Gd29_qt
author: Segneri, Paolo

—

PANEGVRICI

S A ChRI
R. P. PAULI SEGNERI.

SOCIETATIS JE StI,

Ex Poſtrema Editione Italica
Latinè redditi

R. P. MAXIMILIANO
RASSLER, SOC. JEſu.

Accedit

R. P. EUSEBII TRUCHSES,

Ex eadem Societate

OkRKAIIO
AD S. R. E. CARDINALES

Habita Fer. V. in Coœna Domini.
Ité⸗ Emq uAt

DISERZAYI ONES AoADEMICNX
R. p. MAXIMIIIANI RASSLERB

MONARCHIA
S UI M MI PONTIFICIS. AE2²
Editio Tertia. =ð

Cum Gratia S. ivzzee Se. Wr, , . Ece Superiorum.

AUG Tus ?† WVINBEIC & PBIEANEXA
Sun fbns JOANNIS CASPARI BENCARD, Viduæx . Hæredum.

XNO M. PCC. L.

5R

—

5

—— ————— —

PROCERIBUS AULAXCA.
LESIIIS.

Obis, quorum Encomia Liber hic
NAloquitur, illum ego ex aſſeconſecro.
WMALatinum feci ex Hetruſco; ut plures
inteiligerent; plures Vos admirarentur,
plures imitarentur. Laboris non magni
magnum à Vobis proemium peto; ve—
ſtrum Conſortium. Minus peterem, ſi à
minoribus. Et veroô ne “ caducum pe-
terem, Vos me docuiſtis: æternum autem
quod deſiderem præter communem Vo-

2 bis

D EDICATIO.

bis Beatitatem, nihil. Si tamen audacius
meritôò votum eſt, ne nihil detis, date, ut
Vos imiter. Non timeo, ne eâdem ince-
dens ſemitâ, eandem ad metam non per-
veniam. Sed hoc, ſi volo, facio. Date er-
go, ut velim: nam & hoc Coœeli donum
eſt. Si volo, jam Bonum Verum amo; &

hoc amanti fufficit. Amem ergo, & amem

illo maximè momento, ex quo felix pen-
det Ærernitas. Hoc ſi impetro, O quam
bene locatus omnis labor eſt! ſic enim ero
veſtro beneficio

aæternuùm veſter

Interpres.

A.

rpres

Index Panegyricorum.

I. fol.
W Micus verus. Panegyricus in honorem S. Angeli Tutelaris,
dictus Peruſiæ. .
2. Iterilitas Miraculorum, novum eximiæ Sanktitatis Argumen-
AN tum. Panegyricus honori S. Joannis Baptiſtæ
dictus Sonis. 13
3. Gratitudo reſuſcitata. Panegyricus in honorem S. Petri Parenti-
ni Martyris dictus Urbe veteri. 27
Sanbtitas totius Orbis Terrarum obſequiis culta. Panegyricus S. An-
tonii Patavini honoribus dictus Lucæ in Hetruria. 41

4
5. Solitudo clauſtralis in mediis Mundi turbis inventa. Panegyricus ho-
6

noribus S. Philippi Nerii dictus Romæ. 56
Innocens inter Pænitentes adleäctus. Panegyricus honori Beati
Aloyſii Gonzagæ Soc. JEſu dictus Florentiæ. 70
7. Sanctitas ſui contemptrix honorata. Panegyricus Luce omnibus
Sanctis feſtã dictus Mutinæ. 85
8 Populus fortunatus. Panegyricus in honorem Sanctæ Domũs Lau-
retanæ dictus Firmi. 99
9. Thronus DEI inter homines poſitus in Vaticano. Panegyricus in
honorem Cathedræ S. Petri dictus Bononiæ. 112

10. Divinæ gloriæ ſtudioſus glorid ornatus. Panegyricus honori.S. Ignatii

de Lojola Soc. JEſu Fundatoris dictus Parmæ. 128
1I. Deformitas Amabilis. Panegyricus in honorem Sanctæ Sindo-
nis dictus Taurini. 144
12. Cauſa Religioſorum in foro Laicorum. Panegyricus in honorem per-
inde ac defenſionem Venerabilium Ordinum Regularium
dictus Placentiæ. 153

NK 32 13. Inge-

13.
14.
15.
16.
Iz.
18.
19.
20.

21.

22.

23.

INDZEX PANEGTNCORuM. fol.
Ingenium D E 0O conſecratum. Panegyricus honori S. Thomæ
Adquinatis dictus Genuæ. 172
Santtus in Aulau. Panegyricus honori S. Anſelmi Epiſcopi Lu-
cenſis & Protectoris Mantuani dictus Mantuæ. 187
Mirabilia non amplius miranda. Panegyricus in honorem S. Fran-
ciſci Xaverii Indiarum Apoſtoli dictus Mediolani. 207

Origo hoc amplius glorioſa, quò magis occulta. Panegyricus pro Imma-
culata Conceptione Mariæ Virginis dictus Ravennæ. 224
Primus pro Chriſto Martyr. Panegyricus honori S. Stephani Pro-
tomartyris dictus Vicentiæ. 239
Unus in omnibus DEl donis eminens. Panegyricus honoriS. Joan-
nis Evangeliſtæ dictus Florentiæ. 255

Nomen ſuper omne Nomen. Panegyricus honori ſanctiſſimi Nomi-
nis JESII dictus Anconæ.

371
Vonſus MARID Virginit. Panegyricus honori S. J oſephi dictus
Piſis. 385
Foriunata in invenienda gratid. Panegyricus die Virgini ab Ange-
lo ſalutatæ ſacra dictus Romæ. 401
Maria Virgo Maxima in oculis D El, Minima in oculis ſuis. Panegyri-
cus Luce Virgini ab Angelo ſalutatæ ſacra dictus Vene-
tiis. 15
DEUS Alſconditu. Sermo de ſanctiſſimo Sacramento habinus
in Comprecatione 40. horarum.

S=

Scſc

UILomm.

DR K NR — 7

AN

PRIVI-

— —

2
— ——

Rer 4
KWür
tenote
card,¹
eponi
Oyen
Atemn,
tur; Ide
tati Drin
Nos ſub
m, a
blopoli,
tümſen!
tetdicin
Cecen 4
Romani!
latum fin
Pportate
Wuntater
Aldverd
Gae
Dbrdus
ci Ca
andum .
Nro C
lamllc
kiin ton

1

8. Thon
e . 1
en e i
em 5. Pen
,.
Pr0 Imma.
nnc. 224
Phani bro.
„„ 3
Ni5. ſoan.
2ſſ
HmiNomi-
VI
ephi didus
36ô6
jabAnge⸗
401
banegyri-
tus Vene-
,
0 habitus

PRIVI.

PRIVILE GIUM
CE£SAREUM.

AROLUS Sextus divinâ favente Clementiâ elecus Romano-
rum Imperator ſemper Auguſtus, ac Germaniæ, Hiſpaniarum
Hungariæ, Bohemiæ, Dalmatiæ, Croatiæ, Slavoniæ, &c.
Rex, Archidux Auſtriæ, Dux Burgundiæ, Styriæ, Carinthiæ, Carniolæ
& Würtembergæ, Comes Tyrolis &c. Agnoſcimus & notum facimus
tenore præſentium univerſis, quòd, cùm nobis quondam Caſpari Ben-
card, Academiæ Dilinganæ Bibliopolæ Vidua & Hæredes humillimè
exponi curârint, quem in modum P. Pauli Segneri Soc. JEſu omnia
Opera latina & germanica prælo committere reſolverint, vereantur
autem, ne Æmulorum invidià Impendii & Laboris ſui fructu fruſtren-
tur; Ideôque demiſsè nobis ſupplicarint, quatenus eorum indemni-
tati Privilegio Noſtro Cæſareo ſuccurrere clementiſſimè dignaremur;
Nos ſubmiſſæ pariter ac æquæ eorum petitioni annuendum cenſueri-
mus, ac proinde Authoritate Noſtra Cæſarea omnibus & ſingulis Bi-
bliopolis, Bibliopegis, Typographis, & aliis quibuscunque rem libra-
riam ſeu negotiationem exercentibus firmiter inhibemus, vetamus ac
interdicimus, ne quis ſupra nominata opera ſub hoc aliòve Titulo per
decem Annorum ſpatium ab hodierna die computandum, intra ſacri
Romani Imperii, & Regnorum, Ditionumque Noſtrarum hæredita-
riarum fines recudere, vel aliis recudenda dare, aliorſũmve impreſſa
apportare, vendere vel diſtrahere citrà præfatorum Impetrantium
voluntatem & aſſenſum in ſcriptis obtentum auſit vel præſumat; ſi
quis verò ſecùs faciendo Privilegium hoc Noſtrum ſeu interdictum
violare, contemneréque præſumpſerit, eum non ſolùm ejusmodi Exem-
plaribus ubicunque locorum repertis ſeu aliorſùm apportatis (quæ
dicti Caſpari Bencard Vidua & Hæredes ſive propria Authoritate, ſi-
Ve Magiſtrats ejus loci auxilio ſibi vendicare poterunt) de facto pri-
vVandum, ſed & decem Marcarum Auri puri ponâ rario ſeu Fiſco-
Noſtro Cæſareo & parti læiæ ex æquo pendenda, omni ſpe veniæ ſub-
lata mulctandum decernimus, dummodò tenor hujus Privilegij No-
ſtri in fronte Librorum impreſſus reperiatur, & præter jam tradita,
. etiam

etiam reliqua Editionum Exemplaria, tum latini, tum germanici idio-
matis Conſilio Noſtro Imperiali Aulico exhibeantur; Mandamus
itaque omnibus & ſingulis Noſtris & ſacri Romani Imperij, Regno-
rumque & Dominiorum Noſtrorum Hæreditariorum ſubditis & fideli-
bus dilectis tam Eccleſiaſticis, quàm ſæcularibus, cujuscunque ſtatus,
Gradus, Dignitatis aut Ordinis extiterint, præſertim veròô iis, qui in
Magiſtratu conſtituti vel ſuo, vel ſuperiorum ſuorum loco aut nomi-
ne Jus, Juſtitiämque adminiſtrant, ne quempiam Privilegium hoc
Noſtrum Cæſareum impunè violare, ſpernere aut transgredi patian-
tur, ſed ſi quos contumaces compererint, conſtitutâ à nobis mulctâ
eos puniri, & quibuscunque modis idoneis coërceri curent, quatenus
& ipſi graviſſimam Noſtram Indignationem & prædictam poœnam evi-
tare voluerint; Harum Teſtimonio literarum manu Noſtra ſubſcrip-
tarum, & Sigilli Noſtri Cæſarei appreſſione munitarum, quæ daban-
tur in Civitate noſtra Viennæ die decima nona Septembris, Anno
milleſimo ſeptingenteſimo vigeſimo primo. Regnorum Noſtrorum
Romani decimo, Hiſpanicorum decimo nono, Hungarici & Bohe-
mici verò undecimo.

CAROLUsS.
(. S.)

Vt. Fridericus Carolus, Comes
de Schönborn.

Ad Mandatum Sac. Cæſ. Majeſtatis proprium,
J. S. Hayeck de Waldſtätten.

AMI-

AN.

Zeatu

inicnadn
longot
menum
fruncar.
becteyel
eos wul
tamen ce
ecru
enim eo
Molcor⸗
lenti, 4
llls nen
did il
un, I
Merunde
ſei⸗
OINNe
te .
Ae
n,
damnz,

41

tmanicfidi⸗
eri
hn Hegnn.
itis
aunqneſtang,
10 iis, gui in
0 aut nom..
ilegium hoe
edi patian.
obis mulc
t, quatenus
poenameri.
ra ſubſeni.
Jue daban
ris, Anno
Noſtrorum
ci & Bohe-

oprium
ſtätten.

O ) . . en

e S e e

AMICUS.

VERUS.

PANEGYRICIS IN HONOREM S. ANGELI
TUTELARIS DICTUS PERUSIE.

Beatus qui invenit Amicum verum.

Uæcunque Reſpublica

pcenas in facinoroſos ſta-
tuit, ſeveris legibus ac
ſupplicijs in Falſarios &
Adulteratores præcipuè
animadvertit: quis hoc negaverit?
Longobardi adulterantibus monetas,
manum, tanti ſceleris miniſtram,
truncare ſolebant. Exilium jisdem
decreverant Synopes incolæ; capite
eos mulctabant Athenienſes: magis
tamen commenſum fſceleri ſupplicium
Suecorum Gens excogitavit. Cùm
enim eorum in terras appulſi eſſent e

Moſcovia Mercatores aliqui fraudu-

lenti, qui Incolarum abuſi bonitate
falſis mercimonia monetis exercebant,
quid illi ceperunt conſlij? College-
runt, quidquid uſpiam nanciſci po-

tuerunt ejusmodi monetarum: & ex

his, ignis vi liquefactis, bulliens mi-
ſeris illis bahneum pararunt, in quo
omnes ſordidâ eâ mercaturâ contra-
ctas labes eluerent. Qualecunque
falſi ccimen, aut in ſigillis, aut men-
luris, ponderibus aut ſcripturis, aut
Pannis, quis inter Ægyptios admiſil-
ſet, fraudem eam utriuſque manus,
R. P. Segneri Pauegyt.

Eccl. 25.

uno ictu reſectæ, jacturâ luebat. Ale=
Xander Severus e Miniſtrorum ſuoe-
rum numero aliquem, qui magnam
potentiam mentitus, fallacibus pro-
miſſis, & ſpe inani credulos paſce-
bat, ſic atrociter mulctavit. Publico
in foro alta ex trabe pendulo in terram
capite ſuſpendi hominem juſſit: ac-
cenſo mox infra igne ex humida viri-
dique materia, lento hoc, & crudeli
denſi fumi ſupplicio mori hominem
compulit, cùm interit triſti præco-
nio altùm quidam adſtantium ingemi-
naret: Fumo pereat, qui ſjamss vendidit.
Imò ne nomen quidem ſuum apud
Romanos Græcôſve cuiquam mutare
fas erat in aliud non ſuum: unde quid
hoc fraudis genere deliquiſſe deprehen-
deretur, exilio luebat dolum, ſi liber
erat; ſuſpendio, ſi ſervus. Longiunus
etiam Philippus Macedo progreſſus
eſt. Cùm enim in Judicum nume-
rum adlegiſſet virum egregium, ab
Antipatro ſibi commendatum, ubi
ſubinde intellexit; ſolere hunc pere-
grino colore capillos tingere, ut au-
rum propiùs æmularentur, confeſtim
loco eum movit, cum dicto, ùt Plu-
A tarchus

. PANEGYRICUS PRIMVUS,

tarchus ſcriptum reliquit: Infido in
crinibus, nihil putare ſe in negotijs fi-
dendum. De Notarijs, de Teſtibus,
de Nuntijs deceptoribus quid dicam?
Palàm eſt, non fuiſſe Populum, qui
non legibus ſeveriſſimis eos à ſe quàùm
longiſſime arcere curaret. Tantò
proin miror vehementiùs, nullàâ vi-
ciſſim in Republica legem ullam la-
tam aut Ppœnas decretas, contra eos,
qui Amicitiam adulterabant; etſi hâc
inter Mortales nihil pretioſius, nihil
ſalutarius, nihil ſanctius reperiatur.
An deſunt fortaſſis, qui mercem tam
nobilem adulterent? an non verius,
omnis platea, omnis domus falſlum
amicum habet? videturne vobis vera
omnis, & ſincera amicitia eorum,
qui hoc vinculo arctiſſimè inter ſe
nexi identidem apparent? fallitur,
qui ſic judicat: vere enim plerique
falſi ſunt. Falſæ ſunt illæ eorum ſa-
lutationes, falſi riſus, falſæ corporum
inclinationes, falſa promiſſa, falſa,
quam ex ijs auditis, ſinceriſſimorum
Officiorum profeſſio. Ita omnino,
Auditores! falſa ſunt hæc omnia. Cur
igitur, ſi tam multi mercem tam no-
bilem corrumpunt, nullæ in eos le-
ges, nullæ cataſtæ? Non ob aliud la⸗
ne, quâm quia multi ſunt. Si quid-
quid uſpiam falſorum amicorum eſt,
locum in Republica porrò non habe-
ret, miſeræ civitates! quâàm rarus in
vobis repente populus appareret? in
quas ſolitudines, in quæ deſerta ſyl-
veſtria plateæ veſtræ ſubitò mutaren-
tur ? Tam fſurdi eſtis, ut ad aures ve-
ſtras non allabatur illa Sapientis vox:
Beatus, qui inyenit Amicum verum?

Quod idem eſt ac dicere: verum in⸗
ter mortales amicum invenire tam ra-

ra res eſt, ut quiſquis talem invenerit,
is ptofectò felix ac beatus dici poſſit.
Sic alibi dixit: Beatus, qui non eſt lap- Eccl. 14. 1.
ſus in verbo: iterumque aliàs: Beatus, Eccl. 31. 8.

qui poſt aurum non abijt, ut indicaret;

non illud minùs, quaàm iſta inter e-

ventus rariſſimos numerandum. Sed
macti animis, Auditores! Si enim
mea me non kallit opinio, fingulis
ego vobis verum hunc amicum inve-
ni. Et quem illum? Tutelarem ve-
ſtrum Genium. O utinam illum nôſ-
ſetis, Fideles, utinam néſſetis! cre-
dite mihi, nemo: nemo hujus Mun-
di amicorum majori vobis in pretio
eſſet! Hoc ergo mihi hodie propoſi-
tum eſt, ut palàm omnibus faciam,
quàm veré ille talis ſit; ut unà omnes
erubeſeamus, ſi forté apud nos non
eo loco eſt Amicus verus, quo eſt,
& toties quidem, Amicus falſus.
Siquid eſt, cujus gratiàò magni in-
ter homines fieri debeat, & carus ha-
beri Amicus, id eſſe crediderim, ut
opportuno tempore ac loco fidele
conſilium ſuggerat: Conſilio recto nihil
utilius: vetus Menandri dictum eſt.

