad calcem, in cor- pus, cui tam molliter in vita parcitum eſſet. Quid ampliùs expetere Aloy- ſius potuiſſet, ſi pro atroci laniena, quàâ ſemper debile corpuſculum affli- Xerat, quàm molliffime illud ac blan- diſſime habuifſſet? Veniant, precor, veniant, quotquot Mundus habet gra- vibus ſceleribus obſtrictos, & audiant 1 ultima 82 PANEGYRICUS SEXTUS, ultima moribundi Angeli vota! Pa- rum illi fuit, in non profuturâà me- dentium curâ plurium menſium lentè & ſtillatim ſorbere pharmaca, ut tan- to diutius acriuſque amarities crucia- ret: parum fuit, quòd ille uni ſemper incumbens lateri paulatim putreſceret, ut tanto acerbior morbus foret: parum fuit, quòd nunquam tot inter dolores lenimen ullum, ullum ſolatiolum, ul- lam retocillationem, utut minimam, admittere voluerit; quaſi inquam hæc omnia parum, aut nihil eſſent, ro- gat inſuper membratim dilacerari; ad ruborem excutiendum: cui, niſi no- bis', AA. infelicibus, qui tot onuſti peccatis, tot nutriti delitiis, tot com- moditatibus per omnem vitam uſi, ſperamus tamen mori pleni ſolatio, ubi gemitu vel unico priùs pro reatu tam multiplici ſatisfecerimus? Tu in- terim, Aloyſi! quò ſperabas votis tuis pertingere? An ut amicàâ manu pars tibi obtingeret illorum pro Chriſto cruciatuum, quos à manu barbara tot votis expetieras? Ne dubita, ſi in vita Martyris appellationem aſſecutus non es, Martyris tamen in cœlo laureola tibi non deerit. Aloyſio non deerit Martyris Laureola? Ita omnino AA. non deerit: Teſtem habemus ejus rei exceptione omni majorem. An igno- ta vobis eſt S Maria Magdalena de Pazzis, Carmeli flos, noſtræ urbis glo- ria, noſtri ſæculi ſplendor? hæc eſt, quæ teſtimonium dixit in cauſa, in qua verſamur. Inter illuſtriora, quæ cc- 1o illi objecta ſunt ſpectacula, illud fuit, quo Aloyſii noſtri cœleſtem bea- titatem contemplari illi licuit. Adeò illam attonuit ſpectaculum tam inſo⸗ litum, ut extra ſe rapta has in voces erumperet: O quàm magna eſt glo- ria Aloyſii, filii Ignatii! non credidiſ- ſem unquam, niſi vidiſſem. O quàm magna eſt gloria Aloyſii filii Ignatii! videtur mihi (ipſa annumero ſanctæ virginis verba) videtur mihi dici quo- dammodo poſſe, quòd non ſit ulla in cœlo tanta gloria, quantà ille frui- tur. Dico vobis, quòd ſit magnus Sanctus, & ego optarem, ſi liceret, ire per totum Mundum ad hoc præ- dicandum. Tum interſiſtens aliquan- tum, ſic proſecuta eſt. Aleyſius fuit Martyr incognitus, & fuit etiam ſui ipſius Lyrannus. Attexuit ſubinde alia multa, quibus & ejus præclara pro- merita, &, quæ his in cœlo reſpon- dit, gloriam ac mercedem ſane quàm magnific? & formulis exquiſitiſſimis conata eſt explicare. Quid jam vo- bis videtur, Auſcultantes, ſatisne au- thenticum hoc eſt aſſertionis meæ te- ſtimonium? Quamquam quid ambi- gimus, an Aloyſius in cœlo habi- tus ſit generoſus Martyrum æmulus, dum ipſa mors ab eo obita plus à vi aliunde illata, quàm à naturæ reſolu- tione proveniſſe videtur? Ipſe, ipſe, nimio alios juvandi ſtudio impulſus, eam veſtigatum ivit in Noſodochiis, majori ægrorum numero refertis, & quorum morbi magis contagioſi. In illa enim lue communi, quæ tam multos Romæ eo anno depaſta eſt, tamdiu rogando inſtitit, dum per Præ- ſides diu repugnantes liceret offerre diſcrimini vitam; quam reipſa obtu- lit, ut etiam ſpontanea communi ſa- luti Uiinbetutßte lynocen 1, hudet n M. bes onm; 1b! 1rit Mun len iui llu Pittiꝛ on bebet anter er, umam aligvam ncelelun ele, i reconium comt Flemper Anot fn lie Alorſins comp le iqvam multos gtin eins potenti el i Mnchpi,, gaine 1 gum nomine M. Immchorumbtincip Uehinn, guim mait Noginguigte coniin Uüum ciſeiplinas in Peis in DEUM ad ingementa; hi memin, ii Unisigner e 3 cuſtodi⸗ 1. Wnda cbisteneiig.n⸗ ſoria, quanti ile ini. bis, quo ſit mngnu oOptarem, ſi licae undum ad hoc Nr n interſiſtens iln. u elt. Alſeti , fiit etian 1 Attervit lubinde ain & ejus praclaa ple un his in colo teipor⸗ cmercedemn lane guin ormulis exquiſhtifban icare. id jam 0⸗ ulcultantes, ſatigne ir eſt aſſertionis mer Vamqvamn quid untt Noyſius in celo hͦ 16 Matyrum amli 1t eo obitn Plidi URm haturz felol- ſe videtur? lyſe⸗ ſe randi ſtudio inplun vit in inee keleniß magis cont a colmmuni, Jue Nolodoclis? X appellari poſſunt Martyria. DE B. ALOYSIO GONZAGA. 83 luti victima ceciderit. Niſi fortè malumus dicere, ideo fuiſſe Marty- rem; quia opera illa, quibus in pro- prium corpus ſevereé animadvertitur, in peccatoribus Pœnitentiæ appellari deberet; in Innocente, jure optimo De hoc tamen quidquid ſit, an non ſaltem magna vobis videntur illius promeri- ta, qui in Beatitatis regno communem habet cum Innocentibus & Peœniten- tibus gloriam; illo ſcilicet gemino agmine, quorum alterutro continetur, quiſquis illius Patriæ civis, & ſanctus Non debet autem mirum vobis videri, unam aliquam Civium veſtra- rum delectam eſſe, cui Aloyſianæ glo- riæ præconium committeretur. In- gens ſemper Amor fuit, quo urbem hanc Aloyſius complexus eſt. Hic ille aliquam multos vitæz ſuæ annos egit in ejus potenti clientela & obſe- quiis Principis, qui non dignitate mi- nùs, quàm nomine Magnus, in uno ſe tam multotum Principum decora com- plectitur, quàm multos ille ſanguinis propinquitate contingit. artium diſciplinas incubuit; hic ejus pietatis in DEUM ardor nova ſumpſit incrementa; hic, quod jam dicere memini, arctioribus vinculis ad puri- tatis virgineæ cuſtodiam ſe adſtrinxit. Hinc ille nunquam urbis hujus ſine dulcibus teneri affe cts ſenſis recorda- batur, & ubi cui amico ex interiori- bus aliquo ſermo illi erat, blandà no- menclaturâ, ſuam appellare Floren- tiam, ſolitus erat, ſui Spiritus matrem, Hic ille ad & cui puerilis ſuæ virtutis, qualis qua- lis demum illa fuiſſet, incrementa, ro- bur, & conſtantiam deberet. Et du- bitemus, an quæ tam cara olim illi vi- venti fuit, non multo jam carior fu- tura ſit in cœlo triumphanti? Scio, alias inter notitias, quas nobiſcum vir- go illa veſtra, Seraphinorum æmula, communicavit, hanc quoque fuiſſe; quòd in cœlo Aloyſius efficaciſſime pro iis, & ſummo cum ardore inter- cedat, qui quoquo modo ipfi, maxi- mé in via Spiritůs, commodaſſent. Quod ſi ita eſt, quas ille preces fundet hac pro urbe, quam ille agnovit non tantùm nutricem ſui Spiritus, ſed ma- irem? Id unum ſupereſt, ut viciſſim vos ejus petatis opem, illà ſpe, ill4 fiduciâ pleni, quæ tam benigno Patro- no & Advocato reſpondeat; ut cre- briora illi exhibeatis obſequii veſtri argumenta, certiora amoris in eum ve- ſtri pignora demonſtretis. De quo ambigere vobis licet? quòd non tan- ta ſit ejus Patrocinii efficacia, quanta eſt amantis benignitas? Sed ſcire vos velim, quòd ſuperſtes etiamnum ani- mi ſui arbitris hoc arcanum credide- rit, quod momenti eſt ſane quùm gravis. Quòd ipſe (verba ipſius funt, quibus nihil additum) quòd ipſe, in- quam, nullum negotium, magni, aut exigui momenti, DEO unquam com- mendaverit, quod optatum ad exitum non perduceretur, quantumvis alio- rum judicio multis implicitum nodis, & inextricabile. Si tantum autem ſuperſtes potuit, quanto amplius in cœlo; & ſi tantum aliorum, quanto L z plus 34 PANEGYRICUS SEXTUS. plus veſtràâ causâ, Plorentini? An pignus ejus in vos beneficentiæ de- ſideratis? Florentinus fuit nobilis ille de Ridolfis infans, cui tam atro- citer deliranti, ut pro ſano agere nihil poſſet, reddita eit ad Beati pre- ces, quies & ſanitas. Florentina fuit illa DEI obſequio addicta Virgo de Carlinis, cujus, gangrænam tam pe- ſtilentem, ut periti incurabilem di- cerent, opem rogatus Beatus perſa- navit. Florentini etiam alii, quos nomine non exprimo, quia ſuperſti- tes, & forſan præſentes, quorum, Propriâ ſyngraphâà teſte, alius ex- emptus eſt præſentiſſimo ſuffocatio- nis in aquis periculo: alii tuber in genibus, deſperatæ curationis, dilſ- pulſum: ſedati alii intolerabiles co- licæ dolores, alii aliis gravibus in —— —— 2 . periculis ac moribus mortis vel rinz gentis e faucibus, extracti. Et vos ſpei nihil reponatis in Protectore tam illuſtri, tot pignoribus propenſi in vos ſtudii voluntatiſque acceptis? Omnino, omnino, Aloyſi mi! ag- noſce, quacunque cœli parte nos deſpicis, voluntatem noſtram ac ſtudia ſinceriſſima, dum ad Te nos vertimus, ut Te invocemus: Acci- pe noſtra vota, proba noſtra obſe- quia, audi ſupplicum preces: non obliviſcere Matris ſpiritus tui, tam tibi caræ, tam tibi dilectæ Floren- tiæx; & illos præcipuèë Magnos Prin- cipes „ quibus ſervire in terris in- fra dignationem tuam eſſe non duxiſti, protegere tibi cordi ſit jam beato. * „ — SANCTI- lli aten tinni Debntwr fum calim ihi, pre fum relige — eßgere in lt, ſe mw ili qu⸗ Etl non palpebras ilt gemittat, nec nlis cedere ubnis ue tamen nod a ulnl eſt penitus, Alen, guisctis Oumin kquilsszcien gue ulch, ſ terum bramig hee Ppilla in i ebeingo: n 6) (†) (962 8 woni vel in. ðð . èòèä cetg! SANCTITAS SUI CONTEMPTRIX PANECGYRICUGW PRO LUOE OMNIBUS WMANCZYTS 2 Fföſtä dictus Muting. Mihi autem nimis hbonorificati ſunt Amici tui DEUS;. Pfal. 138. &c. probe noſtra elſt. plicum preces: n tis ſpiritus tuj, tmn tibi dilece Floren. trcipue Mignos bii-- 8 letwite in terrig i. nem tuam eſſe non Otegere fii coti jam bendo. * 4 GN. — Elebratur multorum Autho- rum calamis Aquila, quòd ipſa, præ quàm animan- tium reliquæ, irretortum . defigere in ſolem oculum poſſit, ſic ut illi quodammodo im- merſa non palpebras moveat, non cilia demittat, nec unquam ejus ſe radiis cedere ſubmiſsè fateatur. Ad me tamen quod attinet, perſuaſum mihi eſt penitus, vehementer eum hallucinari, quisquis hâc caus4 ocu- lorum in Aquilis aciem dilaudat. Ne- que enim, ſi rerum momenta recte libramus, hæc pupillarum vivida quæ- dam vis ac vigor eſt; ſed ſtupor & hebetudo: fiquidem craſſities earum facit, ut illa luminis verbera aut jacu- la inſenſiles non feriunt, dum interim nos, quorum pupillæ magis perfectæ, magisque ſubtiles ſunt ac delicatæ, mi⸗ nùs patienter eos ictus ferre poſſu- mus. Haud abſimile quid dicenduns mihi videtur de illis, qui hac die au- dacter volunt defigere obtutum in lu- centiſſimam illam gloriam, quâ ſan- cti Ceœlites ſtelliferos ſupra orbes cun- cti perfruuntur. Si iſtorum aciem vis illa lucis non hebetat, aut per- ſtringit, id non inde eſt, quòd acu- ta admodum, ſed obtuſa ac hebes eſt. Hinc bonâà veſtrâ veniâ: AA. non ſerviam hodie mori tam uſitato, ſed eò converſus, unde minus ſit men- tis pupillas offendendi aut hebetandi periculum, demittam oculos ad con- templandam quidem Colitum glo- riam, non tamen quam in cælo, ſed quam in terris habent. An enim ſo- la hac non præbet ſpectaculum ſpe- L 3 Katore 86 PANEGYRICUS SEPTIMVUS, cCtatore ſuo digniſſimum? Pronuntiet Pſaltes Regius, qui olim ſingulari fa- vore ad eam vatidico ſuo Spiritu ſigil- latim contemplandam intromiſſus, non potuit non ſanctà quâdam invidi4 ferri illos erga Juſtos, qui in futuris gratiæ ſæculis tantâà magnificentiâ à Chriſto erant tractandi: & idcirco denique attonitus in ea verba proru- pit; quòd revera DEUs ſervis ſuis plus juſto honoris conferat, videa- turque pluris, quàm mereatur, face- re omne quantumcunque tenue obſe- quium, quod ab iis acciperet: Mihi autem nimis honorificati ſunt Amici tui DEUS: nimis! nimis! Liceat igitur per vos, AA. mei! pruritui cuidam meoò ſatisfacere; mutato eum in finem, hac quidem vice, methodo ac ratio- ne, quam, rectene, an ſecus, non dixerim, meis in Concionibus tenere ſum oblitus. Non procedam hodie viâ rationem, ſed ad ſcopum meum tendam argumentis factorum; objici- endo veſtris oculis, quaſi in proſce- nio, ordinatam omnium honorum pompam, quibus aut viva, aut mor- tua, vel ingratiis ſuis, gaviſa eſt ſan- ctitas, tam profunda cæteroquin ſui contemptrix: sicque manifeſte de- monſtrando, quùàm procul aberret à ſcopo, qui ad magnos, etiam inter Mortales, conſequendos honores, aptius medium eſſe judicat, ſectari illos cum ambitioſis, quàm fugere illos cum humilibus & modeſtis. Is ſal- tem Concionis hujus meæ fructus exi- ſtet, ut veniatis in agnitionem veri- tatis momenti ſane quàm gravis; quæ eſt: quantopere Deo cordi ſit, ut mag- na in æſtimatione ſint apud mortales, illi, qui inter eosdem ſtudiose pro⸗ curant eſſe neglecti atque contempti. Liceat dicere quod res eſt: nun- quam ego potui extorquere à me alſ- ſenſum illi quorundam opinioni, qui ſibi perſuadent: non eſſe gratius ac- ceptiusque DEO ſpectaculum, quàm videre ſervos ſuos, dum hic degunt, afflictos, illuſos, oppreſſos, contemp- tos: neque plus quàm Ethbnici plane hominis effatum eſſe cenſeo illud Se- necæ, de Providentia affirmantis: nul- lum Jovis oculis acceptius offerri poſ- ſe ſpectaculum, quàm Socratem ho- minem illum tantæ prudentiæ, in te- tri carceris ſqualoribhus tabeſcentem; aut Attilium; illud Juſtitiæ & fidei prodigium, diris cruciatibus laniatum. Non ita, non ita parùm ſervos ſuos amat DEUS, ut unquam illorum ca- lamitatibus gaudeat. Si enim, ipſo teſte Seneca, etiam mileri hominis animo Malevoli ſolatii genus eſt turba miſerorum, quanto magis tale id eſſet animo DEI Beati! Gaudet ipſe, non nego, tantum amari, & videre ſe amatum à ſuis, ut ipſi, quantum in ſe eſt, parati promptique ſint ad fe- renda quælibet incommoda, ad quem- libet incurrendum contemptum, ubi in DEl gloria poſtulet: ſed ſimul mo- dum ille reperit faciendi ut incom- modum commodo, & contumelia ſit honori. Imdò nihil ille magis cu- rare videtur, quàm ut ſervi fui ad- huc inter mortales exaltentur. Ad- vVerto 551 „ 7. C0d Nert⸗ u 1 go ens N 4 nonnt At 6 mtelui n B lhui cum Dotn 1 r ſu Prrl a 4 5 Adentes, 4 noc CuIn ellerent: 6 nn s groglo ſn agnellam liiu Nurdo Abbit⸗ leyte mate cnr Mlun litri os Aucutiültere litginno umplin⸗ 1el Ail, wod umoco leccideri, lgbus Cun eoftum o lbjectt tes cxten es, olnnes ddit, Pefantes, oties 127 erunt Leones Nulini aſis, nunc ſncinus letrent, u 20 1e; nunc ut excubiss ventn atrondus, Fiinium: nunc ur Vhſtrarent, ut dimo mne nt velpillones, Ranarent, ut MA a: ei grego can Aiktignntetur ziti dun tla vo ge l mimad,eneben batin drcie, enten a. (1.. amnd nrelint: jnn⸗ . Dern Mtur Pus, & los 5, B re guoc reg eſt un. ertorquere! . 1 undam Opinioni gi non eſſe gratins 1. pe nculum gun 38, dum hie gegnt oppreſſos, contemp- Auim Etbnici phine eſle cenſeo illid de. tia affirmantis: nul. acceptiusoferti pol. Juam dockatem ho. te prudentiz, in t. loridus tabelcenten ilud juſtifie led cruciatibus laniatunn, 1 parum ſervos ſids unquam illoruma⸗ eat. Ki enim, i0 lam mileri homins ſolati gerii i mii to magis tale ic eſet 1! Gaudet iple, non mari, & Vigere l ut ipſ, guantom mmptique ſit a0 ⸗ commodt,a quen. n contemptum, Ul ſtolet: ſed ſinu nr ſaciendi vt jnoon & comtunelt Haii iengte Gam ut ſari Mi4 . ales Milentu un FESTO OMNIUM SANCTORUM. 87 verto igitur, quòd ipſe velut impa- tiens moræ, quâ gloria eorum diffe- ratur, cœprit nonnunquam illos il- Iuſtrare, antequam naſcerentur. Hoc ille egit cum Dominico Patriarcha, cujus naſcituri præſagium fuerunt vi- ſæ faces ardentes, quæ tenebras diſ- pellerent: hoc cum Andrea Corſino, cujus prognoſticon fuit lupus mitem in agnellum mutatus: hoc cum Ber- nardo Abbate, repræſentato ſub ſche- mate catellorum latrantium. Si clau- ſos adhuc matris utero honoratos vo- duit, quanto amplius jam natos? Sa- tis ſit dixiſſe, quòd illos eximios quo- dammodo reddiderit ſolitis naturæ legibus, dum eorum pedibus & arbi- trio ſubjecit res cæteras conditas om- nes, omnes addictas, omnes obtem- perantes. Quoties Palæſtinæ deſer- ta viderunt Leones ferociſſimos fa- mulari Juſtis, nunc ut jumenta, quæ ſarcinas ferrent, ut Zoſimo Anachore- tæ; nunc ut excubias, quæ eos tue- rentur à Latronibus, ut joannem Si- lentiarium: nunc ut duces, qui iter monſtrarent, ut Simonidi Pœnitenti; nunc ut veſpillones, qui ſepulchrum ijis pararent, ut MARI.Æ— Ægyptia- cæ: eâ credo causâ, ne beſtiarum ulla dedignaretur viris ſanctis ſervire, quibus talia ſuo à Rege obſequia præ- ſtari animadvertebant. tharina Suecica extremo pede Tiberis undas, quæ fractis ripis, & fide ur- bis Romæ damno graſſabantur; & iſtæ ſubitò timidæ ſuos intra limites recedunt: imperat montibus Thau- maturgus, & illos loco movet: im- Tangit Ca- perat igni Marcianus, & illud extinz guit: imperat ventis & turbinibus Xaverius, & illos ſedat: & quando Mutius eremi cultor, ne tenebræ Vit. PP. l. proficiſcentem opprimant, ſolem ve- 2. c. 9. lut otioſum aut tardiùs promovere, aut ſiſtere gradum vult, voce ille uni- ca totam cœlorum machinam reddit immobilem. Pronum nunc eſt cogitare, an DEUS ſervos ſuos honorari voluerit ab hominibus ratione præ ditis, dum vel inſenſatas beſtias voluerit eorum honoribus famulari. Eant igitur ho- mines Juſti, intra nemorum latebras ſe abdant, penetrent in alpium viſcera, nullo humano pede trita, defodiunt ſeſe in cryptis profundiſſimis, ut ho- minum notitiam fugiant: tantum hoc illis proderit, quantum auro, ſepeliri, nequis illud quærat, effodiat, ut Mo- narcharum Regiis ac Palatiis inferat. Quis dicere poteſt, quot ſolitudines mutàrit £Ægidius, ſolum ut à plauſi- bus ſe ſubduceret, qui ubique ejus veſtigiis inhærebant: quàm muſtas Antonius, quàm multas Hilarion mu- tàrunt? Sed nullo effectu. Majores enim honores incurrit Ægidius in Galliis, quàm vitaverit in Græcia, uſ- que eò, ut Regem ipſum ad antri ſui limen ſupplicem videret. Antonius autem & Hilarion, quocunque pedem intuliſſent, eò ſequaces totos popu- los trahebant, nunc ab orci malis, nunc à bonis cœli geniis proditi, nunc à feris, & ſi non ab aliis, à ſuismet pro- digiis, quæ ſemper poſt ſe, tanquam gygan⸗- 88 PANEGYRICUS SEPTIMVS, gyganteorum ſuorum greſſuum veſti- gia relinquebant. Abjecit ſe Philoſo- phus ille Alexander ad ſordidam Car- bonarii conditionem, ut atràâ illa fu- ligine virtutis ſpendorem offulcaret. Habuit tamen, qui nolentem prode- ret, Thaumaturgum, qui ad gradum nobilis Sacerdotii promotum præfer- re ceteris lumen juſſit, quod minus recte? fumo tentaverat obſcurare. Quid illi Amphilochio, qui ſubinde Iconii Infulas geſſit, profuit tot re- ceptus ignotos quærere, ut obſequia locorum habitatorum effugeret? De- ſcenderunt eam in ſpecum e ſideribus Angeli, ut ſuis manibus Epiſcopum initiarent, ne obluctari jam poſſet paulò poſt ex urbe venturis ad eum in ſuum Præſulem eligendum. Quid Remigio, qui Rhemenſem dein Ec- cleſiam Præſul gubernavit, profuit tam ſeſe obſtinate opponere ad my- tram invitantibus? Deſcendit eâ in pugnàâ ſolis radius, ut ſuis ſplendo- ribus ejus tempora coronaret: unde obluctari porrò non potuit multitu- dinis deſiderio, quæ turmatim ad eum venerandum humi ſeſe abjicie- bat. Quid plura quærimus? Non erat eâ ætate homo externa ſpecie ab- jectior Sabâ, pedum nuditate, ſqua- lore veſtium, capilli impecti horro- re, omnis decoris negligentiä. Et tamen quamprimum ille obvius fuit Imperatori Anaſtaſio, homini ſuper- biſſimo, mox illi omnium geſtuum humilitate habitus eſt honor, Angeli, qui comes illi ire videbatur, dignita- ti reſpondens 3ͦ admiſſus eſt ad be- nignum alloquium, magnis cultus muneribus: nec id ſemel tantùm; iem- per enim deinceps Regiæ fores illi pa- tuere; quin & intima Palatii adyta, & quod plus eſt: Juſtino ſubinde S Juſtiniano, inclytis Imperatoribus, Sabas Oraculum Aulæ fuit, diribitor favorum, & totius quaſi Principa- tus Moderator. Ille enim utrumque ſuo conſi- lio impulit, ut ſapientiſſimas contra Hæreticos leges fertent, tributorum gratiam Chriſtianis facerent, Inopum commodo præclarè dotata noſoco- mia erigerent, Templa Magnificentilſ- ſima Divorum honori fabricari cu- rarent; nec unquam in Palatium ſeſe inſimulabat, quin Imperator cum Au- guſta Conjuge ad ejus pedes provol- verentur, ut nudipedem iſtum ad be- ne ſibi precandum inducerent. Nec tamen vel iſti honores in compara- tionem venire poſſunt cum illis, qui- bus Simeonem primum, mox etiam Danielem, pannoſum utrumque Sty- liten, affectos vidimus. Afcendit uterque Calumnam, ut procul eſſet ab omni cum hominibus commercio; & ibi detormati, imò aſpectu formi- dabiles, non jam homines, ſed duas belluas reterebant. Et tamen quis honores explicet, qui illos hoc in ſtatu perſequebantur? Tota quodam- modo teſte Theodoreto maria po- pulorum circa eorum columnas in- undabant; omnis conditionis, omnis linguæ, Iſmaeëlitæ, Perſæ, Armeni, beri, Homeritæ, Hiſpani, Britanni, Galli⸗ £ 2 um pfoc. um offeingg u⸗ hant d unumdv⸗ rimis Mumdi ho Impernor Theo⸗ nen, oe pidurtinr lelep conli⸗ moebintn ſpumarbitio nepotl r: guem 1 fnem rcinns, perlonm nluns, lepe colt Alcendebet, ſepil or Leo, non Gill Neyve boc content lt lenper le ad lib niputridis e yermin Ginonnunquam ſe we kaliner petene Aeris: Oſtendunt welcet alj borticn nn gelitioſas, Vil oe homine majus . Ulels portentum non Ni l tamen ceurni 1 iin tanti te n Weritate ee, n giienle . gbam citd Dds Contumelir ſie Duniende) a d flas un noſtris indutus lnn Nts Impemmorſu, Ak bit, Cirbitor fus gual Püinche. trumque ſuo conl⸗ Apfentiſſimas cont lenent, tribototlun lacerent, lnopum late dotata noloco⸗ empla Magnifcenti⸗ honoti fabricati cu⸗ wam in Palatium ſele nlmperator cumn 4⸗ 4 ejus pedes proro/ Sipedem iſtum be. m inducerent. Nee onores in comparr oſlunt cum illis gor rimüum, mox etin olum Utrmqbe ⸗ vickimus. Mencit m,ut procll eſelil nibus commercic,d imd apeltu fom 1 bomines, led / . Et timen on ni ilos hoen FESTO OMNIUM SANGCTORUM. 89 Galli, Itali; qui ſubinde patrios ad lares reverſi effigies eorum quàm pro- ximèe ad verum effictas ſecum refere- bant, ſic ut ſuperſtite etiamnum Si- meone Roma plena eſſet ejus Imagi- nibus, quas non minùs in Nobilio- rum procætonibus, quàm in plebeio- rum officinis ſuſpenderant. Venie- bant ad utrumque hunc ſui oſorem à primis Mundi Monarchis literæ, ab Imperatore Theodoſio ad Simeo- nem, à Zenone ad Daniéelem. Cum ipſis agebatur de Republica, ipſorum conſilijs movebantur Exercitus, ip- ſorum arbitrio negotia adminiſtraban- tur: quem ad finem Imperator ipſe Marcianus, perſonam veſtibus diſſi- mulans, ſæpe columnam Simeonis aſcendebat, ſæpius Danielis Impera- tor Leo, non diſſimulatâà perſonâ. Neque hoc contentus Leo, demitte- bat ſemper ſe ad libanda pedibus ſe- miputridis & verminoſis oſcula, du- Ctis nonnunquam ſecum, ad vivum hoc cadaver ſpectandum Principibus exteris: Oſtendunt, dicebat, per me licet, alij Porticus ſuperbas, Ther- mas delitioſas, Villas Magnificas, hoc homine majus ego in Provincijs meis portentum non habeo. Quodſi tamen inter plauſus tot Nationum, tötque Monarchiarum, quibus honorabant ſanctitatem ſui contemptricem, inventus eſt quiſpi- am tantâ temeritate, ut eam vilipen- dere, aut offendere non vereretur, quàm citò DEUS partes ſibi ſumpſit contumeliæ vindicandæ, & offenſæ puniendæ? Paſſus quidem ipſe eſt, cùm noſtris indutus exuvijs nos inter R. P. Segneri Panegyr. verſabatur, graves contra nomen ſu- um calumnias; nec juſtàâ indignatio- ne commotus eſt, cum Seductor, Dæmonium habens, & potator vini appellatus; At ubi S. Narçiſſum Pa- triarcham protervi aliqui Juvenes hy- pocritam appellare non ſunt veriti, an non mox hunc ulcerum ſanjies ar- roſit, illi cæcitas ſuum ſcelus aperuit? Si ſanctum Arnulphum Epiſcopum Aulicorum aliqui non ſunt veriti, ut foœdaà libidine infamem traducere, an non conkfeſtim hunc ignis, illum fer- rum abſumpſit? ſi aliquot perditi pu- doris puellæ Jacobum Niſibitam ex- Theod. de ploſerunt ùt ſemifatuum, an non mo- Vit. PP, mento eodem incanuerunt omnes, ex formoſis puellis anus repentê ru- goſæ & decrepitæ? contra quàm vi- ris illis honeſtis accidit, qui in tenuis obſequii, S. Juliano Martyri præſtiti, Greg, Tu- gratiam repente canos in favam Cæ- ſariem, ſeniles rugas in juvenilem vigorem mutârunt. Imdò cui tan- dem ex alijs creaturis ſuis permiſit DEUS, ut ſervorum ſuorum alicui plus obeſſent, quàm quantum ipſis erat opportunum ? Non permiſit hoc igni, qui coactus eſt indemnes ſervare Theclam, Priſcam, Pontium Eleutherium, Cyrillum. Non per- miſit aquis, quarum tergum impun? calcavit Maurus, Raymundus, Pi- rinus, Martinianus, Hyacynthus. Non permifit belluis, quæ parcere juſſæ ſunt Martinæ, Cerbonio, Pri- mo, Feliciano, Dorimedonti. Non permiſit ferro, quod intactos idcir- co reliquit Villebrordqdum, Timeo- nem, Patritium, Apollonium, Ore- ſtem: Lunæ 5. 3 PANEGYRICUS SEPTIMVUS, ſtem: quodſi autem nonnunquam his inſtrumentis ea relicta vis eſt, ut Juſtis vitam adimerent, non ob aliud relicta eſt, niſi ut eorum triumphos redderent clariores. Incredibile enim dictu eſt, quan- tum gorum gloria his ex cruciatibus ſumpferit incrementi. Sufficeret ad hoc adſtruendum conſiderare eorum corpora, multo quàm in vita fuerant ſæpe pulchriora ; alia autem omnis tabis & putredinis tot annorum in- tervallo expertia. Non balſami, non aromatum vir- tus tanta eſt, ut impedire vermium exercitus, & ſcorpionum agmina va- leant, quò minùs, triumphantium in- ſtar Monarcharum, cadaveribus in- ſultent; ſic ut ad vitandam tantam ignominiant maluerint Æ£gyptii à morte, neſcio quà tenaci mixturâ, du- ra inſtar metalli reddi ſua corpora; Ro- mani verò famoſis illis rogis ſuis in cineres redigi: quaſi verò non etiam fragiliſſimus his cineribus, & fictitio ærei edax tempus ſuos infigere dentes poſſet. Sed abſque his infelicibus re- mediis, quàm crebrò Sanctorum, eti- am antiquiorum, corpora, intacta manſerunt & illibata; Tale eſt B. Catharinæ Bononiæ, Ubaldi Eugubij, Zitæ, Lucæ, Magdalenæ Florentiæ, Franciſci Goæ, & aliorum plurium, quibus quo minus vivere dicantur, ſola vox deeſt: ſi tamen vel hæc de- eſſe dicenda eſt, cuùm etiam loqui non ſemel auditi ſint aut ex feretro, aut ex tumba, & ſe implorantibus benig- nè reſponſa reddere. Hinc ſcio, mul- torum ex ipſis, priusquam mortalem hanc ſarcinam ponerent, votum fuik- ſe unicum, utquidquid ſui in hoc exi- lio maneret, aut in campos deſertos, aut fimeta ſordida, aut fœtentes cloa- cas abjiceretur. Quâàm belle autem votis tam abjecte de ſe ſentientium ſatis factum eſt? Surgunt quotidie no- va, eorum dicata honoribus, ſum- ptuoſiſſima templa; eriguntur omnis generis ornatu ſuperbæ Aræ, forman- tur ſimillima vivis ſimulacra. Mittit pro tributo varium & nitentiſſimum Marmor Lydia, mittit Arabia odoris & pretii inæſtimabilis thymiama. Si Peruvii fodinæ ſubmittunt aurum, hu- jus fulgentiſſimis radiis eorũ circum- dantur capita: ſi gemmas donat Ery- threum, iis coronæ diſtinguuntur; ſi- ſericum Phrygia, hoc eorum oſſa ve- ſtiuntur. Neque jam his tributis co- gendis armata manu opus eſt, quæ cœli imperia exequatur. Currunt ſpon- te ſua hilares populi, & illa offerunt, & ſæpê ut ſplendidiùs diteſcant ve- ſtiaria ejus, qui latere volebat contem- ptiſſimus, & auro ſe exuunt ſponſæ, & ex abacis argentum ſponſi depromunt. Fabricati ſunt, quis hoc neſcit, multi Principes Mauſolæa magnifica, in qui- bus cineres venerandorum Majorum ſuorum reponerent; ſæpe illa ornâ- runt auro, ſæpe gemmis undique di- ſtinxerunt. Iſta tamen fabricati ſunt ſpoliis & oppreſſione egenorum, æ- rarii gemitu, bonorum ademptorum confiſcatione. Ubi unquam priva- torum aliquem reperire fuit, qui hunc ad finem opes ſuas offerret, & ſuos ſpoliaret lares, ut alienum Kpuſchrt OecU⸗= igenmmni in Omnettibveſmn, Qunnuli, 1 tunt Platis, nerent? goum mi donsz utin annuos ſendßs teſtus com wuli kui upellecti Otnamenta adhibert im tal munifcentis Dratedes, Locinz, ny iice, Alirſuet 1e, gratum ſacti ſa Uule meminete, de commemoto? pre Conite ſunt . Pminonio, gui e od Pr Chriſto ke Uun nic eſſet enom Omnes Matbildis i ud erum hond⸗ nn ui 6 leerum e lartam. 8 5 tlos entn n Votunm kuif. uid ſü in hoe ne⸗ deeri mos gelertos r letentes cor n belle Atern ele lentientinn urgunt quoticien. 4R honoribug ſn. a; eriguntur ommi⸗ berbe Aræ, forman. ſimulacra. Mitit n& nitentiſſtmum Untttit Arabia oqoris dils hymiama. Fi bmnitunt aurum hu- tadiis eori circum. gemm Conat Erj. nx Giſtinguuntur; ſ hoc eorum olſa ve. jam bis tribotis o. nuopus eſt ux col tur. Currunt ſpon⸗ uli, & illa offerunt, Gidius diteſcant ve- tere volebat contenn⸗ le exuunt ſponled mn ponſideptommt nis hoc neſcit⸗ mult le magnifich in in⸗ randorum Mijolun t; lepe ile onni. emmmis undique . tamen keblicat lunt vas en i nt Aenmn d ſoer⸗ . FESTO O MNIUM SANCTORUM. 91 locupletaret ? Loquatur Pompeij magni truncum cadaver, in ſterili, lit- tore ita derelictum, ut tantillum ter- ræ illi condendo deeſſet, qui tantam ejus portionem victoriis ſuis neſcio, acquiſiérit dicam, an furto ſuſtulerit? Tuntùm in illo viro, quæ ſunt Velleij verba, à ſe diſcordante fortuna, ut cui ad victorias modò terra defuerat, nunc deeſſet ad ſepulturam. Alia ſane om- nia contigerunt in eorum honorem, qui Servatoris ſui amori res conditas omnes poſthabuerant, & reliquerant. Quàm multi, adacti à nemine, ſuis ſe privârunt Palatiis, ut ea in Templa mutarent? quàm multi, ſuis agris & bonis; ut in annuos Sacerdotibus a- lendis reditus converterent ? quàm multi ſuaâ ſupellectili, ut in altarium ornamenta adhiberetur? ſic jam o- lim tali munificentiâ claræ evaſerunt Paraxedes, Lucinæ, Fauſtæ, Priſcil- Iæ, Priſcæ, aliæque complures perlo- næ, quarum ſacri faſti ſumma cum laude meminère. Sed quid tam par- va commemoro? Nõnne Provinciæ totæ donatæ ſunt conſtituendo ejus Patrimonio, qui ne quidem habuit, quod pro Chriſto relinqueret? Lon- gum hic eſſet enumerare donationes omnes Mathildis, Pipini, Caroli, qui- bus S. Petrum honorarunt, qui aliud tandem pro Chriſto non reliquit, quàm rete lacerum, & naviculam ma- le ſartam. Et tamen cum iſto ſuum diviſit Imperium invictiſffimus Con- ſtantinus: huic tam multa dona con- tulit, tam immanes ſumptus fecit, ut frendentes rabie Ethnici, peſſime il- lum traducerent, ſcribere non veriti, illum vitæ annis ultimis e Principe ra- paci factum pupillum prodigum. Decem noviſſimis annis Pupillus ob pro- fuſiones immodicas nominatus: ut in- vidus ejus gloriæ Aurelius Victor lo- cutus eit. Et quale, per DEUM! ſpectaculum fuit, videre tantam Ma- jeſtatem, Imperatorem tot actis tri- umphis clarum, tam multorum do- mitorem Populorum in oculis totius Romæ, ponere capitis Diadema, exue- re humeros chlamyde, non jam ut Davidis æmulus choreas ageret co- ram Arca, ſed ut tractaret ligonem, terram erueret, sicque magniſica ſur- geret fabrica memoriæ Piſcatoris in crucem ſuffixi ſacranda; utque majus etiam reverentiæ ſtudium præſeferret, ſuos veritum, & non à Poetis confi- Cti Atlantis humeros, corbi geſtando ſupponere. O Tiberij, 6 Claudii, 6 Nerones, 6 Veſpaſiani! quis veſter tunc ſenſus fuit, quando ex Orco ſpe- Ctàſtis veſtrum Succeſſorem, veſtrum Nepotem, ad talem ſe ſervitutem de- mittere, ad eum honorandum, quem vos tanquam Mundi peripſema, pro- genitum Natione omnium contem- ptiſſimà, deſpexiſtis? Quis veſter tunc fremitus, quæ ex rancore rabies? ſed cur dixi; tunc ſolum? Nunc, nunc 6 miſeri! par eſt vos fremere plus quàm unquam, nunc in rabiem agi: ſi enim recte Petrus Chryſologus pro- nuntiavit, hæc damnatis poenarum eſt omnium acerbiſſima, videre felites, quos habuere contemptui: quis ergo dolor, quod tormentum veſtrum e- rit, dum cernitis, vos nunc tantâ in Mundo laborare infamiaâ, tantis e di- M z2 verſo Serm. I122. Serm. 66. ad Pop. Antioch. R 92 verſo efferri honoribus, quos vos eſtis perſecuti? ſunt modò bubonum late- bræ, ſerpentum receptacula, Villæ Tiberij, Neronis palatia, Templa Ve- ſpaſiani: Nihil horum inſigne, ſed om- nia deſtructa ſunt, & exterminata: cla- mat Chryſoſtomus: viciſſim autem quanto ſemper ſplendidiorem ad nu- bes erigunt verticem Baſilicæ, Petri in crucem acti, Pauli virgis cæſi, Lau- rentii aſſati, Stephani lapidibus ob- ruti? Neque hoc mirum videri debet: quid enim erant illa Cæſarum palatia, quàm ſentinæ omnis ſpurcitiei, offi- cinæ omnis crudelitatis? ſunt autem Juſtorum tumuli Theatra virtutum, omnis beneficentiæ Gazophilacia. II- las nunc ad tumbas omnia diſtribu- untur beneficia, ac gratiæ, ad has cur- runt afflicti, & robur ac vires acci- piunt ad ferenda adverſa: currunt Mendici, & in neceſſitatibus ſubſidia impetrant: currunt Agricolæ, & agri eorum copioſas fruges ferunt; cur- runt milites, & victorias reportant: currunt Mercatores, & ſecundos na- vibus ventos obtinent, currunt ægri, & à languoribus ſanantur; ipſi etiam currunt criminibus infames, & ſæpè aſylum inveniunt. Quas enim inter mortales gratias repartiri Divina vult Bonitas, quas per ſervos ſuos non largiatur? Hos ille vult eſſe urbium præſidia, Nationum tutelam, ſic ut omnes cum S. Leone fateri debeant, quòd eorum interceſſione Divinæ cen- ſuræ flexa ſententia eſt, ut qui mereba- mur iram, ſervaremur ad veniam. Scit Neapolis, ſuo à Januario defenſa ab PANEGYRICUS SEPTIMUS, aſſultibus Ghilulfi Principis Salernita⸗ ni: Sciunt Turones, contra Evari- ci Gothorum Principis excurſiones ſervati à Martino: Sciunt Pariſii, à ſuo Germano protecti adversuùs fero- ciam Norici Regis Nordmannorum: & tu ipſa, tu & Mutina! ſcis; Gemi- niani tui favore erepta illis excidiis, quibus totam Italiam, turbinis inſtar vaſtavit Hunnus, pro te tantùm non nominatus Flagellum DEI. Profliga- vit, negare non poſſumus, Ramirus Hiſpaniarum Rex uno prælio ſexagin- ta Maurorum millia, omnes Albellæ campos truncis Barbarorum mem- bris, ſanguinis rivis, oſſium aridorum cataſtis opplevit. Sed tota ejus ex- peditionis gloria Jacobo adſcribenda eſt Apoſtolo, qui exercitum Hiſpa- num, jam de fuga circumſpectantem, aſpectabili formâ equo per aêra can- dido vectus, & vexillum expanſum manu præferens animavit. Quàâm ce- lebrem Poëtarum Latinorum carmiæ na reddiderunt victoriam, quam ex Eugenio Tyranno Theodoſius retu- lit? Græcorum Scriptorum calami il- lam, quàâ Zemiſces Scytas protrivit? At cui hæc utraque fuit adſcribenda? Theodoſius Imperator commilitones habuit Joannem & Philippum Apo- ſtolos ; Zemiſces Imperator Geor- gium & Theodorum Martyres, qui omnes quatuor generoſis per aëra e- quis vecti ſpectandos ſe objecêre. Et Apoſtoli quidem, Alpes altàâ nive contectas hoſtium ſanguine erubeſce- re coëgerunt; Martyres verò cam- Porum plana in cadaverum acerva- torum colles mutarunt: hi autem per⸗ inde Tsk tergach , e cettuchen 1 egi⸗ icos luperzion lrpi (ſtaurm mmemblbn It5. Lineniim, nun, gifl ANrimum, I leßser aetne len ſün Pee, echad memotiit uun Du Meſeenl. rinno repoturtt Penne rilium nu ſugentn milin i u Iis Author hit A 1peltabils ſunſt, nt ſo lccemere. Mn le Encenis Adelphon Dhrit, gui paucarum Uetn innumerabiles h ljeet: ſed hujus An guib lomnd ere Ult ad wrlio imic⸗ iclrnon minds ila, 15 Oholte circunlet tnin ulti mandalibe Gns ollii, repentin Rihmunfrne Auihor t ina bn ſz nin r iet, glin 1 rhn u! Non ban i Von Hiidun fm, tutbinig inſtn Ppo te tantiim non um Dl. Peoffer. ollumus, Raminn no prælio ſerapin. la, omnes Abelle Buberotum menn. , oſſium aridorutn de tota ejns er⸗ kobo adlcubend ni exetcitum Hiſpe- 1circumſpe Ranten, equo per zera can- vexillum expanſum nimavit. Qvm ce⸗ Latinofum carmi Gotiam, quam er o Theodoſius tetn. criptorum calmi. es Icytas potiit e kuit adlenibenda erator conmiltone V Philpum 40o 8 Imperator Geor⸗ tum Martyres, gn merolis per eli⸗ Gos ſe objecit , , Alpes Alti e ſanguine enbe artyres yero FESTO SANCTORUM OMNIUM. 73 inde ac illi, conjuratos in hoſtium pernitiem cœlo ventos ac nimbos ſu- um adduxére, & his, Cæſarum ſigna ſecutis, non Eugeniani minùs, quàm Scythæ atroci tempeſtate repulſi ſunt, quæ adverſa & oculis pugnantium infeſta tergum obvertere Cæſareis an- te certamen adegit. Nönne & Hen- ricus Imperator ſæpius ſuorum exer- cituum anteambulones armatos aſpe- xit S. Laurentium, S. Georgium, S. Adrianum, qui fulgurantibus armati gladijs per conſternatos hoſtes trium- phalem viam aperuerunt ? Inſignis profectò ad memoriam luit victoria, quam Dux Melſeeziles ex Gildone Tyranno reportavit, quando parvâ quinque millium manu inimicorum ſexaginta millia in fugam egit. Sed ejus Author fuit Ambroſius, qui aſpectabilis ſuaſit, ne dubitaret præ- lio decernere. Inſignis & illa, quâ de Saracenis Adelphonſus Rex trium- phavit, qui paucarum legionum ex- ercitu innumerabiles hoſtium turmas disjecit: ſed hujus Anthor S. Iſido- rus, qui à ſomno expergefactum im- pulit ad prælio dimicandum. Glo- rioſa non minus illa, quæ Alexandri- nis ab hoſte circumſeſſis obtigit; hi enim cultris manualibus, neſcio quâ ſorte oblatis, repentinos aggreſſores gladijs armatos ſtrenuè rejecerunt: ſed ejus author fuit S. Petrus, qui con- ſpectus animos ad pugnandum addi- dit. Mirumne igitur, ſi hodie urbes noſtræ nullos theſauros cariores ha- bent, quàm alicujus DEO cari lipſa- na? Non Principum qui olim Po⸗ pulis jura dederunt, ſunt oſſa, quæ certatim conquiruntur: ſed ſunt oſſa alicujus hirſuti Eremitæ, aut frater- culi nudipedis, aut ſqualidi Pœni- tentis, aut Martyris in fruſta dilania- ti. Dicat Aula Romana, an non ci- ſtula ejuſmodi cineribus referta, ſit donum, quo carius acceptiusque nul- Ium conferre poſſit Romanus Ponti- fex pietati alicujus Principis de Eccle- ſia benemeriti? Quot idcirco legatio- nibus, quot libellis ſupplicibus non aliud ſæpe Principes flagitàrunt, quàm ut ſimili à Vaticano theſauro locuple- tarentur? Miſit hos Conſtantina Au- guſta ad Gregorium Magnum; nec tamen aliud, quàm ramentorum ali- quid e S. Petri vinculis eſt aſſecuta. Miſit Imperator Juſtinianus ad Hor- miſdam Pontificem, & magni mu- neris locò velum accepit, quod S. Pauli tumbam contexerat. Miſit ad Lucium tertium Caſimirus Poloniæ Rex, & non abſque prodigio impe- travit nuda jam S. Flaviani oſſa. Dixi non abſque prodigio: Cùm enim Rex à Pontifice generatim tantum pe- tiiſſet ſacrum aliquod corpus, quod- cunque dare placuiſſet, intravit Sa- crarium Pontifex, in quo complura ejuſmodi Martyrum corpora ſerva- bantur, &, Agite, dixit, Amici! cui veſtrùm placet in ipſam adeò hinc migrare Poloniam? Hæc vel ſeriò, vel joco ubi Pontifex dixit, ſuſtulit è tumba manum S. Flavianus, quaſi hoc indicio profeſſus, ſe ire para- tum. Atque hoc prodigio electus, translatus eſt inſigni comitum pompè Cracoviam uſque, ubi tanto illuſtrio- M 3 re 34 PANEGYRICUS SEPTIMVUS, re triumpho receptus eſt, quanto majori voluntate eò fuerat profectus. Si hoc loco meminiſſe vellem pom- Parum magnificarum, quibus ejulſ- modi hoſpites in ſimilibus migratio- nibus excepti ſunt, quàm fſolicitè ambiret Genua, illam à me non præ- termitti, quàâ Præcurſoris Joannis oſ- ſa illam in urbem invecta lunt? quùm ſolicite Praga, illam quâ S. Viti oſſa advenientia ipſa honoravit; Roma ipſa taceri nollet honores, qui S. Andreæ Apoſtoli capiti adventanti ſunt habiti. Vincat tamen hodie ur- bes reliquas Conſtantinopolis. Sen- tio me eò occultà vi trahi ad aſpecta- culum, quo nullum curioſius, nul- lum inſolentius poſſit repræſentari: unde & vos eò ſub finem ſermonis juvat mecum ducere, ut videatis, quàâm bellé honorare illos DEUS noverit, qui ipſius causâ non dubi- tärunt, ludibrio haberi atque con- temptui: ſed quæſo attendite. Lapſi jam erant à S. Joannis Chry- ſoſtomi, in ignominioſo Ponti exilio obità morte anni triginta & unus; cùm Proclus Joannis Succeſſor, & di- Ctæ Urbis Conſtantinopolitanæ Præ- ſul, in Oratione, quam de Divi lau- dibus habuit, tam egregiè ejus præ- clara merita extulit, ut omnis popu- lus elata voce expoſceret, reſtitui ſibi Joannem. Sumit mox ardentis Populi Partes Proclus, & ad Imperatorem Theodoſium, ibi præſentem, conver- ſus hortatur eundem ad ſatisfacien- dum juſtæ petitioni, & recuperandum theſaurum tam pretioſum. Jam & ip- ſe Imperator valdè id cupiebat, unde ſancte importunis vocibus magis in- fammatus, legationem mox deſtinat, quæ deſideratum cadaver ex Cumana Conſtantinopolin reducat. Lecti lunt ad id muneris Senatorum nobiliſſimi: additus pro cuſtodia miles, pro pom- pa Aulici & miniſtri, & Architecti pro machinis, pro apparatibus cur- rus. Vix tamen in Cumanam appulſi, dum ſuo loco movere pretioſum de- poſitum conantur, obnixum illud & immobile reperiunt. Admovent cen- tum brachia, centum adhibent troch- leas; fruſtra omnia. Sic mæœſti & in ruborem dati ſcribunt Imperatori, nolle reverti Chryſoſtomum. Atto- nat is nuntius Theodoſium, pertur- bat primò & inquietat: mox conſilio non ab homine ſuggeſto chartam po- ſcit & calamũ; & provolutus in ge⸗ nua orditur manu propria longam ad Chryſoſtomũ epiſtolam, haud aliter, ac ſi vivus is etiamnum eſſet; quà par- tim ſuadet, partim ſupplex rogat, ne redire gravetur. Subſcribit dein ſuum epiſtolæ nomen, plicat, ſignat, & ce- leri veredario ferendam committit. Vobis cogitandum relinquo, quanto ſtupore perculſi Senatores illi fuerint, cùm accepto regiarum literarum faſci- culo hanc in ejus exteriori facie lege- runt epigraphen. Patri Animorum ſpirituali, & Univerſali Mundi Do- ctori Joanni Chryſoſtomo. Nullà morà ſimul ad tumbam accedunt, & dum ad omnem pietatem compoſiti circumſtant alii, hi fumante acerrâ, illi accenſis inſtructi funalibus, Sena- torum antiquiſſimus accedit propiùs, & epiſtolam reverenter deoſeulsiusz X* le mobien imenuun is kiii velin n longum eſſet e inenum, Animnorun omeniun multtudine CMcedonem ulge crLotum humeris de in commodum Cha eror ple Theodofi Comnitetus ingenticlaſl rs minonsgue form Ine exornaturum : Mohiised lituspulchen wipoltis humi geni om epoſtum & int AAum, lituorum cit DMotum concentum Cnſtminopolim obt lleCeenng n n ſumn iſe ſpeckayerit echnt onne, 1 11, eihn remotior IS denidig er Unam, ſen unobillom N 9 lovere pretiolnn d. n, Obnirum id unt. Adnoyent en tum adhibent och. u. Kie maſti i, eibunt Impertton, loſtomum. Atto. eodoflum, pertur. Auietat: mon conſiio luggeſto chatumn .. & provolutus in . nu proptis ongind biſtolam, haud altt, mnumeſſet; qui . im ſopplex rogit, ht Cublcribit gein Iarmn Plicit, ignat e⸗ lerendam commirtit um telinquo, qan Fenatotes ill fuerit⸗ giarum literarum llei. extenioti bicte ege Dati Animofun niverſali Mundi nryloſtomo. N mbam acce Unt, katen ohun ti lumante Aceni⸗ . (analbs, end⸗ uCti tuniſbu⸗ mus cellt of . Cculatus; etent le⸗ hut ſtræ ejus ſervus, Dominus meus Theodoſius. Inde velut acceptà ve- niâ, Epiſtolam reſignat, legit, Sicque apertam imponit pectori, de genu il- li cum cæteris ſupplicat, ut preces tam reverentes benigno annutu ratas ha- bere dignetur. Videbatur ipſe ſancti Viri vultus, ſemper magis ſerenus, animos ipſis addere; unde denuo ip- ſum loco movere aggredi tam faci- le mobilem inveniunt, ut ingenti perfuſi lætitià ad reditum ſeſe accin- gant. Longum eſſet explicare mag- nificentiam, animorum pietatem ac- currentium multitudinem, inter quæ Chalcedonem uſque primorum Sa- cerdotum humeris delatus eſt. Et jam commodum Chalcedonem Im- perator ipſe Theodoſius pervenerat, comitatus ingenti claſſe navium ma- joris minorisque formæ, ſplendidiſ- ſimé exornaturum: cùm admot propiùs ad littus pulcherrimâ ſuâ Præ- torià poſitis humi genibus recepit ſa- crum depoſitum & inter lætiſſimum tubarum, lituorum, cithararum, tym- panorum concentum rectâ proram Conſtaninopolim obvertit. Dicat ipſe Oceanus, an unquam aliàs trium- phum iſto ſpectaverit nobiliorem. Lucebant omni ex parte maris litto- ra, etiam remotiora, cereis & faci- bus ardentibus: ridebat cœlum, ſi unquam, ſerenum & innube, Mare tanquillum, niſi quòd placidæ ſolum auræ, criſpantes exultantis aquæ pri- mam ſuperficiem, videbantur vocum & organorum harmoniæ amico mur- mMure velle admodulari. Nitebant FESTO OMNIUM SANCTORUM. pæc folia, dixit ,‚offert Paternitati ve- 2 5 naves ſingulæ auro, omnis anten- na floribus coronabatur, pupis om- nis igne collucebat. Præibant na- viculæ minùs nobiles, ſequebantur illuſtriores „ claudebant Agmen Prætoria, & molis Majeſtate aliis ve- nerabilior, luminum multitudine ſplendidior, periſtromatum pretio & venuſtate locupletior. Jimque non procul aberat urbis portus, quando momento uno perturbatur cœlum, & mari irato tempeſtas ſfur- git tam formidabilis, ut laceratis ve- lis, fractis rudentibus, claſtem re- pente omnem disjecerit. Facilé quiſ- que conjiciet, quàm citò voces can- tantium mutärint in gemitus conſter- natorum. Hic ſuæ ille alienæ vitæ timebat, multòque vehementius alij jacturam ſacerrimi illius depoſiti me- tuebant, perinde ac ſi mare ipſum, quod cœteroquin nauſeabundum, & indignans aliorum cadavera eijcit, hujus fame & invidi4 teneretur. Eva- nuit tamen omnis timor, cum ani- madverſum eſt, ab ipſo Sancto hanc excitatam procellam, ut eò vehere- tur, unde e& propinquo illam Viduæ vineam ſalutaret, cujus causâ tantum in ipſum malorum incubuerat. Ubi- enim Prætoria propè ad illa littora admota eſt, ſerenitas iterum reddita eſt aeri, ſilentium ventis, undis tran- quillitas, omniâque navigia denuo conjuncta, cœptum ad Imperialem urbem iter inter argumenta lætitiæ proſecuta ſunt. Et jam iterum pom- pæ aliæ, alia admiranda. Exſcen- ſionem è navibus faciunt omnes Pro- cGeres, Sacerdotes, milites, & ad Apo⸗ 26⁶ PANEGYRICUSOCTAVUS, Apoſtolorum uſque templum pro- cedit ſplendidiſſimum & ordinatiſſi- mum agmen, cujus appendix nobi- liſſima ſacrum cadaver Imperiali cur- rui impoſitum. Qui autem funeris tam ſplendidi comites, qui pediſſe- qui? Muti, quorum lingua ſoluta, ſurdi, quorum aures apertæ; claudi, quorum pedes expediti; cæci, quo- rum aperti oculi; ægri, quorum mor- bi diſpulſi: & cum his multitudo Populi tanta, quantam, vix ipſa Conſtantinopolis caperet. Nemo tamen hoc die inventus, cujus otio- ſam curioſitatem paſcerent aut arcus triumphales, qui omni in platea vi- ſebantur; aut luſus Poëtarum, qui omni in pariete legebantur; aut nim- bi floridi, qui omni ex pegmate de- pluebant. Cunctis id ſtudium, pe- netrare per confertos in templum, ubi repoſito venerando depoſito aperta eſt à Patriarcha ciſta, ut omnium conſpectui Sanctum corpus pateret. Non tenuit ſe Populus tenero ſenſu ad hoc ſpectaculum commotus, quo minùs affectu conſono has in voces prorumperet. Redi, Dive, ad tu- um thronum; tuo in throno conſide! Jamque miniſtri in hoc eum locabant, cùm ſanctus Præſul cunctis videnti- bus diductis labris: clara voce, di- ſtin ctà & Majeſtatis plenâ, duas has voces protulit, Pax vobis. Creſ- cunt his auditis ſibi gratulantium cla- mores, planctus renovantur; Im- perator autem Theodoſius ad pedes ſanctifſimi ſui Patris provolutus non ceſſat eos lacrymis abluere, aut of- cula figere, donec propè vi inde ab- ſtraheretur, ut in tumba magnifica infra Altare tantus theſaurus recon- deretur. Quid nunc vobis videtur Auditores mei! An vel cogitare po- teſtis Triumphum Imperatoris, qui adæquet Funus hominis ſancti? ſi poteſtis, edicite, quisnam ille ſit. Si minùs, reſpondete igitur. Amàtne DEUsS ullo modo ſervorum ſuorum ludibria, an verò vult eos honorari? Quis unquam ipſi Mundo ſerviendo conſecutus vel ab ipſo Mundo eſt æ- ſtimationem parem illi, quam con- ſequunturJuſti Mundum habendo lu- dibrio? Nunquid jure optimo dixi vobis initio: ad procurandam ſibi magnam gloriam medium multò ma- gis idoneum eſſe fugere illam cum Modeſtis, quùm conſectari cum Am- bitioſis? Quinam unquam Ambitioſi tantum applaus aut viventes, aut mortui habuére, quàm habuerunt demiſſionis Chriſtianæ ſectatores ? Et tamen necdum Mundus vult dare manus veritati tam manifeſtæ! dubi- um porrdò eſſe nullum poteſt, quin ſi Mundus eam ſe negat credere, non tam id dicat, quia intellectu non aſſequitur, quàm quia voluntatis proterviâ averſatur. “W s PrYPPPPEE PARS 115 5A Eſt igitu ce 1 D10, ut e⸗ Neque kamen mi dohtum eſt, in 4 endurn 050, ecurandis honl . hi quoqve gnonn Nymi doi, Mrmare, el Marty. 3c mortem anam Pumme g0riolr 1 Ennet. Cu Adun t m n Allun et, Mart Alr ia, I Mirdtian n),ftatnihen, fiuſtnu , Pede tanen hinc: lerendam eorum ce num ignomminie i⸗ u ſe ii gens um nolis tntam g Dahvoum tanden , and domemo d Aun lom zolelce Den inge, c⸗ e peten nnn dor ilet, Hiiunam, ete te oncutjendo e hon vindiciris unfülu Cvcbllatn 1 teno bnne 30 . Odlre Iden g inſtar menh cdol boteimlenhe . Enſnſ ne leiheſt oai in WW Aliores 3 uſti iaſng Al. Ehnen 8 tunde agnider tus Mheſaures tecon. nunc vobis Uiletr nel cogine . m Imperatori guiznam lle ſt Gete igitur, Amitne O lervorum ſworum Vult eos honotati) lMundo lerviendo biplo Mundo eſ . emill, guam cor. londum habendol- id jure optimo din procurandim ſhi medium multo mr⸗ e fugere illam cun conlectari cum An⸗ unquum Anbitl aut viventes, Ut , quum babvennt riſtiane kitts m Mundus vul ln n mmileſte! b . llam poteſt, gunl negat cedete, m ia intelecto wetlitu⸗ 14S Ominis ſanctiſd Eſt igitur quàm maximè ſolici- fus DEUS, ut Servi ſui honorentur. Neque tamen mihi ullo modo pro- poſitum eſt, inducere vos ad ſervi- endum DEO, ut hic viciſſim veſtris ſe curandis honoribus impendat. Mi- hi quoque ignota non eſt S. Hiero- nymi doctrina, qui non dubitavit affirmare, vel Martyris confeſſionem ac mortem vanam fore, quam ille humanæ gloriolæ ambitione perfer- L. 3. Com- ret. Quod dudum timeo dicere, ſed ment. in ad Ga- fiat, ut admirationi & laudi babeamur ſin find. 3 4 fratribus, fruſtra ſanguis effuſus eſt. Recte tamen hinc arguo: Non eſſe . ferendam eorum cæcitatem; qui ple- . num ignominiæ facinus cenſent, ad illud ſe vitæ genus abijcere, quod tam multis tantam gloriam peperit. Ecquodnam tandem Idiomatis genus eſt, quo nonnemo de ſæculo Parens filium ſuum adoleſcentem increpat? Degener funge, cave unquam poſt- hac pedem intra domus meæ limen inferas, ſi injuriam, quàm ille, te- merè te concutiendo, intulit, pugio- ne non vindicâris. Ut ego te vide- am hirſute cucullatum, cum manitica in tergo, fune ad lumbos, oſtiatim obire urbem, & poſtes triobolaris inſtar mendicabuli pulſantem? næ e- 30 te familiæ noſtræ probrum exiſti- mabo. Fruſtra ſperas benevolum à me deinceps oculum, ſi relictâ aulaà, in quà altiores ad gradus enitaris, in clauſtri alicujus angulo te abdideris. R. P. Segneri Panegyr. FESTO OMNIUM SANCTORUM. PARS SECUNDA. dicendum eſt, Martyrium ipſum, ſi ideo 27 Parciùs iſta, viri, parcius. Cujus bæc ex ore audimus? ſi Ethnicus eſt, ſi Alcorani Diſcipulus, ſi ſine ullo DEO, detur illi venia, & ſic loqui ſinatur, quantum lubet. Sed ſi ho- mo Chriſtianus; prôDEUM! quo- modo tandem in phreneſin tam pro- broſam incidit? An non nos, qui Chriſtus nos ſequaces profitemur, ſummis quotidie honoribus illos affi- cimus, qui vitæ rationem tam miſe- ram & abjectam quàâm potuerunt perfectiſſimè ſunt conſectati? quo- modo igitur erubeſcimus illam am- plecti, illam profiteri? Reſpondete mihi, vociferatur S. Auguſtinus, vos Mundi aſſeclæ, ut amplecti demiſſio- nem Chriſtianam abjectum quid eſt, aut honorificum? ſi abje tum, cur in alijs illam ſuſpicitis? Quare, quare Serm. 115. vos invenio eaxum rerum amatores; quarum veneramini contemptores? An non vos in pluribus e Cœlitum nu- mero veneramini ſpontaneam pau- pertatem: quomodo igitur vobis eam probroſam ducitis? an non ſuſpici- tis tolerantiam non expugnabilem? quomodo igitur illam inter dedecora veſtra numeratis? aut illos imitari non pudeat; aut cultum porrd illis, prope dixi, non exhibere. Si ita eſt, apage illas icones, in quibus ingenio- ſo penicillo ad vivum repræſentati ſpirant: lacerentur: extinguantur illæ faces, ſtatuæ illæ humi abjectæ con- fringantur. Si probri ac dedecoris plenum eſt religioſum ſe intra aſcete- rium 93 PANEGYRICUS SEPTIMVUsS, rium abdere, ut omnis Mundi pom- pa conculcetur, auferantur Romual- do, illi Camaldulenſium parenti, circa caput radij, ex collo torques, argentea circa tumbam ſupellex &— anathemata; ut enim hos honores & venerationem promereretur, cauſa non fuit alia, quàm quia pauperi ſe, in ſolitudine, tugurio incluſit. Si infamis res eſt dare veniam injuriæ, Evangelij doctrinæ obtemperetur, auferantur igitur Joanni, Vallis um- broſæ lucido ſideri, illa Monaſteria tot ſumptibus ædificata, annuæ illæ penſitationes, privilegia tam illuſtria: ut enim hæc ille omnia ſibi vendica- ret, non alia ratione effectum eſt, quàm quòd ulciſcendæ injuriæ occa- ſionem ſibi elabi eſt paſſus. Et quid, obſecro? an perſuadet ſibi veſtrùm quiſpiam, alterutrius horum memo- riam fuiſſe perennaturam, ſi pro eo quòd Chriſtianâ ſe demiſſione abjice- rent, ſuperbis Mundi, & ſequacium legibus obediſſent, officiorum ſplen- dorem, fumum Magiſtratuum eſſent conſectati? Imò recte de illis pro- nuntiare poſſumus illud Hieronymi de humili Pammachio. Miratur Or- bis pauperem, quem divitem neſciebat. Jacent in profundis oblivionis tene- bris Majores utriuſque, etſi illuſtris proſapiæ; etſi non omnis familia- rum, ê quibus nati ſunt, memoria exolevit, & nomen omne extinctum eſt, neſcio an alij ulli, quàm Joanni id debeatur, aut Romualdo, illis in- quam, quorum poſtrema cura erat, illas celebres reddere. Et vos dedecoroſam dicetis Hu militatem, quæ Sectatoribus ſul per= fectiſſimis tantum decoris compara- vit, ſectatoribus inquam ſui omnium contemptiſſimis? Illud me non latet: appulſlſum Romam Henricum ejus Bar. anne nominis ſecundum, ubi dono acce- 1013. pit à Pontifice Benedicto globum au- reum, gemmis diſtinctum, Impe- rij ſupremi inſigne, confeſtim illum miſiſſe ad Monaſterium Cluniacenſe in Gallia, cum dicto: ejus loci in- quilinis juſtius multo id Mundi ſym- bolum deberi. Sed quàâ demum cau- s4? an quia illi majori tum Orbis parti dominabantur, aut quia alios & ordinis gradu & dignationum api- ce longè anteibant ? Imò, addidit Henricus, quia ipſi Mundum calca- bant generoſiuùs, & omnes ejus pom- pas ac magnificentiam exoſi ad Cru- cis tantum opprobria aſpirabant. Nullis melius, audite ipſa S. Impera- toris verba, nullis melius hoc donum poſſidere congruit, quam ijs, qui pom/ pis Mundi, honoribuſque caltatis, Sal- vatoris Crucem expeditius ſequuntur. Haæc igitur conſectari opprobria vel ipſius Mundi conkeſſione, glorioſum eſt. Et ſi glorioſum, cur vos eru- beſcitis eadem ſectari? cur illis inſul- tatis, qui ſequi ſtudent? An non hoc eſt palmarem DEO injuriam inferre? An tantâ gloriàâ, quàâ identidem ſer- vos illuſtres reddit, efficere non po- teſt, ut aliquo vobis in pretio ſit ejus ſervitus? quid tandem facere ille præterea poſſet, ne vos ipſum vilem contemptuúmque exiſtimetis? Et vos tamen Omnia amatis, omnia colitis (ſic vos cum Salviano alloquar) ſo- lus TI wolaa iu Ainſaniam um gepere Ula, nullon igis, vel In monumentis con d Unintione ſt Gillemiuli, Cign⸗ nelid ciis lwweni non onbs ninis. tmn lngine inel lgnemcoh tne inurbe celebenin Ntitd ſtat⸗ m,e ti Mimag; wid gen ſie capt undo, kr a tet, 5 Gt ze ecoris c omndet, D nſniomninn Mdme non e⸗ 8 auc a ne, conkeſtim ſterium Clniunt ico: eiis loejt ulto il Mondi Fr. el ui lemun c. majoti tum Orbi tur, aut quia alies & dignationum 1pi. ant? * Addidi⸗ iofi Mundum calcr. & Omnes ejins pon. entiam exoſt 1d Cn⸗ pprobria alpinben. vchte ipli 5. lmperr. lis melidu hoc Contn quan iſ, gli en⸗ 7ibiſgue callati N exyetitint ſeglunn Vctari opprobtin Fel nleſſione, gloriolmn lolum, cur vos el⸗ eCtari?/ cur ills iN. ludent? An non hoe 60 imjuriam inkene qu igentigen e. li, eſßcere non ho⸗ Cbis in preti ſi tes tandem lene ile FESTO OMNIUM SANCTORUM. 29 2 Eecl. l. 3. Ias vobis in comparatione omnium DE- US vilis eſt. Solus DEUsS eſt, qui contemnitur; ſola ejus lex, ejus de- creta, ejus conſilia, ejus ſequela, ejus ſervitus deſpiciuntur. O infeli- citatem, miſeriam DEI noſtri, cui tam parùm proſperé cadit, ſuorum ſibi fidelium animos devincire, Heu! agnoſcamus tandem deceptionem noſtram, & dum manibus palpamus, quàm DEO cordi ſit, ut ſingulari a- pud Mundum in pretio ſint, quo- rum omnis conatus eò tendit, ut ne- glecti jaceant, fateamur, nihil jam poſſe huic opponi aſſertioni; ne hu- manum quidem faſtum ac ſuperbi- am ullo juſto colore velare ſe poſſe; ſi Humilitatem Chriſtia- nam averſetur. 1 1 4 l POPULUS TORTIINATUS PANEGYRICUS. IN HONOREM &ANCYXL DOMUS Lauretana LEirmi diltus. — Tſi multa ſunt, ſtult?, & agd inſaniam uſque res quaſ- dam depereuntium exem- pla, „nullum tamen vel an- *tiquis, vel novis hiſtoria- rum monumentis conſignatum inve- nio admiratione & ſtupore, ut ego quidem judico, dignius, quàm illud neſcio cujus Juvenis Athenienſis, non opibus minùs, quàm Progeni- torum ſanguine inclyti. Vidit hic aliquando in Prytaneo (locus is erat in urbe celeberrimus) vidit, inquam, fortuitò ſtatuam, Bonæ, quam dice- bant, Fortunæ: vigit, & momento eodem ſic captus eſt, ut ea, quæ narrabo, faceret, neſcio majorine à⁹ vobis intelicis miſeratione, an verò riſu & indignatione excipienda. Non abibat ferè ulla dies, quin ille rediret ad ſtatuam ſua eidem delaturus obſe- quia. Nunc floribus coronabat ca- put, nunc annulos inſerebat digitis: aliàs mediæ noctis tenebris ventitabat ad ſua dolendo amantis ſenſa cantu prodenda; modò deſideriorum ſuo- rum exaggerando ardores, aliàs to- tum illi devovendo, quem trahebat, ſpiritum ; & tandem, longe illam, Præferendo puellis græcis omnibus quæ ipſum maritum ambiebant, Sena- tum acceſſit urbis, & oblato libello ſupplici Petijt, liceret ſibi bonà Patrum veniâ quàâm ſplendidiſſimé domum N 2 illam 100 PANEGYRICUS OCTAVVUS, illam ducere, oblato vel in dotem, vel tantæ gratiæ compenlſationem, toto ſuo patrimonio. Riſit Senatus inſanos amores, & repulſam dedit. Rediit tum Juvenis ſub crepuſculum ad amicam ſtatuam, & calentes in- ter lacrymas, ac perpetua ſuſpiria ca- lamitatem ſuam diu deploravit: tum nudato pugione, non ſinant Dij, aje- bat, ut alteri me ſponſæ ſervem, poſt- quam te habere conceſſum non eſt. Sic adactàâ in pectus ſicâ ad ſtatuæ pedes exanimis concidit, & totam ſuo cruore fœdavit. Non eſt mihi dubium, Auditores! quin omnes., communi conſenſu, amores hos, in- ſanos reputaveritis: date tamen huic Juveni veniam; nec enim ſolus ita delirat. Prô quantus eorum eſt nu- merus, quorum votum eſt unicum, ſponſam eandem, Bonam Fortunam, domum poſſe ducere! Haâc utique cauſa Democritus, hâc Epicurus, Anaxagoras, Gentilium alij, farinæ ejuſdem, adulabantur illi tot in me- dium adductis encomijs; cùm hic il- lam Rerum planè omnium Opificem, Regulam ille, Dominam alius appel- litarent, sicque eam ad ſe certatim pPellicere laborarent. Quin nec Chri- ſtianorum hodie in Cœtu deſunt, qui inſano eam amore depereant; &, ſi publice thus illi adolere erubeſcant, in arcano tamen opem implorare non vereantur. Nihilominus ſi verum eſt, ut eſt veriſſimum, non aliam Bonam fortunam reperiri, quùàm amabiliſſi- mam DEI beneficentiam, quæ dona ſua cui, quantum, quando, & ubi „ vult, largitur, optimo animo eſtote, AA. jam enim iſta ſe, non ſine alio- rum invidia populorum, deſpondiſſe videtur: & cui? huic veſtræ Piceni Provinciæ. Atque utinam liceret mihi ho- die hiſtoriarum veſtrarum à multis retro ſæculis relegere monumenta, quàm facile eſſet hoc vobis ob ocu- los ponere? uſque aded illuſtria ſunt pignora, quibus ſuam illa volunta- tem, ſuum erga vos amorem, in creberrimis Italiæ calamitatibus, pa- làm fecit. L D Sed quid alia quæro? An non hodie videri mihi datur, præ alijs omnibus, vos, præcipuâ quadam prærogativà illos eſſe, quibus ſacrum illud hoſpitium, ex quo omnis mor- talium felicitas originem traxit, & poſſidere, eòque gaudere conceſſum ſit? cui proinde dubium eſſe poteſt, quin ſint, aut eſſe poſſint, ſitis for- tunatiſſimi? ſic vos ipſi ſapienter ju- dicatis; eâque causâ pro favore tam eximo grati, decreviſtis, ut hac de- cimâ Decembris die, quaâ ad vos ſancta hæc Domus advecta eſt, quot annis ea res hoc ex loco in memori- am vobis quàm apparatiſſime revo- caretur, id optantes uniceé, ut quàm fieri poteſt vivis coloribus ob oculos vobis ponantur nomina, quibus di- vina beneficentia vos ſibi devinxit. Bonà igitur veſtrà venia, quantum vires ac facultates meæ ſinent, votis veſtris hoc mane velificabor. Poſ- ſem equidem, non nego, excurrere, ſi ita luberet, ad celebranda vetera non novo minus, quàm veſtra pro- merita, Il ebe llt ( . Nelli⸗ is eignos E . veſttus lules, 9 uibes Deo lenmn dicen. Wie gtun⸗ ero lols lode comt leſt w ſon tam 1, in kelles e Volret. Non putarem tr Derutarum, ſͤpron- e Gono enhibuiſl UM benerolentiam tmm tenetam, tail, lem tintimnque ine au d Prrllmere, cicem polletis Fi isren useſtimamus Uiid, go carins lott 1 hei Uiu. Per Dan! in non iple n, is vero lno n mmbes Bubaror Reenm in n nien n manlng, ſeplle kenatus eſt, nnon Thabor, n 1 ſtite Peng, Onntül catin eſn namn leeret mibi ho. veltraum multi Klegere monilheni et hoc pobi “ ue aded illuſtii 8s ſuam illa Volunt- 34 vOs 2morem,i 2 climitatihis, p. h vero? An non ihi duur, pre alf , Pracipui uadin s eſſe, guibus ſacrum 1, er quo omnis mor. originem tatit, 4 le gaudere concellin e dubium eſſe potet e poffint, ſiisfe⸗ vos ipſi ſapienteri. causi pro favore in ecteviſtis, vt hue ⸗ die, qui 10 w nus advelta elt, gbt cet loco in meno. 1ppꝛratiſimme en⸗ Antes unice, Ut guun coloribus ob dellp . qul Us . i Gerinnt. lantun notmina, ia vos ſb 4 4 . ſtri Venla, potis ent es mer ſient lol. 1 4 0l. reliüci⸗ 4 nepo/ “ 1 4 lhand i 16 0, veſtt , An in DE S. DOMOLAURETANA. 101 merita, & recte facta, quibus tantis vos favoribus dignos reddidiſtis. At- que hic obſervaretis, an non mea dicendi facultas, quæ ſcio quàm ſit tenuis & nulla, ipſa tamen etiam concinna & florida evaderet. Sed pace veſtrâ, tanti ego virtutem ve- ſtram facio, ut plané mihi perſua- deam, me minus vobis placiturum, ſi veſtras laudes, quàm ſi titulos, quibus Deo devincti eſtis, prædi- dicem. Sinite igitur ſinite, ut hos ego ſolos hodie commemorem, at- que ita vos non tam præclarè meri- tos, quàm felices ac fortunatos de- monſtrem. — Non putarem me longè à vero aberraturum, ſi pronuntiarem, hôc- ce dono exhibuiſſe UM benevolentiam tam ſinceram, vobis DE- tam teneram, tam, intimam, ut ta- lem tantàmque ſine audaciæ nota non modò præſumere, ſed ne deſidera- re quidem poſſetis. Si enim momen- tis rem ſuis æſtimamus, donavit vo- bis id, quo carius fortaſſis his in ter- ris habet nihil. Perpendite, per Deum! an non ipſe in ditione eo- rum, qui à vero ſuo cultu alieni ſunt, in manibus Barbarorum, deſtituit ſpecum, in qua natus, Crucem, in qua mortuus, ſepulchrum, ex quo renatus eſt? An non ſinit, ut mons Thabor, in quo & glorià & maje- ſtate plenus, ornatũſque comparuit, cedat in paſcua pecorum viliſſimo- rum? An non Ghetſemani hortum, Olivarum ac Calvariæ Montes, ſuo- rum in hoſtium poteſtate reliquit, Patiturque, ut poſtremus quiſque Turcarum id ſolum aratro ac ligone Proſcindat ?7 Hujus tantum Domus curam tam ſolicitam præletulit, ut nulla ratione eam apud perfidam ali- quam Nationem aut ignotam, aut contemptam videre ſuſtinuerit; ſed eam conkfeſtim inde abſtulerit, lon- giſſimo aeris mariumque tractu tranf- portando, primâque vice attonitis ſpectantium mortalium oculis objici- endo domum volantem. Cujus tan- dem rei hoc argumentum eſt? an non quod locum hunc præ alijs omnino omnibus carum habeat ac pretioſum? ſi enim peculiari in illum amore non ferretur, cur tandem ejus protegendi ſtudium tam anxium de- monſtraret? Neque hoc mirum no- bis videre debet. Alia enim loco Chriſtus aut brevi admodum tempo- ris ſpatio incõluit, ut Bethleemi ſpe- luncam, ut ſepulchri cryptam: aut uno duntaxat inſigni ad memoriam facto nobilitavit, ut Thaboris, & Calvariæ colles. Cùm èê diverſo Au- guſtiſſimum hoc habitaculum ſtabile eſſe voluerit; pluribus illud factis ad memoriam commendare, myſterijs profundiore veneratione dignis illu- ſtrarc. Hc in æde ille voluit Matrem ſuam naſci, in hac denaſci: in hac Gabrielis Archangeli ore nuntiari rem novam noviſſimam, & maximam generis humani redemptionem: in hac virgineis illis & puriſſimis labijs proferri lætiſſimum Fiat, quod tan- ta cœlo gaudia, terrorem Inferno, mortalibus felicitatem attulit: in hac, carni mortali & cruciatibus obnoxæ, Divinitas, & æternitati vita brevis N 3 &£ 102 PANEGYRICUS OůCTAVVUS, & caduca defſponſa eſt: in hac, ut non ex vano autumant aliqui, pueri- tiæ annos abſolvit, in hac Adoleſcen- tiam ac juventutem parentibus ſuis ſubjectus, victum illis earum manu- um opere lucrando, quarum opus nobiliſſimum & maria & montes fuerant, exegit: in hac vix ab inferis ad vitam redux mœſtiſſimæ matri ſa- lutem attulit: in hanc ſubinde, jam corporis gloria donatus, deſcendit ſæpius, ad eandem Matrem ſuam & viſendam, & ſuâ præſentiâ recrean- dam, & triumphalem illam animam ad Paradiſi delitias invitandam: hanc primam ab Apoſtolis dicari ſibi Ec- cleſiam voluit, hic primam aram ſta- tui, hic primùm Diviniſſimâ hoſtiâ litari. Quid mirum igitur, hanc ipſi Domum tantopere cordi eſſe, ut om- nem alium locum, in hujus compa- ratione, non amare & negligere dici poſſit? Plurimum laboravit olim Salo- mon, ut Templum ejus nomini ſa- craret tam magnificum, tam pretio- ſum, ut ipſum etiam aurum Evilat in co vile haberetur; ut de Tyri Abje- tibus, Libani cedris, pario marmore nihil dicamus. Uſus eſt ad hujus fabricam manibus & arte operarum quinquagies millium: dotavit illud theſauris, opplevit victimis, thy- miamate ſuave olere fecit, & tantà quidem copiâ, ut acerrarum dunta- xat in eo eſſent viginti millia; Muſi- corum illi millia ſex, dena autem Levitarum attribuit; organa Muſica ducentorum millium numerum im- pleverant. Sed quo tandem fine ac fructu; Tantopere illud ſubinde DE- US averſatus eſt, ut viperarum fieret latibulum, quod fuerat Sanctuarium Sacerdotum. Et quot ille indies Templa in prædam cedere ſinit nunce voracitati ignium, nunc ingliuviei fluviorum? Quàm multa Terræ mo- tibus everti permiſit; quàm multa expoſuit aut viliſſimæ plebeculæ ſa- crilegis rapinis, aut militum exlegum violentæ everſioni? At hujus ſanctil- ſimi hoſpitij vel minimos lapillos quàm diligenter & anxiè cuſtodivit? Reſiſtunt jam ſeptendecim & ampli- us ſæculorum lentis morſibus illi pa- rietes, quos & tot fatigarunt itinera, & tot venerantium oſcula detrive- runt. Nihil contra hos potuerunt in- Jjuriæ temporum, nihil armorum vis, nihil furtorum aſtutiæ: & ſi quando parum prudens adventantium pietas vel pulveris aliquid, vel tenues alias reliquias furtim ſublegit-, mox velut ruptis catenis Febres, Paralyſes, ti- mores, anguſtiæ, trepidationes, fu- rores ſtiterunt furunculos, nec ante abire permiſerunt, quàm illi reduces furtum faterentur, & emendarent. Stultus Mahometus, maleconſultus Selymus, Inſanus Solymannus, qui animam induxerunt, armatarum Claſ- ſim viribus hos etiam fragiles parie- tes funditus eruere, quibus nuſla ur- bium, nulla arcium invictarum po- tentia ac robur reſtiterant. Coacti mox ſunt vel ſuis ingratijs vertere re- tro conſternatas proras, & fugâ ſe ſubducere nunc ventorum ac typho- num repentina vi, nunc morbis ac lue graſſante compulſi. Vidit, Au- ditores! e ors ann n utin Lauretane⸗ e nil X nu ufagorun, E Hexit nares . 1 ſtota venine iam Als Audacix, umm affente ferunt be 40 o ſtrageln, Tre ibinis hond in ſic loen Deo ut. Mrotett, I N haber/ Elune ſln Domum, ſobis, 6 rtDes:hane volrit 65 ſoletu tam ſtuper Uetrre Mum cultodi feltis in manibus de 1o tam ommibus ſxcu non ſti ill ingnlan Ie erincli & )liont e utem & q 1Dono, vobis bom Nunelco, etiam ant Uminhin toti ltali⸗ Pt, relrum nomen Uiitfelti4ppiands, 0, neminit bolgbi luiig, & unti 1os mwonisiſienulete, Niones eere i imt, Um peſros ho⸗ –— Oles pellrit te ilud Dbinde D Vlperarumm feret leu nclarin Pot ile incie⸗ n cegere ſnit NIne im, munc in m miln Temane. tmiſit; guim lt iſime pfedeelle g. Auvie, ut militum eeen 7 nis At hujus hnel. I miInimos Hpilg unrie cuſto=tit) btendecim ampl. ntis motſibus ill Pr. totkaigirunt ifnern, fium olcula detre. tra hos potuerunti. n, nihil armorum G, Aſtutie: & ſi gann adventantfium piem uid, veltenues dix lublegit, mox ein ebres, Paralyſes, i⸗ 2, tepicationes n Furunculos, nec inte nt, guum ill tedues tur, emendzert getus, maleconluln us olymannis, El unt, armatafum 4 etiam fragiles par⸗ ee, guibii nn cium invictarum F teltiterant. i fe⸗ is ingratiß vette 8 Ppfols, ventotum 1. N. . VI,1 ilt, 4. u. ſie norbi 1 npule n DE S. DOMO LAURETANA. ditores! Avorum veſtrorum ætas, natantia ad Lauretanas ripas vicies fa- cile millia eadaverum Turcicorum naufragorum, & nullo ſuo metu a- ſpexit naves jam laceras circa omnia illa littora venire petitum demiſsè ve- niam illius audaciæ, quàâ ante ſpera- verant bellum afferre Laureto, Tem- plo ſtragem, Theſauro rapinam. Et dubitatis porrò, an ſummo in pretio hic locus Deo ſit? An illum amet, protegat, & præ quovis alio curæ habeat? Et hunc ipſum locum, hanc Domum, vobis, 6 Domini! dona- vit Deus: hanc voluit veſtros ad col- les volatu tam ſtupendo transkferri, veſtræ illum cuſtodiæ committere, veſtris in manibus deponere: & do- no tam omnibus ſæculis memorando non ſitis illi ſingulari prorſus ratio- ne devincti & obligati? Quæ autem & quanta, cum ip- ſa Domo, vobis bona non attulit? Non neſcio, etiam ante hanc appul- lam inclytum totà Italiaâ, quin & Eu- ropâ, veſtrum nomen fuiſſe. Me- minit veſtri Appianus, meminit Stra- bo, meminit Polybius, meminit Tacitus, & tantis vos laudibus atque encomijs iſti extulere, ut meritò vo- bis Nationes exteræ invidere potue- rint, dum veſtros hos agros ac cam- pos, alius Italiæ hortas, alius Romæ Nutritores appellavit. Quis tamen negare poterit , maximis notitiam veſtris incrementis auctam, ex quo Domus hujus acceſſione inclaruiſtis? Etiam ante hac, quis neſcit? nomen veſtrum ad exteras & longe remotas Sentes fama detulerat 3 non tamen 10 ¾ detulerat, niſi aut Geographorum chartis, aut doctorum ſcriptorum ca- lamis. Nunc ipſi populi nativum ſuum ſolum deſerunt, ut hoc veſtrum cognoſcant; ſic qui antea Picenum non aliter quàm famâ noverant, nunce etiam ipſis illud oculis ulurpent. Cui autem, AA. honoratifimi! debetis concurſum nationum exterarum tam conſtantem, tam denſum, tam com- munem? Non equidem exiſtimo (quod pace veſtrâ dixerim) quòd Dalmatia, Germania utraque, Po- lonia, Gallia, tam multos, tam nobiles annis ſingulis hoſpites, ac peregrinos huc miſſuræ eſſent, ſiquo vobis caſu Lauretana Domus aufer- retur. Non veſtri colles tam grato virore ridentes, non oræ maritimæ tam amoœnæ inde vel à Nilo huc evo- cârunt Abyſſinos & Æ.thiopas; evo- cavit unum hoc Sanctuarium. Hoc Carolum V. Imperatorem invitavit, ut Picenum in agrum Auguſtas Aqui- las & triumphalia Labara peregrina- tum induceret. Hoc Maximilianos, Ferdinandos, Leopoldos Auſtriacis & Thronis excivit; hoc Battorios, hoc Ladislaos ex Polonia, Bonas, & Margaritas ex Ungaria, Joannes ex Thuſcia, Parmâà Margaritas, ex Lotharingia Chriſtiernas (aut Ma- tres, aut filias Cæſarum) hoc deni- que ætate hac noſtra ad ſe pellexit il- lam Chriſtinam, invictam Sueciæ Reginam, quæ in ipſo ætatis flore, in opum ac potentiæ incremento, in populorum, ſi unquam aliàs, arden- tibus ac devotiſſimis ſtudijs, relicto pro Chriſto regali Progenitorum throno, 104 PANEGVYRICUS OCTAVUS, throno, exemplo vix unquam antea audito, hue deſcendit regiæ coronæ trophæum ad Sacras Coœleſtis Impera- tricis lauros ſuſpenſura; aut verius triumphalem inde coronam decerp- tura. An parùm jam AA. videmini debere ſacerrimo illi ſano, quod fa- cit, ut non elato extra domus, ne dicam patriæ, limen pede, veſtris ex collibus contemplari poſſitis ſingilla- tim, quaſcunque Europa habet per- lonas nobiliſſimas, inſignes doctrinaâ, ductis exercitibus inclytas, Principes, Monarchas? Quantis idcirco gratijs & favoribus præter ordinem civitates veſtræ cumulatz ſunt ; Pontifices Maximi in veſtrorum Montium jugis aperuerunt vias tam latas, tam faci- les, ut vel antiqua Romæ Magnifi- centia haberet, quod miraretur. Averterunt flumina, pontes fabricârunt, ſiccârunt paludes, ſyl- vas exciderunt: ornârunt vias fonti- bus ac ſtatuis; munierunt provinciæ fines milite & arcibus; fundârunt minaria, Miniſtris ſacris de reditibus providerunt, Canonicorum addide- runt Collegia, tales ſe denique vobis exhibuerunt, ut advertere liceat, vos in Eccleſia eſſe Obededomos, apud quos ſedem arca fixerit, omnium bo- norum fons & origo dulciſſima. Et tamen quid ſunt hæc omnia, ſi cum illis comparentur donis, quæ humanam, imò quæ & totius naturæ vim ſuperant? ſi ullus uſpiam locus eſt, in quo beneficentiæ ſuæ dona profundere Virgo Mater amat, pro- fectò Lauretum eſt. Multis aliis in auxilia ſubminiſtrantur. Xenodochia, & Adolelcentüm ie- Mundi partibus aperit illa feraciſſi- mas gratia ſignaturas, quibus devo- tos ſibi ad ſui venerationem excitat. Si tamen animum advertitis, iſtæ a- quarum inſtar ſunt, quæ ê nubibus depluunt: quod perinde eſt ac dice- re, certo tempore dari ſolitæ: atten- tum eſſe oportet, in petendo impor- tunum; greſſum, maxime ſiqui di- ſtant longiuùs, accelerare, ſi quis in- de proſpicere ſibi deſiderat: ubi enim primum majori impetu imbrem effu- derunt, guttatim ſubinde decidunt, nec tantum illi paratum eſt, qui ve- ſperi, quàâm qui claro die accedit. Non ita Laureti res habent. Hic nec temporis diuturnitate, nec caluum viciſſitudine, nec ſtatůs mutatione, unquam deſtitit Virgo exhibere ſe in gratificando promptam, & in largi- endo munificam: neque hic ſenſim & parcè ſtillant, ſed ſcaturiunt gra- tiæ. Nulla non die novi offeruntur libelli ſupplices, nulla non die nova Unde quis enumerabit prodigia, quæ tot jam ſæculorum decurſu ſpectavit Pice- num? Quàm multis mutis conſpexit reddi loquendi facultatem 27 quùàm multis paralyticis ſe movendi, ſurdis audiendi, cæcis videndi vim, ægris e mortis faucibus ſeſe proripiendi 5 ſic ut non exiſtimem, ullam eſſe pro- vinciam, quæ jactare poſſit, Virgi- nem æquali temporis ſpatio opera- tam eſſe prodigia crebriora, & ma- gis rara, crebriora numero, magis rara excellentis. Quàm autem iſtud jure ac meritò? Aſtrologorum effa- tum eſt, nunquam Planetas plus –D J e, XN Eit, jn un VIN 8 eit ießie ſuir entim e en Penicdorum lontim mign par rioo Obiigittam Thulci, tam mmia⸗ in iclia, tam m. Galla, unn Uti nurt Nationibus Eetilino perena enpti, gwantz vo iin obeigerſt? ven anl, veſtro bono Nno, guia a0: li, popingvos⸗ r uin denehci iu Mum promptm! eni, nüllamn do unebuſſe id neer unbiga, m merkeſf 4 e in gaibes dagn bn H Vrl Aum, iſe U5 8 Perit It illa fern. atie 6 kene. a. . Julbus Venertio eyl⸗ 1 Impetu imbrem ekt⸗ fim ſubinde gecidint Ipiratum eſt, qui re. gui claro die zccedlit, ei tes babent. Hi nee turnitate, nec calvun nec ſtatüs mutatione, itit Virgo ernibere bein promptam, & in uy⸗ cum. veque lic ſenin ant, ſed ſcaturiunt gr 1on die novi offerunn es, nulla non die n mniſtrantur. Unde gin prodigia, gur 1001 In gecuriu ſpelteani fie⸗ mults mutis colleeii di Kicultetem? duidl i, 206 id. iccelenare, gnin. li Jeſierat, Abe Enin DE S. DO MO ſe, ac facere ſuis profluvijs, quàm cùm in Domo morantur propria Sic facit Luna, cum Cancri aſtrum per- errat, ſic in Geminorum ſtatione Mer- curius, ſic in Tauro Venus, ſic Sol in Leone, Mars in Ariete, in Piſcibus Juppiter, in Aquario denique Saturnus. Sed edicite: an non hic in Domo ſua Virgo habitat? an non hæc eſt Do- mus, in qua illa nata eſt, in qua ado- levit', in qua vivere deſiit? Par igi- tur erat, ut hic præquam alibi, vires ſuas ac potentiam exereret. Quodſi autem Benficiorum ab illa collato- rum tam magna pars orbi Chriſtiano reliquo obtigit tam magna Aretinis in Thuſcia, tam magna Panormitanis in Sicilia, tam magna Lugduno in Gallia, tanta Utinæ in foro Julij, tanta Nationibus alijs à Virgine præ- ſentiſſimo pereundi diſcrimini ex- emptis, quanta vobis proportione ſuâ obtigerit ? veſtrà potiſſimùm causâ, veſtro bono venerit necefle eſt Virgo, quia ad vos venit. An vultis, propinquos ab ea neglectos, quæ tam benenca fuit in remotos? quæ tam promptam manum porrexit externis, nullam domeſticorum cu- ram habuiſſe? Quid autem argumen- ta ſector ambigua, dum ſuppetunt tam manifeſta? Aperiantur illæ arcæ, in quibus ſervantur menemnoſyna acceptorum à varijs Populis benefi ciorum, diſcutiantur, luſtrentur om- nia, & poſtea mihi reſpondeatur, an ulla ſit in Pceno urbs, ullum op- pidum, quod ſuum ibi non habeat bi coronâ aureâ gemmis diſtinctâ AK. P. Segneri Panagyr. LAURETANAI 10 proteſtatur Recinetum, ſe Virginis Patrocinio peſtiferæ contagionis fe- rociam evitaſſe: Ibi Aſculum, ibi Monlaltus, ibi Piſaurum, ibi Anco- na, argenteis expreſſæ tormis lalu= tem ſe illi ſuam debere profitentur, cui ſui obtulerunt fimulacra. Nec aliud ampliſſimis donis fatentur Ma- cerata, Auxilium, Tolentinum, Æ- ſium, Cingulum, Montes Filatranus & Albodius, & ne longiùs per alias urbes & oppida circumvager, ve- ſtra, AA. veſtra præcipue urbs quâm illuſtribus argumentis acceptos mul- tiplices favores non eſt conteſtata 2 Vos coronis auro illitis, vos veſti- bus altarium & ſacerdotum pretioſis, vos triplici mole argentea, quarum ſingulæ collem hunc veſtrum amoœ- niſſimum ad veritatis invidiam repræ- ſentant, quoties illuc acceſſiſtis, eſtis profeſſi, vos Virgini Lauretanæ de- bere ſervatos à grandinis ſtrage agros ac fructus; non exhauſta contagioſis morbis mncœnia, incolas cum dibus terræ concuſſæ & trepidantis fauci- bus ereptos. . Quamquam, ut ſincerè dicam ac candideé, quod res eſt; non om- nium, quæ in vos collata ſunt, ma- ximorum beneficiorum his in theſau- ris extant igna ac monumenta. Ni- mium quantum excedit numerus gra- tiarum numerum anathematum, & multo eſt illuſtrior beneficentia Ma- riana, quàm memor operum veſtro- rum gratitudo. Qoo enim unquam pretio compenſare vos potuiſtis ad- jumentum illud unicum, quod o⸗ SS= 918 1 7 406 PANRERGTYRICUS OCTAVVUS, bis paratum ſemper eſt, dum Judices Hacri nullo non die aſſident, inſtructi facultate à criminibus noxios abſol- vendi tam amplà, veniâ tam uni- verlali, ut tota forſan Chriſtiana in Republica Tribunal extet nullum, quod ampliori ſit præditum. Non ita quidem ego me meòôsque effero, ut illi ſacrorum Judicum manipulo, qui à centum jam & pluribus annis pro ijs tribunalibus tantâ & integritatis, & prudentiæ commendatione ſedent, laudes hodie non meritas tribuam. Novi, id potius à me exigere pru- dentis modeſtiæ leges, ut eorum me- rita elevem, quàm vel contra verita- tem fingam, vel ultra verum augeam atque amplificem. Quomodo tamen tacere ego potero, quod maxima multitudo fuiſlmet oculis uſurpavit? Dicebat jam compluribus abhinc an- nis, claro etiamnum die, ad confer- tam multitudinem ſacerdotum eorum aliquis; cùm è ſublimi Templi ejus tholo repentè ſplendor quidam inſtar ſtellæ deſcendit; ſed tam amœnæ, tämque fulgidæ, ut ipſo cum ſole, etiam tum præſente, contendere poſ- ſe videretur. Hæſit hæc initio ſupra ſacræ Domus apicem: inde avalſa quaſi volando luſtravit ſingula Judi- cum illorum ſacrorum ſubſellia, & paribus temporum intervallis apud eorum quemque morata, velut de- functa, cujus gratiâ venerat, naune- re, ad ſanctam domum redijt; inde cœlum rectà petens, videri deſijt, cunctis ſtupentibus; quorum animos dulciore pietatis ſenſu perfuſos reli- quit, quàâm ſupercilia admiratione ſuſpenderat. An jam tenue vobis videtur beneficium, nullâ non hor promptum habere Tribunal, animo- rum veſtrorum bono erectum, cu- jus tanta ſit in reos ſponte ſe accuſan- tes poteſtas, ipſius cœli linguâ, voce tam ſonorâ, argumentis tam amicis miraculis tam evidentibus approba- tum? Quantum inde quotidie ſolatij haurire poteſt ſuis in anguſtijs con- ſcius ſcelerum animus? quàm prom- pPtam & certam culparum veniam? quantum in votis minùs prudenter. conceptis fubſidium 2 quàm facilem à vineulis, quibus ſacri Magiſtratus innodàârunt, & à dubijs, ſolutionem? Quos animos, quam lucem, quàm prudentia in fraudulentiſſimi hoſtis fuggeſtionibus conſilia? Tantum au- tem boni ac commodi illi tandem vo- bis parietes perpererunt, quorum re- ſpectu ſummi Eccleſiæ Principes ſa- crum illud Tribunal erexerunt; quo vix aliud eo in genere nobilis Mun- dus habeat. Proſpexerunt autem eti- am Tribunali de Adminiſtris ejuſmo- di, qui charitate inſtructi, qualem ea provincia exigit, excluderent nemi- nem, juvarent omnes, & omnibus, haud ſecus ac ſtellæ, æquali eſſent adjumento; & ſtellæ quidem in per- petuis ſuis ſedibus fixæ. Quin eti- am, qui tandem ſunt, quibus illimet Pontifices plura è& condonationum theſauro munera contulerint (ut par eſſet inter vos culpæ condonationi etiam pœnarum venia) magisque communia? magis apta, magisque certa? Cùm vigeſimus quintus in Eccleſiæ faſtis annus rediêrit, cunctæ ſemper, eſle. muigoitu⸗ . Gigits Nnali nis onen cde auduntu i inc ons galts es e⸗ lnics, iun P1o 1 is lpplces bolt Guttun Romanas: Netgr dd Olnnibus, e Alnates 7 . Mortes Coremi, Pulchra. Holr la tan commun loce tſot uſtiio grats leme, & cum pꝛce m Monuchis negr enninis concediti in prope dini, ali⸗ indiſe onenvit ine vobis Doman weie Omatan, tan gro jure exini 1 nät ile f 4, etrnis rcen An men n giikigu tn n Gntenn unenti un ict zidentihus Probn inge ofcſe li ts in anguſtis con. is? quumpron. culparum veniam! 8 minis prudenter um! quim kecilen 8s laci Magiſtratus Aobis lolationem? guam lucem, qgum tudulentichimi holtis Onſila! Tantum u mockilli undem ro⸗ eterunt, guordint . ccleſiæ Principes ir mal erexerunt; quo enere nobilis Mor ſpererunt autemet⸗ Admiriltis eiulno⸗ inſtructi, gualemer , excloderent nent. vemnes, & Olhnibli, felle, elali eſent ginis nomen celeberrimum. DE S. DOMOLAURETANA. ſemper, quæ Vaticani favore con- ceſſæ erant, Condonationes, ſeu Indulgentiæ, quas dicimus, ejusdem Vaticani ſententiâ tevocantur, ac ſu- ipenduntur, nullà habitâ ratione, an communes illæ fuerint, an propriæ, pluribus, an ſingulis ſingullatim con- ceſſæ. Sed nec Eccleſiarum attendi- tur antiquitas, an locorum ſacrorum dignitas, non ullius venerandæ ima- Non audiuntur ipſi Principes, cum id tem- poris gratias has aut pro Templis publicis, aut pro ſuis privatim ora- torijs ſupplices poſtulant, eâque cau- sàã ut tum Romanas ad Baſilicas feſti- netur ab omnibus, ingloriæ manent aræ Aſſiſinates, Eremi Alverniæ, Montes Gorgani, Compoſtella ſe- pulchra. Sola Lauretana Eccleſia in tam communi locorum coœterorum velut juſtitio gratijs ſuis ac privilegijs ſecuré, & cum pace fruitur; quæque tum Monarchis negatur gratia, ſolis Picentinis conceditur. Quantàâ pro- in, prope dixi, aliarum Nationum invidià ſe oneravit DEUS, dum banc vobis Domum donavit, tot meritis ornatam, tam multiplici præ- rogativo jure eximiam? an ignora- bat fortaſſis ille fructum ac commo- da, quæ eratis recepturi? non habe- bat in numerata? non providebat? ut quid igitur tam multa vobis ſolis? Non deerant ſane illuſtres in Eu- ropa Provinciæ, quæ tantum hono- rem jure meritiſſimo petere potuilſ- ſent. Ut quid non donantur mihi ſacri iſti parietes (Gallia dicere pote- rat) quæ tantum conatuum adhibui, 107 ut Barbarorum ſervitute Paleſtinæ Regna liberarem? an non ut hanc ipſam Domum Mahometanæ Impie- tati ſubtraherem , nunc Ludovico Sancto, nunc Godefrido Pio Duci- bus graviſſimos militiæ labores vo- lens lubensque ſubij? quantos arma- vVi exercitus? quantum ſanguinis fu- di » quantum incommodorum ex- antlavi » quid igitur cauſæ, cur in hujus poſſeſſione Domũús Picenum mihi præferatur? Et ego (dicere e- tiam Hiſpania potuiſſet) quid merui, ut mei nec memoria, nec ratio ha- beretur? Non dicam jam, me ſimi- lem etiam ad expeditionem plus quàm ſemel meos milites, meos Du- ces & Proceres, quin & ipſum Al- phonſum Caſtellæ Regem, magni certe inter meos nominis, miſiſſe. Sed absque hoc, an non prima ego Virgini Templum longè magnificen- tiſſimum erexi in Aragonia ad Ibe- rum fluvium? par igitur utique fuiſ- ſet, pro Templo, quod prima ſtru- xi, hanc mihi Virginis Domum ob- tingere. Hælena Imperatrix (ſic pro ſe perorare Anglia poterat) mea uti- que proles fuit 7* quàm autem præ- clare de cœleſti illo hoſpitio proles hæc mea fuit merita? ipla illud mar- more pulcherrimo cinxit, ipſa illud ampliſſimis ſtabilivit. Sed nec alius ante ipſam exemplo ſuo excivit Na- tiones, ut longiſſimis terrarum in- tervallis ad Domum iſtam invilerent, donis exornarent. Ipſa omnes inter coronatos vertices prima hos parie- tes venerata eſt, ſaxis ſixit olcula, Imagines adoravit. Cur igitur tan- 2 tæ 10 PANEGYRICUSOCTAVUS. tæ reſpe u Dominæ mihi Domus iſta non conceditur, ne diſcordiæ Regnum meum diſſipent, ne Hæreſis omnia peſſumdet? Hoc ipſum pete- re hodie poſſe Poloniæ, ut tot bel- lorum & expeditionum ſtipendium, quibus Ottomanica cum Impietate conflixvit. Hoc Luſitania, ut præ- mium tot Barbarorum ad Evangelij agnitionem traductorum. Hoc Ger- mania in ſolatium tot ærumnarum, quibus Lutheri ipſam Hæreſis affli- xit: neque minùs id ipſum Roma, quæ tanquam Regina Mundi, & ve- ræz Religionis Regia nulla non, præ- quam ulli alteri, ſibi deberi gloriam reputat, non ob aliud, quàm quia eſt Roma. Et tamen bonâ tot Com- petitorum pace vos tanti in doni lar- gitione cunctis eſtis præhabiti. Etſi fortè præ aliis ja ctare veſtra egregièe promerita non poſſitis, præ cunctis tamen in electione veſtri ratio eſt habita. Quodnam autem hoc kfuit electionis genus? animum tantiſper quæſo advertite, Auditores! Si co- acta fuiſſent nationum omnium Chri- ſti ãdem profidentium Comitia, ad deliberandum, cujus tandem fidei ac cuſtodiæ ſancta Ædes committi debe- ret? & ibi cunctæ conſenſu commu- ni, communibus ſuffragiis in hanc demum conveniſſent ſententiam : Cenſemus Provinciis plane omnibus hanc in rem Picenum eſſe anteponen- dum. Quantam hanc veſtram glo- riam exiſtimâſſetis? an non hæc o- ptio non minùs vos exhilaraâſſet, non minùs altam veſtri exiſtimationem ingenerâſſet, quàùm olim Scipioni, cognomento Naſicæ, qui tenere ſe non potuit, quin animi ſui ſenſa ac gaudia foris proderet, quando pub- lico Romani Senatus decreto præla- tus eſt omnibus, cum deliberatum eſſet; cui demum civium Deæx Cy- beles ſtatua, quam inde uſque è Phry- gia Roman mortaverunt ‚, credenda interim eſſet, licet tum Scipio nec Magiſtratibus geſtis, nec expeditio- nibus adminiſtratis, nec ullo adhuc alio honeſtamento, niſi laudatiſſi- morum morum, inſignis eſſet. Quid igitur in re noſtra vos faceretis; an non felix vobis veſtra ſors videretur, honor incomparabilis? Et tamen quanto eſt amplius, quo jure meritò gloriari poteſtis; cùm vos in bono tanti pretij prælati fueritis cunctis Provincijs, non hominum ſuffragijs, ſed conſilio Divino; non mortali ju- dicio, ſed ſententia cœleſti? Non ſtatuta Principum, non Vaticani Di- plomata, non Conciliorum Canones tantas vobis prærogativas contule- runt, AA. honoratiſſimi! Cœlum, Cœlum ipſam eſt, à quo hæc facta eſt optio: iſtud ſuâ voluntate, motu ſuo proprio, quæ hujus fori phraſis eſt, decrevit, ut veſtra eſſet ſancta Domus, & idcirco ipſum ſuis mani- bus veſtris illam in collibus depoſuit. Nec tamen hoc Superi fecerunt arca- nò, aut velut aliud agentes, ne apud alias Nationes de partium ſtudio ar- guerentur: ſed hoc teſtati ſunt pa- ſàm, & manifeſtis idipſum prodigijs affirmarunt, non dubijs præſagijs, ſed ſignis manifeſtis, volueiuntque, ut nunc nemini non conſtaret, veniſ- ſe 9* . karite⸗ ſi pe 4 AA . i orgmn⸗ UN, 2 ⸗ S 1 Aſnendn 1 . bunn n GCeniorum Krckuntaten alt⸗ um rems aeno / eosannn Eſt kumen lis n gec tinm tunn ommn Domum n inct o MMilper cim Cblun At inli, kand lmul, völgte gel ronltrwit Guodamm obs, e multum in Nonolet. Mien D jent guidem illam Culs lors eadem. Jer a (cjus ri penes K) von qui par ent n emum hoe De tn non totig guat krilo leuit. brate ltionen bono loo Dhyttun ſe vigit non 1, gum damno: ne⸗ Imaſh gnot nni il im lele conh Paſs giibis inter m, Atihen ulllan nota verbe nhete zer Mai e ⸗ Mmi, ſan Ale ſ neie e⸗ Gen iu lers ſne in n obites cile . l ne e n nnun l Nentetunt, P n nnde ſcbet pinn. Netawetunt, cregenit cet tum Kiſio ne⸗ lti, nec expeditd. ens, nec ullo adln 10, niſi haudat. inſigniz eſet/ 1 vos kiceretis, n. elhr lors vigeretor, adilis? Et tamen is, guo ute meiith cum vos in bono klati foenitis cunds hominum ſoffagj ino; non mortali . entia caleſti? NN n, non Valicmi D. onciliorum Canone 2r09itivas contule. oralichmi! Colun, ſt, i quo hre lili ſus voluntate, motn x hijus lori pbriſs t velirꝛ ellet linc 0o bploen luß minl in collibus gepolii Aperi fecerunt t. ,ne ih ſe ad vos illos parietes ſine ope machi- narum, ſine vi organorum, ſine fu- nium adminiculis, ſine brachiorum adjumento, quod perinde eſt ac dice- re, non humanàâ operà, ſed coœleſti- um Geniorum manu. An non hoc eſt voluntatem erga vos ſtudiumque tam ardens demonſtrare, ut vos ſine modo ac menlura illi devinciat, qui ſic vos amavit? Eſt tamen his majus aliquid: nec enim tantùm ornavit vos DEUS, Domum hanc ſanctiſſimam donan- do ; ſed inſuper cuùm non ſemel illi oblata eſſet anſa, eandem denuo au- ferendi, voſque deſtituendi, ipſe monſtravit quodammodo, quaſi à vobis, etſi multum irritatus, divelli non poſſet. Miſera Dalmatia! Bea- verat quidem illam aliquot ante ſæ- culis ſors eadem. Sed quid? Cùm illa (cujus rei penes authores ſit fi- des) non qua par erat obſervantiâ ac reſpectu ſacrum hoc Domicilium co- leret, non totis quatuor annis gau- dere illo licuit. Præter omnem ex- pectationem bono ſuo die quodam privatum ſe vidit non minore dolo- re, quàm damno: nec juvit ipſam, quòd meœſta quot annis Adriatici ma- ris ad littus ſeſe conferret, ibique ſparſis crinibus, inter uberes lacry- mas, & triſtem ululatum illa ſemper nota verba repeteret: Revertere ad nes Maria, vevertere. Vana enim ad hanc uſque diem fuerunt lamenta, preces ſine fructu: nec enim magni hoſpites facilè ab eo revocantur, cui ſemel, tanquam parùm humano, ter- sum obverterunt. E diverſo adver- DE S. DOMOLAURETANA. 105 tite. Appulſa ſancta Domus in unam veſtrarum ſylvarum haud procul ma- ri, cuùm ibi locum cæpiſſet, non diu poſt omni ferè die profanabatur ne- farijs homicidijs, & peregre adven- tantium cruore. Sr igitur veſtrêm non credidifſet, abeundum illi ad nationem tam diſſitam, ut eò ne in- dicia quidem aut fama injuriarum tam atrocium perveniret? Et tamen ad locum mutandum compullſa, hunc quidem, ſed non Provinciam muta- vit; imò ne quidem ditionem Sub- ſtitit uno inde milliari in notiſſimo- rum fratrum colle: & ecce hinc quo- que poſt quatuor menſiũ intervallum migrare illam coeëgit fratrum Avaritia & furor. Quid ad hæc illa? tantum- ne illi animi fuit, ut jam ſecundum ludibrio habita vos deſereret? fuge- ret, avolaret? veſtris etiam, ut in alijs ſolita eſt, in oris videri deſine- ret? Nihil minuùs. Ad teli duntaxat jactum in viam publicam receſſit, sicque per aliquod temporis ſpatium (hoc enim verum) alias ex alijs ſe- des, non tamen extra Provinciæ ve- ſtræ limites quæſivit: ſic ut intervallo quatuor jam ſlæculorum, nec bello- rum tumultibus, nec gubernationis viciſſitudine, nec Populorum ſcele- ribus, unquam hinc voluerit recede- re. Imò, ſi ex præteritis rectè con- jectura capitur de futuris, quæ qui- dem videtur rectiſſima conjectandi ratio, hic illa ſtabilem pollicetur moram, kic kahitationem ſemper duraturam. Nunc à vobis expecto, Audi- tores! quid ſentiatis? An non om- 0 3 nia, 110 PANEGYRICUS OCTAVVUsS, nia, quæ hodie à me in medium al- lata ſunt, apertiſſime vobis demon- ſtrant, quàm multis & grandibus no- minibus Divina Beneficientia vos ſi- bi obſtrictos teneat? Quid tandem Propè dicam facere illa potuiſſet, & quo pignore ſuam in vos voluntatem & æſtimationem certiùs teſtari? Po- teràtne dare aliquid cœlo carius, vo- bis utilius, & toti Piceno glorioſius? ಠvobis ſententiam expecto. Si an- te Pilij DEI, & Matris ejus Virgi- nis thronum data fuiſſet vobis optio ſuppliciter petendi, quidquid mal- letis „quod animis veſtris proficuum, quod toti Nationi eſſet honorificum, an aliquid facilè in mentem vobis ve- niſſet petere majus illo, quod ipſi non rogati dederunt? Ego certe ex- hibitum vobis honorem tanti facio, ut vix cogitare majorem aut parem, Poſſim. Neque hoc ideo dico, ut videri fortaſſis nonnemini poſſet, quòd titillare veſtras aures, & puti- da adulatione veſtram emendicare benevolentiam laborem; ideò enim dico, quia plane ita ſentio. Si au- tem ita eſt, quanto prṍ DEUM! vos ſtudio par eſſet, & ſingulos quidem, tantæ beneficentiæ reſpondere? quo animi ſenſu parietes illos ſanctiſſimos ntueri? quibus illlos venerari lacry- mis, quibus oſculis amoris vim pro- fiteri? quid non eorum gratià moliri atque conari? quantum conferre ad eotundem ſplendorem » quantum Pro eorum augenda gloria deſudare? Licet hic mihi libere loqui, quod ſentio;: cum enim vos partibus ve- 2 ſtris ſatis ad amuſſim faciatis, nemo 2 ſuſpicari prudenter poteſt, eo me ſ- ne aliorum laudàâſſe & commemoralſ- ſe ſtudia, ut hæc veſtra ſint accuſa- tio. Cœterum quem non puderet com templari populorum exterorum ſacratiſſimo huic hoſpitio addictiſſ- mas voluntates? Multi illorum ab extremis Europzæ, & deſertiſſimis oris proficiſcuntur ad illud viſendum, relinquunt patriam, familias deſerunt, vitæ commoda recuſant, & vijs dit- ficillimis tam peregre abire non for- midant: tranleunt alpes altis nivibus obſitas, enavigant maria tempeſtati- bus horrida, & nullo damnorum rei familiaris reſpectu brevis ſomni mo- leſtias, hoſpitiorum, per quæ tran- ſeunt, ſordes, pericula à prædonibus penſi non habent, ſed devorant ala- criter omnia, lola auguſtorum ſuo- rum parietum videndorum ſpe ani- mati. Vos ut eorum fruamini aſpe- ctu, quid harum moleſtiarum ex- antlare neceſſe habetis? vix extra do- mus limen vobis prodeundum eſt, vix tantillum movendi pedes, vix ali- quid incommodi ſubeundum. Quid proinde foret, ſi major eſſet illo- rum, quàm veſter, pietatis erga hunc locum ſenſus, major frequentia, ag- mina denſiora? Quid foret, ſi illos videre eſſet adventantes pede nudo, vos autem rhedis & eſſedis vectos commodiſſimis? illos ſingulari mo- deſtià oculorum, vos obtutibus cu- rioſis ? illos veſtium vix amictos centonibaus, vos ad ſuperbiam & pompam excultos? quid ſi illi reci- tarent Pſalmos, concinerent hymnos, coronas Matri Virgini texerent vo. nani wr Pipere gnt, o i Etteis loluij Neappullis mnilgke⸗ ationis erminim 8 c rec. Gciis isinnibu, ie lam, Ohiitkayms V gere tihnmdin, nonpot Aede Naſffi os? Cheio letwdiit Cbnibus ouum geree⸗ Ntpui Arnoh ueti doler ongelemelils, ndis, gudm propinqus Uactmieb ertenis, gbem 6pe, & geatiin, ntür ad ilud Vilen riam, ſamilizg Gelenn reculant, & Uizt. eregre abire non in. eunt alpes alis nirinmn Sunt matiz tempeltli nullo damnorom k eOn brevis lomni mo. forum, per gun trir Pericuh à pradonbu ent, led deroranti lolha zuguſtorum ii. h ridendorum ſpe n. teorum fruaminia⸗ mum moleſtiarum er. habetis? Vix extnd)⸗ bis prodeundon ilt novendipedes,Ni odi ſobeundon, E , ſ myt ehet iin ſter, pietats elgt hune mio egentn, C Cid foret, inn gentantes Pece un edis * eſledis ve 35 illos ſngulr n. „. Vos Oblib Mnce, Vn n DE s. DOMO inani garrulitate tereretis horas? illi invocarent omnes Cœliter, vos obliti omnium appellaretis neminem? illi nulli non pauperculo ſtipis aliquid erogatent, vos nulli quidquam im- pertiretis ſolatij⸗ Quidſi eodem tem- pore appulſis utriſque ad ſuæ peregri- nationis terminum „ viderentur illi magno ſenſu pietatis prono in terram totò corpore &. vultu libare oſcula Sacris illis liminibus, reptare per ſo- lum, ſolvi in lacrymas, ſacra obſi- dere tribunalia, non poſſe dein à Sa- ctis Akaribus & Sacrificijs avelli, dum vos e diverſo ſermonibus otiòſis, obtutibus parum verecundis ſtaretis occupati? An non quæri meritò Virgo poſſet, longe ſe meliùs, oblervari à re- motis, quàm propinquis? reverentiùs tractari ab exteris, quàm domeſticiss ELAURETANA. 11 Sed laudes DEO, non habet illa ha- ctenus (ſi quidem non fallor) quod jure de vobis conqueratur, ſed potiùs unde meritò lætetur; dum vos potiu⸗ aliunde appulſis præitis exemplis mo- deſtiæ, reverentiæ, omnis decori . quæ ſacrum eum locum decent. A- gite igitur“, pergite ſtrenuò in ijs. quibus tam ſancte aſſueviſtis, & me- mores ſingularis, quod in vos à Ma- ria profectum eſt, beneficij, ea erga illam gratiſſimi animi ſigna demon- ſtrate, ſic ejuſdem in vos amori „ mutuo amore reſpondete, ne illam Ppœnitere aliquando debeat, quòd non abſque omnium aliarum invidiâ Nationum veſtris in collibus ſuam fundare coloniam deſtinârit. THRO. 112 PANEGYRICUS NONUsS, EH —„ THRONUS DEI NTER HOMINES POSITUS IN VATICANO PANEGYRICUS IN EONOREM CAYZEDRX Jandli Petri dillus Bononikz. TZu e⸗ Petraut & ſuper banc petram ædificabo Eccleſi iam meam , & portæ Inferi non præ valebunt ad verſus eam. Matth. 16. Uisquis Archite tus æ- ternitati ædificare ſtu- det, primæ inſtar legis habet: quærere baſis ſtabilitatem, & ſolidi- tatem, fundamento. Exiſtimàâſſem idcirco, Chriſtum quoque inde à principio, quo grande nalcentis Ec- cleſiæ ædificium molitus eſt, debuilſ- ſe illud inædificare opibus ac poten- tiæ alicujus Monarchæ, quem neque virium magnitudine, neque nominis celebritate facile quisquam alius ſu- peraret. Et tamen cùm attente cir- cumſpicio, adverto, quòd eam in rem deligat e Pifcatorum tribu ali- quem, non Majorum glorià illu- ſtrem, non forentem pibus, non Ornatum ullâ literaturâ; & huic tam infirmæ petræ ſperat inædificare do- mum tam firmam, ut nec illas qui dem timere Furias debeat, quas in- genti umero miſfurus ſit orcus ad Ülam evertendam. Tu es Petrus. Sed fortaſſis hæc illum ſpes fefellit. AA. Sedecim jam ſæcula, & quod exce- dit, elapſa ſunt, ex quo fundatus ² Chriſto Principatus durat: & ubi alij, qui olim æternitatem laturi vi- debantur, collapſi, ſepultique ita ſunt, ut eorum ne rudera quidem ex- tent, hic, qui tam debilis credeba- tur, perpetuò durat. Me proinde judice inſanit, quisquis dubifat, ho- minis iſtud, an DEI artificis opus ſit. Nihilominus ut hodie vectigal debiti obſequij pendam, non ſoli Pe- tro, ſed omnibus, quos ille hoc in Principatu Succeſſores habuit, ſubijt animum cogitatio vobis argumentis clariſimis demonſtrandi, Thronum Vaticani, DEI inter homines Thro- num eſſe: quod idem eſt ac dicere: eſſe thronum, in quo, etſi noſtra à: materia conflato, in hominum per- ſona DEUsS reſideat. Eſt hæc, ſi me opinio non kallit, veritas ejus ge- neris, quæ ad ſalutem conſequen- dame ſuun e olet, go⸗ Audat tiler,, Aun, õ m. Aoe me non IIuum ge Romanis leelogui concelſum ſegd tempg eſt, l Cum lauude dicatn Noti caet (unta eſt imperat, & tam nota cuicd fortaſſi in jy te Ir, non ieiimut ho Ahre ieretentis, Cxma contoven miuhotitatis Rom n elle ſecutumn ſunon ne per ſomm HVenit in mentem Uekitgriſmej att enim. ge Ferieg biineem, 1 2Cornentnn , labcitis genenz, oraclh e ulquum tmin Vekitate nbigere Uünquem ſch USmoriibhisloni 8 DEI TNNCN. US R. DAMA nic. 4 nean, ent 16. . lum ſbpez keiellt, A ſæcula, & quod ert unt, ex quo fundaun! Ncipatus durdt: A n ztemitatem latui , ollipſi, ſepultique i m ne wdera quidener i um Lebilis gelett. Aurn. Me pronte t, gwisgis Abint le in Dil miße ſl minus ut bocie veein vif pendam, non lalle nibus, quos ille hocn * cceſſores habuit, lht itatio vobis 2rgumenn . ſto⸗ zc⸗ 4 TESTO CATHEDRX S. PETRI. dam, præquam ulla alia, à Chriſti ſectatoribus claré diſtinctéque cog- noſci debeat. Fit enim neſcio quo- modo (tanta eſt ſæculi, & ætatis noſtræ perverſitas) ut apud non un- um pluris fiant aut Philoſophi alicu- jus ſomniantis deliria, aut temerarij Theologaſtri garrulitas, quàm Ora- cula illo ex ore profecta, quo DE- US mortalibus loquitur. IIlud tan- tum fieri poſſet, quòd ego nimium audax viderer, dum, ut habet paræ- mia, cogito ponere in cœlum os me- um. Sed hoc me non terret. Si enim unquam de Romanis Pontificibus li- bere loqui conceſſum fuit, iſtud pro- fectò tempus eſt, quo quidquid de ijs cum laude dicatur, Adulationis notàâ caret (tanta eſt ejus, qui hodie imperat, & tam nota virtus) & quid- quid fortaſſis in ijs reprehendi mere- tur, non relinquit locum ſuſpicioni Satyræ irreverentis. Extra controverſiam eſt, tan- tum aufhoritatis Romanum Pontifi- cem eſſe aſſecutum inter mortales, quantum ne per ſomnium quidem ul- li venit in mentem ambire; tantum abeſt, ut quiſquam re ipſa ſibi arrogarit. Dicite enim. Quem alium mihi in- venietis Principem, cujus ſententiæ adorarentur à ſubditis ut oracula & oracula ejus generis, ut nefas eſſet cuiquam, etiam in animo, de eorum veritate ambigere; ſic ut integræ non- nunquam ſcholæ, ne recederent ab ijs, quæ à Pontifice erant pronuntia- tæ, aliter jam, quàm antea, doce- rent; Nationes integræ mores muta- rent ac conſuetudines, & parati om- R. P. Segneri Panegyr. 113 nes eſſent ad faciendam potias jactu- ram libertatis, bonorum, quin & vitæ, quàm ut eos audirent, qui ad aliter ſentiendum provocaſſent. Mag- na fuit, negari non poteſt, Pontifi- cum apud Ethnicos poteſtas: ſed non aliam illi habuére, quàm quæ nunc major, nunc minor illis conceſ- ſa eſt arbitrio ſubditorum, bene erga illos aut male affe torum, nec Sacer- dos Populi lex fuit, ſed Populus Sa- cerdotum. Aliter profectò inter nos res habet. Plures ſexcentis erant Prælules, qui in famoſo Concilio Chalcedo- nenſi pronuntiaverant proximam ྠRomana Eccleſia eſſe debere non An- tiochenam, à Petro olim fundatam; non Alexandrinam, ſtabilitam à Mar- co; ſed Conſtantinopolitanam, Im- peratorum ejus temporis in Regia erectam: & tamen quia hanc ſenten- tiam Magnus Leo Romanus non pro- bavit, effectu res caruit: non Prin- cipum favor, non authoritas Sena-Baron. tůs, quæ illam defendebat, valuit, 452. ut illa obtineret. Sic cadaverum in- ſtar exanguium ſine anima, & ſine forma manſerunt complura Concilia, etſi numero in ijs Congregatorum in- clyta, & Principum patrocinijs pro- tecta, non ob aliud, quàm quia Ro- mano illa Pontifici non ſunt probata. Hujus autem generis ſunt, ut plura Bozius de alia prætereamus, Ariminenſe, Afri-Sign. Eech. canum unum, aliud Antiochenum, Il. 5. c. 8. Conſtantinopolitanum, Mediola- nenſe, Numidiæ, Seleucienſe: &— Epheſinum ſecundum; quod ob vim illatam veritati, à Majoribus noſtris, P . Præ-= rr—g PANEGYRICUS NONUS, Præditetium eſt appellatum. An aon fumma eft iſta Authoritas, ut homo ætate nonnunquam inferior, diſciplinarum peritiâ aliis non com- parandus, ſua unius defnitione adi- mere poſſit exiſtimationem plané omnium jjs decretis, quæ primi Or- bis fapientes, in unum coacti poſt long ſſinam inveſtigationem, exa- mina fabtiliſſima, & contentiones laborioſiſſimas concêôrdibus calculis approbârant? Et hæc ejus authoritas quouſque ſe porrigit? ad Romanos ſolos? unam ad Nationem? unum ad Regnum? Perſpectiſſimum vobis eſt, ut hoc exempli cauſâà dicam, ſupremum bPerſarum Pontificem non ſolitum dare leges urbibus Ægypti; neque Pontificem Æ gypti urbibus Perſarum. Quin ipſi adeò Romani Imperatores, nondum Chriſtiani, qui Principis Diademati Pontificis Thiaram addiderant, Pontificatus ſui jura non extenderunt ad Sar matas, ad Germanos, Sicambros, Gallos, & alios ſubditos ſibi Popu- los: ſed ſolis ſuis Romanis leges da- bant in ijs, quæ ſpectabant ad Reli- gionem, & longe arctioribus ſem- per limitibus Sacerdotis, quàm Prin- cipatâs authoritatem circumſcripſe- rant. An idem de ſummo noſtro De Conſid. Paſtore pronuntiari forſan poteſt 2 ad Eugen. Exeuzdum orbe (dicam libere cum S. Bernardo) exeundum orbe illi eſt, qui fortè velit explorare, qui ad ſummi Pontiſicis curam non pertineant. Non ſolùm ipſe in ijs, quæ ad DEl ſince- rum cultum pertinent, plures ſibi ſubditas rationes habet, quàm ullus 1 unquam Monarcha politica guberna- tione ſubjectas numerarit; ſed in ip- ſiz adeò hoſtium provincijs, inter Ethnicos, inter Turcas, namerat ille recte credentes complures, qui ab ejus nutu pendent: nec alium Prin- cipem erit invenire, qui ſemper Le- gatos Miniſtrôſque ſuos habeat in lo- cis tam varjis, apud Gentes tam in- ter ſe diſcordes, majorémque, etiam exteris in regionibus, poteſtatem ex- erceat. Inde quis hodie eſt, qui ma- jores, quàm Romanus Pontifex, 24 Dignitates & gradus evehat? Omit- tamus redituum copiam immenſam, quorum ille in Eccleſia Diribitor eſt: nihil dicamus de Aulæ ejus ſplendo- re, de familiarium ejus æſtimatione, de Titulis, Commendis, Prælaturis, Beneſicijs, officijs, & quid quid aliud nominum, rerumque eſt in Eccleſia, quæ ſic ab ipſo dependent, veluti ra- mi ab arbore, rivi à flumine, radij à De Sim- ſole, ut S. Cyprianus confeſſus eſt: plic. Cler. an non verum eſt, quòd ejus hodie Purpuras Principes etiam ſupremi ambiant, quòdque ſolus ipſe ſit, qui extollendo viros natalibus obſcuros, facultatibus inopes, momento eos Suar. de- Regibus pares facere poſſit? Et, èſt= fenſ Fid. ne alius ab ipſo in Mundo Princeps, 3. qui, quam habet ipſo, authoritate polleat dandi & eripiendi Regna, quique re ipſa illa dederit in præmi- um bene merentibus, abſtulerit in pœnam male meritis? Si Stephanus Ungariæ Princeps, ſi Boleslaus Po- loniæ Dux ſub idem tempus regios titulos ac coronas ambierunt, nônne Romanum ad Pontiscem, Sylve- ſtrum E geen 41 0, bei 151 ge⸗ n te . fun tm. os l Leg100. ) els ℳ en roge thuamig, encen nl Doloniz, Apbant Funcx,ni omnd vorumn uindin eh loque tlto i olint 2 gve e⸗ aun lienipſs lupe Eel uumvam bis us Bomanus bonti Etiamn inones ac pi Et: bu enim ili aut ſis, aut armisc rie g aurem be Rege m Delierio, & ge n bipino diems! ehorotn etiam diti Uulte factorum pr mnd Pontiäce acc en Rephmno, Hje 1u) A cenm de No Delo, (vod eoni oio lendo, ad al ſen i e gionis call e ceeen nunk mam eek ſen Nrint Pate ein hiueni , & eleckie holiie Pbenn hnerint; ſelin i. Nrcineſt, inter e, mumettt ile coplunes, di t: dec Aum diin. ne, gu lemder li. we ſuot hahent in ſ. Dud Gentes tin n. majoremque, eiin dus, poteſtatem er. hoche et, gui m. manus Pontifex, 41 dis evehat? Omit. copium immenlam, cleſn Dirbitot eſt: e Aulx ejins ſplendo⸗ um ejus 2ſtimatione, munendis, Prælatums: is, & quiui aſu mque eſt in Eccledux ſependent, elaiiff i! ſamite, 44,4l riands conleſczeſt⸗ t, gudd eu ok ſes etiam lopreni Gue ſolus iple ſit, n 5nitalibus oblcuto, 0 . pes; momento . . cete pofſit! r 4 6 Masdo Pfineiſi det ipſo⸗ authoritt enpiendi han, tin prem. in Gederitin er laun iir d. . Kepuinn peiits 5 4 7 hwtien 4 Crucg Baron. an. 1000. Bo- ꝛius de Sign. Eccl. I. 17. C. 3. &c. FESTO CATHEDRX S. PETRI. ſtrum tum temporis eo nomine ſe- cundum, Legatos ſuos miſerunt ad eos exorandos? hic autem ſuo rem gerens arbitrio quid fecit? Miſit Co- ronam Stephano, negavit Boleslao. A quo Coronam & ipſi Regalem ac- ceperunt Demetrius, primus Pex Croatiæ, Edgarus primus Rex Sco- torum; Daniel primus Rex Ruthe- norum, Mindacus primus Rex Li- thuaniæ, Wenceslaus primus Rex Poloniæ, Alphonſus primus Rex Franciæ, niſi Romanis à Pontificibus, quorum authoritatem imploràârunt, ut his ipſi quoque titulis ac inſignibus uti poſſent abſque eo, quòd quilſ- quam litem ipſis ſuper ea re moveret? Sed quamquam his titulos ac Coro- nas Romanus Pontifex, non tamen etiam ditiones ac provincias contu- lit: has enim illi aut Progenitoribus ſuis, aut armis ac victorijs debebant. Quid autem de Rege Longobardo- rum Deſiderio, & de Rege Franco- rum Pipino dicemus? an non uter- que horum etiam ditiones ipſas, ut præclare factorum præamium, Ro- mano à Pontifice accepit, ille qui- dem à Stephano, hic autem à Zacha- ria? ut taceam de Romano iplo Im- perio, quod Leoni Iſaurico à Gre- gorio ſecundo, ad caſtigandam hujus in hæreſi obſtinationem ablatum, à Leone tertio in Carolum Magnum ob ſtrenuê fortiterque geſtam Reli- gZionis cauſam translatum eſt: unde hodieque ijs hoc legibus regitur, quæ emanAarunt & Vaticano, penes quod ſemper remanſit jus & Electorum 2„ numerum ſtatuendi, & probandi e- lectum, & electionis formam præ- ſcribendi. Sed parum eſt, quod di- xi: oportebat dicere, manſiſſe etiam jus detrudendi e& Sede illos, qui Lu- ciferi exemplo, ſedentes in lateribus aquilonis, ſuperbe contra DEUM inſurrexerunt: ſic à Gregorio VII. Henricus Tertius, ab Innocentio ter- tio Otto quartus, ab Innocentio quarto Fridericus ſecundus Imperio gravibus cauſis ſpoliati ſunt. Quid proin admirationis habet, fi ad Ro- mani Pontificis pedes abjectos videre eſt Principes, ut reverentis obſequij- oſcula imprimant, ſubmiſſionis in- fimæ actus exerceant, cùm hic citra jactantiam dicere ipſis poſſit: Per Prov. 8. me Reges regnant, per me Principes imperant, & gloriari poteſt, ſe à DEO conſtitutum, ſuper geꝶtes, ſuper Regna, ut evellat, & deſtruat, & diſperdat, & diſſivet, & adiſicet, & plantet. Non defuit Romanos in- ter Imperatores, qui à ſupplicibus oſcula pedibus ſuis figi juberet & hoc de Ottone ſcripſit Suetonius, de Maximino Capitolinus, de Diocle- tiano Eutropius. Eorum tamen ne- mo efficere potuit, ut ed ſe Regum labia abjicerent: ex infimo duntaxat civium ordine, & ſordida plebecula aliqui id præſtiterunt. L obſequij genus à viro Conſulari exi- geret ob vitæ gratiam factam, bono- rum omnium in ſe malevolentiam in- vidiaàmque concitavit: ſic ut Senecæ majus gratiâ acceptà obſequium præ- ſtitum videretur, nec dubitàâtit pro- fiteri, Caligulam illo pede, quem deoſculandum Senatori ſic proſtrato b 2 Præ- S Jerm. 2. à Pomp. Imò cuùm Caligula hoc abjecti 'enno. de Beanef.!. 2*.. C. 12. Baron. an. 1155. 116 6ANEGYRICUS NONUS. Præbuſt, totam conculcſſe Rem- Ppublicam Libertati calces illiſiffe: Inrenit aliqutd infra genua, quò liber- tatem detruderet. Quid ſapiens iſte pranuntiâſſet conſpectis ad pedes Ro- mani Pontincis ad ſimile obſequium exhibendum non viro Proconlulari; non Conſule tantuùm, ſed ipſis Regibus, ipſis aded Imperatoribus, Juſtino, Juſtinia o, Carolo Magno: quid in- quam pronuntiaflet? Et tamen quot jam à ſæculis, non interrupta lerie, venerationis hoc genus Pontificibus conceditur; nec tamen (briſtiana Reſpublica indignatur, nec idcirco dolet ac fremit Eccleſia: & ſi pau- culos demas kæreticos perduelles, nemo obedientium clientum e nume- ro eſt, qui ſe non exiſtimet ejuſmodi exequendo obſequium honorari! Hoc quid majus dici poteſt? Glori- antur Imperatores, ſi ſtratoris mune- re funguntur, cùm equitat Pontifex, ſi ſtapedem tenent, ſi equum regunt: & hac in functione Alexandro Ter- tio famulatus eſt Fridericus primus, Venetis inſpectantibus: Nicolao pri- mo Ludovicus ſecundus in oculis Romæ. His porrò poſitis, quæro ex vo- bis AA. Quibus tandem artibus Pon- tifices in hoc æſtimationis, Magni- tudinis, excellentiæ gradu ſe collo- cârunt, ut, quod ante à me monſtra- tum eft, non extet in Mundo de ul- lo Monarcha memoria, ſacer ille, aut profanus fuerit, qui comparari illis poſſit aut dignitatis æſtimatio- ne, aut imperandi autkoritate ? ſi animum advertitis, AA. obſerva- bitis, Pontifices Oceanum ea in re eſſe imitatos, qui extra nativos lite- rum ſuorum fines nen exit ad alie- nas aquas violento impetu ad te tra- hendas, quibus grandeſcat; ſed ex- pectat gibuta ſpontanea fuminum ad ſe ventitantium, nullo diſcrimine, remota ſint, an propinqua, divitis, an Panperis alvei. Idem ego de Pon- tikcibus maximis affero ; nihi illi hactenus eorum, quæ poſſident, vi aut armis extorſerunt; omnia à ſpon- te donantibus acceperunt; nunc ah extraneis, nunc à domeſticis; nunc à Principibus, nunc à privatis, ſpon- te ad eos exaltandos conjuratis; & ſi nonnunquam armis etiam non ab- ſtinuerunt vel ad defendenda, quæz acceperant, vel ad recuperanda, quæ alienâ injuriâ perdiderant, non ta- men ijs Holofernis exemplo ſunt uſi, ad aliena aut turbanda, aut rapienda. Quis proin movit corda tam multo- rum, ut ſe vectigales facerent, cum ab omni eſſent onere eximij? ut ſer- vos, qui erant liberi? ut ſubditos, qui erant Domini? Quis Conſtanti- num impulit ad ſubjiciendum hilari- ter Pontificum pedibus Imperium ſu- um, imdò ad id cum ipfis partien- dum? Quis induxit, tot Galliæ, tot H ſpaniæ, tot Germaniæ, Angliæz, Italiæ, Luſitaniæ Reges ad donandas nonnunquam ipfſis Provincias inte- gras, ad fundanda aſceteria Religio- iorum, ditanda tot templa, locu- pletandos reditibus tot viros Eccle- ſiaſticos, plerôſque horum fſideliſſi- mos Vaticani Miniſtros? an inducti forſan ſunt commodorum & utilita- tum ſtudio, quæ ex Pontificis bene- ſicentia & Iœdere ſperabant? ut apud ipſum Athorius. ſe ſernni pole nn, fi a1 Ccdleſe ali, 1 lelcebatin nts, carcetbi, 1 n tor rmen n ⸗ elatuiun CIn i er, , nullo ſere 90 ec es 1l hedes 1 worin, fub Ulus temn dehn Lignis, miſc⸗ lemonicmis; ſcut a Pontitcem bher Bii gilt: Ab i templs leniſe rerenti Ant, en kabinnum fereriti ni Inperaores Ren Lolchb ipſam illod ten Eenoiynam mittete ſiem. vlgoe in Al⸗ 1 Autentre pupill muneid Chiiſtiſecten ra ue ez; u eginn le, non untun Ker n Uen er irtun, R Pontfhe aim Nekten Gncil n Aue ali nn n fapor in Ghaa Grits, em ego de Por. allend; nh Il 1 gn polligent i Fünt, Omnie bor. Cepefunt; nunc i ſomefieß; nore Vide Bov. I. 10. c. 10. dos conjoratis; Nimis etiam non sb. delendenca, gur drecnpennda, gur erdiderant, non tr. igexemplo ſont ul⸗ bandt, mi tapirndt it cordi tam mulo⸗ giſes ſacerent, cln dere eximij? ut le⸗ iberi? vt lubeitos, 11 Qus Conſtni. lubicſendum hiri elibis Imperinn i. Cudn ipfis periien. Git, tot Calle, t Berminie, Algie⸗ heges 2 donmndn ſs Provincizs n. la Aleterin gelg⸗ ot templi, h Pecl⸗ 1. 17. c. 3. 1. 19. Cc. 1. de cpeivatis, ſo. ipſum gratioſi eſſent? ſed quid, quæ 1o, majus illo ſpelare, aut ambire poterant, quod ipſimet offe ebant? advertite &x iſtud. Poſſet, non ne- gaverim, commodorum miquid ho- die ſperari à Pontince, quando jam tam amolæ funt ditioni ejus ſubjectæ provinciæ, tot hrmamentis ſtabilita authoritas. Sed quid tum iſtorum ſperari poteat, primis illi naſcentis Eccleſiæ ſæculis, quibus ille aut defi- teſcebat in cryptis, aut ſpuallebat in carceribus, aut in fodinis fansgaba- tur? Et tamen fub ipſum illud tem- pus feſtinabast Chriſtiani magno nu- mero, & nullo ferê non die ad affe- renda ejus ad pedes lautiſſima patri- monia, fub illud tempus aures præ bebat Legatis, miſſis à Principibus remotifſimis; ſicut ad Eleutherium Pontificem KRex Britanniæ Lucius miſit: ſub id tempus Cæſares illum demiſse reveriti ſunt, ſicut Pontifi- cem Fabianum reveriti ſunt duo FPhi- lippi Imperatores Romani: & tan- dem ſub ipſum illud tempus liberales eleemolynas mittere potuit uſque in Atricam, uſque in Aſiam; alere vi- duas, ſuſtentare pupillos, providere innumeris Chriſti ſectatoribus aut pa- trié Pulſis, aut conjectis in vincula ac carceres; ut legimus ſolitos face- re, non tantùm S. Petrum, ſed eti- am S§. Clementem, S. Soterem, §. Sixtum. Quis igitur ſub illa initia Kontaaihns eam æſtimationem, ve- nerationémque conciliavit niſi D E- US? quæ alia manus ſtabilire un- quam potuit Principatum tam am- Plum tempore tam brevi? opes ac FESTO CATHED RE S. PETRI. 117 Potentiam novam rebus omnibus tam adverſis? Et poſtquam Styx tota ad arma, ad arma provocavit, ad hanc potentiam evertendam ad Principa- tum ejuſmodi redigendum in nihi-⸗ lum, quænam alia dextra tueri illum ac defendere tot ſæculis potuit, miñ ſola & unica dextra DEl? Extra omnem controverſiam eſt, AA. ſi humana ut ſunt, conſi- deremus, rem eſſe prorſus ſtupen- dam, quòd Romanorum Pontifi- cum poteſtas plus vice ſimplici peni- tus non ſit extincta. Sicut enim nul- Ius unquam fuit Principatus, qui ma- joribus à Mundo honoribus affe ctus ſit; ſic neque unquam fuit Principa- tus, qui majori conatu ac ſtudijs fue- rit impugnatus. Hoſtes ejus quoti- diani fuerunt ſemper Principes totius terrarum Orbis potentiſſimi ; primis quidem Eccleſiæ ſæculis Imperatores Romani; poſterioribus autem Impe- ratores Orientis: yræter Reges Heru- lorum, Oſtro-Gothorum, Longo- bardorum, Saracenorum, & à plu- ribus jam retro luſtris, Anglorum, Romanæ ſedi infenſiſſimos. Arma, quibus ad eam oppugnandam uſi ſunt, ejus fuerunt generis ut non alibi, quàm ad ſtygiam incudem cu- ſa viderentur, adeò & multa, & om- nis generis fuerunt. Contra Pontifi- ces enim nunc ferro pugnatum eſt, nunc igni, eos tollendo de medio: aliàs linguâ & calamo, calumniis eos onerando. Sæpe bonis exuti ſunt. Coacta in eorum deſpectum jurati furoris Conciliabula, educti in eo- rum damnum Exercitus validifſimi. P 3 In- 113 PANEGYRICUS NONVUS, Inſaper deſtituerunt eos rebus angu- ſtiſſimis, à quorum fide ſincera ni- hil non ipſi ſibi polliceri poſſe vide- bantur. Viderunt non ſemel etiam Principes, quos filiorum, Præſules, quos fratrum appellatione dignaban- tur, ſuis cum hoſtibus fœderatos: & horum etiam numero accedere multitudinem maximam populi ex Hæreticis Novatianis, Donatiſtis, Arrianis, Priſcianiſtis, Neſtorianis, Albigenſibus, Huſſitis, Calviniſtis, Lutheranis, & ejuſdem tfurfuris ho- minibus (erravi dum homines dixi) & ſimilibus impietatis Monſtris con- flatam; ut ad credendum, quod li- beret projectam, ita ad quidlibet audendum obfirmatam. tot inter Adverſarios, tanta in rerum viciſſitudine, tam infenſos inter co- Et tamen natus, tuentur ſeſe, ac ſervant Pon- Epiſt. 162. tifices in dies ſe ipſis fortiores. Sem- Boz. I, 15. c. 6. per in Eccleſia Apoſtolicæ Cathedræ vi- guit Principatus: ut jam olim admi- rabundus obſervavit Auguſtinus: oppugnati reſiſtunt, oppreſſi reſur- gunt: & poſtquam quadragies (rem notatu digniſſimam) poſtquam qua- dragies armata vi principe ſua ſede Romè pulſi ſunt, quadragies eodem rediérunt, majore ſemper glori, majoribus quàm unquam opibus: ſubjecerunt perduelles, domuerunt populos, terruerunt Monarchas, & ſine aliis nonnunquam armis, quùm fulmine anathematis Vaticani, ſua ex ſede vibrato, integros conſternârunt exercitus, & ſus déque verterunt to- tas Reſpublicas. Quis igitur non vi- det, fieri hæc nequaquam potuiſſe, niſi DEO adjuvante, qui ſi exoſus eſſet leges ab ijs latas, Religionem ab ijs protectam, quomodo unquam eos tanto ſtudio defendendos ſuſce- piſſet, quomodo operibus omnem naturæ vim ſuperantibus non ſemel ad eos promovendos concurriſſet, qui ipſos honorant, & ad deprimen- dos, qui ipſis inſultant? Rem unam unicam non diffi- mulabo, ut appareat, quàm non fu- catéè vobiſcum agam: eſtque hæc: quòd nonnunquam ſedem Pontifſici- am occupaverint viri non tantùm pa- rùm ſancti, ſed plane impij, avari, ambitioſi, impudici, vindictæ appe- tentiſſimi: ita plane. At hoc tam non evertit ſententiam, quam aſſero, ut affirmet etiam. Dum enim non tantùm inimici armis, non tantuùm æmuli calumnijs, ſed ne ipſi quidem ſuis flagitiis Pontifices aut ſuam ever- tere ſedem, aut elevare Authoritatem potuerunt, argumento id manifeſto eſt, peculiari porfus à DEO pro- tectione ſuſtentari. fuiſſent hominum apices, tum autho- ritas ac potentia, non injuriâ, non- nemine eorum meritis, prudentiæ morali, humanis inventionibus, ar- tificiis politicis tribui poſſet: ſed cùm ne iſtis quidem adſcribi poſſint, quid aliud ſupereſt, niſi ut dicamus, Thro- num eorum inæ dificatum eſſe illi pe- træ, contra quam nihid poſſit non tantum Infernus, contra Pontifices conjuratus, ſed ne Pontifices quidem conjurati cum Inferno? obſervavit hoc, quod dixi, acutiſſime doctiſ- ſimus Bellarminus. Cavendum ta- Si omnes illi 1 ulchte degrn⸗ niucn gommtunn ide incipes anliuonm. male elol, Aispenn er im n aUcr Aaerue, gin welo Gumemm tinto hien mnen (tinquam 15 Otra 2c Purpure miores, eed guocn ſicuu. De cxtero, is nodeculun noſtris Aergere & Ciſpelere Non agnolcet, nec ſic Dhanum ufpiam Prine goo mijor viguerit mni, guim in Poni m oſtenture o len, non Visinti,1 Snment⸗ laorum be inonte in Colitum n lmt, r tles non tan awünge co eiam telkime irelen rods ellrnam Oretione ing te. n e amuſos bde nt, & 20 ede eimer⸗ lultant? Niot n unlcam non .. Aeat, uu non C. igam: eſtqne har im legem Pontßis Nrinon tantun. Phne impij, wai, Gi, vindicte ppe. lane. At hoc timn entiam, gram leto, m. Dam enim nor Armis, Don tantlin 3, led ne ipſi giicen ſa Præk. ad men eſt, AA. ne hic hallucinemini, Pontiſ. tiäces aut uam ertt· eleyare Authorituten mento id manileſt porſhus 5ẽ n. lati. Ki omnes il mapices, tun ult . 1, non injotii, non. merits, Prudeni 5 irventionibus, 1 ibui polletele Alenibi poffint, gu iüͦut Cicamns, lm jcatum ee pe. contta nife I. d. Rom necfué fidem nimis facilem præſtetis certis quibusdam maledictis ſceripto- ribus, quorum atramentum ſepiæ in- ſtar eſt, quæ ardentibus in lampa- dibus poſita facit, ut deformes & horridæ appareant omnes, utut cete- ra pulchræ & elegantes figuræ. Ni- mium quantum expoſiti ſunt Magni Principes cavillationibus vulgi, nunc male edocti, aliâs pejus affecti, ſem- per natarâ proni ad credenda potius deteriora, quàùm meliora. Labes e- tiam eorum tanto facilius cenſuram PpPatiuntur (tanquam labes adhæren tes Oſtra ac Purpuræ) non quèd majores, ſed quêd magis ſint con- ſpicuæ. De cætero, ſi omnem livo- ris nubeculam noſtris ab oculis ab- ſtergere & diſpellere placuerit, quis non agnoſcet, nec ſacrum, nec pro- phanum uſpiam Principatum eſſe, in quo major viguerit vitæ ſancti- monia, quàm in Pontificatu Roma- no; qui oſtentare poteſt non dico decem, non viginti, ſed duos ſupra ſeptuaginta ſuorum Principum, qui à morte in Cœlitum numerum relati ſunt, ut tales non tantum populo- rum nationumque conſenſu agniti, ſed cœli etiam teſdmoniis probati? Non eſt mihi propoſitum hodie, paſſos calumniam Pontifces publica oratione vindicare: neque enim ego Hc æmulos habeo, quibus ruborem excutiam, ſed devotos addictôsque, quos confirmem. Aliàs facillimum mihi foret effcere, ut manibus pal- paretis nobiliſſimam hanc veritatem. Nævos Pontiscum communes ede FESTO CATHEDRE S. PETRI. 119 Pleriſque magnis Principibus, non tamen plerilque Principibus etiam conmmunes eſſe eorum illuſtres vir- tutes. Ite ſi libet, & bono veſtre commodo percurrite hiſtorias omni- um Principum, quos in throno loca- vit non majorum ſanguis, ſed eligen- tium arbitrium: pauciſſimos ſanè in- venietis, qui multàâ induſtriàâ uſi ſint, ne eum conſcenderent; multos autem, qui ad eum perduellione, tumultibus, & ſanguine ſint graſſati. E diverſo Romanos inter Pontifices ſaltem vi- ginti ego recenſere poſſem ((Clement. I. Gregor. I. Gregor. II. Valentis. Greg. IV. Leonem IV. Benedict. III. Ncel. I. Adrian. II. Victor. HM. Leon. M. Sterhan. X. Gregot. WII. Victor. III. Paſqual. II. Gellas. II. Calliſt. II. Adrian. IV. Alexandr. II. Caleſt. E. Nicol. V.) qui eò potiùs raptati, quàm aſſumpti ſunt; & qui poſt aut repulſas irritas, aut fuſas ubertim la- crymas, aut mutatos vaultus, aut fu-⸗ gam arreptam, aut latebras quæſitas, induci tandem ſe paſſi ſunt non ſine vi, ad id, ad quod plerique alii om - ni conatu anhelant, ad regnandum inquam. Et quid? an vos facilè aliquem cæterorum in Principum nu- mero reperietis, qui nactus tyranni- cum ſuæ poteſtatis & ſceptri uſurpa- torem non eum de medio ſuſtulerit, & ſuſtulerit genere mortis aut infa⸗ mi, aut crudeli? Ab hoc tamen tam alieni fusrunt Pontifices, ut ex tri- ginta circiter Pontificiæ dignitatis u- ſurpatoribus, qui tandem plerique in legitimorum Pontificum manus in- ciderunt, ne uni quidem ſua perfi= dis 120⁰ PANEGYRIEUS NONVUVS, dia ſanguine ſteterit; ſed ſatis habue- rint Pontifices eos in cœnobium ali- quod locò carceris includere, non- nunquam libertatem illis concedere, quin etiam nonnunquam Purpuræ honore eos condecorare, ſolis inſtar, qui poſt ſævam tempeſtatem reverſus ad dominandum in aëre ſine adver- ſario, illas ipſas nubes, quæ ad eum inde pellendum conjuràâſſe videban- tur, ſplendidiſſimæ lucis auro veſtit. Pontifices, ſecus ac multi etiam Ca- tholicorum Principum fecère, nun- quam ſe induci paſſi ſunt ad ullum fœdus cum alienis à vera Religione, quocunque demum caſu, aut com- modi privati, aut belli publici, eti- am ad le ab aliorum non credentium inſidiis ſervandos ſuſcepti. Imò quis unquam contra Turcas Ilæpius arma- vit militem, plus auri profudit, non dicam jam pro ſfuarum tantùm di- tionum defenſione, ſed, quod eſt inuſitatiſfſimum, etiam commodo Reipublicæ perduellis, qualis fuit Im- perium Bizantinum? Obſtupuerunt profectò Nationes omnes, quando viderunt Urbanum ſecundum, ſacro paulò anté fulmine à Græcis incre- dibili & ſtultà audaciâ percuſſum, ad ſactum in Republica Chriſtiana feedus omnes invitare, non ad vin- dictam de iis ſumendam, ſed ad eos, ut re ipſa ſubinde favente Numine contigit, à Saracenorum injuriis libe- randos, qui ſubacta paulò ante totàâ Aſia, gravi eos jugo premebant. ef- ſeceraàntque, ut damno ſuo diſcerent, quodnam eſſet inter jugum ſuave Evangelii, & violentum Alcorani, dilcrimen. Sed infinitus eſſem, & te- lam ordirer non facile pertexendam, ſi vel obiter adumbrare vellem ſingu- lares virtutes, quibus præ aliis Mun- di Principibus Romani Pontifices in- claruéêre. Dicam tantùm, ſi eorum in numero etiam pravis moribus ali- quos invenire eſt, hoc aliud non vul- gare prodigium eſt, quòd, quamli- bet perverſi, nunquam tamen errâ- rint in ijs decidendis, quæ Divina fi- de in Republica Chriſtiana teneren- tur; ſed in docendo à ſanctis illis ſuis majoribus penitus non dilſcrepàâ- tint, à quibus vivendo tam longè abiérant. Et quàm hoc non dubium argumentum eſt, quòd ijs adſit DE- US, eéôsque dirigat ratione quàm occultâ, tam certàâ ac perpetuâ ? quòdque eorum lingua indicis inſtar ſit, horas in machina ſignantis, qui horas loquitur motu, quem interio- ribus à rotis recipit, quin neceſſe ſit ipſum ſcire, quid loquatur? Id enim ſi aliter ſe haberet, quomodo un- quam fieri potuiſſet, ut in tanta va- rietate, in tanta pugna judicij & in- telle tús, tanta unitas ac conformi- tas ſententiarum inveniretur 2 cum abunde nobis conſtet, quàm procli- ves cæteroquin mortales ſint ad ſua contra alios ſenſa propugnanda: nec defuerunt Pontifces, qui Deceſſo- rum ſuorum æmuli, invidi ac hoſtes fuerant, quos tam pronum eſt non eadem lentire. Eſt ultra jam dicta, quod por- rd miremur. Non tantùm nemo Pontificum errorem ullum unquam docuit in iis, quæ pertinent ad dem, ſe nt: iMln etam on Amibi betne, en lamn ſti Mperatorts tenn Mpareſent,e⸗ o, ſetlandiore au ii,Nodenbantut: e, une minis, Atorgebant: & t unque pet ſedecim, Cola conatentur,In Oue Qucentelimomm un excedunt, effce Tefunt, Or in Leni5 Uohuchus aliuis, an Diſclliniſta aut Atri Nhe intectus intr⸗ Uil, gbum crop 8 ii, n iaa, & uuimerum in Docle o i Pitterguem Ro⸗ üiten Ui, ur nilo, n banc in Aholci auide 1 e un Nert nor int e⸗ lot orib rcenarios g X EX Atrones . ſel ne Pes keleſirr jenti ſriis, ui⸗ OPecttbear, 4 e n ſne ante bagn, da mn prini noiihini, ein hoc aHud non u. neſt, odg, NAn Runquam tamen em. encis, gur Diyinf. a Chriſtiana tenete. ocendo lunctis n enitus non ciſcrept⸗ 8 viendo tam long quim hoc non dubium ſt, gudd in adit DE. e dirign naiione quin m certi ac perpelul! um lingua incicis inſin machina ſignantis, gl r motu, guem inten⸗ ecipit, guin necell ſ quid loquatur! lderin nberet, qvomodo . otuiſſet, ut in tanti 1 nta pogna jciej n nta nitas a Contonn⸗ fucn invenitetur i conſtet, uanmn in mottales ſint a: enl ropegun e. , 0) ſm en ul hmlin nun eroten Ulm r, naden 10 FESTO CATHEDRE S. PETRI. 