Quis autem vulgo amicorum eſt, àA

quo iſtud nobis quocunque in nego-
tio promittere poſſimus? hic errat ig-
norantiâ, ille decipit commodi pro-
prij ſtudio, alius prodit invidiâ:
quàm multi, ut abſint cetera, offen-
dendi metu adulantur, & laudant
Ammonis libidines tanquam indolis
excitatæ argumenta; Abſolonis per-
duelliones, ùt facta fortia; Roboa-
mi oppreſſiones, ùt Heroum glori-
am-

.

lf. 1: .
e 1,4

feltio,
npes
nagts
ſiunge
Flral
daca
laejn
telue⸗
Ger to
ger⸗
Du3I,
gui len
t: n
mignn
cote
lberan
mor,
liſcantu
ſes, ſe
legation
Wites un
beris 6
Vie lat
lt opr
lio mo
tuln tert
Fidemn
n c
MN
Ctenn
Uthe
e ite
elicn
Ee int
koria
Utione

erumin:
tam ka.
nyenerit
.l poſit.
n eſ lay. Errlie
Beitt krel zi,
ndicaret,
Linter e⸗
um. Jed
Li enim
fingbli
Im Inve-
irem ve-
lum nol.
! gre.
us Man-
1 pretio
topoſi
aciam,
omnes
105 non
00 eſt 1
us.
Ars n-
tim, ut
o üdele
tum eſt.
eſt 1
in nego⸗
errat ig-
odi pto⸗
nvidii:
1, oßen.
hudnt
n inols
ſonis ber⸗
Roboꝛ⸗
4 gloti.
den⸗

DE S. ANGELO CUSTODE. 3

Pe benef. am! Nemo ex animi ſui ſententia ſua-
1. 6. 4. 30. Jet, diſſuadétque; verba ſunt Senecæ,

ſed adulandi certamen eſt, & una con-
tentio, quis blaxdiſſimè fallat. Sic ut
ipſi hodie etiam Concionatores in Au-
cupes mutati videantur; adeò nihil
magis timent, quâm ne terreant; &
ſi unquam inter ſe certant, cujuſnam
ſylvula pluribus habitetur, id non
clamoribus, ſed ſibilo efficiunt. Nul-
la ejuſmodi ſulſpicio in Angelum Tu-
telarem cadit. Ille non tantùm ſtu-
det horà, & ocsaſione qualibet ſug-
gerere, quod rebus noſtris ſit utiliſſi-
mum, ſed inſuper credi vix poteſt,
quàâ ſemper libertate verum nobis di-
cat: nec enim dubitandum, quin
magna pars illarum admonitionum,
correctionumque tam fidelium, &
liberarum, quibus in animo corripi-
mur, cùm peccamus, ab ipſo profi-
ciſcantur. Ibat in tgyptum Moy-
ſes, ſic jubente DEO, ut celebri illa
legatione fungeretur, ibantque illi co-
mites uxor Sephora, cum parvulis li-
beris Gerſa & Eliezer: cum ecce ad
viæ latus greſſum flectentibus armatus
ſeſe opponit Angelus, & exerto gla-
dio mortem minitatur. Quid agit
tum tertia mulier? prehendit mox la-
pidem acutum, & idonea ad ſecan-
dum acie, eòôque minorem, quem ad-
motum pectori geſtabat , filiolum
circumcidens, ita placat Angelum,

ut hic videri deſinat, & in offenſo pe-

de iter proſequi ſinat. Curioſum eſt,
e ſacris Interpretibus ſincerè ac candi-

de intelligere, quomodo hæc ſe hi-

ſtoria habuerit: meliorum ex ijs nar-
ratione ita accidit. Natus erat Moyſi

pPaulò ant, quâm iter in EÆgyptum
capeſſeret, Eliezer: unde metuens il-
le, ne itineris tam longi ac difficilis
incommoda vulneris recentis curatio-
ni obeſſent, neglexerat circumciſio-
nem, eâmque in tempus aptius, &
habitationem ſtabilem rejecerat: cùm
enim tum à DEO conſtitutus eſſet Le-
gislator ſupremus, non timebat, ne
quis ex populo ejuſce procraſtinatio-
nis cauſam quæreret; ſed cenſebat po-
tius, jus fasque ſibi eſſe, ſuum in fa-
vorem leges benigniùs interpretari,
& (ut Principes ſolent) earum ſibi
gratiam facere, aut obſervare laxiùs,
ut ſibi collubitum eſſet, earum rigore
temperato. Siccine? (ajebat tum
Angelus) quod nemo tibi exprobrare
alius audebit, ex me audies; atque ita
præſentem ſe ſiſtens vultu feroci, ſed
profuturo, fecit, ut errorem agno-

ſceret, & officium expleret. Adver- L. I. er.
ſus eum Angelus gladium intentat (ita 125.

hac de re Iſidorus Peluſiota diſſerit)
ut legis, ad quam expiendam proficiſce-
batur , tranſgreſſionem ipſi obijceret.
Nam cùm Legislator à DEO inſtitutus
eſſet, ac legem accuratiùs ſervare debe-
ret, ipſe primùm hanc violabat. Non
dixerim jam ego, ſic etiam Cuſtodem
noſtrum Genium aſpecçtabili form4â
nobiſcum facere conſuèéſſe: dicite ta-

men, Auditores! morfſus illi animi

tam vivi, ſtimuli illi tam pungentes,
quos admiſſo peccato ſentimus vel
inviti, Suntne aliud forſan, quàm gla-
dij, quos ad nos terrendos pectori
admovet, & tam ingenua fide ex-
probrat peccata, de quibus amicorum
aliorum nemo nos admonet, aut re-
A 2 pre-

4 PANEGYRICUS PRIMVsS,

prehendit? Quamquam erravi, dum
hæc intus tantuùm geri dixi: Etiam
alpectabili ratione nonnunquam ſin-
cero officio Angelus fungitur; cujus

rei fidem nobis faciet Franciſca Ro-
mana, quæ, quia, quos audiebat à
ſuis agnatis ſermones, leves ac lubri-
cos, non abrupit, colaphum acce-

pit ad Angelo, quo notata dolens er-

rorem ſuum ſe in conclave recepit.

Fidem faciet Germanus ille Adole-

ſcens, qui ſecutus ſocios, ad profa-
num conſortium invitantes, tam ſo-
norãâ ab Angelo alapâ percuſſus eſt,
ut ſemianimis humi provolveretur.
Fidem faciet Monachus ille Coloni-
enſis, cui Liffurdus nomen, qui ad
exeundum Monaſterio pellectus, dum
jam conſilium tam nox'um exequi pa-
rat, videte quàm provide & ſagaci-
ter retentus ſit à ſuo Tutelari Genio;
quin neceſſe eſſet aliis compedibus
vincire abiturientem. Stitit ſe ille
ſpectabilem Angelus nocte, quà ſeſe

ad fugam impiam accingebat; & vo-

ce plenàâ Authoritatis, vultu ad ſeve-

ritatem compoſito, ſequi ſe juſſit.

Obedijt miſer, séque ad commune
cœmiterium deduci vidit, in quod
mox atque pedem intulit, ecce ape-
rire ſeſe ſepulchra omnia. Pronum
eſt judicare, quo animo in eventu
tam inexpectato is fuerit: & verèò
jam fugitivum pedem referebat feſti-
nus, unde venerat, cuùm Angelus ma-
nu prehenſo; ſiſte, inquit, & ocu-
los mecum defige in cadaver hoc ho-
minis, vix nuper defuncti. Agno-
ſcisne illum? Videsne oculos hoc in-
trorſum fugientes? videésne labra hæc

putrida? talis tu paulò pòſt eris, &
non cogitas? imò cogitas deſerta Re-
ligione remeare in ſæculum 2 Mox
eum poſt ſe rapit ad tumbam aliam,
ut ibi alia tetriora adhuc cadavera con-
templetur, sicque ad alias ex alijs tra-
here parantem, Ah! reſpondit miſer,
latis eſt, ſatis eſt: Parce mihi Domi-
ne, parce, non enim illa poſſum videre.
Nihil autem motus his Angelus de-
ferre ejus precibus anté noluit, quàm
juraret infelix, ſe conſtantem in Mo-
naſterio ad mortem uſque perſevera-
turum. Hac ſide data, magna hu-
manitate é cœmiterio in Cellam eum
reduxit, & ſuo compoſitum in lectu-
lo reliquit omni anxietate abſterſa.
Quis vobis ad hanc hiſtoriam, quam
Cæſarius in Commentarios retulit, eſt
ſenſus, Auditores? Potuitne Angelus
ad frenandam tentati hominis pertur-
bationem modo magis efficaci, ſimul-
que magis conſtanti, intrepido & fi-
deli uti? Dicat igitur fidenter Grego-

rius: Hunc ſolum mibi amicum aſtimo, ꝛ. Lac. 37.

per cujus linguam meæ maculas mentis ter-
go. Et hoc ſi ita habet, quis Tute-
lari noſtro Genio Amicus ſincerior

inveniri poteſt, de quo non eſt ti-
mendum, ne unquam mentiendo no-
bis blandiatur, aut ſubtimidus culpas

noſtras molliter palpet, pro eo, quòd
eas premat fortiter, & omne vene-
num exprimat?
Utut tamen res habeat, conſilium
dare, & corrigere, gemina ſunt ami-
citiæ effecta, quæ fidem quidem ami-
ci probent, nullo tamen ipſi ſtent
impendio: imò, ſi rem momentis
ſuis æſtimamus, his ille gradu no⸗
am

un
8 one
.
eculet
, gloenn
ſit, an
ſotdidun
lchel. ot 4
vls⸗ Amiciti
ſtram?
ſterioc
nis ei
nolee⸗
io Nel
Yuothe⸗
ilos elt.
lelongi
Mroin
ficio tan
CAlSa A
ſoopis
offcio N
hibvit A
lalciclos
id boe
leſouit,
In munere
ſitt, du
tur, Aube
llit?
un tun
Ulctie
henn
conde
neſtien
kelugit
lutulen
wet man
1ls, n

ie

eri,
delettzhe.
m? Mor
bam Aiam,
AVera con-
ex dlis tra.
Ondit mile,
mihi Domi.
un pigen,
Angelos de.
luit, uamn
tem in Mo.
Perleverz.
magna hu.-
Cellam eum
um in ledu.
ite abſterla.
tiam, qun
S ketulit, eſt
itne Angelus
minis pertur-
icaci, ſimil⸗
repido f⸗
nter Grego⸗
icum aſtino, 1,luß
as mentitte⸗
quis Tute.
eus ſinceriot
non elt i⸗
entiend0 no⸗
nidus cllou
ro eo? qud
omne vene⸗

na ſunt auml⸗
guidem amn.

. ipi ſtent

uo-
gradt

*„

De aßſc.

7

DE S. ANCELO CUSTODE. 2

dam altiore ſe conſtituit, & Superio-
ris munere fungitur. Majus quid
eſt, ſi amici causâ laborem nullum
recuſet; ſed obeat pro ipſo munus
quodeunque, nullo diſcrimine nobile
ſit, an plebeium, ſplendidum, an
fſordidum: nihil recuſando juxta id,

l. quod de amicitia ſcripſit Ambroſius:
I. c. 16. Amicitia ſuperbiam neſcit.

Fidem ve-
ſtram appello. Quo tandem in mini-
ſterio cuperetis videre Angelum homi-
nis, ejus cuſtodiæ crediti, bono & com-
modo egregiè abjectum? in miniſte-
rio Medici? atqui talem ſe præſtitit
Timotheo, à quo febrim depellere
viſus eſt. In officio Chirurgi? hoc
defungi voluit erga Chriſtinam, cu-
jus proin ulcera contrectavit. In of-
ficio famuli à cubiculis? hoc obiit
causa Aurelii, cujus idcirco conclave
ſcopis purgare conſpectus eſt. In
officio Nuntij veredarij? talem ſe ex-
hibuit Antonio, ad quem literarum

faſciculos detulit. In officio Bubul-

ci? hoc quoque Iſidori amore non
reſpuit, dum boum ejus curam egit.
In munere Nautæ? hoc Baſilidi præ-
ſtitit, dum navim, qua ille veheba-
tur, gubernavit. In Veſpillonis ob-
ſequijs? hæc ille exhibuit Landradæ,
dum tumbam ipſi apparavit. In co-
qui ſordido miniſterio? nec hoc Eut-
berto præſtare grave duxit, cibos illi
condire vilus. An & in Ancillæ do-
meſticæ abjecta conditione? nec hanc
refugit, conſpectus. Wangdergiſilo
lutulentas veſtes abſtergere, & ſuil-
met manibus, dubites majorine amo-
ris, an demiſſionis prodigio, repur-
gare. Quid vobis videtur, Audito-

res? Non vos latet communis illæ
mortalium conſuetudo, quâ cum pro-
ſpere ipſis cadunt omnia, amicorum
obliviſcuntur, quorum abjecta con-
ditio eſt, eòque negligunt. Sic, ſi
meminiſtis, notus ille Pharaonis Re-
gis Pyncerna revocatus in Aulam, &
priſtino admotus muneri, omnem
amiſit Joſephi amici memoriam, quem

in vinculis reliquerat. Succedentibus, Gen. 40.

prc ſperis oblitus eſt interpretis ſui. Pe-23.
rinde ac ſi indignum reputaret, ſeſe cu-
rà ſervi miſerabilis, egeſtate prefſi,
& ſuo pœdore ac ſqualore tabeſcen-

tis. Pudebat illum Joſephi meminiſſe In Genes.
(verba ſunt Guilielmi Hamari Inter-ibid.

pretis) & in ſublimi aula verſans, quid
infrà ſe ageretur, non videbat. Quis
igitur noſter e diverſo ſenſus eſſe de-
bet de Angelo ad noſtri cuſtodiam
deſtinato, qui in tanta licèêt felicitate,
glorià, magnitudine, dignitate per-
petuò collocatus, non demittit ſe
tantùm agendum cum amicis, tanto
infrà ſe gradu poſitis, ſed ijs etiam
famulatur in miniſterijs tam vilibus &
contemptis? An non hoc eſt oſtende-
re fidem, quam inter homines vix un-
quam reperire ſit?
Quis jam formidet, ne nos deſti-
tuat in perioulis, ſi tanto noſtri amo-
re fertur? ne afflictos fugiat, ne in
neceſſitate deſerat? Miſerum illum,
quiſquis, dum adverſis premitur, ſpes
ſuas in amico mortali reponit. Ple-
rique illorum piſcibus non abſimiles
ſunt, quos Pompilos dicunt, qui
quamdiu navis plenis velis altum per
mare volitat, ludibundi & ſubſultan-
tes circum eam natitant, eam ſequun-
A 3 tur,

Kel. 6. 8.

Prov. 17,
17.

tur, adhærent famulorum more aſſe-
ctantur, nec ab illa divelli poſſe vi-
dentur; ſed cùm illa in ſabulo hæret,
mox illos videre eſt hac illac diffuge-
re; & ſolam deſtituere. Idem crebrò
admodum in Mundo accidere cerni-
mus. Quantus, 6 quantus eorum eſt
numerus, qui quamdiu felices pro-
vehimini, à vobis non recedunt! Sed
cavete, ne hæreatis in arena: ne in-
quam favens vos aura deſtituat, ne
inferiorem ad gradum detrudamini,
ne factâà opum jacturâ egere incipia-
tis: tum enim, qui receptus taciti,
quæ fuga; quæ circa vos ſolitudo!
Eſt amicus ſecundum tempus (ſic de hu-
jus Mundi amico Eccleſiaſticus pro-
nuntiat) & non permanebit in die tribu-
lationis. Enimverò perfidus in cala-
mitate ſic non conſtabit. Non perma-
nebit. Noſtisque, quomodo ille ſe
gerat? gerit ſe hirundinis inſtar, quæ
mox atque domui, tam antea caræ,
ruinam imminere advertit, avolat.
Mergumh initatur, qui procul à mari,
ſibi tam amico, ſe ſubducit, ubi pro-
cellis illud agitandum providet. Alia
omnia Angelus ad noſtram deſtinatus
cuſtodiam. Vitis hic inſtar eſt, quæ

pergit amplexu ſtringere ulmum, ca-

rämque habere etiam, cùm exaruit:
juxta illud celebre in Proverbijs: Om-
ni tempore diligit, qui amicus eſt. Sic
ille non amat tantum, ſed amat om-
ni tempore, calamitoſum ſit, an pro-
ſperum, turbidum, an ſerenum, pe-
rinde eſt. Quid indicare volo? Ni-
mirum miſeros, adverſis preſſos, af-
fictos, hos denique eſſe, quos ſin-
Lularibus favoribus Cuſtos Genius

e PpPANEGYRICUS PRIMVUS,

cummulet. Quòôdque res ita ſe habe-
at, an unquam animum adv—ertiſtis,
quænam fuerit illa perſona, cui ille,
cum mortalibus agens, primdò aſpe-
ctabilem ſe præbuerit? An Principi

co, inclitis illis viris ? Non ita eſt.
Prima vice, quâ viſibilem ſe ſtitit,
ſtitit afflictiſſimæ ſervæ, Agar fugiti-
væ erranti, & ided ſe ſtitit, ut ſolatij
aliquid domeſticis in anguſtijs afferret.
Amplius.
Angelum ſua ad obſequia promptum
habuit? An tum, cùm ab Achabo re-
verenter habitus Regem ad ſuas minas
trementem aſpexit, & in aula Proce-
ribus ſe formidabilem præbuit? Non
ita, ſed quando perſequentes fugitans

16.

Propheta Elias, quando 3. Reg. 19.

—

errabat per nemora. Ampliùs. Da- Dan. 4. 12

niel Propheta quando promptam An-
geli opem expertus eſt? An tum,
cuùm in magna apud Darium gratia
Regem ſuo ê nutu & confilijs penden-
tem aſpexit, quando & Populis in
Aula oracula fundebat? Non, ſed
quando calumnijs oppreſſus Leonum
in lacu ingemitobat.
Apoſtolo quid dicam? An neſcimus,
tum illum ab Angelo ſingulari huma-
nitate recreatum, cùm illum in vin-
culis, compedibus, carcere Herodis,
conſceleratorum hominum ſocium de-
prehendit? Adedò ſcilicet verum eſt,
quòd amicum in miſeris non deſerat,
ſed tum, ſi unquam, ſui vim amoris
prodat, defendat, honoret. Omni
tempore ailigit, qui amicus eſt. Sed
quid in hoc mirabile: Amat ille, &

amat nullo ſui commodi ſtudio, nec

illorum e numero eſt, qui amicitiam
ut

De S. Petro Ack. 12.

alicui magno? An Abrabamo, Iſaa- Gen. 1I1.

cun ſ
le j ahpls
cium n
Hiſtori
N.n midiun
od üde
grinun
lam,
pebs
Alſtemn
ſrirdi⸗
dem mi
mora
Dein pr
Zigid
gbigem.
dem, in
non die
ſciunt
ludicate

N41, bon .
y.
ſenſile

Jueſtion
Polle nos
nobis 6
iter .
W id⸗
eren .
11 ridee
1. 0i
bochi⸗
Pleriſr
ua, £
Eli 4

ltale bibe.
dreniſti
Nrimd abe.
n Piinchi
m Ila. n l
ſon itn ett “
n le ſtitt,
brr fugti⸗
, ut lolttij
js affenet,
, Juando len
promptum
Achabo re.
ſuas minas
ula Proce-
it? Non
es fugitans

DE S. ANGELO CUSTODE. 7

ut agrum colunt; in quo, ſi frugem
non promittat, ſementem nemo ſpar-
git. Nihil à nobis unquam ipſe, niſi
noſtram expectat utilitatem: quæ cau-
ſa fuit, quod vos obſervare velim,

oc. 19. cur à Joanne adorari nollet; ùt Apo-
Jadic. 13. calypſis narrat: cur à Manue ſacrifi-

Tob. 12.

lius. Da- ar e1l

nptam An-
An tom,
Im gratia
8penden-
opulis in
Non, ſed
8 Leonum
e §. Peito ℳ1
nelcimus,
Glari huma-
lum in vin-
te Herodis,
locium de⸗
verum eſt,
on delerat,
Vim morſ⸗

oret. Omii

ded
4 F.

ſtudio, e
anicitia
anen

Hom, 21.

Jer.

cium non acceptaret; ùt Judicum
Hiſtoria ſcribit; & cùm Tobias di-
midium bonorum obtulit Angelo,
ob fidelem operam filio juniori pere-
grinanti præſtitam, mercedem ipſe
aliam petere non ſuſtinuit, quàm his
verbis expreſſam. Benedicite DEum
Cæli, &c. coram omnibus virentibus
confitemini ei, quia fecit vobiſcum mi-
ſericordiam ſuam. Præter hoc ne qui-
dem minimam præſtiti obſequij me-
moriam, non gratias, non ſalutatio-
nem petere auditus eſt. An majus
aliquid iſto dici poteſt. Ne injuriæ
quidem, Auditores! ne injuriæ qui-
dem, inquam, quibus à nobis nullo
non die Cuſtos Genius irritatur, ſuf-
ficiunt ad illum à nobis abigendum.
Judicate nunc ipſi, an hoc ſit amare
bono proprio. Non neſcio, aliter
ſenſiſſe & docuiſſe Originem in hac
quæſtione. Perſuaſit enim ipſe ſibi:
poſſe nos eò impietatis procedere „ut
à nobis cœleſtis Cuſtos abeat; Medi-
ci inſtar, qui tergum obvertit ægro,
cùm videt, nullam rationem haberi
eorum, quæ vetat; nec ſua conſilia
arridere. Sed in hoc palàm eſt erraſ-
ſe Originem. Unde contrariam huic
doctrinam concordibus ſtudijs am-
plexi ſunt S. Thomas, S. Bonaven-
tura, Æ+ gidius, Albertus, Richardus,
& his ducibus reliqduum Theologo-

rum agmen univerſum. Neque com-

paratio cum Medico difficultatem af-

fert: nam & Angelus Medicus eſt,
ſed eorum è numero, qui ſolo pie-
tatis ſtudio phrenetici curam ſuſcipi-
unt; ejusmodi ſcilicet ægri, à quo
nérunt, non aliud ſibi, quàm riſum,
& ſannas expectandas. Quis igitur
veſter eſt ſenſus Auditores? an non
hoc amoris prodigium eſt, Qkotidie berm. f. de
Angelos ad noſtram cuſtodiam deputa- Kaltat.
tos multipliciter ofesdimas, ſic attoni-* Crac.
tus pronuntiavit Petrus Damiani, ioſi
autem licèt frequenter à nobis injuriam
patiantur, ſuſtinent tamen; nec minor
illorum circa nos cuſtodia eſt: imò ma-
Jor ſolicitudo. Et quem vos amicum
alium inter homines invenietis, qui
idem facere conſueverit? Imò fortaſ-
ſis non tam poteus eſt odor florentium
Vinearum ad abigendos ſerpentes,
aut iratus Baſiliſci ſibilus ad fugandas
feras, quàùm potens eſt modica inju-
ria ad fugandum, imò ad inimicum
efficiendum amicum.
Si autem vel ipſæ injuriæ & offen-
Iæ virium ſatis non habent, ut Ange-
lum tam male habitum impellant ad
ponendam noſtri curam ac tutamen,
quæ tandem alia id cauſa efficiet? Scri-
bunt, qui animantium naturas inve-
ſtigàrunt, eſſe avem, quam Glotum
dicunt, tam officioſam, ut in ſe ſu-
ſcipiat munus, coturnices, cùm hæ
facto agmine mare traijcere parant,
ducendi. Sed quid? Ubi die una
munere illo defuncta eſt, eas deſerit,
hæretque prima, in Inſula, in qua pri-
ma, ut ſic dicam, caſtra fixa ſunt.
Aliter nobiſcum noſter ſe gerit An-
gelus

In ritis

PP. Petrus
Cluniac.
2 Mirac,

c. zlt.

2 PANEGYRICUS PRIMVUS,

gelus. Hic enim à primo inde mo-
mento, quo ad peregrinationem mor-
talis hujus vitæz aggredimur, nobis
adeſt, nos dirigit, ducit, nec un-
quam ad poſtremum uſque vitæ ha-
litum deſtituit, donec eò pertinga-
mus, quò tendimus: imò nullo ſe
magis oſtendit ſolicitum, quàm eo,
quo hinc migrandum eſt, tempore:
tum enim noſtras preces portat, tum
noſtras anguſtias ſolatur, tum con-
tra communem hoſtem certantibus
robur addit. Quàm difficile hic eft
numerum inire eorum omnium, qui-
bus migrationis horam certam Ange-
lus aperuit, ut ad tanti momenti
profectionem ſe accingerent majori
diligentis & pietate? Hanc edoctæ
ſunt Auſtreberta, & Aldegundis,
Antiſtes utraque, una in Gallijs, in
Hannonia altera: edoctus eſt Suit-
bertus, Epiſcopus Verdenſis, edocti
Alcuardus, Maurus, Conon, Mo-
nachi omnes Sanctiſſimi. Edoctus
Paphnutius Eremita, Lupicinus in-
cluſus, S. Maglorius, qui abdicatà
Epiſcopi Dolani provinciâà in eremum
ſeceſſerat, non tantùm ut ij, quos
enumeravimus, de poſtrema hora
eſt monitus, ſed itineris tam ardui
viaticum Angelicis manibus accepit.
Alius nonnemo Eremi inquilinus
ſeptem ipſos poſtremos vitæ dies ſibi
jn morbo Angelum familiantem ha-
buit. Bernardus autem Cluniacenſis
Aſceta ſtrenuum illum commilitonem
habuit in certamine contra orci genios,
qui acerbé inſultantes objectabant
confeſſionem criminum fſacrilegio ſi-
lentio contaminatam, eâque ratione ad

deſperationem ſalutis incitabant. Hæc
autem omnia, Auditores! an non ſunt
veri Amici argumenta? Memini me
legere de Cyro juniore, quòd cùm
is proximè abeſſet à vitæ meta, affir-
marit: illis demum diebus licuiſſe ſi-
bi amicos veros à fictis diſcernere ;
nec quidquam ſibi dolere acerbiùs,
quùàm quòd tum primùm eos agnoviſ-
ſet, cùm jam ultrà facultas non ſuꝑ-
petebat eos remunerandi.
Atque utinam neminem eorum,
qui me audiunt, ſors maneret ea-
dem! Quantus eorum eſt numerus,
qui apertâ fronte amicos ſe veſtros ja-
Ctitant, ſua offerunt obſequia, veſtra
imperia prope convitio extorquent,
quibus moleſtiæ nihil ac curæ dolores
veſtri afferent, quibuſcum poſtremos
inter halitus luctabimini: Roſam cer-
nitis in horto recentem florentem-
que? Quâm multæ apes adulantes cir-
cum illam volitantꝰ nunc illi lætis ſuſur-
ris applaudunt, nunc dulciſfima oſcu-
la libant, & officioſo certamine pro-
priorem quemlibet locum occupare

feſtinat. Quid autem? Redite, cuùm illa

languebit pallida, non multas poſt
horas, & derelictam videbitis, ſolam,
ſine una unica blandientium illarum
famularum, quæ ad eam ſe vertat.
Eadem plurium veſtro e numero ſors
erit. Sic tibi eveniet, 6 fœmina no-
bilis, quam hodie tam multi aman-
tes aſſectantur. Sic tibi vir illuſtris,
qui hodie de tot amicorum obſequiis
tibi plaudis. Quis demum ſibi in a-
mandis nobis illà horà conſtabit?

conſtabit Cuſtos Angelus. Quàâm

ille anxius, ſolicitus, attentus, amans
fatali

. 4
ſatili 0
it/ut
. gobis
Lan
Alorurm
fum, gl
n03 C
s, zut
honpi
Audito
cutn 0
micum
jammer
gul 21
n /qu
oliom,
ſter erit
nole lbe
coumn unn
2lyve!
ulih per
inſicias,
mur tame
ſecerimus
ns, n
lore &
mi Chric
herpenit
cille Vos
betane,
Ee s
iuliler
n
Coiiter
ekeciſe⸗
Cere ho
gul non
uum cilib
elo.
1.

dbant Hx.
n non ſunt
emini me
quddd cn
meta, Ar.
u licuiſle .
lcernere
te erbilt,
eos gnoyil.
ltas non lug
nem eofum,
maneret e⸗
eſt numers,
ſe veſttos 1.
lequia, veſt
extorqyvent,
curæ dolores
im poſtrenos
. Rolſam cer.
n forentem⸗
adulantes dt
illilætis uſut⸗
ciſfima oſe.
ertamine no⸗
um occupae
dite, cum ili
multas poſt
ebitis, ſolam,
tium illarum
m le vertat.
numero ſols
foœmina no-

multi aman-

DE S. ANGELO CUSTODE. 32

fatali adſtabit lectulo ? Nec ſatis illi
erit, ut tum, ſicut antea; ſolus ip-
ſe nobis adſit; ſed (quòd expertus
eſt Lazarus, Epulonis ludibrium)
aliorum evocabit cohortes Angelo-
rum, qui junctâà cum ipſo operâ, aut
nos contra ſtygem propugnent forti-
uùs, aut ſplendidiore ad cœli patriam
pompaà perducant. Nolim tamen,
Auditores! ut tum noſtrm cuiquam
cum Cyro deplorandum ſit, quòd a-
micum fidelem tum agnoverit, cùm
jam mercedis rependere nihil poteſt,
quod æſtimari meretur. DEUM bo-
num! quis tum cruciatus, quod cor-
dolium, quis ſine ſolatio meœror no-
ſter erit, cùm hujus corporis craſſa
mole liberi, coram agnoſcemus ami-
cum tam fidelem? ſciemus beneficia
abſque numero, quæ in nos ille con-
tulit, pericula, ex quibus nos liberavit,
inſidias, quas detexit, & recordabi-
mur tamen, quàm parvi hæc omnia
fecerimus? An ejus tum vultum fere-
mus, an oculos, an voces, quin hor-

rore & pudore collidamur? Préô ani-

mi Chriſtiani! perpendite tantiſper,
perpendite, quid tum ejus amore fe-
ciſſe vos viventes dicere poſſitis? Di-
cetisne, vos ejus honori aram ſtatu-
iſſe? ejus amore inopis alicujus miſe-
rias ſublevàſſe? maceraſſe carnem ci-
borum abſtinentià? adſtitiſſe Sacer-
doti ſacrificanti? Divino vos epulo
refeciſſe? Faxit bonus DEUS, ut di-
cere hoc poſſitis! Quantum tamen
ego divinare poſſe videor, vix eſt;
qui non amantiùs, reverentius Divo-
rum cuilibet addictus ſit, quùm ſuo
Angelo. Cur autem hoc, 0 Cari!
R. P. degneri Panegyr.

cur hoc? reſpondete tantiſper: dum
huc tam oportunê delapſi ſumus ?
Eſtne forſan Cœlitum quiſquam, cuiĩ
magis, ſinguli ſaltem, devincti ſi-
mus? Neſcio quidem! id tamen tam
facile mihi non perſuadeo, nec enim
quiſquam alius tam ſpecialem noſtri,
quàm Angelus, curam gerit.
Satis quidem ego perſpicio, quo⸗
modo prompte vos de hac incuria
purgare poſſitis: dicetis ſcilicet, vul-
90 non perſpecta eſſe, quæ ab An-
gelo recipiuntur beneficia; occulta
illa eſſe, & ad veſtram notitiam non
emanare, atque, hinc gratos vos eſſe
non poſſe pro favoribus, de quibus
acceptis certi non ſitis. Verùm an
non advertitis, quam affertis rationem,
contra vos ipſos pugnare? An enim
pluris vos æſtimabitis illum benefa-
Ctorem, qui cum faſtu minutim enu-
meret omnem favorem, quem in vos
conferat; qui cum ſtrepitu & pompa
illum propé exprobret, quàm illum
alium, qui ita tacitus vobis faciat be-
ne, ut ipſos vos beneficij author late-
at ? Alia mens Arceſilai illius erat,

qui ut tantò pleniùs ſuccurreret inopiæ

amici ægrotantis, plenos auro locu-
los ſub pulvinari abſcondit, & abijt 5
ut neceſſarium ille male ſuis levamen,
Senecæ judicio, non tam acciperet,
quàm inveniret. Angeli beneficia ig-
norantur: ſit ita, ut dicitur: manent
arcana, palàm non apparent: do hoc
vobis. Quid hinc infertis? an quòd
idcirco minus grati illi eſſe poſſitis?

fallimini: imò plus illi debetis grati-

tudinis, cùm major hac ratione ſit
amor, quem vobis oſtendit. Sed
B quid

ro PANEGYRICUS PRIMVUS,

quid nos ſcimũs, dicetis, an in nos
ille ſit heneficus, ut tu quidem ſuppo-
nis? Quid vos ſcitis? an ſatis idoneus
vobis Author Auguſtinus eſt? Scribit
autem hic, omni tempore, omni
loco Angelum Cuſtodem noſtrum

noſtrâ causâ occupatum eſſe, ut no-

Soli. C. 27. ſtris neceſſitatibus proſpiciat. Mag-

Cath. 14.

nd curd, & vigilanti ſtudio adſunt no-
bis omnibus boris, atque omnibus locis
Cuſtodes Angeli, providentes neteſſitati-
bus noſtris. Satis idoneus Author
Cyrillus? Aſt hic affirmat, Angelum
omni momento ſeduli erga nos Magi-
ſtri munere fungi, ut omnes inſcitiæ
tenebras diſpellat. Ubique curat ig-
norantias noſtras. Satis idoneus Au-
thor Bernardus; hic aſſerit, Angelum
noſtro bono amantis ſemper monito-
ris partes obire, dum ad pietatem in

germ. I. in D EU M animum excitat : Aſſiduis

Gaut.

inpſ. 56.

de ſpirit.

animæ R

ſurt.

ſuggeſtibus monet animam. Idoneus
author Ambroſius? at hoc teſte, An-
gelus in circuitu eſt hominis, quia pra-
tendit, ne quis noceat ei. An idoneus
author Laurentius Juſtinianus? ſed ſi
hic non erravit. Quis, quaſo, niſi
Angelico ſuffaltus eſſet auxilio, tam im-
maniſſimorum boſtium valeret ſuperare
rabiem, effugere laqueos, tentationes
vincere, frandésoue retegere ?7“ Quid
multis? an Prophetæ Regio creditis?
ſed hic palàm teſtatur, quòd Angelis
ſuis mandavit de te, ut cuſtodiant te in
omnibus vijs tuis. Advertiſtisne ani-
mum? non inquit in via una ſed inom-
nibus: terrâ, mari, pace, bello, in
urbibus, ſolitudine, ſomno, vigilia,
moribus , ſanitate, in omnibus. Si
idoneus hic, etiam, veſtro judicio:

teſtis eſt, cur oggannitis: neſcimus
favores, quibus nos Angelus cumu-
lat? Neſcitis illos ſigillatim, do hoc
vobis: ipfſe enim eos tacet, non ma-
nifeſtat, non jactat. Sed hoc ipſum,
Senecæ ſententiâ, pars eſt beneficij:
Neſcias: hoc ipſum beneficij pars eſt.
Quid igitur ab ipſo cuperetis? cupe-
retiſne, ut identidem vobis ſe ſiſteret,
diceretque: Nunc præceps ruere de-
bebas in foſſam, & ego te manu oc-
culta prehenſum ſervavi ab exitio:
nunc fulminis violentiâ elidi tibi de-
bebat anima; & ego illius flammas
extinxi in nubibus. Nunc hoſtium
venire debebas in manus ignarus, &
ego te alio prætextu retraxi domum,
ut diſcrimen evaderes. Permittit hanc
ille jactantiam amicis hominibus,
quorum imago eſt ille in paucis carus
Cæſari, qui precum ſuarum oportuna
importunitate vitam ſervarat civi, ſed
hoc ſubinde beneficium inculcavit to-
ties, exprobravit, ut exhauſtâ deni-
que ille patientiâ exelamarit.

vitam carnificis manu amittere, quùm
illam diutius debere tam moleſto thra-
ſoni. Et quid demum tam abjectæ
mentis, quùm non poſſe alteri præ-
ſtare tantillum obſequij, quin illud ad
tubæ ſonum promulges? velle iſtud
venale reddere, velle amplificare,
nec advertere, tamen quòd hac ratio-
ne tam non angeatur, ut decreſcat
etiam: cum ſimillima pluvijs ſint be-
neficia, quæ tanto ſemper minus ſunt
fœcundæ, quo majori ſtrepitu deci-
dunt.