121 ſed ne quidem ullus, qui hæreſi im- butus eſſet, unquam ad Pomificatum emerſit. Et eſt hoc ſane obſervatu dignum. Fuit enim tempus, quæ Lernæa hæc hydra peſtifero ſuo ha- litu afflaverat partem Chriſtiani or- bis longe maximam; penetraverat in lacra aſeeteria, Clerum occupave- rat, in Principum Palatij hoſpes non ce ſtantinopolitana, quam ille vi tyran- erat: ipſa etiam Pontificum electio, amiſsâ libertate, venalis evaſerat: il- lam fibi Imperatores magnam par- tem uſurpaverant, eâmque arbitrio iuo, vehl blandiore auri, vel ferri du- ra vi, moderabantur; nunc authori- tate, nunc minis, quem vellent, extorquebant: & tamen quantum- cunque per ſedecim, & ampliùs ſæ- cula conarentur, in tot electionibus, quæ ducenteſimum numerum mut- tum excedunt, efficere nunquam po- tuerunt, ut in Petri Sedem aut Ico- nomachus aliquis, aut Neſtorianus, Priſcillianiſta aut Arrianus, aliave ſi- mili lue infectus intruderetur; quæ fuit ſors, quàùm exoptata & æſtima- bilis, tam rara, & quæ nulli Anti- quiſſimarum in Eccleſia Sedium ob- tigit, præterquam Romanæ. Curà- rrunt quidem illi, ut conſtat, certo conſilio, ut in hanc intruderentur vi- ri Catholici quidem, ſed moribus tam perverſi, ut ſperare poſtent, mox illos & Paſtoribus mutandos in Mercenarios, & ex Cuſtodibus in Latrones: ſed préô quàm ſua illos ſpes fefellit! cùm fæpe majorr ibi in- venta ſit ſides, unde major perfidia expectabatur. Adducamus ejus rei pecimen ſanè quàm luculentum in R. , &gneri Panegyr. eventu tam & raro, & ad memori- riam inſigni, ut non poſſit non vo- bis eſſe admirationi. Theodora Au-Baron. a. guſta, Juſtiniani Imperatoris con- 36 3⸗ jux: in animum induxerat, omni quâ poſſet arte fovere Antimum quendam, Hæreticum Eutychianum, & ut talem damnatum à Synodo Cal- cedonenſi, dejectumque Sede Con- nica occupaverat. Cùm tamen ne- uam fæmina nec ac Agapito primum, nec deinde à Sylverio, utroque ſum- mo Pontifice, impetrare potuiſſet, ut is in priſtinum gradum reſtituere- tur, Vigilium vocavit, Diaconum non vulgaris authoritatis? hanc cum ſciret ambitione impotenter laborare, audacem præterea, ſacrorumque te- meratorum, pollicita illi eſft omnem operam, ut, quam jam antea pren- ſaverat „Romanam Sedem obtine- ret; dummodo ipſe, votis ſuis poti-= tus, promitteret reprobare & reſcin-= dere Concilij acka, reſtituere Anti- mum, favere Eutychis ſectatoribus, & eorum doctrinam Apoſtolicis ta- bulis ratam habere. “ Conditionem tam nefariam Vi- gilius, quam horrere & deteſtari de- buerat, acceptat, ſua manu ſignat, & magnis itineribus Romam advo- lat, literis ad Beliſarium inſtructus, quibus hic jubebatur arinis, ſi favo- re non poſſet, Antimo viam ad Pe- tri Cathedram patefacere. Beliſari- us, qui antea de Gothis triumpha- verat, non eâ forſan tum in DEUM pietate inter ſecunda, ùt fieri amat, quùàm poſtmodum in adverſis pfæſe- tulit, 122 PANEGYRICUS NONVUS, tulit, & Theodorz obſequendi ſtu- dio, & auro, à Vigilio oblato, ex- cæcatus turpi pPerfidiâ in vincula conjicit Sylverium Papam „ & men⸗ daciſſimo conjurationis, à Sylverio cum hoſtibus Imperij initæ, commen- to, Pontificio illum habitu exuit, Monachi cucullum injicit, sicque eo ex oculis ſubducto convocat Roma- num Clerum, jubéetque alium Pon- tificem eligere, tantâà libertate, quan- tam armatus, oſtentatuũsque exerci- tus concedebat. Sed quis neſcit, armatas preces non minorem, quàm ſevera imperia vim habere? Sic igi- tur throno impoſitus Vigilius Sylve- rium in poteſtate habuit, quem in Inſulam Palmariam relegatum, ibi- que pane tribulationis, & aquàâ an- guſtix tantiſper ſuſtentatum, non diu Poſt fame mori coeëgit. Syl verius in miſero ſuo exilio palàm fecit, abla- tam quidem ſibi potentiæ pompam, ſed non authoritatis vim, libertatem, ſed non fortitudinem. Ante enim quâm ſupremum obiret diem, coa- ctà parvà Synodo quatuor Epiſco- porum, qui præ cæteris fidi manſe- rant (Terracinenſis, Fundanus, Fir- manus, Minturnenſis ij erant) lacro anathemate netarium Vigilium per- cuſſit, enarratâ totâ impiæ fraudis ſtrophâ, & execratus vim prodito- riam, denuntiavit, Vigilium, occu- patâ licet ſupremi Sacerdotis ſede, non Simonem Petrum, ſed Simo- nem Magum repræſentare, quôdque eâ causâ nemo illum verum Pontifi- cem agnoſcere, ſed ut Idolum in Templo, & abominationem in loco ſancto deteſtari debeat. Non terruit hoc fulmen Vigilium, cum ejus ſtre- pitus ad aures accidit, ſed exacerba- vit amplius, & obſtinaturm reddidit. Ubi tamen poſtea inaudijt, exceſiſſe vitâ virum ſanctum, ſive ea vis ſacri fulminis fuit, videbatur nequam re- pente animo concidiſſe; unde velut facinus ſuum peroſus, ſponte thro- num reliquit, dignitate ſe exuit, in- ügnia alij's tradidit. Sunt, qui hoc tribuant timori, quo perculſus eſt, quando cum morte Sylverij, Sylverij etiam Miracula didicit. Sed qui ar- tes viri profundiùs rimati ſunt, credi- derunt, eam modeſtiæz larvam tum ab eo certo conſilio aſſumptam. Se- curus enim de Theodoræ favore, & Beliſarij ſub umbra tutus, haud ægrè perſpiciebat, neminem ſibi facile no- va in Electione præferendum; parte etiam alterà, quò eam ut magis le- gitimam, ſic magis ſtabilem redderet, optabat, ut in eam cuncti, etiam op- timus quiſque, convenirent, eòque fine aut delinire hos, aut deludere voluit, aut ſibi fallaci hac modeſtiæ & pietatis ſpecie devincire. Et verò, ut cogitaverat ita evenit. Siquidem ij ad quos electio ſpectabat, partim puhlico hoc demiſ- ſionis exemplo contenti, partim ve- riti pernitioſiſſimum ſchiſma, partim ut dare viderentur, quod vel ab in- vitis erat extroquendum, cuncti de- nique conſenſere, ut Petri in ſede Vigilius collocaretur, quem etiam cæremonijs ſolitis adornârunt, & ritu conſueto initiarunt. Jam confectum eſt negotium. En juxta legum præ- ſcripta lgwent 1 lbi⸗ dbe gbium er 3, je orwzent, le * Polturum Preloles) re ammots, deleper ummu ne u; Mun Eenigne, n 4 CNlliute ini Seent, crdein Ror lommum netmsil r nilen Eccleſia, ſet, que Lupum locd ibi datamn? es grepiͦ llj rrlig 18, as CeObn ſie, ſ non aliud, 0 ibuorile tMum pate Anert canis tan ad rigandext; nemo Giatr, R cc nit; 1 Penibis ſine ce, ſine necelinis ſe ei, P hiient ulte, Juin . lſhniſ iech mn Niis gnt hnan l li nin t Al heEe hnn 6 upos mar an nen aien enu repente Dirin . . l bert Non ſemit hnn clm ejls ſ ſe Nacerbe. lutum retcigt, e mulit, eſidle Uye en dis ſzen Dnciciſee; unde Velit eroles, ſonte ih. enltate ſe exlit in. dit. Hunt, gli hae quo perellls el, Nte reri Flrej . liceet. Sed quien⸗ srimatiſunt, credi oleltie lurvam tum ſlio Mumptam. de. Tbeodorz fwvore, & bra tuns, haud zg eminem übi faclle no⸗ epralerendum; hae qud eam ut magt · g ſtabilem teogere⸗ Am cuncti, etiam op⸗ convenirent, eoe e hos, aut gelaler iſallci hac modeli je berinere. ut cogitired gemn ijjad quos decki im publico hoc Geni⸗ cortenti, Partin mucn chiſih, 4 n vo vel 41 (U vendum 7 uIt Petri n 8 kfe, ella jetur, en c 4 .eic dorn uN. un ple. Hiui ie n t, in mrr u. FESTO CATHEDRXEÆ S. PETRI. 122 fcripta promotum ad Vaticani ſolium hominem magis impium, quâm un- quam fortaſſis inter Mortales vixerit; hominem antea ſchifimaticum, Si- moniacum, proditorem, homici- dam, ſacris diris execratum; homi- nem, qui Imperatrici fidem ſuam ob- ligaverat ad placitum Injuſtitiæ, ad obſequium Iæreſis; virum, qui im- pie juraverat, ſe Concilij legitimi decreta aboliturum „ reſtituturum Præſules jure amotos, Canones Ec- cleſiæ per ſummum nefas depravatu- rum; virum denique, qui promiſſæ jam & cumulatæ iniquitatis pignus dederat, cædem Romano Pontifici per ſummum nefas illatam. Dic igi- tur, miſera Eccleſia, quid' de te denique fiet ,„ quæ Lupum habes Paſtoris locò tibi datum? quas ego jam ſtra- ges gregis tui præſagio, quas lanie- nas, quas deſolationes ? Hac certe vice, ſi non aliud, omnibus latro- nibus ovile tuum patebit; nec enim ullus erit canis tam fidus, qui allatra- re illos audeat; nemo tam proximus, qui ad te juvandam accedere non for- midet; ſic peribis ſine paſcuis, ſine duce, ſine neceſſarijs in futurum, ſine remedijs præteritorum. Itàne AA? audite, quàm non ad veri a- muſſim iſta ſit ratiocinatio; & poſt- hac fateamini: quòd non eſt ſapientia, non eſt prudentia, non eſt conſilium contra Dominum. IIle ille ipſe Vi- gilius, qui videbatur futurus non Princeps, ſed latro; non Paſtor, ſed lupus; mox atque legitimâ, re- Ctàque in Vaticanum via intravit, tanto repenté Divini honoris Zelo plenus inventus eſt, ut fortaſſis, præ- quam alius ullus, impijs omnibus ru- borem, pijs admirationem expreſſe- rit. Ante omnia reſtauravit cenſu- ras omnes, omnes imprecationes & ſacra fulmina, quibus impius ille Antimus erat percuſſus ; quem ta- men fedi, quâ exciderat, juraverat reſtituturum: ratum habuit, quid- quid'decreverat Synodus, quam ſpo- ponderat ſe abrogaturum; execratus eſt hæreſim, quam ſe defenſurum e- rat pollicitus. Neque hoc, velut procul à fulmine, per literas ac Le- gatos præſtitit: ſed alijs graviſſimis de cauſis Conſtantinopolin ipſemet profectus, eadem omnia in oculis Imperatoris ac Imperatricis denuo eſt executus: & cùm illi chiro- graphum exhiberent „ ut ad fidem datam fervandam impellerent, ipſe agnitum retractavit, deteſtatus eit, & fortitudine Apoſtolica adjecit; pa- ratum ſeſe ad illud vel ſanguine pro- prio abolendum. Neque his con- tentus, videte, quò progreſtus ſit : ſolenni ritu Eccleſiæ ſinu ejecit ipſum Imperatricem Hæreticamm, eam ad diem magno Chriſtiani nominis pro- bro in fidelium cœtu toleratam; eo=⸗ demque anathemate perculit Euty- chianos, Acephalos, & Severianos, quos illa ſuo patrocinio foverat: ne- que ſeu anim, ſeu corporis adverſis, ac duris abſtineri ſe unquam paſſus eſt ab officio ad amuſſim faciendo, nullaque ſanguinis ac cognatiônis ra- tione habità, movit officijs agnatos ſuos, cuùm male rempublicam admi- niſtraſfent: nec amicis veteribus pe- Q2 percit, 124 authoritate nocendi; & tandem ad Eccleſiæ jura ac libertatem invicto animo propugnanda exilium tulit ac carceres, & ad extremum uſque diu- turni Pontificatůs diem nec conſtan- tia illi, nec Zelus defuit, quibus ini- tio munus illud ſuum erat auſpicatus. Quis nunc, AA. mei ſenſus eſt? an non hac in hiſtoria factuque ad- vertitis, quàm vani fuerint Princi- pum impiorum conatus, ſacrilegis ſuis conſilijs & deſiderijs Vaticanam Authoritatem ſubijciendi ? quòôdque hic in uno oculis veſtris objeci, ſi per veſtram patientiam ac tempus li- ceret, in compluribus aliis Pontifici- bus vobis demonſtrare nullo negotio poſſem. Monſtrare id poſſem in Gregorio Magno, qui Mauritij Im- peratoris favore ad id culmen eve- Ctus, ſubinde incredibili ſeſe con- ſtantiâ illi oppoſuit: Monſtrare poſ- ſem in Felice ſecundo, qui cùm dig- nationem ſuam in acceptis referret Conſtantio, eundem dein animo prorſus invicto condemnavit. Mon- ſtrare poſſem in Leone quarto, qui multis beneficijs Lothario Imperato- ri devinctus ejus conatus Apoſtolica fortitudine fregit. Monſtrare poſ- ſem in Martino primo, qui cùm mul- ta deberet Imperatori Conſtanti, ſub- inde tamen in eundem ſeveritate non flexibili animadvertit. Monſtrare oſſem in Nicolao primo, qui à Ludovico Imperatore magno in ho- nore habitus, ejus tamen dein votis iniquis obſtitit: & tandem monſtra- re id ipſum poſſem in multis Pontifi- 7 antlärint. PANEUGYRICUS NONUS. percit, ablatâ ijs, quâ ubuſi erant, cibus, oriundis ex provincijs ad ſo= lem naſcentem ſitis, qui alius poſt alium Imperatorum favore, & Ex- archorum, quos dicebant, operâ electi, ut paulatim Eccleſiam Lati- Vide Ba= nam Græcæ ſubderent, mox atque ron., anne ad eum apicem evaſerunt, eos con- 70:. feſtim velut hæreditate quadam ani- mos induerunt, ut ad unum omnes honorem ſupremi Numinis, ſuæ in patriam propenſioni & affectui, præ- habuerint. Quod ſi ita eſt, ut profe- tò eſt, fieri omnino non poteſt, quin mens aliqua, omni humanàâ ſupe- rior, ipſis adſit; neque enim aliàs fieri unquam potuiſſet, quin ſaltem unus aliquis eorum cederet deniq; aut blan- ditiis, aut minis, aut vi Principum tam potentium: & ut ipſi Pontifices, cæterà Parùm laudati, in defendendis Eccleſiæ juribus Apoſtolis ſuppares apparerent; & ne quid ea præjudicii ac detrimenti caperet, vitam ſæpe ipſi ac ſanguinem darent. Et tamen, ſi numerare placet, novem omnino ſupra viginti reperire erit, quibus hæc cura vitâ ſteterit: quem nume- rum longè ſuperant ij, qui & ipſi ſi- mili causà longa Exilia, graviſſimas injurias, carcerumque ærumnas ex- Et his paria jactare poſſit ac oiſtentare quicunque alius ſacer, aut profanus Principatus ? haud e- quidem. Tot ergo rationum mo- mentis inducti concludamus: in Va- ticano ſedere quidem homines, præ- ſidere tamen DEUM; & hunc eſſe Thronum, quem in terris hodie iſte habeat; ejus eſſe Oracula, quæ in- de proficilcuntur; ejus Veritates, gue 2 b1 Aun Motet! a Dnnt ani elegpen ſurn beroli vene entm? lacele urbe umen, cuſs Doktofcum aces, g inn pico, gunl Uerli emerent, fui 1hlom in necefſitati Eic etaminibut gl ir ültromentom, i Pencineunn judico, iconigendos alig UIin extemom gecl Veremt quidem Punore lulgore peſt Glendores evibret d Vticnum: Pir Duniilud hainnt in ulrel eefitue n An emnete, 44 1de,al ſe 1os hoit icun . , quum , go cionrti ſimn etjamn Poteſt 4 ſion. Eaffechti, r. od ſiitzett, utprole Ommnino non pote, Nomnihumani inpe⸗ neque enimm alis ſeti let, guin liltem unnn edetet denig; autblan⸗ nis, aut vi Pfincipum n: & mipſi bortiſces lavdui, in gekendenei us Apoſtolis ſuppue ene Ouid ei prrjudti cperet, Nitun leye em aent. Et tamen acet, noyem ofmind repenite erit, guidul ſtetenit: guem num⸗ derintij, gui ihli. ga Euila, graiſönn erümue ern his pal nChme oll gvicunque Alius ſuot, Principatns mnis e ) haud . FESTO CATHEDRX S. PETRI. 12 dbi ſcribuntur; ac proinde partium noſtrarum aliud non eſſe, niſi ut his nos quùm reverentiſſimè obtempere- mus. PARS SECUNDA Ollem equidem crederetis,fi- Nnenm dictioni à me imponen- dum, nullo ad morum e- mendationem documento relicto. Sed guod iſtud erit? ut vos, tanquam vere Orthodoxos ad ſummum Pa- ſtorum profundiſſimàâ reverentiàâ co- lendum adhorter? ad ejus præcepta Lumma curâ exequenda? ad autho- titatem devotâ veneratione proſe- quendam? facere id ſane poſſem: in urbe tamen, cujus ea eit Sedem A- poſtolicam fides, qualem in hac ve- ſtra ſuſpicio, quæ ſæpius, cuùm ad- verſa premerent, fuit illi præſidium, aſylum in necefſitatibus, in pericu- lis ac certaminibus glorioſum victo- riæx inſtrumentum, id equidem ſu- pervacaneum judico. Cenſeo po- tius corrigendos aliquos, qui ali- ud in extremum declinant, qui re- verentur quidem Sacerdotium, ſi Purpuræ fulgore veſtiatur, & aure- os ſplendores evibret; quale quidem eſt Vaticanum: parte autem alterâ parvi illud faciunt in Sacerdotibus, qui vel neceſſitate non poſſunt, vel electione nolunt exteriore habitu ſu- Pra vulgus eminere. Date veniam AA. ſi dico, quod ſentio. Non ego vos hodie eàâ causâ inter orthodoxos numerabo, quia multum reveremini illos, qui dignationi ſacræ, profa- nam etiam poteſtatem, ac Juris di- cundi authoritatem conjunxere. Ne quidem ex Turcis defuerunt, qui hac ratione ſummos noſtros Pontifices colerent. Unde credi ſatis non po- teſt, quàm illuſtribus encomijs, quàâm ſplendidis nominibus Innocentius IV. V. Odot- à pluribus Sultanis Saracenis fuerit Rinald. a, honoratus, qui in reſponſis ad lite- 1246. & ras ab eo acceptas compellant, Do- ¹²½4= minum ſublimiſſimi ſolij; ſanctum il- luſtrem, purum, excellentem, ſpiri- tualem „ Contemptorem rerum om- nium caducarum, caput Religionis Chriſtianæ: ſapientem, ſublimem. beatiſſimum, fiduciam Sacerdotum & Religioſorum , Prælatorum ac Clericorum auxilium: precatique ei- dem ſunt felicitatem perpetuam, vi- tam diuturnam, in ſua gubernatione de cœlo patrocinium. Ita ut ſi vo: æſtimationem non diſſmilem præ- fertis, nec diſpari honoris ſignifica- tione eos alloquimini, officium ve- ſtrum faciatis: non faciatis tamen plus, quàm conſueverint aut Sala- chinus, aut Salech, infamis Maho- meti adoratores. At ubi videro ,„ vos etiam valde revereri Sacerdotem, nec domi nobilem, nec opibus in- ſtructum, nec dilſciplinis valde ex- cultum, nec magno clientum nume- ro cintum; tum vos è& recte creden- tium cœtu eſſe affirmabo: certum e- nim eſt, vos in iſtis non quod cadu- Baron. an. 755. 126 PANEGYRICUS NONVUsS, cum, ſed quod cœleſte; non quod profanum, ſed ſacrum, venerari. Quid igitur ſibi vult, quòd vos hu- jus ordinis homines nullo loco habe- tis, & quorum olim ad pedes vel ipſi Principes proſternebantur, liba- bant oſcula veſtibus, & eorum pre- ces magna demiſſione implorabant, ijs vos hodic dextrum latus honoris gratiâ non datis; adhibetis ad viliſſi- ma obſequia, perinde ac ſi ea ſit ho- die eorum, qui de ſæculo ſunt, glo- ria, Eccleſiæ Miniſtros deprimere ? Reſpondebitis forſan, pleroſque ex hoc ordine Sacerdotum eſſe mortales pravis moribus, indignos honori- bus, gradus ſui temeratores, quos proinde magni facere non poſſitis. Larvæ excuſationum: ſæpe enim quò Sacerdos quiſque à calliditate & opi- bus minùs eſt inſtructus, hoc eſt vir- tute vera locupletior, præ alijs, qui aut magis callidi, aut externo ſplen- dore magis ſunt conſpicui: quam rem affirmat efflatum famà celebratiſſfimum ſancti illius Præſulis, qui dixit: Quo- uſque & ligno fuerant ſacri calices „ eo uſque aureos fuiſſe Sacerdotes: mox autem atque calices aurei facti ſunt, Sacerdotes ligneos effectos eſſe. Sed demus ita ſe rem habere, in di- citis, quid hoôe vos juvat? an idceirco illi Chriſti perſonam non repræſen- tant ? an idcirco Sacramenta non conficiunt » an Gratiæ dona non di- ſpenſant 2 Authoritatem à noxis ab- ſolvendi, claudendi Infernum ‚ cce- lum aperiendi amittunt? Et ſi DEUS ipſemet non minùs prompte audit vocem Sacerdotis nequam „ quàm probi; ſi poteſtatem confert æqua- lem, munera & officia æqualia, æ- qualem honorem, qui cauiæ eſt, cur vos rectius agere ſperetis, & pari reverentiâ eos nolitis obſervare? Quid autem, ſi vos ipſi, qui de moribus Sacerdotum tam non caſti- gatis conquerimini, eſſetis, qui ma- los facitis Sacerdotes ? Neſcio equi- dem, quid hac in urbe fiat: ſcio ta- men, non unam eſſe aliam, in qua viri Illuſtres Sacerdotibus abutuntur ut omnis nequitiæ & ſcelerum mini- ſtris; & propter exemptionem ac immunitatem majorem, quâ iſti, ùt perſonæ DEO ſacræ, gaudent, eo- rum operam ad omne jurgium & cer- tamen tumultuarium adhibent, om- nes flagitij adminiſtros eligunt: nec verentur illos comites circumducere, armis onuſtos, ut omnis infamiæ ſa- cer habitus operimentum ſit, & cru- entus apparatus ſub pacis indumentis deliteſcat. Et mirum deinde vobis videatur, ſi & ipſi jam Sacerdotes audent periculoſa, ſi vindictæ cupidi, & non minùs, quàâm profani homi- nes, humanarum cædium appeten- tes evadunt? amplius dicam. Quis ſacerdotibus ſuperbe, & cum ſuper- cilio minatur, cum facere ipſi offici- um volunt, punire, moderari aut re- prehendere abuſus, & licentiam ho- minum profanorum, niſi vos? Quid ergo mirum, ſi mox illi fiunt canes muti, qui ſalutem gregis penſi non habeant? Amplius. Quis, niſi vos, illi applaudit feſtivius, & velut mer- cedem appendit profanæ diſſolutio- nis, cùm illi, contra quàm ſacer eo- rum habitus jubeat, etiam choreas li; nocertt. otert, guin mul telbin omiez ff. en i ,lnere igi ĩoetute no ulne quomodo coxo eneritt n tu, gui Dißs ius Ave cnor afüne tein, janoni vinh Rccho, Mercnio rorem, pwellim i ur lbinge & Urclpl Eebecora lac Rit leenm 5h, int gr it ine Nllennio) Adhihen Mynihin 14: gln mogerethomenaim ¹eorum neris vel Chgicd ti on ich een Genite, e fitem, elent heſſe Aliam, in 1 erdotibus Abutunter *& lcelerum mii. 1 exemptionemn i hotem, qus iſti, it ice, Mbdent, eo⸗ hmne loium & cer. lum zGhibent, om⸗ niſtros eligant: pee hmites citcumducere, ut omnis infamie ſ⸗ mentum ſit, & crn. ub pacis indumenti lirum einde vobi ipſi ſem Larerlote 1 ſ rinciecupic⸗ guim proleni hon⸗ n cxdim eppeter. phis cn. e be, & cumn ſuper m laere ieſi ofei re, moderali autte. 8, licentlam ro um, niſi 7057 C nox üli funt nes 7 n gregi⸗ enl i, n 10) . s eln mel⸗ lde oluto⸗ prolen⸗ , n hver e nn/ (hotes eat 1 el FESTO CATHEDRE S. PETRI. publicè ducunt, & obliti omnis de- cori, ſcurras & hiſtriones publicis in theatris agunt? Quid ergo mirum, ſi illi nonnunquam Mimi fiunt, qui nihil jam de gravitate ordinis ſui ha- beant? Omnino AA. mei! ſi rem, ùt eſt, dicere volumus, negari non poterit, quin ſacrarum perſonarum aliquæ non ipſæ ſolùm per ſe flagitio- ſæ ſint, ſed exempli etiam pravitate aliſs noceant. Negari tamen non poterit, quin multoties tales illas reddant homines profani, qui colo- rem luis illinere flagitijs, & tam no- bili ſocietate noxas ſuas elevare, aut excuſare quomodocunque cuperent. Ex orco emerſit illa antiquorum ver- ſutia, quàâ Dijs ſuis turpiſſima quæ- que facinora affinxerunt; Jovi adul- teria, Junoni vindictas, ebrietatem Baccho, Mercurio latrocinia, Mar- ti furorem, puellarum rapinas Pluto- ni; ut ſubinde & ipſi in cjuſmodi prolapſi dedecora facilius veniâ digni De Civit. cenſerentur; & ab hac tanta authori- Dei 1 7. 2: c. tate (quæ fuit ingenioſa Auguſtini obſervatio ) adhiberent patrocinium turpitudini ſuæ: quaſi plus juſto ſibi arrogaret humana imbecilſitas, ſi vel à Deorum nævis vellet eſſe immunis. Aliquid his non diſſimile in Mundi aſſeclis evenire, experientia docere videtur. Vellent & ipſi probris luis 127 authoritatem à ſacrorum virorum ex- emplis accerſere, nomine nuncupant ur, ut ſcripſit Papa Innocentius; & hinc non contenti calumnijs, infamiâ, figmentis, talia illis dedecora affiricaſſe, id agunt ne- quiter, ut re ipſa eos ad ſimilia ad- mittenda impellant; & nulli in ea re ſolertiæ parcunt, ut fiant ſervus ſi- «ut Dominus, & ſicut populus, ſic ſa- cerdos. Sed me, neſcio, quis im- Petus egit ad damnandam impieta- tem, quæ inter vos locum non ha- bet. Præſtat idcirco, ut redeunde ad caput hoc vobis documentum re- linquam: id in vobis argumento fore veræ orthodoxiæx, quando & ver- bis, & factis, obſervabitis etiam mi- noris ordinis Sacerdotes, certi fun- datiſſimum eſſe illud S. Cypriani aſ- ſertum, quòd proſilitur ad haeſes, De Zele & dum Sacerdotibus obtrectatur. Cùmlivore. enim facillimum ſit, contempto Mi- niſtro ad ipſum etiam Miniſterium contemnendum tranſire, & Legato contumelià affecto nec ipſi jam Prin- cipi parcere, quid demum novi erit, ſi à Miniſtris Eccleſiæ parùm reve- renter tractatis, ſenſim ſine ſen- ſu oſtium ad Hæreſes Pandatur 5 AX ** NNrKN 5 DIVINEE qui per excellentiam Opuſc. 6 ordinis, & oßficij dignitatem, Deorum c. 10. 12 FANEGTRICUS DECIMUS, .Mẽ DIVINEE GLORIE 8STUDIOSUS GLORIAPORNATUIUS. PANEGYRICUS HONORI S. IGNATII De Loiola Soc. ESU Fundatoris Dicltus Parmæ. QWicunque glorifcaverit me, glorifcabo eum. I. Reg. 2. I qualiscunque Parentis ghoria ſemper redundat in gloriam filiorum, facile vos advertitis AA. quas ego me hodie di- cendo in anguſtias inducam. Cùm enim dicere oporteat de laudibus in- clyti illius Patriarchæ, cujus ego, ſingulari ipſiuſmet favore, filius ſum, minimus quidem, ſed non ideo ei- dem minus addictus, quis non ſu- ſpectum habebit, quidquid ego de ipſo protulero magnificum, atque ſublime? Si ipſius decora naturâ ſuâ ejufmodi ſunt, ut etiam in ore ho- minis extranei ultra verum aucta vi- deri poſſent, quantò id magis fiet in Hingua hominis domeſticiꝰ an non ſibi perſuadebunt paſſim omnes, oc- cultà me affectâs magià deludi in illis Angendis longe majori, quàâm re ips⁴ ſint, excellentia; aut fortaſſis, quòd etiam proprij commodi ſtudium me inducat, ad emendicandos ab Elo⸗ quentia illos colores, ceruſſas, & Pigmenta, quibus peregrina veritati ſpecies inducitur? Parte autem alte- ràâ, quid faciam? cedam abjecto ti- mori, & vel elinguis obmuteſcam penitùs, vel præclara decora, affe- ctatà demiſſione extenuabo? Bella ſanè res: quid enim aliud hoc fo- ret, quàâm prodere veritatem, & ne ſuperbe jactaàſſe aliqua videar, fieri tacite in Parentem injurium? Videtis igitur, quæ ſint anguſtiæ, in quas re- dactus ſum; dum neceſſe eſt „ Ut mendax appaream, fſi talis eſſe nolo ʒ; aut ut talis ſim, ſi videri non volo. Et ſane fateor, difficile mihi futu- rum ex his exire anguſtijs, niſi oeu- lis meis eſſet objecta corona audien- tium, quæ omne dubium diſſipat, & omnem diſijcit anxietatem, & ani- mat potius ad dicendum audacter, quaâm ne hortinc, 2 4 NAer, Ut nibi il ddhnns fin Nonalceid bhmir leits; ut laltem omdun ccidat Proinde de lo, er imos 200 t, no⸗ ld conicentii alen enli Velius pronun NiuumlA Nmmekiciſ plnn, in enn mn Ind ut breyi l Dunj ludem co Aendem in iplo, i Num magnihce P. Des Kobſkinn ldetet, Füicungue Gned nnngte ani⸗ liſcah⸗ u Auntum Dlin r glorioſes tn DII nck „ §, DOs s. 10 NON II undatoris eg. 1. emendicmdos id Nlo. colorts, cerulſas, & vibis peregrina verfni tur? Pxrte dutetn alt. im? cecam a jecte i. elinguis obmutelann Preclara lecora, AA . one extenuabo? Den id enim Aliud hoc o. odere vetitalem, N ge alia videnk, gtem inimium! Viden tunguſtie in guan⸗ Jum neceſſe eſt1 team, ſt , videni non 1 eok, Giſhcile wkti . unnljetatel/ en mnie Allcee, zlis eſſe vobi 14 dicen Gim – DE S. 1GNATIO LOTOL A SOC. IESU FUND. 129 quàm exanimet. Eſſet ſane timendi cauſa, ſi perorarem de Ignatio ad Auditores, quibus vel præclara ejus merita perſpecta non eſſent, vel qui ejus nomini parum eſſent addicti. Sed an non plerique veſtrùm illimet eſtis, qui quotannis reditis ad ejus Panegyrin magna cum voluptate au- diendum? Hæc ipſa tanta multitudo, quam intueor etiam ſolito majorem; hæc, quz vel ex oculis emicat in Sanctum pietas; hæc, quam totus vultus loquitur, attentio, cunctæ me hortantur, & excitant, ut loquar audacter, ut nibil formidem; cùm nihil dicturus ſim de Ignatio, quo non aliquid fublimius jam ante inau- dieritis; aut ſaltem quod non vobis jucundum accidat audire. Agam proinde de illo, ex quo tantos mihi animos additis, non verecundia filii, ſed confidentiàâ alieni: & ut ſimili ſenſu Vellius pronuntiavit: non ege verecundid domeſtici ſanguinis, gloriæ guidq aam, dum vernm refero, ſabtra- bam. Imd ut brevi Epilogo omnem Ignatij laudem comprehendam, oſtendam in ipio, ſi uſpiam, adim- pletum magnifice promiſſum, quo DE US ſe obſtrinxit, ut glorioſum redderet, quicunque ad ipſius hono- rem promovendum ſedulò incubuiſ- ſet: Quicunque glorificaverit me, glo- rificabo eum. Quodſi, ut agnoſcamus, quantum DEUS jure merito fecerit, ut glorioſus fieret Ignatius, perpen- dere priùs juvat, quid Ignatius ad DEI gloriam proferendam fecerit, initium ab hoc, ſi ita vobis videtur, faciamus; quod tamquam promeri- R. P. Segneri Panagr. tum & recte factum naturæ ordine ſuum præmium antecedit. Si quod res eſt, audire juvat, quoties perpendo, & in mentem re- voco ea, quæ ad Numinis Gloriam propagandam executus eſt Ignatius, lemper dubitare cogor, unulne, an plures ſub idem tempus Ignatij fue- rint, quorum ea ſint opera: neque enim capere ego poſſum, quomodo unus homo tam muha ſimul comple- cti potuerit, tot partes adimplere, tam multiplicem fructum legere, & in ſe uno tot, tàmque inter ſe pug- nantia ſanctimoniæ genera repræſen- tare. Nunc enim illum intueor ſilen- tem Anachoretam, mox facundum oratorem: nunc peregrinum inquie- tem, mox meditabundum Muſarum Alumnum; nunc prima pueris fidei elementa, mox viris Religioſis non ante traditas leges explicantem. Hoc anno invenio illum in Hiſpania, ſe- quenti in Gallia, tertio in Italia, alio trans mare in Palæſtina. Ipſum in- venio in cavernis, ipſum in compi- tis; iplum in carceribus, ipfum in Muſarum Lyceis: ipſum in Noſo- comijs, ipſum in aulis: ſic ut mecum attonitus ita ratiociner. Qui fieri po- teſt, ut unus idemque ſe ipſum in tam multa dividat non loca tantùm, ſed perſonas, cùm non idem ipſe videre- tur Ignatius, qui tam brevi tempo- ris intervallo tam varia eſt operatus? Mirari tamen maximam partem ſub- inde deſino, cùm mecum perpendo; hoc ipſum eſſe proprium hominis, qui majori DEI Gloriæ procurandæ ſe ſacrificàrit ſignum, ut ille jam nec R pro- 130 PANEGYRICUS DECIMUS, propriam patriam, nec propriam vo- luntatem, nec mores proprios habe- at; ſed ubicunque aliquam affulgere, vel dubiâ luce, ejus proferendæ ſpem conſpicit, eò confeſtim advolet; in omnes ſe formas vertat, omnium ſe gentium genio accommodet, & in- ſtar Prothei Chritatis, eodem tem- pere fiat omnibus omnia, ut omnes DEO lucrifaciat. Atque utinam placuiſſet Superis, ne inter armo- rum, & militaris gloriæ ambitionem, interque amoris inſanias Ignatius tri- ginta ipſos annos perderet, qui me- diam propemodum vitæ partem im- plêrunt! quid non pro DEO junior, & vegetior feciſſet, ſi tantum fecit jam vir, & valetudinis jam attritæ: Non tamen nos ea res affligat, AA. non affligat: ad metam enim decur- furo, ſi ſtrenuus ſit, parum obeſt, diu & carceribus non moviſſe; cùm hæc ſubinde tarditas illum impellat ad totum circi ſpatium pede tanto expeditiore, & paſſibus duplicatis emetiendum, palmâmque tanto ma- jore gloriâ concurrentibus præcipien- dam. Idem proinde in Ignatio fuit, ad DEUM redire, & ſtatuere: fa- cere pro DEO, quidquid grande in mentem venire poſſet: & decretum illud firmum ac efficax, procurandi ſemper majorem Numinis gloriam, quod in alijs, ſi mentem diligenter advertimus, fuit ultimus eorum ſan- Rtimoniæ & virtutis conatus: in Ig- natio fuit primus fſuæx ad DEUM converſionis partus. Et nunquid ſa- tis id Iafernus providit, dam mo- mento eodem, quo ad ceelum verſus Ignatius, totum ſe illi nuncupavit, tam vehementer intremuit, tam in- time conſternatus eft, ut mox de vita illi eripienda conſilium cœperit. Eum in finem quid fecit? totum illi, formidando impetu, concuſſit cubi- culum, ut vivum inter ruinas ſepeli- ret: ſed altiore præpeditus poteſtate aliud non potuit, quâm ut ingenuit rabie parietes laceras, & fuſos for- nices relinqueret. Non abjecit ani- mum re tantilla novus Chriſti Eques imò fumpto inde augurio, quòd non ſine diſcrimine illos intra parietes eſ- ſet vi turus, & infidis illis ſub tectis moram tracturus, fugam inde matu- ravit. Nec tamen hæc fuga tantùm Mundi fuit, fuit Triumphus. Ad- verto enim alios quoque tergum Mundo obvertiſſe conftanter, mili- tares non minuùs, quàm illum, Præ- fecturas reliquiſſe, & vaſtas ſpes, ad ſe Chriſtiana ſubmiſſione abjicen- dos: verùm plerique illorum in ipſa illa abje Rtione videre potuerunt re- percuſfam quandam gloriæ lucem: ipſum enim, contemnere gloriam glłorioſum eſt, quando hæc non ani- mi abjectione, ſed magnanimàâ re- pulsà faſtiditur. Non ita res habe- bat cum Ignatio. Cum enim ille Mundum deſereret, mox ab urbe hoſtibus permiſsâà, quam majore pri- us animo, quàm kfelicitate propug- nârat, quis non novum hoc animi decretum abjecto timori tribuiſtet, mollitiei, aut ignominiæ acceptæ, aut profundi meœroris intolerantis lra? ſic ſaltem ipſe, ut confeſſus ſubinde miliurem 20 5 toet Abirnelat⸗ Gallorum voſtiun o, meliorun eile ſelein pelnn 1 vium 100 4 non etpoendan eüitimile, erpe men mollmnin inin mmi alicui um michinmurum lare. Hac etant mignis characteni batſunn; gui en erat. Ethmenil Auun petlebtiſin bloluum numen's proplie aclifcium ditumin temus imnn doluit: led knides, weletvdin mmd, pulnere, Aodum Moppen onlom perſenai giſubcinit, & nenciciddlo dona lihenis, lcum mm lhimit & Piu, aPend kenpe nuct, impenizcan „Pngbidag re⸗ D “ belcebat dan Vere . guaſi ⸗ Mon Con ncg⸗ 0 keeipen in inter ruimus ſepei. Prapeditus poteltus , quim ut inenie eres, & fülog ſor. t. Non Rjecit ni oVuS Chriſſi Equet e wguri, god non or imt Parietes eſ⸗ Lindds ilis lub tecti⸗ 18, fugim inde mitu. men hæc ugi kuntim vit Riumphus. Aln üos qvoce tergen iſſe conſtanter, mni- 6, Juim illum, be. e, & valtuz ſpei ſobmiſſone ebjicer. leique ilorum in videte potwerunt le mnam giolie Wen: contemnete g0lin gvando lec wu ſed magnanicni e i 4 ei ihe Chun enin N⸗ mor b n 61, guann daſe⸗ um kelint hil norun bot in n inon nhile Cbo inat ent, t ignomn obutit mo 4 lleſiß lenhe ſil DE S. IGNATIO LOYOLA SOC. BESU FUND. 121 ſubinde eſt, tum animo reputabat. Jâmque ſibi videbatur in omnibus ſe- cretis novorum pagellis legere, jam in omnibus Nobilium conventiculis audire, illum Ignatium Loyolam, qui militarem ad gloriam tam ambi- tiose aſpiraverat, poſt Pampelonam Gallorum hoſtium poteſtati permilſ- ſam, meliorum deſperatione, abdi- diſſe ſeſe in ſpeluncam aliquam, & ad vitam novo diſcrimini tam citò non exponendam, multo ſecurius exiſtimâſſe, recipere ſe in ſolitudi- nem ad modulandum cum Davide, quàm in muri alicujus pinnis bellica- rum machinarum furori expoſitum ſtare. Hæc erant illa dicteria, quæ magnis characteribus inſcripta lege- bat januæ; quàâ ex Mundo exeundum erat. Et tamen ille, ut offerret DEO quùm perfeétiſſimum, omnibuſque abſolutum numeris, exiſtimationis propriæ ſacrificium, moras trahere, & abitum in tempus opportunius dif- ferre noluit: ſed rebus, ut erant, ſtantibus, valetudine nondum con- ſñirmatâ, vulnere, quod in periculoſa admodum propugnatione acceperat, nondum perſanato, diſſimulatà ſeſe fugàâ ſubduxit, & veſtibus ſplendidis mendicabulo donatis, armis ad aram ſuſpenſis, ſaccum induit, lumbos fune adſtrinxit, & nobili ſui contem- ptu, aperto ſemper capite, pedibus nudis, impexis capillis, horridâ bar- bà, unguibus prominentibus, toto habitu corporis iqualidus, non eru- beſcebat oſtiatim emendicata ſtipe vi- vere, quaſi indignus jam vita, quam non dono reciperet. Qbid vos ad iſta AA? videturne Ignatius ad DEl gloriam ſui, ſuæque gloriæ abjectio- ne exaltandam, longiuùs progredi po- tuiſſe in ſe deprimendo, ludibrio ex- ponendo, velut in nihilum redigen- do? Et tamen quem illum fuiſſe exi- ſtimatis? de plebe Cantabrica, quæ illi patria, homuncionem aliquem triobolarem ? quin ex IIluſtriſſima Ognacenſium proſapia, quæ viros dederat & belli, & pacis artibus ſum- mos. Pueritiam exegerat inter Ephe- bos Ferdinandi Caſtellæ Regis? A- dolelcentiam artibus equeſtribus con- ſecrärat: vir Præfecturis militaribus inclaruerat. Aſpirabat ad alta, ani- mo intrepidus, honoris ſenſu delica- tiſſimo, adeò ut (quod nonnemo de apibus non ex vero dixit) jacturam vitæ levem duxifſſet, dummodo acu- leum contemptoris viſceribus altèé defixum relinqueret. Quanta proin res fuit, DEl cauſâ tam ſe vilem fa- cere, ut ruſticiſſima Montiſerrati plebs, & ſordidiſſima Manreſæ men- dicabula impunè illi inſultare poſſent. eum averſarentur, & cum eo conver- ſari magno ſibi probro ducerent? Sacrificatà ſic DEO parte ſui no- biliore, ſpiritu, his ſe deprimendi artibus, ſupererat, ut victimam quo- que immolaret minùs nobilem, Car- nem, acerbiſſimâ illius lanienà; ut hac ratione ſepararet & domeſtic4 velut dimicatione habilem redderet adverſus geminum formidandum ho- ſtem, contra quem deinceps ſemper in Divinæ gloriæz per Mundum pro- pagatione certandum eſſe, animi lu- dibria, & corporis cruciatus. Quo- Rz modo 132 PANEGYRICUS DECIMVUS, Quamquam, ut verum fatear. Qotnodo igitut putatis eum corpus ſuum hbuiffe, & quid illi indulſiſſe? Audite, quæſo, & ſi poteſtis, non Ccohorreicite. Exterior illi veſtis fac- cus rudis & craſſiffimus; interior ſubucula equinis ſetis horrida: admo- tæa nudis lateribus nunc urticæ uren- tes, nunc veprium faſces, nunc cin- gula ferreis aculeis, rigentia jejunia quotidiana, Solis tantum diebus ex- ceptis, in pane & aqua, additis Do- mini die pro lautiore epulo herbis amaris, quarum guſtum cinis aut ter- ræ pulvis aſperſus ampliùs corrum- peret: exigere nonnunquam tres, aliͦs ſex, quandéque etiam octonos integros dies ſine omni cibo: flagris in ſe quinquies diei noctisque inter- vallo Ilævire, ad cruorem uſque catenàâ elicitum; ſiſice nudum pectus cru- deliter tundere; non alio lecto, quàm nuda humo, quietem capere, ſuppoſito capiti in pulvinaris vicẽ ſa- xo frigidiſſimo; ſeptenas quotidie horas altiſſima contemplatione geni- bus nixum exigere; non ponere un- quam lacrymis modum, nullum ſui diſcruciandi finem facere; hic con- ſtans vitæ tenor fuit, quam Manre- ſana in ſpecu duxit, quin illum vel tantillum imerrumperent longi, & acerbiſſimi doloris morbi, quos ci- tò contraxit, languores, tremores, ſpaſmi, deliquia, febres, etiam ma- lignæ. Quid putatis igitur? an non & Ignatius, ardore hoc ſuo immo- derato tam malè habitus, comparari potuiſſet antiquis illis anachoretis, quibus olim ſe jactabant aut Nitriæ nemora, aut Palæſtinæ rupes? tanti ſtrepitũs initia timorem mihi in- cutiunt, ne impetus iſte Forrentis ſit. qui citò perit. Tiro iſte Pœniten- tiæ, nil dum expertus, ardore nimio - rem aggreſſus eſt: fieri non poterit, quin langueſcat, quin cedat: arcum ſic tenlum diu non tenebit. Et verò, Vates fui. Poſt non multum tempus in tam ſevera ſe tractandi ratione ex- actum, deſerit Ignatius Manreſam., prodit & ſpecu, ſolitudini vale ulti- mum dicit: diſcingit lumbos catenâ ferreâ, hactenus geſtatâ;, & ſi inte- rulam ſetis aſperam non ponit, ve- ſtem certe exteriorem cannabinam, mutat in veſtem ex panno, attrito quidem, quali tamen mediæ condi- tionis homines utuntur: inde ſenſim incipit tegere caput, pectere crines, tibiarum veſtire nuditatem, pedum injurias calceis arcere; remittit de il⸗ lo inexorabili abſtinentiæ à cibis ri- gore; incipit videri in hominum cœ- tibus, domuum terere limina, nec in Diſcipfinarum Eyceis holpes eſſe. Quid hoc rei eſt? tàmne ſubitò ex- tin Ctum in Ignatio ardens illud deſi- derium proferendi ſemper gloriam Numinis, nulle propriorum como- dorum, nullo honoris & æſtimatio- nis propriæ reſpectu? Quin ſi tantà multa tolerandi fame ille urgebatur, in ſolitario illo tuguriolo ad vitæ uſ- que finem duravit? cur non auxit potiuùs, quàm minueret, aſperum vi- vendi genus? cur veſtes, cur totam vivendi rationem mutavit? cur aliud penitùs vitæ genus exorſus eſt? Non me latet anguſtus trames, in quem delatus 15 N leltw n. 16 Auänmdl 8 mel ktucl oe 14) kan umtold ie oppognita! 0 crs ertorum ten Tot mime, guns DEUN eCutit, nun js, nune coneio Unc eremols itꝛ in tfntiondos non l UmaOmirandis, in Aem ham ztermam me! Imd, in & ſuklaänte lecne forum ofumopet: o leiſect) lla tot rnm & Dihnicoru nmilwnacd ihune 1n lunt, Wi len! conbiſniit ii nuna; it Tem fleiit, ikr N Nal caliml, gnoe Nionidus nominai u,nm neht 4 Nt verum fater J imorem mihl . ie Forente ſit Eehlten. pertos . Alore . dein non doterit W nim. gain cect: em ton tenedt, 1ed tnon multum tenuan rQandi aine t. lgnatins Marrehn loſiuclni Vile. . eingit lombos catent 8 geltati; ſi int. um non ponit, ve⸗ riorem cmnnsbinam, m ex pannO, attrito tamen mediæ condi- utuntur: inde ſenſn zPut, peere Ciſet, e nuditatem, Peluan rcere; lemitti de l⸗ 2bſtinentiæ ¹ cibis i ibeni in hominum co⸗ nterere limina, heelt Lyceis holpes el eſt! tümne ſbitd er⸗ atio ardens lud endt lempe gbin ſo prohrioum coñ· honotis X aſtimatſo⸗ pech? Qinſ in Pe ile ngbun tugniolo d rin 5, ut non W DE S. IGNATIO LOYOLA SOC. IESU FUND. 133 delatus ſum. Nullum enim mihi dubium eſt, quin ſi Ignatius reli- quum, quod ſuperfuit ætatis, in cop- to ſui diſcruciandi, peſſimeque tra- Ctandi ſtudio exegiſſet, nemo pro- pemodum veſtro è numero koret, qui non illum maximi inſtar ſancti- moniæ prodigii veneraretur: perin- de ac ſi vera Sanctitas Robori arbo- ri eſſet ſimillima, quæ tanto magis cenletur robuſta, qud magis eſt hir- ſuta. Sed agite, concipiamus Igna- tium proſecutum vitæ, quem cope- rat, curſum; préô Superi! quid fa- Ctum eſſet maxima parte populo- rum tuorum, Respublica Chriſtia- na, tam numeroſo vitiorum exer- citu oppugnata! 6 Gentes, in tam craſſis errorum tenebris ſepultæ! Tot animæ, quas ſolus Ignatius ad DEUM reduxit, nunc privatis allo- quijs, nunc concionibus publicis, nunc exemplis vitæ ſanctiſſimis, aliàs inſtitutionibus non ſalubribus minùs quàm admirandis, an dicemus, quòd falutem ſuam æternam fuerint conſe- cuturæ? Imò, an & illæ de æterna ſua felicitate ſecuræ eſſent, quas fi- liorum ſuorum operâ Eccleſiæ & cœ- lo lucrifecit? Illa tot centena Barba- rorum & Ethnicorum millia, quæ ſalutari lavacto ab uno Xaverio ablu- ta ſunt, ubi eſſent? ubi tot Idola, combuſta alia, alia in fruſta commi- nuta; ubi tot Templa, aut exculta ſplendidius, aut à fundamentis edu- Ga? Quid jam haberent Hiſtorico- rum calami, quod ſcriberent de Le- gationibus nominatiſſimis inde ex Ja- onia, tam antehac Europæ ignota, P8 Pæ 18 tantis remotâ terrarum & marlum in- tervallis „ ad ſolium Vaticanum * Quid de China, Auguſtiſſimis Cru- cis Triumphis apertâ à Matthæo Rie- cio ? Quid de Brafilorum oris ab Anchieta Eccleſiæ ſubjugatis? Quid de Funchinenſibus, quos Baldinot- tus in vera fide inſtituit? Quid de Ethiopia, theatro laborum Andrex Oviedi? Polsétne pari modo aut Anglia jactare ſtrenuos ſuos pugiles Campianos, indefeſſos Germania Caniſios, literatiſſimos Polonia Var- ſevitios, Eloquentiſſimos Gallia Co- tones, admirabiles Italia Bellarmi- nos, quorum & linguis & calamis Hæreſis clades paſſa eſt tam luculen- tas? Tot libri, quibus Bibliothecæ ornatæ & refertæz ſunt, tot Docto- res, quibus Academicis proviſum ſubſelliis, tot pro DEO & fide te- ſtes, quibus ſiderei orbes ut novis ſtellis diſtincti an prodijſſent in Mundi theatrum, ſi ſua ſe in ſpecu continuiſſet Ignatius, ſuis tantènmm noxis eluendis occupatus, non alie- nis impediendis ?2 Non nekcio, alios in Eccleſia lacros Cœtus, ut noſtro minimo ætate, ſic alijs præclaris do- tibus priores, tantundem utilitatis Reipublicæ Chriſtianæ afferre potuiſ- ſe, ſicut olim attulerunt, hodiéque afferunt. Sed nônne & iſtud magno fuit emolumento, his quaſi fratribus natu majoribus operam jungere in rebus & factis tam præclaris; ſucce- dere parti ponderis, quod ferebant labores eorum ſublevare, induſtrijs auxiliarem manum porrigere, & in tanta meſſis ubertate Operatorium R 3 nume⸗ 134 PANEGYRICUS DECIMVUsS, numerum augere? quamquam diſſi- mulare jam non poſſlum ſine nota aut ſimulatz demiſſionis, aut timoris non pij, id quod ipſi Pontifices Ma- ximi oraculis tam concordibus pro- nuntiarunt ? nimirum: Quòd ſicut DEUsS in Eccleſia, quoties novi ad certamen Gygantes provocaverunt, de novis ſemper illi Davidis æmulis proſpexit, qui capita illis, non alijs magis armis demeterent, quàâm qui- bus ipſi ſeſe jactabant; ſic decimo ſexto Eccleſiæ ſæculo, cuùm caput Lutherus in Germania, Caflvinus in Gallia, in Anglia Henricus extuliſ- ſent, de tota providere phalange vo- luit ; quæ non alijs magis armis, quàm litteris & eloquentià, poſt- quam litteris & eloquentiâ potiſſi- muüm perfidè illi abutebantur, eos- dem debellaret ac proffigaret. Sed ut ad Ignatium redeamus: ego equidem non minus illum admi- ror, cùm intueor hominem jam gran- di natu, luſtrorum propeè ſeptem, prima inter parvulos elementa litte- rarum in publico gymnaſio diſcen- tem, quàm quando antea videbam arcaniſſima Religionis noſtræ Myſte- ria in obſcura Manreſæ contemplan- tem. Et ſi hoc non fuit ardens deſi- derium totum ſe impendi majori DEI gloria, quod tandem fuit? Initium facere ætate tam profectâà, propen- ſione animi tam repugnante, viribus tam deficientibus, combinare inter pueros elementa, penſurn memoriæ Magiſtto reddere, vulgaris linguæ themata verbatim latine balbutire, donec per omnes ſcholarum gradus eniſus, à Grammaticæ infimo ad ſu- premum Theologiæ conſcenderet? Illud certum, longe plus moleſtiæ Ig- natium faceſſiviſſe orco periinaci hoc literarum ſtudio, & hunc vicil- ſim Ignatio, dum hac in palæſtra de- ſudabat, quàm dum orandi ſtudie totum ſe conſecrâret. Nec dubium. quin ille, quacunque demum condi- tione, facilius peſſurus fuiſſet Igna- tium redire ad ſuam cavernam, dum- modo è Lyceo faceſſeret. Quid du- bitatis? intelligite potius artes ſubti- liſimas, quibus hanc ille in frau- dem impellere Ignatium molitus eſt. Quoties ſub illa initia tirunculus no- ſter ad ſcholam ventitabat, mox ver- ſutus hoſtis in lucis Angelum trans- formatus, totum illi cælum pandere videbatur. Obijciebat illi confeſtim ſuperna illa ſpectacula, quibus Man- reſana in caverna erat gaviſus; illas ectaſes, illam quietem, illos raptus: inde ſuaviſſimas ex oculis eliciebat lacrymas, & cuùm cerneret, aperire librum ad mandandas memoriæ ver- borum conjugationes, ubi primam ad vocem ventum erat. Amo, amas, hic eum cogebat ſiſtere, & non jam objiciebat animo ſordidas illas & fœ- tentes imagines, quæ amores impu- ros excitarent, ſicut cum alio adver- ſario quocunque factitâſſet: ſed to- tum illi cor amoris Divini flammis li- quefaciebat, quæ illi ſuggerent: Claude, Ignati, claude librum hunc: nec enim tu amandi artem diſces me- lius, quàm illo Magiſtro, qui te in- gratum etiamnum & perduellem, tantopere amavit. Amare te doce- boant k, timve locles Lom ommes lte un gun mnin X lendn eum neſar jikinr ludins lngveniupo leni emun fulit Pro d⸗ ,lbolim pro ert in intio wir ſndt Tietechma minis . t, paunm zMluit, nit ter Manelim ſe ienum 1Mperiino et: cenis Ee itrum enponi iMcem affd ulſtibetgue gnutio ummen; gvo gepren in irorſolte creql 1inun DE0 pror unſe eincepe ſtuc Meruptorum: Ma eram Gabet ei (aus Nekin Ewend i,mnihen cunge dn Keir Neepz ſche lum neli enti „ . Heli rer 1 an cvernam ln⸗ 0 lceſleret ica. iete potits me lli. idus hane ille in iu. e lonelium molitc , Alt iniia runculus no. m ventinbat, mor ver. in bis Angelun an otum il colum puder Obijcichat ill conteſin peaclla, gibis An⸗ Femme eat gavils; iS n quietem, ilos upnn⸗ imas er oculis elidtht cum cerneret, 2pein andandas memorie ie- griones, bi innn mntumn eret. Ann Nh ebat ſſter, E non n imo lorcdidas lns⸗ es, Or mmofes inßr , ſenr an a1 e que balituſet li . moris Divini nm „ un il ice lande lbrum hun-. caude lmue . marir ben DE S§. GNATIO LOYOLA SOC. TESU FUND. bunt in ſylvis aviculæ, quæ ſub au- roram ſtatim laudum vectigal DEO pendunt: aniare te docebunt ccli ſi⸗ dera, quæ nocturno tempore DEO gioriam concinunt: flores, herbæ, plantæ ‚fontes, feræ, eloquenti ſuo omnes ſilentio amare te docebunt, dum omnes Conditori ſuo tam fide- les, timque dociles ſunt. Sic hoſtis ille cum Ignatij animo loquebatur, & lſenſim eum inelcçcando dulcedine priſtinæ ſolitudinis, invitabat ad re- linquendos pro ſilentio ſtrepitus, li- terarum ſtudia pro orandi aſſiduita- te, & ſcholam pro ersmo. Et verò cùm initio vir ſanctus occultas ini- mici technas minùs perſpectas habe- ret, parum abfuit, quin Barcinone relictà iter Manreſam relegeret, ſuo ſe iterum aſperrimo ſacco involve- ret: catenis ſe iterum oneraret; niſi tempori lucem affudiſſet DEUS, monſtrâſsetque Ignatio, periculoſum errorem; quo deprehenſo fic eum ſuæ inconſultæ credulitatis puduit, ut juratus DEO promitteret, nun- quam ſe deinceps ſtudiorum curſum interrupturum: & Magiſtro, cui o- Peram dabat, eàâ causâ in Templum quodpiam ſe vocato ad genua provo- lutus, fraudem aperuit, veniam pe- tijt, rogavitque enixe, ut quotieſ- cunque deinceps ſcholaſticum pen- fum neligentiùs redderet, ſeverè mox in ipſum, ræquam in ullum ali- um, animadverteret Et ea fuit pro⸗ fundæ & ſeriæ hujus demiſſionis mer- ces, ut datus ruborem malus Dæa- mon, technis ſuis jam detectis, mo- leſtus porrò eſſe non auderet, Ceſ⸗ 33 † sàârunt in omne deinceps tempus ectaſes illæ novæ, cùm litteris va- candum erat; & ſuavitates illæ im- portunæ, ipseque quotidianis incre- mentis redditus inſtrumentum Divi⸗ no honori proferendo aptius, quid- quid vel in ſe, vel in aliis eum in finem ſerviebat, urſurpabat ſedulò; ſolem eâ in re imitatus, qui ſupra horizontem hemiſphærij emerſus , non paulatim illud & per partes, ſed momento eodem totum ſuo lumine perfundit, Sic ille confeſtim coœpit in Templis, in plateis ac compitis Lyceis, in ædibus privatis, ruri dif- fundere cœleſtis doctrinæ radios . abuſus extirpare, afſceteria ad vetes rem diſciplinam revocare, diſturba- re conventicula, ludos tollere; & præcipuè revocare in Templis cre- brum ſacrorum myſteriorum ufum , qui penitus in deſuetudinem abiérat. Et verò mira res viſa, quomodo ejuùſce ſortis homo, necdum Eccle- ſæ, necdum ſacræ ulli familiæ arcti- ùs devinctus, ſed plané profanus ſemilacer, victum quotidianum fru- ſtatim emendicçare ſolitus, tantum æſtimationis brevi tempore ſibi con- ciliaret, ut mox ac ille loqui cœpil- ſet, urbes præcipuæx, & cæterarum capita, Barcinon inquam, Complu- tum, Salmantica, Pariſiſ, Venetiæ, Roma, in alias mutarentur; cùm in his tam multos, modis tam admiran- dis, nee de plebe homines, ad DE- UM reduceret, ut tanquam animo- rum Incantator (nihil exaggero ) tanquam animorum Incantator cita- retur ad ſuprema omnium iſtarum ur- . bium 13 46 pPpANEGYRICUS DECIMVUS, bium tribunalia, ſemper ob manife- ſtam innocentiam abſolutus, ſemper 0b Prodigioſam authoritatemn, & in animos vim, ſuſpectus. Hinc quan- tum non illi pro DE] gloria toleran- dum fuit? Hi illum inſectati ſunt ca- lumnijs, illi deſpexerunt contume- lijs, Magiſtratus conjecerunt in car- ceres, onerârunt vinculis, ligarunt compedibus, ſic ut tantum non vitàâ ac languine ſuus illi Zelus, & anima- rum juvandarum ſtudium conſtaret; cujus causà non lemel, ſi non mor- tuus, exanimis certé inventus eſt, fuſtibus male mulactatus ab i ijs, quo- rum é ſinu concubinas avulſerat, ut Chriſto ſpon las dedicaret. Facilè jam comjicietis, an illum itinerum difficultates, an cœli tempeſtatiſque incommoda & injuriæ, an corporis valetudo deterior, an animi ægritu- dines morari unquam potuerint, quò minus, tanquam Venator cupidiſſi- mus, curreret anhelus per rupes & Præcipitia, per vepres & ſenticeta, ubicunque prædæz alicujus veſtigia de- prehendiffet. Teſtetur hoc miran- dum illud conſilium, quod coœpit Pariſijs, ubi cum fruſtra apertè hor- tando, ſupplicando, terrendo cona- tus eſſet Jjuvenem impudicum in ſe- mitam reducere, non dubitavit illi ſanctas ſtruere inſidias „& tempore Perfrigido, nocte obſcurà, in ſtag⸗ no gelido, Penes quod miſero iter erat ad amaſiam immerlus expecta- re; & ubi primum hominem aſpe- “ vade infelix, vade, vociferari, hi- « ego nudqus hteho interim: ut Pro te & preces fundam, & pœnas dem, donec tu DEUM protervàâ tus libidine provocare deſinas, me nulla non nocte hic ſpectabis dum vadis, ſpectabis dum redis, & meo in cor- pore luam pœnas ſceleris, quod tu corpore tuo admittis. Non fuerunt voces iſtæ, ſed fulmina, quibus mi- ſer ille conſternatus humi ſe abjecit . manus dedit, reſipiit, & pignoris interim locò Ignatio obtulit prom - ptiſſimum, quod potuit in tanto fri- gore ſolatium & Jevamen, totum torrentem calentiſſimarum lacryma- rum. Parvúmne hoc eſt, AA. Zeli Apoſtolici argumentum? Scio de Bernardo etiam, Anlelmo, Cuniber- tho, Henrico, Petro Damiani, viris ſantiſſimis, jegi „& ut prodigium fervoris atque amoris, laudari, quòd ipſi quoque nudos ſeſe in undas frigi- diſſimas imerſerint. Liceat tamen hic advertere, quòd iſti hac demum causâ rem tam inſolitam auſi ſint, ut quibus ipſi ardebant, non quibus alij, libidinis faammas extinguerent. Quis alius alieno tantum bono hoc fecerit, præter Ignatium, ſcio nemi- nem. Dignus proin erat tam ardens zelus, ut hac ipla ex glacie ardentior prodiret ad Mundum accendendum & infammandum. Et verò viſus eſt ille habere ab Igne, ut nomen ſic peculiarem hanc uni Igni vim ac dotem, omnia in propriam ſubſtantiam convertendi. Quptquot enim interiore cum Igna⸗ tio familiaritate jungebantur, non tantuùm deſinebant eſſe impij, non ad quamcunque vitæ ſanctimoniam anhelabant, ſed ipſ quoque procu- ran ſæ cenl,1t tolu Mn k te iſumm Eelmnmc eg⸗ polene drhet, aipo gori D u U; kecit de (Um 1d teddendam münaroum, in ſaluti zevocituum, Vide Volniſe concedere l bor eler qiuſcemod Nege umen velin ve eitoline D El. Ullee lonatiom. Wrzmtum, cüm nilr decumben (ahlendide &n 1, miſloum llin de 1 fon, Primum 00 Bituum leddend Dalmmmdom pll unnehn piopten⸗ Pernde guii igei Eernibar u natium aern N. gien . ann leleis, uodh te D Nn ert tnmn, guihw n. fnatus Humi ſe eet reüpnit, pi oi lgnrtio ohtult dor. od potiit in nt leyamen, kotin miſimaum hayn. me hoc eſt, 44. 71 gamentum? Kio de Anlelmo, Cunber. 1 beto Dmimi , Viris legi, & ut prodigium mmotis, laudati, godd Odos lele in undin ig⸗ tlerint. Liceet tamen god iſtihac demmn n inſolitam auſi ſinn, Aebant, non guibt Mammns ektingutren, enO tantum bono vo er lonatium ,lcio nen⸗ s Proin ent tin oen inla er gace rdento ſondom Accenden 4 edin cor. DE S. IGNATIO LOYOLA SOC. IESU FND. 137 randæ aliorum ſalutis ſitientiſſimi ef- ficiebantur. Et en occaſionem, quà ille Eccleſiæ novam dedit virorum Religioſorum cohortem, qui, quan- tumlibet provinciarum, quas natales habuerant, ſpatijs disjuncti, idio- mate materno diſſimiles, occupatio- nibus diffſerentes, omnes tamen eo- dem eſſent animo, eodem ſpiritu, ijsdem deſiderijs, eodem zelo, effi- ciendi, ut totus Mundus cœli ſpiritu arderet atque inflammaretur. Sed jam nunc ego adverto, non poſſe me porrò ea, quæ Ignatius non fecit pro gloria DEl ſejungere ab ijs, quæ DEUS fecit pro gloria Ignatij: cum ad reddendam illi mercedem tot animarum, in ſalutis æternæ ſemitam revocatarum, videatur illi DEUS voluiſſe concedere honorem, ut Au- thor eſſet ejuſcemodi ſacræ Familiæ. Neque tamen velim cogitetis, eò uſque diſtuliſie D EU M glorioſum reddere Ignatium. Conſtat inter nos, jam tum, cùm etiamnum æger domi ſuæ decumberet Ignatius, in lectica ſplendide & molliter appara- ta, miſſum illi à DEO aſpectabilem Petrum, primum cœleſtis aulæ Mi- niſtrum, ad reddendam ſanitatem, &W perſanandum vulnus, quod in Pampelona propugnanda acceperat; perinde quaſi gratiàâ tam ſingulari id agere videretur, ut ſuas ad partes Ig- natium traduceret. Sed quia tum iſte nondum ita integre ſe permittebat DEO vocanti, pravarum appetitio- num æſtu repugnante, qui in illa tri- ginta annorum tam ignea, & tam li- bdera ætate vehementer bulliebat; R. P. Jegneri Panegyr. 4 quid porrò ſecutum eſt? Deſcendit cœlo Virgo ipſa puriſſima, cum ſua- viſſimo ſuo in brachijs puſione, in- greſſa cubiculum, totam ſe Ignatio ſpectandam indulſit, & virgineo illo vultu ſuo tantum eidem robur con- tulit, ut omni fomite, neſcio ſopito dicam, an extincto, ab eo momen- to in omnem deinceps ætatem mane- ret Ignatius non alienus tantùm ab omni voluptate, quæ ſenſibus blan- ditur, ſed eam planè faſtidiret, ad omnem titillationem velut inſenſilis: perinde ac ſi in ipſo illa cœli volu- ptas id eſſet operata, quod vinum lolet ex palma expreſſum; hoc enim guſtatum palato penitus inſipidum reddit vinum aliud quodcunque, & abſtemium efficit. De hoc uno, quid vos judicatis, AA? Ego qui- dem non ægrè capio, quòd DEUS ejulmodi donum ſubinde conkferat Perſonis ſanctiſſimis, quæ in ejus obſequio incanuerunt: ſed quòd fa- vorem eundum conferat viro, qui non tantùm medium, ad perfectijo- nis apicem, iter nondum confece- rat, ſed qui ſtadium vix eſſet ingreſ- ſus; iſtud profectò fuit illum vel ad intimorum DEO amicorum in- vidiam gratiis cumulare. Si autem DEUS favoribus tam peculiaribus demonſtrabat, magnæ ſibi volupta- ti eſſe, extollere Ignatium, tironem etiamnum in virtutis palæſtra, imò adhuc hærentem in ſæculo ; quàm beneficus deinceps in eum fuerit ? Nova & inexpectata res videbitur, ſi vobis recenſeam intimam illam fami- liaritatem, quàâ eum reliquo vitæ de- 2 curſu 12⁸ „ PANEGYRICUS DECIMVUS, curſu dignatus eſt? Quadragies circi- ter ſpectandum ſe illi Chriſtus obje- cit ſub illa Manreſanæ ſolitudinis ini- tia: & eâdem in cavernâ toties fere repetita ſunt ſpectacula, quibus Ig- natio manifeſtata ſunt arcana, quæ in Mundo condendo, in eodem re- perando ſunt geſta, maximè quibus profundiſſimum Increatz Triados Myſterium tanto in lumine objectum illi eſt, ut ſi regreſſus inde novam omnino rerum faciem offendiſſet, abſumptos igni ſacros libros, Syno- dorum decreta abolita, templa pro- fanata, Divorum ſimulacra combu- ſta, Crucifixi DEl ſimulacra confra- cta, & mortales ad unum omnes ſacro Fidei lumini rebelles, ex una, quam Manreſæ hauſit, doctrinâ, promptus paratusque futurus fuiſſet ad fidem velut in acie contra adver- ſarios quoscunque, etiam ſanguine ac vitâà fuâ ſanciendam, quin imò tum vel maximeè videbatur ſibi præ- quam aliâs fidem DEO datam fuiſſe ſervaturus; Nili exemplo, qui tum mari ſuum tributum majori ſolicitu- dine pendit, majori copiâ, majori abundantiâ, quando omnes circum rivi nimià ſiccitate exaruerunt. Et ſi tamen, qui miretur atto- nitus, potuiſſe illum literarum, ut tum erat, diſciplinarumque penitùs omnium rudem, ſeribere parvulum illum quidem, ſed admirabilem ſpi- ritualium, quem dicimus, Exercitio- rum librum; librum, in cujus glo- riam dixiſſe ſufficiat, quòd contra ip- ſum omnes, qui hodie in Eccleſia ex- tant, Errorum Magiſtri rabidos ſuos dentes, rictúmque exeruerint, 2- pellando nunc illum, opus ſtygis, nunc Officinam Magicarum artium, & omnium Incantationum Epilo- gum. Sed demus veritati locum AA. & laudem, cui illa debetur; opus hoc MARILE magis fuit, quâm Ig- natii, qui cùm tum elementa tantuùm literarum & legere, & formare néſ- ſet, aliud ea in re non præſtitit, ut à Majoribus noſtris optima fide acce- pimus, quàm ut chartæ committeret Prælectiones illas, quas Virgo Ma- ter, toties ad eum inviſere ſolita, ore tenus ipſi tradebat; & idcifco ſiquid eo in opere de ſuo habet Ignatius, illud ſolum fuit, quod cœleſtis roris guttis conchæ præſtant, hoc eſt, ut noſtris illas uſibus accommodent. Si illud latendi, & prodigioſos favores ſibi collatos altiſſimè diſſimulandi elandique ſtudium non obſtitiſſet, quanta ejus cum gloria recenſere hie poſſem, quod in illa prodigioſiſſima animi à ſenſihus per octo ipſos dies alienatione videre ipſi contigit? eſt tamen extra controverſiam, non mi- nus admiranda tunc circa illum acta, nec minoris momenti arcana patefa- cta, quàm qualia non diu poſt intel- lexit, quando tam multiplici illi for- ma ac habitu Chriſtus Servator ap- paruit, nunc Patavino in itinere ad animos undique deſtituto addendos; nunc in navigatione in Cyprum Inſu- lam in profundo quodam animi moe- rore: nunc non procul Romaâ, cùm ſuum illi ea in urbe præſidium ac tu- telam addixit. Et tamen poſtremum hoc ſpeaculum illud eſt, quo jure meri- emn int⸗ ſertet, ceſſit tune gelertum, DeUN underet. D20 gubn, ſ lit. Aenetis ſe⸗ ven ztemum FPilio amen indcto, Ig ſunltos ines veheme Ae etian commend elponderet Eilus un guni? Verſis r 0o vulu, cum pr. ſilet, eungem ſim Inglinmolena & pon⸗ ens, (uviter ſobt u, ii None ⸗ 1e Wen dverſorum lorbilſgniäcorun tennt, ſe feltcium DI, Iur letenlg i ſutt hor cenum, niton be nii vehe⸗ iielu hnlie umn monſine Iumimihuſg Petleenionen woride Lorie, u calnile umos ahiicien in 1, ut leſe efen 1 he gen, Por iis: kolenine n Utom el emenhn tintin ete, & formme til. te non graſtiit, ul tis optims fide ct. 1t charte collinitet , gon Vitgo MA. m invilere loſta, ore dt; & deitco ſani luo lubet lanatit, t1, quod Caleltis toris Preſtant, hoc eſt, u bus ccommodent. prodigiolos kidte ltiſfime ciſimulandi dium non obſtiiiſet, n glorun lecenete bie in ila procigioſiſi 18 per 000 Phlos ies lete ipl ndigte ntrovetftam, non m- unc cire ilum ch, omenti rcani patelr⸗ li non i polt inte⸗ tum muliplei l hn Chriltu Sernator 1, tawino in innene be geſtituto Nule DE S. ICGNATIO LOYOLA SOC. ESU FUND. 139 meritiſſimo minima hæc noſtra So- cietas gloriatur, quoties meminit ejus, quod jam nunc enarrro. Ibat Ignatius cum aliquibus ê primis ſuis Sodalibus ad Urbem Mun- di Reginam, ad illum unanimem Ma- nipulum arctiſſimo aliquo vinculo colligandum: jamque haud procul meœnibus aberat, cuùm antequam pe- dem intro ferret, in tempellum ſe- ceſſit tunc deſertum, ut preces ad DEUM funderet. Sed qui loqui DEO cogitabat, loquentem ipſum audiit. Alienatus à ſenſibus vidit Pa- trem æternum Filio ſuo, humanam carnem induto, Ignatii conſilia & ſanctos fines vehementer etiam at- que etiam commendantem. Quid reſponderet Filius commendationi tam gravi? Verſus ad Ignatium blan- do vultu, cùm propiùs accedere juſſiſſet, eundem ſimul cum Cruce, ſanguinolenta & ponderoſa, com- plexus, ſuaviter ſubridendo, Ego, ajebat, vobis Romæ propitius ero. Si- ve autem adverſorum, trunco illo horribili ſignificatorum. præſagia hæc fuerant, ſive felicium ſucceſſuum au- guria, quæ ſerenus ille vultus nun- tiaret, hoc certum, & illis, & his Chriſtum lſe, niſi vehementer fallor, huic ſuæ familiæ & Cohorti propiti- um monſtrare, dum ſemper ipſe minimi hujus Cœtus bono, ſic miſcet pPerlecutiones favoribus, contumelias 2loriæ, ut cauſam ille non habeat aut animos abjiiciendi inter dura & aſpe- ra, aut ſeſe efferendi inter ſecunda ac proſpera. Vos interim quid ſen- titis? Poteratne plus gloriæ DEUS dare homini, quàm illi ſignificare; quòd tantopere curæ ſibi ſint futuræ ejus Ideæx, & eum in finem præbere ſe illi aſpectabilem, affari, ample- cti, blande, & tanta comitate tracta- re? Quamquam non opus erat Ig- natio promiſſis ejusmodi, ut certus eſſet de DEl ope ſibi in iis, quæx¶ me- ditabatur, poſthac adfutura; utpote toties jam illam præſentiſſimam ex- perto. Poterat ipſi ſufficere recor- datio ejus, quod acciderat, quando ſub ſerum veſperum appulſus Vene- tias, atque idcirco excluſus oppor- tunitate & cibum ſibi & tectum quæ- rendi, hæſerat ſub dio: mox enim miſſa coœlo ſonora vox Treviſarum Senatorem excitavit, juſsitque, ire protinus, quæſitumque in compitis Ignatium domum ſuam ducere, & bene habere. Nonne ventis impe- raverat DEUS, ut volarent, ſervi- rêntque Ignatio, cùm Nautæ tenden- tem in Cyprum Inſulam, eiicere in ſcopulum, & deſerere deliberatum habebant? ſane quoties illi totâà bra- chiorum contentione navim illum in ſcopulum impulerant, toties vento- rum vi repulſi rejectique ſunt. Non- ne procellis juſſerat, ut vindicarent repulſam à Navarcho datam Ignatio. dum é Palæſtina redux excluſus eſt navi, in qua naulum ſolvere non po- terat? Certum enim eſt, cùm miſer ſolviſſet manè proſperè in navi in- ſtruéctiſſima, ante noctem naufragio periiſſe. Fuit, qui irâ vecors cur- reret ad perimentum nudo ferro Ig- natium: ſed ſic obriguit confeſtim ictum vibrantis brachium, ut ſenſim 2 2 etiam 140 PANEGYRICUS DECIMVUS, etiam tabeſceret, donec attactu ſuo malum Ignatius diſpulit. Fuit, qui Compluti affirmaret, dignum eſſe flammis Ignatium: & non diu poòſt ille in cineres ignis vindictà abiit: Cordubæ alius dixerat, ſuſfocandum aquis Ignatium, & ipſe modico abin- de intervallo aquis hauſtus eſt. Adeò ad tanti viri æſtimationem vindican- dam diſcordia cæteroquin inter ſe ele- menta conſpiraverant. Si autem parte alterâ inter Igna- tii adhuc ſuperſtitis glorias, numerare vellem æſtimationem, quà, vel fren- dente invidiâ & perfidiâ, Chriſtiana in Republica floruit, quùm ſplendi- dam vobis ſcenam aperire poſſem honorum, acclamationum, applau- ſuum ? Exhiberem vobis quatuor Pontifices maximos, Paulum tertium, Julium III. Paulum IV. & præ reli- quis Marcellum II. qui tanti fecerunt Ignatium, ut non uſitatâ ipſis nomen- claturà, vix aliter illum, quàm ſan- tum indigitarent: ejus libenter audi- rent conſilia, opem ſæpe implora- rent, familiariter converfarentur, ip- ſo ſuggerente leges utiliſſimas ferrent, Aſceteria fundarent, adoleſcentum ſeminaria erigerent, providerent in- digentibus, & primis ejus precibus confeſtim deferrent, primis ejus nu- tibus annuerent, celerius, quùm ad Auſtri flatus ſuas nives Alpeſtria juga exuant. Inde producerem joannem III. Luſitaniæz Regem, qui ad ipſum ut ſuum ad parentem ſcribebat? mul- tuúmque contendit, ut à Societatis ad- miniſtratione Ignatius ad totius Ec- cleſin elavum admoveretur,. Obiice⸗ rem veſtris oculis ſacri ordinis homi- nes, facto agmine ad eum recipien- dum prodire ex urbibus, id quod Ppræ reliquis Aſpritiæ factum, perſo- nante interim omni ære campano, & omni plebe ad deducendum hoſpi- tem accurente. San um etiam Ca- rolum Borromæum inducerem, ſuo- met afrmantem teſtimonio, melio- ris ſe vitæ initia, & tam ſublimis ſancktimoniæ fundamenta ſe ſanctis Ignatii Exercitiis debere: S. Philip- pum Nerium, palâm profeſſum, ſe admirandæ, quâ gaudebat, Oratio- nis donum familiari cum Ignatio col- loquio in acceptis ferre. Et ſi quid etiam domeſtici teſtes valent, Xa- verium ego inducerem, qui paſſum omnem, quem in heroicæ virtutis ſtadio promovit, adſcribit Ignatio; eidem omnes animas, quas Chriſto lucrifecit in Indiis; qui Ignatii adhuc viventis nomine, abſciſſo ex literis, quas ab eo acceperat, utebatur ad ſtupenda quæque opera patranda; qui literas ad illum flexis humi ſcri- bebat poplitibus, ejus nomen cum Cœlitibus aliis Litaneviticis in preci- bus appellabat, & tandem Xaveri- um, qui in ultimis, quas ad eum ex Indiis dedit literis, folium extimum his ipſis verbis, vel Vatis more, vel tenerrime & ectaticè amantis, pro- latis ſignavit: Meo Patri in Chriſto ſancto Ignatio. Sed ad viri tanti lau- des amplificandas non utar Magno- rum æſtimatione, non Sanctorum aliorum teſtimoniis, non filiorum ſemper ſuſpectis encomiis. Prodeat ex ipſo inferni barathro Lucifer; y. ⸗. ſe ſoqu⸗ tellut, 1 8 noi nlu⸗ . ebe ſa: lud reim . Kinie ofe,i 1ommni A10 1 et, Ut Olen. 1 ubtoſol gett erdn e d üle tetid 4 guid 4 lummn br ſpentii erceere nol bit, Nontominte min lonnhenn feni nentnen le lgnun okem myofemn in d Heo. Mruimus lucl Kolgnuins? marimt wicamor line otnn io ACalnt ha fus kcinoris memint is AMum glonian Uümne pobis rigetur luinter nortales ille Rokoſtem malos D Muitn UMuidem no 1Mnto hoſtes d ugni holtes jurat 441 Cellendere ad Enner biolt. le Moris edrum temn m ign ſon zi ninig honinum Godd s iu, ur em (its Cnttov. 1, lien une 34 um, pert G. lkr mpend . Geclcenlun woh. undun eliann (a. nm cerem, ſ. 1eu palin prolellom, e 4n guebet, Onnid. ilani amn lonatio ol. nis lene. Eiſ ui Ci teſtes palent, Nr. Aucerem, gui pallumn n in hercicz Vitumd Vtt, dlcribit Igneio; zninas, Olas Chrito is; gui gnati achue e, ablceiſlo er literi, cepennt, Uedannn 2 gle ohenn pinmdn lum geris dumi i⸗ us, ejus nomen cun itaneviich in prec- 1, & tndem Xwel. imis, Ouns 1 eumn el ris, kolium extimon vel Vuis mote, 1 Orice amuntis, 5 Mes atfi in i ed u wii tmnil . ir M uns non c n e, don ſnn moniis, 3 poler ene . orcinit ho, 1eUn kecid ubih i Pen. diiie cn do d 4 lins undimentt ſe rc 1 is debere: §. Phiimh. DE S. GNATIO LOTYOLA SOC. IESU FUND. 1 ſe fateatur, ipſe loquatur, quod in- ſuperabili vi coactus tacere non po- teſt: & ſi recte pronuntiavit Hiero- nymus: Ilud verum eſt teſtimonium, quod ab inimici ore profertur: per me licet, ut omni alio teſtimonio inſu- per habito ſoli credatur Lucifero. Et quid ille tertiò dixit de Ignatio, quando ad unum ejus nomen, utut tum adhuc ſuperſtitis, coactus eſt excedere corporibus, quæ inſederat? Non nominate mihi Ignatium, dixit horrendo cum fremitu, non facite mentionem de Ignatio, hoc enim hoſtem majorem in Mundo non ha- beo. Maximus Luciferi in terris ho- ſtis Ignatius? maximus omnino. Ob- liviscamur ſanè omnium, quæ de Ig- natio dicta ſunt hactenus; non alte- rius facinoris meminerimus, omnem ejus aliam gloriam taceamus. Pa- rümne vobis videtur, quòd quam- diu inter mortales ille fuit, majorem ipſo hoſtem malus Dæmon non ha- buerit? Equidem non deerant tune in Mundo hoſtes dæmonis, hoſtes magni, hoſtes juratiſſimi. Nolo AA. deſcendere ad comparationes ſemper odioſas. Legat, qui volet, hiſtorias eorum temporum, feraci- um, ſiqua fors alia, laudatiſſimæ Sanctitatis hominum, & fubinde, quod videbitur, ſtatuat. Ego qui- dem citra controverſiam aſſero, quòd magnopere honoratum ſervum ſuum DEUS voluerit, dum tribus omnino vicibus coëgit malum Dæ- monem non diſpari ſemper fremitu, imò vocibus ijsdem, teſtimenium edere tam luculentum. Unum ego aliquem ſolum in- venio, qui Ignatium ſenſu indigna- tionis implacabili exoſus, induci nun- quam potuit, ut vel tantillum ad ejus gloriam quoquo modo confer- ret. Et quis hic alius ab ipſo fuit Ignatio, qui quantumcunque ſe ſem- per agnoſceret aut formidatum à ma- lo dæmone, aut à mortalibus hono- ratum, aut à Superis omni favorum genere præventum, obſtinato ſem- per animo id egit omnium ſtudiis ob- nixus, ne honoraretur. Imò donee inter nos fuit, non aliam à DEO grattam petiit, in præmium omnium., quæ pro ejus gloria fecerat, ac tole- raverat, niſi ut vivus omnibus eſſet ludibris, mortuus omnium & me- moria deleretur. Hinc ille tam ſtu- diosè celabat acceptas omnes à colo gratias, profundiuùſque tenebat oc- cultas, quàm aurum Tellus, & gem- mas Oceanus. Et quia audire ali- quando coactus eſt, quòd is, quo- judice pro pœnitentiæ tribunali ute- batur, & in cujus unius ſinum hæc arcana effundebat, non aliud dixerit, quàm ſibi unicè in votis eſſe, tot ho- ris vivere poſt Ignatium, ut palâm facere Mundo poſſet inauditos coœli favores illi collatos; non mitiùs il- lum, quàm vitæ ipſius ja urâ, mul- Gavit: Neque enim tantùm abinde deſiit ſuas illi noxas aperire; ſed eam à DEO in ſuæ modeſtiæ ſolatium. noſtræ autem infelicitatis augmen- tum, gratiam impetravit, ut ille ani- mi arbiter pauculis aliquot ante ipſum diebus hujus e vitæ ſtatione decede- ret. Et en cauſam, ob quam etk 5 2 no92 142 PANEGYRICUS DECIMUS, non parum ego vobis de ejus gloria prædicavi, majora tamen quæque ſi- lentio involvi. Sic Ignatius voluit: & idcirco de ipſo ſolo queri poſſu- mus, ſi de eo nobis innotuit, quod minus eſt, meliora autem noſtræ no- titiæ ſunt ſubducta. Faciat tamen Ignatius, quantum volet, ut inter Mortales minus ſit honoratus. Si vivens voti damnatus eſt, mortuus tamen id non perinde conſequetur. Sæpius ille apud DEUM inſtitit, ut mortui cadaver in fimum abiiceretur. Sed vel ingratiis ipſius, non argento tantum & auro ſepulchrum ejus ni- tet, ſed ipſæ adedò ſtellæ coelo ſe de- miſerunt ad tumbam ejus exornan- dam; id quod aliquibus videre da- tum eſt, cum ejus cineres ſecundè tranſpondarentur: petinde ac ſi, cum nondum illi cineres penetrare ad æthereas ſedes poſſint, ubi cum ani- ma, beatâ æternitate fruentur, cœ- lum quodammodo cum iis habitare vellet. Inde etiam potuerit Ignatius obtinete, ne vivens afiis prodigiis inclareſceret, niſi quòd ad vitam re- vocarit miſerum quempiam, quem furor ad ſuſpendium adegerat; bra- chii uſum reddiderit fzminæ, quæz cum amilerat; fanärit alterius ma- num ambuſtam: phityſi laborantem bene precando curaârit; malo cadu- co liberarit unum aliquem, contagio- ſis febribus alios, ſimulque locis diſ- ſitis videndum ſe præbherit, Romæ nimirum & Coloniæ. Mortuus ta- men fubinde impedite porrè non potuit, ne Divina manus ipſo quoti- Qie uteretur ad nova prodigia perpe- tranda, magnitudine admiranda, nu- mero multa, fama celebratiſſima. Hinc videndum ſe poſtea tam crebrò obtulit, ut non minùs Beatus intsr homines degere videretur, quàâm mortalis antea vixerat. Apparuit in mari Liguſtico puellul?, & eam naufragio exemit: apparuit in Peru- viæ Iylvis Juveni, & latronum vim eluſit: in urbe Lecenſi moribundæ, & mortis e faucibus raptam ſanitati reſtituit: in Toletana Provincia Vir- gini, & in animi meœrore ſolatium impertivit; Maceratenſi in aſceterio Sacræ DEO Virgini, & morti eri- puit; in Pedemontii valle aliquàâ Matri, & filiolam ejus ſervavit, in Voſſonum urbe nonnemini Societati noſtræ parum addicto, & amorem æſtimationemque ejus inſtillavit: Florentiæ Procerum alicui, & ip- ſum flammis graſſantibus ſubtraxit, una cum domo & ſuppellectili pre- tioſa, etſi omnia circum igni in pa- bulum cederent. Duos infantes mor- tuos, ut Matribus, quæ gratiam eam flagitaverant, ſolatii aliquid af- ferret, vivos reddidit, Munebregæ unum, Manreſæ alterum: aliam fi- liolam annorum duodecim in oppi- do Hiſpaniæ, Pardos dicto, ad vi- tam revocavit. Alia parens, PFer- rariæ, opem ejus ſubito in caſu fe- ſtina expetiit, & impetravit. Dum enim ipſa per feneſtras curioſa pro- ſpicit, fliolus incautæ elapſus publi- cam in viam præceps ruit: ſed ad- fuit Ignatius, & prolem vivam ala- cremque in ſinum, quo exciderat, ipſemet ſpectabilis repoſuit. Nun- quid leoetit ſerlm quis tnd ſommin ego Prodigi Uirit, genera, ne d Uetuch, enürtate inc 690 n0n mbig, g vobismonſtratum ſt Niianc 0/ glon⸗ um, non timen min GeDM pro lgnat Panle, ur nolcet en ecenſſi woribune⸗, ibus nptin ſid etana oyincia F. nI matore ſoliin Lernleni in eteri Ngini, & motti er.. monti valle Aigu lam ejus ſerrrit, in e nonnemini Societati dddo, & amoten de ejus inſtilitt . cerum alcui, i⸗ laſlantibus ſobtranit, & luppellectili pre⸗ la drcumm igni in pe⸗ Dos inlantes mor ribis, qur gatum nt, Cliii aicgtid elcicit, Munebietr ſe alterum: aliamf⸗ n Coocecim in oppr udos o, 1 An puens, ke- us lubito in clln . E inpen mnit. Ui ſeneſtras cunſ⸗ ine⸗ inum, 7., Mn⸗ 2i on gid DE S. IGNATIO LOTOLA SOcC. JESU FUND. 14 quid autem plus eſt ex Inferni, quùàm mortis faucibus quempiam eripere? Et tamen duobus ipſe Juvenibus, qui duplici chirographo proprio ſan- guine exarato, animas ſuas malo Dæ- moni donaverant, impetravit, ut ſe- riò reſipiſcerent, effecitque, ut fre- mente & indignante averno, dona- tio reſcinderetur, reſtitutis chirogra- phis: in hoe glorioſior Orpheo fa- buloſo; quòd animos ex abyfſſo, non jam, uùt ille, adulatoriis preci- bus, ſed pro poteſtate imperando reyocãarit. Verum quis tandem finis eſſet, ſi omnia ego prodigiorum, quæ pa- travit, genera, ne dicam ſingula ge- nerum, enarrare inſtituiſſem? Sed ego non ambigo, quin jam abundè vobis/monſtratum ſit, multa pro am- plifcanda DEl gloria effeciſſe Igna- tium; non tamen minora operatum eſſe DEUM pro Ignatio. Supereſt proinde, ut noſmet etiam excitemus ad ejusdem gloriam pre virili omni oblequiorum genere promovendam. Si enim illis quoque beatis Coœlitibus, qui tanquam onerarix naves lucre tantùm proprio maria ſulcàârunt, multum tamen debomas, quantò plus debebimus illis, qui bellicarum in- ſtar navium, publico ſe beneſicio to- tos impenderunt? Siquid uſpiam bo- ni toto elapſo ſæculò accepiſtis ab Ignatii filiis, veſtrâ causâ occupatis: ſi in ſcholis ætas tenerior ab iis retu- lit ſedulam inſtitutionem; ſi in ora- toriis animi, DEO tenerius & ar- Ciùs addicdki duces in ardua virtutis via nacti ſunt, ſi tantillum emolu- menti vobis attulit ſacri alicujus hac ex familia Oratoris facundia, aut pro arcano tribunali Judicis charitas atque prudentia, aut alterius in periculo- ſiſſimo æternitatis aditu fſidelis opera. totum id Parenti eorum eſt adſcri- bendum, totum Parenti pro vi⸗ ribus rependendum, DEFOR- 144 PANEGYRICUS UNDECIMVS, 28 r r i iAr ir SP Ar r Ne rir ir A r At A 65 8 45 86. DEFORMITAS AMABILIS PANEGYRICUS IN HONOREM ANCZYX N1NDO- MIS DICZA ZAURINI. Fidimus eum, & non erat aſpelctus, & deſidera vimus eum. Iſa. 53. Omplures ſunt, quorum in animis ingens amoris in- cendium exarſiſſe conſtat, cùm pictam aliquam ta- bellam, etiam quaſi aliud agentes, aſpexére: ſic etiam vidiſſe Proſerpinam, fores in prato legen- tem, ardere fuit; vidiſſe Europam, ad maris littus margaritas quæritan- tem; quin vidiſſe innocentem Nar- ciſſum: formam ſuam ad fontis mar- ginem vanitate non laudanda con- templantem. Si tamen animum ad- vertere placuerit, deprehendemus, Kfammas ejusmodi tum ſolùm con- ceptas, cùm quæ oculis obiiciebatur pi ura, formam referebat blandam, & ſingulari pulchritudine renidentem (talis profectò fuit eorum, quorum modò meminimus) non autem cùm inſignis quædam deformitas fuit re- præſentata. Eſt enim hoc deformi- tati proprium, alienare à ſe animos, & odium ſui parere, non atuem ad ſe pellicere. Hâc causâ Ageſilaus, Magnus ille Spartanorum Rex, homo quàm animo nobilis, tam aſpe ctu de- formis, moriens graviſſimam illis mulctam dictavit, quicunque ejus imaginem effinxiſſent: nolebat enim, ut publicus ille amor, quo dignum habituri erant, quicunque præclara ejus facinora aut legiſſent, aut narra- ri audiſſent, ſabinde formàâ ſuâ con- ſpectâà non parum decreſceret. Quod ſi ita eſt, qui tandem fieri poterit, ut hoc veſperi magno & ſingulari vos amore erga Chriſtum Servatorem no- ſtrum accendam, dum oſtendere e- um vobis non poſſum, niſi illorum, tetrum, deformem, qualem ipſe ſe depinxit in auguſta, quæ hic loci ſer- vatur, & colitur, Sindone. Nihi- lominus macti animis AA. ſi me ſpes mea nimium quantum non fallit, hæc ipſa ejus tam mirabilis deformitas, hæc ipſa, & non alia ejus dos eſſe debet, quæ plurium in pectoribus amoris ſui incendium excitet. Ad hoc ſperandum excitat me, quod de ſe certæz magnæ animæ in Iiaiæ vati- ciniis ſcriptum reliquerunt: Vidimas eum (non de alio illæ, niſi de EsSU ſic deformato, lo quebantur) Vidimus um, dereroleni ne 1 Ieeenin Ulus elt zineſ hernde dehl g ſacilltate meiam tünm kne. Etprimd guiden Acere volumus, erculati non amand. lelommetum, ſi Chri mue nos ceit, Pi Wnnlos amillet, e fümog Lec guis e Culke un ert, vul ten/ Onet ſane ſe ll ſbi renuſtatem: Agenas porpori, c⸗ enlipſenher le Di morltolneſt, ut ei ne nlile gici pon unm, Lminun, Ibe enm monſtrum le, edmoritunmn numßyropikebe lum tamen eſt tl un fniſle, ain C mori in Otiendom Pr rnet, Hyc 11 ren eu em lln g, ens graviſſiman i nnit, quicungue ejn millen: nolebet enin le amor, guo Gignun 4, guienngde pracan iut legiſlent, M nane⸗ ſabinde formi ſui cor zum decrelceret, bol I undem feii poreit magno& ſngulaiim Priſtam Servatorem lam, dum oftendere npollum, niſi llonn, ermem, gurlen e . guſti, gr hie lei ſ. litur, n micnis A ſime ſ⸗ Vantum non faln, mirbils Gekormmitu, m teliglen alo i⸗, . ſins . DE SANCTA SINDONE.— 145 eam, & non erat aſpectus, & deſide- ravimus eum. Qu³m autem hoc in- ſolens? videntur enim hac ejus formâ tam informi conſpectà debuiſſe dice- re; abhorruimus, fugimus, odimus illum: & tamen affirmaârunt ipſæ: deſiderarimus eum. Talis ſiquidem, ſi momentis rves ſuis ſedulò libratur, eſt iſta deformitas, quæ in Chriſto reperitur, deformitas, quæ ſui amo- re accendit. Advertitis jam, quàm ſublimem hodie ad ſcopum diſſerta- tione meâ collimem: vos idcirco benevolentis me veſtrâà adjuvate 5; neque enim ullus ell jaculaton .4 ma- ximè ſi perinde debilis ac ego) qui quàâ facilitate metam vidit, eâdem etiam tangat. Et primò quidem, ſi rem ipſam dicere volumus, poſſemus forſan excuſari non amando Chriſtum tam deformatum, ſi Chriſtus ipſe, cum amare nos cœpit, pulchros nos & formoſos amâſſet, & non potius tur- piſſimos. Sed quis exprimat noſtri, qualis tum erat, vultůs deformita- tem? Ornet ſanè ſe Peccator, quam vult ſibi venuſtatem adſciſcat: pin- gat genas purpurâ, capillos auro ac- cendat; ſemper ille Divinis oculis tam monſtrolſus eſt, ut ejus comparatio- ne amabiles dici poſſint vultus hye- narum, Lamiarum, Gorgonum, ne- que enim monſtrum ſimplex eſt, ùt iſtæ, ſed monſtrum monſtrorum om- nium ſynopfis & breviarium. Et cer- tum tamen eſt, tales ad amuſſim nos tum fuiſſe, cum ſe Chriſtus paratum ad moriendum pro nobis obtulit. Amavit nos, hæc S. Auguſtini doct- Re. P. Jegneri Panegyr. rina eſt, & quales amavit, niſñ ſœdos In epiſt. 4 2 N . atque deformes? Nemo noſtrum non Joan. trad., hæret attonitus, cuùm legit, potuiſſe ². Imperatorem Tiberium erga horribi- lem Draconem tam tenerè affici, ut Suet. in Ti- eum parvulum alendum educandum-bet. que ſuſciperet, ut catellum blandu- lum, aut lepidum cuniculum, manu illum ſuâ palceret, blandiretur, pal- paret, & regijs ſecum in conclavibus illum teneret, & denique etiam ama- re deploraret, cùm illum toto ini- micarum formicarum exercitu cir- cumdatum & extinctum conſpexit. Sed quanto plus eſt Chriſtum noſtri amore capi potuiſſe? Non Lernæa palus, non lacunæ ſtygiæ produxe- runt unquam fœditatem tam abomi- nabilem, qualis eſt illa cordis huma- ni perverſi; eâque causâ, ſi ipſe nos complexus eſt amore tam ardenti, non obſtante, illà tantà animæ no- ſtræ turpitudine, recte viciſſim nos illum amare poſſumus, non obſtan- te ejus deformitate, quæ tota eſt cor- Poris. Quamquam, quantum à vero abij, dum dixi, deformitatem ejus! an enim quiſquam perſuadere ſibi oterit, deformitatem illam verè Chriſti ipſius eſſe? Retractet opinio- nem ſuam, ſi quis eſt, qui id cogitat. Fuit Chriſtus pulchritudine tam rara, tam plus quàm humana, ut David Rex neſcio quando eum procul intue- ri permiſſus, tenere ſe non potuerit, quin exclamaret? pulchritudinem, d venuſtatem, gratiam! ſpecioſus formà pra filij: hominum, difuſa eſt gratia in labijs tuis. Diffuſa: perin- T de 146 PANEGYRICVUS de ac ſi vellet dicere: decorem illum, cujus alij guttulis aſperguntur, totum effundi in Chriſtum non ſpargi de- buiſſe. Et tamen David ztate ſuâ viderat non Jonatham tantum, Ju- venem ſpecioſiſſimum, decorum ni- mis, ſed Abſolonem aliquem, ſed Adoniam filios ſuos, utrumque tam formoſum, ut illius capilli emeren- tur ad libram, hujus obtutus magni conatũs ſufficiens præmium reputa- rentur. Scio, non defuiſſe, qui Da- vidicas illas voces non de corporea, ſed ſpirituxli Chriſti venuſtate accipe- ret: quafi illam ad nos exemplo ſuo erudiendês, quàm minimi feciſſet: vid. Suarer ſed aberrant à vero iſti. Nullam qui- in 3. P. diſp. qem ille rationz habuit elegantiæ cor- 8 2: ſe .2. poris; ſi id his verbis intelligimus; quèòd non ofkentarit illam unquam, nec peculiari ſtudio excoluerit, ùt alij ſolent, ſed quòd ſemper, & toto coporis habitu, & veſtibus, exte- rioris ejus pompæ negligentiam quan- dam præſetulerit, & fortaſſis etiam macifento ſatis, & laboribus exhau ſto corpore fuerit; non autem, quòd apta membrorum conformatione el- ſet deſtitutus. Deſtitutus enim JE- SUS hac venuſtate? Talis profectò ille non eſt viſus ipſi Lentulo, Ethnico quamvis, qui cum Tiberium Cæſa- rem de minimis etiam, quæ ad Chri- ſtum tum viventem ſpectabant, edo- ceret, eâ illum formâ deſcripſit, ut omnium calumniantium ingratijs, fateretur quidem, pfædonem eſſe publicum, qualem ipſum fingebat calumnia; ſed, qui omnium corda raperet. Sic etiam venuſtate deſtitu- „UNDECIMVUS, tum non cenſuit Thomas, ille ſcho⸗ larum Angelus, non Hieronymus, non Ambroſius, non Chryſoſtomus, non plerique, quos ego legere me- minerim, qui potius in eo concor- des ſunt, quòd dicant: non debuiſſe animam, quafis Chriſti fuerit, quâ alia pulchrior nulla fuit, jungi, niſi Corpori formoſiſſimo: Perfectiſſima Anima debebatur perfectiſſimum corpus. Gemma tam pretioſa incaſtrati non debebat unquam, niſi auro fulgentiſ- ſimo: nec balſamum tam ſalutare, niſi pretioſiſſimâ cryſtallo recondi; nec flos tam peregrinus in vaſe, præ- terquam nobiliſſimo, plantari. Hoc autem ſi ita eſt, quæ eſt illa, quam in eo ſpectamus, deformitas, dum ſacra illa in Sindone repræſentatum aſpicimus 2 deformitas naturalis? congenita? propria? Non ita ſanê AA. credite, omnis illa deformitas noſtra eſt, nobis propria. An ne- ſcitis, (ſic equidem lſaias diſerte af- firmavit) quòd Poſuit Dominus in eo iniq aitatem omnium noſtrüm 7 quèd languores noſtros ipſe tul't, quòd do- lores noſtros ipſe portavit? quòd, S. Petro teſte, Peccata noſtra ipſe pertu- lit in corpore ſuo: & , ut verbis ma- gis ſignificantibns locutus eſt Paulus: Pro nobis factus eſt peccatum? pro no- bis factus eſt male dtum & mirum vi- deatur, ſi tam ille deformis apparet? horribiles ſunt, fateor, plagæ illæ, quæ in dorſum ejus tam profunde pe- netrârunt: ſed quia ſunt plagæ nobis debitæ: horribiliſſimæ ſunt alaparum cicatrices, quibus facies ejus contuſa eſt: foediſſimum in modum lacera- tus Rim, in guam 6 Pant la, Witppen 4ur b Cbehan iur oett, in 4 ngi/ glen hor 46, non migs Uun ſen delat, dum luntn elt, totam in ince nieli, gvt nos ipprli peette n non diffcul r Chritus, cn Jen nobiͦ wlnvere mamubllen Alioan Armglqulen ha Anm, li geſüime h mi, kinauere vol , won certo ce Aſtinais) neceſſitn le! lie⸗ religtit, beret mintem per ei ama. mans, onet Ghrlla, lon Onet unm; nund bitanh Us, Non H ler onpmm ð nd CMylo Nan Niis ne Conco dtt: non Mit 4 Chriſt llentt, dr ull bit, iungi, it liſimo: Perfehiſna herfehiſinin lenn fetioſt incaſtrai non lottomu, legere ni⸗ n, niſi anr lulgent . momn lamn ſalltue, erſtaſto recondi eginmin vale, Prr. mo, Pattai. Hoe qor eſt üla, quamn 1s, Gekormin, Aum indone tepraſentktum eformias miaräls opria? NMon iu int Dmmnis ila dekormnitas bis propria. An ne. gem liains dilette 4 1Poſuit Deintt in 4 iun noltun! glul ize tilt —M N. mnranu 100,) cats laſpe er. : &, In verbis u⸗ 1s ocut eſt aulb: ,0N. aAt uun n . 1. 4dan & mürumm7 DE SANCTA SINDONE.) 147 tus ſinus pectoris: ille pallor, ille ſubfuſcus color, illæ maculæ, ille li- vor, quæ totum ejus, candidiſſimum cæteroquin, corpus deformârunt, fœda ſunt omnia, omnia horrida: ſed nôſtis, quid S. Hieronymus di- Xerit? Quod pro neſtris debebamus ſcæe- leribus ſuſtinere, ille pro nobis eſt paſ- ſus, & quòd non alterius, quàm ejus figura & adumbratio fuerit illa vetus victima, in quam omnia exonera- bantur mala, vituperia, & probra, quæ Populo debebantur. Qui fieri igitur poteſt, ut illa quantumcunque magna, & plena horroris deformi- tas, non magis illum nobis amabi- lem reddat, dum illam, quanta quanta eſt, totam in ſe ſuſcepit, ſolâ incredibili, quàâ nos complexus eſt, impulſus pietate? Jam non difficulter intelligemus, cur Chriſtus, cuùm aliquam ſui effi- giem nobis relinquere conſtituiſſet, non amabilem aliquam & venuſtatis plenam, ſed qualem hactenus deſcrip- ſimus, ſui peſſime habiti ac defor- mari, relinquere voluerit. Casune hoc, & non certo confilio eveniſſe exiſtimatis? neceſſitate, non volun- tate? Ideo reliquit, ut ſe nobis ex- hiberet amantem perditiffimos. Do- net amato amans, quidquid volet; donet corallia, donet margaritas, donet aurum: nunquam tamen da- bit arrham amoris ſui tam probatam, quàm ſi veram vivàmque ſui imagi- nem offerat. Eſt hoc certiſſimum. Sed dicite. Si præterea imago illa sfficta eſiet ipſiusmet amantis manu, sicque ficta, ut referret amantem amati amore languentem, pro ama- to tabeſcentem, omni vivo colore amoris vi deſtitutum, ſine venuſta- te, ſine ſpiritu, ſine vita, quantum id foret? An non diceretis, vos a- mantem hunc non jam tantuùm a- mantem calidé, ſed inflammatum, ſed ardentem, ſed amore delirum el- ſe? Et tamen ejuſmodi plane eſt Ima- go, quam Chriſtus hic nobis dona- vit; ne jam quiſquam formidet cum oris aurei Oratore judicare, palàm Ppronuntiare, ſcribere: Non ſic inſa- Hom. 22. nus amator dilectam ſuam amat, at ad pop. DEUS animam. Conſueverunt olim viri celebres curare depingi ſibi in te- lIâà, quæ vel geſſerant fortiter, vel quæ ijs ceſſerant feliciter, ex quibus non parum in ſe gloriæ redundatu- rum ſperarent; atque hæc ſubinde reponere loco publico, ubi in om- nium oculos incurrerent. Sic memini legere, feciſſe Lucium Emilium mi- norem, poſtquam primo ſuo Con- ſulatu de Liguria triumphaverat. Sic Sempronium Gracchum, cum Ham- monem ad Beneventum profſiigaſſet: ſic Valerium Meſſalam poſt Hiero- nem in Sicilia perdomitum; ſic Lu- cium Scipionem poſt præclaram il- lam Victoriam Aſiaticam, quæ tan- tum illi & æſtimationis & invidiæ peperit, proles eodem ferme ſem- per partu gigni ſolitas ; & tandem ſic etiam, etſi jactantia omnem mo- dum prætergrelsâ, Hoſtilium, quan- do non contentus inſigni prorſus pi- cturà objeciſſe oculis expugnationem Carthaginis, cujus ille mœnia primus victor intraverat, ſtabat inſuper ad T 2 illam 14 PANEGYRICUS UNDECIMVS. illam totos dies, ad minima quæque ejus expeditionis adjuncta explican- da: &, en, dicebat, locum, in quo ipſo, ſummo conatu factus aſſultus eſt, en alium, ubi meœnibus admotæ ſcalæ: ibi catapultis effracti muri; hoc loco comparui ego ante cunctos in murorum pinnis, &, cæde, cæde, ingeminavi; hic defixum vexillum, hic muri expugnati, hic maxima ho- ſtium ſtrages fuit. Quàm autem, DEUM bonum! diverſam ab hac rationem facra in Sindone Servator tenuit? Haud equidem defuiſſent illi eventus, ex quibus ingens in illum redundavit gloria, ſi talem ipſe glo- riolam venatus eſſet, ut nos miſeri terræ vermiculi facere conſuevimus. Poterat hic coloribus adumbrare fa- Gum illud omni memorià digniſſi- mum, quo ipſe paucorum dierum infantulus materno ſuſtentatus ſinu, ut throno Majeſtatis pleno, proſtra- tos coram ſe conſpexit tres Reges, ſapientiâ inclytos, qui à remotis ori- entis ſolis plagis cum donis profecti clientes ſe ac ſubditos profeſſi ſunt. Pingere poterat, quomodo jam vir in Thaboris montis jugo ſpectabilem ſe præbuit, vultu tam reſplendenti, ut ipſe prope ſol pudore ſuffuſus e conſpectu ſe proriperet. Pingere poterat, habitu, quo per Palæſtinæ regiones nudis oberrans pedibus to- tas poſt ſe urbes trahebat, ſtupefa- ctas prodigiorum innumerorum no- vitate, quæ ab eo patrabantur, cœ- corum, paralyticorum, mutorum, leproſorum, febrientium, ſurdorum, energumenorum, turbis nutu ſuo unico libertati ac ſanitati reſtitutis. Pingere poterat habitu increpantis tumultuoſum mare, & ſilentium ver- bo imperantis. Pingere poterat ſtu- pentis maris undas domino pede cal- cantem. Pingere poterat à morte in abyſſi ſinum ingreſſum, ubi compe- des cunctis perduellibus ſpiritibus in- jecit. Poterat etiam velut coram ſpectandum exhibere, quidquid ibi ad æterna ſupplicia damnatorum ca- tervæ fructu nullo, heu quantos in- ter dolores! fecerunt, ut ad ſui mi- ſerationem Hecterent, illos horren- dos infelicium ululatus, deſperato- rum ſtridores, Luciferi adeò ipſius ad ejus conſpectum palpitantis trepi- dationem, & tandem repræſentare poterat aut illa animarum, cœco lim- bo eductarum, tripudia, aut trium- phalem corporum pompam, apertis e ſepulchris cum ipſo ad vitam æter- nam prodeuntium. Cuncta hæc, fi ita viſum fuiſſet, & præ cæteris ſuam ſpectâſſet gloriam, nullo negotio o- culis [pectanda obijcere poterat. Sed quia amantis inſtar, amatum miſere depereuntis, non aliud à nobis deſi- derat vehementius, quàm noſtrum amorem mutuum, & huic omnem admirationem, applauſum omnem poſtponit; cuncta hæc eodem, & nullo ſcilicet loco habuit, neque ali- ud hic repræſentare voluit, quàâm ſeipfſum ſqualidum, foœdum, vulne- ribus obſitum, qualis noſtrâ causàâ fuit, quando noſtrà causs mortem tam acerbam pertulit. Quuàm igitur viveremus ingrati, & beneficiorum immemores, ſi hac causà annre il⸗ U 1 cals Pau noſt ve nottklun Drimm in dlbals ſunben ſne ſli, r he i deliaum Kona õ lummum mila uno⸗ Ctha: kigilin fni gutuor Al ni chiſoli, us ulu Regni Novin- bentempore conna ſos milat, gui men arebmnt, eotun o ig milia die cogem WWiagorabatur. Duimmitümi Serva orn. Ninde ille Fintonen, gudd vin Dueſtz ſal auod ill ies erſi paſli ſit ilei non debet An giicſiz lud ig⸗ tmikintelt, &r ve ſllteihin illultte deleſt, eniſſimo Aichte, gdd E i ſit ℳof: dii 1 akiniah nemo unde dleit ſte⸗ ſunl iniſetn 1s, ii keſtitue . . B u tu Increpenti Ulentum Ve. ngere Poterat itn. Dannd hele tl ae poternt mat 1 Nenn icome. uellbos piftburin t etiam velut Ormn didefe, guigid in icia damnatorum . lo, beu guantozir. erunt, ut ad ſi n. trent, illos horen. Ulolenus, deſperato. Lucſeri mded ipſiur kum paliuntiz repi⸗ undem reprzlentne Animarum, cocohim- ipucdia, ant triunr. um pompam, 4pertis n igſo d vium æte. um. Cuncta hrc,i ,&r prr cꝛteiig lumn zm, nullo negotioo. Obiſcete poteſin⸗ S ſtar, ematumn mien on lid¹ nobis eſ⸗ (16, gutn noſtun um, hiic ommen ult Erin pert michiil 5 “ H DE SANCTA SINDONE. illum vellemus minus , quia plus ſe nos amare monſtravit? Non præcipitate judicium: quid dixi? Chriſtus non ſuæ gloriæz causàâ hic ſe depinxit? Erravi, erravi: nec enim major Chriſti, quam ambiat, & qu ſe jactet, gloria eſt, quâàm noſtrà causâ paſſum eſſe. Fortiſſi- mi quique mortalium omne fermè decus & gloriam in eo reponunt, quòd hoſtes ſuos occiderint. Ingens ſanè gloria, quæ ipſis cum atrocidi- mis beſtiarum, leonibus, urſis, com- munis eſt. Sic Ezelinus duodecim hominum millia uno die à ſe neci dæ- ta jactabat: viginti millia Lucullus, viginti quatuor Sylla; Mithridates unâ epiſtola, cujus exempla in di- verſas Regni provincias & urbes eo- dem tempore contra Romanos hoſtes ſuos milerat, qui mercaturam ibi ex- ercebant, eorum octoginta & am- pliùs millia die eodem ⅛ ſe de medio ſublata gloriabatur. Non hæc, non hæc amantiſſimi Servatoris noſtri eſt gloria. Non inde ille ſui venatur æ- ſtimationem, quòd vitam inimicis eri- puerit; ſed quòd illam ſibi pro ini- micis eripi paſſus ſit: unde mirum videri non debet, ſi hoc potius, quàâm quidvis aliud agens, repræſen- tari hac in tel?s, & velo voluit. In- ſultate igitur, inſultate, quantum al- lubeſcit, ſacratiſſimo huic corpori; dicite, quòd non eſt in eo ſpecies, ne- ꝗgue decor: dicite, quòd vobis videa- tur eſſe vultu tam fœdo, ut fœdio- rem nemo unquam leprâ obſitus ha- buerit, dicite percuſſum à DEO, à DEO humiliatuam: & nos purapimus quibus ſpiritus ilie, quamlibet invi- 3 145 eum quaſi leproſum, & percuſam 4 DEO, & bumiliatum. Dicite, à planta pedis ad verticem non eſſe par- ticulam ejus unicam, quæ ſana ſit: a planta pedis uſque ad verticem capitis nen eſt in eo ſanitas: Dicite, faciem ejus eſſe deformatam, lineamentis tam abnormibus, ut vobis jam ne homo quidem appellari poſſe videa- tur: unde nec rezutavimus eum. Conji- cite, quidquid uſpiam poteſtis con- tumeliarum in venuſtatem ejus, & amabilitatem extinctam penitus & abolitam; ſi corda veſtra AA. Tigri- dum non ſunt, vel ideo eum ama- biliorem vobis videri neceſſe eſt. O quàm tenero ſenſu vos affici oporte= ret, ſacræ illius ad dindonis aſpe- ctum! quam in ſuſpiria, ac gemitus ſolvi! quàâm totos in lacrymas lique- fieri! quomodo ſanctum quendam, ſi opus ſit, furorem furere, dum ad ſtatum tam lacrymabilem reda- ctam contemplamini venuſtatem tam Dici non poteſt, quâàm vehe- menter me pudeat, cùm lego, mo- tus illos, admirandos, quos Romæ excitavit nonnemo e C. Julij Cæſaris, Appian- paulò anté de medio ſublati clienti-lib. 2. bus; quando ad Populum ejus ſtu= dio accedendum progreſſus in con- cionem, non peroravit, non Hebili ejulatu exclamayit, non infremuit, ſed expoſitâ tantum ſpectantium ocu- lis deformiſſimà ejus viri, paulò an- te tam honerati, tantàâ majeſtate ple- ni, imagine, enumeratisque ſigifla- tim viginti tribus illis vulneribus, Kus, o PANEGYRICUS UNDECIMVUsS, inwictus, corpore ejectus eſt totum quod volebat, negotium geſſit. Tam tener mox ſenſus in omnibus, illi ſpectaculo præſentibus, exarſit, ut altùm contra interfectores ejus viri vociferati ſint, ut eos fugã ſibi con- ſulere compulerint, ad necem quæ- fiérint, & furiarum inſtar quaqua verſum diſperſi faces eorum ædibus admoverint, & in favillas redegerint. Et tamen, an non Cæſar plus Romæ mali intulit, quâm alius fere quis- quam? An non ille Senatui ac Po- Pulo rapuerat authoritatem? an non ille id egerat, ut ſervam urbem red- deret; an non ille, inſatiabili trium- phandi aviditate, Romana per com- pPita Romam devictam raptavit? Si enim verum eſt, quod de ſe ſcribit ipſemet, quòd vitam ipſe ademerit nonaginta hoſtium millibus fupra undecies centena millia, quantam ille amicorum ſtragem crudelis ediderit, Per quos toti inimici caderent? Et tamen cicatrices viginti tres, quibus male mulctatus erat, tam commu- nem amorem erga ipſum ſuccende- runt Romæ, ut ipſa matris inſtar am- antiſimæ, omnium quas paſſſa erat, injuriarum momento obliviſceretur. Quid proin par eſſet fjeri, dum con- templamur amantifſimum Servato- rem, noſtris, non viginti tribus, ſed tot plagis in hac deformi ſua ima- gine lacerum, ut non ſit tam acuto viſu quisquam, ut earum numerum, multiplicitatem, aut formam dilcer- nat? Eft autem & illud inſuper hic Perpendendum, quòd in alijs ejus generis imaginibus pronum ſit fuſpi- cari, ne aut malitiâ, aut inſciti, aut certâ quadam admirationem excitan- di ambitione, quæ tam ſæpe actioni- bus noſtris obrepit, artifex ultra ve- rum multa de ſuo addiderit, uſus illo generali, Pictorum ſeu abuſu, ſeu recto uſu, non tam quod eſt, quàm quod ipſi audacter fingunt, pingen- di. In JESU, ſuſpicioni ſimili nul- lus locus eſt. Tantùm abeſt, ut ul- tra verum extollere unquam voluerit, quas paſſus eſt, injurias ac lanienas, ut ſemper potius iſtas elevaret. Quo- tiescunque Vatibus occaſioò fuit pro- ponendi ac explicandi, quæ Chriſtus paſſurus erat, non alijs magis voci- bus illa adumbrârunt, quâm Inun- dationis, Pelagi ac Tempeſtatis. Lu- traverunt aqua Mſque ad Animam me- am, veni in al itudinem maris, tempe- ſtas demerſit me: ita Pſalmo ſexageſi- mo Octavo in Chriſti perſona Regius vates conqueſtus eſt. Flactus tuos in- duxiſti ſuper me, ita idem Pſalmo qua- drageſimo primo. Pſalmo autem octogeſimo ſeptimo. Inundaverunt aqua ſuper caput meum, dixi, perij. Ita Jeremias locò Threnorum maxi- me lamentebili. Sed omnes ſuperat Jonas, ita in fuo Cantico locutus. Omnes gurgites tui, & fluctus tui ſuper me tranſiérunt: circumdederunt me uj- que ad animam, abyſſus vallavit me, pelagas operuit caput meum. Neque non manifeſta eſt ejuſce rei cauſa: cuùm in Chriſto juncti fuerint dolores plane omnes, qui alijs mortalibus Partité obveniunt, haud fecus ac om- nes uno in Oceano Hluvij conjungun- tur. Ubi tamen deprehendere erit, MWremeniis Lolebe Sgl en ile e 0 Nant J i, l les Mn G te hin jnfaun ſ bee oe o oaler tem 1s tentio ſreideret unt: hoigti libere o hliumu ſan Su nibi Pater, non RatuisOpinor eile , gucgd p n⸗ trat, kantilum ſbi n lamiv exorbei po⸗ Etor, cur ſuſpicemon Cors inſta pro er in WMerts, awdaci inbaſiz erugger Amos aoei los i fiümendum noceſth, neque ſeſle um multipfice — Ogtar edeng Uuntemn ann nane uin ninn mini ei, Ui) Ctegorin t cerrice nudat haen luun AWem § or iſe e i: telpienchnn n ii z; hſei⸗ we teit Chtione V nn le 1 ſio. difer ate 0 Alei nn ſ dn ſen uin go , Aüm der fngun dingen. . Pan Umllall. 1 I in sbelt, . ge nnc in Folnet inſunis 1elenieng V Kilkas eleyzte, lo. bus occali0 kuit eg. lenndi, goæ Chriſke non ilis migis voci. brinunt, Juim Iuun- Bie Tendeſtuis l. iui A Anmen ne- idiun nait, tomhe : itn bſilmo lenagel Chictipefſons Regin ns eſt. Madus tuot ir- it igem Plalmo gor nO. Plälmo auten ptimo, limdan 1 nein dii, M⸗ cd Threnomm mal- Eedomnes ſpeet o Cantico locuts 91, Audtt i uſus ld õ Alſe aleit 1 mu mmn. efe Orat. de Deit pil. DE SANCGTA SINDONE. gquoties ſubinde de ſuis cruciatibus Chriſto ſermo fuit, quòd metapho- ris tam ſonantibus, rémque multùm exaggerantibus uteretur? Nequaquam ſaneé; An enim nôſtis, quâ nomen- claturàâ illos exprimat Baptiſmi: quod perinde eſt ac, ablutionis mo- dicæ, moderatiſſimæ, quæ delicatu- lo infanti adhiberi foleat : Bapt iſmno habee baptizxari, &- quomodo coarctor, ufque dum perfictatur ? Imò perinde ac ſi hæc quoque vox ipfſi rem plus- juſto augere videretur, aliâ, cùm de illis mentio incideret, Calicem ap- pellavit: Poteſtis lubere Calicem, quem ego bibiturus ſum? Calicem, quem de- dit mihi Pater, non bibam illum? In- dicaturus opinot eâ loquendi formu- laà, quidquid pro nobis toferaturus erat, tantillum ſibi videri, ut hauſtu à ſe unico exorberi poſſet. Nihil eſt igitur, cur ſuſpicemur, ne Chriſtus Pictoris inſtar pro arbitrio & inge- nio fingentis, audaci hyperbole in cruciatibus ſuis exaggerandis uſus ſit, & majores reipsâ illos hic repræſen- tarit; ſed timendum magis, ne pro fua modeſtia, neque tam atroees, neque tam multiplices expreſſerit, quàm pro nobis facto ipfo pertulit. Quem igitur in animis noſtris ſenſum excitare eorum cogitatio & aſpectus deberet? quantam amoris teneritudi- nem? quàm intimum dolorem ? quæ animi deliquia? Non ſincerius, non vehementius dolebinus, quàùm Nyf- ſenus ille Gregorius, Iſaacum plorâ- rit cervice nudatâ ad ickum ಠPatris enſe recipiendum paratum contem- Ix Metaph. platus? quàm S. Joannes Chryloſto- 1t mus Paulum tyranni acinace capite truncum intuitus? aut quâàm S. Au-7. Vm Nic. ſterius Apamienſis Præful, quoties àct. 4. in tabula vivis coloribus & arte ex- preſſim S. Buphemiam Virginem, à carnifice capillis prehenſam, sicque taptatam aſpexit, nunquam ita ocu- los frenare ducétus, quin tali ſpecta- culo moti in fletum ſolverentur, uni- cum amoris pignus, quod ab eo ex- hiberi poſſit, cui, quam vellet ma- nibus, afferre opem non licet. Ego profectò negare non poſ- ſum, quin veſtram vobis fortem non paruùm invideam, cùm opportunita- tem illam pulcherrimam conſidero . quàâ gaudetis, identidem Chriſto te- ſtandi amorem, quo erga eum exar- deſcitis. Vos Aquilarum inſtar cir- cum volitare identidem poteſtis Ca- daver, quo ſane nullum unquam inter mortales pejus habitum fuit at- que abjectum; & vel ſolem aſpicere porrò non dignati, Imaginem ele- gantem equidem , non tamen tam veram, tàmque Divino vultui fimi- lem; huc figere obtutum ceti, ſum- meé probandum Servatori veſtro a- morem, quo etiam deformem, & viſu horribilem non exoſi, tanto magis ad eum deſiderandum exarde- ſcitis: PVidimus eum, & non erat aſpe- ctus à & deſideravimus eum. Pergite proin, pergite gloriari tanto bono, gaudete; jubilate, & ante omnia a- gite DEO gratias quâm poteſtis ma- xXimas, quòd vos cuſtodes voluerit depoſiti, quo illuſtrius ejus penicil- lus nunquam pinxit. Suadet Augu- ſtinus in ſermonum ſuorum aliquo, t 5. 1 2 PANEGYRICUS ut hac mortali in vita nemo non Chriſti aſſecla ejus, ſed Deformis, Ser. 22. de Imaginem ſecum teneat: In hac vita Verb. Ap. deformem Chriſtum teneamus. Quem autem latet, ſortem tam nobilem; tam exoptatam, tenendi Chriſtum deformem, vobis obtigiſſe? Vobis ille traditus eſt, apud vos repoſitus, ſic ut ſpes ſit, temporis lapſu, ne- to ejus aſpectu ejuſdem ſit amore ca- piendus. Vos tamen interim quid dicitis? an & vos amore deperitis JESUM deformem, fæminæ, illu- ſtres, quæ quotidie tam multiplicem excogitatis fucum, quo illitæ venu- ſtiores appareatis? An & vos defor- mem amatis IESUM, Juvenes, qui nulla non die novi quid inquiritis, unde oculis hominum magis placea- tis, magisque comptuli comparea- tis? Vos inquam, quicunque de- mum eſtis, qui vanis in pompis, & externo apparatu, in lIuxu, faſtu, comendi & ornandi artibus omnem veſtram gl.loriam habetis collocatam; minem fore, qui non ex toties itera- UNDECIMUS, an ſine palmari mendacio affirmare poteſtis, amari à vobis IESUM de- formem? Deum bonum, quàm pau- ci demum illi ſunt, quorum in ani- mos alte deſcendat hæc veritas, ve- nuſtatem hominis Chriſtiani non in alio debere eſſe repoſitam, quàm in eo, quòd corpus habeat flagrorum ictibus lividum, ciliciorum aculeis probè compunctum, catenis edomi- tum, cruciatibus exhauſtum; quòôd- que omnis hac ratione infficta plaga caræ inſtar gemmæ habenda ſit? Quid- quid tamen de hoc ſit: Eat ſane, eat, quiſquis volet, & depereat ve- nuſtatem, quæ mox cum pruina ad ſolis radios, cum nive ad Auſtri fla- tus, cum Hlore prati ad falcis ictum defloreſcet, evaneſcet; ad me quod attinet, ego quoque deperire deſide- ro, & vehementer deſidero, ſed eam tantum deformitatem, ad quam ce- lebrandam huc aſcendi, etſi ad hanc diem nunquam adhuc illam me- ruerim oculis delibare. 4 f † IN 10 . hynur nltun 5. li aut Meio im tenit ſoo E⸗ ille ve ewiit, oümque in kälannuntez f un Inrl ſtudia l, tlc dcan, nwdtbr, eumeff u ninperet, ad Pimedzt Quidan ordent d it niom 5 ſemili⸗ RKlZ dunnumbe, , Cs Corſtingere ur Plrenetieum, lat (roni ke 1, A uthe tnuenn Cimire 7 Ppiciben 4 Waul Momuſzabent . Cgneri 8 Pus habent lagrorin 1 . n, ciliciorum len Etum, catenis edon. euaſun Nil. tatione inffih⸗ n nahebenda ſti. hoc ſit: Eat ine. Olet, & gepereit ſ. mor cumn prbina il umn nire 2d Auſri dr. ⸗ e prati d kalcis icun elcet; 20 me gd oqne hepeite geſtt . ter Ceſigero, ſed eumn itatem, a0 gbem ce⸗ ſcendi, elli 20 hane madhuc ülam me⸗ uls delbue. 14 Joan. 8. 49. DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARNM. 1 13 A E i A Ne N E Ar Ab F A X: : Nar Ar es i Ar i5 A Kr A be CALISA RELIGIOSORIUIM IN FORO LAICORUM. PANEGIRICUS IN HONOREM PERINDE AG Defenſionem Venerabilium Ordinum B Regularium dictus Placentia. Murmur multum erat in turba de eo: Quidam enim dicebant, quia bonus eſt: alii autem dicebant: non, ſed ſeducit turbas. Joannis 7. Eſcio, AA. an unquam animum ad hoc adver- teritis; quòd de Chri- ſto Servatore, ex quo ille verſari inter homi- nes cœpit, cumque iis agere, tam in- ter ie diſcrepantes fuerint ſententiæ, tam diverſa ſtudia, ůt medium inter illa, ut ſic dicam, non fuerit; ſed qui laudabat, eum efferebat ad ſidera; qui vituperabat, ad abyſſum uſque deprimebat. Quidam, ut Filium Dei adorabant; alii ut mali Dæmonis amicum & familiarem averſabantur. Mar. s. v. Plurimi concurrebant ad eum audi- 12. & 14. endum tanquam Prophetam; alii vin- e culis conſtringere parabant tanquam 10 2r1. Phrenetieum. Quidam ut Regem Joan. 6. Coronàâ redimire contendebant, alii v. 15. & 3. ut Reum lapidibus obruere. Non- 59. nulli promulgabant ſanctum; alii ut R. P. Segneri Panegyr. Blaſphemum traducebant. Multi ejus amore abripiebantur, & læta- bantur: alii ſcandalum patiebantur & fremebant: & tandem, ut Joan- nes de eo ſcripſit, nunquam non Populus minimè tacite de eo mur- murabat: Marmur multum erat in turba de eo; quidam enim dicebant, quia bonus eſt: alii autem dicebant; non, ſed ſeducit turbas. Nec eſt, cur quis tantam varietatem miretur. Hoc enim (ſi recte ſentire juvat) hoc eſt commune rerum magnarum fa- tum: nulli placere mediocriter, ſed vel ſummo in amore, vel ſummo in odio eſſe: ſive id inde accidit; quia mortalium judicia pugnas ada- mant, eâque causâ ſumme impro- bant, quod ab aliis ſumme pro- bari vident: ſive inde, quòd, quæ objecta ſunt præclaræ æfſtimationi, „ eadem 154 pANEGYRICUS eadem etiam magnæ invidiæ ſcopus ſint: aut denique inde; quia medio- cria, ignis inſtar ſunt, jam propè extincti; qui neque gelu trementem multum foveat; neque aliunde val- de calentem offendat: cuùm èê diver- ſo res magnæ magnam flammam refe- rant; quæ eâdem virtute, quâ fri- gore obrigeſcentem ad ſe trahit, eâ- dem virtute, quâ frigore obrigeſ- centem ad ſe trahit, eâãdem æſtuan- tem à ſe abigit. Quod ſi ita 'eſt, quis jam non facile aſſequetur cau- fam, cur ſacris Religiolorum homi- num cætibus idem ſemper acciderit, quod modo dicebamus Chriſto eo- rum capiti eveniſſe? Habent illi ſuo in genere magnum quidpiam; unde mirum non eſt, ſi, quemadmodum amici intimi nunquam ipſis defuere, qui eos ſumma vi propugnarent; ſic etiam hoſtes ſemper habuerunt in- fenſiſſimos, qui ad internecionem uſque eosdem impugnarent. Quid dixi, habuerunt? Nimis quàâm fa- cile eſt, ut hoc ipſo ex loco, ex quo de iis mihi agendum eſt, dicendum mihi ſit ad illos, qui diverfiſſimis ſtudiis alii ipſis faveant, alii eos aver- ſentur. Nec tamen, credite, iſtud me terret. Sicut enim à benevolis mihi aures promitto faventes, ſic etiam de illis bene ſpero, qui ali- eni ſunt: cùm inducere in animum non poſſim, eos alia de causà tales eſſe, quàm quia neſcio quis error eo- rum illudit intellectui; non autem quòd obſtinatâ ſint perverſitate vo- luntatis. Placeat proin cunctis, præ- bere mihi attentas aures: videbitis DUODECIMUS, enim, me non aliud, quàm quòd rationi ſit conſentaneum, à vobis ex- petere. Imò ut tanto plus fidere mi- hi valeatis, videte quò uſque pro- grediar. Progrediar ego hodie ad manifeſtandum vobis inſigne artiſ- cium facultatis, quam & ego profi- teor. Solent fermê Oratores pro- curare benevolentiam, & adulari cre- dulitati audientium, diſſimulando oc- cultis artibus id, in quod ipſi ſpeciali ſtudio affectuque feruntur, aut pri- vata, quæ in cauſa quærunt, com- moda, ſolumque ſe communis boni caritate, omnibusque commodandi ſtudio, impelli oſtentant. Sed pro- cul ſint à me præcepta, quæ animum ſincerum, apertumque dedecent. Pa- làm apertéque profiteor, idque ne- minem volo latere, verſari me in cauſa propria, & in quam me & amor, & commodorum ſpes toto pondere inclinent. Conabor evin- cere; quamlibet perſonam Religio- ſam ſingulari reverentis colendam eſſe. Cavete proin, ne cui rei adhi- beatis fidem, quam non ita propo- ſuero, ut eam & videre oculis, & ma- nibus palpare poſſitis. Nolo, ut rebus quidquam ponderis ab autho- ritate mea accedat; à ſola illud ra- tione proveniat opto. Hoc tamen omnino à vobis poſtulo, ut ſi ratio- nes bene ponderatæ vobis ſatisfa- cient, vosque convincent, non ideo tamen obfirmato animo illas mino- ris æſtimetis, quia ex viro Religioſo illas audiſtiis, quâm ſiquis ex ordine protano vobis illas propoſuiſſet. Pone uionis Aunim, ſmpit 4 honm⸗ onm Puna amß eonti lut, 10 bi in vobis cire⸗ Gum, El ren e Uinz nnmm delt, velle gebenis per ingve ens ullon ſunms potiis e equi Cebereti, tanh Medez tantam æſtin mt, tantam 1 unm gnimn ec d 1 Um locje goren Cels at. Obediun ln ts logtitu, ilime, à uſeun Oberbihtn in is ue n kinnr Ro dei un Enone zttonit umtan Mund dorti ccrit, nor iwen e bro. Nedir h ik i⸗ (am & 690 prol. leme Ctune eniim⸗ adleicr. fium, Eicimulmtoee i quock ipi ſperi . AtifA. , ue keruntur, zut Ni zula gurrunt, conn. de le communis dori dingne coinchodend Cltentunt. ded wuo. Nacepti,ue nimun mümque dedecent, Pe. Profteot, idge ne⸗ atere, Velſuti mein in guam me & nocorum (es toto nt. Comdor erin 4 petlonam helizio. Ueretentit colendn din, ne cri tei .⸗ um mon iu henße⸗ Lvidere oculs &n. oſſits. Nolo, 1 pondeiß 9 l enim illi „* DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARNM.ð. ff Pono autem ante omnia, mihi cum illis negotium eſſe, qui Religio- nem Catholicam ex animo, non in ſpeciem, profiteantur; quique idcir- co nulla re magis gaudeant, quàâm fortunatis Eccleſiæ ſanctæ progreſſi- bus: tales enim ſi non eſſetis, di- ſertè affirmo, nemini vos infenſio- res eſſe debere, quàm Religioſis, hi demum ſunt, qui præ cæteris ringi fecerunt heterodoxos, quòſque iſti rabidorum inſtar canum furioſius allaträrunt, momorderunt ſæpius, & abominabili ſcriptorum ſuorum ſpumàâ ampliùs conſpurca- re conati ſunt. Poſito autem, quòd nihil in vobis circa Religionem fi- ctum, ſed vera ac ſincera ſint om- nia; tantum abeſt, ut malè unquam velle debeatis perſonis Religioſis, inque eas ullo rancore ferri; ut ſummàâ potiùs eas reverentiâ pro- ſequi deberetis, tanquam eas, quæ Eccleſiæ tantam æſtimationem con- ciliärunt, tantam magnificentiam, tantam gratiam ac dignitatem, quan- tis illam hodie florere in omnium oculis eſt. Obediunt hodie Eccle- ſiæ, ut res loquitur, Gentes remo- tiſſimæ, & quaſcunque terras ſol obambulat, in iis ſuos & ipſa cul- tores, ſuos ſectatores habet. Si autem ego Fidei tam longe latéque propagatione attonitus quæro, quis tantam Mundi portionem illi ſubje- cerit? mox invenio, Religioſorum hominum id operàâ factum: qui ejus proferendæ causé eò nonnun- quam progreſſ ſunt, ubi neſciebant, verene aliquid Mundi eſſet, quod DEO & Ecclefiz lucrarentur. Di- cite, ſic vos obſecro; quis in Gal- lias veræ Religionis lumen intulit, niſi Remigius? quis in Aquitaniam, niſi Martinus? quis in Lungros, niſi Lambertus? quis in Angliam, niſi Auguſtinus? quis in Friſiam, niſi Wilfridus ? quis in Germaniam, niſi Bonifacius & Ludgerus? quis in Saxoniam, niſi Suitbertus, & Willebrordus? quis in Bulgariam, niſi Methodius & Cyrillus? quis in Daciam, niſi Anſcharius? quis in Pomeraniam, niſi Otto? quis in Vandaliam, niſi Wicellinus? quis in Pannoniam, ad Ruthenos, Litua- nos, Moſcos, & Bohemos maxi- mè, niſi Adelbertus? Omnes hi, qui Monarchorum ex ordine fue- runt, magnis animis Apoſtolorum ſecuti veſtigia, laborioſam Mundi DEO lucrandi provinciam aggreſſi ſunt; digni utique, qui ſicut labo⸗ rum & ſtudiorum, ita & nomen- clationis hæredes ſint. Si autem viri Religioſi, qui contemplationi, ſilentio, ſolitudini ſeſe deliberatâ voluntate addixerant, vos jam ju- dicate, quid illi præſtiterint, qui to- tam vitæ inſtitutorumque rationem eò retulerunt, ut non ſolis ſibi, in ſalutis & beatitatis negotio, conſu- lerent, ſed ſar ſtudio proximorum commoda ſalutemque promoverent? Omitto ego Hyberniam, ad fidem adductam operà Patricii Canonico- rum S. Auguſtini alumni; taceo Scy⸗= thiam ſeu Lartariam, ad quam redu- U53 cendam 1 e PANEGYRICUS DUODECIMUS. cendam tantum contulere Magni Do- minici Alumni; taceo Perſiam, in qua tantum à S. Franciſci aſſeclis ſu- datum; dicite, quidquid ex Mundo novo ab Idolis ad veri DElI cultum traductum eſt, cui, niſi illis debetur, qui mendicitatem ex deſtinato pro- fitentur? ſiquid etiam honoris Eccle- ſiæ æſtimationisque acceſſit à Lega- tionibus Gentium remotifſimarum, & quarum antea ne nomen quidem Europa audierat, Japonum atque Sinenſium eatenus inacceſſorum, fru- Cus is fuit conatuum minimæ hujus noſtræ Societatis Eſu, quæ ſi cæte- ris ut ætate junior, ſic numero mul- tum inferior, tantum nihilominus profecit, quid omnes ſimul Cætus præſtiterint, quos ætas major, ma- jor numerus, & plures aliæ præro- gativæ, præ hoc noſtro exornant, qui tanquam Exercitus veterani ſuis illam laboribus, conatibus, exemplis, ad ſimilia audenda incitàrunt? Prearte alia conſiderate, ſi lubet, quidquid habet Eccleſia ſplendidum, quidquid eximium, mox ego illud non aliis magis, quàm Religioſis de- peri monſtrabo. Et primò quidem indubitata res eſt, ex octo prima- riis Eccleſiæ Doctoribus, Græcis quatuor, Latinis totidem, non pau- ciores ſenis e ſacris clauſtris prodiiſ- ſe; è Græcis quidem Baſilium, Nan- zianzenum, Chryſoſtomum; e& La- tinis Gregorium, Hieronymum, Au- guſtinum. Theologia, tam illa, quæ magis pugnax, ſpeculatur Dogmata, quàâm altera tranquillior, quæ mores format, non alia habet majoris fa- mæ oracula, quàm Petrum Lombar- di, Magiſtrum; Halenſem, Irrefra- gabilem: Albertum, Magnum; Tho- mam, Angelicum; Æ gidium, Fun- datum, Lichardum, Authoritativum; Henricum, Solennem; Alanum, Uni- verſalem; Scotum, Subtilem; Au- reolum, Facundum; Henrticum, Acu- tum; Maironem, IIluminatum ; Oceamum, Ingenioſum; Bacco- nem, Reſolutum; Ariminenſem, Authenticum; Capreolum, Solidum; Dionyſium, Ecſtaticum, Victoriam, Incomparabilem, &, ſi hos quoque accenſere enumeratis per vos licet, Suarezium, Profundum; Vaſque- zium, Efficacem: hi autem omnes ac ſinguli an non e ſacris Familiis pro- diére? ſacri Libri unde Interpretes magis fidos accepère? Unde Pontifi- cii Canones Doctores IIluſtriores? ſacra aſceſis unde Magiſtros magis exercitatos, quàùm e Cœnobijs? Fte- mit Hæreſis, cùm videt, quòd quo- ties ipſa nova bella movit Eccleſiæ, toties denique profligata, neceſſe habuit cedere acie, & redire unde emerſerat. Sed quinam inter omnes fuerunt, qui vel in retegenda, magis ſolertes, vel in oppugnanda magis fortes, vel in profliganda extiterint feliciores, quàm viri Religioſi? Nota quidem, ſed non ideo minùs digna obſervatu res eſt, qud quoties no- va aliqua Hæreticorum ſecta extitit. quæ armis aggreſſa eſt Eccleſiam, to- ties parte altera extiterit nova Re- ligioſorum cohors, quæ illam pro- Pugna- ims bpoen a lahi lo l br; ſun cun Eekſim ¹ l. 1 jhnm lunc te uens, (amild Dirbrole Cotud na mlko volt Clattu Prunone; Ciltercie Premmonſtinenler Pus poliernt 10 lcem 1c pecem ler Molite fædumm in bwerant, De 8. eacſei Aommis ge de eſt, 0 Dio wor Waldend ſun, ümm Ih⸗ Prümgpe ocnnis 3 Hxtitohun, gi tuti ie obſtinet Doße Neigtem adul nem Dil aclam tandem 1 letange Iuhanmonn, (l⸗ S id era iſat dun em, HMuminatum geniolum, Brc. um Aiiminenlem preolom Holiömn ſtuicum, Victorim, n & ſi hos gvogte dernis Per vos licet, wokmdum; Vaſgue. n: hiautem omnes ¹0 ſicnis amilis pio⸗ ibmi unge lImerprer⸗ epae? Une Pontii- octores Huſtiores de Magiſtos magt mn eCanobis! Hee. Umiet, gud gpo⸗ bella morit Leceiir, prollgan, heee 1ce, & leliſe nd. A auinim intet omm lin tetegendi, nign mni opphgnande mni alend eltiternt wii Nelgiol⸗ We beo minis in pugnaret; perinde ac ſi iſtæ eſſent cæli milites, ſemper ad Eccleſiam de- fendendam prompti, & cùm Arrtia- nis in Orientis Eccleſia duæ extiterunt ſacræ familiæ, Antonii prior in Pgypto, Baſilij altera in Cappado- cia: cum iisdem Arrianis Latina in Eccleſia duæ aliæ, Auguſtini in Africa, & Benedicti in Italia. Eu- tychianis oppoſuerunt ſeſe Sabbæ Abbatis aſſeclæ; Iconomachis Diſci- puli Abbatis 'Oannicij. Poſt Græ- cam Eccleſiam à Latina avulſam ad jacturam hanc reparandam Clu- niacenſes, Camaldulenſes, Vallis Umbroſæ Ccoœtus nati ſunt ; nec multo poſt Chartuſiani Patriarchâ Brunone; Ciſtercienſes Bernardo, Præmonſtratenſes Norberto Duci- bus prodierunt ad ſuam Eccleſiæ lucem ac pacem reddendam, quam Nicolaitæ fœdum in modum per- turbaverant. De SS. Dominici & Franciſci Alumnis quid dicam? an ignota res eſt, oppoſitos illos à DEO furori Waldenſium, Albigen- ſium, Huſitarum, Flagellantium, mul- torümque omnis generis aliorum Hæreticorum, qui incredibili ne- quitis ac obſtinatione omnem prope veritatem adulteraverant, om- nem DEI cultum depravârant? Et tandem ad retundendum faſtum Lutheranorum, Calviniſtarum, qui- bus id erat propoſitum, ut quid- quid feré ad eam diem in Eccleſia errorum fuerat, denudò exeitarent, docent ipſa Pontificum Oracula no- ſtram Societatem à DEO excitatam: nen quòd ipſa quidquam vel præ DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM. frxfy aliis mereatur, vel poſſit, ſed ut tanto illuſtrior appareret Victoria, quanto formidabilioribus Goliathis Davides minùs bello aſſueti op- ponebantur. Et ſane non alijs ma- gis, quàm Religioſis, adſcribenda: Hæreſeos clades, inde fit manife- ſtum; quia ubicunque illa aut nul- los reperit, aut ejicere omnes po- tuit, ibi illa magnis aucta incre- mentis eſt, ibi vicit, ibi triumpha- vit, jbi Principatum ſuum ſtabilire conſtantius potuit, ut, heu me, quantum! apparet in Anglia, Sa- pientiæ olim Lyceo, nunc errorum Lerna. Progrediamur ulterius. Pia hominum de ſæculo Sodalitia, ex quibus tantum in Rempublicam re- dundat emolumenti, à quo exco- gitata ſunt? nônne à duobus Reli- gioſis celeberrimis, S. Dominico inquam, cui illa, quæ à Roſario nomen mutuata eſt, parenti adſcri- bitur, & S. Bonaventuræ, qui al- teram, quæ Confalonis, ſeu Vexilli eſt, legibus firmavit? Ad captivos Barbarorum vinculis eximendos, quis arctiore ſe nodo devinxit? quis voti religione magis inſolubi- li ſe ad ægrorum curam & obſe- quia devovit? Ad Juventutem lite- ris imbuendam, ad reos ſpontaneos audiendos, ad DEl verbum pro concione explicandum, ad ſacram Pſalmodiam, ad Orationis ſtudium, quis ulla ætate majori ſe curâ im- pendit, quàm Religioſi, quibus vel ipſa ab his actionibus quies jam vitio vertitur ? U 2 Nullum 12 PANEGYRICUS DUODECIMUS, Nullum tamen efficacius argu- mentum eſt, quo adſtruatur vis illa maxima emolumentorum Eccleſiæ à ſacris familijs allatorum, quàm conſiderare ampliſſimas gratias ac Privilegia, Sedis Apoſtolicæ benig- nitate ipſis indulta, exemptiones, opes ac proventus ampliſſimos, piorum beneficentiâ attributos, Coe- nobia multo ſplendore ac magnifi- centiâ ædificatà; honores, quibus affe Cti ſunt; dignitates ſupremas, ad quas evecti ſunt; etſi, quod alii ſolent, ad has ipfſi non alſpirarent, ſed deprecarentur lacrymis, ſed fu- gàâà ſolicità declinarent. An non hæc omnia indicia ſunt manifeſtiſſi- ma quantum ipſis ſe debere agnoſ- cat Eccleſia, tanquam Miniſtris, quos & laboris induſtria, & fides, &α& fructus fortaſſis etiam præ alijs ca- ros ipſi faciant ac pretioſos? Quam- quam, ut dicam, quod res eſt, neſciam ego, pluſne ſplendoris Re- ligioſis ab hiſce dignitatibus, an ve- rò Dignitatibus ipſis à Religioſis ac- ceſſerit. Certum ſiquidem eſt, quod ſi cunctos hos Præſulum Eccleſiæ gradus etiam ſummos ad examen vocare placuerit, facile ſimus de- prehenſuri, quòd rarò alii majori innocentiâ, majori boni publici ſtu- dio, iis defuncti ſint, quàm qui ad eos ex ultimis Religioſorum ſublellijs evocati ſunt. Atque hoc primò clarum apparet in ordine Epiſco- porum, quos inter pauci (ſaltem ex quo ſacri hi Cœtus exorti ſunt) pauci inquam leguntur, qui, ſi om- Epiſcoporum. nes dotes perpendamus, non ex clauſtris electi, comparari poſſint cum Baſilio, Nyſſeno, Chryſoſto- mo, Nanzianzeno, Epiphanio, Au- guſtino, Fulgentio, Martino, Ma- lachia, Anſelmo, Antonino & alijs magno numero, qui à cucullo Mo- nachorum, ad Mytras tranſiérunt In Purpuratis dein Eccleſiæ Senutoribus an vitæ ſancti- tatem, an Doctrinæ ſublimitatem, qui funt duo Eccleſiæ cardines, ſpe- cCkare juvat? Si Doctrinam, quis eo- rum celebrior fuit Ægidio, Oſtienſ, Panormitano, Hugone, TLurrecre- mata, Aureolo, Beſſarione, Cajeta- no, Toleto, Bellarmino, quos om- nes ordo Religioſus dedit Eccleſiæ? Si ſanctitatem, dicam tantum, ² completo ſeculo decimo, ſub quod tempus Auguſtus ille Senatus mag- num æſtimationis, Authoritatis, in- crementum accepit non pauciores eſſe quindecim, Cardinales, quos Cælitum numero adſcriptos vene- ramur, etſi non omnes omni- bus perinde notos. Ex his autem quaternos tantùm Albertum inquam & Bernardum, Leodienſium illum, hunc Marſorum Epiſcopum, & ge- minum Mediolanenſium Archie- piſcopum, Magnos Galdinum, 6 Carolum, Clerus ſibi vendicat: re- liqui omnes ſacri alicujus Cœtus Alumni certò fuerunt; suntque hi ipſi: Petrus Damiani, Eremita Be- nedictinus; Anſelmus & Matthæus, Monachi Cluniacenſes, Stephanus &— Hugo, Ciſtercienſes ; Raymundus Nonæz In Authoter Nii, Ci nod pm iilend cun gntl logio eſt Mroll g inhin ert Inpeiio, & conplt in ſuum o ite Cregonio lnpenio erut neinii Lior s peger ſop⸗ d le Agrthone, 4 beuit onere penden bn do Dectione Peune) il de V iuncgeniſncio geben aun Muaſimn fortich Doronttamnide vindie e leon . au en Binnn ⸗ auliu Ueleie! Amdn ll. ee hich Juid Eealis ue (Reeenle os Fenplätbuz ll Me i Gben, Nos le nn Oldorin * 7 ½¾1 hendmnds, Omparni doſhin lſhno, Chrp end, Doind nn Böihmi A. eto, Mutno, M. 0, Amnanid i 0, ui aallo . ² Mytru tranſinut In Pürpunti deß olldos zn vitz nli⸗ ockine lublimiunn, cleſie crrineg ſe⸗ do rinam, guigeo⸗ it Coiclio, Oſting Hugone, Tuntecte. 