Oris

Redde Sen. de ge-
me Cuſaris, cuùm mallet infelix ſemel nef. l. 1. .

II.

Benefacta non ſunt revelanda, Nom. 37.
niſi neceſſitas cogat: quæ eſt doctrina in Gen.

— õ

Ois in
fe
oqul
lin eſe
vignun
gi⸗ tan
iellig⸗
muaniket
lum:
ut vet
hoeß
Aca
n,
Mont, ce
genſi
gvim ci
Prechn
gere p
um;
nis tem
grilir
e0, gui
tet. At
10 mind
Veſtrüm
tundem
tel ice
4. (vondan
Diiental
trci
N N
co
votiſe
Ouam
nd
gatorel
ile guin

eſt benehej .
ueßtij zans .
eretis? cupe.
obisſe ſſteret,
eps tuere de-
te manu oc-
vi àb exitio:
Relidi tibi de.
illius damm”
Nonc hoſtium
us ignarus, &
traxi domum;,
Permittit hane
hominibus,
in paucis canu
arum oportun
rwarat civi,id
inculcaritto⸗
exhauſtz deni⸗
märit.

Imittere, guun
n moleſto thtr-
m tam jec
oſſe Alteri piæ-
, guin Aul
es? velle iſt⸗
ammplificae/
uod hacatb-
Ut gectelen
lnis inibe
zper minis
ſrepin gecl⸗
ut jer’

ſ ohini

et Ois

Nlt n0
et inkeli lne

uudi 1 ℳ .

60

Barry Pœd, amicẽ? manus dare excuſat.

Cæl.

DE S. ANGELO CUSTODE.

Oris aurei; opusautem Angeli: &
quia ſic ille agit, vos inde arguetis,
jus fasque vobis eſſe minùs grato in il-

lIum eſle animo? quod ſi ablonum,

indignum, perversumque non eſt,
quid tandem eſt?

Audite tamen. Vultisne ex me

intelligere, quâ tandem causà non ita
manifeſta vobis ſint, quæ ab Angelo
accipitis, beneficia, quàm quibus Cœ-

litum e numero aliquis vos cumulat,,

ut veſter Patronus, & Advocatus?
hoc ipſum nimirum eſt, quia illum ut
Advocatum non colitis; non, in-
quam, ad eum, cùm mala vos pre-
munt, contugitis, ſicut alios.
men ſi ſoliti eſſetis confugere, prô!
quàm citò vos doceret experientia,
precibus ac petitioni confeſtim ſucce-
dere patrocinium, & optatum effe-
ctum; nec vel umbra porrò ſuſpicio-
nis remaneret? an acceptæ tam citò
gratiæ aliunde promanent, quâm ab
eo, qui lateri veſtro individuus adhæ-
ret. Affirmemus hoc eventu non ve-
ro minùs, quàm miro, nec cuilibet
veſtrûm, uùt arbitror, noto; & cedat
tandem vi factorum, qui rationibus
Fuit
quondam Conſtantinopoli, Imperij
Orientalis Metropoli, Juvenis nobi-
Iis, cui Falco nomen. Hic amore
illo quo jam inde à conſcijs annis
complectabatur Tutelarem Genium,
voti ſe religione obſtrinxit, ad nun-
quam per omnem vitam in re quam-
libet minimã mentiendum; ratus,
non poſſe rem vero Amico præſtare
gratiorem, quàm ſi mendacium omne
à ſe quùàm longiſſime haberet. Cuùm

Et ta-

11
ecce intra anni ſpatium præter inten-

tionem accidit,, ut controverſiæ ali-

quid ipſi eſſet cum juvene ejuſdem
conditionis: à verbis, ut ſolet in rixa,
ventum tandem eſt ad arma: & ut e-
rat non fortis minus, quàm ſincerus ;
non minore injuriarum quàm pietatis
ſenſu, iracundiæ impetu abreptus,
proſtravit Adverſarium, & occidit.
Peracta res eſt in platea tam à com-
meantium ſtrepitu remota, ut plane
lateret cædis author, unde ille perre-
xit inter ſuos, ut antè, verſari in civi-
tate libere ac fidenter, ut hac ipsâ fi-
duciâ, quod ſolet, omnem de ſe ſu-
ſpicandi cauſam alijs adimeret. Sed
quia ſi ulli, humanæ maximè cædis
rei, videntur nunquam ſatis poſſe la-
tere, cæptum eſt, neſcio quomodo,
de Falcone in populo muſitari, sic-

que ille leviſſimis ex indicijs, & con-

jecturis infirmis abſtractus eſt in vin-
cula & oblatus Judici. Hic, cùm
nec actor adeſſet, nec teſtes, non ar-
gumenta patrati facinoris alia, aliud
quod faceret non habuit: niſi ut ex
Reo ipſo quæreret, vereêne ipſe cæ-
dem eam perpetrâſſet? Quid faceret

hanc ad quæſtionem Juvenis; ſe ipſum

accuſaret; ſed quis eſt tam expers hu-
manitatis, ut hoc exigat à reo non

convicto ? Negaret? Sed obſtabat

promiſſio, quàâ ſe obſtrinxerat Ange-
lo ſuo ad non mentiendum. Poterat
proin vocibus uti ambigui ſenſús,

quæ ſic non dicerent falſum, ut verum

tamen etiam non faterentur. Verùm

ille magno ac generoſo animo, tan-

quam is, qui ſtare promiſſis ad amuſ-

ſim vellet: Utut, dicebat tacitus, res

B z mecum

12 . PANEGRICVUS PRIMVUS,

mecum habeat, certum mihi eſt non
mentiri. Atque ita confeſtim intre-
pidus reſpondet Judici: Ita, Domine
mi, ego ſum ipſus, qui cædem illam
admiſi, quique quæritur: atque ita in
Rei notitiam ventum eſt. Non valuit
quidquam tam rara ſinceritas, non
modò ad veniam, ſed ne quidem ad
pœnam mitiorem. Inſtante parte al-
tera decretum eſt, ut caput illi, inſpe-
Ctante omni populo, amputaretur. Prô
Falco miſerande! En quò te deduxe-
rit Amor, heu nimiùm funeſtus, quo
carum illum Cuſtodem tuum ample-
xus es? Nunc tibi in ætate tam imma-
tura moriendum carnificis manu, in-
ſpectantibus æmulis, & nimiæ tuæ
bonitati inſultantibus. Heu, quid a-
ges? Ponite mœrorem, Auditores!
Falco noſter hac causà mortem ſubit
non intrepidus modò, ſed contentus:
eàâque causà, auditàâ funeſtàâ ſententiâ,
illo vultu, quo ſcelus occultum erat
confeſſus, pergit ad locum ſuplicij;
ibique per denſiſſimam ſpectantium
coronam penetrat ad ferale pegma,
procumbit in genua, parat ſe ad ict-
um, cervicem porrigit & divina ope
paucis imploratà, extremo illo tem-
pore præſentem ſibi optat Angelum.
Rem prodigioſam! jam formidabilis
Juſtitiæ miniſter nudato gladio ictum
vibrabat; cùm ecce non proviſus ap-

paret in pegmate Juvenis, quàm for-

tunâ ſpectabilis, tam vultu truci, qui
arcte ſtringens brachium jam jam feri-
entis miniſtri, ſiſte, clamat, ne ferias,
quàm cara tibi vita eſt. Subſtitit ad
illum vultum, ad illas voces attoni-
tus Carnifex. Reſumpto tamen ſub-⸗

inde animo, quantum conatus eſt ex-
pedire brachium ſtringentis eé mani-
bus, quartum tentare ictum: ſed fru-

ſtra ſemper, ſicut abjecto tandem en-

ſe recederet ad latus, tremens ac pal-

lidus, cunctisque viribus deſtitutus.

Populus, qui tantæ conſternationis
cauſam non cernebat, fictum illum
languorem carnificis interpretabatur, à
reo jam ante corrupti: prodit ergo &
multitudine, interfecti agnatus quiſ-
piam, & conſcenſo audacter pegma-
te tollit humo gladium, increpitôque
primùm carnifice, non dubitat ire ip-
ſe irarum plenus, & teſtitantis carni-
ficis munere ignominiosèe perfungi.
Sed mox & ipſe gratiæ locò habuit,
poſſe ſe recipere. Factum enim &
ipſi ſpectabilis Juvenis ille ferocior,
extôrſit manibus ferrum, teſtatus, ni
deſiſteret, intra viſcera illud mox re-
cepturum. Denuntiavit palàm om-
nibus cauſam, quàâ inductus reus, etſi
non accuſatus, non convictus, faſſus
erat magno animo delictum, aſſeruit-
que illam voluntatem ac ſtudium,
quod hac occaſione erga Cuſtodem
ſuum prodiderat Juvenis, non rigo-
re, ſed mercede, non confuſione,
ſed glorià dignum eſſe. Quid multis?
Agnito, prædicatôque Angeli patro-
cinio, tandem populi ſuffragio erep-
tus eſt morti reus admiſſi facinoris, &
reatu, ac vinculis exemptus. Unde
hic domum ſuam redux non diu poſt
religioſum intra clauſtrum ſe abdidit,
Falconis, in Angeli nomen mutato,
nullo per vitam reliquam majori co-
natu ac ſtudio, quàm venerationis ac
cultús erga Angelos Tutelares brole⸗
rendi?:

jendi:5
bus 0
ſlrit.
Gtores
ſejus qe
las non
hus obj
Calitun
gvamct
ſui tegt
gvamp
Vit tame
nefcinmn
colei⸗
un e
no polt
obſegui⸗
mntut.
evenn
Fiurn

s
NTI
o

Elninun

ng eſten⸗
& mani⸗
n: ſed fru.
tandem en.
nens ac Pel
—
ſternationi⸗
Qum illom
pretabatut,3
rodit ergo e
gnatus quil.
Rer Pegma-
ncrepitoque
übitat ire 1.
Stantis carni⸗
e perkung,.
ocò habuit,
nm enim &
le ferociot,
teſtatus, ni
llud moxte⸗
palim om-
dus reus, etl
victus 1 falſu
im, aſſerut ⸗
ſtudium
4 Cuſtodem
, non rigo⸗
conkuſione,
Uid multis?
ngeli patto⸗
fragio ereß⸗
ſacinorſs,
tus. Und⸗
on din poſt
en mutato⸗
mzjori co⸗
erationis 17

e⸗
lares prol:
tendi⸗

DE S. ANGELO CUSTODE.

rendi: sicque vitam Angelicis mori-
bus productam fine non/diſſimili ab-
ſolvit. Quid jam vobis videtur Au-

ditores: An non & Cuſtos Genius,

ſi ejus quis opem imploraverit, gra-
tias non inſignes minus, quàm ſenſi-
bus objectas, perinde ac Divorum
Cœælitum alij, conferre poteſt ? &
quamquam, Nil inſtat, multum ille

ſui tegit, ob id unum, ut alijs proſit

quàmplurimum ignotus ac latens, no-
vit tamen identidem ita monſtrare be-
neficiam manum, ut inde non dubiè
colligi poſſit, quantarum ipſe ſit o-
pum ac potentiæ. Nemo igitur, ne-
mo poſthac quocunque prætextu ab
obſequijs, quæ illi debemus ſe ſub-
trahat. Audiſtis, quomodo ille par-
tes veri amici omnes expleat. Par eſt
igitur nos illi reſpondere affectu pari,

13
opem poſcere, gratias agere, de ejus
beneficijs loqui, omnemque impende-
re operam, ut ille advertat, nemini
nos Coœlitum aliorum præ ipſo, re-
ſpondente beneficijs pietate, eſſe de-
votos, atque addictos. Quid autem
Cœlites memoro? æſtimemus ſaltem
illum tanti, quanti identidem hujus
ſæculi amicos æſtimamus, etſi tam pa-
rum fidos; proſequamur cum affectu
non diſpari, eodem honoris atque
officiorum genere colamus: ne poſt-
hac inter nos obſervare ſit prodigium
tam inſolens, ut licèêt in rebus alijs
omnibus verum falſo longiſſime præ-
feramus, in ſolo amici delectu con-
trariis ſtudijs verum falſo, lon-
go intervallo, poſt-

Ponamus. X
* *

.38' 5e2 2 A , Sts is t ri Giß e Be iirt dass rirer 36
STERILITAS MIRACULORUM

NOVIM SANCTITATIS ARGUMENTI
PANEGYRICUS.

In honorem S. Joannis Baptiſtæ dictus
Joannes quidem nullum ſignum fecit. Jo. 10.

Nfelix Sanctitas! donec in ejus
favorem magno numero non
apparent majora naturæ viribus
opera, neſcio an fulgurum in-
ſtar ad eam illuſtrandam, aut

fulminum ad eam propugnandam,

quùm pronum eſt ipſam aut contemni
æſtimatione rudium, aut lacerari mor⸗
ſibus invidorum? Ipſa adeò Eccleſia,
cujus decreta tam plena ſunt ſapientiæ,
& ordinatiſſima, hac ætate permittere
orrò non vult ejusmodi Sanctitatis
3 hono:⸗

14 PANEGYRICUS PRIMIIS,

honoribus Templa, altaria, Thus, Sa-
crificia, jubetque, ut privatis nonnul-
lIorum applauſibus & gratulationibus
contenta, ad publicum cultum & ve-
nerationem non adſpiret. E diverſo
quis eſt, qui non miretur, non celebret,
non adoret Virtutem prodigiorum den-
ſo agmine comitatam? Hæc ubi ſe of-
ferunt, non illam porrò convitijs pro-
ſcindit invidia; non ampliuùs cœcutit
Ignorantia, ſed cuncti facile in ejus
Encomiaſtas convertuntur: cuùm
quiſque ſibi nullo negotio perſuadeat;
DEUM nullâ ratione inducendum ad
faciendam gratiam legum, natura la-
tarum, omnibus communium, niſi,
qui eam gratiam petit, carorum ſit e
numero amicorum. Hoc ſit ita eſt,
da veniam Præcurſor inclyte! ſince-
rus quidem meus in te eſt animus, ad-
dicta voluntas, plena venerationis
æſtimatio. Sed quâ tandem ratione
recte de tuis hodie meritis judicabo, ſi

Doctores omnes, omnes Patres, imò

Sacri Evangeliorum Scriptores omnes
profitentur, te totis triginta, quibus
vitam (Angelicam ſane, & nihil'ter-
renum ſapientem) produxiſti annis,
ne unum quidem naturæ viribus majus
opus efficere potuiſſe: Joannes quidem
nullum fignum fecit. Siſtunt ſe mihi

Thaumaturgi cum lacubus, quos ex-

ſiccârunt, cum Montibus, quos tranſ-
poſuerunt 53 Video Benedictos qui
ruinas voce una ſiſtunt: Marianos,
qui ſolo imperio reſtringuunt incen-
dia, Franciſcos, qui ſine omni lintre
procelloſæ Siciliæ freta traijciunt, &
ſicco pede ad paſſus ſingulos hinc la-
tratibus icyllæ, illinc vorticibus Cha-

rybdis inſultant. Mortui, qui revi-
Xxerunt meritis Martini, mutui, qui
loquuntur mandato Dominici, Cœci
qui vident operà Laurentij, undique
me circumdant, & lætis ſuis clamori-
bus aures obtundunt. Horum autem
ad conſpectum, de te ego quid dicam,
Magne Baptiſta! qui tota in Palæ ſti-
na tum non reddidiſti diem ulli oculo
ad noctem damnato, ut ne quidem
ardorem corporis febri languentis mi-
tigares? Sed bene mecum agitur, cui
hodie negotium eſt cum Auditoribus,
quàm rationum capacibus, tam Inge-
nij acumine perſpicacibus. Si ad alios
minus ſagaces loqui me oporteret, fa-
teor, Domini! deſperarem de inſtil-
landa eorum animis alta quadam æſti-
matione Sanctimoniæ Prodigiorum
tam infœcundæ. Diſſimularem arti-
ficio quæſtionem hanc, & ſilentio in-
volverem. Sed cùm res mihi vobiſ-
cum ſit, videte, quùàm ego hoc ex ca-
pite non formidem, ut altùm etiam
exclamem, & profitear, ne quiſquam
non audiat, & intelligat: Joannes
Baptiſta in omni ſua vita non fecit ſi-
gnum ullum. Nec tamen idcirco ille
aut meritis aut ſanctitate infra alios
eſt. Imò aſſertum eo, hoc ipſum
præcipuum eſſe illius meritorum, &
Sanctitatis magnæ ac eximiæ argumen-
tum, ſignum in omni vita nullum fe-
ciſſe. Adverto, videri vobis aſſertio-
nem hanc meam propugnatu diffici-
lem; cuùm fortaſſis, ex quo rationis
compotes eſtis, audieritis nunquam,
laudi alicui, & gloriæ tribui, quòd
ad ejus potiùs æſtimationem atteren-
dam facere videatur. Sed ponite ti-
. morem,

r

morenn,
un
Mero.
Etra
0EU8
ols
eundeln
culaatio⸗
von qu
etiarn
niſtran
modun
ſtei 1—
Leonss
u,n⸗
Ceretut;
orum e
claram,
indomnn
Olen ir
mnnino
bonitis
per ama
Guum im
Glrere:
Arires
lo pares
tum eſt,
Curi lec
Cptivit
Ubigen
W ge
Dunen
Gulan
U De⸗
portion
enga ſo⸗
eremin

nielern

tui, qui ter,⸗
hutui 1
omminici, Ca
enth), undige
luis clamor.
Orum Aten
S0 gvic dicn,
lota in balhfi.
diemn ulioelo
ut ne gbigen
i languentis ni.
Cum agitur, aif
im Auditoribuz
ibus, tam Inge.
bus, Ki a os

e oporteret, i.

erarem ge inſti.
ta quadam All.
e brodigjotun
ſſimularem mi.
c, & ſilentioin⸗
res mihi vobil.
1ego hoc erc.
ut altuum etian
1r, ne quiſcbun
lligat: oann
vita non kecltſ
Imen idcirco ie
jtate infta alis
eo, boc iplun
meritorum,
ximiæ argumen-
vita nullum k.
j vobis llenio.
ugnatu fei
ex quo ations

DE S. IOANNE BAPTISTA. 1

morem, veſtrum eſt attendere, me-
um affirmare, quod dixi. Sic igitur
diſſero.
Extra controverſiam eſt, quòd
DEUS, quoties ad miniſterium ali-
quod & munus deſtinat quempiam,
eundem etiam inſtruat medijs & fa-
cultatibus omnibus, ad id muneris,
non quomodocunque tantùm, ſed
etiam magna cum perfectione admi-
niſtrandum requiſitis. Malignitas fuit,
modum omnem egreſſa, illa Eury-
ſtei, qui Herculi imperavit, ut nunc
Leones Erymanthi, nunc Lernæ Hy-
dras nunc Cocyti Cerberum aggre-
deretur; cùm tamen parte altera te-
lorum genus nullum aptius illi, quùm
clavam, non ferream illam, aut alio
indomabili metallo conflatam, lſed ex
olea fragilem ſubminiſtraret. Alius
omnino DEl mos eſt. Summa eum
bonitas adigit ad ſubminiſtranda ſem-
per arma aptiſſima ad expeditionem,
quam imperat: quod perinde eſt, ac
dicere: ad dandas dotes miniſterio;
ad vires oneri, ad aptitudinem nego-
tio pares. Videamus Moyſen. Ve-
rum eſt, quòd ab ovium paſcendarum
curâ lectus ſit ad populum electum
captivitate liberandum. Sed quid?
ſub idem tempus dedit eidem animum
tam excelſum, eloquentiam tam
promptam, cor tam intrepidum,
qualia in nullo alio magno exercitu-
um Duce fuerit invenire. Idem pro-
portione ſuâ fecit, quando ad aperi-

enda ſua Principibus arcana delegit aut

Jeremiam balbutientem, aut Eliſlæum
bubulcum, aut Amos Paſtorem, aut
Danielem adoleſcentem: Artificibus

autem illis, quos elegit ad repræſen-
tandam operibus Ideam divinam Ar-
cæ & Tabernaculi, infudit confeſtim
abſolutam omnibus numeris ſcientiam
omnium, quæ fieri oportebat, ſive in
ligno, ſive in marmore, ſive in ære,
ſive in auro, ſive in ſculꝑtura rariſſi-
matum gemmarum: atque ita partes
Sacrorum Codicum omnes luſtrando,
invenietis fortaſſis datas nonnunquam
dotes ſine munere, munus autem da-
tum ſine dotibus nuſquam invenietis,
His poſitis, obſcurum jam non eſt .
debuiſſe non minùs Joannem, quàm
alium quemvis, ijs eſſe inſtructum
dotibus, ijs ornatum facultatibus, ſi-
ne quibus recteâ provinciaâ ſibi creditâ
fungi non potuiſſet. Quæ autem ipſi
credita eſt provincia? edicite Audito-
res, quæ provincia? fateamur, res
eſt: nemini unquam mortalium tam
ardua & difficilis obtigit. Venit, ut
omnes crederent per illum. Debebat
perſuadere Judæis, durâ fronte, vo-
luntate malignàâ, intellectu indocili,
illum pauperculæ fæminæ filium, qui
identidem illorum oculis obverſaba-
tur, nudipedem, mendicum, fatiga-
tum, miſerijs, & omnibus humanæ
vitæ calamitatibus, fami, ſiti, frigo-
ri, ſudori, ſomno, languori obnoxi-
um, DEUM eſſe. Propendebam
idcirco eò, ut crederem, ad affirman-
dam doctrinam tam diffcilem, ne-
ceſſariam eſſe Joanni quantam maxi-
mam authoritatem ad operandum mi-
racula, & prodigia, quanta uſpiam
homini committi poſſet. Auſcultate
enim. Vult Elias Miniſtris Regis pa-
làm facere, quòd ipſe verus DEl ſer-
vus

Joan. 14

16 PANEGYRICUS SECUNDVUVS,

vus ſit: & mox poteſtas illi datur ad
ignem cœlo evocandum. Joſue cer-
tum vult reddere populum Hæbræo-
rum, ſe Moyſi in regendis ijs ſubro-
gatum, & mox per undas fluminum
aditum ſuis aperire poteſt. Moyſes
ipſe, ut Pharaonem certò induceret ad
credendum, Divino ſe imperio deſti-
natum, ad Iſraelis poſteros, miſera
ſervitute preſſos afflictòsque, Ægyp-
to educendos, ad ſacrificandum DEO
in deſerto, an non facultatem accepit
virgaà ſus omnes propè naturæ leges
ſus deque vertendi? potuit ille nutu
unico exercitus innumerabiles culi-
cum, ranarum, muſcarum, locuſta-
rum, bruchorum ſua ad ſigna evoca-
re: undas fluminum mutare in ſangui-
nem; aéëri extinctâà luce denſiſſimas
offundere tenebras, evocare momento
unico cœlo fulgura, fulmina, turbines,
grandines, procellas, & in Æ gyptio-
rum agros immittere plages immittere
in beſtias, hominum interficere primo-
genitos, verbô, de Ægypto, ut collu-
bitum eſſet, non dicam inſtar Princi-
pis, à nullo alio pendentis, ſed tan-
quam fupremum, & nihil non po-
tens Numen ſtatuere ac decernere. Si
igitur iſtis, qui perſuadere debebant
veritates momenti multò minoris,
conceſſum eſt, ut affirmandis ijs, quæ
dixerant, prodigia patrarent novitate
tam admiranda, qualitate tam excel-
lentia, numero tam copioſa, an non
jure merito crederem, plus longè da-
tum Joanni ad authoritatem ſuis dictis
conciliandam? Et tamen cùm oculos
circumfero, hoc unum invenio, quòd
Joannes quidem ſignum nullum fecit.

Vinctas ſemper illi DEUS tenebat
manus, ſic ut non ſineret ab eo vel
unum ê terræ viſceribus floſculum

produci, alicujus fluminis curſum ſi-

ſti, fulmen ceelo evocari. Sic igitur
pronuntio: ſi iſta Joanni defuerunt,
quantam viciſſim ejus linguæ eloquen-
tiam, ejus verbis vim, moribus ſua-
vitatem, animo ardorem, meritis ex-
cellentiam, ſcientiæ authoritatem per-
mittere DEUS debuit, ut facile fi-
dem inveniret in affirmando dogmate
tam arduo, ad illud perſuadendum
perſonis tam rudibus, tam craſſis,
tam malignis, tam perfidis, ut ante
dicebam ?7 Hanc enim compenſatio-
nem ſi non admittitis, jam grande il-
lud abſurdum admittere neceſſe foret,
quòd DEUS ſe gerat ut Euryſtheus,
quòd inquam imponat onus ſine viri-
bus, & officium committat ſine do-
tibus neceſſarijs.
Quod ſi hoc de DEO cogitare in-
dignum eſt, ego rationis allatæ vim
ſic ulterius exero. Perſuadere Chri-
ſtum DEUM eſſe (quæ quidem Jo-
anni incumbebat provincia) hodie,
quàm tunc, multò eſt facilius. Sup-
petunt enim nobis hodie non illa tan-
tùm ad rem noſtram argumenta, quæ
tunc, ſed tam multa præterea alia, ut
qui hodie credere non vult, majorem
propẽe intellectui ſuo facere vim de-
beat, quàm ille, qui vult credere. Si
quis hodie Chriſto Divinos titulos ne-
gat, eum ab aliorum conſortio ſevo-
catum ſic alloquimur. Si Chriſtus
DEUsS non eſt, quà tandem ille ratio-
ne efficere potuit, ut mortales à ven-
tris cura ad ciborum abſtinentiam, ab
opibus

—

claris ern
ticümis
1a beli⸗
vel umun
anibno
, non
it ihil,
iibos voca
indod
gedo;
teret in!
meniat
lliamünge
initoremt
nen sogrel
lam lellcit⸗
tes, hec
lias, nec
bis ſtuch
hecie pott
ſioriarun
Weiimni
tum
Prols
ent An
Algenden
a: &
ſtis ſt H
b nioe
mi unti
. E.

h

U tenche
et ad eo vl
us Hoſcrlum
nus curſum .
n. die igitur
ni Cekuenmn,
Sux eloquen.
moribus ſin.
n, meritiz er.
nor itatem per⸗
ut facile .
ndo dogmat
perſuadendum
tam craſſis,
fidis, ut ante
compenſatio.
jam grande i.
neceſſe foret,
n Eurpfſthens,
onus ſine viti.
mittat ſine d0

10 cogitare ir⸗
nis allatz rim
rſuadere Chij-
or quidem ſo⸗
incia) hocie,
acilius. Jup⸗
je non illa tan
gumenta, q⸗
Lteres alia, ut
zult, majofenn
cere vim de-
lt gedere.
nos titulos e⸗
onſortio leyo·
Chriſtu

Jem ile ato ·

1 Ven⸗

„nfia
ſtinentlann,
opibus

DE S. JOANNE BAPTISTA. 17

opibus ad inopiam, à faſta ad ſub-

miſſionem, à viâ, delitiis & blandi-
tiis plenàâ, ad aſperam & confragoſam
traduceret? An fortaſſis ille pauculis
duntaxat hoc perſuaſit? Quin imò
perſuaſit mortalibus innumeris, omnis

ætatis, omnis religionis, omnis ordi-

nis, omnium linguarum: Senatori-
bus ſpeckatis ſapientis, Philoſophis
claris eruditione, Principibus poten-
tiſſimis imperio. Hoc autem quan-
ta facilitate perfecit? Ecce: non ille
vel unum militum manipulum tym-
pani ſono evocavit, non enſem nuda-
vit, non fundam rotavit; aliud ille
egit nihil, quàm ut Tiberiadis e lito-
ribus vocaret Piſcatores duodecim vi-
les, indo ctos, mendicos, nudos, ne-
glectos; horum ſubinde unum mit-
teret in Italiam, alium in Græciam, in
Armeniam tertium, in Perſiam, Scy-
thiam ſingulos: horum duntaxat operâ

initio rem tantam & orbis expugnatio-

nem aggreſſus eſt, quæ ipſi ſucceſſit
tam feliciter, ut nec Politicæ Tiberii
artes, nec inhumana Neronis crude-
litas, nec conjurata reliqui Terrarum
Orbis ſtudia, fremitus & arma, im-
pedire potuerint, aut tantillum morari
victoriarum ejus curſum: quin imò
breviſſimi temporis ſpatio ita ſtabili-
vit ſuam illam Legem, ut ſucceſſu
prorſus ſtupendo perſecutiones juva-
rent ad eam propagandam, ſtrages ad
augendam, ignominiæ ad illuſtran-
dam: & tu dubitare perges, an Chri-
ſtus ſit DEus?. Ita nos hodie cum
illo ratiocinamur, qui obſtinatus dog-
mati tanti momenti manus dare non
vult. Et verò hbæc rationum mo-
R. P. Jegneri Panegyr.

menta vivis ſolis radiis ſimillima
ſunt: ſunt, inquam, ita clara, ita
perſpicua, ut quantumvis aliquis den-
ſas valvas opponat, vix unquam
tamen rimam non inveniant, per quam
vel ingratiis ſomnolentorum pene-
trent. Et tamen, quis crederet? Si
Præcones Evangelici ultra has non
habeant promptum opus aliquod ad-
mirandum, quod ipſis tabularum in-
ſtar, Principis ſigno munitarum, fi-
dem faciat apud incredulos, prô quàm
hodieque laborant, ut fidem inveni-
ant. etſi ceterà & ſapientes, & vitæ
ſanctimoniaà ſingulari ſint conſpicui?
DEum immortalem! Quàm non am-
bigebant Barbari de integritate & in-
nocentia Franciſci Xaverii? audiebat
ille paſſim, Magnus Pater Sanctus,
conſtabat, quòd nuda illi humus eſſet
pro lecto; quòd interula ſetis equi-
nis horreret: nemo non videbat il-
lum terras peragrantem pedibus nu-
dis, per loca vepribus horrida, per
arenas ardentes, per ſolum nivibus
& glacie obſitum. Audiebant om-
nes; tranſigere illum non rarò no-
ctes ſine ſomno, dies ſine cibo: &£
ſi tantiſper de abſtinentiæ rigore re-
mitteret, non aliud adhibere in cibum,
quàm oryzam toſtam; in potum, quàm
aquam inſipidam. Et tamen (ignoſ-
cat vir Sanctus: ſi quod eſt ediſſero)
quàm neceſſe illi fuit vel ipſam fati-
gare admirandi vim operibus non
antè viſis, non auditis, ut Indis illis
ſuis credibilem faceret Servatoris no-
ſtri divinitatem? An non opus illi
fuit, vitam reddere mortuis quinque
ſupra vicenos, & ex his aliquibus jam
C fœten⸗

1 PpANEGYRICUS SEGCUNDUS.

foœtentibus, jam putreſcentibus? An
non oportuit nulla fere non die aut
aquas marinas convertere in dulces,
aùt naufragia jamjam imminentia ſu-
ſpendere; aut recuperare Myoparo-
nes jam perditos; aut in fugam agere
exercitus minitabundos? Nec diſpar
fuit, ſi animum advertitis, conditio
Remberti in adducendis ad Chriſtum
Danis, Bonifacii in erudiendis Scla-
vonibus, Hiacynthi in reducendis
Polonis: E diverſo magnus ille Se-
raphinus Aſſiſias, præclaris quidem
vitæ exemplis in ſtuporem dedit
gyptum, quam petiérat; ſed quia
prodigiorum illam ſtrepitu attonitam
non reddidit, majore ille merito
apud DEUM, quàm ſucceſſu, eam
ad Chriſtum perducere conatus eſt.
Promittite nunc me ita ratiocinari.
Si viri ſanctitate vitæ tam illuſtri, tan-
ta integritate, quantâ fuerunt, quos
enumeravi, ut Ethnicis perſuaderent
Chriſtum DEUM eſſe, etſi hi Judæis
cedant arrogantiâ, malignitate, perfi-
diâ, opus nihilominus habuerunt ſem-
per tam multis prodigiis, etiam ætate
hac ukimâ, in quibus tanto illuſtrior
eſt cœleſtium myſteriorum lux, &
divini Pnevmatis corroborantis gratia
tantò abundantior; quæ tandem ſa-
pientia ineſſe debebat DElI- hominis
Præcurſori, qui nullo cujusquam pro-
digii adzumento eandem veritatem per-
ſuadere potuit ætate, quâ Spiritus
Divinus minùs gratiæ exerebat, quàâ
notitia Myſteriorum DEl tantò ob-
ſcurior, & Genti denique, cujus ar-
rogantiam qui perpenderit, depre-
kendet tam elatam, ut ſola ipfa ar-

bitra eſſe voluerit controverſtarum de
Religione omnium; qui malignita-
tem, tam lividam, ut calumniaretur
omnem virtutem ac ſanctitatem ſuâ
majorem; qui perfidiam, tam duram,
ut omne judicium à ſuo diverſum dam-
naret. An putatis igitur, ſatis futu-
rum fuiſſe Ioanni, immunem eſſe. à²
labe culparum, utut minimarum? non
admittere voluptates, quamlibet in-
noxias? Uno aliquo hebdomadæ die
impaſtum vivere? nuda humo cuba-
re? horrido ſacco amiciri? qui ſunt
illi gradus, ultra quos vulgi judicio
haud ulla facile ſanctitas enitatur, ſcili-
cet ad amuſſim. Debebat integritas,
ſui vincendi ſtudium, vivendi rigor
ejus generis eſſe, quæ animum magis
percellerent & attonarent, quàm ſiquis
claudos & membris captos voce unica
ad curſum & ſaltus expediret, aut cor-
roſa jam à vermibus cadavera e tumu-
lis repentée evocaret.
Proſpicio, quid mihi non ſine ar-
gutiâ reponere poſſetis: jita ſcilicet
eſſe, & tantà ſanctimoniâ opus kuiſ-
ſe futurum, ſi reipſa Joannes, quod
volebat, perſuaſiſſet. Abeſſe tamen
procul ut perſuaſerit: ſi enim perſua-
ſiſſet, rem ſane Chriſto magnam præ-
ſtitiſſet! non ille poſtea male habitus
fuiſſet, ut ſceleratus: multôque mi-
nus in crucem actus ut latro. Si au-
tem non perſuaſit, quo modo pro-
digiorum inopia ſanctimoniæ cujuſ-
dam excellentis, planeque ſingularis
argumentum eſt? ſed, quod bonaâ
veſtrà venia dixerim; id mihi pro-
poſitum non eſt, ut demonſtrem,
Joannem hanc de Servatoris noſtri di-
VIn!I-⸗

Vpitte
alt
gotbus,
1gminet
jete ſol
ſanum
gerein:
ipleme
raculs
nem
Munol
nuntio,
jyſuit
minls
Perüne
o eor⸗
P. (
nit col
potiis
Vicifim
fone o
hiles,
Pblini,
ſoppleri
Hocgi
bos iſt
enimn nu
liſori,
Ns,
l Pe
N
ſtimori
nog ga
. berinc
I 08, g.

penel

Oreiſtann
Aui maligiin.
clomnigett
Antitatem ſt
n tam oran,
diverſumdin.
tur, ſatis la⸗
pmunem eſſe
mimarum? non
quamlibet in.
hebdomadedt
da humo cubr.
icin? qui ſunt
8 vulgi judicin
as enitatur, cil.
bebat integtiti,
vivendi rigot
animum magt
ent, quam ſigui
aptos voce mict
cpediret, antor⸗
2davera e tum--

zihi non ſine -

tis: itn ſeileet
monii opus u
Oannes, go
Abeſſe tamen
ſi enim pellj·
O magnaln pie⸗
kea wale lubins
: multoque in⸗
ut latro. K⸗
uo modo pyv⸗
Ctimoni⸗ all

ſnguluſs

capere potuiſſet.