0 Beſuione, Cajet. delaummo, garon⸗ is dii dali, , Siam tuntum, lo decino, ſub guod us ille Kenatus mug⸗ nis, Authoritzi, in⸗ Apit non Pauciores ,Cardinales, Apos ero Alctiptos vene⸗ non omnes Onl- Otos, Er hösauten Um Abertum ncpin , Leodjenſum ilun Epiopon à e⸗ olanenſum Mchie⸗ anos Caleinun, 1s ſii vencdlicu: k⸗ nai aicuj⸗ erunt; Sunt . miani, Etemiu ). ma Matkals, Is CoIH ‚- Pontifio DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM. Nonnatus, Ordinis de Mercede; Theſaurus Martyr, Bernardus Epi- ſcopus Parmenſis, Petrus Igneus, ex Valle umbroſa, tandem Bonaventu- ra, magnum columen familiæ Fran- ciſcanæ, & Guarinus, decus Cano- nicorum Regularium. Tam verum eſt, nihil Vaticanæ decefſſiſſe Pur- uræ, quando rudis illi pannus, aut Recus aſautus eſt. Sed de Romanis bus quid dicemus? An in. ter hos aperto vultu, cum æſtimati- one ac gloria comparare non poſſunt Religioſi? Quid vobis de Gregorio Magno videtur, cujus nudum nomen pro grandi elogio eſt? Quid de Gre- gorio II. qui impium Leonem pri- vavit Imperio, & cum dedecore compulit in ſuum orientem redire? Quid de Gregorio VII. qui & ipſe Imperio exuit nefarium Henricum, & ſuos ad pedes ſupplicem vidit? Quid de Agathone, qui Pontifices liberavit onere pendendæ Imperato- ribus pro Electione rata habenda pecuniæ? Quid de Urbano II. cu- jus ardenti ſtudio debemus Solymam cum Palæſtina fortiſſime à Sarace- norum tyrannide vindicatam? Quid de Leone IV. cujus æſtimatione Magna Britannia ſe vectigalem conſtituit Eccleſiæ ? Quid de Ale- xandro III. de Paſchali II. Pio V. quid de aliis, qui ad numerum ul- que (Recenſet hos omnes Author in Exemplaribus Italicis, citatque Authores, unde iſte depromptus Catalogus. Nos Lectorem remit- Rimus ad Oldovini Indices, qui do- 153 cent, qui, & quibus ex ordinibus aſſumpti tam Pontifices, quàùm Car- dinales; eos etiam præcipu?, qui Beatorum, nondum Canonizato- rum, titulo celebres ſunt. Quin- quageſimum alcendunt, qui ſi non omnes, plerique certé, jam enu- meratis vitæ innocentia, literarum ſcientis, animi fortitudine, non multò inferiores fuére: ſaltem de eorum nullo vel illæ in vita non ex- cuſandæ labes, vel illa in Pontificia Dignitate ſuſtinenda infirmitas, me- moriæ proditæz ſunt, quas aliunde ad Pontificium ſolium accitis, de- plorandâ illorum temporum infe- licitate virorum etiam optimorum calami adſcripſerunt. Non eſt mi- hi hodie ad eos ſermo, quibus vel cicindelæ pro facibus, vel fabellæ pro veritatibus impunè vendi poſſint: & ſi neque loci, ex quo loquor, ſan- ctitas, nec muneris, quod gero, gravitas, à mentiendo in materia tam Sacroſancta abſterrerent, ſatis eſſet, videre, rem mihi eſſe cum Auditoribus, omni literaturâ, non ſacrà minus, quàm profanâ excul- tiſſimis, apud quos ad authoritatem mendacio conciliandam non ſatis ſit, audere. Quid igitur reſpondetis? an falſi me arguere poteſtis in ulla, quam ex me hodie audiſtis, affertione? an non omnes claræ ſunt, palpa- biles, indubitatæz? Et ſi tales lunt, quid igitur ſibi vult, quòd vos, qui- bus Eccleſiæ commoda tantopere cu- ræ ſunt, eôsque exhilarant, tam pParum nihilominus amoris erga eos præ 160 PANEYGRICUS præ vobis feratis, quorum potiſſi- mum induſtriæ illa commoda de- bentur; nec pudet, imitari Ægy- ptios; qui non minuùs, quàm qui- cunque alii gaudebant habere gre- ges ſuos numeroſos, fœcundos, bene paſtos; gaudebant eorum nu- triri lacte, veſtiri lanä, & parte tamen altera à Paſtoribus abhorre- bant ut immundis, qui eorum com- modo ſe conſecraverant? Reſpondebitis fortaſſis: præſu- mi vos à me reos noxæx, à qua fitis immunes. Veteres illos Reli- gioſos, à quibus tantum in Eccleſiam utilitatis redundarit, vos ſummè re- vereri; neque eos verberare dicte- ria, quæ nonnunquam ex vobis au- diantur. Recentes illos à vobis peti, qui à majorum virtute degeneres, alii pravis exemplis Eccleſiæ ſint noxij, alij ſaltem inutiles, & idcirco in- digni, ad quos velut hæreditate per- veniant prærogativa illa jura, illa commoda, illi proventus, quæ ut præmis laborum, non ut alimenta ſocordiæ Majorum ipſis beneficen- tia reliquit. An non hoc eſt, Au- ditores, quod mihi reponere vel- letis, ſi hoc loco vobis loqui con- eeſlum eſſet ? Aſt ego gratias im- primia ago Deo, quòd vos agnoſca- tis, & ametis recte facta & prome- rita Religioſorum antiquiorum, con- tra quàm multi, ſane quàâm ingrati, facere non verentur: & quoniam adverto, vos ad condemnandos eos, qui hodie vivunt, non moveri ma- lignitate, ſed boni communis ſtudio, DUODECIMVUS, à veſtro, ad aliud partibus minkts addictum judicium, aut tribunal, non provoco, aut appello. Audi- te igitur: Quantumcunque Religioſi ætatis noſtræ aut inutiles ſint, aut exemplo noxij; non credo tamen ego, quod afferunt Eccleſiæ damnum, majus eſſe commodo, quod eorum Majores attulerunt. Quid dico ma- jus? Imd eredo, nec quidem in com- parationem venire poſſe. Quan- tumcunque enim operemur mali nos, c. g. miſeri Jeſuitæ (agite, loquar veſtro idiomate) quantumcunque noſtrâ vivendi ratione offendamus, quantumcunque pravis exemplis no- ceamus; non tamen credo nos tot animas à Deo abducere, quàm mul- tas ad eum, aut in Europa Ignatius, aut in Aſia Xaverius adduxit: non credo, amplius à nobis impediri bo- num commune, quàm illud promo- verint aut Mathæus Riccius aperiendo portam Evangelio in ampliſſimo Si- narum Imperio, aut Valentia cala- mo tôt hæreſes animosè oppugnan- do; aut Molina tam multa Lycea doctrinæ ſplendore illuſtrando, aut Rodericius, Faber, Laynius, tam multos à ſcelerum calle ad virtutis tis ſemitam reducendo. Ad quod hic proferendum ma neceſſitas com- pulit, id vos tacité majori jure de aliis cogitate, qui tantum nos boni- tate vincunt. An enim plus exem- plo ſuo nocent Eccleſiæ viventes hodie S. Benedicti Aſſeclæ, quàm ſolus ſfuo Benedictus profuerit? plus nocent S. Dominici filii, quàm pro- fuerint R N N ,,s Dopinie dl is hn 1 celebremn Aun . entetg, On gihlue muni bono, an voßt ut ieliawre: Min les 4ninaunn ſtdt rs fſims, aut nimos colnpartbilen leehit mini vobis t intuntorum biogen nfonem eiam alu lorun, et hic ipſi ſit, el nonyideanur Dens qor ſcelan l n leriſti ſonganim Aorone, in Roboam min ob mum Den Muprziſti guim gen kelmlebent, tum om Wr bibent? Relel lui obi, & alter eprmigilis Audetice⸗ Fminniiclenenti⸗ petulſti peräii ch grils hiir⸗ lomſriſlis 0 ume tunt beclelte ⸗ od eorun tumt. Qid inm. dhecquidemn incnn. enge poſſe. n. mn operemur milinn uitr (agite, logl ) Jummmumncunn ritone ofendamag eprariz erempli no⸗ tamen cedo nos to 2Daucete, gum mu⸗ uut in utopa lgnaiin dverius 2000tit: non 84 nobis inpeciido⸗ , qgoun ild romno⸗ 2ns niccinsapetjenc lio in ampliſſimo d D, aut Valenta cal⸗ 8 mimose oppoenun in tim multi ſcin gore Aluſtrando, an ber, Liniu, in umm cllle 20 Witiß Herint Parens Dominicus, filius Vin- centius? Plus Mrancilcani obſunt, nàm emolumenti Franciſcus, aut Vernardinus attulerint? Sic vos ra- tiocinando per alios omnes Coœtus procedite, qui vel Clericorum, vel Monachorum, vel Mendicantium ad claſſem pertinent, quos omnes inter nec unum erit invenire, qui præ- tor celebrem ſuum Authorem & Pa- rentem, non protulſerit generis hu- mani bono, aut Scriptores eximios, aut Prædicatores Divini honoris &- fſalutis Animarum ſtudioſos, aut Mar- tyres fortiffimos, aut Pontifices ma- ximos incomparabiles. Qnin igitur licebit mihi à vobis hoc poſtulare, ut in tantorum Progenitorum gratiam rationenn etiam aliquam habeatis fr- liorum, etſi hic ipſi per ſe vel nom ſnt, vel nonvideantur digni? Magne Deus! quæ ſcelera, quam perfidiam non toleraâſti longanimà patientia in Salomone; in Roboamo, in Jora, in Amaſia, ob unum Davidem, à quo PErincipes iſti quàm generationis ſerie deſcondebant, tam longe vitæ turpi- tudine abibant? Reſpectu Abrahami, Haaci, Jacobi, & alterius cujuspiam * primis illis laudatiſſimis Patriarchis, quâm invictâ clementiâ plura per ſæ- aula pertuliſti perfidiam Populi con- tumacis, qualis fuit Hebræus? quan- topere illum foviſtiꝰ? quantum loeu- pletâſti, propagâſti, ornâiti? & ſiu tandem illum deſtituiſti, non aliâ de- ſtituiſti causa, quàm quia admiktſce- lus, eujus comparatione nulla planée erant Majorum omnium præclara Promerita; ipfum alfeoô- DEI filium- Re P. degneri Panegyr. DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUNMN. 16τ occidendo. Pofſem igitur & ego- jure merito poſtulare, ut ad com- penſanda aliquatenus ea, quæ primi illi Religioſi tam laudati, tam præ- clarè de communi bono meriti præ- ſtiterunt, ſucceſſoribus & poſteris eorum tantillum exhiberetur benevo- lentiæ; non ita quidem, ut iſci im- pune ferant, quæcunque demum ad- mittunt delicta; ſed ut quæ aliis, ipſis quoque adminiſtretur juſtitia; ut in tribunalibus hoſtes non experiantur, quos judices deberent; ut à Perſona- rum Principum aut Magiſtratuum al- loquiis, cum res ſuas ackturi veniunt; non rejiciantur; ne ipfis inſultetur; necontemnantur „ne dicreriis: pro- ſeindantur, perinde ac ſijam aliud Religioſos inter & Mahometi fæcem diſcriminis non intercedat, quàm quòd illi injurias ſuas: & audlant, & in- telligant:. Ego ſanè cauſam noſtran non tam profſſigatam exiſtimo, ut neceſſe nobis ſit anxieé ad Majorum tantum noſtrorum præclara facta ac prome=- rita recurrere. Habent enim verò, etiam qui hodie vivunt, Religioſi viri habent, unde ſe tueantur contra eã, quã inurere ipſis velletis, aut inutilium, aut pernitioſorum, notam ac querelam: Si enim vel omnes, vel prope om- nes, tales ſunt, quales vos eſſe dici= tis, hoc agamus: fingamus omnes eodem ſimul momento hoc ex uni- verſo tolli. Aut fallor, aut plures ego ex vobis, quibus tenerior pie- tatis ſenſus, ad eventumhunc, quam- libet ficfum, vidi expalleſcere. Sed reſumite animos: ad bonum enim X— aliquod 162 PANEGYVRICUS DUODECIMVUsS, aliquod probe cognoſcendum non eſt ratio vel expeditior, vel ſecurior, quàm illud cum ſuo contrario com- ponere. Cogitemus igitur, omnes ſimul Religioſos tolli de medio; quia nec ea exemplorum ſanctitate alios ædificant, nec tam ſunt utiles, quâm eorum Majores fuerant: quantus ſi- mulcum ipſis ſplendor in templis deficeret, quorum munditiem inopes ſæpe Religioſi curant ſtudioſius, ipſis provident ſolicitius ornant decentiùs, quàm multi alii de Clero, quamlibet pinguibus beneficiis inſtructi, taciant? Quantus DEO cultus in Pſalmodiæ continuæ exercitatione decederet? Quantum animabus Purgantibus ſub- ſidii in Sacrificiis quotidianis? Quan- tum patrocinii urbibus, quæ mo- mento eodem privarentur interceſſio- nibus multorum, qui Deum pro ipſis exorent, ciborum abſtinentiâà ſe ma- cerent, noctes inſomnes ducant, fla- gris in ſe animadvertant, quorum lacrymas jam pridem Nazianzenus vocavit, Peccati diluvium, & Mun- di expiamentum. Pauci tam ſedu- lam & conſtantem operam darent pro ſacro tribunali ſe accuſantibus; — in concionibus ad Populum pauci neceflarias ſubirent moleſtias. Ju- ventus quantum amitteret ſolicitæ educationis in bonis moribus, quan- tum in omni vita, & literarum ſtuù- dio inſtitutionis? Tacerent ſubſellia Deoctorum præ reliquis famoſa, ex quibus ſeu naturales, ſeu Divinæ Dilſ- ciplinæ tradebantur. In Eccleſiæ Synodis haud paulèò 3⁸ minor eorum faturus eſſet nume- rüùs, quorum difſquiſitioni dubiæ quæſtiones ante definitionem com- mitterentur. Ireſis in Provincijs, quas pervertit, effrenaté ſeſe ja cta- ret, triumpharétque, utpote vix jam aliquem metuens, qui vel linguâ in illam detonaret, vel calamo pro- vocaret, Miſeri alterius orbis In- colæ? & quis jam eſſet, qui tam crebrò ageret de deſerendo, veſtræ ſalutis ſtudio, patrio littore, qui- que nec ignotorum marium nau- fragia, nec peregrinorum ſiderum malignitatem veritus, veſtinaret ad ſpargendam veſtris in terris Evan- gelii lucem, ad vos cicurandos, edo- cendos, omni obſequiorum genere deliniendos? Quantum ſolatii peri- ret veſtrm cuilibet in animi angu- ſtiss? quantum levaminis in rebus perplexis? quantum adjumenti in pugnis cum hoſte ſtygio? quan- tum roboris in morborum crucia- mentis, quantum opis in poſtreme cum morte agone ? & vos tam inutiles vociferamini Religioſos? O! quâm non tales illos experta eſt infelix Neapolis, quando annis abhinc non plurimis horribili & inuſitatà contagione afflicta, tam promptos eos ad ſui obſequium vidit vitam ipſam offerre manifeſto diſerimini, etſi ad id officii ratio non obligaret, curſitare per domos, aſſiſte- re omni ope in receptaculis iinfecto- rum, & cùm alii, quos credita anima- rum cura præſentes eſſe jubebat, timidâ fugà eſſent dilapfi, aut latebras quæ- Kiſſent prope ient, glebeen 8 e lehe, tun Ptituel e 2 ainte 6 in tann lei, ge i gaiis luhn er Uteras Olibus, P. 8cunn lonmn, casi liborzrelalt ſobeſtes elet eden Penchere, blio uuſngn⸗ gen buebre pnſtn 1 a ann honote e. Loltiſis autenn ,ulnocdi in le pie epettt A! exper t e eic Regni Pontiöciz utbes, Aur olmnes propon li caniats exempl⸗ Ude ego non poſte Nelere, 40d ¹ non un non promeritas Pitz niti ſeirem, i amimos conten ſene lont . we! Nligols proflun le; prri ſtiman,. mokich etium meren amtneld i ii Nund Nelgiol re ee o b Aen cn Relgong nolt, miniſtrent, Concin 1, horufiorh Alimentis vo l MOrum Partem 4 eerten, ſoe 8 igve, Uppote Urjan ns, qui vel lugni i vel calamo 1. i Alteriig Otbis ln. am ellet, Iui nn geſerench, Veſe atrio litore, N. rum marium nan- tegrinorum ſiderui erltus, peſtinzret ſtnsz in tenis Evan. Vos cicutandos, edo⸗ oblegniorum genere Nuntum ſolati per⸗ llbet in mimi engr. leraminis in rebut antumm ajummenti in ſte ſtygio? quan⸗ morborum crucia-⸗ n opig in Poſtten⸗ one ? & vos tin erimini Relgoſos 1 tales Uos expert 1polis, Jundo ums rimis Hortidili gione 1Clida, in a4 ſui oblegrin lamn offette nnlkelo 14 Aofici fitionon Mile⸗ ntecee eaint⸗ 8 aiOs e ii quos enies ides gur lapn ſen DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM. 163 ſfiſſent, ipſos propè ſolos miſeræ & laboranti plebeculæ omni ope ſpirituali adeſſe, tantà æ dificatione, tantâ caritate & conſtantiâ, ut to- tam denique Civitatem impulerint ad gratias ſupremis eorum Modera- toribus, per literas publicas, agen- das: cum illorum, qui tantum ejus causâ laboraverant, vix ullus jam ſuperſtes eſſet, ut debitam illi mer- cedem perſolvere, imò velut in publico naufragio, nec oſſibus qui- dem funebre præſtare obſequium, aut ea cum honore liceret tumula- re. Fortaſſis autem ſola Neapolis ejuſmodi in ſe pietatis ſpecimina experta eſt? expertæ ſunt etiam tot aliæ ejus Regni; tot ditionis Pontificiæ urbes;, experta Genua, qux omnes proportione ſua ſimi- lia caritatis exempla obſtupuerunt. Unde ego non poſſem non obſtu- peſcere, quòd à non paucis vices tam non promeritas Religioſi reci- piant; niſi ſcirem, id beneficiis, quæ in animos conferuntur, (qualia fermé ſunt, quæ in vos à viris Religioſis proficiſcuntur) proprium eſſe, parvi æſtimari, atque adeò modicâ etiam mercede compenſari: eum e diverlo, ſi iſti ipſi, qui hodie vivunt, Religioſi, pro eo quòd pre- ces pro vobis ad Deum fundant, ſa- cra Religionis noſtræ Myſteria ad- miniſtrent, Concionibus, ſermoni- bus, hortationibus, aliisque Sacris alimentis vos paſcant ; redituum ſuorum partem non modicam in Yos erogarent, ipſas vobis non ma- le fabricatas domos lIuas donaret, agris ſuis ac prædiis cedetente, cer- tus ſum, quòd ſupra omne aliud mortalium genus ipſos eſſetis cele- braturi: nec videtis interim, quòd hoc facere ipſis non liceat; ſed etiam ſi facerent, apti dein non eſſent fu- turi ad conferenda in vos bona in- numerabilia, tanto minuùs à vobis æſtimata, quò pluris eflent æſti⸗ manda. Neque tamen, etſi dicta re- tra Rare non eſt animus, idcirco nego dari à Religioſis cujuscunque ſortis prava exempla, aut Avaritiæ, aut Arrogantiæ, aut fœdæ Libidi- nis, aut cujuscunque alterius effre- nis cupiditatis. Ego tamen ante omnia neſcio, quâà demum causâ aliquorum infamia debeat redunda- re in omnes. Quâ⅛m multi ſunt inter Maritos adulteri, inter Mercato- res Avari, inter Doctos arrogantes, nec tamen aut Maritum, aut Merca- torem, aut Doctum eſſe, infamia cenſetur. Ut quid igitur diverſa ratione cum Religioſis proceditur? & ſancta illa Fratris nomenclatura, quà Chriſtus Apoſtolos honoris ſin- gularis gratià compellavit, hodie eva- ſit nomenclatura dedecoris & op- probrii, ob flagitia in aliquo Fra- trum detecta. An fortaſſis cùm ho- rum aliquis admittit ſcelus, publica id reliquorum authoritate, commu- nique conſenſu admittit? An omnes illum alii laudant? An præmium ne- quitiæ accipit, & altiorem idcirco X 2 Aa4 U34 PANEGTRILCUVUS ad gradum evehitur? Quid tandem aliud quæcunque lex requirit, me quis ſit reus pœnæ, niſi, ut non ſit particeps culpx? Non ſufficit, vicinum lolio granum eſſe, ut e grano lolium fiat; nec propinquitas labruſcæ aduvam, uvam unquam fe- cit eſſe labruſcam. Et tamen ut bo- ni malorum in claſſem veniant, ſuf- ficiet illos his vicinos eſſe? Quæ iſta ſtültitia eſt, quæ dementia, quæ in- ſania, ajebat Auguſtinus; Ibi eſt con- ſenſio, ubi eſt propinquitas? Id ſi ita eſſet, væ miſeræ ſponlæ, quæ gloriabatur ſe lilium eſſe in ſentice- to natum: ſicut Lilium inter ſpmas: deberet profectò & ipſa evelli, ex- tirpari, & in flammas cum ſpinis cremanda abijci. Deinde „ quò tandem veſtra vota ſpectant? cuperetiſne, ut ſacri Coœtus omnes conſtarent hominibus, qui ne delinquere quidem poſſint? Nullus equidem talis eſt, ſic palàm profiteor, teſtorque: omnes ac ſin- guli compoſiti funt ex hominibus ad malum proclivibus & infimis. Et quamquam omnes conſtarent me- ris Angelis, novuúmne quid eſſet, etiam inter hos bonos alios, alios malos eſſe? Si Abrahami familiam conſideramas, videmus in ea cum Iſaaco obediente Iſmaëlem proter- vum: ſi Iſaaci familiam, in hac cum Jacobo dilecto Eſau odio habitus moratur: ſi familiam Jacobi, in hac cum Joſepho caſtiſſimo Rugenum ingæſtuolum inveniemus. In Dayi- dis familia nec Ammones impuri, mec Abfalones perduelles deſiderati ſunt. Si non fefellit Tertullianus, e& Pauli Gentium Doctoris ſchola pro- diérunt tres ſaltem Hæreticorum An- teſignani Hermogenes, Philetus, Hy- menæus. Nec felicior oannis Evan- geliſtæ diſciplina fuit, quæ, ſi Cli- maco fides, ſeptenos ejuſdem farinæ Alumnos dedit: imdò ſi nec illud Diſp. 17. i abludit à veritate, quod Salmeron ap. Jean. alicubi ſe legiſſe teſtatur, ex centum viginti, qui Sacro illo Pentecoſtes die tanta divini Spiritus copiàâ reple- ti ſunt, quatuordecim alia de lingua, alio de igne ſibi proſpicientes. Ec- cleſiam ſubinde lacrymabili Hæreſum incendio funeſtàrunt. Quùm magna igitur res eſt, ſi ſacra quælibet alia familia ſuos & ipſa diſcolos, ſuos facinoroſos habet? Imò addo, non poſſe fortaſſis fieri, quin habeat. Cùm enim omnis ejusmodi Cœtus leges luas habeat rigidas admodum & obſervatu difficiles, fieri non Ppo- terit, quo minùs etiam ſint non Par- vo numero, qui transgrediantur. Ego quidem, Auditores mei, rideo, non nego, cùm audio certos quoſ- dam de ſæculo imperitos, & nullo rerum ulu, mirari, qui tandem fiat, quòd imter Religioſos tam paucos ſit invenire, qui ad amuſſim officium faciant, & Inſtituto, quod ample- Xi ſunt, moribus exacte reſpon- deant Noſtisne vos, quod vitæ ge- nus, quod Inſtitutum illud fit, in quo non multum laborandum ſit, ut inveniantur, qui ad ejus ſe leges con⸗ efusdem lutini. lgioſorum ilim eſt lo Eiferre, Henon⸗ modo lLer etim ni nibus Chiiſi Alelßz A am wlozinnali don Neit, kamn mi am wiolent; tempore ſit rabitar⸗ Cet debemntosle⸗ Voridus, multo d lervatu, Iujs non c 1ibus, hbe, it 54 n ſolbet, taneſt &Gα, n&Alri tiſon e1 h ommi plmnen rine, guumd lobl Proponitur, tan Rrez lunt, gui 20 Cun laude Pentingen int, gii n Phn⸗ mnt öflinenumnt, molemnite ſunnta⸗ es, gli rerun; Aaſtin un dui um deite, gue Ckent. Non prrt Nem in te eimn ne non gebent wi ſinon coniinen Vngunn nn ne Nlles deſicen teliter 1 lenti Etllame wohpr. alhmimmg, emd . enrior omnisyan. en⸗ , ill . Os ejulden iain. imd ſi ner ilelng guod Klnercnk teſtatun, er centin go illo Pentecoiga Pititus copiitele deein alir Ce lingun Proſpicientes, A. lurymibililierelun drunt. Qummagn Iilien qurlibet ain ipla ciſcolos, luo bet? Hmo 20do, non ſeni, guin habent nis ejusnmodi Catu it igicas Mmodum ffiches, feninon po. 8S etiam nt non pa-- gvi rapsgredimd. Aucitores mei iced, m audio vettos glol. imperttos, nlo ai, gun tmngem Gon am ne 1d amufüim 0 cun iuto, good ur. dus ende den 705) 4o ⸗ 4 Pintum AMun AN ſi lrum nia leges 10 ℳ0 DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM. Ey conforment? Dicam ego. Secta Mahometi eſt, quæ permittit fenſi- bus, quod libet; ſecta Lutheri eſt, quæ plenas pravo appetitui abenas laxat; illius celebris Princicum Se- cretarii eſt, quæ omnem pratæ & publicæ rei curam propriis emolu- mentis metitur; aut ſiqua eſt alia ejusdem furfuris. Sed Inſtituta Re- ligioſorum palàm eſt ab his toto cœe- lo differre. Et non advertitis, quo- modo Lex etiam Chriſtiana, ut om- nibus Chriſti aſſectis communis eſt, etſi tam ar ctos intra limites hominem non cogat, tam multos numeret, qui illam violent; & nullo non tempore ſit habitura? Et mirum ſit, Cœtus gubernatos legibus multo ſer- vioribus, multo difficilioribus ob- ſervatu, ſuis non carere transgreſſo- ribus, sique, ut S. Auguſtinus loqui In Ef. 132. ſolebat, tam eſe & Monachos falſos, quàm, & Clericos falſos, & Fideles fal- ſos? In omni plane rerum genereac ordine, quanto ſublimor eſt finis, qui propenitur, tanto etiam pau- ciores ſunt, qui ad illum perfecta cum laude pertingant. Pauciores ſunt, qui acu phrygia veſtem ele- ganter diſtingnant, quàm qui quo- modocunque ſuant ac ſarciant. Pau- ciores, qui rerum ideas deſignent, quàm ſcribant tantum. Pauciores, qui arma perité, quàm lHigonem tra- Ctent. Non apparet proinde, cur idem in re etiam noſtra contingere non debeat, & mirum vobis videa- tur, ſi non contingat. Quamquam, ’ facam ipſi no- bis facere nolumus, ubi Religioſi laxi numerantur, aut conſiderantur, patebit, hos nec tales, nec tam mul- tos eſſe, ut ipſorum defectus & pec- cata, non abunde compenſentur vir- tutibus, laboribus, recte factis alio- rum, qui ad normam ſuarum legum vivunt. Hoc tamen diſcrimen ea in re eſt, quòd, quæ mala ſunt, in lucem mox omnia protrahantur: vel quia non multa mala executioni mandari poſſunt ſine opera, aut conlſortio alicujus externi; aut quiæ hæc obſervantur attentiùs, inveſti- gantur avidius, recenſentur plauſibi- lius, & citiùs, etiam, cumque proe- penſione creduntur: cùm èe diverſo bona plerumque fieri poſſint occul- tius, explorentur negligentius, & credantur difficilius. Noôſtis perbe- ne, omnes fere pudendos Religio- ſorum lapſus: neſcitis tamen inſignes victorias, quas tam multi nullà non die referunt de inferni hoſtis inſidiis & oppugnationibus: neſcitis, quàm vivant hilares inter voluntariæ men- dicitatis incerta ſubſidia; quàm im- moti perſtant inter ſtimulos carnis calcitrantis, neſcitis; quâm genero- Se ſe vincunt in occaſionibus huma- næ ſuperbiæ valde arduis, parendo & ſubjiciendo ſeſe, dum ad alta na- turà incitantur, neſcitis, quàm hor- reant aculeis & ſetis eorum veſtesac cingula; neſcitis quoties in ſe noctu flagris animadvertant; neſcitis cal- lum, nefſcitis livores ac tumores, quibus multorum corpora conſtan- ter deformantur: & nunc, dum hæc X 3 ege Cap. G.⸗ I66 PANEGYRICUS ego vobis narko, vix ea creditis, & ſuſpicamini, hæc à me fingi, non ut, quod res eſt, eloquar, ſed ut cauſæ ſerviam. Sed utinam, ſicut algæ ſua ſponte emergunt, & natant in ſupertficie, ſic & corallia ac Marga- ritæ, emergerent, nec tanto illa la- bore piſcari neceſſe foret? ſancte aſ- ſevero, alia futura, ſi generatim lo- quamur, uùt de mari, ſic & de Reli- gioſorum Domibus, judicia: ſed hoc iſti nec ſperant, nec deſiderant; con- tenti habere operum ſuorum lauda- tiſſimorum teſtem DEUM, etſi vos illa nec ſciatis, nec credatis; & ple- ni ſolatio illud Jobi, taciti iterant: Ecce in cœlis teſtis noſter, & con- ſcius noſter in excelſis. Unam tamen illi ²à vobis gra- tiam petunt; ut nimirum ſicut ipſi ſinceré fatentur, non pauca ſe ad- mittere delicta; ita vos ipſis non affricetis, multa, quæ ab ipſis non admittuntur; & ante omnia, ne ipſorum in rationes refkeratis ſcelera KReligioſorum aut fictorum, aut fu- gitivorum, aut eorum, qui Apoſta- ſià manifeſtà & jugum, & veſtem religioſam abjecerint. Dubium non eſt, quin iſti valde noceant, & ex- emplo pervertant: ſi tamen ulli ſunt, Zu ſacrorum Cœtuum ſanctitatem factis ſuis adſtruant, iſti ſunt. Hi enim palàâm faciunt, quòd quamdiu ſacris in Domibus vivitur, ſine pu- dore & freno mali non vivitur. Fo- ras tandem prorumpant neceſſe eſt, i laxare frena cupiditatibus volunt, „ DUODECIMUS, hoc, in Mundoe & inter ſæculi ho- mines ipfi licet; intra ſacra clauſtra non licet. Ipſi adeò parietes vi- dentur illis ſua exprobrare flagitia: Sociorum exempla, Magiſtratuum vigilantia, non ſunt retinacula, qui- bus animus diſciplinæ impatiens diu coêrceri poſſit. Si igitur iſti aper- té monſtrant, quàm ſit difficile, pec- care in Religione, cur peccatorum, quæ ab ipſis admittuntur, ream vul- tis facere ipſam Religionem? & ta- men certos vos eſſe velim, princi- pem pravæ opinionis, quæ de Re- ligioſis viris habetur, cauſam eſſe, hanc impietatem Apoſtatam, & in- ſaniam fugitivorum. Et ſentio pro- fectòà & ego cum magno Præſule Auguſtino, quòd, ſicut vulgo non ſunt alii meliores perfectiorésque, quàm qui in Monaſteriis profecerunt, ita non ſint alii exemplo nocentio- res, magisque perverſi, quâm qui in Monaſteriis, & locis DEO ſacris defecerunt. Veriſſimum enim il- lud: Corruptio optimi peſſima. Quid tamen nocet vino Cretico, ſi ex eo fit acetum aceroſiſſimum? Quid Alexiphaomaco, quòd ex ip- ſo venenum omnium nocentiſfimum ſtillet? quin imò ſicut nec illud ve- nenum ampliuùs vocari poteſt The- riaca, nec illud acetum vinum cre- ticum, ita nec Apoſtata jure amplius Religioſi nomine indigitatur. Fit tamen, neſcio quomodo, ut tam vehemens ſit cupiditas ſanctiſſimum hunc ſtatum & vitæ conditionem deprimendi, ut iſtæ etiam culpæ, quæ lrtds. Cd mlu Ktertete in lus ſlg lius, jlos contra riolis, Mi hrn runm exeutiunt liſtid ne Wls kacultaten zuketre laboretar? ſt verichmum, por 18 nem ccelo. io iic ens, dei les toto penete nile anos? Io Oui muluum hborri Geli, lute eins in⸗ no tam adore Wini Uulrtrint, ns Mennlis nobili men lipß relm, n Eei count noſtx 2 1lo ebs ſcelete not 1n migeiotes los 6 wodee jis nor umm. De ilis an t, di Aulmun ert, d ul hoe ne Megturin, t: & Tinom Pton e c Peccaorinn rüune Team vll. llgioren; & elle velin, piinc. dionis, Juæ ge he. betor, cauſam eſſe n Apoltatam, in. fum. Et lentio pro⸗ um mign Drxlole 50, ſcut Vulgo non rts petkelkiorezgee, naſteris prolecenunt, exempoo nocentio- vewwetſi, (imn gui & locis D70 lacris Verichmom enimn i⸗ 0 opiümi peſüimz cet vnd Cetich, i tum aceroli ſümun! omico, dd eri⸗ erih⸗ nium nocenn iſümunm ſicut nec Mager Ve. vocari poteſt cetuin Vinumn g⸗ poltata jure ampl e indigat. uomodo, 1 ce hnclſſimn conil en ⸗ DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM. 167 quæ ipſius non ſunt, ipſi tamen ad- ſcribantur. Quod quidem S. Gre- gorio Pontifici mirum viſum non eſt. Nemo enim ferme altiùs contra pub- lica flagitia vociferatur, quâm Reli- gioſi: nemo abuſus emendare cona- tur ſtudioſius, nemo pravas aſſue- tudines evellere diligentius, nemo quod periculoſum eſt, detegere ſo- lertius. Quid mirum igitur, fi, qui ſtertere in ſuis flagitiis amant am- plius, illos contra canes ſurgunt furioſius, qui latratibus ſuis ſom- num excutiunt faſtidioſius, omnem- que illis facultatem & æſtimationem auferre laboretur? quod autem hoc fit veriſſimum, porrò auſcultate, & ad finem accedo. An non vos ini- tio faſſi eſtis, Religioſos antiquio- res à toto genere fuiſſe homines valdeè ſanctos? Illos ſaltem fuiſſe, qui multum laborarint pro vera Ec- cleſia, laté ejus fines protulerint . magno eam ardore propugnrint, doctrin4 illuſtrârint, vitæ ſanctiſſi- mis exemplis nobilitärint ? Et ta- men ſciztis velim, nihil hodie pro- ferri contra noſtræ ætatis Religioſos, nullo eos ſcelere notari, quod con- tra antiquiores illos prolatum non ſit, qudque iis non ſit noxæ tri- butum. De illis quoque clamaba- tur, quòd Aularum limina nimis cre- brò terant; quèd alienis bonis in- Kdientur; quòd negotiis ſe impli- cent, à ſua vocatione & Inſtituto alienis; quòd vagi, gulæ dediti, obſcœni, ſuperbi, litium amantes ſint: & qui hoc non credit, Augu- ſtinum legat, legat Hieronynmum, e- gat Bonaventuram, legat Thomam in doctiſſimis ſingulorum Apolo- giis, & videbit, quantum jam tum iſtis laborandum fuerit, ut perperam accuſatorum innocentiam tuerentur. Argumento igitur hoc eſt: quod odium contra Religioſos non prove- veniat ex eorum culpis (ſic enim novum id eſſet, non autem vetus) ſed quòd inde naſcatur, quia iſti ſunt jurati ſcelerum & vitiorum ho- ſtes: non ex delictis, quæ admit- tant, ſed ex delictis, quæ impedi- ant; non ex pravis exemplis „qui- bus ipſi noceant, ſed quæ tollere la- borent; verbé, inde eſſe, Juia te-In cap. 12⸗ ſte S. Gregorio, Ilos pracipuè repro-) Job. bi in ſancta Eccleſia perſequuntur, guos multis conſpiciunt profuturos. Vos proinde, quorum, tam ſingularis eſt prudentia, ne quælo faciles vos præbeatis ad dandam calumniis fidem, quas & antehac audiſtis, & poſthac contra Religioſos eſtis audituri. Non ſinite vos abripi in re tanti momenti populi impetu. Diſcutite ipſi & li- brate cauſæ merita, ad juſtam illa ſta- teram & bilancem ponderate; & ſi poſt, non præoccupatum partium ſtudio⸗ examen deprehenderitis, Re- ligioſos henore indignos eſſe, per me licet, omnem ilſis honerem ne- gate. Ego tamen vos non judico tam hebetes, & animo tam tene- bris, aut Pravi affe ctione offuſcato, ut quas attuli rationes vos non ſint convicturæ, vosque idcirco alieni livoris potiùs libertatem & intem- perantiam, quàm veſtram in Reli- gioſis honorandis Ppietatem in conſi- lium fitis adhibituri, PARS Qndri autem fit, videri vobis. — poſſumus nos Concionatores, exaggerando obſervantiam viris Re- ligioſis debitam, agere cauſam no- ſftram, ac propterea non eâ in hoc argumento ſide eſſe digni, quâ in aliis, quæ tractamus alieno potiùs, quùm moſtro commodo. Ad hoc quod pertinet, ego imprimis hac ipss causâ initio profeſſus ſum, ae con- teſtatus, ut nullà authoritatis (ſi qua tamen in me eſt) habità ratio- ne, ad nihil aliud, quùàm ad argu- menta, quæ eſſem allaturus animum adverteretis; quibus proin certo con- ſilio tota mea contexta eſt oratio: ut enim monetarum idem eſt in manu cujuslibet valor, ſic etiam ra- tiones idem in cujusvis ore valent3 etſi non quilibet vel has vel illas nôrit expendere, quantum valent. Fateor deinde, quòd me tantùm non Ppoœniteat vobis dixiſſe, verſari me in caus?, in quam me & volunta- tis ſtudium, & commodi nonnul- la ſpes inclinet: ſi enim momentis nes ſuis libratur; mea hæc res quàm minimé intereit; multôque magis ego ad dicendum impulſus ſum ve- Kri commodi ſtudio, quàâm affe- tu & benevolentia erga Religioſos, à vobis adeò vilipenſos. Quam- quam enim Religioſos ego viros omnes amo, & amo ex animo: non ita tamen ſum ſtolidus, ut non videam; vos omnibus veſtris ludi- 4 PANEGYRICUS DUODECIMVUS, PARS SECHNDA. „ Briis & confumeliks, quibus ipſos laceſſitis, tandem aliud non facere, quâàm ut coronam ipſis ſplendiciſfi- mam meritonum ampliſſimorum in cœlo texatis: quod quidem ipſum illud eſt, cujus ipſi causâ, ſuâmet voluntate, deſeruerunt patriam, do- mum, patrimonium, agnatos, com- moda, & eò ſe contulerunt, ubi laterent ſub veſtibus, quæ diſcer- nere non ſinunt magnum à parvos & nobilem ¾ plebeio. Unde ſi eo- rundem tantùm emolumenta & lu- cra ſpectare oporteret, tantùm ab- eſt, ut ego vos ab injuriis inferen- dis abſterrere vellem, ut potiùs (ſiquidem id citra noxam fieri poſ- ſet) ad eas omni ſtudio ac conatu provocarem. Sed cujus rationem potiſſimam ego habeo, veſtrümet damnum eſt. Et idcirco perſuado- te vobis, non divini verbi Præco- nes, matrum inſtłar nos gerere; quas teneri infantuli, rabioſuli percutiant & alapis male tractent. Ut enim hæ, quamdiu quidem ſoboles dam- ni nihil inde ſentit, jocantur, rident, & blanditias reputant, & nonnun- quam etiam parvulum majorem ad- indignationem inſtigant: ſed cuùm iſta ſic verberando ſe lacerant, & vel acus cuſpide, vel alio, quem ipſæ in pectore gerant, aculeo ſan- guinem ſibi elicit; tunc illæ rifu in Pallorem verſo, turbamtur „plagu- lam cariosé contemplantur, ſangui- mem / 1 N jen in ſ tien inl, t, & ni . n in at, aut pgen 108 gol non petr unckorie obigtt nos mmo llte invos telims, Un . lens Kontenn ve ſep chenlam, min Vete iralcetemma lätem til vos peii⸗ daczs. Et verd dicite, n non crecitis, 44 bo, & gavem gui⸗ odi Mdibra Dr Erkmenau⸗ enin Niin Reliziolorom 1 flonin Religioſi Cl alui conlecta ſi ini ſenibus nhin CIO lirim, n wuni n ire duun nec e lunrn ul nolli om nes Negrtor, r eins, uumlider l 4 Uerun patiam 10, Wum, agnatos, cOh. contulerunt, wb dus, Jun diler. magnum Parn eio. Unde ſieo⸗ emolumenta & l. Otteret, tantilm ab. a0 iniunis inleren⸗ Alem, ut porius ra noram ſeni pol⸗ ni ſtucio zc conat Eed ajius 1ionem abeo, veſtrumet t ileitco Perſunde⸗ Girimi verdi Dræco⸗ br nos geletez gun tahiolali ereltim rackent. Urenim nigem ſoboles cun. 6t, ocantut, n putent, ponnmn. ulumm mzjotem zutigut: ſed cun nho le⸗ lcetat, N non iraſci, nem exprimunt, dolorem unguento leniunt, mox ſubiratæ male conſul- tam increpant, & ne deinceps tam periculose ludat, aut iraſcatur, mo- nent. Sic nos quoque, ſi illud ab- eſſet detrimentum, quod in vosmet redundat, dum nobis infultatis, ri- deremus ſcilicet, rogaremus ut per- gere porro, non autem ut deſiſtere velitis. modi ludibriis vos animam veſtram non perfunctorie vulnerare poſſe, obligat nos amor ille maternus, quo in vos ferimus, ut contractamus in rugas frontem, ut vos increpemus, reprehendamus, minemur (perinde ac ſi verè iraſceremur) ut deinceps ſaltem tali vos periculo non expo- natis. Et verò dicite, quod res eſt: an an non creditis, AA. rationem vo- bis, & gravem quidem, ob ejuſ- modi ludibria DEO reddendam ? Quantumcunque enim tandem im- pii ſint Religioſorum nonnulli, ſunt nihilominus Religioſi: ſunt homines DEI cultui conſecrati, Principis ſui inſignibus veſtiuntur, ejus in domo habitant, ipfius Myſteria tractant. Et vultis tamen Deum dum videt ipſe, vos nec illud honorem ſibi velle exhi- bere, qui nulli Principum inter homines negatur, ut ſervi ſcilicet ejus, quamlibet indigni, non of- fendantur? Quamquam ſi ad ita tractandos DEI famulos moveret vos honoris divini ſtudium, & ju- ſta indignatione contra noſtra ice- lera, & prava exempla, non diffi- R. P. Jegneri Panegyr. DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM. Sed quia agnoſcimus, ejuſ- 169 culter vobis ignoſcerem. Sed alia longe vobis caulabilem movet. Qui enim alium ſtudio tam ſancto dam- nat, exprobrat illi ſuam temeritatem, fateor, vituperat, cenſurâ perſtrin- git; non tamen illi inſultat. Vos interim quanto faſtu lapfſibus Reli- gioſorum inſultatis? An non ex nar- ratiunculis ejusmodi riſum captatis? An non cantilenis & verſibus eos traducitis? An non eò nonnunquam progredimini, ut ad plebeculæ ſan- nas, in publicis comicorum theatris eos velut in triumphum ducatis? ca- chinnemini, tripudietis? vobis proin judicandum relinquo, an hoc Divi- ni honoris zeli pallio DEl oculos fallere poitis. Deinde, qui, per Deum, qui eſtis vos, qui zelo tam ſancto contra aliorum delicta exar- deſcitis? võsne cum beatis illis cœxli mentibus labis omnis, omnis noxæ expertes? Faxit id bonus Deus! Fit tamen interim neſcio quomodo, ut qui Religioſos malos traducunt, qui infultant & ludibrio habent, nec ipſos quidem inter ſæculi homines meliores ſint, ſed ſæpe reliquis de- teriores, magis in omne ſcelus & licentiam projecti. Quo proinde titulo ſannarum ejuſmodi & injuria- um veniam à DrEo ſperatis? Vi- dete igitur, jurene, an injuria nos timeamus, ne, quibus nos tam ma- le habetis, ludibria haud paulò plus vobis, quâm nobis, noceant; dum fit longe veriſimillimum, iis vos æternis ſuppliciis obnoxios conſti- tui; & quoniam noſtros caſus & infirmitates ridere vultis, DEus x1 nec I0 PPANEGYRICUS nec veſtros vobis benignus igno- ſcat? Quodſi autem tam ſevere in vos animadvertetur, quia indignos etiam Religioſos non quantum par erat obſervâſtis, quid tum vobis fiet, ſi etiam dignos, ſi vitæ opti- mæ, & exempli viros contemptui & deriſui habueritis? quibus tan- dem coloribus ejusmodi contem- ptum DEO purgabitis? an non fiet palàm, vos in Religioſis non eorum odiſſe vitia; ſed quòd potiùs, cuùm tantum animi vobis non fuerit, ut renuntiaretis voluptatibus ſenſuum, & ſæculi oblectamentis, etſi nulla lege vetitis, naturæ quodam inſtin- Ctu abhorreatis ab iis, qui majori- bus animis ad gradum tam fubli- mem aſpirarunt. De hoc autem quidquid ſit; 6 uàm nullo negotio tam multi bo- ni Religioſi, ſi vellent, vindicare has ſuas injurias poſſent, etſi nec enſe accingantur, nec haſtas vibrent? Jam olim in Eccleſia invaluit per- ſuaſio perpetuis Religioſorum preci- bus plurimum emolumenti urbibus conferri: patuitque hæc experimen- to manifeſto ſub id tempus, quo Julianus Imperator Perſis Chriſtia- nis bellam movebat. Cùm enim illis in oris reſcire Apoſtata percu- peret, quid interim rerum agatur in occidui ſolis plagis, miſit, ut conſueverat, ad explorandum, nun- tium quemdam celerem, volantem, quos talia ad negotia promptos ha- bebat, orci inquam genium aliquem, „ DVUODECIMVUVS, imperando eidem, ut feſtinaret, ob- ſervaret, noceret, impediret, quid- quid uſpiam contra Principem iis in provinciis aliqui molirentur. Et jam ibat niger hic Curſor, cùm in itinere delatus ad locum, in quo Publius monachus, vir religioſiſſi- mus, degebat, ſiſtere coactus, nec paſſum quidem promovere potuit, affixus loco aſſiduis & ardentiſſimis Publii precibus, quas ille pro publi- ca incolumnitate fundebat. Unde nequam nuntius, cùm totos duos dies fruſtra hærere coactus eſſet, pu- dore plenus ad Julianum rediit, qui ob longiorem moram increpitus narravit moræ tam inſolitæ cauſam, & obicem ac remoras profecturo à lacero fraterculo injectas. Excan- duit his auditis vehementer Julia- nus, juravitque, ſe ex toto Univer- ſo hoc hominum genus ſic extirpa- turum, ut ne memoria quidem ali- qua eorum ſupereſſet. Sed fruſtra ſic infelix inſanijt. Inde enim poſt- hac factum, ut certatim ejusmodi advocatos ſua intra mœnia Cives ha- bere percuperent, quorum dein precibus alia ex aliis commoda per- ceperunt, fertilitatem agris, ſecun- dos ſucceſſus negotijs, familiis incre- menta, Vickorias ex hoſtibus, ſani- tatem corporibus, & quod cæteris omnibus potius eſt, ſalutem anima- bus. Quid igitur vobis fieret, ca- ri, ſi Religioſi omnes, tot injurijs feſſi, quibus eos laceſſitis, jam pro vobis precibus DEUM non inter- pellarent? quàùm multis momente eodem „ W .oen uſdis del non Abirio,non ideo o wnico leſiſtem DEOomnis ſeu el ugnini noſt les poltllareit, ernumn fedimnem 108 figis, engud dve iſio cOntent Aacultatum nobis noras cogitiio⸗ coratulgve ed ke Conſtantis nullss commocemus. nabimes intefiu, oG. Veltro be idiit, er dect Coron zachcum Moleomis ine ls totos nos in noſtra nita non 0 eneiit, guim ne gumnco comne 6 Ureſocom nak ſperzte nol Ils, Lerrehite den N, mm in D cnn, in Vr keſtio. Uſtere 6O2 s e bomoyere potii is & ueniſhns gpus fle pro pul. te kundebet, Vode 3, cm totos n ie conus eſſeigl. llianum redit gi morarn inctepitu⸗ am inlolte caulimn, remoras profehur! 1o injedas. Excn-. s vehementer Iuli. e le ex toto Uniret⸗ m genus ſc exlipe⸗ nemoria quidenn A etellet. Jed kuſtn iſ. hde enin polt 1 certaum ejusnotl tra menia Cires nt, quorum denn lis commolie⸗ D ſatenn 1gt ſrr- gotiz⸗ ſanilis inet⸗ is er boſtibus, lni eodem ſubſidiis deſtituereminiꝰ quàm multis adjumentis, quâàm fürmis ful- cris? An non iſtud non contem- nendum vobis vindictæ genus eſſet.? ſed avertat bonus Deus, ne unquam tam abjectè de nobis ipſis ſentia- mus. Pergite tantùm vos, male, an bene, vos videritis, tractare nos pro arbitrio, non ideo nos vel momen- to unico deſiſtemus petere vobis à DEO omnia ſecunda, omnia magna: vel ſanguinis noſtri impendio, ſi ita res poſtulaverit, ſalutem veſtram æternam redimemus: ſæviemus in nos flagris, excruciabimus nos; ne- que iſto contenti, quidquid Deus facultatum nobis contulit, omnes noſtras cogitationes, omnia ſtudia conatúſque eò referemus, ut vobis conſtantiàâ nullis incommodis victa commodemus. Veſtràâ causâ labo- rabimus interdiu, veſtrâ vigilabimus noctu. Veſtro bono in Templis, in oratoriis, ex Sacro ſuggeſtu, ex ſa- crorum Judicum tribunalibus, in Noſocomijs, in carceribus, in ſcho- lis totos nos impendemus. Ipla noſtra vita non ob aliud ferèê nobis cara erit, quàm ut illam veſtro ali- quando commodo conſecremus. Vos è diverſo compellate nos indig- nos, aſpergite nobis infamiam cala- mis, detrahite de noſtra exiſtimatio- ne, damna in rebus inferte, efficie- R DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIM. 171 tis tamen nunquam, ut vel tantillo contra vos rancori in animis noſtris locum concedamus. Jam nos Ma- giſtri noſtri Chriſti inſtitutione didi- cimus, debere nos eſſe populorum riſus & ludibria: & inde ſatis hau- riemus ſolatii, ſi perpendamus dete- riora noſtris culpis deberi, nec un- quam, quantum eſſemus digni, male nos à quoquam tractari. Cavete tantùm, ne contra vos de cœlo pro- vocetis indignationem ſanctiſſimo- rum Patriarcharum, quorum filios tam nullo loco habetis, Auguſtini inquam ‚Benedicti, Bernardi, Fran- ciſci, Dominici, Ignatii, & aliorum ejus ſortis admirandorum hominum. Non ignoratis, quo iſti apud Deum loco ſint, quantum poſſint, quan- tum valeant; & idcirco, repeto, ca- vete diligenter, ne ipſi de cœlo de- fendendos ſuſcipiant illos, qui à quo opem in terxris ſperent, vix jam ullum habent. Sed ne iſtud fiet, nos ipſi ſupplices accidemus, & quidquid apud Patriarchas noſtros habemus, ſi non opum ac potentiæ, ſaltem gratiæ interponemus, ut ipſi in gra- tiam vobiſcum redeânt, eàmque vo- bis ſalutem & in hac vita brevem, & in altera æternam impetrent, quam utramque junctis votis nos om- nes vobis exoptamus. 1972 PANEGYRICUS DECIMUS TERTIVUS, 22 ** 5 e. 6 4) 32½ % w 356 825 25t e e e e e DEO CONSECRATUM PANEGYRICUS HONORIS ANCOYI 7UOMA Aquinatis dictus Genuxc. Danti mihi ſapientiam, dabo Gloriam. Eccl. FI. I quanto hodie ſtudio mor- alium multi incumbunt ad animum vario diciplina- ◻ rum genere colluſtrandum, tanto ad voluntatem inflam- mandam incumberent, ne ipſi mor- talium forent longe feliciſſimi! non tanta ſummeret quotidie incrementa ſuperborum Luciferorum turba, DEO perduellium. Et quid tandem ju- vant hominem Chriſtianum tam mul- tæ literæ, cui ſatis eſt credere ?2 An enim veniet Chriſtus ad condemnan- dum quemquam nôſtrúm in ſuo illo inexorabili tribunali, quòd minùs profunde aſſecutus ſit Ariſtotelem, minus claré intellexerit Platonem? aut ſaltem quòd non generolo auſu, & aquilarum æmulo ſe vibrarit in ipſum adeò ſupremum Libani verti- cem, & emedulatis ibi omnibus, tanquam Cedris, libris ſacris, quo- rum tam vaſta eſt ſylva? Infelices nos, qui in memoriam revocare no- lumus, non caput à nobis anxiè re- quirere DEUM, ſed cor: Fili prabe mihi cor tuum. Deinde an obſcurum eſt, quòd delitiæ DEl ſint, cum ſim- plicibus ſermocinari? ſinere parvu- los venire ad ſe? Quo igitur fructu nos libris impalleſcimus, ut judicio ſenium præcurramus, cum vel ad ta- lem ætatem progreſſi, in id debe- remus incumbere, ut ad puerorum rediremus ſimplicitatem? Sic inepte illi ratiocinantur, qui ad elevandum pretium mercis, quà ipſi deſtituti ſunt, abutuntur rationibus, cætero- quin veris, ad adſtruendum falſum, quale eſt: multum ſanctitatis in igno- rantia conſiſtere: perinde ac ſi mi- nùs à Scopo aberraturus ſit, qui te- mere in tenebris ſagittam jacit, quàm qui claro die jaculatur. Sed trium- phet Platoni operaln & Gerit! u e lbis cvos lle velu lund de cutis, & giculs ccpit der⸗ Kus li un Pruce 1 gnnas! n Prorelle apiohti folupe non fuit? Mrere guis n ((hiiſtino, tinue (ſ ebere i ckedat, len zics olet, u n, M. mn in. Eere D50 fine lie royerſium hoc eſt Zantur inloch, n hettz nee enim negt. (i auem 1 celen, gilce Ctaſe lolenr; linen ile N1 erit, ſed n Cut⸗ tian Kie icetur 1 a imn rlv, UM. 8 2 „=S =„ S 0 4 . elt glra? lnelcs moriam terocareno. Dot ² nobis zmrie te. ſed cot: Nij mad⸗ Deindeanobſcurumn Drl ſot, cum ſim- inari? nere par (bo igiu froctn lelcimus, wt uici⸗ AmlS, cunmn vel ad tr gel, in i ehe⸗ e, Ut 20 pvetorun leiatem? Fe inepr „gui d elevenein „ qui ii Gettiut . . tationibs, e Aſtruendun falnm unlancintsinie e: Perinleir ſte l hentunnis t, s ligitt Inur. culum e DE S. THOMA AQUINATE. 173³ phet Deus? omnes hos mendacij hodie convincit S. Thomas, magnus ſcholarum Angelus. An iſte non præcla e conjunxit in ſe perfectiſſi- mam facultatis cognoſcentis clarita- tem, cum ferventiſſimo calore facul- tatis appetentis? an non ille Lucifer fuit inter mortales, ſed ſine ſuper- bia? an non ille poſtremo mundi judicandi die gradum conſcendet ſublimiſſimum, quia Ariſtoteli, quia Platoni operam & tempus confe- cravit? ut de libris Sacris taceam, quos ille velut ſanctè famelicus jam inde à curis, & teneris ſane un- guiculis cœpit devorare? An Chti- ftus illi tam prudenti, loqui non eſt dignatus? an cum illo, etſi tam provectæ ſapieſitiæ, verſari Chriſto volupe non fuit? Quomodo igitur aſſerere quis non veretur, homini Chriſtiano, tanquam parvulo, ſatis eſſe debere ſi credat, cùm etiam do- cere alios poſſet, ut credant? Non ita, AA. non ita. Poſſimus pla- cere DEO ſine literis; extra con- troverſiam hoc eſt. Hinc non an- gantur indocti, non deſperent he- betes; neque enim Deus, niſi Cor exigit. Qui autem ingenio eſt acu- to & celeri, gaudeat & ipſe, ex- citet ſe & ſoletur; quùm enim ſub- limem ille ad gradum evadere po- terit, ſi Deo non Cor tantêùnn, ſed cum Corde etiam caput donaverit? Danti mihi ſapientiam, dabo gloriam. Sic ille mihi ad omnes nos loqui videtur, & invitare, ad donum tam eximihm fbi faciendum. No- vi quidem, his vocibus crebrè utendum homini, dum Deum al- loquitur, profitendo DEum autho- rem ſupremum omnis ſapientiæ. Qbis tamen vetet, quò minus in ſenſu jam allato voces has accipi- piam, tanquam à DEO hominidi- Ctas? nec enim dubium eſt, quin quisquis DEO omnem ſuam ſclen- tiam & ſapientiam conſecraturus eſt, ſummam etiam gloriam, certd certius ſit habiturus. Et hac causà tanta eſt gloria. Quâm ſanctus ho- die Thomas obtinet. En igitur AA. propoſitum vobis ad imitandum, Do- ctum ſanctiſſimum, & ſanctum Do- ciſſimum. En Paradiſum anima- tum, in quo æmula quaſi gloriâ flo- ruerunt eâdem in terrâ, arbor Vi- tæ, & arbor Scienti?æ. En Arcam, in qua Manna Legi conjunctum eſt. En nidum, in quo ſerpenti colum- ba eſt unita. Sanctitas & Doctrina non pugnant mutudò, ſed potius mu- tuis ſe auxilijs juvant, dummodo, ſuæ oblectationi illud ſervare. Ita reipſa S. Thomas præſtitit; & quia hac ille in re tam fuit eximius ac ſin- gularis, quis prohibebit, quò minùs illum ego admiter & ſuſpiciam? Ut, quod res eſt, dicamus: quid non à ſuo ſibi ingenio pollice- ri Thomas potuiſſet, ſi pro eo, quod DEO illud donaret, donatione, ut dixi tam ſolenni, ſibi illud & ſuis utilitatibus ſervare voluiſſet? Innu- meri ſunt, qui literis ad ſua lucra uſi ſunt, quique Mercurium non alium 3 in 174 PANEGYRICUS DECIMVUVUS TERTIUS, in finem quàâm illum ipſum, quem ſibi Chymici propoſitum habent, ad- hibuerunt, ut aurum nimirum ſibi ex illo conflarent. Sic Oratores in- ter præ cæteris Antiſthenes, inter Poetas Simonides, inter Juriſconſul- tos Trebonianus, homines revera ita ad lucrum intenti, ut vel inter Ar- tes Liberales Avaritiam introduce- rent. Non me fugit, Thomam hoc diteſcendi medio opus non habuiſſe, Natus enim ille erat proſa- Piàâ non opibus minùs, quàm ve- tuſtate aliisque nobiliſſimis præroga- tivis inclita; ut magno ſibi pro- bro ducturus fuiſſet, eum in finem animum literis excolere, ut ingenio ſordidam mercaturam faceret, & illuſtrem illum pulverem colligeret. Hæc ipſa tamen tot nominibus illu- ſtris Proſapia, quantum illi ſponde- bat gloriæ, ſi igneà illà ingenij vi uti voluiſſet vel ad Infulas ſibi in Eccleſia, vel ſublimes in Aulis ho- norum gradus procurandos? Non- dum attigerat annum vitæ quintum decimum, quando jam emenſus Philoſophicum ſtadium , ducente Petro de Hibernia, magnæ famæ Magiſtro, omnes eodem in ſtadio ſecum decurrere ſolitos tanto poſt ſe intervallo reliquit, ut totius Ur- bis Neapolis oculi, omnis fama, omnis applauſus in eum unum ver- terentur, tanquam in Curſorem magnanimum, qui tam non habe- ret, qui eum præcurreret, ut ne qui ſequeretur quidem. Quis igi- tur dicat, quouſque demum pro- gredi Thomas potuiſſet, ſi aurà tam favente longiùs ſe ferri ſiviſ- ſet? Sed’ cùm ipſe ſapienter ſecum deliberaâſſet; aliud ſcilicet non eſſe omnem Mundi honorem, quàm auram variam ac mutabilem, ad eum aſpirare longe infra ſe duxit. Cùm proinde in oculos ejus incur- riſſet naſcens tum ac plane nova Prædicatorum ſacra Familia, eò clam alijs ſe contulit, ut lateret, ut omnes titulos poneret, patrimo- nio ſe ſpoliaret, & omnis hæredi- tatis ſpe; 'ut ſic nudum ſe com- mitteret vaſtiſſimo illi contempla- tionis divinæ Pelago, in quo lſcie- bat nec littus ullum uſpiam pro- ſpici, nec fundum inveniri. Mira- mini forſan, AA. pectus tam te- nerum rem tantam eſſe auſum? hæc nimirum fuit illa jam à primis an- nis inſatiabilis in Thoma aviditas, noſſe DEUM. Notifſima res eſt, parvulos inde à prima ſua ætate cupidiſſimos eſſe diſcendi. Unde ſi quando vident papilionem vo- lantem ad lumen, aut cicindelam lucentem, ſi locuſtam ſtridentem, importune mox quæritant, quid il- lud rei ſit? quas autem vos puta- tis pueri, Thomæ quæſtiones fuil- ſe, in quas prima ejus curioſitas proruperit? Quærebat ex omnibus, quid eſſet DEUS? In hoc omnis ejus dubitatio verſabatur, huic in- ſiſtebat, hoc urgebat, hoc oppor- tune importunè veſtigabat. Et in cogitatione tam ſublimi videre erat immerſum ſemper paucorum anno- NNHH 1, le (mäten Conten gunc, Haude Ton 1e tun mortrliun gui 2 Dil peleln iingit, lle eis, bis, guin galli erot, i inlunns 1 inpuonabet, peiinie nus eſſe polſit, qun Tu oltendes, guamn tns ſi Epicurus, Amdo; qulen ſece poſtum aſerendo, Zuls ſngulorum ine le Civinis Attribots imque ſoblimiter a nOrtles tuna DEl ai ne le und i Gogantgn InO, gun 1o, eadem er carne gelun te int tur, it0 20 lacn Mebe eo votiz tuis Knde te je 3, nee enim 1 Aiſinum Gin cedenli i ii ere Prlmere, „ E imiii dono, ſi ſam malri Nnd . mutihlen a inge inn lenit ndcllos ein de. toifue . . 14, 10 vontolit, u Hen 0s poneret ifin. k, & omnis hettlt. lie nudum ſe con. imo ili contemplr Ago, in quo ſeje. ullum ugiem Pro. lom invenni. Mur- A4. pehins tam te lam eſſe auſum? hac lu im¹ rinis an- in Thoma criditzs, Notiſſima res et, ¹ prim lus atit le illcendi. Vnde ent popilionen no⸗ en, A0t cicinbehin locuſtam ſtiicentenn gortitunt, guic ⸗ 118 autem voS Hitr⸗ me rſtiones Ul. nima ejos Croſiu zrebit er Ommbh 6, In hoc nmn 3 IN⸗ batut e , vetſa ppet⸗ rùm puerum, ut ejus aſpectu hæ- rerent omnes attoniti, & ſalubri quàâdam verecundia ſuffuſi ; mon- ſtrabatque is non obſcurèe, non jam ut ſolem contempletur, natum eſſe hominem, ut Anaxagoras ſomnia- verat, ſed ad authorem ſolis & Conditorem contemplandum. Age nunc, gaude Thoma, ſi enim æta- te tua mortalium erit quisquam, qui ad DEl perfectam notitiam per- tingat, tu ille eris, Tu demonſtra- bis, quàm craſſus fuerit Chryſippi error, qui inſanus libertatem DElI impugnabat, perinde ac ſi Domi- nus eſſe poſſit, qui liber non ſit. Tu oſtendes, quàm fœde halluci- natus ſit Epicurus, providum ne- gando; quùàm fœde Cleanthes, com- poſitum aſſerendo. Et ſic tu ſin- gulis ſingulorum ineptijs confutatis de divinis Attributis tam profunde uimque ſublimiter ratiocinaberis, ut mortales tanta DEl ſcientiàâ ſtupe- facti, ne ſe tanto inferiores fateri cogantur uno, qui ex eodem lu- to, eadem ex carne formatus ſit, Angelicum te ſint appellaturi. Ito igitur, ito ad ſacrum alceterium, inque eo votis tuis velificando da operam, ut te abjicias, te vilem facias ; hæc enim eſt ſecuriſſima ad Altiſſimum quùâm proxime ac- cedendi via, abjicere, ſeſe & de- primere. Et jam ivit Thomas, Sed cui bono, ſi tam multi ſunt, qui adi- illum tam ſacræ ſolitudinis pro- DE S. THOMA AQUINATE. 155 hibere laborant? 6 DEUM bo- num! quantum illi moleſtiarum creari, quantum injuriarum inferri video? Defcendite, feſtinate, ſide- reis e ſedibus Angeli; nimis enim atrox eſt, quam innocens adoleſ- cens publica in via patitur, inju- ria. Aggreditur illum miles prohi- bente nemine, contunditur pugnis, colaphis oneratur, & tandem con- ſcelerati inſtar hominis in turrim abditur, ut ibi vel ſqualore mar- ceſcat, vel animum mutet. Sed qui tandem ſunt, qui rem tam in- humanam ſunt auſi? an Maurorum * Gente aliqui » an Scythæ? an Thraces? Prô! quanta hæc erit nominis Chriſtiani infamia, ſi illos prodam? Qui tam barbarè adoleſ- centem optimum tractârunt, non alii ſunt, quàm qui ſanguinis ne- ceſſitudine illum proxime attingunt: fratres ipſius, ſorores, Mater. Hi cuùm, ut ſolennis eorum mos eſt, ferre non poſſent tam repentè om- nem, quam conceperant, gloriæ ac magnitudinis, neſcio cujus, ſpem exareſcere, ad quam aſpirare ac pertingere poterat tam fortunatus ejus ſtirpis ſurculus; ſui jam non compotes tanto exarſerunt furore, ut ad retinendum ſuæ Domus ac familiæ fulcrum, conarentur Chri- ſto eripere Imitatorem. Et quid nequitiæ eam in rem non ſunt au⸗ ſi? Parùm fuit, omni illum arcere cum viris Religioſis commercio, quos ut rapaciſſimum volucrum ge- nus formidabant: parum omni illi inter- IyS PANEYGRICUS DECIMVUS TERTIVUS, V interdicere de rebus ad animum ſpectantibus colloquio; parùm in omni illum pietatis erga DEUM obſequio turbare. Ultra hæc om- nia progrefſi ſunt (ſtant mihi ad rei memoriam comæ, & ſanguis intra venas congelaſcit) progreſſi. inquam, funt ad intromittendam in conclave nequam & effrontem mulierculam, quæ ad fœdos am- plexus pelliceret. O nefas! 6 pro- brum 6 perfidiam! Et quid facere poteris tanto in diſcrimine, Ado- leſcentum infeliciſſime ? næ ego te tuo iſto in cubili mallem fero- ciſſimo Erimanthidos Leoni, quâ⅛m fœdiſſimæ huic Lenæ junckum in- tueri. Dilſcerpſit manibus ſuis Leo- nes David: ſed vicit illum fallax Bet- ſabæ venuſtas. Suffocavit ſuis ma- nibus Leones Samſon: ſed illum adulatoria Dalilæ verba ſuperarunt. Et tu iſtis tanto minùs robuſtus, quid facies? Quid faciet Thomas? bono animo eſtote AA. Stat ille non tantùm inſuperabilis, & invi- Ctus, ſed de hoſte etiam triumphat. Jam ſe fugâ ſubduxit muliercula. Et quibus expulſa armis? An ſe- curibus, an haſtis, an bipennibus? Nequaquam male enim hæc tela tam debile brachium vibraret. Titione ardenti. Telo tam debili, tam in- firmo victa illa eſt; & tantillum foci titionem infernalis hic titio formidavit. Quid aliud ergo ſu- pereſt, niſi ut deſcendant cœlo An- geli, & novum hunc Athletam co- ronent? ut lumbos cingant baltheo. 1 4. N qui tanto plus omni militari habet gloriæ, quia hic non datur, ut pug- netur, ſed quia tam feliciter pugna- tum eſt. Jam facile aſſequor, quàâ causâ non adfuerint in via Angeli, quando illorum opem imploravi. Non venitur ad bravium ſine cer- tamine, nec præmium niſi labore comparatur: nec Jacobus noſter per- venire poterat ad contemplandum ſine ullo impedimento DEUM, tan- quam facie ad faciem, niſi & ipſe priùs ſe in Lucta ſtrenuum demon- ſtraàſſet. Verùm Thoma noſtro jam in ſacram illam ſolitudinem abdito neſ- cio quos oggannientes. Si Tho- mas tantopere amabat latere, de- ſpici, & deſpicatui haberi, ut dice- batur, cur tandem ille præ cæteris §. Dominici familiam delegit, in qua tùm altiſſimarum etiam diſci- plinarum ſtudium ex proprio fine vigeat, patet ampliſſima magnis & acutis ingeniis ſcena ad ſui oſtenta- tionem, & gradus ad altiora: at- que adeò faces ſunt non quæ ſub mo- dio latitent, ſed ſupra candelabrum ponantur. Ita plane eſt. men ipſa, quam contra Thomam affertis, caula illum impulit, ut mo- deſtiæ & abjectionis amore fami- liam hanc alijs omnibus præhaberet. Quis enim neſcit, quòd occulere ingenium inter eos, apud quos nul- lum huic doti pretium eſt, nulla pa- rata præmia, res ſit haud magni mo- menti? magaum autem quid eſt, ibi Hæc ta- SE= — 2 – — — 2 =— 3 Cuim Alen Kimu is brſſ;ui Co 2 IYndges ſi Abento imbrefein, Orrulmm enn ſehole an eclſ, aurd e walttare coepille, u Pos mutes aPpelare mnd, ſeſoncdebe umage zdera ) 0 Oſtentatonis, ut eon cui eigem Mapitfo o Ptum Ofenet kle, Uom milentione, m Prleidnes privn rntk A Amiti uſt 1tlonpo enpe Ens, teſt giiil, nir⸗ profcere 1s robis de e utone lenlug n2 enſle in hine lmni, rem, & Ple ſe NOn n0 int in i Angel, oben ingſonti Carlum ſine cer. emfum niſ Ubor, Mobls nahere Cöntemplindom ento DEUi. iem, niſi & ſienunm demon. 1a noſtro im 1 inem bolto nel⸗ jentes, Ni Tho. bit uete, de. haben, ut ie. n ile prr catens lim Celeit, i runn etiam iſi⸗ ex Propio ine Gma magnis & na 20 ki oſtentz. 14 ltiora: 4⸗ tnonquz id no⸗ pr canGelabtum me elt. Nec t-⸗ contra Thoman n impulit, ur m. onis Amoft lumi. nnidus Prahebret uod oceber 93) 1Pd etium el . Oummi ſt han 14 Pij illam occulere, ubi ſummo in pretio eſt, ubi magna illi habetur reverentia, primique ill communi conſenſu konores deferuntur. Et tamen quid ſpectabat Thomas, quando ſe DEl obſequio tali in Cœ- tu mancipaviti? prodire in aciem? fulgere? alios poſt ſe relinquere? præeſſe? Quiâm alienus ab his fuit Thomas. Scimus enim illum ಠſuis Præſidibus Coloniam miſſum, ut Theologicis Diſciplinis illo ab Alberto imbucretur, qui ætate illa Oraculum erat fſcholarum, & De- cus ſæculi, adeò tardo ſe ingenio monſtrare cœpiſſe, ut contemptim Bos mutus appellaretur. Interroga- bat rarò, reſpondebat lente, tan- tumque aberat ab omni vel umbra oſtentationis, ut eorum nonnemo, qui eidem Magiſtro operam dabant, paratum offerret feſe, ſingulari er- ga illum miſeratione, ad quotidia- nas prælectiones privato ſtudio enu- cleandas, & admifit ille obſequium, audijt ſat longo tempore ſubdocen- tem, egit gratias, nec nihil ſe ex inſtitutione proficere præſeferebat. Qus vobis de hac Thomæ agandi ratione ſenſus? an adhuc cenſetis veniſſe in hane familiam tam illu- ſtrem, ut & ipſe ſpectaretur, qui non uno, non duobus menſibus, fed tribus ipſis annis tegere ſe po- tuit Lynceæx Alberti ſcientiæ, & mMenti ſagaciſſinæ? qui tam multo- rum oculis illudere potuit, tam mul- torum aures fallere, & qui fortaſ- ſs ſcopus eſſe debuit tam multorum R. P. Aegisri Panegyr. DE S. THOMA AQUINATE. 1 dicacitati, quàm multos illæa tumn ſchola numerabat, quibus volupe plerumque eſt, aliorum tarditati⸗ quàâm morcdaciffime infultare. Neſ- cit, quid ſit Bovem exiſtimari, qu?è ich unius ſaltem diei experientiâ non didicit. Leonem fe aut Aquilam in divinæ gloriæ curru monſtrare, ni- hil magnum habet. At bovis lo- co eſſe, & haberi, quàùm eſt arduum, ille maxime, qui Angeli locum te- nere poſſet? Quis autem meliùs hunc Angeli locum tenere potuiſ- ſet, quàm Doctor Angelicus? Pro- didit tamen denique Thomam ſche- da, quæ ipſi non advertenti exci- dit. Hæc enim humo ab aliud agen- te ſublata, in Magiſtri Alberti manus venit, & ab eo lecka tantam in eo admirationem, tantum ſtuporem ex-⸗ citavir, ob doctrinæ ſubtilitatem, brevi ea ſynopſr comprehenſam (gemmam dicrres toti theſauro- pretio æqualem) in poſtero die ejus ſibi experiundi provinciamn ſu- meret: & verò Thomas acerrime à Magiſtro appugnatus ita ſe gefſit, ut hic attonitus manus daret, maximi jam diſcipulum faceret, iisque qui divino huic ingenio ac perſpicacita- ti eatenus infuktaverant, diſerte di- ceret: Bovem-hunc mutum ſuo tem- Pre taies editurum mugitus, ut non Rhenus tantum & Sequana, ſed or- bis univerſus ab Indo uſque flumine fonum eſſet percepturus. Confeſtim Proin Lutetiam Pariſiorum à Præſi- dibns deſtinatus eſt Thomas, Wbique Magiſtrum ſententiarum interpretari julſus? 178 juſſus? id quod ipſe tantà Iymâ præ- ſtitit, ut totà mox Enropà celebris cvaderet, inſignia etiam Doctorum palàm capeſſere juſſus: neg enim la- tebat Præſides ſapientifmos, Aurum quamdiu latet, etiam neglectum ja- cere; nullius tamen jacturam eſſe majorem, quàm illius, qui illud in lucem non protert. Sic autem in anguſtias conjectus Thomas eſt. In hoc enim ſolo, quis crederet? Tho- mas cedere, ſuum alterius judicio ſubdere non poterat, quod ad ſui timationem pertinebzat. Unde miſellus, cum eo ſe honore indignum judicaret, tantus eum dolor oppreſ- ſit, ut plurium ſpatio dierum ejus oculi in lacrymis natare viderentur. In hac turbulenta animi agitatione viſus ſibi eſt videre ſenem, aſpectu venerabilem, qui animos adderet, excitarétque ad non timendum ullum diſcrimen ab honore, quem non elegidet ambitione, ſed obtempe- randi ſtudio admiſiſſet: ſimulque adderet, velle omnino DEUM, ne eum recuſaret. Sic rediit Thomæ ferenitas priſtina: & ipſe coactus deinceps ingenii ſui vim ommem tenere occupatiſſimam ſcribendo, diſceptando, prælegendo, dictan- do, dubium non reliquit ſe in cun- Cis his aliud non ſpectaàſſe, quàm ut DEO fſinceriſſime famularetur. Legantur omnia, quæ Thomas ſcripſit, & ſubinde intelligam, an ul- lum uſpiam verbum extet, quo ſui zſtimationem venari videatar. Ibi PLNEETXKICUS DECIMUS TERTIUS, genus ſcribendi efficax ſed ſine ſtre- pitu; ibi amoena diſſerendi ratio, ſed ſine pompa. Novitatem nun- quam ſectatus Thomas eſt, tanquam ſibi glorioſam; ſed cum præclare in- telligeret, Veritatem, tanquam ſo- bolem nobiliſſimam, tanto eſfſe il- luſtriorem, quo longiùs retrò ſuam originem derivat, idcirco omnes ille ſuas ſententias ſummo ſtudio conatus eſt fundare aut in decretis jam ſtabi- litis Patrum, aut in doctrina jam recepta Sanétorum. Neque tamen in ijs, quæ deſumpfit ex aliis, fur- ti illum quiſquam arguerit; niſi & Apes furti damnare velimus, quæ nullo vel pratorum, vel florum dam- no, neſcio quem occultum inde ſuc- cum trahunt, odore & venuſtate il- libatis: imò nec iſtum traherent, niſi inde aliorum bono mel laborarent. Tales etiam Thomæ rapinæ fuerunt, quibus in Iucubrationes ſanéctorum virorum graſtas eſt. Quod ſi un- quam neceſſe illi fuit ab aliquo eo- rum diſſentire, quantâ id reverentià fecit? quantà modeſtis & moderca- tione? quâm unquam id illi fuit propoſitum, ut quæ alii minùs re- cte ſcripferant, e& fundo extracta enatarent ut alga, niſi ſiquando ipſa ab Alga Corallium erat ſeparandum, aut gemmæ ablconditæz eruendæ. Sed quid mirum talem erga com- militones & Fœderatos fuiſſe, qui ne erga hoſtes quidem fuit inhu- manus? Plerique ſcriptorum, etiam Sanctorum, quando ſtylum ad Se- Ctarios impugnandos verterunt, non exiiti- ngentibus. e a is 8 rtle, Wupen Contentus eſe Late gendis in Eece⸗ nidemn, & eotuin 2os tamen n00 Cfen inde ſos Urrbtaton go urliates attollf, lol pollimum e⸗ ginuin Certis, O fenigoe eicun ter contta Ulos movery uno Anote, Del s, Aigue, in e Copjurati, non fänt pilerahile daſi non inſing lenper ertule nun priilegiſs Car Norarbes kege g diid. Vd Uedent, olunt Dinches ve ant, ſklis nionen ie Cenondtatnm nlolophi Aitotel ſo nan eple nten loggon ſcnh 4Aue R i1n nefhodin e . poſt n ſunchts 1 eo P nr Aae gle 4 . e or bi Ae qa⸗ Ne, Omnia 5 ctin Catbe Chrein. tangnn ſo. im, lantd eſſe l. Ongnis reird an clcd omnez gle no hucio conen ecretis jan ſtihl⸗ in dodhrin jin .. Vedpe tamen lit er Aliis, fur. alguerit;, niſi & e velimus, Jue ,Vel forum dam- ccultum inde luc- te & venuſtate i⸗ ſtum traherent,niſi o mel lobomrent. r apine fherunt, ones anctorum ſt. Quod ſi un- nts id reyerenti leſtäi X. moele- vam i0 ili fui 4 li minis je⸗ londo etachi ſcumd Ppl⸗ end ſeprſandn Ondiuz eilenca, tlem erg n exiſtimârunt indecorum, male illos tsractare, inque eos invehi non ve- hementer tantuùm, ſed acriter, nom lepidis tantum argutiis, ſed etiam pungentibus. Thomas etiam iſtis pepercit. Satis habuit, errores con- futâſſe, vituperijs non eſt uſus. Contentus efſe Laternæ inſtar præ- grandis in Eccleſia, quæ Pyratas quidem, & eorum inſidias retegit, eos tamen non offendit. Quas de- inde ſuis lucubrationibus toti Mun- do utilitates attulit, quis explicet? Ipſi potiſſimùm debent Sacrf ho- minum Certus, quod in fœda illa plenaque peériculi tempeſtate, quam contra illos moverunt Gullielmus à fancto Amore, Deſiderius, Gerar- dus, aliique, in eorum pernitiem conjurati, non tantum naufragium miſerabile paſſi non ſunt, ſed glo- rioſius ſemper extulerunt caput, con- firmati privilegijs duraturis, & Di- plomatibus lenge gravioribus ſta- biliti. Ipſi debent, ſi modo eam volunt, Principes veram, quam di- cunt, ſtatůs rationem, ab ipſo in doctiffimo ad Regem Cypri volu- mine demonſtratum. Ipfi debet Philoſophia Ariſtotelem, Evaſige- lio non repugnantem. Ipſi Theo- logorum ſchola Auguſtinum, cer- tam in methodum redactum. Quid multis? Si B. Pio V. credimus, non eſt nata poſt ipſum Hæreſis, quæ fundatis ab eo principijs non ever- tatur. Adeò ille omnia proſpexit, dubia, omnia S⸗ hiimata, quibus doctrina Catholica impeti poſit, * DE S. THOMA AQUINATE. 1792 iisque ſolutionem, attulit: in hoc multum diverſus à turbulentis illis Planetis, qui nubes cogere, & ſo- nantes nimbos excitare nati, digfi- pare tamen ſubinde illos non va- lent. Quid autem? dum id ego ago, ut demonſtrem Thomam omnem ingenii ſui vigorem ac ſubtilitatem conſecrâſie Numini, eò ine delap- ſum video, ut potius oſtendam glo- riam „ dquæ inde in ipfum relulta- vit. Daati mihi ſaniant: iant, dabo gloxiam. Quæ enim major gloria AA. quàm Thomam comnwni judi- cro ſolem Doctorum zſtimari, & ut tali ſolis Symbolum in pectore coloribus conſuéſſe exprimi? ad in- dicandum, quòd ſicut exorto ſole feræ aufugiunt; & fſuis ſe latebris iterum abdunt; recipiunt ſele Pyra- tæ, Latrones videri deſinunt, & ſuf- fuſi pudore procul ſe proripiunt aduheri; ſic Thomiſticæ doctrinæ lucem ac ſplendorem ferre non poſ- ſint Impoſtores ac Plani. Innocen- tii VI. Oraculum fuit (non prodijt autem e S. Dominici familia iſte Pontikex) poſt libros Divinos & Canonicos non habere Eccleſiam doctrinam lecuriorem, quâ niti poſ- ſit, quàùm doctrinam Sancti Tho- mæ: nunquam à rectâ veritatis ſemi- tâ eum aberrâſſe, qui Thomam du- cem ſecutus ſit, Quli eum tenunit, nunquan invenitur aà tramite derviaße. Qui eum impugnayit, ſemper fuit de ver iate uſ, eltas, Si Scriptoribus Z. 2 des, 88 fides, ad aquas, e& quibus Monoce- ros bibit, emne reliquarum ani- Wmantium vulgus turmatim prope- rat; quòd omnis abſit veneni aut toxici ſuſpicio, quo inficiatur. Non diſpari ratione plurimæ hodie Aca- demiæ certatim feſtinant ad guttur puriſſimæ dectrinæ Thomiſticæ un- dis proluefdum. Non tamen ve- lim exiſtimetis hanc ei gloriam ſerò, ut ſolet, obveniſſe, & poſtquam jam ipſe tumulo illatus fuerat: haud Sed viventis etiamnum do- ſanè. Crinam nemo vituperavit, præter eos, quorum accuſationes pluris faciendæ ſunt, quàm laus & appro- batio quorumcunque, Heterodoxos inquam. Omnes eum orthodoxi certatim laudibus efferebant, certa- cim ad ſe evocabant: Unde poſt- quam diu Magiſti provinciaâ Pariſijs cun Kus eſt, ad eandem Bononiam, inde Neapolim, hinc denique Ro- mam evocatus eſt. Si enim, ut di- cebam, Doctores inter ſol iplſe erat, par non erat unius tantum na- tionis ac gentis, ſed omnium publi- cum eſſe & communem Doctorem. Felicem ſe exifſtimabat, quisquis eum poſſet excipere hoſpitio, fe- licem, qui ſervire, felicem quisquis vel cognoſcere. Unde cùm æger ad Foſſæ novæ Monaſterium diver- tiſſet, non permilerunt ejus loci re- ligioſi inquilini, ut vel ligna, ejus uſibus in ſylvis parata, jumentorum, aut ſervorum humeris ad deſtinatum locum deferrentur, ſed ipſi mole- ſtum cæterà onus, Sancti Doctoris reverentiàâ, ſubire voluerunt. PANECYRICUS DECIMUS TERTIVUS, Gtus Ludovicus Galliarum Rex rari admodum dignatione hoſpitem ſuàâ in mensâ habere voluit; & non ſo- lum offenlus non eſt, aut ſubira- tus, cum illum obſervavit occaſio- ne tam non opportuna quaſi à ſe alienatum contendere cum Mani- chæis; ſed inde permotus ad eum pluris ſemper faciendum, tanquam hominem ſic Mundo mortuum, ut inter fuum domi cubiculum, & Regiam diſcrimen facere neſciret. Non tamen mirari nos opor- tet, ſi tantà DEUS glorià viven- tem etiamnum Thomam remunera- tus eſt? quam enim ſui partem non donaverit DEO, qui ingenium do- naverat? Ingenium ukima dos eſt, quam homo ſubanttit. Hac à bru- tis animantibus dilcernimur, hâc commune quid cum ipfis omnis concretionis expertibus mentibus habemus; hæc, ut S. Auguſtinus perpendit, quandam nobis cum DEO fſimilitudinem affert. Eâque causâ arduum valde plerumque eſt in hac ſcire frenum pati. Hinc ad- vertere eſt, quod quando DEO in ſacris paginis decus quoddam exi- mium tribuitur, ſupra Cherubim ſe- dere: Qui ſeet ſuper Chrrubim. Sic de illo David in Pſalmis locutus eſt. Qui ſedet ſuper Cberubim. Sic de eo — ſuis in precibus Ezechias pronuntia- vit: Oui ſedet ſaper Cherubim: fic etiam de eo tres pueri Babylonica in fornace ſuo illo celebti in Canti- 96 is ſet t 44. d un. õ r Gceretat: G ſin: mnos lie i⸗ ig elt. Hin nus docit) ki cibs Arſt iu. ſo ſainu⸗ ujen hoc deſcal DUSEenpbinenu Aℳ, ett enimrerd, nililominus lobjic⸗ ultum aunet, non kenie veumentn iud poteſt. Atl ii millum lit X becus, niſi br⸗ Auntus corum e el Deo hoc ol lbcidt Culam ſe lriig et diez anoänn jeimnut Pygeniun. Jabe Continentim Ori len ſbi Calbarn nonhemmium. g Ni innomei ali nillen mentem! ſeni lchminteent uund ,e0n in afum, dond in P nguſtit crndlion nuan⸗ )lod ere Runeh nagri,pe⸗ Rolpito ⸗ el lunmt g Aiuun er natt liit; non lo. elt a lubita. lenuitdcuſe. ontung l ſe dete cum Mani. Permnotus l edfn jendum, Uanquam ndo mmortuum, i cubiculum, & lcere helcifet. miru nos cpor. 8 goris viven- Homan temmunete- in ſiprttem non Ultime 605 “ (Ncernimur, bir um ipli onnit tidus Wentbus n d. Augulfnn mdam nobis cun nem Aet, Einre nie amle Uen peti. Hinc 1⸗ 4 nd D050 i N voldim pre (herubione⸗ ſher bliniba (Laubin. rena ſeie flole , (hruelin. DE S. THOMA AQUINATE. % cecinerunt. Non tamen ijsdem in Paginis unquam legimus, quod ſegdeat ſuper Poteſtates, aut Principa- 4us. Imò cuùm, neſcio, quando . mos in Eccleſia invaleſcere cœpiſſet, ut diceretur: Qui ſedes ſuper Sera- phim: mos hic ſubinde lege proſcri- Ptus eſt. Errant (ſic S. Hierony- KE Mi. e. 6. mus docuit) Errant, qui ſolent in precibus diceie, qui ſedet ſaper Sera- pbim, quo ſeriptura non docuit. Quaâ autem hoc de causà? An fortaſſis DEUS Seraphinorum dominus non eſt? eſt enimverò, quis ambigat? nihilominus ſubjicere ſibi illum, qui multum amet, non eſt magnæ po- tentiæ argumentum: nemo non iſtud poteſt. At ſubjectum habere, qui multum ſcit, hæc non eſt gloria ac decus, niſi brachii divini. Imò quantus eorum eſt numerus, qui vel Deo hoc obſequium negant, ſubdidit Gulam ſuam Tertullianus, ſæpius per dies quadraginta ſevere admodum jejunare ſolitus; ſed non lingenium. Subdidit ſuam DeoIn- continentiam Origenes, neceſſita- tem ſibi Cœlibatus imponens; ſed non Ingenium. Et hujus conditio- nis innumeri alij fuere, qui ne tantillum mentem ſuam Oraculis va- ticani ſubmitterent, penſi non habue- runt jacturam facere opum maxi- marum, quas in Eremi cavernis, vel anguſtis cœnobiorum cellis coacer- vârant, quod exemplis, heu quùâm funeſtis! Palladij, Ruffini, Didy- mi, Evagrij, præclaro quidem ſedò indomito & ſuperbo Ingeaio viro- 12 rum, plus ſatis patuit. Qui igitur omnem intelligendi, quamlibet per- ſpicacem, vim Deo reverenter con- ſecravit, quid aliud illi colendo, quid aliud illi placendi ſtudio fibi retinuerit? An voluptates corporis? ab his quis unquam Thoma magis fuit alienus? Ibat ille ſic perpetuò in Deo abſorptus, ut de terra hac, videret nihil, nihil curaret, ſaperet illi nihil, & ſi quando unquam ad hæc tevertebatur, ex ipſo inde ceœli ſupremo apice, non alia ſcilicet, quàâm quâ Angeli ſolent, causàâ redi- bat: nimirum ad ſolatij aliquid mœ- renti afferendam, ad errantem in viam revocandum, aut aliud ſimile obſequium charitatis. Infelicem Democritum! eò miler progreſſus eſt, ut oculos fibi erueret, ne ex- terna hæc in eos incurrentia animum ²à ſapientiæ ſtudio avocarent: alii. qui cæcitatem ejusmodi Kultitiam repatabant, nunc abditas in valles, nunc alta in montium juga ſeſe re- cipiebant; aliàs nil amplius, ſal- tem id quod Ephori (magni Spar- tanorum Sapientes) factitabant: qui cùm in ſenatum ibant, de Re- publica deliberaturi, locum ad id delegerant rebus ſpoliatum omnibus, in quo nec picturæ eſſent, nec ſta- tuæ, nec tapetes aut peripetalmata: ne ejuſmodilapparatus elegantia quid- quam detraheret attentioni, quæ to- ta negotio propoſito debebatur. O divinum Thomam! non illi tali- bus adjumentis, aut induftriis un- quam opus fuit. Tam ille ſemper 2 3 anime 182 PANEGYRICUS DECIMUS TERTIUS animo ſuo dominabatur, ut nihil, quod Deum rectà non ſpectaret, eum ad ſe pellicere poſſet. Non ille diſcernebat, qued in menſa ap- ponebatur; non quidquid incedenti per compita occurrebat, & quod neſcio an ſan Corum ulli datum fue- rit, quoties ille volebat, alienaba- tur à fenſibus. Infolens profectòô, AA. notiſſima tamen omnibus res fuit, qui noverant Thomam, aut cuin eo tractabant. Quando ægro Thomæ medendi ratio adhibenda erat acri cum dolore conjuncécta, ſa- tis illi erat adveniente Chirurgo-ad orationem ſe vertere: tum enim ille conkeſtim ſaxi inſtar immobilis & inſenſilis reddebatur ad omnem la- nienam, nec advertebat „ cum vebl ſanguinem mittebant e venis, vel ignes & ferrum corpori admove- bant. Scripſit Plinius, Animam Her- mothimi, neſcio cujus, eà præditam fuiſſe facultate, ut quoties, & quan- do placebat, corpore relicto. feſti- na alienas, etiam remotiſſimas per Provincias peregrinaretur, ibique Po- pulos varios, varios eorum mores, varias conſiderationes obſervaret, diſcerétque, ſic ut tandem æqu be .* 1 4 . diutiüùs morata, cum redire ad cor- pus vellet, iſtud jam in cineres re- dactum invenerit. Sed quod multa per ſæcula in Plinio lectum, bellæ inſtar fabellæ riſlum exXcitawerat, aut at nügax commentum erat explo- ſum, tandem in Thoma tanquam rem veriffimam admirari oportuit. Redibat ſæpe ad corpus fuum ejus animus, & nunc illud vulneratum- lacerum, nunc uſtalatum offende- bat, quin ille ſciret, quomodo id accidiſfet: utpote interea fupra ſi- dera peregrinatus, non aliud interea temporis egerat, quàm ut cum Bea- tis Spiritibus & Juſtorum Animabus in cœlo commercium haberet. Quid igſtur vobis videtur, Au- ditores? creditisne hominem, tam- diu in cælo hibitare quodammodo ſolitum, habere in terris aliquid potuiſſe, quod ilte non ut vile, ac fordidiſſimum reputaret? Non equi- dem. Unde etiam ego non miror, omnes illum titulos, omnes hono- rum umbras exoſum fuiſſe. Fieri non poteſt, quin hodie alicujus aufcultamtium animum fubjerit non levis dubitatio: Quâ nimirum ratio- ne fieri potuerit, ut cuùm Thomas vivens tanti æſtimaretur, ut à nobis monſtratum eſt; cùm tam carus fue- rit Principibus, tanto in honore ha- bitus à lummis Pontificibus, vitam tamen ille ſuam ad extremum uſaue momentum ut contemptus fratercu- lus tranſigeret in Cœnobij umbra, nec unquam vel ſenatortam ad Pur- puram, vel ad Pedum & Mytramm, vel aliam aliquam Dignationem Ec- cleſiaſticim proveheretur ; neque enim cuiquam alteri rectius Eccle- ſiæ (tanquam Paradylus terreſtris) cuſtodiendæ videntur committi poſ- fe, quàm Cherubinis. Deſinite ta- men mirarf, AA. Ideo Cœnobio ſuo extractus Thomas non eſt; quia Cemens WV. Iremis eum V ideirco pfim Cbtoliget rhiept Nerpoliene, àl peret, gi provenn Core; eltorere Uamn poliit, enim hullus Freiij eraut caduca otmni Orun mmigrildo, 60 ret, wir⸗ dem Dariſos, 0 inem, Palatiorum mum celebrituem Ohes ac fie ventin Meſten; Ego, le Mhemt, ( ont An wbemn hanc i itſſinam, ant 5 Komi Homilizg el Cryloftomi Hom lun preſheberen, anmun perb ſoie inde eſt ꝛ Uer, cel, &E lnde grid alneen 4, Um tenent) elig her eſt 8 * nnin Pe gilnn di Udem Dpy Rolentir ſax 4 TIVS llud t Vulneritnd, um Offenge. et, Anmnode Utcer iipt⸗ 1 ennn Ad intefer Fimdrs vobis rigetut 4⸗ e nomiem, tune re Juodhmn no in tenis Aliglil te hon ut vile, 3. umet! Non eili. in ero non intor, 88, Ommnes ono- lum fuile. bieri vin hodie Ahorjus unmn beerit non Vinimitum fatio⸗ Lt cum Thomas Aetur, ut nbis cun tumn calbs ie⸗ ato in honore hu- Ontiücibus, Wi d erremomm uline ontemptis ftalelcl⸗ Conobij Umnbia, ſenatoreann Adpar⸗ edum & Myand, agnuianenk veheretor; ſelpe leri jeins ki DE S. THOMA AQUINATE. quia ipſe nulla non die tanquam Drc gratiam præcipuam hang à D-z Poſtulabat, ut ſineret ſe vitamn claudere in ſtatu, quo erat, Reli- gioſi, quò minus publicis curis oc- eupato, hoc ſecuriore. Unde cum Clemens 1V. ad dignationes etiam ſupremas eum evehere deſtinÜſſet. & ideirco primi mox gradus loco obtuliſſet Archiepiſcopatum Urbis Neapolitanæ, auctis etiam, ſi cu- peret, ejus proventibus, & ſplen- dore; extorquere à Thoma nun- quam potuit, ut acceptaret. Tam enim nullius pretii apud Thomam erant caduca omnia, & umbratilis corum magnitudo, ut cum aliquan- do zdiret, miris laudibus efferri urbem Pariſios, ob Populi multitu- dinem, Palatiorum ſuperbiam, (cho- larum celebritatem, commerciorum opes ac frequentiam, Regiæ ipfius Majeſtatem; Ego, dixit, ut iſta ſe habeant, ſi optio mihi daretur aut urbem hanc tot nominibus lau- datiſſtimam, aut S. Joannis Chryſo- ſtomi Homilias eligendi, longe ego Chryſoſtomi Homilias urbi Pariſio- rum præhaberem. O animum! 6 animum veré ſapientis! quod per- inde eſt ac dicere, Magnanicmi, ex- celſi, & ſancte ſuperbi „ qui quid- quid caducum eſt, pedibus ſubje- ctum teneat? quid enim tandem tellus hæc noſtra habet, quod Tho- mam ſibi manciparet? Nihil ſanè, vel parvum, vel magnum: cùm nec ipſe quidem DEUS in omnibus Potentiæ ſuæ tmelauris invenire * 183 quidquam potuiſſet, quod ejus ani- mum ezleret „ üͤK ſemetipſum non dediſſet. An enim illius vos diei Oblivio ſubjit, quo Servator ESUS. gratus ob illa, quæ Thomas de ipſo in tertia Summæ ſuæ parte præcla- rifſimè ſcripſerat, ex crucis ſimula- cro illum allocutus juſſit ejus ſibi Ppræftitz operæ mercedem aliquam, aut gratiam petere? his maximè verbis: Bene ſcripſiſti de me Tho- ma, quam ergo mercedem habe- bis? Quid tunc Thomas? an deli- berandi ſpatium petiit? en in re tanta maturò ſtatuendi? Imò ex in- timis animi viſceribus confeſtim ad ipſum verlus, Nallam aliam, reſpon- dit, prater te Domine, nullam, nuilam. Te unum peto, Te unum volo. Et verò habuit: non diu poſt ad cælum evocatus, ut ibi totus viveret: etſi extremam manum non poſſet impo- nere opei à ſe inchoato, cui mul- to magis, quàm Timanthis aut Phi- diæ operibus invenietur nemo, qui quæ ab authore addi non potuit, coronidem ultimam imponere præ- ſumat. Nunc equidem aſſequor, quid ſibi velit illud; Danti mihi ſapienti- am, daba gloriam, accipi nimirum id debet, non de gloria inter mor- tales, dum vivitur: hæc enim quid tandem eſt? Sed de cœleſti, de cœleſti inquam: pro quantâ illà & quali, AA. cum nobis conſtet ejus teſtimonio, cui videre conceſſum eſt, obtutu in ipſum cælum defixo, Laudere 1841 PANEGTRICUS DECIMUS TERTIUS, gaudere ibi Thomam ſede, nihilo inferiore illä; quà magnus gaudet Auguſtinus eo tantum diſcrimine, quòd ut Thomam vincit Auguſti- nus dignatione, Pontificis, ita Au- guſtinum Thomas ſuperet præroga- tivâ Virginitatis. O igitur illum fe- licem, qui tam belle novit conſe- erare DEO, quidquid habeat ſuum! fruatur nunc ſanê fructu ſuorum ſudorum, præmio ſuorum maximo- rum laborum: vos autem, AA. ni- hil à me porro exigite: dixi enim quantum dici potuit. Non deerit tamen, qui miretur, de viro tanto me nihil narrâſſe, ut aliàs aſſolet, quod naturæ vim ſuperet. Sed cui bono id facere debebam? ut aliquid ejus meritis accederet? ut Sanctitas eco vwelut figillo affirmaretur? Sed ego injuriam ſic ipſi nimis magnam feciſſem. Si enim ipſi Pontifici, qui in Beatorum Cælitum numerum eum erat relaturus, otioſæ ac ſuperfluæ ejusmodi probationes viſæ ſunt, cur mihi illæ neceſſariæ viderentur? Pro- digia præ cæteris conſpicua, quæ poftremis ille vitæ ſuæ annis patra- vit, attingunt numerum duorum millium fexcentorum quinquaginta quatuor, quot ſcilicet Articulis ejus- dem ſumma abſolvitur. Quæ priùs fecerat, quis enumerabit? recte di- cemus, numerum corum iniri non pPoſſe. Et tamen hæc quoque pleno ſenatu appellata ſunt, magna Mira- cula, & ut talia à Gregorio XII. Fontifice maximo laudata & cele- brata,. Cur igitur me vullis operam — in alis quærendis prodigiis perde- re? Patatis forſan, neſcire me, quèd quo die Thomas oculos in mortem clauſit, eodem eos aperuerit Mons. ſterii, in quo extremum ille diem obiit, cæterorum poſt Abbatum Monachorum Præſes? denos alias ejus precibus liberatos cruciatibus horrendis? totidem à fiſtulis conta- gio ſerpentibus curatos? an novum mihi creditis, puerum in flumen lapſlum, mox atque in opem voca- tus Thomas eſt, occulta vi in lius velut capillis pe tractum? nihil me intellexiffe de veneficiis quamlibet non conſuetis ſolutis * Perbene no- vi hæc omnia: fed ſi in aliis Coœliti- dus celebrandis magnam eorum ra- tionem haberem „ in Thoma lau- dando nihik illa facio; probe enim pPerſpicio inter Thomæ prodigia ma- Ximum fuifle iplſummet Thomam 2 fuiſſe, quòd ipſe annis tam paucis tam multos, tàmque reconditi ſen- ss Authores evolvere potuerit: tot tàmque implicitas argumenti tam multiplicis quæſtiones ſolvere; vel ingratiis tam gravium, quæ provin- cia docendi ſecum bert, occupatio⸗ num, tam multa ſcribere, ut alius non hebes tam multa codem tem- potis fſpatio ægre legere potuiſſet. Cuncta hæc fieri non potuiſſent, niſi homini vires ſubminiſtrâſſet Deus, quales ſuis in theſauris natura non habet. Non fuffeciſſet ad hoc fa- cultas intelligendi tam perſpicax, ut nullus in manus venerit Author, quem non aſequeretur. Non ills L VS non cum P! , dgandi t iundn e, n Cblixiſceretu spor iinal con 1 Amahven ibus . ore is, temp edis⸗ Calue non holtic⸗ can, ſed öfte ma, be guibld 10 lvert lceptat Onmnis ſfeclula es tutum goor⸗ me exemplo ſtraum elt, nium ſuum Dirin Alcleitpenitud a colum eile gehee i, tantum adeſt ol impendnt, DDum'ſlo wotan jes hübet. (o 1n Deum nomul elerunt, gho o Ps donatn mumnn, Alid en uem I ſun ma perhmemnt, Auibus luntar, au⸗ R chnt, ſocs es Dkarettunt mi ii bicne bercoeznt ſci de his 1 din Il locentig Cat ah, V gge, ¹ flulsz cond. Uratos? zn ROrUIR Puerum in famen lue in opem vocx. occuln vi in ligun ractom? mibil ne neftcis Guamlibet Gtis Perbene no- Abin As Caliti- mgnamn eofumn i1- in Thomz la- lacio; probe eyin vomæ pfocigis . ummet Thoman: Anis tim Pucis gve leconditi len- Eert Pollerit i õ liones lolrere; 1 wiun, gur Pfoiin- in leit, ociitio⸗ 4 ſcibere, u Aius uulu eoden ue⸗ fe legere hock⸗ non Pottiſentnii briniſrralet le heſiuris ntun/ ſeciſlet aj um he 8 s venen 1 1 ciant mala. DE S. THOMA ACVINATE. vis rememorandi tam tenax, ut quid- quid aliquando didicerat, illud nun- quam obliviſceretur. Non illa men- tis plura ſimul complexa amplitudo, quà Amanuenſibus quatuor, utut ex- peditis, tempore eodem dictabat non cum Cælare epiſtolas familia- res, non politicæ gubernationis ar- cana, ſed difficultates abſtruſiſi- mas, de quibus unquam in Peripa- to fuerit diſceptatum. Hæc inquam omnia ſuffectura non erant, niſi 18 mentem ipſius, DEI bonitas collu- ſtraſſet quodam luminis genere, quod aliquid de beatæ patriæ lumine par- ticiparet. Cùm igitur ego hodie in medium attulerim illa majoris gene- ris Miracula, idque egerim tam mul- tis, quid demum erat, cur minora venarer, & non potiuùs hoc illi tri- buti genus penderem, quod rebus debetur in ſuo genere eximiis, quod eſt; venerabundo illas ſilentio involvere? PARS SECINDA. S tantam gloriam, ut magni Tho- mæ exemplo hactenus demon- ſtratum eſt, recipiet, qui Inge- nium ſuum Divinæ gloriæ obſequio addicit penitus, quantum neceſſe eſt eorum eſſe dedecus & ignominiam, qui, tantum abeſt ut hunc in finem illud impendant, ut etiam contra DEum illo abutantur? & ſic tamen res habet. Contra Deum, con- tra Deum nonnulli illud Ingenium exerunt, quod tanta benignitate à DEo ipſis donatum eſt. Hinc ſi illo utuntur, aliud eo uſu non ſpectant, quùàm ut ſuas machinas ad exitum Perducant, quibus tamen nihil mo- liuntur, quàm ut ſuos in Aulis æmu- los dejiciant, ſuos in thalamis ri- vales prævertant, quamcunque ani- mi ſui libidinem optatum ad exitum perducant: ſapientes ſunt, Jeremiæ de his loquentis verba ſunt, ut fa- Qis igitur explicet, R. P. egneri Panegyr. quo de cœlo ſupplicio audaces iſti plectendi ſint? Cùm ſacer Hiſtoricus Davidem laudibus extollere cuperet, dixit, illum in omnibus fide optima ex- pléſſe voluntatem Numinis, quin un- quam ab ejus præceptis deflecteret, aut ejus interdicta violaret, ſi unam excipiamus Mortem Uriæ illatam: Fecit David rectum in oculis Domini, & non declinavit ab omnibus, quæ præ- ceperat ei, cunctis diebus vitæ ſuæ, ex- cepto ſermone Uria Hethæi. Non pa- rùm difficultatis hoc in textu Inter- pretes inveniunt. An enim obſcu- rum eſt, Davidem etiam aliàs deli- quiſſe, & non obiter? An non Iræ minùs imperavit, cùm contra Na- balem cum ſuis profectus eſt? Ju- ſtäne, & ex æquitatis lege fuit ſen- tentia contra Miphiboſethum lata? Nihil barbaræ crudelitatis habuit A a vin- —— 186 PANEGYRICUS DECIMUS TERTIUS,. vindicta de Ammonitis ſumptà? Quomodo igitur nihil in eo, præter cædem Uriæ, reprehenditur ? Scio, quàm varie? & erudite nodo huie cuneum Interpretes invenerint. Sed omiſſis reliquis hæc nobis ſolutiò ſul- ficiat: quòd aliis noxis miſer Da- vid ſe obſtinxerit, infirmitate con- ſultandi, & animum in rem præſen- tem advertendi negligentiâ: non ita in cæde Uriæ: In cæde Uriæ Inge- nio uſus eſt, & uſus eſt ſolerter ad- modum, & caute. Cùm enim neſci- ret, quà alia ratione de medio tol- leret virum illum ſibi fidiſſimum, qui nihil morte, multa autem præmiis digna admiſerat, quid fecit verſipel- lis? Miſit Uriam ipſum cum literis clauſis ad Joabum, ſupremum exer- citûs dúcem, juſsitque, ut Urias in aſſultu inter primos poſitus, in ipſo ſubinde æſtu certaminis deſtitueretur ab omnibus, & ſic neceſſitate quà- dam, hoſtili ferro victima caderet. Paruit joabus imperio: nec eventus abluſit à conſilio. Cùm autem cele- ri nuntio cladem David intellexiſſet, tam dextré diſſimulavit omnia, ut Joabo non dubitarit animos addere velut in ſucceſſu non infelici minus, quàâm lacrymabili, & non minùs in- expectato, quàm cruento. Quid igitur mirum, ſi de delicto tam de- liberata voluntate admiſſo poœrnas De- us leveras repetiit? huc igitur DavidIn- genii ſui vigorẽ & igneam vim exerit? hic meditatur? hic ſolers eſte ad hoc ingenium acuit, ut nequiùs peccet? Enimverò par non eſt ejusmodi in- 2 gratum animum diſſimulando tole: rari! Ita cenſuit Paulinus Præſul, qui ſapientiſſime profectò locutus eit, Criminoſius eſt peccatum excogitare, quàm fasere. Peccatum quodlibet, grave malum eſt, quis ambigit? Sed acuere ingenii aciem, ut tanto pec- cetur felicius, eſſe in peccando ſa- gacem, verſipellem, malitioſum, criminoſius eſt, criminoſius. Hoc enim eſt contra Deum abuti illàmet do- te, quæ ptæ omnibus aliis nos Deo ſimiles efficit. Et tamen nec illi deſunt, qui- bus ſatis non ſit ingenio abuti ad peccandum, niſi cetiam utantur ad alios inducendos ad peccandum. Et idcirco nunc cantilenas obſcoenas ſcribunt, nunc ſatyras maledicent'æ texunf, nunc velut artifices effecti venerei, in publicam pernitiem ſpar- gendi, in omnem partem diffundunt dogmata perverſa, axiomata & prin- cipia pernitioſa, doctrinas infidas: cum uno aliquo excogitant fraudes, quibus ille nequius expugnet vere- cundiam alienam, cum illo agunt de cavillationibus, quibus vincat in litibus injuſtis: cum alio inveſti- gant artes, quibus lucra injuſta com- paret, nec ſatis ipſis eſt monſtrare aliis WMam perditionis, niſi etiam oſtendant breviſſimam. Heu me! quàm formidabile judicium manet hos infortunatos! quæ ſupplicia, quæ penæ, quæ vindicta? Sed ego qui loquor in urbe magnorum Ingenio- rum, ut res loquitur, ſede, ac pa- rente, iut an iunpi Mentime ſeteceptun Urbibus e Alignis aui rſbi optium pe emonigs coht el Diandon. Mortal inſtat eſt kominis res nidur u ye s man drelu tur, ſic ut tndene Autem oblentin multo in Cello⸗ in ibetur Ding ile berotim gjet s, lni g blnn aſien gl n hoannd et, umn ncehitme, an ai ſbe⸗ mdig 8d I, ut tanto ec⸗ e in Deccando r⸗ n, welifolun inoſit, Hoc ein Auti illimet do. mmibus 2lis no . ill delunt, qui⸗ ngenio lbutſ2 ttiam wtantut ad d peccandum. Et ntilens Obiconas Iyras meledicentle Ut artiüres effecti n pernittem ſar Pattem Effuncnt 1Miornata & ur zorinns inndn: excogitant ſtaues ins euplgnet ſer⸗ , cun ll0 Ent Uibws vinti iio urelii⸗ lcta iijce con⸗ jolis e elt monite uin, en, DE S. THOMA ACUINATIKRE.. 1837 rente, non tamen niſi Piorum, male perdo operam hæc pluribus inculcan- do. Gaudendum mihi potius eſt, quòd in veſtrum quemlibet ita trans- fuſus ſit Spiritus Thomæ, ut à DEO omnes ſperare debeant gloriam, ne- mo dedecus & opprobrium expectare. te iy i ae e e r A: F: tiß tp Tegs is Pas iber ibei SANCTUS IN AULA PANEGYRICUS HONORI &ANOZI ANSELMI Wic oi Tace * & Proteltoris Mantuani didtus Mantuc. Fuit cum Principibus Populi, & fecit juſtitiam Domini. Deuter. 33. Apientiſſime moribus Eccle- ſiæ receptum eſſe, ut ſingulis Urbibus e Cælitum numero aliquis attribuatur, quem illa ut ſibi proprium peculiari ritu ac cæ- remoniis colat, penitus non eſt du- bitandum. Mortalium pietas parvi inſtar eſt fluminis: quanto in plu- res dividitur, ut velut tributarias il- lis undas advehat, tanto plus minui- tur, ſic ut tandem eſſe deſinat. Unius autem obſequio addiéta, facilius multo in oculos incurrit: Atque ita videtur Divus ille non poſſe non uni ſibi devotam pietatem magis proba- re, charämque habere; ut ſic, qui ipſi tam peculiari ratione addicti de- votique ſunt, cùm adverſis urgentur, tanto majore ad ipſum fiduciâ poſſint recurrere, ipſiusque ſe patrocinio ſe- curius commendare. Una tantum in re metuo ne hic erretur: nimirum, dum ſibi perſuadent ejusmodi urbium cives, Cælitem illum non alio fine ſibi datum, quàm ut ab eo defen- dantur: cùm mihi Perſuaſiſſimum ſit, non minus eâ causà datum, ut eum imitentur. Ungde ſicut jure ac merito Protector appellatur, ita No- mẽclaturâ multo glorioſiore Prototy- Aa z pon 188 PANEGYRICUS DECIMUS QUARTVUS, pon deberet appellari. Si autem hoc tam vero apparet ſimile, unde factum deinde dicemus, ut tibi, Mantua, obveniret præcipuè Anſel mus, ille nimirum ſanctus Præſful, qui undecimo à ſalute reparatâ ſæcu- lo Eccleſiam non ornavit tantum, ſed eidem fulcri loco fuit? An puta- mus, hæc talia evenire temeré, & non potiùs altiſſimos ad fines re- ferri à Numinis Providentia, liceèt illos humana hebetudo non ſem- per proſpiciat? Apertèê dicam, quod ſentio. Multa omnino ſunt decora, quæ urbem hanc regiam toto Mun- do reddiderunt celeberrimam: Situs contra vim externam munitiſſimus; ſoli fertilitas, commerciorum divi- tiæ, armorum gloria, ſcholarum amplitudo, in ſubjectam late Pro- vinciam Imperium: hæc tamen omnia, ſi vehementer non fallor, vincit Aulæ Nobilitas. Hæc ſem- per inclytæ ſuæ famæ ſplendorem, clientes, ſapientiam omni ſtudio ſervans ac promovens eò pervenit, ut ipſas adeò Imperiales Aquilas ſublimiſſimo ſuo ê ſolio alliceret, ut hic ſtabilem propè nidum ſtrue- rent, certæ, quòd nihil generoſiſ- ſimâ ſuâ indole faciant indignum, quæ illas impellit, ad eum nidum nunquam alibi, quàm in Celſiſſimis & Sereniſſimis rupibus figendum. Hoc autem ſi ita habet, quis de- mum ex omni Cælitum numero Urbi, in qua tam magnifica Aula eſſet, inveniri potuit magis accom- modatus, quàm S. Anſelmus, ille ſcilicet, cui ceſſit tam bene, ut eva⸗ deret Sanctus in Aula? Non deſunt, qui exiſtiment, Aulam eſſe vivam imaginem Lacũs Aſphaltitis, in quem Jordanus ipſe vix illapſus, omnem confeſtim candorem ſuum deper⸗- dit. Non putant ipſi poſſe in Au- la illibatum ſervari pudorem, non animi candorem & ſimplicitatem, non æqui rectique ſtudium, non pietatem in Deum; & jocum exi- ſtimant, cuùm audiunt, piſces ad imitationem propoſitos eſſe debe- re; qui amaris ſemper in undis viventes, de illo tamen amarore nihil unquam trahant. Akgite igi- tur; ecce virum, qui vixit in Au- la: fuit cum Principibus Populi, me- rità de Anſelmo dicam, verbis, quæ Moyſes jamjam moriturus tot ab- hinc ſæculis, in laudem Gaad pro- nuntiavit: fuit cum Principibus Po- puli. An tamen idceirco ille non ſanctus? & ſanctus non quicunque, ſed ſupra alios eminens, atque ex- cellens? fuit omnino, & fuit plus quàm vulgò videatur: fuit cum Prin- cipibus Populi, & fecit juſtitias Do- mini. Hic eſt ſcopus, ad quem omnes ego hodiernæ ſolemnis Ora- tionis meæ ſagittas dirigam; ut tan- to certius collimem. Vos quoque huc mentem attentiſſimam adyver- tite. 4 Et verò, ſi veritati locus, cur ſecuriſſimè non dicamus, quòd An- ſelmus noſter fuit cum Principibus populi? Nemo ſibi perſuadeat, fuiſſe illum auz vetini cum geere iniſehut 2Phincipum kuuil & hotum güihem ſeit enin cun An cum onnoribis bonsnns, &re epibis oms gene oocdun dificle, Mropenſiones zmimom occupare, ſi ud lbſetu dent; Kogue non Vel in Aufa, audadl pare vitium, pittui ormre, & cuncli fete ſele, wt nibil nr kugne Wmnittar hele oe negdiinn Cum phirdus conre Dibus, an hincn Obanto ardoum ma Aenkbet gum ae ſifnia Domn oenngue in pent dian unis lem igere N 4 Nini⸗ cum omnhu k⸗ 1 rincipib R . us bann Marinis Ponifker I Wun de ihb pok⸗ Nr. 1 Pudorem, non ünplatten, e ſtudium, nen & jocum er,. Wliun, piſesz 1 oſitos elſe gebe⸗ ſemper in unaß tamen amarore unt. Agite ig. qui vixt inAu- ſthibus Poptl,, me- liam, verbis gun moritunns tot ih⸗ tuden Cnd gro⸗ m Nriucizent . igcirco ille non non goicunque, ninens, Aque er⸗ ino, & fui plin tur: ut (un Hiir- ſect fiig De⸗ ops, 2 Cen næ Clemmnss0r. rigim; unr⸗ mn. Vos gvod atiſimm ihe⸗ „ e veritat! len ver . jus, fasque admittat. DE S. ANSELMO EPISCOPO LUCENSI. 182 illum tantùm in Aula hoſpitem, qui per eam aliò tenderet: haud ſane, Auditores: fuit cum Principibus Po- puli, fuit. Hoc, propé dixerim, unicum ejus fuit negotium in hac vita; verſari cum Principibus, ſug- gerere Principibus conſilia, intimam ad Principum familiaritatem admitti; & horum quidem diverſiſſimorum: fuit enim cum Sacris, & profanis; cum minoribus & maximis; cum bonis & malis; & verbo: cum Prin- cipibus omnis generis. Non eſt admodum difficile, cùm eidem ſer- vitur Principi, ejus notare animi propenſiones, & ſenſim ſic ejus animum occupare, ut illum etiam ſibi quaſi ſubjectum ſubditus ha- beat; sicque non metuat, veritatem, vel in Aula, audacter loqui, dam- nare vitium, virtutem laudibus ex- ornare, & cunctis in rebus ſic ge- rere ſeſe, ut nihil unquam contra Non perinde facile hoc negotium eſt, quando cum pluribus converſandum Princi- pibus, cum Principibus, tunc enim 6 quanto arduum magis apud eorum quemlibet quàm apud ſingulos, fa- cere juſtitias Domini; & nôſſe, quocunque in vento ac tempeſtate clavum navis ſemper ad portum dirigere, nunquam obliquare! At videte, qualem ſe Anſelmus noſter cum omnibus geſſerit. Primus eê Principibus, cum quo illi negotium, quantum quidem novimus, fuit cha- riſſimus illius Patruus Alexander II, Pontifex Maximus, Apud hunc au- tem quid ille ſpectavit? quò ejus vota collimàrunt? An ut aſcenderet altius, & proximam fcilicet à Pon- tificiã, Purpurati Eccleſiæ Senatoris, ut ferme aſſolet, dignitatem aucu- paretur? Jam ille à profano ad ſa- crum Ordinem transjerat, ingenio erat acutiſſimo, prudentiâ ſingula- ri; nec ſanè habebat eo ſæculo mul- tos, qui quocunuqe literarum in genere comparari cum ipſo poſ- ſent, non humanarum tantùm, ſed divinarum quoque; ſic ut ſacrorum Codicum apices propè omnes fidà memoriâ complexus, controverſas etiam de Fide quæſtiones, Ponti- ficum Canones, Conciliorum de- creta teneret. Nullum proin du- bium, quin ille, natalium ſplen- dore reliquas viri dotes illuſtrante, primos honorum gradus ſperare ಠPatruo potuerit: maximeé cùm vi- dJeamus aliorum ſummorum Ponti- ficum nepotes, quos neque tam Præclara doctrina, neque tot alia decora commengdent, aut Reipubli- cæ adminiſtrationi idoneos efficiant, velut jure ſuo eos ſibi polliceri, emque perquam modeſtum cen- ſeri, qui ambitione anxiâ illos non extorqueat, ſed expectet. Sed audite, quàùm ab his alius Anſel- mus noſter: Toto Pontificatůs do- meſtici tempore, quod undecim annorum fuit, Anſelmus id quidem egit ſtrenu?, ut eum honorem promereretur, re ipſa tamen (ſi ve- ra ac ſolida præhabere dubiis ac ſplendidis malo. Corrigit hic Au- Aa 3 thor 1 190 PANEGYRICUS DECIMVUS QVUARTVUsS, thor errorem ſuum, quo olim Car- dinalibus 8. Anlelmum accenſuit, ait- que, conſtare ex monumentis an- tiquis, his, certe ab Alexandro II. non fuiſſe annumeratum) accepit nunquam. Hoc ſolùm conſtat, à Patruo, morti vicino nobiles In- fulas Lucenſis Eccleſiæ admiſiſſe. Quid autem? cùm ille ſubinde ad Henricum Germaniæ Regem miſſus, advertit, dignationis tam ſacræ, qua- lis hæc erat, Inveſtituram, ſeu jus perpetuum ac ſtabile, ſibi à ma- nibus profanis conferendam; ab his tabulas publicas, ab his Pedum, ab his annulum accipiendum; hunc ille abulum tam indignum judica- vit, ut nullo Regiæ indignationis metu ac reſpectu, eum improba- ret, ac reprehenderet; repudiatiſ- que Epiſcopalis gradus inſignibus, ſatis habuit nil aliud ſecum ex Ger- mania, quàm priſtinam fortunam reportare. O animum, veré para- tum ad tuendas cum Principibus cujuscunque generis Juſtitias Domi- ni! O facinus admirandum! O fa- cinus magnanimum! Qui nelcit, quàâm ſtolidé ferox Henricus fuerit, pro dignitate æſtimare hoc facinus nunquam poterit. Erat hic tum ſuo in Principatu novus etiamnum; & idcirco jurium ſuorum tanto te- nacior, facile conjicietis, quàm in- digne injuriam, quam exiſtimabat, tulerit, quantas in iras exarſerit, quàm acerbe ſenſerit; ſe à Sacerdo- te aliquo tam indignis modis con- temptum atque neglectum. Anſel- mus tamen nihil has iras, hos fremi- tus, & furorem veritus ex Aula ſe ſubduxit, in patriam reverſus. Sed, préô dolor! quid video? Neceſſe eſt poſt facinus tam præcla- rum, Anſelmum, necdum in virtu- tum palæſtra ſatis exercitatum, ſu- perbià elatum, mutaſſe tam ſan- Ctum propoſitum. diù pòſt deſertum à DEO, & ejus gratiàâ, ceſſiſſe, & priori illo ſuo vigore perdito cecidiſſe; dum re- pugnante licẽét Gregorio VII. quem Succeſſorem Alexander habuit, à Re- ge Inveſtituram admiſit, quam tan- ta ante nominis ſui gloriâ repudia- rat. Contritionem pracedit ſuperbia C. 10. 15. (ſic Proverbia loquuntur ad nos admonendos) & ante ruinam exal- tatur ſpiritus. Siquando de viri alicujus ſancti defectione quidpiam innoteſcit nec alia ejus magis pe- culiaris apparet ratio, magisque pro- pinqua, rectèe illa occultæ ſuper- biæ adſcribitur, quæ in caſum de- nique impulerit. Imò hæc nun- quam non verior cauſa eſt. An non videtis, quàm multi identidem fluvij magno quaſi furore à mari abſorbeantur? huc currit parte una Iſter, alteràâ Rhodanus, alis Rhenus, illà Boriſthenes. Crederes conju- ratis armis ad bellum mari inferen- dum feſtinare: nec tamen idcirco Mare ad tot aſſultus perturbatur, ſuos intra limites pacatum tran- quilhumque ſe tenet: non redundat. At ubi ventus quiſpiam inteſtinus intrat ad illud à fundo exagitandum, videre Lego enim non 4K ſtatu t2 n05 4 Na,, aſtiet me guim ſopeton⸗ bationis tante u ſ. mß Mini n Autemn fwerit: ert leinum, non ig⸗ Cigvel ſe lepet nuile uum vene Pohotti conſtn Mundo tes lun niacenle lele in a) iu nigile lebenimom, abci 12 ſux, non Pary e tunen, poenas li in c pani Keri. 0 blcondͤitas ie gnots poride e D in fan eium pre lis che Dltete, t cadent⸗ 6 dttiores mmimos tius Centiiggte um. (regorin nis, miſt dnne mum cauſtro etra ex umbri Prod⸗ llore & znini 0peri ii D . lan. r 90 enimnon ¹ DE, e „ Priori ilo io⸗ ſidſe; Gom re⸗ 10t10 Vll. quem Eer habrit ihe. iüt, quum tan⸗ Alotit tepucii⸗ Nrutedit ſcherlit la dquuntur ad noe nte fuinun ertl. igvando de ii etione quicgpiam s migi⸗ pe⸗ 10, maglsge pto⸗ occlltr ſupet⸗ un in crſum ge. Imd bxr nun- (aula eſt. An 1 muti entſten ul Krore ¹ mall cutnit palte ini Anus, Aii Nbenn (reberes Conſi⸗ um meri laer nec tamhen ideio Aultus perdin c. I6. 15. videre confeſtim eſt, turbari quie- tem, commoveri omnia, penitus- que tranquillam antée faciem immu- tari: jam vel ipſos intra limites ſuos videtur contineri non poſſe, quos olim DEUS præfixerat. Ita nos ſumus. Non adverſitatum multa- rum procellæ, non calamitates acer- vatæz nos à ſtatu dejiciunt: iterum monet Eccleſiaſticus; non alius fer- me quùm ſuperbiæ ſpiritus pertur- bationis tantæ author eſt. litium omnis peccati ſuperbia eſt. Ut ut autem fuerit: certum id eſt, An- ſelmum, mox atque ad ſeſe rediit, factique à ſe repetiit rationem, eru- buiſſe tam vehementer ſuam à propoſità conſtantiâà defectionem, ut Mundo res ſuas habere juſſo, Clu- niacenſe ſeſe in aſceterium, à diſci- plinæ religioſæ ſeveritate tum ce- leberrimum, abdiderit, ibique cul- pæ ſuæx, non parvæ quidem, uni- cæx tamen, pœnas à ſe multiplici ſui cruciatu ac peenitudine ſeriâ exe- gerit. O abſconditas, nobisque pla- ne ignotas providentiæ ſemitas! ſo- let DEUsS in famulis ſuis, quos etiam præ aliis charos habet, per- mittere, ut cadant; ut ab ipſo ca- ſu fortiores animos reſumant ad cau- tiuùs contentiusque deinceps curren- dum. Gregorius igitur, de hoc ſe- curus, miſit confeſtim, qui Anlſel- mum clauſtro extraherent, in aciem ex umbra producerent, additisque calore & animis, ipſius potiſſimùm operâ uti conſtituit ad profliganda DE S. ANSELMO EPISCOPO LVUCENSI. „ 191 tot monſtra Hæreticorum, Schiſ- maticorum, Simoniacorum, qui jam palàm debellatum quodammodo or- bem ferali in triumpho circumduce- bant. Explicari vix poteſt, quanto ſuo dolore avulſus à ſolitudine An- ſelmus ſit. Pontificiæ dein autho- ritatis inſignibus, quæ malé ab Hen- rico acceperat, Pontiſcis maximi in manus depoſitis, hæc ab eodem mox recepit. Atque ita confirma- tis animis ad certamen pro Eccle- ſiæ Juribus adgreſſus, non linguàâ minus in concionibus publicis, quùm calamo in libris, quem primò ſibi hoſtem delegit? an, ut vulgò aſſo-= let, arma contra plebem ultimam converſa? eos ipſe ſibi impugnan- dos ſumpfſit, qui in multitudine ſu- pra cæteros eminebant; Surge, con= c. 6. I. tende judicio adverſum montes. Ita quondam præcepit Micheæ DEUS, quando illum ùt animarum fulmen miſit ad oppugnandos Masgnates, Nobiles in Sion, & Samaria. Nec aliter, aut minoribus animis rem An- ſelmus exorſus eſt. Legite, ſi lu⸗ bet, quæ extant, plenas vigoris li- teras. Videbitis ſemper in his po- tiſſimùm petitos, à quibus plus ti- mere fortiſſimus Athleta poterat; Præſules, Principes, Monarchas ſu- premos: impetitos verbo & vulne- ratos etiam, non tantùm impiorum poſtremos, verùm ipſos ante omnia Impietatis Protectores ac Patronos; nec impetitos, aut vulneratos tan- tuùm; ſed lethalibus omnino plagis confixes, quod Miſeram Eccleſiam! ſi 192 quod unquam fuit ſæculum, quo parùm ab interitu abeſſe illa videri potuit, illud profectò fuit, quod tum agebatur. Omnis propemo- dum tum orbis Chriſtianus, ſummo ſuo Paſtori, viro licet ſanctiſſimo, ac ſapientiſſimo, Gregorio VII. per- duellis, non aliud aſpirabat, quàm ut plane exlex viveret. Decreta Conciliorum, Pontificum Canones, Præſulum fulmina penitus eviluerant. Beneficia Eccleſiaſtica, Principum profanorum arbitrio ſubjecta, ab his venalia proponebantur plus danti. Perverſi attollebantur, jace- bant boni. Cælibatus explodeba- tur ùt virtus relinquenda mentibus corporeæ concretionis expertibus; ſacra aſceteria mutata in otioſorum conventicula, templa in compita; Vir- ginum Parthenones in luppanaria: Sacerdotes non jam, ut nonnun- quam, concubinarii, ſed ſponſi, ſine freno ab altari ad thalamos, à tha- lamis ad altaria tranſibant. Con- gregatæ locis pluribus Pſeudo-Syno- di, ubi ab Epiſcopis, Primatibus, Patriarchis proſcriptus fidelium cœtu ſupremus Chriſti Vicarius, digna- tione, & loco motus. Electus ad ejus probrum homo ſceleratus, digni- tate quidem Archiepiſcopus, dome- ſticis tamen agitatus furiis, perjurus, ſanguinolentus, & armata manu Idoli inſtar Vaticana in ſede collocatus. Pontifex verus inter ſacrificandum, nocte ipsâ nato Chriſto ſacrà, ab- ſtractus in vincula, & in carceris longam noctem conjectus: paſſim PANEGYRICUS DECIMUS QAARTUS, Rerumpublicarum mutationes, cæ⸗= des, ſtrages, rapinæ, direptiones, interitus: ſic ut cum Eccleſia tum eſfet per totum orbem (ſic deplora- bat, qui erat pars calamitatis non ultima) conculcata, confuſa, & in In lit. Gre- diverſas partes diſciſſa; videbatur jam gor. VII. illi, ut navi jam laceræ, non niſi naufragium ſupereſſe. Et tamen tot inter aſſultus ſervavit i cam Gregorius VII. qui hoſten os per- territos, profligatò non ſemel ſibi ſupplices aſpexit; tam fatalis fuit omnibus fortiſſima ejus dextra, quâà ſunt percuſſi. Sed quæ hæc ejus dextra? quæ? Nemo ambigat, Anſelmus fuit: lyſe Gregorio fuit (loquentem auditis Baronium, tantz ſcriptorem fidei) ipſe Gregorio fuit in omnibus manus dextra. Cogita- te jam, quantum laborandum, quan- tum ſudandum fuerit Anſelmo, cui communis cum Gregorio cauſa. Si uno tantùm in conflictu, ex tam multis, adfuiſſet Gregorio Anſel- mus, parùm tamen illi quietis fuiſſet conceſſum; ſed multus labor, mul- tæ calamitates exantlandæae. Quid igitur factum dicemus, dum non in uno tantum, ſed tam multis, imò omnibus, nunquam illi defuit? omnibus inquam, publicis, priva- tis, fortunatis, adverſis, in foro, in campo, in ſynodis, in ſcholis, in omnibus. Maximus utique eorum eſt numerus, qui in Aulam admiſſi, ipſi quoque Principis ſui dextra eſſe percuperent: ſed quibus in functio- nibus? in ſignandis libellis ſuppli- cibus, gel erit: non elt vertinun lo ſeculo, el loiptum eſt, Po⸗ ſebem betenlun ſnile Mrthide Hxc kuit Anmon N mundo demo guodd obſtate an jem poſet, non hon copgnetum 1. pu ſele adhensis ſumm, iuratumm & en Cregorij: co⸗ Podrit in ciem jeumn horzcem m. tn tnqum non iinos exercitus ſs ggell el, legtt ceeilt, irCooties cum C Br ine: Rorn, guun m rbus Malide 1 Odnan hiie n me e e Matbilge Aanen ver le, in e 1 4 Aamen lervarit a i hoſte 77 loe ae non ſene elt; tam fatlt ſims eits gert, Ee ur iuc Nemo Ambigt, he rtzonio fiit Buoninm, tnte e Grezond fit denmi. (Cogtt⸗ lborandum quan. etit Aplelno, oui tegorio culn. A ondidu, ex him Gtegorio Anlel enili guieis itet multus abon l⸗ Ertlande. Qil cemls, Cumn non led tm mllis, Gcram Uli efutt 1, Poblies, hiur. Aelſs, in an lis, in hoſß / DE S. ANSELMO EPISCOPO ELUCENSI. 123 cibus, in muneribus acceptandis, in proventibus adminiſtrandis. Non autem in ſubeundis graviſſimis dif- criminibus. Hoc non facit, niſi il- le, qui ſtat cum Principibus populi, ſed nullo ſuo privato emolumento, ſed tantùm, ut tanto majoribus in- crementis, majori vigore promo- veat Juſtitias Domini. Sed erit, qui opponat. An non eſt veriſſimum, turbatiſſimo il- lo ſæculo, quale paulò ante de- ſcriptum eſt, Pontificem, & ejus ſedem defenſam, fſuſtentatamque ftuiſſe à Mathilde Principe fæmina? Hæc fuit Amazon illa IESU, quæz, ut mundo demonſtraret, nihil efe, quod obſtare, aut morari ejus amo- rem poſſet, non ſexũus infirmitatem, non cognatum ſanguinem, armavit ipſa ſeſe adversus Regem cognatum ſuum, juratum & implacabilem ho- ſtem Gregorij: conſcripſit militem, produxit in aciem legiones, & fer- reum thoracem mollis fæmina, in- duta tanquam nova Debbora for- tiſſimos exercitus duxit, perduel- les aggreſſa eſt, eorum impetus Kegit, cecidit, disjecit, toties vi- Grix, quoties cum hoſte congreſſa. Quo igitur jure alteri adſcribetur gloria, quàm tam præclaris facino- ribus Mathildis ſibi comparavit? Quodnam huic argumento reſpon- ſfum à me expectatis AA. An, quod de Mathilde, magn4 illà femina di- Cum eſt, à vero abludere? veriſ- ſima attuliſtis, non nego; ſolùm doleo, in ea laudanda tam fuiſſe R. P. Segneri Panegyr. parcos. Cur enim, quod ſummo jure poteratis, non adjunxiſtis; quòd cùm illa toti feré dominare- tur Italiæ, non ob aliud opes æſti- mavit, aut amavit ſuas, niſi ut fa- crificaret eas in obſequium Vatica- ni? An enim ſoli vos ignoratis, præ- clara dona, quibus ſedem Apoſto- licam ornavit, non tantum nume- ratum aurum offerendo; ſed arces, ſed urbes, ſed Provincias totas, do- nec denique Sandtam ſedem, tabulis læpius repetitis „ ſeriberet ex aſſe hæredem? debebatis addere, Catho- licos, & fanctæ Fidei devotos om- nes apud ipſam contra vim & do- los hoſtium afylum reperiſſe: ad illam, t Matrem communem con- fugiſſe Præſules in exilium pulſos, Monachos ſuis monaſterüs ejectos, inopes omni alio auxilio deſtitutos, populos omnibus ſpoliatos: & li- cet tam muhti eſſent, nunquam ta- men non ſinsgulos ſingulari chari- tate ab ea adjutos. Præcones timi- diſſmi: Scio enimverò, quàm præ- clare de illa mereamini, dum tace- tis, quòd illa, quo reduceret erran- tes ad ſemitam, nullas artes præter- miferit, quas non tentaret: voca- bat, ſuadebat, rogabat, occupabat favoribus, donabat Clientelas, atque ita faciebat palàm, quàm invita fer- rum ſtringeret contra protervos, dum ad eos recuperandos auro tam munifice utebatur. Si hæc vobis mi- nits perſpecta erant, cur ſaktem me- miniſſe non eſtis dignati, quomodo illa, in tot curas ac negotia diſtra- cGta, ſui tamen curam haudqua- Bb quam 7 7y4 PANEGYRICUS DECIMUS Q⁴“RkTVUS, quam neglexerit, non minore ſoli- citudine ſaluti invigilârit propriæ, & profectui in virtutibus, nunc corpus ſpontaneis cruciatibus affli- gendo, nunc animum intra ſe re- vocando; ita ut tandem rarà felici- tate Martiales inter lauros etiam Li- lia florere faceret, quæ tandem illæ- ſa ſepulchro, ſponſa quidem & Vi- dua, ſed ſemper Virgo inferret. Hæc atque his plura adjungere poteratis ad Mathildis gloriam amplifican- dam. Quid tamen his efficeretis? An enim hoc aliud eſt, quàm An- ſelmi laudibus ingens auctarium ad- dere? pro Anſelmo perorare, iisque omnibus, quæ ſuprà à me ad Anſel- mi gloriam commemorata ſunt, no- vum & grave authoritatis pondus addere? Ita prorſus eſt; nobilis ali- qua Anima, qualis Mathildis fuit, imò, ut loquar caſtigatius, qualis eſt, gaudet maximopere in ſuæ fe- licitatis æternæ ſede, ſi hic ego profi- tear, palimque omnibus faciam, Anſelmum fuiſſe illum conſi- lij Angelum, qͤui illi in negotiis tam diverſis adfuerit, manuduxerit, paterna educatione, opportunis mo- nitis, magis ſemper ipſam in pro- penſiſſimo erga Chriſti Eccleſiam ſtu- dio affectůque ſtabiliverit. Judicet proinde quilibet, an idcirco præ- claris ejus pro Eccleſia operibus aliquid pretij decreſcere debeat? Imò ego, AA. cenſerem, quòd quicun- que demum meritis laudibus extol- lunt Mathildis pietatem in Superos, Munificentiam, fidem, fervorem, puritatem, proponere ſibi deberent imitandum veterum Athenienſium exemplum; qui nunquam ſacrifica- bant Theſeo, novo ſuo DEO, niſi priùs etiam ſacrificâſſent ſapienti illi Connidæ, qui ejus Juventutem ſa- pientiſſimis & attentiſſimis monitis & inſtitutis formaverat. Jam Alexander Pontifex, Maz thildis, cum tenera adhuc ætate ea eſſet, curam Anſelmo commilerat (Florentinus in vita S§. Matbildis) Nec eam ipfe deſtituit, niſi cum intra Coœnobii ſepta, mundi turbas exoſus, ſeſe recepit. Subinde au- tem avulſus à religioſæ quietis ſilen- tio, Gregorii Pontificis imperio etiam ad Mathildem ſuis conſiliis juvandam reverſus eſt; nec ante ab ea deinceps abſceſſit, quàm tria fer- me poſt luſtra terras has, in cæli patriam avocatus, relinqueret. Fe- rebant ægerrime mali omnes, ta- lem nobili fæminæ cuſtodem datum, & luporum inſtar, ululando, fre- mendòôque nihil agebant ſtudioſiùs, quâm ut ab cjus latere inviſum ho- minem abigerent. Tanto autem ardentius cupiebant boni omnes, ut illi eſſet quàm viciniſſimus; cùm eos non lateret, perinde eſſe, Anſel- mum à²à Mathilde abſtrahere, quàm à Paradyſi cuſtodia removere ſuum Cherubinum; aut potiùs, navi tol- lere ſuum Nauclerum, viti ulmum, aut ſoli Angelum motorem. O fe- in Actis 5. licem illam (ſic exclamavit Author Anſel. oit. ille majori fſide, quàm ſtyli ele- gantiâ, cui debemus pleraque, quæ ex Aplelmmum ²1 doeibus feligilo⸗ erturbatio, An Aum ung M zum eis lartbet nochſbus Prope bat, ut in illo . ludendom conſu in ohlolutionide god Pus elt & guotiez le i victoriam ioſi p⸗ te Auano Hen- pemocum Longol limi chilnate P WNN is Matbi cligte ingenti llimn hon deje⸗ in obit Pe, gude dobore i denne om, & igni unt keſiiationere Ontifcis en Perti Picee belun non aün miitun ſuns eſſet cogete 0 Dimammmnmn winbus ibei⸗ non tomult tim etem lcebit 1 antem Us ſbi geh Alei⸗ d urentuen ſ. nüiins it lcng monit at. t Poniile . Mr ahue etlte e InO commileta 4& Malilt, tuſt, nili cln , mondi turbe . Lbinde 0. lr guietis ſlen⸗ hnnccß impeni⸗ n luis condlis eſtz nec mte 2 i, guim tiae 18 hzs, in czli telingueret. le. ali omnes, ta- cuſtogem darum „ ulolndo, le tbant ſtudioſius tete inrilum ho Tunto alten boni ommnes, u iniſlimms;, Cln ende ell Anle⸗ Zoltrahete, guin temorele iur potiis, nuyltor. 1 m, Wünlmm, n, ſ DE S. ANSELMO EPISCOPO LUCENSI. 19 5 ex illius ætatis monumentis in me- dium allata ſunt) O felicem illam, cui tam providus ſemper aſſidebat Pa- dagogus, non tanquam homo quilibet, ſed ut magni cenſilii Angelus. IIla poteſtatem exercebat, ille regebat; illa praceptum dedit, ille confilium; ex- cellebat tamen ille in omnibus. Hinc Anlelmum à Mathilde non ex la- boribus fatigatio, non ex adverſis perturbatio, aut ex diurnitate toœ- dium unqua m avulſit. Nec tan- tuùm ejus hærebat lateri, quando noctibus prope ſingulis permitte- bat, ut in illo ſilentio ad Deum laudandum conſurgeret, ſed etiam in confſultationibus, in Judiciis, imò quod plus eſt, etiam in prælijs: & quoties ille in his, ſua manu, victoriam ipſi peperit? Impellen- te aliquando Henrico, omnes pro- pemodum Longobardiæz populi in- fami ſchiſmate à Pontificijs partibus avulſi armis Matbildem petierant: coactisque ingentibus copiis ſuo illam throno dejicere moliebantur; in dubiâ ſpe, quòd tanti exercitus robore ſus deque miſcere poſſent omnia, & igni ferrôque vaſtare, tanta feſtinatione res agebatur, ut, qui Pontificiis ex partibus ſtabant, pro- videre bellum non potuerint. Unde eùm militum ſatis ad manum non eſſet, cogere oportuit quamlibet parvam manum, conflatam ex ho- minibus turbatis, meticuloſis, & ſi non tumultuantem, certe tumultua- riam. Quem igitur, DEUS bone! aggerem licebit opponere aquis tam alté reſtagnantibus, ut campis jam undique inundatis ſtragem for- midandam minitarentur? Quem ag- gerem, quem obicem? vultis ſcire quem? non alium, quâm preces Anſelmi. Vix enim modicis illis ſummo Pontifici fidorum copiolis bene precatus Anſelmus fuerat, cum illæ neſcio, quem cœlo vigorem ſibi infundi ſentientes, in totidem Leo- nes abliſſe videbantur: nec aliter ingentes illas hoſtium copias aggreſſi ſunt, quàm denſum lepuſculorum, aut cuniculorum gregem; ceperunt Duces exercitůs, cum nobiliſſimis quibusque, qui pro partibus ſta- bant, reliquis aut in fugam actis, aut incredibili ſtrage profligatis, cæsisque, ſic ut in magnis cadave- rum acervis, tria duntaxat e par- vâ illa ſuorum manu numerarent: & fortaſſis tres iſti es causàâ deſi- derati funt, ne non tam homines, quàm Cœlitum cohortes pro cau- ſa Catholica pugniſſe videri poſſent. Et verò fuit hæc potiſſimum cla- des, quâ Schifmaticorum res & ſpes protritæz ſunt. Ab ea enim indies illi viribus deficere, amiſsa- que & æſtimatione, &, quod con- fequens erat, ſequacium numero, redire ſenſim ad officium, & ve- rum Paſtorem ſuum, Pontificem Maximum. Atque hâc causâ pro- bo quidem, ut in omni re præ- claré geſtâ ſuus ſtet & tribuatur Mathildi honor; non tamen turpi oblivione deleatur, quod Anſelmo debetur. Certum eſt, Gregorium, Bbz cuùm 1y E PANEGYRICUS DECIMUS QνARTVUsS, cùm videret ingentem eorum nu- merum, qui tanquam oves reſipiſ- 4 P centes ſponte revertebantur ad ovi- le, eorum admittendorum curam Anſelmo commiſiſſe, eâque occa- caſione, conceſsâ ipfſi inſolita po- teſtate, ſummum per totam Lon- gobardiam Legatum juſſiſſe. Nollem tamen exiſtimaretis, hac tam ſpeciosàâ nomenclaturà quid- quam Anſelmo, quàm novum la- borum cumulum, & onus acceſſiſſe. Nullius facundia humana ſatis expli- cet, quàm multi illum ſubinde ob- ruerint. Undique, & ab omnibus ad eum recurrebatur, his opem, illis ſolatia, aliis conſilia ab eo re- poſcentibus. In rebus tam ambi- guis, quæ tum plurimorum animos inquietabant, commune ille erat ora- culum, quod reſponſa nulla non die, ſed non ſuâ obſcuritate incer- ta, dabat. Cùm totà fere tunc Longobardia Epiſcopus nullus, ſal- tem qui Schiſmaticorum partibus implicitus non eſſet, reperiretur, omnium vices uni ipſi ſupplendæ incumbebant; ipſe viſere Eccleſias, ipfſe ſacris operari, ipſe ſacro Chriſ- mate inungere, ille Sacerdotio, aliis- que Eccleſiæ miniſterijs initiare; for- mare lapſos Cleri mores, Collegia Canonicorum ſupplere, ſacrarum Familiarum cœnobia, rem arduam, ad veteris Diſciplinæz normam re- vocare. Inde creber etiam pro ſa- ero ſuggeſto apparere, in oppidis, urbibus, campis: neg unquam eſſe difficilis in admittendis ad alloqui- um, qui de negotiis acturi vene- rant; quo ſine mortua jacet guber- nandi ars: ubi enim aditus ad Prin- cipes, & primos eorum admini- ſtros non patet, tota regendi ratio horrida, & ingrata, quin & mor- tuæ propior eſt. Admittebat au- tem hos publicè, privatim alios, & quo vox ejus non pertinebat, eò epiſtolarum beneficio porrigebat operam, quibus exarandis quietas à turbis alloquiorum horas dabat, quas alii ejus Miniſtri neceſſariæ quieti indulgebant. Sed, per DEUMI an nihil ergo ille feſſo ſuo corpori laxamenti, nihil animo remiſſionis permittebat? Ne, quæſo, Audito- res, ne vobis curæ ſit hoc ex me quærere; ſi enim reſpondere me coëgeritis, ea mihi dicenda erunt, quæ vos pudore ſuffundant. Con- tinuus vitæ ejus tenor fuit, quem vobis narrabo; vero quidem non ſimilis, ſed non ideo minùs verus. Nunquam ille concedebat cubitum in lecto, niſi quàm rariſſime, & cuùm hoc quietis genus ab eo extor- ſit neceſſitas, aut fractæ valetudi- nis, aut ſumma naturæ fatiſcentis importunitas. Nox illi tota abibat aut inter legendum, aut pfallen- dum, aut ſcribendum: & quando jam reſiſtere ſomno porrò non po- terat, cedebat quidem, aut rectiùs dicendo, ſimulabat ſe cedere, ſed tempore quàm breviſſimo, quietis nonnihil & ſomni capiens inſiſtens pedibus, & ſcamno, aut parieti in- nixus ; 55 m n cum At . wehtg e⸗ 9, bonec excu ſbi gbien n ſim moleſti nr la, Oblectatones bones, vocbul in zuridus 8 ſqgua id & odiolum berbarum inloicr Alqid ine Ullo hoc reneni nſtar ſam Auum elt,6 putibet Neqpe gutui onni, au⸗ Uini uln interdis ABed bügicamn ne da: Nel in ipſu e a lun) hcut /ahe fintuit: ſtimm no ſtingvendo, Ur generntim Aoomage reltuni Pori lo deduit cellitnte compul corpore, anxius io hecie amor Tet. Hö, quant Klium Mleriqne, egue Cecepto vetu igte il une ſtm Auſum Ommnis cogiti⸗ edent, fii me! lincham enimn ,pientis 8 rugr icle iſe Duacn non conpe .R a end d ita, quin & mor. Admittedrt Priratim aos n pertinebat, eh eſcio porigebt exarandis guien um borns Cnbet iniſti nereſlir del pethe ello ſao corpori mimo kemiſſionis gurlo⸗ Audito⸗ te ſit hoc en me n teſpondere ne ini icende erunt, Uffundant. Con- enot kuit, quem veto Juidem non ideo minins verus. ncedebꝛt cuditon ten rarilime, geig ſbeo ell . t hade viltuc. natutz liſcentit Nor ili tonn Pibe lum, unt Pülen adum: unt mo ponto non v⸗ nizxus; aut cùm molliſſimè habere corpus volebat/ procumbens in ge- nua; donec excuſio ſomno fſatis ſibi quieviſſe videbatur, ſi mole- ſtiam moleſtiâ mutàâſſet. Commo- da, oblectationes, delitiæ, recrea- tiones, vocabula erant, quæ ejus in auribus, ſiqua alia, barbarum quid & odioſum ſonabant. Cùm herbarum inſipidarum, & fructuum aliquid, ſine ullo condimento (nam hoc veneni inſtar fugiebat) in men- ſam illatum eſt, opipare ſe vixiſſe putabat. Neque ſolùm arenti ſuo gutturi omni, quantumvis modici, vini uſu interdixerat ,„ ſed ipſam adeò frigidam non ſine metu bibe- bat: vel in ipſa aqua (Hiſtorici ver- ba ſunt) fcut ſape lexutus eſt, laqueum timuit; ſitim non explendo aut re- ſtringuendo. Et generatim loquendo, quan- docunque vel tantillum indulgere cor- pori ſuo debuit, vel ultimâ ne- ceſſitate compulſus, trepidabat toto corpore, anxius, ne tali neceſſita- tis ſpecie amor proprius ſibi illude ret. Prô, quantum hic habent mor- talium plerique, cujus eos pudeat, séque & deceptos & ignorantes fa- teantur! Agite, ubi eſtis, qui omnem hanc vitam luſum reputatis, in qua omnis cogitatio in eo uno verfari debeat, ut vivatis quàm jucundiſſi- me? aſtimaverunt: Attendite, hæc enim ſapientis verba ſunt; aſtima- verunt ludum eſſe vitam noſtram. Nun- quam non conventiculis, convivijs, „ DE S. ANSELMO EPISCOPO LUCENSI. 197 venationibus, amoribus indulgen- dum, & illi, Xerxis exemplo, promittenda præmia, qui novum ſe oblectandi genus excogitaſſet. Itäne luſus Vita? ego illam, AA. militiam eſſe pronuntio: Militis eſt vita hominis ſuper terram. Pugnan- dum, confligendum eſt: aliter, fixum ratumque eſt, ad palmam non per- venitur. Cogitate, quæ pugnæ An- ſelmo pugnandæ tum fuerint, cùm, ùt de eo hiſtoria loquitur, verticem Baron. aue Chriſtiana perfectionis violentus attigit: 1073. & palmam non reportavit, ſed ra- puit: & palmam arripuit ſanctitatis. Nemo ſibi perſuadeat, quòd ſe ipſum identidem vincere modico labore ſtet. Nemo, niſi inexpertus, ita ſentit. Omnes temperamento ni- mis quàm huamano conflati ſumus, omnes luto, omnes carne conſta- mus. Et tamen Anſelmus, exutus hominem, naturæ limites egreſſus videbatur, eämque non perdomuiſſe tantum, ut multi, ſed plane trium- phdaſſe. Non tamen hinc digrediamur; nec enim ego oblitus ſum illius, quod hodie demonſtrandum pro- poſui. Et quo demum loco vitam tam horridam Anſelmus duxit? in Aula? omnino, in Aula. Et incul- candum eſt hoc à me ſæpiùs eorum gratiâ, qui vix inducere in animum poſſunt, ibi etiam teneræ pietati los cum eſſe. Ita in Aula vixit Anſel- mus: Non in antris, & ſolitudini- bus, non inter rupes tantum & præ- B b 2 cipitia 198 cipitia Cluniaci, ſed, repeto, in Au- la, in qua tam frequentes illæ Sire- nes oblectationum, licentiæ, luxũs & vanitatis, quæ ad ſe illum dolo- ſo ſuo cantu pellicere poterant. Fuit sum Principibas Populi, & fecit juſti- tias Domini. O Magne Moyſes, non te pigeat, ſi ad ſpectaculum te evoco, quod tibi quoque, niſi mul- tùm fallar, facile mirum videri poſ- ſit. Quando ex Pharaone audiſti, ut, ſi omnino fixum eſſet, Magno DEO ſacrificare, ſacrificares pro ar- bitrio, ſed intra fines Egypti. Ee, & ſacrißcate in terra bac: reſpondi- ſti confeſtim: Non poteſt ita fieri; non poteſt ita fieri. Si enim, aje- das, viderint .Ægyptii jugulari à no- bis illa animalia, Deôque noſtro ſuis in oculis immolari, quæ ùt Idola ipſi adorant, quomodo tenebunt ſe, quo minuús lapidum grandine nos odruant? & mactaverimus ea, qua colunt Egynij, coram eis, lapidibus nos obrsuent: quid dicis modo? eritne invenire aliquem, qui hoc audeat? erit omnino, erit. En An- ſelmum, qui ipsâ adeò in Egypto auſus eſt mactare, quod ibi potiſſi- mùm adorabatur. Si eſt, qui lapi- dem in iflum jacere velit, jaciat, ipſius non intereſt. Sacrificat vo- luptates, fſacrificat vitæ licentiam, ſacrificat luxus, ſacrificat quin ipſas minimèê vetitas commoditates: & udi alii tam ſtolide depereunt Aurum, Idolum præ caxteris ſpectabile & commune, ille non dubitat hoc quoque offerre Deo in holocau- PANEGYRICUS DECIMUS QUARTVUS, ſtum, quod idem eſt ac dicere, illius penitus nihil ſibi retinere. Et quis neſcit, AA. quantum ille ſibi re- dituum comparare potuiſſet, in tam diverſis, quæ adminiſtravit, officiis ac negotiis, in obſequiis tam & mo- leſtis, & diuturnis 2 Et tamen ille tam omnium inops vixit, ut ſub mortem ultimæ voluntatis tabulas condere non potuerit; cùm nihil ſupereſſet, de quo difponeret. Of- ferebantur ipſi identidem ingentis pretii munera ab iis, qui ejus ope- ram utilem ſibi credebant ad ali- quem gratiæ locum in Aula incly- tæ ejus Dominæ ac Principis obti- nendum; ille tamen nullum peni- tus acceptavit. Quid autem dixi: In actis cit non acceptavit ? Hæc demum erat occaſio, quâ ille cæteroquin hu- maniſſimus ac mitiſſimus, ad ira- cundiam, imò ferociam movebatur. perinde ac ſi nimis quùm atrocem in- juriam eſſet paſſus; nec ille unquam alicui defuit, niſi qui operam fuam ac favorem venalem exiſtimÜſſet. Sed ita fortaſſis ille ſe gerebat, quòd ſufficeret illa aura, quà in Aula frue- batur; hoc eſt, vento paſcebatur? Ita videri poſſet, ſi adverſa illi de- fuiſſent; ſi calumniis nullis fuiſſet petitus; ſi tam multi de eo non ex- poſtulàſſent, quòd Mathildem ſuis In epiſt. ad fraudibus circumveniret, circumdu- Antipay. ceret pro arbitrio, faſcinaret. Le- gite, quæ poſt ſe reliquit, opera: & invenietis; debuiſſe illum, à quo cæteroquin genio tantopere abhor- rebat, Apologiam pro ſe ſcribere. Nimis N 5 „mper! Nni nonli⸗ vle uten bei m AA,ta, n Tlinitatem ani mi tb emuls donbes Aultent. Aula innocentior umen: qu0 hi Diniell non de⸗ leonibus, ſuin ni lvore pli⸗ (er non 1 ge cau ſpeſmner, in gi mierum Daielem ſgile: eiſhnan Gvod 5Hierongor metvedet, ne, cl non etant, Ofmn Fiores ælncli n Luonit ſeluris zmlineſittat, Ne⸗ Aulelnom etſ in in Eenthenhum dakhmmn, c mummn; W, hus norabatur non ur konore⸗ it ifitiu Douin . Dico utem tias Donini neg Phem i kals oſtitins Kin, . llenit; Cim ir 0 iſoneret. 0 entien ingentt is, qvi ejus ope. credebent 20 4al. m in Aola inch. e bincipis obti⸗ den nullum peni⸗ Qlid men i aakt He demmumm erit crtetoguin hu. itiſimus, ad in. ociim morebetur, quum amocein in- znec ille unguamn gu Operam ſoam lem exiſtiniſet. e le gerebet Kl gt in Aul bue⸗ ento paſcebuiu ( adrerln i ge⸗ mmnüs nulls fuiſet li de eo noner⸗ , 1à Muthigenm ſitbot — — —= — 1 Nimis quàm imperitum morum Au- licorum ſe monſtrat, quisquis putat, poſſe aliquem penetrare in Princi- pum adyta, in intimam eorum fa- miliaritatem admitti, & non alla- trari ab æmulis & invidis, qui præ foribus adſtant. Quis unquam in Aula innocentior fuit Daniele? & tamen, quod nôſtis, facilius fuit Danieli non devorari à famelicis leonibus, quàm nihil ab æmulorum livore pati. Certum eſt, Regem non alià de causâ ſuo ſigillo os ſpeluncæ, in quam volens nolens miſerum Danielem abjecerat, ob- ſignaſſe: obſignavit annulo ſuo, niſi, quod S. Hieronymus obſervavit, quia metuebat, ne, cui beſtiæ nocituræ non erant, omnibus beſtiis imma- niores æmuli nocerent. Qui de Leonibus ſecurus erat, de bominibus pertimeſcebat. Nemo proin dixerit, Anlſelmum, etſi inculpatiſſimum ni- hil à detrahentium linguis paſſum: dicat tamen, contempta hæc ab eo murmura; ut, qui cum Principibus Pepuli morabatur, non ut gloriam, non ut honores aucuparetur, ſed ut Juſtitias Domini faceret. Dico autem conſultd, Juſti- ti«s Domini: neque enim me kugit, plenas iis Aulas, qui varii generis Juſtitias faciant, ſed mere humanas, non Domini. Id agunt certis tem- poribus, ut faciant ſatis apparenti cuidam in DEUM pietati. Atten- dunt diligentiſſime, necubi parti- bus ſuis defuiſſe deprehendantur, DE S. ANSELMO EPISCOPO LUCENSI. 193 diſſimulant, mirantur, applaudunt, & contenti à bonis boni ac juſti æſtimari, rem iplam non curant: perguntque ſe ſatis locupletes exi- ſtimare, quia multa habent credita, etſi falſa & fucata. Non ita, non ita, AA. Anſelmus facere ſolitus eſt: fecit Juſtitias, ita prorſus eſt, ſed Juſtitias Domini, Juſtitias Domin: Non ſatis illi erat, ut iis, qui Po- liticorum hodie nomine veniunt, Religione pro larva, aut pallio uti, aut, ùt Salvianus rem graphicè dixit; ſub Religionis titulo DEUIINM ludere. Seriò ille divinum promovebat ob- ſequium, id præcipuum in Republi- ca commodum ratus: candida in co omnia, omnia ſincera, & cun- Ctis in negotiis rectitudine ſumma adminiſtrans cuncta DEUM unum obtutu magis fixo ſpectabat, quâm Navarchorum quicunque in mediis Oceani fluctibus cynoſuram. Hinc in illo tenerrimus pietatis ſenſus, quem maximis in tumultibus nu- triebat: hinc illa frontis ſerenitas, illa in loquendo ſuavitas, modeſtia in omni actione; hinc multo ma- gis perpetuæ illæ lacrymæ, quæ tam facile, „tamque large manabant, quibuſque inter ſacrificandum ma- dens, alter velut Elias, vi timas omnes aſpergebat, Sicque illas ve-3. Reg. c. O me verèis. hementius accendebat. milerabilem! Nunc adverto, quid tandem ſibi velit, nihil penitus ca- pere de ſublimi illo & ecſtatico commercio, quod ſæpe terræ cum cælo intercedit. O ſi iſtud ego Càape⸗ z00 PANEGVYRICUS DECIMUS QUARTUS, caperem, quùàm mira vobis & pul- chra narrarem ad vos ejus commer- cii deſiderio inflammandos! ſed i ego abjectus homuncio ſciam e tam fublimibus? Tu, Anſelme, tu expertus loquere, quid tecum a Gum fuerit illo mané, quo, cùm negotiorum oppreſſus mole tardiuùs aliquando ad litandum accederes, obvium tibi venire vidiſti dilectum tuum ESUM, velut impatientem moræ tantillæ, quâ expe tare opta- sum tuum adventum debebat? Quid agebatur tecum, quando tam for- molos tibi intueri licuit cæli ge- nios, quando ſanctos ſanctaàsque alias? quid, cùm initiando conſue- tis Eccleſiæ ritibus in Divinæ Matris konorem Altare quodpiam, ipſam illam cæli Imperatricem, ſole ſplen- didiorem, cælo deſcendere, inque co Altari magnâ aſſidentem maje- ſtate vidiſti, paratam eo in throno ſupplices ad alloquium admittere? Sed quid me fruſtra fatiso? non ſunt hæc ejusmodi, quæ hominis lingna explicet, ne illius quidem, qui experitur: Arcana verba, qua non licet homini loqui. Quid tamen me impulit, ut etiam hæc talia in- muerem? Ut conſtaret, Anſelmi vir- autem non ab hominibus tantum, ſed ab ipfis adeò Cælitibus, apud quos non currit moneta valoris di- minuti, fuiſſe approbatam. Quam- amn an non hoc manifeſtant me- us prodigia, quæz fuit operatus? Adverto, Aucditores! vos hic ti- moris aliguid præ vobis ferre, ne ego vaſtum hoc in mare ingreſſus exitum tam citd non inveniam. Sed in opportunitate tam præclarâ an deeſſe mihi unquam poterit be- nevolentiæ veſtræ aura ad naviga- tionem quamlibet longinquam? etſi non eſt animus, longiuùs incautè provehi; legam tantum lembo vi- cinum littus. Veniam proin dabit Mathildis, ſi narrare ſuperſedeo, quo- ties illa receperit feſtinatò ab Anſel- mo ſanitatem, quam vix tarde à Medicis ſperare poterat: non licet his immorari. Sed nec in iis cæli donis enarrandis detinere me poſ- ſum, quibus ornatus Anſelmus appa- ruit, quando vel futura prædixit, aut, quod nec Angelis conceſſum eſt, in animorum penetravit arcana, ipſas minutim cogitationes, deſideria, con- ſilia, machinas, decreta intuitus. Cuperem potiùs meminiſſe vim il- lam admirandam, quam aquæ, ad manus abluendas adhibitæ, non id agens, communicabat. Expediam me tamen, dicendo, quòd eam au- ferre furtum non levis noxæ vide- ri potuerit; cum nonnemo eàâ ocu- los lavando cæcitatem abſterſerit; alius bibendo vitam fugientem re- vocârit. Unum hic ego prodigium eminere volo manifeſtum, verum, perpetuum, palpabile; ſed & tanto excellentius. Et quodnam iſtud? Mortuum Anſelmi corpus. An non videtis rem ſtupendam?; Fecit An- ſelmus, quidquid uſpiam potuit, ut boc ſuum corpus deſtrueret: ma- ceravit, afflicit, peſſimis quibus- ꝗue 1lt19, tlam eſlet dum Videatur;, ne carnis pparezt mortis tiumphus tunn in ſtud cotpu lamn itꝛ el⸗ Hi immnits pline c lud alfduis, wigi Gegit ut vivum e ſceleton ellet: tan vincendi, & ma ſtudio imitari ma Unde qui ilum chartis mancrunt iir ſultiltari eitt Aged le iple exten Eernen ambolans lepril agendi en butifinos gvolt no proin mittu 1uo nihil eſt i um: lals erat, Veret. Khulumenben ſ berAlelmum Juu imeri ereen ent korütn eNt r, n . m inntdh Ge An n uun pracl gun potei i aitbe. brimunn 6 uumt eiſt * Ongbls igeant⸗ tantim lembo i. ennam proin iif re ſupelliledggl leſtinato 2b 4Anſe. gam vir targe botetat: non licet dec nec in is cal detinere me pol⸗ s Alelnis pe. lutun prrdiptat, 8 conceſlamn eit, in rayit atcam iplu ones, geſigeria con⸗ Qecreta intuitus memminikle vim il. (quamn 2cor, 4 rWhbite, non i cabnt, Pxpedan ndo, god en an. n leris nole jice⸗ mn nonnemo e ber citatem Zoſterlerit iam Uogjentetn te⸗ licezo odigin nanükeltunm Verult pebiej ſed uun E gvochun 4 loni ofen 36 vpendamn . Ex. 34. 29. DE S. ANSELMO EPISCOPO LUCENSI. que illud modis tractavit: nec tamen, quod volebat, eſt aſſecutus. En il- lud vel ingratiis tantæ ſævitiæ, quàâ habitum eſt, quinque ipſis jam ſæ- culis integrum, quin in illud aliquid tanti temporis dentes potuerint, & illud vel in unguibus, vel in pelle, vel capillis tantillum violare. Ve- rum id quidem eſt, quòd penitus ari- dum videatur; neque aliquid vividæ carnis appareat. Sed ne vobis iſte mortis triumphus videatur, cui tan- tum in iſtud corpus licuerit: nequa- quam ita eſt. Spiritus ipſe Anfſelmi, immitis planê ac ſeverus, laboribus illud aſfiduis, vigiliis, jejuniis, eò re- degit, ut vivum etiamnum tanquam ſceleton eſſet: tam propèe, ſui per- vincendi, & male corpus habendi ſtudio imitari mortem ipſam potuit. Unde qui illum noverant, hæc de eo chartis mandàârunt: Mirabamur om- nes ſubtilitatis ejus exſuperabiles vires. Adedò ſe ipſe extenuârat, adeò exhau- ſerat, ut ambulans cadaver videri poſ- ſet, niſi agendi experrecto vigore ro- buſtiſſimos quoſque ſuperâſſet. Ne- mo proin miretur, ſi in Anſelmo mor- tuo nihil eſt vividum; nihil flori- dum: talis erat, cùm etiamnum vi- Veret. Iſtud tamen perpetuum prodigium, ſi per Anſelmum ſtetiſſet, & ultima ejus imperia executioni mandata fuiſ- ſent, forſitan extra hominum noti- tiam eſſet. Fuit ille ad ultimum mo- mentum uſque Moyſi non abſimilis intra ſplendores maximos de monte redeunti. Ignorabat ipſe ſua merita, R. P. Segneri Panegyr. confluerent. 201 & ſolus non videbat ſplendores, qui aliorum intuentium oculos hebeta- bant. Moriturus proin juſſit ſe con- di in conſueto charorum ſuorum Mo- nachorum monumento, ut ſic in communi omnium cumulo permiſta oſſa ne memoriam quidem Anſelmi relinquerent. Sed beneficium tuum fuit, ſancte Præſul Bonizzo, ne ita male Anlelmus lateret. Tu enim publico in foro ſiſtere juſſiſti eos, qui funebri agmine ibant ad exequen- da Anſelmi imperia, & hæc injuſta demonſtrando perſuaſiſti, non mul- titudini tantum, ſed Præſulibus, Pur- puratis, & Magnatibus cæteris om- nibus, qui magno numero eò con- Huxerant, ad mœſtam eam pompam cohoneſtandam, depoſitum ejuſmo- di pretioſi inſtar theſauri in urna quàm ſplendidiſſima ſervari oporte- re. Sic effectum eſt, ut non tantùm non abſconderetur, ſed aditus ad ip- ſum pateret longe plurimis, paraly- ticis, mutilis, mutis, lepràâ infectis, qui tanquam ad ærarium publicum accederent, proſpecturi ſibi de illo, quod omni mundi auro etſt pretio- ſius, de perfecta inquam ſalute; ſic ut creſcente in dies prodigiorum in- numerabili multitudine, non Man- tuana tantum ê& ditione, ſed inde uſque & Brixienſi, Placentino, Par- menſi, & totius late Ciſalpinæ Gal- liæ agris male affectorum agmina Non ſit tamen, qui exi- ſtimet, ad impetranda ab Anſelmo præclara beneficia neceſſarium ſemper fuiſſe ad ejus tumbam, tanquam do- mum, venire. Sæpius ille beneficâ Cc ſua 202 PANEGYRICVUS DECIMUS QUARTVUS, ſuà virtute obviam ſe tulit peregrinis, qui opem ab eo petituri in viam ſe dederant. Sic experta eſt cœca illa feliciſſma, quæ cùm curriculo im- poni ſe juſſiſſet, ut Veronà huc ac- cederet, vix itineris milliaribus duo- bus confectis, cæpit principio mag- no ſuo ſolatio currum, quo veheba- tur, videre; non diuù pòſt, boves, qui trahebant; mox etiam campos, hoſpitia, arbores, homines, quèò Mantuæx fiebat vicinior, donec ad principem urbis ædem ſacram appul- ſa, ex toto ſe ſanam deprehendit, ipsémque adeò, quod præ cæteris charum erat, Medicum ac Liberato- rem ſuum intueri potuit. De illo ſupplicum agmine quid dicam, quod redux à ſancti Præſtitis ſepulchro, cùm ad flumen perveniſſet, quod vi⸗ am interſecat, navim, qua trajiceret, in oppoſita fluminis ripa conſpexit, nul- los tamen, qui operam commoda- rent, nautas? Jam diù tempus & operam vociferando perdiderant, & feſtinabat ad occaſum dies: ne proin- de nox ſub dio agenda, aut relegen- dum iter eſſet, quem venerati fue- rant ſanctum de genu invocant, opem- que magnà cum fiduciâ implorant. Et en! ſubitò navis illa, animatam crederes, deſertà, ad quam quiel- cebat, ripâ, feſtinat, advolat, ſuàm- que polſcentibus operam addicit, tanto traijcientibus cariorem, quò minùs merçenariam. Sub illud au- tem tempus, quo lupi fame rabidi oras has inquilinis frequentes infe- ſtabant, cujus tandem nomen com- pellatum terrorem illis injecit, & velut compedibus adſtrinxit? an non Anſelmi, Paſtoris utique boni? Anſelme, Anſelme (clamavit anxia Mathildis aliqua, cuùm claro die filio- lam à lIupo ſibi abripi videret) An- ſelme, Anſelme! nec alio opus fuit, ut lupus confeſtim prædam ſibi ex- cidere pateretur. Quid autem? vix citius abjecit prædam, quàm illum pœnitudo ſuæ facilitatis ſubiret, & quamquam tangere eam porrò non auderet, hærebat tamen in veſtigio velut illam defenſurus. Non de- ſpondit animum mulier, ſed quod cœperat nomen identidem compel- lando, greſſum admovet, filiolam recipit, immoto ad tantam auda- ciam lupo: in ſaxum mutatus credi Ppoterat, niſi irrito fremitu & ulula- tu vivum ſe demonſtrâſſet. Vos interim, quid dicitis? ſcio, pauca hæc, quæ ſimplici narratione pro- poſui, prodigia orexin in vobis ex- citàſſe plura ſimilia percipiendi; & ego ad ſerum uſque veſperum paſce- re abunde curioſitatem veſtram poſ- ſem. Sed ſufficiant vobis iſta, quia abunde ſufficiunt ad finem, cujus gratià à me recenſita ſunt. Videtis- ne, quibus Deus argumentis virtuti Anſelmi teſtimonium dederit? Me- ritò igitur dici potuit, quòd fuerit cum Principibus populi inter negotia ad- miniſtrationis, inter pompas & mag- nificentiam, ſed fecerit Juſtitias Do- mini: ea geſſerit, quæ non hominum tantum, qui ſemper & falli poſſunt & fallere, ſed quæ DEl etiam ipfſius judicio quos iui llknen⸗ id men ne quld u guss it Sancus pinaͤrit 7 Penbam, ne mimoꝛ vodis ſelni velrri e 1i d animon Aela conſegvendl he Alin eperim o Iuod vos mimar Iim. Quis enimn, c enit pollit? Dea dod, unt il a Gcumima: Win dello perüngere belt ut pece, fimmi, mnimo co, 10 Opos eſt. An ſum aed Anlein crlo Mähum, 1 tumnis Mön ft Dre odri⸗ io, elt, in e in menrn ſtanlir dn Alerygeile elltinet⸗ s bolkulete s l njecit ilkinit 8 bige boni) Wit ntit nch gie i Ahl itee . ( Ali Opi hit Dredhmn g Un Atem? i mm, guin ilm lalis lubitet, g eim pond non imen In veſtei ng. Non d. blier, ſed go ntidem camel. monet, fliolam d ntam zudz⸗ uum mutatus credli Hemitu & ululr. onſtraſlet. Vos 6) ſio, piuct natratione pro⸗ Vin in vobis ex- percipiendi; & velperum pilce. dtem veſtram pol. t vobis iſta guir fem, cujos a ſunt. Videts⸗ ugumenti Vittuti un Eebert! Me. tuit, udc tni intet negoluin et pomnpis õ que non . . a gr i iͤ, = DE S. ANSELMO EbPISCOPO LUCENSI. 