DE S. 70ANNE BAPTISTA. 19

vinitate ambiguam ipſis ſententiam

perſuaſiſſe omnibus ad unum Sacer-
dotibus, Scribis omnibus, imò ne
ſingulis quidem Judaica ex plebe, quæ
agminatim ad eum audiendum excur-
rere ſolita eſt. Quis non videt, in-
ſanum me futurum, ſi hoc conten-
derem; cùm nec Chriſtus quidem
ipſemet tantum effecerit? etſi tot Mi-

raculis Galilzam, Judæimque om-

nem implevit, ut nec ipſe quidem
Mundus, in volumen mutatus, ea
B Hoc autem pro-
nuntio, ſi Joannes hanc veritatem non
perſuaſit, per ipſum non ſtetit; quò
minùs id faceret; ſtetit autem per
pertinaciam, per invidiam, per ſce-
lus eorum, quibus eam non perſua-
ſit. Quod cùm ita ſit, tam non pug-

nat contra me ratio, quam attuliſtis, ut

potiùs meæx cauſæ ſerviat: ſic enim
viciſſim ego arguo. Quàâ tandem ra-
tione judæi tam fuiſſent non excuſa-
biles, non aſſentiendo doctrinæ tam

ſublimi, niſi ſanctitas humanàâ major

ſuppleviſſet abunde omnem defectum
Prodigiorum? Inſuper nego, mul-
tos fuiſſe, qui ipſi non crederent. An
enim nunquam in Evangelica legiſtis
hiſtoria, multos Joanne perſuadente
nductos, ut Chriſti Magiſtri diſcipli-
næ ſe permitterent, eum veneraren-
tur, ei ſervirent, ei adhærerent, &
aliis de impugnata ejus divinitate te-
ſtimonium darent? Quin lego, pri-
mos, quos Chriſtus habuit ſequaces ac
diſcipulos, non fuiſſe illos, quos ad
Tiberiadis ſuæ littora ad fſe traxit, ſed
illos, quos ad ipſum à Jordanis ripa

Joannes ſubmiſit. Id quod profectò

mihi miro mirius videtur; quantam
enim neceſſe eſt fuiſſe illam authori-
tatem, quæ ſimplici afleveratione in-
duxit ad ſequendum Chriſtum, tan-
quam verum Meſſiam, & deſtina-
tum Orbis Servatorem, antequam ille
ullam eſſet nominis celebritatem con-
ſecutus aut famâ concionum, aut ſan-
ctitatis opinione, aut Prodigiorum au-
thoritate? Et tamen Andreas (quem
jure ſacri Collegii Decanum appella-

bimus) ²à Joanne inductus, tum Chri-

ſto adhæſit. Si apud non paucos fi-
dem non invenit Joannes, cum Chri-
ſtum Meſſiam ipſorum affirmabat, id
non aliunde factum, quàm quia hæc
eorum animis ſederat ſententia, Jo-
annem potiùs ipſum eſſe Meſſiam. Et
ecce, quùàm hæc ipſa res belle quadret
affirmandæ meæ aſſertioni. Quàm
enim incomparabilis, quàm anguſta,
quam divina illa debebat eſſe virtus,
quæ ſola ſuffecit ad tantæ dignationis
opinionem concitandam? Potuerunt
arbitrio ſuo Elias, & Eliſæus fugiti-
vas è puerorum corporibus, tumulo
jam deſtinatis, animas revocare; po-
tuit Iſaias ſolis curſum verbo ſiſtere, &
magnanimum illum gigantem repræ-
ſentare velut de timido receptu cogi-
tantem, qui nunquam ad eam diem
viſus erat cuiquam tergum obvertere,
quæcunque demum monſtra in arduis
viis, & immanibus Zodiaci ſui præ-
cipitiis illi ſe obviam ferrent: potuit
Daniel illæſus quieſcere inter ungues
Leonum famelicorum: potuit Jonas

indemnis cantare e ventre Ceti formi-

dabilis: nec tamen unquam idcirco
in mentem cuiquam venit ſuſpicari,
C 2 mult⸗

20 PANREGYRICUS SECUNDUS,

multôque minus credere, an ullus eo-
rum verus eſſet Meſſias: etſi pro ipſis
quoque militare viderentur argumen-
ta non contemnenda Sanctitatis, ſeve-
ra à cibis abſtinentia, durities in ve-
ſtibus, integritas in moribus, forti-
tudo animi, ardor in prædicando,
& quam primam nominare debebam,
intima cum DEO Familiaritas. Quan-
tò igitur omnibus his ſanctitate ante-
ſtare oportebat Joannem, dum abſ-
que ullius Miraculi adminiculo conſe-
cutus jam erat, non apud rudes dun-
taxat, & populum, ſed etiam apud
Scribas, ac Phariſæos, Meſſiæ æſtima-
tionem? —
Hinc progredior ad proponendam
vobis aſſertionem miram quidem, ſed
veram: nimirum, quòd ſi fermèe in
aliis non vulgaris ſanctitas cauſa eſt,
ut etiam mira patrandi habeant facul-
tatem, in Joanne eminentem vitæ
Sanctimoniam cauſam fuiſſe, ne illam
haberet. Si enim ille etiam deſtitu-
tus hac facultate, à mortalibus pro
Chriſto eſt habitus, & tantum jam
erat aſſecutus authoritatis, & æſtima-
tionis, ut, vel ipſo Magno Auguſtino
ita affirmante, ipſe nullo negotio effi-
cere potuiſſet ut divinos à populo ho-
nores acciperet, victimis ac ſacrificiis
coleretur; quid demum futurum fuiſ-
ſet, ſi vitæ ſanctitati ac puritati etiam
vis majora naturæ viribus patrandi
opera acceſſiſſet? Parum abfuit,

quin dicerem, vix ullum futurum fuiſ-

ſe totâ Palæſtinà, qui non Joannem
Chriſto anteferret; cùm tam multi
illum prætulerint tunce, quando nec
tantillum ſubſidii prodigioſi à Joanne

conſecuti, à Chriſto & diverſo, aut
lucem in cæcitate, aut ſanitatem in
morbis, aut cibum in fame, aut vi-
tam in morte recipiebant. Nelſcio an
unquam veſtrûm alicui in mentem ve-
nerit nobiliſſima cogitatio, quæ quia
tam opportunè mentem nunc ſubit,
non poſſum, quin illam vobiſcum com-
municem: Omnes Apoſtoli (ne Juda
quidem proditore dempto, qui ſi ſub
id tempus gradu eo dignus non erat,
numerum fſaltem duodecim ſenato-
rum implebat) omnes inquam Apo-
ſtoli gloriosà lucis nomenclaturâ ap-

pellati ſunt. —Vos eſtis laux Muandi. Matth. f.

Nomenclaturâ uni Chriſto tam ſpecia-
tim debitàâ ac propria, ut alia magis
conveniente illum indigitare ſacer hi-
ſtoricus Joannes non potuerit, quando
vocabulo unico exprimere volens, &
vitæ ſanctimoniam, & crediti muneris

excellentiam de eo pronuntiavit: Erat Joan. 25

lux vera, qaæ illuminat omnem hominem
venientem in hunc- Mundum. Et tamen
an illa Lux, non Judæ tantùm, ſed re-
liquorum etiam Apoſtolorum, Eclip-
ſin ſatis denſam paſſa ſit, vos non igno-
ratis! eorum certèê uns peieravit, alius
non credidit, fuga ſe ſubduxit tertius;
& vix unus fuit, qui non retro à divi-
no ſuo Paſtore abiret, & qui non

territus à communi ſegregaretur & diſ-

—

pergeretur conſortio; cuùm ille repen-

tino velut fulmine à cœlo eſſet percuſ-,
ſus. Parte alteràâ perpendite tantiſper.
quàm ſolicité caveatur in ſacra hiſto-
ria, ne iſta nomenclatura Præcurſori
tribuatur; imò quàâm eidem diſcerte
abrogetur. Aggreditur aliquando de-
ſtinato conſilio ea de re diſſerere ſub-
limis

BBB

certo Ulic
lubebito⸗
Veniet ve
Eumele
llientie
1e Ut pun
neniglei⸗
8 Pelan
Nol maee
o wi⸗
0
Sclite.
jonegetur
io, dur ti
gl e po
Mr erer ile
Nolte iracei
ance calei
t, negrtut
nenchtun;
ſols, gi
1 ucs
in eng⸗
ein tgun
men med
lgnen
Non poteſt
in (mritn

4 „ —
eireo,
t ſanituten 1
kame, u n.
nt. Nelcio n
unn mentem e.
ſatio, gur gii
tem nunc inbi,
vobiſcumcon.
poſtoli (ne uſn
npto, qri ſiſh
ignus non erat
decim ſenato-
8 inquam Apo.
menclaturs a,.

fis lax Mand, lu

iſto tam ſpeciz.
4, ut alii magt
ligitare ſacer li.
potuetit, gwando
imere volens, *
ctediti muneris
onuntiarit: Ea ,u
onmem hommiſen
4deæm. Et tamen
tantum, le te-
kolorum, Ecly-
ſit,vosnonigno-
8 peierayit ai⸗
ſobdurit tettiix
on retro in.
et,/ && gu non
egretn bil
cim ille repen.
rlo eſſet peſeu⸗
endite tantiſpe⸗
in ſict⸗ ilo.
tura Przcnjſil
oem dſcelte
el

rahqend, 8

. are fub⸗
. ſete

DE S. 710 ANNE BAPTISTA. A1

limis ille inter divinos hiſtoriogra-
phos, & cavete, inquit, ne erretis: Hic

venit in teſtimonium, ut teſtimonium perhi-

beret de lumine: non erat ille lax, ſed ut
teſtimonium perbiberet de lamine. Non
erat ille luæx? Hic ſane vix me cçonti-
neo. Petrus igitur perjurus, Thomas
Incredulus, recte Lux vocabuntur,
Joannes Baptiſta non vocabitur? quin
certo illi conſilio lis movebitur, pro-
hibebitur, ne cui unquam in mentem
veniat hoc illum titulo compellare.
Eratne ille inferior ullo Apoſtolorum,
aut ſcientiæ ſubtilitate, aut zeli ardo-
re, aut puritatis candore, quâ maxi-
me triplici prærogativà Apoſtolis Lu-
cis appellatio competere viſa eſt. Imò,
quod pace illorum dictum ſit, de
ipſo ſcriptum lego: Inter satos ma-
lierum non ſurrexit major Joanne
Baptiſta. Quanam igitur ratione ma-

jori negatur honorifica hæc appella-

tio, quæ tribuitur minori; nec deeſt,
qui de ipſo vociferari non dubitet?

Non erat ille lux, non erat ille lux?2

Nolite iraſci, Auditores! hac enim
ipsâ de causà, quia Apoſtolis major

eſt, negatur Præcurſori iſthæc no-

menclatura; quæz conceditur Apo-

ſtolis, quia ſunt minores Præcurſo-
re. Lucis nomen, Chriſto pro-

prium, tribui Petro, aut Thomæ,

quia ſplendoribus poſtea ſuis or-

bem terrarum illuſtrarint; cum ta-
men ante Eclipſin tam dolendam, &
caliginem tam profundam ſint paſſi,
non poteſt ulli eſſe errandi occaſio;
aut Chriſtum à Petro, Thomave

non diſcernendi. Confeſtim intel-

ligimus, non fuiſſe ipſos veram lu-
cem, & ſemper in hoc ab Apoſto-

lis Chriſtum differre, quòd in hoc

lux ut propria, & nativa, non
aliunde accerſita celebretur, in illis
autem non dominata, ſed tanquam
cOmHhodata, &aliunde illapſa prædicetur.
Nec diſpar aliorũ eſt Apoſtolorũ con-
ditio; quibus omnibus non alia ratio-

ne competit præclarum illud enco-

mium, Vos eſtis lux Mundi. At ſi
encomium idem tributum eſſet Jo-
anni, cujus nativitatem perinde, ac
Chriſti ipſius, Vatum oracula præ-
nuntiaârunt: cujus conceptum non
minùs quàâm Chriſti idemmet Ange-
lus nuntiavit; qui, ut Chriſtus, jam
à ventre Matris ſanctus eſt appellatus;
cujus manibus ipſe ſe Chriſtus Jorda-
nis ad ripas ablui paſſus eſt; cujus ex
concionibus Chriſtus ipie argumenta
ſuarum hortationum emendicaſſe vi-

ſus eſt; qui vitam primo obtutu ſan-

ctiorem, ſaltem auſteriorem, magis
inſolitam, natam aptam facilius re-
portare populares plauſus, duxit,
ejusmodi inquam homini ſi forte com-
municatum foret grande illud enco-
mium Lucis, Chriſto proprium, ni-
mis enimverò quâm præſens fuiſſet
periculum, non dilſcernendi lucem
veram à ficta, nativam ab aliunde
accepta: fuiſſet hoc, ut ſic dicam,
parelion, ſeu geminorum ſolium
ſpectaculum, aptum ad decipiendam
oculorum etiam aquilinorum aciem:
Dicatur igitur ſine hæſitatione de Jo-
anne, dicatur: Hic venit in teſtimoni-

am, at teſtimonium perhiberet de lu-

C 3 mine:

—

22
mine: non erat ille lux, ſed ut teſti-
monium perbiberet de lumine: ſua enim
illum promeritorum magnitudo dam-
navit, ut minoribus meritò encomiis
ornaretur. Arguite nunc vos, Au-
ditores! hanc ipſam magnitudinem
& excellentiam eum damndfſe, ut
quamdiu vita ſuperſtes fuit, ſignum
omnino nullum faceret. Cùm enim
quis ad illud culmen pertingit virtu-
tis, aut ſapientiæ, aut authoritatis, ut
non ſine ratione, faltem apparente
de ejus divinitate ſuſpicio oriri poſ-
ſit, tum DEUS hæc dona ſic occul-
tare, aut moderari debet, ut ne mor-
talibus Idololatriæ ad admittendæ oc-
caſio præbeatur. Ut ſtupenda opera
perpetret alius quiſpiam, quem ſuæ
labes, aut lingus, aut factis, aut
deſideriis contractzæ hominem abun-
de demonſtrent, res magna non eſt.
Non eſt periculum, ne quis tum ani-
mum inducat ad credendum, propriàâ
potiùs illa virtute ac potentia, quàm
alienàâ dignatione effici. Aliter ſe
res in illo habet, in quo nulla
unquam culpæ alicujus macula
notata ſit. Quam ob rem etiam
non lego, ipſam DElI Matrem, dum

inter mortales erat, prodigium ullum

perpetrâſſe: vivebat enim illa vitam
tam omnis noxæ expertem, tam cœ-
leſtem, ut ſi talis vitæ ſanctitati ad-
didiſſet Miracula, neſciam an Mag-
nus ille Dionyſius, qui jam aliàs neſ-
cio quid divinum in illà notaârat, ab-
NRineri potuiſſet, quò minus divinum
illi cultum deferret. M
Et ſané ut ad Joannem redeamus,

ex erroribus,

pANEGYRICUS SECUNDVUS,

atque ita concludamus, manifeſtum
apparet, ſemper fuiſſe pericu-
lIum; ne illi honores meritis & digna-
tione ſuperiores potius, quàm infe-
riores decernerentur & exhiberentur.
Neque enim Judæi tantum, ut me-
minimus, propendebant ad eum Mel-
ſiam agnoſcendum, cujus Præcurfſor
duntaxat erat; agnoſcendum ſpon-

ſum, qui Paranymphi dignatione fun-

gebatur, ſed Origenes quoque gravi-
ter circa ejus perſonam hallucinatus
eſt, cum eum Angelum non officio

tantum, ſed naturâ exiſtimavit, alii Vid. Sua-
autem recentioris memoriæ Hæretici rez tom. z.

dicere non dubitarunt: habuiſſe ipſum
poteſtatem abolendi legem Moſaicam?
fuiſſe illum primum Religionis noſtræ
authorem: quin nec inter ſanctos
Doctores defuit, qui de illo ſic
loqueretur, ut niſi benigniùs ejus do-
Qrinam interpretari lubeat, nimium

audax, & ſi dicere licet, quod res

eſt, etiam erronea videatur; Tale eſt,
quod de illo S. Cyrillus pronuntia-
vit: ad illos pervenit terminos, què
natura haumana aſzirare poteſt. Id
quod profectò nimium quantum de-
traheret, non modò de divinæ Ma-
tris dignatione, quâ longiſſimo in-
tervallo Joannem ſuperavit; verùm
etiam de DEI, nullis finibus circum-
ſcriptà, potentiâ, quæ nulli unquam
mortalium tantum tribuit perfectio-
nis, ut plus alteri conferre non poſ-
ſit, quæque, ſi cum ſcholis loqui
placet, nunquam poteſt dare tantum,
quantum poteſt. Ecquid tamen ego
quos enumeravi,

colli.

de Incar.

li dematu
Fribuatur 1
mus igitun
candi kae
vant

,
. Aate
eent

Uunen deo
nrture Vi
Celtinari
Ommnes Chrit
tatem mon
gvun nune
ng long⸗
Uliſüine ind
leinn Mi⸗
gn odt
helulo, 1
Ani hoſte
mne

un ſain
ie lancin
1o, ra
go
len in

DE S. JIOANNE BAPTISTIA 23

man
ile gren colligo? id nimirum, quòd omnes pus errandi tam circa naturæ, quùm
l n. fermè errores, in quos circa perſo- gratiæ dona, quibus præfulgebat?
, uin aſe. nam, & munus, magno huic viro Fuit igitur ſummè neceſſarium, ut
erhiderenn creditum, nonnulli prolapſi lunt, non ſua illum in demiſſione ſervaret DE-
tim, um. tam in eo conſiſtant (ut circa alios US, ne major mortalibus præberetur
Nalenn M. plerumque accidit) quod quidquam errandi occaſio. Et ſi ita res habet,

Gjus Præcurlot
Cendum hhon.

illi dematur, quod habet, quùàm quòd
tribuatur, quod non habet. Finga-

mus igitur, quòd DkEus etiam mira pa-

volo ut nunc ipſi ſtatuatis, recténe
ego initio pronuntiârim, Prodigio-
rum ſterilitatem in Joanne factam

lignatione fun. trandi facultatem in eum contuliſſet, eſſe argumentum Sanctitatis?
quoque grayi- quanto tum latior apertus fuiſſet cam- Reſpiremus.
n hallucinatn 45 .
im non officio
noriæ Hxretluin
babuiſleipiumteln — Tſi, quæ hactenus in medium extinguat, ſed quòd Chriſtianæ legis
gem Moliem E allatæ funt, rationes omnes fal- numeros ad amuſſim expleat. Cen-
eligionis noſtte lerent, & nihil concluderent, ſebant jam olim Servatoris noſtri Dil-
c inter ſancto tamen decebat Joannem ad majora cipuli, illuſtre ſanctitatis argumen-
gui ge illo ii naturæ viribus opera patranda non tum eſſe;, obvium habere claudum, &
nigniis ein do⸗ deſtinari. Et quâ id causs? Ad nos dicere illi, ambula: obvium habere

ubezt, nimium
licet, gvod 1
leatur; Taleeli

illus pronuni-.
terninet, auil

omnes Chriſti ſequaces docendos ve-
ritatem momenti haud ſané levis,
quam nunc paucis explicare eſt ani-
mus. Longè plurimi mortalium eam

altiſſime imbiberunt opinionem, illum

denique Magnum eſſe ſanctum, qui

laborantem febri, & dicere: eſto ſa-
nus; obvium habere Energumenum 3
& dicere: eſto liber: eâque causâ
inſigni hilaritate redeuntes ad

Chriſtum, ingeminabant ; etiam Luc. ro. 12.
damonia ſubjiciuntar nobis. t

nt mui . magna prodigia efficiat: quæ quidem verò quis unquam hoc eorum tripu-
m WGWM perſuaſio, quàm eſt falſa, tam no- dium interpellare auſus eſſet? lætaban-
de Ciine ii xia, & idcirco à communi generis tur illi bono, ac dono, quod divinum
longiſimo n noſtri koſte ſtudiosé nutrita. Vi- erat, cujus uſus publicus, commo-
erauit; Venimn deant nunc omnes ac ſinguli, quòd dum omnibus commune; & quidai
cnibus clce⸗ vir, quo ſanctiorem majoremque hæc juſtiſſima eſſet gaudendi cauſa;
e nulli ungven omnis Eccleſia non habet, ſignum nul- Chriſtus tamen vix audito hoc eoruin
buit petlello. lum ſecit: & inde certiſſimò arguant? tripudio confeſtim velut frigidanz af⸗
nlerte non on abſolutam omnibus numeris virtutem fudit, eos increpuit, ac reprehendit,
n ſchols lo ac ſanctimoniam, non conſiſtere in tanquam Judices plane ineptos eorum,
eſt e tntumn⸗ eo, quòd quis nubes uno halitu diſſt- quæ æſtimari mererentur. In hoc no-

pet, aut fulmina omnia flatu unico

lite gaudete: & diverſo autem excita-
vit

24 PANEGVYRICUS SECUNDVUS,l

vit eos ad gaudendum, quòd eſſent
eorum ex numero, quos æterna ma-
neret felicitas: Gaudete autem, quòd
nomina veſtra ſcripta ſant in cœlis.

Atque hinc mihi conſequens vide-

tur, ſatisque expeditum; quòd effi-

cere mira non ſit indubium argumen-

tum, nomen operantis in cœlo ſcri-
ptum eſſe. Id enim ſi eſſet, quis
non videt, magnam tunc habituros
fuiſſe Apoſtolos lætandi cauſam;
haud aliter quàm gaudet æger, cum
ciborum orexis redit; id enim ſani-
tatis ſignum eſt: aut quàm gaudet
agricola, hoſpitem admittere hirun-
dqinem; cùm hæc veris ſit nuntia: aut
anxius nauta, cuùm videt Delphines
procelloſo in mari aquarum vortices,
ſuis naribus effundere; hoc enim
mox redituram tranquillitatem præſa-
git. Quando igitur Chriſtus voluit,
ut ſui valde lætarentur ob ſcripta ſua
in cœlo nomina, non autem ob mi-
ra patrata, conſequens inde eſt, ope-
rari mira non eſſe certum nominum
in cœlo ſcriptorum argumentum.

Et verò quàm malti illi ſunt, qui

longo tempore miris patratis glari,
prævaricati tamen ſubinde, lapſi turpi-
ter, & æternum damnati lunt? Evol-
vite ſacras hiſtorias & attoniti hære-
bitis legendo cataſtrophas tam fune-
ſtas. Et quid multis tricamur? An
neſcimus, poſtremo judicandi Mundi

mus ſtygiorum inquilinorum legio-
nes. Et tamen hi tales non aliud re-

poni audient, niſi fatale: Neſcio vos.
Cur igitur reperire eſt, qui non aliam
æſtimet ſanctitatem, quàm quæ aut
arcana retegit, aut febres extinguit, aut

montes transfert, aut procellas com-

peſcit?
Sit iſte, dicet nonnemo, haud levis
error: ſed quid ad rem facit hodie hac

de re diſputare, maxime coram Au-

ditoribus, quos conſtet, non eſſe
Thaumaturgos? Duæ omnino ſunt,
de hoc diſſerendi cauſæ. Prima eſt,
ut emendetur gravis quispiam abuſus
in cultu ac veneratione Cœlitum, qui
hodie quaſi todidem lacus effecti ſunt,
quos inter illi plures accolas numerant,
penes quos piſcatio copioſior. Inde

obſervare licebit, multos, ſiquis for-

te à& Cœlitum numero legendus eſt
ipſs Patronus, non eum quærere, qui
illuſtrioribus virtutum ornamentis ef-

fulſit, qui majora demiſſionis, abne-
gationis, Zeli, caritatis in Eccleſia

exempla poſt ſe reliquit, qualia Petrus,
qualia Paulus, & Apoſtolorum alii re-
liquerunt, in quibus tanquam totidem
coœli animatis orbibus virtutes cum
ſiderum numero certent; ſed eos in-
ter, qui hodie majori pollent mira-

culorum patrandorum facultate; quod

perinde eſt ac dicere, quærunt eum
inter Sanctos, qui plus corporibus

die acceſſuros ad Chriſtum plures, cum- prodeſſe poſſint, quàm inter eos, qui-

dicto: Domine, in nomine tuo longe
abſentia & futura prædiximus! red-
didimus ægris deſperatam ſanitatem;
& mortalium corporibus totas ejeci-

5
5„

plus animorum bono laborârunt. An
non hæc eſt Pietas in Superos avara,
abjecta, proprii commodi ſtudio in-
famis, illi non abſimilis, quâ Ludo-
vicum

.

—

,M 6

ſoynrn Ara
ilal

Lihſ long
160 zum
gu igetn
Aishonon
Aucis inp
gvam Vtep
do Aitun
cenum in
ſr neqju
utince
anse nl
leplat, bi
lenio; bum
ümz In
agendn
lem 41
gen iirt
Porun ne
1t. Asn⸗
nme 5e
TUnhenun
anhajns
iibunbiolt
Nentbagan
9Cediinom

norum H
non aliud ke.
e: Neſcix 70.
dui nonelan
quam gue
fes extingyitat
drocellas com.

emo, haud eri
Hacithodie lx
me coram An.
nſtet, non eſſe
e omnino ſunt,
le. Prima eſt,
guispiam eduſis
e Colitum, gi
acus effecti lont
ccolasnumermt,
opioſior. Unde
ltos, ſiqui to⸗
10 legendli ei
eum qurtere gii
n ornamentset.
emiſſionis, abne⸗
tatis in Kecleit
guit uali beint⸗
oſtolorum alife-
lanquamtotſen
zus Virtutes cunn
lent; ſed eos in
ri pollent witr.
m lacultate o
e, quxfunt eun
lus corponbbi
lun inter eog 4
0 laborirunt.

in Jupe –
ſucio n.
mno 1 Ludo·

DE S. 70ANNE BAPTISTA. 25

vicum XI. Galliarum Regem Ceelites
coluiſſe ferunt; cui unice cordi fuit
illorum Aras pretioſis donis locuple-
tare, Eccleſias ſplendide exornare, qui
ad decrepitam ætatem pervenerant, ut
& ipſi longos dies impetrarent? Non
ego jam vituperarim conſuetudinem,
quæ viget in Eccleſia, Superos exqui-
ſitis honoribus pro favoribus etiam ca-
ducis impetratis colendi.: Non in-
quam vituperârim: eâque causâ quan-
do diuturnis caloribus exucca tellus
centum hiatibus ut totidem liguis ſiti
ſuæ remedium poſtulat, habeant ſane
Pariſii ſanctam ſuam Genovefam, quæ
largos & nubibus imbres opportunè
depluat; habeat ſuum Agricolam A-
venio; ſuum Theodorum civitas Bru-
duſina; Invocent Lincolnienſes con-
tra grandinem, vitiferorum collium
peſtem, S. Urbanum, Præſulem ſuum,
quem idcirco uvas manu præferentem
pictorum nobis penicillus repræſen-
tat. Altis vocibus in naufragii diſcri-
mine à S. Telmo opem flagitent, qui
Tyrrhenum navigant: S. Uberto ſe
cum lacrymis commendet, qui à ca-
nibus rabioſis, S. Amabili, qui à ſer-
pentibus admorſi ſunt; Confugiat ad
S§. Gebuinum, quem acutifſimi Poda-
græ dolores excruciant; ad S. Libo-
rium, quem calculi urunt; ad S.
Hugonem, quem febris concutit; ad
S. Marcolphum, qui ex ſtrumis labo-
rat; quem vertigo capitis rotat, ad S.
Lupum; qui gangrænâ marceſcit, ad
§. FHiacrium; cui dolent oculi, ad S.
Clarum, cognomine Ulcaſſinum, at-
que ita de cæteris. An tamen inſignis
R. P. Jegneri Panegr.

error non eſt, quòd his terminis omnis
Sanctorum veneratio claudatur, ſic
ut ubi nihil eſt quod ſperemus, illo
contemptu deſerantur, quem Menſa-
rii experiuntur, qui decoxerunt, aut
quorum bona ſub haſta vænierunt.
Altera, ob quam rem hanc incul-
co, cauſa eſt, quòd non deſint hag
ætate perſonæ ręeligioſæ,„ quarum
perfectio tota conſiſtat,; noſtisne in
quo? in ſenſu neſcio cujus dulcedi-
nis & grati ſaporis, quo palatum eo-
rum afficiatur, quoties Sacra dape pa-
tæ redeunt à DEl mensàâ, perinde
ſtäſſent: in eo gued facili negotio
obtineant à DEO, quidquid vel ad
commodum proprium, vel alienam
mox ac orandum procumbunt in ge-
nua quaſi extra ſe rapiantur; aut cer-
1e quòd, genas ſemper circumferant
tam beatis lacrymis humentes, cum
ſacrificanti adſtant, cùm Deiparam
ad ſerti globulos ſalutant, cum in
aliquo Religionis noſtræ arcano vo-
lutando occupantur, ut eorum tung
vultus proximé referant ex rofcidis
illis nubibus aliquam, quæ vario co-
lore oculis blandiens guttatim in pla-
cidas, ſoli adverſa, pluvias deſtillat.
An ſanctitatem hanc certam æſtimare
debemus? haud ſanè. Poteſt enim
tam religioſa ſub larva latere fraus ma-
li Dæmonis; ut ſub floribus vipera in-
ſidiatrix, aut inter ſalubres herbas ver-
bena. Et quamquam hæc uni alicui
cerli dono obvenirent, non tamen in
ilis anctitn conliſtite⸗ In quonam

igitur?

A

26 PANEGYRICVUS SECUNDUS,

jgitur? conſiſtit in hoc, quòd cuùm
foerte accuſari ſe aliqua ſentit, pro eo
quod ſe excuſet, & non ſine anxieta-
te purget, quod minus in virtute
Profectis proprium eſt. demiſſo mo-
deſte capite accuſationem ferat, optet-
que in homiſum oculis apparere digna
vituperio, ut in DElI oculis tanto
appareat laudabilior: conſſtit in eo,
quòd mox atque offenſus quis ab al-
tero fuerit, veniam confeſtim ac pa-
cem concedat; quin, ut curet malum
bono compenſare, reddere pro igno-
minia honorem, plauſum pro con-
temptu: in Ipg, quòd ſi quem pau-
perem vult DEUS, ei ſuâ inopiaâ
contentus vivat : ſi ægrum, ſuis il-
lum in mileriis laudet; ſi afflictum,
gratias illi in adverſis agat; in eo,
quòd nullàâ alienæ fortunæ invidià, be-
nevolo oculo quis aſpiciat ejusdem
Reipublicæ cives quos altiore digna-
tionum, opum, potentiæ gradu
DEUs conſtituit: nec tantum benigne
alpiciat, ſed quantum in ſe efſt ‚ ad
illorum incrementa operam conkerat,
ſi ita res ferat; imitatus tenues rivu-
10, qui etiam tantilluam, quod ha-
bent humoris læti conferunt ad magis
nobilitanda celebria illa flumina, quæ
originem ex ipſo eorundem ſolo tra-
xerunt. In his vefè ſapientum j udi-
cio virtutis conſſtit perfectio. An
ergo dona illa alia h omini non debita,
ſingularia, extra ofdinem conkferri ſo⸗
Hita, quæ gratis data vocantur, Xſti⸗
manda non ſunt? duplici me reſponſo
expedio.“ Si in aliis quis illa obſer-
vaverit, ſuſpiciat, tanquam plerum-

que bona: ſi in ſe, ſemper illa timeat
ut ſuſpecta; & generatim loquendo,
nunquam animutn inducat ad illa ſibi
procuranda. Imd altè in animum
demittat S. Joannis Chryſoſtomi do-
Grinam, quacum vos domum pla-
cet dimittere. Si, inquit Doctor
aureus, optio vobis daretur inter
hæc duo, aut ccœleſtis alicujus alchi-
miæ beneficio mutandi omnem pul-
verem in aurum; aut omne aurum,
terreni inſtar pulveris contemnendi
& conculcandi, juxta Evangelii do-
trinam, quodnam ex bis par eſſet
præferri? ſecundum, clamat Chryſo-
ſtomus. Etſi enim verum ſit, quòd
prodigioſæ illius virtutis adjumento
multorum quis inopum miſeriis poſ-
ſet ſubvenire; multa fundare Xeno-
dochia, multa ditare Templa; poſ-
ſet nihilominus etiam damna afferre
graviſſima, excitando in iis, qui il-
Ium obſervarent, & cupiditatem pe-
cuniæ, & prodigioſæ virtutis invi-
dentiam; imò & clamores, perturba-

tionem, tumultum contendentium
eo ſe oblectare pulvere, & omnes

ſinus onerare. E diverſo, qui Chri-
ſti amore ſpreverit aurum, quod ha-
bet, certus eſt, ſe ex virtute agere.
ſalubrem dolorem excitare in malis,
animoôs addere bonis; & exemplo
ejuſmoôdi præire, quod quilibet ſine
lite, ſine contentione facile poſſit
imitari. Eadem ratione jubendo fa-
ceſſere alienam febrim, poſſet quis

multis tricis implicari, nullis ſi ſuam
æ quo animo tulerit: mutis reddendo

ulum linguæ multorum quis poſſet
.elſe

ſoter ſe
ſonjo el
rttd gus
itas cuin
js colloc
Ue locem
ſed non pe
nON ¹0 ¹1
luntlong
ſpelit al
–
Pult. De
Pes A
Mund Mbent iſta,
Prnencicmm
eſücnor ſan
zoen D⸗
lemnete lu

4

Kon
6N

*

1

is direinn inter
alierzis Ut.
di Oomnem pul.
omne aufitn
8 contemnen
Eymgeli do⸗
1 bis Ppar eſſ
ann⸗ Chrpſo.
erum ſit gil
Gtis acjummento
m milei 9l.

fondare Nen.

Templi pol.

damns ierte

in iis, qgui l⸗

cupicitifem le.

x Vittuts inri.
nores, perr
tegin
„*£ Ormne
* go⸗ Cnr.
jum, uod “
. virtute apete/
citare in malis,
* exempl
. quſfibet ſine
i polit
ejobendir

n, us guns
ſuam

DE S. JOANNE BAPTISTA.

elfe occaſio delictorum, nullius, ſi
ſuam religiosâ & ſolicità cautelâ cu-

ſtodiret: ſic vos diſſentire de cæteris.