203 judicio juſta eſſent, ſumma fuit, non nego, quam de eo vivente etiam- num conceperant boni omnes, exi- ſtimatio: ſic ut Gregorius VII. uhti- mæ jam proximus lineæ, ſuam illi Tiaram miſerit, & inter quatuor no- minârit, quos Pontificiæ poſt ſe dig- nitati ſuſtinendæ pares judicabat. Ta- men ne quid ulli dubii ſuperſit, quòd quis ſit Sanctus in Aula, aliis quàm hominibus, teſtibus opus eſt. Ne- ceſſe eſt hoc à cælo ipſo tot- linguis affirmari, quot ſunt Prodigia illu- ſtria, quibus tandem malignis ob- ſtruatur os, timidi animentur, tepi- di incaleſcant, sicque tandem palàm fat, nullum eſſe ſolum, in quo ra- dices agere, & Hlorere ſan ctitas non poſſit, ſi modò paratum de cælo rorem vigoremque admittat. PARS SECUND A. Perabam, me Oratione hac mea animos vobis additurum, ut An- ſelmi veſtri exemplo, eniteremi- ni ad Sanctimoniam in ipſa adeò Aula conſequendam. Nunc timeo, ne alia egerim omnia; & pro eo, quòd vos animarem, vos abſterrue- rim. Quis enim, dicetis, eſt, qui huc eniti poſſit? alti nimis, & ſu- pra nos, ſunt iſti apices; nimis cel- ſa cacumina: vix obtutu ad illa & oculo pertingere poſſumus; tantum abeſt ut pede. Non ita, O Chri- ſtiani; animo conſtanti & obfirma- to opus eſt. An non videtis, ip- ſum adeò Anſelmum porrigere de cælo manum, ad vos inter quan- tumvis ardua ſuſtentandos? hunc, præzæ quovis alio, favorem neceſſe eſt, ut in vos inclytus iſte Patronus conferat; non agros œcundare, non rem augere familiarem, ſed animam veſtram ſervare ille debet. Ne dein- de exiſtimetis, tantundem illum à vobis poſtulare, quantum poſtula- vit à ſemetipſo, haud paulò pau- cioribus, meâ quidem opinione, con- tentus erit. lbant olim multi ad Jo- annem, & ſalubri dolore compun- cti ob vitam, quam ducere illum vi- debant in cavernis, quærebant ſoli- citi: Quid faciemus & nos? quid illum dixiſſe putatis? an: Ite, & detractis confeſtim indumentis, hir- ſutis tantum pellibus lumbos cingi- te; humi ſomnum capite; afſueſcite infipidis vos locuſtis paſcere; ſitim extinguite frigida, quam proxima ſordida lacuna dederit. Nihil ho- rum. Milites, ajebat, eſtis? agite, eſtote contenti ſtipendiis veſtris, nemi- ni injuriam feceritis, nec verbo, nec facto, quemquam verberibus malè multando. Vos Publicani, ſtudete humanitati, nec exigite quidquam, quod publica authoritas non ſtatue- rit. Vos Cives, date operam chari- tati, libenter errogate, quibus vos non indigetis. Atque ita ſuaviſſimo prudentiæz temperamento, quod in Cc 2 Viro 204 viro duris aſſueto meritò miremur, ſuum cujuslibet viribus reſpondens onus imponere ſolebat. Non aliter Anſelmum ſe vobiſcum gerere cogi- tate. Ecce ipſum, ecce; videor enim mihi videre illum aperire labia, quibus tantum ſolatii mœſtis olim & afflictis attulit, & ita vos allo qui. O voces amabiles! O voces plenas authoritate! quis illis admirabundus aures non præbeat? Agite, inquit, agite, nobiles filii mei, ponite om- nem metum. Aliud à vobis ego non poſtulo, quàm ut ſic me imitari ſtudeatis, ſicut ego Chriſtum imitari conatus ſum: hmitatores mei eſtote, ſicut & ego Chriſti. An autem glo- riari ego poſſum, quòd ita Chriſtum ſim imitatus, ut etiam aſſequerer? haud ſané: imitatus eum ſum, ali- quam ejus in me ſimilitudinem re- repræſentando. Ita & vos facite, me Patrem veſtri amantiſſimum imitan- do. Si animi tantum non habetis, ut quod magnum ac ſpecioſum eſt in- ter mortales, alto faſtidio nauleetis, conculcetis, peſſundetis; hos ſaltem intra limites vos tenete, ne ambia- tis, vel ingratiis providentiſſimæ illius fortunæ, quæ talia vobis negat. Ad quid tantæ artes, ut loco moveatis veſtros illos in Aula æzmulos? ad quid molitiones tam nefariæx? ad quid fraudes tam excogitatæz? Id vobis curæ ſit, ne virtutes deſint al- tiori gradu dignæ, reliqua Cælo per- mittite. Me vitæ auſteritate aſſequi non poteſtis? vos ſaltem vetitis & impuris voluptatibus abſtinete. Dif- PANEGYRICUS DECIMVUS QUARTUS, ficilis nimis eſt mea à cibis abſtinen- tia? vos laltem crapulis vobis inter- dicite. Labores, quos ego pluri- mos & maximos, DEl maxime & Eccleſiæ causâ, exantlavi, imbecil- litati veſtræ horrori ſunt? vos ſal tem otio non torpete, ignaviſſim4 illa & ſumme noxiâ perſuaſione, vi- tium hoc quidem eſſe, ſed innocens: cuùm re veràâ iſtud ego præ quovis alio detrimentoſum agnoſcam: Mal- tam malitiam docuit otioſitas: Itàne ergo ſinantaur perire ſine fructu præ- claræ illæ dotes, quas ego tam ſoli- cité vobis procurare laboro? illa, in- quam, indoles, ingenium, pruden- tia, corporis valetudo? Quis vos impedit, quò minus iſta ad Divini honoris incrementum impendatis? iſte profectò honor longe vobis præ veſtro curæ eſſe debet: pro hoc ſata- gite, hunc promovete: neque in- ducatis in animum, in Aula locum non eſſe pietati in DEUM, etiam te- nerrimæ; ego certe illam nullo non tempore conſectatus ſum. Sunt hic, ita eſt, illecebræ omnis generis, quæ vos, ſi cauti non eſtis, ad malum pertrahant. Sed vos, exemplo meo, nulla non die fervore ſummo Divi- Eccl. 33. 25. nam opem implorate: hanc in tu- multu & ſtrepitu, hanc in quiete & ſilentio poſcite, & nolite ambigere, quin eam ſitis impetraturi: Audiet vos DEUS veſter. En me quoque paratum ac promptum ad veſtram apud DEUM cauſam agendam, & quantum poſſum precibus meis ad- Quis veſtro eé numero eſt, juvandam. ** 49 0 n01 Uem 6 c mnl nend F e 005 Cbliti pro Numme luc? bibent vin tem Princſpum, Amplas digitis ignamn milefation cur non tandem n elt rterna 1ilis ſciteti, guanti ſnt um Pro untllo b⸗ i6l Mini guelo fuor. O uares meos! beatam Aretla & perl mamn ViI auſte el 1. atetnr bentitucin Ae olulij ili Lorani, O inren ginn. Vt ego! 18 parüces no Juundo videam inſiſtite meis ve tem, & huc pe inr 10 gloriam, iores guid ¹70 Veſtet Anlelmus clts, te palli novert: cdd n umn ſcnnio n Auſteriaten 8. . a le iplin, n 1s numerii le vobis vigerett re⸗ gnuriſſimt Perlonſone . en ledimnoern, ego prr gvori ee lul, Niag: Itine 1, ſine fructe Prr. 38 ego tam ſoi liboto? ilain. enium, prhden. do! Qs vos ls iſn ADivini tumn impendats! t longe vobis pe et: glo hoc ſatr. yete: helle in⸗ in Auls locum EMetamte⸗ e Uam nuloo non lum. Imthi hmnis eni, u ltis, a mun 0,,elenplo ned, oe ſumnd Difi te: banc in tl⸗ nanc in guiere ᷓ , nolie ambieen etratui: 4u We goge nptum 4 r ulm Een Eccl. 51. 35. eſt, quem ego non curem? quem non cognoſcam? cujus ſalutem non perinde ac meam deſiderem? Te- ſtis mihi DEUS eſt, quo animi ſenſu deplorem jacturam non unius e vobis, qui nonnunqu am veri DEl obliti, pro Numine, heu? quàm men- daci? habent vanas ineptias, Amo- rem Principum, auram popularem, amplas divitias! O cæcitatem! O dignam miſeratione- ſtultitiam! Ec- cur non tandem magis vobis cordi eſt æterna ſalus obtinenda? O ſi ſciretis, quanta ſint illa bona, quo- rum pro tantillo bono jacturam faci- tis! Mihi, quæſo! credite, qui illis fruor. O ſuaves labores & conatus meos! O beatam paupertatem! bea- ta adverſa & perſecutiones! beatiſſi- mam vitæ auſteritatem, quæ me æternæ beatitudini parturierunt? Vi- dete oculis veſtrie, quia modicum la- boravi, & inpeni mihi multam re- quiem. Ut ego hujus meæx beatita- tis participes non etiam vos ali- quando videam? Inſiſtite, 6 flilii! inſiſtite meis veſtigiis, longiùs ſal- tem, & huc pertingetis: hàc, hàc itur ad gloriam. En tandem, Au- ditores, quid à vobis moderatiſſimus veſter Anſelmus petat; res planas & faciles, res poſſibiles. Adeò verum eſt, ſi illi habemus fidem, qui uſu noverat: quòd mater omnium virtu- tam diſcretio regnabat in ipſo; ut qui auſteritatem & rigorem, præterquam erga ſe ipſum, nunquam in virtuti- bus numerârit. Nollem autem abs re vobis videretur, quòd eum vo- DE S. ANsSELMO EbPISCOPO LUCENSI. 28 bis ipſum loquentem introduxerim: credebam enim monita ab ejus ore profecta vobis & magis ſuavia, & magis chara, quin & ſalubriora fu- tura. Parte autem alterâ, cùm illum ibi in tumba iſta jacentem conſpice- rem, vivo quàm mortuo ſimiliorem, non poteram judicare, quòd loquen- di facultate deſtitueretur. Ite igitur, ite omnes, proſternite vos circa il- lam tumbam ſenſu animi devotiſſi- mo; rogate ſupplices, ut, quoniam ſuo vos ore inſtituere dignatus eſt, gratiam etiam impetret exequendi, quod docuit. Perpendite tandem aliquando vel obiter, qualis ſit, quam ducitis, vita; & ſi illam inveneritis non ſéôluùm diſſimilem vitæ illius, ſed plane cum illa e diametro pugnan- tem, amaris illam lacrymis deplora- te, & profitemini, vos deinceps vi- cturos aliam. An eo Patrono non ſperatis poſſe evadere ad eximiam ſanctitatem? Non gerit ſe ipſe eo- rum more, qui iter facientibus viam monſtrant, ſed per eam ipfi non ducunt. IIle vobis & dux, & ad- jutor erit. Non ignoratis, quo ille in vos benevolentiæ ſtudio feratur. An enim hæc ipſa Mantua non eſt, in qua ipſe tamdiu vixit? in qua tan- tum illi honorum, tantum obſequio- rum exhibitum eſt? Equidem, cum illum Lucenſes Clerici, perduelles potiùs, quùàm acceptarent leges mori- bus emendandis latas, quas ipſe Pon- tifex Gregorius probârat, urbe ſua pepulerunt, non ideò etiam Mantua ſuis illum portis excluſit. Quid di- Cc 2 co. 209 PANEGYRICUS DECIMVS. WNüIäARTVUS., co, non excluſit? recepit benevolè, amavit, in delitiis habuit, & propè dixiſſem, viventem etiamnum Patro- num & Protectorem adoptavit. Et ille tantæ benevolentiæ non ſemper reſpondeat? Etiamnum hic ſumma in veneratione eſt ſimulacrum illud Deiparæ, coram quo toties proſtra- tus urbis illi incolumitatem commen- davit. O quæ ſuſpiria! O quàm ardentes ſupplicis preces! tantum iſtæ denique effecerunt, ut animam ſta- tuæ darent. Locuta per ipſam eſt Virgo Mater Anſelmo, promisitque eidem, quòd nunquam deſitura eſſet protegere charam hanc ſuam Ur- bem. Judicet jam quilibet, quid fa- cturus ſit Anſelmus pro ipſa in Cælo, ubi tam abſoluta ſuis numeris eſt gra- titudo, ſi tantum in terra præſtitit. Unum nunc ſupereſt, Anſelme ſan- ctiſſime! ut ignoſcas mihi, ſi inferi- or meritis tuis fuit iſta Panegyris: non id certe inde factum, quòd mi- nus tibi devotus ſim. Conatus ſum vel ex reconditiſſimis monumentis eruere, quod de te minus notum el- ſet, ut in omnium veniret notitiam: & etſi non me latet, quàm non ſit magna gloria, quæ inde in te poteſt reſultare, non omiſi tamen impende- re honori tuo, quidquid in me eſt facultatis, quod ſcio, quùàm fit mo- dicum, certus, quòd tantò magis probaturus eſſes donum, quò egen- tior eſt donator. Ita tandem mihi fucceſſerit, ut cunctos inducerem ad pendendum tibi, tributi inſtar, vi- vos affectus geminos, qui præcipuè tibi deberi videntur, Admirationis, &W Amoris; quoniam non ita facile eſt impetrare eam, quam tu præ aliis omnibus exoptares, Imitatio- nem &c. MIRA- AAT Neiet. I Alnne natun tu . hr, mun. E io, guun tne⸗ öd untd g Ohom, qud egen ta tindem mihi ſ indocerem d tibuti inſtar, v. 0d gui precipue ur, Adminttionis, am non ita kacile Juam tu præ lis Ares, Initatio⸗ , DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. APOSrN. 207 e Ar iß ih it iy Er ei Er e i ir iy Ab g 8s ,t reie r i 36 MIRA BILIA NON AMPLIuS MIRANDA. PANEGYRICUS In honorem JANCZI FK ANCILSNCT XAIVERII Societ. ZESV Indiarum Apoſtoli dLibtus MEDIOLAXNNI. Allepa manum tuam ſuper gentes alienas, viedeant potentiam tuam. Inno- va ſigna, & immuta Mirabilia; gloriſica manum, & brachium dex- rerum. Eccleſ. 36. [Ulla vis ac virtus hebe- ſolitum lumen, motum cæli orbi- ti mortalium intelli- bus, ventis volatum, aquis curſum, gentiæ nullis definitam limitibus DEl magni- tudinem clarius mani- feſtat, quàâm illa, quàâ ipſe pollet, Mirabilia patrandi facultas. Quam- diu ille attendendo ad leges, quas initio velut ad buccinæ ſonitum Na- turæ promulgavit, diſtribuit ſtellis — calorem igni; pauci illum admiran- tur, multi non cognoſcunt, aliqui etiam dubitant, an ullus uſpiam Deus ſit. At quando nullâ habitâ iſtarum legum ratione eorum operum ali- quod in Mundo operatur, quæ non quia majora ſunt, ſed quia inſolita, Mirabilium, ſeu Miraculorum nomen habent, 208 PANEVYGRICUS DECIMUS QUINTVUS, habent, tunc nemo non oculos at- tollit, & attonitus illam reveretur Di- vinitatem, de qua, velut incredulus, dubitabat. Hinc cùm primò Deus alteri à ſe virtutem contulit operandi Prodigia, jus ſimul contulit appellan- di ſe Deum: ſic Moyſi dixit: Ecce conſtitui te Deum Pharaonis: tam modico inter ſe intervallo diſtant, Miracula, & Divinitas. Hoc autem ſi ita eſt, quis jam non facilèe aſſequi- tur caulam, ob quam tam rarò DE- UsS virtutem ejuſmodi conferat, quæ confundit hominem cum Deo? Alſ- ſerit profectò S. Paulus, Deum, quan- do etiam homini illam conferre de- cernit, non eſſe ſolitum eam confer- re totam uni; ſed quòd, exempli causâ, uni det virtutem ſanandi mor- bos difficillimos; alteri diſcernendi arcana animorum, tertio loquendi linguis ignotis: atque ita certis tem- poribus partitur potentiam ſuam in- ter homines diverſos, eadem quaſi ſolicità parſimoniâ, quà Sol nulli unquam alteri ſideri, quantumcun- que bene illi cupiat, totam ſuam lu- cem communicat, ſed ſemper eam inter multa dividit. Nihilominus vi- detur mihi, nelcio quomodo, cum inclyto Indiarum Apoſtolo, S. Fran- ciſco Xaverio, hac lege teneri noluiſ- ſe. Si enim diligenter rem perpen- damus, videtur in uno illo conjun- xiſſe, quidquid in aliis ſingulis eſt prodigioſi; & idcirco, conſtituendo illud infatigabile Xaverii brachium, tanquam abſolutum Poôtentiæ ſuæ in- finitæ vicarium, in ejus gratiam, dato velut diplomate, contuliſſe illam nullis definitam limitibus, & am- pliſſimam facultatem, quam in DEO agnovit Eccleſiaſticus, cùm dixit: Alleypa manum tuam ſuper gentes alie- nas, ut vidzat potentiam tuam. Inno- va ſigna, & immuta Mirabilia; glori- fica manam, & brachiam dexterum. Felices igitur vos, qui committere vos voluiſtis patrocinio ſancti DEO tam chari! Næ ego nihil hæſitans promittere vobis poſſum, non de- futuram Xaverio virtutem magnam vobis aſſiſtendi, vôsque adjuvandi; quæ prima eſt dos alicujus Protecto- ris. O virtutem ſummam atque ſu- premam! quis neget potentiſſimum illum hominem, de quo ſine peri- culo aut falſitatis, aut arrogantiæ di- ci poteſt, tot ejus perpetua fuiſſe Prodigia, quot fuerunt ejus opera? Videte igitur, quàm nova lege ve- ſtrà gratiâ teneri velim! Tota hac meà oratione aliud agam nihil; quàm ut vobis narrem ſine ullo artificio to- tam vitæ à Xaverio ductæ ſeriem, ex quo ſe DEO permiſit: ejus initia, ejus progreſſus, ejus finem tantùm non occultum: nec tamen aliud de Xaverio narrabo, quâm Prodigia. Et quid aliud expectatur? Bona igi- tur pace meâ ſeponetis hodie, quàâ cæteroquin audire me ſoletis, non ordinariam benignitatem. Non ego vos hodie benevolos opto, ſed rigi- dos. Attendite ad omnem narra- tionem meam rigore ſummo: no- tate, diſcutite, minutim ſecate, quid- quid dixeco; hoc eſt, quod deſidero. Cur s C Uen 4 honi icel an, ne leceßlt Efmndſco,d 4 promifſs ne geo guiden omnia hoc enn herat meam tatnen, me n nehocſipioß Et Ut Gicam non kcie int enun enn lyls Opetibus xr 0505 f Mündo, niſi nativitas vel denencio, vel n incremento ſit quanto ante tem Franciſcum? Ce bis, guod um Thoma Apoſte wrincns ad p locem commun mnans liorere um ſtituerit, 6o tempce, gun pedenn Aberet, o horien Kie ein mmellet tn hore in ndi Vaticinio e Ahlm mare Hrelſamn pideb Deregre pieten L ſ e Atis tüm à4 n, leyerentj Ventus 1 lenin nattien lentenn, gul commniter⸗ INIO. lnd De go nihil heling voſſum „non de- Firtutem mugnen 6sque Adjuvand 4 Alicujns potecto. ümmam atqbe fu⸗ et potentifſimum de gao ſne peri⸗ ut rogantie i⸗ s Peſpetun kuiſe verunt ejus opera! im noya lege e- velim! Tota hac agamn nibil; gwim e Ullo articio to⸗ 0 ur ſetiemn, e rmidt: ejus nnti, ejns inen tmin ec tamen Aid E quim Pocigir Gu? bom g. poners hocie 4 e me 0heis, niten⸗ u olos opto⸗ 8 e 10 omen/, gore ſuunm amnirn E minnin 00 elt we Cut Cur autem iſtud? Ut agnoſcatis, an bonaà ego fide præſtem, quod factu- rum me recepi, non aliud narrando de Franciſco, quàm Prodigia; an ve- rò promiſſis non ſtem. Non ſpon- deo quidem, quòd narrare velim omnia: hoc enim, fateor, longè ſu- perat meam facultatem: promitto tamen, me non aliud narraturum: at- que hoc ſit propoſiti cursus auſpicium. Et ut dicamus quod res eſt, quis non facile inducet in animum, pro- digioſa eſſe illius hominis opera, qui antequam lucem iſtam aſpiceret, pro- digioſis operibus fuit prænuntiatus? Raròè DEUS promittit hominem Mundo, niſi ejuſmodi ſit, ut ejus nativitas vel ſingulari populorum beneficio, vel magno divini honoris incremento ſit ſecutura. Franciſcum? Certis conſtat authori- bus, quòd jam inde, ex quo S. Thomas Apoſtolus illas luſtravit provincias ad primam illis Evangelij lucem communicandam, loco lſatis à maris litore remoto Crucis ſimula- crum ſtatuerit, & incolis prædixerit, eo tempore, quo mare trunci illius pedem allueret, venturum inde ab Europa hominem, qui in ſua ſucce- dens veſtigia eandem, quam ipſfe, doctrinam eſſet traditurus. Quo tem- pore in Indias appulſus Xaverius eſt, vaticinio eventus reſpondit : jam enim mare, ſenſim ad interriora pro- greſſum, videbatur inſtar alicujus peregrê pietatis causâ profecti, tan- dem delatum ad deſideratum tem- plum, reverenti oſculo libare ejus R. P. degneri Panegyr. DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. APOST. Et tamen, quanto ante tempore Indijs promiſit 202 limen, & voti ſe nexu exfſolvere. Quantus ergo vir ille fuerit, qui adventũs ſui Vatem prænuntium qua- tuordecim totis, & quod excurrit, ante ſeculis talem tantùmque Apoſto- lum habere meruit; & pro præconijs vaticinia tam illuſtria? An non de illo quoque jure pronuntiaſſet S. Maximus: Quis non totà admiratia- ne ſuſcipiat, quem tantum recognoſcit obtinuiſſe à DEO, ut antè ejus merita laudarentur, quàm Mativitas forma eretur? Si autem prodigio promiſſus Indijs fuit Franciſcus, antequam naſ- ceretur, æquum fuit, jam natum & adultum, ilſdem non ſine prodigijs ſervari. Imd ipſa Franciſci vita, ex quo Mundi nugis nuntium remiſit, non fuit, niſi unum perpetuum Pro- digium. Nil dum ille intellexerat quidquam eorum, quæ Ceœlum occultis decretis de eo facere ſtatu- erat. Unde perinde ac ſi vita ſua Mundo: foret non tantum non ne- ceſſaria, ſed noxia, ſic illam à ſancti ſui ardoris principijs perſequi cœpit, ut parum abeſſet, quin illam extin- gueret. Subtrahebat oculis neceſſaria ſomni tempora, animo quietem & intermiſſionem à laboribus, viribus neceſſarium alimentum. Quatuor, quinque, aut etiam aliquando ipſos ſeptem dies auſus eſt tam ſine ullo cibo tranſigere, ut nullius rei causàâ aures dederit implacabilis famis la- tratibus; quos tamen ſi quando au- dire dignatus eſt; non aliud illis, quàm modicum quid panis & fri- gidæ, velut per contemptum, obijcie- bat, non tam ut illos compeſceret, D dJ quàâm — „ PANEGYRICUS DECIMUS QUINTUS. quàm ut irritaret. Laſſis multo labo- re membris pro molli ſtrato nuda humus erat; nec aliud indulgere il- lis Franciſcus voluit, ſic ut afflicta, pro tali à laboribus quiete, novos potiùs labores poſcerent. Nulla non nocte flagris in ſe ſemel, ac ſæpius ad cruorem uſque ſæviebat; & ne quod momentum corpori ſine cru- ciatu eſſet, interdiu aut aculeato cha- lybe pungebat latera, aut hirfſutis rigido crine veſtibus involutus ſpon- taneæ pro Chriſto necis inſtrumenta, aſſuetudine duratus, circumgeſtabat. Nec natura, adhuc robuſta, bis cru- ciatibus ſuccubuit. Cuùm ecce velut indignatus ſibi ipſi Franciſcus, quòd plus ferre ſuum corpus poſſet, quàm animus excogitare tormentorum, no- vum quodpiam genus invenit, quò in ipſo fieret meriſſima veritas, 1 quod fortè in ſancto Zenone legerat Rhetoricàâ auxeſi exaggeratum: In uno corpore tot Martyria viderunt eſſe, quot membra. Suras igitur, coxendices, brachia funiculis robuſtifſimis ita ad- ſtrinxit, ut ipſi cum funiculis nodi in carnis pulpam paulatim penetran- tes vix jam ulla ſui parte extarent, & in unam propé cum carne mal- ſam coaleſcerent. Toleratis aliquam- diu immanibus his doloribus victa tandem atrocitate natura ſuccubuit, & cùm arte nullâ, nullâ chirurgo- rum peritiâ levari malum poſſet, in unius vita hominis Mundi unius ſalus periclitabatur. Quid fieret? Promiſ- ſus Indijs erat Xaverius, ijſldem ſer- vari debuit vel prodigiorum impen- dio. Excidunt igitur nocte unâ, quos diximus, ſponte ſuàâ funiculi, diſpa- tent plagæ, omnis dolor evanelcit; & ut rem paucis; ſubijt tanquam & machina Cœlum, ad extricandos lol- vendöſque nodos, quibus magna quædam Tragœdia involvebatur. Ut tamen Cœlum ſolaretur Fran- ciſci deſideria; quibus ad dura & aſpera perferenda ille anhelabat, ne- ceſſe fuit, ut id in ſe oneris ſuſcipe- ret, ſpectaculis non parum prodigio- ſis identidem pignus aliquod exhi- bendi illorum laborum ac cruciatuum, quorum longam poſſeſſionem non multò pòſt erat conceſſurum. Hinc in futurorum augurium nunc dor- mientis humeris gygantes formida- biles, nunc cruces ponderoſiſſimas inijciebat: in Noſodochio autem Ve- neto, interprete S. Hieronymo, to- tam etiam laborioſiſſimæ navigatio- nis ſeriem explicavit. Spectandum enim illi obijciebat ſeſe ſanctus iſte ſenex tanquam advocatus ejusdem peculiaris; & nunc illi repræſenta- bat in animo, tempeſtatibus agita- tos marium ſinus, nunc rupes in- acceſſas : hic illi monſtrabat urbes incolis refertas, ibi ſolitudines non ermeabiles, & ſuaviter ſubridens: quid fles, ajebat, O Franciſce, quid fles? Vides hos Occeanos, illas-inſu- las, illa deſerta, illas planities, illa juga? omnes illos non diu pòſt traijce- re ; hæc tuismet pedibus emetiri de- bebis, Sume animos. Non deerit quod agas, non quod patiaris. Obi- bis omnes illas regiones ſine viatico, egenus, ignotus. Veſtis unica, uni- cum ſacrarum literarum, unicum pre- B cum N5 lun iii⸗ eleeſn Nen hat on lenel 1c d ingiis d Non ones ungu ſo lllo imorum ſe ile renn e bunt hos in no in Hharumn in Orylam nunc t. gecoctim, prrte dam, Nune lin ge N r el ſnmom caples in lbi te nox venan grinet: nunc in wies, udi conte vies. Tuis hume fum ſlutis tot bunt tibi lell, brachit; pegestn Cnrltione fierl COntentione uride deülens ded tim modica Ei ſiis Alud ile le Peclaculis 3 t ala poce Ali, Anyiie in hig genedet Eenengl inſtu 4 hniall, ie. dt eyanelejt t tungtem . Aiemdos lol. Aida ügne ivolrchun. nnſoluein kin ſbi A in e unhelbat . e Oneris lulehe. Parum prodig,. 6 aligvod erti⸗ nac ancietuum lleſſionem non ceſſorum. Hine fium nune dor⸗ guntes lormice⸗ Ponderoſtüma ochio utem Ve⸗ Hieronyno, 10 ſime navigt 1. Heckengumn lele lanctus iſte ocitns eosdem e Mi reptalente. npellaibes itr. nunc fupes in nontkrabꝛt ubes lolivdines non aviter lebilen: Frmnclce n eans, As ind. Ulas mites, Ondiupoltune⸗ ecibos eweii⸗ zmos. Nort * ins o 4 in iones egione n Ve Mld, . . DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. ApOST. 211 cum Eccleſiaſticarum volumen tota fuppellex erunt in itinere tam longo, ut eo ſpatio totum terrrarum orbem non ſemel ac bis, ſed quater aut quinquies, circumluſtrare poſſes. Non pones unquam pedem in areno- ſo illo littorum ſolo, quin tibi accen- ſæ illæ arenæ pedes adurant: lacera- bunt hos in montium aſcenſu ſaxa, in ſylvarum dumetis ſpinæ. bPræter oryzam nunc toſtam, nunc aquàâ decoctam, præter aquam nunc turbi- dam, nunc falſam, delitias plerum- que alias ne exſpectaveris. Nunc ſomnum capies in rupium concavo, ubi te nox venantem Barbaros op- primet: nunc in Noſodochijs dor- mies, ubi contagioſa lue tactis ſer- vies. Luis humeris incumbet nego- tium ſalutis tot Regnorum. Langue- bunt tibi feſſa, luſtratione ſacràâ, brachia; pedes tam multiplici con- curſatione fatigati, fauces dicendi contentione aridæ, & plus dolorum deſideras? Sed procul abeſt, ut hæc tam modica Franciſci deſiderijs ſint ſatis. Aliud ille in prodigioſis hil- ce spectaculis agebat nihil, quàm ut alta voce per vices repeteret, Amplius, Ampliùs, Amplius. Sæpe in his gemebat, ſæpe ſudabat, & generoſi inſtar Athletæ, fictis liceèt in certaminibus, veram ſuam fortitu- dinem prodebat. Non poterat porrò tanta virtus luctari in ſola umbra: prodeundum erat in aciem, & conflictus me- dios: quia autem cor tam vaſtum Mundus unus capere ultra non po- terat, alius ipſi erat aperiendus. Miſ- ſus eſt in Indias Xaverius, Cœlo mas nifeſtis argumentis probante Miſſio- nem; ibique conleitimn apparuit, quàm multæ in eo uno collectæ eſ- ſent dotes, quæ ſparſæ in aliis erant admirationi. Videamus bonâ4 veſtrâ veniâ omnes ac ſingulas. Non ta- men vos turbet, ſi ſtellarum inſtar, quæ viam in Cœlo componunt la- (Cteam, appareant in unum velut cumulum collectæ, & conſtipatæ; rarò enim magna cum multitudine magna etiam diſtinctio conjuncta fuit. An non autem dotem valde admiran- dam exiſtimatis donum Linguarum, ipſi collatum bono populorum, quos ad Chriſtum adducere debebat, tam inter ſe locis disjunctos, moribus varios, ſuperſtitionibus pugnantes? Adijt ille in ſola India, Japonum Inſulis in cenſum non venientibus, triginta ſaltem provincias linguis inter ſe diſcrepantes: unde cùm omnes paucorum ſpatio annorum humanâ induſtrià addiſcere non poſſet, hac illum ſingulari gratis donavit DEUsS, ut unâ differens, ſibi propriâ & na- tivâ, intelligeretur à populis idioma- tum diverſiſſimorum. Non fuit ta- men hoc donum ita ſingulare, ut non pluribus alijs collatum legamus. Rarius fuit, quòd reſponſo uno ſa- tisfacere Franciſcus potuerit quæſitis plané diverſis. Cùm enim, inter Ja- pones maxime, confluerent ad ipſum Ethnici numero multi, non minus curioſi, quàm docti, ut varia ex eo ad Religionem ſpectantia quærerent, jubebat principio ſingulos propone- re quæſtionem ſuam; ſubinde autem D d 2 reſpon- reſponſione, quam dabat, unicaâ ſol- vebat dubiorum nodos, & animo cujuslibet faciebat ſatis, non minore prodigio, quàm idem manna ap- petitus palati quamlibet inter ſe diſcre- kantes & mulſtiplices, omnes exple- at. Quid autem mirum, vim tan- tam in ejus verbis fuiſſe, cum tan- ta fuerit in ſolis nutibus? Nutibus, incredibile dictu! nutibus ſolis præ- dicavit Chriſtum in Inſula Socotora, cujus idioma ignorabat; nutibus ſolis movit inquilinos, nutibus ſolis ad Chriſtum adduxit; nutibus dein ita in Religionis dogmatibus inſtituit, ut non paucis ſacras undas affundere poſſet. His autem favoribus quis non agnoſcit DE U M apertiſſime adjuvare ac ſuffragari voluiſſe arden- tiſſimo Franciſci deſiderio, quo ille flagrabat, ſuccutrendi tempore bre- viſſimo animabus plurimorum. QCu- pijſſet ipſe, ſi tantum potuiſſet, eſ- ſe totus lingua, totus vox; ſed quia non niſi unam habebat, fecit DEUs, ut hæc multarum inſtar eſſet, & ut muta etiam & expertia vocis mem- bra corporis, fierent in ipſo quo- dammodo, vocalia tantum: ſed elo- quentia, Certum ſaltem eſt, conceſſiſſe DEUM, ad ſatisfaciendum ejus hiſ- ce votis, ut uno eòdemque tempo- re pluribus in locis præſens eſſet, Hinc unus idemque Franciſcus fuit, quem horis ijſdem inter ſe certatim par- tirentur Auditores in Templis pro ſua inſtitutione, ægri in Noſbdochijs pro ſuo ſolatio, milites in acie pro ſua defenſione, naufragi in mari pro 212 PANECGTYRICUS DECIMUS COINTUS, ſuo adjumento: ſi tamen dici poſſunt diviſiſſe inter ſe Franciſcum, quem eodem omnes tempore totum ſibi vendicabant. Fuit hoc prodigium in ipſo tam frequens, ut jam prope prodigioſum eſſe deſineret. Magnæ tamen admirationis caula fuit id, quod jam nunc narrabo. Redibat ille ex Japonia in Indiam, cuùm tem- peſtate non provisâ ejecta eſt navis, quàâ vehebatur, in mare ipſi adeò Luſitanorum audaciæ novum & ig- notum. Summdâ diligentiâ id egerunt nautæ, ut ſcapha, cujus in ejusmodi periculis maximus, & neceſſarius ulſus eſt, ab oneraria non avellere- tur: ſed intempeſta nocte undarum, ventorumque vi, majori ſemper fu- rore debachantium, avulſa tandem à navi, & certam ad pernitiem in altum ejecta eſt. Quindeni eam conſcenderant, interque eos Præfecti navis nepos; qui omnes, jam ex oculis procul abrepti, ut certæ mor- tis victimæ, amariſſimis lacrymis deplorabantur, ſingultibus navigan- tium cum ventorum fremitu atque tumultu, ad horrorem augendum, permiſtis atque confuſis. Tum Fran- ciſcus, Præfecti mœſtiſſimi vicem dolens, ſolari eum orſus, ſancte af- firmavit, poſt trium dierum interval- lum errantem filiam ſua ſponte redi- turam ad Matrem, ſcapham inquam ad onerariam. Quod promiſit, reipſa etiam præſtitit. Sub tertiæ diei fi- nem, cùm reliqui omnes recuperan- dæ unquam ſcaphæ ſpem poſuiſſent, vel fluctuum impetu fractæ, vel irati maris gurgitibus hauſtæ, repente ſpe- culatot amrelſoß montes 1c Vile eccelergre. ſinng tarun Alqui kun⸗ ere: Eeh retui icinio, o hon ſuum nltum . annſin ie im Lupoten, gul uci elblcet, unguum mortßz er 1a mwvimn recepti nes guindecim in dermnt, & nanter nayichlam femonre Cun exclamate o Prins etaum Fuane fühmmmm in chn Arncſen reloo Jligem Pranciſen Giac hoc momt lene Francicne . bre nobi⸗ Qomoco i ſca Ds eſrum reitu ſere udieg eſ, inn n mct emarlan ilter 0 non pottit e Potit, cendo, Rh Ulcu L ieraenian ſue ingai⸗ , in de 4 , uem ore otum ſibj 8 Modigium inute nentt Mge 6 (allt iit arrabo⸗ 74 1. elt tam, cum en. gechi l nuin 1 mare ipſi aden noyum 60 i gentit i egerunl jns in ejusmnocl E& necellaris ia non mellete⸗ 1noe undatum, nioni lempet iu. , wulla tandem 2d pemmiten in Quindeni eam gus eos leleti omnes, jaln ex ti, u certz mot⸗ 1fümis haorms goltbus miinn⸗ um Kemitu age wrem Agenalmn, laſs. Tum Fuur- wceſtiimi Ncen n Otlas, lnbe 1 n Gjerum inelſt; n ſponte tebf⸗ Ccapham inun 4 gonine, dab en . i onez he hen / — — — . etnlih et⸗ NN luulte DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. AbOST. 2132 culator é carcheſio alta voce excla- mat: Miraculum! Miraculum! en Scapham. Cucurrerunt ad eam vo- cem certatim omnes, videruntque naviculam, procellarum, & non uni- us naufkragij victricem, rectiſſimo per transverſos fluctus, aquarumque montes ac valles curlu, audacem accelerare. Jimque proinquanti nau- tarum aliqui funem parabant porri- gere: ſed vetuit Franciſcus, ut va- ticinio, quo ſponte filiam ad matris ſinum redituram prædixerat, even- tus ad amuſſim reſponderet. Quis jam ſtuporem, quis lacrymas, quis gaudia exſplicet, quibus mileri illi, tanquam mortis erepti faucibus, in- tra navim recepti ſunt? jamque om- nes quindecim in onerariam aſcen- derant, & nautarum aliquis vacuam naviculam removebat à navis latere, cùm exclamare omnes, porrigerent prius etiam Franciſco manus, qui etiamnum in ſcapha hæreret. Qualis Franciſcus? reſpondit nauta; noſter quidem Franciſcus nobiſcum in na- vi ad hoc momentum ſemper fuit. Itàne Franciſcus in navi? reponunt illi. Is certe nobiſcum in ſcapha fuit. Quomodo in ſcapha, ſi ille hic no- bis veſtrum reditum ſemper promit- tere auditus eſt? Quomodo in navi, ſi nos illum conſpeximus regentem ac dirigentem curſum noſtrum? Quid multis? aliter contentio componi non potuit, quàm manifeſte agnoſ- cendo, Franciſcum utrorumque com- modo præſentiam ſuam per eos dies utrobique indulſiſſe; quæ res tam nova, taàmque ſtupenda duos Ma- hometi aſſeclas, qui & jipſi in ſca- pha fuerant, induxit ad Chriſti Re- ligionem amplectendam. Anguſtiæ temporis non permittunt, ut alios eiuſdem ſortis eventus non minùs jucundos pluribus enumerem. Inte- rim dum videmus Francilcum, ad plu- res juvandos eodem tempore præſen- tem fuiſſe locis tam diſſitis, facilè utique etiam indcimur, ut credamus, ſcire illum nullo negotio potuiſſe, quæ variis in partibus gererentur. Et verò ubi Franciſcus hac ſuâ notiti4 non fuit? Ad rem hanc affirmandam neceſſe mihi eſſet omnes ſigillatim percurrere prænuntiationes, quibus longe plurimis ille nunc loco, nunc tempore, nunc & tempore & loco remota, velut ea coram intueretur, prænarravit. Quidquid in Luſitania agebat Rex Joannes, quidquid Ro- mæ ſtatuebat Ignatius, id omne eo- dem tempore maniteſtabat ille minu- tim in India, id omne ad amuſſim exequebatur. Dum Malacam perrexit, navim regiam conſcendere noluit, ſed aliam & minùs commodam, & minùs firmam, minuſque rebus necel- ſatiis inſtructam, prædicens, quâ ſorte earum quælibet eſſet uſura; re ipſa firmior ſcopulis illiſa perijt, alte- ra portum optatum ſalva tenuit. Quando naufragio perituræ eſſent, tum multis aliis navibus prædixit, tum tribus maximè; quàâ nimirum in Indias advectus eſt, quæ Cocinum eunti aliquando comes fuit, & quæ in Sancianum eum præceſſit. Sæpius ex eo Navarchi intellexerunt, quas in oras appulſuri eſſont navigia, qui- 3 bus 214 PANEGYRICUS DECIMUS QWINTUS, bus ipſe vehebatur; nec ſemel docuit, quò obvertenda eſſet prora, quando aut noctis caligine ſiderum aſpectus præpediebatur, aut chartas nauticas procellæ excuſſerant. De illis quid dicam, qui eo vaticinante didice- runt aut mortis tempus vicinum, aut ipſam adeò oppetendæ mortis horam ultimam? Omnium loco eſſe pote- rit Petrus ille Vellias, qui in præ- mium opportuniſſimæ eleemoſynæ, quà puellæ cuipiam indigenti ſubve- nit, notitiam tanti æſtimandam acce- pit; unde hic ſanus etiamnum rem inprimis familiarem compoſuit, ani- mi dein rationes cum DEO inijt, no- xarum à Sacerdote veniâ acceptà, re- liquiſque morientium ſacris Myſterijs procuratus, vale ultimum amicis & notis dixit, &, quod mirandum maximè erat, ſecum illos mœſtâ pom- pà ad templum duxit ad ſuas exequias celebrandas, in ſandapila ſe ipſe com- poſuit, manus junxit, oculos clau- ſit, ferali ac nigra opertus ſyntheſi placide exſpiravit, dum interim ſa- crum pro eo funehri ritu canebatur, præſentibus omnibus ſtupore attoni- tis, & amicis inter teneras lacrymas Franciſci vaticinium tam examuſſim impletum recolentibus. Et quam- quam iſthæc hiſtoria omnium inſtar firmamentorum eſſe poſſet, quibus fides adſtrueretur argumento, in quo verſamur; tam illa eſt nova, ad eam diem inaudita, nec unquam in ante- riorum ſeculorum monumentis lecta; non deſunt tamen aliæ complures ſi non quales, certée ſimiles. Siqui- dem Pranciſcus, vulgatâ nomenclatu- râ, Propheta cognominabatur, cùm, quod aliis nonnunquam per interval- la conceditur, ſtabile in ipſo eſſet va- ticinandi donum. Duobus Juveni- bus, quorum prior viventi aliquam- diu adhæſerat, alter extremum de- cumbenti ſervierat, Malacæ prædi- xit, illi quidem mortem felicem, al- teri autem in Sanciano infelicem: at- que ita factum. IIle enim in ſacram aliquam Familiam adoptatus mortem oppetiit apparatiſſimam, alter mu- lierculæ amoribus implicitus globo repenté trajectus eſt. Non ſemel cùm ad populum verba faceret, cœ- ptam abrumpebat orationem, ut ali- cujus animam alibi agentis luctam audientium precibus commenqdaret. Sic in Amboino pro concione dicens commendavit animam Didaci Gilij, moribundi in Tornao: hic viciſſim Joannem Galvanum commendavit non procul Amboino naufragantem: abeſt autem locus alter ab altero mil- liaribus ducentis. Sed his mirabi- lius, quod Malacæ eſt geſtum. Di- cebat hic in templo ad coronam den- ſiſſmam: cùm ecce, dum maximè fervebat oratio, ſubſiſtit inopinatè, velut alteri aures præbiturus. Inde abrupto dictionis filo incipit mira- bili eloquentiâ, fervore inſolito, ver- bis ornatiſſimis deſcribere prælium atrociſſimum duarum claſſium, tan- quam ſi pugnantibus adeſſet. Hæ- rebant attoniti, qui audiebant, ignari quos ea narratio tangeret. Tum ille, pèrinde ac ſi & prælii atrocitas, & partis alterius periculum creſceret, jungere ad pectus manus, copio- ſum tenatque vuli Prorupt: Ficit, nobs E5Ue bo (aſs oln bollie ferie, tolm en⸗ Eirrliſceeſlin, lhorum, magnlitu. Nrle teportite, 4 nibes it precia inplets. Ego⸗ 1 Fiancileum hine m; ipſins enim lepottala eſt. lole Go mimos addicit: eandam, & nare üimnnnunge . Uat inttwuctu, Oungue hoftilum Krocliſime, i 1. uns erbe inſulti Cln iſi nonn SInka, nernes pro meruen, e ven 1e Pladm 8 nüm zinnlt indam, n An mem. 1 i 1. VVeni luee e emennn im ge. Maler – Urtem leſieen 1. no inkelicen . leenim i ſan Goptatus motten mem alter wu. implictus glob . Mon lerel eba heeret, aa. Nationem, Nal. i gents locam 1s commmendaret, 0 concione dicens nam Dideci Clij, na0: hie riciſim n commendait 1o nakrigentem: lter 25 Atero wil⸗ ded bis mirbi⸗ geun Di⸗ N 2ad coronam ler⸗ ce, dum marine oblſti inopinntd, rbitarus, lade lo incipit mit⸗ wore inſolto e⸗ leſcibere Pirin rum cl Bumn,. DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. APOST. 21† ſum oculis imbrem profundere, & ad Cruci affixi Servatoris ſimu- ſacrum verſus, ardenter precari inco- lumitatem & victoriam militi Chri- ſtiano, tum ipſum cum Mauris, tre- centis inde paſſuum millibus, con- fligenti. Tum feſſo ſimilis caput in fuggeſtum reclinavit, nec longa mo- ra, cùum compoſito ad hilaritatem ſe- renatôque vultu, has ipſas in voces prorupit: Vicit, fratres! vicit pro nobis [ESUS: hoc ipſo momento claſis noſtra hoſtilem proſligat. Per- rexitque, totam enarrare rei ſeriem, & prælii ſucceſſum, numerum inter- fectorum, magnitudinem & ſortem prædæ reportatæ, diem reditûs, om- nibus, ut prædicta erant, ordine ad- impletis. Ego tamen non miror Franciſcum hanc providiſſe Victori- am; ipſius enim potiſſimùm operâ reportata eſt. Ipſe Luſitano Præfe- Go animos addidit ad pugnæ aleam ſubeundam, & naves octo non ma- ximas, parumque à neceſſario appa- ratu inſtructas, opponendas viginti quinque hoſtilium navium claſſi in- ſtructiſſimæ, in qua militum, Luſi- tanis ſuperbe inſultantium, plura mil- lia, cum iſti non niſi ducentos tri- ginta, inermes propè ac timidos, nu- merarent. Iile ventos ſecundos, ma- re placidum, victoriam glorioſiſſi- mam vaticinatus, qualis re ipſa ob- tenta eſt, interfectis Maurorum qua- tuor millibus, cuùm Chriſtiani qua- ternos duntaxat deſiderarent. An non res magna eſt, Franciſco adju- tore à tam paucis tam multos ſupe- vari potuiſſe; ampliùs quid & mira- bilius dicam. Francilſco ſoli inermi, non ſeuto, non galeâ, non thoraee munito, tantum animi fuit, ut nu- meroſo Padagarum exercitui prodi- ret obviam, eos increparet; terreret minis, attonaret, in fugam conjice- ret, ſic ut confeſtim tergum abjecto animo & furore verterent, tantum- que exercitús robur ad aliud pro- deſſet nihil, quàm ut inde timidiſfſi- mæ fugæ ignominia creſceret. O Incredibilia unius hominis pro- digia! video equidem tanta illa eſſe, ut laboret credere volentium fides. Sed non deſpondete animos, adhuc majora his audietis. Et cur tanto- pere mirum vobis videtur, homini- bus illum terrori fuiſſe, quem vel ip- ſa Elementa conſternata timuerunt? & quodnam horum eſt, quod ejus nutibus prompte non obtemperârit? an Tellus? at quoties hæc eo juben- te ac prælente repentinis motibus concuſſa eſt? an Ignis? at quoties iſte Franciſci imperio coërcitus, cum jam luculentas in flammas erupiſſet, longiùs progreſſus non eſt? Quan- do Franciſco placuit perduellem Chriſto civitatem Tolum ad merita ſupplicia vocare, quæ ille arma ex Aéëris armamentario in eum finem prompta non habuit? caliginem, fulgura, tonitrua, fulmina, nimbos cinerum & bituminis, grandines in- uſitatas pumicum & ſaxorum ; & perinde ac ſi ſua in manu haberet cla- ves cavernarum infra terram, viſus eſt inde evocare ventorum agmina, quæ turmatim involantia proſterne- rent muros, domos ledibus ſuis evel- lerent, 216 PANEGYRICUS DECIMUS WINTUS,– lerent, & obſtinatis imaginem ulti- mæ Mundi diei repræientarent. Sed præ aliis omnibus promptas ad juſſa undas habuit. Vix enim numerari poteſt, quoties ille ex amaris dulces reddiderit, aut earum furorem miti- gärit, Üt alias inter vices contigit, quando Malacam navigabat, ubi tem- peſtatem ſedavit ſacrorum, quæ ha- bebat, Lipſanorum thecam undis im- mergendo: aliàs cùm ad Moluccas tendebat; quo in itinere fluctus com- peſcuit cruci affixi ſimulacro in un- das immerſo; quòd, cùm vel incu- riâ, vel vorticum impetu excidiſſet, officioſo ſubinde cancri obſequio, ùt nemo neſcit, non opinanti redditum eſt: quem ad id elegit Numinis pro- videntia, ut tanto plus gratiæ novus ille & prodigioſus favor haberet: neque enim à chelis, ſeu forcipibus tam tenacibus reſtituendum, quod perierat, ſed auferendum potiùs qui- libet exiſtimaſſet. Non poſſem ſine veſtra moleſtia narrare omnia, quæ circa undas prodigiosè geſta ſunt. Satis ſit nôſſe, non fuiſſe tunc no- men navigantibus ſalutarius exiſtima- tum, quàm Franciſci. Mercatores in- ter ſe certabant, ut quis ſecum habe- re in navi Franciſcum poſſet, eo co- mite merces ſuas tutas rati. Neque nunc ſolùm inter ſuperos morantem in vota vocant, ſed jam tum viven- tis nomen ſingulari cum ſduciâ com- pellabant, exitu tam ſecundo, ut nonnunquam vix compellatum per calcatas undas ad ſe feſtinantem cer- nerent, id quod ſpeciali quadam ra- tione Joannes Araugius expertus eſt, qui in naufragio tabulam arcte com- plexus, Franciſco ſe commendavit: hic autem eadem mox in tabula aſpe- Ctabilis ſolatus eſt naufragum, ſu- ſtentavit, comitatus eſt, & ipſos quinque dies ac noctes tamdiu non deſtituit, donec denique in Meliapo- ris litore ſalvum atque incolumem exponeret. Quem autem tantopere venti atque procellæ reveriti ſunt, non minùs eundem morbi, ac mors ipſa obſervavit. Ægrorum ab eo ſanitati reſtitutorum tantus fuit nu- merus, ut Malacenſes Epiſcopi, qui Apoſtolicâ authoritate in prodigia ಠFranciſco patrata inquirebant, mul- titudine territi deſiſterent. Et fer- me non ibat vir ſanctus ad ægrotan- tium ædes, ſed ij ad pedes ejusdefn deferebantur: tum autem luſtrali il- los aquâ aſpergens, magno eos nu- mero erigebat in pedes, & expeditos valentesque dimittebat. Hanc ta- men curandi rationem in morbis vul- garibus obſervabat: cum graviori aliquo malo quis urgebatur, tum vir ſanctus id ſpectabat ſolicite, ut ali- quam ſe pervincendi occaſionem nanciſceretur. Oſtendit hoc in Com- morini promontorio, ubi cùm in Mendicum, undique leprâ obſitum, incidiſſet, oſculatus primò eſt homi- nem, tum lavit ulcera, ac ſaniem ab- ſterſit, mox aquâ, quà laverat, epotà, plane perſanavit. Non pauci fue- runt, quos ægritudine preſſos ample- xXu reſtituit incolumitati; quod be- neficium etiam conſecuti ſunt, quos ejus umbra tetigerat. Quin cùm omnium votis & ne- ceſſi⸗ 5 Eudn luin mero Pl ſt n g itenalo ſeim ltalee Elilens, el baculo, vel ltroros. n Tue ſmandi tifd Go demmiſfon wira Operebaln ztatule apud h ſor Wltulae Ainl ſciibge, Pigun mubretere conige ,ltns Handenis relgnilet, gim ſr Naturamm non! 60, led in Ethnici DEUS Kigetes id but? bermitt & inens ig lart Aiquos eo fegto Petent, & uant er & inyeteratur un n, 4 Cundo tertio verdete ln⸗ timen immorati i zgros mita ſeel 4 uppennt, r ded vite keſtit uae lpr vie Ude 44) nos beunt, P⸗ leine onſn eete Vator 11 er v1 eit. Wenr 12 uen n autem uunder ele reyerii lun, morbi, 4c mors Srofum 41 b e m tantus fuit nl⸗ ſelig, tute in procigin inquirebant, mul. iſerent. Et ler- unCtis d egron. ad peles eſosdenn maltem luſtrali il⸗ 8, magno eos ni⸗ dedes, & erpeclſos ſtebat, Hanc ta⸗ nem in morbisrul- 1: Cum gmidti ugedatun tun i bat ſolcite, vtal⸗ cendi occaiionem tencit hocin Com. dio, wdi Clm in t. „ne⸗ geli E Ommmium e ceſſitatibus ſatisfacere unus non poſ- ſet, & numero plurimis, & locorum intervallo ſejunctis, conſueverat, ve- lut alter Eliſæus, pueros mittere, ſuo vel baculo, vel globulis precatoriis inſtructos. Et verò libenter ipfſe hac ſanandi ratione utebatur, ut ſan- Cto demiſſionis ſtudio, quæ DEUS mira operabatur, innocentis potiùs ætatulæ apud DEUM gratiæ, quàm ſux virtuti ac ſanctimoniæ poſſet ad- ſcribere. Flagrum, quo in ſe ani- madvertere conſueverat, cuùm in ma- nibus Firandenſis ſenis, hoſpitis ſui reliquiſſet, quàùm multorum, quæ ſu- pra naturam non in Chriſtianis mo- dò, ſed in Ethnicis quoque, operari DEUS dignatus eſt, inſtrumentum id fuit? Permittebat bonus ſenex, & ingens is favor reputabatur, ut aliquos eo flagto ictus ægri ſibi inffi- gerent, & quantumcunque contu- max & inveteratum jam morbi ma- lum erat, ſecundo, vel, ſi multum, tertio verbere fugabatur. Pudet me tamen immorari narrandis, quæ cir- ca ægros mira fiebant, cùm tam mul- ta ſuppetant, quæ circa defunctos ipſi adeò vitæ reſtitutos dici poſſunt. Quinque ſupra vicenos fuerunt (ni- hil augeo AA.) quinque ſupra vice- nos fuerunt, quos legitimâ teſtium aſſertione conſtat ex mortuis ab eo revocatos. Et horum ille aliquos ex feretro, alios e puteis, iterum ex mari alios; nec nullum ex ipfo adeò ſepulchro evocavit, qui uno tantùm die quatriduano illi ceſſit, quem Ser- vator noſter viventibus iterum ac- cenſuit. R., P. Segneri Panegyr. DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. AbOSTTI. 217 Et hæc, A A. nonnulla funt ex iis Mirabilibus, quæ à Franciſco ſuper- ſtite ſunt patrata. Prodeat nunc A- poſtolus Paulus cum famola illa ſua diviſione prodigioſarum gratiarum, quam monumentis conſignavit: pro- deat, & ſingulas nobis denuo enu- meret. Quænam illæ ſunt? Alii ge- nera linguarum. Non caruit Fran- ciſcus linguarum dono. Ali inter- pretatio ſermonum. Præditus fuit Fran- ciſcus arcanorum animi notitiâ. Alii prophetica. Et tempore & loco re- mota prænarravit Francilcus. Alii operatio virtutum. Non defuit Fran- ciſco in elementa Mundi dominium. Alii gratia ſanitatum. Hac deſtitutus non fuit, qui non morbos tantùm, ſed mortem ipſam nullo loco tutam ſiſtere paſſus eſt. Demus igitur Apoſtolo, veriſſimum eſſe, quòd diviſiones gratiaram ſunt. Hac tamen vice, iſtâ lege ſuà D EUS teneri noluit, ſed in uno ſolo conjunctam exhibere voluit illam potentiam ac vim, quam ceteroquin in multos homines partiri eonſuevit, non ſecus ac mare undarum ſuarum theſauros in multa flumina. Pronum autem eſt, vos judicare, me vel porrò non habere, quod di- cam; vel certe dixiſſe, quæ & nu- mero, & præſtantiâ alia Xaveriana prodigia ſuperent. Ego autem te- ſtor palam, me & minora magni- tudine, & numero pauciora percur- riflte. An magna & illuſtria vobis videntur, quæ recenſui, Mirabilia? videntürne fionora, quæ ipſo ſtre- pitu ad ſe trahant ? videnturne in- Ee com- 215 PANECGYRICUS DECIMUS QWINTUS, comparabilia? Talia quidem mihi non videntur. Date mihi veniam, non ſunt hæc prodigia, quæ in tanto viro præ ceteris ego admirer. Quæ- nam igitur illa ſunt? Quæ ſint quæri- tis? Multo majus prodigium mihi vi- detur, tot inter prodigia tam non obli- viſci hominem modeſtiæ atque de- miſſionis, ut pergat ſeſe abiicere ad ſerviendum cuilibet in miniſteriis ab- jectiſſimis; in navi, ad lavandos in- fimæ hominum feci ſuos pannos ac centones: in Noſodochiis ad ſternen- dum lectum ægris fœtentiſſimis: in hofſpitiis ad gerendam curam equo- rum pro lixis, ac calonibus. Et tamen ipſe erat Apoſtolicus in Indiis Nuntius, cujus quidem dignationis titulum no- tum eſſe aliis non voluit, labores au- tem & moleſtias omnes arrogavit. Quid dicetis? Appellabitis igitur pro- digia, quorum ante catalogum texui, & emenlſum eſſe ſuis pedibus plus quâ⅛m centum millia milliarium; & abluiſſe ſacris undis duodecies centena capitum millia, & dejeciſſe ſuo bra- chio, divinitatis urſurpatæ vindice, quadraginta Idolorum millia prodigi- um non vocabitis? Et tamen hæc tan- ta ac talia brevi decem annorum pe- riodo geſta ſunt. An non videtur vobis illuſtre prodigium, videre ho- minem ex altero Mundo in ea littora delatum, moribus peregrinis, & ad eam diem non viſis, utentem idioma- te inaudito, modo tractandi non uſi- tato; hominem non ſpectabilem opi- bus; cùm etiam quotidianum victum alienæ miſerationi deberet; hominem externo habitu non ſpectabilem, cum centonibus ſe tantum ſuis involveret; hominem natalium ſplendore non conſpicuum; etſi enim Reges quoque in Progenitoribus numerabat, eam ta- men natalium claritudinem vel ipſos familiares ſuos celabat, non minore ſtudio, quàm celebre illud flumen ſu- os fontes: an, inquam, miro mirius non videtur hunc eundem hominem tam ignotum, tam peregrinum, tam novum totos poſt ſe Populos trahere, & ſolà potenti verborum ſuorum ſua- dàâ totas perturbare urbes, ſus deque vertere Regna, ſubiicere ſibi Princi- pum faſtum, inveteratas penitus abro- gare conſuetudines, Majorum impe- ria convellere, nativam extirpare Re- ligionem; horum loco Ritus introdu- cere novos, novam propagare Fidem, novam Legem ſtabilire? & quam, boni ſuperi, Legem? Legem, cui propoſitum eſt corrigere totum Mun- dum in ſuis axiomatibus, Legem quæ ignominiam jactat pro gloria, prò theſauro nuditatem, cruciatus pro ſo- latio, pro potentia imbecillitatem, injurias pro favoribus, pro riſu lacry- mas, ærumnas pro felicitate. Et hanc tamen ipſam Legem ſic ille firmavit in ipſa arce, in ipſo corde barbaræ incre- dqulitatis; Goæ in Metropoli Orientis, Mozambici, Melindæ, in ora Piſca- ria, in Promontorio Commorino, in Cocinenſi Provincia, in Cambaja, in Coromandelo, in Regno Travancori- dis, in Ceilano, in Manapare, in ora Molacenſi, in Nagapatano, in Am- biano, in Inſulis Moluccenſibus, in formidandis Inſulis Mauricis, Saxumæ, Firandi, Suvi, Meaci, Figeni, Bungi. XbI⸗ NS ic ue 101 bbes/ Nle . Negnotuc 1ilellenles, nn enſes iindanaeln ſebumn . & Cama⸗ de lis, ſcut ubin ni ſint, 4 contempletunt Kma, lepocii ſimas, tolenqn Giuturnos henu tes ocitiliin Cunn etamn ampln ie Cocint 0 Seelinis ibi l achmanum, I zumg lwt Codteir docrini altimnan ſas dotrini ade⸗ Gve coronatorun zmimos, ut omne ſis coronis poſt Ees provolretentt undas a Entut; gudrum cum pluibos Re pjentii celebar MManinor, rep fla unds ſitte, Nolllenſt, cm onum Domins, unden on int ermt ömehtee un Pauld Plri uim ilkrale, 1 8 li in V Plend blimt Nam, miro miin eundem hominen Peregrinum, tum Populos teher, Nrum ſuorym ur⸗ Urbes, ſos gege icere ſbi Piinci. t penitus 1bro⸗ Maorum impe- vamn exiirpaute he- dco Nitus inttodu- propigzte kiden, bilire? & qum, m! Legen, ci gere totum Mor⸗ ibus, Legem ne Pro goin, ſd ,(ucati Pr ſo⸗ ia imbeclltaten, bus, Pro in loy⸗ felictate. E nne nbeile ammari in⸗ Nrebalbata incte⸗ Aetropolietd nde, in 01l ler oCommofn a, in Cinbiul ImNo; . Ae, 1† no, , lgipnan j lenis 5§ NOe,, ⸗ . N lsMaun ol⸗ ſead, e. DE S. FBANCISGO XAVERIO IND. APOST. Urbibus, quæ totidem ſunt in Japo- nia Regnorum Metropoles, & in ſuper apud Mealenſes, Arenos, Giaos, Mindanaenſes Populos, in Inſulis Ce- lebum, & Canavarienſium, pluribuſ- que aliis, ſic ut numero fere innume- rabili illi ſint, qui hujus Legis gratiâ contempſerunt Patrimonia locupletiſ- ſima, repudiârunt Nuptias honoratiſ- ſimas, tolerârunt exilia moleitiſſima, diuturnos pertulerunt carceres, mor- tes cruciabiliſſimas exantlarunt. Di- cam etiam ampliùs. Solus Franciſcus ſus ſe doctrinâ oppofuit tribus cele- bratiſſimis ibi locorum Academiis Brachmanum, Imanorum, Bonzio- rum 5 ſuâ doctrinà illas convicit, ſuaâ doctrinâ æſtimationem illis ademit; ſuâ doctrinaâ adeò ſibi devinxit quin- que coronatorum iis in oris Regum animos, ut omnes quinque, ſuperbis ſuis coronis poſitis, ad Franciſci pe- des provolverentur in genua, & ſa- cras ſibi undas affundi demiise preca- rentur; quorum exemplum ſecuti ſunt cum pluribus Reginis ipfſa etiam à⁴ ſa- pienti celebrata Ternatenſis Regis Mauri uxor, tres Regum ſorores, una filia, unus frater, & magnus Princeps Rolalaenſis, cum aliis amplarum di- tionum Dominis. Hæc autem AA. ſi tandem non ſunt prodigia, quænam erunt? Sane ſi recte iſta ponderentur, haud paulò pluris æſtimanda funt, quaàm illa alia: ubi enim illa non niſi ſigna ſunt egregiæ virtutis ac ſancti- moniæ, hæc eandem efficiunt. Ac- cedit, quòd illa nullo hominis impen- Qdio fiunt, hæc autem magno illi ſtant: in his enim impendit ſudores, impen- 219 dit ſanitatem, vitam impendit ipſam. An enim fortaſſis Franciſcus non hæc impendit omnia? Vos, vos diſertos hic velim, ultimi Mundi fines. Quo enim veſtro horrore vidiſtis ſpecta- culum vobis noviſſimum, hoininem fui penitus, ſuorumque commodo- tum oblitum, conſumptum labori- bus, alieno bono toleratis, ipſam adeò ſubire mortem ærumnis accerſi- tam, in littore deſerto, ſine aliis lari- bus, quùm tuguriolo lacero, fine alio lecto, quàm nuda humo; malé de- fenſum, male tra atum, male cura- tum; imò barbaràâ perfidiâ ab ipſis de- ſtitutum, qui magis illi erant obligati: haud aliter ac navi alicui contingere amat, quæ ventorum ac tempeſtatum injuriis, cum quibus diu illi luctan- dum fuit, luxata jam ac laceta, lubin- de in ſabulo ab iis ipſis magna ingrati- tudine deſtituitur, pro quorum lſalute pugnavit, quorumque vitam non minùs ²à maris furore, quàm Mon- ſtrorum voracitate fervavit. Hæc enimvero, hæc ſunt prodigia, quæ pluris ego æſtimo: parùm tamen abeſt, quin me peniteat illa, ſi non enarraâſſe, indicàâſſe ſaltem: nec enim fortaſſis deerit, qui judicet, me non ſtetiſſe promiſſis, nihil niſi prodi- gioſum de Franciſco commemo- randi. Quid autem? An, ſi Prodigiorum nomine non alia accipere volumus, quùàm ad quæ quàm minimum homo de ſuo conferat, complura alia mihi deeſſent, quæ in medium proferrem? Dico quod res eſt: ſingulis enumeran- dis neceſſe foret mutuam mihi à Fran- Ee 2 eiſco 110 PANEGYRICUS DECIMUS QUINTUsS, Eilco præſtari eam ipſam virtutem, cu- jus nonnulli meminére, qui affirmant, etiam ſolis ad occaſum feſtinantis cur- ſum eundem aliquando ſtitiſſe. Quan- to autem plura à morte patrârit, qui qui tam multis in vita inclaruit? ſiqui- dem ita ferme ſapientiſſimo Numini placuit, ut pafcius iſta cum viventi- bus operaretur, ne eoprum ViIrtus ac ſanctimonia nimis aperto diſcrimini exponeretur, dum tanto, mortales etiamnum, honore extolluntur. Si abeſſent alia, an ſolum Franciſci de- mortui corpus non perpetuum quod- dam prodigium eſt? Servatum iſtud fuit à Luſitanis ſex omnino menſium ſpatio in ſandapila, quam undique vi- va calce opplèrant, ut hujus acrimo- niâ, conſumptà omni carne, nuda oſſa facilius ex Sancianoe Malacam de- portari poſſent. Sed nihil illi hac in- duſtriâ profecerunt. In hodiernam uſque diem corpus illud, ſemper vir- gineum, ac omni tabe ac putredine il- iælum ſervatur, tam venuſtum, tam vivido colore tinéctum, ut quisquis in illud obtutum attente defigit, aliud ipfſi non deeſſe putet, quàm vocem; imd ne hanc quidem deeſſe crederet, niſi diutiùs illud fixiuſque contempla- retur. Suo Malacam adventu ſacrum hoc pignus luem tunc graſſantem con- feſtim extinxit. E re deinde exiſti- matum eſt, ſi Goam uſque transpor- taretur. Navis autem, quæ eum in finem prompta ſtabat, tam malè ſarta erat, tam maleé annis, & multo usu Pabita, ut Mercatorum nemo ſuass illi merces credere accederet: ubi tamen certò eſt intelletum, ſervituram il- N . lam ad uſum tam nobilem, certatim omnes currere, ſibi & ſuæ vitæ, aut mercibus, in ea locum, magno etiam pretio, comparare. Nec lua illos pes fefellit. Impacta eſt Navis in itinere in brevia Inſulæ Zeilani; jam- que nec progredi, nec regredi vale- bat. Id proinde, in communi deſpe- ratione, omnilſque alterius auxilii de- fectu, captum conſilii, ut ſacrum pignus palàm in puppi proſtaret. Et ecce! ſcopulus, in quem navis im- pegerat, eo aſpectu quaſi conſterna- tus, magno repenté fragote difiliit, libero navi tranſitu promiſſo; quæ ſubinde ad optatum littus feſiciſſime appulſa, ubi vectores omnes, mer- céſque, & quidquid vehebat, oneris, in terram expoſitum eſt, in omnium oculis repente ſubſidit aquis hauſta; vel quia æquum non erat, eam aliis deinceps uſibus ſervire, vel quia ipſa non habebat, quod ſperaret majus, wel quia Mare (ut aliquibus ludere pacuit) illam rapuit, ut cum cælo contenderet, quod navim aliam, ſu- perbo ſplendore refulgentem, oſten- tat. Utut fuerit: non Chriſtiani tan- tům, & ex Europa in illas oras ad- vecti, fſed Ethnici, ſed Barbari accur- rerunt turmatim ad corpus illud ſacer- rimum honorandum; neque tunc ſo- lum, ſed hodiéque paſſim & hi, & illi, nullo diſcrimine, ventitant ad opem ibi ſuis neceſſitatibus flagitan- dam, precelque fundendas, ad ſu- ſpendenda anathemata, cereos accen- dendos, alendas lampades, timque devotis illum ſtudiis cuncti, etiam à ſacris noſtris alieni, venerantur, ut Tra⸗ ila cmlctbete fun Us n tens Akcie clebtech Aum Pvert. Chmen, Roncts Nofren lelerert ibi n Ur in aio noro, nmodo ſyelit Diibenignitti m um wiess ilired le rirds ſele prin eundem exofnand lis tetis tum pr⸗ Communicztione . ſinon ipod ne nobis eſet fito in Nor ego hie ee ne Dnucd güüden eller Wod goe Circeribus oriir puum blom:! 10 kclts Prrteri lnalall um ſta iin int ſſt l mun hinuan Ctum gorumen zWfnitin⸗ snort älünn Pponie lſihe Nerl nolter ltttor, vele iis eppulla, Alterids aurli de⸗ nlli, ut ſien n Ppiproſtunt l 1 quem navis im. quaſi conſterna. lgore diſi n. Procniſſo; lins bel ſiſu ine es Omnes, mer- 4relebnt, onei⸗ I elt, in Otnniutn dit aguis hauſa; On etat, eim alis ite, vel ui⸗ ſ 1 bernet mnaing, Algabes! ble⸗ Ut, cun Cal Pawim lam, 1- elolgentem, oler⸗ non Chriſtani un in illss oras l. ſed Bubari acal⸗ cori⸗ lad ſacer⸗ ni eque tunc ⸗ palſim 8 X li, le⸗ det itaunt eti katidus 3 BBr mn anrve Travancortis Rex, licèt Mahomethi aſſecla, non dubitàârit magnis ſumpti- bus Templum- ejus honori ædificare. Neque tamen Deo viſum eſt India- rum, tanto montium mariumque tra- Cctu à nobis remotarum, ſnibus cir- cumſcribere Franciſci gloriam. Etiam his in terris difficile dictu eſt, quàm celebrem illum prodigiis reddere vo- luerit. Cùm enim Franciſcus divini honoris proferendi ſtudio Mundum deſeruerit ſibi notum, charumque, ur in alio novo, & oppoſito, ſe quo- dammodo ſepeliret, placuit ſummæ Dei benignitati mutuas velut hono- rum vices illi reddere, iis, quibus ip- ſe vivus ſeſe privavit, poſt mortem eundem exornando; unde ipſe noſtris his terris tam Præſens adeſt ſuorum communicatione favorum, perinde ac ſi non apud nos tantuùm, ſed pro nobis eſſet fato ſuo defunctus. Non ego hic eos commemorabo, ne aliquos quidem: quid enim hoc eſſet alind, quùâm curſum denuo 4 carceribus ordiri, dum à meta jam parùm abſum; Neque tamen omni- no tacitus præterire poſſum, quæ cir- ca Marcellum Maſtrillum ſunt geſta; cuùm iſta tam ſint illuſtria, tam glo- rioſa, ut ad ſe rapuerint oculos om- nium propinquorum, & remotifſi- morum quorumque auimos ſtupore & admiratione implérint. Quis ignorat feliciſſmum finem, quo in Paponi Inſula vitam admirandam Marcellus noſter coronavit, quando ad illa littora vel tempeſtatum ingra- tiis appulſus, in ejus regionis viſcera, DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. APOSTI. 2221 ad fidem prædicandam, vel ringenti- bus hoſtibus Religionis penetravit 3 ſubinde autem de carceribus, foſſis, flammis, aquis victor triumphavit, quin & illo de ferro, quo Barbari, dum caput à trunco avulſére, non ad- verterunt ſe Palmas eidem ictu uno meſſuiſſe? Hunc autem finem, hanc tam glorioſam mortem quis Marcello impetravit, niſi Franciſeus, qui ean- dem præſagiit, & ad ſubeundam ani- mos addidit? Ille, cum Marcellus Neapoli non æger modò, ſed jam- jann moriens decumbebat, videndum ſe illi obtulit ad grabati latus ‚iter re- ligionis ergè obeuntis habitu, cum baculo in manu, penula in humeris. Ille diu collocutus, ſolatusque eſt ; ille ad inſtaurandum, quo paulo ante ſe devinxerat, ad Indos abeundi, Chriſtumque Bre licandi Forur ac Promimhanemn induxit. IIle ad ver- bum & ſyllabam dickavit lt nuleen quà & promiſſio illa fieret, & Mar- tyrii gratia peteretur. Ille deinde momento unico porſanavit moribun- dum, obduxit vulnus, cicatricem abolevit, vires reddidit. Hle deni- que in moleſtiſſima navigatione nun- quam non Marcello adfuit, nunc ab inſidioſis eum gurgitibus, nunc à mi- litum impetu, mmnc à præliorum furore liberando, uſque adeò, ut qui curulium machinarum igne4 vi ejus in pectus vibrati erant glo- bi ferrei, ſine noxa ulla ad pedes prociderent. Quis nunc ſenſus veſter Auditores? An ſi præter iſtud, nullum plané aliud in Ee 32 Euro- 222 PANEGYRICUS DECIMUS QUINTVUsS, Europa Franciſcus patrâſſet prodi- gium, an non iſtud unum abunde patefaceret, quo apud DEUM, præ- claré factorum ſuorum merito, ſit loco Franciſcus? Et quo tandem ſæculo, ſinite me ita loqui, auditum eſt in Eccleſia, in uno ſolo prodi- gio tot conjuncta fuiſſe prodigia, quàm multa in hoc uno, Marcelli bono, fuerunt conjuncta? In hoc beati Cælites humano oculo aſpecta- biles, in hoc curationes admirabiles, in hoc vaticinia nova, in hoc even- tus præſagiis ad amuſſim reſponden- tes, in hoc non auditz aliàs protectiones. Vidit tunc Euro- pa omnis hominem, qui ibat, ut mortem pro Chriſto oppeteret, de ſucceſſu penitus nihil ambigentem: & potuit quodammodo fſuperſtes etiamnum Marcellus anticipato Mar- tyris honore coli, de ipſo accipien- do, quòd de Sancto Arcadio Marty- re pronuntiavit S. Zeno Præſul: Ar- cadius adbuc demoratur in ſaculo, & jam Martyr recitatur in cœlo, ſiquis tamen hoc uno Franciſci Miraculo non contentus, uno velut intuitu cog- noſcere amat, quàm frequentes etiam in Europa ſint favores ab illo colla- ti, conſideret, quis quantuùſque ſit numerus clientum ipſi devotorum. Quàâm multæ jam ejus Urbes com- muni nomine in Protectorem eum adoptârunt? Hoc e numero ſunt Bo- nonia, Meſſana, Neapolis, Peruſia, Taurinum, Parma, Placentina, Aquila, Cremona, & præter has tam multæ aliæ in ſola Italia, ut inde non diffi- cilis de aliis Europæ Regnis conje- Ctura fieri poſſit, in quibus aut na- tus, aut commoratus eſt: ut ſunt Navarra, Gallia, Luſitania. Cujus autem rei hoc argumentum eſt, Au- ditores ?2 Pleræque iſtarum Italiæ Urbium, quæ illum nunc Protecto- rem habent, nullo ad eum titulo per- tinebant. Aliquæ earum, cùm in ter- ris degeret, inquilinum, aut holſpi- tem nunquam viderunt; aliæ ne de nomine quidem noverant. Quid igi- tur dicendum, niſi quòd ſubinde om- nes iſtas ſibi tam arcte devinxerit, & incolarum animos ac voluntates lucra- tus ſit ſuavi prodigioſorum favorum violentiâ, cuùm hodie vix aliam er- ga quemquam cœlitum pietatem re- Perire ſit, niſi utilitatis ſpe excitatam: Suntque beati iſti Cælites fontibus non abſimiles, ad quos accedit nemo, quando aut hyemis tempore glacie conſtricti, aut æſtate ſicci, aliorum inſtar ſunt, quos artificis quidem ma- nus, aut materiæ præſtantia, nulla tamen aquæ copia commendat. Et verò placeat audire me. An non ille toti Italiæ illuſtre perpetuæ ſuæ pro- tectionis pignus reliquit, quam ei addicat, dum integerrimi ſui corpo- ris partem tam nobilem, brachium dextrum, ad eam perferri ſivit, quo tam multos Ethnicos abluit, tam multa Deorum ſimulacra evertit, tam multos defunctos vitæ reſtituit? Illud, illud ipſum hodie brachium, velut ad triumphum, Romæ ſervatur, ad ipſas adeò nominatiſffimi illius Ca- pitolij radices, ibi videri, ibi con- tre ctari Il, etſ ign ziwett nte⸗ 1 lri rsii⸗ d B gun mend we lnncſcun, geninetn ver 4 tus mmnc ulpicnil “ te morkür zuan ſutr enit otentinn in: lta tidhli, ruchiun Annin, ſructn voſrastn lemmpiit Aer⸗ un per ben len, kleot, nütd Conſundtiſlimas. lie gvoge ſigna Barbnos ſtupore junt; & memnen ſorlin noſtti col⸗ len in lcisopp lnuis, ile ii CAls ariaten, nsdocetais Pii Hiniiat, cejig i in humeros tra un Ilerzs enmn lmadte milert, conlliorum eſls Poſtum ili e mblis mis nodi lundo ſod unnn, ſgeienlu 11 d uni lien Eerarumn 13 31l Sſecerat Dekandi ſtn and ſtucio, rbs uenc neſ erunt; aAlie ne e werant. Cuidig. uod ſobindeomn. te geyinxerit, ’ voluntates ucta. iolorum favorumn die rin Aum er⸗ tum pieinem te. atis ſpe encinm alites ontibusnon accedit nemo, tempote glacie te ſicci, Aofum incis guidem ma- Praſtanti, nuliu 1 cotmimendat. Et me, Anonile perpetr lr o⸗ Aiquit, guan en emimi lui corßo⸗ Plem, dudiin erkerni ürit,g lcos ablut, licn ereri,,i iereſinin, / e diachinn, . Roma eni i aicin; inaint⸗ hae. bi n gi tre cari poteſt integrum etiamnum, carnis ac ſucci plenum. Quis igitur prohibebit, Auditores honoratiſſimi! quin magno me animi ſenſu vertam ad Franciſcum, & hic ſub finem illa ingeminem verba, quibus orationem . . 5 hanc auſpicatus ſum: Age Franciſce, quid te moratur ? Allera manum tuam ſuper gentes alienas, ut rideant potentiam tuam: innova ſigna, & im- muta mirabilia, gloriſica manum, & brachium dextrum. Nullöône igitur fructu noſtras in Regiones tua dextra renavigârit? Alleva, obſecro, alle- va illam ſuper gentes, alienas qui- dem, fateor, natalibus, ſed animis eonjunctiſſimas. Innova, innova hic quoque ſigna, quæ tam multos Barbaros ſtupore attonitos reddide- runt; & memento, ſiniſtro caſu, forſan noſtrâà culpâ, factum, ut mor- tem in Indiis oppeteres. Jam enim Ignatius, ille tibi tam reverenter cultus Patriarcha, Italiæz te, & to- tius S0 cietatis primæ Præfecturæ de- ſtinârat, cejus ille onus à ſuis tuos in humeros transferre conſtituerat. Jam literas eum in finem exararat, jam ad te miſerat, &, niſi mors tua conſiliorum ejus filum truncèſſet, pro- poſitum illi erat, ad coronidem tam multis tuis prodigiis imponendam, Mundo iſtud quoque, cæteris non minus, ſpectandum exhibere, quòd tu ad unius literæ I. quam in calce literarum adjecerat, nutum, obtem- perandi ſtudio, aggreſſus mox fue- ris, etſi ignarus ad quem finem, tam longam & moleſtam navigationem, 1 DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. APOSTI. 223 ſulcando iterum eadem maria, iisdem te exponendo periculis, eadem cæli climata ac zonas remetiendo, &, quod cæteris omnibus majus eſt, per- mittendo, ut alius gauderet fructu co- natuum, & gloria tantorum laborum tuorum. Ita certe volebat Ignatius. Et 6! quibus tunc officiis excepiſſe- mus domitorem totius Barbariei, Apoſtolum innumerabilium Ethnico- rum? Enimvero ex quo, per tot ſæ- cula, ſtat Roma, triumphum illa nul- lIum ſpectàſſet talibus animorum ſen- ſis celebratum: nam, ſi me opinio non fallit, omnes ſe Populi obviam tibi effudiſſent, ut certatim brachiis ſuis portarent Magiſtrum tot Genti- um, Prædicatorem tot linguarum, Me- dicum tot morborum, mortis, tam multà illi prædâà ereptà, glorioſum Domitorem. Sed ſi mors tantum nobis invidit boni, tu illud reſtaura. Et verò te hoc facere, uſus nos do- cet & experientia, dum nulla non die prodigioſis operibus præſentem te nobis demonſtras. Sed proſe- quere, obſecro, quod cœpiſti, ne te pigeat; Gloriſica manum, & bra- chium dexterum. Id age, ut quoti- die dexteram tuam glorifices, quod perinde eſt ac dicere, ut plurimis clientes tuos favoribus, & beneficiis cumules: & ſi cui hodie præ cæte- ris bene precari, & DElI dona im- petrare te convenit, bene precare, ſic te obteſtor, urbi huic tam nobili, cujus me nunc obſequiis impendo. bene precare muris, intra quos ha- bitat, bene precare auræ, quam at- trahit. 224 PANEG YRICUS DECIMUS SEXTUS trahit, campis, ex quibus ſuum fibi victum in dies quærit, & præ aliis omnibus, bene precare Populo hic congregato, qui parùm ſolicitus de comptà & picturatà eloquenti4, quàâ ſæpius veritates ſe ipſis Pulcherrimna potiùs offuſcantur, dictionis meæ fimplicitatem tantâ Ppatientia tulit, ut ſincerâà geſtorum factorum tuo- rumnotitiâ informaretur. ð ORIGO HOG AMFPLIUS CGLORIOSA, QHA MAGIS OCCüuLTA PANEGYRICUS Pro Inmaculata Concebtione MARIA VUIR GINISJ diätus Ravennæ. Jacol antem genuit OSEPH, Virum MARIX, de qua natus JESUs, qui vocatur Srſtus. Matth. 1. Solis eſſe, nemo eſt, qui neget, aut nefciat. Sed quàm beneficus erga Lu- nam Sol eſt, tam illi in- vidus dici poſſe videtur. Quo enim tempore lucem donat, eodem pactum iſtud adjicere credendus eſt, ne il- Unæ ſplendores beneficium lam unquam præfente ipſo Luna oſtentet: unde quo abeſt ab eo lon- gius, hoc affulget ſplendidius, ob- ſcuriſſima terris, cùm ad ſolem proximè accefſerit. Non ita ſe cum MARIA Virgine Chriſtus geſſit. Cùm enim in MARIAM lux omnis à Chriſto derivetur, non minùs quùm 40 nobisbolie ſ, lvige nobis ſe lum ligentilimr Ut minon ſceri⸗ 12, gummm ſil⸗ Vaatum ſiſen ifima, aliis Uee elci luprer nores commend ſols mnſtar, ilu ſtus; Lunam N wen hac, ubi erlibet, guum fiat, o illam ! itoricns neluit. illet, Vnun ſtim adcicit de Unde 30 aſtn kafeni in meci Meſt, guim n niſceretir in⸗ Cur tetan twniret! iellni gbireat, d Paren⸗ . ue chen hoite, g l 1) den, DE IMMACULATA CONCEPT. MARE VIRG. 22 ½ in Lunam à ſole, non tamen illa ne- ceſſe habet procul diſtare à Chriſto, ut quàm luminoſiſſima appareat. Imò tunc plus ex ea emicat fulgoris, cùm à Chriſto abeſt quàm pro- Ximé. Et hæc fortafſis princeps cau- ſa eſt, ob quam in hujus diei Evan- gelio tam conjunctos aſpicimus, Vi- detur mihi Matthæus in ea, quæ lecta nobis hodie eſt, hiſtoriæ parte vo- luiſſe nobis ſpectandum obijcere cæ- Ium fulgentiſſimum. Apparent in eo, ut minora ſidera, perſonæ illæ inely- tæ, quarum ibi longa ſeries texitur; & earum quidem aliquas virtus abſo- lutiſſima, alias natalium ſplendor, nec paucas ſupremi in Republica ho- nores commendant. Inter omnes, ſolis inſtar, illuſtrior apparet Chri- ſtus; Lunam MARIA refert. Ut ta- men hæc, ubi primùm ſe videndam exhibet, quàm lucidiſſima oculos fe- riat, à ſuo illam ſole ſejunctam ſacer hiſtoricus noluit. Unde cuùm vix dixiſlet, Virum MARIE, confe- ſtim addidit, de qua natus eſt Esι π½¹. Unde ad adſtruendas omnes MA- RIÆ dotes ac prærogativa jura, nul- la afferri in medium efficacior ratio poteſt, quàm quòd Chriſto tam pro- pinqua fit. Cur enim illa ſancta, cum naſceretur? quia ita decebat Matrem DEI. Quare tam integra, cum par- turiret? ſic Matris DEl dignatio re- quirebat. Cur in omni vita tam per- fecta? Talem omnino conveniebat eſſe) EsU parentem. Cur tot præ- ter ordinem gratijs in morte donata? tales Chrifſti Matri debebantur. Ut proinde, quò hæc ad Chriſtum pro- R. P. Segneri Panegyr. pinquitas ſplendidiorem omni ex par- te MARIAM reddit, hoc appareat mirabilius, quomodo hæc omnem cujuslibet labis ac defe ctus ſuſpicio- nem non abſtergat penitus, ut ab omni ejus vita, ita & à Conceptu. De MARIA pronuntiatur, quòd de illa natus ſit JESlIS, & eſt, qui dubitare poſſit, an, cùm concipere- tur, fuerit munda à ſorde, an aliquâ infecta? Non equidem ego exiſti- màârim, quemquam ita delirare poſ- ſe, ut credat, labis aliquid idcirco à Chriſto permiſſum, ne ſibi com- parata Luna tota pulchra, tota ple- na decôris appareat. Nihil lucis Divino decedit ſoli, quantumcunque luce copioſiſſima ſidera minora im- pleat: nec fugit quemquam, hoc ſemper inter hæc ſidera diſcriminis intercedere, quòd ſol pater ac fons ſit luminis, adeôque naturâ, non, ut reliqua ſidera omnia, gratiæ munere illuſtris; ut adeò ille proprium, iſta tantuùm habeant lumen commodatum. Bonà igitur veſtrâ venia liceat mihi hodie pie curioſo inveſtigare, unde tandem proveniat, quòd, etſi pro experte omnis labis Divinæ Matris conceptu tot pugnent momenta ra- tionum, partim e Divinorum Co- dicum authoritate, partim è natura- li lumine, & Populorum conſenſu, deprompta; ſie ut jam videatur DEUS pro falſitate & errore non poſſe permittere tantam veri ſimili- tudinem, cum tam communi de- ceptione, Eccleſia tamen certo con- filio abſtineat à veritate hac fuo Oraculo affirmanda. Dixi ab affir- Ff manda. 226 PANECGYRICUS DECIMUS SEXTUS, manda: nam etſi Diploma habemus Alexandri VII. Pontincis Maximi, quo ille rata habet, magno gloriæ Virginis incremento, quidquid ante ipſum Pontifices alii in piæ ſententiæ favorem decreverant; quo lucis plus, plus vigoris ac roboris affundit, imò & aliqua ſui parte dictos favores ex- tendit latius; nihilominus, ſi verum fateri volumus, illémet dilſertis vo- cibus profitetur, ſibi propoſitum non eſſe in lite hac ſententiam ulti- mam pro ſumma Virginis puritate pronuntiare. Imd permittit, ut quis in animo ſentiat, quod videbitur, nullà vel hæreſis, vel impietatis re- ligione metůve. Et quâ tandem iſtud causs? An non meretur hic nodus, ut illi ſolvendo demus ope- ram? Sanè non unus tantum dubiam hac in quæſtione mentem mihi ſuam aperuit; unde ut eàdem opera ſatis- faciam omnibus, conſtitui hodie de- monſtrare; quanta in hoc eluceat magni DEl providentia, quòd vo- luerit, tanto tempore manere in ſua Eccleſia litigioſum, & obſcurum, quod tam nullo negotio confeſtim poſſet reddere manifeſtum. Fortaſ- ſis quæ hinc erunt conſectanea, ad ſingulare cedent MARIE decus, & magnam noſtram utilitatem. Idcir- co, rogo, benevole & attente me audite. Videri poſſet non nemini, hoc inde accidiſſe, quòd parùm penſi ha- beat Virgo, immunisne ab omni prorſus labe, quæ in ipſam non mi- nùs alienâ Parentum, quàm propriaâ voluntate redundaârit, habeatur, an ſecus. Cujus tamen animum ſubire poteſt iſta cogitatio, ſi id unum in mentem revocet, quanti vulgo æſti- metur, nobili ab origine deſcendere; quanto horrori ſit, deſcendere à vili? Et hæc eſt illa de Virgine, obſcura etiamnum præ cæteris, controver- ſia; quàm nobili illa origine nata ſit? non quidem quæ naturæ eſt, ſed, quæ multo potior, gratiæ. Agitur, an nata ipſa ſit contaminatàâ Adami ſtir- pe, ſic ut & ipſa conciperetur non libera, ſed ſerva; non amica, ſed perduellis; non ſancta, ſed pecca- trix. Et hoc ipſa parum penſi ha- beat? Sæpe in mentem mihi venit, am- bigere, quâ tandem causâ inter ho- mines tanti fiat Nobilitas natalium? Quam enim, ſuis rem momentis li- brando, partem habemus in noſtra origine? non noſtræ virtutis eſt, ſi hæc nobilis; non noſtri vitü, ſi ignobilis obtingat. Purum putum eſt naturæ beneficium, in quo locum fortuna habet, non electio. Quâm tamen moleſte ferimus, natalium nobis ſordes exprobrari? Feremus levius, ſi aut pauperes, aut indo- Cti, aut infirmi exiſtimemur, quàm ſi ignobiles. Meâ quidem opinione id inde eſt, quia ignobilitatis & ob- ſcurorum natalium labes deleri non poteſt. Qui pauper eſt, ſuà induſtriâ opes ſibi parere poteſt, qui indo- Ctus, ſuo labore & ingenio ſibi com- . 8 . e. parare doctrinam atque eruditionem; qui debilis atque ignavus, exercita- tione fortitudinem. Qui ignobilis natus 14 s, Nt Ge .R ionopiizen ſſincsz hre n tlempet! nat⸗ ſnguipe ilacho, Nluin hoc topt oes hls nu non rteltt ¹ ſua metit noh Dulaa maforum e, DvGe Bal uiconilli, cere ton Albiri Arety 4 rlvere, tenet eicattit. zigpod 1 recuß fm etiamn ind Videni deſinunt. les habent: perl catir non geletu Cditute ir in Vügne, d 4 lues ihleciſle, guicen naturæ: NIs, guim 2lir Nobis poſſit. N kilto nobis abpen 1u herecitate: . du denezilin, Inmme; S locbenlo, noſtra eſe inlecto Vn el cbit dain ber Pronuntietn eletcnnm d Ps in Vigine, , mmimum chte lit men 1 re deſcendere: eltenlete, ii npne, obleu, rteni, CONkroyer. 2 origine maſ ſtut el ledc tie. Agitur I ninati Adami ſi. conciperetur non non amica, led ncha, led pec. parum penli ha. em mini venitam- m Cansi inter ho⸗ Obilian nutalium! tem momenis l- abemis jn noſtii ræ Vittotis eſt, ſi noltri piti, ſi Purum putum un in gvo locun n deio. un erimms, nittiun fobrari? lrem heres, u n Sſtinemur guen n Uiden opinione nobiktui lbes el 8 Ner eſt ui nicn Oteſt; gui e⸗ DE IMMACULATA CONCEPT. MARIE VIRG. 227 natus eſt, quâà ſuâ diligentis, quo conatu efficiet, ut originem ſuam no- bilitet? Poteſt quidem ille dotibus ſuis propriis eniti ad gradus etiam cel- ſiſſimos; hæc tamen illi nota adhæ- ret ſemper: natus eſt ſtirpe plebeia, ſanguine infecto, proſapiaâ ſervili. Nulla in hoc turpitudo eſt, quòd, qui opes amplas habet, à majoribus illas non acceperit: at illi etiam, quem ſua merita nobilitarunt, probro eſt, nulla majorum decora poſſe oſten- tare. Unde Baldus, veſtrum illud, 6 Jurisconſulti, oraculum, de his di- cere non dubitavit: Similes ſunt agro curato à vulnere, cujus aliqua ſemper manet cicatrix. Aliis in ægris, poſt aliquod à recuperata valetudine ſpa- tium etiam indicia & ſigna morbi videri deſinunt: aliter in vulneratis res habent: perſanatâ etiam plagaà ci- catrix non deletur. Cogitate jam idem eventurum in Virgine, ſi ejus originem peccati lues infeciſſet. Originis labes ejus quidem naturæ ac indolis eſt, ut mi- nùs, quàm aliz omnes, exprobrari nohis poſſit. Nec enim hæc noſtro facto nobis aſpergitur, ſed contrahi- tur hæreditate: & ſicut ingens foret DEI beneficium, ſi ab illa eſſemus immunes; ita, ad rigoris amuſſim loquendo, noſtra culpa non eſt, illâ eſſe infetos. Unde credi poſſet, hoc ex capite parum curandum Mariæ, ut libera pronuntietur. Parte tamen al- terâ Peccatum hoc originis labes eſt; quæ in Virgine, neſcio quomodo, de- cora reliqua omnia offuſcaſſet. Nam etiam tum, cuùm promota illa fuiſſet ad gradum tam excelſum, ut excel- ſiorem illo res condita nulla conſcen- dere poſſet, revocari illi in memo- riam potuiſſent natales ignobiles, & exprobrari infortunata progenies. Et quæ tandem ejus claritas labe iſtà Pi donie aliquid non perderet? Fin- gamus, originariæ noxæ ſordibus conſpurcatam, & audite, quid inde conſequens ſit. Quid magnum de illa dicemus? an quod Cæli eſt Re- gina? ſed poſtquam Orco fuit ſub- jecta. Quòd eſt Mater gratiæ? ſed poſtquam fuit flia Iræ. Quòd eſt Peccantium Advocata? ſed poſtquam eorum ſocia cia fuit in peccato. Si illa eſt Parens Verbi, an non etiam verum, priùs ejusdem fuiſſe inimicam? Si illam ſibi Spiritus Sanctus deſpondit, an non illam prius Lyrannus Tartareus ſibi ſubjecit? Si adoptata eſt à Patre æterno, an non prius inter filias Te- nebrarum Princeps eandem numera- vit? Proferamus, quidquid uſpiam decorum & gloriæ poſſumus, ſi in ipſa origine contracta à Virgine na- xa eſt, prima hæc ignominia ſufficit ad omnia alia ornamenta, quibus poſtmodum effloruit, denigranda. Et inducemus in animum, non inter- eſſe Virginis, infecta ſit, an non, ejus origo? Quin imd ſi tanti illa duxit, naturæ ordine regia à ſtirpe eſſe prog- natam, etſi tum paupere, quomodo tam penſi non habuerit, quæ ſua eſſet FbS in in gratiæ ordine origo, ut perinde ipſi eſſet, immundam, aut puram ſortiri, etſi ſubinde egregiâ ſanctitate ac puritate mundatam? Nimium quantum ergò Virginis intereſt iſthæc de origine quæſtio; nimium, inquam, nimium quantum. Si autem ita eſt, quâ tandem causâ DEUs irrefragabile authoritatis ſuæ pondus non interponit? cur apertiùs litem non decidit? cur ſententiam non fert? cur non loquitur? Non aude- rem ego quæſtionem tam gravem meàò velle ſententis definire, niſi, quæ mihi ſenſum inſpirat Virgo, etiam verba dictaret. Aperuit illa arca- num iſtud S. Birgittæ, cui & crebrè admodum, & familiariſſimèe Chriſtus ipſe loqui eſt ſolitus; & cujus habi- tæ cælo notitiæ, etſi eum certitudinis gradum non habent, quem à DEO per Eccleſiam manifeſtata, magno tamen conſenſu, poſt longam & ac- curatam ventilationem, à quatuor Summis Eccleſiæ Pontificibus proba- tæ ſunt: unde quàm æquum eſt eas ſuſpicere, tam temerario proximum eas aſpernari. In una autem ejusmo- di manifeſtationum his ad Birgittam §. Pieg. Re- verbis uſa eit Virgo. Veritas eſt, vel. I. 6. c,. quòd ego fui concepta ſine peccato ori- 49 ginali. At ſi ita eſt, & Domina, cur hæc Veritas Eccleſiæ Authoritate nobis fide tenenda non proponitur? huic noſtro quæſito audite, quid reponat Lib. 6.c. 55. Virgo: Placait DEO, quòd amici ſui piè dubitarent de Couceptione mea, & quilibet oſtenderet Zelum ſuum, donec 228 PANEGYVRICUS DECIMUS SEXTUS, veritas clareſceret tempore praordinato. Pauculæ hæ voces ſeminum inſtar ſunt, quæ virtute fæcunda animos mihi addunt ad ſic pro Virginis ho- nore ratiocinandum. Dubitari imprimis non poteſt, quin DEUS hoc permiſerit ad ma- gis exaltandam Matrem ſuam, cujus gloriam, tanquam Filius amantifi- mus, non minus, quàm ſuam, pro- movere ſemper ſtuduit. Charum illi eſt, videre, nos noſtram intelligendi vim eéô conferre, ut retegamus ejus perfectiones, & earum adjuncta ve- ſtigando pernoſcamus. Eum in fi- nem campum magis nobis apertum relinquere voluit, ut locus ſit huic intelligentiæ noſtræ occupationi. Hine ego arbitror factum univerſim, ut quàm parciſſimè ſacri codices de Virgine tractarent. Nec uſpiam le- gere eſt; Filium ejus cum quoquam de ipſa ex propoſito locutum, mul- to minùs in ejus encomia effuſum: etſi idemmet perſonas multo infe- rioris dignationis non parcè ſolitus ſit laudare. Quid ille de Præcurſo- re ſuo Joanne ſolo non dixit? an non deſtinato conſilio Oratorem age- re voluit, ut eum turbis quàm com- mendatiſſimum redderet? Lauda- vit Viduam, ob duos aſſes in Tem- plo oblatos. Extulit Publicanum, quia vel ſemel modeſtè demilſseque ſe geſſerat. Vix Magdalenam, errores ſuos damnantem, & ad pedes pro- volutam aſpexerat, cum mox enco- miaſten amoris ejus egit. Celebra- vit we Ml m M fance dui lcun * eup cerigten lolie tine lendh ſenimu, cem 0 nrom heumg is Venfef, eim non Abin te, lepretmhlen wüigte n in, ſetnh ilum 9 noltt ude Ve lumflin, mnmie: un ur erhun Dl luchrn meiitorun il num i tal) limm Cor igitur tum p pelcꝛ in hiſtoriꝛ Pwin bogui os ud Neiota de Oe ſun, tund n lindum, fumin mur! lnde, veltefe, geprehe e hocle ge ſif Cllo euta contro, tenpore mugbfu n nocſe ſt i Netig: i tum in Cole; 4 nchd en eiuen d nmnikeſte. uln, at Mr De N püme r Mrorjliie. eminum inſter Qndt znimos he Frgni ho. unnn Mweh, erit d m. rem ſuan, ain lin mmni. um ſuem, pi. luit, Charumm tram inteligendl retegamus ej umn acjonchave. . Ean in f. nodi Pertun Ut locus ſit ui Occupationi. Nine m univerſim, ut lni cocien Nee uſpiam ſe. us cumn quoquam loeutam, wuul. encomi ealan onas molto ine⸗ non nrce ſolitus ile ce itcuſſ⸗. 6o von Cint in lo Onatorem ge⸗ urbis guam conn. dderet! Laudr- 1uos Allezin Ten. xtolit Publicmun, geſte denibete DE IMMACULATA CONCEPT. MARLE VIRG. 225 vit conſtantiam mulieris Chananææ, fiduciam Centurionis, Natanelis ſin- ceritatem doli eæxpertem; at Virginis gratiâ ne ſemel quidem locutum in- venimus. Imò mox atque audivit vocem optimæ mulieris celebri illo encomio beatum pronuntiantis; Bea- tus pventer, qui te portavit, corrigere eam non dubitavit, dicta convelle- re, reprehendere, & ſermonem, tam utique non iniquum, aliò vertere, aſ- ſerendo illum potius beatum, qui nôſſet audire Verbum, viſcerum il- lorum Filium, & ejus doctrinæ ob- temperare: Quin imò Beati, qui au- diunt verbum DElI, & cuſtodiunt il- lad. Et quàâ iſtud causâ? an illum latebat meritorum Virginis excellen- tia? non eam amabat? non æſtima- bat? Inſanum eſt hoc vel cogitare. Cur igitur tam parùm & ipſe evan- gelica in hiſtoria locutus eſt, cur tam parùm loqui alios permiſit, niſi ut, quò pauciora de ipſa finita, decreta- que ſunt, tantò nos avidiuùs ad ſcru- tandum, ruminandumque excitare- mur? Inde, ſi lubedit animum ad- vertere, deprehendemus, quæcun- que hodie de Virgine Eccleſiæ Ora- culo extra controverſiam ſunt, multo tempore magis fuiſſe incerta ac dubia, quàm hodie ſit is, de quo agimus, Conceptus: priùs de illis diſcepta- tum in ſcholis; tractatum in libris, in Eccleſiæ Synodis certatum, quàm eo- rum veritatem Divinus Spiritum aper- te manifeſtaret. Quis tandem eſt ti- tulus, aut dignatio excellentior, quàm Matris DEl 7 par profectò erat, eam mox primò Divini ore Spiritus in ſacris Libris promulgari: Et tamen ille expeckare voluit, donec tandem Epheſini Patres ſuis illam linguis aſ- ſererent, propriæ manũs ſubſcriptio- ne firrmarent. Nunc illam cuncti vo- cibus concordibus appellamus Virgi- nem ante partum, Virginem in par- tu, Virginem poſt partum. Sed ubi hoc Sacris in Literis diſerte expreſſum ſic repetitur, ut extra omnem litem ſit? Neceſſe fuit, ut præclara inge- nia ſudarent in inveniendis, diſcuti- endis, & clara in luce ponendis ra- tionum momentis, quibus refellere- tur temeritas Theodori, Ebionis, El- vidii, Valentini, qui tam illuſtre de- cus præripere Virgini moliebantur. Quantis ſtudiis actum inter prima Eccleſiæ columina, quid de ejus Nati- vitate, quid de Aſſumptione in cæ- lum ſentiendum, an illa vocari ſan- Cta, hæc non animæ tantùm, ſed corporis quoque fide teneri poſſet? Ita ſenſim tres iſtæ prærogativæ ſum- ma cum Virginis gloria publica in luce ſunt poſitæ, dum illa ſemper occupatos in honore ſuo propug- nando vidit viros ingenio & doctri- nâà ſummos, qui non laboribus, non vigiliis, non atramento parcerent, dum ſua Virgini decora conſtarent. Nunc nihil porro de Virgine contro- verſum eſt, præter ejus Conceptum: ad hunc enucleandum, quantis ſtudiis conſtanter incumbitur? quot oblo- quioſæ manus in eo occupantur, ut antiquorum authorum monumenta volutent? Quot calami libris exaran- PFf 3 dit 130⁰ PANEGYRICUS DECIMUS SEXTUS, dis conſumuntur? Quot linguæ de- votiſſimæ in argumentis magnà elo- quentiâ proponendis fatigantur? Non eſt igitur mirum, quòd DEUS litem hanc pendentem relinquere amet, abſ- que eo, quòd ſuæ authoritatis pon- aus interponat, dum hæc tot ſæculis jam agitata in Eccleſia controverſia in tam illuſtre honoris Virginei cedit incrementum. Et revera, quoties mentem ad hanc rem adverti ſeriò, toties mihi viſum eſt, ita Deum ſe geſſiſſe cum Virgine, ficut ſe Natura cum Nilo ſlumine. Ne vobis comparatio pa- rum decens videatur, attendite, & inæqualem quidem, non tamen in- decoram agnoſcetis. Multæ ſunt & Ppræclaræ dotes, quibus Huvius ille à Natura ornatus eſt. Voluit tamen eadem, ut origo ejusdem eſſet oc- culta; nec conſtaret, magna eſſet, an parva; illimis, an turbida. Et en rem miram! Quod Nilo probroſum videri poterat, præ aliis inclytum reddidit: Omnis ſe Mundus certatim huic origini inveſtigandæ dedit: Nul- Iaque non atas (ita Lucanus cecinit) voluir conferre futuris Notitiam. Multum temporis in inveſtigando poſitum, itinera moleſtiſſima exant- lata, toti theſauri exhauſti. Quid dici amplius poteſt? Nero ipſe, tan- tus Imperator, expeditionem inſig- nem adornat. Ejus imperio plures conducuntur variis ex partibus equi, conquiruntur expeditionis comites, pecunia colligitur ampliſſima, fabri- cantur vehicula, omnis generis com- meatus convehuntur, ut itineri aut terreſtri, aut maritimo ſerviant. Le- guntur expeditionis duces Romano & Senatu nobiliſſimi. Felicia itineris auſpicia petuntur Divorum ad aras; vota ibidem pro reditu concipiun- tur. Et jam abit Romãâ, Mundi ca- pite, inſignis Legatio. Nationes omnes, per quas iter eſt, inquirunt curiosè, quò illa pergat? audiunt omnes; ad Nili originem retegen- dam id iter inſtitutuum. Non eſt Provincia, non urbs, non oppi- dum, ad quam ea fama non pro- manet. Implentur chartæ, volant pagellæ, & omnium ſermonibus ce- lebratur: Roma mittit ad Nili origi- nem veſtigandam. Itàne Roma mit- tit cum imperio ad Nili originem veſtigandam? nihilne ergo aliud in inſigni illo flumine erat, quod ejus inveſtigationis honorem promerere- tur? Quis neſcit, omnia inter flumi- na Nilum Naturæ delitium eſſe? Quas enim æſtate aliis aquas imminuit, huic large concedit; ut ſic quaſi neceſ- ſitatem mortalibus imponat, uni ſe illi devinéctos profitendi, dum, ut ille cecinit: In torrente plaga, ne ter- Lucan. 10. ras diſſipet ignis, Nilus adeſt Mundo. Ejus beneficio fit, ne Agricolæ £- gyptii ſidera contemplari debeant. Nilo ſupplicant, Nilo vota faciunt: & ille large exundans agros pererrat, valles tegit, & omnes pagos villaàs- que in totidem inſulas mutando, ob- ſidione cingit inquilinos, qui agiles naviculas alacriter ingreſſi, fiſtula- . rum, uy). worum, ſeto ſon fum, Oum H, u letitiæ ae f . n 1 un. . g ſmnſemimn umn more 1 Poprlum, Gat. Gnde n mendifionenn In Adin mii/ ni fle iori metis ſys AMllid mor ne ogiipi grioni honotes Detebentur unizu bec elt hominen incmnii negigere & Occulta ſolicit ſigne. Quntn minine rulgares gumm tunen ile I Yori, ſiejin uilem. Hecn effecit, ut non permnte Nerone, (ambyſſe Perſe nesAlerundto, in ſ 4 erpecitionen ſcet dunini ujn feis Genter ni gan riſe ſin, ihlien Alenti kann curioſite dtenti, non * dannts ſpeninde Poſt tot incertin un a5 nguiten is geneti⸗ Ut itineri lnint le. uunRommo! kiic neris 1 edin Cnahiun. omi, Mundi e, 1nio. Nationg ter eſt. 5 inguin Pergat; anint Dginem ketegen tum. Nom e bs, non oppi⸗ fama non Pro. chatx, volant m lermonibus ce⸗ intad Mliotig. Itne Roma wit- d Nii orgnen lne ergo Aiud n erit, Avod ejus Nem promerer- mnia intet fomt⸗ elitium eſe? Q luns mmnnünwit,ie in ſe guſ eef inponat, unl k irndi, Amm, lun me ilt, e ter. lius Aitt Muuin ne Agriode . empluri Ehen lo von hann lus ads hmmes b nlils nc 6 gpilmos, ter e, Iſ. F.23. 3. DE IMMACULATA CONCEPT. MARLE VIRG. rum, lituorum, tubarum, tympa- norum læto ſonitu, hoc majora edunt lætitiæ argumenta, quò mi- nuùs de ſuis agris apparet. Nec id mirum. Non enim Nilus, dum agris jam ſeminatis ſuperfunditur, alio- rum more fluminum prædabundus eos populatur, ſed beneficus fœcun- dat. Unde in magnam ejus com- mendationem Iſaias pronuntiavit: In aquis multis ſemen Nili, meſſes flu- minis fruges ejus. Ibi enim abundan- tioris meſſis ſpes eſt, ubi fluminis exundatio major. Nönne iſta Na- turæ prodigia publicos ejuſmnodi le- gationis honores magis merebantur? merebantur utique, quis neget? Sed hæc eſt hominum imholes: magnà incuriàâ negligere prodigia manifeſta, & occulta ſolicitè ac curiosè inve- ſtigare. Quantumvis nobiles ſint & minime vulgares Nili dotes, nun- quam tamen ille tantum eſſet aſſecu- tus gloriæ, ſi ejus fontes occulti non fuiſſent. Hæc natalium incertitudo effecit, ut non tantum Romani im- perante Nerone, ſed ante hos Aſſyrij Cambyſſe, Perſæ Seſoſtri, Macedo- nes Alexandro, imperantibus ſimilem ſe ad expeditionem accingerent. Et licet fluminis hujus indoles, ſemper difficilis, Gentes maluerit ortus mirari, quàm nſſe ſuos, unde poſt tam mul- tiplicem diligentiam, tam non ava- ram curioſitatem, vincit ahuc natura latendi: non tamen irriti anteriorum conatus ſpem in poſteris extinxerunt: poſt tot incertitudinis ſæcula, nun- quam ab inquirendo ceſſatum eſt: 231 ubicunque videtur, quæritur, & nulli contingit gloria genti. Nunc, Auditores nobiliſſimi! quis vetet, ab hac agendi ratione, quâ DEUS in naturæ ordine præ- ter communem ordinem utitur, at- tollere mentem ad perſpiciendam il- lam, quâ utitur in ordine Gratiæ? Repeto igitur, quod dixi: Si me opi- nio mea non fallit; fecit Deus cum Virgine, quod Natura cum Nilo. Occultam eſſe voluit longo tempore originem; & hæc fortaſſis inter præ- cipuas fuit occaſio tantæ ejus glo- riæ. Perſpectum cuilibet eſt, quòd ipſa dotibus alijs Nilo ſit ſimilis. Quoties enim Divinæ ſol Juſtitiæ, iratus, radijs ſeſe armat ardentiſſimis, & fulminibus metuendis, ad tellu- rem incendio delendam 3 Maria ſola valet eâ gratis, ut opponere ſe ſo- li poſſit, ne terras diſſipet ignis, ipſa unica unicè adeſt Mundo; amabiliſſi- mis, quas tundit, lachrymis extin- guendo incendia, quæ ingratum mor- talium genus merebatur. Etiam cum alia majoris generis flumina, Cæli- tum inquam maximi, virium ſatis non habent ad hæc incendia tempe- randa, his illa nunquàm, deſtitui- tur, ſed tum potiùs majoribus abun- dat: cùm non rarò DEUS aliorum precibus Cælitum certas gratias ne- get, ut tanto ſtudioſius Matris Iuæ preces implorentur. Per ipfſam eſt, ut Mortalium multi neceſſe non ha- beant aliorum ſiderum benignitatem & beneficentiam ſolicitare z habent in una 232 PANEGYRICUS DECIMUS SEXTUS, una Virgine ſufficiens neceſſitatibus ſuis præſidium; unde ipſi ſupplices accidunt, ipſius ad aras confugiunt. Nec maligne eorum fiduciæ eventus reſpondent, dum quod aliorum pa- trocinio fruſtra ſperarent, ab ipſa nullo negotio conſequuntur. Inundat illa paſſim ſuis gratijs agros, in omnes benefca, nulli formidabilis: hoc uno difſimilis Nilo, quòd hic beneficentiam ſuam unius Provinciæ limitibus definit, ipſa nullas non in regiones ſit munifica. Iſtæ tamen tam ſingulares Matris Virginis dotes, prærogativa hæc jura jam omnibus ſunt notiſſima, nemo illa ignorat: càâque caus4é parum moddò laboris in ijs diſcutien dis impenditur. Qui ocu- los habet, illa videt, qui ſenſibus præditus eſt, experitur. Quò occul- tiora quæque ſunt, tanto diutius hu- manæz intelligentiæ vim inquirendo fatigàrunt. Et quia occultiſſimum omnium eſt originariæ puritatis jus, quantumcunque rimentur, & ſcru- tentur diligentiſſimi & acutiſſimi qui- que, Vincit adhuc natura latendi: hujus gratia plus, quàm cujuſcun- que alterius, laboris & conatũs ſu- bitur. Quis autem jam dicat, quan- tà hoc Virginis gloria fiat? Vene- runt ex omnibus propé Europæ Regnis Legationes ſplendidiſſimæ ad Vaticanum ſolium, ſuperârunt Alp- ium juga, Oceani fluctus verberâ- runt : Quâ causâ ? Ut fſcirent Vir- ginis ortus: ut certi redderentur, purus, an fordidus, nobilis, an igno- dilis ejus Conceptus fuerit. Quàm multi Principes identidem Admini- ſtros hunc unum ob finem mittunt? quantum auri largiuntur? quâàm mul- ta imperant? quot ſupplices libellos porrigunt? quas induſtrias præter- mittunt? Neque quia priores operam perdiderunt, qui nunc vivunt, ſpe ſuâ exciderunt. Quamdiu obſcurus Mariæ ortus erit, tamdiu inveſtiga- bitur. Et hac occaſione ſemper ipſa materia ſermonum erit, ſemper at- tentius ſcrutabuntur docti, ſemper plura commentabuntur, tanquam de vena inexhauſta, e qua quanto plus eruitur, tanto plus ſcaturit. Quid nunc vobis videtur? AA. An non quòd hac agendi ratione po- tiſſimùm Virginis gloriæ DEUS con- ſultum voluerit? Quibus illa majo- ribus affici honoribus poſſet, ſi nihil jam de ejus ortu obfcurum eflet, quàm nunc afficiatur, dum plus adhuc lucis de fanctitate Conceptus ejus deſideratur. Nec minùs idem ipſe Deus, ſi non erro, credentium utilitati & commodis proſpexit; dum magis bene mereri de Virgine poſſumus. Reverâ enim, quod de ipſa profitemur & afferimus, Eccleſiæ invi ctà Authoritate compulſi, tributum videtur neceſſarium, quod à nobis negatum ſicut nos in Perduel- lium cenſu poneret, ita ſi pendatur, vim non habet, nomenclaturam Mu- nificorum nobis conciliandi. Submit- tendum tum eſt caput, nec aliud di- cere Virgini poſſumus, niſi abjectum ud. M erga gemelt ublepioconen 1l mMinre opii- rinmno len um Cadere, ⸗ dn in is Eect Tunus miin ligin Pido⸗ notis .0 um Diplomatdb me Aexrundri opinionihuic lec⸗ lucuit quun non ſedinhoe ſiltem Noli temeruns, nott, Eſantem s niſi aliter Ee inpetrabitnemo, lle noxx ſiyeptt lir, labe contam tlueprolententiir mpendamdiri, enilencktng 44 hutheode tie noſta um in⸗ Olr indm ren unn eord . li entis 10 Alunt zu e . plim Eenen 1 . ien Aini 4 n winun quim mul nhlees ihelo n ein utt⸗ nipigte odenm uc im, le amcdin o 5 ſeuns amdin imelte. lone ſemper e eiſt, ſenper t. r docki, lemne tor, tanquam de 1 guuanto plun aturit is wiletur! 44, endi taione po⸗ ori DESC- Cbus la mio⸗ Polſet, iniil Oblcurum ellet, dum plos ãhuc Concepis ejus ipſe Dens inon luti Acommols ues bene melelt §. Reverd enin, mur & Merimag horitate comnpi ecellerium, goe eut nosin Perber , naieug omenrlinl,, onclimi 4 utr caput/ e⸗ , X DE IMMACULATA CONCEPT. MARLE VIRG. 233 illud, & propudioſum: Domina, quod debuimus facere, fecimut. Si hoc negare, perfidiæ crimine careret; hoc tibi tribuere, non poteſt tribui gratuitæz humanitati. Aliquid tamen gratiæ favorilque videris mihi debere, ſi ſponte tibi offero, quod poſſem ne- gare citra ullam noxam. Licet mihi etiamnum per Eccleſiam, ut in ani- mo tacitus ſentiam, te quoque origi- nis labe infectam fuiſſe. Verum qui- dem eſt, quòd nec libris editis, ne publicè pro concione hanc propagare, aut affirmare opinionem poſſim, imò ne privato quidem in congreſſu cui- quam ſuadere, docere, defendere, cum in his Eccleſia ſancte provida manus mihi ligarit, & os obturarit pluribus notis Pontificum Maximo- rum Diplomatibus, & ultimo maxi- me Alexandri VII. qui aliud jam opinioni huic receptaculum non re- linquit, quàm non penetrabile animi: ſed in hoc ſaltem ita ſentire poſſem, nullà temeritatis, aut prævaricationis notâ, Etſi autem hoc poſſem, nolo: & niſi aliter Eccleſia juſſerit, à me impetrabit nemo, ut ullàâ te cujuscun- que noxæ, ſive propriæ, ſive origina- riæx, labe contaminatam exiſtimem. Hac pro ſententia impendam ſudorem, impendamspiritu, vitam adeò impen- dam ipſam & ſanguinẽ Quid, cenſetis, A A. Poteſtne obsequium intelligen- tiæ noſtræ tam ſincerum, Virgini non plurimùm placere, utpote vi nullâ aut imperio eorum, quibus etiam in arcana mentis noſtræ circa ea, quæ dei ſunt, jus eſt, extortum, ſed ex uno erga ipſam amore profectum? R. P. Segneri Panegyr. Non poteſt non placere. Aliter enim ſi eſſet, non recte contra Jovinianum ſanctus ſcripſiſſet Hieronymus, plus gratiarum mereri donum, quàm cen- ſum: Majoris gratiæ eſt offerre, quod non debeas, quàm reddere, quod exi- garis. Et nönne res ipſa loquitur, placuiſſe etiam DEO ſimile tributo- rum ſpontaneorum genus ſibi retine- re? Sic enim, non quidquid & majori ſua eſt gloria, mandare nobis, pœnâ non ſervantibus conſtitutàâ, voluit; ſed multa conſuluit duntaxat, qualia ſunt maxime, quæ Religioſum effi- ciunt, Obedientia perpetua, Pauper- tas voluntaria, Caſtitas Angelicæ æmu- Ia. Hæc ſi ampleckimur, laude digni ſumus? ſi non amplectimur, non ſumus digni vituperio. Quis autẽ non advertit, hoc ipſum in majorem omniũ Domini gloriam redundare? Dum namque multi, etſi ſuo relicti arbitrio, ſponte tamen parati ſunt facere, non tantùm quod ille præcipit, ſed quod ſuadet etiam, nova ipſi accedit cohors ſervorum, tanto nobiliorum, quo minus coactorum. Dat fic ille opportunitatem oſtendendi Paln, quis majori in ipſum amore feratur. Amor enim, ut Sanctus Auguſtinus notavit, imperia non exſpectat, ſed nutibus obtemperat. tummodo nutandum fuit. amanti, ut aliquo voluntatis amati ve- lut odore affletur: mox enim, quin aliud expectet, poſt ejus abit veſtigia, eique ſe comitem jungit. Idem accidere videtur in Virgine. Cuncti debemus illi aliqua laudis tri- 6 g . buta, Amanti tan- In Joan- Satis eſt“ 21. %ο 1 „ q. 81. 234 buta, quæ nobis Eccleſia imperat: unum noſtro relinquitur arbitrio? uod eſt, credere, aut non credere 9 purum & illibatum ejus Conceptum. Ad hanc quidem diem Eccleſia non prohibet, ſed ſinit, ut hac de con- troverſia in animo ſentiamus, quod volumus: ſi tamen explorare libet, quam illa in partem inclinet, nullo id negotio deprehendimus. Permittit illa, ut palm, & in oculis ac con- ſcientia omnium tueamur ortum Vir- ginis omnis labis expertem, ut ratio- num momenta excogitemus, edamus in lucem, tradamus in ſcholis, affir- mando, per hunc Conceptum intelli- gere ſe illud momentum, quo anima in corpus infuſa eſt. Lucem huic Conceptui ſacram eſſe jubet ritu, quem duplicem dicimus: certam ſac- rificij incruenti, certam precum hor- ariarum ſacerdotalium formulam præ- ſcribit, inque hac non aliter de Con- ceptu, quàm de Nativitate Virginis lo- uitur, & ut hanc, ita illum, non Unctidcatum tantùm, ſed & ſanctum appellat, id quod fortaſſis plus eſt, quàm ſi Imaculatum appellaret: plus inquam: ſi enim vocum vim perpen- dimus, Immaculatum eſſe aliud non dicit, quàm carere maculàâ: at eſſe ſanctum addit aliquid perfectionis, puritatem ſcilicet ſolidam, puritatem ſtabilem, puritatem, quæ DEO pe- nitus uniat & conjungat. Sanctitatis nomen (ita S. Thomas docuit) duo vi- detur importare, munditiam, & firmi- tatem. Nec tamen idcirco, quod potari à vobis velim, prohibet, quo PANEGYRICUS DECIMUS SEXTUS, minùs in animo judicemus aliter, non poœenas ſtatuit, non noxam vult con- trahi. Nimirum, aſſequimur, quod vult: Amanti tantummodo, nuntian- dum fuit. Quid autem ex tantillo hoc, quod noſtro adhuc arbitrio con- ſultò relinquit Eccleſia, quid conſe- quens eſt? Conſequens eſt, ut ex omni recte credentium numero ſecer- natur longe numeroſiſſima eorum aci- es, qui, ubi de honore Virginis agi- tur, non expectatis imperijs nutus in- telligunt. Et hoc illa magnæ ſibi glo- riæ non ducat? Si alia abeſſent omnia, videret illa in hac re inſignem, quam habemus, ad eam honorandam, ani- mi propenſionem, dum in ea ſponte prædicamus decus incomparabile, quod abſque ullâà notaâ poſſemus ne- gare. Non exſpectamus, dum Eccle- ſia ſuo nos imperio ad illud tribuen- dum compellat: fatis eſt, quòd non prohibeat. Et quomodo non certò permit- tere ſibi de nobis Virgo poteſt, quòd libentiſſime aſſentiamur omnibus, quæ nobis imperantur, dum tam prompte affirmamus, quod tantum innuitur? Qui amplids ſtatuit facere, Epiſt. ad quàm præceptum eſt, oſtendit minus ſibi Demetr. praceptum eſſe, quàm potuerit. Pro- nuntiavit ſanctus Auguſtinus de illis, qui non contenti obedire præceptis evangelicis, etiam conſilia prompte amplectuntur. Id ipſum in re noſtra, proportione ſuâ, dicere poſſe videor. Si nos honorandæ Virgini, prompti ſumus affirmare plus, quàm cogamur impe⸗ miſſune, lulem oile lngnre ipi Tleionus zni imumd⸗ lbetili'r k ucnes Vigine mn abumdutem Omnem Fitan, Ountumncunque ih, noNn geretgraüir, gui uiſguum obtind feitnobis Job teneamus, comji Prrrogatiyas dun 1ocun inte ſep htellen & ginits minis de⸗ ternitzs minn Contenti ſomus. Imperet Eecleſia Conuum ſodli ſtertent i innidſnela tur Mue DI Fc d i inn i Krn ctren Netur exradi 3 dicetnr Imn eorumac,. Ne Vitgini 1: nperis nutugln. magneſtbiglo. bellentonmin, ſignem „quanm Orundin, mni- mminen bonte incompitedile, pollemms ne⸗ uS, dumcde. dillud tribuen. eſt, guo non ncend permmt. o poeſt, Jvod mur Ommibls, Unr, Con tin quod uuntun Einit flere, i enlit minus libenn Ntuert. bo. uſkinus eili, elire Precehi⸗ Onia Ptonp ſumintemic⸗ grepcleici iron, 4 4 Una ,4 her imperio, palàm oſtendimus, pau- ciora nobis imperari, quàm affirmare parati ſimus. Dicat igitur nobis non invitis Eccleſia, quidquid ſublime vult, ut credamus, de Maria, & de noſtro obtemperandi ſtudio non dubitet. Vult illa fortaſſis, ut aſſentiamur fir- miſſime, ſanctam fuiſſe Virginem an- tequàm natam; Sicque illi negatum non fuiſſe ſingulare privilegium, quod alijs ipsâà inferioribus conceſſum eſt, Jo- anni inquam & Jeremiæ? parum eſt. Jubet illa,“ut fateamur, ejus virtute ſanctitatis Virginem accepiſſe gratiam tam abundantem, ut noxam, per omnem vitam, contraheret nullam, quantumcunque minimam; imdò ut plus illa, mox initio ſuæ viæ, poſſi- deret gratiæ, quàm aliorum Viatorum quiſquam obtinuerit in fine? non ſuf- ficit nobis. Jubet, ut fide certiſſimò teneamus, conjunctas in illa fuiſſe prærogativas duas dotes, tam cæte- roquin inter ſe pugnantes, ut Virgo eſſet enadem, & Mater, ſic ut nec Vir- ginitas minùs redderet fſœcundam, nec Maternitas minuùs puram? nec iſto contenti ſumus. Etiam alia nobis imperet Eccleſia, neque ulla eam Dogmatum ſublimitas & magnitudo abſterreat. Quid autem imperabit? an ut abſque ulla hæſitatione appelle- tur Mater DEI? Ita appelletur: & ſi quis unquam infamis Neſtorii Diſ- cipulus, decus tam præcelſum du- bium illi facere non dubitaret, dam- netur, eradicetur, in ipſam adeò abyſſum magnam detrudatur. An & aliud certiſſimo fidei aſſenſu nobis te- 4 DE IMMACULATA CONCEPT. MARIE VIRG. 235 nendum? Omnino: tenendum, ex- altatam fuiſſe Virginem ſupra omnes plane choros & ordines tam beatarum mentium, quàm hominum; ſic ut illa jam cælo recepta non ſecundum animam tantum, ſed etiam, quod quum eſt exiſtimare, ſecundum corpus, conſideat ibi ad DEl thro- num Advocata Peccatorum, Aſylum miſerorum, Diſpenſatrix gratiarum, Protectrix Eccleſiæ, Regina totius Univerſi. Et quid amplius? an am- plius nihil ſuper, quod ad Virginis honorem credamus? nihil inquam, ſuper? Ad nos quod attinet, fruſtra Eccleſia vibrat fulmina, minitatur Anathemata, oſtentat fupplicia: hæc eos petunt, qui contumaces ejus de- trectant imperia. Nos quomodo in credendo obluctabimur imperiis, ſi parati ſumus tenere etiam, quæ no- ſtro permittuntur arbitrio? Qui am- plius ſtudet facere, quàm præceptum eſt; oſtendit minus ſibi præceptum eſſe, quàm potuerit. Aſpiciat igitur, aſpiciat, opto, & probet, ſi tantum mereri videbi- tur, noſtrum Virgo obſequium. An non iſtud reverentiæ ac reſpectus ple- num eſt? an non glorioſum, videre tam innumerabile Clientum agmen, promptiſfſimorum ad probanda ſuo aſſenſu ſumma decora Virginis, ſic ut non expeckato ineluctabili Eccleſiæ decreto, ſatis habeant ad talem annu- tum invitari ? Tantum hoc eſt, ut exiſtimem, nos viciſſimn à Virgine expectare poſſe quoslibet mutuos fa- 6% 2 vores. Qard. de ugo. 236 PANEGVYVRICUS DECIMUS SEXTUS, vores. Unde ne iſtis privemur, non miror jam ego, permiſiſſe DEUM, ne certi quid circa iſtud Myſterium ſta- tueretut, ſed ut indicaretur tantum nobis veritas, non autem DElI voce, quam nemo non audire debeat, pro- mulgetur. Non tamen deſperandum nobis de ſententiâ ultimà, fortaſſs non diù pòſt, ferendàâ, ut ſanctæ Brigittæ promiſſum eſt: jam enim utrinque ſatis pugnatum videtur, ſatis⸗ que laboratum in inquirenda hujus arcani veritate: Quiſque oſtenderit Ze- lum ſuum. Atque adedò illud adve- niſſe tempus, quo tandem Vaticani authoritate adſtruatur Veritas, quam integris tribus abhinc ſæculis jam ſui ſtudioſis confidere dignata eſt Maria: Veritas eſt, quòd ego fui concepta ſine peccato originali. PARS SECUNDA. Uas nobis vices rependet Maria, ſi ortum ejus ab omni prorſus labe immunem tueamur, etſi liberum nobis eiſt aliter, intra indicatos ta- men limites, ſentire? Vices ſane optatiſſimas. Didici hoc ego jam inde à Juventute mea ex Viro & Do- Ctrinàâ, & Dignitate Eminentiſſimo. Erunt autem iſtæ vices, ut ſic Virgo nos defendat in momento illo, ex quo pendet æternitas; ſicut nos il- lam defendimus in momento fſui Conceptůs. Auſcultate diligenter. Noſtrâ intereſt, efficere, ut Mors noſtra ſit ſancta: quis noſter ortus fuerit, jam parum nos angit. Ma- riæ non intereſt amplius, ut Mors ejus ſancta ſit: intereſt autem ejus, ſtabilire conceptam fuiſſe ſine ulla macula. Si nos modò omni conatu & induſtriâ id curamus, quod Vir- ginis intereſt, an illa non viciſſim cu- rabit ſeduld, quod noſtràâ intereſt? Ea eſt grati animi lex, ut ſi partibus ſuis deeſſe nolit, par pari reddet, ſi eodem in genere non poteſt, ſaltem in eo „quod alteri ſua proportione reſpondeat. Opponetis tamen: Ec- quid tandem facere nos poſſumus, ut ortus Deiparæ labis omnis expers ha- beatur? in manu noſtra non eſt, effi- cere, ut pro hoc ſedes Apoſtolica pronuntiet: nos neque ex illa corti- na loquimur, neque Oracula, qui- bus obſiſti non poſſit, fundimus. Sic eſt: an autem idcirco nihil con- ferre poteſtis in favorem Ortus illius purifſimi? imò, ſi vultis, quam- plurimum. Hoc enim ponendum; uamdiu ſententia hæc inter fidei dosmat non numeratur, plus ſem- per & plus veroſimilitudinis accipere eam poſſe, externæ ſaltem, à ma- jore aut minore numero Authorum, qui illam tuentur, aut mentium, quæ illam amplectuntur. Non eſt penes nos, ut aliquid certitudinis aut ac- cedat, aut decedat Veritatibus ſum- mâ jam authoritate ſtabilitis. Ne- que enim vel noſtro diſſenſu infir- man- errco üt tudinis: P anneil gun Ue Abbin, 7 ſunt, longe Hec enin bi 28 M muli pwo⸗ obehlin, an erininco ae⸗ etimn m ſemnitut ſrnr enentie enga. Hoc auten ir numeto Aertig biüturn elle Ul lidtto, qur lu mentumm eſt. a tribungli pronun negantium, aut R.ns ek Pat dere, frbtet, & ewerem fuille 0 ” Orbitari non 105 pongeris al ACcitori ſimug a. Commumibig iam luud Aiter no en m prepon inclunt Rn ton in gie don lentenir, 1 morteles A il Finnt, Viri . Phbeij Doc l, inipe e Aiſtocret . e, Vicani r Verſcz aunn ne ſeculi emſi gunelt lann. Jui ntenti ii npoteſt, ſalten in proportione Mnetiz tumen: Ec- nS Pollunn, ommnig erpen u. oſtra non eſteſß⸗ ſeles Apoſtolic gue er ila cort. e Ornacule, qui oſſt, Wndimus. idcirco ninil con-⸗ kemn Ortüs ilin ſi vlltis, qun. enim ponendum; nre intt flel eratut, Plos len ihtocdiris ccbere 2 llten, . ummero Anthorumn Alt wentiun, . Non etne⸗ Vertun . ſro n. „* DE IMMACUIATA CONCEHPT. MARIE VIRG. 237 mantur, vel aſſenſu affirmantur. De- ficiat à fide, quidquid uſpiam eſt hu- manæ ſapientiæ, & tradita ab Ec- cleſia dogmata perfide neget; non idcirco quidquam iſtis decedit cer- titudinis: parum intereſt, pro illis, an contra illa loquamur. In iis autem, uæ dubia, & noſtro arbitrio reli- A ſunt, longe plurimum valemus. Iæc enim & probabiliora fiunt, cum ad illa multi propendent, & minus probabilia, cum pauci; quò autem veriſimilitudo creſcit amplius, hoc etiam via ſternitur planior ad illa po- ſtremæ ſententiæ authoritate geler⸗ nenda. Hoc autem poſito, ſcimus, in numero aſſertionum nondum ſta- bilitarum eſſe illam de ortu Virginis illibato, quæ hujus Orationis argu- mentum eſt. Eccleſia nondum pro tribunali pronuntiavit in favorem negantium, aut affirmantium. Ste- mus nos ex parte illorum, qui li- bere, fortiter, & pleno ore dicunt, expertem fuiſſe omnis prorfus labis; & dubitari non poterit, quin etiam nos ponderis aliquid & authoritatis addituri ſimus ad hanc ſententiam tam communibus jam ſtudiis receptam; haud aliter ac momenta minima lan- cem jam præponderantem ampliùs inclinant. Et quis non videt, quan- tum in dies ponderis huic accedat ſententiæ, dum omnis conditionis mortales ad illam adſtruendam con- ſpirant? Viri, Feminæ, Nobiles, Plebeii, Docti, Indocti, Sacri, Pro- fani, Principes, Subditi, Respubli- cæ Ariſtocraticæ, Monarchicæ. Dum Promptis auribus excipimus, qui pro hac diſſerunt; faceſſere jubemus in malam rem, qui contra pugnant. Dum hunc etiam animi noſtri ſen- ſum manifeſte prodimus in libris ty- po datis, in prælectionibus ſchola- ſticis, in ſacris ſuggeſtis, in Docto- rum conventibus, in pictis Imagini- bus, in diebus ab opere vacuis, in ſplendidis apparatibus. Dum Aras in hujus Myſterii memoriam ſtatui- mus, Lempla ædificamus, aut ſal- tem crebrò ad illa inviſimus, ſacri- ficia aut facimus, aut fieri curamus, reſpondentes certis horis preces re- citamus, morem imitamur celeberri- marum quarundam Academiarum, quales ſunt Pariſienſis, Colonienſis, Moguntina, Viennenſis, Valentina, Salmanticenſis, Complutenſis, Lo- vanienſis, Barcinonenſis, Eboren- ſis, Conimbricenſis, Ingolſtadienſis, Dilingana, cum aliis, quæ ſimul nu- mecum trigeſimum octavum implent, quas tamen hic prætereo: omnes au- tem iſtæ nemini titulos aut inſignia O◻ Doctorum conferre decreverunt, niſi prius jurejurando affirmavit, ſe tam- diu ſtaturum pro puriſſimo Matris DEI Conceptu, quamdiu id per Ec- cleſiam licebit. Dum nos quoque jungimus ſùpplices noſtras preces cum precibus, tot illuſtrium civita- tum, tot primi nominis Collegiorum Qlericalium, quæ publico nomine Romanis à Pontificibus petierunt, ut tam diuturnæ liti tandem optatus finis imponeretur: Dum vel Oratoria, quæ dicunt, inſtituimus , forma- Gg 3 mus 233 PANEGYRICUS DECIMUS SEXTUS, mus ſodalitia & Cœtus ſub hujus My- ſterii appellatione, more tot popu- lorum, ut ſoli illi, qui Romano ejus nominis Cœtui fœdere tam lſancto juncti ſuut, ad ſexcentos ex- currant. Dum hos ad Cœtus ſocios invitare, qui nomina jam dederunt, ad conveniendum crebriùs hortari non omittimus. Dum ipſo adedò in bello cohortibus ab hoc Myſterio nomina imponimus, iisdem compellamus portas urbium, propugnacula mu- nimentorum, ſtationes vigiliarum, naves claſſium, portus marium ; qui hodie mos paſſim invaluit in multis Regnis Indiarum, ut taceam Regna alia Domũs Auſtriacæ in Ger- mania, Poloniæ, Neapolis, Siciliæ, Luſitaniæ, Hiſpaniarum, quæ omnia Protectricem publicam Mariam hoc Stulo venerantur, & tandem dum hujus in ſententiæ favorem argumen- ta nulla prætermittimus, quæcunque demum in noſtra ſunt facultate, qui- dus illa teſtatior reddatur, & in vul- gus celebrior. An non igitur & vos, AA. cenſetis, plus accedere veriſimi- Hitudinis ſententiæ, quæ tot numeret Advocatos, quàm ſi his deſtituere- tur? Si in certos virorum docto- rum Coœtus cooptati eſtis, crebrò veſtris lucubrationibus arcanum hoc illuſtrate, efficite, ut in illis trium- phet potiuùs, & floreat Virgo, quæ pede conculcet ſerpentem, ut fune- ſtum ei Spiritum exprimat, quàm in- ſamis aliqua Venus, quæ pede pre- mat ſpinas, ut roſas colligat. Si valetis ad populum dicendi facultate, veſtrà illud facundia ediſſerite; ſi Doctorum titulis fulgetis, rationum momentis ſtabilite; ſi ſcriptores eſtis, calamo, ſi Pictores, penicil- lo, ſi ſculptores, ſcalpro honorate. Nemo ſaltem veſtrûm ſit, qui domi ſuæ imaginem aliquam non habeat, quæ illud repræſentet, ut quisquis pedem intro tulerit, mox inde arguat, quæ tandem illos intra parietes ſen- tentia, ut majoris authoritatis, præ- ponderet, ac triumphet. Qui ex vo- bis præſunt aliis, qui clientelas ha- bent, perpendant & ipſi, quomodo authoritate ſuà ad idemmet Myſteri- um clariùs reddendum uti poſſint. Quicunque autem horum aliquid fe- cerint, an inducere in animum poſ- ſunt, Virginem viciſſim non pari ſtudio cordi habituram res ipſorum, quo ipſi res Virginis habuerint? Scio, illam Eccleſiaſtici ore ſpopon- diſſe: Qui elucidant me, vitam æter- nam habebunt. Quid eſt autem elu- cidare, Auditores honoratiſſimie non eſt hoc aliud, quàm clarum reddere, quod obſcurum erat; manifeſtum, quod occultum; certum, quod du- bium. At quo tandem in Myſterio hoc obſequii præſtare Virgini poſſu- mus? Non ampliùs in Nativitate; hæc enim quòd ſancka fuerit, jam fide certum eſt: non in Partu, nam hoc non violatum Virginitatis decus Ma- giſtra fides docet: non in vita reli- qua: nam & hanc omnis proprio ar- bitrio admiſſæ noxæ puram fide erudimur: non in morte; nam hanc quoque glorioſam fides demonſtrat. Quid Reutus gravio⸗ s a riot, . . Me iteligo Clminte insHeroi Nmmi H o 1 Propr ntum mncencſum niſim in iche . Anthotitts Ur. phet Qierpo. Ooi cliemelu lu. & ipſ, qvomod idemmet AMyter. lum uii poffint. horum Alquid ſe⸗ e in mimum dol. Viciſſim non peri turam tes iplorun, iginis habverint? Ktici ore ſpopon- nt me, Utann ate did eſt em eln honOratfſumi? non m carum ledter, erat, mMunikeſtum, enum, uod Ir. Uem Rtei⸗ ne Vitgini Polr. is in Nuiritne; h buenit, infi⸗ in Partu, min bo mnituns deent non in in 1 commnis hrohne⸗ 0N h in moe * m 6es lenn 4 U DE IMMACULATA CONCEPT. MARLE WRG. Quid igitur ſupereſt eâdem face non errabundà illuſtrandum, niſi ejus or- tus? Neceſſe proin eſt fateri, quòd quisquis ad hunc elucidandum ope- ram confert, illi præcipueë promiſ- ſa ſit vita æterna, & quod conſequens eſt, mors bona, fauſta, felix, opta- 239 bilis, & talis omnino, qualem ego ſupplex à Virgine peto, ratione qua- dam ſingulari, pro omnibus addictis ejus puriſſimæ, & omnis prorſus labis experti Con- ceptioni. 11 ð PRIMIIS PRO CHRISTO MARTVR PANEGYRICUS HONORI & NSEPHANI PROZOU- martyris diltus VICENYZI. Rgutus ille Poêta, neſcio, graviôrne in rebus ſe- rijs, an in jocoſis feſti- vior, an in ſatyricis mordacior (Martialem intelligo) cùm intrepidum inclyti il- lius Herois Romani animum perpen- diſſet, quo is propriam dextram ad lentum incendium damnavit, ob ad- miſſum in ictu tam infelici, quàm magnanimo errotem, admiratione at- tonitus exclamavit: Scire piget poſt tale decus, quid fecerit antè; Quam „9. vidi, ſatis eſi, hanc mihi néſſe manum. Perinde ac ſi dicere voluiſſet: Quid mihi multis occinitis, garrulitate Iu- erfluàâ, non tantùm prolixà, vetera Rujus Mutij egregia facinora? Cupe- retis equidem, ut verterem oculos ad fluvios, qui hoſtium ejus ſanguine erubuéêre, ad montes cadaverum, quos cumulavit; ad palhmas, quas ille L. S. epigr. 240 PANEGYRICUS DECIMUS SEPTIMVUS, ille ibi inter hoſtes meſſuit; ad tro- pPhæa, quæ in Capitolio ſtatuit? At ego paucis dico: nil curo quidquam horum: Scire piget, quid fecerit ante. Et quàâ id causâ; Hâc: quia dum cer- no hic hominem, qui animo fortiſ- ſimo eò aſſurgit, ut malit ſuam ma- num igni in pabulum obijcere, quàm nominis ſui fſamam dubio diſcrimini obijcere, non eſt quod porrò expe- tam. Pacinus tam inſigne, etſi ſolum, fufficit, ut toto de homine judicem, qualis ille fuerit: nec enim ad ſum- mum fortitudinis apicem ab infirmo repente tranſcenditur; neceſſe eſt, per multa egregia facinora viam fibi ad maxima ſtraviſſe; cum id com- myunis ferme mortalibus imbecillitas exigat, tam in initijs timida, quàm in progreſſibus magnanima. Scio, Auditores honoratiſſimi! multos e ſacris Oratoribus queri, quòd de S. Protomartyre Stephano, Heroë ceteroquin in Eccleſia tam il- luſtri, & glorioſo, ſacræ hiſtoriæ tam parcê locutæ ſint, ut præter ejus necem, nihil fere de rebus ab eo vi- vente geſtis commemorent: & pe- rinde ac ſi clauſam carceribus, & fi- nibus nimis anguſtis ſuam Eloquenti- am videant, cuperent exſpatiari tanti- ſper ad explicandum e ſacris ſugge- ſtis, qualem ille ſe præſtiterit, quan- do aut Gamalielis Auditor di ſputabat in exedris diſcentium, aut Chriſti aſſecla evangelij doctrina imbuebat urbes, aut Diaconus in Templo ade- rat ad Aram litanti, aut Viduarum Oeconomus adminiſtrabat proven. tus. Ad me quod attinet, hac mihi vice veniam/ſpero, ſi profani inſtar Oratoris profitear, curæ mihi peni- tus non eſſe, ut horum aliquid reſciam, ne quidem ſi eſſet, qui iſta docere me vellet. Crederem, me injuriam aper- tam facere nunquam ſatis prædicando facinori, quod patravit Stephanus, dirindo primus pro Chriſto vitam de- it, ſi ego, hoc cognito, aliud Icire laborarem. Scite piget, poſt tale de- cus, quid fecerit antè. Fierine potuit, ut facinus tam dignum Heroë non præcedent victoriæ aliæ valde excel- lentes, dum nemo repentè fit ſummus (quæ ſunt S. Gregorij P. M. verba) ſed in bona converſatione à minimis quis- que inchoat, ut ad majora perveniat. Nemo miles primo ſaltu ad trium- phum pertingit; ſed poſtquam tem- pora apio, gramini, quercùs folijs aſſuefecit, ſubinde etiam lauro illa cingere meretur. Quisquis igitur om- nia præclara Stephani facta nôſſe cu- pit, ſufficiat illi, ut ſummum com- memorem, Mortem inquam; oſten- dendo, quantum ſit in Eccleſia, Protomartyris decus eſſe promeritum. Non tamen ego non cognoſco, quantopere propoſito meo adverſetur vulgata hodie loquendi ratio. Quo enim modo pernoſcere nos poſſumus hujus operis magnitudinem, quod conſiſtit in danda pro Chriſto vita, ex quo decus hoc videmus in Eccleſia commune eſſe innumeræ hominum multitudini, fœminarum, juvenum, puero⸗ N etorumn, nno ne n Fnn et⸗ Aremmh ummnti 0 er, en e iſtimens. itreen wogrin: Nt niten G n reli Hiutuſi jnd ſeuu ſm/⸗ ſni e ictoren n. eimgalttb, pul dt iel Cunmmis femn ſa, nelotibus ae cicimns, & Utatremotas in te elcit, non hos Untium pultus fu Aulcenn in aui Oceanun transmm aunlqum ſolci Kniins olmnes Onmnesamnici ctler WE Ercumdedern Girerint d Dye 05 Comige;, Pr ſo capillos u mmin lengan , Jol vs i gu orbemt; feſtea enllit, u 1, Qun mon . 4 rumpet, Ne 1 eiren Ehe 5 gven aravit le leh oChriſto Dden nio vltam d. tognto, Aicleie Per, tale i. 7. Hierinepotit, gnum Heroe non e dlie valde excel. hreſent! it ſinmit gori D. M. verba) ntine ! niimnin gi⸗ mijmnu pervenis. no faltu ad trium. ld poſtquum ten. ini, guecis ols e etiam lauro illa Cscpisigiturom. Pani tachn nole e. Gt ſoinmumm con teminguum; Aten n ſt nn Eaceli, elle proneiilm. ego non cognoſeo, olto meo Melen Gendi tio. olcere nos hoſan umitulten pro Oriſi e Videmus , mwuns n⸗ mumm r DE S. STEPIIANO puerorum, imò & infantium? Sed cavete, ne prima rerum fronte fal- lamini; audire mihi videor hortantem S. Joannem Chryſoſtomum, cavete, ne exiſtimetis idem efe factum, ire viâ veteri & tritâ, & ire novàâ, atque incognita: Non æqualis eſt labor, viam tritam, & planè paratain poft multos in- gredi Viatores, atque eam, quæ nunc primò ſecanda eſt, quæque prærupta & ſaxoſa, ferisque plena, nec ullum adhuc viatorem admiſit. Nunc animi causâ eximus ad littus, ut ſpectemus naves, paulò pòôſt vela facturas, jocamur cum nautis, ridemus ſedentes ad tran- ſtra, veckoribus reliquis feſtivo ore vale dicimus, & felix iter precamur, utut remotas in terras abituris. Quis neſcit, non hos manentium, & abe- untium vultus fuiſſe, cuùm prima navis audacem in aquis pedem poſuit, ut Oceanum transmitteret? Deum bo- num! quàm ſoliciti & timore ſuſpenſi familiares omnes, omnes agnati, omnes amici celebratos illos Argonau- tas circumdederint? Quorſum itis? dixerint ad Parentes Filij, ad Mari- tos Conjuges, lachrymas inter, & ſparſos capillos! ah! quorſum itis, O miſeri, ut impingatis in ſcopulum, qui navim frangat; incurratis in ven- 1208, qui vos disijciant, in vortices, qui abſorbeant? Tamne vobis vita veſtra eviluit, ut longa vobis ſit mo- ra, dum mors filum in ſtabili ſolo abrumpat, quæ certò ventura eſt 3 & idcirco, deſperatâà meliori ſorte, illam in aquis, quæ ad vos nihil ſpe- ctant, proritatis? Et quid agetis, quando videbitis Euros eum Cauris, R. P, Segneri Panegyr. PROTOMARTYRE. 241 Auſtros cum Aquilonibus obſtinatos inter ſeſe confligere, & ſuorum cer- taminum præmium veſtra ſibi capita proponere? Fierine ulla ratione po- terit, ut inter conflictus tam atroces tutos ſatis vos reddant vix palmares iſti afferes, navis derelictæ, con- quaſſatæ, jactatæ, in periculis & innu- meris, & inſidioſis, ſine modo eva- dendi, in abyſſo tot furiarum ſine ulla pietate ſpumantium? Ita tum lo- cutos veriſimile eſt animos illos metu conſternatos, quin & complodere manus, & nMſtùm ejulare deſine- rent. Cùm tamen ſubinde viderunt chara ſibi pectora, mollibus his ari- etibus non fracta, magnanimo auſu velis remiſque propellere in altum navim, quot votis fatigarint ſidera, ut affulgerent ſerena, quot blanditijs demulſerint flu tus, ut murmurarent placidi, quot precibus ventos, ut aſpirarent faventes & propitij? Et tamen hodie jam rarus eſt, qui vota ſuperis faciat pro navi, cui ipſum ſe committit, & non tantùm dimidium ſui, ut ille Lyricus ſimili in occaſio- ne amicum appellavit. Unde autem tanta inter navigationem & navigati- onem. varietas, inter abitum & abi- tum diſcrimen? An non eadem maria hodie noſtræ triremes & Onerariæ ſulcant? An non eaſdem ſyrtes obvi- as habent? eaſdem procellas experi- untur? Ita quidem: fed quis jam na- vim, poſt tot alias, ſolventem eo- dem ex littore comparet cum navi, quæ prima omnium ſolvit?ꝰ Non qualis eſt lahor, viam tritam, & pla- né paratam poſt multos ingredi Viatores, atque Sap. 18. 3. 242 atque eam, quæ nunc primèò ſecanda eſt. Qus primi ſalvi tranſiérunt, vadum monſtrârunt ſecuturis; ubi undis hauſti ſunt, periculum denuntiarunt; & jucundum eſt navigare, ubi nau- fragia aliorum nos cautiores, aut alio- rum ſecuritas reddit confidentiores. Cogitate nunc, idem omnino dici poſſe de cunctis, qui magnis animis in mare rubrum languinis proprij pro Chriſti honore, aut Eccleſiæ emo- lumento fundendi provecti ſunt. Verum eſt, esdem omnes profectos viâ, quâ primus Martyr præceſſit, ſed reliqui: Ducem habuerunt viæ ig- notæ, primus illam, primus calcavit; verbo ſatis eſt dicere; ſine duce fuit: Stephanus purpuratum iucit exercitum: Chryſologi Stephanum admirantis verba ſunt. Alio igitur animo, alià fortitudine opus fuit. Si deeſſent ce- tera, hoc ipſum, habere qui præeat, incredibile dictu eſt, quantum addat animorum. Audaciores murum per ruinas ſcandunt milites, quando ali- quem ante ſe in mœnia eniſum aſpici- unt. Alacrius in undas natatores ad piſcationem deſiliunt, cum alium jam in eas ſe injeciſſe vident. Et ſive præ- ſidentia ſit, ſive juſta ſpes, nemo non fa- ctu poſſibile ſibi perſuadet, quod ab alio jam factum cernit. Nihilne au- diſtis unquam de trepidatione mili- tum, quos inclytus Simon Macha- bæus ducebat, cuùm ad illum torren- tem, aquis forte tum auctum, delati ſunt, qui ipſos ſeparabat ab hoſtibus, quibuſcum congredi animus erat? Lais ſit dixiſſe, e millibus vicenis ne PANEGYRICUS DECIMUS SEPTIMUS, uni alicui tantum fuiſſe animi, util- Et tamen mox lum vado tranſiret. atque illi Simonem conſpexére ingreſ- ſum in undas, certatim omnes ad un- das procurrerunt; crederes ad metam pro præmio feſtinare: Trangfretavit 1. Mach. primus; & viderunt eum wiri, & tran-I6. 6. ſierunt poſt eum. Tantarum eſt virium exemplum primi ad movendos mille alios, ut contemnant pericula etiam maxima, etſi inter multos vix inveni- re ſit unum, qui illis ſe offerre pri- mum non trepidet. . Sed opponet nonnemo veſtrùm: ante Stephanum mortuos etiam pro DEI lege Iſaiam, ſerrâ diſſectum; Zachariam jugulatum prope Altare, Eleazarum gladijs conciſum, & alios Ita quidem: ſed hi longe plurimos. opperierunt mortem pro lege antiqua, venerabili, ſummæ æſtimationis, quæ à pluribus retro ſeculis ſuos no- minabat Patriarchas, ſuos recenſebat Prophetas, ſuos numerabat Duces, in cenſum retulerat Reges, oſtentabat Templum, imperabat Sacerdotibus, Sacrificia nemine interpellante immo- labat. At Stephanus mortuus eſt pri- mus pro Lege etiamnum quaſi infante, quæ Legislatorem alium non jactabat, quàâm hominem in crucem ſuffixum, quæ alios Doctores non numerabat, quàm duodecim Piſcatores. Quantæ igitur tunc fortitudinis fuit prodire in aciem ad eam propugnandam, & promulgandam, quod fecit Stepha- nus? opponere ſe ſolum Populo in- credulo, innumerabili, ferocienti: . ubi 7 nlicstinc i gencamlulothen tm cllhi, ter Eare Mguin eetin 1re, Liner Ae luß A peraim An. NMetuaip lo uluii Gr inbibim. Ale ſlum, educ⸗ Trunt d ürman leyttentia, uu bu, giillent Cebems paenti lnnt; glecept us emn didicimn tcelentium, g lund prelemüun Atire contta 0 Conta propti, Eenper cxem Enlientecegent Mum, zmori ln, Lancrio eumſen . hoe te⸗ Culhbe n em bmlnten Umem! Mx..) Mor e hahmait l lr⸗ n n, Ziren l.e. Aum eſtrinam Ovendos nile t pericnlz etimn ltosvir imen. le oferre Pii. memo veſtrum tvos etiam pro eni diſſectum; 1prode Alture, ncilum, & dis guidem: kedi prolege antiqna eſlimationis, ſeculis ſoos no⸗ ſos kecenlebet merabat Deces, eges, Oltentibet t Rerbotbib, pelime im. moltunseſtpti⸗ um quil inbante, Umnon) ucemn lüffwun, non umwerabat, coles. Qut is fuit rocie 1 vonan n, A tect r⸗ vod keet e clum Pore ra 1. ba 1 Cte imbibimus. ſimi? Accedit, quòd Stephanus non adoleverit in illa Lege Chriſti, tam nullius tunc nominis, quam defen- dendam ſuſceperat? ſed in Lege Moy- ſis tam celebri, quam conabatur re- EGellere. Magnum quid intereſt, in- ter dare ſanguinem pro affirmanda Le- ge patria ad reijciendam peregrinam, & inter dare ſanguinem pro affirman- da peregrina ad patriam improban- dam. Natura ipſa inclinat ad tuen- das illas perſuaſiones, quas cum la- tale ſolum, educatio, aſſuetudo; con- ferunt ad firmandum in iis animum reverentia, quam debemus Majori- bus, qui illam tenuerunt; amor, quem debemus parentibus, qui illam inſtil- lirunt; præcepta Scholarum, in qui- 1 contra proprias, opponendo ſe eâ- dem operâ exemplo præſentium, con- ſentui antecedentium, præceptis Scho- lhrum, amori Parentum, Conſue- tudini, Educationi, Natalibus, hoc-: enimverò, hoc requirit pectus duro chalybe fuſum, fidem vegetam, gra- tiam abundantem, intelligentiam ſub- limem! Major Martyrum pars mor- tua eſt pro Lege, in qua erat nata; quam ſuxerat cum lacte, in quam af- ectum ætate firmaverat. Si defuiſ- fent cætera, veſtigia non. deerant Pugnant pro his na- bus eam didicimus; conſenſus ante- tecedentium, qui uſu illam tenue- runt, præſentium, qui approbarunt. At ire contra opiniones communes, DE S. STEPHANO PROTOMARTYRE. 143 ubi erant Adverſarij ſine numero, & hi in magna æſtimatione: faventes & aſ- ſeclæ pauciſſimi, & hi hominesviliſ- præeuntium, etiamſi ad mortem ire- tur. Solus Stephanus nulla vidit, dignus utique hoc ex capite cæteris anteponi: Siquid enim diſtare inter Serm. de Martyres poteſt, ſcripſit Sanctus Au- S. Steph. guſtinus: præcipuus videtur eſſe, quti primus eſt. Atque hinc aliud ego firmamen- tum colligo, quo ejus excellentiam adſtruam. Quis enim neſcit, quan- tum terroris adimat tormentis, quæ toleranda imminent, videre gloriam Martyrum, qui præceſſerunt? Per- ſpexit hoc impius Apoſtata Julianus, & idcirco genere perſecutionis cru- deliore, ſi fallus non eſt Nazianzenus, quàm unquam Eccleſia pertulerit, poœ- nis ſeveriſſimis vefuit honores omnes, qui pro Chriſto interfectis exhiberen- tur. Perſecutionum, quorquot unquam Orat. de fuerunt, teterrimam excogitat (ita de illo Sanctus Doctor loquitur) nam tot etiam honores, qui ob exantlata cer- tamina tribui ſolent, Martyribus iu- idebat. Non latuit verſutum hunc veritatis hoſtem; non omni in ani- mo tantum poſſe fidem præmiorum cœleſtium, ut non etiam multum con- ferret experientia honorum, qui in terris exhiberentur. Sciebat hâc causâ ipſam adeò Eccleſiam voluiſſe, ut ſuorum Martyrum cineres magnà curâ ſervarentur, tanquam theſauri pretioſi; ut eorum colerentur effigies, tanquam ſimulacra triumphalia; sicque cuncti excitarentur his honoris argumentis, eâque conſiderarent, non quidem ut veram cauſam, quæ mortem ejus- Hh 2. modi 244 PANEGYRICUS DECIMJS SEPTIMVS, modi expetendam faceret, ſed tan- n viva honeſtatis in tali morte te- imonia. Hinc nefarius ille homo, cectà ſeſe ejusmodi gloriæ opponen- do, effecit, ut fervor communis tan- topere langueſceret, ut vereè voca- ri potuerit illa Perſecutio omnium te- terrima; evulsè viventium Chriſtia- norum ex animis fide, eàdem opera, quà interfectorum à verticibus Lau- T0s abſtulerat. Facere tamen non po- tuit Lyrannus arrogantiſſimus, ne Paul pòſt cuncta reſloreſcerent, verâ Religione de omnibus ejus artibus triumphante, ſic ut idem eſſe crede- retur, pro illa mortem ſubire, ac curtere ad coronam. Solus Stepha- mus, utpote primus, qui pro noſtra Religione vitam dedit, non potuit oculis fuis propoſitos habere Tono- res, quos ſic mortuis Religio eſſet reprehenſura. Imò quid cogitare ille, aut animo percipere aliud potuit, quàm infamiam perpetuam ſuo no- mini adhæſuram, quàm funeſtam ſui memoriam? Néôrat ille, quâm abo- minabilis haberetur Lex, quam præ- dicabat; unde expectare aliud non potuit, quàm quòd gentiles ſui, ne heæc in eos redundaret infamia, ſuum eE familiæ faſtis nomen eſſent eraſuri, & ſuum cadaver canum dentibus re- licturi; id quod re ipsaà contigit, dum hoc diem noctemque integram ſub dio deſtitutum jacuit, donec aliquis terrâ illud contegere auderet. Tol- lantur igitur Morti pro Chriſto obi- tæ decora omnia & honeſtamenta, quibus illam cultorum pietas ador- nat, & tum dicatur, quanto effica- cior fides ad illam expetendam requi- ratur. Date veniam, O Magni Do- minici Magni Alumni, date veniam non minores Magni Franciſci Alummi; vos quoque Patres, qui mecum Igna- tioe duce militatis, date veniam, ſi hodie videor virtutem veſtram velle offuſcare. Ita eſt, multi veſtrûm re- lictis patriæ ſuæ commodis feſtinamt anxie ad quærenda alienæ pericula. Sulcatis maria, luctamini cum pro- cellis, in ipſos vos naufragiorum ſinus immergitis. Pervenitis ad cli- mata ignota, ad loca ſilveſtria, ubi Barbari ſunt inquilini, idioma igno- tum, mores inculti, perfidus animus, lex iniqua. Laboratis, toleratis, ſu- datis; & quo fme? ut obtineatis ab aliquo Indo carnifice aut cruces, aut laqueos, aut ignes, aut haſtas, aut acinaces. Dicite tamen, quod eſt: an non ſpectaàſtis ante honores exhi- bitos illis, quorum mortem æmula- mini? Auditis quotidie eorum in laudes e ſacris ſuggeſtis excurrere fa- cundiſſimos Oratores; narrari inſigni verborum elegantiâ eorum certami- na; celebrari victorias, penicillis ex- primi icones, ut iis parietes ſuper- biant: & ubi publica tandem acceſ- ſerit authoritas, eriguntur in eorum memoriam ſplendida Altaria, pretio- ſiſſimis thecis reconduntur eorum oſſa, ardent eorum cultui ceræ can- didiſſimæ, dum interim eorum no- mina omnium linguis celebrantur, omnes animi eorum opem implo- rant. An non iſta videntur vobis re- media non pottat . u⸗ ſii, opon ninun. Crelcunt he is demum fue Lnin Üle fuiſſet e mumelo 4poſto reina ſecilli u Eeſtia nt, ſi, teerboiget nillo⸗ m, v cum bet dailn Tubor Fiben mon debin ge limgue piri t eim monſtrzre leo Giciputonn ns Chniſto n n inimmn A ni non deles IS 1d DNI erd Punemm imnt⸗ leän, incom Crunn Ait Tem enen wn m emeng non , ko requi. 10 Mrni wi, ed do. e veniamn em Veſtram ſel mult vſhimn. mmod feſtinmt dien hriul Ammnt cum pro. Os nauftagiorun beryeniti A dli 2 Arelktu, bi l, idioma igno. perüüns mimus, ti, toleratis, u. un Obtinentis b ce Aut crucez, aut iut haſt, alt men, Jvod eſt: e honores exni- Wortem ammula- wüdie eorun in eſtseremnere 1. s; mi mneni 4eorumn celtanl⸗ tis, peniclli e⸗ Parietsz er⸗ ica tandem cel. guntur in eor la Atain piend. onduntur on 1 clwi cir eerimn enn DE S. STEPHANO media abunde lenientia horrorem il- lum & atrocitatem, quo infirmi cæ- teroquin ſenſus percelluntur? Et ta- men vel inter vos ea eſt perſuaſio, ad frontem imperterritam tali mortis ge- neri opponendam opus eſſe pectore haudquaquam molli, & ſenſu pie- tatis multis experimentis probato. Qualem proin quantumque animum in Stephano fuiſſe neceſſe eſt, qui ho- norum ejuſmodi planè nullum ſpe- Carat, imò ſperare aliud prudenter non poterat, quàm infamiam ſuæ ſtirpi, & corpori ſuo feedam igno- miniam. Creſcunt hæc, ſi perpendamus, quis demum fuerit Stephanus. Si enim ille fuiſſet unus aliquis eorum *& numero Apoſtolorum, quibus cæli arcana ſpeciali quadam ratione mani- ſeſtata ſunt, ſic, ut vel cum Joanne recubuiſſet in illo amabiliſſimo IESU ſinu, vel cum Petro vidiſſet admiran- da illa in Thabore ſpectacula, mirum videri non debuiſſet, ſi tantàâ ſubin- de tämque vivâ fide excelluiſſet. Sed ut eam monſtraret omnium primus e vulgo diſcipulorum aliquis, non dig- natus à Chriſto vocatione ſingulari, non intimam ad familiaritatem ad- miſſus, non delectus ad mira in ani- mis ad DEUM reducendis patran- da, hoc enimverò, hoc in eo eſt ar- gumentum virtutis ac meritorum in- Aenmn „ incomparabilium, immen- orum, & ut rem verbo, talium, ut ego jam non mirer, quod Sanctus Clemens non dubitaârit Charitatem Stephani comparare Charitati Apoſto- lorum; neque jam difficile creditu ſit, quod pleno ore S. Maximus ſpar- ſit, Diſcipulum hac vice ſupra ipſos Magiſtros fuiſſe; ſiquidem Apoſtolos Homil. de ipſos beatà, ac triumphali morte præ- S. Stepha- ceſſit, & ſic qui erat inferior ordine pri- 20. mus factus eſt paſſione, & qui erat Diſci- pulus gradu, Magiſter cœpit eſſe Mar Neſcio autem, quâ tandem ego causâ tamdiu immoratus ſim aſſertio- ni meæ argumentis profundioribus firmandæ, quas ſcholæ à priori ap- Pellant, quam ego non paulèò faci- lius oſtendere vobis poteram argu- mentis magis popularibus, & quæ exdem ſcholæ, à poſteriori vocitant. Unde néêrunt homines minus docti, inſigne decus & præclaræ æſtimatio- nis eſſe, primas in aliqua expeditio- ne heroica habuiſſe? An non ex eo, uòd videant mercedem, quæ primis dmrur: Videbat Romanus aliquis mi- les jus prærogativum, & emolu- menta, quæ conferebantur in illum, qui primus vallum arcis expugnatæ conſcendiſſet, aut primus tranſcen- diſſet in navim claſſis profligatæ, & inde, quin momenta rationum arca- niora multum rimaretur, ſua in æſti- matione primum omnibus aliis eun- dem ſecutis anteponebat. Quidni igitur & nos hac diſſerendi ratione utimur? An non ſufficeret, ut intel- ligamus merita & dignationem illius, qui primus ſanguinem pro Chrifto fudit, attendere præmium, quod ac- Hh 3 cepit? 246 PANEGYRICUS DECIMUS cepit? Et quàm iſtud, AA. eximium atque excellens fuit? Scimus omnes, illam demum copioſam mercedem eſſe & luculentam, quam dare poſſit Princeps munificus ſubdito bene de ie & Republica merito, ſi hic ejus ad preces & commendationem majo- res, qui ab ipſo proficiſci poſſint, fa- vores ac gratias diſtribuat. Non po- tveſt non multum habere, qui plus ac- eipere non poteſt: & neceſſe eſt eum plurima pro ſe conſecutum, qui pro- aliis etiam magna impetrare facile po- teſt. Et hoc eſt præmium, quo Stephani merxita coronata ſunt; poſ- ſe alteri impetrare eos favores, quibus. Deus majores non conferat. An hoc non manifeſte apparet in eo, quòd Stephanus potuerit impetrare Paulo Fidem veram, & veræ Fidei Paulum? Qaantarum preces illæ virium fue- runt? mutare hominem impium in ſanckum, ſanguinolentum in Docdto- tem Eccleſiæ, Perſecutorem in Apo- ſtolum? & qualem, Deus bone! Apoſtolum? Apoſtolum, qui vix tradudtus ad fidem raptus in cælum eſt ad audienda arcana verba, quæ homini loqui non liceat, & ad ipſam- DEI pulchritudinem contemplan- dam: Apoſtolum, qui omnem pro- peé mundum paſſibus nunquam fati- gatis percurrit, eundem colluſtravit ſuæx mentis lumine, & tonitru ſuæ vocis excitavit: quem admirati ſunt Ethnici in Academiis, vincexe non potuerunt Judxæi in Synagogis; for- midàrunt ſuperſtitioſi in Templis; re- Prehendere non potuerunt æmuli co- SEPTIMVUS, ram Tribunalibus; venerati funt Principes in Aulis: qui ſalvus evaſit ex naufragiis, qui flagra non timuit, qui carceres exantlavit: qui ſudavit, pugnavit, paſſus, conſumptus eſt, ut proferret Religionem, quam prius terruerat minis, & armis impugna- verat. Et non ſit magnum poten- tiæ Stephani argumentum, lucratum eſſe Paulum? Sed quid ego de uno Paulo dico? Si certum eſt, ſangui- nem Martyrum eſſe ſemen Chriſtia- norum; primum tuum, 6, Eccleſia, ſemen fuit ſanguis primi Martyris, & quàâm fœcundum ſemen! Dicat hoc Joannes Chryſoſtomus, qui miratus. herbas tam large hoce rore pullulan- tes exclamavit: Ejectus eſt Steghanus, Serm. de & pullulavit Paulus, & quicunque pen ſer. repr- Paulum crediderunt. Populi Arabiæ, Syriæ, Lycaoniæ, Ciliciæ, Phrygiæ, tæ, Cretæ, Rhodi, erigite veſtro à: ſolo capita, & dicite: Cui tandem: vos; ſaluteam veſtram debetis? Am non. Prædicationi Pauli? quis ergo- non videt, vos illam etiam prius de- bere ſanguini Stephani? ſi enim fides habenda eſt Auguſtino affirmanti: S&i Stephanus non oraſſet, Eccleſia Pau- lum non haberet: quis ſic, Populi infelices, quæ veſtra ſors eſſet futu- ra? Hæſiſſetis, forſan in veſtris illis tenebris; fortaſſis nunquam excuſ- ſiſſetis jugum vetus, miſeri, execra- biles, ignoti Eccleſiæ, Cæli inimici, & ſoli æterno incendio pabulum ſer- vati. Nec iſtud tantum: ſed ſi ex ipfiusmet Pauli literis, tanquam ex. phare- acedoniæ, Cypri,, Meli- ſo,curili nenn fitten, haun Cum wun ſt gh⸗ n iſt, me trr col uert Hopugnatti aletmimmium! Qollautem mS, Muloplusd ſe, gui ev et loee hofit inpetrue P. Proſe obtinverit enscuii mm Ean Ncrann, gäe) mumiocum Odun Helgionischerim e guechpſtetsrelimn, Une Clom prætite hm, ornt Nepha cea balo ver n bhde. N nollr non Nciſihne, Puloadyete N 0 im Pemdnn leted ſr neiinfitohen ertum et ſugi. eſemen Chiti. um, 0 Eccleſ⸗ timi Martrri lemen! Dicat hoc nus, Iui miratus oce wore Pollalun⸗ eckut et Itegbenut den⸗ gattnge erſen Popoli Arbir, erigtte velto te: Cui tundermn- A debeis? An Dauli? guis eigo mm etan piis e⸗ uniy ſi eninfies ſtino afürmuntt: ſen Eecleſint bun- nis ſc⸗ koyu na ſons Nthur ln in velus is nungbun kldl 8, mieni, DE S. STEPHANO pharetra inexhauſta, nova ſemper tela prompſit Eccleſia, quibus tot monſtra proſligavit, quæ identidem naſcebantur ad eam lacerandam, non illa poſt Paulum, qui arma ſubmini- ſtravit, obſtrictam ſe etiam fatebi- tur Stephano, n dedit Paulum? Fremat, per nos licet, in Galliis Cal- vinus, ululet in Germania Lutherus, ineluctabili Paulinæ doctrinæ vi præ- focati. Sed ſi inſani iraſcuntur Pau- lo, cur illius non etiam agnoſcunt dig- nitatem, qui Paulum dedit Eccleſiæ? cum verum ſit, quòd é Stephanus non orâſet, nec hæc contra ipſos talem haberet Propugnatorem, nec ipſi con- tra ſe tam invictum Triumphatorem. Quodſi autem, ut ante diceba- mus, multo plus debet obtinuiſſe pro ſe, qui eo eſt loco, ut non parum poſſit impetrare pro alijs, quantum pro ſe obtinuerit Stephanus, dum ejus quaſi manu DEUS diſpereijt alijs eam gratiam, quæ inter reliquas pri- mum locum Obtinet, veræ (cilicet Religionis claram cognitionem? Ne- que cogitetis velim, quòd DEUS hoc tunc ſolum præſtiterit, quando Pau- lum, orante Stephano, donavit Ec- cleſiæ & Paulo veram fidem: Non ita res ſe habet. Nulla non ætate, nulla non occaſione, & quovis in Po- pulo ad veræ Religionis agnitionem impetrandam Incredulis præcipua in- ter media fuit opem à ſancto Stephano flagitãaſſe. Eccleſiæ faſtos evolverem, ſæpius ad hoc adverti animum: nunquam ta- Certè ego, cum ſacros PROTOMARTYRE. 247 men hanc cogitationem, ut meam commendare vobis auſus fuiſſem, niſi ſubinde hocipſum legiſſem in Lorino, inclyto ſacrorum Codicum iinterprete. Aſſerit vir iſte do ctiſſimus, quòd, ſi-In Act. cut Deus varios in Eccleſia Sanctos di- bal. c. 7. „ verſis prærogativis juribus donavit, Propter quæ ſpeciali quadam ratione inter ceteros emineant; ita S. Stepha- num eximium voluerit in facultate contumaces in perfidia animos ad ve- ram ſui agnitionem adducendi. Ad quam rem affirmandam complura ego exempla adducere poſſem, ſed illa omitto, ut qui vult, apud Sanctum Auguſtinum legere ea poſſit; cujus calamus ipſi deſcribet admirandas Ju- dæorum in minore Balarium Inſula, & Ethnicorum ad aquas Tibilitanas, multorumque aliorum reductiones ad Chriſtum. Unum ſolum in ſpeci- – men ceterorum afferam, & eſt hoc. Quis veſtrum, Domini mei, non ve- hementer obſtupeſcit celeberrimam il- lam mutationem Hungariæ, ex hor- rido Idololatriæ nemore, in amœniſ- ſimam Religionis Regiam? Majores ejus gentis fuerunt illi ipſi, qui Hun- norum nomine toti propemodum or- bi formidabiles toties vaſtârunt & Sa- xoniam, & Franciam, & præ ceteris miſeram noſtram Italiam, quæ illa æta- te mutata fuit in digniſſimum omni mi- ſeratione incendiorum, depræda- tionum, ſtragium, &α captivitatum » theatrum. Et tamen hæc ipſa Natio, quæ inter omnes Idololatriæ deditas ferocior videri poterat, ad Chriſtum reducta præ alijs ferẽé pietate in DE- UM 248 FANECGYRICUS DECIMUS SEPTIMUS, UM enituit: florent ejus incolæ lite- xis, reſplendent conſilis, morum ſanctimonis commendantur: unde hodie non exiguam ſacrorum Faſto- rum partem eorum Sancti gloriosâ ſui memoriâ implent. Et cui tandem ad- ſcribendum decus mutationis tam ſtu- pendæ, quàm inclyto noſtro Proto- martyri Stephano? Placuit divinæ bonitati, ne cui alteri potius iſtam Eccleſia deberet gentem ad Chriſtum adductam, & cœcos hos Populos veritatis lumine colluſtratos, & id- circo illum miſit ad Geiſe, Ungariæ Principis, conjugem. Vicina erat hæc Princeps, cui Sarolta nomen, partui; cùm ſpectandum ſe illi obje- cit Stephanus Diaconi habitu, & læto vultu, verbisque blandiſſimis: ſcias, ajebat, adeſſe jam tempus ſalutis ſub- ditorum tuorum. Idcirco puero, quem paries, Stephani nomen indito. Erit illius ſalus ſemper mihi curæ: ad- ducet ad concordiam gentes iſtas, nec antum illas reget conſilio, ſed in ve- ra etiam Religione inſtituet. Primus ille Ungarorum Principum Regio dia- demate caput cinget: ſed illuſtrius iſto, quo in terris cingetur, jam in cælo eidem diadema paratum eſt. Mæſit attonita ad voces iſtas, ad hoc ſpectaculum Princeps, & quæſivit ex Samako; ecquis tandem ipfſe eſſet? Ego, reſpondit Sanctus, Stephanus ſum Protomartyx. Atque his dictis videri deſijt fulguris: inſtar non ſplen- didi minuùs, quàm velocis. Vatici- nio eventus ad amuſſim reſpondit. Peperit flium Princeps, cui Stephani nomen in ſacro lavacro inditum, fuit⸗ que is ipſe Stephanus primus Rex Ungariæ, non magis victorijs ex hoſte, quàm ſanctitatis glori4 incly- tus, qui etiam Apoſtoli ſui Regni no- menclaturam promeritus, primus u- tramque hanc, tam antehac inter ſe pugnantem, Regis & Apoſtoli digna- tionem conjungere potuit. Dicite nunc, AA. cùm DEUS Ungariæ Regnum voluerit Stephani Regis po- tiſſimum operà ad ſincerum verumque Religionis cultum adducere, quâ cau- 8à voluit Stephanum Regem ſuam vitæ Sanctimoniam debere Delenſori ac Protectori ſuo Stephano protomarty- ri? an non, ut hac ratione conſtaret, quiſnam potiſſimuùm èê beatorum Cæ- litu numero eſſet, cui tam admirandas in melius converſiones oporteat ad- ſcribere? Agnoſcamus igitur quæcun- que alia prærogativa jura in Cælitum alijs, aut valetudinem reſtituendi ægris, aut oculos cœcis, aut vitam ca- daveribus, fateamur tamen Stepha- num eo donatum, quod ceterorum fa- cile princeps ſit; & illuſtrium argu- mentum promeritorum; poſſe non credentibus ſummum Fidei donum impetrare. Nec tamen hoc unum in Stephano decus ſic eminet, ut non fa- cile ſi vellem, texere poſſem bene longum catalogum eorum, qui ex languidis valentes, mundi ex leproſis, ex paralyſi laborantibus agiles, ex mutis loquaces Stephani precibus eva- ſerunt. Lego ſiquidem, ſanctum Auguſtinum, ut eos refelleret, qui negabant eâ ætate vigere etiamnum in — Cutir epen ut Pen rere 6 Canmi 1 larniin GCaliis Emeiammulhi Cere procigin lecni eis cineres lei poſt tenebt⸗ ncorun, quib umbisapelit: Chdiuemn agrs monmis Mns unpretioſorum Aum! me 10 eſet hactenn krim, Mimus . nantn iner ſe palvlize hotuit. Deite 5 Vngrie Ei Ne . Umyern e lr, ar 1Regem ſuanritz ere Delenſoti und protomart- ratone conſtatet, n eberorum C- cni um admirmndas nes Opotent l. musigituruecnn. jua in inn linem teſtituendi Ncis aut vitam c⸗ tumen Repn⸗ God cetetotuinle⸗ X Uuttrium agr- orum; poſl: non um Fidei donum men hoc unm in eminet, ntnonlr ge poſſen ber 1 eorum, Jul mundi erlepl⸗ ntibus eles, 4 Dhmigrecie⸗ DE S. STEPHANO in Eccleſia mira ultra naturæ vim pro- digia patrandi, non alia afferre in me- dium, quàm quæ recens, imploratâ religiose Sancti Stephani ope, effecta erant. Atque hæc ille profitetur tanto eſſe numero, ut multis illa volumini- bus vix poſſent comprehendi: unde narrationem ad ea reſtringens, quæ præ ceteris conſpicua erant, ſeptenos enumerat, qui ad vivos e& mortuis erant revocati. Dicere poſſem, ma- los Dæmones non auſos propius ad ſacra ejus lipſana accedere, quod Car- thagine experta eſt puella aliqua; ig- nem verò damni nihil inferre potuiſſe Templis, ejus honori ſacris, quod Hunni in Gallijs conſpexerunt. Poſ- ſem etiammulta illa in medium addu- cere prodigia, quæ tum patrata, cum ſacri ejus cineres iterum inventi ſunt; lucis poſt tenebras oculis redditæ, vitaà ſfunctorum, quibus concuſſa tellus tumbas aperuit: pluviarum, quæ fæ- cunditatem agris reddiderunt; ſic, ut tumomnis Mundus ambiret aliquam tam pretioſorum lipſanorum partem PROTOMARTYRE. 249 ſibi vindicare: & cum Roma, Chri- ſtiani orbis Regina, maximam ob- tinuiſſet, occaſionem nacta eſt ſpe- ctandi illam urbaniſſimam humanitatẽ, quam oſſa Sancti Laurentij Martyris exhibuerunt oſſibus Sancti Protomar- tyris Stephani, dum hæc penes illa ſunt collocata, dum ſua ſponte ſini- ſtrum occupando latus, tanquam mi- nuùs præcipuum, dexterum, tanquam magis honorificum, novo hoſpiti ceſſerunt. Sed hæc prodigiæ, cum multis alizs communia, præcipuum in Stephano locum non habeant: Tanquam propria commemoremus, quòd mutare potuerit Saulos in Pau- los, obſtinatos in Fideles, Barbaros in Chriſtianos, Ethnicos in Sanctos. Et quia hæc ille decora üùt præmium obitæ pro Chriſto mortis eſt conſecu- tus, fatiget ſe, quiſquis vult, in alijs Stephani dotibus enumerandis: no- bis, ut agnoſcamus vix ulli Stepha- num in Eccleſia meritorum magnitudi- ne cedere, ſatis ſit nõſſe, quòd ille Primus fuerit pro Chriſto Martyr. PARS SECHINDA. PArum à me actum, profectümque eſſet hactenus, ſi quàm faci- Es Stephani precibus aures dat DEUS, non æque promptas Clientum ſuo- rum clamoribus dat Stephanus, Sed cùm hoc non minùs verum ſit, quàm illud, hoc ego vos ſti⸗ mulo paucis urgebo, ut Stephanum in Patronum vobis e primarijs unum & planè ſingularem deligatis, quem R. P. Segneri Panegyr. idemet apudme locum habet. Quid videturvobis A A. lectiſſimi? Ste- phanus, qui tantopere cordi ſibi ha- buit res & ſalutem inimicorum ſuo- rum, ſervorum ſuorum addictiſſimo- rum curam non habebit? Non roga- bit pro ijs, qui ejus implorant auxi- lium, qui colunt, & adorant; ſi tam ſolicitè impenseque cauſam agit eorum, qui lapidibus impetunt? Si Ii pro — 2 57'9 Pro his non rogatus rogat, pro nobis rogatus non rogabit? Ego quidem ne quidem dubitare de hoc poſſum. Si enim bene velle, & facere inimicis Cha- ritatis eſt, ad officia Juſtitiæ pertinet bene facere famulantibus. Unde qui ſuàâmet indole tam fuit beneficus, ut beneftcia conferret in eos, qui non tantùm illi non cupiebant, ſed qui ab eo abhorrebant, non conferet in eos, qui non ſolùm hæc volentes acceptant, ſed petunt etiam? Videamus rem iſtam in eventu ſumme admirando, & operibus cedat, qui rationibus dare manus recuſat. Quo tempore in Hiſpaniarum Provincijs Maurorum tyrannide inco- læ etiamnum premebantur, ſub an- num ſalutis Reſtauratæ 1147. Al- phonſus Rex validiſſimis inſtructus copijs Almariam, Granatenſis Regni urbem Barbarorum ſervitute eximere contendebat. Et quia non parum ar- dua ea erat expeditio, fœdere ſibi jun- Xerat Principes & Provincias alias. Erant ex hoc Fœderatorum numero Gotholaniæ inquilini, qui non Legio- nes tantum fortiſſimas, ſed claſſem quoque validam miſerant, quibus om- nibus præerat ductor ſupremus Gal- Zeranus de Pinis, Toparcha Bagenſis. Oppugnata fuit urbs terr4 marique. Quamquam autem obſidentes præcla- ra edebant fortitudinis exempla, ſuaâ tamen contumaciâ omnes eorum co- natus Barbari eludebant, uſque adeò ut præter alias clades ipſe ſupremus Gotholanorum Dux, dum fortius, PANEGYRICUS DECIMUS SEPTIMUS, quàm cautius, pugnat, in hoſtium ve⸗ niret manus, magnõôque Maurorum Pplauſu ac gratulatione in urbem du- Ctus, tetrum in carcerem inter ferrum ac compedes retruderetur. Captivitatis hujus nuntius celeriter Pagam perlatus, ſuperſtites etiamnum Galzerani pa- rentes incredibili mœrore affecit; & ne ſterilis dolor eſſet, confeſtim miſe- runt, qui Granatæ Regi lytrum redi- mendo filio offerrent. Hic ne huma- niuùs agendo barbarum ſe non probaret præter magnam pecuniæ vim, equos Præſtantes, multamque veſtem du- centas inſuper puellas eximiâ forms lytrum pro Principe petiit. Quis ex: plicet, quo animi ſenſu & indignatio- ne miſeri parentes immanem hanc ho- minis barbari petitionem exceperint? Tamen cùm viderent, non aliam aſſe- rendo in libertatem filio viampatere, id tandem multa ſolicitudine & indu- ſtriâ perfecerunt, ut, quæ poſtulaban- tur, promta haberent omnia, præter du- centas puellas. Has ut invenirent, non parum laborandum fuit: vocavitta- men clientes ſuos omnes mœſfus pa- rens, ut cum ijs de ratione modôque has quoque conquirendi ageret. Et ſubditi quidem, qui Galzerano vole- bant quàm optime, raro, ſed neſcio an commendando, admiando certe fidei in herum ſuum exemplo, com- muni conſenſu, ſuas ipſi eam in rem filias obtulere, eâ conditione, ut qui earum tres haberet, daret duas, qui bi- nas, unam, qui unam, cum alterius, qui itidem unam haberet, filià, ſorti Hac ratione, etſi non eam permitteret. N faulu 600 . ſpentn 1s, ge holſil rdatio, e. ku rolecnone er niſenmde Mun Hocentesfliein zümnicßaelete cont Muis, Alud el, guin ounckinbu, Außirummgu Lecbbantun ho Uerant, kceraban non geſtu ac voe Coluiſ ewpenem ſupiria, vand; puellgg ut tinder permittere compn empuellpropem es uod vocdb hujmi, ſngll mnefons Apunen offcim ſepende nem vergis, & knte keſtinazatur eltgr fibetin⸗ hrtriin dun ind,imdont npani, 6 TCick HenII eeſgier opemſtucebe, t Comr n Deep iitine in hokkinmze Ae MCrorun n Ubem u. interl üritgtit nelun 4 Galletni . Crre fkecit; & conleltin mi egi hjrum leli. . Hienehum- nſenon probaret læ vim, egvot le Veſtem du- eximis formt Petit. Ciser. inindignio⸗ umanem hancho- nem exceperint! t, non dliam al- flio niumpater, tucdine & indu⸗ br poſtulibar⸗ nmiapreterin. tinvenitent, non luit: voczrite. mnes mMoſs pe⸗ atone nocoqe endi geret. Et Gihreteno vole- 10, le neſei Anüendo cett exemmplo . r. ii eamn in len Onditione, tgu Aretug i⸗ mAen um, 4 6 Peret,n 4 , iM, e 1 ſon DE S. STEPHANO PROTOMARTYRE. 1 5ꝙ1 non fine difficultate magna, expletus genique eitetitarurn victimarum nu- merus, miſeræque Virgines iter pater- nis e laribus ingreſſæ. Vobis jam ego hic cogitandum relinquo, qui ejula- tus, quæ lacrymæ, quæ rerum per- turbatio, ex hac captorum pignorum profectione extiterint: Plangebant miſerandeæ Matres, quòd ita à se in- nocentes filiæ in terras Chriſtianæ legi inimicas avellerentur. Murmurabant contra Maritos, teſtatæ, hoc non aliud eſſe, quàâm teneras oviculas lu- porum demtihus „formoſas columbas accipitrum unguibus exponere. Ma- le precabantur horæ, qua illas gen- uerant, lacerabant crines, nullôque non geſtu ac vociferatione dolorem ſolatij expertem profeſſæ, poſt vana ſuſpiria, vanos amplexus, infelices puellas, ut tandem in viam ſe darent, permittere compulſæ ſunt. Ipſæ aut- em puellæ propemodum merore elin- gZues quod vocibus non poterant, lacrymis, ſingultibus, cunctisque moœroris argumentis charis matribus officium rependebant. Sic Tarraco- nem versus, & ad Salonis portum lenté feſtinabatur, in quo navis eas avectura ftabat in anchoris. Interim dum hæc inſcio Gahze- rano, innocente captivo, gerebantur in patria, is arctiſſimas inter compe- des & catenarum pondus, quæ aliun- de non effulgebant, e cælo accerſere opem ſtudebat. atque ut erat inclyto Protomartyri Stephano ſingulari pie- tate addictiſſimus, utpote urbis ae ditionis ſuæ Patrono, ad eum ſe potiſ- ſimum continuis interdiu noctuque ſuſpirijs ac precibus verterat. Neque diuᷣ ſe rogari Sanctus paſſus eſt Cum enim una inter alias nocte contentius demiſſiusque opem ab eo captivus flagitaret, adfuit Diaconi habitu ſplen- diſſimo Stephanus, conſolatus eſt, animos addidit, manuque prehenſum ſequi ſe juſſit. Audierunt catenarum ſtrepitum, & loquentium voces ar- mati, qui ad carceris januam excuba- bant: unde illi accurrere, nudare en- ſes, bipenes arripere, claves ad ſeram admovere, ut oſtio aperto viderent, quid intus eo ſtrepitu ageretur. Sed irritus omnis labor fuit: dum enim il- li anxie moliuntur omnia, ut in antrum penetrent, jam Sanctus viâ ignot Clientum ſuum aliò abdumerat, & qui- dem, ut tanto evidentius eſſet pro- digium, catenis iſſdem, ijſdem com- pedibus, quibus in carçere tenebatur, innodatum atque implicitum: nec eum anté deſtituit, quàâm purpuraſcente jam cælo in Salonis portu ſalvum at- que incolumem exponeret. Et erat commodum ipſa illa dies, quà eodem ex portu vela facturæ erant miſeræ Virgines, ad herum ſuum in liberta- tem aſſerendum, infami apud tyran- num ſervituti devotæ: jamque, ſi un- quam antehac, moœſtæ, ſortiſque ſuæ calamitate afflictæ appropinquabant, gemitibus femineoôque ejulatu ubique perſonante. Galzeranus eo ſpectacu- lo attonitus, e præſentibus aliquem è „ 1 amicè ſevocat, quæritque, quò dem- um ita acerbe plorantum turba abdu- Ii 2 cere- 252 PANEGYRICUS DECIMUS SEPTIMUS, ceretur? Reſpondet hic: mitti eam ad Granatæ Regem, ſimulque mittendi cauſam ac finem, omnemque rei geſtæ ſeriem aperit. His intellectis, mi- ſeratione motus Princeps tenere ſe ul- a non potuit, ſed in medium infe- licem illarum agmen ſeſe inferens, ſi- ſtere gradum juſſit, alta voce con- teſtans: Ille, quem tam caro lytro re- demptumitis, hic adſtat, non jam cap- tivus, ſed libher, copiarum veſtrarum ductor: & ego is ipſe ſum. In me, in me, Dominum veſtrum oculos convertite, ò fida pectora, qui ſuæ ſervitutis jam aliud retinet nihil, quùàm hæc ejus inſignia. Quæ tandem elo- quentia explicet, quo ſtupore, quùàm ancipiti gaudio, quàùm inſolita admi- ratione perfuſi omnes fuerint, cuùm hæc audirent? feſtinabant turmatim ommes, & nemo non alteri locum præripere geſtiebat, ut oculis ipſe ſu- is exploraret, an vera ſint, quæ au- res nuntiabant; & liceêt viderent, agnoſcerent, tangerent charum ſibi Principem, ipſa tamen rei magnitudo oculorum ac manuum teſtimonium dubium reddebat, &, quamlibet vi- gilantes, ſomniare ſibi videbantur. Sed ademit ipſis, aut veriuùs au- xit admirationem, dum rei geſtæ ſe- riem omnem, opemque ſibi à ſancto protomartyre Stephano tam vere, uàm prodigiosé allatam enarravit: dan interpellatus præſentem ſe con- feſtim ſtitit, manuque prehenſum, & & carceris antro eductum, illud in littus tranſtulit. Jam vos ipſi vobilſ- cum cogitate, quibus tum vocibus amoris, reverentiæ, addictiſſimæ voluntatis illa littora perſonuerint! mutatæ ſunt doloris lacrymæ in lac- rymas gaudij; lugubris mœrentium clamor in clamore hilariter plauden- tium; cunctâque illæ Virgines poſi- tis reverenter Aumi genibus agebant ſancto ac cæleſti Protectori ſuo grates quàm maximas, qui eodem & tem- pore & operà ſervando unum ſervaſſet ipſas omnes, & ſervitute eximendo Principem ſingularem propugndÜſſet libertatem; nec hanc tantum, ſed exiſtimationem, patriam, innocen- tiam, vitam. Exutus proin confeſt- im eſt: laceris ſuis centonibus Galze- ranus, & catenæ detractæ; sicque dignis conditione ſua veſtibus ami ctus rectà cum omni illo agmine Bagam contendit. Aberant duobus fere paſ- ſuum millibus à patria, cuùm in oculis incurrit protomartyris Templum, quod cuncti de genibus ſalutaàrunt. Galzeranus tamen lſalutàſſe non conten- tus, quod ſuperat itineris, ita ut erat, genuſlexus conficere voluit, tantà ſuò moleſtis, membrorùmque corporis exulceratione, ut anno toto pedemex- tra domũs limen efferre deinceps illi non licuerit. Præcurrit tam non con- ſueti hoſpitis adyentum fama, totam- que urbem implevit: unde omnis ob- viàm effuſa, quibus potuit lætitiæ ar- gumentis reducem excepit; ille autem Matribus filias reſtituit liberas ſervitu- te, quam nondum incurrerant. Nec iſto contentus, omnibus de larga dote providit; Genitoribus verò earum, mul⸗ lorti un Nören Anmiat un gean urtbli, & gun t 1t emolumemo. fie, Juia novum lamen & Lodtim ais, ipſe guon (iſeiplim: &pta Uat, notiſſiman en geſte keriem, phun tempotum monum legr. C proinde Uopere impell le Rephanum ſtucio n; cumjan no⸗ umquo apud Den ed guin elimn ronptm; Qum enngntu, inob⸗ fum geſtenlete cipthn, kan coreponene argumentig Uumanittem Pee 8 tum noche läiciinn Deronverint haſun in lac. idi utentiumm 4 2 Vigne N. Seidn Fin . r! logeg II codem A ten. omnum ſewilet Vtute eximen Propugnuſe tantum, ſed ttiam, imocen- s poinconeſt. monibos Calte⸗ leme; Logde neſtibus mis 9 umine Bigm tcvobis krepal. 1, cum inoolli ris Templom, nidus CAutärunt. utilenonconten⸗ mmeris, ita ment, evoluit, nti li rümqve cNfporn Ototo pedemer. ne eileeſs l Urrittannoncor- tum lum, wiin⸗ : mdeons ⸗ Otwitlxtiie. , leumn in dlrin Nalen. DE S. STEPHANO multis ſe modis gratum exhibuit, compluribus ad altiorem in Republica gradum evectis. Templo ſancti Step- hani, bonâ Parentis ſui veniâs, me- diam Decimarum, quæ in tota ſua di- tione proveniebant, partem attribuit: nec multò pòſt, cùm receptam à lu- peris vitam Mundi obſequijs impen- dere indignum judicaſſet, ſancti Ber- nardi Aſcetis ſeſe adjunxit, vitamque inter eos ſancte actam ſancto fine con- cluſit. Non exiſtimo, multos vobis Cælitum auditos, lectéôsve, qui im- plorati tam ſubvenerint celeriter, in calamiĩtate tam gravi, modo tam me- morabili, & qui tanto clientibus fue- rit emolumento. Authorem hiſto- riæ, quia novum, non expreſſi: eſt tamen & doctrinæ & famæ non vul- garis, ipſe quoque à Divi Bernardi diſciplina: & præterquam Aad aſſe- rat, notiſſimam eiſe in Catalaunia rei geſtæ ſeriem, plura pro ſe ex eorum temporum monumentis teſtimonia al- legat. Quis proinde eſt, qui non mag- nopere impelli ſe ſentiat ad ſanctum Stephanum ſtudio non vulgari colen- dum; cùm jam non ambigat, non ſo- lùm quo apud Deum loco ſanctus ſit, ſed quàm etiam ad opem ferendam promptus; Quanta dignatio, quanta benignitas, in obſcurum carceris ant- rum deſcendere, prehendere manu captivum, ſecum abducere, & tuto loco reponere; Sed mihi opus non eſt his argumentis, & metuo, ne in ſancti humanitatem peccem, illa porrò incul- PROTOMARTYRE. 253 cando. An enim me latet, quàmille benigno vel in hoſtes animo fuerit. Et hoc eſt, quod mihi abunde ſufficit, ad arguendum, qualis erga addictos ſibi famulos ſit futurus. Ecquid au- tem, invi ctiſſime Noſter Protomar- tyr (rogo enim ſupplex, ut bona tua pace, hodie communem apud te cau- ſam fidenter agere mihi liceat) ecquid dico? tämne durus eris, ut penſi non habeas, addictiſſimorum tibi homi- num ſtudia, qui ſævæ aliorum barba- riei mercedem tam amplam repen- diſti? Memini, Joabum Archiſtra- tegum illum celeberrimum, cum uſu didiciſſet aliquando Davidem Regem tam tenero erga perduellem filium Ab- ſalonem affe ctu motum, alijs viciſſim militibus ſuis, fidis ac ſtrenuis durum & inexorabilem ſe præbere; non ve- ritum eſſe his eum verbis alloqui: Diligis odientes te, & odio habes diligen-e. Reg. ?9.6 tes te, & oſtendiſti hodie, quia non caras de Ducibus tuis, & de ſervis tuis. Non eà equidem ego temeritate ſum. ut ſimili tecum audacià expoſtulem de modico in tuos ſtudio; eſſetid, neſ- cio, inſanumne magis, an ſacrilegum. Tenere me tamen non poſſum, quin iſtud tibi dicam. Si nos, quod tamen vel cogitatu horrendum eſt, fuiſſemus & numero eorum, qui lapidibus te ob- ruerunt, ſic ut cœco furore, & bar- bara perfidia nos quoque arripuiſſe- mus ſaxa, nos quoque in te irruiſſemus, nos quoque te occidiſſemus; certum eſt, quòd omnes ac ſinguli gaviſi eſ- ſemus beneficio tuarum pro nobis pre- cum, quibus non ſolus Paulus ſalutem Li 3 con- Serm. de 5. 5teph. 154 PANEGYRICUS DECIMUS SEPTIMUS, æonſecutus eſt, ſed cum eo multi alij, ſi non erravit fanctus Petrus Damia- nus, qui dixit, quòd earum vi, Ini- micorum numeroſitas ad numerum ami- rorum tranfivit. An igitur nobis frau- di erit, iſthoc ex numero non fuiſſe?: Non id permittant boni Superi. An vis, ut quiſquam noſtrům optandam ſi- bi ducat ſortem, impium fuiſſe, fuiſſe Perſecutorem?? Enim verò, dum pro inimicis oraâſti, impoſuiſti tibi ipſi non leve onus. Legem enim & ne- ceſſitatem tibi impoſuiſti perpetuam, non minus orandi pro ijs, qui te ve- nerantur, qui opem tuam implorant; ne quis unquam exprobrare tibi au- deat: Quòd verè diligas odientes te: par- ge verò altera, non cures de ſervis tuis, S de cultoribus tuis. Fieri equidem fieri non poteſt, ut præſtita tibi obſe- quia, honorem tibi exhibitum non pari amore ac benevolentia compen- ſes, quibus aliorum in te furorem com- Pensâſti. Hinc omnes nos ac finguli hac die te eligimus Patronum noſtrum, & omni noſtra in cauſa communem Advocatum: ego autem, quantum ad me ſpectat, fſingulari quadam ratione propenſiſſima voluntate totum me ti- bi nuncupo. Impendam libens occa- ſione quacunque, quæ ſe mihi obtule- rit, pro te ſpiritum, vocem, vires, ſtu- dium ac Sudores meos. Atque uti- nam dignum me faceres, qui ipſum etiam exemplo tuo, ſanguinem profunderem! 2 — g . p. ℳ Exdltalit ilun 4 Hirr emin uop denen⸗ nanim — ti HZ Uatione Ntate totum ei. ndim libens deca. 2eſemihi obtlle. vocem vires ſtu. 05. Atgue lti. es, qi ipſom o, lnglinen erem S DE S. JOANNR EVANGELISTA. 257 Le E E e Ee ie ae e A: s UNVS IN OMNIBUS DEI DONIS EMINENS PANEGYRICUS . Honori ANCZ 7 130A ². E VAN GELIS 7. diltus “ TF. ORENYIX Exaltabit illum apud Proximos ſuos. EccCl. I . 4. Spirare ad ſublimem & eminentem in certo quopiam perfectionis genere gradum, mag- nanimi pectoris votum eſt , quod refugit poſtremum ubique locum occupare. Ataſpirare ad ſum- mum in quovis genere gr radum, intem- Perantia eſt animi elati, qui dedigna- natur quemquam, ſe non inferiorem, aſpicere. Studeat ſane Ariſtoteles ſuo ſe calamo in altum tollere; patien- ter tamen ferat, ſi ſuo ſe enſe Alexan- der ad non minùs excelſum apicem evehat. Si Tulliùs ſonor4 clouen- tiæ ſuæ tubâà perſonat ex roſtris, non ille tentet harmonicâ etiam Cithardi in theatrò aures mulcere, niſi malit lu- dibrium fieri famæ, centuplicato tubæ ſuæ ſono ubique deridendum Procla- maturæ: Virgilio Citharam & Ho- mero concedat, qui ejus viciſſim tu- bam intactam relinquent. Catoni ſuf- ficiat ſententiam Prudentiſſiene dicere in Senatu: fortunam in prælijs Cæ ſari potius favere non admiretur. Nim- ijum id foret ſiquis unus in ommibue ſupra omnes emineret. Ne DEUS qui- Orat. de S§. Baſil. 2 ½6 PANEGVRICUS DECIMUS OCTAVUS, quidem in Eccleſia unum aliquem in omni virtutum ac ſanctimoniæ genere ſummum eſſe voluit. Sed qui, ut hoc exempli causâ dicam, dignus eſt ha- bitus chlamydem ſanguimis pro Chri- ſto fuſi purpurâ tingere, Doctoris laureâ verticem non cinget. Alius quiſquam futura quidem proſpiciet, & longé abſentia, non tamen ille Evan- gelium divini Spiritüs Amanuenſis lcribet: & qui Apoſtoli ſcipionem manu unâ præferet, alterà Virginis li- Hum non oſtentabit. Hæc eſt, AA. honoratiffimi, lex communis, à ſancto zstiam Paulo celebratis illis verbis perpenſa. poſuit DEUS in Eccleſia quoſdam, primum quidem Apoſtolos, ſe⸗ sundò Prophetas, tertidò Doctores, deinde Virtues, & quæ ſequuntur. Un- de Nazianzenus dicere ſolitus eſt, eum ſuo judicio Optimum eſſe exiſti- mandum, qui vel multas virtutes me- diocri in gradupoſfideret, velunam in excellenti?: Mle nabis Optimur eſt, 4ui in plur imis reitèagir, aut in una po- tiſſimum. An tamen lex iſta tam eſt ſa- crofancta, tam univerſalis, ut ne in uno quidem alque eam non obſervatam invenire liceat? Neſcio equidem. Si tamen omnia per tempora„ommia per loca, ommes per Nationes mentis- oculos cicumferamus, in uno ſolo tam fallere deprehendemus. Et hic eſt magnus ille Ioannes, cui hodie an- nuo more feſta lux in Eccleſia agitur, ſolennior, an fortunatior, nefcio. Ipfe Virgo ipſe Apoſtolus, ipſe Do- Gtor, ipſe Evangeliſta, ipie Propheta, ipie Martyr. Et quæ tandem aliæ co- ronæ eundem ornare verticem pote- rant? Satis tandem apparet, quòd vel ipſos inter Diſcipulos ſuos Serva- tor noſter Chriſtus exaltatum illum voluerit, & inter charos chariſſimum: Exaltavit illum apud proximos ſuos: dum in eum unum omnes dignationes con- ferebantur, omnia cumulabantur do- na. Ertamen hoc quoque parum eſt. Summum eſt, quòd Joannes cuncta hæc prærogativa jura poſſideat in gra- du non tantuùm ſublimi, ſed plane eminenti ?yI ſicut eorum quodlibet ſuf- fecturum fuiſſet ad conſtituendum un- um ſanctum non tantum numero al- ium, ſed etiam ſuo in genere planè ex- celentem. An hoc citra ambages vo- bis demonſtrari cuperetis? præbete attentes aures, & veſtro deſiderio ſa- tisfacio. Obliviſcamur interim dotium, quæ in Joanne tam multæ ſunt, alia- rum omnium, eumque tantùm ut Virginem contemplemur. Et quis eſt, qui vel comparare ſe illi hac dote, ne dicam præferre audeat? Virgo er- go fuitꝰ nec tunc tantùm Virgo, poſt- uam virtutem iſtam Chriſtus toties Arannne ſuo commendaverat, tot or- nav erat privilegijs: ſed etiam eo tem- pore, quo virtus hæc paucis cognita, multis odioſa, vix ab uno uſu erat ex- ercita. Jam inde à primis annis (ſi Euthimio credimus) curaâ illam ſin- gulariſſimàâ Joannes cuſtodiverat, non corpore tantùm, animo quoque, uùt gemmam pretioſiſſimam. Et iinter quas eam perſonas tuitus eſt? Certum 2 ſ ruthen Selalkrurm Anodatn ſuenl Celuun inſſar lube lech, Pole Ee das Martyr Vrgnn uO nO conltne Tunn numterd Ge, pemn, Vipnemmn is horum ud Nre teg ien opegumdn 1 rina, v Inbiibes genid e . qoumquam gil AAalgerat, tatnen, lentt, An prolap cbin Aulis quum Unenocte illiCn cinihs inlami, gu rodlcere potuit Dammes Chriſri Alſe mezreprllitont, ce Einegeci. un Uter Gicrimina Pommi abe immi tem, Uteiis rr⸗ Kren Cikn 1 & Mduun 45 n Paticiger elt dicl, Vire⸗ en . ſpedn onn Cri Vetticem Pret, d Mhos Kerye. endhun mdäfun 4 nuimmeſn An tenaicnescon. Cumuhebant 4. Rcde Parumet. Oannes cuni 2pofſilentingr. bllmi, ſeg plne umnqvoclibet lt⸗ nſtituengum un. tüm mumero il- ngeneteplaneer ciraanbiges vo⸗ pereis? prrdete eſto deüidetio ſr umn interin Cotium, multe ſunt, da- naue tutum it lmur. Et qui tuele ili lucot, uleat? Vgoe⸗ ein ligo hol⸗ (krilus thles nAmett, Wo- kleimente⸗ ec Prucß cogint, — peinis Mi)1 DE S. JOANNE EVANGELISTA. 217 eit, Virginitatis nomen apud Heb- ræOs non honoris, ſed ignominiæ no- men fuiſſe, etiamin W meliore. Unde Inſtrumenti Veteris ætate pauci admodum fuerunt, qui magni illam theſauri inſtar haberent; ut Melchiſe- dech, Joſue, Jeremias, quos S. Igna- tius Martyr Virgines cenſuit. De reli- quo non conſtat ex omni Apoſtolo- rum numero, quemquam, præter Joan- nem, Virginem manſiſſe. Et tamen quis horum plura habuit ad virtutem hanc negligendam & non tam ſtudio- se propugnandam incitamenta? Erat ille indole viva, vultús lineamentis amabilibus, genio excitato ac fervido, & quamquam piſcatoris ſeſe officio addixerat, tamen, ut S. Hieronymus ſentit, erat proſapiâ nobili, & idcir- co in Aulis quàm notus, tam charus: unde nocte illà Chriſti ludibrijs & cru- ciatibus infami, quâ pollebat gratiâ in- troducere potuit Petrum: cùm alij omnes Chriſti Aſſeclæ, ſi non ùt infa- mes repulſi ſunt, certe ut homine nau- ci neglecti. Quanta igitur res fuit tot inter diſcrimina tam integram, tam ab omni labe immunem tueri Virgini- tatem, ut ejus præcipuè reſpectu ſub- inde eum Chriſtus tam haberet fami- liarem & affiduum, tam arcanorum omnium participem? Quid majus poteſt dici? Virgineæ puritatis re- ſpectu Joanni Chriſtus Mariam Ma- trem, Mariæ Joannem filium reliquit. Ita S. Petrus Damianus cenſet. Et ⁶ quantum in hac deinde virtute profe- cerit Joannes poſt gratiam illiuſmet in præmium acceptam! Multi ex Patri- bus conſenſu communi tradunt, ſiquis R. P. Segneri Panegyr. ſemel duntaxat, quamquam non de- ſtinato conſilio, in Virginis mode- ſtiſſimæ vultum oculos conjeciſſet, non modò confeſtim quidquid obſcœ- num eſſet, diſpulſum fugatumque ex ejus animo, ſed deſiderium quoque ejus virtutis humanàâ majoris in eo fuiſ- ſe accenſum. Quid igitur eo cenſea- mus factum, qui videre ſemper, ſem- per videri potuit? qui colloqui, ei- dem ſemper menſæ aſſidere, ſemper comitari Virginem iſtam, & Virgni- tatis parentem? verſari cum illa, se- curitate tam familiari, tam libera, qualis illa fuit, quà cum illa verſatus eſt oannes, non anno uno, aut al- tero, ſed ipſis viginti tribus integris, quâm multis, ut communior & veri- ſimilior fert opinio, commendatam illam ſibi habuit? Hoc mihi ſufficit, exclamat S. Petrus Damianus, ut pro- nuntiare non verear, Joannem in Ec- cleſia Virginitatis excellentiâ superio- rem habere neminem. Ceteros à Ser. I. de 8. Mundi primordio Virgines autecellit: an. Ev. ſic ut ne à Beatis quidem Cæli Genijs hac dote ſuperari multi exiſtiment. Quæ cauſa fuit, cur iſti, ut in Apocalypſi legimus, paſſi non ſint, ut eos Joannes qualicunque obſequij genere veneraretur: erat enim Joannes, eodem Sancto teſte, eâ dote æ qualis angelis, quâ ceteroquin illi homines antecellunt. Quid jam exiſtimatis, AA? ſi nulla præterea dos, nullum decus, præter Virginitatem, reluce- ret in Joanne, quàm ipſe hac ſolà eſſet admirandus? an non iſta ſufficeret, ut inde argueremus, tot illi gratias, kk mer- 255 PANEGYRICUS DECIMUS OCTAVVUS, mercedem tam copioſam repenſam, quàm cogitando poſſimus aſſequi 280- lius reſpectu Virginitatis digni alij ſunt habiti, qui Angelos omni remo- to velo intuerentur, ut Cæciliæ & Valeriani: alij ut implacabiem fero- ciam compeſcerent, ut Columbæ, & Dariæ. Suaviſſimum e vivo etiam- num corpore odorem Stephanus Avernenſis caſtimoniæ privilegio ſpi- ravit. CQlodeſindis multo tempore non aliã, quàm cœlo ſubmiſsà dape vixit. Flaviam prodigioſa Cælo lux ut pallio circumdedit. Si tam inſignia decora ac præmia ſola meruit Virgini- tas, eorum quoque, qui multo im- perfectiore in gradu eam poſſederunt, quàm Joannes: quid Joannem meri- tum exiſtimemus, qui tanto, quèm alius quilibet, excellentuùs eam poſ- ſedit? Sed ſit ita: omittat ille Lilium, & viatorio prehenſo ſcipione ad ter- rarum orbem cumApoſtolis peragran- dum ſe accingat. An hoc illum ho- neſtamento quoquam inferiorẽ repu- tabimus? Quoniam alios eodem in munere collegas dignationis gradu vin- cere potuit, vicit illos laborum diu- turnitate. Nemo reliquorum ætate minor erat, cùm à Chriſto ad Apo- ſtoli dignitatem evectus eſt; omnium autem poſtremus vitâ ipſe exceſſit. Unde ubi ex Apoſtolis alij laborarunt in Religione plantanda & propaganda; hic decem, alius viginti, & qui plu- rimum triginta quinque annis à Chriſti morte, ùt de Petro, & Paulo conſtat, ille annos ipſos ſexaginta his in labori- bus poſuit: quorum ne momentum quidem ſibi elabi paſſus fuerit, quod non proferendæ Numinis gloriæ, & Eccleſiæ commodo expenderit. Plus ſatis notus eſt ejus fervor, ſtudium ejus ardentiſſimum, quibus inde ab initio præ ceteris eluxit. Primus ille, comite ſancto Petro poſt Chriſti ad ſuperos reditum prodijt in plateas publicas, ad veritat? ibi prædicandum, eàmque coram Magiſtratuum tribuna- libus propugnandam: primus ille hac causâ conjectus eſt in vincula? primus flagris laceratus, primus contumelijs oneratus. Si proinde ille munus hoc ſuum tanto fervore eſt auſpicatus, in- que ipſa velut aurora diei Apoſtolici tanto igne exarſit, an credere poſſu- mus intepuiſſe dein illum, & in me- ridie ab ardore remiſiſſe? tum inquam, quando pro menlſura meritorum altius femper charitatis Sol pergebat aſcen- dere? Et quis tandem Apoſtolorum in una ſola Provincia, ſuâ operâ & conlilio tot fundavit Eccleſias, aut tam inſignes: quàm multas, quam- que inſignes, Sancti Hieronymi judi- cio, in minore Aſia Joannes fun- davit? Ipſi ſua debet exordia Eccle- ſia Epheſina, ipſi Philadelphienſis, ipſi Sardicenſis, ipſi Smirnenſis, ipſi denique Tiatirenſis. Quanto proin illi ſudore ſteterit tot Animarum ad Chriſtum reductio? quantis labori- bus, peregrinationibus, vigiliis, con- cionibus ad populum, incommodis? Id quod ipſe uni ſoli Animæ recupe- randx fecit, argumento nobis ſit, quid tam Otumm is jcii on Lexet, 1 mieret. Copod J iflitatione tß it tunen 01 epi intkar, Ou k, labenas cile, ertet cnplls, rerticl Aube in canpo yoonm nekano GCor vicina nemo ere Poliaionib celibas. Aligan⸗ Eunmm emm ad ulber intelexit er Epi ineticis Jmems! ctindo Alequ n mmmun ere Pertum Iuebtard tem MNRin vͦ yetsis, in gvo ſcls ſios lecept. ilm Aventmnten Neniz vitree xe Conleientii non u E te,pet ignot Ugann cpeſlt. eſponget uch⸗ un do poren Llenten, ere inkeß alnce ſen quidh⸗ lnn 5 dttem twun len 4 etyet, (mlinn bibig ile ih tnig ile, poſt Chriſinl chrn Plren 1 Ptædicndn, Kratuumtribun. primuziſehie fncula? Piing nmg contumeli⸗ eill munusle kuuhienig, in. die Apoltdl n gedere polll. loum &Ein m. les tumingtan, nenitorum liis hergebat ACen- n Moſtolomm a, Wopert 1 Eeccleſis, a nules, Cil⸗ Heronſmn id. 1 Poume; ſon. erorein ode- Prhalehhienis⸗ 6cürnens, h DE S. JOOANNE tam multorum causâ ſit operatus. In- venerat in una urbium Aſiæ Juvenem præclaris à DEO dotibus, & indo- le tali ornatum, ut ab eo ingens glo- riæ Divinæ incrementum ſibi ſpon- deret, ſi totum ipſe DEO ſe per- mitteret. Hujus proinde curam Epi- ſcopo alicui commiſit, qui ſuâ illum inſtitutione ipſémet ſormaret. Cœ- pit tamen non multò pôſt Juvenis, equi inftar, qui frenum non patere- tur, & habenas, & moderatorem odiſſe, & excutere. Ludo ſe dedidit, crapulis, diverticulis, quin tandem ex urbe in campos progreſſus, & re- liquorum nefariorum hominum dqu- Ctor vicina nemora infeſta cœpit red- dere ſpoliationibus, proditionibus, cædibus. Aliquot intervallo anno- rum eam ad urbem reverſus Joannes, intellexit ex Epiſcopo miſerandam infelicis Juvenis ſortem. Quis jam cogitando aſſequatur, quo animi ſen- ſu numtium exceperit? Conkfeſtim peritum latebrarum locorumque du- cem nactus in viam ſe dedit montem versus, in quo illa latronum caterva fidos ſuos receptus habebat. Vidit illum adventantem, & agnovit Ju- venis, vitæꝗque ac factorum atrocium conſcientiâà non auſus in conſpectum ſe dare, per ignota & abdita viarum ſugam capeſſit. Non tamen animos deſpondet Sanctus Senex, ſed me- liore, quo poterat, modo infecu- tus fugientem, precibus & planctu fiſtere infelicem comtus eſt. Sta, clamabat, quid fugis, chare fili, mi- ſerum Patrem tuum? quid fugis, chare EVANGELISTA. 259 fili, miſerum Patrem tuum? quid ti- mes? an non vides te Juvenem, me Senem, te validum, me debilem; te armatum, me inermem? fugiunt la- tronum metu, qui iter faciunt; non hos illi fugiunt. Tuo bono adſum, ne dubites. Ego pro te rationem Chriſto reddam, ego noxas tuas por- tabo; ego pœnas facinoribus tuis de- bitas luam; paratus vel vitam dare pro te, ſi in cælo, aut inter morta- les tribunal aliquod fuerit, quod in tuorum ſcelerum vindictam illam ex- petierit. Excuſſerunt verba tam blan- da contumaciam Juveni, ſtetit, equo ſe ad Sancti Senis pedes abjecit, & jam totus ardens dexteram, tot mini- ſtram facinorum & cædium, pudo- re compulſus ſinu ſuo abdidit. Non tulit hoc Joannes, ſed ipſe quoque provolutus in genua injecit collo ſupplicis brachia, benigneque com- plexus, humo illum ſuſtulit, oſeula- tus eſt, dextràmque amica vi ſinu extrahens, ubi eſt, inquit, ubi eſt illa manus? porrige illam mihi, ego enim ejus ſordes lachrymis meis abluam. Quid dubitas? an enim tuam ego ſalutem à DEO mihi non romittam? Eamus ſimul, eamus ad Eccleſiam: ibi ego non ceſſabo, quantum in me erit facere; ſuppli- cabo, ſuſpirabo, & tantum cona- bor, ut denique certus ſim, me eo- dem Ilabore & cælum tibi, & te cœlo lIucratum eſſe. Quid multis? ita immutatum, Divina opitulante gratiâ, eſt cor Juvenis, ut Joannes paulò pòſt aliò profectus, non dubi- K K 2. tarit 2160 PANEGTRICUS DECIMUS OCTAVUS, tarit ipſiEccleſiæ alicujus curam com- mittere; vel quia jam alijs regendis idoneum agnoverat; vel quia præfi- cere aliquem, etiam nolentem, regen- dis alijs, non rarò optima eſt ratio eundem inducendi, ut ſui præ omni- bus, quam oportet, curam habeat. Hoc ex eventu nos ſic arguamus. Si Joannes, ut in tuto locaret unam ſo- lam animam, tam nulli pepercit la- bori, ut jam ſenex, languidus, ex- hauſtus, fractus eam per nemorum avia ſequeretur, canis inſtar venatici prædam inſectantis, ſi tantum lachry- marum fudit, ſi jacturam tam dolen- ter ſenſit, quid, dicite, feciſſe eum putatis pro tam multis ætate adhuc vegetàâ, viribus integris, & occaſio- nibus non tam arduis? Si ſecutus eſt fugientes, eos deſtituerit, qui ſpon- te ad eum ventitabant? & ſi Latro- nes mutare potuit in Epiſcopos, Epi- ſcopos ipſos quales fecerit? Quales fecerit? Legatur Apocalypſis, & inde apparebit, quàm honorifice vel in cœlo compellentur ſeptem, quas ſuprà enumeravimus, Eccleſiarum Aſiæ Epiſcopi. Dic Angelo Epheſi, dic Angelo Smirnæ, dic Angelo Tia- tiræ; atque ita de ſingulis Epiſco- pis, non alià quâm Angelorum no- menclaturàâ dignatis. Quodſi unus ibi altéerve ob noxam non omnino levem reprehenditur, quàm multis tamen ijdem à virtutibus commen- dantur? In hoc animarum juvanda- rum ſtudium, in illo conſtantia, in alio fidelitas, iterum in alio doctrina, animique modeſtia celebratur: eam credo ob cauſam, ut hinc appareat, quanta ſit illius Apoſtoli excellentia, qui non ſolum Eccleſias tam nobiles fundare, ſed Eccleſiis ipſis Paſtores tam eximios præficere noverit. Di- cite proinde, AA. ſi Joannes totis illis ſexaginta Apoſtolici muneris ſui annis aliud non feciſſet memoriâ dignum, hoc tamen ſolum quantum foret? Et tamen audite. Non lſatis illi fuit concionum ſuarum ardore ſanctificàſſe minoris Aſiæ Eccleſias, ſed petiit etiam Phrygiam, penetra- vit ad Parthos, quin ulterius ad ipſos Paſſoros, populos à Natura in extre- mis Orientis plagis deſtitutos, ſeſe in- ſinuavit. Nimis proinde arduum fo- ret inſiſtere ejus veſtigiis, terras etiam tam inhoſpitas peragrantis, & exco- lentis nationes, etiam noſtris ſæculis prope ignotas: & mihi jam mille rope anni videntur, ex quo illum ut Apoſtolum contemplamur, quem, poſito ſcipione, calamo jam inſtru- ctum ùt Doctorem jubemur conſi- derare. Et verò an non ejus doctrinam miratæ vehementer ſunt non ſolum ſcholæ omnes Chriſtianorum, ſed & Barbarorum? Omnes ac ſinguli alii Apoſtoli Evangelii doctrinam mortalibus propinarunt, non nego: ſed hanc ad ſuas allapſam aures Ethni- 7„ corum Philoſophi ut deliria exploſe- runt: Joannes etiam his admirabi- lem & ſtupendam reddidit. Nam vel inter Platonis aſſeclas, ſui admi- ratores, & contemptores aliorum, tantum ille authoritatis & approba- tionis meruit, ut ejus ſententiis, tan- quam 6e8. procigiorun cle ar. appelaihen be u. Ni, Fedini Oper ere n gliün ler; lais ial ium tnebris im 1e lidem le ſutne Ecnmici n0 Gerd Chuiſtiani ven e e Aifflus d⸗ ti ppler eicti naretur uggerere e nem, 9u in Pop- 60 uti oporteret igo Clentem, Petetet notitam leret iuffeit enin ererentir pin ſim Eeret rcere; g lfeit el 4ngelie men ipe Prrcip egorij munere in ls t wlin cel , ſoi exce i ecellen Ei fan nobile l Paſto Nendei, Di n Juang tgii res hi nneig i N menoti lomm quumtom e. Non igs n luanum mo Air Dolleis pgiam, peyetn. Ulteris ad ilos Natura in ertre. ſtitntos ſelein. indearduum o. igis tens etian grants, & exo⸗ m nolttis leculis mihi jam mlle 1, er gvo ilum nplamur, ven, mo jun inſtru⸗ inbenur corſ- eis Nochinun lunt non ſolm 6unorum, Eel nes Ar ſNgoli elüi CoOrinum Int, non nego⸗ ſam hrePim petr. Dam. DE S. JOANNE quam gemmis, libros illi ſuos exor- narent. Et quem latet, ex omni Apoſtolorum manipulo uni in Ec- cleſia Joanni Theologi cognomen ad- hæſiſſe? Sed quid dixi, in Eccleſia? ſer. 1. de S. in ipſo, in ipſo adeò cælo talis ille Joan. Ev. videtur & agnoſci, & ùt talis obſers vari. An nunquam narrari audiſtis, Greg. Niſſ. ĩid quod Sancto Gregorio contigit, cui in vita S. Gregor. Thav. 1. Tim. 2z. I2. prodigiorum celebritas Thaumaturgi appellationem peperit? Aſcenderat hic, Fedimi operâ ex Ponti ſolitudi- ne ad dignitatem Præſulis Neocæſa- reæx; civitatis ea ætate tam denſis er- rorum tenebris involutæ, ut vix, ac ne vix quidem liceret diſcernere, eſ- ſentne Ethnici ficti Chriſtiani, an verò Chriſtiani veri Ethnici. Unde ille ſuæ diffiſus doctrinæ DEI Ma- tri ſupplex accidit, ut ipſamet dig- naretur ſuggerere eam docendi ratio- nem, qua in Populo illo inſtituen- do uti oporteret. Audijt magna Virgo Clientem, quòd is non ap- peteret notitiam clariorem, ut cre- deret (ſufficit enim ad fidem juncta reverentiæ pia ſimplicitas) ſed ut do- ceret credere; quem in finem vix ſufficit vel Angelica ſcientia. Nec tamen ipſa præcipuo hoc erudiendi Gregorij munere fungi voluit; for- taſſis ut vel in cælo fæminis affirma- ret, quod in terris illas docuerat exemplo, dum uti noluit donis ſexui in minus convenientibus: Do- cere autem mulieri non permitto. Quem autem putatis hunc in finem ab ea electum? Non deerant enim verò in Cælo viri Magni, qui in Ec- EVANGEILISTA. aur cleſia inſignes Doctores fuerant. Erant ibi eruditiſſimi in omnibus, quæ circa Religionem vel abſtruſiſſima ve- nire in quæſtionem poterant; læpius illa aut explicârant in ſcholis, aut de ijs diſſeruerant in Concilijs, aut in Tribunalibus eadem propugnârant, aut editis libris ſtabiliveränt. Ta- men Virgo omiſſis alijs ſolum ſecum Joannem adduxit ſocium, quo pari & lucidiſſimi ſplendoris, & mode- ſtiæ Majeſtate in cubile Gregorij in- greſſa; Joannes, dixit, tu, qui ex pectore filij mei bibiſti, & tanquam ex fonte ſapientiæ Divinæ hauſiſti abunde, tu nunc aliquid in animum ſervi mei deſtilla. Atque ſic Joannes, Virginis imperio obtemperans, ſancto Præluli formam credendi tam ſubli- mem repente dickavit, tam claram, tam paucis multa complexam, ut toto illo terrarum tractu dinceps alia ma- gis celebrata non exiterit. Hæc tan- quam Antidotum efficaciſſimum, totam urbem Cæſaream ſervavit im- munem ab illa contagione errorum, quæ ſubinde pleraſque alias orbis Chriſtiani Provincas infecit. Idcirco Gregorius moriens eam filiis ſuis ve- lut teſtamento reliquit, potuitque fi- denter aſſerere; ejus ſe adjumento omnem plane ſuàâ in Eccleſiâ Ethni- corum ſuperſtitionibus exiſtimatio- nem ademiſſe; ita ut, quemadmo- dum ultra denos ſeptenos Magiſtra- tůs ſui exordio Chriſtianos non nu- meràârat, ſic eodem Magiſtratu cum vita defunctus totidem duntaxat an- tiquis involutos erroribus relinqueret. 162 PANEGVYRICUS DECIMUS OCTAVVUS, Nondeerit, qui ſibi perſuadeat, rectius facturam fuiſſe Virginem, ſi ſecum pro Joanne è beatis cæli Genijs aliquem adduxiſſet, quorum tanto perſpicacior humanâ intelligentiæ vis eſt. Sed quomodo hoc aptius, ſivel ipſi Magiſtro & Doctore Joanne mul- ta Angeli didicerunt? An par erat? diſcentium e numero aliquem adduci, cuùm Magiſtri ipſius operà uti liceret? & illius Magiſtri, qui, dum mortales inter etiamnum agebat, multa docere cæli mentes potuit, illis adhuc dum ignota, antequam ipſe manifeſtaret? unde etiam non ſecus ac ij, qui ſedu- lam Magiſtro operam navant, ad eum deſcendebant, excepturi ex ejus ore Prælectiones ſublimes, & rerum ſum- mè arcanarum notitiam hauſturi. Sed vobis hæc doctrina non nova minus, quàm ultra omnem verſimilitudinem à me excogitata videbitur. Ex ſancto Joanne Chryſoſtomo quærite, & ſi ipſe Iuculentu huic aſſertioni teſtimo- nium non dat, tum ut novitium com- Precem. in mentum illam mihi exprobate. Pla- Joan. n conſtat (hæc ſancti Doctoris verba funt) ipſos Angelos ſumma cum atentio- ne Yoannis ſe Auditores exhibuiſſe. Ita ſanè, ipſietiam Angeli, ſi fanctus hic Doctor non erravit ‚ipſi cetero- rum Principes Cherubini ac Seraphi- ni, Joannis ſe Diſcipulos profeffi funt: hocque ipſum innuiſſe Chryſo- ſtomus putavit communem iſftum Gentium Doctorem Paulum, dum ſcripſit, militantis Eccleſiæz Magiſte- ph. 3.10. rio Triumphantem profeciſſe. Ur innoteſcat Principatibus & poteſtatibus in cæleſtibus, multiformis Sapientia DEI. Hoc autem ſi ita habet, quid tandem majus ac glorioſius prædicari de Joan- ne poteſt? Verum eſt, Angelorum opera mortales multa non vulgaria di- diciſſe. Multa arcana, pertinentia ad Populi electi libertatem recuperan- dam, Danieli Cæleſtes Genij nunti4:. runt. Ijsdem Magiſtris Manue opti- mam educandæ ſuæ prolis, Samſonis, rationem didicit. Non alij Medici Tobiam docuerunt artem oculorum lucem cœco parenti ſuo reſtituendi. Angelis quoq; debuit Gedeon notitiâ induſtriæ, quâ hoſtium, Madianita- rum, manus ac ſervitutem effugeret. Si Apoſtoli inſtituti ſunt, quâ glorias Chriſtus ad Mundum judicandum venturus ſit, Angelis id docentibus fackum. Admirandam Virgineæ pu- ritatis gloriam Puellæ Anatoliæ Ange- li manifeſtärunt. Hermas autem Pa- ſtor veram diem, qua Paſchatis ſolen- nia celebranda eſſent, ex Angelis in- tellexit. Sed quid ſunt iſta omnia, quæ cæleſti Angelorum miniſterio ho- mines didicerunt, ſi cum ijs compa- rentur, quæ hominis Mazgiſterio Angelis patefacta funt, ſi verum eſt, eos arcanum arcanorum graviſſimum, DEI Verbi Incarnationem ab eo do- Ctos eſſe? arcanum hoc erat cunctis retro ſeculis incognitum, quodque nulla plane conditæ mentis perſpica- cia rimaretur, & verbo, tale, quod neque Angeli, priuſquam bhie diceret, intellexerunt: ut idem pronuntiavit Chryſoſtomus. An non igitur vobis Joannes cunctis videtur anteponendus Dodo- f 1 L000 hot h i, ii tpeleenn 00⁰ itabamn 3 Ghmmm ide Ecn⸗ Uagvamn mmhlisn is ecelemneam thune apumeh, lonm Orriſ Ee ſeuimtelſi tieik lihank uris, echiel Creranhientem jmoceniiſiunum ltu ſupra nudes Cicecis? an el 1 Albuumile Aquil Nemo non bitetut gis nore iſtorioo⸗ niſipropeteramin Cnis ommind kei ſn imelin ila Mti iniruca tenelwis Tbnt illi oculis nol eſt, Eed nune Pahp nunc in Ctuce l mnbllncoketgaunn Eſm, mmnc inter tem, m inplind Ocdeslar inninnd 4 le olkrein Am m, H lm, itbain nbcochinek nm, inda in 5 4 R enne D „guidtange Nrleri geſen t ncelan kbgünn arCnllerindi. ngperinetii d unn clhetn. ſtes Geniinnet iſtris Ran ltris tnne gp⸗ Prolis⸗ Anlent, Non Aij Medie Atem Oculorun ſ0 teltitench Gedeon nofiti fum, MiCimnit. itutem efugetet. ſert, qui gorii hum dicmdum is id docentibi hin Viginerpl. eAnnolie Ange⸗ ermus autem Pe- Patchatis ſolen- er wgeli in⸗ Cunt URr ommia, umminittenoho- lamn is nne nis Mgſſeno „Inuncſt ngwiſiumn Nrnihed do⸗ *R cundts uium, Pict mentis * erbo, tale, DE S. JOANNE EVANGELISTA. 263 Doctoribus, & doctrinæ, quam tra- didit, ſublimitate, Magiſterij, quo functus eſt, eminentiâ? Cogitabam idcirco id agere, ut calamum ille deponeret, jam haud- quaquam amplius neceſſarium ad hanc ejus excellentiam aſſerendam. Sed æquum eſt, ut hunc ille nondum po- nat, ſi non ut Doctor, certè ut Libel- lorum Chriſti Servatoris Magiſter, ſeu Evangeliſta. Et ut talis, jubeat hic adeſſe ſibi grandem illam Aquilam currůs, Ezechieli monſtrati; tan- topere ambientem, ſuis receptum alis innocentiſſmmnum Chriſti Dilectum volatu ſupra nubes evehere. Quid dicetis? an ſequi eum poteritis obtu- tu, ſi ſuam ille Auilam conſcenderit? Nemo non katetur; omnem ſacros le- gis novæ Hiſtoricos volàſſe, ſed non niſi propa terram in hominum oculis: cujus omnino rei ſymbolum fuerunt Animalia illa Myſtica, alis quidem inſtructa, terreſtria tamen. Objece- runt illi oculis noſtris DEUM; ita eſt, ſed nunc palpitantem in faſcijs, nunc in Cruce languentem, nunc ambulando fatigatum, nunc diſſerendo feſſum, nunc inter preces agonizan- tem, nunc in planéctu mœſtum. At Joañes iuæ innixus Aquilæ alis tantum ſe attollere in altum potuit, utrelictà terrà nubes ſuperaret, nec ſupra pri- mum tantuùm, ſecundum, aut tertium cælum, ùt Paulus, ſed, quæ Orige- nis doctrina eſt, ſupra quintum, ſex- tum, imò & ultimum denique cælum evectus, non ante quievit, quàm ip- ſum in natura ſua DEUM contem- plari ipſi liceret, tanquam in ſua ſphæ- ra olem, omnibus evblutum nubi- bus, nullà Eclipſi pallidum, nullis terræ nebulis offuſcatum. Sic ut at- tonitus idem Origenes exclamaret, audacià ingenio ſuo non inferiore: Joannes omnem viſßibilem, & in viſibi- In Evang lem creaturam ſuperat, & DVeificatus o. c. 1. in DEUAintrat ſe Deificantem. Quid hom. I. proinde admirabilitatis habeat, ſi, cum ad ſcribendum ille ſe accinxit, cælum ejuſmodi præ ſagijs præſtantiam operis commendare voluit, quibus ſcriptorum alij nulli appauſit? De ipſo certe uno monunentis traditum eſt, quòd imperato cunctis in Eccle- ſia jejunio altiſſimi ipſe montis api- cem conſcenderit, ubi dies noctes- que aliquot moratus, Deoôque contem- plando immerſus, velut alter Moyſes, ipſe quoque densàâ circumdatus cali- gine ac horrore, fulgura inter ac ful- mina, denique voce, tonitruo non abſimili, proruperit in illam inaudi- tam ſententiam: in Principio erat Verbum, & Verbum erat apud Dein, & Deus erat Verbun. Quodſi locus, in quo ille ſacram hiſtoriam comen- tatus eſt, tunc denſa caligine involu- tus manſit, deinceps contrario pro- digio perpetua ſerinitate gaviſus eſt. Scribit enim Gregorius uronenſis, ſuâ quoque ætate ne unà quide pluviæ guttà locum illum alperſum faiſſe, quantum vis denſo circum nimbo ſo- lum omne inundaret, & toti pluvia- rum torrentes ingenti ſtrepitu decur- rerent: id quod vel Olympi ſerenita- te 264 PANEGYRICUS DECIMUS OCTAUUS, te prodigioſius eſt, qui elato ſuper omnes tempeſtates vertice ſecurus il- las ridet; terkfa autem iſta medias in- ter tempeſtates furorem earum peni- tus non timet. An non deinde Eccle- ſia Joannis Evangelium tanti æſtimat, ut nullius alterius pretium cum hoc comparari poſſit? Solo hoc, tan- quam ſcuto non penetrando, potuit illa retundere tela omnia Corinthi, Ebionis, Theodotionis, & quot- quot alia prodierunt ex orco monſtra ad impugnandam DEl filij vel æterni- tatem, vel naturæ ejuſdem cum Patre communionem, vel cum eodem æqua- litatem. Imd ſeculo illo, tam pleno turbis ac tumultibus, quo Arrius, Eccleſiæ perduellis, ſuis ſub ſiignis numeravit tot Monachos, tot Eccle- ſiæ Antiſtites, tot Populos, tot prin- cipes, imo tot Auguſtos; habent hiſtoriæ, illos non multos, qui tan- tæ& Adverſantium multitudini Praich- mo animo ſe oppoſuerunt, ſolitos ſemper e collo palàm pendulum ge- ſtare S. Joannis Evangelium, neſcio, an ut eo tanquam ſcuto defenderentur; an ut eodem tanquam Monili ornaren- tur, aut ut eo ſaltem diſtinguerentur à perduellibus, charactere tanto nobi- liore, quò magis ſingulari. Nec orthodoxi tantum, ſed Hebræi quo- & Ethnici communi conſeſu ſummam Evangeli] hujus æſtimationem præſe- tulerunt. Judæi ùt theſaurum pre- tioſiſſimum ſuo illud Gazophilacio intulerunt, ut Epiphanius narrat. Ethnici autem, ut doctrinam human4 cxcellentiorem ſummis laudibus extu- lerunt, uüt recenſet Sanctus Auguſti. nus: uſque eò, ut & Platonis Secta- toribus nonnemo aſſereret: admira- bile illud principium Evangeli, au- reis exaratum characteribus, proſtare debere in omnium Templorum pro- Pylæis, multôque magis in omnibus Lyceorum porticibus explicari. Ti- ment ejus ſententias vel ipſa fulmina, quæ ijs conſpectis perterrita fugiunt à celſis turribus: timent Terræ motus, qui ijs lectis non audent quaſſare mu- ros. Timent mali ipſi Dæmones, qui illis auditis velut in rabiem acti Pproripiunt ſe ex obfeſſis corporibus. Plura adderem, niſi me nonnemo fe- ſtinare juberet, deſiderio videndi in Joannis manibus librum illum Myſte- rijs refertiſſimum, exaratum characte- ribus tam abſtruſis, ſignatum ſigillis tam inſolubilibus, quo ille ſibi vatis, ſeu Prophetæ titulum comparavit. An autem ambigitis, an ille pri- mas etiam hoc in decore, ut in ceteris, more ſuo retulerit? Certum eſt, va⸗ tibus omnibus exhibuiſſe DEUM fa- miliaritatis & fiduciæ genus quoddam ſingulare, dum arcana ijs manifeſta voluit tam multis alijs ignota: erga quem tamen uſus eſt majore, quàm erga ſanctum Joannem? Alijs minu- tim & diſtinctius aperuit eventum uendam peculiarem; ut Vocationem Gentium Iſaiæx; urbis Solymæ exci- dium Jeremiæ; Lempli reſtaurationem Ezechieli; atque ita diſſerendo de ſin- gulis. Cui tamen aperiebat unum, eundem celabat alterum aut ſaltem non 1 4on Ommia igii⸗ lo ſonne nec Nx ilum n mincommun Coinioni, cedimn ena omms gene alypls Aind non ſtatio olunnun, eus exotl0 2 fnein etant eyen cui uundem non rationi ciul Hi Eeulsefeehiz b u ecel en in geuterilſlet ig e Ocoman, t ninum enm, Oſte di kuorum ponna prüls Abralumun eltiy, teddidiſet: Diute lelane zuten Are ſinj Agebſciliccetl lentio gurcunghe Collcungue tei e DElodbente, ele Fec gid tn re ercicium auci Daatumcummanit ſonis tot egnonn nlaumn & mutr 8 lcarum! omn “ elturz er numn kopliclin pertertiti l bent ere wotn, Fenttaſem. üi Demone, t in tebiem a0 ſis corporibus menonnemo fe. derio ridengi in um ilum Mt. Natum charad. ſiggutum ſiglis 00 ile ſbi rati, comparenit is, milepti⸗ Nei in ceteti, Cettumn elt, r. ſe D. genls Cooltimn is munlkeſta ignot: en wwote, Auin 8? Mis mur⸗ eruit eventoun Ut Voctione 8 Jolymm c reſtunt ernnt ebr A Phen 4 4 aun NR DE S. OANNE non omnia ſingulis explicabat. De ſolo Joanne verè dici poteſt; quòd DEUS illum nihil voluerit latere. Si enim communi ſanctorum Doctorum opinioni credimus, quam ille ſcripfit, plena omnis generis Myſterijs, Apo- calypſis aliud non eſt, quàm manife- ſtatio omnium, quæ in Eccleſia ab ejus exordio ad ipſum uſque Mundi finem erant eventura. Hoc autem cui tandem non eſt æquiſſimæ admi- rationi, cauſaꝰ Habebatur antiquis il- lis ſeculis effectus fiduciæ & familiari- tatis plane excellentis, quòd DEUS, cuùm decreviſſet igneo catacliſmo de- lere Sodomam, tot nefariorum cri- minum ream, oſtenderit, difficile ſi- bi futurum pœnas illas ſumere, niſi prius Abrahamum de ijs certiorem Gen. 18. 17, reddidiſſet: Dixitque Dominus, num celare potero Abrabhbam, quæ geſturus ſum? Adedò ſcilicet DEl cum quoquam locutio quæcunque excedit meritum cujuſcunque rei conditæ: & ſolus DEUS loquente DEO dignus auditor eſt. Sed quid tandem eſt manifeſta- re excidium paucarum urbium com- Paratum cum manifeſtatione perturba- tionis tot Regnorum, excidij tot Po- pulorum, & mutationis tot Rerum- publicarum? Joanni aperuit DEUS ſtrages illas, & clades tam luctuoſas, quibus interitura erat Regia & Reg- num Populi olim dilecti: perſecutio- nes, quas paſſurus erat novus Popu- lus Chriſtianus, primò à Jjudæis, dein ab Ethnicis, in ejus exitium & damna deinceps conjuratis: captivi- tates, bonorum ſubhaſtationes, ex- ilia, truculenta crudelitatis exempla, R. P. Segneri Panegyr. EVANGELISTA. 265 quibus ſeptem Romani Imperatores in id incubituri erant, ut Chriſtianam Religionem omni ex Mundo funditus extirparent. Nec iſto contentus, ma- nifeſtavit illi etiam Vicrorias inſignes, quæ Cruce, triumphalibus in labaris Prælataà, ex hoſtibus Fidei erant re- pPortandæ. Præterea opprobria, & excidium Idololatriæ; gloriam & propagationem Chriſto adhærentium. Detexit eidem novum Imperium Ro- mæ in ipſis Idololatriæ ruinis ſtatuen- dum; Barbarorum inundationes, perfidiam ſubjectorum, Nationum diſ- cordias, Principatum mirabiles vices, quæ ſtupendâ providi Numinis, & occultiſſimâ ratione, ſervitura erant ad viam veræ Religionis per omnem Mundum aperiendam. Quin & ob- tutu ad multò remotiora porrecto, videndum illi objecit bellum atrox, quo extema Mundi jam decrepiti & velut capularis ætate, Antichriſtus im- pugnaturus eſt Eccleſiam, tumultum, trepidationem, horrorem Populo- rum ultimas illas ruentis Mundi clades ſpectantium; Decretorij Judicij ſigna prævia, ordinem, formam, & ipſum adeò ad gloriam & beatitudinem de- ſtinatorum numerum, itémque æter- num damnandorum; cuncta hæc in illo profundiſſimo libro ſcripta legi- mus, quem tam multi fruſtra conati ſunt aperire, ne dicam legere. Quid multis; ſatis ſit dicere cum Abulenſi: Joannes de toto ſtatu Eccleſiæ habuit re- velationem. Quidquid ad hanc diem in Eccleſia geſtum eſt, quidquid ge- retur, id omne jam ante Joanni credi- tum & manifeſtatum eſt, id quod ſi- LI gil⸗ 266 gillatim & dilucide oſtendunt Apo- Calypſis ejusdem Interpretes, ſanctus Antoninus „ Aureolus, Lyranus, Salmeron, Bellarminus, Ribera, Pe- rerius, Viega, Alcazarius, aliique magno numero, jam recenſitis & fi- de, & famâ non abſimiles. An au- tem hæc familiaritas, & conſuetudo intima omnino ſingularis non fuit, Joanni uno velut obtutu ſpectanda of- terre, tam temporibus inter ſe diſſita, tam multa, tàmque inter ſe diverſa; & hæc tamen omnia quot ſeculis ante monſtrata ſunt, quàm reipſa eveni- rent? Pleriſque alijs Prophetis ea ſo- lum manifeſtavit DEUS, quæ modi- ci temporis intervallo eventura erant, quorumque gerendorum ipſi pars eſſe debebant non modica, aut ſaltem eo- rundem ſpectatores: quo ex numero fuerunt Jeremias, Baruch, Ezechiel, & alij, qui calamitates à ſe prænun- tiatas oculis uſurpärunt. Joannes autem eos edoctus eſt eventus, qui poſt millenos & millenos annos erant ſecuturi. Et non ſciamus, nos pluris æſtimare communicationem ar- canorum, tanto temporis intervallo remotorum, quàm eorum, quæ non diu pòſt in lucem protrahentur? Quodſi autem arcani, alterius noti- tiæ crediti, gravitas tanto exiſtimatur major, quo ſeverius ſilentium fidés- ue alteri non aperiendi, quod cre- Atuin eſt, imperatur, enimverò non apparet, à quo arcani fidem majorem DEUS exegerit, quàm à Joanne. Legite, ſiita placet, totam Apocalypſim, & ſubinde mihi re- ſapientia humana devoratur. PANEGYRICUS DECIMUS OCTAVVUS, ſpondete, an arcani fides aut eſſe major poſſit, aut imperari ſolicitius, aut Obſervari religioſius? Apocalypfis 0-Ep. I03. 40 annis, ait ſan tus Hieronymus, tot EPaul. c.7. habet ſecreta, quot verba. Non fuit ſcripterum ullus, qui librum hunc commentari aggreſſus, & arcanas il- lius notas explicare, profeſſus non ſit, audacem valde temeritatem eſſe, ſpe- rare, quòd ad amuſſim ad ipſiſſimam rerum prænuntlatarum verttatem quis poſſit penetrare, eâmque in clara lu- Et eam ob rem Ribera in Proem, ce ponere. parvum illum libellum confert cum ſup Apoc. vaſto mari, pleno ſcopulis, ſyrtibus, quin & voraginibus, quibus omnis humana ſapientia abſorbeatur. Omnis Et verò ſi ita non eſſet, quomodo non notiſ- ſima jam eſſent omnia, poſt tot ſecu- la, ex quibus circa hujus Apocalypſis interpretationem occupati fuerunt tam multi perſpicaci ingenio viri, quibus ſua cujuslibet ætas acutiores fortaſſe non habuit? Grandia idcirco neceſſe omnino eſt illa eſſe arcana, quorum notitiam vel ad doctos pervenire DE- US tam ſolicité cavit: cum aliàs ab- unde nobis perſpectum ſit, humana & divina inter arcana diſcrimen. Huma- na enim abſcondere, æquum eſt, ut ad Seniorem Tobiam Angelus dixit: 6 Sacramentum Regis abſcondere bonum eſt. Tob. 12.7· At divina maniteſtare potius oportet; opera autem DEl rewelare honoriſicum. Neque enim timet Deus, ne ſuis quiſ- piam conſilijs obicem ponat, & even- tum fruſtretur; ſi ante eorum habeatur notitia, quàm executioni mandentur. Hinc R n— Yeceimn getninten „jloupnelnnn ſume am a d un. Mißs n Elata lont ccl Genikeſtuent, g. 1otina eſlentcn ertalvetunbnon Nden vr ipſe de notis eſic Iet moltr eo ibeli Otmnibis, preteni oognier: Mρο²⅜ (al. d . mtiMn um 1 Ainert, tunt ind mnin, non dlio Commmniſſa: gvieſt Drophetæ cum . gi, Iue lkicern Aliorum potils, edocli int. Dicant igitur WGus Thomnas, fcinin ommibes e is praferenda; Anniun her ab ili⸗ D fn Unpetiobulzen trem imocnn & ngeatm kekie fe, nihi penitc Et, n ilimnn , & Neng i. Pkoteſiyonft ltatem eſe ſe. im ad ipüclinn m Verittem gui nque in claa h. ob rem Ribern hen im conkert cunnin i Ppulis, Syrtibus quibus omni⸗ tbeatur. Onmie Dratur. t verd nodo non notiſ- 4, poſt tot een⸗ ins Apocal pſ Pati fherunttan io nii, guibis utiores Tortale idcirco neceſſe Acana, quorum cnn Aisi mnft, Iummn uimen Numx- Equbtn eſ, u Angels it i⸗ rberebonun n 3 potins OPOI lart lolnifun Deus, ſe ii 8 en Ponnd 1 te eorun ,ftok. gtfioniom ſir en Apocal. DE S. JOANNE Hinc etiam via mihi pPanditur ad aliud Joanneminter & vates alios diſ- crimen prorſus ſingulare conſideran- dum. Alijs ſiquidem eâ causâ mani- feſtata ſunt occulta, ut alijs potius ea manifeſtarent, quàm ut privatâ eorum notitiâ eſſent contenti. anni autem a- perta fuerunt, non, tam ut doceret alios, quàm ut ipfe ſciret. Unde Gagnejus, notus ejus Interpres, pronuntiavit multa eo libello Myſteria contineri, omnibus, præterquam uni Joanni, incognita: Abſtruſa hujus prophetiæ uni tantum Divo Joanni nota eſſe. Id quod evinceret, tanti momenti arcana ſuâ unius, & non aliorum causa eſſe illi commiſſa: qui eſt favor nulli fortaſſis Prophetæz cum Joanne communis, qui, quæ didicerunt à DEO arcana, aliorum potius, quàm ſuo bono edocti ſunt. Dicant igitur audacter Albertus, Sanctus Thomas, Hugo; Joannis va- ticinia omnibus Legis antiquæ vatici- nijs præferenda; & adjungat Haimo, tantum hæc ab illis diſcrepare, quan- EVANGELISTA. 267 tum à Domino ſervus, & à DEOho- mo: neque enim ego amplius de veri- tate hac ambigo: ſed citra dubitatio- nem animadverto, voluiſſe DEUM, ut in ſingnlis favoribus ſibi collatis Joannis ſupra ceteros emineret. Gelſ- ſit ſe erga illum, ut intimum, ut in- ter paucos chariſfimum: Exaltavit Alum apud proximos. non ſolum apud remotos, ſed apud proximos, Unde æ quum eſt, ut omnis alius ſervus pri- mas illi cedat. Id tantum fieri poteſt, ut nonnemo vincere ſe illum poſſe pu- tet, ſi non in donis, quæ uterque à DEO accepit, ſaltem in fupplicijs, quæ ipſe pro DEO pertulit. Sed quia hoc aliud non eſt, quàm me non obſcure invitare ad ultimam Martyris excellentiam in Joanne contemplan- dam, permittite prius, ut tantiſper Feſpiremus; sicque deinceps majori- bus animis, & viribus recentioribus atroci tormentorum, quæ jamjam ſe oculis ingerunt, crudelitati, & formi- dabili Mortis larvæ obviam progrez diamur. . NaAnr viſum eſſet prodigioſo Vimperio bullientis olei cados in rorem innocuum, & flammas ardentes in gratam refrigerationem Joanni mu- tare, nihil penitus dubij nobis ſuper- effet, an illi non minus quàm cuivis alteri pulcherima debeatur & Palma, & corona. Hoc enimille ſupplicium tulit ætate non canâ tantùm, ſed & caducâ; cuùm jam vires longis attriviſ- ſet itineribus, gravibus incommodis, & laboriosâ perpetuâque prædicandi contentione. Et tamen obſtupeſcen- te totâ Româ, quam tantiiri celebri- tas ad novum ſpectaculum exciverat, viſus eſt ſenex luſtrorum jam plus 2658 quàm ſedecim, carnificum manu vir- gis laceratus, sicque, ùt erat, nudus in bullientis Olei prægrandem caca- bum immerſus, hoc tormenti genus tolerare fronte multo magis ſeren4, quàm eorum erat, qui ſic innocentem excruciabant. Noluit tamen DEUS, quidquam illi incommodi afferri à bal- neo tam ignito, ſed ut potiuùs inde prodiret tanquam aurum ex ſua forna- ce, ſplendidior, ut Phœnix ſuo e ro- go, vivacior. Quidigitur nobis ſen- tiendum? An quòd Apoſtolo tam di- lecto mortem hac opportunitate im- pedierit DEUS, propterea quòd ei- dem triumphum invideret? Quis un- quam ita delirare poterit? An ergò dicendum, nihil intereſſe ad hoc, ut quis Martyrij palmam referat, ſi mors deſit promptæ voluntati, dummodo Morti non deſit voluntas? in Martyre enim voluntas, ex qua ipſa mors naſci- tur, coronatur; ut Sanctus Hierony- mus aſſerit. Sed quàâm ego hodie præter morem timide loquor? Quin agite, eripite Joannem lictorum ac carnificum manibus, ponantur Virgæ, flammæ extinguantur, dolia evacu- entur. Nec E exilio quidem, in quod ejectus eſt, mentio fiat, & na- vis illa inhumana, quà in infelicem Inſulam Pathomas abducitur, ut ibi jam ſenex laboret in in ſodinis, & vi- vus in cavernis illis ſepeliatur poro- ram alid vertat. Quid his omnibus poſitis diceretis? an, non eſſe Mar- tyrem Joannem? Eſſet enimverò, eſſet, & quidem fortaſſis omnibus, quos hoc titulo veneratur Eccleſia, PANEGYRICUS DECIMUS OCTAVUS, dignior. Audite quomodo, & quare. Non eſt fortiſſimorum horum Fidei pugilum quisquam, qui de primatu cum Maria contendat. Tenete hoc mente. Non eſt ullus eorum, qui Mariam Martyrem & plus quàm Mar- tyrem non agnoſcat. Sic illam com- pellant Sanctus Bernardus, S. Ephrem: imò Solem Martyrum appellavit S. Baſilius Seleucienſis, & Regina Mar- tyrum communi Eccleſiæ nomencla- turâ ſalutatur. Quis tamen illam, di- cite, ſi nõôſtis, Tyrannus damnavit? qui illam carnifices occiderunt? Eo- rum errorem, qui violentâ morte ſublatam comminiſci non dubitarunt, pluribus refellere ſtuduerunt Sanctus Ambroſius, Sancti Iſidorus, & Beda. Quomodo igitur Martyrum Reginam cantat Eccleſia, etſi gladius eam Per- ſecutoris non ſuſtulit? Non ignota vobis dico: Martyr fuit Maria non Tyranni, ſed Amoris miniſterio cæ- ſa: ſi tamen non omnium Tyranno- rum maximus Amor eſt. Quando illa in Calvariarum colle conſtanti animo & oculo intuita eſt IESUM Filium ſuum, ſuſpenſum in crucis patibulo duos inter Latrones, tunc illa ſuo defuncta eſt Martyrio. Quid- quid enim dolorum ac cruciatuum in corpore filius pertulit, totum id in animo ipſa toleravit. Et ſi ipſa mor- tua non eſt, ut Chriſtus, id inde ſo- lum accidit, ne cui præberetur ſus- picandi occaſio, adjumento illi opus fuiſſe ad perficiendum ingens illud hominis redimendi negotium: ad quod videtur alludere voluiſſe Am- brolſius, 1 3 7 S6⁵ ⸗ elli 15 els/ſnhh⸗ ummg bon 1 N 4 AAdituraßs mn lehat al iinin = Uud Mttium, Marie. Dol er anitno 1 Cne eo tntum Alan ſenlent in ſe ane n fiij umi nuun firsß ergrollibil⸗ mmimn, A alun n proleſſi lunt, qg dis mumetis Nart Ando blul in ani us, (awO8, cruc⸗ JveChriſtus ſell Pertuzeſt. Et ile in aceyer fruſtra e len Chriſt corpus in Maria tandum mo buit: & tortach Jui jam tun Ci 1gebat, Maiir in ũ ac telictug. 4 4. non widetur Mrgii wlle eni Cum Deinde Mar Cndis os in corpo cori⸗ eniztmd⸗ pus Olmmnis ſne Menn ntun tere RK dol Kien netre s cauſa nob 1 eorun, gui Pln un Mx. ic ilmeonn. rdos, hren n appellanit 6, & egin Mr. leſie nomench⸗ tamen illam j. nus dammzyit? cciderunt? Bo. Violents morte non dubitirunt, Auerunt danctus idongs, ede. ttyrum Reginam Alidins eimber. t5 Non ignot ſuit Mariz non miniſterio cæ- ium Thyrumno. eſt. Qnndo cole conſtmii in et/ m in crucs latones, tune luntio. C⸗ ctucatmunn in 1, Mn in Eiſ ipamor. prabelell Pmen 6 lum ingen 4 dee ſ L. 3.0p. 2 5. ad Vercell. Eccl. DE S. JOANNE broſius, quando de dolente Virgine illa magni ponderis verba pronuntia- vit: Sua morte putabat, ſe aliquid pub- lico addituram muneri: Sed YTESUS non egebat adjutore. Nunc utadirem. Noôſtisne, AA. quòd fuerit Joannis Martyrium? Illud omnino, quod Mariæ. Duo iſti ſoli conſtanti ſem- per animo ad Crucis pedem aſtiterunt: eo tantùm diſcrimine, quod Maria ſenſerit in ſe cruciatus Chriſti, tan- quam Filij naturà; Joannis autem tanquam fratris adoptione. Ceterum uterque publico illo facto non fuerunt tantum, ſed palàm ie Chriſti ſectato- res profeſi ſunt, quod ad abſolutum ſuis numeris Martyrium requiritur. Ambo ſimul in animo ſenſerunt ſpi- nas, clavos, crucem, fel, acetum, quæ Chriſtus ſigillatim in corpore ex- pertus eſt. Et ille lanceæ ictus, qui in cadaver fruſtra deſæviit, tetigit qui- dem Chriſti corpus; ejus tamen ſen- ſus in Mariæ tantum & Joannis ani- mo fuit: & fortaſſis magis in Joannis, qui jam tum Chriſti vices in terris agebat, Mariæ in Filij locum tradi- tus ac relitus. An autem hoc vobis, AA. non videtur genus quoddam Martyrij valde eminens atque pefe- ctum? Deinde Martyrum alij cru- ciatus ſuos in corpore ſenſerunt, Jo- annes autem in animo: cujus, utno- vimus, ſenſus tanto eſt acrior, quòd corpus omnis ſine animo ſensús ex- pers eſt; cum tamen animus ſine cor- pore plurimuùm dolere poſſit. Præ- terea ſi ibi major eſt Martyrij gloria, ubi ejus cauſa nobilior, juxta illud: EVANGELISTA. 26 9 Martyrem non facit pæna, ſed cauſa? cui cedet Joannes, qui tam multos in animo cruciatus paſſus eſt, ne à Chri- ſto tum avelleretur, quando ille ab alijs feré omnibus erat derelictus, quando etiam aliàs intimi ſeſe ſubdu- cebant, & quando etiam ceteris ani- moſiores eum negabant. Quodſi de- inde Martyrum alij confeſſi ſunt ani- mo Chriſtum glorioſum, Chriſtum à mortuis redivivum, Chriſtum tri- umphantem; Joannes eum ante hanc gloriam confeſſus eſt; dum reipsâ conſcelerati inſtar hominis nudum ಠcruce pendentem aſpexit, in latro- num medio, ſic ut ſola dicteria ac probra, quibus eâ causâ impetitus eſt à plebe inhumana, loco tam pu- blico, populo tam frequenti, in cla- ro meridie, ſufficere ei potuerint pro pleno perfectôque Martyrio. Sed ſi ne iſta quidem forent, non dubitem inſuper dicere, quòd, ſi in alijs pro Martyrio mors fuit, Joanni ipſi vita fuerit Martyrium. Amanti enim, & ſic amanti, quæ vita acerbior videri poterat, quàm vivere, dum amatus moriebatur? vita autem hæc an pau- corum forſan dierum fuit? Paucis an- nis, quibus magna illa Thereſia, noſtræ ætatis decus, ſeparatam ſe à Dilecto videre debuit, velut extra ſe doloris impetu rapta, clamabat iden- tidem: Morior, quia non morior, morior, quia non morior, nec alio ve- lut intercalari verſu crebrius audita eſt uti, quàm iſto. Quid ergo Joannes dixerit, cui eodem cum Domino fa- miliaritas tam domeſtica, & intima Li 3 inter- interceſſerat; & tamen advertebat vultúùs illius diviniſſimi & pulcherri- Hier. Ba- mi conſpectum ad ultimam uſque ſe- ron. Beda. nectutem; ſibi differri? ad annum in- Cedx. quam uſque ætatis nonageſimum ter- tium, ut quibusdam, uſque ad no- nageſimum octavum, ut alijs placet; imò uſque ad centeſimum ſextum, ut alij cenſuerunt. An non hoc amanti Martyrium fuit quanto lentius, tanto acerbius? Poterat igitur obire qui- dem Joannes mortem cruentam, cum alijs Martyribus, at non potuit acer- bam & violentam: cui enim tam acer- ba vita erat, huic mors, niſi optata & jucunda obvenire non potuit. Et verò res ipſa monſtravit, quàm hæc Joanni violenta non fuerit, dum ipſe in foſſam ad hoc in celſo momntis jugo præparatam ingreſſus, ibi ſe mori- Pundi in ſitum compoſuit, manibus- que complicatis, clauſis oculis, luce quadam admirandàâ undique involu- tus fuit, quæ illum ex adſtantium oculis ſubduxit, ea re magis attoni- torum, flentiumque, quâm ſi Tiles habitatioribus adoratus ſol occidiſſet. Scio hoc inductum argumento Sanctum Thomam exiſtimaſſe, Jo- annem ad Empyrei ſedes animo cor- poreque ſublatum. Utut tamen ſit, llud extra controverſiam eſt, quòd multi eu ibi ſuo adſcribenduũ choro ex- pectent. Suo illum imchoro ambi- ent habere Virgines, tanquam ge= 270 PANEGYVRICUS DECIMUS OCTAVUS, nuinum puritatis ſpeculum: in ſuo Apoſtoli, tanquam Apoſtolici Zeli ideam: in ſuo Dockores, ut ſa- pientiæ prodigium: in ſuo Evange- liſteæ, acumine Aquilam: in ſuo Pro- phetæ, tanquam omnium arcanorum abyſſum: in ſuo Martyres, velut victi- mam vivam Charitatis. Vos autem quid dicitis, AA? an noc cenſetis illum omnes omnium horum titulo- rum ac munerum partes perfectiſſime adimpleviſſe? Quodſi ego, ut cla- rius ejus merita & excellentiam ob oculos ponerem, non ſum veritus eundem cum Beatis Cælitibus com⸗ parare, quin ſæpe etiam anteponere, ne me idcirco tam facile damnetis ve⸗- lim. Advertoenim, Chriſtum adeò- ipſum, qui cetroquin tam cavet ſoli- cite, ne cui ſuorum fidelium magis, quàâm alteri; addictus videatur, in Janne ea cautione non eſſe uſum: ſed ore pleno, & vocibus penitus non ambiguis, Dilectum ſuum eum denuntiaſſe. rendo eſſem fortaſſe tranſgreſſus, non videret tamen difficulter hoc quid- quid peccati eſt, poſſe purgare. Una ſiquidem ſola panegyri alterius cujus- libet beati Cælitis laudes complecti non fuerit, arduum; at de Joanne lo- qui non licet niſi Panegyri unâ plures complectamur; cùm ipſe decora ac laureas plurium in ſe uno fuerit complexus. Qin imò ſi etiam pro- poſitos breviatis limites de eo difſſe- AN Or Venun eſt, hetur potet Leatar ulum: in ſ Na Apottolici muum Nnon res relur ic. ing. Vos Men n noc cenletß m horum finio. tesperfeckiſin⸗ 1i ego, U ch Nellentiam o on ſum petitus Celitibus com⸗ lam mteponere, clle lumnetise⸗ ,Chriftum aded ntam caxet loli⸗ delium mags, 8s Videztur, in on eſſe ulim: Ncibus penitis dun uom eum nd ſtetium pro⸗ tez de en il⸗ tſleſls, non ler oc ic⸗ virgue Un Aterias Cuſus⸗ Aes Cmpki tde pamel egrni waßlus ipl decol in ſe nd lerns. N DE SANCTISSIMO NOMINE JESU. 27r t Eer 8y giEr 5 yis Eetr ts ereß riß r pistr v s Es 5 S r SUüUPER OMNE NOMEN PANEGYRICUS Honori SANCODZYTSSIMI NOMINIS §S U dibtus ℛ1NC Donavyit illi Nomen, quod eſt ſuper LOva exoptatiſſuna. In- venum tandem nomen eſt, quo digne nomi- netur, qui nominari non poteſt. Neque hoc pa- rum vobis videatur AA. fuit enim hic labor complurium ſeculorum, & ſtudium plurimarum ſcolarum. No- verat DEUS venturum aliquando tempus, quo ipſe cælo delapſus, aliorũ O N Z. omne Nomen. Philipp. 2. 9. more hominum, ut proprio corpore veſtiretur, ita & proprium ſibi nomen adoptaret. Idcirco à multo ante tem- pore parabantur omnia, tanquam ad rem momenti haud ſane levis, perinde ac ſi de nomine præcipue ipſe eſſet ſo- licitus: quin, ſi ita loqui fas eſt, hac in re dubius, videtur id egiſſe, ut quos præ alijs charos habebat, ar- canorumque ſuorum conſcios, ij cer- tatim Malach. 5. & exciperet ſenſa, & libraret. 16. Pſ. 110. 9. Pſ. 52. II. Jer. 23. 6. Zach. 6. 22. Et vir Oriens nomen ejus. H. 9. 6 272 tatim contenderent, sicque ipſe ex- periretur; quiſnam eorum nſſet in- venire nomen maxime ad rein aptum factum, utque poſtea ijsdem in con- ſilium coactis ſingulorum ipſe audiret Lo- cuti ſunt timentes Dominum (ſunt hæc Vatis Malachiæ verba) & attendit Do- minus cogitantibus Nomen ſuum. Lo- cutus eſt autem primus omnium Da- vid, & velut ſubobſcuree indicavit, debere id nomen habere mixtum ſan- ctitati horrorem quempiam: Sanctum & terribile nomen ejus: non tamen eſt auſus nomen hoc deinde exprimere diſtinctus: quin profeſſus eſt, malle ſe illud ex alijs e ſenatu tam nobili ex- pectare. Exſpectabo nomen tuum, quoniam bonum eſt in conſpectu Sancto- rum tuorum. Subinde ſuffragium Je- remias tulit, cenſuitque acceptandum illi nomen Juſti. Hoc eſt nomen, quod vocabunt eum, Dominus Juſtus noſter. Zacharias exiſtimavit, nullum DEO convenientius nomen, quàm Oriens. Sed, ne æquo ſim longior, præ ceteris rem propius videtur tetigiſſe Iſaias, qui dixit: Voca nomen ejus, accelera, ſpo- lia detrahere, feſtina prædari. Et his nominibus non contentus, ut abun- dantius ſatisfaceret, bene longum alio- rum texuit catalogum, quaſi optio- nem liberam relicturus. Subjunxit igitur: Vocabitur nomen ejus, Admi- rabilis, Conſiliarius, fortis, Pater fu- turi ſeculi, Princeps pacis. Omnes, fateri neceſſe eſt, in tam gravi Senatu Apientiſſime locuti ſunt: omnes ta- *W Oune omen. PANECGYRICUS DECIMUS NONUS, men in eundem impegerunt ſcopulum; cuùm propoſuerunt ſinguli nomen qui- dem decorum, ſed quod rem ipſam non adæquaret. Neque enim ullum ex omnibus his nominibus exprimit DEl attributa ac Perfectiones omnes, ſed hoc unam, aliud aliam. Unum Juſti- tiam exprimit; ſed non Charitate: aliud Charitatẽ ſed non Juſtitiam. Unũ pro- ponit nobis DEl potentiam; ſed ubi ſapientiam explicat? & ſi aliud expri- mit ſummum in res omnes dominium, non exprimit fimiliter æternitatem, Immutabilitatem, Immenſitatem, Inff- nitatem, & illas tam multas alias ex- cellentias, quæ Divina in natura tam luculenter reſplendent. Sed laudes DEO, tam difficile Nomen, quod Terra invenire non poteſt, illud tan- dem à cælo invenietur. Nec aliud illud eſſe poteſt, quàm iſtud; iſtud inquamꝰnomen novum, quod ipfo DElI ore proferri debuit: Nomen no- um, quod os Domini nominabit, Noôn- ne recte divinavi? & ecce jam deſcen- dit cælo Angelus, prior illud puriſ- ſimis ſuis labijs promulgaturus: Ecce nomen Domini venit de longinquo: & en illud: audiamus igitur omnes, magnâ reverentia & aperto capite: Vocabis Luc. 1. 32. nomen ejus 71ESUMM, ipſe enim ſalvum faciet populum ſuum à peccatis eorum. EsSUS, JESUS. Iſtud enimverò Nomen dignum eſt homine DEO & ſané, exclamat Sanctus Paulus, non eſt aliud, quod conferri cum illo poſ- ſit: Donaævit illi Nomen, quod eſt ſuper Cedant igitur magno huic Nomini nomen Ponentis, Sa- Pien- Iſ. 6. 2. Il. 30. 27. (nents e tam In ſber ide tan, 1 . n nopun etkeckionel ſümum nCiſſim oc ſandtiil ſertioneln unc m cunda eſt, tun Accedamusiginn A eis funamenti Plen 6, Cbien es expriInt. . ſse vobs julico mmum ptonpt Mle otmuine Uun, gve bicimus Auu ſte ennmen teserblicmntz qu mignidile Theol Diompfins. Alig, lutzs, Relatiyas al ant peregrina roe⸗ eſfcium, vt igen 1e, gvod mtendere. numeroprimam col er d, tingun is Oceano, geri Aorum ifigenn c Dtemitis Imnmutz Ectta nlam un ett, inge ne tur, dudd nllbg an femg: dlne ocne n l ill umbtab 4lolure Petſect cunt, huhi rcin . Udinem ſein concitn i he euife 5. guen . li nomenqti. Ne dü 1P enm ullan Adis exprir eCKones dn im Unnhif. 1Chaiitt d itiandDn 10. entiam; ſed dH Eſialigeni⸗ nnesdominn r atermitatem, nenſitatem Inf. Nultas aligs er. u in natura tam . ded lundes Nomen, guodh oteſt, Ulod tn- ur. Nec aAliud im iſtud; iſtd 1, guoc il it: Mumen M. I16, ¹. mninebit, Nor- Ce um dgelcen. ior Uud porett. loatus: Ni n lgim en Omnes, maena pite: ociü lun, enin ſilun ellatn min. Ktud eninwen omune * Paulos, 10n egti cumilofe gen, ei gret, n 5 eny, DE SANCTISSIMO NOMINE IESU. 37 pientis, Clementis, Juſti, & quod- libet aliud é tam multis, quæ Senato- res illi ſapientiſſimi excogitarunt. Ubi enim nomina alia unam aliquam DEI perfectionem nobis explicant, hoc ſanctiſſimum ESU nomen om- nes exprimit. Adverto quidem, aſ- ſertionem hanc meam, quàm auditu jucunda eſt, tam eſſe, plurium fortaſ- ſis e vobis judicio probatu difficilem. Accedamus igitur ſine mora ad afferen- ad ejus firmamenta, quæ mihi jam ad manum prompta ſunt. Multa omnino ſunt DEI attri- buta, quæ dicimus, & perfectiones, quas ſacræ enumerant Literæ, & Pa- tres explicant; quos inter agmen ducit magnus ille Theologorum primipilus Dionyſius. Aliquas appellant abſo- lutas, Relativas alias. Ne vos terre- ant peregrina vocabula: audite me, & efficiam, ut idem ſit hæc intellige- re, quod attendere. In abſolutarum numero primam collocant Infmitatem; ex qua, tanquam nullis clauſo limiti- bus Oceano, derivantur tria flumina, aliorum itidem capita, Immenſitas, ternitas, Immutabilitas. Dum enim DEUS citra ullam Imitationem Infi- nitus eſt, inde neceſſariò conſequi- tur, quòd nullus eum locus circum- ſcribat, atque adeò ſit Immenſus: nullum tempus metiatur, & ideo ſit ternus; nihil illi novi accidat, ideòque ſit Immutabilis. Iſtæ autem Abſolutæ perfectiones, quæ non di- cunt, habitudinem & ordinem ad ullam rem conditam, ſive hæc re ipſa exiſtat, ſive exiſtere tantum poſſit; R. P. Segneri Panegyr. ſed nullo ad quamcumque reſpectu ſatis intelligitur. DEUM eſſe Infini- tum, eſſe Immenſum, eſſe Ætternum, eſſe Immutabilem. Aliæ dein Perfe- Ctiones Relativæ appellantur: & hæ ſunt Potentia, Providentia, Sapien- tia, Juſtitia, Miſericordia, Bonitas, Benignitas, Amor, Liberalitas, Dominium ſupremum. Vocantur au- tem Relativæ, quia ſemper res alias extra DEUNM reſpiciunt, vel quæ re ipſa exiſtant, vel quæ exiſcere poſ- ſint, ad quas referuntur: negue enim, ut hoc exempli causâ dicam, intelligi poteſt Potentia, niſi intelligatur res aliqua, ad quam ſe iſta Potentia, porrigat; nec Providentia, ſi non in- intelligatur aliquid, cui provideatur: & ſic eundo per ceteras. Has jam omnes Pefectiones tam nobiles, aſſero ego, nobis exprimi ſolo hoc ESU nomine. Nec tamen exiſtimetis velim, me onus veritatis hujus affirmandæ fuiſſe ſubiturum, ni- ſi idoneo authore. Eſt autemis mel- lifluus Bernardus, qui aptiſſime ad rem meam teſtatur, idem ſonare auri- bus ſuis, ſi IESU nomen audiat, quod ſi audiret Potentem, Sapientem, Bonum, & quodcunque aliud tot il- lorum DEl nominum, quæ Sanctus Dionyſius congeſſit. Hæc omnia ſi- mul mihi ſonant, cuùm inſonuerit 7ESUS. Nec puto me falli, ſi exiſtimem, vos, ut perſpicaces eſtis, præcepiſſe jam ejus rationem. Quis enim non videt, omnia illa attributa ac perfectiones confluere debuiſſe, ut verus inde ex- taret) ESUS, quod idem eſt, ac dice- M m re: It 374 PANEGYRICUS DECIMUS NONUS, one Epro 6. pern. ſer. re: Salvator naturâ? neque enim omni- Quinam ergo iſti & quales Salvatores? ſe eſtin 2. de Cir- no (ſic eodem ex Bernardo habemus) Parùm aberat, quin Everſores potius, nae⸗ olt cum. Dom. qaut vocari poſſes, aut eſſe Salvator, quàm Salvatores appellarem; cum e nti Phrn fortèò quippiam horum defuiſſet. Dixi, plures ipſi fortunis ſuis everterint, oi chis Am verus ESUS & Salvator naturà: nec quàâm triumphalibus armis ſervarint. nt unit, 4 enim neſcio, ipſos aded ſacros Codi- Dicam certe cum Bernardo: Neque dern. de uine n i ces Salvatoris nomenclaturam multis enim ad inſtar priorum meus iſte ESUS Circumc. ſit, ne D alijs tribuere, in quibus haud ſane., nomen vacuum, aut inane portat: düdn 9 omnes iſtæ dotes reſplendeant: ſed non eſt in eo magni nominis umbra, ſed ſCus i ari his illa non convenit, niſi proporti- veritas. Ipſe enimverò jure merito ie . one quâdam & ſfimilitudine: nec Salvator dici poteſt, qui non aliquos gepelt⸗ ee enim ipſi erant Salvatores naturàâ, ſed ſervavit, ſed omnes; non gratiâ ad te eis utun Salvatores gratiâ: Salvatores inquam, uorum preces ſupplices contemnere EUS poterat, & non admitere, quæ obliterando debito offerebant. Erant Salvatores infirmi, debiles, imperfecti, Salvatores, qui poterant non eſſe Salvatores, imò qui ipſi eti- am pro ſe Salvatore opus habebant: Salvatorees corporum, non animo- rum; Salvatores viventium, non mortuorum; Salvatores, qui ſalutem aliquorum, aliorum pernicie redime- bant. Eripuit Iſraelis poſteros Phi- liſtæorum ſervitute David Rex: eri- puit eoſldem Æ gypti pedicis Moyſes; eripuerunt etiam varijs calamitatibus Joſue, Jephte, Samſon, quibus ab Amonitis, Madianitis, Amorrhæis premebantur. Sed 6 quantarum cla⸗ dium Salvatores iſti authores fuerunt? ſi reſpexiſſent illi, ut intuerentur ſtag- nantem, lacuum inſtar, ſanguinem; urbium incendia, Provinciarum va- ſtationes, quibus fuæ genti tantillum ſecuritatis redemerant, an non exhor- tuiſſent potiùs ſtragem tam multorum, quèm lætarentur ſalute paucorum? id muneris delectus, ſed naturâ fa- Ctus: A natura propria habet, ut ſit Id. ibid. Salvator. Cur ergo mirum videatur, in eo nullam non omnium, quas enarravimus, excellentiarum requiri, etſi in ijs, qui longe inferiore modo Salvatoxes ſunt, haudquaquam requi- rantur? profectò enim, ſi forrè quip- piam horum defuiſet, nec- aut vocari poſſet, aut eſſe omnino Salvator. Sed meliùs iſtud advertemus, ſi deſcenderimus ad ſingulas. ideo quidem illud perfectionum in DEO genus, quod abſolutum vocari dixi- mus, non tam clare diſtincteque Sal- vatoris appellatione exprimi, quàm illud, quod Relativas conſtituit. Eſſe enim Infinitum, eſſe Immenſum, eſſe ternum, & Immutabilem, non ita neceſſarium primo aſpectu videtur ad perfectiſſimum ſuiſque abſolutum nu- meris Salvatorem conſtituendum. Sed ſi rem ipſam dicere volumus; hæc eſt maxima hujus nominis gloria, quòd cùm reliqas nobis, ùt patebit, con- feſtim manifeſtet, has duodammede . ab- conit, Aen ifabr, Ehell 4oncit intnita lmia qurdam ſum öniket. Ablce ſaciendo, ut tant Eeretur. Ablcon ciendo, ut certis Gerum motus eun ſoonit Immutabi Ut varia naturalin Pugna eum mutan Jui ad infima il peryadit, non fac Hendit ilaſnet pe le tam ſtuclose oe Ommnem controvert wendum Falyztor non grttii, ſeg n⸗ uile Mile eſſet Potiit, Agem; om Ainid Eerrer mine gnn. nmn unhra, , erd jute merit⸗ quinonalivo non gratii al ſed naturi fr. 4 hulet, 4r /rll di hirum videatur Omnium, quus hntüarum tequit, inkeriore mnodo quaquam tequi- m, fn gi⸗ nec alt Vcari Mufer. Avetteimnus, ngnla. Video onum in D20 vnn rOcati dl, Alinckege Aptini, Jvim conſttit A Immenlom, ede uebilen, nOnii ebku vigetm ienlun Gums , Ut Pu e 5. ne adlolotunnn DE SANCTISSIMO NOMINE ESU. 37 5 abſcondat, & propè obſcuret. Quis crederet? deſtinato conſilio ESUS eas latere voluit. Cum enim Verbi Incarnatio phraſi Sancti Dionyſij, fuerit ectaſis Amoris, quà præ magni- tudine amoris, quodammodo extra ſe fuit, ut in alium transformaretur, voluit tunc DEUS nulla jam in re ſuus videri, ſed DEUsS totus noſter: & ſic quid fecit? Abſcondit profun- de perfectiones omnes abſolutas, ut- pote ejus naturæ, ut ad res extra ſe conditas, quarum tamen ſe bono ſac- rificabat, reſpectum nullum dicant. Abſcondit Infinitatem, faciendo, ut limitata quædam exiſtendi forma ip- ſum finiret. Abſcondit Immenſitatem, faciendo, ut tantillo loci ſpatio clau- deretur. Abſcondit æternitatem, fa- ciendo, ut certis legibus temerati ſi- derum motus eum metirentur. Ab- ſconit Immutabilitatem, faciendo, ut varia naturalium propenſionum pugna eum mutaret. Non tamen, qui ad intima illius conſideratione pervadit, non facile in ESU depre- hendit illaſmet perfectiones, quas il- le tam ſtudiose occultavit: cùm extra omnem controverſiam ſit, ad conſti- tuendum Salvatorem, qui talis ſit non gratiâ, ſed naturâ, neceſſarium fuiſſe, ut ille eſſet perſonæ ſuæ dig- nitate, & quod conſequens eſt, om- nibus perfectionibus æqualis Majeſta- ti offenſæ; ipſe nimirum non minus. Immutabilis, non minus ternus, non minús Infinitus. Secus enim nullam habere ſupplicum ejus precum rationem DEUsS potuiſſet; non ac- ceptare ejus promerita, non eſſe con- tentus ijs, quæ nominibus extinguen- dis offerebat, utpote perionæ tanto ſe inferioris. Atque ita ESUS non fuiſſet ESUS., quia ſuo in ærario non habuiſſet pretium ſufficiens ad plenè perfecteque placandum Princi- pem Majeſtatis infinitæ, injuri's tan- tuùm non omnem menſuram exceden- tibus irritatum. En igitur, quomodo, etſi de Perfectionibus etiam abſolutis loqua- mur, verum tamen ſit, quòd uon poſ- ſet aut vocari omnino, aut eſſe Salvator, ſi fortè quippiam horum defaiſſet. Omiſ- ſis tamen nunc iſtis, diſſeramus ſigil- latim de ijs, quas Relativas appella- mus: ex quo DEUS, novum hoc Salvatoris nomen hodie aſſumendo, deſiderat à nobis, ut Iſaias monet, jam non conſiderari, ut ſuus eſt, ſed ut noſter: Ecce Deus noſter iſte: ex- ſpectavimus eum, & ſalvabit nos. Of- fert autem ſe nobis ante omnes alias Potentia. Et ſané, quando unquam DEUS Potentiam oſtendit majorem, quàm quando factus eſt ESUS, hoc eſt Salvator? Extulerat caput ſuper- bus ſtygis Latro, & inſtar illius Gy- gantis Philiſtæi, ingenti faſtu tumens, terris cælõque inſultabat, quaſi nemo plane eſſet, qui venire contra auderet, & Mundum, ſervituti ſuæ mancipa- tum, eripere. Ecquis eſt, ajebat arrogantiſſimus ille, qui me poſſeſ- ſione dejiciat? Solus ego Templa & Fana implevi Dijs imaginarijs, ſolus ego Aras ſacriſficijs ſacxilegis. A quot Mm 2 Jam Iſa. 2 5. 376 PANEGYRICUS DECIMUS NONUS, jam retro ſeculis Nationes omnes non aliud venerantur Numen, præter me? Vilis omnibus eſt cæli DEUS: intra Judææ angulum clauſi ſqualidi ejus adoratores. Notus in Judæa DEUS. Ego Jovis nomine, accipio in Capi- tolio ſpolia triumphantium Romano- rum. Ego Apollinis nomine reſponſa procul inde adventantibus populis apud Delphos reddo. Ego Dianæ nomine Epheſi opibus ac divitijs cu- mulos Aſiæ imperantis. Et quis un- quam me pellet tantis opibus firmato dominatu? Vix jam capiunt abyſſi carceres turbas condemnatorum? non ſufficiunt captivis vincula & catenæ, quos ego meis viribus ſubjeci ſervitu- ti. Et quid tanti intererat expellere me cælo, ſi poſtmodum ego inde exul bellum atrocius DEO moturus eram quàâm ſi inibi permanſiſſem? Non me voluit cæli DEUS collegam in ſuo throno; habeat nunc æmulum. Ita ſaſtu tumidus, & inflatus arrogan- tià diſſerebat Diabolus in ejus contu- meliam, à quo perduellis defecerat. Et reverâ non erat in terris homo, non in cælo Angelus, qui ſuperba illi cornua frangeret. Quin ne condi quidem poterat, producique quiſ- quam, qui brachij ſui robore quid- quam contra ſuperbiſſimum hunc ty- rannum poſſet: & ſi conjuratæ contra cummunem hoſtem omnes Romano- rum legiones, omnes Perſarum cunei, omnes Macedonum Phalanges bel- lum illi moviſſent, ne unum quidem vinculis exſolvere mancipium potuiſ- ſent. Quam proinde Potentiam oſten- 4 dit ESUS, quando ſolus progreſſus in aciem conflixit cum malo Dæmone, eum profligavit, Regnis exuit, ever- tit Altaria, victimas ſuſtulit, adorantes avulſit, in abyſſi eum antro religavit? Et ſi hoc ESUS in SFeramine mor- tem ſubijt, non id factum eſt virium ac Potentiæ debilitate, ſed amplitu- dine Charitatis. Auſim proin affir- mare, majorem enituiſſe DEl Poten- tiam in Mundo reparando, quâm eluxerit in condendo: Quia, teſte Serm. 8. de ſancto Leone, plus eſt in noviſſimis ſe- Paſſ. culis reparàſſe DEUAM, quod perierat, quam a principio feciſſe, quod non erat. Nec enim cüum Mundum conderet, quidquam erat, quod obſtaret; plu- rima autem impediebat, cum repara- ret. Quis igitur non videt, quâm manifeſte eluxerit DElI Potentia ex hoc ESU nomine, quod idcirco di- citur nomen Virtutis, nomen Forti- tudinis, nomen Omnipotentiæ! om- nipotens Nomen ejus. Sed nec Providentia effulſit ob- ſcurius, aut Sapientia. Scio equidem vel ingratijs omnium in ſua ſapientia inſanientium naturæ Cenſorum, ſem- per ſapientem, ſemper providum ſe oſtendiſſe DEUM: quanto tamen utraque hæc Perfectio eluxit manife- ſtius, ex quo JESUS nominari volu- it? An enim non ſolertiſſime provi- dus fuit, qui, ut ſervaret hominem, edò progreſſus eſt, ut DEUM ad ab- jectam hominis conditionem depri- meret? Non eſt profundiſſime ſapi- ens, qui eundem ob finem attollere hominem potuit ad Majeſtatem D. 00 o offenli Aen Poc unquum hen . dünendhn lune no petkelun e⸗ 1s eru 050 p bi demum epen⸗ Enum DEN ke⸗ non crvit: Ple⸗ or nle muti tb teode cupidi . . jrter ſe emnulatio, Gelnetent ilapugn m; gudus Apol⸗ n0s, Vulcinds pe nerna Ulyſſem pro Gias Neptunus ſrue Ateri ſ DeUS ne Unmeſt, & hic eſt in bit homo, gr Acudle teddet? n hoc etiam feri polle Penſiet iniiam, Homoininiam intn Cfenlim conciliet Mon eſet igo e : l eſſe poteit) ( 6gltate Ange en . Pitationes innes nurum ſchalren. Olus Drogreſln mlo Demone Nerlit, eyer. lnit alorinte Nand Kligrrit⸗ Ettmnie nor. chn Wium te, ſel mniin. uin Droin acht. Giſle Dol boten. eparindo, glin ſ: ie, telte in mißuiſ. 1 guul herufat, Nud un eat ndom conderet, dobſtaret; Plu. dat, Cln tepetr. on widet, Auin 0l botenti en uo iccirco di. ,nomen Forti- ipotenir . entia ekelin ob. 1a. Jid egbiden min ſun lpieni (Cenorum, ken- per gioridn e uunto tainen 9 elchit nmie Snotrünani voln lertiſhime pron rwaret hominen, Uu tD 6 nditioneln .Z 1okandiüin. 1. en A ſnen . 3 Mielin 4 Rem Al DE SANCIISSIMO Hoc fuit arcanum illud, quod tot per ſecula nulla intelligentiæ finitæ vis pe- ad Coloſſ. I. netrare potuit: Myſterium, quod ab- 26. ſconditum fuit à ſeculis: reparare Mundum non gratuitâ offenſæ veniàâ conceſsà, ſed viâ Juſtitiæ, extremum pro offenſa aſſem exigentis. Quis hoc unquam fieri poſſe cenſuiſſet? Ad obtinendam hanc ſatisdationis cum noxa perfectam æqualitatem Perſonâ opus erat DEO ipſi æquali. At hanc ubi demum reperire erat? Plus quàm unum DEUM hæc Univerſi moles non capit: plures enim ſi eſſent, mox eos in ſe mutuò armaret digni- tatis tuendæ cupiditas, committeret inter ſe æmulatio, & jam fabulæ eſſe deſinerent illa pugnacis ſeculi certami- na, quibus Apollo fovebat Troja- nos, Vulcanus perſequebatur: Mi- nerva Ulyſſem protegebat, cui inſi- dias Neptunus ſtruebat. Parte autem alterà ſi DEUS neceſſitate ſummâ Unus eſt, & hic eſt, in quem inju- rius fuit homo, quis injuriæ huic æquale reddet? an ipfſe ſibi? certè ſi hoc etiam fieri poſſet, non jam com- penſaret imjuriam, qui offenderat. Homo injuriam intulit, homo igitur offenſum conciliet neceſſe eſt. Opus proin eſſet aliquo, qui homo idem eſſet & DEUS: hic autem quis erit, aut eſſe poterit? Cogitate homines; cogitate Angeli, ſi ſpes vos allicit ta- lem unquam excogitandi, Sed 6 co- gitationes inanes, nec enim, ſi divi- narum ſcholarum Magiſtris fides, Mens ulla, quamlibet concretionis expers ac peripicax, tale unquam NOMINE JESU. 377 arcanum penetrare potuiſſet; aded il- lud omnem finitæ intelligentiæ api- cem tranſcendit. En, ſolum ſacratiſ- ſimum JESU nomen illud nobis ma- nifeſtat. Ipſe eſt Salvetor! neceſſe eſt igitur, ut ſit ille DEUS, qui in- ventione non antea auditâ, naturâ, quam antea habebat, non ſe exſpoli- ans, ſed illam, quam non habebat, aſſumens, conjunxit nexu ſtupendo una in perſona, ſummam Majeſtatem cum abjectione extrema, expertem omnis concretionis naturam cum ma- teri4 partibus innumeris conflatà; ſic ut nec inferiorem conſumeret glorificatio, nec ſuperiorem minueret aſumtio, ut Sanctus Leo dixit, ſed qui mori poſſet ex uno, reſurgere poſſet ex altero. Hæc autem ſi fapientia non fuit, quæ de- mum alia fuit? hâc feliciſſime eluſæ ſunt omnes verſutiæ hoſtis maligni, qui illum hominem ſolum exiſtimans, qui DEUsS idem erat, dum ejus in necem tam multos anxie concitavit, ſibi ipſi, nil minùs exſpectans, ruinæ cauſa fuit, atque ita miſer ſuismet ar- tibus deluſus: fefellit illum malignitas S. Leo de ſua: ſuis implicitus retibus, incidit Paſſ. Dom. in foveam, quam fecit: Hâc ratio in- venta eſt hominum naturam ſupra An- gelicam evehendi: hàâc factum eſt, ut vere exclamare liceret: felicem Adami culpam, ò ruinam exoptatam! hâc tandem pax conciliata Juſtitiam inter ac Miſericordiam DEl, quæ ex ſororibus amiciſſimis videbantur ef- fectæ Adverſariæ non amplius conci- liandæ. Sed vivat ESUS! tandem pacis oſculo ſe mutuò complexæ ſunt: M m 3 Mi- ſer. I1. 378 PANEGYRICUS DECIMUS NONUS, Miſericordia & Veritas obviaverunt ſi- bi; Juſtitia & Pax oſculatæ ſunt. Ipſe ſiquidem JESUS earum Conciliator adColoſſ.I. ſactus eſt: Pacificans per ſanguinem 260⸗ Crucis, ſive quæ in terris, ſive quæ in cælis. Quàm igitur clara in luce po- ſitæ ſunt medio hoc nomine duæ iſtæ fublimiſſimæ Perfectiones? Et quid? Nonne Salvatore opus fuit? Igitur neceſſe eſt extitiſſe alicubi Tribunal Juſtiti? valde ſeverum, quod eorum exigeret damnationem, pro quorum delictis ad ultimum uſ- que aſſem non eſſet ſatis factum. Et ſanè, quàâm rigidam eſſe oportet il- lam Juſtitiam, quæ nunquam pœnas deſinebat exigere, donec DElI ſan- guine extingueretur illata injuria? Vi- debatur jam abunde rigorem ſuum patefeciſſe Mundo editis tam multis & gravibus vindictæ exemplis cladi- um cruentarum, inundationum, in- cendiorum, peſtium contagioſarum. Et quò unquam vertere obtutum quis potuiſſet, ubi non in oculos incureret divina Juſtitia, ſuæ edens ſpecimina ſeveritatis? Si in ipſum cælum empy- reum oculos quis intenderet, videret inde extrudi à Juſtitia totum illum ſu- perbum perduellium exercitum: ſi abyſſum illam profundiſſimam intue- retur, videret illam animantem ſtatu ignes fornacium caliginoſarum. Si Paradyſum intraret terreſtrem, occure- ret eadem gladio armata verſatili, ut in exilium remotiſſimum eijciat: & ad mortem non evitandam damnet ut- rumque primum noſtrum parentem. Aſpexiſſet illam hilari vultu calcantem naufragi Mundi undas: triumphan- us 4 benn, tis inſtar aſſidere cumulo cinerum ine ientun i Sodomæ, ultricibus flamis abolitæ: in eclu l celebri illo maris rubri tranſitu undas, i⸗ Etoguen quæ ſteterant, in Ægyptiorum capi- ileicorle ta magno niſu impellere, evertere cur- es . Qurs DE ſus, frangere haſtas, agere in præceps sſak n pto lern equos, & equites ſubmergere. Hæc re,luß tamen pavenda exempla rigoris quàm um Ar mlis amittunt omne ſpecimen atrocitatis, ſi ijs comparentur, quæ fecit eadem Juſtitia, dum ad reparandum læſum honorem invaſit innocentiſſimum corpus DEI, hominem induti, & exorſa ab hodierno die vix natum cruentavit cultro non debitæ Circum- ciſionis; poſtea jam adultum fatiga- ſantiſſino iel teguntur atiocinmnd ipul. ,ominis ratie Aln dn pockl 1 ſalnate, Nvod wüe ii tin celebtes pel vit itineribus, oppreſſit anguſtijs, crepond neceſſelt ligavit funibus ‚excarnificavit flagris, R Borius, benignita vulneravit ſpinis, perforavit clavis, bas enim omnesum in cruce extendit, & vel jam mortu- ſe eſt, guiluis min um lanceæ ictus transfixit. Hoc, ſi Vatalium, & ſeryat momentis rem ſuis libramus, opus eſt In pencis: li zrnpgr Juſtitiæ, quo nullum aliud ſeverius, * untun. & quo ſemel exercito, funeſtius a- Ummmmini lnp liud edere nullum poſſit. Nunquam ſopremum, goe tamen illud intime potuiſſemus cog- unmne incicati gen noſcere, ſi ESUS non fuiſſet: ſtud guin ſalle, Quem propoſuit DEUS propitiationem Rom.3.24. Vils Mnnuni geneti per fidem in ſanguine ipfius, ad oſtenſio- Oninds non E B nem Juſtitiæ ſuæ: ut ad Romanos ſcri- Ewit uoe; bens locutus eſt Apoſtolus. Quodſi Auein Win ſ autem per JESUM in tam perfectam gun belun⸗ 60 venimus cognitionem Juſtitiæ, quan- nidn, inon . B to magis ille Miſericordiæ nobis in- dolem manifeſtavit, cujus præcipue ori d eun opus eſt hominis Reparatio? Qujd in Medit. . aRniis Cont miſericordius, exclamabo ſpirantibus roſib letenotem pietatem S. Anſelmi verbis, quam ut mniſt Pater eNemit: & 5 . . nn tiumtn. 10l0 cinerun abolien.: di holite i einmm bi. ere, erentete r⸗ . eekein ereß⸗ 4 mergere He mnpltigors Gun clmen Aroeiteti, ur fecit eädeen Darandunmn lelin Imnocentifſinun nem induti, & die vix natum nebita Circum. Adultum liige. preſct meultis, Camicwit ſagtis petſormnit cini, L rel am mort-. ürit. Hoc, ramus, 0puset n Aind lererius, 1t0, Wnelinde oſt. Nunguum Otuiſſemns . 5 non ſuiſtet: I Fpitininen hongſ ut 1 4 Gent . Kauns ſoi. dſtolus. di n tun peleln n nobis . H . Cjus r 4 Nedt. ratlo/ Bepe ini⸗ mado P⸗ ,K n ſerbis/ u — Iſ. 63. 11. DE SANCTISSIMO NOMINE JIESU. Pater eternus peccatori, unde ſe redi- mat, non habenti, dicat: Accipe, accipe Unigenitum meum, & da pro te: & ipſe Filius: Tolle, tolle me, & re- dime te. Et quàm novum ac inſo- lens Miſericordiæ genus eſt dare pœ- nas ſuffecturas DEUM pro Homine, Dominum pro ſervo, Offenſum pro Offenfſore? Inutilis labor eſſet in re tam clara amplius affirmanda hærere diutius: ſi enim in ESU nomine ſanctiſſimo aliæ DEl perfectiones re- teguntur ratiocinando; Miſericordia ipia ſe nominis ratione manifeſtat, cùm idem procul dubio penitus ſit, ſalvare, quod miſereri! Hinc nec alias tam celebres perfectiones expli- care porrò neceſſe eſt, ut ſunt Amor, Bonitas, benignitas, Liberalitas: has enim omnes ſimul exercitet neceſ- ſe eſt, quiſquis animo generoſo ſer- vat alium, & ſervat tantis ſuis im- pendijs: Qui propugnator eſt ad ſal- vandum. Unum mihi ſupereſt Dominium ſupremum, quod etiam JESU no- mine indicari demonſtrem. Sed iſtud quàm facile? Quomodo enim totius humani generis pleniſſimo jure Dominus non erit, qui illud ſalvavit, & ſalvavit proprij ſanguinis lytro? Aut enim ESUM conſideramus tan- quam Bellatorem fortem, qui Styge devicta, à morte hominem eripuit! & jam homo ad eum ſpectat titulo Victoriæ. Aut conſideramus illum tanquam Mercatorem amantem, qui lytro ſubminiſtrato, ſervitute homi- nem exemit: & jam ad JESUM 379 ſpectat homo titulo emptionis: aut quocunque alio modo conſideretur, fieri non poteſt, eſſe hominis Salva- torem, & non eſſe Dominum ho- minis ſalvati. Si enim, quia fecit nos DEUS, tam amplo in nos Do- minio gaudet, quanto majori gaude- bit, quia redemit? Equidem effice- re nos, vocis illi ſtetit impendio; redimere nos, toto ipſo ſtetit. Quæ fuit cauſa, cur Apoſtolus, cùm di- cere vellet, nos non poſſe de nobis, & rebus noſtris ſtatuere: An neſcitis. quia non eſtis veſtri? ad id adſtruen- dum non uſus eſt titulo Creationis, ſed Redemptionis: Empti enim eſtis Mal. I. I4 pretio magno. Neque hoc non magni momenti Dominium exiſtimetis. Si hominis Dominus IESUS eſt, con- ſequens eſt, ut totius terrarum Or- bis ſit Dominus, cuùm totius hujus Orbis Dominus ſit homo: imò & Stygis, & Cæli Dominus eſt: Stygis devictæ, Cæli expugnati: Dominus omnium es. Sed quid de veritate tam aperta porrò ambigimus? Si augu- ſtiſſimum ESU nomen ſupremum hoc dominium velut in fronte ſcrip- tum non ferret, qui fieri poſſet, ut ſic ille obſervaretur ab omni re creata, ab omni timeretur? Et tamen quæ- nam eſt, cui ſola illius memoria ter- rorem non incutiat? Rex magnus ego, dicit Dominus Exercitüum: & nomen meum horribile in Gentibus. Pronuntie- tur ESUS, & mox perculſi formi- dine turbines minitabundi ex aeêre ſe fuga proripient, & ad modeſtiam compoſiti tacebunt in aquis typhones tumul- 380 tumultuantes; manſuetæ in ſylvis in- domitæ beſtiæ ſe dedent. Solo no- mine JESU, imperiosâ authoritate prolato, repente convincere potue- runt intelligentiam geminorum perti- nacium Sophiſtarum Spiridion, Epiſ- copus Dormiedontis in Concilio Ni- ceno, & Remigius Epiſcopus Rhe- menſis in Synodo Gallicana. Ejusdem vi nominis elinguem reddidit Philo- ſophum eloquentiſſimum Alexander Patriarcha Conſtantinopolis, cum ille de Religione cum eo diſceptatu- rus veniſſet: & Bernardinus, ejus ſplendor Familiæ, cui ſuos terra de- bet Seraphinos, eodem nomine po- tuit reducere ad DEUM peccatores, abuſus extirpare, in urbes mores ſanctiſſimos invehere. Sic Clodovæus Rex Galliarum glorioſiſſimus, non- dum Chriſtianus, cum ſola virtutem jus experiundi curioſitate ESU no- men pronuntiaâſſet, mox in fugam compulit exercitum Germanorum, jam non vincentem modò, ſed loco, quo pugnatum erat, ſecure prope dominantem. Sic nomine iſto pièé pronuntiato, conſtanti pede calcàâ- runt undas Hiacynthus, Raymundus, Birinus, Martinianus: ſic alij medijs in flammis illæſi ambularunt; alij in- ter ruinas intacti ſervati ſunt. Sed quid deſcendo ad ſingula? ſi Chryſo- ſtomo credimus, prodigium nullum eſt, in quo non hujus nominis impe- rium intercedat: ſic, ut ſi ipſi Joſue nunc liberum flumina dederunt tranſi- tum, nunc urbium ſe mœnia reveren- ter inclinârunt, nunc ſol attonitus PANEGYRICUS DECIMUS NONUS, greſſum ſtitit, id omne magni hujus nominis reſpectu factum ſit, cujus tamen ille non rem poſſedit, ſed vix umbram geſſit. Quid igitur, illud Hom. 27. nomen, idcirco propter ipſum vocabu- in ep. ad lum reverita eſt creatura. Dicite nunc. Auuditores honoratiſſimi! an non ſunt hæc argumenta manifeſtiſſima univer- ſalis, plenique Dominii in res omnes conditas, quod iſto nobis nomine indicatur? Fixum igitur, hoc ratum- que inter nos maneat, nihil prorſus in DEO eſſe perfectionis, quod iſto non manifeſtetur. Unde bonâ alio- rum nominum pace, quæ aliàs exco- gitata ſunt ad DEUM hominem indi- gitandum, hoc JESU nomen ſum- mum, hoc ſublime eſt: Nomen ſuper Hebr. omne nomen: imò hoc eſt nomen, quod omnium inſtar eſt, cum cetera omnia velut in ynopſi complectatur. Quanta hæc eſt Magnitudo! quanta gloria! en jam impletum illud Zacha- riæ Vaticinium, quo prædixit, om- nia DEl nomina ad unum denique re- vocanda: In illa die erit Nomen Do- mini unum. In unum hoc ſanctiſſi- mum JESU nomen reliqua omnia confluxerunt: unde mirum profectò non eſt, quòd tanta ſfit ejus virtus, tam potens, tam efficax: Virtus unita fortior. Ridebant mali Dæmo- nes illa tam multa nomina, quæ ſan- ctus Hieronymus collegit, ut ijs pro- nuntiatis terror illis incuteretur: Elim, Eloim, Zabor &c. iisque, uti & alijs ejus generis, ſuperbe contemptis im- punè per Mundum volitabant. Sed ecce allatum tandem cælo nomen, quod Zach. 14.9. n belo, all ſ Romnanos un kei aniͦ opprelſe in Alu uppetetet taii 1ut kepelendi, p iln bullienti olee eitaile, guoch i Ima veſtesahe pen catnis, imd iplor Viſcenm peryaden nentiz prrcipites e at, kntüm non i Apülfim enmwrer comparati. Jam: tores ſoto tenern bunt veril, omne int, Omnis in ſuan Amnentn tecſgebent um uper ect eſt h Auin icenlan Bov nemen Honis nonſtratum l⸗ uni nom imi Annon nt iteſtiſim Uniher. nimniin re Onns 1o nobis nonnir gltur, hoc tatin. t, nihilprotipzin lonis, voc iſt, Unde boni do. quæ aliis exco. Mhominemindi. Wtomen ſumn. eſt: Nonen ſiher hoc eſt nonen, r eſt, Cum cetetn p conpeeckint. gnitoco glunti tum ilid Yache- 0 Predhut, Oll⸗ Gnum deniguete- 4 erit Nonen - LchH um hoc ſhſi n leligu ommin mirum proſecd 1ſt eins witus, eſſcit: Vuti int min Demo-. otmina, gue an⸗ Mlegit, uin no⸗ nonterenl:Ein sque fiul; be (ontenpis i. DE SANCTISSIMO NOMINE JIESU. 381 quod eos perculit, vires eorum fre- git, & planèe deſpicabiles reddidit. IESUS, JESUS, hoc fuit triumphale illud nomen. Hoc autem nomen 6 quanto jure ac merito in divinis Co- dicibus comparatur Oleo ſuper om- nes effuſo? Oleum effuſum nomen tu- am. Hominibus quidem fuit Oleum medicum plenum ſuavitatis, ſalutis, perfectæ oblectationis; Dæmonibus autem Oleum bulliens. Narrat Jo- ſephus Judæus in fatali illo Palæſti- næ bello, cùm viderent Cirſenſes; Romanos jam feliciter tranſcendere moœnia oppreſſæ ſuæ civitatis, quin ulla ſuppeteret ratio eos aut ſiſtendi, aut repellendi, prægrandia quædam vaſa bullienti oleo plena ſuper eos effudiſſe, quod ipſa aſſilientium ar- ma veſtesque penetrans, & intima carnis, imò iplorum quodammodo viſcerum pervadens doloris vehe- mentiâ præcipites eos in foſſam age- bat, tantùm non in furorem verſos. Aptiſſima enimverò in rem noſtram comparatio. Jam mali Dæmones vi- Ctores toto terrarum orbe ſua ſtatue- bant vexilla, omnem locum occupa- bant, omnia in ſuam poteſtatem mu- nimenta redigebant: cùm ecce effu- ſum ſuper eos eſt hoc oleum, prô quàm accenſum! ſparſum ſuper eos eſt hoc nomen: Oleum effuſum nomen tuum: quod eos ita afflixit, ut in il- lud denuo barathrum præcipitàrint, ex quo ad aſſultum faciendum emerſe- rant. Dejecit eos dum allevarentar. Hinc quamprimum fauſtiſſimum JIE- Pſ. 33. 18. sU nomen per Mundum audiri cœ- pit, mox omnia Oracula Lesbi, Del- phi, Deli, Epheſi, Dodonis, Daph- nes, obmutuerunt: Dæmones om- nes virtute ac robore privati ſunt, imò & ſpiritu, & vere propriéque dici poſſunt fandi facultatem amiſiſſe: ſic ut impius ille apud Porphyrium ſum- ma cum rabie hæc in verba prorupe- rit: Ex quo 7ESUS colitur, nihil uti- litatis à Dijs conſequi poſſumus. Sed ita fieri oportebat. Si DEUS ad ſty- gem edomandam ſuis ex armamen- tarijs extraxiſſet arma validiſſima, ſi ignes, ſi fulmina, quæ tandem in ul- lum ex hoc reſultàſſet gloria ? glo- ria ejus fuit uno illam Nomine devin- cere; ſic ut cuncti jam ejus virtute triumphum canere poſſimus, & di- cere IESU: Veniat, veniat totus contra nos Orcus, rumpat omnia vincula, & carcerem illum vacuet: in Nomine tuo omnes deinceps ejus furias contemnemus : In nomine tuo . 33. 19. Pernemus inſurgentes in nos. PARS SECUNDA. S. JESU nemen eſt nomen tantæ dignationis, ut quemadmodum monſtratum eſt, ſit nomen ſublimius omni nomine, Nomen ſuper omne no- Wen, qui fieri tandem poteſt, ut erga R. P. Segneti Panegyr. illud propenſiſſimo animi affeétu non feramur? Non eſt aliud nomen Adt. 4. 12. Jub cœlo datum hominibus, in quo opor- teat nos jalvos fieri: ajebat Sanctus Petrus, quâ igitur reverentiâ nos o- N n portet 382 PANEGYRICUS DECIMUS NONUS, portet de illo cogitare? imò quo gu- ſtu & voluptate ? quâ dulcedine? An non quilibet noſtrm deberet poſ- Iſa. 26. 8. ſe dicere dilecto ſuo ESU, nullam prorſus erga rem ſpiritum ſuum tam vivo deſiderio accendi? Nomen tu- um in deſiderio animæe. Mihi profectò jam prorſus mirum amplius non vi- detur, nomen hoc Bernardo ſemper fuiſſe in corde gaudium, mel in labiis, in aure ſuavem harmoniam. Non miror Thereſiam eo audito ſolitam linqui animo. Non miror Stanisla- um eo pronuntiato amoris flammis exarſiſſe. Hoc tamen miror, quòd nos nullis erga illud flammis exarde- ſcamus. O corda mortalium! in quæ vim tantam habent certa quæ- dam nomina effeminata Phyllidis, Chlorindæ, Veneris, & Cupidinum, indigna, quæ ſine larva compareant in cœtibus Chriſtianorum! Eſtne ul- la ratione poſſibile, hæc ſola audire, & mellitis quaſi labijs proferri in no- ſtris Academijs, ijs perſonare noſtra Theatra, hæc noſtrarum concionum argumentum eſſe; & ſolum inde ſanctiſſimum JEs U nomen perpetuò exulare, perinde ac ſi illius ſonus nun- quam poſſit veſtris auribus gratus ac- cidere! Et tamen, liceat mihi dicere De div. In- cum Lactantio, & tamen hic impieta- ſtit. l. 2.c. I. ti hominum poſſet venia concedi, ſi om- nino ab ignorantia divini nominis veni- ret hic error. At interim belle nòſtis meminiſſe illius in veſtris neceſſitati- bus: ſcitis ad illud refugere in peri- culis: at mox, atque opem ab eo e- ſtis experti, illius denuo ingrata ani- mum ſubit oblivio. Qua in re li- cani, Apollinis, Bacchi. ceêtne mihi per veſtram benevolenti- am dicere, quid accidat? dicam hoc ad ruborem nobis excutiendum. Ac- cidit inter nos Chriſti ſequaces idem omnino, quod jam olim inter Idolo- latras. Perſpectum vobis eſt, ſolitos hos adorare integros populos falſo- rum Numinum, Jovis, Plutonis, Ve- neris, JSaturni, Junonis & c. Nec ta- men ideo, quando deprehendeban- tur in aliquo diſcrimine, ullum ho- rum numinum & nominum compel- labant. Non ajebant: adjuva me ſan- cte Jupiter: adjuva me Mars; adjuva me Mercuri; adjuvate me Dij om- nes. Sed more noſtro dicebant: ad- juva me DEUS, cuſtodi me DEUS, ſerva me DEUS. Cam optant, non Jovem, aut Deos multos, ſed DEUAM1 nominant: adeò ipſa veritas, cogente naturà, etiam ab inviclis pectoribus e- rumpit. Ita laudatus paulò ante La- Ckantius advertit: & adverterat jam ante ipſum Tertullianus, qui inde acuté, more ſuo, arguit, unum ſo- lum DEUM illum eſſe, ad quem ag- noſcenhdum natura inſtigat, dum ad eum ſolum homo conſugit in caſi- bus non antè proviſis, hoc eſt, quan- do naturæ potiùs impetu operatur, quâm proprij arbitrij optione. JSed extra hos caſus, quæ tandem erant familiaria Idololatrarum linguis no- mina? Jam dixi; Proſerpinæ, Vul- Poſtquam metus deſeruit, & pericula receſſerunt, ita diſſerere perrexit Ladtantius, tum Verò alacres ad Deorum templa concur- runt, his libant, bis ſacrificant, hos coronant. Prô quoties, proportione . ſuòâ, Feni im ſot capits ſt, heceng, iſten 0 ſt0 0, N conpel⸗ lens finctr , cim ye⸗ ereutitn. Elcie ejell, lt ante glus, A ern Theatta, qux tunmn feinnus? Colloqe Gpiamns legete repetere hiſtoriam bie porem nomin Atem: Apollinem fe inlinientem; alin ſepina moridus! luspuicſdmm PEl autem in qvid? Pyocuf ho ſhlus hocahibit tores, ſitzle trae uun. E lkeni pote 1, Cbemudmne Limn menneun l etant, in n u imn nmnie r tn te erit iin Kali . Pas Chri ine, ullom ho. munum comel. cjuye mne ſan. eMan; alon e ne j on. dicebant: a. ine DU., AMI ltant, 4 , ſel D1 Ueritat, hgen r linlor. vaulo ante Ia. Adrerteret jim us, ga inde uit, unum lo⸗ ,20 guen ,. ſigat, dum 4 nlgt in caſli hoc elt un etin opetatut, päone. fandemn erant m linguss w. Olerſine, Nu⸗ chi. Plun icula feleſenn Lachantis, M ntenpli iNi⸗ 4 ſonfan, n ſone ſ, , ſuâ, idem inter nos contingit? Si quis aliqua vi afflictatur, 1ESUAI pro- tinus implorat. JSi inter eundum pes offendit, aut fallit veſtigium: adjuva me mi JESU. Si equites törrentem ingreſſi periclitari incipimus:: ſub- veni &mi IESU! Si acutus nos do- lor capitis aſſilit, ſi febris ardor ve- hemens, ſi laterum dolor repentinus. O JeEsU! JESsU! adjuva bone JESsU! JESUM compellamus, cum ſubitus vos, quoniam ita vultis, pronun- tiando nomina tam propudioſa: ſint fulguris ſplendor perſtringit oculos! JESUM, cùm ingenti fragore fulmen excutitur. Sed diſcuſſis his periculis, reverſi, ut ante ad conventicula, ad vigilias, ad literarias hilaritates, ad Theatra, quæ tum labijs nomina pro- ferimus? Colloquamur tantiſper. In- cipiamus legere illos verſus-; illam repetere hiſtoriam. Et ecce, ſubitò hic Jovem nominat, Europæ inſidi- antem: Apollinem, Daphnidis amo- re inſlanientem; alius Plutonem, Pro- ſerpinæ amoribus implicitum; alius alias putidiſſimas obſcœnitates. De JEsSU autem in illis conventiculis quid ? Procul hoc nomen: jaceret ſtylus, hoc adhibito: nauſearent Au- ditores, ſi tale tractaretur argumen- tum. Et ferri poteſt abuſus ejusmo- di, ut quemadmodum Idololatræ DEI non meminerant, niſi dum in ma- lis erant, ita nos, niſi dum in malis ſumus, non meminerimus 71ESU? Audite tamen peccatum in hoc genere jam recenſito majus. Inveni- re erit linguas Chriſtianas, quæ in ip- ſis malis malum potius Dæmonem, quàm JESUM implorabunt ; quod idem eſt ac dicere: implorabunt, DE SANCTISSIMO NOMINE JESU. 3843 apertâ dicam, an ſine omni fronte? eum, quem ne Ethnici quidem ejus- modi in occaſionibus ſolebant tectis nominibus Jovis, Apollinis, aut Sa- turni in opem vocare. Quid tandem ſpectatis miſeri 2 An ut juratus ve- ſter hoſtis adjutor veſter ſit, dum e- jus nomen veſtrâ ſemper in linguas eſt 3eo omnem intercalatis perio- dum, quavis in occaſione illo utimi- ni? Prô linguæ impiæx! occupate iſta veſtræ delitiæ, veſtra gloria. Ve- niet tandem terribile illud momen- tum, quo moribundis jam labiis co- nabimini formare ſanctiſſimum illud JESU nomen. Sed quâ tandem fron- te iſtud tum facere audebitis? Pr’é DEUM bonum! Venient tunc, quod metuo, in linguam illa alia tam vobis familiaria nomina amorum, flagitio- rum, quæ horrido murmure memo- riæ obſtrepent, quaſi indignata, quòd jameorum meminiſſe non velitis: & dum Sacerdotem audietis, qui ſolici- ta charitate vos excitabit ad memo- riam IESU, vos in animo forſan di- cetis: Quomodo audebit hoc mo- mento lingua mea formare excelſum illud nomen: Væ mihi! quia air pol- lutis labijs ego ſum. Nonne hæc eſt illa lingua, quæ toties de rebus tur- pibus locuta eſt? an non hæc, ubi in Ludis ſcenicis in verba prorumpe- bat, alia tractare neſciebat, quàm quorum argumentum eſſent fœdi a- mores: hæc, quæ cùm loqui in con- venticulis nocturnis ſolebat, aliud proferre neſciebat, quàm facetias hir- Nn 2 cum Ila. 6. 5. 284 PANEGYRICUS DECIMUS NONUsS, uiil cum olentes: hæc, quæ in cœtibus academicis aliud celebrare non pote- rat, quùm formas & pulchritudines fucatas: & hæc ſperare nunc poſſit, quod quidquam ipſi profuturum ſit, ſi IEsU meminerit? Væ mihi! quia Vir pollutis labijs ego ſum: væ mibi! non! poterit mihi prodeſſe. Hæ tunc e- runt imagines & ludibria, quibus a- nimum hoſtis ſtygius perturbabit. Et faxit bonus DEUS, ne non uni in pœnam tam longi abusuús contingat exſpirare inter repetita illa nomina, inter quæ vivere aſſueverat. Num fortaſſis novus eſſet eventus ejusmo- di? Quàm multi jam fuerunt, qui animam exhalarunt inter infelicem conatum proferendi nomen Amicæ? quàm multæ in amante compellando? Quæ proinde ſors veſtra futura eſſet, ſi & vobis quid tale contingeret? Confidetis forſan, cum talibus in lin- gua vocabulis vos in Beatorum pa- triam intraturos? fruſtra eſtis; eò ibitis præcipites, ubi veſtrum idioma in uſu eſt. Excubiæ militares fami- liares habent noctu teſſeras, ſine qui- bus liber tranſitus non patet: Unde mox atque per tenebras venientem quempiam ex ſtrepitu advertunt, al- tuùm exclamant: Da teſeram. Hanc ubi is promptè repoſuerit, nihil illi porrò moræ injiciunt: ſi non dede- rit, glande plumbea ſilentium luet. Ita cogitate in re noſtra eventurum. Excubant cæleſtes Genij, tanquâm milites, ad illa munitiſſima cæleſtis ſolymæ mœnia: Super maros Jeruſa- em poſui cuſtodes. O quàm attentæ, quàm vigiles ſunt hæ Excubiæ! nemo vei pt exiſtimet fore, ut quis non obſerva⸗ hi berotu tus tranſeat: Tota die, & tota nocte eni non d. non tacebunt. Unde quotquot Ani- lon bran * mas ſub vitæ crepuſculum versus il- gue i⸗ los muros adventantes obſervant, Nen gn ehrt mox compellant, & teſſeram petunt. ſeit: Quj renüniſcimini Domini, clamant, ne n ommne if taceatis! oportet reſpondere; ne de- tis ſilentium, ne detis ſilentium. Quæ autem eſt teſſera, quam petunt, quod AN5 nomen, niſi illud, in quo ſolo ſalus invenitur? Quisquis iſtud confeſtim animi ſenſu intimo pronuntiârit, 0 quàm ille felix eſt! Audiet mox An- gelos, qui, ùt Iſaias ſubdit, dicant: Tranſite, tranſite portas: en venit, Il. 62. quem nominãſtis, ESus: Ecce Sal-Num. 10, vator venit. Vos ille benevolè acci- pit, vos amplexu ſtringit, vobis præ- paratam mercedem dabit: Ecce mer- ces ejus cum eo. Ubi autem beatæ il- læ excubiæ audierint aliquem, qui JA Diaboli nomen pronuntiet; alium, qui amicam, aliam, quæ Amantem compellet, quàm illæ ſe tunc gerent aliter? quæ non illæ vibrabunt fulmi- na, ut in orcum præcipites agant? Animi Chriſtiani! ne quæſo induca- ſßb aueen . tis in animum, momento illo extre- Mllarir hne he⸗ mo meminiſſe JESU eſſe cujuslibet: hi Nemo poteſt dicere Dominus 1ESUS, niſi ſ in Spiritu Sancto. O verba, quæ nos lon pr officij noſtri ſerid commonent! O- uudbe pus eſt ſpiritum Domini intra nos ha- H bere, vixiſſe juxta leges ſpiritus, quæ Poſent, uin ine ſpiritůs ſunt, eſſe locutos; & non despiſen. Me fuiſſe potiùs homines ex Carne ſola u nililmnlis conflatos; qualis ille fuit, qui vitæ od keetet, ne⸗ ſuæ momentis ultimis, labiis jam bal- enulretu, inke butientibus & tremulis compellare d Homero e ccpit mng Puzen . § no⸗ e . tguot 4i. Cllnn genei ne ſernt teſſenn Nun⸗ ni, cnntr. lponcer; i. lenin. ( dam Petunt, gol in qu lolo ſal iſtod conkſtin pronuntiärit, 6 lodiet morin. lubgit, dicant: tut: en venit, i idls: EHMte S.n le beneyole acci⸗ fingit, vobis pte⸗ Gabit: Ect mur- bi autem beite l. ¹ Alipem . gui nuntiet; alium, qux Apuntem ln ſe wwne gerent Vibrabunt lni⸗ mecpiks An de lrſ iler. mento ilo extte-⸗ eſle Cſoeldet: min todnif ) rerde, Aoe i⸗ ommonent! 0 wwiri inttn⸗ 1 ſpitits,r leges P . DE SANCTISSIMO NOMINE IESU. 385 cœpit ipſam adeò ſpurcam Venerem, seque illi devotum profiteri, verbis hominis non Idololatræ tantùm, ſed plané bruti & inſenſati: O potens Dea, & dulcis amorum mater: tu me deſeris: non ego te unquam. Sed tu 6 JIESU! 6 JESU! tu & nunc, & in omne deinceps momentum diſijce phantaſmata tam impia & execranda: nos interim Diſſertationi huic impo- namus finem hoc ſaluberrimo moni- to. Beati, quicunque labia ſua ac linguas illis affluefecerint vocabulis , quæ fola volent in linguam ve⸗ nire jamjam morituris., „ 4 e3 6 e e 3e 3 A e 2e 3 g 4 15e t e r ⸗ r 1 e SP O NSIIS MARLE VIRGINIS PANEGVYRICUS Honori J 1 NCYI YJOιEPRI Aictis P ISI S &c. Joſeph autem Vir ejus, cuùm eſſet Juſtus. Matth. 1I. Mulieris bonæ beatus Vir. Eccli. 26. WIhil eſt uſpiam, quòd ma- jori pretio emerent non rarò Principes, ſi & Xſti⸗ Imare ſemper & conſequi poſſent, quàm inclytum aliquem Pa- negyriſten. Magnus ille Macedo, cui nihil ampliùs ſuppetebat fortiùs, quòd faceret, nec fortunatius, quod æmularetur, infelicem ſe reputabat, quòd Homero careret ;3 nec erubuit lachrymas ſpargere ſuper Achillis tu- mulo, non jam indices doloris, que jacturam herois illius deploraret, ſed invidiæ, quâ ſuum illi Encomiaſten invidebat. Nec ſolus ille hac ambi- tione laboravit. Spartani Heroêës, qui non dignabantur, antequam in aciem contra hoſtes progrederentur, Marti Numini bellicoſo ſe commen- dare; abjiciebat tamen ſeſe ad ſacri- ficandum Muſis, fæminis imbellibus: ut eo facto teſtarentuf, ſe, quàm non N n 3 exiſti⸗ 386 PANEGYRICUS VIGESIMUS, exiſtimabant opus habere ullo, qui pugnantibus adeſſet, tam eſſe avidos habendi aliquem, qui facta fortia non impari Musâ celebraret. Ita Marius Ruſticanus Plotium in delitijs habuit; ita ſuis impenſis Pompejus Theopha- nem aluit; ſic Decius Brutus fovit Accium, ſolà ſpe immortalis apud poſteros famæ eorum beneficio con- ſequendæ. Et qued eſt mirabilius, in memoriam fubit, quod narrat Phi- loſtratus; Varum quempiam Juve- nem locupletem, ſæpe iis, qui Ma- giſtro eodem utebantur, ſolitum pe- cunias mutuas dare, eo ſolum pacto, ut ſi quando in Lyceo declamantem ipſum audirent, velut admiratione extra ſe rapti, prorumperent in ſigna approbationis & applauſus, erigerent ſupercilia, aſſurgerent ùt clientes, & exclamarent: Euge, belle. Nullum autem cenſum alium, aut lucrum ex mutuo pendere cogerentur. Tanti mortales faciunt Encomiaſten non ſpontaneum tantùm, ſed etiam pre- tio emptum, aut emendicatum. Hoc autem ſi ita eſt, dicite, quo tandem pretio DEUsS ipſe Panegyriſta emen- dus eſſet? ille inquam, qui ſolus nec cœco amore ad exaggerandum, nec ſervili animo ad mentiendum, nec ignorantiâ ad fallendum induci po- teſt. Hæc tamen ſors quàm paucis obtigit? Negari tamen non poteſt, quin inter paucos hos ſit Joſephus, il- le ipſe, ad cujus laudes hodie ex me audiendas majori hilaritate, majori ſolicitudine convolàſtis, quàm ſi ad veſtrimet encomia excipienda vos invitàſſem. Non à me igitur ‚ſed ಠVeritate æterna, magnum ille Pane- gyricum verbulo accepit unico, dum quaſi per antonomaſiam, ùt Abra- bam Fidelis, David Benignus, Da- niel Prudens, Moyſes Manfuetus, ſic ipſe Juſtus eſt appellatus: Yoſeph au- tem cum eſſet Juſtus. Quid autem hic ſibi vult vocabulum iſtud guſtus quid complectitur ? quousque ſe porrigit? Loquatur ille, qui ad ſa- cros Codices explicandos Doctoris Maximi Laureâ donatus eſt; loqua- tur, inquam, loquatur Hieronymus, & fide, & attentione omnium tam dignus: Yoſephum vocari Juſtum at- tendito. Quo id merito? audite quo: Propter omnium wirtutum perfectam poſſeſſionem. Non unius, non mul- tarum, non plurimarum, ſed omnium poſſeſſionem virtutum: imò ne qui- dem omnium tantùm, ſed omnium plenam perfectamque poſſeſſionem. Et quid ampliùs de homine aliquo di- ci poteſt, quàm ſi de eo adſtruatur, quod & omnem perfectionem, & perfecte poſſideat? an non hoc ſubli- me elogium, perfectum videtur en- comium? Non igitur quaſi ambiga- mus de eo, quod certum eſt, quòd nimirum Joſeph fuerit Juſtus; ſed ut videamus, an nomine Juſti intelli- gendus ſit magnus ille, excelſus, & eminens Sanctus, qualem juxta ad- ductam gloſſam hoc vocabulum de- notat, curæ nobis erit momentis ſuis ponderare, ad quam ſublime perfe- ctionis culmen Joſephus aut prove- ctus ſit, aut conſcenderit. Et quia de ejus vita parum nobis conſtat, de morte planè nihil, quid nobis erit agen- Eecleinttcns, cli rone k ir. uitigiun oe t Vignis, M zeciis dicamnus (aendum tamen. nemimi: neque en ſs, gui li ſonte uuſs uodammo uu lte gi oln elirnm InOs luit, ſe uadam mtione deocpe lummi pr Omnes hujns regul itur eſt, iUlum no Propinguitte, u⸗ erceſſit, ſed morib one, indole, ge⸗ hend miel guin e. oteit, enrlle, Ehr ſatpiimm anod üIlerelt elec Uerſeſiniiniine Zuo, non denil ſenes Hild D umt, olephon K oꝛahe in ute lcnim es gere nutns eſt; logr. tur Hironymnt, ne Oomnlum am Nlani ſiſun er. 10? Meite gno: jtutyen effeſtun Unius, non mal⸗ vum, led omnium Um: imo pe ⸗ m, ſeg otmnium e poleſſioen. Omine aligvo di. e e0 2ſtruntur, tieionem, & nnon hoc ſobl · Cm vivetorey⸗ 1r guif inbie. ertumm elt, gad⸗ nt uſtus ; le ine Plin tell⸗ e, trcellis, 8 Oalem jund 1e. cvocibilun l⸗ ert momments 1 n loblime N lephus in e ſendenl. J P l,, no ſi 1, gicn Ge Apud A- then. l. 13. c. I. * Gerſ. ep. 2. de feſto S. Joſeph. & alij. DE S. JOSEPHO. agendum? Oportebit meritorum e- jus gradum ex eo uno arguere, quod latet neminem. Nemo autem neſcit, fuiſſe illum Sponſum Virginis: Vir ejus. Talem illum omnes appella- mus, ùt talem omnes veneramur. Cur igitur non poſſimus nos in eo, quia talis fuit, lupponere, fuiſſe, quanta- cunque cogitari poteſt, perfectio- nem? sicque palâàm facere: quòd ipſe ſit Sponſus ille feliciſſimus, cui ſortem ſuam tantùm non inviderit Eccleſiaſticus, cùm ſcripſit: Mulie- ris bonæ beatus Vir. Fuit igitur Joſephus Sponſus MA- RIXE Virginis, Mulieris bonæ: aut ut rectius dicamus, Mulieris optimæ. Cavendum tamen vobis, ne halluci- nemini: neque enim ipſe fuit Spon- ſus, qui illi ſorte obtigerit, aut ab ea clauſis quodammodo oculis delecta- tus ſit: qui olim ſtultis Lacedæmo- num mos fuit, ſed Sponſus ſpeciali quadam ratione à DEO illi datus, a- deëque ſummàâ prudentiâ, & juxta omnes hujus regulas datus. Neceſſe igitur eſt, illum non tantùm ſanguinis propinquitate, quæ inter eos vera in- terceſſit, ſed moribus etiam, propen- ſione, indole, agendi ratione Virgi- nem magis, quàm alius quisquam potuerit, retuliſſe. Cum nemo ne- ſciat, primum, quod inter Sponſos de- ſideretur, eſſe quàùm maximam eorum inter ſe ſimilitudinem. Hinc ego ar- guo, non aberraſſe fortaſſis à vero in- ſignes aliquos Doctores, qui aſſerue- runt, Joſephum Sanctitatis dono ma- terno adhuc in utero fuiſſe ornatum: etſi enim ea de re certi ex omni parte 387 non ſimus, nihilominus magna viden- tur eſſe ſic opinandi momenta pro eo, qui Conjunx eſſe debebat Virginis, &, quod conſequens eſt, mortalium omnium maxime ad rem tantam ido- neus, & Sponlſæ præ alijs quibuscun- que conformis ac intimus. Certe ſi aliter le res habuiſſet, quis neget ma- gis ad hoc conjugium idoneos fuiſſe futuros Jeremiam, aut Joannem, quo- rum uterque ante ſanctus, quàm na- tus? nec ſatis jam intelligi poſſet, quomodo decuerit hanc ſanctitatis in utero gratiam utrique conferri, non ob aliud, quàm quia prænuntiare de- bebant Chriſti adventum, Jeremias adhuc longe abſentis, Joannes autem præſentis: & tamen eâdem deinde non ornari eum, qui non præco, non anteambulo, ut ipſi; ſed ejus Cu- ſtos, Nutritius, Moderator, imò &— Parens erat futurus, ſi non naturâ & veritate, ſaltem muneris adminiſtra- tione, & communi exiſtimatione? Digna Angelico Doctore opinio eſt, quòd quo cauſa quælibet ſuo vicinior eſt principio, tantò etiam plus parti- cipet de excellentijs, & proprijs ejus- dem principij dotibus. Sic ille ſplen- dor, qui ſoli viciniſſimus eſt, clarior eſt omni alio, qui lucis fonti tam pro- Pinquus non eſt: ſic nullus calor fer- vore eum fuperat, qui igni eſt proxi- mus : ſic & qui aquam haurire vo- lunt, tanto illam ſciunt, & experiun- tur magis cryſtallinam, magis limpi- dam, ac ſinceram, quò minus abeſt à fonte. Parius ex ipſo fonte petuntur aquæ. Si autem hoc ita eſt, quis pru- denter ſuſpicetur, illum Joſephum, qui Inkftit. de xer. div 9. cum in ſuo ſeolo. 288 qui affinitate, qui officio, tam pro- pinquus fuit fonti communi omnis ſanctitatis, minus tamen parciusque de illà participâſſe, quàm illi, qui haud paulò remotiùs ex eodem hau- ſerunt? Quis, ſi unam demamus Vir- ginem, cum Chriſto converſatus eſt intimius? quis illum in brachijs ge- ſtavit ſæpius? quis in ſinu fovit dul- cius? quis oſculari crebrius, blandiri jucundiùs, illo gaudere, illum tra- Ctare, de eo diſponere familiariùs, quis illi pluribus & veris nominibus dicere potuit; Tu meus es? Dixi, pluribus & veris nomini- bus: nam etſi non ignoro, Joſephum nihil aut operæ, aut materiæ contu- liſſe ad temporalem Divini Verbi ge- nerationem; cùm tamen ille fuerit maritus verus illius, quæ illud genuit, conſequens hinc eſt, niſi vehementer fallor, ſummo ac proprio jure ſuum illud dicere potuiſſe. An non vos, Legum Reipublicæ civilis periti, tra- ditis ipſi in Inſtitutionibus, ad hoc ut quis ſit dominus fructus, neceſſe non eſſe, ut hunc ipſe ſeminarit, ipſe ino- culaärit, ipſe plantarit, aut quocun- que alio modo ejus nativitatem adju- verit, ſed ſatis eſt fructum in fundo ad ipſum ſpectante naſci? Cùm ve- ſtro ille in ſolo naſcitur, ſive naſcatur ſpontaneâ terræ fertilitate, aut etiam manifeſto cæli prodigio; verè jam il- lIum veſtrum appellare poteſtis. An non ita eſt? at hoc ita conſtituto, ſcio, ùt jam dixi, Joſephum ad illius fructus, qui manifeſtiſſimo prodigio Virginea ex alvo pullulavit, effectio- nem nihil prorſus contuliſſe. An ta- PANEGYRICUS VIGESIMVUS, men ille Dominus ejus fundi non e- rat? erat enimverò, in eo ſiquidem, quod Apoſtolus nos docuit, ipſa Matrimonii natura conſiſtit, ut ſcili- cet Mulier non habeat ſui corporis pote- Katem, ſed Vir: & ſimiliter Vir non habeat ſui corporis poteſtatem, ſed Mu- lier: etſi mutuo conſenſu ab uſu ip- ſo ejus poteſtatis abſtinere poſſint. Si igitur Joſephus verus ejus fundi Dominus fuit, ex quo genitus eſt, & pullulavit magnus ille fructus, de quo nobis ſermo, conſequens eſt, e- undem etiam fructuús ejuſcemodi ve- rum ac proprium Dominum dici poſſe ac debere. Atque hac de caus 84, ſi Joſephus tam propinquo & ar- cto nexu colligatus fuit fonti ac prin- cipio omnis ſanctitatis, ut ſuum di- cere poſſet, ſuum agnoſcere, & tan- quam ſuo uti, quis jam judicare po- terit, minus eum de eo participaâſſe, quàm illi, qui nullo modo ſuum di- cere poterant ? quando tandem, & ubi invenire erit aliquem, qui ſua in poteſtate divitem & perennem auri venam habeat, & tamen ipſe minùs auri participet? qui fontis limpidiſſi- mi Dominus ſit, & aquæ penuriâ la- boret? qui dominetur Emporio ab- undantiſſimo, & de mercibus tamen ipſimet proſpectum non ſit? Hæc ſi vobis invenire contigerit, tum equi- dem fatebor, potuiſſe etiam Joſe- phum ſuà in poteſtate habere largito- rem omnis ſanctitatis, & tamen hu- jus minùs, quàm alios, poſſidere. Atque hoc pulcherrimo ex prin- cipio haudquaquam futiliter, ſed ſo- lidà veriſimilitudine deducitur, Joſe- phum A . gentur mihi Aue te, At ols 2nu⸗ luc nei Mitone Ere ld non plelu emeritalis untones gelcend Auin dan Aror comprant, 2 ne Praſtare aſer quic veſt mihite 2n tetfactandum, letractibo. Eiran Erendo, neminemm Gui ſolephum ſan Gebedam erim Omnes allos ſane gempti tamen, lgencom venit, eint, huc temetit⸗ elonenn negrn * un luteie Derii 141,. mun; imgiie ei e balto, lumei Ctorum cognomen enigue Frncicun em, cyjns lſher er, gunnti oin u Unureftits e ſenſom Lum , um auo genittget, gille kuckig pnlegled et,e ejulcemoci ye. Dominum ii ne luc ge can⸗ Propinuo àr⸗ hithontirn. itls, wt ſuum di- gnolcere, & tn⸗ jam ucicare po. eo Participile, nodo ſoum di⸗ 4o tundem, & dem, goi lnin perennem au men iole nin Ortsinpili. aur henlli lr. r Emporio . merchos kcen on in! Hxcl! erit, tum equr⸗ ſe etum l. ehabere git. 3, & tamen 1 er 08, ol 4 hermimo fhilte lad ſn — . Serm. de Nativ. DE S. JOSEPHO. phum non tantùm ſanctitate jam ma- tris in utero fuiſſe exornatum, quod mihi propoſitum erat adſtruere, ſed uòd etiam deinceps in ſtabili gratiæ poſſeſſione permanſerit; imò omni liber peccati labe, ſic ut mortalium nemo; quid times lingua? ut mor- talium nemo in terris unquam Joſe- phum ſanctitate ſuperârit. Nemo Joſephum ſuperarit ſanctitate 2 Vi- dentur mihi aures aliquæ aut delica- tæ, aut plus æquo anxiæ, aut puſillæ hac mea aſſertione eſſe offenſæ; pro- pterea quòd non videatur carere ma- nifeſtâà temeritatis notàâ, ad iſtas com- parationes deſcendere, multo magis, quàm dum Aſtronomi ſtellas ſtellis comparant, & alias aliis magnitudi- ne præſtare aſſerunt. Quid igitur? quid veſtrâ mihi ſententià faciendum? an retractandum, quod dixi? Sit ita; retractabo. Erravi igitur, erravi, af- ſerendo, neminem fuiſſe Sanctorum, qui Joſephum ſanctitate ſuperaret: debebam enim dicere; Joſephum omnes alios ſanctitate præcelluiſſe (demptà tamen, quod ſemper intel- ligendum venit, Virgine ejus Spon- s84) & ſi hoc vobis, temerarium vi- detur, hac temeritatis notâ inſignite Gerſonem, inclytum illum ſchola- rum Lutetiæ Pariſiorum, Cancella- rium; inſignite eàdem Bernardinum onſid. 4. qe Buſto, Joannem de Chartagena, Iſidorum cognomento Inſulanum, & denique Franciſcum Suarez, homi- nem, cujus ſuffragium tanti eſt pon- deris, quanti totius alicujus ſcholæ, aut Univerſitatis. An autem ambi- guê ſenſum ſuum aperit, verbis ob- R. P. Segneri Panegyr. 399 ſcuris utitur? audite ejus verba: Non exiſtimo temerarium, neque improbabi- le, ſed pium potius, & veriſimile, ſiquis Fortaſſe opinetur, ſanctum Joſephum re- liquos omnes in gratia & beatitudine antecellere: quia ex ſcripturis nihil eſt, quod repugnet. Neque velim exiſti- metis, excidiſſe hæc Suarezio inco- gitanti, aut nimio in Divum ſtudio abrepto extra veritatis limites, aut quin ad memoriam & libram revo- caret celebre illud aſffſertum, quod vos tacité animo volvitis, ejus effa- to, ùt putatis, repugnans. Non ita eſt: vidit ille, & perpendit accurate omnia, & quantum ad præſens effa- tum pertinet, acute, inter alias pru- dentiſſimas reſponſiones, conſidera- vit; in aflertionibus univerſalibus o- dioſis, qualis iſta videtur; non ſurre- xit major: non comprehendi un- quam, ſi legum rigorem attendamus, illos, quos ſublimiſſima ſua dignitas fupra reliquos evehit, ſed hos ſemper excluſos, exceptôsque intelligi, niſi aliter diſertis verbis ſtatuatur. Quis autem neget, talem in argumento propoſito ſummo jure exiſtimandum Joſephum, quem conſtituit Dominus ſuper familiam ſuam ?à & ſuper qua- lem familiam? ſuper familiam pri- mariam ac Principem, ſuper illam, quæ proximé, nulléôque plané me- diante pertinebat ad ſerviendum San- ctiſſimæ Unioni hypoſtaticæ: con- ſtituit eum ſuæ Matris ſolatium, con- ſtituit ſuæ carnis nutritiu, conſtituit de- niq; (cum S. Bernardo loquor) con- ſtituit ſolum in terris magni conſilij coadjutorem fidiſſimum. Nixus igi- O0% tur 3. P. t. 2. diſp. S. ſect. I. & 2. Hom. 2. ſup. Miſſus „ 390 tur authoritate, quà me tuentur, & a- nimis, quos mihi addunt Doctores tam graves, denuo de Joſepho affir- mo; vero admodum ſimile eſſe, ne- minem illo ſuperiorem eſſe ſanctita- te; ſed illum ſuperiorem eſſe ſancti- tate quibuslibet aliis: atque hoc non ijs tantuùm cauſis, quæ à me in medi- um jam allatæ ſunt, ſed aliis etiam ſplendidioribus, & ſucci plenis, quas afferre pergam, ſi attenté me audire Pergitis. Omnis decori & officij ratio po- ſtulat, ut, quod ſcitis, Conjux nemi- nem præ Marito diligat: de nullo illam oporteret cogitare tam aſſiduèê, pro nullo preces tanto ardore funde- re: & eſt conjugalis officii apex, tan- tum Marito, quantum ſibi ipſi, bo- norum ac commodorum optare. Hoc ſi ponamus, cui veſtrům venire in mentem poſſit ambigere, an ad has Officii rationes Maria le ad amuſſim compoſuerit ? An fortaſſis Joſepus illam ratione plane ſingulari reveri- tus non eſt? an pro illa non labora- vit? non ſudavit? non mille ſe in- commodis ejus ſervandæ causàâ expo- ſuit ? Aliud certe ipſis non defuit, niſi quòd ita ſemper mutuò vixerint, ut eodem in alveari Apes, ſine ullo commercio corporum, intacti ſem- per, ſemper illibati. Hoc autem tan- tum abeſt, ut in Maria amori aliquid deberet detrahere, ut vel hoc ex ca- pite magis eum deceret inflammari: inde enim animadvertebat clariùs, a- mari ſe à Sponſo tæleſtis cujusdam benevolentiæ affectu, non communi PANEGYRICUS VIGESIMUS, cum brutis voluptatis concupiſcen- tis: dum ipfi ſatis fuit, eo erga Virgi- nem officio fungi, quo Ulmus vi- tem juvat, qui ſe huic deſpondet non ob aliud, quàm ut Matrimonii por- tet onera, non autem ut etiam fructus & emolumenta decerpat. Ego igi- tur ejus conſtantiſſimæ opinionis ſum, Mariam mortalium alium ne- minem amore ſinceriore, ardentiore, magisque interno eſſe complexam, quàm Joſephum ſuum: & idcirco quàm crebrò pro illa preces fuderit? quantum obtinuerit gratiæ, & „quod conſequitur, gloriæ? quæ ſunt bona bonorum, quæ impetrari alicui pol- ſint, maxima, omniumque deſidera- biliſſima. Artemiſia ſuum erga Mari- tum Mausôlum amorem affectum- que prodidit, ſtatuendà ejus memo- riæx pyramide, quæ Mundi miracu- lis eſt annumerata. Sulpitia, quàm ſuum amaret Lentulum, manifeſtum fecit exilio moleſtiſſimo, quod ejus causâ paſſa eſt. Chilonis fidem & Plin. l. 36, amorem ſuo probavit Theopompo, c. 5. ne carceris quidem cum eo ſqualo- rem recuſando. Brutum amor impulit, ut vivos car- bones devoraret. Hypſicratea, ut pa- làm faceret, quâàm charus ipſi eſſet ſuus conjunx Mithridates, fæminam ſe, ut ita dicam, oblita, reſectàâ for- titer, ſus manu, muliebri comâ & equis tractandis, & haſtis vibrandis ſe aſſuefecit, eumque nec in præliis animoſa deſtituit. Si igitur illæ ip- ſæ Conjuges, quarum in Maritos a- mor tanto fuit Virginis in Joſephum amore tepidior, tantum nihilominus ipſo⸗ Portiam ſuus erga Val. Max. I. 4. c. 6. epti Omnitat, no adei: M Cirun /un. Qunguum e 1t, NArum muf⸗ Ie utCNal.! noco, certam vin s, utnon ratd in ſandat etiam ſeele li ſlen , Iua ſunctus Paulu⸗ i ezo glane upet oimn lacile ellt a⸗ is tei exempla? l Theodelinde in Ae Longobardorum; menegildum hegen is in Chlodorn⸗ Corum, & tam n timen his natal nt it (Cecilie ket onlin ſium i Iun un gon 3, Komne „Aomner dun tantis Unteryal fie Vitus in ole doni ifulent tatui * ind duants, dpti . ir amnaite bederg⸗ Vig Ule Eel Umonii por. t eiin cerpat. Don z ine ni ne Opininnis dtrlium Alium ne. er Arcention, eſle comple ſum: i lr precez gelt gralie, &, gbol 9 qu ſont bona Petrui alici pol. niümgue deſider- ſuum erg Mai- morem afkeüm. endi ejus meno- 2 Monj mitzcu. lpitin glim um, manikeſtum imo, Quod eius Ohionis ddem & An wit Theopompo,“, cum el . . rga A. M Potium g gt e it, ut rivos ca. Hypſcntende- 1chnn ip elet daes, ienmnan Odlina⸗ ele i tor⸗ puhliebri r . is vibrend 4 * nnn⸗ arun n n ſrginis n Vg Moin tan ſ Ecchi. 2 5. DE S. JOSEPHO. ipforum causà fecerunt, exantlârunt, auſæ ſunt, illa, cujus amor tot pa- raſangis præſtabat, officio defuerit tam ipſi debito, quale erat, pro ipſo intercedere, ipſius cauſam apud com- munem Dominum agere, hâcque ra- tione omni illum virtutum apparatu exornare? Certum eſt, apud Sapi- entem, mulierem illam, quæ hoc in- epta omittat, non injuriâ, graviter traduci: Mulier, quæ non beatificat virum ſuum. Quamquam ne quidem neceſſe e- rat, Mariam multum eà causâ labo- rare, aut conari. Habet, neſcio quo- modo, certam vim Conjugis ſancti- tas, ut non rarò in Maritum ſeſe dif- fundat etiam ſceleratum: Vir inſide- lis ſanctificatus eſt per mulierem fidelem. Ita ſanéctus Paulus affirmavit. Niſi id ego planè ſuperfluum exiſtimarem, quàm facile eſſet adducere illuſtria e- jus rei exempla? Diffudit ſe virtus Theodelindæ in Agilulphum Regem Longobardorum; Ingundis in Her- menegildum Regem Gothorum, Clo- tildis in Chlodoveum Regem Fran- corum, & tam multarum aliarum, quæ tamen his natalium ſplendore ce- dunt: ùt Cæciliæ, quæ Martyrem fecit Sponſum ſuum Valerianum; ut Brigittæ, quæ Monachum fecit Con- jugem ſuum Ulfonem. Cur igitur ambigamus, quin etiam excelſa illa, ſublimis, & omnem vulgarem mo- dum tantis intervallis ſupergreſſa Ma- riæ virtus in Joſephi animum magn4 ſe copiâ diffuderit ? maximẽè cùm il- le naturâ ſuâ ac indole tam eſſet ad il- lam paratus, aptusque, ut ne roſcida 321 quidem nubes aptior ſit ad ſolis præ- ſentis ſplendorem, radiorumq; pom- pam recipiendam? Monſtrat experi- entia, ſolum etiam fortuitum aſpe- ctum perſonæ, quæ in magnæ apud nos virtutis opinione exiſtat, ſæpe non leve calcar nobis ad ejus imitationem admovere: unde eſt, quòd in ſacris faſtis de ſancto Luciano digna admi- ratione res legatur: ſolitum nimirum ſolo ſui aſpectu Idololatras ad Chri- ſti fidem adducere, ùt alij eos addu- cebant prodigiis, ulque adeò, ut quo- ties illi Imperator Maximinus locu- tus eſt, priusquam morti illum adju- dicaret, id non fecerit, niſi cortinaâ inter utrumque obductà, illi non ab- ſimili, quà Athenis utebantur, cùm Reorum cauſas ventilabant: tantus fuit in hoe Imperatore timor, ne ſo- lo ejus aſpectu Chriſtianæ Religionis amore accenderetur. Neque ſolus Juſtorum intuitus eam vim habet 3 ſed hæc in ipſa etiam eorum ſimu- lacra & ſtatuas ſe diffundit: ut proin- de mirum non ſit, tam contumax & atrox bellum in Eccleſia contra San- ctorum Imagines ab orco concita- tum: cùm ingenti numero eſſent, qui earum aſpectu incendebantur, hic ad ſanguinem pro Chriſto fundendum, ille ad pœnas criminum de ſe ſumen-. das, alius ad tolerantiam in adverſis, plures ad non minùs arduas pro vir- tute pugnas ac triumphos, quos illis in Imaginibus reprælentatos identi- dem præ oculis habebant; in quas intueri vix quisquam poſſet, quin inde vel animos ſibi addi, vel ſuam ſibi ſocordiam exprobrari experire- O0ο 2 tur. 392 PANEGTRICUS VIGESIMUS, tur. Sanctus Joannes Chryſoſtomus ex aſpectu Imaginis Sancti Pauli A- poſtoli, ad DEl gloriam, ſalutém- que mortalium promovendam lucu- lento igne ſuccendebatur. Sanctus Gregorius Nyſſenus ſine tenerrimi af- fectus lachrymis Abrahami ad filium immolandum ſe accingentis Imagi- nem aſpicere non poterat. Maximè autem Virginis Matris Imagines ſci- mus ſtupenda quæque in ſpectato- rum animis operatas, nunc duros & intractabiles emolliendo, nunc tepi- dos inflammando, nunc ad flagitium ſolicitatis animos addendo, & ſem- per in mentibus religioſis excitando ſenſa flagrantiſſimæ Charitatis, Reli- gionis, Honeſtatis, Abnegationis ſui, Fidei, verecundiæ, ùt inter alios lucu- lentus teſtis à multiplici experientiâ eſt ſanctus Bernardinus, illius ſacri Cœtůs decus, cui tam multos debet Eccleſia Seraghinos. Quos igitur fervores, imò quæ incendia Chari- tatis, quos Veſuvios in Joſephi ani- mo excitatos fuiſſe neceſſe eſt, qui diu noctúque objectam oculis ha- bebat non Virginis Iconem mortu- am, ſed ipſam vivam Mariæ perſo- nam, qui illi loquebatur, illam au- diebat, illam commitabatur, quo- cunque ibat; eodem cum illa habi- tabat conclavi, eâdem cum illa ex patinà manducabat; & confidentiaâ maritali explorare poterat, interro- gare, nõſſe intimè non tantùm, quid- quid agebat in aliorum oculis, ſed ipſas aded, propé dixi, occultas cogitationes? Credamusne, noluiſſe illum proficere ex opportunitate, quam habebat præ hominum quoli- bet, ad excelſam ſanctitatem eniten- di? Credamusne, eſſe alium quem- piam, qui in imitatione virtutum, in æmulatione exemplorum, in inſi- ſtendo veſtigiis Virginis jactare ſe poſſit, præcurriſſe ſe ejus Sponſum Joſephum? Nondum diximus maxima: Nu- bentem Reginæ conſequens eſt Regem feri. Eſt hæc lex, quantum quidem conſtare mihi ad hanc diem potuit, tam communis, ut non ſciam aliter obſervatum in ullo vel ſeculo, vel Natione. Quantumcunque enim, ge- neratim loquendo, futile ſit, perſua- dere ſibi, quòd repente quis nobiles inter numerandus ſit propter conju- gem nobilem: communi ſiquidem omnium ſenſu, uxor ſequitur con- ditionem mariti, non maritus con- ditionem uxoris; atque adeò multum de natalium ſuorum conditione per- dit fæmina nobilis, quæ plebeio nu- bit; ille verò plebejus, qui nobilem ducit, non idcirco Nobilium juribus gaudet. Non habet tamen lex iſta locum, cuùm fæminæ nobilitas e præ- cipuis eſt, multòôque minùs cùm illa Regnis ac Provinciis amplifſimis im- perat, nullius alterius poteſtati ob- noxia. Tunc enim, ut cum Baldo Parente omnis Jurisconſultorum na- tio tradit, maritus conditionem con- jugis ſequitur, & non uxor condi- tionem mariti. Hinc, qui Reginam ducit, etſi ab hara vocatus, Rex fit, & ad omnes illos theſauros, ad jura omnia, quæ Regiæ dignitati annexa ſunt, admovetur. Hoc titulo poti- tus m ealtt Amnlel um conſckia⸗ omius, nil 0 ſolio natas Ae Cuperen un e, 44. honorat guispium n gurl umn teroctt, nil Snbtorum/ Au ſs Cet, Mendi cr! n Cun is, bemnudut, onqve hacin uid otos choros kelti nentes audiville miln, Ma e omnium danctoru, poteſt non, ſtante nlg, lege, ſolep Gorum ommium: Goo hndem june jem aliquo e nn uorum eſt Rex fiom, omnes korti cele et. Qui Re Oomesz ſrpientit i Ceretbucht Onimin liheret uo ure vulit nes linctiue tun? Aſf negnum Plebun ennis, ver Plaguam ſutli a nis Ututis, g⸗ 6 0 us maxim: N,. efuen ef Reen Juantum qriden ne Cien potut, non ſcinmn alitet el ſeeulo, vi unqe enim, ge. uile ſt, perſin. eme guiz nobles it propten corju. mmuni ſiqviden or ſequitur co. on maritus con- e aceo multumn conditione per⸗ or Pledeio n⸗ s, gui noiten Nobilum iurtu⸗ et tumen ler i e mints cum ila Anplinis icn⸗ 1s poteſtanl ob⸗ , ut Culn Pelco cOnſoltorum in. condtionemn e non uxot ani ec. Gi Neg'“ Hinc 6 1 vOciI, l 8 helmnd /1 ce oniten Me,. gle Cenn l⸗ 5 o Hoc i⸗ DE S§. JOSEPHO. 393 tus eſt Imperio Martianus, Pulche- riæ Sponſus, etſi adjectâà pudoris il- læſi ſervandi non violabili conditio- ne. Nec alio titulo ad idem kaſtigi- um evaſit Anaſtaſius, niſi quia Ariad- nam conjugem habuit; aut Paphla- gonius, niſi quia Zoën, omnes tres ſolio natas Auguſtas. Cuperem nunc ex vobis intellige- re, AA. honoratiſſimi! an veſtruùm quispiam in quæſtionem, aut dubi- um revocet, num Maria ſit Regina Sanctorum? Si quis tam non religio- ſus foret, mendacii illum reum fa- ceret non dicam Epiphanius, Baſi- lius, Bernardus, ſed anicula quæ- cunque hac in urbe, memor ſe toties totos choros feſtivo applauſu conci- nentes audiviſſe: Regina Sanctorum omnium, ora pro nobis. At ſi Maria omnium Sanctorum Regina eſt, non poteſt non, ſtante, quam jam dixi- mus, lege, Joſephus eſſe Rex San- Ckorum omnium: & ſi ipſe Rex eſt, quo tandem jure vultis eſſe inferio- rem aliquo e numero Sanctorum, quorum eſt Rex? Qui Rex eſt for- tium, omnes fortitudine ſuperet ne- ceſſe eſt. Qui Rex eſt Sapientum, omnes ſapientiaâ ſuperet neceſſe eſt: Qui Rex eſt Pulchrorum, omnes pul- chritudine ſuperet neceſſe eſt. Et quo jure vultis, ut non ſuperet om- nes ſanctitate, qui Rex eſt Sancto- rum ? Fufficit proin dicere, AA. magnum Joſephum Sponſum fuiſſe Virginis, ut veriſimilitudine haud- quaquam futili aſſeramus, eum om- nis virtutis, & omnis ſanctitatis ſu- premum apicem conſcendiſſe. Sed multo adhuc meliùs hoc ipfum affir- matur, ſi alios fines ſumme admi- randos attente perpendamus, ob quos ille Virgini Sponſus eſt datus. Fuit igitur datus illi Sponſus in- primis, non ut corrumperet, etſi legitimo more, ſed ut fidus cuſtos tueretur virgineam illam integritatem, quam in ea repererat. Hoc autem ſi ita eſt, qualis demum temperantia, qualis quantâque puritas, quis can- dor necefſarius erat in eo, qui ad rem & cuſtodiam tam periculoſam erat delectus? Junt inter Scriptores non poſtremi, qui omnem in eo ſen- ſum libidinis, omnem fomitem vel ſopitum, vel extinctum penitus fuil- ſe affirment. De hoc tamen quidquid ſit, quid refert, ſi in ipſo virtus animi tantundem præſtabat, quantum cor- poris privilegium ſingulare? Cer- tum eſt, ita debuiſſe ſe habere Joſe- phum, ut perpetuum cum eo com- mercium Virgini intercederet, tan- quam Lunæ cum Sole, quæ ſexagin- ta jam fere ſeculorum experientià I(cit, quòd quantumcunque Sol externa ſpecie ejus videatur prenſare amores, quantumcunque blande aſpiciat, lo- cupletet, exornet, nunquam tamen non procul ab ea conſtitutum, nec ullum futurum periculum, ne ab eo attrectetur. Ita dico Virginem Jo- ſephi virtute confiſam debuiſſe cum illo comparere in publico, commo- rari in privato, noctu, interdiu, clam palàm, omni loco, aut frequenti, aut ſolitario, ſine omni etiam minima ſolicitudine. Quàm altas ergo radi- ces in Joſepho egerit illa virtus, quæ OO 3 in 394 PANEGYRICUS VIGESIMVUS, in commercio tam familiari & conti- nuo omnis expertem curæ præſtare potuit Mariæ Virgineum pudorem, illum inquam, qui omni alio fuit de- licatior, & ſolicitior, ſic ut turba- ta ſit penitus, quando ſoli agendum fuit vel cum Angelo, tantùm, quia hic viri ſpecie ſe ſpectandum præ- buerat. Parte autem altera, oporte- bat eum ſic fungi munere cuſtodis, ut tamen nemo non conjugem verum, aliorum more, eum exiſtimaret: ut hac arte tegeretur myſterium, & par- tus tamen legitimus haberetur, sic- que & Matri illæſa ſtaret exiſtimatio perinde ac vita, ceteroquin pericli- taturæ; & bona filio fama, atque authoritas. Quantam etiam oportet fuiſſe Joſephi prudentiam in admini- ſtrando negotio tam implicito, quan- tam attentionem, quantam circum- pectionem, quantam animi ampli- tudinem, ut ſic ageret cum Virgine, ut nihil in eo deſideraretur officij, quod præſtare poſſet maritus aman- tiſſimus, & tamen eam revereretur ut extraneus? Satis ſit dixiſſe, tam Præclaré illum utriusque muneris Partibus functum, ut vel ipſe in er- rorem induceretur verſutiſſimus Dæ- mon. Id quod circa ambages tra- dunt Sancti Leo, Ambroſius, Baſi- lius, Bernardus, Hieronymus Dama- ſcenus, cum plurimis aliis, quibus omnibus præivit magnus Martyr Ig- natius: unòôque ore affirmant, malig- num hoſtem multo tempore exiſti- màſſe, Chriſtum eſſe verum Joſephi filium, qualis vulgo etiam ab homi- nibus habebatur. Hoc autem ſi nos, tantorum reveriti authoritatem Do- ctorum, negare non poſſumus, vo- bis jam zonſiderandum relinquo, qualis illa fuerit ſapientia, quæ ipſi adeò verſutiſſimo Impoſtori tam bel- leé impoſuit. Hinc porro progre- dior ad perpendendum (idem enim mihi hodie accidit, quod margaritas piſcanti, qui ubi unam cœperit, non dubium pignus habet, quàm plures earum reti mox ſuo concludendi) quòd ſi magnà ſolertiâ opus fuit Jo- ſepho, ut quàm proximé aſſimilaret verum Chriſtum genitorem, nonnihil etiam ſtudii Chriſtum in eo debuiſſe collocare, ut genuina ejus proles vi- deretur. Hinc autem quid conſe- quens eſt? Iſtud ſaltem, quòd Chri- ſtus Joſephum vultús lineamentis quàm proximé referre debuerit; re- præſentare eandem ſpeciem, formam, colorem, omnem incedendi, agen- dique modum; cùm tam naturæ conſentaneum ſit, ut filii genitoribus quàm ſimillimi ſint, ut idcirco eorum Imagines appellentur: In filiis ſuis cognoſcitur vir, ut Eccleſiaſt. Ioqui- tur. Certèe Lybiæ Populi, inter quos Conjugum uſum communem fiſſe ajunt, cùm ſubinde prolem cuique ſuam educandam, alendamque aſſig- nare vellent, aliud, ſi Polybio fides, non agebant, quàm ut explorarent, quem ex iis, qui cum fæmina conſue- verant, proles quâm proxime for- màâ ac lineamentis referret. Quàùm autem iſtud Joſepho hono- rificum, quòd cùm DEl filius huma- nam figuram formamque vellet aſſu- mere, eam prætulerit ceteris omni- bus, ln. 4. ali 15, t znllnetn uug le gecereibr ſephus ut* 10 4) Necelſe i it. jmian 1o woltu exmn undkittemi nn Fitatem humma Angelicumn, o inigun Ee guibego hec Lonn, g ilis comprrentn Gunn efern. ckre? renti uie entes Beatx! etis, ordinis vel! ulit id, quoc, Credendum non ſet. Me DEUS les concitas omnt in inenſibiles gub um orbium motus pernt, Düinciprib mibus pleno iu iu urvantur, igem iſe DUs tetur hlius, illi a ileihlin Lomelti Eema provigenti nd kegere ſe unle ili ſegenor lt nat ſillitis i Abulte, Guidde gu cec⸗ is mim giii, annmnantibag igic Lpre 1 nin de Alns inin nct, dohee N il Doſtor d del. nnee en tnim quod Gnngits 8 ceit znon 2i, guinm glue . conclodendj i opos lit o. Nime Mimiluet torem nomiil nin eo gebliſle ejins poles vi⸗ mn quid conle. tem, gudd Chi- tiis Inenmentis te Gebuerit; te⸗ eciem, ſorman, ecengi, ggen. n tam naturæ glü genitoridus tidcitco eorvm : h. ſlir /i eckeſlt lonu⸗ pol inter o; nmunem kuiſſe prolen cniqve dümabe g⸗ bohbio bie ut explornent, nemin onir. m proriwe Lerret. 0 ntot, 1DEI i . zunque ſe nci⸗ 1 ardo leit n, VO= Eccli. 11. 50. DE S JOSEPHO. bus, quæ Joſephi formam proximè æmularetur, utque verus ejus flilius eſſe crederetur, alter quoddammodo Joſephus aut videri, aut eſſe volue- rit? Neceſſe proin eſt, Joſephum to- to vultu eximiam quandam ſpirÄſſe Sanctitatem; in eo reſplenduiſſe gra- vitatem humanâ majorem, decorem Angeſicum, & verbo majeſtatem non indignam DEO mortali. Sed quid ego dico? vulgaria ſunt iſthæc dona, gratiæ momenti levis, ſi illis comparentur, quæ nunc in me- dium afferam. Tacete cœli orbes, tacete: venti quieſicite; & vos, 0 Mentes Beatæ! quotquot demum eſtis, ordinis vel ſupremi, vel infimi, audite id, quod, ſi divinàâ authoritate credendum non eſſet, credi vix poſ- ſet. Ille DEUS, qui certis legibus res conditas omnes, ſenſibiles illæ ſint, an inſenſibiles, gubernat: qui cæleſti- um orbium motus regit, ſortes tem- perat, Principatibus ipſis ac Domi- natibus pleno jure dominatur, ſub quo curvantur, qui portant Orbem: idem ipſe DEUS, ut Joſephi crede- retur filius, illi obtemperare, illius diſciplinæ domeſticæ ſubjacere, pa- ternæ providentiæ ſe committere, & tanquam regere ſe ipſum neſciret, to- tum ſe illi regendum tradere voluit: Et erat ſubditus illi. Jam vos hinc arguite, quibus dotibus, quibus na- turæ gratiæque donis ornatus eſſe de- buerit, qui electus eſt ad gubernan- dum DEUM fa um hominem! Præ- clarè dixit Philo, quòd, ſicut, qui bru- tis animantibus regendis præficitur, aliquid ſupra has animantes habere 39 5 debet; ſic qui hominibus præeſſe debet, aliquid humano majus in ſe habere debeat. Quod ſi ita eſt, qui non hominem tantùm, ſed DEUM gubernavit, dicite, ſi lubet, Audito- res, qualis eſſe debebat? Joſepho ſu- peri Infantem JESUM commenda- runt, ut illum eriperet manibus re- gio juſſu eundem ad necem quæren- tium; ut eum ſervaret à periculis, quæ exteris in regionibus immine- bant; ut comes illi eſſet in itineribus moleſtis, in ſolitudinibus ignotis, in locis densàâ umbraà horridis, ut de vi- Ctu proſpiceret, ut veſtibus contra cæli injurias tegeret, ut habitationem commodam, lectulum, ſuppellecti- lem procuraret, utque omni in oc- caſione ſe illi præberet curatorem a- mantem ac ſolicitum in miſeriis om- nibus, quas humanæ noſtræ vitæ communes, nullo ſuæ dignitatis, me- ritorum, excellentiæꝗue reſpectu, perinde ac mortalium poſtremus, ſub- eundas ſibi Chriſtus duxerat. Cre- ditisne adminiſtrationi hujusmodi, cui ne Seraphinorum quidem fſuffe- ciſſet Charitas, non valde idoneum à cœlo judicatum illum quem ex om- ni mortalium numero ad eam dele- git, ejusque fidei ac induſtriæ com- miſit? Nec jam dubium eſſe poteſt, quin Joſephus ad amuſſim partes omnes commendatæ adminiſtrationis exple- verit, non tantùm in DEO Infante gubernando, ſed etiam cuſtodiendo, ut dicere illi in veritate potuerit: Tu mihi vitam tuam debes. Nam etſi hanc ille non dederit, ùt dedit Mater, ſerva⸗ Prov. 17. 1. 396 PANEGYRICUS VIGESNIMVUS, ſervavit tamen à moliminibus eorum, qui jam ferrum nudaverant ad eam ipſi vi extorquendam. An autem ob- ſcurum eſt, non minoris eſſe benefi- centiæ, ſervare, quàm dare vitam; niſi forté etiam majoris eſt? Utut ta- men ſit. Homo, cui ſuam vitam de- bebat DEUS, potuitne non eſſe à DEO longe ſupra communem alio- rum ſortem evectus, DEO vicinus, DEO ratione quadam ſingulari cha- rus, acceptuůsque? Qui cuſtos eſt, aje- bat Salomon, Domini ſui, glorificabi- tur. Et idcirco ſi hac una de cauſa, ut eſt notiſſimum, Mardochæus ab Aſſuero ſummis ſuâ in Republicâ ho- noribus ac favoribus cultus eſt, non poſſim ego credere idem proportio- ne ſuâ à ESU ſuâà in Republica erga Pleehun fuiſſe obſervatum 29 Pof- ſum utique: tantôque magis, quòd ſi momentis ſuis res libratur, Mardo- chæus aliud tandem non praſtitit Aſſuero, quàm ut inſigni fide ſemel proderet inſidias vitæz Domini ſui ſtructas. At Joſephus ſæpius mul- tum eàâ causâ laboris, moleſtiarum ex- antlavit, dum non ſolùm inſidias He- rodis, mox atque illas ab Angelo di- dicit, patefecit, ſed easdem etiam fuâ ſolertià declinavit, deluſit, ac nullas reddidit. Atque ita ſemper mihi fit vero ſimilius, Joſephum ſidereis in ſe- dibus primis gaudere honoribus ali- unde jam ipſi debitis; ſic ut cedat quidem primas Sponſæ ſuæ Virgini; ceterùm & ipſe ſuo imperet in iſolio, ſuum ſceptrum gerat, ſuo & ipſe dia- demate coronatus ſit, tanquam Rex, ſolo Regum Rege inferior. Sed quid porrò iſta miramur, cùm Joſephus ceterorum reſpectu morta- lium omnium tam excellſo ſit gradu, ut de eo, ſicut de aliis, jam loqui ne- queamus: ſed neceſſe ſit in multis il- lum citra errandi metum eximere, & legibus ſolutum agnoſcere, quæ alios obligant. Mortales alii omnes, poſt- quam DEI causâ tantum fecerint, quantum poſſunt; cùm omnia fece- rint, tandem ingenue fateantur opor- tet, Servi inutiles ſumus: neque enim quisquam eſt, à quo commodi ali- quid accipere DEUS poſſit. Ouid Job. 22. 3. prodeſt DEO, ſi juſtus fueris? ut ille Jobi amicus ajebat. Nam aut Victi- mas illi jugulamus; & non opus ha- bet DEUS pellendæ ſuæ fami noſtris gregibus: aut thura incendimus, & nihil illi delitiarum afferunt aroma- tariæ noſtræ officinæ : aut pretioſas illi veſtes donamus; & non reddi- tur venuſtior noſtris ornamentis DE- UsS. Nullo ipfe indiget, nullà pro- inde re quidquam illi utilitatis afferi- mus. Sed, 6 prodigia inaudita! Jo- ſephum quod attinet, leges iſtæ tam communes locum non habent. Ipſe non ſolùm dicere poteſt DEO, quòd fuerit illi ſervus utilis, ſed valde uti- lis, ſed neceſſarius; dum fuis ſudori- bus effecit, ne per compita ſtipi col- ligendæ vagaretur DEUS mendicus. lpſe fecit, ne DEUS moreretur fa- me, ne DEUS frigore contremiſce- ret, ne ſuam DEUS erubeſceret nu- ditatem; & in cunctis neceſſitatibus humanis prompta ope DEo ipſe ſub- venit. Sonet igitur, ſonet tandem tuba ultima, & ad tribunal DEl. 1013 eltixum: vo⸗ o mum Feſtrum gus erm, ſ is herheili tei noriate tton te genmn: , ronunis Num Ealinmminds l unusnon mileri benefic elle poll unqwan te alpen tem, ut cbumm ti ſemus? qlando tem, aliguod latium? vando u utte teciperemos Dudum, utte veſti Go Chrictus, ur Git, felpondere non potetitguum Perum miſeriis h quim ſbi colletun nn er nininir mei⸗ fr. Ubi uten ellg lemno iheri bonem banc non Piem elttencum lle ſir N Mllisjl. n tüinene, 6 cere, glr ali in R tantum keeint, cum Ommnizſec. le kateantur opor. uus: necbe enimn 10 commodi al- 15 poſſit QNN u fuent? it ile Nem aut Vidti. & non opys la- 2 r fami noſhi incendims, & aflerunt atome 2: aut pfetioſis & non fec- Ornamentis DE- iget, nuli pro⸗ 1n wültans afen⸗ ign imocit p- et, leges lr un on bebent Iple telt D0, Gudd lel vide ui⸗ lun lis llor. inſin bötco⸗ D8S mencicn. woreretol 4. gote contemie⸗ * erobeſett . vereſt ns Poter. 0e D60) 105 nr n c tur 34 Uitu DE S. JOSEPIO. 297 dicis homines evocet. Pandatur ſce- na illa, feſtinent Juſti, Rei ſe ſiſtant, Judex compareat; quàm Reprobis formidandus, tam Electis optatus; conſoletur hos, & in iſta prorumpat verba: Eſurivi, & cibo me recreâ- ſtis: ſitivi, & potum dediſtis tem- peſtivum: hoſpes eram, & vos me domum veſtrum introduxiſtis: nu- dus eram, & vos mihi de indumen- tis perſpexiſtis. Audient hæc Juſti rei novitate attoniti, & ita reſponde- re cogentur: Judex ſupreme! quid ita pronuntias? nam etſi amavimus te, & æſtimavimus ſumme, qui tamen ſumus non miſeri, qui ita in te pij & benefici eſſe poſſemus? Et quando unquam te aſpeximus fame laboran- tem, ut cibum tibi ſubminiſtrare poſ- ſemus ? quando unquam ſiti aren- tem, ut aliquod frigidà afferremus ſo- latium? quando unquam peregrinum, ut te reciperemus hoſpitio: quando nudum, ut te veſtiremus? Et profe- ctò Chriſtus, ut vera ſe dixiſſe oſten- dat, reſpondere aliud quærentibus non poterit, quàm quòd id, quo pau- perum miſeriis ſubventum eſt, tan- quam ſibi collatum acceptaârit: Quod uni ex minimis meis feciſtis, mihi feci- ſis. Ubi autem ad Joſephum con- verſus ſermo fuerit, an tunc ad locu- tionem hanc non propriam, ſed tro- picam recurrendum erit? Haud ſane, ſed verborum proprio in ſenſu dicet illi Chriſtus: Eſurivi, & dediſti mihi manducare: ſitivi, & dediſti mihi bi- bere; hoſpes eram, & collegiſti me; nu- dus, & cooperuiſti me. Atque his au- ditis an ſtupere Joſephus poterit, non R. P. Segneri Pane r. intelligens, quid ſibi Chriſtus velit? an modeſtiæ ſtudio obluctari? Quin imò: meminiſtine, dicere poterit judici, ſuo, plurimorum opinione, filio, meminiſti, quòd te parvulum paulò plus, quàm unius luſtri, cum Matre ex +£gypto in Palæſtinam re- duxi? O quoties ego te eo in itinere aſpexi laborantem fame, & cùm mihi ad manum panis non eſſet, cucurri in nemus, & excuſſis ſylveſtribus illis arboribus quocunque demum licuit, fructu te refeci! Quoties ego illis te in caloribus aſpexi ſiti anhelantem; & ego à fluviis & fontibus diſtans longiùs illas inter rupes quæſivi ſca- turiginem frigidæ, unde ſumptum li- quorem tibi propinarem! Non ſemel fatigatione ita languebas, ut paſſum promovere vix poſſes, & ego memi- ni me tunc ſuſtuliſſe te inter brachia, & non modico viæ ſpatio portaſſe ʒ nec tamen unquam ambulũàſſe me ex- peditius, aut minùs oneratum, dquàâm cùm hoc onus me premeret, exiſtima- bam. Sæpe nos apertis in campis nox obruit! & memini me tu tantùm causàâ ſolicitum meis ex veſtibus ſtru- xiſſe tentoriolum, ſub quo à ceœli in- juriis te ctus requieſceres. Quin fuit, cùm etiam in anguſtiis viarum in la- trones incidimus, quando ego te an- xie meâ manu denſo ſub ceſpite oc- cului, ne tui ja turam pateret. Et 6 quoties aliàs veriſſime vidi te eſurien- tem, & pavi te; vidi ſitientem, & po- tavi te ; vidi hoſpitem & collegi: & quamvis tu ille eſſes, qui & aviculas verſicoloribus pennis, & greges mol- libus lanis veſtis; vidi tamen te nu- P p dum, 293 PANEGYRICUS dum, & ego meis me veſtibus ſpo- lians tibi illas circumdedi. Omnia iſta Joſephus Chriſto veriſſime repo- nere poterit; & ſi tam largam mer- cedem ab ipſo accipient omnes, qui ipſi in pauperum perſonis ſubvene- runt, quanto majorem accipiet, qui tam benigne in perſona illi propria ſuccurrit ? Qui recipit Prophetam in nomine Prophetæ, jam nunc mercedem Prophetæ accipiet : qui recipit Juſtum in nomine Juſti, jam nunc mercedem Juſti accipiet. Cur igitur ille, qui re- cepit DEUAM in nomine DEI, ipfe quoque non accipiet mercedem DEI? mercedem inquam proportione ſua, quanta unquam poſſibilis eſt, reſpon- dentem magnitudini hoſpitis, quem excepit? Quantumcunque autem iſta ut magna, ſic indubitata ſunt, non tamen non poterit non fateri Joſe- phus, omnem ſuam felicitatem, om- nem ſuam gloriam ſe debere huic uni dignationi, quâ in Virginis ”oponſum dele ctus eſt: Mulieris bonæ beatus vir. Hæc ipſi opportunitatem attulit Pa- rentis affectum & ſtudia exhibendi Chriſto, & recipiendi à Chriſto ob- ſequia, quæ parenti debet filius: hæc illum ad tantam provexit beatitatem, VIGESIMUS, ad merita tam præclara, ad honores tam excelſos, ut apte etiam in rem præſentem quadret illud: Venerunt Sap. 7. Ir. mihi omnia bona pariter cum illa. At- que hâc causàâ ſi nos Joſephum exi- ſtimamus Sanctorum nullo inferio- rem, imò ùt aliis multis placet, quo- libet illorum etiam ſuperiorem, meâ quidem opinione nulli eorum fit in- juria: fieret tamen facile aliqua inju- ria Virgini, ſiquis in animum induce- ret id, quod cum noſtra hac opinio- ne pugnat. Quæ enim Reginæ glo- ria, quæ ejus foret æſtimatio, ſi cli- entem & ſubje ctorum aliqui ipſum e- jus Sponſum dignitate præcellerent, & non potiùs Sponſus omnes plane ſubjectos anteiret ? Imò ſi Chriſtum ipſum non puduit Joſephum ſibi præ- ponere, ſubjiciendo ſe illi non unâ alterâve die, led ipſos triginta annos, tanquam ſubditum, tanquam ſervum, tanquam mediaſtinum, in officina mechanici opificis obedientem, verè propriéque citra ullam ſententiæ au- daciam, obediente DEO voci hominis, bene ponderet, quid agat, qui tamen Joſephum cuiquam alteri poſtponit, & poſtea ſtatuat, quid ſibi putet eſſe ſentiendum. PARS SECUNDA. Num tantùm aliquid videtur ad- huc vos angere poſſe, cujus re- ligio vobis eximenda, etſi paucis. Fi enim Joſephus eſt tam exquiſite San- tus, ſi tam dignus, tantique æſtiman- dus, & fortaſſis Sanctorum quolibet alio ſuperior, qui tandem factum eſt, ut ejus in Eccleſiâ cultus ac veneratio tot ſeculis prope jaceret, non illi con- ſuetis ritibus plauderent Populi, non feſtos ejus honori dies agerent, licet tam multis inferioris, ut ſic dicam, ſubſellij Sanctis cuncta hæc prælargeè tribuerentur. Certè multa per ſecula. nulla ivis oibiso ſsommnez ed allo elinguat bis ber wei id⸗ gtencie aniper mn etnend ins Ecdeſiz: Uororm. Jux Cer wimDE0 Gedit lent, Aerere au Chriſtom alioru 1tgue geb it ve jta & veriſſimum pb. Fuit hic, u CtaNdus, Cni rete deſum null oper cim vigeret ipl ceſlo Chriſti 1 laberetur, poſſe uins occaſionem C1 luz inſanix em Uli colorem hnr llhenti tis Pattem dec nodien de Pe⸗ heſene, tenon 1 Per, mubtos 0 t meits ili non irnanuin eeet 1de honore etlam i em 1 an il L hüln tli⸗ nullo ze lis Rer ki npericten ⸗ — 1 In. eil Aignn “õ animnum induce⸗ ſt nue opinio⸗ im hepinr g. Cinato, ſl. lijui iplum . e Precellerent, us omnes plane Imd a Chrittum ſephum ſbipre le illi non uns trigine annos nuam ſerrum, n, in offina ellenten, dere n ſententie au⸗ 10 vodi honini, zgit, gui umer leri olpont, Glbipvetele 4t. d⸗ . erut 1e DE § JOSEPHO. 299 nulla Joſephi in ſacris diptychis men- tio, nulla ſacris in ejus honorem per- agendis præſcripta formula, & à paucis retro annis ſacra illi lux feriata eſſe cœpit. Vultisne quùàm paucifſi- mis hujus rei ex me cauſam intellige- res obſequor. Unica ejus rei cauſa eſt, quia Joſephus inter Cælites tam ſublimis, tam ſpectandus, tot præro- gativis juribus ornatus fuit, ut fortaſ- ſis omnes eos poſt ſe ſat longo inter- vallo relin quat. Nova, & mira vo- bis hæc mea videbitur ſententia; ſed attendite tantiſper, & ejus firmamen- ta non ſpernenda afferam. Fuerunt primà Eccleſiæ ætate nefarii aliqui, quorum dux Cerinthus, qui ut Ho- mini DEO debitos honores detrahe- rent, aſſerere auſi ſunt; conceptum Chriſtum aliorum more hominum, atque adeò it verus erat Mariæ filius, ita & veriſſimum fuiſſe filium Joſe- phi. Fuit hic, ut videtis, error exe- crandus, cui refellendo par erat Ec- cleſiam nulli operæ parcere. Quare cum videret ipſa, ſi loco valde ex- celſo à Chriſti ſequacibus Joſephus haberetur, poſſe inde perverſos ho- mines occaſionem ſumere contuma- cius ſuæ inſaniæ adhærendi, & ali- quem illi colorem illinendi; quid il- la pro ſuà ſapientiâ fecit? Voluit po- tius in partem declinare alteram, & modicam de Joſepho æſtimationem Præferre, anteponendo ipſi exterio- ri ſpecie, multos Cælitum, quos con- ſtat merjtis illi non poſſe æ quiparari. Hæc eſt exquiſita illa prudentia, Ec- cleſiæ tum neceſſaria, ut ſua Chriſto ura, & honores, ut DEO debiti ma- nerent illibati. Unde non ego id a- gam hic loci, quod ex hujus Xtatis ſcriptoribus, magni ceteroquin no- minis aliquis; qui ad Joſephum con- verſus totius Mundi nomine veniam ab eo petiit modicæ æſtimationis, in qua per tot retro ſecula eſt habitus. Non neſcio ego, hoc commune re- bus magnis fatum eſſe, non æſtima- ri aut magni fieri, præcipuê à rudi vulgo, niſi ſerò admodum: ſic ut ſol ipſe, qui Planetas inter gygas eſt, longo tempore minor multo, quàm revera eſt, fuerit exiſtimatus, eum- que Empedocles unius pedis menſu- ram non excedere crediderit. Nec illud me fugit Oceani opes non una die in lucem protractas eſſe, nec vel gemmarum pretium, nec herbarum virtutem omnibus primo ſtatim tem- pore cognita. Mihi tamen his eva- dendi diverticulis opus non eſt. Gu⸗ bernat Eceleſiam ſuam DEUS in om- nibus, quæ facit prævio lumine pror- ſus ſingulari. Et idcirco in animum induco, Joſephum non iis ſemper, quibus hodie cultum eſſe honoribus, opus fuiſſe providentiæ, conſilii, ar- tis, non ſocordiæ, cujus admiſſæ ve- nia publicèe petenda ſit. Hac autem noſtra ætate Joſephum non colere, error foret citra omnem excuſationem, ex quo tam maniteſtè detecta eſt veritas, verſamüúrque in meridie clariſſimo, ut periculum nul- lum ſit, ne obſequia & ſtudia erga il- lum quidquam Chriſto detrahant, aut ejus magnitudinem inumbrent, aut offuſcent. JSi autem ita res habet, quis veſtrůùm, AA. ſit, qui deinceps P p 2 non 300 PANEGYRICUS VIGESIMUS, non ex omni Cælitum numero, quos Advocatos ſuos elegerit, primum lo- cum Joſepho tribuat? Cxælites alii multum apud Chriſtum poſſunt, ſic eſt: ſed omnes iſti denique rogant, non imperant. Solus Joſephus eo loco eſt, ut, quod Gerſon pièe audax pronuntiavit, non impetret, ſed impe- ret. Non eſt exiſtimandum, Chri- ſtum cælo receptum poſuiſſe filii er- ga Joſephum amorem, & illam, ſi fas eſt dicere, ad ejus nutum, obedi- entiam, quibus inter mortales eum proſequebatur. Idcirco quis ambi- gat, quin omnes ejus preces non ali- ter, quàm paterna imperia ſit admiſ- ſurus, & ùt talia benigniore non mi- nuùs, quàm promptiore annutu digna- turus, Obediente (ut olim in terris, ita nunc in cæxlo) Domino voci hominis? Omnes igitur, omnes Patronum eum & advocatum magnâ fiduciaâ ado- ptent, cùm eo apud filium loco ſit, iis meritis, ut nemini non abunde ratiarum ad ſalutem obtinere poſſit. Adoptent eum Sacerdotes, ut ejus e- xemplo diſcant, quàâ reverentiâ quo- tidie DEUM manibus ſuis tractare debeant. Adoptent Conjuges, ut Zelotypiàâ poſità pax inter eos regnet. Adoptent Virgines, ut ejus patroci- nio pudorem ſuum intactum tuean- tur. Adoptent, qui iter faciunt, ut fidum ſemper eum ducem habeant: adoptent Artifices, adoptent Inopes, adoptent Nobiles, ij maxime, quos ſiniſtri caſus de gradu dejecerunt. Adoptent Parentes, ut filios, Patres- familias, ut domum prudenter regant, adoptent Principes, ut ſubditos, eti- am opibus præpollentes, feliciter gu- bernent. Sed ante omnes Patronum eligant, qui luctam cum morte ulti- mam facilem & felicem optant, ea- que causâ deſtinato conſilio nomina dederunt illi Cœtui tam inclyto, tam ſalutari, qui à bona Morte appella- tionem ſortitus eſt, & inter vos tan- tis, ůt video, incrementis eſt auctus, Mortuus eſt Joſephus, cùm adſtan- tes lectulo aſpiceret hinc ESUM, inde MARIAM. JESUS & MA- RIA abeuntem animam ſuis precibus proſecuti ſunt, Deòque commendaâ- runt. JESUS & MARIA fuis illi manibus clauſerunt oculos; & ſi ille, quod à vero non abludit, amoris in DEUM vi extinctus eſt, quas ille alias in voces articulârit poſtremùm linguam, quàm in has ſuaviſſimas: JESUS MARIA? O nos beatos, ſi ſortem ille nobis ſimilem impetrat! Hoc agamus, AA. pii, hoc agamus, petamus ab eo hanc gratiam enixis precibus, & non ambigamus: ſi e- nim ille voluerit erga nos ſe talem gerere, qualis eſt, facilè ille in no- ſtrum cubile, in quo animam agen- tes jacebimus, introducere poterit, JESUM, & MARIAM, & effice- re, ut eos aſpiciendo, ad illos ſu- ſpirando, quaſi amoris paſſi deliqui- um efflemus animam in ipſorum ſinu, exſpiremus in eorum amplexibus, ex- ſpiremus, ut ego omnibus ac ſingn- lis opto ex animo, exſpiremus, in- uam, & efflemus animam cœ- leſti perfuſi ſuavitate, In oſculo Domini. FOR= M nmeat MA! Ner majores bis obtingan reperire, vo⸗ Eynxelccail⸗ wam imter paupen inde denvo inpen Liugis, ut tantin niam ad tumoltun Vocayit amiczs, & cunclas 20 con. Ullrionem, ob lel orocins, Cngr⸗ , Cngratlunin ſlil mmeni drachin n Atntsiſt⸗ üchmam on, tayzt umten inventam ut Fenti el dan oſichim⸗ oates, fime 8,, keliefte Nr nnes Patonun motte It. Oant ei. oGnili Nomina Michb,un Mone melr. nter V0 tan⸗ lentß eſt uCtns 3, (Um adſten. hine Eo, EUS& M. im ſis precibig jue commend. (ARlA Iuis ili los; & ile, udit, moris in elt, gu ille init poſtremum 18 lvaviſſimas: nos beztos, ſ lem impenzt boc agamg, gatim enidi diganms: ſe⸗ 1 nos ſe tulem cſle ile in o⸗ mimam gen- Geere poleltt, AI, & efie⸗ , 0 loos⸗ ln⸗ ſ̃ geligur⸗ niplorum ind Amplerbus r⸗ mibos 0 imr. eſpirenn, I 8 minim awitate, nrin. 10. FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTAT. 301 FORTUNATA IN INVENIENDA GRATIA PANEGYRICUS Pro Die VIRGINI AB ANoELO WALVUIA. tæ ſacrâ dictis Romæ. Ne timeas MARIA, inveniſti enim gratiam apud DEU M. Luc. I. Nter majores, quæ his in terris no- bis obtingant oblectationes eſt, reperire, quod perdideramus. Hinc Evangelica illa mulier, quæ Drach- mam inter paupertinam domus ſuæ ſuppellectilem perdiderat, hâc ſub- inde denuo inventaà tantis exultavit gaudiis, ut tantum non omnem vici- niam ad tumultum concitaverit: Con- vocavit amicas, convocçavit notas, & cunctas ad concordem ſecum gra- tulationem, ob felicem ſuam ſortem, provocans, Congratulamini mihi, aje- bat, congratulamini mihi: & cur? quia in veni drachmam, quam perdide- ram. Fi tantis iſta inceſſit lætitiis ob drachmam unicam, pauculorum dun- taxat numulorum monetam, denuo inventam, quid factura non fuiſſet in- ventàâ pretioſiſſimàâ illà gemmà, quam Polycrates, famoſus ille Samiorum Rex, in mare tum abjecerat, cum oc- cultas fortunæ nimium faventis frau- des metuens, ſponte ſibi calamitatis aliquid accerſere voluit, jacturà quàm non coactâ, tam nihilominus acerbâ. Dicamus tamen, quod res eſt, Audi- tores. An non gemma gemmarum omnium, quæ uſpiam eſſe poſſint, aut cogitari, pretioſiſſima eſt DEI Gratia? hac certe prô quanto infe- rior pretio eſſet illa, in quam conflu- xiſſet, quidquid rari ac pretioſi in ſe habent Amethyſti Indiarum, Ada- mantes Æthiopiæ, Smaragdi Scythiæ, Garamantidos Carbuniculi, Arabiæ Topazii, Jaſpides Ælgypti, & omnes denique maris Perſici Margaritæ. Hæc jam olim humana à ſtirpe perdita, quàâm à multis nullo fructu quæſita, à quàm multis dolenter eſt deplorata! Sed laudes DEO! tandem & ipſa poſt tot ſeculorum decurſum inventa eſt, & à muliere quidem. Sed P p 3 quali E. L. C. 7 302 quali muliere, AA. niſi illa, quæ eſt mu- lier prudens, mulier provida, mulier illas reſtaurans calamitates, quas alte- Ta mulier in hunc Mundum invexe- rat. De hac enimverdò affirmari tutò poteſt, quòd invenit gratiam apud EUANMI. Ut enim præclare ad rem Ludolphus dixit: Gratia, quam Ea perdidit, MWARIA invenit. JSed cur ſoluùm dicitur; quam Eva Herdicts! * quanto enim, DEUM bonum! ma- jor fuit, quam MARIA i invenit, quàm illa, quam Eva, heu nimium incauta, perd didit Gratia! . Quantum enim DE- US in MARI anima ſibi compla- cuerit, quæ lingua explicet, quæ mens cogitando aſſequatur? Placuit Aſſue- roO Eſther, placuit Davidi Sunamitis, Placuit Jacobo Rachel, Pplacuit Eli- melecho Noëmi, placuit Boz Ruth, Palcuit Elcanæ Anna, ita eſt: ſed qantum demum intereſt inter grati- am, quam laudatiſſimæ iſtæ mulieres Eonſecutæ ſunt ab hominibus, & il- lam, quam in DEI oculis MARIA invenit? Liceat igitur mihi per vos, AA. pluribus hodie certo conſilio ex- currere ad demonſtrandum, quous- que demum intimus ille Chriſti erga Virginem amor reipsâ pertigerit: nec enim ego Proſpicio, quo demum olf- ficijgenere magis illi pacers boſſim 3 quid vel gratiis, vel honoridce ntiùs præſtare; quàm ſi oſtendam, veré Alam inweniſſe gratiam coram oculis Damins. Et ut rem ab ovo: Quod majus fummi zmoris Chriſti in Virginem argumentum in medium adduci que- at, quâm quòd eam in Matrem ele- PANEGVYRICUS VIGESIMVUS PRIMVUsS, gerit? Latum ſanè diſcrimen, ſi fe- cte perpendimus, Chriſtum inter, & nos mortales intercedit. Nos elige- re Matrem, quam vellemus, non poſ- ſumus. Quantacunque enim demum facultate res quælibet ſit, ad ea qui- dem, quæ poſt ipſam ſunt, porrigere ſe poterit; ad ea, quæ ante ipſam, nequaquam. Atque ita verum qui- dem eſt, Alexandrum matri ſuæx O- lympiæ exhibere potuiſſe honores exquiſitiſſimos; potuiſſe facere divi- tem, famulantum augere turbam, nagnifica illi ſtruere palatia, potuiſſe, dum à morte ipfe aberrat proximèé, enixis precibus à Regni Proceribus contendere, ut Immortalitati eandem conſecrarent; potuiſſe deſtinare illi Templa, Cultores procurare: quèd tamen præ ceteris eidem erat honori- ficum, ut Alexandri eſſet Mater, dare nulla ratione potuit. Aliter cum Chri- ſto ſe res habuit. Solus ille inter ho- mines efficere potuit, ut hæc, & non alia, ipſi Mater obtingeret, & decus hoc incomparabile proprium habe- ret. Quare pronuntiate vos ipſi, quàm immenſa hæc amoris Chriſti erga MARIAM vis fuerit, cùm in ejus res tota eſſet arbitrio, poſsetque, quam mallet, ex omni plané fæminarum genere deligere ; non tamen Saram aliquam, non Jaeëlem, non Annam, non Judittam Prætulerit cæteris, ſed MARIX in utero concipi, & inde hanc in lucem prodire maluerit: Elegit e- am ex omni carne. Parùm tamen eſt, quod dixi. Oportet enim hac ipfſa in opinione attendere ad rationem quandam amandi tam ſingularem, ut extra „ ee egt al di ter 4 plustnet ge enn nus, bar nsa Auum 6 Gibneen ſpecari it tehorl. fcienck Kilitt, mants occllign Uopavit 6ns l hnatis⸗ Cnt..1. Oimi:: ℳ ni mni nh/m (ereſe etat je, An in ejns p Portssilas, gooer mante igentes, ſ inſinum älum pro Vicerum peryade ſbi ex poriſſimo ſeot omnium, qe⸗ Vigo, tum ſolum, AAreneret, clm erat ! ltegt tkum . Tihil anbigens 4 10t f. Ihumm Dilchir, n flire in i hi nalen Wg enicn lod David nnt.,, ſein eintfnnit G fet. Wit tam eiit ad Oſtium, pr t tem verbo e er iſt mn ia⸗ ein iſtuc ge (ile 44. dcn i t hoe Chriſn lcrims anen . 1 te. ſtom! . Anmn inter, d. Mo. 0 elige. en Enim demum n . Ent, Portigere Aun amnte iſn, e lta verum gi. um matti ſna 0. votniſſe honores tbiſſe lacere ginf. Augere irbam, 1.. . Palatia, potbiſſe, derrat prorime, egni broceribis Ortültati eandem ile deſtinate il rocuae: (0 lem erat honori. eſſet Mater, re hter cum Cri. 1s ille inter ho- Nt bec, non geret, & gecls proptium abe. . 1 te rs pl,guin Chiiſti ae n in ein tes letqge am ne kgminatun h,, non Anhalt, eiit Catens, . dͤinde bend chinte Auert r 9 en d rmn tinh,, E Cant. 5. I. In Cant. 5. Pſal. 106. In Cant. 2. FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. extra nos rapere meritèò nos poſſet. Elegit, ut modò dicebamus, Chriſtus MARIAM in Matrem. Non tamen elegit aliter, quàm explorato priùs ipſiusmet de ea re, ſenſu. Imò, ut ſcimus, hac causâ miſit ad ipſam Le- gatum Gabrielem Archangelum, ex- ſpe ctavit reſponſum, moras in re per- ficienda traxit, & ſoliciti inſtar A- mantis occultis interim moliminibus oppugnavit ejus animum, mille alli- ciendo blanditiis, promittendo tuta omnia: Aperi mihi ajebat, ſoror mea, aperi mihi, amica mea, immaculata mea. Quid neceſſe erat ad hoc ſe demitte- re? An in ejus poteſtate non erat, portas illas, quocunque demum Ada- mante rigentes, ſolo nutu diffringere, in ſinum illum pro arbitrio penetrare, viſcerum pervadere intima, corpus ſibi ex puriſſimo ſanguine formare, ſic ut omnium, quæ agerentur, ignara Virgo, tum ſolùm, quid actum eſſet, adverteret, cùm repugnare jam non erat integrrum ? Poterat, reſpondet nihil ambigens Abbas Guilielmus ; poterat Dilectus, non aperiente ipsa, in- troire in Virginalem uterum: De ipſo enim illud David cecinit: Portas æ- reas contrivit, & portas ferreas con- fregit. Noluit tamen, cùm poſſet; ſtetit ad oſtium, pulſavit, rogavit, &, ut rem verbo, Noluit carnem ſu- mere ex ipſa, non dante ipſa. Quàâ au- tem iſtud de causâ? vultisne dicam, AA. dicam, & dicam audacter. Fe- cit hoc Chriſtus, ut uteretur erga Virginem arte amandi exquiſità, non visâ, non audità unquam; ut unde Virgo debebat ſe agnoſcere devin- 303 Ctiſſimam Chriſto, inde Chriſtus ſe Virgini agnoſceret obligatum. Prin- ceps, qui Arcem, rebus ſuis percom- modam, vi redigat in ſuam poteſta- tem, nihil debet iis, quos ſic expug- navit, quamlibet jucundum ipſi ſit gratümque loco domimari; ſed leges, ſed conditiones ac onera etiam gravia & moleſta, ipſe imponit. Non ita ſe res habet, cum Arx ipſa ſponte ſe permittit Principi, ſolo ad id amore in ipſum impulſa: tum enim Prin- ceps ſe devinctum profitetur illis, qui Pprompti venlentem exciplunt, aglit lis gratias, largitur dona, leges non imponit, ſed accipit; conditiones etiam eorundem permittit arhitrio. Sic ad rem noſtram: Ji Chriſtus Ma- tris ſuæ aut nolentis, aut neſcientis alvum, pro ſuo in res omnes imperio., eſſet ingreſſus, utut tot retro ſeculis deſideratum domicilium, quid inde ille deberet Virgini? Nihil penitus: nec enim alteri cuiquam, quàm bra- chio ſuo dominatori, ſuæ virtuti de- beret victoriam. Quid egit igitur? Voluit illud ſibi patere hoſpitium ſci- ente Virgine, probante Virgine, con- ſentiente Virgine, atque ita Virginis hofpitis amantiſſimæ debitor conſti- tui. Itane Debitor? Omnino, Au- ditores, omnino, Debitor. Neque me accuſetis velim, tanquam, dum de DEO loquor, vocibus utar nimis au- dacibus. Methodium audite, Fidei Pugilem illuſtriſſimum, de quo am- bigi meritò poſſit, atramento, an ſan- guine, luculentiùs Veritati teſtimoni- um dederit. Euge, Euge, ſic ille Mag- nam DEI Matrem affatus eſt, euge, euge, 304 PANEGYRICUS VIGESIMUS PRIMUS, iu, lelere Serm. de euge, quæ tibi obnoxium habes illum, qui quam Chriſto genuerunt, filijs. Par- nin nioren Purif. in omnibus fœneratuümn. Omnes namque te autem alterâ, velut e diametro, po- 1 eiumodl⸗ ſuppl. Bibl. DEO debitores, cùm ſimus, tibi ipſe eſt nite ſolam Virginem ſanctiſſimam; ſu un aſicht P. to. I. debitor. Quid igitur? An amoris er- & una hæc æſtimatione toti reliquæ n im llen fun ga Virginem vim ſat magnam Chriſtus Ececleſiæ à Chriſto ſine comparatio- l niſt line fin prodidit, dum tam illuſtria & rara e- ne præfertur. Hæc eſt doctrina, quam 3. p. to. 2. en ns jus dedit argumenta? diſertis verbis tradit doctiſſimus Sua- diſp. 18. ſdi; ne⸗ An autem hoc mirum? Ponite rezius. DEUS plus amas ſolam Vir- ſect. 4. J. le l 1 vos parte unâ quidquid excelſum, ginem, quam omnes Sanctos. Perinde ² Ratio. miri . quidquid egregium, quidquid ſplen- ac ſi diceret. Videtisne omnes illas luam 9lon . didum uſpiam habet Eccleſia; Ab- ccli Siderici ſtellas? Numera ſtellas, kene han e rahamos illos tam fideles; Joſephos ſi potes. Plus quàm omnes reliquas nis tanto Mentol tam conſtantes; Davides tam pios, Jobos tam tolerantes, Danieles tam puros: ponite Apoſtolos, qui, velut in triumpho, ad Chriſtum adducunt integras Nationes, ab Idolorum ad veri DEl cultum traductas, Romanos, Græcos, Perſas, Arabes, Parthos, Scythias, Indos: ponite tot invictos Anachoretas, qui unius DEl causàâ vi- vos ſeſe in illa terræ antra & ſpelæa abdiderunt: ponite tot Virgines in- tactas, qui tenellulæ etiamnum, eo- dem impulſæ amore, murorum ſuo- rum carceribus ſe clauſerunt: ponite agmen illud Martyrum propè innu- merabile, qui eodem fine tolerârunt mortes acerbiſſimas, Laurentios in craticulis, Vincentios in cataſtis, Ja- cobos in patibulis, Ignatios inter Leo- nes, Clementes in fornacibus calca- riis: ponite Principes, qui pro ipſo calcàârunt ſceptra ac diademata pater- na: ponite Sponſas, quæ ſpreverunt omnes voluptates thalami conjuga- lis: ponite Benedictos, ponite Au- guſtinos, Dominicos, Franciſcos, Bernardos, Norbertos, Romualdos, Brunones cum omnibus, quos un- divinus ſol unam amat Lunam, tam luce ſuaà plenam. Doctrinam ean- dem inter antiquiores tradiderunt piiſſimus Anſelmus, Sanctus Bona- ventura, ſanctus Bernardinus; qui ipſi, neceſſarià doctrinæ connexione, ultro ac libentes aſſirmant, Chriſtum in terras magis delapſum redimendæ ſervandæque ſolius Virginis causâ, quàm totius, quàm amplum, ac nu- meroſum eſt, generis humani. bit Plutarchus de illo fortiſſimo Ju- vene Coriolano, quòd, cuùm ille nul- là non die ob egregia ſua facinora re- portaret nova trophæa, novos titu- los; nullà tamen re tantopere fuerit delectatus, quàm inſigni voluptate, quæx ex filii gloria in matrem ejus Volumniam redundabat. Atque eàâ causâ, cùm alii præclarorum ſuorum facinorum finem ſibi præfigerent aut laurum virentem, quà venuſtiſſime frontem cingerent, aut plauſum, quo Populus eos honoraret, aut ſtatuam, Senatus decreto ſibi poſitam, ille lon- giùs aliquanto progreſſus, hanc ip- ſam ſuam gloriam, tanquam nobilis animi Pa- Vid. Suar. rumne hoc vobis videtur, AA. Scri- ibid. nto, dum Chil itron kn,ne⸗ Cylar temen, mmibit goran,9 ſum mille, gud ur iMere parere Clst guubehat l ge tiumphiſle, n infefum pateretu gebat, ſe nortii ne igſr ejns cogeret lpeius caki gaugen ni Cel Regnum oc ila ommum Miitur hac cogi Uetbi, Mæ Ror ſegta⸗ tene, m et ment, E gelelliß ltuß et en don ni Primario len ſenln ſgniticeto e. ſec etien cnl *l ecncnd eper elli⸗ Neeni. 7 acj . et, glis. er. lametro, do. dlnd lone de in .5 ireligue Cnndnto. . naguam 3,P Oetſfſineg gn. dben annan ſlan in. c, hanckor. Derinhe 1 N töne Omnes ll hera elar, enin onmnez felignu t Lunam, tan octtinam enn. tes tracigerunt Anctus Bona- emnatlinns; gui TInæ connexione, mant, Chriſtum lum redimence Viginis calst, nplum, ac- humani. Pa- Vid. Su tar, An. Sen d. fortichmo u⸗ , cüim ile nu. a Ncinoniſe 1, Mros itn. mtoper fuerit gni voluptite, 1 Matteln ees . Mae e⸗ orum luolun Paßgeren n venuſtiün N,. Plut. in Cotiol. Salazar in Proverb. cap. 8. FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. animi filius, refcrebat ad finem mul- to excellentiorem, matris videlicet ſuæ ſolatium, oble Cationem, ac, quan- tam tum capiebat, beatitatem. Cete- ris quidem finis virtutis erat gloria, huic autem gloriæ finis materna exiſftebat læ- titia, Non fatis ſcio, an tale quid de Chriſto reſpectu Matris ſuæ pro- nuntiare auſim. Hoc ſcio, Chriſtum ſuam gloriam, utpote divinam, re- ferre non potuiſſe ad quidpiam ordi- nis tanto inferioris: id enim recta ratio, quam Chriſtus ducem non po- tuit non ſequi, nequaquam permittit. Cogitate tamen, ſi Chriſtus hanc fuam amabat gloriam, eam etiam ob cau- ſam amaſſe, quòd tantum ipſa Matri ſuæ ſinceræ pareret felicitatis. Ipſius causâ gaudebat, ſe de peccati tyranni- de triumphâfſe, ne ipſa hoſtem hunc infeftum pateretur. Ipſius causâ gau- debat, ſe mortis retudiſſe ſtimulum, ne ipſa ejus cogeretur ſentire dolores. Ipfſius causâ gaudebat gloriosa victo- riàâ Celi Regnum recuperàâſſe, ut in hoc illa omnium Regina imperaret. Nititur hæc cogitatio illis Sapientis verbis, quæ Proverbiorum octavo legimus: Quando appendebat funda- menta terræ, cum eo eram cuncta com- ponens, & delectabar per ſingulos dies, ludens coram es omni tempore: Hæc de MARIA Virgine in ſenſu etiam pro- prio ac primario, communis Inter- pretum ſenſus accipit: ut iis nobis ſignificetur, quòd jam inde, ex quo de Mundo non tantùm reparando, ſed etiam condendo cogitavit DEUS, ſemper præ oculis habuerit Matrem ſuam; in ea cogitatum defixerit, ip- R. P. Segneri Panegyr. 30 % ſius præcipuam rationem habere vo- luerit, tanquam operis, ad quod ce- tera referebantur, ejusque causa e ſuo nihilo educebantur. Illud præ aliis hic admirandum, quòd Septua- ginta Virginem ita hic loquentem in- troducant: Ego eram, cui adgandebat ipſe. Ego eram illa, cum qua gau- debat DEUsS in omnibus, quæ paula- tim efficiebat, tantâ lætitiä, & tantâ facilitate, ut ludere duntaxat videre- tur. Ludens in orbe terrarum. O quàm præclara eſt hæc cogitatio, AA! Fa- ciebat DEUSſolem, & adgaudebat, quòd ejus auratis radiis olim circum- danda eſſet Virgo, & ùt pallio regali amicienda: Mulier amicta ſole. Facie- bat Lunam, & adgaudeluat, quod hæc olim puriſſimum ſuum argentum ſub- ſtratura eſſet MARIAX pedibus: Luna ſub pedibus ejus. Faciebat ſtellas, & adgaudebat; quòd hæ olim coronatu- ræ eſſent MARIAM, ut ſupremam Mun- di totius Imperatricem. Simili modo cùm terram tam vario plantarum ge- nere exornabat, Cedris, Cupreſſis, Olivis, Palmis, Platanis, adgaudebat pleno amoris jubilo; cùm cogitaret, ſervituras olim has omnes plantas uùt ſymbola ad explicandas omnes celſiſ- ſimas virtutes Virginis, Corporis in- tegritatem, animi excelſitatem, cordis enignitatem, triumphorum illius gloriam, protectionis ſecuritatem. Adgaudebat, cum fescundabat aqua- rum ſinus, quia tam fœcunda illa fu- tura erat, quæ eſt Mare gratiarum. Adgandebat, cum Montiaum viſcera pretioſis metallis locupletabat ; quia tam locuples quoque futura erat, quæ Q eſt Serm. 7. in Sal. Regina. Eccl. 14. 5. 306 eſt fodina omnis perkfectionis. Et verbo, ſi de omnibus, quæ forma- bat, gaudebat, id inde erat, quòd olim Virginis honoribus erant ſervitura. Quàm incomparabilis igitur hic amor fuit, quæ æſtimatio, feciſſe hanc tan- tam rerum ordinatiſſimam multitudi- nem magis propter ſolam MARIAM, quàm propter res alias conditas planeé ſingulas ac univerlſas, etſi tam ſplen- didas, tam ſublimes ac perfectas: Et tamen ita plane eſt: Propter hanc, propter hanc, Sancti Bernardi non am- biguæ voces ſunt, propter hanc totus Mundus factus eſt. Hinc jam & illud certò vobis per- ſuadete, quòd, quidquid uſpiam per omnes pulcherrimas res conditas ſparſum eſt perfectionis, id omne in Virgine, tanquam nobiliſſima primo- genita collectum ſit: Primogenita an- te omnem creaturam: collectum, in- quam, omne ac conjunctum, ſed mo- do tali, ut omnes reliquarum perfe- ctiones communes ratione non com- muni, ſed ſingulari complectatur. Obſervate idcircò, quàm caute ſem- per de ea Eccleſiaſticus locutus ſit, tum cùm illam in memoratis paulèò antèe arboribus adumbrare nobis illam voluit. Cedrum vocavit, ſed Liba- ni: Cupreſſum dixit, ſed montis Sion: Palmam, ſed qualis in Cades naſci- tur: Olivam, ſed ex pulcherrimis, quæ in campis creſcant: Platanum: ſed ex altiſſimis, quas aquæ allam- bant: nec diſſimili ratione Myrrham apellavit, Cinnamomum, Balſamum: ſed Myrrham electam; Cinnamo- mum odoriferum, Ballamum non PANEGYRICUS VIGESIMUS PRIMUS, mixtum; ut indicaret ipſam, inter ip⸗ ſas res lectas, eſſe lectiſſimam. Et ecce, quid, meo quidem judicio, in- nuere ſacer textus velit, dum de MA- RA Virgine appoſitiſſimè dixit, opti- mam partem elegit:. Non dicit, quòd res optimas elegerit, id enim parum foret, ſed quòd partem optimam. Id quod perinde eſt, ac dicere, quòd non ſoluùm ex omnibus excellentiis ac prærogativis juribus poſſideat opti- ma, ſed quòèd ex optimis etiam ele- gerit, quod optimum eſt, omiſſo om- ni illo, quod cum defectu conjun- ctum eſt: Apis inſtar induſtriæ, quæ non ſoluùm in florido hortulo Cyti- ſum, Timum ‚Serpyllum, Perſicari- am eligit, præteritis herbis vilioribus; ſed etiam ex his ipſis, in quas invo- lat, non attrahit aliud, quàm ſuccum nobiliſſimum, & magis delicatum. Occupemus nos, quæſo, in illaà atten- te contemplandâ, ſerviet enim id nobis ad oſtendendum, quàâm cordi fuerit DEO, Virginem præ rebus aliis omnibus exornare, & ſuper omnes eximiam reddere. Fuit illa, non eſt dubitandum, parvula & infans: ſed quid illius ætatis ipſi obvenit? Ama- bilitas, Innocentia, Candor; hoc eſt, pars optima: ſed non ita illi obtigit Indocilitas: inde enim à Matris ute- ro uſum illa eſt ſortita rationis, om- nibus ſuis numeris abſolutum, pru- dentiam maximam, ſapientiam admi- rabilem, potuitque ipſa voluntatis proprio arbitrio conſentire recipien- dæ gratiæ ; quam in primo ſtatim conceptůs ſui momento recepit ab- undantiſſimam. Virgo fuit, ſed ita, ut , . . Fuar. ) 10. ¹. ritoco, 6 1 ( 1:. 2. 14 ſtus, W full formi leultfin ſorein 9l nunt herinu int htenin fut i uum hen lciro Keciu pr egti odeors dlnt, ſe illl omnetn halitumm Phantilime impvd tuts non Iubeat Koorens ad omnts nia ſeſpentes pell Cini ninun name ceptwit guidenn e Plus geaie promer in elt, emper vn Occupatam ? ſed o labet ge turbulent templtir⸗ primn ihſhiken ioli nn lont Lelectab⸗ un non cum ſ juncem ſe: omit lr habet ſdoris e Mortetnnlen an Colore corporj dori lam prrceg . P wCedunt uibos lla im am 1 ſed od in il nine arten ſolum n bonij . temn opiimim. I ac dicere, gl⸗ Elcere, qude dus excellentiiz poſſihen opt. Ptimls etiam ele. neſt, omiſloon. gekectu comjin. . indoſtrix, Ju⸗ 0 hortulo Cyti- Flum, berſiczi- berbis viliotidus; 8, in quas inpo⸗ , guum ſoccum nugss Gercatum. o, in ili auen- etriet enim id a, Toun cordi m Pra tebl dli & ſoper omns Fuit ila, non & ilns: el Obyenit!Ainr- ndorihoc el, n in il odigt im Manis ue⸗ 1n nüions,0. Dlolatuc 1 n⸗ ſapientun . e ipl eſnig rlentie ce im / Alu, R otent ip⸗ Cant. 6. Vid. Suar. 3. p. to. 2. diſp. 2. ſect 2. FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. 307 ut de Virginitate ſolam participaret integritatem: optimam partem elegit: non autem conjunctam haberet ſteri- litatem & ſolitudinem. Mater fuit, ſed ita, ut ſolam haberet ex Materni- tate dignitatem, optimam partem: non tamen haberet aut uteri gravidi mole- ſtias, aut partůs fœditatem. Fuit formà elegantiſſimàâ, ſic ut illa ſormo- ſiorem Sol nunquam aſpexerit: pul- cherrima inter mulieres. Sed qualis interim fuit iſta pulchritudo? pulch- ritudo, quam nemo unquam poſſet laſcivo affectu proſequi. Imò, ut egregii Doctores communi aſſenſu tradunt, ſic illa ſui aſpectu pellebat omnem halitum obſcenum, omne phantaſma impudicum, ut tantum vir- tutis non habeat Vinea recentiſſimè florens ad omnes ex tota circum vici- nia ſerpentes pellendos. Ex vita a- Ctiva optimam partem elegit: quia ac- ceptavit quidem ex illa, quidquid plus gratiæ promereri à DEO poteſt, ut eſt, ſemper unius DEl causa eſſe occupatam: ſed omiſit, quidquid illa habet de turbulento. Vitæ etiam con- templativæ optimam partem elegit: ga- viſa ſiquidem ipſa eſt omnibus, quæ in ea ſunt delectabilia, ùt eſt, nun- quam non cum ſummo bono con- junctam eſſe: omiſit tamen, quod il- la habet de laboris externi fugs. Et de Morte tandem quid ſentit Virgo? an dolores corporis ac cruciatus, qui illam præcedunt? an animi anguſtias, quibus illa imminens affligit? nequa- quam, ſed partem tantùm optimam, hoc enim ſolum mortis experta eſt, quod in illa boni eſt, quòd nimirum ſit noſtri exilii finis: ceterùm ipſum adeò ejus corpus eximium fuit ab om- ni ſuperbæ illius dominatricis injuria. Quis ergo jam neget, magnum fuiſſe Chriſti erga Matrem ſuam ſanctimſi- mam amorem, imis in viſceribus ra- dicatum? ſanè hoc impulfus non du- bitavit legibus omnibus, publicis ce- teroquin & communibus, derogare; eimque gratia antehac non auditâ non divitem ſolum, non folum ra- ram, ſed plane unicam facere in om- nibus ſuis donis ac favoribus; Phœ- nicis inſtar, qui fruſtra quæritur, ſi extra illam quæritur. ta mea, una eſt. Sed quid ego commemoro? An nôſſe vultis, quæ ſit menſura gratia- rum, ac favorum infolitorum colla- torum MARIA Virgini? non alia eſt, quàm ab ipsâmet indicata, dum dixit. Fecit mihi magna, qui potens eſt: quod perinde eſt ac dicere, OEl Omnipo- tentia. Menſura privilegiorum Virgi- nis eſt (audite Suarezium, Doctorem tam in omni verbo ceteroquin cau- tum, ac circumſpectum) Menſuraæ privilegiorum Virginis eſt potentia DEI. Itàne Potentia DEI? ita prorſus, Po- tentia DEI, quæ quæritis amplius? Atqui hic jam ego exitum nullum proſpicio. Quæ enim iſta, & qua- lis menſura eſt, Omnipotentia PDEI? An non eſt menfura, quæ limitem, terminum, exceptionem, finem, nul- lum habeat? Talem autem, parùm abeſt, etiam Magnitudinem MARIXA Virginis judicate: tantum enim non infinita vocari poteft. tacitus mecum, animi & privatæ ob- q 2 lecta- Pluries ego Una eſt perfe- Cant-6 3. 3003 PANEGYRICUS VIOESIMUS PRIMUS, lectationis causâ, cogitativi, cui tan- dem., ſi & ipſe in Concionibus ſecta- ri vellem, quæ multum vulgo admi- rabilitatis, parum ſoliditatis habent, cui inquam rei comparare vellem Vir- ginem? & viſum mihi eſt: optimè illam cum Vite comparari poſſe. Cur autem hoc? an ob mirabilem illam hujus plantæ modeſtiam, quæ etſi ce- teris ſine omni lite græferri mereatur, habitu tamen exteriore tam eſt vilis, tam inornata, tam rudis, ut Princi- pum nemo pulchritudinis & elegan- tiæ causâ ſuum illam in hortum ad- mitteret. An ob Puritatis ſtudium, quo omnem planitiem paluſtrem, tan- quam ſibi non convenientem, aver- ſatur? An ob generoſitatem, quâ apri- cos maxime colles, tanquam ſibi pro- ficuos, amat? an ob fructůs, quem producit, pretium? an ob ſuavitatem, copiam, fragrantiam, vigorem? om- nino, has ob cauſas, AA. magis ta- men propter unam aliquam aliam. Nam, ſi mentem advertiſtis, Plantæ aliæ omnes certum magnitudinis ſuæ terminum habent, ultra quem vix un- quam frontem erigunt. Sic videtis Malum, Pyrum, Amygdalum, Mo- rum, magnitudinis ſuæ modum habe- re; in Vite tamen id non videmus. L. 14. c. I. Vitis nullo fine creſcit, ſcripſit Plinius, ubi de ea egit. Menſuram illa mag- nitudinis ſuæ certam non habet; ſed tam alté aſſurgit, quàm celſa eſt ar- bor, quam pro fulcro habet. Ulmo illam ſi maritamus, Ulmi altitudine ſum definit: ſi Palmæ, quod memini me legere in Palæſtina fieri conſuèſſe, ad altiſſimas uſque ejus comas animo- ſa ſuos palmites, ſuos pampinos, ſuas viticulas extendit, & ibi dactylos in- ter ſuas uvas ſuſpendit. Et en cer- tam dotem ac indolem, ob quam Viti potiſſimùm comparare Virginem vel- lem; quia nimirum illa non, ut Cæli- tum alij, magnitudinis ſuæ certam menſuram habet, ultra quam ſe non erigat: ſed illius fulcri, à quo ſuſten- tatur, celſitudine ſuam metitur. Idcir- co ubi nos in ſacro Sponſæ Epithala- mio legimus. Quæ eſt iſta, quæ aſcen- dit de deſerto delitiis affluens, innixa ſuper dilectum ſuum ? S. Ambroſius, etſi aliud ipſe ſpectans, ad noſtrum tamen finem perquam appoſite ſic locum reddidit: Quzg bæc eſt, quæ aſcendit à deſerto: ita ut inhæreat DEI Verbo, & aſcendat ſicut Vitis propago in ſuperiora ſe ſubrigens? Non eſt au- tem dubium, fulcrum hoc nullo fine circumſcribi, cùm aliud denique non ſit, quàm ipſe Chriſtus. Cogitare proin poteſtis, nullo quodammodo fi- ne definiri etiam illius perfectionem, quæ eodem nititur. Hinc quis expri- mat illas formulas, quibus ſancti Do- Ctores uſi ſunt, cùm de MARIA ipſis ſermo erat? Auguſtinum audire vul- tis? audite. Altior cœlo eſt, de qua lo- Serm. 3. de quimur, abyſſo profundior. Sic ille. An- Sanctis. dream Cretenſem audite. Excepto ſolo DEO, eſt omnibus altior. Audite Epiphanium Conſtantienſem. Soℳο% DEO excepto, cunctis ſuperior exiſtit. 15. Aug. Anſelmum Archiepiſcopum Cantua- rienſem audite: Hoc ſolum de ſancta De Ezcell. Virgine prædicari, quod DEI Mater Virg- C. 2. eſt, excedit omnem altitudinem, quæ poſt DEUAM dici, vel cogitari poteſt. Quo⸗ De dormit. lelir, lig. de, G ch zur Vigne, ulſyagni⸗ ſoltomos, l s lerbonis, ne, ones, ln lnt cabalis zabits,Imwenls fl. bils; & ſan as tin tärit, heffifie grelent⸗ ſen us proinde lut⸗ ſtuminpult, Vipinem, unt n poſſe comperati Wenm den imd Omnem ödem ene tet Aiunde, divi monem nihil l eogem ſecumn 10 lun: cm aliun umm, gudc iple l lce deo kegnet na 1lgeiin ge ks nie (hrj 1 n nobis „ Mo Vellet, an A. ſuam lunle eſauniee (verb⸗ lut gitiſund⸗ Marnmn ſian . 08 in. 1,N . de gan Nii Phem vel. non iCal. his Ioz etm quam ſe non 1,à guo luſten. metitor. lcjr. honſe Lpihil. te, g Gen. Rueny, iniri „Ambroſios, 1Ad noſtrum polie ſie bed N, gu t inberect Dhl ut Vitir rinege Mon eſt au⸗ hoc nullo fine Genique non 1. Cogitate odammodo f- peliebtionen, Hinc quis exrpr. ibus lncio⸗ Je MANAipis um audite wo⸗ I. Keie. An. nite. lylefti De dn dtigt. Audle e,⸗ gtienlen. l td . HeGr , Auv. . zor exicRli 5 4 erio Ny ſi⸗ ſcoun hinl . itg ¹ l ſalmn r rg l ,, uite . ℳ (. 7 wane Deiy? . De Laud. Varg. Serm. I. de Nat. Virg- Serm. 51. de Conc. Eecl. 3. 5. FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. Quomodo S. Ephrem Syrus locutus ſit, auſcultate: Sanctior Cherubim, ſanctior Seraphim, & nullà comparatio- ne, ceteris eſt omnibus ſuperis exertiti- bus glorioſior. De ſancto Petro Da- miano quid dicam? hic invitans nos ad mentem noſtram, quouſque licet, extollendam, Seraphim, inquit, atten- de, & videbis, quidquid majus eſt, mi- nus Virgine, ſolumgue Opiſicem opus iMzud ſupergredi. Ita Sanctus Joannes Chryſoſtomus, ſanctus Iſidorus, ſan- Qus Ildephonſus, ſanctus Bonaven- tura, omnes, cùm de ea loquebantur, uſi ſunt vocabulis Exceſſivæ, Incom- parabilis, Immenſæ, Incomprehenſi- bilis; & ſantus Bernardinus, Tanta eſt, dixit, perfectio Virginis, ut ſoli PEO cognoſcenda reſervetur. Quàm ſtupen- dus proinde fuit amor, AA. qui Chri- ſtum impulit, ad exaltandam eouſque Virginem, ut cum ipſomet videatur poſſe comparari? an non fuit amor ad eam diem inauditus, amor, qui omnem fidem excederet, niſi conſta- ret aliunde, divinum noſtrum Salo- monem nihil ex eo amittere, quòd eodem ſecum ſolio collocet Matrem ſuam : cùm aliunde ſit conſtantiſſi- mum, quòd ipſe ſolium iſtud teneat, inque eo regnet naturâà, Virgo autem ſola gratiã? Sed eſt quidpiam etiam iſtis majus. Chriſtus enim, perinde ac ſi illud nobis alté impreſſum ani- mo vellet, quòd honorare Matrem ſuam ſummè lucroſum ſit: ſicut qui theſaurizat (verba ſunt Eccleſiaſtici) ſicut qui theſaurizat, ita & qui honori- ficat matrem ſuam; ita ſe cum illa geſ- 309 ſit, ut nonnullis in rebus ſibi eandem antehabuiſſe videatur. Celebre eſt illad animoſum ſancti Anſelmi effatum: Velocior eſt non- De excell. nunquam ſalus, memorato nomine WA- Virg. c. 5⸗ RI, quàm inwocato nomine Domini JESU: quo iſtud nos docet: Mul- tas gratias ac favores multo impetra- ri facilius virtute ſolius amabilis MA- RIX nominis, quàâm ipſius nominis JIESU, quamvis ipſo ſuo ſono iſtud ſalutem ſecum ferat. Atque hâc cau- sà non defuit, qui opinaretur; ſi ſtul- tæ illæ Virgines, quæ nullo fructu tam- diu Sponſi nomen ingeminaàrunt, Do- mine Domine, ſe potiùs vertiſſent ad rogandam Sponſam, fortaſſe non fuiſ- ſe relaturas repulſam tam rigidam. Quidquid tamen de hoc ſit, cùm meâ parum referat; certum eſt, MARIAM conſtitutam à Chriſto in ſua Eccleſiæ ſanctiſſima promam condam proxi- mam innumerabilium favorum ac gratiarum, ſive quæ hanc caducam, ſive quæ æternam vitam attinent, & in Chriſti ſequaces conferuntur, ſic ut magis prope neceſſarium ſit, ad ejus thronum confugere, ut tantò ci- tius quis voti damnetur, quàm ad thronum ipſiusmet DElI. Neſcio an quisquam veſtrùm reſpondere mihi confeſtim poſſet, ſi ex eo quærerem, quâ tandem causâ in omnibus operi- bus, quæ aggrediuntur aut Medici, aut Ruricolæ, aut Nautæ, aut Paſto- res, aut quicunque alii ſimilis condi- tionis; tanta ſemper habeatur ratio Lunæ, ut hâc propitiâ ſua opera au- ſpicentur, nec interim multùm ſoli⸗ Qq 3 citi citi ſint, quid Jupiter, Saturnus, Mer- curius, Venus, Mars, imò, ſi quod res eſt, dicere volumus, ne quidem quid Sol actitet? quos horum favo- res polliceri ſibi poſſint ?2? Utendum eſt potione medicata, aut alio phar- maco? obſervatur Luna. Semen in agros ſpargendum? obſervatur Luna. Ligna in ſylvis cædenda? obſervatur Luna. Navigandum: obſervatur Lu- na. Quid multis? Luna, ipſius Ec- Eccl. 43. 6. cleſiaſtici verba ſunt, Luna in omnibus Eccl. 42 16. in tempore ſuo. Luna obſervatur in omnibus: qui eſt ipſe verus ac pro- prius obſcuriorum illarum vocum ſen- fus. Qus ergo hoc caus? An Sol non eſt Sidus nobilius (ut nihil nunc dicamus de aliis) virtutis magis com- munis, vivificæ, efficacis, & verbo, magis maſculæ? Ita quidem. Sed Iiciendum; nec à Sole, nec ab ullo a- lio ſidere errante, quidquam has in oras, infra Lunam poſitas, virtutis rectà, & ſine medio depluere, ſed ùt Aſtrorum Conſultiſſimi tradunt, quid- quid hujus per Lunæ orbem regio- némque tranſit, ibi mutari, miſceri, certàque vi imbui, ac poſtmodum ſic mutatum affectumque Lunæ, quo- dammodo arbitrio in eos, qui infra ſunt, diſpenſari. En adumbratam, expreſsamque modo quâàm poteſt ad verum proximè accedente, authori- tatem cum Virgine communicatam. Eſt Chriſtus ſol, ſidus communiſſi- mum, & lucis ac vitæ fons Sol Mumi- nans per omnia. JSancti alii minorum Jud. 5. 20. jnſtar ſiderum ſe habent, ùt Judicum liber indicat: Stellæ manentes in ordine ſuo: quod idem eſt dicere, eſſe ſidera 310 PANEGYRICUS VIGESIMUS PRIMVUsS, quædam particularia, certis perſona- rum claſſibus præpoſita: unum præ- pPoſitum Regnantibus cum Jove, alium Literatis cum Saturno; alium Facun- dis cum Mercurio; Conjugibus ali- quem cum Venere; nec nullum Mi- litibus cum Marte. At Virgo citra dubium Lunæ inſtar eſt; nam uùt talem eam agnoſcit Eccleſia illis verbis: t- Pſal 33.32. cut Luna, ſed perfecta in æternum. Nun- quam ſcilicet vacua, nunquam minùs plena, ſed ſemper pleniſſima; & uùt talem nemo non ſanctorum Docto- rum illam celebrat propter ſuam pul- chritudinem, ſuum candorem, ſuam promptiſſimam benignitatem (nec enim ullum tam terris familiare & do- meſticum ſidus eſt) ſidus terris fami- Plin. l. 2. liariſimum: Propter ſolatia ac robur, quod nobis ſubminiſtrat in no cte tam adverſitatum, quàm oppugnationum, & noxarum; & tandem propter ve- locitatem illam, quâ celeriùs, quàm aliud quodcunque, communi Mundi beneficio, ſuum munus adimplet. Hinc igitur jam colligite, quidquid beneficiorum à Cœlitibus aliis, imè ab ipſomet Chriſto, miſeris mortali- bus confertur, id omne prius debere tranſire per manus magnæ hujus Me- diatricis, ſen Conciliatricis, Virginis inquam MARIXA. Ipſa Lunæ inſtar eſſe debet, quæ illud ad nos transfun- dat; atque adeò ſi quisquam obſer- vandus diligenter eſt, ut propitio nos lumine reſpiciat, quocunque demum in negotio, non alteri potiùs quàm MARIAX ſupplicandum. Luna in om- nibus in tempore ſuo. MARIXA in peri- culis corporis, MARIX in neceſſitati- bus = eVg, idenn 0 .. MAN is K üttbes⸗ d 4 u i Omnnibu til Puen. m, penili n Muit luit oc tenn in pro⸗ Genplu gelihernn hac Lum, jund juſto, ſeptns dor pla Neptrum hab phame. Jncl mnalpno, gonet it ipla Dilciplinan Perunt Adertus & Mercurio, ſed n Facundjam ? hane Nirdhus, & Bernar ei, ſed non inpn Wn dder ccepet Nde. oncta M Rimetinph Eeper Hencſis 3 enngpelol, itan eraln „ Uitr, ge cum ali in Uin Etr 5 ham ittlem lis verbi MIR ctemyun. Nun. Bnqvam minis iſſima; & i Drum Docto- ter uum pul. otem, ſuam taem nec Giiue go. lustenis em. Nin .r luin aciober, 9. ttin nocte tam pognationun, npropter ye⸗ eriis, quumn nmuni Mundi nus zimplet. te, guiuid s Alis, ind lenis mortli eprins gebere nr hufis Me- c8, Vüginis 4 Lunz inltan nos anskun⸗ isſum obir t propito os Serm. de Nat. Virg. FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SAALUTATE. bus animi, MARIX in extirpandis vitiis, MARI in plantandis virtutibus, MARIX in omnibus, in quibus aliquid ſperemus emolumenti: Luna in omnibus: Luna in omnibus. Mihi fidem non adhibetis? Bernar- dum igitur audite haud ſane obſcurè idem inculcantem: Siquid ſpei in no- bis eſt, ſiquid gratiæ,ſiquid ſalutis, ab ea nsverimus redundare, quæ aſcendit deli- tiis aflluens. Hæc enim voluntas Do- mini eſt: Totum habere nos voluit per MARIAM. Audiſtis? Totum, to- tum, penitus nihil demitur, Totum nos habere voluit per M'ARIAM. Hoc autem ita prorſus ſe habere, an exempla deſideratis, quibus benefica hæc Luna, juncta Jovi, ſed non in- juſto, ſceptra donet & coronas? ab ipſa eptrum habuit Leo, habuit Ste- phanus. Juncta Saturno, ſed non maligno, donet literarum ſcientiam? ab ipla Diſciplinarum peritiam acce- perunt Albertus & Suarezius. Juncta Mercurio, ſed non mendaci, donet Facundiam ? hanc ab ea accepêre Ber- nardus, & Bernardinus. Juncta Ve- neri, ſed non impuræ, donet prolem? hanc ab ea accepére Planca, & En- gardis. Juncta Marti, ſed non cru- deli, donet triumphos? hos ab ea ac- cepêre Heraclius & Narſes. Juncta denique ſoli, vitam det omnibus non tantum caducam, ſed æternam? hanc ab ea vitam accepére Theophilus, Germanus, Carolus frater ſanctæ Bri- gittæ, cum aliis innumeris, qui ejus ope ex ipſis adeò Abyſſi magnæ fau- cibus erepti, manifeſtum ſuis exem- plis effecerunt, nihil ultra verum auxiſſe Virginem, cùm de ſe ipſa di- xit: Qui me invenerit, etſi Luna ſim, inveniet vitam, quæ proprium cete- roquin Solis donum eſt, & bauriet, meo opitulante favore, ſalutem à Do- mino. O amorem igitur! 6 Amorem Chriſti erga MARIAM ineffabilem, dum tantis illam ſemper prærogati- vis juribus honoratam voluit! Ce- dat, cedat huic amori & amor Cæſa- ris erga ſuam Aureliam, & Attali er- ga ſuam Apolloniam, & Artaxerxis erga Pariſatidem, & Clotarij erga ſu- am Crotochildem, & Salomonis er- ga charam ſuam Bethſabeam: etſi e- nim verum ſit, Salomonem cùm hanc admotus jam ſceptro, primùm acce- dentem ad ſe conſpexit, procurriſſe illi obviam, eſſe veneratum, in ejus laudes effuſum ad dextram ſedere juſ- ſiſſe in ſolio, quod regali ſuo erat ſi- millimum, ùt ſuprà innuimus: mox tamen illa primæ, quam petierat, gra- tiæ repulſam accipit tam crudam & inhumanam, ùt ipſe veſper Adoniam, cujus cauſam actura Bethſabea mane venerat, ſuo truncum capite deplo- rärit. Non ita Chriſtus, filius vere amantiſſimus, facit. Nihil eorum ne- gat Chriſtus, quæ ab eo petit Virgo, nihil, nihil: uſque adeò verum eſt, quòd Invenit gratiam. PARS 311 Matth. I0. 38- 312 PANEGYRICUS VIGESIMUS PRIMUS, P ARS SECIND A. 61 igitur eo apud Chriſtum loco eſt Virgo, quem hactenus dicta affir- mant, ſi tanti illam facit, ſi amore tam intimo proſequitur, veſtro jam ego judicio relinquo, ut hinc arguatis ; quùàm gratum acceptumque Chriſtus ſit habiturus omne obſequium, quod Mirgini fuerit exhibitum. Quid dico, Zratum habiturus, aut boniconſultu- rus? Imd nihil ipſe deſiderat arden- tius, nihil remuneratur munificentiùs. Ideo ipſe voluit, ut tantum poſſet MARIA, quò omni noſtra in necefſi- tate, levis illa ſit, an gravis, confuge- remus ad MARIAM, atque ita ſi non a- liã causâ, proprij ſaltem emolumenti cupiditate, eam amaremus. Et 6 bea- sos nos, ſi, quemadmodum ante di- cebam, omni in negotio tam bona ſorte uti noverimus! Reliquit nobis jam olim Chriſtus in Evangelio præclarum prorſus do- cumentum; quod quàâm parte unâ minime obſcurum eſt, tam alter4 eſt reconditum. Eſt autem hoc, ut imi- temur columbarum ſimplicitatem, & aſtutiam ſerpentum. Eſtote pruden- tes ficut ſerpentes, & mplices ſicut Co- lumbeæ. Debere nos, Coſumbarum inſtar eſſe ſimplices, facile intelligitur; at quid ſibi vult, prudentem & aſtu- tum eſſe ſicat ſerpentes? Sanctus Jo- annes Chryſoſtomus exiſtimat, quòd, ſicut ſerpens, cùm vel à fuſte, vel fa- gittâ aliquâ periculum ſibi imminere advertit, potius nihil habet, quàâm ut parti ſuæ nobiliori, capiti ſeilicet, quùm maximè provideat; ita nobis ante omnia curæ eſſe debere, ut Chri- ſtum IESUM defendamus, cùm ipſe ut Caput Corporis Eccleſiæ, (quà no- Col. 2. menclaturà ab Apoſtolo ad Coloſſen- ſes indigitatur) quidquid ſit de no- ſtris facultatibus, quidquid de noſtro ſanguine, quidquid de aliis omnibus, quæ quoquo modo ad nos pertinent. Sanctus Gregorius in eo nobis imi- tandum ſerpentem putavit; ut, ſicut hic vernum ſub tempus poſitâ vetere novam pellem induit, ita & nos ve- tuſtos identidem mores ponamus, no- wis melioribus ſuperinductis. San- Ctus Baſilius in eo nos ſerpenti ſimi- les eſſe debere pronuntiavit, ut ſicut hic hyeme profundas latebras petit, ita & nos humano nonnunquam re- cedamus à conſortio, & ſolitudinem petamus. Sanctus Ambroſius judi- cat, quòd ſicut ſerpens, cuùm ſiti ur- gente fontem petit, omne, priusquam bibat, venenum exſpuit, ſic nos de- ceat, antequam ê gratiæ in Evchari- ſtia fonte potemus, omne peccati vi- rus prius evomere. Præclaræ fané profundi texts explicationes, quis neget ? Ad me tamen quod attinet, ſi, quisquis demum fſum, mihi quo- que in conſeſſu hominum tam perſpi- cacium permittitur dicere, quod fen- tio, dicam hodie, quòd ſerpentis pru- dentiam in eo nos oporteat imitari, ut quacunque rerum noſtrarum con- ditione ac ſtatu ad MARE opem ac præſidium confugiamus. vobi⸗ An mira are, I in niiu 1od helthnn ta leum inben rumtet ggre no foriac nieno⸗ ioni ner ald ſutploin iggedi zumm. Foemnina an gecli: hanc Had o, AMdvunm deinc peri etam Vum Gilpotmit verlotus ſceſit negotium inpencis. Geren⸗ liguuntig conſli ort (in mneno Ungeni r 11 lndlis Hilhiins) un ſeri nulion. Fopoſtum nobis ltis partes tacl lis käicere, ſe⸗ Trn leileis ob⸗ Peſem inikenur, 4 . . Srelimtkenin, nolioni Greiienu 4NIA. Utor ront 1 oſte neur ſiher i li 640 Decleiaſtie ui roin gobir oto iolam Pfimd cnen. alis omnibus, nos pertinent, eo nobis imi⸗ wit; ut, ſcut poſiti verere lu & nos ye⸗ SPonumns,no⸗ ndudis. Kn. blerpenihni⸗ ntavit, wr ſcun latebas pelit, nnunquan r- & lolitucinem. mbroſins judh⸗ 8, Cumn ſul u⸗ mne, Plinsinn it ſe nos E⸗ tir in Erchati- nne petcnl ri Præchtz lmne ciones, Ind 4 guod giit . n, müi gio num tuumpelhy⸗ ere, gol kr bpeni,⸗ D ent ioi . noſtun⸗ anmg D obis — Matt. I 2. FETO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. vobis videtur iſthæc interpretatio; nova, exotica? ſed placeat audire, & ſpero illam non abs re vobis vi- ſum iri. Quandonam tandem & ubi ſerpens reipſa ſe oſtendit, Callidio- rem cunctis animantibus terræ? Si ve- rum fateri lubet, non alibi, quàm in terreſtri Paradyſo. Propoſitum ibi illi fuit, Adami ſibi animum devin- cire, ut in ruinam eum impelleret; quod ſpectabat unice. Priuùs tamen ita ſecum ratiocinari cœpit: ſi ego virum rectà aggredior, ille ùt eſt ani- mo forti ac magno, repulſam ſugge- ſtioni meæ haud dubièe dabit. Præ- ſtat proin aggredi primo loco fæmi- nam. Fœmina animo eſt molli ac flexili: hanc ſi ad Partes meas tradu- co, arduum deinceps non erit ejus o- perâ etiam Virum lucrari. Ita ſecum diſputavit verſutus, ita, ut deſtinarat, ſucceſſit negotium, magnis noſtris impendiis. Serpentis prudentiam ma- lignantis conſilii ordine Geneſis docuit (ita magno ingenij acumine diſſeruit ſanctus Hilarius) primum enim ani- mum ſexus mollioris aggreſſus eſt. An propoſitum nobis eſt, DEUM ad noſtras partes traducere, flectere, &— ſi las eſt dicere, ſeduétum noſtris ef- ficere deſideriis obſequentem? Fer- pentem imitemur, primò inquam, aggrediamur fæminam, animum ſexis mollioris aggrediamur, properemus ad MARIAM. IIIa tota Amabilis eſt, to- ta prona ad noſtras preces. Spiritus meus ſuper mel dulcis. Ita de ſe ipſa apud Eccleſiaſticum pronuntiavit. Quis proin dubitet, quin nullo ne- gotio ipſam primò, & mox per ip- R. FP. Segneri Panegt. lio ſuccenſentem. 31% ſam JESUM ad noſtra vota flectere valeamus? Mulier viri pretioſam ani- mam cepit. Ita prorſus AA. mei, Mlier viri pretioſam animam cepit. Credite hoc Salomoni, experto, ſed non niſi ſuo gravi probro. Et verò quis eſt ex omni infelicium peccato- rum numero, qui ubi rectà, conci- hante nemine, nemine auxiliarem operam porrigente, ad Chriſtum ac- ceſſerit, rejici non metuat, & tan- quam homo perſidus procul repelli. Toties illi inſultavimus, toties turpi- ter prodidimus, datam violavimus fi- dem, tot firmatam promiſſis eum de- inceps ampliùs non offendendi: quid agemus igitur, ut redeamus apud e- um in gratiam, ſi benigna nobis mu- lier defuerit, & noſtri ſtudioſiſſima, quæ pro nobis opportuniſſime lo- quatur, ac peroret? Sic ſolerter Mar- docheus Eſthere eſt uſlus, cum ira- tum Populo Aſſuerum ad mitiora traducere laboravit. Nec minore prudentiâ Joabus Thecuitis operam ad placandum adhibuit Davidem, fi- Nec aliter Phili- ſtæi fecerunt, cùm lolvere ænigma vellent, à Samſone inter convivan- dum propoſitum, Dalilæ blanditijs ſecreti notitià extortà. Pari fſolertiaâ & prudentiâ vos quoque AA. rem veſtram agite, utemini MARI operâ in omni opportunitate: Ma- lier enim, ut audiſtis, viri pretioſam a- nimam cepit. Hæc vobis ars in ani- mi negotiis familiaris ſit ac uſitata. Nullum unquam favorem à DEO, gratiam nullam petite, parva an mag- na ſit, non refert, quam non per Rr. MARIA Prev. 6. 26 14 PANEGYRICUS VIGESIMUS PRIMVUS, MARIA merita petatis. Ponite Chri- ſto IES U ob oculos ſinum illum tam purum, in quo humanæ ipſe carnis veſtem induit; illud lac, quo nutri- tus eſt; illas lachrymas, quibus lo- tus; & certi eſtote, preces veſtras nullo non tempore admittendas. Quæramus gratiam, & per MWARIAI quæramus, ůt expertus nos docet ſa= pientiſſimus &. Bernardus, quia MA- RI A fruſtrari non poteſt. Sanitatem optamus? per MARIAMIquæramus. Doctrinam ſuſpiramus? per MWARI- MU quæramus. Opes expetimus? per MWARIATquæramus. Animi o- ptamus ſolatia? per MARIAMMIquæ- ramus. Jed ante omnia: Divinam gratiam deſideramus ? per MARIAM quæramus. Quæramus gratiam, Pec- catores mei chari, quæramus gratiam, his admiſſorum ſcelerum peœnitudini deſtinatis diebus, & per MARIAM quæramus. Hæc eſt mulier illa feli- ciſſima, quæ, it mox initio dixi, in- venit gemmam tam pretioſam, qua- lis eſt Gratia divina. Et pro quibus invenit, niſi pro nobis impiis, ac conſceleratis, pro nobis perfidis? Ac- cedamus igitur, accedamus ad illam, petamusque hanc gratiam magna cum confidentia, cùm negare illam nullo modo poſſit. O Mater chariſſima! Non te la- tet, quòd quisquis rem ab alio amiſ- ſam, ſi alicujus ſit pretij, repererit, teneatur eam reddere illi, ſi noverit, qui amiſerat. Sed quis amiſit grati- am? an Tu, quæ nunquam non lo- cuples, nunquam non plena fuiſti? gratiaâ plena, haud ſang. Nos, nos miſeri illius jacturam fecimus. Cùm igitur tu illam repereris, inveniſti gra- tiam: nobis illam à te reſtitui conve- nit. Atque hoc eſt illud bonum, quod ſupplices fauſto hoc die tuo à te flagi- tamus. Non argentum expoſcimus, non aurum, non ſecunda ac proſpe- ra hujus Mundi tranſituri; etſi non ignoremus, te iſta quoque clientibus tuis non parca manu largiri. Solam nos DEl gratiam flagitamus. Et nos tanti boni, ſiquidem illud nobis red- dere dignaberis, agnitione & æſtima- tione impulſi rogabimus, ut gratias tibi agant Beatæ Cæli Mentes, gratias agant Sancti Sanctæque omnes, & ut toto cælo per omnia deinceps ſecula non aliæ reſonent voces, niſi iſtæ: Gratias illi, quæ in- venit gratiam. MARIA MoMN Divit auten N Erlecerat l clytus . ſtat Venoſtatis Aüitodims. ſuas dotes tam gye Cinis, ut, gvamn lem, leg legen. Chite nmen iplon ommtent,tholu e ſlum lüsblol Num, gi iere Polbent: & venn Olet, gui ontem tur, & Commendal guicen Mietzte Vellproximen ve lios extantes ri Netom alig ſepis n, nonnemo ) Nonte le. ncil loꝛmiil. R eer erit, c lmei, miitgei. nquam non l. n plema kuiſi) 6. Nos, n05 tcimg (Cim ,inven ige. reſtitni conye. bonum, ghod ote ſagi. expolcimus, h Mrolpe. iuu 1 ed Nn oqe Cienidn lrgii. Dolam ſtamus. Etnos odnobis reb. Dne & aſtima- s, gali Memted gatin e Olnnes, I beinceps kall, voct,1 nin 1g ir⸗ . FESTO B. VIROINIS AB ANGELO SALUTATE. 3r5 MARIA NNNNAANYAEONNNNNN NNNNNE- VIRGO Maxima in Oculis DEI, Minima in oculis ſuis. PANEGYRICUS Pro Luce E1̈u1 A AWOLO AaäI VTA. tæ ſacrà dictus VENETI· TmfS. Dixit autem MARIA: Ecce Anctilla Domini. à Erfecerat Phidias, Sculptor in- H clytus, ſtatuam quandam raræ venuſtatis, ſed non minoris altitudinis: præter alias enim ſoas dotes tam gyganteæ erat magnitu- dinis, ut, quamvis non ſtantem ali- quem, ſed ſedentem repræſentaret, capite tamen ipſum officinæ, in qua formata erat, tholum tangeret. Jam- que illam ſuis abſolutam numeris om- nium, qui videre vellent, oculis ex- poſucrat: & ventitabant plurimi, ut ſolet, qui contemplarentur: miraba- tur, & commendabat alius aliud; hic quidem Majeſtatem vultús, ille natu- rali proximam geſtús concinnitatem, alius extantes artificiose muſculos, iterum alius lepidam veſtium habitu- dinem, nonnemo denique membro- Lucæ 2. rum proportionem, tanto magis com- mendandam, quò vaſtius erat ſimu- lacrum. Cùm ſciolus aliquis, ſenſum & ipſe ſuum aperuit, dixitque; gra- viter omnino in ea ſtatua fingenda in artis præcepta offendiſſe Phidiam, propterea, quòd, ſi unquam in pedes erigere ſe ſtatua illa vellet, neceſſariò aut caput ſibi, aut loco fornicem frangeret. Audiit faceti hominis querelam Phidias, & jocum joco eluſurus, Ami- ce, dixit, abunde jam à me proſpe- tum eſt malo, quod times: certo e- nim conſilio ſtatuæ huic delegi mate- riam tam gravem ac ponderoſam, ut quantumcunque illa conatura ſit, at- tollere ſe tamen nunquam poſſit. Ex- cuſſit extemporaneum artificis reſpon- Rr 2 ſum 316 PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUS, ſum circumſtantibus amœnum riſum, obmutuit ſuffuſus pudore Momus, & artifex facile ab imputato errore eſt abſolutus. Dubito, an non, quod de ſtatua per riſum dictum eſt: de Vir- Zine cum veritate dici poſſit. Non defuit inter tam multos divinorum o- perum Momos, & Cenſores temera- rios, qui muſſitaret: non parum pec- catum eſſe à DEO ad tantum faſtigi- um attollente unam fæminam, tot il- lam cumulando privilegiis, thelauris, titulis, dominatu, quàm multis nos MARILAM cumulatam aſſerimus: ſi e- nim illa velkantillum erigeret ſeſe, nul- lo ſe negot Deam in terris venditare poſſet; qualem non multum ablfuit, quin illam Dionyſius adoraret. Sed quisquis ita ſtulte diſſerit, artem non intelligit, quà opus tam exquiſitum perfectum eſt. Ille ſiquidem ipſe Ar- tifex, qui MARIAM tam ſublimem, omni noſtrâ menſurà in dignitate ſu- periorem fecit, fecit etiam demiſſio- ne animi tam ſolidam, tam ſtabilem, ut nunquam ſuo ſe loco moveret, qua- lescunque etiam inuſitati honores ipſi exhiberentur. Et quando unquam illa opportunitatem nacta eſſet majo- rem, efferendi ſeſe, quàm ipsâà hac die, quàâ concordibus votis electam ſe vi- dit à magno Patre in Filiam, à mag- no Filio in Matrem, à diviniſſimo Spiritu in Sponſam dile cam? Hac illi die jus perpetuum ac ſtabile Prin- cipatus totius Univerſi collatum eſt. Haâc illam adorârunt Beatæ Cæli Men- tes ad reparandas vacuas ſedes dele- ctam. Hàc expaverunt mali Dæmo- nes, opimis de ſpolijs triumphaturam. Et tamen ipſa hac die non aliam ſibi nomenclaturam adſciſcere audet, quàm Ancillæ: Ecce Antilla Domini, & tam contemptim, tam moderate, tam mo- deſte ſe habet, ac ſi nullum præroga- tivorum illorum jurium accepiſſet: Vide humilitatem, exclamat hic planè attonitus ”§. Ambroſius, Ancillam ſe dicit, quæ Mater eligitur, nec repenti- no exaltata promiſſo eſt. Quid igitur? an non absque ullo metu tranſire or- dinarios limites in formanda exor- nandâque Virgine potuit; dum eâ- dem operâ tam immobilem, tam ſuæ affixam humilitati effinxerat ? Ego interim exiſtimo, me rem & Virgini gratam acceptamque, & nobis longe maximeè proficuam facturum, ſi ho- die, genij ipſius propenſionem ſecu- tus, oſtendam, non gloriam illam ex- quiſitiſſimam, quam accipit, ſed ab- jectionem profundiſſimam, quàâ ean- dem promeretur; hanc vobis aſſer- tionem, non parùm ceteroquin mira- bilem, ob oculos ponendo: ſicut in DElI oculis res nulla, quæ condita ab ipſo ſit, & non ipſe DEUS, excel- ſior eſt Mariâ, ita nullam in Mariæ oculis abjectionem fuiſſe ipsàâ Mariaâ. Non ego hic contendo, AA Ma- riam non habuiſſe intime perſpecta dona omnia, tam naturæ, quam gra- tiæ, quibus illa perfectius, quàm res ulla, quæ in creaturarum ordine con- ſiſtat, fuit exculta. Iſtud haud qua- quam. Vera animi dimiſſio non ni- titur cœcàα inſcientis, quæ non ſinat nos diſcernere intime, quidquid præ reliquis accepimus: non eſt Intelli- gentiæ noſtræ ſtolida hebetudo, ſed pru- Hon¹, Lu Stucinem, frdt gitatß. Mrent mirslogvene i⸗ leptur Oicul ters econcltz,ln .: Mulun uip, Eypleturunn Fatic 6itutiane (ngnover⸗ Leres ſcipßi. Uymbolom huiſle de qua liiiz eſt Holum uife Mam ii pretiolim, apr lam: ſuihymbolon madidam inven Gymbolum ſcalam mem, acobo oſt lum delitiarum co Hyithalmio Ge⸗ Um libani exceli luttan: bortam finnen d ec her ſſhlolln le⸗ ien niin tolere lei u er dre ilu m pubſi ent chs Lxceiz tltiſhime noy lui ehpec 8 teſo ig n e in ſi Danini ran 8 tam uun mo⸗ n de. l erehſlet: met lie ne 8, Anillin i Urrne⸗ ſeent,. iejtur etu tranſſre G. etmancda exor. uit; dun ei. lem, tan ſnr Gerat De n & Vygnii Numn, An . enſtonemn W Oriam ilam ex- ccipit, ſed 349. Mm, ud ean⸗ cvobis allet⸗ etoqnintnir- endo: Nontin gur conlit d US, ee. lam in Mir le iei Muri: nlo, AA N- ime Perſhed 1, gum grr⸗ Qiis, gvum is rtumm ordine con⸗ Kududqu⸗ dimiſo nor . ux von M 1 Hom. 2. m Luc. FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. 317 prudens modeſtia voluntatis. Unde ſicut Virgo prædita fuit facultate in- telligendi perſpicaciſſimâ, ita facile in animum induco, nullam unquam vim intelligendi finitam meliùs perfe- ctiusque comprehendiſſe & cogno- ſcendo exhauſiſſe, quàm ipſa exhau- ſerit animæ ſuæ pulchritudinem, gra- tiæ ſuæ abundantiam, gloriæ ſuæ cel- ſitudinem, ſuæque excellentiam dig- nitatis. Noverat illa perbene, quùm miris loquendi figuris ac formulis ute- rentur Oracula Vatum, etiam præ ce- teris recondita, cùm de ipſa ſermo e- rat: Habebat quippe legis ſcientiam, & Prophetarum Vaticinia quotidiana me- ditatione cognoverat, ut de ipſa Ori- genes ſcripſit. Hinc intelligebat, ſui ſymbolum fuiſſe Virgam illam Jeſſe, de qua Iſaias eſt vaticinatus: ſui ſym- bolum fuiſſe illam Arcam Teſtamen- ti pretioſam, apud Hebræos adora- tam: ſui ſymbolum Vellus illud rore madidum, inventum à Gedeone: ſymbolum ſcalam illam Cæli ſubli- mem, Jacobo oſtenſam: hortum il- lum delitiarum concluſum, in ſponſi Epithalamio Gebratum: Cedrum illam Libani excelſam, Eccleſiaſtico laudatam: Portam illam Templi O- rientalem ab Ezechiele deſcriptam. Nec iſta ſolùm, ſed quæcunque ſecu- tis dein ætatibus Doctores in ſuos commentarios de ejus excellentiis re- tulére, hæc illa magis tum perſpecta habebat, quâm illi, qui ſcripturi olim erant. Et ſic antequam Angelicus in publicis Lyceis doceret, illa jam per- fectiſſime noverat, divinæ Materni- tatis reſpectu reſultare in ipſam quan- dam excellentiam, ad quam eniti alia pura creatura non poſſet. Neque ad hoc ut certa eſſet, poſſe DEUM face- re Solem iſto, qui nunc Mundum ſuò luce beet, ſplendidiorem, Cælum e- legantius, Mare vaſtius, Mundum ampliorem; ſed in facienda Matre MARIA omnipotentiſſimam DEI dexteram effeciſſe, ultra quod in ea ratione nihil poſſet, ut inquam de hoc certa eſſet, neceſſe illi non erat Do- Gorem audire Bonaventuram. Scie- bat, ſe eſſe Miraculum illud Miracu- lorum omnium maximè eximiuim, quale illam ſubinde dixit Sanctus Joannes Chryſoſtomus. Se eſſe Miraculum Miraculorum omnium maximò novum, ùt illam poſtmodum indigitavit San- ctus Joannes Damaſcenus: nec opus illi erat exſpectare calamum chari ſui Fuarezii, ùt recte ad calculos redu- ceret novos illos, alios ex aliis, gra- tiæ gradus, quos dicunt, aut partes, quæ in ipſa omni minimo temporis puncto, omni momento, duplicatò tam mirabiliter ſunt, ac multiplicitet auctæ, ut, qui inde naſcitur numerus, ſufficiat ad omnem mentem huma- nam ſtuporis quodam Pelago abſor- bendam. Has illa, aliasque dotes ſuas ac decora intimèê, acutiſſimeque perſpexerat. Si enim S. Paulus ita de ſe pronuntiare potuit: Nos autem non ſpiritum hujus mundi accipimus, ſed ſpiritum, qui ex DEO eſt, ut ſciamus, quæ à DEO donata ſunt nobis; an exi- ſtimabimus, non potuiſſe idem de ſe dicere MARIAM ? Tam interim de ſe modeſte humiliterque ſenſit, ut meri- tò de illa affirmârit Guerricus Abbas, Rr 3 quòd I. Cor. I2. 318 PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUS, quòd ſicut ex omnibus, quæ condita à DEO ſunt, nihil fuit, quod Virgi- ni præcelleret dignitate, ita nemo fue- rit, qui illam æquaret ſui abjectione: Serm. 3., de Non eſt inventa creatura ſimilis Virgi- Aſſum. nis in gratia bumilitatis. Et verò dicamus, quod res eſt, quæ alia fuit, aut eſſe potuit cauſa vitæ illius tam abſconditæ, tam omnis ex- pertis pompæ ac ja ctantiæ, quam ip- ſa vixit, quamdiu inter mortales fuit? Abunde nôſtis, quidquid uſpiam gra- tiarum ac decorum per reliquos ſan- ctos ſparſum, divisumque fuit, illud omne in ea collectum fuiſſe multipli- ci cum incremento & auctario. Ce- teris enim per partes præſtatur, Mariæ autem tota ſe infudit plenitudo gratiæ: ut ſanctus Hieronymus locutus eſt. Unde illa non tantùm locuples fuit & ornata gratis, quam appellamus, gratiam fatiente, ſed etiam aliis illis, quas gratis datas vocamus, cujus ge- neris ſunt uſitatis vocabulis, donum Prophetiæ, diſcretio ſpirituum, Domi- nium in malos Dæmones, gratia cu- tationum, & morti adedò ipſi impe- randi poteſtas. Et tamen quis un- quam veſtrúm legere meminit, Vir- ginem ullà harum facultatum per om- nem vitam fuiſſe uſam? Non igno- ro, genus quoddam Vaticinii conti- neri in illo ſublimiſſimo ejus Cantico Magniſicat. Canticum, quod ùt pri- mum fuit, quod in Inſtrumento no- vo inſonuerit, ad celebranda illa mi- rabilia, quæ DEUS in humana carne aſſumenda patravit, ita nonnullo- rum opinione fuit etiam illud Canti- cum novum, quod cùm Plaltes Re- gius concinere ipſe non poſſet, opta- vit ſaltem audire cantatum ab alio. Cantate Domino Canticum novum, quia Pſalm. 97. mirabilia fetit. De reliquo an ad cu- jusquam aures aliquando pervenit, quòd mortalis etiamnum ipſa Mon- tem per aêra tranſtulerit, ůt Grego- gorius Thaumaturgus; quòd ſpiri- tum reddiderit cadaveri, quòd mor- bum pepulerit, ſedârit turbinem, op- portunas pluvias deſtillaârit, aut quod- libet aliud eorum patrarit prodigio- rum, quæ in Divorum aliis ſi non ex- celſiorem, certe magis honoratam ef- fecerunt ſanctitatem ?2? Horum, in- quam, quodlibet patrâſſe non legi, legi tamen, quòd facultatem nacta ſit patrandi plus quàm quisquam alio- rum : ad amuſſim regulæ, quam à Magno Bernardo habemus: Quod vel paucis Mortalium conſtat fuiſſe con- ceſſum, fas certò non eſt ſuſpicari, tan- tæ Virgini fuiſſe negatum. Equidem fide illam non minuùs experrectâ vi- vâàque præditam fuiſſe, quàm fuerint Jacobus, Joannes, aut ex Apoſtolo- rum numero alii, quis ambigat? re- dibant autem iſti ſngulari quadam lætitià velut tripudiantes, narrabantq; Chriſto: quæ & quanta feciſſent, quòd calcâſſent ſcorpiones, contri- viſſent ſerpentes, ipſum adeò infer- nalem faſtum ſuas ad voces & impe- ria palpitantem aſpexiſſent: Domine etiam Dæmonia ſubijciuntur nobie. Quare ſi illa, cuùm poſſet, nunquam tamen ejusmodi poteſtate eſt uſa, cu- jus rei id argumentum fuit, niſi mo- derationis cujusdam ſummæ, quæ, cùm res & tempus poſtulabant, en indu- ath. 34 1 vd etiam nnge Gjimk ſervavit. Peppen, 1a tium announ ſtus inter worule⸗ nemini igun, c Cotmeſtico, che is & hwollu in⸗ ambuerut ooltti iCe? Mans uter elecliſimi ula ſit niis lenlam plane Non, Gudd pleno petentem dominio primo conceptis mento, gratir ſan⸗ mmulo repletz, nol biels encomis, wit, cunn 20 enr miſlis; non Arim in nuero cum mitun ſonem; non d menr foclniit Utepiinte conlortiu Demal um mode rinrym i deni, clle goand n olehiu, enon 1, * oh. alio n nwin i madcn. l lmeit, lei, 1 al. Ig 5 uodd l. erl, guod mor. tturbinen, lis ſi noner honoratam 4. Houm, in. il non leg,, Clltten mit, Juseum Wo. egule, gum bems: Aul inharfuiſe ar. ſiiani 1tiſ n. Ecpicdem expentei 11 , goumn faelin t er Apottob⸗ ambioet t⸗ houlii galim tes, nanebirng; unta kecllent, ones , COnil- ſum 2ed ier. voces inhe. iſlen : Doni liftinntuf N olet, uummu/ In Matth. cap. 2. FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. inducebat ad petendam potius à filio ſuo gratiam alicujus Miraculi, ùt con- ſtat ab ea factum, in Nuptiis Canæ Galilææ. Mirumne hoc vobis videtur? A- liud etiam magis mirum vobis enar- rabo, quod jam Rupertus Abbas ob- ſervavit. Perpendit hic toto trigin- ta trium annorum ſpatio, quibus Chri- ſtus inter mortales vixit, Virginem nemini cuiquam, quamlibet ſibi caro ac domeſtico, aperuiſſe ullam ex grâ- tijs & favoribus ſingularibus, qui in illam fuerant collati: non, quòd jam inde à Matris utero intelligentiæ vi perfectiſſimà uſa ſit; non, quòd fo- mitis ſenſum planè nullum ſit paſſa, non, quòd pleno in facultatem ap- petentem dominio uſa; quòdve jam à primo conceptũs ſui puriſſimi mo- mento, gratiæ ſanctam facientis cu- mulo repleta; non Archangeli Ga- brielis encomia, quibus hic eam or- navit, cuùm ad eam ſalutandam eſt miſſus; non divini Verbi ſui fa ctam in utero cum naturâ humanàâ conjun- ctionem; non denique inauditum maternæ fœcunditatis cum Virginea integritate conſortium. Silentium e- jusmodi tam modeſtum non omni ſtupore dignum videatur? Perpendi- te tantiſper, cui ſe ipſa diſcrimini ex- pPoſuerit, quando novus ejus Sponſus Joſephus, arcanorum illorum igna- rus, jamjam deſerere eam cogitabat. Voluit occultè dimitrere illam. Satis tum fuiſſet, ſi ipia ſoli dixiſſet in au- rem: Sponſe mi, ſatis ego adverto ſuſpiciones illas, quæ animum tuum turbant, neque has diſſimulare po- 319 tes, etſi vultu, omnique agendi ra- tione tegere eos labores. Scias ta- men certiſſimò, quòd uterum ego fe- ram, opus eſſe illius DElI, qui ſicut efficere poteſt, ůt conchæ cæleſti ro- re fœcundentur, ſic Spiritûs Sancti operà Virgines efficere Matres poteſt. Scias, me cùm illa die ſola in cubili meo eſſem, veniſſe ad ſalutandam me Gabrielem Arachangelum, qui hæc, & illa mihi arcana aperuit. Has ego illi difficultates & impedimenta appo- ſui: hæc ille mihi reſponſa dedit: Sic- que narrando cetera, potuiſſet ipſa Vatum antiquorum authoritate, Fa- crorum Codicum teſtimonijs tantum fidei verbis ſuis conciliare, ut omnem petcitus timoris, aut Zelotypiæ um- bram Joſephi ex animo diſpelleret. Nec tamen illa hac ſe purgandi ratio- ne quoquo modo uti voluit, ſed cau- ſam ſuam totam divino permittens ar- bitrio, parata jam erat, pati potiùs adulterii infamiam, quàm ſe divini Verbi genitricem maniteſtare; niſi miſſus confeſtim cælo Nuntius pro e- jus integritate peroràſſet. O dignum ſumma admiratione exemplum! Mi- hi novum non eſt, fuiſſe non ſemel aliquos, qui timideè admodum & par- cè etiam amiciſſimis aperirent, quæ ſub oculos non cadunt, accepta à DEO dona. Quando tamen propriæ famæ tuendæ jus ita poſtulabat, non dubi- tàrunt ſubinde eadem manifeſtare; ſi non ut ipſi honorarentur, certè ut ca- lumniæ os obſtruerent, & ab ejus ſe morſibus vindicarent. JSingulari erat animi demiſſione Samuel; ſatis id no- tum eſt. Ut tamen calumniantium auda- 32⁰ PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUS, audaciam & infrenitam carpendi libi- dinem reprimeret, non prætermiſit magna libertate profiteri, quàm ad e- am diem fuerit in judiciis ſincerus, quàùm alienus à fuco Juſtitiæ faciendo, propriæ ſtudio utilitatis, aut ab inſon- tibus per tyrannidem opprimendis. Simili causâ quàm honorificum lau- dum ſuarum catalogum amicis perte- Xuit tolerantiſſimus Jobus? An non dixit fuiſſe ſe oculum cœco, pedem claudo, erranti ducem, Pupillis Pa- trem, Viduis Defenſorem? Noônne laudavit illud pudoris ſtudium, quo nunquam oculis venuſtatem fæmine- Job. 31. 1. am libàâſſet? Pepigi Fœdus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de Vir- gine. Non celebravit ſuam facilita- tem in admittendis ad alloquium ſup- plicibus, beneficentiam in alendis in- digentibus, munificentiam in recipi- endis hoſpitibus & peregrinis, & tam multa alia decora, quæ vel audire omnia non poterat vacare moleſtià? Nec aliter ſe geſſit Paulus Apoſtolus in altera ad Corinthios epiſtola, in qua tam prolixe & ſuos labores Apoſto- licos, & viſa divina enarravit. Idem fecit magnus Martyr Ignatius in ſuàâ ad Philadelphienſes, & vitæ ſuæ inte- Zritatem, & in gubernando rectitu- dinem deſcribens. Et ut exemplum afferamus rei præſenti magis accom- modatum, Juditha ex Holofernis tentorio redux quàâm fuit ſolicita, ut omnem mox, quæ naſci potuiſſet, ſu- ſpicionem diſſiparet ? eâque causâ non cenſuit pugnare cum ſuâ mode- ſtia, ſi manifeſtaret, quomodo vene- rit cælo Angelus ad eam inter milita- rium jocorum licentiam, & obtutu- um laſcivorum jacula protegendam, inter quæ ſeſe animo præſenti conje- cerat. Viwit autem ipſe Dominus, hæc ipſa ejus verba ſunt, quoniam cuſtodi- vit me Angelus ejus, & binc euntem, & ibi commorantem, & inde buc re- vertentem, & non permiſit me Domi- nus ancillam ſuam coinquinari, ſed ſine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria ſua, & in eva- ſione mea, & in libertate veſtra. Tam nimirum juſtum æquumque videtur, poſſe manifeſtare & proprias virtu- tes, & DEl favores, quando non ap- paret alia ratio ſuſtentandi famam ſu- am vacillantem. Quid igitur nobis de profundiſſima Virginis modeſtia ſentiendum, dum ne quidem neceſſi- tate poſtulante, nec juſtæ defenſionis jure ſuadente vel verbulum in ſui commendationem proloqui voluit? Nõonne fateri neceſſe erit: Non eſt in- venta ſimilis Virgini in gratia humili- tatis? Quodſi autem ne chariſſimo qui- dem Sponſo ſuo manifeſtare Virgo voluit, quæ quantàque in ſe operatus eſſet DEUS, pronum erit judicare, quanto minuùs id fecerit aliis non tam ſibi conjunctis. Et tamen, quantum illa ſibi gloriæ æſtimationisque parere potuiſſet, ſaltem amicis & conjunctis affirmando: Filius meus DEUS eſt? De meis viſceribus genui DEUM S& bominem. Neque verò multum illi laborandum fuiſſet ad hoc perſuaden- dum; maxime quando jam tam mul- ta erant, quæ operabatur prodigia, ut vel invitum rapere cogitarent, ut Re- gem Ta aorum conlo wine, nlin Omuterali, ne e penenigt ſtu gn ly it lo ll õ ſoc Bernardus h ſefna authoritate rhhit, altin heli⸗ fius nebanuf. cum nullos Lonus Aures tamn injucun cciletet, goim Non lkegimasung mentem, Olymp tempeſtatibus in ſoperiorem, hiſi Glutei le aucjvi Wn, lepentinun mtormo Verect Oen enelligſe . ur ieineg 3 cujualbet zii lebilg unen 8 obſenurt ſeen le, tirhata Nn 0 i hſnme n ſoe,, in. pectedile Pf 8 5 Opiog Vere un, §, Ote * n Denin e⸗ iſt hꝛe ſunn afilr. enten, ie ur je⸗ miſtt ne Denti. Alf ne olit 4, & in nc. te vef. Tim mque vigerur, roprias vittu. Ando non . ndi kamam - A ir nobi gini wodeſin guidem nectllr Uſtr delenſionis bolummn in ſui loqui voluit it: Mn eß in · ui Punili⸗ chariſimo gui⸗ nikeſtue Vigo ein ke opentns eiit juciene, alis non uun men, Joanfunm jonisque puer ens D505 4 enii Dℳ6 Verd oulum weſeit bunn he⸗ r Serm. ſup. Kgn. magn. FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SAALUTATE. gem illum ſuum conſtituerent. Ni- hilominus ab hac ja ctantiæ ſpecie tam longe illa ſemper abfuit, ut potiùs quando jam ejus Natus in tanta erat æ- ſtimatione propter prodigia, nun- quam illa ſe turbæ immiſceret, ut for- taſſis ab uno aliquo digito monſtra- retur tanquam hominis tam divini Mater: & licêt aliquando res popo- ſcerit, ut illi loqueretur, hæſit illa ex- tra aliorum conſortium in domũus li- mine, tanquam neſcio, quæ de vul- go muliercula, nec materna authori- tate penetrare ſtuduit in conclave, intra quod ille diſſerebat: Foris ftabat quærens loqui filio (ſic attonitus factum hoc Bernardus conſideravit) nec ma- terna authoritate, aut ſermonem inter- rupit, aut in habitationem irruit, in qua hilius loquebatur. Sed quid mirum, cum nullus ſonus ad ſanctiſſimas ejus aures tam injucundus, tam abſonus accideret, quùm ſuarum laudum? Non legimus unquam turbatam illam mentem, Olympi inſtar turbinibus, & tempeſtatibus inferioris hujus Mundi ſuperiorem, niſi cuùm cæleſti à Legato ſalutari ſe audivit. Scio, aliquibus viſum, repentinum aſpectum Juvenis tam formoſi verecundum hunc illi ru- borem excuſſiſſe; nec novum mihi accidit documentum, quo inde exci- tantur Virgines ad timendum vultum cujuslibet viri, quamlibet Angelici. Euſebius tamen Emyſſenus ſoſertiùs obſervavit, ſacrum textum non dice- re, turbata eſt in vultu ejus, ſed turba- ta eſt in ſermone ejus. Non tunc pri- mùm aſpectabilem habuit cæli Geni- um: propius vero eſt, crebrò ad e- Re. P. Segneri Panegyr. 321 am ventitare ſolitos illos Paradyſi ſu- perni inquilinos. Id proinde, quod eam turbavit, Lituli illi fuerunt tam exquiſiti, tam ſublimes, quibus re- pente ſe celebrari inaudiit. Nam, ut Origenes perpendit, nulla reperitur in omni ſacrarum chartarum contextu perſona, quæ grandi illo encomio, Plena gratiaà, fuerit honorata. Unde Virgo, quæ in numerato habebat Sa- crorum Codicum verba omnia, non potuit non pro eo, quo erat, mode- ſto de ſe ſenſu, turbari, quando An- gelici oris miniſterio audiebat novo plane ſe titulo commendari; non conceſſo ſcilicet unquam aut Saræ ali- cui, aut Rebeccæ, aut Racheli, aut Annæ, aut Judithæ. lem factum eſſe ſermonem, nunquam quaſi peregrina eam ſalutatio terruiſſet. Auditis ? Laudes igitur ſuæ tur- bârunt principio Virginem, eàm- que impulerunt, ut tacite ambigeret, uis tandem ille eſſet Spiritus, à quo talis ſalutatio eſſet profecta? Cogita- bat, qualis eſſet iſta ſalutatio. Cer- tenn ſaltem eſt, cuùm Eliſabetha cog- nata Vatidico lumine illam Domini Matrem agnovit (Unde hoc mihi, ut veniat Mater Demini mei ad me?) &— ipſa, ut talem, ſuper omnem fæmi- narum gregem attolli ſe audivit, Bene- dicta tu inter mulieres: tantum abfuit, ut hac laudum ſuarum ſuavitate ſe ob- lectaret, ut potius abſciſſo orationis Eliſabethæ filo, alid ſermonem aver- terit: Ait MARIA: Magnificat ani- ma mea Dominum. Et refundendo in DEUM quidquid audierat laudum, §8 quin Si enim ſciſſet hom. 6. in- ARIA, & ad alium quempiam ſimi- Luc- Anton. Perex. 322 PANEGYRICUS VICGESIMUS SECUNDUS, quin ſibi quidquam retineret, mox cogitatione ſuâ immer ſit ſe centro pri- mi ſui nihili, affirmans, ſui ipſius pu- dore ſuffuſa, quòd DEUS magna be- nignitate luam humilitatem reſpexe- rit : Reſpexit humilitatem ancillæ ſuæ. Hanc autem demiſſionem admiratus inſignis ætate noſtra inter Hiſpanos Theologus, quem non minus erudi- tionis amplitudo, quâm ingenii acu- men commendavit, ex hoc Deiparæ facto collegit doctrinam, quàm pri- ma fronte inexſpectatam, & extra thombum, tam meo quidem judicio. legitime ſolidéque deduétam, & ve- rèê inde pendentem: eſt autem hæc: quòd Virginis Conceptus labis omnis expers fuerit. Audite, precor, quo- modo ex talibus Præmiſſis quas dici- mus, Concluſio hæc pia proveniat. Non erit hoc, niſi fallor, ire extra ſe- mitam, & à propoſito ſcopo aberra- re, dum ſtatim ad illum propiùs, vel hinc admovebimur. Certum eſt, Virginem in Cantico illo, quod ſinceriſſimæ animi demilſ- ſionis partum dicemus, id ſpectaſſe præcipue, ut in lucem proferret, quidquid demum aptum natum erat oſtendere, eſſe ſe fæminam indignam tam multis illis peregrinis favoribus, quibus illam DEUS benigniſſimè ex- altârat: eâ causâ dixit, DEUM non abhorruiſſe à conditione ſua valde ab- jecta, à ſua paupertate, parvitate, ni- hilo: nec enim aliud volunt adducta illa verba: Reſpexit bumilitatem An- cillæ ſuæ, quàm hoc, quod diceba- mus, ut magno conſenſu meliores docent Interpretes. Dubium igitur non eſt, quin ſi Virgo unquam pee- cati ſorde aliqua fuiſſet aſperſa, uni- co liceèt & breviſſimo temporis mo- mento, nullâ ratione fuiſſet præter- miſſura occaſionem, talem ſe palàm profitendi & confitendi; eum ſcili- cet in finem, ut tanto luculentiùs e- luceret divina beneficentia tantæ ſuæ indignitati comparata. An non luce palàm eſt, multo majorem erubeſcen- di cauſam habituram fuiſſe Virginem, ſi pro eo, quod dixit, Reſpexit humili- tatem antillæ ſuæ, dicere potuiſſet, Re- ſpexit iniquitatem Inimicæ ſuæ? Profe- Ctò ſic canendo argumentum multo manifeſtius adduxiſſet ad vincendum, tantis ſe gratiis penitus fuiſſe indig- nam. Non dixit autem; argumen- to igitur id eſt, ſine mendacio dici non potuiſſe. Equidem ego diſpicere non poſſum, quomodo tandem Vir- go omiſiſſe occaſionem tam generosè ſeſe abijciendi, & contemptu expo- nendi, m ſciret, quàùm & DEO cha- ra, & gratiæ donis coronari ſolita ſit ejusmodi exercitatio, quâ propriæ la- bes ponuntur in propatulo, ubi nul- lum mendacium intercedit. imus enim, Sanctos, qui longè abſunt à culmine Marianæ perfectionis, tamen non omiſiſſe opportunitates ita ſeſe quàm profundiſſimè abjiciendi. Quàm ingenuâ eloquentiâ ſuis in epiſtolis Sanctus Hieronymus juventutis ſuæ ſtultitias confitetur? Quantàâ easdem in threnis ſuis Sanctus Anſelmus de- plorat ? Sanctus Auguſtinus autem an non librum ſcripſit integrum, quo id ferè unum certo agit conſilio, ut Poſteris æternum admiſſorum à ſe ſce- lerum ℳ „ nt WO ſun ginne 81 odannd⸗ 1 hengennus, jehene.. zmlcuiptalne 4 ormularunn gi lobtlitue bu Pis lecebis 21 etet. enein inlenithiſtone, lunctun: AMnn lis von onli ſ ſe Nolela ininn zen. Mlbkti n Mmas, gu⸗ n uſſhme ple ali Eyvmnpel 2ggeratione ſege Ae & Moyſes i inceculitatis ux Aalomon in Pecl Prebuit ſuo voluf num ſiucio: ſic ur rinotis Rudio eto, Nt jam v ccuſitor i hoe it lir atſan m prudens 10 6 mqum culpr⸗ nl, Kodioze nnhmm, Naci n aAen manſketmn! Nee Nls ilen pen⸗ nitioni n utom rn . 91i kand t; annſtlon 1 un m 4 Uni. ln Ino⸗ len Ralee nn e encſi e. enta tinte inr hon laee tem erubeſcen. tle higfren hrrt uniß. Potbiſſet . ſie, Pole. ntum molt wincendum, luüle inli. 3 APraen⸗ dicio Uicinon go ihcer langem Vit⸗ lam generie emptn expo⸗ & DeO u⸗ onati ſoltuſt upr oprir li⸗ ulo, ubin. ecit. Kinas ane 3blunt Cionis tamen nitntes in bele jciendn s in epiltols wentuts lve Oanti euben os Anlelmu; vouſtinus len it integnnn 70 hn, 4 le he⸗. ſerach FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. lerum relinquat monumentum? Quin imò, ſi animum lubet advertere, de- prehendemus, ex omnibus tam pro- digioſis tanti viri lucubrationibus nul- lam (criptam eſſe tantà ſtyli elegantiâ, formularum gratiâ, cogitationum ſubtilitate & ſpiritu, ut tanto plures his illecebris ad eam legendam pelli- ceret. Sanctus Matthæus ſacræ ſuæ inſeruit hiſtoriæ, ſe Publicani officio functum: Sanctus Paulus in literis ſuis non omiſit palàm facere, fuiſſe ſe Eccleſiæz inimicum & Perſecuto- tem. Sanctus Petrus id egit, ut San- ctus Marcus, quo interprete uteba- tur, triplicis negationis ſuæ peccatum præ aliis Evangeliſtis enucleaté, di- ſtincte, & non ſine terminorum ex- aggeratione legendum proponeret. Sic & Moyſes in Numerorum libro incredulitatis ſuæ delicta enumeravit. Salomon in Eccleſiaſte teſtimonium præbuit ſuo voluptatum illecebroſa- rum ſtudio: ſic Sanctorum & abſo- lIutæ virtutis ſtudioſorum alii tanto nu- mero, ut jam vulgò cenſeatur quis accuſator ſui hoc ipſo, quòd Juſtus ſit. Zuſtus accuſator eſt ſii. Quis igi- tur jam prudens ſuſpicetur, Virginem, ſi unquam culpæ alicujus labem con- traxiſſet, ſtudiose illam fuiſſe diſſi- mulaturam, præcipue in occaſione, in qua tam ad rem erat, eam fateri & manifeſtare? Neceſſe eſſet fateri mi- nùs illam ingenuam, minus in De- mifſionis ſchola provectam fuiſſe, quàm illos ſanctos, qui tam nibil ma- lorum ſuorum diſſimulârunt. Hoc autem, quâ tandem fronte dici po- teſt; cuùm ſit longe certiſſimum, quòd 3 23 non eſt inventa ſinulis Virgini in gratia humilitatis. Facile proſpicio, quid vos Theo- logi ad hanc meam ratiocinationem eſſetis reſponſuri, ſi me interpellare vobis fas eſſet: aliam nimirum eſſe rationem peccatorum perlonæ pro- priæ, aliam originis. IIIa materi- am eſſe Confeſſionis, non iſta. At- que idcirco non eſſe mirandum, quòd hæc Virgo tacuerit: cum ne alios qui- dem Sanctos legamus, tanquam ar- gumento demiſſionis & abjectionis ſuæ, uſos eſſe peccato originis; uſos tamen delictis, quæ vel ſola mente & cogitatione, vel verbis, aut factis conſciſcuntur. Sed an non videtis, quùm parùm tuta ſit hæc evadendi via? Peccatum originis non eſt ma- teria Confeſſionis, quæ pro Eccle- ſiæ tribunali arcano fiat, ut ſapiente docuit Angelicus, hoc eſt veriſſi- mum. An autem idcirco non eſt ma- teria confuſionis, abjectionis, con- temptionis? Dubium non eſt, quin ad finem, quem ſpectabat Virgo, hoc ſolum fuiſſet ſuffe cturum. Hoc enim illa abunde aſſeruiſſet indecenti- am, ineptitudinem, nullam propor- tionem ad hoc, ut elegeretur DEI Mater, quæ aliquando ejusdem kuiſ- ſet inimica. Unde cùm JSancti deſpi- cabiles ſe reddere volebant, non re- curebant ad peccatum originis: cum enim domi ſuæx, & lſuis ex actionibus ſatis haberent, unde erubeſcerent, opus non erat aliunde erubeſcendi ar- gumentum adiciſcere. Quidſi autem & illud oſtendero, Originis peccato ad dictam jam ſæpe finem uſos eſſe s 2 homi- 2 2 4 P⸗ 4⸗ 84 „ 2 7 324 PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUS, homines Sanctos? audiamus Davi- dem. Ecce enim in iniquitatibus conce- ptus ſum, & in peccatis concepit me Ma- ter meg. Quid vobis videtur? cu- jusmodi noxarum hic meminit Da- vid? earumne, quæ ipſi admittimus, an eorum, quæ ab origine, & ma- jorum noxâ in nos derivantur? An non ille his verbis, palàm vult conſta- re omnibus, non minùs ſe, quùàm mortalium alios quoslibet, hac labe, hac lue infectum eſſe, ut tanto magis reddatur deſpicabilis? Da proin ve- niam, Virgo Domina mea, ſi ego te hodie huc evoco, ut rationem tui reddas. Non legeras tu probe apud Pſaltem regium confeſſionem iſtam? an non probabas hoc exemplum? non laudabas, ùt illud identidem nunc laudat Eccleſia? Cur igitur te puduit illud imitari, cùm id tam op- portune poſſes? Aliud nimirum re- quirebatur, ut te verè deſpicabilem redderes, quàm dicere tantùm, eſſe te ancillam Domini, & minimam quidem. Par erat te palàm kateri, te quoque in peccantium numero fuiſſe: Humilia valde Spiritum tuum, clamat Eccleſiaſticus, valdò, valde. Idcirco ſi te Ancillarum e numero elſ- ſe aſſerere volebas, illud etiam non erat omittendum, quòd priùs mali Dæmonis mancipium fueris. Ego certé, ne in te injurius ſim, cogita- re aliud non poſſum, niſi quòd ſal- va veritate hoc de te dicere non po- tueris. Atque adeo quantumcunque conareris te abjicere, & Spiritum tu- um deprimere, eò progredi auſa non es, ut diceres: Ecce enim in iniqui- tatibus concepta ſum: ſed neceſſe fuit, ut hos intra limites te teneres: Re- ſpexit humilitatem ancillæ ſuæ: nec in illa prorumperes: Reſpexit iniquita- tem inimicæ ſuæ. Hæc eſt, Auditores mei, profunda cogitatio & ratioci- nium Theologi illius, quem ego Ma- giſtrum nuper venerabar, nunc mor- tuum deploro, quemque vohis antè laudavi. Et mihi quidem illa, ut, quod ſentio, dicam, non minore ſo- liditate, quàm ingenio prolata vide- tur, ſiquidem lubeat ejus vim pro- fundius ſcrutari. Hæc autem vis, quo potiſſimùm nititur? an non in illa demiſſione animi rarâ prorſus & exquiſità, quam hodie in Virgine ad- miramur? Hinc ut revertamur, unde majoris Virginis gloriæ ſtudio defle- ximus, planéque redeamus in ſemi- tam, equidem incredibilis fuit illa ſolicitudo, quà illa non tantùm fu- git omnem ſuarum laudum enarra- tionem, ſed etiam id egit unicé, ut manifeſtaret ſuam vilitatem; ſi ta- men vilitas dici poterat, ſolo eſſe DEO inferiorem. Quodſi majoris etiam demiſſio- nis exercitatio eſt, ferre animo luben- ti ſui deſpicationem, maximè quan- do hæc à perſonis abjectis & indig- nis provenit, quàm multas ejusmo- di Deipara tulit? Quando ſternacium Hebræorum malignitas elevare cona- ta eſt æſtimationem, quam de Chri- ſto turbæ conceperant, vilem illum, & contemptibilem facere, quid ſoliti erant dicere ? Quis hic eſt? Nonne bic eſt faber, lius Mariæ? Quibus profectò verbis non Chriſtus magis, quàm euͤwium bente rbitemb ke bus dictens &l Tantumm hion winimum tllum nſenet, r hae otlimin no nunſo tim. üxret. Unde! Fmis conſpeſtann lus tiumpho uun eſtinweltas ibit⸗ do inde enirit conſtanti animo Cilvatium collen Uittu eſt, uas lun mns contumelias ſciedatur matet e ſtodis d mortem ciNſigiſtratnum nati. Ki nte im Ral, t Mmimos ſb lmndum E : Nine bi 2d conemhenlam Pbi ſereign lene AMarn ld⸗ Ver d Pplun Deen origo omminm ce mentorum, . . nian ni 1calum on minore 0o. prolaa ie. jus vim pro. Atem viz, an non in fiprorſus & nVnejne ⸗ ertamor unde eſtudio gelie⸗ Amos in ſemj⸗ bils Ait ila n tuntum u- Gum enatra- Et vnice, u dtem; ſi tr 1t, lolo elle im gemiflo- mimo luben- mwime quan- Nis & indig- altas ejusno⸗ Go ſternaciun elevare coni- , Vilen lin, cere gi le t⸗ M oe Chns Ciphe⸗ 9 een. FESTO B. VIRGINIS AB quàm Virgo, ùt ipſe S. Bonaventura perpendit, traducebatur, quaſi tam mulla eſſet ejusmodi Matris æſtima- tio, tanquam fæminæ pauperis, &— plebeiæ, ut credere nullo modo poſ- ſent tali ex utero prodire poſſe par- tum, niſi plebeium & nihil prorſus eximium habentem. Et vix eſt, cur dubitemus, ſæpe ipſiusmet aures tali- bus dicteriis & ſarcaſmis verberatas. Tantum nihilominus abfuit, ut vel minimum talium injuriarum ſenſum præferret, ut hac demum occaſione potiſſimùm domo prodiret, ut vide- retur, & digito tam contempfim mon- ſtraretur. Unde illa, quæ Hieroſo- lymis conſpecta non eſt, cùm ejus fi- lius triumpho tam ſolenni in urbem eſt inve ctus, ibi tamen adfuit, quan- do inde exivit damnatus, eumque conſtanti animo ac pede proſecuta ad Calvariarum collem uſque, facile co- gitatu eſt, quas ſannas, quæ probra, quas contumelias paſſa illa ſit, quæ ſciebatur mater eſſe hominis tantis ſtudiis ad mortem expetiti, & publi- ca Magiſtratuum authoritate condem- nati. Si anté impia illa hominum fæx, ut animos ſibi mutuò adderet ad inſultandum JEU, dicere conſueve- rat: Moönne hic eſt filius Mariæ? nunc ad contemnendam matrem animos ſibi fecerint dicendo : Nonne bhæc eſt Mater 7ESU? vertendo, quis crede- ret? in rilus & contemptus materiem illud ipſum Decus, quod fuit fons & origo omnium ceterorum ejus hone- ſtamentorum. At tum fortaſſis, cùm jam à mor- tuis redux, cælum aſcenderat, mani- ANGELO SALUTATEX. 325 feſtatâ abunde ſuâ Divinitate, remiſit tantiſper Virgo ab hac ſe deſpiciendi, & deſpicatum ambiendi contentio- ne? nec enim tum ampliùs, apud eos ſaltem, qui Chriſto DEO Homi- ni adhæſerant, diſſimulare potuit dig- nationem ſuam, aut Majeſtatem ludi- brio exponere. Quaſi verò. Obſer- vavit inclytus ille Panegyriſta in ſuo Trajano, tanquam inſignis virtutis ex- ercitationem, quòd nullo ille præfi- dentiæ ſenſu titillatus fuerit, aut eum præſetulerit tum, cum Nerva, cujus adoptione in Imperatoriam familiam tranſierat, Senatůs decreto, pro inſa- no Ethnicorum illorum more, inter Deos immortales eſſet annumeratus, & eam modeſtiam admiratus excla- mavit: Num ergo tibi ex immortalita- te Patris aliquid arrogantiæ acceſſit ² Imd obſtupuit, quòd tum quoque il- le, ut anté, veſtiretur; incederet uùt anté, in hominum commercio eſſet qualis anté, cum ſuis familiaris eſſet ut ante, ubique ſe, publice non mi- nus quàm privatim, gereret ùt ante. Sed rapiamus nos hæc verba ex ore adulationis, & jure ac vere dicamus de Virgine: Num illi ex immortalita- te filii aliquid arrogantiæ acceſſit? Num quidquam illi adhæſit arrogantiæ, quando Filium ſuum immortalem vi- dit aſcendentem in cælum, tot à Po- pulis adoratum? quando audiit tot à linguis exaltatum? quando vidit tam multos ejus amore, & imitandi ſtu- dio impulſos contemnere opes, dig- nitatibus nuntium remittere, deſerere patriam, ad mortem ejus eausâ obe- undam ſummis deſideriis anhelare, & 8 3 gau- 326 PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUVS, gaudio feſtinare? Imò, dicet nobis ſanctus Bernardus, illam magis, quùm anté modeſtam, perinde pauperum more veſtiri, victu pauperum con- tentan eſſe, imò, quod mirabilius, ita revereri ſolitam poſtremum quem- que e Chriſti Diſcipulis, ut quando omnes iſti in cœnaculo congregati di- vini Spiritús adventum operiebantur, MARIA poſtremum inter illos locum Occuparet. Jam igitur, Domini mei, an iſta non videntur vobis ſtupenda prorſus Miracula demiſſionis ? Lucifer ille miſerrimus, quia ſe agnovit dotatum bonitate & pulchritudine valde ex- cellenti, adeò ingatus eſt, ut thronum ſuum ad latus throni divini ſtatuere cogitaret: Juper Atra DEI exaltabo ſolium meum; ſedebo in monte teſtamen- ti, in lateribus Aquilonis, aſcendam ſuper altitudinem nubium. Quid fa- cturus fuiſſet arrogantiſſimus iſte ꝓpi- ritus, ſi ſe vidiſſet ornatum dotibus & honeſtamentis tanto majoribus, quanta erant Virginis? Nullus dubi- to, quin conatus eſſet ipſum DEUM exturbare cælo, & non tantùm ſedere in illo ſolio ùt Collega, ſed dominari ut Monarcha. Et tamen M ARIA, quæ nobilitate Luciferum tot para- ſangis fſuperavit, adeò ſe abjecit ad pedes, non tantum Chriſti, ſed Apo- ſtolorum, ſed Diſcipulorum ipſorum, qui erant ſervi Chriſti, ut eos inter non in Dominam, ſed famulam ſe gereret, eoôsque revereretur: Ecce famula tua ſit in ancillam, ſic illos al- loquebatur hæc tanto modeſtior Abi- gail. ſit in ancillam, ut lavet pedes ſer- vorum Domini mei. An non igitur æquiſſimum eſt, ut hodie illa tantam ad ſublimitatem at- tollatur, ut quæ ad ſervorum pedes abjectura ſe erat, ipſius Domini Ma- ter eligeretur? Meritò facta eſt noviſ. ERma prima, quæ cum prima eſſet omni- um, ſeſe noviſſimam faciebat: ut San- ctus Bernardus loquitur. Ita, ita fiat: aperiatur tandem cælum, tempus eſt, & pluat in ejus viſcera magnum illum partum, qui fuit deſiderium ſeculo- rum. Rorate cæli deſuper, rorate, & nubes pluant Juſtum. Ipſam decet no- bilem illam eſſe concham, quæ mar- garitam tam nobilem excoquat: ip- ſam eſſe fodinam, in qua theſaurus tam magnus abſcondatur. Si montes illi, quorum intra viſcera aurum ex- coquitur, nihil foris pompæ, aut ma- jeſtatis oſtentant, ſed omnis germi- nis egeni ſinunt, ut alii oſtentent ar- bores altiſſimas, & fraxinos muhis frondibus luxuriantes, decet etiam 5 ut puriſimum illud aurum, quod pro humani generis lytro deſtinatum eſt, naſcatur & formetur in ſinu, quem hodie rudi minervâ deſcripſi, mo- deſto prorſus & humili & penitus alieno ab omni etiam umbra jactan- tiæ & arrogantiæ. Ubi eſt humilitas, jam pridem dixit Salomon, ibi & ſapientia. Et ſi ita eſt, ubi denique Sapientia cælo lapſa figet ſedem, niſi ibi, ubi plus humilitatis in- venitur ? *„ „ PARS 0 gommti go tentione le Hn hotmines 4 cogttio/ome n Fihenn, ilenͤmtilic, ſolosiner omnei ii ſu nenin⸗ bet, he ln Ynoi, aelcle e ſin el, ninr r eſ veltra conch Tituiuni Üaum ceters MANA a bi gerincit. Cor opinio eſt, geni lix ſeecto MAl excellam Cionitaten vedam elle. Ninin ſie Negen cali attt cum plordus is Puthichardus 1 co Nbicune il voceſtir virtutem dondere kerti ſen luelrddre ma⸗ li conltende. nddhtu, Hne icyenteen, uddh 1, un iinnig t, nii wen n e 10 Opitlnndn tem erge luſes em 3 mogeſtiz merentor. Hrn lie nteqan ſecul . 6, merele k. mn, templd eſt, nagnom lm erlum leculo- , Wfatt, 6 in gecet o. n, que mar⸗ ogt: ih. Gan Reſaunds ur. Kmonnes terz aurum el- onpz auti- omnis genmi Oſtentent ar⸗ inos Mults decet eiam, um, gvod po eſtinatum el, 1 nu, Oem Cpd . no. & penitus nbra ſadan⸗ eſt hunili, 0OR; ii G lehen li wiliatsir 9 4 4 FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. 227 PARS SECUNDA. Bs re videtur eſſe AA. tantâ, quantâ ego id hodie feci, con- tentione de Humilitate differere ad komines de ſeculo, quorum omnis cogitatio, omne ſtudium eò ſpectat, ut videantur, ut promoveantur, ut alcendant altius, Crocodili inſtar, qui ſolus inter omnes animantes magnitu- dinis ſuæ menſuram certam non ha- bet, ſic ut idem illi ſit non creſcere, & mori; creſcit enim, quoad vivit. NHoc ſi ita eſt, nimis ſanẽ quàm infe- lix eſt veſtra conditio; cùm ſitis de- ſtituti unâ illarum dotium, quæ præ ceteris MARIXÆ amores & animum ſi- bi devincit. Communis SsS. Patrum opinio eſt, demiſſionis potiſſimum ſuæ reſpectu MARIAM ad Matris DEI excelſam dignitatem electam atque e- vectam eſſe. Nimirum bumilitas Ma- riæ Regem cæli attraxit ad terram. Sic cum pluribus aliis diſertis verbis ſcri- pſit Richardus à ”. Laurentio. Idcir- co ubicunque illa hanc Chriſtianæ modeſtiæ virtutem invenit, eò ſe to- to pondere ferri ſentit ad æffundendos ſuos favores & magna cum abundan- tia conferendos. Emittit fontes in convallibus. Hinc mihi uſuvenit, ut adverterem, quòd Virgo perſonis a- liis, utut virtutis ſtudioſis, non ad- ſit, niſi rogata, nec ante promptam ſe ad opitulandum offerat; aliter au- tem erga illas ſe gerat, quæ ſingula- rem à modeſtiâ commendationem merentur. Harum preces amat occu- pare, & antequam rogetur, offert il⸗ lis gratio ſum ſuum patrocinium, para- ta illis impetrare favores tanto magis inſignes, quò minùs exſpectatos. Hujus rei exempla afferre ego poſſem Sanctum Bonitum Epiſcopum, San- um Hermanum Sacerdotem, & a-⸗ lios, qui modeſtiæ ſuæ reſpectu tam præclaris à Virgine honoribus affe Ri ſunt, ut ne vota quidem ſua ad illos extendere auſi eſſent. Sed ut exem- plum habeatis hominis, qui & ipſe de ſeculo fuerit, audite, quid circa Leonem, Thracem patriâ, profeſſio- ne militem, & ordinum ductorem, ſit geſtum. Deambulabat ille die quodam in nemore, neſcio an itineris, an vena- tionis, an animi tantùm laxandi cau- s4 eò delatus: cùm procul ad aures allapſa eſt vox hominis, velut plo- rantis & languidi. Subſtitit, ut no- taret attentius, quâ parte vox illa ve- niret; deprehenditque, ipſo adeò medio eê nemore, ubi denſiore ordi- ne ſtabant arbores, eandem allabi. Tamen ùt erat animo prælenti ac magno, nihil territus, pedem intro- fert, donec tandem in miſerum cæ- cum incideret, qui à trito calle de- vius, tanto in illo horrore intricabat ſeſe amplius, quò ſolicitiùs extticare laborabat. Solatus eſt miſerum Leo, juſsumque nihil timere, ſatis non ha- buit tantùm eripere diſcrimini, ſed præterea manum illi porrigere non dedignatus per longum viæ tractum, ſingulari non charitate tantum, ſed 328 PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUVS, & demiſſione, manu alteràâ aperie- bat ſemitam, ſtirpes, vepres ac ſaxa, quæ cœco poterant eſſe offendiculo, perquàm officiose removendo. Sic magno labore tandem reductum in viam militarem, parabat deſerere, & iter ſuum proſequi: cùm miler ille tanto obſequio ſibi præſtito non contentus, dolenter aquæ hauſtum expetit, quo fauces clamoris conten- tione aridas, & corpus ſudore dif- Huens refocillet. Quid faceret Leo? habitatus non erat locus, ſolum are- noſum, anni tempeſtas fervida. Ta- men ut miſero illi ſitibundo ſolatij a- liquid afferret, mediam ipſam in ſyl- vam redijt, omniaque circum luſtra- vit, num quod forte veſtigium ſe of- ferret aut ſurgentis limpidæ, aut pa- ludoſæ ſaltem aquæ & lutulentæ. Fruſtra omnia. Niſi quòd, cùm diù ſe mileri illius causâ non ſine in- ſigni demiſſione fatigâſſet, vocem repente ex alto inaudiit, quæ ſuo il- lum compellans nomine, Leo, Leo, inclamabat. Erigit ille ad ſonum o- culos, ſed nihil videt. Nihilominus cùm denuo ſe compellari audiret, fir- mat greſſum, ut cognoſceret, quæ vox eſſet: cum vox : ſuccede huc ad ſylvæ interiora, ibi & aquam, &α lutum invenies: aquà ſitim reſtingues miſero, luto videndi facultatem reſti- tues. Scias præterea, te ob hoc cha- ritatis & demiſſionis obſequium præ- ficiendum Imperio, & idcirco jubeo, ut tunc, favoris hujus memor, mihi MARIA, quæ in te illum contuli, in- ſigne Templum ædificari cures eo lo- co, quo nunc iſta aqua, & iſtud lu- tum eſt. Vos cogitate, quo ſenſu Leo fuerit auditis vocibus tam inſo- litis. Tamen, neſcio, magisne Pro- digii novitate attonitus, an promiſ- ſionis magnitudine obſtupefactus, an verò tenero in MARIAM affectu inci- tatus, ulterius in nemus penetrat, ibi- que modicam velut paludem invenit. Aquam galeâ haurit, manu lutum prehendit, & ad cœcum redit: ap- plicat lutum oculis, & diem illis red- dit ; aquam faucibus admovet, & illas recreat. tatem tacitâ æſtimatione attollens do- mum repetit: & ecce non diù poſt ſublato e vivis Marciano Imperato- re, ſine hærede coronæ, Populi, Mi- litum, & omnium, ad quos ele ctio ſpectabat, concordibus ſuffragiis Leo imperiali ſceptro admovetur, Et fuit hic magnus ille Leo, eo nomine primus, qui poſtea & legibus utiliſ- ſimis , & exemplis Religioſiſſimis Religioni Catholicæ plurimum attu- lit emolumenti, ſub eo magnis incre- mentis auctæ, nihilque ſublimi illa ² dignitate ſibi arrogantiæ adhærere paſ- ſus ſic grads tuitus eſt majeſtatem, ut privati modeſtiam non obliviſce- retur, & crebrò Danielis Kylitæ co- lumnam conſcendere non erubeſce- ret, ibique provolutos in genua pro- fundâ reverentiâ pedes à vermibus corroſos oſculari. An non hoc in exemplo, me etiam non admonen- te, advertiſtis ipſi, quod mihi pro- poſitum erat demonſtrare? Non im- ploraverat Leo divinæ Matris opem, non eam interpellaverat, imò ne co- gitaverat quidem. IIla tamen tencre e Inde Virginis benigni- P „ qult ſe non 8 jebe churum,4 jetet, uin lbi l winiſterio ſo l0c0 ten Calium ali in prxlent openn in 1 voluittamen, voluit opers tum topere Il Dhcut go Aod compenl An nC Ioftor, ſelr ek eoron e⸗ concitio, gan exil oacn. Proßtentur locnosle vide Dare wittutemtarn Ceptimque? n igiur Chritt, Me nodeltia uuuri⸗ . 40 Reli uummn eſt, nee uls ekandam lithoe veum, lam illaſtrbdus ne 1; diemiligret. 8 admort, g ipini benzn. le aftolfens go. non Gj pott no Inpeno- , doplli M⸗ d udn ei sluſkagit leo moretu, Bt 9, eo Nomine legibus ollil⸗ elgioliſimnis Grimum atu⸗ mugris inte⸗ e ſublimi il⸗ raoherefe il t mijeſiten, von oblivice- Is Krlte co⸗ on erudeſce⸗ in gebun pro- 8 1vermibs n non hoc non Adnonen n0 wihi . tare Mun. 2 Minshen 1 4 ,nine⸗ 1 e lene ANe FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO ALUTATE. ſe non potuit, quin confeſtim accur- reret, ubi videbat officium exerceri tam ſibi charum, quale erat hoc, vi- ri in Aula & Militia magni, miſeri mendicabuli causâ non dedignati ſer- vili miniſterio fungi. Et licet ipſa ſuo loco mittere Angelum, aut alio- rum Cælitum aliquem potuiſſet, qui opem in præſenti neceſſtate ferret, noluit tamen, ſed ipſa ſpectatrix eſſe voluit operis tam egregii, quod tan- topere illi placuit, ut Mundi Impe- rio illud compenlſaret. . Anne igitur, Domini mei! in- felix eſt eorum de ſeculo hominum conditio, qui exiſtimant, cum vita, quam profitentur, & gradu, in quo collocatos ſe vident, è diametro pug- nare virtutem tam MARIAX charam, ac- ceptämque à Quomodo pugnare? an igitur Chriſtiana animi demiſſio atque modeſtia ad inopum tantum tuguria, ad Religioſorum clauſtra damnata eſt, nec ſeſe in Magnatum aulis ſpectandam præbere audet? Fue- rit hoc verum, priusquam exemplis tam illuſtribus nobis Virgo præiret. At poſtquam vidimus Dominam no- R. T. Jegneri Panegyr. ſtram tam humilem, quomodo ſervi in altum efferre nos audebimus? Quomo- do apponet ultra magnificare ſe homo ſu- per terram! Servi id agent, ut vide- antur, dum Domina ſe abſcondit? Servi præeſſe, & alios infra ſe deſpi- cere conabuntur, dum Domina ſe ſubjicit? Non boc à vobis poſtulo, viri fæminæque illuſtres, ut cedatis gradu, in quo vos DEUS collocavit. Sed ad quid tot apices ſcrupuloſi? ad quid tantæ vanitates? tantæ pompæ, tantæ oſtentationes? ut quid pudet nonneminem, in aliorum conſpectu pauperculum aliquem admittere ad alloquium? ut quid in ipſis virtutum Chriſtianarum & pietatis exercitatio- nibus vulgi plauſus tam ſolicite quæ- runtur ,„ & famæ inaniſſimi ſoni- tus? An non hæc talia, ſtudio imi- tandi veſtram Principem, ac Domi- nam, prudenter moderari vos conve- nit? O felices nos, ſi ex ipſa diſce- remus documenta tam ſalutaria! Ut- ut tamen ſit: non ſperet partem illius gloriæ, qui abjectionis ejus ac mode- ſtiæ particeps eſſe recusàrit. Glo- rium præcedit humilitas. DEUS 230⁰ PANEGYRICUS VIGESIMUS TERTIUS, DEUS ABSCONDITUS S E R M O DE WANOZYISNTO ACRAMEN to babitus In Comprecatione 40. Horarum. Verò tu es DEUS abſconditus. Iſ. 45. I5. On procul à vero, me qui- dem judice, aberraret, qui ſeculo huic noſtro daturus nomenclationem, rei ipſi quàm proximè relpondentem, appellaret illud: Seculum Amicum Pomparum; aut: Seculum ſplendo- ris externi. Quid enim ſtudioſiùs a- gunt hodie mortalium plerique, quàm ſplendidum ſui ſpectaculum facere? Eſt, qui vix habet domi, quod ro- dat: & tamen videre ſubinde eſt, quòd vel tantillum illum bolum la- tranti ſtomacho ſubtrahat, ut veſtiri poſſit ſerico, ut alere domi equos, curru vehi, famulos conducere, ſuis hos inſignibus ornare; nec timeat alia ex aliis nomina contrahere ; quod erinde eſt ac dicere, majores quoti- die ad incitas redigi, ut dives videa- tur. Luſtrate Palatia. Omnis in eo conatus ponitur, ut procœtones, in quibus exſpectant, qui ad alloquium admitti cupiunt, quàm ſplendidiſſime ornati compareant. Ibi panni auro argentôque intexti, ibi menſæ artifi- cioſiſſimæ, ibi vela, & tapetes ele- gantiſſimi, ibi auro argentôque mag- nifice celata ſuppellex. Conclavia in- teriora, in quibus ædium inquilinus ipſe habitat, alia ſunt anguſta, alia fumo & pulvere ſqualida, & ſi muri prorſus nudi non ſunt, id inde eſt, quia parabili miniſterio araneæ illos telis pro arbitrio contextis operue- runt. De hortis quid dicam? quid de Vivariis? de Sylvulis, de Villis? Nonne diligens datur opera, ut cun- cta hæc ornatiora, quàm re ipſa ſint, compareant? ibi ad Optices regulas receſſus apparentes, marmora fictitia, metalla ſimulata, & mille aliæ artes & fraudes, quibus ſpectator decipia- tur, ut jam unus artium finis videatur Fallere. Non iſte DEl noſtri agen- di modus eſt. OQdit ille peſſimè fu- cata ſpectacula. Et idcirco ùt homi- nes, quæ pulchra & ſplendida lenn, oris wenidice Pilte in anmnu ret! haud lne Hoſtræ n0 ſent! ge ſ inpeſſien ſtimandum Gonut guileeſt, qu pimns, eince 1 ſet DN in ve A wezeltite calit. Et quid 44. a ut ille m culum ſiceret/ nagii DEl incol capitan. Veye nn 146. MNN lle chetnate luere, ponlo ſaiglacer pollem gui cii⸗ tangem casi Cbr chileum in dacra megko denekicio nods wanete Nol non lhbi . inpaft; wabßi lumvolit eneſeng hi 8 1 . t uenfult f Ppecje viebit Ra⸗ . lte, & Ppareb TUs 10ALAN. Nipmni o bimelr uif⸗ & npetez ele⸗ gentogue mig. Conclhavis in- Imn ingilnus mneuſtz, Aia la, & ümui 1 inde eſt, lo urmer ilo⸗ ntextis Openle⸗ Aam? guid s, Ee Villis! ppeta, N Cah⸗ n re iplulnt, Opices egnin gartmota inn muille lir nts or becht ge viget inisri⸗ mmn Ne⸗ DYlifn DE SANCTISSIMO SACRAMENTO. 33 L foris oſtentant, quæ vilia & abjecta, intus recondunt, ſic ille foris vilia, in- tus pretioſa reponit. Qui dubitat de hoc, oculos ille confeſtim in orbem illum candidum conjiciat, coram quo proſtrati adlumus. An aliquid tam exile, tam parum ſpectabile, tam ſimplex oculis objici poteſt? & ta- men ibi cælum eſt. O beatos nos, ſi altè in animum veritas iſta penetra- ret! haud ſané promitteremus, ut noſtræ nos ſentiendi facultates frau- de ſua impellerent ad tam parum æ- ſtimandum donum tam exquiſitum, quale eſt, quod in Sacramento acci- pimus, perinde ac ſi non vere ibi eſ- ſet DEUsS in vera ſua magnificentia & majeſtate, quia ſub aſpectum non cadit. Et quid tandem optaretis, AA. an ut ille magnificum ſui ſpecta- culum faceret ? Non ea, credite, magni DEl indoles eſt, non his ille capitur. Verè tu es DEUS abſcondi- tus. Amat ille in terris alieno ſub Schemate latere. Atque hoc ego re- ſponſo ſatisfacere ſtatim omnibus poſſem, qui curiose inveſtigant: Quàâ tandem causâ Chriſtus, dum manere nobiſcum in Sacramento voluit, non integro beneficio etiam aſpectabilis nobis manere voluerit? Sed revera non ſola DEU M ad hoc ſua indoles impulit; nobis ille potiſſimuùm con- ſultum voluit: plus enim ille in nos beneficus fuit, ità ſe abſcondendo, quàm fuiſſet, noſtris ſe aſpectibus in- dulgendo. Paradoxum hoc prima ſpecie videbitur: ſed benigne me au- dite, & apparebit non minùs in hac aſſertione eſſe ſolidatis, quùm admira- bilitatis. Duplex mortalium in Mundo hoc conditio eſt: alii Amici Chriſti ſunt, Inimici alii. Non unis magis, quàm aliis beneficum ille ſe exhibet, dum in Sacramento latere potius, quàm vi- deri vult. Et ad Inimicos quidem quod ſpectat; quis neſcit, oculo in- firmo beneficium conferri, ſi ſolis radiis non exponatur? omnis illum vel minima lux, & quantumlibet te- nuis radius offendit: unde præſtat, ſua illum in nocte relinquere. Fin- gamus igitur, homines iſtos ſceleſtos, qui in animo tam fœde lippiunt, Chri- ſtum ſpectare nudum, eum videre, qualis eſt, à ſequacibus deglutiri, de- glutiri cum externa illa ſua apparentia, quantum hoc confeſtim ſcandalum, quanta offenſio? In quas tum illi ver- borum inſanias non prorumperent? uàm mordaciter illuderent? quàm impiè blasphemarent? perinde ac ſi non verum prodigium, ſed magi- cum ludibrium contuerentur. Quam- primum Chriſtus hominibus manife- ſtavit beneficium, quod illis præpa- rabat ſe ipſo illos paſcendo: Panis, Joan. 6. n. quem ego dabo, caro mea eſt pro Mun-5* di vita: mox, Joanne Evangeliſta teſte, natum eſt murmur ingens: con- tendebant aliqui, & ſuæ mentis lu- dibria propugnabant: fieri non poſ- ſe, ut quod promittebatur, re ipſa dein exhiberetur: Litigabaut ergo Judai ad invicem, dicentes: Quomo- do poteſt hic nobis carnem ſuam dare ad manducandum? Aliqui promiſſum hoc Tt 2 tra⸗ „ Pſalm. 79. 17 332 PANEGYRICUS VIGESIMUS TERTIUS. traducebant, ut audax; alij ùt abſur- dum damnabant. Durus eſt hic ſer- mo, & quis poteſt eum audire? Nec defuerunt, qui amplius ijs verbis offenſi, cùm ante Chriſtum docentem libenter audiſſent ; nunc iſtam ejus doctrinam averſati tergum“ illi obverterent, & abirent: Ex hoc multi diſcipuli ejus abierunt retro, & jam non cum illo ambulabant. Qare ſi audire tantum : aliquando Chriſti aſſeclas ipſo ſuo Magiſtro paſcendos; tantum in ipſis Chriſti Diſcipulis per- turbationis excitavit, quid facturi fuiſſent æmuli, ſi rem ipſam ſpectaſ- ſent? Id profectò ad nihil aliud ip- ſis contuliſſet, quàm ut mortem ani- mis ipſorum accerſeret ſempiternam. Sed quid dixi, ſolis animis? imò nec iſtud capere poſſum, quomodo non etiam corporibus eorum res iſta exi- tium afferret. Id enim extra contro- verſiam eſt, ſi Chriſti vultum fæx iſta hominum in ſe videret, non viſuram illum, niſi indignantem & iratum: ferre autem vultum DEI irati quo- modo poſſent, & non horrore mox efflare animam? Ab increpatione vul- tus tui peribunt: ſic de illis ad DEUM Pſaltes Regius locutus eſt. Non ab increpatione oris, ſed ab increpatione vultüs: tam unus ejusmodi aſpectus ſe ſolo ſufficeret ad ſtragem eden- dam, illà etiam majorem, quàâ Bethſamitæ puniti ſunt, auſi Arcam Domiai velis ſuis non tectam intueri. Sed quid ego parum ſanus ago? cur de impiis ſolicitus ſum? habeant illi ſibi res ſuas. Soli Juſti, ſoli Ju- ſti funt, quorum bono Chriſtus in adorando hoc myſterio nobiſcum manſit. Comedite Amiti: atque adeò Cant. F. I. ſi latere ille voluit, eorum amore la- tere voluit. Si enim iſti non cum Impiis horrore efflarent animam, dum Chriſti vultum intuerentur, at certèe id ipſis contingeret ſtupore &— admiratione. Domini mei! aliud eſt defigere obtutum in vultum Chri- ſti, qualis nunc eſt, glorioſi; aliud aſpicere eundem, qualis in terris erat. Quis oculus tam efſe poſſet aquilinus, ut Chriſtum glorioſum aſpiciens non conkfeſtim excœcaretur? JSi vel ſemel Chriſtum intueri daretur, nullus jam porrò Mundus eſſet, nullum inter homines hujus vitæ commercium, ut perſpicaciſſima Virgo Thereſia affir- mabat. Cur autem? Visâ vel ſemel illà pulchritudine, res aliæ omnes ejus comparatione fœdæ larvæ viderentur, meræ fraudes, mera ludibria: eâque causâ ambularent per compita homi- nes ſiderati inſtar eorum, qui dormi- entes ambulant: viderent & non vi- derent; audirent, & non audirent, neque jam res terræ ulla foret, quam ſuâ vel curà, vel amore dignarentur: Ego dixi in exceſſu meo ; Omnis homo Pſal. 1155. mendax. Nec iſtud tantum: ſed con- Jud. 10. 4. ſpectâ tantâ Majeſtate, quomodo mi- ſellus homuncio, ejusdem mecum conditionis, auderet ad illam accede- re? illam ſumere? illam intra ſuum pectus admittere? Beatos vos, ſi tum veſtrùm quispiam rebus ita ſe haben- tibus id facere non formidaret: ego non videor mihi tantum animi habi- turus. Mirum prorlſus videtur; quod de inclyta Anng . men ſcimn mulebem, guo⸗ naturrlem venult 1050 kiſe ſp Pllchniwäinis P Alaet Donunus bant n ümik, ut imco n oltlis Appar pulehriucinen no int pellne .: Amo le? S beni cule, quam Gud impelente ſones ſe injecit. curam, gur ali lilcivos caula Pulchritndo tant⸗ elet. Proprium Orinatir ſtatim X corda d le unem lunma gni nedeit ſopidos ſim keretenterte Prlmnd lſceyvonn Uit ubi Primdn ctum penit elieri n 1 RNequa Onls, Et imn 1 , ſe leer o nobilen Ne 3 e, n ue aiedu imore l. „ AIma ntgtentk, eet ſtupo⸗ X I mei! ud n vultum Chr. orill, di 6 in terrig erat ſſetagtilinu, APpiciens non Grel ſenel , nullos um nullum inter minetcumn, t Therena r⸗ Visi vel lemel lir omnes eins vr Vigerentul, Cibiia: ege mmpitz honn n,gn Lornir ent & non Vl- non audrent, loret, Oum e ignarentun: Ontis Homne dlch in: ded (On. lud⸗ GotOd- osdem mecult A lim acce⸗ lam intt uun end 0 Ktun dus in ſ ie otoidnet: 4 iMr tuf iben/ en . Jud. 10. 4. Jud, 10. 14. tionis. DE SANCTISSIMO SACRAMENTO. inclyta Juditha narratur. Contulerat ſe fæmina tantæ venuſtatis in media caſtra Exercitús audacis, arrogantis, in omnem licentiam, & morum liber- tatem effuſi: tamen ex tanta laſcivo- rum militum fæce, quibus locuta eſt, inventus eſt plane nemo, qui vel mi- nimâ illam injuriâ afficeret, nemo, qui parim pudicos erga illam ignes manifeſtaret, nemo, qui vel voculam minùs honeſtam proferret. Et ta- men ſcimus ultra omnem Mundum muliebrem, quo ſe illa ornaârat, ultra naturalem venuſtatem, collatum illi à DEO fuiſſe ſplendorem quendam pulchritudinis plus quàm humanæ: Donmunus hanc in illa pulchritudinem am- pliavit, ut incomparabili decore omni- um oculis appareret. Unde tandem pulchritudinem tam exquiſitam ne- mo interpellare auſus eſt, profiten- do: Amo te? Scio hoc inprimis de- beri curæ, quam illius geſſit DEUS., quo impellente medias has in occa- ſiones ſe injecit. Poſt hanc autem curam, quæ alia modeſtiæ inter tam laſcivos cauſa? Non alia, quùm quòd Pulchritudo tanta, tàmque exquiſita eſſet. Proprium eſt pulchritudinis ordinariæ ſtatim intuentium animos & corda ad ſe pellicere. Venuſtas autem ſumma quid facit? Sideratos reddit & ſtupidos, ut pedem confe- ſtim reverenter referant. Quis enim primus laſcivorum illorum ſenſus fuit, ubi primuùm Juditha ſub aſpe- Kum venit? an delectationis? an deſiderii? nequaquam, ſed admira- Et cuùm audiſſent viri illi ver- ba ejus, ſic ſacer Hiſtoricus loquitur, 332 conſiderabant faciem ejus, & erat in o- culis eorum ſtupor, quoniam pulchritudi- nem ejus mirabantur ninis. Adverti- ſtis animum? non dicit ardor, non dicit amor, ſed fupor: hoc enim pri⸗ mum tributum eſt, quod nos rebus magnis ſtatim pendimus, obſtupe- ſcere. Nunc ad rem noſtram acce- damus. Si videre faciem hominis mortalis, & formam caducam, qua⸗ lis celebris Judithæ fuit, intuentes, quamlibet aliàs effrontes, omnes at- tonitos reddidit, intueri faciem Chri- ſti nos non jam artonitos tantuùm, ſed plane omni ſenſu, omni affe ctu, imò propè vitâ deſtitutos redderet. Hoc autem poſito, quis tandem foret, qui pedem propiùs ferre auderet, ut ſuos illi amores fidenter retegeret, etſi ca- ſtiſſimos? ut ageret cum eo de nexu intimo, de eo recipiendo, amplexi- bus ſtringendo, in intimis cordis pe- netralibus admittendo? Eſſet tunc in oculis noſtris ſtupor: eâque causâ tan- tæ venuſtatis majeſtate propeè excoœ- cati cogeremur demitttere palpebras, & pedem timore perculſi referre, haud aliter, ac illi veſpertiliones face- rent, qui è latebris ſuis medio die egreſſi ipſum in ſolem figere obtu- tum auderent. favor eſt amabiliſſimi noſtri ES U in Myſterio hoc divino, dum, ut pro arbitrio ſtatuere, & decernere de illo poſſemus, velo, non fſecus, ac olim Moyſes, vultum ſuum obnube- re dignatus eſt, & velum quidem tam craſſum, ut ex tantis ejus ſplendori- bus nec minimus radius traluceat: Tt 3 Us Scrutator Majeſtatis Proverb. opprimetur à glorig. Quantus igitur 2:2. 334 PANEGYRICUS VIGESIMUS TERTIUS, Ur noſtre infirmitati parcat, ſemetip- ſum in ſuæ majeſtatis claritate non ma- nifeſtat, uùt ait lapientiſſimus Hugo de ſancto Victore, ſed quaſi ſub quo- dam velamine occultat. Daniel Va- tes, etſi firmis valde ceteroquin pu- pillis eſſet, cùm Angelum duntaxat, qui ad docendum ipſum venerat, eſ- ſet intuitus, tam vehementer turbatus eſt, ut ſuâmet confeſſione, non tan- tùm animo linqueretur, verùm eti- Dan. 10. &., àam tantum non marceſceret: Non re- 3.Reg. I. manſit in me fortitudo, & emarcui. To- bias, Joſue, Gedeon, Manue, & alii conditionis ejusdem, ob aſpe- ctum ſimilem corruerunt in terram mortuis, quàm animi defectum paſ- ſis, ſimiliores. Rex David, qui de- crepita ſua in ætate tantum, ima pe- netrans oſſa, frigus ſentiebat, ut nul- Iæ illum acervatæ purpuræ caleface- rent, cùm operiretur veſtibus, non cale- Febat: qua tandem occaſione & cau- sâ tremorem & frigus planè inſoli- tum contraxit? Plures Authores il- luſtres exiſtimant, horrorem hunc ortum ex aſpectu Angeli, qui nudum dextrâ gladium præferens in arca Or- nan Jebuſæi ſpectandum ſe illi obje- cit, etſi jamjam, cædendo prope feſ- fus, in vaginam recondere ferrum pararet. Si proinde in his unius ſpe- Gaculum Angeli horrorem tremo- réêmque tantum excitavit, quid nobis miſeris, & infirmis futurum eſſet „ ſ1 non Angelum, ſed Angelorum Do- minum, nativâ ſuâ in pulchritudine intueri contingeret? an nos tum fa- miliariter cum eo, & amicorum mo- re agere poſſemus? noſtris cum illo de negotiis tractare, noſtra emolu- menta commendare, neceſſitates ex- ponere, deſideria expectorare? vos ipſos ego judices hac in re volo. Sub illis ſacri panis exuviis adeſt ùt dome- ſticeé familiaris. Cuùm enim Prin- ceps perſonam alienam & veſtes in- duit, tunc ne ſubjecti quidem viden- tur obligati ad utendum cum ipſoa omni reſpectu, omnibus titulis, ac ritibus, quibus ceteroquin illum ob- ſervare convenit. Cùm igitur Do- minus noſter, ùt diximus, alieno no-= bis ſub ſchemate ſe objiciat, animos nobis addit, ut ad eum accedamus propiùs; dummodo aliarum officii partium non obliti; monſtrâtque ſe cum privatis potiùs inſtar privati, quàm Principis majeſtate & authori- tate agere paratum. Quis igitur por- rò ambigat, AA. quin longe noſtris uſibus aptius hac ratione, & formâ, reddatur nobis Sacramentum, quàm ſi alià quacunque eſſet inſtitutum? Qunid autem dico, uſibus accomo- datius? quin imò longe etiam ma- gis nobis proficuum redditur. Verè enim, qui hic abſconditur theſaurus, ejus naturæ eſt, ut, contrà quàm in aliis theſauris ſoleat, tanto ille plus nobis proſit, quanto magis latet. Fingamus enim, eam eſſe oculo- rum noſtrorum aciem, ut etiam ſum- mis divini vultůs ſplendoribus non offendantur; fingamus, quòd etiam remoto hoc triticeo velo poſſmus in intimis eum adytis noſtris excipe- re hoſpitem, illi colloqui, illo paſci quod inde exiſteret meritorum no- ſtrorum augmentum? Ji Fideles eſſe opta- UE otte opuumn d ki⸗ necea Pfl nii , Ea rulalun 4 i un non S ſtino teſte, llius enimn, 1 Xperimenti. Uens flen tamnen kuit eicell o Apoſtolorn cotawit norch i res, 20 goos ſite gooc in Urriſtun rit, ili etiim no li uen unc quo tin. Qamqu⸗ s aMüwamus, hi, gvos liceb⸗ geglnur Fige In boc enim no vo non rigem fam oppoſitum il denur wigete: entiam kacultats religvarwum kcult timus, experienti ſorato velot ſtud borant, ut exiſtin ALod mes dicunt licheltteſenn⸗ Ctine igtur, g D llenimir cinatio, au, rchul⸗ ad deceptn 1, liſe eriſin Ue auf ats is latr , uia D 9 1 alend lätes er Gorare; Gdome. dle ier⸗ un aun iſ us titnls, a guin ilomob. s, ljeno no. iciat, animos n dccezmus iuum offei Crſritgge le nſn rkad, te & authori⸗ igitur por. longe noſtri e, & lormms, ntum, quem indtüuam! Dus ccom- ge elien mr. Gciun. Ver tur theluns, nttt guim in nto Ue Dus igs mer. m ell ocllo⸗ vt etiam ſunr. endorides non , Pdl ein velo holinn noltts ace meinn les 6 0 Hebr. II. J. procedere viâ Fidei. 1. Pot. I. DE SANCTISSIMO SACRAMENTO. optamus, oportet nos in omnibus Quid autem eſt ſides, niſi, ſi Apoſtolo credimus, ſperandarum ſubſtantia rerum, argumen- tum non apparentium? Fides eſt, Au- guſtino teſte, credere, quod non vides: illius enim, quod oculis uſurpamus, experimentum habemus, evidentiam habemus, fidem non habemus. Quod tamen fuit excelſum illud encomium, quo Apoſtolorum Princeps conde- coravit novos illos Chriſti Sctato- res, ad quos literas dedit? Noônne, quòd in Chriſtum, quem ipſe vide- rat, illi etiam non viſum crederent: In quem nunc quoque non videntes cre- ditis. Quamquam, ſi momentis rem ſuis æſtimamus, longiùs etiam, quàùm hi, quos dicebam, Chriſtiani pro- gredimur Fide in hoc Sacramento. In hoc enim non tantùm credimus, quod non videmus; ſed credimus e- tiam oppoſitum illi, quod nobis vi- demur videre: præferendo experi- entiam facultatis audiendi omnium reliquarum facultatum, quibus ſen- timus, experlentiæ, quæ omnes con- jurato velut ſtudio inducere nos la- borant, ut exiſtimemus panem eſſe, quod aures dicunt, non eſſe panem, ſed eſſe, ùt revera eſt, corpus Chriſti. Scitisne igitur, quid hoc in negotio accidat? ille nimirum error, illa hal- lucinatio, quâ decrepitus jam Patri- archa Iſaac deceptus eſt, dum pro E- ſau, cui ſe exiſtimabat bene precari, & omne genus incrementorum opta- re, bene precatus eſt Jacobo, qui ſub Eſau exuviis latuit. Advertite ani- mum, quia comparatio, & velut * 33 5 parallelum aptiſſimum eft rei expli- candæ, etſi non obvium. Decepti ſunt Iſaac oculi, deceptæ ſunt manus, deceptæ nares, deceptum palatum: ſolæ aures deceptæ non ſunt. Dece- pti ſunt oculi, quia putabant coram adſtare Eſau, & ille non adſtabat: adſtabat Jaçob veſtibus Eſau indutus. Deceptæ ſunt manus, tangendi inſtru- mentum, quia pilos, quos tange- bant, piloſi & hirſuti Eſau eſſe puta- bant, & non erant niſi pellicularum piloſarum. Nares deceptæ ſunt: quia quæ afflabatur, fragrantiam exiſtima- bant eſſe Eſau; & non illius, tan- tùm veſtium ejus erat. Deceptum eſt palatum; quia videbatur ſibi pa- ſci ferinã, ab Eſau paratàâ; & ferina non erat, ſed caro domeſtica, quam Jacobus ferinæ inſtar coqui curave- rat. Quid autem? ànne & aures, ut reliqua ſentiendi organa, deceptæ ſunt? iſtud quidem nequaquam: aures enim conſtanter affirmabant: Vox quidem vox Jacob eſt: ita ut ſi Gen. 27. bonus ſenex maluiſſet tum ſolis his, quàm reliquis fidem adhibere, nun- quam in errorem impulſus fuiſſet. Idem penitus in Sacramento accidere cogitate. Quandocunque Sacerdos novi inſtar Iſaac, manus ad aram ex- tendit ad benedicendum Hoſtiæ, quam dicimus, jam conſecratæ, nemo exi- ſtimet, prælentem illi panem eſſe, qui videtur. Adeſt tamen Chriſtus⸗ ſub illis panis ſpeciebus haud aliter, ac ſub exuviis Eſau Jacobus. Color ille albus, qui cernitur, durities, quæ tangitur, odor, qui percipitur, ſapor, qui guſtatur, panis, ùt ſcimus, exu- viæ Rom. 10. 17. Hom. 26. 336 PANEGYRICUS VIGENMUS TERTIUSE, viæ ſunt, panis non ſunt. Quatuor tamen illa organa, quæ accidentibus reſpondent, oculi, manus, nares, pa- latum, ut aliàs ſolent, hic quoque ex accidentibus de ſubſtantia pronun- tiare volunt: & idcirco quid agunt? omnia voce una dicunt: Hic eſt pa- nis. Pugnant contra omnia aures, & nihil veritæ obſtrepentium fremi- tum, clamant: Non eſt panis, hic verus Chriſtus eſt. Quis igitur no- ſtra etiam in re fallitur? ſolus ille fallitur, & inducitur in errorem, qui cum Iſaaco aut ab oculis, aut à mani- bus, aut naribus, aut palato regi ſe ſinit. Qui aures ſequitur, & Chri- ſto credit aſſerenti: Hoc eſ corpus me- um : hic omne aliud fenſuum judici- um corrigit, & absque ulla deceptio- ne Fidelis eſt. Ecce igitur, ut redea- mus unde digreſſi ſumus, ecce, in quo conſiſtat ingens Fidei in Sacra- mento meritum: quòd nimirum hoc in Myſterio non tantum credamus auribus, ut in omnibus aliis Religio- nis noſtræ Myſteriis, Fides ex auditu: ſed quòd illis credamus, vel ingratiis omnium quotquot lunt reliquorum ſenſuum, qui nos corjuratis conati- bus oppugnant. Unde ſi Chriſtus maneret aſpectabilis, quis dubitat, quin etiam facultates aliæ operam ſu- am conkferrent ad retegendum verum; & ſic Fides nihil porrò mereretur ; neque enim jam ampliùs eſſet Fides, juxta illud, quod ſanctus Gregorius Pontifex ſcripſit : Fides non babet mEvangel. meritum, cui bumana ratio præbet ex- perimentum. Ultra hæc placeat audire, quod ſolito ſuo acumine perſpexit Doctor eâ intelligentiæ perſpicaciâ, ut com- muni conſenſu homines, etiam citra invidiam, Angeliçi appellationem il- li tribuerint. Unde initium duxit noſtra ruina, nemo id neſcit. Ini- tium ſumpſit in Paradyſo terreſtri à fide, quæ habita eſt verbis Inimici, tunc cùm ille ſub ſpecie cibi non cor- rumpendi, velatam nobis mortem guſtandam objecit. Ratio igitur po- Opuſc. g2. ſtulat, ait S. Thomas, ut e diverſo Reparatio etiam, & Reſtauratio no- ſtra initium ducat à fide, quam præ- ſtemus verbis Chriſti, tum, cuùm ille nobis ſub involucris cibi facillime deſtruendi guſtandam præbet vitam velatam. Non aliud, ſibi in hoc pro- poſitum habet DEUsS noſter, quàm noſtrum emolumentum: ut nimirum nos quoties divinam hanc ad eſcam ſumendam accedimus, opportunita- tem nanciſcamur excitationis, vir- tutum maximèé heroicarum; fidei in- quam firmiſſimæ, ſubjectionis pro- fundiſſimæ, ſinceritatis puriſſimæ, ob- ſequii prorſus inſoliti. Quod ſi ita eſt, an non & vobis videtur, mul- tò magis munificum erga nos eſſe DEUM, in Sacramento, dum ita ve- latus latet & abſconditus? Ita plane eſt. Sacramentum Regis abſcondere bonum eſt: dum ſic illud & uſibus no- ſtris eſt accommodatius, & noſtris utilitatibus congruentius. Si deeſſent cetera, quàm felix ſors noſtra eſt, poſſe hac ratione oſtendere DEO, quàâm perfectus ſit ille amor, quo ipſum proſequimur? . Proponam vobis AA. cogitatio- nem & velite Fidere uum lis geminnd el mentum gaucll, Reliquis aemn in kackitbbint obtegele: Duub u, Ehulur n boc hditi preies, ubiu cjnsloci erple⸗ lerereor omnes Heltit, non es lictum, ut er Perinde ame p non Widetem. eſſet lors, guefe ſes hee nobis ol git. Et igcirco Ipuntum fotorun mertorum noſtre Umitte un pr Pollemus del, non delt Dro eo, godd lei Gumn ilum D tum locn⸗ kieh Oe tplum, gu uer derit Doger deid,ut com. d, eintn cit, dilninen i. miünm luxit nelet. Ini. hlo tenehhi 1 verbislini, e cibi non cor⸗ io iginr po. 0tt ut e giverlo eſtauratio no , Ouam Præ. Um, cum ille bi lailime nahet Fitam binocpr. noſter, guum n bt nimirum hinc 40 elcam opportunif- tionis, Vir- um ; fdeiin- elionis Pro⸗ pinihinnoh⸗ C(Loc ſſ ibeur, nl Aga nos eſe 0, dum in ve⸗ 18! In Pane Monder AAſbusno⸗ 1, & noſis ie. 6 Geelent ſoss nolnn e Kenlee ile mm, 3 attrio⸗ 1s gec DE SANCTISSIMO SACRAMENTO. 337 nem valde ſublimem; & eſt hæc: Quòd JSeraphici Spiritus, ſi ullo mo- do invidere nobis poſſent quodcun- ue bonum noſtrum, hoc inviderent: quòd poſſimus amare ipſum, quem hic habemus DEUM, quin tamen il- lum videamus. Non meminiſtis, qua illi corporis compoſitione adſti- terint Throno divino, quando Pro- phetæ Iſaiæ, mortali etiamnum, eos videre datum eſt? Stabant vibrando alas geminas circa DEUM in argu- mentum gaudii, quo perfundebantur. Reliquis autem quaternis quid inte- rim factitabant? Conabantur illum obtegere: Duabus velabant faciem e- jus, & duabus velabant pedes ejus: & cur hoc factitabant ? Afferte, Inter- pretes, quotquot vultis & poteſtis, ejus loci explicationes ſublimiſſimas; revereor omnes. Ad me tamen, quòd ſpectat, non dubitem dicere, id ab eis fa cum, ut experirentur, an non perinde amare poſſent DEUM, etiamſi non viderent. O DEUS! quæ iſta eſſet ſors, quæ felicitas, quæ fortuna? ſed hæc nobis obtigit; illis non obti- git. Et idcirco quis etiam dixerit, quantum futurum eſſet incrementum meritorum noſtrorum, ſi nos oppor- tunitate tam præclarâ identidem uti pPoſſemus? Sed, non deſunt, prô dolor! qui pro eo, quòd ſe impendant ad aman- dum illum DEUM, qui majori ipſo- rum lucro hic latet abſconditus, ob hoc ipſum, quòd abſconditus lateat & velatus, eum ſtudent ludibrio ha- bere. Nullam ipſius rationem ha- bent, haud ſecus, ac ſi abeſſet longiſ- R. P. Segneri Panegyr. ſimé, deſerunt illum inhumaniter, deſpiciunt inſane, & ſi huc accedunt, dum ille ſub Sacramenti velo proſtat, ideo accedunt, ut contemptui ipſum habeant. Quid enim? credine po- teſt illos, qui tam nullo reſpectu ver- ſantur in ejus oculis, idem eſſe fa ctu- ros, ſi hic ullo absque velo intueren- tur vultum DEl ſibi iratiꝰ? Prô, quàm tunc miſeri iſti paverent! quàm trepi- darent? Unus tantùm radius, quem ſuo e vultu emiſit ESUS contra il- los, qui effrontes venerant ad illum in horto capiendum, an ſcitis, quid po- tuerit? potuit illos omnes ſupinos humi affigere. Et tamen tunc ille, ut S. Thomas notavit, erat in forma Rei, in forma ſervi, in forma Manci- pij: quin imò, ſtabat tum judican- dus: Fecit boc judicandus. Cogitate, quid nunc futurum eſſet, dum ille hic adeſt, Judicaturus. Sentirent enim- verò infelices, ùt principio innue- bam, ingentem illum horrorem ac trepitationem, quæ ceteroquin illos manet in extremo Mundi die, quan- do, nullo effectu, rogabunt montes, ut cadant ſuper ipſos, non ut non vi- deant malos Dæmones ſuos Carniſi- ces, non ut non videant Reprobos in ſupliciis ſuos ſocios; ſed ne intueri cogantur amabilem illum Chriſti vul- tum mutatum in faciem Judicis irati: Dicent montibus, operite nos, & colli- bus, cadite ſuper nos, & abſcondite nos: à qua re? à facie ſedentis ſuper thro- num. Et ſcilicet hic ſuo vultu & Ma- jeſtate ſpectabilem auderent contem- nere? Sed adeſt hic ille velatus; ab- ſconditus vultus ejus: & hinc infelices u tam Apoc. 5. I6. Iſa 53⸗ 3. Jar. 22, 22- Kam pProtervi fiunt: Jerem. 7. 1I. 338 Ahbſcondlitirs vul- tus ejus & deſpectus. Terra, terra, terra, audi ſermonem Domini. Audi, inquam, 6 N. id, quod DEUStibi proteſtatur, etſi per os Peccatoris tam miſeri, qualem me agnoſco. Tole- rari non poteſt audacia, quàâ ſæpe tuo- rum aliqui hic verſantur in oculis DEI, nugando, garriendo, ridendo, quin in nonnunquam fœdis ſuis amoribus indulgendo. An non ille veré præ- ſens eſt ſub triticeo illo velo etſi ſpe- Cari ſe non ſinat? Quomodo igitur oſtendunt iniqui iſti Chriſtiani, ſi tamen Chriſtiani, ſe non credere? Judices Athenienſes, quando ſede- bant pro tribunali laturi ſententiam, prægrande ſemper ante ſe velum de- mittebant, quod Reorum aſpectum arceret. An putatis tamen Reos il- los idcirco minùs trepidàſſe, riſiſſe, cachinnatos eſſe, aut minuùs idcirco Judices obſervàſſe ? Perpendite nunc tantiſper, an non in re ſimili verſe- mur. Hic eſt Chriſtus Judex. Cor- tina nobis illius aſpectum eripit: DE- US abſconditus: ita eſt. An tamen idcirco magis permiſſum erit nobis illum ludibrio habere, quàm ſi aper- to vultu ſpectabilis eſſet? Heu! au- dire mihi jam videor damnationis ad ignes æternos ſententiam, quæ ab il- la cortina in ſontes falminetur. Vi- deor mihi audire ex DEO illa verba, quæ olim apud Jeremiam protulit. An huc conveniſtis tanquam ad con- venticulum hominum effrenatorum, aut tanquam in Domum meam? Nun- quid ſpelunca latronum facta eſt domus iſta, in qua invocatum eſt nomen me- PANEGYRICUS VIGESIMUS TERTIUS, um? fruſtra profectò eſtis, ſi negare vultis horrendas injurias & deſpicatio- nes, quæ hoc mihi in loco inferentur. Ego ego ſum, ego vidi, dicit Dominus! Quid juvat negare, eſſe multos, qui hoc loco impudenter garriant? Ego vidi. Eſſe, qui curiose contemplen- tur. Ego vidi. Eſſe, qui turpi ancu- pio ſe impendant. Ego vidi. Qui nu- tibus loquantur. Ego vidi. Qui nul- lo reſpectu amatoriis levitatibus in- dulgeant. Ego, ego ſum, dicit Domi- nus, ego Tidi. Velum quidem veſtris oppanſum eſt occulis, ne me videre Ppoſſitis: an putatis hoc me quoque velo impediri, quò minùs omnia a- perta ſint oculis meis? Faciam ergò hic quoque, quod feci alibi. Faciam domui huic, & loco, quem dedi vobis, & Patribus veſtris, ſicut feci Glo. De- ſtruam vos; diſperdam vos, ſemper plura vobis cælo flagella mittam, plu- ra adverſa, adverſa privatis, adverſa Reipublicæ: quid plura: etiam mor- tuos projiciam vos à facie mea, quàùm tam parum eſtis reveriti- Sed par- ciuùs iſta DEUS meus, parcius. Ne te quæſo abripi ſinas indignatione, quamvis juſtiſſimà. Da veniam Po- pulo tuo. Certum eſt magno nume- ro illos eſſe, quibus abuſus tam e- normis ſumme deſpliceat; & qui il- lius rei ſunt & conſcii, crede mihi, peccant potiùs levitate quadam natu- rali, quà non advertant, ad id, quod agunt, temeritate quadam inſolutâ, quàm ut deliberata voluntate in te in- jurii eſſe velint. Quid tamen ego fru- ſtra me precibus fatigo? O N. me: clauſit verbis meis ſuas aures DEUS: non Num. II. Num. 14. le gui ſi — od vel nunc, ani lletis rirle continent, ex cammnis, In 4 Eint, thi obo ges, goc wuſi⸗ Uod tacite lulur Godd nondum Bonem præpite lem vides, gud⸗ hominum met huc poſt bigout nindun, 20 guam antehꝛc in Norme vides? eſt, lcirco hr U; Ee ſupnr nie, G int gnan. luun ſm: ſua iltetur. Jed Dr ilhaulta pra Nekl, Aun i cogeil b aie iler, od dre biiniggenin mei me beſinnt negis ckehenan Impollta cite glen ores cedt: dte, uo pie i, hegare eſoienig. ultgs, Ui Sumemt e Contemlen. n trpi nen. 61. Qui nul. eyitatibus in. idem yelti e me pigere de e⸗ Us omnis a- inn D b. Pedun Nun. . n leli oolir, fai . De. vos, ſenper mitam l- Atis, 0verla etiam wor⸗ met, goim f. Led pe. parci. N ndantore, renumbo⸗ agno humn⸗ bulas uim e⸗ ; Ci ! , lebe mili, gvadam natu⸗ lantuein te umenen 0 e: 1 e: us cit Pee. . Denin Nnn DE SANCTISSIMO SACRAMENTO. non audis, quid ille porrò dicat? Tu ergo noli orare pro Populo hoc, & non obſiſtas mihi, quia non exaudiam te. Non ita, non; reponit DEUS: Abu- ſus iſte nimium quantum invaluit, & fi nemo alius emendando malo tam enormi manum admovet, neceſſe eſt, ut tandem ego id faciam. Lnne vi- des, quid iſti faciunt? An non vides, quòd vel nunc, dum tu de Abuſu tam gravi diſſeris, non deſunt aliqui, qui vix ſe continent, quò minùs vel illis ex ſcamnis, in quibus ſedentes te au- diunt, tibi obloquantur? noônne vi- des, quòd muſſitent? nonne vides, quòd tacitè ſuſurrent? nonne vides, quòd nondum ad ſeriam ſe emenda- tionem præparent? An non iſtud ſal- tem vides, quòd, ſi nunc neſcio, quo hominum metu tacent, redituri ſint huc poſt biduum ad garriendum, ad nugandum, ad me magis quàm un- quam antehac injuriâ laceſſendum? Nonne vides? nönne vides? Actum eſt, Idcirco hæc dicit Dominus DE- US ; Ecce furor meus, & indignatio mea, & indignatio mea conflatur ſuper locum iſtum: ſuccendetur, & non ex- tinguetur. Sed 6 me infelicem! ad quæ infauſta præſagia ego hodie de- Hexi, dum alia tamen omnia dicere cogitavi! à diſſertatione tam placida videte, quò abreptus ſim! ne quæſo mihi indignemini. Nam quò minus mea me deſtinatio huc duxit, tantò magis credendum eſt, ab ipſo me DEO impulſum, ut iſta dicerem. Fa- cite ſaltem, ut majori veſtro commo- do res cedat: & idcirco certum ha- betote, quòd videre DEUM hic nube 339 ſacrâ tectum, magis nos ad ipſum a- mandum, quâm ad injuria afficien- dum incitare meritò debeat. Mon- ſtrare faciem, & ſe totum, nullius Chriſto negotii res foret: nec nulli hunc ipſe favorem præſtitit. Sed ſi ſemper non facit, non aliud ipſe hac re, quàm noſtra ſpectat commoda, ut à me oſtenſum eſt. Vult ipſe hac ratione Sacramentum hoc reddere no- ſtris ſimul uſibus accomodatius, & noſtris utilitatibus magis proficuum: non timuit ipſe exponere ſe tantis injuriis, & tantæ multorum tàmque impiæ inhumanitati, quâ præno- verat ſe tractandum, ſi occultus lateret. Quùâm multa funt illa ho- minum monſtra, & nefaria ca- pita, quæ quia Chriſtus faciem ſuam tam conſtanter diſſimulat in illis pa- nis formis, ſeu Hoſtiis, non ſolùm tantò pejus ipſum tractant in Tem- plis, ſed inſuper non verentur illas nonnunquam ſacrilegâ impietate ob- jicere canibus, comburere, abjicere, per contemptum infimum defodere, ut computrelſcant; quin etiam abuti illis ad magicas præſtygias, quod eſt apex opprobriorum DEO ab homi- ne Chriſtiano inferendorum. Neque tamen DEUSrationem ullam habuit injuriarum tam atocium, infamium, & omnem tolerantiam ſuperantium, dummodo ita ſe abſcondendo obti- neret finem nobis amplius commo- dandi. O amorem incomparabilem! amorem limites omnes egreſſum ! quis illum unquam capiet? Quid facimus igitur, ſi non nos Uuz laltem „ 340 PANEGYRICUS VIGESIMUS TERTIUS, ſaltem conamur junctis ſtudiis vices reddere, quæ tali amori debentur? An minoris non faciemus benefici- um, quod in ſanctiſſimo Sacramen- to vobis præſtat DEUS, quia nulla exornatum pompà ac ſplendore, qui ſub oculos cadat? Prõô! quàm ſinè ſenſu ſumus: Imò hoc ipſo titulo pluris ejusmodi gratiam facere debe- mus, quia ex hoc ipſo innoteſcit, quòd ſit divinum. Homines pom- pas amant in beneficiis, quæ confe- N= S . DR 2 S R runt, DEUS illas odit. Unde id ſemper ipſe ſpectat, ut majus ſit be- neficium, quàm foris appareat. Co- gitate igitur, Auditores Amantiſſimi, externam illam panis ſpeciem ac figu- ram nubis omnino inſtar eſſe, quæ ſolis aſpectum poſſet eripere, vim autem illam & virtutem, quæ ex ſo- le ad nos dimanat, impe- dire non poſſit. 114 Ih. N. . N. (um Cr. 4AuGug wejis ſi be. Rerent. Co. Lammtiſim, en ge. d eſſe de ellpere Vin 1, Jur erl t, upe⸗ ut. CHRISTUS SERVATOR IN £ PAUPERIBUIS AGNITUS ET HONORATUS. RATIO R. P. EUISEBII TRUCHHSES, SsOC. JESU Ad Purpuratos Eccleſiæ Patres DIC T A IN PALALIO VATICANO POST COENAM DIEI JO0O VIS HEBDOMADE,Æ SANCTIORIlS, Ex Italica Authoris latine recêns reddita A R. P. MAXIMILIANO RASSLER, SOC. JES. EDITIO T ERTI A. Cum Gratia é Privilegio Sac. Caſ. Majeſt. Au Gu Sumptibus Et facultate Superiorum. D IG1s. X« SPÆ— INDEL. Er DILING1. JOANNIS CASPARI BENCARD, Viduæ & Hæredum. 1NNO M. DCC. L. LECTORI ſcrepat non nihil Latina hæc In- terpretatio pluſculis in locis ab Exemplari Italico, quod Genuæ pri- mo Cditumn fuit. Hæc autem Varia- tio, non Inrerpretis arbitratu facta eſt (tantum enim ille ſibi non per- miſit) ſed judicio Authoris. umnm quis elbbs lcllu i⸗ 1es convererunt lum gvoque luß Pum gvoruncen Wühom genua, je pedes, terge oleulani, gein ee Gecycere, ſolen parat infkructan ittere, ſuis 00 nibis, mpponere Vina, &, ut leme fimulo gee. UEminentiſſimi P- lri, um prolini neiſtud lon e ſium Demiffonie temm. Kl votn nunpuen eitömenen enlt inmenten dommbunni ub que kri len ie heeln ocs ab ur Pri Varn. ſoch n per⸗ PN Se 343 . ed. A T T D er e ee 2 O 3 2 W dis 3 T r Iek Ner de Tar daf A r Aa: : e 2 5H? : 2 et 2,0 275 315 7 T2TTZLPTPTPYZYYEYZTPYZYZYZTYPYYZ N Ræclarum & mirabile ſpecta- y culum hic nobis dies exhi- buit. Vidimus eum, cujus A genibus ſupplices advolvi, & pedibus oſcula figere Reges ac Cæſa- res conſueverunt; procumbere ip- ſum quoque ſupplicis ritu, ad ino- pum quorundam, ignotorumque ho- minum genua, & feſſos eorum lava- re pedes, tergere linteo, blandeque oſculari, dein comiter eos ad menſam deducere, ſplendido baſilicôque ap- paratu inftructam, diſcumbentibus aſſiſtere, ſuis omnia miniſtrare ma- nibus, apponere dapes, propinare vina, &, ut ſemel dicam, omnia pro famulo agere. Hæc cùm viderem, Eminentiſſimi Principes, Utinam, dixi, hæc ipſa ſpectarent omnes, tum ſacri, tum profani ordinis Principes, atque iſtud longe pulcherrimum Chri- ſtianæ Demiſſionis exemplum imita- rentur. Sed votum hoc meum illi pridem præverterunt. Nam (quod mihi tunc, ut eram attonitus, non venit in mentem) eadem plane offi- cia, quibus in Vaticana iſta Regia Pauperes coli mirabar, hac ipsâ luce ab omnibus ubique ſacris Præſulibus, quàm quisque poteſt magnifice, præ- ſtari ſolent: eundemque morem IO. profani quoque ordinis Principes plùs minusve imitandum ſibi ſumpfe- runt. Videntur itaque Principes hanc ſibi ante alios provinciam vindicaſſe, tanquam ſuæ illa dignationi maxime præcipuéque conveniat. Et verò dicamus, quod res eſt. Omnibus quidem in commune dictum eſt: Et vos debetis alter alterius lavare pedes; attamen eſt ratio, ob quam id Prin- cipes potiſſimum præſtare deceat, præſtaréque Pauperibus. Dicam e- tiam apertius. Nemo eſt hominum, qui non quovis alio in homine vene- rari ac revereri eum debeat, cujus ad imaginem ſinguli ſumus effecti. Ex- hibenda ſunt etiam exteriora officia, quæ interioris illius reverentiæ argu- menta ſint. Nullum autem ejus ar- gumentum edi luculentius poteſt., quàm ſi eò nos demittamus, ut alter alteri extremam corporis partem ab- luat. Quod proinde officium Chri- ſtus Dominus, non verbis tantum commendavit, ſed ſuo etiam conſe- cravit exemplo. Non tamen, cuùm hoc nobis commendavit, hoc om- nino eum voluiſſe putandum eſt, ſed ut præſtaremus, quæ quisque poſſet obſequia, quibusque poſſet, ac res ferret: Joan. 13. 142 344 ORATIO. ferret: nam lavare pedes utique non ſinguli ſingulis poſſumus. Hoc ip- ſum tamen, quod non omnes omni- bus debent, quòdque cæteris eſt of- ficiis humilius & abjectius; hoc ip- ſum, inquam, ſibi Principes ſumpfſe- runt hac ſacrâ & celeberrimàâ die præ- ſtandum, idque Pauperibus. Cur autem iſti, & cur iſtis? Nempe quia nullis major, quàm Pauperibus de- betur honos, nec ab ullo ipſis homi- num genere magis, quàm à Principi- bus debetur, à ſacris quidem aliquan- to etiam magis, quàm à profanis. Hoc mihi arcanum, non aliàs com- pertum tacite in animum inſinuare viſa eſt, cùm veſtra, Patres Purpu- rati, quam ſæpe ſum demiratus, tum verò maxime ſummi Sacrorum Prin- cipis, quam dixi, mirifica prorſus in Pauperes benignitas. Cùm enim hanc contemplarer, tantàâ cum demiſ- ſione, tantâà cum ſignificatione hono- ris conjunctam, ſubijt iſta mentem cogitatio, eos, qui ſic à vobis hono- rentur, non poſte non præ aliis om- nibus eſſe honorandos, & lſubeſſe cauſam, cur ab iis, qui ſummo loco ſunt, præ quâàm ab aliis honorentur. Dehinc verò non pauca in hanc rem mihi ſuccurrunt quæ nunc ediſſeram. Et favebitis, ſpero, id exſplicare confirmaréque conanti, quod ipſi ta- citeé, ùt ajebam, mihi ſuggeſſſtis. Duo quædam ſunt hominum ge- nera, quæ Chriſtus Dominus ſupra cæterorum ſortem altius extulit, a- deôque honoris etiam prærogativo jure donavit. Sunt autem, ut nihil morer, ea ipſa, de quibus ante dice- bam, ſummi nimirum, & qui viden- tur infimi mortalium; Principes, in- quam, & Pauperes. Ac de Princi- pibus quidem ambiget nemo, quippe qui manifeſte inter homines excel- lant : quòd autem iſtis hominum poſtremos componam, id ſcilicet mi- rum videri poteſt. At certe Chriſtus utrosque delegit, ſuam quibus perſo- nam ſingulari quadam ratione impo- neret, non ut quocunque modo eam repræſentarent (id quod omnibus eſt commune) led etiam ut eam agerent. Hos enim (quæ ſumma dignatio eſt) ſubſtituit ille ſibi vicarios, qui ejus a- pud nos vices gererent: adeòque vo- luit, ut in his maxime ipſum venera- remur, ipſi obſequeremur. Promptum foret iſta, quæ dixi, pluribus firmare argumentis: ego ve- rò paucula duntaxat Sacris Litteris afferam, ſed ea tam luculenta, ut ni- bil facile deſiderari ampliùs queat. Qui vos aunit, me audit: & qui vos Luc. 10. 16. ſpernit, me ſpernit. Qui autem me ſper- nit, ſpernit eum, qui miſit me. Chri- ſti hæc ad Principes & Magiſtratus verba ſunt. Atque his planèe gemina ſunt illa, quibus Pauperes eſt allocu- tus. Qus vecipit vos, me recipit: & Matth. I0. qui me recipit, recipit eum, qui me miſit. 40. KRurſus, quo loco Principes nobis ha- bendi ſint, magnus ille Mandatorum Chriſti Præco, Paulus, inquam, Apo- ſtolus edixit. timore & tremore, ſcut Chriſto; non ad . 5. &c. oculum ſervientes, quaſi hominibus pla- centes; ſed ut ſervi Chriſti: cum bond voluntate ſervientes, ſicut Domino, & En ut repetitis vici- bus non hominibus. i. vdici formulipi *); 1,, . . 14)“ diu faiſi⸗ ui 4 Obedite Dominis cum Ad Ephef. ndem en 1 1 bus en un incula gnifcumn G paupennn bis eGiwit, qoo Mundi die, tin . inie, nih ſac⸗ cin mi hennini ie Pohdi contentione, gian non feginus ul⸗ Ullo alio hominun 1 lox poncus in Porro ſi nadid ſbent, cut do Cbeids Domin buerit, tantogt mendavetit: h niengo lbor e quim mnarine ne Jue hominumn ali lent, & pars m⸗ Aieno lubſidio. vel medioctis ho 1 Lomet omnes 6 ſ ſbi ujsgl Pentibis zofretur tum ofmninm p wilerinum colloy ttmen bideum Reno verur tnd exuere, * nant inperinm, Cultatibs (n noſtram 4ppe Aer egene in E gri ise. ncipes in. Kede Princj. nend, guippe ninsg erel. iſis hommum dͤic ſlienm. 1cente Chiiſh n quibig perſo. n ntione imo. nque modo ein vod ommibogdet It eam agerent. Cenato el) 08, gli eiis r. eogbe r iplom venen. em. iſa, gor ein, hentis: ego ve- Kori Litens rlenta, ut ni⸗ hplins gvert r! E ii uuic loi uten nne er. iir ne. (. & Meiſtams eplane gemin ezeſt loca. nne reciſit: 5 Nnn n, gü ne iſt d 0 es ndis dr e Mandnorun inapamho⸗ mit 8., Downinis ℳ, Chrit M. ℳ De, C 6es Fcl⸗ des 17, 4 ſ ORATIO. bus rem eandem nobis vehementer inculcat. Quàùm verò illud quoque magnificum , quùâm exaggeratum, quod Pauperum causàâ Chriſtus no- bis edixit, quodque ſupremo etiam Mundi die, tanquam ex præſcript4 Matth. 25. judicii formulàâ pronunciabit? Quam- 40. & 4 5. diu feciſtis uni ex his fratribus meis mi- nimis, mihi feciſtis. Quamdiu non fe- ciſtis uni de minoribus his, nec mihi fe- ciſtis. Profectò tam diſerté, tantà contentione, gravitatéque verborum, non legimus uſpiam Chriſtum pro ullo alio hominum genere authorita- tis ſuæ pondus interpoſuiſſe. Porrdò ſi rationes etiam exquirere libeat, cur duo iſta hominum genera Chriſtus Dominus aded ſibi curæ ha- buerit, tantôque nobis opere com- mendaverit: haud magnus in inve- niendo labor erit. Nimirum erat quàm maximè neceſſarium, ut pleri- que hominum aliis hominibus paré- rent, & pars magna vitam degeret alieno ſubſidio. Quis enim, rogo, vel mediocris hominum ſtatus foret, ſi ſuéêmet omnes arbitrio viverent, & ſua ſibi quisque ſervaret, nihil e- gentibus largiretur? Ingens profectò rerum omnium perturbatio, ingens miſeriarum colluvies exiſteret. Nec tamen quidquam magis hominum in- genio adverſatur, quàâm ſuo ſe arbi- trio exuere, ut ſead alterius compo- nant imperium; & ſuis ſe privare fa- cultatibus (quas plane ſubſtantiam noſtram appellare conſuevimus) ut alteri egenti ſubveniant. Ad ſupe- randam ergo hanc geminam, in re adeò neceſſaria, difficultatem neceſ- R. P. Segneri Panegyr. V 34 ſe fuit, vim quandam novam nobis adhiberi, majorésque ſtimulos addi, quibus & ad obtemperandum Prin- cipibus (quo nomine Magiſtratus uoque omnes complector) & ad flccurrendum Pauperibus incitare- mur. Quæ autem vis major, quod majus, validiusque incitamentum ad- di potuit, quùm ut ſuam Chriſtus Dominus authoritatem, quà ipſe ſibi nos habet obſtrictos, cum illis com- municaret? Hos ergo vice ſuâ fungi apud nos juſſit, collatisque in illos, quæ ſibi competebant juribus, certos nos fecit, ſe omnino eſſe, qui, quod jubent Principes „jubeat; ſe itidem, qui ſtipem, quam petunt Pauperes, Petat. Jam non poteſt humana ſuperbia indignum putare, quòd Mazgiſtratui ſubeſſe nos oporteat. Hoc enim non eſt homini ſubjici, ejusdem nobis- cum conditionis (id quod adeò mo- leſtum ac difficile nobis accidit) ſed ipſi potius Chriſto, cujus ille perſo- nam gerit. Revocate hoc loco in memoriam Fridericum illum Aheno- barbum, qui tamdiu, tantâque con- tentione animi Pontificiæ Majeſtati eſt obluctatus. Hic ipſe tamen in- duci ſe demum paſſus eſt, ut indomi- tam illam ſuam, & auguſtam frontem ad Alexandri III. pedes ſubmitteret, notiſſimâ illà conteſtatione adhibitâ: Non tibi, ſed Petro. Rectiùs dixiſ- ſet: Non tibi, ſed Chriſto, Majus e- nim eſt, Chriſti vices gerere, quàm in iis gerendis Petro ſuccedere. Quan- do tamen Friderico, utut elato ac feroci eſſet animo, ſatis iſtud fuit, XX quòd Matth. 21. 2. 3 9. 346 ORATIO. quòd Alexander Petri ſedem teneret, bominis quidem, ſed mortali majo- ris: quando, inquam, hoc ei ſatis fuit, ut illam ſuæ majeſtatis inclina- tionem haud ſibi duceret erubeſcen- dam; quinam porrò erunt, quibus durum nimis videri queat, ſubeſſe eſ. Principibus, ſcut Domino, & non ho- minibus! Nunc etiam illud vobis in mentem redeat, quod Chriſtus Dominus, cum ſuorum aliquos miſit, ut par jumen- torum adducerent, quibus ipſe uti vo- lebat; ne quid illi ambigerent, igno- tôque hero rem ſuam auferre formi- darent: confidentiſſimèe ipſis dixit, Solvite & adducite: & ſi quis vobis æliquid dixerit, dicite, quia Dominus his opus habet; & confeſtim dimittet. Hæc ſi non juſto major confidentia fuit, plusque ſibi Chyiſtus de facili- tate Heri promiſit, quàm ratio ſine- ret (id quod cogitare nefas foret) ea neceſſe eſt, vis inſit huic dicto: Do- minus his opus habet: nihil ut oppo- nere hominis duritia poſſit, nec om- nino quidquam ei ſit reliquum, quo tenacitatem ſuam excuſet. Ex quo itaque ſcimus, Chriſtum neceſſitates Pauperum ſuas exiſtimare, quéôdque iſti à nobis petunt, ejus nomine ac loco petere; quomodo eorum pre- cibus non flectetur, in quo Fides penitus extincta non ſit? quomodo non confeſtim dimittet rem quamlibet, quaà illi habeant opus? Sic igitur Chriſtus Dominus pub- licis privatisque mortalium neceſſita- tibus conſultum ivit. Quoniam enim alienà ope ſuſtentandi erant, qui ſuis vivere facultatibus non poſſent; & , ut omnes recte pacatéque viverent, non ſuo quemque arbitratu agere, ſed maximam hominum partem à Magi- ſtratibus regi neceſſe fuit: propterea iſtos, qui aliis juſſa dant, & eos, qui aliorum flagitare opem neceſſe ha- bent; ſuâ ille adeò authoritate mu- nivit. Sic enim. & illorum juſſa, & horum poſtalata majus apud nos Pondus elant habitura. Ita quidem mihi videtur: ſed quodcunque fue- rit Chriſti hac in re conſilium, res ip- ſa certe in aperto eſt, Principes nimi- tum, & Pauperes Chriſti vicem, lo- cumque tenere. Hoc enim ampliſ- ſima illa ejus mandata, quæ in medi- um adduxi, plus ſatis teſtatum faci- unt. Utrosque igitur, ùt rem ſacram veneremur oportet, non Principes tantùm, ſed & Pauperes. Nam recte quidam dixit (etſi forte alià mente id dixerit) Res eſt ſacra Miſer. Atque hactenus quidem id celebràſ- ſe fit ſatis, quòd Principes & Pauperes habent ſupra cæteros Mortales eximi- um. Neque parum eſt, quod in ejus, qui Principibus debetur, honoris com- munionem eos vocavimus, qui quàâm longiſſimèe abeſſe videbantur. Quam- quam verò communis quædam utro- rumque dignatio eſt, non ea conti- nuò par in utrisque putanda efſt. Su- pereſt ergo quæſtio, utri hac in re po- tiores ſint, Principesne, an Pauperes? Quodſi potiores eſſent Pauperes, jam ego vieiſſem, quod propoſui, hos ipſos ſcilicet præ omnibus eſſe hono- randos. Non enim poſſunt non om- nibus antecellere, qui eàâ in re, quæ IR a met, n bio Ntrage menta ſationum ſal Alios unbt! Vime atonibes Principibus lein oſſem, oſtra tet. Cunn zute kodie reteratur Pauperum callit tepromoveann. tentiadtincipum Perum hono Gandus. Ectidem, Oui hominm vogle eratus ind & ſeipſa hor tür: non item, mos. Iti multis nifeſtis, commnn tem excedunt, Juim homines y ili, gui ſumm neii Snt liaui⸗ aid, guod omn um habet det; i zden leere, c nitil Rem dicere nor ertibitng ej (ltur honore 4 Ino Atomniun nor eſſe cenleatn n heceke ſa. himen. Crum uſtn 18 aepuc n . ln 1 bigem deungle ſye flium, jesj 1 inees ini. iricem, ,0. nin emoli. Aun in el. teſtutum hor⸗ Utrem lactum on Principes NMam ecke ali mente iſer. id celchei⸗ Daperes iineiii gvob nein Gnwicun i Gvam tor. Qal⸗ Uedamn vilo- On en (Onti⸗ nch ek. d. ibacinteſe⸗ m kufech bametsin ſnacn, 1 biselenn⸗ lmmma. ant, ORATIO. 347 in ſummis qůoque fumma eſt, magis excellant. Videamus igitur, in quo- nam magis e duobus iſtis hominum generibus Chriſtus agnoſci & hono- rari amet, in Summisne, an in Infi- mis? Pro utraque parte ſua ſunt mo- menta rationum. Ac ego quidem, ſi ad alios mihi ſermo eſſet, iis ma- ximè rationibus inſiſterem, quæ pro Principibus faciunt, eisque, quoad poſſem, illuſtrare ac roborare cona- rer. Cùm autem ad Principes mea hodie referatur Oratio, videor mihi ad id potius debere incumbere, ut Pauperum cauſam pro virili meâ par- te promoveam. Uti enim aliis reve- rentia Principum, ita Principibus Pau- perum honor magis eſt commen- dandus. Equidem, ut hoc primùm dicam, qui hominum infimos honorat, is quoque paratus eſt ad honorandum, imò & reipſa honorare omnes vide- tur: non item, qui honorat ſupre- mos. Iſti multis partibus, iisque ma- nifeſtis, communem hominum ſor- tem excedunt, ſic ut plus aliquid, quàm homines videri poſſint. Sed & illi, qui ſummos inter ac infimos medii ſunt. aliquid habent auctarii ſu- pra id, quod omnibus eſt commune. Solus Pauper nihil habet à Fortunaâ, ſed id ſolum habet, quod nemo non habet; ut adeò idem ſit Pauperem dicere, ac nihil aliud, quàm homi- nem dicere. Hinc autem fit, ut ho- nor exhibitus ei, in quo nihil conſpi- citur honore dignum, niſi quòd Ho- mo eſt, omnium plane hominum ho- nor eſſe cenſeatur. Cuùm igitur Chri- ſtus Dominus omnem plane ab ho- minibus hominem honorari volue- rit; vel hac de causâ conveniens e- rat, ut eorum maxime honorem no- bis commendaret, qui ſunt omnium minimi. Sed alia mihi ſuppetunt luculen- tiora argumenta, quibus Pauperum obſcuritatem Principum ſplendori præferam. Sunt enimverò Principes ſplendidæ prorſus Chriſti Domini imagines; & quo ſunt ſplendidiores, eo quòque ſuo ſunt Prototypo ſimi- liores. Quis enim dubitet veriorem illam eſſe Solis imaginem, quæ vel auro expreſſa, vel illuſtri aliquo co- lore depicta ſit, quàm quæ adumbra- ta carbone? Hinc porrò aliqui con- tinuò rem qu de agimus, confici putant. Nihil enim ambigendum eſ- ſe ajunt, quin Chriſtus Bominus in iis potiſſimùm honorari velit, in qui- bus ipfſe meliùs ac facilius agnoſci queat; in Principibus ſcilicet, qui plus inſtar ejus habent: nam in vili ac ſordida turbaà Mendicabulorum extrema vix ejus lineamenta quis poſ- ſit agnoſcere. Ita quidem illi, qui grandia tantum, & illuſtria admirari conſuérunt. Ego verò, ut majori, quam dicunt, Principum cum Chri- ſto ſimilitudini nihil interim repug- nem; ex hac ipsâ longe aliud, ac pla- ne diverſum colligo. Similiores ſunt Chriſto Principes: minus ergo faci- le fuerit, Chriſtum in ipſis agnoſcers. Abſona videtur iſta collectio: ſed magnos habeo ejus authores, quibus non temere quisquam refragari au- deat; Divum Dionyſium, & Di- XX2 vum S. Thom. I. p. q. I. a. 9. ad 3. S. Dionyſ. de Cæl. Hier. c. 2. S. Thom. 3. P. q. 2 5. a. 3. ad 3. 348 ORATIO. vum Thomam. Hic ſub ipſum fere principium celebratiſſimæ ſuæ, ut vo- camus, Summæ, rationem exquire- re laborat, cur DEUS in Sacris Lit- teris, in quibus altiſſimas perfectio- nes ſuas vario ac multiplici figura- rum genere adumbrare voluit; uta- tur plerumque ſimilitudinibus vilium potiùs, abjectarumque rerum, quùàm nobilium atque præſtantium? Mi- rum id ſcilicet videri poteſt, utique cùm eo res quæque propiùs ad DElI ſimilitudinem accedat, quo eſt ipſa præſtantior. Ad hanc quæſtionem reſpondet Doctor Angelicus ex ar- canâ S. Dionyſii doctrins. Magis eſt conveniens, ut Divina tradantur ſub figuris vilium corporum, quàm nobilium, quia ſic magis liberatur animus ab erro- re. Nempe cùm res, quæ aliis re- præſentandis adhibentur, multum ip- ſæ per ſe decoris & præſtantiæ ha- bent, non leve periculum eſt, ne intercipiant, ſurripiantque ipſæ ſibi partem ejus honoris, qui rei repræ- ſentatæ debetur. Hinc eſt, quòd cùm adorare DE- UM ſub ſenſili aliquo ſimulacro vo- lumus, rudibus ad eam rem, & ſenſu, vitàque caſſis imaginibus utimur, has imponimus aris, & religioſo cultu proſequimur. Atqui Homo ipſe vi- va DEl ſpiransque Imago eſt, quam ille ſuis, ut ita dicam, manibus, & ſingulari curà formavit. Cur ergo alias nobis fingimus imagines, ac non potiùs alter in altero DEUM adora- mus? Non ob aliud profectò, quàm ob hanc ipſam nobilitatem & natu- ralem hominis præſtantiam. Ejus- modi namque imago, in qua tantum Rob. Hol- inſit propriæ ac nativæ perfectionis, cot lect. teneret facile animum noſtrum, aut 1r58. ſaltem non ita facile ſineret nos eum in lib. Sap. avellere, atque, ut oportet, ad rem ipſam transferre, cujus illa imago eſt. Certe ſi hominem adoremus, uti ru- dem aliquam adoramus imaginem; dubitari poteſt, an is ei cultus exhi- beatur, tantum ùt eſt Conditoris ſui atque Opificis imago; an verò, ùt ipſe præclarum adeò, & excellens eſt opus. Hoc ipſum quodammodo in ho- norandis Principibus nimis quàm ſæ- pe uſuvenit. Quo enim illi plus va- lent opibus, & potentiâ, quo plus au- thoritatis ac majeſtatis præ ſe ferunt, atque, ut paucis dicam, quo magis eum referunt, qui Rex eſt Regum, eo magis pronum eſt, ut eos quis vene- retur propter id potius, quod ſunt, quàm propter id, quod referunt. Ita factum, ut olim aliqui Principum pro Dijs habiti fuerint. A qua qui- dem inſaniâ nos procul abſumus, ſed non abeſt periculum, ne illa reveren- tia, & ſubmiſſio, quæ Principibus, ut Chriſti vicem locumque tenenti- bus præſtanda foret, nulio ad Chri- ſtum reſpectu, ipſis præſtetur. Hoc ipſum verò eſt, eos quodammodo in Deorum numerum referre, non poſi- tivò (uùt in ſcholis loquimur) ſed ne- gativé. Nihil ſimilis periculi eſt in juvan- dis, honorandisque Pauperibus: nihil enim iſti habent, quo nos alliciant, niſi quòd Chriſtus ſuam illis perſo- nam impoſuit. Impoſuit autem, Rul 18 mamel 6o ſis bos, i wn cijs impo el⸗ Cbitto in aupe mzjor eſt, uo⸗ 1 useſt Abinbil, for, Avan gun n ilum eännd Co loco velem 8 Ben jlam aGeo ,aud mnplſimi atii ſtadfios impen Vit non Potentun luit enclalos) ied Vo Nje norum curam. jus verba unt) ur. Man Divit leentiani afat. mter, icd gvo imuginibug ciri, nodo ill eſe les wagis enn Oblcuras, gus ſonn . Cunquam ſl Di 5 meiben Onmini ſmiltuc atem obſe iit; ſl 1 e oris e Nemus, U n. lmaginen; ei cultcz erli. onditotis iet en verd, excelleng eſt moCo in ho⸗ wis goim /. nilipus n. nong . Pre le en, n, Gno nehG eſthegum eo s gußs eſt: gvog lunt, elerunt. It Drincipumm A g gui⸗ blomus, e ilarereren Pinepbus, re keneni⸗ 10 2d Corti- teiut. Hoe Qammodoin te, non mmur) ſed te⸗ neſtin n bis: i nos 1en um öe uen,Nu⸗ nitne ſß Reg. c. 53. O RATIO. lis additis ornamentis atque Inſigni- bus, quæ noſtros poſſent ſenſus per- cellere. Quamobrem Pauper à quo- dam e Patribus in hunc modum defi- nitus eſt: Nuda DEI Imago: cùm ê contrario Principes, uti dicebam, or- natiſſimæ ſint ejus Imagines, uti Pa- relia ſolis. Quanto autem ſimplicior eſt Imago, minusque per ſe habet, ob quod æſtimari queat; tanto eſt evi- dentius, quidquid ei exhibetur hono- ris & cultůs, id omne in eum referri, cujus imago eſt. Honor igitur, qui Chriſto in Pauperibus exhibetur, eo major eſt, quo ſincerior. Certè mi- nùs eſt dubitabilis, adeòque luculen- tior, quàm qui ex Principum honore in ipſum redundat. Quo loco juvat referre præclara quædam J§. Benedicti verba, qui cùm illam adeò laudatam Hoſpitalitatem, ampliſſimi Patrimonii loco, transmi- ſit ad filios, impensè ipſis commenda- vit, non Potentum (etſi nec iſtos vo- luit excluſos) ſed inopum & peregri- norum curam. Quia in iſtis (hæc e- jus verba ſunt) magis Chriſtus ſuſcipi- tur. Nam Diwitum terror ipſe ſibi re- verentiam parat. Quo rurfus confir- matur, id quod de vivis iſtis Chriſti imaginibus dixi, clariores quodam- modo illas eſſe, quæ ſunt obſcurio- res; magis autem dubias, atque adeò obſcuras, quæ ſunt illuſtriores. Quanquam ſi clarior eſt in Princi- pibus, magisque manifeſta Chriſti Domini ſimilitudo, in Pauperibus autem obſcurior, & quæ ſenſum fu- giat; profectò in his illum agnoſce- re, uti majoris eſt fidei, ita non po- 349 teſt non eſſe magis ei acceptum. Quod tamen ad me attinet, non ego con- ceſſerim, Pauperes minus eſſe ſimiles Chriſto, quàm Principes. Hi atque illi, quamvis inter ſe ſint adeò diverſi, æque tamen ejus ſimilitudinem refe- runt. Neque hoc mirum, cum & ipſe diſſimiles prorſus conditiones in ſe receperit, dives idem & pauper, Dominus & Servus, Magnus & pro- pe nullus, beatus & ærumnoſus. Prin- cipes itaque illum repræſentant, qua- lis ſupra nos eſt, plenum poteſtatis, majeſtatis & gloriæ: Pauperes verò, qualis, inter nos fuit, inopem, cala- mitoſum, & deſpectum. In Princi- pibus apparet, qualis eſt ſuâmet na- turâ & dignatione: in Pauperibus, qualis eſſe noſtri miſeratione dignatus eſt. Principes denique illum refe- runt, qualis eſt in ſtatu ſibi maximè debito, & naturali ſua conditione: Pauperes contrà ſimiliores ipſi ſunt, qualis fuit eo tempore, cùm ipſe ſibi tam fuit diſſimilis, ut de ipſo dictum ſit: Non eſt ſpecies ei, neque decor: & Iſai. 53. 2. vidimus eum, & non erat aſpectus, & deſideravimus eum. Nunquid autem illi, qui tum quoque Dominum ag- noverunt, & meritis affecerunt hono- ribus, magis admirandi, majorique laude digni ſunt, quàm qui eundem ſolis inſtar fulgentem in monte Tha- bor, aut in monte Olivarum adoràâ- runt, cùm ferretur in Cælum? Ita ſa- ne illi quoque magis commendandi, qui Chriſtum in Pauperibus, quàm ui eum in Principibus venerantur. Et ſint ſane Principes in myſtico Chriſti corpore nobiliora cæteris XX23 mem- Tract. 50. zn Joan. 370 membra: imò dicamus diſertè, ma- gni hujus corporis, cujus caput non aſpectabile Chriſtus eſt, illos eſſe ca- Put aſpe ctabile: Pauperes verò, ut eſt maximè abjecta eorum conditio, non alium, niſi pedum tenere locum, quem & S. Auguſtinus ipſis aſſigna- vit. Hinc quoque idem, quod an- tea dicebam, conficio, majorem il- lum eſſe honorem, quem Chriſto in Pauperibus, quàm quem in Principi- bus ei exhibemus. Quemadmodum Magdalena majori eum honore affe- ciſſe cenſetur, delibutis pretioſo un- guento ejus pedibus, quàm cùm ſu- Pra ejus caput effudit, quidquid ha- bebat odoramentorum. Non enim magna admodum res eſt, corporis ejus, tum veri, tum myfſtici Partem honorare præcipuam: ſummæ au- tem reverentiæ eſt, venerari infimam. De Principibus porrò nil majus babeo dicere, quùàm quòd DEUS illos Procuratores conſtituit „qui e- jus nomine nos convenirent, ejus- que loco reciperent, quod quod ei debemus Tributum. Præclara hæc ſanẽ provincia eſt, & magno cum eorum, quibus eſt demandata, emo- lumento conjuncta. Non ea tamen ſolis eſt demandata Principibus: Ege- nis quoque id negotii datum. Ita namque diviſa inter utrosque Procura- tio, ut partem noſtrorum debitorum Principes exigerent, partem repete- rent Pauperes. Ac iſtis quidem aſ- ſignata pars melior, altera Principi- bus relicta eſt. Quod ut fiat aper- tius, animadvertendum eſt, totam immenlſæ illius ſortis, quam DEUS ORATIO. nobis concredidit, uſuram, totum fœnus, quod ei referre debemus „ad hanc fere ſummam reduci, ut eum Timeamus & Amemus. Hi omni- no Cenſus, hi fructus ſunt, quos ille à nobis repoſcit. Hos ipſos autem ita ſibi vult perſovi, ut magnam par- tem derivet in homines. Et Amo- ris quidem, ſibi debiti, omnes vult fieri participes: hoc enim mandatum hbabemus à DEO, inquit &. Joannes, ut, qui diligit DEUM., diligat & fra- trem ſuum. Maximée verd illis per- ſolvendum hoc fœnus, noſtrà qui ope maximè indigent. Nam ita Chri- ſtus ipſe Mandatum illud expoſuit, cùm Phariſæus ſciſcitaretur: Quis eſt meus Proximus? Timoris poriò tri- butum (quæ pars eſt altera noſtri de- biti) pendere jubemur Prineipibus: ſic enim Apoſtolus nobis edixit: Obe- dite deminis tum Timore & Tremore . Eicut Chriſto. Cuùm itaque Princeps, ùt Princeps eſt, ſit exactor Timoris, quem Chriſto dehemus: Pauper au- tem fructum colligat Amoris; mini- me jam obſcurum eſt, longe Chriſto eſſe acceptius, quod Pauperi, quàm quod Principi tribuitur; tanto fcili- cet acceptius, quanto ei eſt jucun- dius, Amari, quàm Timeri. Denique cùm ſummus ille, ac in- æſtimabilis amor, quo nos Chriftus proſequitur ‚ita eum in nos penitus transmutaverit, ita nobiſcum concor- Poraverit, ut, ſi quis noſtrům fame laboret, famem & ipſe patiatur; ſi quem ſitis adurat, non mintis ipſe ar- deat ſiti; cùm nudus eſt aliquis, & alget, algeat is quoque ac obrigeſcat cùm I. Joan. 4. 21. Luc. 10. 29. &c. Ad Epheſ. C. 5. Matth. 25. 3 5. & 42. ih. neceſſttium mn tur, gon tol 4 ſt in Pupenibis tanten in Pfineſß Eiatem. Fuit, Pho coronam pei le ſbi hoc ao , quden non powwerit. Mirum proine Ooo Chriſt 1 in exenos Offcir menget, It ca ol unerari velle vide Ali commemotata Nbi qun ſi futnrr, Pfemia prnisque enarrat. Non lubet enim exect nem lel igeo ſoe ſtintur egenis offi caten ipſiplaeete enim alja vecungt õ Rs onßci Vceor mili i D Chriſtes De i RM a honore ſem . tofum debemg elt, unt, adzile 8 lpln en Imegnam . . Ame. 1, omnes nim Nand tin t oamnes,1, lileen ſe-21 rerd iſiz pe. „ noſttl qui Wmin Chri lir ſog d epoſit, A Iis pond d fenn noſtihke. Piineipibis: ecitt: e. Alſia & Wemme,“). . Piinceps, r Timors, Pauper an. vyge Chriſ anto ſli eſt jucan- ei. Ae, cin. 4 nOs Cifts a n0 Pedinc ſcom concor⸗ nolhrün in⸗ e hniun minisle⸗ Kiſt 4 ex itn (Us ORATIO. 3 †1 cum alius ſine lare, ſine tecto eſt, pariter is tecto excluſus, cum extor- ris oberret; ac, ne longum faciam, unus ipſe omnes miſerorum omnium Xrumnas intime perſentiat; dubita- ri profectò non poteſt, quin juva- si magis in egentibus cupiat, quâm in dominationibus honorari. Ma- gis enim id curat, quod eſt magis neceſſarium; magis ut vitam tuea- tur, quæ tot incommodis eſt expo- ſita in Pauperibus; quàm ut pericli- tantem in Principibus tueatur autho- ritatem. Fuit, qui uno Frigidæ ſcy- pho coronam permutaret: nec ma- le ſibi hoc pacto confuluiſſe cenſe- tur, ſi quidem aliter vitam ſervare non potuerit. Mirum proinde videri non debet, quòd Chriſtus Dominus ita Charitatis in egenos officia quandoque com- mendet, ut ea ſola æſtimare, ſola re- munerari velle videatur. Certe non alia commemorat apud S. Matthæum, ubi quæ ſit futura, ſupremo illo die, præmia pænaâsque decernendi ratio, enarrat. Non ille quidem cætera ſusſque déque habere putandus eſt (habet enim exactam omnium ratio- nem) ſed ideo ſola laudat, quæ præ- ſtantur egenis officia, quia ſine his cætera ipſi placere non poſſunt. Quid enim alia quæcunque officiorum ge- nera eum juvent, qui, utut ijs forteé abundet, fame nihilominus, aut ali- js miſerijs conficiatur? Videor mihi abunde monſtrâſſe, quòd Chriſtus Dominus magis amet in Pauperibus, quàm in Principibus agnoſci & honorari, quòdque pro- in illi maximè omnium honorandi ſint. Et hoc erat, quod primo loco me oſtenſurum promiſi. Reſtat, ut oſtendam, ipſis omnium maxime Principibus Pauperes eſſe honoran- dos: quod ſecundo loco propoſui. Ad hoc ergo nunc me accingo. Utar autem, ne longior ſim, unico non amplius argumento, ſed quod inſtar ſit plurium. Oſtendam nempe, ip- ſorum hac in re Principum cauſam vel mavimè verti: non enim aliter ſuam illos authoritatem ſatis tueri poſ- ſe, quam certe tueri, non fui dico privati commodi, ſed, quod virtutis eſt, utilitatis publicæ causâ debent. Id modò ratum eſſe velim, quod jam ante ſatis approbatum videtur; nimirum, quæ una maximé cauſa eſt, ob quam adeò Principibus obtempe- rare nos oporteat; eandem quoque opitulandi Pauperibus eſſe cauſam. Utrique ſcilicet Chriſti Domini per- ſonam repræſentant, ejuſque apud nos vices gerunt: adeoque Chriſtum in illis agnoſcere, Chriſtum honora- re nos oportet. Sic autem honora- tur in illis Chriſtus, ſi præſtemus, quod alteri ejus nomine jubent, alteri flagitant. Ob id ergo Principibus obſequendum, ob id Pauperibus opi- tulandum eſt. Hinc porrò conſe- quens eſt, fieri non poſſe, ut quis eâ de causâ Principi quidem obſequa- tur, nec tamen præſtet, quod eâdem ipsâ de causà Pauperi debet obſequi- um. Sicut non poſſumus uni cuipi- am eorum Dogmatum, quæ Divini⸗- tus nobis tradita ſunt, fidem adhibere, quanms Vide, ſi lu- bet, lib. de Cauſ. Pro- Poſ. . S §. Thom. cum loc. 352 uam debemus, ac non item alteri: cùm eadem ſit ratio credendi utrum- que. Tametſi autem unam quandam, eandemque cauſam eſſe dicam, ob quam & principibus obtemperan- dum, &ι Pauperibus opitulandum ſit; non negaverim tamen, præter illam unam, quasdam etiam alias ſup- petere cauſas, quarum una nos ad unum, alteràâque ad alterum præſtan- dum moveat. Poſſunt enimvero, ac ſolent etiam hac eſſe officia diver- ſarum Virtutum, quarum ſingulæ ſe- orſum ſuas habent rationes. Verum- tamen ultra privatas iſtiusmodi ratio- nes, una quædam communis eſt ra- tio Chriſtum obſervandi, honorandi- que in omnibus, qui ejus vices ge- runt. Et hæc ratio, ut eſt ſuperior, ita prior nos movet (ſemper enim prius eſt, quod eſt communius) ne- que tantùm movet, ut quomodo- cunque Chriſtum in illis honoremus; ſed eadem deinde vim quoque ad id confert, ut ſuum in Principibus, ſu- umque in Pauperibus ei tribuamus peculiarem honorem, illis quidem obtemperando, iſtis autem opitulan- do: hoc enim duplex illud genus eſt honoris, quod Chriſto in ſuis illis Vicarijs debetur. Conkfert, inquam, illa vim ſuam ad hæc quoque peculia- ria officia, tametſi ea forte propiores aliquas cauſas habeant. Virtus enim cauſlæ ſuperioris (quod Philoſophia nos docet) ad ultima uſque pertingit effecta: quin etiam plus in illis effi- ciendis, quàm inferiores cauſæ, valet. Porrò quemadmodum ſi cuipiam ORATIO. Generi aliquid perfectionis demere- tur, non poſſet non itidem aliquid decedere omnibus, quæ illo Gene- re continentur; ſic imminutâ virtu- te cauſæ communis, minus perfecta evadant neceſſe eſt, quæcunque de- inceps ab eâ causâ proveniunt. At- qui profectò communis illa cauſa, quam diximus, Principes Paupereés- que, ut Chriſti Vicarios honorandi, nunquam non aliquid ſuæ virtutis amittit in animis noſtris, quando- cunque ſpernimus aliquem eorum, qui Chriſti vices gerunt. Si ergo in honorandis Pauperibus, hoc eſt, ut apertiùs loquar, in ſublevandis eo- rum miſerijs torpeſcimus, fieri non poteſt, ut non etiam in præſtando, quod Principibus debetur, obſequio ſegniores efficiamur. Preſſiùs forte iſta, & anguſtiùs dicta ſunt, quùàm oporteret apud ali- os auditores: qui autem hic mihi au- res præbent, eorum intelligendi per- ſpicacia me reddit ſecurum. Vera eſ- ſe, quæ dixi, agnoſcent ipſi per ſe clarius, quàùm à me ſint expoſita; ut proin ea declarare ampliùs, necel- ſe non habeam. Patet jam fatis, quantùm interſit Principum, ut ſuus apud nos Pauperibus honor conſtet. Si enim iſtis non haberemus hono- rem, qui eis, tanquam ſubrogatis in Chriſti locum, ſingularis omnino debetur, jam neque ad Principes co- lendos hæc nos ratio moveret, quòd Chriſti loco ſubſtituti ſint. Porrò ſi Principum tantopere in- tereſt, ut Pauperes apud nos magno in honore ſint; jam illud etiam pa- tet, = Se lendi ſont, prope jerumn ommlum 6 ſc guoqveißſ. . wine honofenn nn ſud prrtogrtiru Danperidisgd 6 e Vipe bus, metuendum uoque non Plu bus ſacete conl gefcrfet potiſſin. Principibis obtem teat. ded ſorte gui⸗ modom felerre P liä ge caus ipſis tumen Obtemperet do. Itud autem Cpes efficere poſſe Omini, gvem fe Tehfha noOs nOn n De d hoc penurI Poteſtaten Diinci nin 4Ppottolt ve A glaliimn Poytant Lemonerzftons Ge affaim .. n la tin R de Di , lau II Petti . dgyen lonis gener. iten laut n ilo Gene. minut vit. Omig deieche Auzcnne ge. OVeninnt, t. mniz ila cnlr, pes Danpete⸗ ios honoinl, id lur vitute ſtis, gianco. Ovem eofum, t. Hegon ,boc eſt, u blerancis eo⸗ lg, deri non inpaſtmdd, eur, Chleguio anelkis gret pg al luc mihi au⸗ eligendiper. om. Velzel⸗ l ipl ler . int enpolta; hplis, neet ſemn latis Um, Auud not cOnſtet, gemmbshono- n lubrogatsnn olariss olmmmn Abinches moretet, ſint. ntoher ⸗ Iwen ap udeun ſe. Ad Rom. 13. 4. 1. Pet. 2. 14. ORATIO. tet, quod dicebam, ipſis maxime Prin- cipibus eos eſſe honorandos. Qui- nam enim potiuùs ac impenſius hoc agant, quàm quorum apud nos au- thoritas eàâdem, quà Pauperum ho- nos, ratione nititur? Certe ut com- munis illa ratio non exoleſcat, ſed ſuam in hominum animis vim obti- neat, ſuo eam Principes exemplo confirment neceſſe eſt. Nempe quemadmodum illi nobis adeò co- lendi ſunt, propterea quòd ſupremi rerum omnium Domini vices gerant; ſic quoque ipſi debitum eodem no- mine honorem tribuant. Nam ſi jus iſtud prærogativum, quod Principibus Pauperibusque commune eſt, Prin- cipes ipſi vilipenderent in Pauperi- bus, metuendum utique foret, ne alii quoque non pluris illud in Principi- bus facere conſueſcerent: atque ita deficeret potiſſima cauſa, ob quam Principibus obtemperare nos opor- teat. Sed forté quis putet, nihil ad- modum referre Principum, hac, an aliâ de causaâ ipſis obtemperetur, dum tamen obtemperetur quocunque mo- do. Iſtud autem ipſos per ſe Prin- cipes efficere poſſe, quamvis Chriſti Domini, quem repræſentant, reve- rentia nos non moveret. Valet nem- pe ad hoc pænarum metus, quarum Poteſtatem Principes habent: aon e- im, ut Apoſtoli verbis utar, ſinè cau- 5 gladium portant. Valet etiam ſpes remunerationis: nam illi ad utrum- que affatim inſtructi ſunt, ad windi- tam malorum, laudem verò bonorum: uæ Divi Petri verba ſunt. Sed e- R. P. Segneri Panegyt. 373 nim iſta, quamvis non parum vale- ant ad moven dos hominum animos, minus tamen valent, quàm res po- ſtulet. Ut enim hoc primum dicam, certe, quod talibus de cauſis præſta- tur obſequium, id, ſi verum fateri volumus, neque ſatis ſincerum, nec omnino fidum ſatis, ac firmum eſt. Spes namque remunerationis plus non videtur efficere poſſe, quàm ut oculis Principum ſerviatur: hoc e- nim ad aucupandam eorum gratiam, adeôque ad obtinendam remunera- tionem ſatis eſſe ſolet. Metus quo- que pœnarum, ut fortê nos cogat ali- quando Principibus obſequi, non ta- men unquam efficiet, ut id ex anime, Ad quemadmodum Apoſtolus ait, & cum bona voluntate faciamus. Sed ne hoc quidem ſemper & apud omnes efficere Spes Metusque poſſunt, ut quomodocunq; Principibus obtem- peretur. Non enim ſemper, nec apud omnes, vel ſpes ejusmodi Ppræ- miorum, vel pænarum ejusmodi me- tus locum habet. Et ad præmia quidem quod attinet, haud ſane tanta eorum copia Princi- pibus ſuppetit, ut omnia, quibus opus habent, obſequia compenſare queant. Pars magna officiorum, quæ ipfſis Præſtantur, nec cognita quidem ipſis eſſe ſolet: tantum abeſt, ut merce- dis aliquid ab ea ſit exſpectandum. Pœnas illi magis habent in promptu, eâsque minitantur omnibus, qui la- tas ab ipſis leges eſſent transgreſſuri: ad obſervandas autem leges nullis nos incitare ſolent promiſſis. Sed etſi promittantur præmia; perſæpe illa, y vel Card. Pal- lavic. in Proæm. Hiſt. Con cil. Tri- dent. 3 4 vel tanquam exigua ſpernimus, vel, tanquam lente maligneque proventu- ra, non magnopere nobis conſe- Ckanda ducimus. Quin ita ferè ho- mines naturâ comparati eſſe videntur, ut majoribus, quæ forte adipiſci poſ- ſent, commodis ornamentisve carere haud admodum ægre inducant ani- mum. Damna certe magis, detri- mentâque refugimus, quàâm reraum noſtrarum appetamus incrementa. Minæ proin pluùs, quàm Promiſſa movent. Sed ne minæ quidem Prin- cipum movent, quantuùm eſſet opus. Multi enim intentatas ab ipſis pœnas, aut reipsâ poſſunt, aut certe ſperant ſe poſſe ſubterfugere. Quid dicam de totà ſubjectorum cuique Princi- pum multitudine? nihil hæc certe, ſi coëat, atque conſpiret, à Principe ſibi habet metuere, cum ipſa ſit mul- to potentior. Quin plane Princeps non aliis eſt viribus potens, quâàm quas ei commodat, ſi quidem ſit ob- ſequens, ſubditorum multitudo. Cæ- terum ipſe per ſe quid amplius, quàm duas habet manus? non ergo poteſt huic Briareo terrorem incutere, tot manibus inſtructo. Cùm itaque nec ſpes conſequen- dæ à Principibus remunerationis, nec irrogandarum ab ipſis pænarum for- mido ſatis valida ſit, eo fſcilicet re- vertendum nobis eſt, unde diſceffi- mus; ac plane fatendum, non aliam verendi tantopere Principes, eisque tam obnoxiè parendi cauſam eſſe, ve- ram ſcilicet, ac ſolidam, quæque ſem- per & apud omnes vim habeat; quàm quòd is, cui ſumma rerum omnium ORATIO. eſt poteſtas, ſuam eis perſonam im- poſuit, ſuam impertivit authoritatem, quòdque proin omnia, quæ illi, pro datàâ ſibi poteſtate, nobis imperant, ipſe, tanquam ſibi debita, ſuis ratio- nibus adſcribat. Hæc ſi nos cauſa non moveret, ipſa per ſe Principum authoritas, magnis licêt viribus opi- busque niti videatur, prô, quàâm im- becilla foret, ac manca? quùàm ſæpe nulla, quàm fluxa ſemper, ac infida ſubditorum obedientia, niſi, quæ ju- bentur, præſtanda ſibi ducerent, uùt magnus ille monuit Dominantium Advocatus & Patronus, non ſolum Ad Rom. propter iram, ſed etiam propter conſci- 13: 5. entiam. Patronum ego, Advocatúm- que Dominantium voco Paulum Apoſtolum; quòd is eorum cauſam tam ſolicite in ſuis ad Romanos, ad Epheſios, ad Coloſſenſes epiſto- lis, tàmque luculenter & magnifice agat. Et ſane, ſi ſubditos nos iis, qui præſunt, ſolummodo propter iram præberemus, illorum duntaxat Ma- giſtratuum haberemus rationem, qui gladium habent in promptu ad capi- endam de iis ultionem, qui dicto au- dientes non eſſent: hanc enim Apo- ſtolus Iram appellat. Quò autem il- lorum recideret Magiſtratuum apud nos authoritas, quibus non eſt gla- dius ad manum, ut violatas leges præ- ſenti ſupplicio ulciſcantur? His cer- te, niſi propter conſcientiam obtempe- retur, propter eorum iram non facilèe obtemperaretur. Eſt tamen (dica- mus quod res eſt (ſuus quidam iſtis quoque gladius) nam ecte duo glædii hic, cVicrii Ins ſcete aMkhoffuten Cum iplum in es venet ⸗ Cvod cum it⸗ cotleguets eſt Cit demoniſtramd guidus mod Dösdöanapids undos. Nem horitiis, non Aſ Normm gu. Unicum ſele pn⸗ Chriſii Domini Wemet maxime lunt, Rimagnum peribos honorem Jue oſtendunt, Hætogatii, 4 uoque yenetand ſola eſt, ommi 2 Wento. Urt tehr. m es ir llh, ud Conſtliumn e 00 tt ls, 2 Mtibis eent⸗ 1Ps lce . , 1oten greitt Ree everitten. M ell poteſt, an per, 4c inſez nil, Nx . ichcennt 1 ominantium 5, M ilin 40 on Mupter nii. . Areto. cO Dad erum caulam Nomans, l enles epiſ. mignifer n8 ig, go jnpter iimn duntzrat Mr totem, ll pt ci. ui io au⸗ enimn Apo n Ateh d tatuumn a 8 non elt Ar. atas leges pir. tur? N ee⸗ n , ſis ns n M. ner lu Laic. 2 2. 3 8. — Promulga- tur Bulla, quæ dici- tur Cænæ Dom. ORATIO. ic, quorum alter Sacræ proprius eſt Poteſtatis) ſed is eſt ejusmodi, ut eos tantùm terreat, qui eum, non ab homine, quem vident, ſed à Chriſto ipſo, certe conjunctis hujus cum ho- mine manibus vibrari credant; cæ- teris videri plumbeus poſſit. In his ergo vel maxime Magiſtratibus eam, quam Chriſtus ipſis, tanquam Lega- tis ac Vicariis ſuis, impertivit, agno- ſcere authoritatem, ac plane Chri- ſtum ipſum in eis vereri nos oportet, ac venerari. Quod cùm ita ſit, jam illud etiam conſequens eſt, quod unum adhuc erat demonſtrandum; his ipſis, de quibus modò dicebam, quàm præ aliis Principibus, Pauperes eſſe hono- randos. Nempe, quorum iſtud au- thoritatis, non modò præcipuum, ut eſt aliorum quoque Principum, ſed unicum fere præſidium eſt, quòd Chriſti Domini vices gerant; næ illi ſuæmet maximeé authoritati conſu- lunt, ſi magnum & ſingularem Pau- peribus honorem habeant. Ita nam- que oſtendunt, quâàm grandis ſit ea Prærogativa, quæ tantopere in iis quoque veneranda ſit, in quibus ea ſola eſt, omni alio deſtituta orna- mento. Quàm ergo divinum plane fuit il- lud conſilium, ut ſummus EccleſiæRe- tor tot illis, ac tam exquiſitis ho- noribus Egenos afficeret, idque hac ipsà luce, quâ, ſolenni cum pompaâ, totam exerit Eccleſiaſticæ Poteſtatis ſeveritatem. Mirum id quidem vi- deri poteſt, eundem, qui paulò ante major homine viſus ſit, mox infra 3 7 hominum poſtremos videri abje- ctum. Modò enim ſublimi ſolio re- ſidens, totàque majeſtate viſendus, fulgurat, tonat, fulminat: modò, po- ſità omni majeſtate, ad inopum mi- ſellorumque hominum pedes ſe pro- ſternit, ac infima quæque officia præ- ſtat. Sed enim iſta, quamvis adeò diverſa, & in ſpeciem pugnantia, re- ipsà mirifice conſentiunt. Nimirum Eccleſiæ Rector, cum hac potiſſi- mùm die poteſtatem exerceat humanàâ majorem, & invidioſam profanis, in hoc maximè actu neceſſe habet pro eo agnoſci, qui ſupremi omnium Domi- ni vices agat, tanquam delegatus ab eo Judex; atque adeò, ut ad ejus vo- ces, quibus Impiis Diras obnuntiat, ſic illi contremiſcant, tanquam ad ful- mina, quæ Chriſtus ipſe de cœlo ei præbeat, & , ut ſuprà dicebam, jun- Ctis cum eo manibus torqueat. Cum ergo iĩs præclarà iſtà de ſe hominum exiſtimatione, ſi unquam aliàs, nunc maxime opus habeat (nam alioqui bruta & caſſa viderentur, quæ mittit fulmina; plusque fragoris ederent, quàm incuterent terroris) convenien- tiſſimum fuit, ut is eodem fere tem- pore nos doceret, quanti vicarium iſtud ejus pro Chriſto munus facien- dum ſit. Non alio autem pacto ma- gis id facere teſtatum potuit, quàm ut ipſe, nobis omnibus inſpectantibus, tantà cum demiſſione ac reverentia eos coleret, qui, etſi cæterà viles & abjecti, rebusque omnibus nudi ſint, Chriſti tamen ipſi quoque perſonam gerunt. Non ergo, quèd ad horum ille ſe pedes abjicit, non ea re quid- XVy2 quam Jac. 2.16. Matth. 2 1. 28. 356 quam detrahit majeſtati ſuæ, ſed com- mendat eam magis, redditque illu- ſtriorem. Ego certè (ſi liceat mihi dicere, quod ſentio) non ita eum ad- miror in ſolio, triplici redimitum dia- demate, gemmeòque totum ornatu circumdatum, &, qui major eſt om- ni alio ornatu, tot circuùm fulgenti- bus Purpuris ac Tiaris. Major mi- hi apparet, cùm linteo præcinctus, Pauperum pedes abluit. Nam quod in ipſo ſummum eſt, id omnino his erga Miſeros officiis evadit manife- ſtius. Quis enim non videt, quùm grande fit, ſummis in rebus, atque adeò excellenti quadam ratione Chri- ſti Vicarium eſſe, quando hic ipſe tam religiose illos ſibi colendos ducit, qui quocunque modo Chriſti vices gerant. Suum jam Oratio mea orbem ab- ſolviſſe videtur, niſi forte, poſtquam honorandos adeò Pauperes eſſe con- tendi, dicendum adhuc videatur, qui- bus illi modis potiſſimum honoran- di ſint. Quamquam verò iſtud quo- que, poſt ea, quæ dixi, haud ſane ob- ſcurum eſſe poſſit, juvabit tamen rem eandem paulò etiam amplius declara- re. Fallerentur enimverò, qui Pau- perum honorem ablutione pedum, aliisve id genus Officiis abſolvi exi- ſtimarent. Præſtet quis hæc omnia Pauperibus, ac tum eis dicat, Ite, ca- lefacimini, & ſaturamini, nihil autem ipſe præterea opis conferat: non ma- gis certeé Pauperum is honori fecerit ſatis, quàm ille in Evangelio Servus Hero ſuo ſatisfecerit, cum juſſus ne- ſcio quid, verba quidem dedit offi- ORATIO. cioſiſſima, ſed, quod mandatum ei fuerat, neutiquam eſt executus. Al- ter magis Servus honorâſſe Herum cenſetur, qui quamvis ei haud ſanè reverenter, ſed crude admodum re- ſponderit, & fœde obverſo tergo ab- ſceſſerit 3 ſubinde tamen ejus juſſa perfecit. Nimirum verus eorum ho- nor, qui præſunt, in eo conſiſtit, ut, quod jubent, fiat ab ijs, qui ſubſunt. Nam quod ad alias honoris ac obſer- vantiæ ſignificationes attinet; vel ipſi quòôque Principes eas invicem exhi- bent, quorum tamen alteris in alteros nulla eſt poteſtas. Porrò, uti Princi- pum honor unâ maximée obedientiâ conſtat, ita Pauperum in eo propriè honor conſiſtit, ut quibus illi rebus admodum indigent, iis liberaliter do- nentur. 2 Neque verò, quòd eleemoſyna- rum ego largitionem ad genus refe- ram Honoris, alienum id, ac pere- grinum videri poteſt. Eſt hoc uſi- tatiſſimum in Jacris litteris, ut Di- vus Hieronymus notavit, quo nullus major eſt, ac certior earum Interpres. Honor in &cripturis, ait is, non tantùm in ſalutationibus & officiis deferendis, quantuùm in eleemoſynis, & munerum oblatione ſentitun. Möxque rem ex- emplis aliquot confirmat. Honora, inquit Apoſtolus, viduas, quæ verè viduæ ſunt: hic honor donum in- telligitur. Et alio loco: Presbyte- ri duplici honore digni ſunt. Sed & Philoſophus notavit, munera, præ- ter utflitatem, quam afferunt accipien- ti, inſuper honorifica ei eſſe, ideôque non minus grata iis accidere, qui ho- norari Lib. 2. in cap. 15. Matth. Ariſt. lib. I. Rhet. c. F. n. 8. tantopete commen jntet tun wültt, indigent, poſteen numermdum, ut lvandos eorum non faclle id lis Kue quen? Nor enns propteree Petſemglͤſt mniis Alid ui Meni Operan punum neceſliii, Vigetur promittete luntne in maon rquiſbln⸗ oron⸗ cobſer. atinet; eligf 5 innicen erti. 1leris lteros no, If, Princi. ime obetlentiz m in end Noideg in wwn iis lberalter do. cleenoßne 40 genus lele n ic, c pere- EK boc v-. litens, it Di⸗ Wit, guo mlin Aön HMteph;: , m lb iu lir lefaentiu, A 6 minein GNque rein er⸗ 1 nit. Honon, duss, gur vele ot donum i . oco: Preibjte. 6 n , ,Ne. oni bnt. d e . e. , mnuntli, 6 feruntnce 1ei le limne ceche lo⸗ nrar! ORATIO. norari gaudeant, quàm qui emolu- mentorum cupidi ſunt. IIIi ergo præ cæteris, hoc honoris genere colendi ſunt, qui & maximè digni ſunt honore, & rerum maxime in- rov. 3. 9. digi. Honora Dominum de tuâ ſub- Rantid. Hic ille honor eſt, qui Chriſto Domino in Pauperibus de- betur. Quid ergo pedum ablutionem tantopere commendamus? Equidem inter tam multa, quibus Pauperes indigent, poſtremo vix loco iſtud numerandum, ut ſit, qui ſibi ſumat lavandos eorum pedes: quis enim non facile id ſuismet manibus præ- ſtare queat? Non igitur hoc officij genus propterea celebratur, quòd id per ſe magni ſit momenti; ſed quòd majus aliquid ſignificet. Nempe qui alteri operam præſtat in re tam parùm neceſſariâ, is ſcilicet tacite videtur promittere, majori ſe vo- luntate in majoribus neceſſitatibus 357 opem laturum. Accedit, quòd mi- niſterij genus, cùm ſit adeò vile ac ſordidum, magnis certe viris haud paulò gravius ac moleſtius quacun- que rerum ſuarum largitione accidat. Nam ſuæ illi dignitatis multo quùm ſuarum rerum tenaciores eſſe ſolent. Quandò igitur tam prompte id præ- ſtant, quod tantà cum eorum de- miſſione conjunctum eſt; quanto alterum præſtabunt alacrius, quod & ipſorum magnitudini magis eſt conſentaneum, & Pauperum indi- gentiæ magis neceſſarium? Ita ſane: ſuis non parcent facultatibus, qui ſuæ non parcunt dignitati, ſed eam quoque ipſam Pauperum obſequio impendunt. Hoc cùm faciat ſum- mus Eccleſiæ Hierarcha, hoc augu- ſtus iſte Purpuratorum Senatus; ni- hil eſt, quod ampliuùs deſiderem, nec quod Orationi meæ adjiciam. † † F I N I S. Cum ͦ Cfſinu Anr Cn Gra, MONARCHI, ROQ MANI PONIIFICIS COELESTIS ORIGO CONTYRA SAMUELEM PUFENDORFFIUM. ACADEMICIS DlISSERTATIONIBUS PROPUGNATA ₰ R. P. MAXIMILIANO RASSLER, 800G.]) Est 885. Theol & 8S. Canonum Doctore, Cùm Supremam ex his Lauream 12 Caæſareo - Archiducali Academia Oenipontana Uni Candidato imponeret Anno MDCC. Menſis Auguſti die 4. EDITIO TERTIA. Cum Gratia é Privilegio Jac. Ceſ. Majeſt. Et Facultate Superiorum. * „. XC. ins. 2 N N A& „ AUGUSTEE VINDEL. & DILING, Sumptibus JOANNIS CASPARI BENCARD, Viduæ & Hæredum. ANNO M. DC. I. Madecica Ledtorbbus nula Ncub Mretium tiones teper Prohsutg it puto, no Nis lanegy. Un b. lgers⸗ gepte tantümn igem iractari; ſed lcerhu ni mlhi io ſatos. Kcr 3 5 P s TEE a Fa S Tt 4ar dar: F iik Fe A r e Er F et Sr A Srecf Ar a Td k N n d ESS ) FFPrerrrrkererer Benevolo Lectori Author. Uid hæc ad opus egregium miſera Appendix? ad veſtem non in- elegantem rudis lacinia? ad no- Biles, ſi ea quæ Authoris ſunt y fſpectes, Panegyricos incultæ Diſ- ſertationes? Satisne non fuit, ſe- Aimel ijs prælum fatigaſſe, & ut Academica primuùm in exedra Auditoribus, fic dein Lectoribus creâſſe nauſeam: ſcio, mi Lector, quàm nulla lucubrationibus meis gratia, quam nullum pretium. Fuerunt tamen, qui has à me Diſſerta- tiones repeterent, viri & prudentes, & amici. Pro his ut gratificarer, recudi eas hoc loco curavi, ùt puto, non inepté. Nam ſi nonum è& Segyeria- nis Panegyricis, cui Author titulum præfixit, Thronus DEl inter homines poſitus in Vaticano, legeris, deprehendes, ni fallor „non argumentum tantùm idem ibi, quod in Diſſertationibus iſtis tractari; ſed lucis etiam aliquid ùt ex illo in has, ſic ex his in illum refundi, mutuéôque velut auxilio fulciri. Scio, hoc in argumento jam multos ver- ſatos. Sed nunquam ſatis dicitur, quod cum in- nume- numerarum Animarum ſalute creditur. Et novis hoſtibus novos Antagoniſtas opponi utique æquum eſt. Sed quid ego collatus Pufendorffio? audacem me cauſæ bonitas fecit; quæ ſæpe ſufficit, ut de Gigante Pumilus triumphet: & quantuscunque ſit, qui pugnat pro mendacio, major tamen ſemper Veritas, quæ pro ſe pugnantibus vires ſubminiſtrat: dummodo ipſi quoque Veritati, non ſibi, vincere laborent: quod ego conatus ſum; quo ſucceſſu, res loquatur; & tu, ſi animum affers partium ſtudio non præoccupatum, me non repugnante, judicato. gede D EZecleſe Nom Ogimmti tſſſimn luc ſole Acader- lerem, Uels, nole non: enS, MMen NOn in oute totins ſin, Tradatur! lHiu Anani LPunn entum, gid en Cancicato gratis ele pollet, gum ginem nölle ac na mim ommis Leg Canonum vis ac e Aripio proin avie Entus, mecitiban Ponituit initio ope nin Ohiſtimr ero ntimam natumm, Ven. Naptitvelin lendun minine l. WN i WINCere ſuccelſn, Pattiom 00n 2 S 180. (0) 3t ₰% 355 LSESESS es ESESsEee Se eeee DISSERTATIO ACADEMICA AN Eccleſiæ Romano-Catholicæ Monarchica regendi forma hu- manum ac Politicum commentum t⸗ 2 Ogitanti mihi, de quo po- tiſſimùm argumento in hac ſolenni inauguratione Academioo more diſſe- rerem, venit in manus Li- bellus, mole non magnus, à typo re- cens, antea non viſus. Aperio, lego in froute totius lucubrationis Synop- ſin, Tractatus Hiſtoricus de Monar- chia Romani Pontificis. Placuit argu- mentum; quid enim Pontificii Juris Candidato gratius „quid jucundius eſſe Poſſet, quàm ejus poteſtatis Ori- ginem nõſſe ac natales, à qua potiſſi- muùm omnis Legum noſtrarum „ac Canonum vis ac copia profluxiſſet? Arripio proin avide librum, lego at- tentus, meditabundus evolvo. Non peœrnituit initio operæ: Religionis e- nim Chriſtianæ exordia, progreſſus, intimam naturam, aptèé 'deſeripta i in- veni. Rapuit vel invitum ad progre- diendum minimé luxurians ſtyli ele- gantia, in quo nihil pueriliter exul- tans, nihil putidà grandiloquentiâ tu- midum: nihil incultà barbarie hor- ridum, nihil ſolæœciſmorum ſordibus inquinatum; pura omnia, plana, ni- tida, perſpicua; verbõô, genuinus re- floreſcentis, ſi unquam, hoc ſeculo cultiſſimæ latinitatis partus. Sed non diuturnum id meum fſuit ſolatium; progreſſus ad interiora, uem ſtylo ſuo ſimilem, ſincerum, candidum, ſolide eruditum, ortho- doxèe ſentientem 10 uentémque per omnia ſperaveram, bdolum paula- tim, verſipellem, Pſeudopoliticum invenio, qui ſic Principibus, & iis maxime, quos præteritum ſeculum & Matris Eccleſiæ gremio avulſit, blan- diretur, ut ſupremum iis non eiree ſacra minus, quàm profana, jus & arbitrium, ſupremo conceſſum à Nu- mine, adſitueret; Romani verò Pon- tificis ſacram Monarchiam, profanum mortalium, ſuis commodis ſervienti- um, commentum, cui præter inanem fucatimque ſpeciem, divinum nihil inſit, demonſtrare niteretur. Quis mihi in re tam non exſpe ctata ſenſus fuerit, quod in me ſtudium ex- arſerit propugnandæ illius authorita- tis, à qua Juris noſtri Canones, Le- gesque maximam partem profluxe- runt, & quàâ proculcatâ, totam ne- ceſſe eſt Decreti, Decretalium, cete- rarumque ſacri Juris partium molem ruere, (a) fol. 12. 360 DISSERTATIO ACADEMICA. tuere, vobis, AA. Academici, con- ijciendum relinquo. Credidi, certe facturum me operæ prætium, ſi om- nes in id vires intenderem, ut nemini non conſtaret, peſtilentem, bonõque publico pernicioſiſſimam eſſe ejus libelli doctrinam, nimisque debilem eam, verſuti licet hominis, machinam, quàm quæ ſolo æquare poſſit ædifi- cium, quod nemo moliri alius po- tuit, quàm qui nihil non poteſt. Id quod paucis pro rei gravitate dum exequor, ſpero me veſtram ſapienti- am, veſtram æquitatem, veſtram Re- ligionem judicem habiturum; ſoli- diùsne à me ac religioſius in ſtabili- enda firmandâque, an ab Adverſario in impugnanda concutiendâque Ro- mani Pontificis authoritate Monar- chica ſit laboratum. Hoc igitur contendit fuâ illà in lu- cubratione Samuel Pufendorffus (no- men id eſt in Imperio, & Aulis ma- ximè Borealibus non ignotum) ne- ceſſarium haud quaquam eſſe, (a) ut unus ſit, qui Chriſti anæ Reipublicæ ſummo cum imperio præſit, & e cu- jus nuti reliquæ Chriſtiani orbis Res- publicæ & Principes, quod ad Reli- gionem attinet, Pendeant: ſed unum indivisumque eſſe debere inter Chri- ſtianos, rerum perinde humanarum, ac divinarum imperium, ſic ut non minuùs ad Regem Gothorum Vanda- lorumque (& quemlibet alium, qui Chriſtianum Dogma amplexus ſit, Principem, quique alium ſuperiorem non agnoſcat) ſpectet defimire; an ſeptem ſint, pauciora, an plura Sacra- menta; quâm ad eum pertinet, ſta- tuere: an illata à Poloniæ Rege arma armis repellere, an verò controver- ſias, quæ utrumque Regem inter nu- per extiterunt, Principum neutri ob- noxiorum arbitrio componere, Reg- no ſuo magis expediat? . E diveriſo nobis orthodoxè ſenti- entibus conſtantiſſimum eſt; cum controverſiæ de rebus ad Fidem, Re- ligionemque ſpectantibus exiſtunt, & univerſim, cùm de iis agitur, quæ ad DEUM, rationemque ſupremæ ejus Majeſtatis colendæ pertinent, non à⅜ profanis Principum Tribunalibus ex- ſpectanda imperia; ſed unum ali- quem eſſe debere, ad quem ſuprema rerum ſacrarum cura pertineat; quem audire, cui obtemperare in rebus, ad ſacrum ejus forum ſpectantibus, citra exceptionem, omnes plane debeant, qui Chriſtiano cenſeri nomine, & ſa- cræ hujus Reipublicæ membra eſſe velint: atque hunc non alium eſſe, quàm Romanum Pontificem, qui Pe- tro Apoſtolorum Principi ſucceſſe- rit, Ch iſtique capitis noſtri ac Mo- narchæ ſupremi, vices in terris, Mo- narchiàâ & ipſe authoritate obeat at- quæ expleat. Hujus noſtræ certiſſimæ ſententiæ firmamenta, ſi aut ipſorum eê Pontifi- cum decretis ſtatuisque, aut concor- di Interpretum conſenſu peteremus, quod eſſe promptiſſimum, explode- ret ſcilicet ille nos, negaretque ſuâ in causàâ Judices illos eſſe poſſe, qui uti- que, quam tantis artibus ambitioſiſſi- me moliti ſunt, machinam, ſuâ ever- tere ſententiâ nolint; etſi tantà cum Principum aliorum injuria illa conſi- ſtat, uin pufut, Pinpen la vifrmatm long ulomm, Lecutl. Pugren, e in Tumnmt wwWerd⸗ Emt; Ne umen ilum äfcer in hunc hoſten nus eſt, gam Iiti ꝛ juſia niiſe gwoqve e⸗ non joſtis geker Qvicni jan nune cam, Or ipſi cn muniz et, glicin poſtremis maxim circa Religionem Omnesſicekengen⸗ Adrum Opls n, Pugnat inter ſe pu Imum confat exer Cinis odis diſgen mo ſpitin 1vi man ndedemam Aun goam bong , ul vigerit Ovod e0 hadſen n Pufengorfit⸗ 1. Cguen dgitnn, gur le lupreme us ertlnent, non libunalbig er. ecd unomn al. Aem prem ennent; Ibetn neintd deſtunthhug tnn 6plane gebennt, inomine, & ſr. meinbra eſſe n alium eſſe, dcem, u de⸗ ncpi ſucceſe noltri ac Mo. in ters, M. iate obeat 4· ime lentenin rum e boniſf- e, concol⸗ lo petetemig, nu; enplo eanreigpe iün ſe pole, i DISSERTATIO ACADEMICA. 361 ſtat : nimis deinde ridiculum eſſe contenderet, eorum vel explorare, vel excipere ſenſa, qui mancipio & nexu intimo Aulæ Romanæ devincti aliud vel loqui, vel ſcribere neſciant, quàm quod illi ſupra mortalium om- nium rerum verticem evehendæ ſer- viat; propterea quòd omnes ſuas ra- tiones ex ejus incrementis, æquis, Ini- quis, ſuſpenſas habeant. Quamquam autem cum omni æ- quitate pugnat, Rempublicam, ſeu Principem, Leges ab iis accipere, qui firmatam longo, etiam plurium ſe- culorum, decurſu, poſſeſſionem op- pugnent, etſi ipſi perduelles ſubdito- rum e numero ſe per nefas exeme- rint; ne tamen cauſæ noſtræ vel tan- tillum diffidere videamur, non aliis in hunc hoſtem armis pugnare ani- mus eſt, quàm quæ ipfſe ſubminiſtraâ- rit; quæ juſta negare non poterit, niſi ſe quoque cauſam malam armis non juſtis defendiſſe fateatur. Et quidni jam nunc cauſam malam di- cam, quæ ipſi cum omnibus iis com- munis eſt, quicunque & antehac, & poſtremis maxime duobus ſeculis, circa Religionem turbaärunt ? quos omnes ſi defendendos ſuſcipit, ne ipſe arduum opus aggreditur; dum pro- pugnat inter ſe pugnantia, & ex illis unum conflat exercitum, qui interne- cinis odiis diſſidentes, non niſi tum uno ſpiritu agi videntur, cùm Roma- nam in Sedem arma expedienda ſunt; qui quàâm bonus ſit, ille pronuntiet, qui viderit, quod demum hominum genus eo hactenus fuerit afflatum. An Pufendorffius ſua in tribu, ſuis R. P. Segneri Panegyr. ſub ſignis numerabit Socinianos, Ana- baptiſtas, David Georgianos, Tre- mentes, Adamitas, hominum mon- ſtra, Reipublicæ peſtes, Orci, omni- umque vitiorum ſatellites? Et tamen his omnibus idem labor, idem cona- tus, idem, & obſtinatiſſimum ſtu- dium, Romani Pontificis Monarchi- am, ejusq; ſupremam in omnes Chri- ſti aſſeclas poteſtatem convellere, &, ſi votis exitus reſpondeat, peſſundare. Pridem hoc advertit inſigne illud Domũuũs otharingicæ decus, Gallica- næ Eccleſiæ columen, Tridentini Se- natus lumen maximum, Carolum Car- dinalem Guiſium, ſeu Lotharingicum; qui, cuùm in illo eruditi & ſanctioris orbis Theatro de Romani Pontificis authoritate agi cœptum eſſet, (a4) pa- làm profeſſus eſt: Nihil ita firmiter id temporis propugnandum, unitatem, & Primatum Apoſtolicæ Sedis: dum cunctæ adverſariorum Phalanges ad hujus arcis everſionem conſpirabant. Complures eorum nu- merari Sectas, Lutheranorum, Calvi- niſtarum Zvvinglianorum, ſed omnes convenire unanimes in hoc faſtigio percellendo. Ita tum Purpuratus il- le Eccleſiæ Senator locutus eſt; nec ſegnius ipſe deinceps linguâ, quâm fratres, agnatique, ſub ipſum illud tempus conſilio & armis cauſam Pon- tificiam, & rem Catholicam, tanto- pere in Gallijs eà ætate laborantem, tuiti ſunt; ſic ut quemadmodum Ca- rolo felix Tridentinæ Synodi exitus magnam partem debebatur, ita Gui- sijs Principibus ſervata Catholico ca- piti ampliſſimi & antiquiſſimi Regni Z 2 corona (a) Pallavi- cin. Conc. ſicut Trid. I. 19. C. 6. n. 3* (a) Nota, Authorem primò hanc lucubratio- nem Sere- niſſimo Lothatin- Ziæ Duci nuncupaſ- ſe; eâque causâ hic, & alibi, honorifi- cam fieri ejus Seie- niſſimæ Domũs mentio- nem. fol. ult. ib. (a) §. 6. fol. 14. DAISSERTATIO corona jure longèe optimo ſit adſcri- 3612 benda. (4) Quod tale ac tantum Regiæ Domus ornamentum, atque gloria tacite à me præteriri non de- buit, ut ſciat Pufendorffius, & quos ipſe in ſuas partes traxit, quos ego, quantéôsque in defendenda Romani Pontificis cauſa ac prærogativo jure commilitones habeam; cùm ipſe in caſtris ſuis humani generis, propria confeſſione, propudia numeret: (5) Quæ quidem ſtudiorum ſocietas, ſi cauſam penitus non profligat, pluri- mum certé debilitat. Quidni enim ſuſpecta ſit veritatis amanti doctrina, quam videt „ tanquam partum pro- rium, à mendaciffimis homunculis adamatam, defensämque? at illa do- Ctrina, an mendacium & commen- tum eſt, quàâ ſtante, mendacia omnia, omnia commenta le ſtare ac radices agere non poſſe confitentur? Roma- ni Pontificis Primatum omnes op- pugnant Sectæ, omnis illum erro- num cohors criminatur: ex quo quid conſequatur, nec ipſum jam arbitror Pufendorffium non videre; etſi tam libenter non videat, quidquid Roma- ni Pontificis ſacram, etiam ſupra Prin- cipes, poteſtatem affirmat. Et verò ut rem altius, atque ab ip- ſis adeoò velut incunabulis ordiamur, inveſtigemus primò, quod nec ipſe in re præſenti prætermittendum pro- nunciat, («) quid demum vera quæ- libet Religio exigat; an ut in unum eundemque Politica & Hierarchica poteſtas confluat? an verò neceſſe ſit, aut expediat, Sacra à profanis di- vidi, & alii in hæc, alteri in illa ſu- ACADEMICA. premam poteſtatem tribui, atque per- mitti? Subinde illud diſpiciamus, an Chriſtiana præſertim Religio, ex pe- culiari ſuo genio atque natura, hanc vel unitatem, vel ſeparationem po- ſtulet? ac denique tertio, hæc, an illa regiminis Forma, cæleſti-ac divi- na authoritate ſit conſtituta? Hinc e- nimverò, ut ipſe aſſerit, nec ego dif- fiteor, alterutra pro opinione (etſi ego firmiſſimum Dogma noſtrum opinionibus accenſeri ferre non poſ- ſum; loquar tamen tantiſper cum eo, quocum mihi hodie res eſt (petenda ſunt firmamenta. Et pro noſtra qui- dem ea allaturum me ſpero, quæ ne- mo ſanus reſpuat, modò docilis, & non præfractus accedat: eréôque ſic magnus Apollo, quem ſibi futurum aſſerit, qui vel unicam, ſed firmam, quæve id, quod propoſitum habeo, dilucide evincat, () rationem at-(6) fol. 14. tulerit. Ut à primo ordiar, illud ante om- nia quærere oportet; an ſermo ſit de omni prorſus Religione, qualis eti- am tum futura fuiſſet, ſi placuiſſet ſupremo Numini non ultra eos limi- tes ac gradus attollere hominem, quos ſua illi indoles ac natura Ppræfixit, quem ſtatum puræ naturæ Scholæ ap- Pellant (patiantur tantiſper delicatæ aures hanc, quam dicit, vocum bar- bariem, & de re non ex vocabulo ju- dicet) an verdò de illa tantuùm; quàm ſui colendi rationem præſcripturus e- rat DEUS ad aſſequendam eam digna- tionem, eâmque felicitatis ac beatita- tis perfectionem, quæ ultra omnem modum humanæ imbecillitatis eſt, non Lombatdo, lue Dmilium ieptirt medium Ans⸗ ronuntiat. Non, imam nim nimiæ præf on Poſtum non t. Ctleellorum, & Swviweront, m Gve, Enla tm ie ſam etites . eoruimque oc Ut lhunc Doctor Aygelicum oppe menſuram huma mültim fpetgen Contemptim, tan pellat, ut futiliun innnium qurſtion inigni enimyerd Patumm ez in Chole nobis Kerator no⸗ ſter geniſfonis, Gtod Osenit; n ſt⸗ ſbitte inlminn lbdicinn: lis ipt ſtruit, Gecimum le cut gooe in kertilitz lh atane pet. bicinnng n i⸗ EX pe. nin, hane Matien do. rtl. lut HM celeſti i. tut) Hine. t, nee eg i. pinione eti elna noſtrum kerre non pol. tſper aum e0, eſt (petencl 0 noſtra ui. 10, llæ ne. dclis, & A: Adde n ſhi umrum n, Edümn, voſitum hubeo, )iationem at. ) ud mte o n ſermo ſt de ne, gulls et⸗ et, ſ pheuket Rul eos inl. ebominemnguos namn Nrrßhin ur Nndr ih. tmtüher Lelere t, wovnbu- ner Ccabul 1. l tntun qin prelciptunze la) fol. 150. DISSERTATIO ACADEMICA. non niſi ſingulari DEl ope gratiâque obtinenda, qui ſtatus Elevationis ap- pellatur? Neſcio, an unquam hæc homini audita ſit ſtatuum, ac condi- tionis humanæ diverſitas: certe ejus in hac ſua lucubratione nullum extat ve- ſtigium: unde metuo, ne illam næ- nijs annumeret, (4) quas à Petro Lombardo, Thoma Aquinate, Scoto, ſimilium ineptiarum architectis, in medium allatas haud ſané modeſte pronuntiat. Non, inquam, modeſte: ego e- nim nimiæ præfidentiæ ſuperbiæque non poſſum non tribuere, quod cum tot ſeculorum, & hominum, qui in iis vixerunt, ſummo ingenio judiciô- que, ac ſenſu tam aperte pugnat. Mul- tæ j am ætates S. Thomam, Scotum, eorumque doctrinam ſic ſuſpexére, ut hunc Doctorem ſubtilem, illum Angelicum appellarent, tanquam menſuram humanæ perſpicacitatis multùm ſupergreſſos; & hos ille tam contemptim, tam contumeliose ap- pellat, ut futilium definitionum, & inanium quæſtionum authores dicat: inſigni enimverò documento, quàm parum ea in Schola profecerit, quam nobis Servator noſter, omnis Magi- ſter demiſſionis, aperuit. Nec eſt quod ogganiat; rudium hoc & ſuà ſtoliditate infamium ſeculorum eſſe judicium: ſatis ipſe & novit, & ad- ſtruit, decimum ſextum & ſeptimum ſeculum cum quocunque priorum in- geniorum fertilitate in comparatio- nem venire poſſe; & tamen utroque hoc ſummam fuiſſe Doctorum, quos dixi, exiſtimationem, nemo eſt qui 36;3 ignoret. Nihil ego de illis Chriſti verbis dicam, quibus Thomam allo- cutus eſt: Bene de me ſcripſiſti Thoma. Reponeret enim utique; talia à no- bis, ut effrontes ſumus, tam credi ani- liter, quàm audacter finguntur. Hæc fere extra rhombum: nec ta- men, cum locus moneret, diſſimu- landa viſa ſunt; ut pateat, quo loco nobis habendus ſit, qui tam nullo ha- bet, quos ſeculorum conſenſus ad ſummum extulit; quique tam nihili facit Diſciplinarum omnium Princi- pem, ut deterrimum ſcholaſticæ nu- gacitatis genus indigitet. (a) Ita ſci-(4) §. 14. licet ex tripode de Diſciplinis altiſſi- fol. 39. mis, quas vel non attigerunt, vel aſ- ſecuti non ſunt, pronunciant homun- ciones, qui ætatem omnem artibus impenderunt, quæ longiſſimo ab il- larum apice intervallo abſunt. Sed redeamus in ſemitam, &, quod cœpimus, perquiramus, an omnis omnino, an hujus tantùm providen- tiæ Religio id poſtulet; ut unus ali- quis ſit ſummus controverſiarum, quas exiſtere neceſſe eſt, judex & ar- biter, isque à Principe, qui de exter- na Reipublicæ incolumitate ſatagit, diverſus? Et quamquam id eg o de quacunque haud difficulter me con- fecturum exiſtimem, cum omnis de- beat eſſe Schola & veritatis, & ho- neſtatis; quia tamen non expedit de iis multum diſceptare, quæ cuùm non ſint, eſſe tantum poſſunt, de ea, quâ homines re ipsà conditi ſumus, con- ditione diſſerendo, dico; neceſſa- rium fuiſſe, ut ea Religio, is Cœtus, qui homines complecteretur, ad fi- 2 2 nem 364 DISSERTATIO ACADEMICA. nem, qui ſupra eorum naturam ſit, aſſequendum deſtinatos, Præſidem haberet ac Moderatorem unicum, e- umque à Politico planè diverſum: quod ita conficio. Doctrina, quam hic Cœtus ſeque- retur, quæque traderet, quâ ratione viâque iretur ad ſublimem illam bea- titatem; & una apud omnes, & ve- ra eſſe debuit; non autem talis, quam ratio humana per ſe nullis præter or- dinem adjuta auxiliis, aſſequeretur. Una quidem, quia ab ipſo DEO tra- dita (quis enim alius, quàm DEUS ipſe, rationem traderet, quà Sum- mam ejus Majeſtatem coleremus?) qui cùm ſit Sapientiſſimus, non po- teſt non ad unum revocare omnia: nec cogitari ratio poteſt, ob quam aliâ doctrinâ, aliis præceptis hi, illi- ve uti deberent, cùm utique, quis- quis rectam inſtitiſſet ſemitam, à ter- mino, ad quem ibatur, non fuiſſet aberraturus: redundabat ergo via al- tera, cuùm una ſufficeret, nemini non aperta; quàm autem in neceſſariis DEUS non deficit, tam non ſuper- Auit in ijs, ſine quibus recte ſe ha- bent omnia. . Vera porrò & Fidei, & Morum doctrina eſſe debuit; quia ad Veri- tatem non itur per mendacia: & quia mentiri DEUM, à quo jam di- ximus doctrinam hanc tradi debuiſ- ſe, inter illa eſt, quæ DEUM non DEUM, quia non dignum fide, ef- ſiciunt: non poteſt autem, qui ſcit omnia, docere falſa, quin mentiatur. Ex quo ipſo jam conſequens eſt, do- Ctrinæ hujus non partem tantuùm, ſed omnem omnino veram eſſe debere. Si enim omnis vera non eſt, an fal- ſam perinde ac veram fide non minuùs firmã, omnem vacillationem exclu- dente, credi oportet, an non? ſi u- tramque, jam profectò neutram tene- re conſtantiſſime poſſum; utpote certus, quòd tam falſum eſſe poſſit, quàm verum, quod credo ſæpius mentienti. Sed credere perinde eſſet ac dicere: hoc aliter ſe habere non oteſt, & tamen fortaſſis falſum eſt, P qudd ita ſe habeat. Hoc ſi ſimul ju- icare Samuel noſter poteſt, judicet per me licet: ego idem ſimul aſſenſu tali amplecti, & non amplecti non poſſum. An non niſi vera credi, falſa autem repudiari oportet? At inter hæc quis privatus diſcernet, ſi Schola ipſa non diſcernit, ad quam, ut diſceret, acceſ- ſit? Si hæc, & illa pari veriſimilitu- dine proponuntur, quis, obſecro, hoc è& Labyrintho exitus, ubi nemo eſt, qui filum porrigat? Ambigi igi- tur non poteſt, quin vera eſſe debeat omnis ejus Scholæ doctrina, quæ vi- am docet ad patriam, & ad veram manuducit in vero DEO felicitatem. Sed nec illud ambiguum, quòd e- am eſſe oporteat doctrinæ hujus ex- cellentiam, ad quam ſuâ acie humana ratio non pertingat. Debent ſcilicet fini media, finis medijs proportione ſua reſpondere; quare ſi ſupra om- nem hominis facultatem finis eſt, (ſi- cut eſſe fateri debemus, qui nos vo- catos aſſerimus ad DEUM, bonum illud ſummum maximuúmque, ut in ſe eſt, mentis oculis contemplandum poſſi- cie Crcumſt i ſperamus, im ſbi relica, api⸗ tiorta necelle hi cccutientis ni dan. lan ſ lxc ita X Vera, & intll periorele Colki non poteſt etlum uus in eab tince Olcura unt,e, Sefnint, gur l gue gelendat. namus, DkUX 8 guun lais ſotet Religio; misgue neceſſir cu enim Cont non poſſint no⸗ tam obleunis, B Ctum Poſits, ſi nluck, guiſi⸗ (4 lgionem ol prope Eirerin Donst, Iid 1es epocet del ocig er odii le Di contingetet eelenonii vͤ Dem R eer. Lel, unhl. non minu openn er clo. an Nn? (u. eufttamtene- um; unte n elle polit credo lepin Perinde eſet lubere non lo kllin eh eſſinul ju. teſt, juclcet mul allenſ- nplecti non ,wen. imerhac go cholr iphn non biſceret, accel. i veriſimilitu. is, oblecto, B, Wi nemd 1 Mrdbig ig⸗ vert eſſe leden Crins, e ,. n, . rerun 60 Kelcien. uun gd . Crine huſbser. Ni ae hunm Debent cilie I gropotoe are ſ lch er imo⸗ ſo⸗ DISSERTATIO poſſidendumque, quod profectò na- turæ noſtræ non debebatur) hanc quoque media ſuperent neceſſe eſt: unde cùm hæc inter, primum ordine locum Fides obtineat, fruſtra hanc brevi facultatis noſtræ, intelligentis acie circumſcribimus; ſed ut majora ſperamus, quàm quæ natura noſtra, ſibi relicta, capiat, ſic etiam credere altiora neceſſe eſt, quàâm quæ infirmi hi cœcutientis noctuæ oculi perſpi- ciant. Jam ſi hæc ita ſe habent, ſi & una, & vera, & intelle cts noſtri acie ſu- perior eſſe doctrina Religionis debet, non poteſt etiam non unus eſſe ſupre- mus in ea Princeps & Arbiter, qui quæ obſcura ſunt, explicet, quæ ambigua, definiat, quæ ſemel tradita, ſervet at- que defendat. Nullum enim ſi po- namus, DEUM bonum! quàm man- ca, quàm ſuis non abſoluta numeris foret Religio ; cujus tamen author DEUS, ſapientiſſimus, potentiſſi- mũusque neceſſariò eſt conſtituendus? cùm enim controverſiæ aliæ ex aliis non poſſint non exiſtere, in rebus tam obſcuris, & tam extra conſpe- ctum poſitis, ſi Judex, ſi M agiſtratus nullus eſt, qui lites, quæ demum cir- ca Religionem ſolent eſſe atrociſſimæ, &, prope dixerim, internecinæ, com- ponat, qui ad concordiam diſſiden- tes revocet; bella ſcilicet ex bellis, odia ex odiis ſerentur; ſicut in om- ni contingeret Republicà, ſi nemo eſſet, penes quem ſumma poteſtas eſ- ſet. Etſi unum eſſe in profanis ne- ceſſe non ſit, ubi Ariſtocratiæ, & ali- qquis etiam Democratiæ locus eſt. ACADEMICA. 365 Nec ſanè quidquam ad rem dice- ret, qui Codicum à DEO datorum Authoritate defmiri omnia debere contenderet. Hi enim cùm non poſ- ſint non eſſe reconditi, & multis in partibus abſtruſi, non poſſunt non variis interpretantium opinationibus eſſe expoſiti, quarum ſua cuique tan- to placebit contumacius, quo tena- cius adhæremus ſenſis, quæ noſtri ve- luti partus ſunt, & noſtrà induſtriâ ex abdito eruta. Infantes eſſemus, in Religionis Chriſtianæ Hiſtorijs, ſi ignoraremus, quoties inter privatos de vero ſacrarum Literarum ſenſu ſit acerrime dimicatum, nullo pugnæ exitu, ſi ſuprema Authoritas defuiſ- ſet. Nec hoc non vidit noſter Sa- muel, qui idcirco S. um lucubrationis ſuæ trigeſimum primum ſic exordi- tur: (a) Eccleſiaſticam dominationem (2) fol. 12 4. unius ſubjici Imperio, & Monarchica formd deſcribi debuiſſe, nemo eſt, qui non videat. Nam Democratia, aut Ariſtocratia, nec conveniens eſſe, & conſentanea Sacro Imperio, nec ſtabilis videbatur, quam ob alia incommoda, tum quòd Populare, aut Optimatum imperi- um, in tanta hominum refractariorum & praæfractè diſſentientium multitudine tam ſeveris & accuratis legibus circum- ſcribi & temperari nullo modo poterat, ut non diſſenſiones conſeſtim, & ex iis factiones, ſeditionésque orirentur. Pu- tat tamen, humana mente concipi non poſſe, quid cauſæ ſit, (⁵) cur di- velli imperium ac diſtrahi ob divi- num cultum, & ex uno duo fieri re- gimina, atque invehi in Rempubli- cam neceſſarid debeant. Atque adeò „ 2 3 uni (6) fol. 14. 366 DISSERTATIO ACADEMICA. uni eidemque in profanis non magis, quàm ſecris ſupremum jus eſſe tribu- endum. Hic enimvero mirari ſatis non poſ- ſum, quò demum humanam mentem impellere præconceptæ opiniones poſſint. Itäne verò unum, indivi- sumque eſſe oportet humanum, di- vinumque Imperium, & hoc in Re- ligione etiam Chriſtiana? nam quæ de omni, quæ ſupra naturam ſit, Re- ligione hactenus diſputata ſunt, ea in Chriſtianam etiam, & in hanc maxi- me cadunt; quam utique numeris omnibus abſolutiſſimam perfectiſſi- maâmque, dignam Omnipotente, dig- nam Sapientiſſimo, induta carnem DEI Sapientia conſtituit. Una e- nimverò hujus maxime, vera, ſuprâ- que naturam doctrina eſſet debet, ſic ut ab omnibus, quæ caduca ſunt, ho- minis animum planée avellat, & ſicu- „4) fol. 11. bi cupiditatibus adhuc ſuis, ſacris li- cêt abluta Lymphis, humana adhæ- reſcit imbecillitas, non id Religionis, led, teſte ipſo Samuele, (a) homi- nis ſit vitium. Et in Religione tam ſancta, tam nihil caducum ſpirante, habenas illis, & ſemper, permitta- mus, qui & Politico Regimine ſunt occupatiſſimi, & tam ad Sacra tra- ctanda non expediti, quàm multis circà illecebrarum, negotiorumque vinculis irretiti? sed ut rem tanti momenti clarius ponamus ob oculos, ſtatuamus, quod res eſt; Religionem hanc nullis eſſe vel locorum, vel temporum limiti- bus circumſcriptam: non in uno ali- quo Judææ angulo aſſeclas ejus lati- tare, ſed ſic jubente ejus Authore ac Conditore Chriſto, Nationes omni- no omnes ad eam non cogi quidem, ſed potentiſſimis amoris illecebris trahi ; nullum uſpiam conſtitutum locum, in quo uno liceat puras ma- nus tollere, in quo uno divina litare victimà, ſuumque ſupremæ Majeſta- ti cultum exhibere neceſſe ſit. Atque ita reipsâ factum, & Chriſti fides jam olim ab Apoſtolis, & qui dein- ceps eorum veſtigiis inſiſtere, non in Europa tantùm, non in notiſſimis primæ Aſiæ Provinciis, non in exti- màâ Africæ orâ, ſed tantum non om- nibus, tam late ſparſis, tam longe à ſe invicem remotis Regionibus pro- mulgata eſt. Hi porrò omnes, quotquot Chri- ſto dedére nomen, unam ad Religio- nem, unum ad Cœtum, unam Rem- publicam, uno Fidei, uno præcepto- rum nexu, una Sacrorum Myſterio- rum adminiſtratione copulatam con- nexaimque, pertinent. Quodnam autem ejus in terris caput, quis ju- dex, quis ſupremus arbiter, quis Mo- narcha? idemne, qui ſceptro, & Po- litica poteſtate jura cunctis his Gen- tibus dicit? At quis ille? an Roma- norum Imperator? Ad hunc quid Sinæ, quid Japones, quid Americæ, quæ vel ad Auſtrum, vel ad Arcton ſe porrigunt Nationes ac Populi, qui vel ſuos ipſi habent Magiſtratus ac Principes; aut ſui juris non alios ſu- pra ſe agnoſcunt, quàm quos ad Chri- ſtiana ſimul ſacra, & civilem vitam traducti ſibi communi conſenſu præ- fecere ? Nec tantuùm ultra Europam Roma- fent, Humanülngue . umitatenn, 4 tæ Aterius tarn ulta Lont tue Uites Eorope Iimits ura Vie (&, quæ] ſcut Vieminon cijlyis ein 1n Feuda ceten tum ac Var Patiantu. elgo kun inreniamus Deiß Keptta gemt ves, dder lis inegni, premo jure pre leæ, mins Reg co, gpot erunt jin Momrchis An hos opontet naate Aaca, conſllis, ſievt tero uibam gionem ectant limn Ariſtoctzticz non zamigemin n Imperio Rome tum Civinarumane Gvod tmen hi eſſe gebere . dick (Onter ca dhianme ibuml An P “R kunc 4 harrat San et Rex & pe ai, guin * Abthors Konesn. Juidemn N iechri; COrſfüiwtum Eat par. diyinilt emn Mieſ eſit Aine Chriſti ſies qui ein. ſtere, non n notiffimis 1On in exti. n non om- m longe id do. Otqvot Chn. n d Reigio. unan Rem- precepto. n Mteno- Nclaten cor- oénam , guis Nr iet, gus M. t0, l. s hiͦ Ger- len mn Mo. – aid Ameree, elad rcan Popplynl Mlegiſret 10 Ale⸗ arikn nin conenie llas h c Roca- —¶ — DISSERTATIO ACADEMIC A. 367 Romani Imperatoris ſe jura non por- rigunt (& ſi in Sacris eò ſe porrige- rent, jam non ejusdem eſſet civilem humanamque tueri populorum inco- lumitatem, & quæ altiorem finem vi- tæ alterius ſpectant, procurare) Sed tam multa funt intra non latiſſimos Europæ limites Regna ac Respubli- cæ, quæ jura Viennâ non petunt. Et ſicut Viennà non petunt, ſic nulla eſt cujusvis alterius Principis Aula, à qua Feuda ceteri petant, séque clien- tum ac Vaſalorum numero cenſeri Patiantur. Quò ergo eundum nobis, ut Sacræ inveniamus Reipublicæ Principem, ſi Sceptra idem tractare, & ccœli cla- ves, debet? Si Principum ſinguli ſuis in Regnis, ſuis in Provinciis ſu- premo jure præſident; unius Reipub- licæ, unius Regni cœleſtis, Eccleſiæ dico, quot erunt ſuprema capita? ubi jam Monarchia, & ſolius imperium? An hos oportet communi conſenſu tractare Sacra, & mutuis ſe juvare conſiliis, ſic ut nemini fas ſit ſine al- tero quidquam in his, quæ ad Reli- gionem ſpectant, decernere? At ſic jam Ariſtocratica adminiſtratio eſt, & non jam idem in Gallijs, in Hipaniis, in Imperio Romano rerun politica- rum divinarumque ſupretmhus arbiter; quod tamen arbitrium penes unum eſſe debere contendit Puſendorffius. Exiſtat jam controverſiæ aliquid cir- ca Religionem in Polonia; quod Tribunal adeundun.? Regis utique, ſi vera narrat Samuel. Sed quid hic aget Rex & ipſe Neophytus, & do- ceri, quàm docere magis idoneus? Suos ſcilicet Theologos, ſuos in Sa- cris curandis adjutores audiet, ſta- tuetque, quid deinceps toto in Reg- no tenendum. At cur illum, quæſo, non audiunt, qui præterita ætate ve- tera Sacra deſeruere? An non, quia negabunt, recte eum ſacra Oracula interpretatum? An non Provinciæ aliæ, Germania, Italia, Gallia, nihl ad ſe pertinere dicent, quæ Polonus decreverit; cùm ſuos ipſi Principes, atque adeò Sacrorum interpretes & arbitros habeant? ſic autem quanta brevi in rebus ad Religionem ſpe- ckantibus naſcetur opinionum diver- ſitas? quæ rerum perturbatio? quæ Unitatis ac Veritatis diviſio? Fulmi- net Polonius, fulminet Gallus, ride- bunt Nationes aliæ, neque ultra Ga- rumnam, aut Ligerim, ultra Viſtu- lam, aut Boryſthenem metus perti- nebit. Sed ſit aliquod Europæis Chriſtia- nis ſuis in Principibus perfugium; poſſint iſti decernere, quæ oſtendi- mus decernere non poſſe. Quid conſilij Sinis, quid Japonibus, Sia- menſibus, quid tot aliis Gentibus Pu- fendorffius ſuggeret, ubi apud ipfſas de Religione dubitari contigerit? ſuo- rumne illi Principum pulſabunt fo- res, petentque finiri controverſias, de quibus ipfi intelligunt nihil, Ido- lomaniæ adhuc erroribus impliciti? enimverò fatetur adverſarius, non re- Cte cauſas Religionis ad iſtud defer- ri forum: aliunde bonis illis homi- nibus petenda jura. Sed unde obſecro? an ab iis, qui Chriſtum iis in terris primi prædica- runt? 368 DISSERTATIO ACADEMICA. runt? At hi & diſſentire inter ſe, & errare procul dubio poſſunt, nihil ultra hominem habentes : id quod ſatis præter cetera oſtendit, quæ ho- dieque apud Sinas, interque Fidei ibi Præcones viget contentio, dum quam alii vetitam, cumque unius DElI cultu pugnantem damnant Con- futii, Sinicæ Philoſophiæ parentis, venerationem; alii non niſi civilem cultum, qui citra ſupremi Numinis injuriam rei conditæ tribui poſſit, in- terpretantur. Caveat, quæſo, Pu- fendorffius, ne hac ſaltem in contro- verſia recte Romaà peti Oracula fa- teatur. Angit me tamen hac in re aliud: cupio enim intelligere; ſi fas eſt alijs, Principes ſuos audire, cum de Fidei dogmatibus ambigitur, cum alia, quæ ad Sacrorum curam ſpectant, admi- niſtranda, cur quos dixi Populi, ſuis Principibus jura non recte petant? ſi tam DEUS diviſam non vult Rem- publicam, quidni etiam per non Chriſtianos loqui Chriſtianis poſſit, ſi Aſinæ os aperire ad erudiendum Balaamum potuit? aut id ſi non vult, cur alios Principes ſic regat, ducat- que, ne in errorem alios impellant; cùm longe minuùs prodigii habeat, unum aliquem eſſe, & fallere, & fal- li neſcium, quàm plenam hanc ad- mirabilitatis vim atque potentiam in tam multos diffundi? Præterquam quòd nec hinc me tam kfacile extri- cem; cur tandem Imperii quoque Principibus & Electoribus ſacra hæc & ſumma poteſtas, ut quidem ipſe vult, competat, qui tamen in tam multis ſuperiorem ſe Cæſaris Maje- ſtatem reverentur? Sed audiamus, quid cauſæ afferat noſter Antagoniſta, cur qui à Chri- ſto alieni ſunt, judices in litibus ad Religionem ſpectantibus, & in tota rei Chriſtianæ adminiſtratione eſſe non poſſint. Hinc, ait, ſequitur, ut ea quæſtio non niſi de imperantibus or- thodoxæ Religioni addictis, intelligi de- beat; non de iis, qui vel Chriſtianum Dogma omnino contemnunt, & repu- diant; vel Sectam pravis opinionibus & erroribus, quod ad præcipua Religio- nis capita attinet, infectam ſequuntur. Iis enim gubernacula Eccleſiarum per- mittere, perinde ſtultum, & ineptum foret, ac ſi lupo ovem commiſeris. Pro- fectod Oraculum ex tripode. Sed audi, mi bone: an hoc tuo effato prohibetur Sina, potentiſſimo ſuo Monarchæ Eccleſiarum permittere gubernacula, cum Chriſtianum Dog- ma, etſi nondum, quod conſtet, ſe- quatur, nec contemnat tamen, nec repudiet? aut ſi is hunc Monarcham, qui tam pati non poteſt, quemquam aliquid in ſe authoritatis habere, in Religionis negotijs arbitrum, judi- cémque optare non poteſt, edic, per DEUM, quem tandem, præter Romanum FPontificem, adire debet, cuùm neminem Superiorem habere non poſſit ? Et quod de hac Sina dico, de omnibus, qui ſub Principi- bus, aut Rebuspublicis, à Chriſti alie- nis, degunt, dictum eſto. Oportet nimirum Patrem eſſe omnium Gen- tium communem, unum Monarcham, qui uni Reipublicæ unus præſit, unus curet, lrdulich lb ſonig eian e ſanglini ain Nimis enim glet iorigenr nu u0 Onmnes 1n qisgußs t luis medeatuf Nec temotifim blos huc tui ke Verto: ſed timm ni, genties ego Nideo, non umt. Quc en rum, Danorum n 8, Owem 9 gem, Aut Prin Eckam prayis noribus infectan det, commutti il debet. Hanc ſbi m haeille er inde enit, gvocd Lum in tmmult Elentieab alis, nore jure Chrit tMäpenimnt li plm, ant tun nOris Wticne 1 onarehus . or fatotem I. iln, uſitan Vlter cite, belg⸗ nim vel Palca. V 8 Uttose VI Celei M. g, An iſtratione d t ſeſuitij perantizt, . el Chyifiggun Nt, 6 epu- ir gininu⸗ inuu lelir. n ſegnunrt,. leianmn zer. 1, W mneſtun mileit. R. Gipode. Ael hoc tuo eſfito tentifuno ſuo m petmittere ſſtinum Dog. O ONe,E. na umen, bec nc Monarchan. elt, ggemguun ietis kebere, Tkinmm, l⸗ 4 Oteſt eche, n undem, Nele rein, ire ebet, erioen M od le nn w 1cs, Oport eſto. ⸗ e Onmplun 4 6 c, unun 1 6 up DISSERTATIO ACADEMICA. 369 curet, quæ ad omnium incolumita- tem pertinent ſempiternam: ne or- phanos tam multos, tam multos ace- phalos fateamur; qui tamen omnes Chriſto Sacramentum dixére, & ejus ſub ſignis etiam cum bonorum, vitæ ac ſanguinis jacturâ, cupiunt militare. Nimis enimverò grande hoc illius eſſet Providentiæ peccatum, quæ ſi- nu ſuo omnes complectitur, & à qua quisquis deſeritur, unde malis ſuis medeatur, nusquam inveniet. Nec remotiſſimos tantùm illos Po- pulos hac tuâ ſententiâ infelices ad- verto: ſed tam multi in media Euro- pa, & gentiles maximeé tui, ſiquid ego video, non habent, quò ſe ver- tant. Quid enim ſi ambigat Gotho- rum, Danorum, Caſſubiorum aliquis, an is, quem agnoſcit in politicis Re- gem, aut Principem, non ſequatur Sectam pravis opinionibus, & er- roribus infectam? id enim ſi ita ha- bet, committi illi, ut ovis lupo, non debet. Hanc autem cur religionem ſibi tam facile eximere non poſſit, id inde erit, quòd videat; Principem ſuum in tam multis, tamque gravibus, diſſentire ab aliis, qui & ipſi non mi- nore jure Chriſtianorum nomencla- turà veniant. Igitur neceſſe eſt, aut ipſum, aut tam multos alios, non minoris utique nominis opumque Monarchas, Romanum dico Impe- ratorem, Lufitaniæ, Hiſpaniarum, Galliarum Reges potentiſſimos, gra- viter circa Religionem errare: nec e- nim vel pauca, vel modica ſunt, in quibus hi ab illis longiſſime abeunt, ſic ut utrosque vera ſentire tum de- R. P. Segneri Panegfr. mum credi poſſit, cùm dies clariſſi- ma cum tenebris denſiſſimis, calida cum frigidis componi poterunt, ver- bo: cum id, quod nullibi & nuspi- am eſt, & ſemper tamen & ubique in media rerum omnium republica locum habebit. . Non attinet hic commemorare dogmata, circa quæ aliter Orthodo- xi (da veniam Pufendorffi, ſi hoc in numero eos non habeo, qui vul- gò Catholicorum nomine non cen- ſentur; mihi enim jam diù curva ſunt, quæcunque rectis non congruunt) aliter Romanis à ſacris alieni ſentiunt; eorum non pauca ſuo ipſe in libro Antagoniſta noſter complexus eſt. Quare cùm hic ipſe profiteatur, Or- thodoxæ tantuùm Religioni addictos Principes eorum in cenſum venire poſſe, qui jura ſuis utroque in foro, ſacro ac profano, dicere poſſint: tu- tône, & ſine errandi metu Principes ſuos, quos ante dixi, Populi in Reli- gionis negotiis conſulent? eorum arbitrio decretisque ſtabunt? oracu- la tanquam divina excipient? Ego e- quidem, quidquid Pufendorffius gar- riret, in negotio, unde pendet æter- nitas, tam facile, tamque citò, acquie- ſcere non poſſem. Memini verborum, quibus indi- cat, ſatis eſſe, ſi Princeps non erret, quod ad præcipua Religionis capita attinet. At mihi, cùm de iis agitur, quæ DEUS locutus eſt, quibusque ideo aſſentimur, quia ipſe locutus eſt, nihil non videtur eſſe præcipuum: quidquid enim excipio, jam DEUM primam Veritatem, quæ fallere & A a a falli 370 DISSERTATIO ACADEMICA. falli neque velit, neque poſſit, non agnoſco; quod ſi præcipuum non eit, quid demum tale eſt? At Deus hæc minora, hæc non præcipua lo- cutus non eſt. Atqui hæc mihi à Magiſtris, qui me credere docuerunt, perinde ùt illa, quæ tu præcipua di- cis, propoſita ſunt tanquam à Deo dicta; nec alia rationum momenta al- lata ſunt, quibus hæc potiùs, quàm illa credibilia redderentur. Qui igi- tur fieri poſſit, ut credam aliqua, & non omnia ? & quomodo, aliqua non credendo, non jam plane nihil credo; dum momenta repudio, qui- bus ſolis ad credendum impelli poſ- ſum, ac debeo? Non eadem eſt Fidei, ac ſcientiæ ratio: alijs aliisque ex principijs ac poſitionibus colliguntur, quæ ſci- mus: quia nonnullorum quidein cum cauſis principiisque colligationem a- nimo perſpicimus, non item alio- rum. At non ita in Fide ſe res habent: ijsdem fundamentis nituntur omnia: & non magis ideo Deus in unitate trinus eſt, quia ipſe, qui fallere & falli neſcit, locutus eſt; quàm ignis luſtricus, ſeu Purgatorium eſt, quia hoc prima Veritas locuta eſt: locu- tam autem eſſe & hoc, & illud, do- cet Cœtus, qui argumentis minime dubijs demonſtrat; ſe DEUM Au- thorem habere, traditämque ab eo- dem docktrinam Alumnis ſuis propo- nere. Quæ profectò aperte evincunt, uizguis concluſionem unam non cre- it ijsdem nixam principijs, in prin- cipijs ipſis vacillare, atque adeò pro- cul dubio errare circa præcipua. Sed demus homini, quoniam ĩita vult, eſſe quædam in Religione Chri- ſtiana præcipua, quæ cunctis in eo Cœtu tenenda ſint; alia momenti mi- noris, circa quæ nullo malo vel pub- lico, vel privato erretur; ſic ut, cre- das illa, non credas, perinde ſit, dummodo in præcipuis non halluci- neris. Hic equidem ego jure meo vi- deor poſtulare, ut inter iſta, quæ di- cit præcipua, & quæ momenti mi- noris, ac velut adiaphora, diſtin- guat; quæ hanc, quæ illam ad claſ- ſem pertineant, citra ambiguitatem pronuntiet. Non enim de nihilo a- gitur; cum hic errare, ſit toto cælo, quia à vera Religione, aberrare, ſine qua non eſt ſalus. Hic ſane, ſat ſcio, rodet ungues, nec ſe tamen expediet, aut quidquam inveniet, quod accipi vel ab omnibus, vel à pluribus poſ- ſit, niſi nobiſcum loquatur. Non ferent enim Sectæ, quæ, prô dolor! hodie tam multæ ſunt, ea, in quibus aliæ ab alijs diſſident, & velut cha- racteribus invicem diſcernuntur, mi- nus præcipuis accenſeri; cur enim a- liàs pro ijs tanquam pro Aris & focis, tam acriter dimicarent? Quid ergo conſilij ſuggeremus dubitanti, an ſuus Princeps erret in præcipuis, & quod conſequens eſt, an agnoſcere in eo debeat ſupremam circa ſacra profanaque poteſtatem? Ex his autem, per Deum immortalem, quæ rerum perturbatio? quàm incer- ta, quàm dubia omnia? quàm nihil uſpiam ſolidum, nihil firmum, in quo pedem figamus? & hoc in nego- tio æternitatis? Quid 1 Qs porto r. gam-virn gu ON-N zettu⸗ un anll um!? n quin. antoper? 1 V Iuchi e in ptæc us . 4. Prwis 0O0in 6 ribus inlecr D eſt, ſi tinto nn Principum nume bus & enotibos lonoſcet autem 9 ſctem loco ubu⸗ At Nid pati non gid, quo On epitnantat, Ial um pote, um venetanhtur? Fi Aterutros non pitibus; gvorun 1i poſlem, ge ſi nummeto, de Dl. c bonorum Aut Winis voluntate Operum: quæ m Vi ſunt: ſed unn vo locle giſcen dvod ill in terr Preſt, & 1quo; oumez nedeſe ſit lano nomine c⸗ gnatione Nom numm; ,ſe nhi Mon 3 1 e liei or fe. at ior circ Prach oniem it gone Chri. uuck in eo h b. iſie e. Perinde ſt, non haloc,. Yure meo i. ſta, le gi. nomenti mi. 0na, diſtin. lam ad chal. Pigitten e nihilo . tot cxlo, ertae, (ne lne, Kwd, nenerpeliet, gvod acyp luribes pol. atiür. Non Prödolorl ea, in gödes „& vlut hr Cernuntur, ul. n; ar enint 10 Ai c i ugem ncebs elet n Conleqvels el, ten hrenn re aele n wn. o; Pi (4) Non- dum Re- Fio⸗ titu- os admiſe- rat, quan- do hæc pri- mùm ſcri- pta ſunt. DISSERTATIO ACADEMICA. Quid porrò, ſi dixero, Gotho- rum Regem, Brandeburgicum Impe- rij Octum-virum, (a) an Novem- virum? quorum causâ Samuel noſter tantopere laboravit, haud dubie erra- re in præcipuis, circa Religionem ca- pitibus, & Sectis adhærere, quæ pravis omnino opinionibus & erro- ribus infectæ ſint? Ita plane neceſſe eſt, ſi tanto major Catholicorum Principum numerus talibus opinioni- bus & erroribus implicitus non eſt. Ignoſcet autem utique, ſi noſtros eo ſaltem loco habuero, quo ipſe ſuos: aut ſi id pati non vult, proferat ali- quid, quo Chriſtianorum e numero eximantur, qui Chriſtum tam ſancte, tam puré, tam religiose colunt, & venerantur? Fieri autem non poteſt, alterutros non errare in præcipuis ca- pitibus; quorum commemorare mul- ta poſſem; de ſacrorum Myſteriorum numero, de DEO malorum perinde ac bonorum Authore, de libera ho- minis voluntate, de virtute piorum operum: quæ momenti ſane non par- vi junt: ſed unum hoc accipio, de quo hodie diſceptamus, unius Rei- publicæ hujus ampliſſimæ Capitis, quod illi in terris vicarià poteſtate Præſit, & à quo in Sacris jura petere omnes neceſſe ſit, quicunque Chri- ſtiano nomine cenſentur: qua nos dignatione Romanum Pontificem or- namus; ipfſe nihil non agit, ut ejus capite cum triplici tiara prærogati- vum hoc jus, ſupremàmque inter Mortales Majeſtatem avellat. An non aut noſter, aut illius er- ror circa præcipuum Religionis caput X 371 eſt? Quæ unquam Respublica in po- ſtremis, aut minoris momenti rebus habuit, Caput ſuum, aut Præſidem, ex quo tota Reipublicæ forma, & gubernandi ratio pendet? An neſci- mus, quibus ſtuhiſs, quo ſtrepitu, quo totius prope noti tunc terrarum orbis tumultu ac perturbatione geſta res ſit, cùm Romanæ Reipublicæ for- mam mutare velle Julius Cæſar credi- tus eſt? Quid de ætatis noſtræ tur- bis dicam, quæ ob regiminis formam Britanniæ Regna diſtraxerunt, & dede- runt Tragoœdias, quas ſeræ ætates at- tonitæ audient? nec fortaſſis non ſi- miles exitus timerent, qui hodie id agerent, ut poteſtas regia eo freno li- beraretur, quo illam Regni Senatus toties ducit, quò non vult. Si parva res eſt, hæc, an illa regendi forma in Republica vigeat, eat, cui lubet, & pro Optimatibus, Monarcham ob- trudat Venetis; pro Rege, Optima- tes Galliæ, Imperatorem pleno ac deſpotico jure Germaniæ : ſentiet profectò, ſe non de tribus capellis litem moviſſe. Igitur nec in Religio- ne momenti tam parvi res eſſe poteſt, unus illi præſit, an multi; cuùm ex ea, t ſatis hactenus in medium alla- ta demonſtrant, tam multa apta ſint, ut niſi uno ſub Principe, penes quem ſupremum Sacrorum jus ſit, ſtare omnino non poſſit: ac proinde circa hoc errare, eſt errare in capite præ- cipuo: & cùm, qui in horum ali- quo errat, jam præeſſe in Sacris Chri- ſtiano Populo non debeat, aut poſ- ſit, videat noſter Principum fautor, quàm multos demum inventurus ſit, Aaa z. quibus △ . 372 DISSERTATIO (4) fol. 4. quibus tam ardua, tam multiplex, tam divina provincia committi debe- at; & præcipuè an tales ſint, quo- rum maximé can à dimicationem iſtam ſuſcepit? Ipſummet noſtrum adverſarium ſi audio; (a) illud inprimis Politi- ca tradit; ad Reipublicæ perfectio- nem pertinere, ut individua ſumma poteſtas ſit, neve diſtrahatur un- quam, aut mutiletur. Quid igitur, an Reipublicæ, quæ DEUM ipſum authorem ac Conditorem habet, hoc decus, hoc honeſtamentum impiè nen minuùs, quâm proterve denega- bimus? ſi illo deſtituitur, non aliam ſane ob cauſam deſtituitur, quàm quia ſuus illi Author conferre vel non vo- luit, vel non potuit: quâàm autem alterutrum DEO glorioſum ſit, ig- norare nemo poteſt, niſi qui ejus vel potentiam, vel ſapientiam bonita- teémque in dubium revocaverit. Sane non defuerunt inter Mortales, qui Respublicas molirentur, in quibus individua ſumma poteſtas eſſet: & res hodie docet, non deeſſe Rempub- licam, in qua quidquid regiam po- teſtatem vel olim terminis circum- ſcripſit, vel adhuc circumſcribere poſſet, & jam, à non multis luſtris, ſtudioſiſſime ſubmotum ſit, & om- ni ope in id incumbatur, ut porrò nihil abſolutifſimæ numeris omnibus Monarchiæ politieæ obturbet. Quod ego quàm itupero, tam vehe- n SRendo, ne DEO denege- turin Republica, quam ipfſe vitæ ac ſanguinis ſui impendio, noſtræ au- tem & omnium mortalium, per quos ACADEMICA. non ſteterit, ſalutis compendio, ſa- pientiſſime potentiſſimeque molitus eſt, & architectatus. Quare cum Eccleſiam ac Reli- gionem Catholicam, toto diffuſam orbe; tot Nationes, moribus, inſti- tutis, regendi formâ diverſiſſimas complexam, nemo unus Principum, utut Orthodoxorum, ad quos civilis ſubjectorum felicitas ex munere ſpe- Ctat, regendam ſuſcipere poſſit;: ne ultra ſuos limites tantà, & juſtiſſimà aliorum Principum invidis, impe- randi jura extendat, quid ſuperſit non video, quàâm ut unum aliquem ſacræ huic Reipublicæ datum ab ejus con- ditore DEO dicamus, qui ſic mo- deretur omnia, quæ ad Religionem ſpectant, ut intacta Principibus ſua jura relinquat; dummodo non ipſi falcem in alienam meſſem mittendo miſceant ſacra profanis, & , quæ ipſis commiſſa non ſunt, temere attingant. Nimirum, ut prudenter ad Orientis Imperatorem Michaelem ſcripſit Ni- colaus Pont. Nec Imperator jura Pon- tificatüůs arripuit, nec Pontifex nomen Imperatorium uſurpavit: quoniam Chri- ſtus ſic actibus proprijs & dignitatibus diſtinctis offcia poteſtatis utriuſque di- ſcrevit. &c. Hic autem Pontifex, ſacræ Mo- narcha Reipublicæ, qualem eſſe de- bere hactenus diſputata evincunt, an alius à Romano poſſit eſſe Pontifice, ex ipſo intelligere Antagoniſta percu- pio. Si enim unus eſt, & non po- teſt non eſſe, penes quem ſumma poteſtas ſit, non utique ex Lunæ montibus ille accerſendus eſt; ſed omnium ſci ab Alero, . oteſt nemno, n umi, poteſtiten te Ponmier potel Jvens elt, non ne, non Ciſpobi ADitone , non auN, non es nere Coagments ſngoliri noſter niſta, Nomani e Chiam. Atqe hec matmentis non Al tura Religionis e ad beztitatemn onn tatibls ſperiore Chriſtim maxim lure demonſtrata Gpengio, i gve molitus tin heli. 10t ram wrbu iſi. lyerliclnng 5 Pfincipnmn quos ciile mmere ſoe. te poſſit, ne & juſiſlimi . lii inpe. lperſiton quem lackꝛ deſlg con. ſe mo. Nigoten incipidus in do non ip em mittendo , gor ſpſs e Ningent. 20 Odents üplt N. nutor urs P- Ponrifer omn . nenun In. 5 igitnin ia unulſne ir. les, banr N Ulen elec. ennent,1 eſe Ponutce, DISSERTATIO ACADEMICA. omnium objeétus conſpectui, om- nibus notus, re ipſa jus debet dicere omnibus, quaquaverſum ſua diſpen- ſare Imperia. Hoc, ut vel heri nati ſciunt, Romanæ facit & Catholicæ Præſul Eccleſiæ, & præter ipſum fa- cit nemo: ſi enim alius, quis ille? hic ergo, & non alius, Religionis eſt Monarcha Chriſtianæz. Et quia Reipublicæ à DEO conſtitutæ, præ- fici ab altero, quàm ab ipſo DEO, poteſt nemo, non alteri, quàm huic uni, poteſtatem ſuam in acceptis fer- re Pontifex poteſt: unde ſane conſe- quens eſt, non inventam ab homi- ne, non diſpoſitam ordinatàmque ab ambitione, non fraude doliſque fir- matam, non ex omni flagitiorum ge- nere coagmentatam, ut impudentiaâ ſingulari noſter calumniatur Antago- niſta, Romani eſſe Pontificis Monar- chiam. Atque hæc ut rationibus ac fir- mamentis non aliunde, quâm ex na- tura Religionis cultuſque divini, qui ad beatitatem omnibus noſtris facul- tatibus ſuperiorem manuducat, & Chriſtiani maxime, petitis non ob- ſcure demonſtrata exiſtimo, ita plu- 373 rimum roboris ex iis accipere poſſent, quæ ex ſacra divinaque authoritate petuntur. Sed ne hæc nimis in lon- gum excreſcat Diſſertatio, id altera exequetur, ſimulque oſtendet, ſi humanum commentum ſacra Romæ eſſet Respublica; nullam aliam eſſe poſſe, quæ cæleſtem jactet originem, & unde ipfa orta eſt, eò miſeros Mortales perducat: quod ſi ſua lucu- bratione impetravit Pufendorffius, næ ipſe ſummam, ſi Superis placet, à Mortalium genere inivit grati- am, qui ad æternas illud calamitates damnavit. Nos verò in non minima felicitatis parte reponemus, ſi noſtro hoc conatu nonnullorum ſaltem in a- nimis Romanorum Pontificum Ma- jeſtas atque Authoritas aliquod ſump- ſerit incrementum, quam Loiolita- rum potiſſimum ſtudijs perductam ad ſummum, & ſupra ipſa adeò evectam Concilia, glorioſo nobis convitio, Pufendorffius dolenter conqueritur. («) Nos verò ubique, & ab omni- () fol. 140 bus talem haberi prædicari- que, lætiſſimi intue- remur. 1 1 DIS- 374 DISSERTATIO ACADEMICA. DISSERTATIO SECUNDA. Aut Romanus Pontifex Eccleſiæ Monar-na eſt, aut nullum Eccleſiæ Regimen à D EO eſt. H proſequi, quod priore Diſ- J ſertatione cœptum eſt: & cùm es abunde monſtratum ſit, tam ex natu- ra & indole cujuſvis Religionis, quæ ducere debeat ad finem, qui congeni- tis homini facultatibus ſuperior, ſo- là Numinis Optimi Maximi gratuitâ Beneficentià obtineri poſſit; quàm ex ipſo præcipue Chriſtianæ Religio- nis genio; Regimen ejus debere eſſe Monarchicum, idque hodie penes neminem alium, quàm penes Roma- num poſſe eſſe Pontificem: eam ip- ſam veritatem firmiſſimo Authorita- tis, non humanæ tantùm, ſed quaſi divinæ, ipſiusque adeò Divinæ, tan- quam tibicine nunc fulciemus, ut contra omnem adverſantium aſſultum, & Pufendorffianum maxime, ſtare valeat inconcuſſa. Quamquam enim hæc Petra, divino fulta robore, vim omnem, omnes artes, omnem furorem immota ridet, lippientibus tamen ali- quibus, & plus quàm ſemiebrijs, trepi- dare nonnunquam videtur; ut proin non tam ipſa noſtris ſtudijs & cona- tibus firmanda, quùàm illorum mor- bus, & capitis vertigo ſit curanda. Nec mirabuntur poſteri, & ſequaces Puſendorffij, de Societate noſtra ali- quem id ſibi laboris & operæ ſumere: ipſe enim, (neque enim nos præ alijs decus iſtud nobis arrogamus) aſſerit: Pontificiam Dominationem, pro cu- jus ſalute & incolumitate vota præ- cipueê, & præ reliquis Monachis fa- ciunt, (a) Jeſuitas firmiſſimis ful- (A)fol. 152. cris ſtabiliviſſe. Hoc ubi pro facul- ſub fin. tate præſtitero, tum id vincam evi- dentiſſime; ſi Romani Pontificis Monarchia non DEIopus, ſed ho- minum cupiditatibus ſuis ſervientium commentum eſt; tale omnino eſſe debere quodcunque aliud Chriſtianæ Religionis regimen; & cùm, ipſius confeſſione Antagoniſtæ, præter Chriſtianam nulla Religio à Deo ſit; ſicut Regimen, ſic nec Religionem ullam à DEO eſſe; nullam idcirco ad finem, ac beatitatem ultimam viam, quòdque conſequens eſt, nullum De- um eſſe: nam Deus nullus, ubi nulla providentia: nulla autẽ providentia; ubi an, & quomodo coli Deus vVelit, ac debeat, nulla humana aſſequi indu- ſtria poteſt. Et hæc nimirum eſt illa abyſſus, ad quam Sectæ à Romana Eccleſia alienæ, magis minusque a- perte ac rectà, citra dubitationem ta- men, denique omnes ducunt: mani- feſto argumento; perniciabiles vias ſſe, quæ in voraginem tam rotnn am E. Oeſt, kello, ir & giagui ige⸗ 6gi illud oontinm h (i ilmooms ſmne Ppoltet, cum mm nl, Ut vicimus, enm ſortes (ltemn Aun dum zieted, Nr niatare frine i quod alitet guum ſ Oſtendan ſfcihus eam toti. paleengi lepenci commnifum; vel lam Ais; & ſeili ipii dimicmt, ſer non Giyiſo ſicto lio, ſed collato ſo labenas Unraſan unns, qur 20 ſu in, im qur 3 lcitnem, donunme Nrrſcidunt; de ſe 1 Opponete, f kam Oporten dro temperandumn volt enim & nan non alite Inc eablicr D. . dut uln nospre i mus) aſlerit rem, pro cr. te vota pre. ſonachis h fſſimis d ,. PtO ſacul. ſobh. fincun eyi- 4 Dorticcis s, ſeno⸗ Elewientim omnind eſt Chriſtianz cum, pſis e, Preiet ondes ſt; c Religonen lm idcitco 1 imam ian, Iulumhe⸗ 8, w ul DtOVidenta Deus velda⸗ Aevi ndr. zmimmeti Re 1 Nomm 1 winieſe⸗ cbirnonen , (4) Scimus nunc deci- mum octa- vum agi . ſed cùm hæc ſcri- bebantur, decimum ſeptimum nondum expirave- rat. DISSERTATIO ACADEMICA. dam incautos præcipitant; & ab ijs cuicunque ſalutis ſuæ ſtudioſo quàm longiſſime abeundum. Quamquam quid ego laboro, ut Romani Monarchiam Pontificis au- thoritate ſtabiliam? ſtat illa poſt tot oppugnationes, tot dolos & conatus hoſtium, qui nulla ferèe ætate illi de- fuerunt, hodie, ſi unquam, decimo ſeptimo, (A) ex quo divinitus ere- cta eſt, ſeculo, firma & inconcuſſa; & quidquid aliquando juris nacta eſt, illud continua poſſeſſione tuetur. Qui illam loco motam cupiunt, hos ſane oportet, cùm rationum momen- ta, ü¹t vidimus, non poſſint, tam fortes ſaltem Authoritatis admovere arietes, ut nutare aliquando occipiat: id quod aliter non conſequentur, quàm ſi oſtendant, vel Romanis Pon- tificibus eam totius Gregis Chriſtiani paſcendi regendique curam non eſſe commiſſam; vel certe eſſe commiſ- ſam alijs; & ſcilicet ijs, pro quibus ipſi dimicant, ſeculi Principibus, qui non diviſo ſacro profanôque Impe- rio, ſed collato in unum, divino juſ- ſu habenas utraſque tractent, & non minùs, quæ ad ſupremam vitæ alte- rius, quàm quæ ad civilem hujus fe- licitatem, bonumque ſtatum condu- cunt, præcipiant, eâque authoritate præſcribant; de qua ambigere, cui ſe opponere, fas ſit nemini, omnes eam oporteat promptiſſima ad ob- temperandum voluntate venerari. Sic enim & non aliter, vel Sede Roma- num dejicient Pontificem; vel in ea Principes ſuos collocabunt ; cuùm Reipublicæ à Deo ipſo conſtitutæ 37 5 Moderatores aliunde, quàm ab ipſo Authore ac Conditore datos, nefas ſit agnoſcere ac revereri. Et quidem ſi Romanorum de Præſulum poſſeſſione quis dubitaret, huic religionem ipſe eximeret Pufen- dorffius, ultro profeſſus: (5) Poſt () §. 14. tantam ſuperioris ſeculi calamitatem fol. 38. Pontificis Romani vires noſtra ætate re- creatas eſſe, & in priſtinum ferè locum reſtitutas. Nec erat, cur ferè dice- ret, cùm res ipſa monſtret, nunquam quietids pacatiusque, nunquam la- tius (quia per totum, quâ patet, or- bem) Romam ſacra ſua jura, quàm poſt Tridentinæ Synodi tempora di- ſpensaſſe. Sed hic funem trahere ad- verſarius recuſat, totumque in nos Pprobationis onus rejicit. Quod ſi verò (2) fol. 120. (⁴) inquit, provocare ad authorita- fin. tem ſacrarum Literarum, & divinaæ præcepta collubitum fuerit, id inprimis probari enucleatè ac dilucidè omnibus in capitibus, quæve ex ijs manant, con- cluſionibus, & pronuntiatis oportet. Et quo, per DEUM, jure, tu à nobis iſtud, Pufendorffi, poſtulas? an non tu affirmas, Principes eſſe Eccleſiæ capita (prõô! quàm vel ipſa hæc aſſertio monſtroſa eſt, dum uno in corpore non jam caput, ſed capi- ta, & ſumma quidem, quorum nul- lum ab altero pendeat, quærere jube- mur!) & tamen probandi provinci- am nobis imponis? Equidem hacte- nus in omni foro, coram omni Tri- bunali, uſus obtinuit, ut, quisquis aliquid ipſe aſſerit, aliquod ſibi de- cus, aliquod jus prærogativum ven- dicare laborat, rationum ipſe mo- menta 376 DISSERTATIO ACADEMICA. menta afferat, quibus id ſibi deberi manifeſtum faciat: qui dubium illi jus hoc faciunt, ſatis ſibi præſtitiſſe videntur, ſi tam diù negent, donec annutum ab ipſis propoſita rationum vis extorqueat. Tota Catholicorum Respublica, tam multos complexa Magiſtratus, Principes, Leges, Im- peratores, negat, ullo DEl Imperio (& quod aliud ſufficiat, ubi de eo agitur, qui DEl nomine ſacræ Præſit Keipublicæ?) id datum Principibus, ut profana ijdem & ſacra, ſummâ au- thoritate moderentur; & plus ab ip- ſa Pufendorffius exigat? & enuclea- te, & dilucide probari velit, hoc jus prærogativum ipſis nequaquam competere? Age, Antagoniſta, ſi quod ea de re præceptum DEl habes, profer in medium; id enim tuarum plane eſt partium: quod ſi nequiveris, enu- cleaté ſatis ac dilucide aſſertum ma- net, nullo te jure, nullis momentis inducéctum, Principum cauſam agere, & Romani à Pontificis vertice avul- ſum velle Diadema, quo illos coro- nes. Nemini unquam, à Principe ad Rempublicam capeſſendam, & vicaria poteſtate adminiſtrandam ſe miſſum aſſerenti ſine publicis tabulis creditur: & in re tanta nos tibi, nos tuis tantæ authoritatis candidatis tam ſtolida credulitate aſſentiamur? Nec eſt, quòd hic illud Apoſtoli occinas: (a) Obedite Dominis carnalibus. (b) JSubjetti eſtote omni bumanæ creaturæ, ſive Regi, quaſi præcellenti, ſive Duci- bus, tanquam ab eo miſſis. Nam etſi præclaré novimus, Chriſtianos non eo nomine, quòd Chriſtiani ſint, Magiſtratuum ſuorum poteſtate exi- mi; ſed his præ quàm ulli alij ad nu- tum debere eſſe obedientiſſimos, (contra quàm illi civilium bellorum incentores docuére) non ignoramus tamen, ſuis hanc Magiſtratuum pote- ſtatem eſſe definitam limitibus, nec ad alia porrigi, quàm quæ ad finem ſpeckant, quem civilis Reſpublica ſibi propoſitum habet. Et an non vides, ſiquid his Eccleſiæ Principum verbis probaretur, omnem cujuslibet Ur- beculæ Conſfulem, pagi poſtremi Prætorculum, Præſidem fore Religio- nis; cuùm his utique Apoſtolico juſ- ſu obtemperandum ſit? Jam illud quàm novum, & in- auditum, non omnia tantum capita nobis, & præcipua dogmata, ſed concluſiones etiam ac pronuntiata, quæ inde promanant, adſtruenda? quaſi non illis aſſertis, hæc etiam ab- unde firmata ſint? an veſtra vos Dia- lectica (nam noſtram cum omni Phi- loſophia flocci tu fortaſſis facis, & aranearum telis comparas) docet, ê principijs non pendere concluſiones, nec has, illis liceêt aſſertis, ſtare in- concuſſas? an neceſſariò connexorum non eadem eſt ratio? & licet, ut id exempli causâ dicam, dilucide pro- bem; Petrum à Chriſto Paſtorem Ovium ſuarum eſſe conſtitutum; ſa- tis tibi non feci, niſi & illud divina authoritate evincam; curam ipſi ea- rum ovium eſſe gerendam; arcendos lIupos; quæ nocere poſſint, prohi- benda? An tu, cuùm Principum tuo- rum ackurus negotia ad alienas Aulas ac videatis⸗ teſten . dus concelie Om remn aldces quen iis crümine kepu⸗ ſacobun co, glie, Kotiæ, i⸗ gilin ur pro in eds Onmibis, Cedet, Apologi ne, inquit, Pnn funmn eſe incj gibis oguens: Vnitari gralt Lelts l exerten CNlocetit. Plur. tentiam ibidem cevo, guibes Jui DEl author, opug eſt lt his e lm id tmn docte Auucite ſt patit Binins lie Dot ipſum eximinn e Widennr. Se ſuam, & ſl giide Athoritu, wind Unt Romani Po Uthotittenn e are velin, ine oniſtam wenn, 1 hue, iſtinn, ſint Cteſtate en. S 20 nn. erifino, um Mlonmn nigwnng tatumn oe. nitibus Ue luæ 1d inen eloublicaſbi non Vices, lpum verbis uslibet Vr. i poßremi re Keligio. ſtolico iul. wm, Xn. in cpin S ſed ptonuntiat, Aaltruena? ectiim d. e 1OD- mommi li. ) Coct, concloſione; is ſtare in⸗ COnmeOrun (licet, Nl ucide Pro⸗ KO Paſoten Plptutum r & Mud yrin ulan dam um kinh is 6 = 1 ac Curias mittebaris, dubitabas un- quam, quin omnia eò ſpectantia curâ quàm maximâ deberes providere? probe perſpicis, quorſum iſta pertine- ant, & quam nullà causâ exigas, ut ſin- gulorum tibi peculiarem reddamus rationem, ubi ſemel illud adſtruxeri- mus, ex quo cetera neceſſariò conſe- quuntur. Fortaſſis autem, ne ſolus ſapere videaris, teſtem hujus poteſtatis Regi- bus conceſſæ omni ceptione majo- rem adduces, quem ſinè læſæ Majeſta- tis crimine repudiare non poſſim: Jacobum dico, trium Regnorum An- gliæ, Scotiæ, Hiberniæ Monarcham, qui in ſuæ pro juramento, quod à ſub- jecxis omnibus, etiam Catholicis exi- gebat, Apologiæ Præfatione: Neque me, inquit, Pontifice ulla ex parte infe- riorem eſſe crÜlam. Et ibidem de Re- gibus loquens: Quos Deus in altiſſimo Dignitatis gradu quaſi ſuos Vicarios & Legatos ad exercenda judicia in ſuo ſolio collocavit. Plura in eam rem & ſen- tentiam ibidem Rex ſcribit: ſed quis, de quo, quibus ſtabilita firmamentis, quà DEl authoritate roborata? Non Opus eſt, ut his confutandis immorer, cum id tam docté, tam ſolide, tam erudite ſit præſtitum à Suarezio, ut Eximius hic Doctor aliquid ſupra ſe ipſum eximium eo in opere habuiſſe videatur. Sane Jacobus cauſam egit ſuam, & ſi quid ejus pro ſe ipſo valet authoritas, minusne pro ſe ipſis vale- bunt Romani Pontifices? quorum ſi Authoritatem ac teſtimonia hic acer- vare velim, ingenti veluti nube Anta- goniſtam meum opprimam: ut enim R. P. Segneri Panegyr. DISSERTATIO ACADEMICA. 377 taceam illa, quæ in ſacri Juris noſtri tabulas relata ſunt, variisque inſerta Titulis, quos de Majoritate, de ſiliis legitimis dicimus &c. ab Innocentio III. Bonifacio VIII. Bullis fuis ac Diplomatis roborata, quàm luculenta ſunt illa pro Romanæ Sedis Monar- chia, ac prærogativis juribus teſtimo- nia, quæ Eminentiſſimus Brancatus de Laurea non ita pridem ex Grego- rio, Euſebio, Damaſo, Nicolao, Felice, Agapito, & tam multis alijs in ſuam congeſſit Epitomen? (a4) An omnes iſti ſimul juncti non tantum Authori- tatis pondus habebunt, ut Jacobi Re- gis aſſertis, ſi non præponderent, ſal- tem æquiponderent? Et verò non iſtos ego audierim, ſi cum ipſis non TPheologi profun- diſſimi, ſacri Interpretes accuratiſſimi, Patres ſanctiſſimi, tota Eccleſiæ Con- cilia ac Synodi, quid dico? Chriſtus ipſe Servator noſter Optimus, Reli- gionis Fundator providentiſſimus, aperti ſime ſentirent, ac loquerentur, & nobiscum, quam propugnamus, Romanorum Pontificum ſummam in rebus ad Religionem pertinentibus (de quibus unis nobis hic ſermo; nec enim alia ad examen vocamus, de quibus non eadem omnes Orthodoxi ſentiunt) Authoritatem ac poteſta- tem affirmarent. Nullum ſeculum, e denis ſeptenis, nulla ætas, quantum- vis rudis, ac prope barbara (nec enim diffiteri poſſumus, etiam Chriſtianam Religionem humanæ imbecillitatis ac inconſtantiæ ſenſiſſe viciſſitudines) non aliquos dedit Romanæ Monar- chiæ Vindices, Defenſoresque acerri- (a) Verbo: Eccleſiæ Romaneæ prærogati- VAX. mos: 375 DISSERTATIO ACADEMICA. mos: quod hic demonſttare quàm eſſet facile, tam lecturis forſan mole- ſtum, certe propoſitæ brevitati non neceſſarium, jamque à Suarezio in opere contra Regem Angliæ, Bellar- mino in libro de Romano Pontifice, Gualterio in tabulis chronographicis luculentiſſime, accuratiſſimeque præ- ſtitum. Ut ſileam, quæ poſtremis his annis eruditiſſimus Janſens, Ex- cellentiſſimus Roccaberti, Eminen- tiſſimus Aguirre, & qui omnium in- ſtar ſit, Eminentiſſimus & ipſe sfon- dratus, hoc ſuper argumento luculen- tiſſime ſcripſerunt. Ea ſoluùm, quæ de Chriſti ipſius præcepto dixi, fa- cere non poſſum, quin obiter attin- gam. Et verò quis negaverit, præ- cipui quiddam Petro ſupra Apoſto- los ceteros datum? huic, & non alteri dictum: Tu es Petrus, & ſuper hanc Petram ædiſicabo Eccleſiam meam. Tibi dabo claves Regni Cælorum. Paſce Agnos meos. Paſce Oves meas. Tu aliquando conwerſus confirma fratres tuos? Nihil jam dico, quòd, ubicunque ſacris in litteris Petri, aliorumque A- poſtolorum fit mentio, ferme ante alios Petrus ponitur, argumento uti- que prærogativæ ſupra ceteros nimis quàm manifeſto: unde eam & Patres Doctoresque graviſſimi ac ſanctiſſi- mi agnovére, & totius Senatus Eccle- ſiæ tam diſertis verbis teſtati ſunt. Liceat, etiam in hac brevitate, unum alterumve his ex teſtimoniis in me- dium afferre: ſic igitur Chryſoſtomus, teſtis utique idoneus, & lumen Ec- cleſiæ Græcæ ſplendidiſſimum. Quam- Juam & præcipua DEO hbujus Civitatis (de Roma loquitur) cura fuit, id quod & re ipsa planò declaravit. S- quidem toti Orbi terrarum eum quem præfecit, Petrum, cui claves Regni Cælorum dedit, cujus arbitrio & pote- ſtati cuncta permiſit, hunc ibi longo tempore juſſit commorari. Audin, quibus limitibus & locorum, & ho- minum definita & circumſcripta Petri Poteſtas; quæ huic deſtinata à DEO Urbs, in qua vitam & Sedem relin- queret, à poſteris poſſidendam? Neque enim Chriſtus Servator, qui à morte ſtatim ſua voluit eſſe, qui ſuo nomine regeret Eccleſiam, qui Oves vicario nomine ac poteſtate paſceret, tali deinceps Gubernatore Rempubli- cam, tali Paſtore Ovile ſuum deſtitu- tum voluit. Sed jam illum audiamus, quem inter Doctores Latinos acutiſſimum, ſublimis veræque Sapientiæ coryphæ- um ſuſpicimus, Auguſtinum dico“, quem vel nominaâſſe abunde laudaſſe eſt. Sic igitur iſte ad Julianum Pe- lagianum: (a) Puto tibi eam partem (a) Ante Orbis ſufficere debere, in qua primum med. Apoſtolorum ſuorum voluit Dominus glorioſiſſimo Martyrio coronare. Cui Eccleſiæ præſidentem B. Innocentium ſi audire voluiſſes, jam tunc periculoſam juventutem tuam Pelagianis laqueis exuiſſes. Quid enim potuit vir ille San- Ctus reſpondere Concilüs, niſi quod an- tiquitus Apoſtolica ſedes, & Romana cum ceteris tenet perſeveranter Eccle- ſia? Et tamen ejus ſucceſſorem crimine prævaricationis accuſas, quia Doctrinæ Apoſtolicæ, & ſui deceſſoris ſententiæ noluit refragari. Satisne ad rem iſta, . ut ſenibere folmam etet Ecdeſam rum Cecuriu gob⸗ Hoc igiun le Petrum ſecutun DEO AuEe Dadn CArain COr Piam. Neepr 1at, niſi ut una Ecdeſim, ſic Hiincpem, n d Orbis unirer Voloiſlet. Id ar Lane gunguve acyerſum, & in fuiſſet, i qvocin ſent Apoſtoli e teſlatem Romanu gue Monarcha pr Lec hec nimit len ſntteſtimon nngrlitumen int, Iquihlliperine 08 nen egg e rnmtd hidtd n Dan Algbemn n Pl non luffciun do F nodem, 30 4 ſut, 1 adit. g. n enm Olejn de Myni Vitynn i int te. ne in nng Auln tum, & . ulcripebeni Inata 4 DEO Ledem teln. fſiendam; Tator, gui eſle gui ſoo goi Oyes e paſceret, Nenpohl⸗ urn dee⸗ nlg, gen Acutiſſimum, ir coryphr. inum cico, nde landie uliumum be. ͦ eun zMn A 1 gu inn r Donm nt. 0 nocentiin ſerttlin lanis lugten it dir le f⸗ 1, niſ nol let, G Dunc veramen r DISSERTATIO ACADEMICA. 379 ut diſcas, quò eundum, cùm de rebus ad Religionem ſpectantibus agitur? Quid hic de Principibus ſeculi Au- guſtinus, qui tamen jam tum Ortho- doxæ doctrinæ ſequaces, diſcentium in ea, non docenttum gradum occu- pabant? An ſi hos paſcendis cœleſtis doctrinæ pabulo ovibus præficere Servator noſter voluiſſet, vel deſti- tuebatur auxilijs, quibus vocati con- ſentirent, vel in primordijs eam præ- ſcribere formam neglexiſſet, quàâ cu- peret Eccleſiam ſuam reliquo ſeculo- rum decurſu gubernari? Hoc igitur legimus, Petro, & qui Petrum ſecuturi erant, regendam à DEO datam Eccleſiam: Principibus eam curam commiſſam, legimus nu- ſpiam. Nec profectò id fieri pote- rat, niſi ut unam ſub uno Monarcha Eccleſiam, ſic unum totius Orbis Principem, & non Europæ tantum, ſed Orbis univerſi Monarcham eſſe voluiſſet. Id autem quàm propa- gandæ quaquaverſum veræ Religioni adverſum, & increm entis inimicum fuiſſet, ſi quocunque pedem intuliſ- ſent Apoſtoli, ed mox imperandi po- teſtatem Romanus, aut alius quiscun- que Monarcha protuliſſet? Sed hæc nimirum hominum tan- dem ſunt teſtimonia, qui etſi ſummi, ſinguli tamen ſunt, & erroribus obno- xij, qui falli perinde ac fallere poſſint. Hos tamen ego eo ſaltem, bonà uti- que veniâ, quorum intereſt, loco ac numero habeo, ut majori Pufendorf- fium aliquem non reponam. Et ſi ipſi non ſufficiunt, inter plures unam dabo Synodum, ad quam flos Reipub- licæ Chriſtianæ confluxit: Nicænam intelligo, quæ quarto poſt natum DEUM hominem ſæculo coacta ita de Romano pronuntiavit Pontifice: Qui tenet Sedem Romæ, Caput eſt, & Sedes omnium Patriarcharum. Quan- doquidem ipſe eſt primus, ſicut Petrus; cui data eſt poteſtas in omnes Principes Chriſtianos, & omnes populos eorum: ut qui ſit Vicarius Chriſti Domini noſtri ſuper cunctos populos, & cunctam Eccle- ſiam Chriſtianam. Et quicunque con- tradixerit, à Gnodo excommunicatur. An iſtud etiam fulmen Pufendorffius, & ſequaces, non formidant? an ad eos iſtud non pertinet, quod opinio- nem eorum & errorem tam citra omnem ambiguitatem ferit? Fortaſſis tamen plus ponderis inerit, plusque virtutis eorum, qui vivunt verbis, cum exoleta jam tam antiquæ Synodi Authoritas videri poſſit: certe ſi Adverſarijs credimus, etiam quæ diù in Chriſtianà Religione vera ac certa ſunt habita, falſa eſſe poſſunt, & non in credentium ani- mis, ſed in librorum tantum cortici- bus, quos accipiunt pro arbitrio, & ſuo examinant ſenſu, ac explicant, Vera ac genuina latet DEI doctrina. Audiamus ergo teſtimonium Natio- nis vel ipſi Antagoniſtæ de partium ſtudio non valde ſuſpectæ, quæque non nimis religiosé & anxie Romana vel timet fulmina, vel adorat Oracula: ſic ille inter cætera: (a) Multas quo- (2) fol. 164. que propoſitiones, quas Paraſiti & Man- §. 38. cipia Pontificis excogitarunt, Sorbona rejicit damnatque. & paulò anté. Gallus haud ita magnam rei Romanæ Bbb2 juvan- 380 DISSERTATIO ACADEMICGA. juvandæ & ornandæ cupiditatem præſe- fert. Non ego hic Nationis hujus atrocinium ſuſcipiam: ſcit tamen Orbis Chriſtianus; Romanis Ponti- nicibus, cùm alibi adverſa multa pre- merent, ſecurum in Gallijs Aſylum ac perfugium patuiſſe. Atque hæc, cùm nuper masgnis utrinque ſtudijs pro redivivi, ſi DEO placet, Augu- ſtini doctrina pugnaretur, ſuorum Præſulum, quos habet & omni virtu- tum genere, & ſacræ ac reconditæ doctrinæ famà celeberrimos, judicijs non contenta, Romam omnis verita- tis Magiſtram ſibi conſulendam duxit, ſic uno velut ore octoginta quinque Epiſcoporum locuta: Majores cauſas ad Sedem Apoſtolicam referri ſolennis Eccleſiæ mos eſt, quem fides Petri nun- quam deficiens perpetuò retineri pro jure ſuo poſtulat. Atque utinam hanc & doctrinam, & exempla vos amplecteremini! uàm citò finis imponeretur contro- verſijs ac litibus, quæ apud alia, quæ ipſi vobis fingitis, tribunalia agitabun- tur ſemper, nunquam decidentur. Et verò qui poſſint? cum quantum unus, tantum alter Princeps, non in diverſis tantuùm, ſed ijsdem provincijs ac regnis, ſibi authoritatis ac juris ar- roget; ab altero conſtituta mutet, decreta decretis corrigat, aut corrum- pat, aliam rebus Reiem inducat? Et quid ni poſterior audeat, quod priori licuit? Sic autem quàm nihil uſpiam firmum, nihil ſtabile, nihil inconcuſſum? Experta id eſt priore ſæculo An- glia, quæ ab Henrico impulſa in ſchiſ- ma miſerrimum, revocata meliorem in ſtatum à MARIA, mox iterum ab Eliſabetha acta eſt in exitium; à quo nuper cùm illam vindicatam Jacobus Rex Optimus cuperet, Regni ipfe ja- cturam paſſus eſt; ne ſalutem infelix Regnum recuperaret. Cur autem quod Jacobo Scoto, quod Eliſabethæ fas fuit, non licuit jacobo alteri? an minore ille jure regni faſces tenuit? an non Princeps fuit, ad quem vos dicitis ſacrorum etiam curam perti- nexre? De Palatinatu Rhenano quid di- cam? quoties ille Patrum memorià cum Principibus Religionem mutavit, incerto eorum arbitrio circumactus? Nes juvat, quod Antagoniſta monet, nequid contra ſacros Codices Prin- ceps conſtituat; quorum authoritate ſemper & ubique ſtandum ſit. Ne- mo non hoc opinionibus ſuis ſcutum prætexit: nos vel maxime latum qui- dem unguem ab hac abire norma fas nobis arbitramur: & tamen in quàm multis à vobis diſſentimus? Sic etiam ſæculo octavo Leo III. Orientis Im- perator (& habuit ille impietatis ſuæ aſſeclas non paucos) ſeveriſſimis e- dictis omnes Cœlitum Angelorúm- que ſtatuas abolitas cupiebat; utique non aliud, quàm Idololatriam, Sacris Litteris toties vetitam, cauſatus. An illi ut ſacrorum Antiſtiti, Divinorum Codicum interpreti obtemperandum? an alijs cum Principibus refumenda Sacrarum veneratio Imaginum? en quâm nihil in hoc ſacrorum, quem excogitaſti, Principatu tutum; quàm in humanorum divinorumque indi- viduâ 1o ommmibig un Ut totiess im 6 cijus Princpanu nunc eäm kat⸗ bilitum oonfimni Prolech enm i pontfeßs eiugne nil b Arince Crſeggend uig ingeni) Berünn ſuffcere potuil non habendl n dolsgue tinti 0 Hvencam. Hui ſtrande, id ſumo a, quodage i⸗ pono., Peculia- nir gene Eyſnt ſt, uun tralki erlurit ſchiiun l huminum me, 1. rilie S ſalert lin. Eallefafice eſe 4 Homminune nemoria nimn lonſmnttumn I fatione comnde 1tle opig c tionitus heres tticicem D Umnana ſolerti plentia . gurn melioteng Rlterum tmn; 3n. n eobus bten ii ur e Ultetr 0 Alter) ſces tenlit) uem pos Uran perti. 0 giid ⸗ memoris nmotzvit, tncns WMmdrs, dices buin- Nauthotitute m ſit. Ne- ſuis ſcutum elatum qui⸗ e nOna i en in gvim 18) Kie ktinn Orentsn- ppietti l erifimnis e⸗ Nnedlorar. edat 1 cbe ram, Nlß aulandd. An . Diworun DISSERTATIO ACADEMICA. viduâ conjunctione diviſa, diſſipata, convulſaque omnia! Verbo; quisquis à Principibus profanis ſacra jura petet, Religionem pro penula habeat oportet, quam mu- tet cum tempore, & aliam aliamque identidem induat; nec huic malo re- medium, niſi in principe ſacrorum pro omnibus unico, & hoc Romano, ut toties jam dictum eſt, Pontifice; cujus Principatum verborum ante, nunc etiam factorum teſtimonio ſta- bilitum confirmatumque paucis dabo. Profectò enim ſi Romani Monarchia Pontificis ejusmodi eſt opus, quod niſi ab Artifice DEO eſſe non potuit, conſequens utique eſt, nullam humani ingenij ſolertiam ad eam moliendam ſufficere potuiſſe, & non ambitioni, non habendi cupiditati, non fraudibus dolisque tanti operis molitionem tri- buendam. Huic aſſertioni demon- ſtrandæ, id ſumo, quòd dat Antagoni- (4) §. 14. fol. 38. . () fol. 18. ſta, quôdque ipſis ejus verbis pro- pono.. Peculiare, inquit, Dominatio- nis genus Epiſcopus Romanus machinatus eſt, quam tractu temporis ad tantum perduxit faſtigium, ut parem ac ſimilem poſt hominum memoriam non habuerit. (4) Alibi ſic loquitur: (5⁵) Tam fubtilis & ſolers deſcriptio Monarchiæ Eccleſiaſticæ eſſe deprebenditur, ut poſt hominum memoriam non aliud corpus majori conſtructum artificio, & venuſtio- ri ratione compoſitum eſſe videatur. Et tale opus, cujus ipſe Admiratione attonitus hæres, alium quàm DEUM Artifiem habeat? certant inter ſe humana ſolertia, Orci ſagacitas, DElI Sapientia, quænam harum opus mo- 381 liatur ſplendore pulchrius, patrium ſymmetria concinnius, perpetuitate conſtantius; & vincat jam non Bo- nitas ac Sapientia infinita, ſed Orci ingenium, ſed hominum fraudes ac artificia? Quis jam in mundi hoc theatrum inductus novus ſpectator in errorem non inducatur, dum molito- rem operis DEUM quærere juſſus, quem utique præſtare omnibus recte judicabit, in opus neceſſariò incidet alterius Architecti ſolertià excogita- tum, conſtitutumque? Nec levis hic error erit; ciim ſalutis periculo, & æternæ quidem, ſtet eleétio. Certe non ob aliud unusquisque verum quærere Paſtorem jubetur, niſi ut hujus fidei ductu perveniat ad paſcua feli- ciſſimæ æternitatis; alterius perfidàâ ſimulatione in ipſas Orcini Lupi fau- ces miſerabili errore perducendus. Et tamen quò elegerit ſapientiùs, hoc errabit periculoſius; quò majori fide curàâque rem totam geſſerit, hoc cer- tius interibit, ſi rect? Antagoniſta ratiocinatur. O mileram mortalium conditio- nem! 6 bonitatem DEI crudelem! improvidam providentiam! næ ego jam jure ac merito exclamabo: Do- mine, ſi error eſt, quod credimus, à te decepti ſumus. Tu non jam tua Te- ſtimonia, ſed hominum, ſed Orci com- menta, feciſti credibilia nimis. Quam- quam enim non ignorabam, Bonitatis tuæ, Sapientiæ, Potentiæque tam lon- gèe pertinere fines, ut proſpici à nullo poſſint; ſic ut unus omnia pervide- as, non præſentia ſolum, non ſolum futura, ſed quæcunque futura eſſent B b b 3 qui⸗ 382 DISSERTATIO ACADEMICA. quibuscunque in eventibus, & rerum hominuúmque permixtione ac combi- natione; ut, quæ proſpexeris, volue- risque, unus efficere omnia ſine ulla cujusquam ope poſſis; vidi tamen te jam inde à rerum exordio ſic cuncta ordinâſſe ſuaviter, ſic conſtituiſſe for- titer, ut hominem per hominem juva- res, duceres, ad finem ſuum promo- veres: hos ovium, illos Paſtorum numero ac loco eſſe velles; atque inter hos ipſos pulcherrimo ordine, graduum diverſitate mirabili alios alijs ſuperiores; aliquos minori, majori alios gregi paſcendo regendòque præ- eſſe, unum denique toti providere juberes. Nec illud me fugit, tot in- ter Paſtores non Mercenarios tantùm, ſed fures, ſed latrones eſſe, qui Paſte- rum ſpecie miſerum gregem non ton- derent tantum, ſed degluberent; ſed infelicem ad lanienam ducerent. Ita enim neceſſe erat in tanta paſcendi diverſitate, cum quidam noxia dice- ent, quæ alij ut ſaluberrima commen- dabant. Vidi proin, quâà curâ, pru- dentiâ, quà ſolertià mihi eſſet uten- dum, ne Paſtorem quærens, in latro- nem inciderem. Et jam conſtabat, non alium ſe- quendum, quàâm qui Paſtorum Prin- cipis Servatoris noſtri Filij tui vices ageret, ejus loco, ac poteſtate præ- eſſet: ita enim placuerat ſummæ tuæ bonitati, ut laborum, vitæ, ac ſanguinis ſui divini impendio ille gregem col- I geret, collectum alteri commendaret, commendatum fidà ejus operâ ad beatitatis paſcua perduceret. Quis autem iſte fuit, niſi cui ipſe præ alijs paſcendas oves commiſit? Hunc au- tem cuùm non velles immortalem, gregi tamen nulla non ætate, nulla non regione alias identidem aliâsque oves aggregatas cuperes, quem his paſcendis præeſſe jam crederem, niſi qui Petro, primo poſt ipſum univerſi gregis Paſtori, in munere, ſede, urbe ſucceſſiſſet? Sic enim fieri aſſolet; non alij legitimi verique Reges Prin- cipesque haberi ſolent, quàm qui ve- ris ſuccedunt. Ambigere certe non poteram, quin ſi velles aliquem, alium ab iſto nolles; cuùm nullum velle non poſſes, ne caro tibi gregi peſſi- mèé conſultum ires. . Et verò concordi Scriptorum te- ſtimonio, totiusque orbis aſſevera- tione palàm erat; decedenti Paſto- rum uni alium ſubrogatum, ſic ut tam longo tot ſæculorum decurſu hæc Paſtorum ſeries non interrupta ad noſtram ætatem perduceretur, ducen- tis jam & quadraginta ſeptem 4⁴ Petro ad Clementem XI. hoc Paſtoris mu- nus aſſecutis. An dubitarem, à te, mi DEUS, eſſe quæ tam ſunt diutur- na? ætatem tam longam non ferunt, quæ à mortalibus conſtituta ſunt 5 ſed conditorum ſuorum imitata mor- talitatem, citò plerumque & mutan- tur, & intereunt.“ Et quidni etiam inde veros Paſto- res crederem, quia tam multos ex ipſis legebam, animam dediſſe pro ovibus? Trium ſpatio ſæculorum vix unus, aut alter præfuit: cui Pa- ſtoris vigilantia proprio cruore, ac Vità non ſteterit. Quis niſi verus Paſtor, ſic amorem erga Gregem pro- baret? 7 —– aa diptſchu jetas fetolit, mum ic inter romeritos. crederem, qu hoc negotium ſit ſacile, lun Sanckittis ſch prateleo, qu militante in de magra umen ia, rtitud Admminiſträrun Acunt, goi 9) iere geltas lnt Non ume ger ſo llit klictus tio l- ſedlen iotatis me Ke ſtyge, t kes ſtucjs Calires Chriſto tantum Chriſtinos mu cuo kerme plis Coneſticns, u hoft. Quidn noni Püiderics Nec profanns t 05 Paſtores gel⸗ cno er riin tem ovils geten Cindelent & n Impeleren poſt tot pt Mahini u Hune I. mnortelen elte, nu n liisgle , gen hi⸗ bein, niſi un Unine , lele Utde ſeri olet, Reges Pii. Gim quire. e certe non luem aliumn lm relle regi peſli. Worumte. Werer⸗ Leni bano. n ſic ut tum lecurſu hxc tertupta 20 tut, ducen- tern abeio Aoris wu⸗ aemn, ¹ te, lunt Ciotu.. non kerunt, ura nt; Nitata ot-⸗ e & WNWN vetos alto⸗ m Moltos e n edie 10 ſoloim teſut: onit hno Cle, QC nill ſe e 1o⸗ DISSERTATIO AGADEMICA. 383 baret? quis pedum arripuiſſet tam multiplici cruore imbutum: niſi ve- rus ac ſanctior amor divinitus in eo arſiſſet? Quaternis his ſupra tricenos, proprio purpuratis ſanguine, alij tres ac quadraginta acceſſére, quos in ſa- cra diptycha majorum noſtrorum pietas retulit, ſuis recte factis ium- mum id inter Mortales honoris genus promeritos. Et hos ego latrones crederem, qui ſcio, quàm religioſe hoc negotium geratur, quàmque non ſit facile, hunc in gradum falſo ſub Sanctitatis ſchemate adrepere? Eos prætereo, qui etſi Cœlitum Catalogo militante in Eccleſia inſerti non ſunt, magna tamen & ipſi pietatis, ſapien- tiæ, fortitudinis laude rempublicam adminiſträrunt, quorum multos ad- ducunt, qui ſummorum Pontificum res geſtas ſunt executi. (ℳ) Oldoini Non tamen ſiné Adverſario tanta nuper ſo- fuit felicitas. Oppugnarunt hanc lertio li- ſedem juratis odijs, conjuratis cum matos &c. ſtyge, ut res & exitus probarunt, ſtudijs Cæſares potentiſſimi, non à Chriſto tantùm alieni, ſed ipſos inter Chriſtianos multi, tanto periculoſids, quo ferme plus detrimenti affert, qui domeſticus, quàm qui externus eſt hoſtis. Quid non ab Henricis, quid non à Fridericis Pontifices paſſi ſunt? Nec profanus tantuùm ordo in ſacros hos Paſtores deſæviit: extiterunt vel (4) Vide Tomos, ſacro ex ordine tam multi, qui unita- tem ovilis deterrimo ſæpe Ichiſmate ſcinderent, & peſſimis artibus in exi- tium impellerent. Quâm funeſtum fuit, poſt tot priorum ætatum Schiſ- mata decimi quarti ſæculi fine & de- cimi quinti principio Benedictum ſi- mul, Gregorium, Joannem intueri, qui cuncti ſimul pro Sede contenderent, quæ niſi unum non capit? De mul- tiplici hæreſum colluvie quid dicam? quid hac infecti conati non ſunt, ué ſuo throno, ſuâ Sede Romanos Pa- ſtores dejicerent, ovile diſſiparent, memoriam abolerent? præterito ſæ- culo non defuerunt, qui actum de Roma crederent, qui ſtudio tam con- tumaci Pontifices opugnarent, ut, ſi Adverlario noſtro credimus, (5) in (5) fol. 90 ultimum diſcrimen Dominatus Pontificius adduceretur: eò ſcilicet rem Luthe- rus, Calvinus, Zvvinglius, tôtque alij, eorum fidi in Pontifice oppugnando adjutores, adduxerant. Præter tot hoſtes undique excitos, auſim dicere, nullos plus nocuiſſe, quàm ipſis ex Pontificibus nonnullos, qui vitâ non uno flagitio conſpurcatà parùm ab- fuit, quin omnem, quà unà maxime poſt DEl opem ſtat illa Sedes, po- pulorum erga ipſam reverentiam ex- tinguerent. De tot hoſtibus, exter- nis, domeſticis, intimis, tanto furore, tantà æmulatione, tot artibus & frau- dibus rem unam aggreſſis, triumpha- re, omnes proffigare, ſtare ſemper firmius, latius imperandi ſpatia pro- ferre, cujus demum opis dicam, ſi divinæ non eſt? Si hoc Regnum Tenebrarum (c) ()ol. r5. eſt; ut appellat Antagoniſta, atque adeò mali deæmonis excogitatum in- genio, promotum artibus, firmatum opibus ac potentia, quod tandem lucis erit, DEl conſtitutum ſapientiâ, pro- videntiàâ gubernatum, potentiaâ prote- Kum, 384 ctum, conſervatumque? His ſi Pa- ſtoribus, quos orbis veneratur, timet Orcus, Cælum protegit, me commit- tens in fures, in latrones incidi, quò tandem me conferam? an non de di- vina meritò conquerar providentiaâ, quæ tam parum miſeris proſpexerit Mortalibus, ut in exitium illos tantò impellat crudelius, quò ſinceriùs ſtu- dioſiusque eidem ſtuduerint famulari? Talis ſi eſt, profectò DEUS non eſt, inane ludibrium, puerorum terricula- mentum, anile ſomnium Divinitas eſt. Ita me ſapere docent, ita diſputare, qui Romani Pontificis Monarchiam everſum eunt. Si autem hoc nefari- um, ſi impium, ſi homine ratione prædito prorſus indignum eſt, ſuper- eſt, ut cum Occidentis, Romano ab Imperio avulſis: imò cum tam multis per omnem late orbem Orthodoxà fide imbutis gentibus, officij noſtri eſſe putemus, ſingulari Romanam Ec- cleſiam, ejusque Paſtorem ſummum, pietate colere, & porrò exhibere Ve- nerationem, quam illi peculiarem ve- tuſtas ac dignitas, quâ reliquas non Occidentis tantum, ſed totius late ter- rarum orbis Eccleſias antecedit, con- ciliaärunt: ſupereſt, ut in Eccleſiæ, pro quâà videmus ſtare tantam Antiquita- DISSERTATIO ACADEMICA. tem, Authoritatem, Felicitatem, per- petuam Paſtorum Pontificum Succeſ- ſionem, teſtimonia Patrum ac Con- ciliorum, cultůs divini caſtitatem, tot ſæculorum, tot gentium conſenſum, tot denique, tantisque miraculis com- probatam veritatem, ſinu tuti ac læti acquieſcamus; certi hæc non exor- nandæ declamationis, (a) non ex- (a)fol. 124. quiſitis verborum lenocinijs reſarci- endæ eſſe argumenta, ſed quibus nul- lus non intellectus, ſi ſanus ſit, ſi veri- tatis amans ac ſtudioſus, & in errorum immane barathrum præceps abire no- lit, cedere debeat ac manus dare, atque aded me ſummo jure omnem hanc de Pufendorffij lucubratione, quà ſacra non minus ac profana jura ab unis petenda Principibus demon- ſtrare infeliciter conatus eſt, diſputa- tionem, illis magni Auguſtini verbis coronare: (b) Eccleſiæ Catholicæ Ro- (“) I. de manæ, de quà ibi ſermo, nolle primas util. cred. dare, vel ſummæ profectò impietatis eſt, iub un. vel præcipitis arroganti?. Quid enim tam arrogans, quàm Paſtoris munus invadere, quem ovem DEUs eſſe juſ- ſerit? quid tam impium quàm ſublatâ verà Religione eum, quantum in te eſt, de medio tollere, erga quem folum vere poſſis eſſe pius? An ſerta Monar e Plu que cis Monachica Antagorüſt in God non poſt Loepnute ſalyo 9) Kne nenl, & Geken .ree, S AHud hom Cim Aiqua cin ſa ontifcii 4. tum fis porto n digere; ſed id bus, gui Orth Iurmuret acm tum libet, ſie id er allertis t guitur, guim in cauſa Prince en kene ſententi Funtes ſtate 0) Ciltinine, ge⸗ qode dellure ig ſt Vel clo, an 5 (Ontr⸗ mel Pronunfiet: atio in Pontifce 1 tuti hi e non ex. Mon ex. (ln iniz reluc. auibu nul. it ſ Feti. Ein errorum 55 ire no. tunns dare, te Omnem Aochrrione, Prodwa dibas denon- eſt, Aiſputr. ſtini verbi Curkuiis M. )lLd uolle nindt utl. d mniietei et, h Qd erim AAtoris wunns NEUSelei gim ſblu⸗ ruminte eil pem u. ius (2) §. 33.⸗ fol. 140. DISSERTATIO ACADEMICA. 38 5 DISSERTATIO TERTIA. BREVIS. An afſſerta hactenbus Romani Pontificis Poteſtas Monarchica nullos, aut quos limites habeat? Ier plura abſurda ac abſona, quæ ex aſſerta Romani Pontifi- cis Monarchica poteſtate conſequi Antagoniſta injuris conqueritur, iſtud non poſtremum eſt, quòd hoc dogmate ſalvo, nihil ſit, quod te- neri, & defenſari non poſſit. () Si aliud homini non dolet, niſi, cùm aliqua circa Fidem Controver- ſia Pontificia Authoritate deciſa eſt, tum fas porrò non eſſe, de ea am- bigere; ſed id tenendum ab omni- bus, qui Orthodoxi dici cupiant; murmuret ac muſſitet, ut, & quan- tum libet; ſic omnino eſt, atque id ex aſſertis tam neceſſariò conſe- quitur, quàùm quòd Judex, quem in cauſa Princeps dedit, pofſit in ea ferre ſententiam, quà partes liti- gantes ſtare oporteat: eo tantuùm diſcrimine, quòd à Judice alio ap- pellare fas ſit; ut qui vel errore, vel dolo, contra æquitatem non ſe- mel pronuntiet: hæc autem Appel- latio in Pontifice locum non habeat, quem promiſſa divini Spiritůs in iis, quæ ad fidem, moréesque pertinent, lux & directio ab omni errandi peri- R. P. Segneri Panegyr. culo eximant: quod quidem aliter eſſe non poterat, niſi, ſicut apud Sectarios, ſic apud Orthodoxos, epinationibus omnia, ac dubiis cir- ca res graviſſimas, obnoxia DEUS voluiſſet. At ſi contendit Adverſa- rius, id ex Monarchica hac poteſtate conſequi, ut & docere quidlibet poſſit Pontifex, quamlibet pugnans cum ſacris Litteris, & vero earum ſenſu; & toti Eccleſiæ faciendum ſtatuere, quamlibet æquitati, & rectæz morum normæ non conſentaneum; hæc equidem palmaris eſt injuria, & ſola inficiatione abunde confutata. Nihil in ea licet Pontifici, quæ divi- nitus tradita; quæque ſemel legitima authoritate inter Fidei Dogmata ſunt relata; hæc omne in ævum manent inconcuſſa, nec circa illa mutari vel hilum poteſt. Non eo vertiginis ſpiritu Eccleſia agitur, qui Sectario- rum rotat capita, qui ſua Symbola & Confeſſiones fingunt, refingunt, addunt, demunt pro arbitrio, & non rarò Regentium propenſioni ac- comodant; imò cum certo illo, propter duos Epiſcopatus duo Reli- c c . - gionis (a) Sefl. 7. c. 2. de Refs. (b) Card. Fallavic. hiſt. Trid. I. 24. C. 12. 386 gionis dogmata ejurant. Nihil ergo in olim decreta juris eſt Sacro Mo- narchæ; nec ejus ſe poteſtas legitima ad Eccleſiæ deſtructionem, ſed ædi- ficationem tantùm porrigit: unde nec in moribus decemere poteſt, quod honeſtati adverſetur. In aliis, maximé quæ facti ſunt, hominem ſe meminit, qui non rarò falſus fallat, & errorem admiſſum ſaniore judicio caſtigare opus habeat. Non tamen his erroribus annumerandum eſt, cuùm gratiam nonnullis facit legum, quæ humanâ, aut Eccleſiaſticà po- teſtate ſunt latæ,. In his cum res, cùm perſonæ exigunt, permitti ali- quibus poteſt, quod vulgò non eſt conceſſum. Sic Germaniæ noſtræ neceſſitates poſtulant, ut, quod, Tridentini Senatus graviſſimà Au- thoritate denuo eſt inculcatum, ne idem plures Cathedrales Eccleſias adminiſtrandas ſuſcipiat, (a) non ſemper ſervetur; ſed nonmmunquam in unum idemque caput plures Tia- ræ Epiſcopales congerantur, (⁵) cùm vel circumfrementium luporum ac hoſtium rabies potentem Paſto- rem ac Defenſorem requirit, vel egregia majorum promerita expoſ- cunt, ut eorum poſteros favoribus non ordinariis Eccleſiæ ſupremus Paſtor proſequatur. Atque hoc utrumque in iis hodie Principibus, qui pedum plus quàm unum manu non impari tractant, eſſe veri ſimum nemo prudens ambigit. Nihil hic ego de aliis Sereniſſimis Familiis di- cam, quæ me Encomiaſta opus non habent. Te Serenifſime ac Reveren- DISSERTATIO ACADEMICA. diſſime Dux & Princeps Carole, Domuis Lotharingicæ Germen no- biliſſimum, tacitus præterire ſin? ingrati animi labe non poſſum, tibi- que Tiaram non Olomucenſem tan- tum, ſed & Osnabrugenſem intimis ex præcordiis gratulari. Has, & his digniores Infulas indoles illa verè Regia, quam Auſtriaco & Lotha- ringico ex ſanguine, non impar tan- tis Heroibus Soboles, traxiſti, jure ſibi ſuo vindicabat; ut virtutes tanto gradu non inferiores neceſſitate po- tius, quæ brevem eſſe me jubet, quàm voluntate omittam, quæ te tam multis illis, veſträã è& Proſapia, quos Romana Purpura, vel ſumma cum dignitate geſtata; vel glorioſius poſita, celeberrimos reddidit; imò ipſi Stephano ejus nominis Nono, quem alij Decimum faciunt, quique aliquot lIuſtris ante, quàm frater Godefredus Solymam recuperaret, ad totius Eccleſiæ clavum maximo ejus bono, & utinam diutius! ſe- dit ; quæ, inquam, Virtutes talibus te ac tantis ſupparem faciunt. Po- terâtne Eccleſia non memor eſſe Pa- rentis tui, & quam illi non poteſt, tam immaturo tato, tam amaris bo- norum omnium lacrymis, abrepto, tibi filio non referre gratiam, & pro Dicceſibus Strigonienſi magnem partem, Colocenſi, Agri enſi, Quir- ue Eccleſienſi, Vacienſi, Veſpri- mienſi, Canadienſi, Sirmienſi, Ci- binienſi, Albæ Juliæ, & quæ aliæ me fugiunt; in perpetuum, ut ſpe- ramus, Eccleſiæ recuperatis, duas, quas dixi, ad circumſcriptam vitæ tud Otmittent 1 tutis, Ommnis e Ortd CNoec Cudd en le met Gucn At eN Grmn jurs wiſio: As Uibus, it in Camania, Ii H, 4 les ill⸗ Vete & Lotln. inpar imn miſti, iue ttutes tanto eſſiate po. ne jubet, „(glx le biolapin, A Wunn Agordn Cdicit; imd inis Nono, nt, gulgue im ſiatet ecupelntet, onn WaNN. Botnn! le⸗ ntutes bi⸗ Lcint. Po⸗ mor eſſe Pr. non poteſti 1Wnis do⸗ 8, Meyi⸗ nm, & ſ nend gkienl, r. ar⸗ Ih D ISSERTATIO ACADEMICA. 387 fuæ ſpatiis uſuram non concedere? Quis unquam Parens Eccleſiam natis ſuis devinxit, ſi ille veré Magnus virtutibus, belli pacisque artibus, tanta illa ſuâ fortitudine ac felicitate Carolus eam non devinxit? Sapi- entiſſime igitur ejus, quam dixi, legis gratiam Principi noſtro fecit Summus Pater Innocentius eo no- mine Duodecimus; nec vel ille, vel qui Petri poſt ipſum in Solio ſedebunt Monarchæ, occaſionem omittent talis ſanguinis, talis vir- tutis, omnis generis honeſtamentis porrò condecorandæz. Nec eſt, quòd ea re metuant ſolvere legem, quam altior poteſtas tulerit. Non eſt divini juris Diœceſium hodierna diviſio: aliàs profectò longe arctio- ribus, ut in Italia, ſic in noſtra Germania, limitibus finienda eſſet F I ſacrorum Præſulum poteſtas, & pro tam paucis, longe plurimi, & ſci- licet ſinguli ſingulis urbibus, eſſent præficiendi. Quod uùt non fit, ita argumento eſt longèe certiſſimo, arbitrariam eſſe hanc partitionem; & quod conſequens eſt, non iis neceſſarid fmibus circumſcribendam poteſtatem, quibus illam hodie placuit circumſcribere. Quid ni er- go tot cauſis poſtulantibus committi uni cura potuit, quam duobus conferri non res ipſa, ſed libera voluntas juſſerat? Licet ergo multa Romanus poſſit Pontifex, non po- teſt tamen omnia; nec evertit Ec- cleſiam, quam nos illi aſſeruimus, evertit tamen, quam naturâ ſuàò unicam, in tot capita Adverſarius dividit, poteſtatem. †1 N I S. kebbbi Rerum! utmi, gleſ (oncepd Ahtenn 20 crit 4 §. Ktephan Pattonos eli 40 Derotionet Momen El. 4d Chriſtumin? ud. Aloleſtene Ob conl Angelo ciſti⸗ Allliſennum ſt Pitronus B. 4Nbenſ46. leuti A Dhl goo igrtellu ett. lmn Ne . Proponun Cyriu in Nolo Cni ſs inmun. cerſit. Ene numaol kati. snn (P+ 1 N D E X Rerum memorabilium, quæ his Panegyricis continentur. Numerus Paginam indicat. A. Aademis „quæ ſtant pro Immaculata Conceptione DElparæ. 237. Adhortatio ad cultum S. Anſelmi. 205. Ad S. Stephanum inter præcipuos Patronos eligendum. 249. Ad Devotionem erga Sanctiſſimum Nomen JEſu. 381. 3 82. Ad Chriſtum in SS. Evchariſtia aman- dum. 339. Adoleſcens ob conſortium pravorum ab Angelo caſtigatus. Adoleſcentum ſtudioſorum peculiaris Patronus B. Aloyſius. 81. Adverſa à S. Ignatio exantlata mox atque ad DEI gloriam promovendam aggreſſus eſt. 135. 136. A S. Franc. Naverio tolerata in ſyno- pñ proponuntur. 211. Egris in Noſocomio ſerviendo S. Aloy- ſius immaturam ſibi mortem ac- cerſit. 82. Sine numero à S. Franc. Xaverio cu- rati. 216. Eos curandi ratio mira. 216. R. P. Segneri Panegyr. Eſtimatio ſumma de S. Ignatio adhuc lite- ris operam dante concepta. 134. Ageſilaus Deformis ſe pingi, aut ſculpi vetuit. 144. S. Albertus M. S. Thomæ Ingenium præ- ter opinionem retegit 177. Alexander M. quid Matri ſuæ præſtare potuerit, quid non? 402. Alexander Severus Imp. quàm rigide Im- poſtorem punirerit? I, S. Aloyſius Gonzaga S. J. Pœnitentiam Innocentiæ miro modo conjungit. 71. Ejus Sanctitas nævi expers. 72. Baptizatus antequam plenè natus. 73. Quaſi in nido à DEO captus. 73. Quamprimum DEUMagnofcit, eidem ſe mancipat. 73. Ante uſum rationis DEUM religioſe colit. . Alienus ab omnibus, quæ vulgò Ju- ventus conſectatur. 74. Innocentiſſimus duri ſſimè tamen cor- pus ſuum habuit. 75. A cibo abſtinentiſſimus. 75. Principales inter dapes jejunus. 75. D d d Sui Index Rerum Sui pervincendi conſtanter ſtudioſus. 76. 7 Lecti ejus durities. 76. Varia ſe peſſimè habendi ratio. 76. Ejus ſumma & Angelica Puritas. 77. Etiam Matris aſpectum ſolicite cavit. 78. Quando Iratus? 7³⁸. Leviſſimas noxas ſummo cum dolore ſacro Judici retegit. 78. An tam dura ſe habendi ratio antido- tum lapſuum futurorum? 78. Indolis fervidæ, ab omni tamen Car- nis ſtimulo ſemper immunis. 79. Quo Tentationis genere à malo Dæ- mone impugnatus? 80. Sedat ſuàâ prudentiâ lites, quas maxi- mi Principes non poterant. 80. Patronus ſtudioſæ Juventutis. 81. Mors ejus non ſiné tormento. 81. Quaſi Martyr. 82. Mors ægrorum miniſterio accerſita. 82. Vivens nihil DEO commendavit, quod ad exitum non perduceretur. 83. Ad Altiſimum ſecura via per abjectio- nem ſui. 175. Amare res conditas, quarum Contemp- tores veneramur, ſtultum. 97. Amanti nullum donunr gratius Ima- gine Amati. 147. Amanti DEUM longa vita pro Mar tyrio eſt. 254. Ambitio & Avaritia rarè exules Aula., 61. Amici veri eſt, bene conſulere. 2. memorabilium, Amici non eſt beneficia collata identi- dem exprobrare. 10. Amici in adverſa fortuna deſerentis ex- emplum. F. Amici falſi ubique plurimi: cur tamen impuniti? 1. 2. Amiſſa invenire quàm jucundum? 401. Amoris divini vis in S. Philippo Nerio. 62. Amplius Xaverianum deſcriptum. 211. S. Angelus Cuſtos Amicus verus. I. & ſeq. Conſultor Fideliſſimus. 3. Moyſi Ægyptum ingreſſuro cur ſe oppoſuerit? 3. Nos errantes corrigit. 4. §. Franciſca Rom. ab eo correcta. 4. Omne genus miniſteriorum pro ſuo cliente obit. 5. Clientem etiam deſperatæ curationis nunquam deſerit. 6. Exempla ejus in fortuna adverſa non deſerentis. II. Amat ſinè mercede. Etiam injuriaâ affectus non recedit. Mortis horam multis Clientibus ma- nifeſtavit. 8. Mortis tempore fidus Adjutor. 8. 9. Laborandum nobis, ut Eum ante ex- tremum illud tempus agnoſcamus. 9. quàm alijs Cælitibus, ali- Cur ipfſi, qui Chriſtiani minus addicti?: 9. Ejus beneficia non ideo minora, quia occulta. 9. Cur erga aliquos minus bencfcuslt I. uis 8⁰ tonbus g S ro⸗ . Thomam miti Cut non hu 4 Gunt 1Magifi, wo Diſcipulitamen imarun ſalus in gi Aſelni Ppilo cum Principib Ejns Coctninn au⸗ ſe⸗ in Nulahor omos. Humami quid Celare, Pris Ecni Penitens f Cenſis. Pontfer Mx im ſtro abſtrahit. Mligno amimo ce juribis gpredl Eſt manus tra Angelis onſlij5 wemommum Aminier, legeng Apaſtle lam: Prori in tempore diſtei Niiltioe⸗ * eb hai SVptior m. collitzi enli Aſ . 10. erenti u 5 e. in.. . l. 1. nebndum D Dlf: l ilippo Neii .. 61 riptum. 21, vellße /,ſ §. 1 . 1. reſturo cur ‚ . ed. forum pld llo 3 etatr curationis 6. Una adyerſa non II. Os non ſeceli 68Clentibostm. 6 Atdr. d). utEuNeer npos goſemn lis Crlib, 1 mnunns arA eo Wno 0n! 9. NS Mi m — § An 8 gia bis Panegyricis continentur. uis Cultoribus quàm gratus? I1. 12. eli S. Antonio Pat. obſequentes. 51. Philippo Nerio valde familiares. 57. & ſeqq. §S. Thomam mirabiliter cingunt. 176. Cur non paſſi ſe adorari à S. Joanne? 257. Sunt Magiſtri hominum. 262. Diſcipuli tamen S. Joan. Evang. 262. Animarum ſalus quanto fructu procura- ta à Philippo Nerio? 67. S. Anſelmus Epiſcopus Lucenſis fuit cum Principibus omnis generis. 188. Ejus doctrina quàm rara? 182. Fugit in Aula honores, etiam ſummis proximos. 189. Humani quid paſſus, Inveſtituram à Cæſare, priùs recuſatam, admittit. L 190. Facti Pœnitens fit Monachus Clunia- cenſis. 191. Pontifex Max. invitum iterum e Clau- ſtro abſtrahit. 191. Magno animo certamen pro Eccleſiæ juribus aggreditur. 191. Eſt manus dextra Gregorij VII. 192. Angelus conſilij S. Mathildis. 194. Ejusdem omnium operum præcipuus Adminiſter. 194. Legatus Apoſtolicus per Longobar- diam: provincia hæc quùâm eo tempore difficilis? 196. Nihil ſuo corpori indulget laxamenti. 196. In Æ£ gypto ſacrificavit abominationes Tgyptiorum. 198. Graves in Aula calumnias paſſus. 199. Juſtitias Domini in Aula facit. 199. Unio ejus intima cum DEO, & pie- tatis ſenſus tenerrimus. 199. Virtus Ejus etiam Cœlo probata. 200. Apud Monachos fſuos ſepeliri vult, ſed non obtinet. 201. S. Antonius Patavinus paſſim ab omni- bus cultus, quia in omnes benefi- cus. 42. De Ejus gloria DEUS ipſe ſingulari- ter ſolicitus. 42. & ſeqq. Solus ipſe obſtat ſuæ gloriæ. 43. Doctrinam ſuam ſtudioſe diſſimulat, & ut ignorans negligitur. 4 3. Juſſus de DEO ad ſuos verba facere Eloquentiam ſuam prodit. 44. Primus Magiſter ſui Ordinis. 4 5. Ejus Eloquentia prodigioſa. 46. Submiſse loquens ad ingens interval- lum auditur. 47. Repulſus ab Hæreticis concionatur Piſcibus. 48. Collatæ in Eum gratiæ, & privilegia omnis generis. 49. 50. Angelos ad nutum promptos habet, & ijs ut famulis utitur. 50. Mortem Ejus Parvuli manifeſtant, dum Fratres celant. 51I. Ejus Lingua à morte integra. FI. Primo à morte anno inter ſanctos re- latus à Pontifice Max. 5I. Omnibus locis, & ſæculis à morte Miraculis celebris. 89. Ejus Cultus quàm univerſalis? 52. Imploratur in omnibus neceſſitatibus. 53. D dd 2 Eum Index Rerum memorabilium, Eum qui Patronum habent, felices. Morituro præmonſtratur omnis glo- ria, quàâm à morte erat conſecutu- rus. 54. Patavinos prodigioſe liberat à tyran- nide Ezelini. 55ß. Antonij Perez argumentum pro Ortu Virginis. 422. Apocalypſis S. Joannis Evang. quàm pro- funda? 266. Apoſtatæ probant Sanctitatem Ordinum, quos deſeruerunt. 166. Eorum Vitia non pertinent ad Cætus, à quibus defecerunt. 166. Apoſtolicæ ſedis Authoritas hâc ætate li- bere aſſeri poteſt. 113. Quantà reverentià digna? 211. Vide etiam verba. Pontifex Romanus, Vaticanum. &c. Apoſtoli quare pro Meſſia non habiti, etſi tot patrarent Miracula? 20. Cur ipſi vocentur Lux, etſi S. Joan. Boapt. negetur eſſe Lux? 21. 22. Atſgpoſtrophe ad S. Antonium Patav. ut ſuam doctrinam manikfeſtet. 44. Ad Sanctos Solitudinis Amatores, ut S. Philippum Nerium in medio Populi Sanctum mirentur. 62. S. Hieronymi ad S. Franc. Xav. cru- ces ipſi omnes præmonſtrantis. 210. Ad S. Stephanum ad ejus patrocinium impetrandum. 253. S. Joannis Apoſt. ad Juvenem per- ditum. 259. Ad B. Virginem, ut juvet nos in in⸗ venienda gratia. 314. Apparitiones Variæ S. Ignatij jam vit4 functi. 142². Aquis immergitur S. Ignatius, ut ar- dorem libidinis in alio reſtinguat. £☛ 136. Aquilæ in ſolem obtutus, eſt effectus he- betudinis oculorum. 85. Arceſilaus Amico occultèe ſuccurrit. 9. Aſperitatem vivendi dextrè celat S. Phi- lippus Nerius. 65. Quantà uſus S. Ignatius initio ſuæ ad DEUM Converſionisꝰ 13 1. Eam cur idem Sanctus deſeruerit? 132. S. Auguſtinus deſcribit Miracula S. Ste- phani Proto- Martyris. 24–. Auguſtus clemens poſt crudelitatem. 72. Aula, ut in hac quis ſit Sanctus, opus eſt Spiritu duplici. 60. Etiam in hac locum eſſe San ctitati, probat Exemplum S. Anſelmi. 197. 198. Aulici quo usque ad Virtutem eniti de- beant. 204. Peccata eorum ſolita. 204. Aulicarum nugarum deteſtatio. 205. Aures ſolæ Fidei fideles miniſtræ. 335. Auſtriaca Domus Immaculatæ Virginis Conceptioni addictiſſima. 238. Authoritates Patrum, aſſerentium Im- pios ab Angelis cuſtodibus non deſeri. 10. B. – Metn abin Odünen Puinn Dralcl n Orpusd. n Culmmagnini coo Aerum Panit Celo udice pralai ceni inquihn tſor quanta mal rit? Ejns imago Po guantos mott Cindmne pet ſe ſo Canorintonn Aronigutix d, Ant motte anno CArtindler d. . l Phiüppun . CArliniler dolin Cortibus n yet n0 In i. „ 6 . . in i a. c t . Aio Nlnn 6. 3 6 ſramtie . e cehtd Pii⸗ initio x 55 1z1l. eletueri⸗ 1. dla d Ne⸗ Nis. . cktudelttaten. 11. ncts. Opus o. Ee ri, n Aleln 197. . uten enit ol. 104. eteland. . ünicr. 35) colate Nuend ee N AWetectün 1 caho 1 qua his Panegyricis continentur. Bellarmini Card. de Innocentia B. Aloy- ſij teſtimonium. 7. Beneficia à S. Aloyſio in Florentinos profecta. 84. In Animos collata ferme non agno- ſcuntur. 163. S. Birgittæ revelavit B. V. ſuam ſine La- be Conceptionem, & cauſam, ob quam Eccleſia eam non defiat. 228. Bona non meliùs agnoſcuntur, quàm ex jactura. 222. Omnia per Mariam quærenda non dubia obtinendi ſpe. 313. Bonizo Præſul curat Mantuæ retineri corpus S. Anſelmi. 201. . Cœlitum agmina duo, Innocentium unum, alterum Pœnitentium. 71. Cælo Judice prælati alijs Nationibus Pi- ceni inquilini. 1038. Cæſar quanta mala Rom. Populo intule- rit? 150. Ejus imago Populo Rom. oſtenta quantos motus excitàrit? 149. Campanæ per ſe ſonant Olyſſipone in Canonizatione S. Antonij. FI. Canonizatio S. Antonij, primo ſtatim à morte anno ſecuta. 51. Cardinales S. R. I. quanti fecerint S. Philippum Nerium? 64. Cardinales doctrinà eximij e Religioſis Coœtibus aſſumpti. 158. Sanctitate eximij ex ijsdem. 158. Carnem quàm dure habuerit S. Ignatius ad DEUM converſus? 131. Caſtitas admirabilis S. Aloyſij, & ejus effe cta. 77. Catholici nullibi Terrarum deſunt. I14. Cauſæ ob quas Religioſi hujus ætatis ho- nore digni. 160. Chriſtina Sueciæ Regina Laureti ad B. Virginem inviſit. 103. Chriſti Servatoris Noſtri Divinitas qui- bus argumentis aſſeratur? 16. Ejus Divinitatem Judæis perſuadere quaàm arduum S. Joanni? 18. §. Ignatio Loyolæ quùàm familiaris? 138. In S. Sindone deformis ad ſui amo- rem tamen omnes excitat. 144. Nos deformes ipſe prior amavit. 145. Specioſus formàâ ex ſe. 1457. Cur deformem ſui Imaginem nobis reliquerit? 144. 147. Opera ejus glorioſa, quorum pictu- ram potiùs relinquere poterat. 148. Se pinxit, qualis fuit, cum nos de- periret, ut viciſſim amaretur. 148. Summa ejus gloria, tanta, noſtraâ cauſa, eſſe poſſum. 149. Quò deformior, hoc amabilior. 149. In ejus Imagine nihil fictum, ſed ve- riſſima omnia. 150. Cur ſuam Paſſionem, Baptiſmum appellaverit & Calicemꝛ II. D d d 3 De- Deformem an ament delicatuli? . 152. Diverſiſſima hominum de eo opinio. 153. Chriſtus odit ſpectacula fucata. 330. Foris vilia, intus pretioſa reponit, maximé in SS. Evchariſtia. 331. Majus ejus beneficium eſt, abſconde- re ſe, quàm monſtrare in Evcha- riſtia. ibid. Amicis & Inimicis Chriſti utilius eſt Illum latere in SS. Sacramento. 931. Juſtis maximè expedit, Chriſtum in §S. Sacramento ſpectabilem non eſſe. 332. Latet, ut fidentiùs & familiariùs cum ipſo agere poſſimus. 334. Vult ut fides ſit initium ſalutis noſtræ, ſicut fuit ruinæ. 33 5. Latentem ſub panis velo Chriſtum multi ludibrio habent. 337. Tantæ injuriæ gravitas ſeriò ob ocu- los ponitur. ibid. DEl ira, & præſens pœna intentatur ſacrilegis contemptoribus. 338. Boni omnes ad reſpondendum Chri- ſti erga nos amori excitantur. 339. Conceptio Immaculata Mariæ Virginis. Huic favet Eccleſia, credendam ta- men nondum propoluit. 325. Maculata quid damni attuliſſet Virgi- ni, oſtenditur. 227. IIli illuſtrandæ quâm multi, & quàâm ſedulò inſudent? 229. Index Rerum memorabilium, Plurimi illam hodie propugnant. R 23. Quibus induſtrijs nos illam propaga- re poſſimus? 238. Coœtus Sacer nullus ſiné aliquo malo. 164. Conciliæa nullius authoritatis, quia à Rom. Pontifice non approbata. 113. Concionatores nonnulli Aucupibus non abſimiles. 3. Confeſſario mortem impetrat S. Ignatius, ne ipſius decora revelet. 141. Conjuges Sanctæ Maritos ſanctos effi- ciunt. 391I. Conſanguinei fœdum facinus auſi ad per- vertendum S. Thomam. 175. Conſtantia Vigilij Papæ in Eccleſia contra Hæreſes tuenda. 123. Conſtantini AM. Beneficentia erga Sedem Apoſtolicam. 91. Converſatio familiaris ſæpe minuit æſti- mationem. 63. Coriolanus Matrem mirè obſervat. 304, Cor humanum perverſum omnibus mon- ſtris deformius. 145. Corpora Sanctorum incorrupta. 20. Corpus S. Anſelmi ?. ſæculis expers cor- ruptionis. 201. Cruentæ S. Aloyſij ſui diverberationes. 76. Culparum publicarum non rarò cauſa ſuperbia Occulta. 190. 191. Oyrus moriens Amicos veros à falſis di- ſcernere cœpit. 8 D. Denmn kentat E ſpecum, be dam. Dennonun conutu⸗ numn . Eorum extottun Eos nonnullC peceſſitatbus Dalimnatis amittit D Datmns in Eocies (Obdat Ex Ordinibu llanin ghe Denill Drophetn non immun Denid cur dicatun cidendo Ur peccirit? Cur extrema et⸗ Deſurnites Amuabili ifmntu nit iplius. Denocpitun cnr 1 eſerihti Dompe telatz, Pugne quam 9 Thomas ſe D ſoprenn lnnn i, diintt, Ein non Pnichen 4ehiten tratS. ſpie Plle. Il, Anckos ef. zyl. ad der⸗ dmm. W. n Eecleinconta l ntis eig degen I. de minbit alti⸗ 6,. mite Oblent: t ommibos mor⸗ 14. rupt. 90, ulss erders c⸗ l. Averbenntioren quaæ his Panegyricis continentur. D. Dæmon tentat S. Ignatium ad Manreſæ ſpecum, delertàâ ſcholâ, repeten- dam. 134. Damonum conatus ad fructus Concio- num S. Antoni) impediendos. 47 Eorum extortum S. Ignatij Elogium. 141. Eos nonnulli Chriſtiani præ] EsU in neceſſitatibus implorant 23. Dalmatia amittit Domum Nazarenam. 109. Damna in Ecclefiam redundatura ex continuato S. Ignatij vitæ rigore. 132. Ex Ordinibus Religioſis abolitis. 132. & ſeqq. Damnatorum quæ pœna acerbiſſima? 91. Daniel Propheta à calumnijs in Aula non immunis. 199. David cur dicatur tantùm peccâſſe oc- cidendo Uriam, cùm etiam aliàs peccârit? 185. Cur extrema ætate tam frigidus? 334. Deformitas Amabilis. 145. Deformitas in Chriſto noſtra fuit, non ipſius. 146. 147. Democritus cur ſibi oculos eruerit? 181. Deſcriptio Pompæ, quàâ S. Joan. Chry- ſoſtomi Oſſa Conſtantinopolin ſunt relata. 45. Pugnæ, quam pro Caſtitate pugnavit —S. Thomas. 175. 176. Mileri ſtatus Eccleſiæ tempore Grex gorij Papæ VII. 1922 Rerum à S. Mathilde pro Eccleſia geſtarum. 193 S§. Franc. Xaverij præſentis in dua- bus Navibus diſtantibus. 213. Victoriæ & Pugnæ Luſitanorum con- tra Acenos. 21f. Primæ Navis à litore in altum provectæ. 241. Laborum & fructuum S. Pauli. 246. Virginum Mauris pro lytro ſui Prin- cipis adducendarum. 250. Statuæ à Phidia elaboratæ. BI 5. DEUS dat auxilia ad perficiendum, quod imperat. 15. Ultor mortis. S. Petro Parentino il- latæ. 36. Gloriæ S. Antonij ſtudioſus. 42. & ſeq. Non tam doloribus & contemptu ſuorum gaudet; quàm honoribus. 86. Tam glorificat ſuos, quàm illi ſe ab- jiciunt. 87. Non tamen eſt illi ſerviendum pro- pter hos honores & gloriam. 97. Solus ille multis vilis eſt. 98. Cur dicatur ſedere ſuper Cherubim, & non, ſuper Seraphim? 180. Dexteritas S. Philippi Nerij in diſſimu- landis ſpecialibus DEl donis? 66. Dignitates Sacræ plus ſplendoris à Reli- gioſis acceperunt, quàm dederint. Diwerberationes ſui publicæ originem trahunt à S. Antonio. 4⁸. Doctri- Index Rerum memorabilium, Doctrina inſignis rarò conjuncta cum animi modeſtia. 4. Ambæ iſtæ invicem in S. Franciſci Fa- milia conjunctæ. 45. S. Xaverij commiſſa cum doctrina Academiarum Japonenſium. 212. Doctorum præcipuorum è& S. Franciſci Familia catalogus. 46. Eoccleſiæ & ſacris Ordinibus. 156. Docti non minùs, quàm Indocti amare Deum poſſunt. 173. Qui lucrum ſectati ſunt ex Scientia. 174. 5. Dominici Filij quid Eccleſiæ contule- rint? 155. Vitam pro Chriſto profundunt. 244. Dominium DEI ſupremum relucet in nomine ESU, 220. E. Eccleſie Romanæ quantum periculum à Virgilio Papa? 123. Ejusdem miſer ſtatus ætate S. Anſel- mi deſcribitur. 191. 192. Prudentia in S. Joſepho primis ſæculis non valde honorando. 399. Ectaſes S. Philippi Nerij quàm crebræ? 62. Elementa in loco naturali 74 Eloquentiæ S. Antonij Patav. fructus. 4. 46. 47. Encomia non ſuſpecta amantibus lauda- tis. 129. Epiſcopatum Neapolitanum non acce- ptat S. Thomas Angel. 183. puriora. Epiſcopi ex Ordinibus Regul. aſſumpti. 158. Eremitæ lapſi in ſolitudine. 58. Ethnici cur Dijs ſuis affinxerint flagitia. 127. Evangelij S. Joannis mira vis, & ſupra cætera excellentia. 263. & ſeq. Eventus admirabilis Principis captivi, & ejus poſt liberationem Pietas. 251. Excellentes in omnibus vix ulli. 2 5. Exemplum. Exempla. Illuſtre Angeli Cuſtodis, cultorem in neceſſitate non deſerentis. 1II. 12. Variorum, qui facultates ad miniſte- ria injuncta neceſſarias à DEO ac- ceperunt. 15. 16. Servorum DEI, quos ille etiam in terris glorioſos reddere voluit. J 87. Eorum, quui res à ſe geſtas pingi cu- raverunt. 147. In quibus Imagines teneros animi ſenſus excitaârunt. 1651. Eorum qui DEO Ingenium ſuum non ſubdiderunt. —1l. Memorabile Patrocinij S. Stephani Proto-Martyris. 27f0. Juvenis à S. Joanne Evang, ad frugem reducti. 259. Exempla Encomiaſtas ſuos pretio ſibi conducentium. 385. 3 86. Fæminarum in amore erga Maritos ſuos valde conſtantium. 3920. Conjugum, quæ Maritos ſuo con- ſortio ſanctos effecerunt. 391. Variorum, quos ad Virtutum Ima- gines nd zne; Nlattorucn 1 Regimis ie MMoltorum . . Matiam lun Zandtoun, manikeſtanu Leonis 18 Lxercifiornn . Lrifimninni cium Eailyu Tjrann Patav. 2⸗ Ps T ſant Procigio⸗ Lulmni in Anp noco co Fülſmnunun van poenz. Eumnulir illatx Gant. l. Elir Capue familiaris Hawianue Ma niam trans yentia Utbs 5 iceo de ntmſi Wmittere 0 Flunn 5 Auel Hyjtitudo ior Non, hnn hegul Am e. ſüen ligti nlta vis, — ii 263. A lg hineßis capif ekationem Pien j 8 rirull. , dcis, cultoten in lerentis 1I1,12, Uunes id miniſte⸗ N ⸗ 1u. gvos le eiam i leddere voluit. N1. e gelu pingi cn. 14 ges tepetos ini . Il. ngeniumſunmnn itr. iij 5 l 2ʃ0. Eruncgadien ⁰ .(lt eiio 3. . mnote eigt orltuniun 1 ſ4 ve Mics eg. 0 een . lor. l es quæ his Panegyricis continentur. zines Sanctorum excitârunt. 321. & led. Maritorum, qui Reges à Conjugibus Reginis dicti. 392. Multorum, qui maxima quæque per Mariam ſunt conſecuti. 31I. Sanctorum, qui rebus poſcentibus manifeſtàrunt occulta DEI dona. 319. Leonis à B. V. ad Imperium evecti. 327. Exercitiorum S. Ignatij præſtantia. 138. Exiſtimationis propriæ plenum ſacrifi- cium DEO kfacit S. Ignatius. 131. Ezelinus Tyrannus ad pedes S. Antonij Patav. abje ctus. 49. Ejus Lyrannide per §. Antonium prodigiose liberantur Patavini. 5. T. Falconis in Angelum Cuſt. pietas miro modo compenſata. II. 12. Falſariorum variæ apud varias Nationes pœnæ. 1. 2. Famulis illatæ injuriæ in heros redun- dant. 169. B. Felix Capuc. S. Philippo Nerio mirè familiaris. 67. §. Flavianus Mart. prodigiose in Polo- niam translatus. 43. Florentia Urbs S. Aloyſio Spiritůs Mater, & ideo peculiariter chara. 33. Quantum ſibi de ejus Patrocinio pro- mittere poſſt? 83. Flumen S. Anſelmi ope traje tum. 202. Fortitudo major mori pro Chriſti Lege Nova, quàm pro Vetere. 243. R. P. Segneri Panegjr. Fortitudo S. Joannis jam Sehis inter atroces cruciatus. 367. Fortung Statuam depereuntis Adole- ſcentis inſania. 92. Bonæ quàm multi adulentur? 100. Vera Beneficentia DEI. 100. Foſſe Novæ Religioſi quo honore S. Thomam ad ie venientem exce- perint. 180. S. Frantiſca Remana ab Angelo Cuſto- de ſuo correcta. 4. FS. Franciſci Seraphici Alumni quàm ſeduli in Religione propaganda? 155. 156. Multi pro Chriſto occiſi. 224. S. Franciſcus Xaverius ſine Miraculis non perſuaſit Indis Fidem. 17. Quanti æſtimaârit Parentem ſuum S. Ignatium? 140. Ejus prodigioſum Brachium. 203. Fuit ipſe poſt Converſionem quaſi perpetuum Miraculum. 209. Promiſſus ante quàm natus. 209. Ejus in tractando corpore ſævities. 209. Nocturnis ſpectaculis ad labores & adverſa præparatur. 210. Vide Xawerius. Fructus laborum Xaverianorum com- pendio enarrantur. 218. 2 19: Fructus Zeli Animarum S. Philippi Nerij. &c. 67. G. Galzeranus Princeps Gotholaniæ pro- digiose à §. Stephano vinculis Eee Mauro- Index Rerum memorabilium, Maurorum exemptus. 2 5. & ſeꝗ. Ejus erga Patronum gratitudo. 252. Gloria in S. Ignatium redundans e Cheiſti Apparitione. 139. Gloria Magnorum Ducum, multos neci dediſſe. 149. Chriſti, pro multis necem tuliſſe. 149. Gratia DElI gemmaomnium pretioſiſſi- ma. 401. Gratiæ grats datæ plerumque in plures diviſæ. 208. Pleræque in uno Xaverio colle ctæ. 217. Eas Maria vivens occultas firmèe ha- buit. L 318. An expetendæ? 26. Gregorius VII. S. Anſelmum clauſtro evocat, & publicæ adminiſtrationi admovet. 190. Ejus in Eccleſia gubernanda invicta Conſtantia. 192. S. Gregorius Thaumaturgus à S. Joanne Apoſtolo Fidei formulam cælitus accipit. 261l. Gulæ perfecta Victoria vel in Eremi cul- toribus rara. . Eam quomodo vicerit S. Anſelmus? 197. H. Haæreditatem pinguem ultro oblatam mirà conſtantiâ repudiat S. Philip- pus Nerius. 59. Heæreſis quæ mala ſecum in Urbes in- vehat? 38. Ejus clades Religioſis potiſſimùm ad- ſcribendæ. 157, Quæcunque poſt S. Thomam nata ejus doctrinæ principijs evetitur. 179. Per S. Joannis Evangelium omaer Profligantur. 263. 267. Haæreticorum erga S. Petrum Parentin. perfidia & Crudelitas. 36. In Sedem Apoſtolicam malignitati, & calumnijs, quæ fides danda? 119. Naullus ad Pontificatum Romanum promotus. 121. Eos quàâm conſtanter impugnaârit Vi- gilius Papa, etſi alia omnia ab ipſo expe ctarentur. 123. Religioſorum hoſtes infenſiſſimi. 15 . Hebræi Progenitorum ſuorum grati4 beneficijs à DEO affecti. 161. F. Henricus Imperator quos in prælijs Adjutores habuerit? 43. Quos pomo aureo, ſibi oblato, di- gnos judicârit? 9 . S. Hieronymus notos & amicos ad ſolitu- dinem invitat. 56. Ejus ſtudium Pœnitentiæ. 79. Honores conſequendi vera ratio eſt eos modeſte fugere. 96. Qui ſanctis à morte habentur. 40. Eorum cauſâ non eſt ſerviendum DEO. 97. §S. Franc. Xaverio mortuo ab omnis generis hominibus habiti. 220, Exhibiti Martyribus, provocant ad mortem in pari caulſâ non ti- mendam. /cuusdam . geltis le ynilitas Chiiſtia= Non eſt cocd. B. V. in es ele Hugari Comreli bet 5 Kephi . I. Iiter eXuN inal lrancileus WS X MAN. MNOnio Dan E Nurom erprimit. Eypninittmdb. lum Relatin Kigniccat Klrate perlectiones. Munifeltit Ds Uicentimn. Vi kfitianen to viimi p ogitur eiimn Neenen luprenn Dinrisn⸗ sanind ſtrat . 0en lher ornn uman eyetitn nate „ ¹ n malonitti, ſiges dancz 119. Romanum 111. Nonirit Vi. mnisbiol⸗ . inkenichw. . vorum gratii C. IA. in Prelis 6. oblito, di. 9. cos 10 lolt. 6 1. atio elt e 36. dentar. 40. ſewiendnn tvo dd omn abii. Pro ( !. auli . quæ his Panegyricis continentur. Significat Salvatorem Naturâ. ibid. Eo deditâ operâ abſconduntur DEI perfectiones Abſolutæ. 374. Significat ſummam DEl Potentiam. .— 375. 376. Manifeſtat DEl Sapientiam, & Pro- videntiam. 376. Uti & Juſtitiam, nullà creatà pro pec- cato victimâà pacandam. 372. Loquitur etiam Miſericordiam DEI. 378. 379. Nec non ſupremum Ejus Dominumn. Ejus vis admiranda exemplis derach- ſtrata. 379. 380. Nomen ſuper omne Nomen. 30. mendam. 244. Dæmonibus Oleum bulliens. 381. Hoſtilij cujusdam in oſtentandis rebus à A quibusdam non niſi, cùm in peri- ſe geſtis jactantia. 147. culo ſunt, invocatur. 383. Hamilitas Chriſtiana non eſt probroſa. Viventi familiare, etiam Morienti in 99. linguam veniet. 384. Non eſt cœca. 317. S. Jacobus Apoſtolus Hiſpanorum Exer- B. V. in ea excellentia. 321. cituum Ductor. 42. Hungatia Converſionem ad Fidem de- S. Ignatius Loyola S. J. Fundator à Par- bet S. Stephano M. 247. 24%. menſibus colitur. 129. DEUM glorificans ab Eo viciſſim glo- I. rificatur. 129. Tam multa pro DEO molitus, ut plu- I. Literà ex uno in alium Orbem evocatus res fuiſſe videantur. 129. §. Franciſcus Xaverius. 223. Tarditatem ſui curſus celeritate com- JESUS & MmARIA adſtant morienti S. penſavit. 130. Antonio Patavino. 51. In eo initium Sanctitatis fuit, quod in JESU Nomen omnes DEl perfectiones alijs eſt finis. 130. exprimit. 372. Mundum fugiendo de eo triumphum Exprimit Attributa DEl tam Abſoluta, agit. 131. quàm Relativa. 373 Ejus Natales Nobiles. 131. In ſæculo aſpiravit ad Honores. ibid. In Ludo puerorum non minus mira- bilis, quàm in Specu. 134. Ejus Zelus in reducendo ad frugem Juvene perdito. 136. Socios ſibi ad promovendum DEIho- norem perpetuos jungit. 136.137. Hoc divini honoris ſtudium quàm ip- ſimet honorificum? 137. Ex vulnere decumbens à S. Petro ſa- natur. . . 13772 Ejus donum Caſtitatis. ibid. Literarum expers Libellum ſcribit Exercitiorum. 138. DEI dona ſtudioſe celat. 133. De eo Chriſti cura. 140. Eee 2 De De eo adhuc vivente quanta inter Chriſtianos exiſtimatio. 140. Virorum Sanctorum & Principum de eo judicium. ibid. Solus ſux gloriæ conſtanter obſtitit. 141. Quàm malta pro eo glorificando DEUS viciſſim ſit operatus? 142. Imagines Juſtorum ad Juſtitiam proſe- quendam excitant. 391. Imitari non eſt idem quod aſſequi. 204. Immunitas ab omni Carnis ſenſu quâm rarum DEl donum? 77. Ab errore in Rom. Pontifice argu- mentum DElI afſſſtentis. 120. Imperatores Romani Eccleſiam perſecuti quid effecerint? 41. A Romano Pontifice Anathemate percuſſi recenſentur. IIſ. Impuritas odore proditur. 58. 59. Incantator Animorum dictus S. Igna- tius. 134. Incarnationis Arcanum Angelos à S. Joanne Evang. didiciſſe qui dicant? ⸗ 262. Incitamenta ad ſeriam Peœnitentiam. 77 Inediæ genus admirabile in B. Aloyſio Gonzaga. 74. Infans lupi dentibus mirabiliter ere- ptus invocato S. Anſelmo. 202. Infernus quæ damna paſſus ab Eloquen- tia S. Antonij Pat. 44. Quantum illi timoris incuſſum ex S. Ignatij Loy. converſione? 130. Ingenium donandum DEO exemplo S. Index Rerum memorabilium, Thomæ Angelici. 173. & ſeq. In eo frænum pati difficile. 180. Eo abuti contra DEUMmagnam hu- jus iram meretur. 185. Quinam illo præcipuéê abutantur? 186. Ingrati DEO, qui tam ardenter aman- tem non redamant. 148. Innocentia potius, quàm Peœnitentiàâ ad ſalutis portum enatandum. 70. Hæc etiam in ipſa Eccleſia rara. 71. Innocentius III. Gubernatorem Urbe- vetanis mittit F. Petrum Par. 29. Inſania marmoream ſtatuam depere- untis Juvenis. 929. Intemperantis eſt animi velle excellere in omnibus. 253. Interfectores S. Petri Parentini puniti. Inwectiva in eos, qui luxui ſe dedunt. . 197. Invocatio Patrocinij S. Franc. Xaverij. 223. S. Joannes Baptiſta Signum fecit nullum: &Æ cur? 14. Sterilitas Miraculorum in eo argu- mentum ſummæ Sanctitatis. 14. Ardua provincia illi commiſſa, quàâ facultate? 155. Ejus Virtutum Synopfis. 18. An Judæis perſuaſerit fidem in Chri- ſtum? 18. 19. Quòd Chriſtus vulgò ſit habitus, quantæ Virtutis argumentum? 19. Miracula ſi patràſſet, poterat DEUS 20. & ſeq. Cur videri? Eius Homnilius gue nn Angel F. um ii niitones lape 6 ſoume Huagtite nis eWelenz. Pacelensn lm Dmmioens nthok⸗ Chiniss ls n hercio. celens Theolo⸗ Wa&ungic Nec non brophet Cogronttotun! cleſie. Coononit ſutur, ut miniteſtaret im Mngt, in Dslrmnu An. Qubuincloh ſuuna Gilleng dun gioles, on bunhin; ſenn Ne ſin U. rgenter nan. 141. Penitentii ingum. o ſütan, jl torem Urbe- Par, 19 nmn geper. 99. le ezccheienn 142 ſ. Nentini punit⸗ PPV. i le dedont, 9. nnd. Weri, 1, m lecit nulum⸗ in eo e⸗ nctitats. 14. I. l. t faem nCr 18 0 lsd i in ugprem ſet genl 4 4 ⸗ 0* quaæ his Panegyricis continentur. GEur de ipſo neget Evangeliſta quòd fuerit Lux? 21l. Variorum de eo errores unde nati? 22. Non idem reſpondebat omnibus quærentibus, quid ſibi agendum. 203. S. Joannis Chryſoſtomi corpus quà Pom- pà Conſtantin opolim relatum? 44. Ejus Homilias quanti fecerit 9. Lho- mas Angel.? 183. 8S. Joannes & Philippus Apoſtoli com- militiones Imper. Theodoſij. 42. S. Joannes Evangeliſta in pluribus DEI donis excellens. 2 5 ß. Excellens in dono Virginitatis. 256. Eminens in Apoſtolatu. 258. Charitas ejus in reducendo Juvene perdito. 252. Excellens Theologus. 261. Uti & Evangeliſta. 263. Nec non Propheta. 264. Cognovit totum futurum ſtatum Ec- cleſiæ. 265. Cognovit futura, ut ſciret ipſe, non ut manifeſtaret alijs. 267. Etiam Martyr, jure quo Maria. 269. Ejus Lyrannus Amor. 26 8. Quibus in Cælo Choris accenſendus? 270. S. Zoannes Gualbertus contemptu Hono- rum glorioſus. 98. Joſeyh Patriarcha in adverſa fortuna de- ſertus. F5. S§. Yoſephi Sponſi Virginis Panegyriſta ipſe DEUS. 286. Juſtus dictus propter omnium virtu- tum poſſeſſionem. 286. Laudum ejus Synopſis, quòd fuerit Sponſus Mariæ. ibid. Non ſorte, aut temerê, ſed à DEO ipſo lectus. 287. Veroſimiliter jam in utero ſanctus. 287. Sanctitatis fonti viciniſſimus. ibid. Hunc fontem ſuum dicere potuit. 288. Confirmatus in gratia. 289. Sanctitate IlIlum, præter Sponſam, nemo ſuperaſſe videtur. ibid. Imò veroſimiliter omnibus major. . 200. Summée amatur à Virgine; & quid hinc conſequens? ibid. Aſpectu & Converſatione continua Virginis quantum profecerit. 292. Rex Sanctorum, quia Sponſus Regi- næ Sanctorum. ibid. Ejus Puritas quanta? 293. Cuſtos Virginis tam prudens, ut vel Dæmonem induceret in errorem. 294. Chriſtus vultùs lineamentis illi ſimil- limus. 294. Ioſi DEUS ſubditus. 295. Quàm in Chriſto gubernando fidelis & ſedulus? 295. Chriſtus illi aliquo modo vitam de- Quid in Judicio dicere Chriſto poſſit? 297. Cur illius cultus poſtremis his ſæcu- Eeec 3 lis Index Rerum lis celebrior? 299. Hac ætate illum non colere error eſt ſinẽ excuſatione. 299. Qui potiſſimùm Illum adoptare Pa- tronum debeant? 300. In Agone præcipuè Patronus. 300. Italia S. Fr. Xaverij brachio felix. 223. Illi à S. Ignatio idem Sanctus deſti- nabatur, niſi mors rerenilter. ibid. Judei ætate Chriſti quales? 18. Non excuſabiles, quòd Joanni Chri- ſtum prædicanti non crediderunt. 18. 19. Judices Sacri, ſeu Confeſſarij Lauretani quàm utiles vicinis Populis? 106. Qules, & quàâ poteſtate præditi? 107. Judicij Extremi adumbratio. 297. Juditha cur tantà reverentiâ tractata petulanti milite? 33. Julianus Imperator fruſtra furit contra homines Religioſos. 170. Idem ſeverifſſimis edictis prohibet honorari Martyres. 243. Juvenes duos ex Orci faucibus eripit S. Ignatius. 1342. Juventus ætas periculoſiſſima. . Juſtitia DEl quùàm reſplendeat ex My- ſterio Incarnationis? 279. Ejus exempla ubique. 278. IL. Latrones multi à §. Antonio Patav. ad frugem reducti. 47. memorabilium, Laudatores ſuos quàâm caro ali tio conduxerint? Lauretana Domus quantæ felic Picentinis? 100. Hac vix aliquid in terris D EO charius. II. Cur eam DEUs non reliquerit in ma- nibus Barbarorum? ibid. Ex hac nihil impunè aufertur. 102. JQuam multis Nationibus & Principi- us venerabilis? 103. In hac beneficium Virginis maximum, Judices pro ſacris Tribunalibus. 106. itatis origo Lecti F. Aloyſij durities. 76. Legationes Principum in cauſa Immacu- latæ Conceptionis. 232. Lifardus Monaſterium deſerturus quo- modo reductus ab Angelo- 4. Linguarum donum in §. Franc. Xaverio Prorſus ſingulare. 211. Linſana B. Aloyſij Principibus chara. 80. 81. Sanctorum, maximus Urbium the- ſaurus. 43. Eadem quàm pretioſa? ibid. §. Stephani quot prodigiis elara. 248. 249. Lipſanotheca S. Fr. Xaverij prodigioſe à cancro relata. 216 Locæ quæ S. Franc. Xaverius Chriſtum annuntians peragravit. 218. & ſeq. Lucæ Urbis Libertas rectè S. Antonij pa- trocinio commendabitur. . *. Lucianus M. ſolo ſui aſpectu Infide- les ad Chriſtum convertebat. 291. Luci- qui pre- 285. 286. ℳ iuAer qua in a init⸗ miuII. Nrl tnts decſept⸗ lin ard. quid pr⸗ ibus Conceptl ſe⸗ ſaſtus uu preſente dole im diligenter e jtrun Principis ceßl nacenis pelitum. M. Aijeren ſtem fuort Diles etiam hod Manicheorun Here Urbem vetere Luci eguettres eri loſi Ixcamatonem mohfnarum uni Suſtulere etiam ſtratunm, &l affirmerunt. Alunta prima Pilſi uns quomnodo Per Anlelmum Pp. Lo ns Urbis Encomia lateli Mahrili ch 1 at 26,.; idii 60 100. fins —. Al. eliteiſinn n; lbus Füingt. niDrde . Snsmarimmn, Tbuniibu lob. . cülalmmacn- 234, lelertors go. Angelo⸗ 4. Hine Nverio Uut. napidus cnn 9,,1. 1 1s Ubbium t. 6 3 is. vocgis chun. Procigiole 116 werins Chiſtun it 218. l, ge §. Munmnir engaditn. S mmk, — quæ his Panegyricis continentur. Luciferi faſtus. 275. S. Ludovicus Rex quanti fecerit S. Tho- mam Aquinatem? 180. Ludovicus XI. præcipuèê coluit ſanctos ætatis decrepitæ. 2 5. Lugo Card. quid promittat propugnan- tibus Conceptum Virg. ſine Labe? 236. Luna præſente Sole ſinè Luce. 224. Quam diligenter obſervata? 309. Lytrum Principis captivi horribile à Sa- racenis petitum. 250. M. Majorum ſaltem ſuorum gratiâ venera- biles etiam hodie Religioſi. 161. Manichæorum Hæreſis quâ occaſione Urbem veterem penetrârit? 29. Ludi equeſtres exitiabiles. 31. Ipſi Incarnationem Verbi, & Elee- moſynarum utilitatem negabant. 38. Suſtuléêre etiam authoritatem Magi- ſtratuum, & bella omnia illicita affirmaârunt. 38. Manreſa prima Palæſtra S. Ignatij. 132. Mantua quomodo Patronum nacta S. Anſelmum Ep. Luc.? 188. Ejus Urbis Encomia. ibid. Marcelli Maſtrilli curatio ſtupenda. 2,2 I. Prodigioſa poſt recuperatam valetu- dinem vita. 222. WMare Mundi quibus tabulis ſuperetur? 70. MARIA hac luce plenior, quò Chriſte ſoli vicinior. 22 5. Ejus omnes prærogativæ ex propin- quitate ad Chriſtum. 225. Eam Labis omnis, etiam Originariæ, expertem eſſe Chriſto nihil dero- gat. ibid. Ortus ejus ſine Labe cur necdum ab Eccleſia definitus? 22 F. 226. An parruùm ejus interſit, cum, vel ſine Labe concepta ſit? 226. Ejus perfectiones retegere DEO gra- tiſſimum. 228. Parcè laudata in SS. Literis. Cur» Ejus pleræque prærogativæ aliquan- diu in Eccleſia occultæ. 22,9. Hodie ſolus adhuc Ejus Ortus dubjius. ibid. Nilo eleganter comparata. 23 I. Gratiſſimus illi labor, qui inveſti- gando Ejus Ortui impengditur. 233. Hunc qui inveſtigant, plus præſtant, quàm teneantur. 234. & ſeq. Aſſiſtit in puncto mortis pro ſua Con- ceptione laborantibus. 236. Regina Martyrum. 268. Inventrix Gratiæ. 302. Mater DEl ſtudioſe electa. ibid. Ipſa in ſui Electionem conſenſit. 303. Chriſtus inde Ipſi obligatus, unde ipſa Chriſto. 303. Plus amata à DEO, quàm Sancti ſi- mul omnes. 304. Jam præſens DEO, cùm Mundus conderetur. 305. DEUS Index Rerum memorabilium . DEUS illi in ſingularum effe Rione rerum adgaudebat. 305. MARIA rerum ſingularum perfectio- nes ſingulari modo complexa. 306. Optimam partem elegit in omnibus. Probatur egregié. 307. Gratiarum Ejus menſura eſt Potentia DEI. 307. Vitis eſt, quæ magnitudinis terminum non habet. 308. Crevit ad menſuram fulcri, cui inni- tebatur. 308. Quantopere Eam coli voluerit Chri- ſtus? 309. Luna eſt Eccleſiæ: quàm in eam Be- nefica? 310. Obſequia illi præſtita quàm grata Chriſto? 312. Ipſa eſt, per quam omnia bona nobis quærenda. 213. & ſed. Quàm dignitate ſublimis, tam demiſ- ſione ſolida. 316. Ut in oculis DEl maxima, ſic in ſuis minima. 317. Non tamen ignotæ Illi gratiæ, quas à DEO acceperat. ibid. Gratias gratis datas demiſſionis ſtudio occultare ſolita. 318. Incarnatonis Myſterium & Verbi Conceptum etiam Joſephum ce- lavit. 319. Suis tantùm laudibus auditis turbata. 320. & ſeq. Conceptio ejus Illibata ex ipſis Virgi- nis Verbis ingenioſe probatur. 322. Argumentum hoc non minus eſt ſo- lidum quàm argutum? 322. Humilitatis Ejus exempla admiran- da, & contemptús honoris &c. 324. Quanto proin jure exaltata? 326. Humilibus conkfert gratias etiam non rogata, ut Leoni Imperatori. 327. Patrocinium Virginis ſuperbi abi promittere nec debent, nec poſ- ſunt. 329. S. Mariæ Magdalenæ de Pazzsis viſio de gloria S. Aloy ſij. 82. C. Marius cum Cymbris non confligit niſi poſt velitationes prævias. 30. Martha Aloyſij Mater partu admodum difficili. Ejus de filio ob nimium in corpus rigorem querelæ. 76. Martyres Legis Veteris. 242. Alii in corpore, Joannes in anime paſſus eſt. 269. Aliis mors fuit Martyrium, S. Joanni Evang. ipſa vita. 269. & ſeq. Maternitatis divinæ prærogativa ſoler- ter à Virgine occultata. 312. S. Mathildis maxima quæque pro DElI Eccleſia gerit. 193. & ſeq. Ejus in Eccleſia protegenda conatus DEUS miris modis juvat. Mathaæus Riccius S. J. Sinarum Impe- rium Evangelio aperit. 160. Maurorum Granatenſium crudelitas. 250. Mendacio abſtinere quàâm gratum Cu⸗ ſtodi Angelo? 1I. & ſeq. Mira- 19 5. Mutius Un laej . Mru in K ſe effclun Mullu Patratn 180. Joennl Laureti hee⸗ Aigve A Pjusden 1trata. § lgnati ne DEIOmripot nikeſtant. ſencmniil de telucet. nifni Eaceii⸗ Pmnditn o MKnuchi, Iul ocer int Morli S. lgnati, Morr ib Angel nuntiata. Atms Larerjj/ s milerabi Murtor vieinti (avit 6. Fra Moſſer iuſſus ed is neceſſati llem ob Cilt⸗ COkteptus 45 Cornon in tum voluet Mlierccla turpis Thomam 40 AAuti ugi pleris Ppſe mari c Mineja quumn c0 Anlelmus. ine L Kgnen nin eh, 1 a. tle n 32 8 oni . 1. ſperdi 1 Hadir viſo ge 2. non con git 8 Præwii. 30. Atu adodum 12. um in cnn 1. . ſes in anime 109, ium, 5 ſounm 109. l 10getine loler. ltaa. 319, Avegleptol⸗ 19. & e tegenct Cnann Odis junat ] Eun b 0 eri⸗ de endum an ant 3 leg . MR Juaæ hbis Pa anegyricis continentur. Miracula Sanctos celebres & venerabi- les efficiunt. 3. Miracula patrata in translatione corpo- ris S. Joannis Chryloſt. 4 5. Laureti perpetua & maxima. 104. Aliqua S. Anſelmi. 200. Ad Ejusdem ſancti corpus plurima patrata. 201. 202. §. Ignatij viventis pauca. 142. 143. DEI Omnipotentiam Ggulatitert ma- nifeſtant. 08. Miſericordia DElI etiam in IESU Nomi- ne relucet. 279. Miniſtris Eccleſiæ contemptis ſenſim panditur oſtium ad Hæreſes. 127. Monachi, qui variis Regnis Evangelij lucem intulerunt. 155. Morbi S. Ignatij ex vita aſpera. 132. Mors ab Angelo Cuſtode multis præ- nuntiata. 8. Mors S. Xaverij quàm in hominum ocu- lis miſerabilis. 219. Mortuos viginti quinque ad vitam revo- cavit S. Franc. Xav. 217. Moyſes juſſus educere Populum dotes ad id neceſſarias accipit. I1. Idem ob dilatam filij Circumciſionem correptus ab Angelo. 3. Cur non in £Ægypto, ſed deſerto tan- tum voluerit ſacriſcare? 198. Muüliercula turpis ad pervertendum §. Thomam Aquin. immiſſa. 176. Mundi fugâ plerisque ſalus paratur. 70. Ipſe mari comparatur. 638. Müunera quâm conſtanter repudiarit &§. Anſelmus. 198. Mutius uno facinore ſatis clarus. 239. R. P. Segneri Panegyr. N. Nationes ad Domum Lauretanam viſens dam concurrere ſolitæ. 103. Quæx, & quibus titulis eam Domum ſibi vindicare poſſint. 107. Exteræ exemplo eſſe poſſunt Picen- tinis ad colendam Virginem. 110. Navis SF. Franc. Xaverij corpus vehens prodigio ſervata. 22.0. Primæ à portu ſolventis audacia Rhe- torice deplorata. 241. Neapolis Contagionis tempore à Viris Rel igioſis ſtrenueè adjuta. 162. & ſeq. Ejus erga Eosdem gratitudo. 163. Nero Imper. Nili originem inquirit. 230. Nili fluminis origo quò magis occulta, hoc illi ampliùs gloriola. 230. Ejus origini comparata origo Virgi- nis DElparæ. 23 I. Nobilitas Natalium cur tanti fiat? 226. Noctes totas quomodo tranſegerit &. Anſelmus? 196. Nocturnæ &. Aloyſij preces. 76. Nomen, quod omnes DEl perfe ctiones exprimat, à Cœlo inventum. 272. Qbàm muliiplici DeUs in Veteri Lege à Fanctis appell latus? 272. Hæc unam tantùm DEI perfectionem fermè exprimunt. ibid. Quàâm propudioſum neſcio quæ in- ter Chriſtianos præ ] Eſu Nomine audiri? 282⸗ Noxæ leviſſimæ, quas S. Aloyſius ſeve- riſſimâà pœnitentiâ eluebat. 78 Fff Nutus Index Rerim memorabilium, Si eſſet infectus, eſſet juſta cauſa confuſionis & abjectionis. 323. Nutus ipſi S. Franc. Xaverij eloquentes. . 21Z. O. Obedientid jubente S§. Antonius dotem rædicandi manifeſtat. 44. Obſequium Mariæ hodie vix aliud præſta- re poſſumus, quàm Ejus ortum il- libatum propugnare. 233. Olyſſipone æs campanum ſponte ſonat, dum in Italia Sanctis accenſetur S. Antonius Patav. fI. Opes conſtanter rejectæ à S. Philippo Nerio; uti & Dignitates. 60. Eccleſiæ Romanæ magnæ. 114. Oracula obmuteſcunt, ex quo JEsSU Nomen auditum eſt. 281. Oratorij Patribus proprium, docere piè vivere, etiam in Mundo. 68. Eorum merita Encomia. ibid. Orbe toto exeundum; ſi extra limites Authoritatis Pontificiæ exire velis. 114. Oratoribus ſolenne, profiteri ſe partium ſtudio immunes. 154. Ordines Antiquos in DEl gloria promo- venda ſocietas juvat. 133. Ordinibus Religioſis alii addictiſſimi, alii infenſiſſimi. Ordinis S. Franciſci Seraphici Encomia. 45. 46. Origines putavit, nonnullos Impios ab Angelis deſeri. Ortus Mariæ quamdiu obſcarus, tamdiu inveſtigabitur. 232. Ejus obſcuritas Fidelibus utiliſſima. 233. 153. & ſeq. P. Palatia Romanorum Imperatorum quid olim fuerint? 42. Panegyriſta optimus eſt DEUS?; 2 86. Parentes gloria filiorum. 128. Eorum Encomia in ore filiorum fermè ſuſpecta. 12 8. Chriſtianorum, liberos à DEl obſe- quio avocantium, ſtultitia. 97. Parmenſes S. Ignatio addicti. 129. Patronos Cœlites non colere tantùm, ſed & imitari oportet. 1987. S. Paulus S. Stephani precibus ad DEUM, & fidem adductus. 246. Quid pro Eccleſia præſtiterit?2 46. ſeq. S. Petrus Parentinus vitam dedit pro Sa- lute Urbis Veteris. 28. ſeq. Gubernator huic Urbi datus ab Inno- centio III. 29. Juvenis huic muneri admotus. 29. Virtutes ante aditam provinciam. 30. Agnovit difficultatem provinciæ ſibi commiſſæ. 30. Ludos Equeſtres Manichæorum diſſ- jicit. 31. Ejus pro bono communi ſtudium. 31I. Romam revertitur. 32, Neceſſariis ad profligandam Hæreſim adjumentis inſtruitur. 33. Teſtamentum condit, redit Urbem veterem. 33 Eo 6 Aunini mInuns Po te ni 0 Nrſcs lur ni⸗ cumvenltun . Uis alun Charitas. Inmorte ſobemn⸗ Procigiis olim etate non ber Pjus olli ſolem mi Nilj wo prælicl plne Pitciroihus qvantu Ere deden de Peffeliiner Dl Relativæ. iſchin olbet iſini ere omnium ſactis detecert Puitie de ſua ſtatv. ingenioſun Plizpur Muet, a terantem /000 4 Plilypur Neyiue dandus Pert Vulune tot hebi ſitabt i⸗ conis e aff binptizmule tatus, ſhen ſint o Tentatos contta d tionis z etalonn ui 1 1 , M flionumtene 119. Dhlobk. ltiti, j. li. te tuntlin, . 7. dDr, 446, erit 6/le, eitgro K 16 leg. dblono-⸗ 19. ts. 29. provincam. 30. rorincie idi 30. hrdromn l⸗ 1. muni ſtldin = — Num latin 7 tol. 1o n — —— qia his Panegyricis continentur. Eo reditu animi fortitudinem & bo- ni communis ſtudium oſtendit. 33. Præſcius ſuæ mortis ab Hæreticis cir- cumvenitur, barbare mactatur. 34. 35. Ejus erga ſuum Proditorem inſignis Charitas. 3 5. In morte ſubeunda Conſtantia. 3 5. leq. Prodigiis olim inclytus, cur poſtrema ætate non perinde? 32. Ejus oſſa ſolenni ritu translata. 40. Petri Vellij mors à S. Franc. Xaverio prædicta plané mirabilis. 214. Peccatoribus quantum ruborem excu- tere debeat Pœnitentia S. Aloyſij? 81. & ſeq. Perfectiones DElI aliæ Abſolutæ, aliæ Relativæ. 73. Perfecti in quolibet genere ſemper pauci. 16 5. Peſſimi fere? omnium, qui in locis DEO ſacris defecerunt. 166. Phidiæ de ſua ſtatua reſponſum ſapiens & ingenioſum. 315. Philippus Macedo Judicem crines adul- terantem loco movet. 1. S. Philippus Nerius in medio Mundo Sanctus & Perfectus. 57. Vultu & toto habitu Angelicum quid Mireè comis & affabilis. 58. Ab impuris mulierculis fruſtra ſolici- tatus. 58. Vivens ſpirat odorem Virgineum. ibid. Tentatos contra Puritatem varie li- berat. 79. In Romana Aula ab omni ſpecie ava- ritiæ alienus. ibid. Pinguia Beneficia, Dignitates, & ip- ſam adeò Purpuram conſtanter re- pudiat. 60. Ejus donum Orationis ſublime. &I. Facillimée ſolitus rapi in Ectaſin. 62. Duæ coſtæ amoris vi prodigiose illi erectæ. 63. Pro ſancto conſtanter habitus. 63. Ut Idea laudatiſſimi ſenis adhuc vi- vens celebratur. 64. Quanti illum Cardinales, & ſummi Pontifices fecerint? ibid. Vivens Angeli, Apoſtoli, Prophetæ nominihus indigitatus. 65. Externo cultu aliis ſimilis, multum diſſimilis interno. 65. 66. Miracula quaſi per jocum patrat, ne talia videantur. 66. Sui vilipenſionem multis modis pro- curat. 66. 67. Sed tantò ampliùs honoratur. ibid. Ejus opera in ſalutem Animarum & ſiu ckus. adtmirancli. 67. S. Joanni Eleemoſynario comparatus. 67. Picturæz rerum magnarum curatæ ab iis qui geſſerant. 147. Piceni Incolæ quàm fortunati? 100. Nulla re celebrius, quàm Domo Lau- retana Virg. 103. Ejus Urbes quàâm multis à B. Virg. favoribus affectæ. roſ⸗ Favor ſingularis illi collatus graphice deſcribitur. 108. PFff 2 Qan⸗ Index Rerum memorabilium, Quantum DEO & Virgini debeant propter Domum Lauretanam? 110. Ingrati DEO, ſi remitterent in ſtu- dio erga S. Domum. 110. ſeq. Piſci Pompilo ſimiles Amici falſi. F. Piſces Auditores S. Antonij Patav. de- ſcripti. 4”8. Politicorum in Aulis Juſtitia. 199. Pompejus M. quàm à morte inglorius. 41. Pompæ quibus excepta Sanctorum Lipſa- na. Pontiſex Maximus, Pontifices. Urbem Veterem variis privilegiis & bene- ficiis ornârunt. 37. Eorum Amor & XÆſtimatio erga S. Philippum Nerium. 64. Studium in paranda ad Lauretum via. 104. Multis modis Lauretanam Domum excolunt. 103. & ſeq. Pontificiæ Majeſtatis Authoritas, non aliunde quàm à DEO. 116. Quanta etiam tum, cum adhuc in cryptis deliteſcebant. 117. Quadragies Romàâ pulſi, toties re- verſi. 118. Eorum aliqui ſcelerati. ibid. Eorum labes facilius in oculos invi- dorum incurrunt. 119. In Romano Pontificatu major, quàm in ullo Principatu Virtus viguit. ibid. Quot ex iis in numerum Sanctorum relati? ibid. Eorum nævi communes aliis Princi- pibus, ſed non Virtutes, 119. Eorum nullus ſuum æmulum antipa- pam cruenta nece ſuſtulit. ibid. Nunquam fœderibus illigati cum alienis à KReligione Chriſtiana. 120. Plurimi eorum vitam pro DEO & ovibus dederunt. 124. E ſacris Familijs adſciti nihilo alijs in- feriores. 159. Populi Romani furor ſpectatà Cæſaris laniati Imagine. 149. Potentia DEl menſura eſt gratiarum Vir- gini collatarum. 307. Præeuntes ſequi, quàm præire, ſemper facilius. 242. Prandia S. Aloyſij unius unciæ pondere definita. 75. Precum S. Aloyſij vis. 83. Precum Religioſi cujusdam vis ad pro- hibenda mala publica. 170. Primum eſſe in aliquo genere heroico- rum facinorum, quàm glorioſum. 242. Principum Mauſolea ſubditorum Sem tu ædincata. 40. Eorum in Romanam Eccleſiam mu- nificentia. 41. 116. Qui ad Domum Lauretanam inviſe- runt? 103. Impiorum artes & conatus ad Ro- manos Pontifices pervertendos. 124. Bonum, format S. Thomas. 179. Illis chari habentur, qui pro alijs mag- na impetrare poſſunt. 246. Privilegia à ſede Apoſtolica Religie5 L= Vylig inibus utißo es. iun non pontiſcum non Audtuin yoligiorunn inge Gi in Aul Pyoligiun Ais tot inter F modertiam Aliad, homine wiranda in- nis EKcele Prlphetiduantus tentiaun. Pjovidentie DE. lendo ſ Rcclelæ ſ⸗ In tuenca Ecc Vigli bap Prwintie integrx Pjudontia Serpen igna plo Oru non coacta. Palchyimde Mari Pitar quant ins Pipurann Romana cipes ambiun leiner TPette h 0s honote, e. tes, llg. t. i Uri cum e Uiſiinz, 110, Pro NN . u itibin 1ſ ii Cel, .66 , le, lemper UA. dn pondere j. N. 165 4 pro. heroico- Wdun. A. Orurn Lem 4. edeſaun mo- 41. 116. etanara ll. G. Ontus 1 ſr V enO. 88 perrelte 4 144 Tpommn, n DrO A)s guühr 8 m. pdis lpi⸗ 0r. quæ his Panegyricis continentur. Ordinibus conceſſa demonſtrant, quàm hi Romanæ Eccleſiæ ſint uti- les. 158. Prodigium non vulgare, Authoritatem Pontificum Rom. inter tot adverſa non fluctuaſſe. 117. Prodigiorum lingu promulgari debet, qui in Aula Sanctus eſt. 203. Prodigium alijs majus in S. Xaverio, tot inter Prodigia ſummam animi modeitiam retinuiſſe. 2138. Aliud, hominem peregrinum tam ad- miranda in propagatione Religio- nis efficere potuiſſe. ibid. Propheta quantus S. Joannes Apoſtolus? 265. Proſopopæja Luciferi jactantis ſuam Po- tentiam. 275. Providentia DEI quàm mirabilis in de- ligendo fundamento infirmo pro Eccleſiæ ſuæ æ dificio. 112. In tuenda Eccleſia poſt electionem Vigilij Papæ. I21I. Provinciæ integræ donatæ S. Petro. 41. Prudentia Serpentum. 312. Pugna pro Ortu Virginis illi Chara, quia non coacta. 234. Pulchritudo Mariæ qualis ac quanta? . 306. Puritas quanta in S. Joſepho? 287. Purpuram Romanam etiam ſupremi Prin- cipes ambiunt. 114. R. Rationes aperte demonſtrant, Religio- ſos honore & reſpectu dignos eſ- ſe. 154. Rebus magnis proprium, nulli placere mediocriter. 153. Regna & Coronas dat Romanus Ponti- fex. 114. Regum à Romano Pontifice creatorum nomina. 114. & II5. Regularum arduitas facit, ut transgreſſo- res nunquam deſint. 164. Religioſorum operâ valde propagata Re- ligio Chriſtiana. 155. ſeq. Qui ex Inſtituto Animarum ſaluti ſtu- dent, quantum ea in re præſtite- rint? 156. Ordinibus debetur, quidquid vere habet Eccleſia ſplendidum. ibid. Qui, quibus cum Hæreticis, com- miſſi? ibid. & ſeq. Etiam noſtræ ætatis honore digni propter Majores ſuos. 159. Hodiernis quid adhuc debeant ſæcu- lares? 161. Si ſimul omnes tollerentur, quantum inde in Eccleſiam mali? ibid. Venerationi eſſent, ſi bonis Tempo- ralibus ditarent ſæculares. 163. Inter illos non poſſunt deeſſe Imper- fe cti. 164. Aliquorum Infamia male redundat in cæteros. ibid. Eorum mala compenſantur recte fa- Ctis aliorum. 16 5. Eorum Virtutes ſæpe ignotæ. ibid. Sufficit ipſis actionum ſuarum teſtem habere DEUM. 166. Jure petunt, ut ipſis non affricentur vitia aliorum. ibid. Malis ſunt odio, quia eorum flagitia Ef 3 repre- Inde Rerum reprehendunt. 167. Antiquiores easdem paſſi calumnias, quas hodierni. ibid. Ferenda de ipſis ſententia ſine Paſſio- ne. ibid. Sæ cularium calumniæ ipſis plurimum proſunt. 168. Qui eos traducunt, flagitiis ferme ipſi cooperti. 169. Vindicare ſe poſſent non orando pro ſæ cularibus. 170. Olim expetiti tanquam Urbium Pro- pugnatores. ibid. Rependunt ſæcularibus bona pro ma- lis. 171. Replicatio multiplex S. Xaverij. 212. Ridicula quæ geſſit S. Philippus Nerius, ut Romæ eſſet ludibrio. 67. Romæ non eſt in pretio niſi exquiſita Virtus. 65. Romani Cenſores Morum acres. ibid. Romanorum Pontificum Authoritas om- ni human major. 117. Eorum pedibus oſcula figunt Impera- tores, & Stratorum munere fun- guntur. I16. Plures viginti inviti & repugnantes ad eam Dignitatem tracti. 1 19. Quantum contulerint ad bellum ſa- crum? 120. Etſi perverſi, in Fidei definitionibus nunquam erràrunt. ibid. ſeq. Sola eorum Cathedra Hæreticum nun- quam admiſit. 121. S. Ignatium quanti fecerint? 140. Romanum Imperium à Pontifice Rom. 1 in Carolum M. à Græcis transla- memorabilium, tum. 1II5. S. Romualdus quomodo gloriam con- ſecutus? 98. Rudolphus quidam S. Petri Parentini proditor. 35. Hujus erga Illum officia. ibid. §. F§. Sabas quanto honore ab Imperatori- bus cultus? 88. Sacerdotes, etſi Purpurâ non præfulge- ant, tamen honorandi. 125. Etſi Mali, tamen honore digni. 126. Mali fiunt à ſæcularibus; quibus mo- dis & artibus? ibid. ſeq. Salomonis Templum tam ſplendidum cur DEUS permiſerit everti? 102. Salvatores omnes præter ESUM, im- perfecti. 274. JESUS ſolus Naturàâ verus Salvator. ibid. Et ideo Immutabilis, ternus, Infi- nitus. 275. Sanctitas ſine Miraculis rarò culta. 13. Vera non conſiſtit in patrandis Mira- culis; nec ille ideo Sanctior qui plura patrat. 23. In quo ergo conſiſtat? 26. Siné Miraculis ſecurior. 27. Sancti non ideo magis colendi, quia magis prodigioſi. 24. ſeq. Illi vulgo magis coluntur, qui in Cli- entes magis profuſi. 42. Non omni ætate æque prodigiis in- clyti. 52. Non Non omes vt is culu. Optimæ Urbi Verbis & eren 2 fagam k Eorum peiih Eorundem g tum, ſed ⸗ Eos tevetite 1 1æ lenslss ex Naturæ quon- Co in honore etiam Pkinci Eorum conten 01S. Non permiſ⸗ kationis en Borum votum jici: nibi locuti llis colendis bonte of Eor UIN precip Clientibos Hrecipi⸗ rogan Vtæ praterit⸗ Iutim impet ſatiorum illattre gempl eorum, Peccata Mun gientian Eiſüimue manikeſtat Creatz null dum ho 4 hor Wines tiam con. e lentini peratori. 8. prellhe. 1u. gni. 126,. ibos mo. dic. ſeg. iCum cur . M, in- . Alratot. Wa. nus, Inſ- y. Ulta. 13. dis Mire- Ctior gvi quæ his Panegpricis continentur. Non omnes ubique noti, multi mi- nus culti. 53. Optimæ Urbium Excubiæ. 54. Verbis & exemplis mortales invitant ad fugam ſæculi. 56. Eorum plerique non ſine nævo. 71. Eorundem gloria non in cælo tan- tuùm, ſed & in terris maxima. 96. Eos reveritæ ſunt belluæ, & creatu- ræ ſensús expertes. 87. Naturæ quomodo legibus ſoluti. ibid. Qoo in honore fuerint apud homines etiam Principes. ibid. Eorum contemptum ſevere ultus DEUsS. 89. Non permiſſæ eis nocere creaturæ rationis expertes. ibid. Eorum votum erat, poſt mortem ab- jici: nihil tamen minùs ſunt con- ſecuti. 40. Illis colendis maximi ſumptus, ſed à ſponte offerentibus, fiunt. 41. Eorum præcipuus favor, impetrare Clientibus gratiam Imitationis. 203. Præcipuè rogandi, ut deteſtationem vitæ præteritæ, & novæ ineundæ Sratiam impetrent. 205. Variorum illuſtres Prærogativæ. 304. Exempla eorum, qui ſuos errores & Peccata Mundo manifeſtarunt. 323. Sapientiam diſſimulare difficile. 43. DEl manifeſtat Nomen JIESU. 276. Creata nulla potuiſſet excogitare mo- dum homines redimendi. 177. Sarolteæ Ungariæ Principi S. Stephanus ejus Regni converſionem ad fidem Præ dicit. 248. Schediafmate amiſſo S. Thomæ Aquin. Ingenium proditur. 177. Scientia non ſemper obeſt Sanctitati. 173. Scholaſtici pauperes à S. Philippi bene- ficentia adjuti. 7. Saæculares miris modis à S. Philippo ad virtutem promoti. ibid. ſeq. Ipſi pervertunt Sacerdotes. 126. Ut liberiùs peccent, crimina affin- gunt Clericis. 127. Ipſis potiſſimum obſunt calumniæ, quibus Religioſos inique lacceſſunt. 168. Timeant, ne male tractando Religio- ſos, eorum Fundatores contra ſe irritent. 171. Etiam illi Humilitati ſtudere debent. 329. Sedes Apoſtolica acerrime impugnata ab hoſtibus & domeſticis. 117. & ſeq. Sententiæ inter ſe pugnantes de Chriſto Servatore. 153. Septimum ætatis annum S. Aloyſius an- num ſuæ Converſionis vocat. 73. Sepulchrum S. Aloyſij glorioſum. 81. Sepulchra Sanctorum Gazophilacia Chri- ſtianorum. 42. Sepulchrum Chriſti cur potius quàm Domus Nazarena in Barbarorum manibus relictum? 101. Sepulchrum S. Ignatij, contra ejus vo- tum, glorioſum. 142. Sera- Index Rerum memorabilium, Seraphini vellent DEUM non videre. . . . 337 Serpentes in quo imitandi? 312. Servitus DEI nequaquam ignominioſa. 9777 Simon Machabæus quantum exemplo ſuo potuerit? 242. Societati 7ESU quantum gloriæ à S. A- loyſio accedat enarratur. 80. Haæc naſcentibus Hæreſibus oppoſita teſtibus Roman. Pontif. 134. Eam Pater æternus Filio commendat. 13239. Adoleſcit inter proſpera & adverſa. . ibid. Quid in promulgando Evangelio Præſtiterit? 156. Cum Luthero & Calvino pugnat. 157. Numerantur ex ea viri, qui plus Ec- cleſiæ boni, quàm poſteri eorum damni præſtiterunt. 160. Alumni ejus cruenta morte ſublati. 244. Socios pravos pati non poteſt Cuſtos An- gelus. 4. Sodalitates piæ Sæcularium à Religioſis inventæ & inſtitutæ. 157. Sol ſi beneficus non eſſet, cultores non haberet. 41. Fons lucis, etiam reſpectu Lunæ. 225. Solitulo magnum ad vitæ ſanctitatem adjumentum. 57. Somni quàm parcus S. Aloyſius? 76. Spectacula curioſa vitat S. Aloyſius. 74. Cœleſtia, quibus recreatus S. Anſel- mus. 200. Splendor externus & apparatus cum magna domi egeſtate & nuditate. 330. Spontanea Sacrificia DEO acceptiora. 233. S. Stephanus in SS. Literis ſatis laudatus, dum primus pro Chriſto mortuus dicitur. 240. Dux Purpurati Exercitús. 242. Etſi non ſpecialiter à Chriſto dile- ctus, vitam tamen primus pro eo dat. 24. Huic Eccleſia debet S. Paulum. & S. Paulus veram Fidem. 246. Singulari grati? donatus impetrandi Converſiones obſtinatorum. 247. Eidem Ungaria debet S. Stephanum Regem ſuum. 248. Si pro Inimicis rogavit, Amicorum non obliviſcetur. 24.9. ſeq. Stylitæ viventes quanto in honore habiti ab Imperatoribus. 82. Suarezij ſententia de Gratia incompara- bili Mariæ Virg. 377 Suavitas in converſando S. Philippi & filiorum ejus PP. Oratorij. 68. Sueci quo ſupplicio multarint adultera- tores Monetæ? 1. Superbia ip ſa Humilitatem Chriſtianam non poteſt averſari. 99. Superbia occulta publicorum fæpius lapſuum cauſa. 1990. Suum cujuſque eſt, quod in ſuo naſci- tur. 229 Slverü lle duæ, qubus tatun. Tuuinenſun imiden Clriſtietormi Teluenonomnnigfen bigue ftadus TLemtfe ora in in ſoꝛnnis Chry Temlun Utbe Ven proggj Lyct mmciu quam paſlx §lanati inter er Fum. lime Sude jecupe RomaniPonti ernullicnu golam, 080 fbait. leſmu noſtn debet liore Aoguſte um in ſun v cem. Uulefur lmpeat ionibug uls v nic egenit cin degneni Pine cteatus §. Anle 200, ahuan cun 00 cce ra. .. eris ts luget, 330. ſ 0 Chiſto nortnme . neeii. ter ¹ Chrito aie. wen prims go er 4 Aballun. 5. fikrn. us. lonung inpehund dbſtinatotun. 147. ebet .. Kephanmn 2440. genip Amicorum . h.e oin honotelitii ls. N Gratn ionprr. ,CPhiipi & Mratort. lärmt adole. 4 en Chriſinan i. 1 licorum ient . oluß 29 Hvenn quæ his Panegyricis continentur. Slverii Papæ contra Vigilium conſtan- tia. 121. ſeg. Smbola, quibus Mariana Excellentia fuit adumbrata. 317. Synopſis utilitatum, quas Eccleſiæ attu- lit S. Ignatius. 133. I. Tabulæ duæ, quibus e Mundi Mari ena- tatur. 70. Taurinenſium invidenda ſors ex Imagine Chriſti deformi. 15I. Tellus non omnis fert omnia, nec iidem u- bique fructus adoleſcunt. 74. Tempeſtas orta in translatione oſſium S. Joannis Chryſoſtomi. 4 . Templum Urbe Vetere in memoriam prodigij Evchariſtici extructum. Tentatio quam paſſus eſt S. Aloyſius. . 80. §. Ignatii inter exordia ſtudii Litera- rum. 134. Terræ Sanctæ recuperandæ quàm ſtudioſi Romani Pontifices? 120. Tertullianus gulam, ſed non Ingenium DEO ſubdit. 181. Teſſera noſtra debet eſſe Nomen JESU. 266. Theodoræ Auguſtæ conatus ad trahen- dum in ſua vota Rom. Pontifi- cem. 121. Theodoſius Imperator quibus commili- tonibus uſus vicerit? 42 Quid egerit, cùm loco moveri ſe non R. P. Segneri Panegyr. ſineret corpus S. Joan Chryloft.? 44. Theologi Eminentes ex SS. Ordinibus Regularium. 156. S. Thomas Apoſtolus Vates venturi ad Indos S. Pr. Kaverij. 209. S. Thomas Aquinas Lucifer ſine ſuper- bia. 173. Paradyſus, in quo floruerunt arbor Vitæ & ſcientiæ. ibid. Multa ſibi à ſuo Ingenio polliceri potuiſſet. ibid. ſeqꝗq. Ingenio non indigebat ad parandas Oopes. 174. Natus proſapia illuſtri. ibid. Neapoli inter æmulos eminet. ibid. Familiæ S. Dominici Nomen dat la- tendi ſtudio. ibid. Primæ ejus quæſtiones de DEO, & Divinis. 174. Ad DEUM tendit viàâ demiſſionis. 175. Qui eum à DElI obſequio avocare conati? 175. Ignem Igne fugat. 176. Inter Literatos latere vult. 177. Suis Condiſcipulis ludibrio eſt. ibid. Pariſios mittitur, & Doctoris ibi Laureà inſignitur. 178. Nullibi in ſcriptis ſe oſtentat. ibid. Contrariam quorumcunque doctri- nam modeſte oppugnat. ibid. Laterna Eccleſiæ, quæ illuminat, ſed lædit neminem. 179. Sol Doctorum. ibid. Viventis etiamnum doctrinam ſecutæ ſunt Academiæ. 180. Ggg Eum Index Rerum memorabilium, Eum qui fecutus eſt, à veritate non aberravit. 179. Perpetuò in DEO abſorptus. 181. Animum ſuum, cùm lubebat, avo- cabat à corpore. 182. Omnes titulos, & honorum quo- rumlibet umbras exoſus. ibid. Ejus animum ſolus DEUS explet. 183. In gloria ſuppar S. Auguſtino. 184. Tot edidit Miracula, quot ſcripfſit in Summa articulos. ibid. Quæx in eo potimmmùm admiranda? 184. Tberius Imper. Draconem inſanè de- perijt. 145. Tituli Romanis Pontificibus à Saracenis Principibus tributi. 125. Tranclatio Romani Imperij à Quo, in Quem? 115. Triumphus Rom. nullus comparandus honoribus, qui Sanctis exhibiti. 96. Turcæ Lauretum fruſtra deprædari co- nantur. 102. Romanos Pontifices honorarunt. 12 F. Turres receptacula Hæreticorum ſolo æquatæ Urbe Vetere. 32. Vranzi ſunt, qui ardua imperant, nul- lis mediis ſubminiſtratis. 15. V. Vanitas amantium pulchritudinem peri- turam. 152. Vaticani Oracula quàm aliquibus con- temptibilia? 113. Thronus, thronus DEl inter homi- nes. IIZ. In eo ſedent homines, DEUS præſi- det. 1 I24. Vaticinia S. Philippo excidebant ùt fa- cetiæ. 66. Mirabile S. Fr. Xaverij de Luſitanæ claſſis Victoria. 214. S. Joannis Apoſt. omnibus antiquæ Legis Vaticinijs præferenda. 267. Veritas momenti maximi eft Infallibilis Apoſtol. Sedis Authoritas. II 2. ſeq. Non prodenda, ne quis mendax vi- deatur. 12 82 Victoriæ Sanctorum ope à Chriſtianis Principibus obtentæ. 87. Reportata à §. Ignatio contra verſu- tum hoſtem Dæmonem. 134. leq. Inſignis à paucis Catholicis contra Schiſmaticos plurimos reportata auſpicijs S. Mathildis. 195. Videre, idem nonnullis fuit, quod ar- dere, 144. Vigilius etſi malis artibus in Rom. Sedem intruſus, miré dein rem Catholi- cam promovet. 121. Vindictæ genus ſanctum Religioſorum de ſuis calumniatoribus. 1710 B. Virgo Maria Laureti eſt velut ſidus in Domo ſua. 10ſ. Laureto non recedit, etſi graves cau- ſæ Eam inde avocarent. 109. Studioſiſſime colenda ab ejus Regio⸗ nis Inquilinis. 110. S. Ignatio decumbenti apparens do- „ nnum Magni vitiin ten ercit. ſonen 1Anienge Fii Fnbolun N⸗ lilratecdeſn 68 enruntn. Ihſer kolitm l tult. Ubuur M gvin e erræ Nn te axi los Con lis mags colen Pro ſps Nvim Uhir Vemni de Con ſtab tun Vetus Mien eiscondit Kleiiba⸗ enti (ves ge iln bene Qun oblri5. Mlli li bene ie Mlain ili prr er certis K. Mar II;. nter homi. 112, hef. 14 hrn le Luſtn 114. antigu enda 267, eInallibili Kllarleg lendax ni. 1 Criſciunis 97. ntra verſo⸗ n. 144 e. s contt⸗ leportutt W. , gvod r. 144. omn. deden em Cuholi⸗ 111. goloranie Ill. Uelut icuen 0. 6 grwe (Al⸗ h . aa quæ his Panegyrici num Caſtitatis impertit. 137. Ea dictante Libellum Exercitiorum §. Ignatius ſcribit. 138. In Statua S. Anſelmo locuta. 206. yirginibus ſingulares prærogativæ con- ceſſæ. 27. Virorum ſummæ authoritatis de §. Phi- lippo vivente judicia. 64. Pirtutes S. Petri Parentini. 30. Virtutis ſummæ eſt, opes & dignitates in earum medio non ambire. 61. Magni Viri in terris calamitatibus ex- erciti. 86. Viſiones admirandæ S. Ignatii. 138. Vitis Symbolum Mariæ V. 308. Utilitates Eccleſiæ à &Ignatio allatæ pau- cis enarrantur. 133. Ulyſes ſtultitiam diù ſimulare non po- tuit. 44. Urbanus II. quàm ſtudioſus recuperan- dæ Terræ Sanctæ. 120. Urbes erga ſuos Conditores gratæ. 27. Ulis magis colendi, qui vitam dant pro ipſis, quàm qui dant ipſis. 28. Urbis Veteris de Conditoribus non con- ſtat, tam Vetus eſt. ibid. Miſera ejus conditio ante adventum §. Petri Parentini. 28. ſeqq. Cives de illa bene meiti multi. 34. Quàm obſtricta S. Petro? 36. ſeqq. Malti alii bene de illa meriti. ibid. Multa in illà præclara. 37. Urbes certis SS. Martyribus devotæ. 36. r 1 N s continentur. Et Regna SS. Patrocinio protecta. 92. Singulæ prudenter eligunt aliquem Sanctis Cælitibus. 187. Quæ S. Franc. Naverium ſibi Prote- Ctorem adſcivère. 222. Urias à Davide occiſus multàâ nequitiâ & ingenio. 185. §. Fr. Naverü periculum vitæ mire diſ- cuſſum. 2,10. Reſponſo uno quæſtionibus diverſiſ- ſimis ſatisfacit. 211. Pluribus locis ſimul præſens. 212. Ejus multiplicia Vaticinia. 214. Verbis elementa obtemperant. 215. Solus exercitium fugat. 215. Viventem nautæ invocant eventu fe- lici. 216. Mira per pueros & flagrum ſuum Operatur. 217. Corpus poſt mortem multiplici pro- digio incorruptum. 220. Poſt mortem mira etiam in Europa operatur. 221. Z. Zelus Animarum & honoris DElI pro- theos facit. 130. Zelus non eſt, quo Religioſorum Vi- tia traducuntur, ſed maglignitas. 169. j S5. B * ẽ FEditio Tertia. l int AE 1 2 3 4 12 13 14 15 16 17 — faciilta n SACRI E –☛⸗ R. P. PAULI SEGNERI⸗ Trr- . SOCIETATIS JEStI, —E Ex Poſtrema Editione Italiaa =E„ –☛ r Latinè Tedchiti E ee⸗ W R. P. MAXNXIMILIANORLE TI RASSLER, SoOC. PEi g2 Accedit E 8 Ex eadem Societate . ORATIIO AD S. R. E. CARDINALESI ☛. - Habita Fer. V. in Coœna Domini. E — * DIsaSERYATIONES ACADEMISA R. P. MAXIMICIANI RASSLER ℳ 1.. MONARCHIA W N SUMMI DCONTIFICIS. E, . XNNO . Pcc. I.