Securior eit Sanckitas ſine Miraculis,
ut tutò quis pedem figat, quàâm San-
Gtitas cum Miraculis, hæc enim in
ejus collocata manu facis inſtar ſunt,
quæ lucem quidem affundat vultui,
ſed non pedibus, & facit quidem, ut
mox ab aliis agnoſcatur, etiam qui
abſunt longis: ad ipſam tamen quod
ſpectat, exponitur potius offenden-
di periculo, niſi caute admodum am-
bulet. De his omnibus . pluribus
diſſerit os aureum. Si autem ita ſe
habent iſta, quid tandem excuſationis
prætendimus ignaviæ noſtræ, ſi non
efficimur ſancti? Quis noſtrům non
poteſt DEO placendi ſtudio con-
temnere ſuas opes? quis non ſub ju-

gum mittere pravas appetitiones?
quis non frenare linguam? quod idem
eſt ac dicere illam obtinere vitæ ſan-
ctimoniam, quæ non eſt tam ſo-
nora, taàmque Plauſibilis, eſt tamen
magis certa. DEUS à nobis non po-
ſtulat, niſi quod in noſtra eſt ſitum
poteſtate, & idcirco in cœlo magni
fiunt virtutes, non miracula, præmia
dantur recte factis & promeritis, non
donis gratis datis. Mihi dubitare non
licet, quòd inter natos mulierum non
ſarrexit major. Joanne Baptiſta, &
quòd ideirco altius ceteris eit ſolium,
quod ille occupat, atque beatitudo,
quà fruitur; & tamen etiam ſcio, quòd
Miraculum ille vivens nullum perpe-
trarit: Joannes quidem ſignum
nullum ſecir.

Ae me rit i5 Ar e 6. Aei, a S * S sssts S Ses e,3,

GRATITUDO RESUS CITATA
PANEGYRICUS

In Honorem Sancti- Martyris

1 & P AREN Z N 1.

Didkus Urbe veteri.

Llaſires Eami hujus Mundi urbes
ſi gratum unquam erga quem-
quam animum praæſeferre ſtu-
dquerunt, id fecerunt erga ſuos
Conditores, tanquam illos,

quibus ut Parentibus amantiſſimis,
vitam ſuam debere agnoſcebant. Hinc
Roma mox atque potuit, Romulum
ſuum Deorum in numerum referre am-

bivit: etſi neſcio, an hæc fuerit ani-

D 2 mi

48 PANEGYRICUS TERTIUS,

mi gratitudo modum egreſſa, an ve-
r& delirium ſtolidæ præſumptionis; ut
credibile redderetur, nihil mortale
in Urbe illa eſſe, quæ ſuam originem
Dis lmmortalibus deberet. Sic in
GErc'a gratiſſimas ecropi fuit Cecro-
pia. ſc in Ægvit Alexand& Alexan-
Aria: ut de Thebis nihil dicam, quæ
apdacii winis intolenti gloriatæ, quod
nen fsbrotm manibus, ſed cytharæ
eno ſurrexermt, ſi Amphiona cum
Heroibus cæteris non repoſuerunt in-
ter ſidera, id inde fuit; quòd hi ab
illo vivente publico ludibrio habiti,
ad eum à ſuo conſortio cœleſti pro-
cul habendum fortaſſis conjuràrint.
Utut ſit: ſingularis illa gratitudo, quam
ſuis Conditoribus urbes omnes de-
bent, à te, Urbs Vetus, exigi non
poteſt: nec enim tam tu in Mundo
nova es, ut de Conditore facile con-
ſtare poſſit. Imò eo ſitu locata es, ut
ſi dicerem, alium te ² Natura ipſa
Conditorem habere non potuiſſe, Ia-
cile adem apud eum invenirem, qui
te intuetur: nec ab illis multim diſ-
ſentirem, qui ſcriptis onſgrunt
parum tibi glorioſum eſſe, ſi ex Jani
Nepotibus aliquem Conditorem ha-

tis tenebris natales tuos involvit an

tibi præcluſa eſt via, quàâ etſam tu efflo-
ceſcas virtute tam ſplendids, quàm
eſt, grata, officioſa, & authoribus
addictiſſima beneficiorum memoria?
O nobilis Urbs vetus! ſi chartarum
memariæ credita non eſt moœnium
tuorum origo & quis vitam tibi de-

derit, illud ſaltem in obſcuro non eſt.

quocdilli tu debess.

quis vitam pro te dederit. Quid agis
igitur tu, quæ non conaris grati erga
bunc animi affectum demonſtrare?
cùm incertum mihi ſit, utrum non urbs
aliqua æquε multum debeat illi, qui
magno ſuo labore & impendis illam
ſervavit, quàùm qui magnàâ ſuà fama
& gloriâ conſtruxit. Hos autem in-
ter rrimas citra controverſiam tenet
invictmmus ille Martyvr, de quo alie-
no imperio ad te hodie verba facio.

San ctus inquam Petrus Parentinus qui

olim tibi datus in terris Rector, hodie
de ccœlo tibi datus eſt Protector. Quid
agis igitur, quòd religioſo affectu
omni hodie obſequiorum genere il-
lum non veneraris? Æſtimas illum,
non nego, revereris, honoras; non
tamen fortaſſis tantum, quantum ille
meretur. Nimis enim quàm multum
ille in te vivens contulit; & aut ego
rerum tuarum penitus rudis ſum, aut
nullus eſt alius, cui tantum, quantum
Petro, tu debeas. Prof rium eſt ani-
morum gratorum. libenter audire ti-
tulos, quibus obſtricti ſunt aliis, &
narrationem ejusmodi nullatenus fa-

ſtidire. Sit igitur hoc primum an mi

tui tributum, quod ipſi perſolvas, aut

ð .

Quamquam hoc tibi ob oculos ſa-

tis ponere non poſſum, niſi ante in

memotiam revocem miſeri ſtatus tui

conditionem, in quam recideras, cum
ille ad te erigendam ſolicitus accur-
rit. Tulerat hæc urbs invictàâ con-
ſtantia arctiſſimam trium annorum
obſidionem, vicerat, Superior fuerat,
& idcirco cum admirabilis videretur,
regio.

n min i
emirubili
k leinn
ficheofunn
in Prte; 1
int im
gur usu
ſbepente
lo toMo
ns Munel
nochusagi
rchr din
rindom 1
AMiir &
lugere hate
nieos ſing
e nckos
ortate con
bo dabiis
o, ommni 4
li conelleat
Danonen,
inen,
dimeſigen
n&X
n ns

cn ane,

troverſiam tenet
tyr, de guo i⸗
die verbe ſac

Parentinih d

is Kẽtor, hodie
Protector. Quil
religioſo aftedl
Orum genete i.
ſtſtmas illon
1 honoras; pon
im, quantumil
im quum mul tnn
glit; & ut ez
fudis um, i

tantum, quantum

Prorriumektenf
ibenter z00e ⸗
Gi ſunt alis,
di nullatenls ir⸗
oc imum an mn!

pi Petlolrsal

.
bi ob denlor
, niſi ante n
mileri ſtatus il
m teciderꝛycln
cn⸗

DE S. MARTTYRE PETRO PARENTINO. 2„

tegio, qui eam tamdiu fatigârat, Prin-
cipi Henrico Ænobarbi filio, non
ſopità modò., ſed planè extinctà ini-
micitis, amico cum eo fœdere con-
juncka eſt. Verùm inkelix, quam
non eſt paſſ: à Cælareis calamitatem,
qua do ipſi hoſtes erant, hanc illi
jam zmici intulere. Ab eorum enim
Pernitiabili commercio ſenſim ſine
ſenſu tetra contagione afflata eſt, Ma-
nichæorum inquam Hæreſi: quâ mox
in partes ac factiones ſciſſa, majori
in ſe ipſam ſtrage ſæviit, quàm quil-
quam alius unquam optàâſſet. Vidiſ-
ſes ſerpente citò per domos peſtilen-
ti illo toxico livore inüci corda, ani-
mos intumelcere, mentes turbidis
motibus agitaris & cives antea con-
cordiæ vinculo ad commune bonum
curandum connexos, aliud jam, quùàm
excidia & ruinas non machinari: in-
ſurgere fratres in fratres, amicos in
amicos, ſanguine junctos in ſangui-
ne junctos: inde Magiſtratuum au-
thoritate contempta, Sacerdotibus lu-
dibrio habitis, Clero de gradu deje-
Gto, omni ſacrarum legum reveren-
tiàâ conculcatàâ, palàm ipſum malum
Dæmonem, deteſtabili ejus ſectæ mo-
re, invocari, magicas artes invaleſce-
re, inveſtigari ſacrilegis artibus futu
rorum & arcanarum notitiam nec

jam à linguis DEυ antea ſacris, aliud
audiri crebrius, quàm blaſphemias,

Incantationes, Veneficia.
Talis erat, 6 urbs vetus! tua con-
Atio, talis ſtatus ſub ipium omnino
Gnem ſæculi duodecimi à Chriito Re-
Paratore, cum auditis novis tam fu-

neſtis Innocentius tertius, ſacrorum
tum ſummus Antiſtes partium ſuarum
duxit, mittere confeſtim aliquem

Roma, qui inſtrutus authoritate de-

bità, celer advoliret, truncaturus
naſcenti novæ hyqræ caput antequam
illa adultior, & ferro jam & igni con-
tumax domari excindi que non poſſet.
Igitur abſciſsa ſonge deliberationis
morâ oculos in Petrum Parentinum
conjicit, eum eligit probat, & ad
negotium tam grave deſtinat.
Atque hic ego facile conjicio, vos
haud dubie exiſtimaturos, Petrum
hunc fu ſſe ſacro ex ordine virum gra-
vem, præſfecturis jam ante admini-
ſtratis inclitum probatumque, jamque
ſæpe in periculoſis ejuſmodi caſibus
cum adverſariis commiſſum; verbô
hominem, qui ſolàâ ſui nominis fama
terrorem hæreticis incuteret, haud ali-
ter ac olim David Philiſthæis, quos
tot cladibus attriverat: aut ſaltem hos
minem, qui ſenili canitie, & vuſtuͤs
revera Majeſtate venerandus obſequi-
um vel à contumacibus extorqueret.
Sed quàâm longè aberraretis ²⁴ verO, ſic
exiſtimando? Erat enim Petrus fu-=
venis multa amcenitate, non ſoſum in
erum ordinem non cooptatus ‚ ſed
plane oprofanus, nuperque adeò
nuptiis illigatus: nobilis quidem ge⸗
nere, non tamen antea negotiis ma-
joribus exercitus, aut felici ecorum
exitu commendatus, novus in curis,
contentionibus non aſſuetus, verbòô,
ejusmodi, qui hæreſi f'ontem oppo-
ſuerit nunquam, tantum abeſt, ut ejus
latratus provocare & morlus irritare
D 32 ſit

30 E PANEGYRICUS TERTIUS,

ſit auſus. Quantus proin vir fuerit,
quem nihilominus Innocentius Ter-
tius, tantâà ſapientiãâ Pontifex, pro-
vinciz tam arduæx parem credidit,
tantumque ſpei in ejus magnanimitate,
induſtriâ, fortitudine repoſuit? Cym-
bri, inclitum in faſtis Barbarorum
nomen, vaſta omnes corporis mole
bomines erant. Eaâ causâ Marius,
Dux ſolertiffimus, non ante ſuos
eum illis Romanos acie congredi paſ-
ſus eſt, quàm minoribus velitationi-
bus, & crebris excurſionibus eos vin-
ci poſſe doceret. Quanta igitur illa
fuit fiducia, quam de Petro præſetu-
lit Pontifex, dum hominem, qui ad
eam diem ne viderat quidem Hæreti-
cos, hoc eſt hominum genus verſi-
Pelle „conſceleratum, audax, ma-
lignum, non dubitavit cum iis com-
mittere, & pugnâ quidem non um-
bratili, aut quam prima plaga diri-
meret, ſed in qua aut vincendum eſ-
ſet, aut moriendum. Legi equidem,
Petrum jam inde à puero ſpecimina
dediſſe virtutis robuſtæ prius, quàm
adultæ: & inter bonarum artium ſtu-
dia admirandos, in Eloquentiæ dilci-
plina progreſſus feciſſe: non ob aliud
pretioſas illi fuiſſe divitias, niſi ut his
egentes ſolaretur; non nobilitatem,
niſi ut ſplendorem ac pompas calca-
ret. Legi, ſolitum vitæ genere du-
ro & aſpero, nec non variis ſemet
excruciandi artibus propugnare inno-
centiam, luſciniarum exemplo, quæ
ſpinarum ſatellitio cinctæ aſpidum
aſſultus caute eludunt; inter Noſodo-
chii ſquallores toto verſari tempore

aſſuétum, quod negotiis poterat fuf⸗
furari; & tandem Chriſtianam animi
demiſſionem in viri nobilis ſtatu con-
ditionéque, raro auſu, profeſſum,
triumphâſſe de ſermonibus, quibus
vera virtus laceratur, & in contu-
bernio eorum, quos ridet Mundus,
Mundum habuiſſe ludibrio: legi in-
quam hæc omnia de Petro: verùm
præter hæc alias profectò dotes fuiſſe
neceſſe eſt, quæ illum hoc in gradu,
bis in veſtibus, hac in ætate tantæ
parem Præfecturæ repræſentarent.
Et ſane non neſciebat ille, quod
onus ſpecioſo dignationis titulo ſuis
eſſet impoſitum humeris: ſanare in-
fectos, ſatisfacere exoſis regimen, do-
mare perduelles; componere- inter
cives jurgia obſtinatiſſima, minitari
cataſtas, ſævire ſuppliciis. Ambigi
proin non poterat, quin hoc aliud
non eſſet, quàm graviſſimis ſe diſcri-
minibus exponere, incerta quidquam
proficiendi ſpe, & maniteſto con-
temptũs periculo. Sed hæc (cilicet
erant, quæ pretium huic honori apud
Petrum faciebant. Perrexit feſtinus
ad Urbem Veterem Petrus (quis cre-
deret?) & brevi temporis ſpatio
compulit inquietos ſuperbum caput
ſubmittere, & frænum pati. Nec
tamen velim perſuadeatis vobis non
magno hæc ipſi ſtetiſſe impendio.
Audite, & obſtupeſcite.
Inter ſaturnalium dierum abuſus
deteſtabiles & iſte in urbe hac invalue-
rat, quem narro. Conſueverant Hæ-
retici crebrò Catholicos ad ludos eque-
ſtres invitare, & perinde acſi quiſ-
que

Uinemn 1 Vu
helabant.
fmmum 61
ais uum an
Terdit Uyne

ein
Git eninz e
10 l foti
ſoſores) qu
Obeſerunt 1
ſernunn jeſunt
leie 2
Grplunt 1
len gurniin
(lemt. 1
potuniute en
iin ommi lre⸗
l & ipie
lir, ſoet o
ceitomni pe
iſtr, guode
benperpemniin
Uuincrum
Pente afin
tur. e
for) nn
ſuum Ouod
umn ſeckmnt
Aelnne

gtisotee 1
Rtianamn znz
lanam an,
obilis R
lu, prcleſin
nonibig, gii

, & in on

8 tidet Mund
dibio keg 4
etro: verum
eltd Gotes fuiſt
m hoc in guin
In ztate tante
Ppraſentarent,
jebet ille, guol
tionis titulo ſni
heris: lanare in
coſis tegimnen e.
componere ijter
tiſſima, minitri
plicis. Ande
quin hoc ilid
viſſimis ſe lilei.
ncerta quidqdin
manileſto con-
Sed hac ſclie
huic honoti il
Pertexrit feſtimn
Petrus (quiz oe.
temporis ſuil
ſpetbum pll
im pat. Ner
kats vobis nen
eiſt impeniil
ite.

oendlos

( vi⸗
eine d

DE S. MARTYRE PETRO PARENTINO. 321

que gladio propugnare deberet veri-
tatem Religionis, quam profitebatur,
ita plerumque ludicrum certamen in
verum furorem deſinebat: ſi tamen
ludicræ dici poterant pugnæ, in qui-
bus, etſi per jocum, non niſi ſan-
guinem, vulnera, cædes congreſſi
anhelabant. Interdixit igitur quam-
primùm Gubernator edictis ſeveriſſi-
mis tam crudeli ludi genere. Ex-
acerbati hinc Hæretici (conjuraverant
enim ad Catholicos hac ratione &

Vià penitus extirpandos, aut nume-
ro, aut fortitudine, certe audaciâ in-
feriores) quod per fſaturnalia non

obtinuerant à volentibus, hoc per
vernum jejunium conati ſunt extor-
uere vel ab invitis. Ecce enim
ipſo ſtatim Cinerum die arma omnes
corripiunt, & æmulos ſuos ad cœ-
dem quæritantes, macta, macta, vo-
ciferantur. Tanta adverſæ partis im-
portunitate excitati Catholici, etſi
alia omnia ſacer diei luctus ſuaderet,
tela & ipſi expediunt; obſidentur
viæ, loca opportuna occupantur z5
creſcit omni parte tumultus, fluminis
inſtar, quod animos ſumit & tanto
ſemper pernitiabilius præcipitat, quo
plus undarum nives in montibus li-
queſcentes affundunt; omnia pertur-
batione, ſtrepitu, clamoribus miſcen-
tur. Quid aget his auditis Guberna-
tor? an in tot undique micantia tela
ſeſe ſolicitus conjiciet? ſed præter-
quam quod ipſum potiſſimum hæc
arma ſpectant, quid aliud iſtud foret,
quàâm exponere diſcrimini authorita-

tem, & certam in mortem nullo emo⸗

lumento irruere? Quidquid horum
neſcio quæ ſuggerat prudentia, jam
Petrus noſter in viam ſe dedit. Mo-
tus ſiquidem repentino fragore, non
tam deſcendit ex ædibus, quàm præ-
ceps ruit, & eò pedem inferens, ubi
præſentius videbatur eſſe periculum,
& denſior rixantium globus, in me-
dios gladios intrepidus penetrat, mi-
natur, rogat, ſuadet, increpat, im-
perat, & id denique efficit, ut Catho-
lici, velut receptui canentes, Apoſto-
li conſilio, dent locum iræ: inde con-
verſus ad Hæreticos exprobratâ ful-
minantibus oculis perfidiâ, impieta-
te in patriam, barbarie in proprium
ſanguinem, & injuriâ in ipſas naturæ
ſuaviſſimas leges, ſic eos terruit, at-
tonuit, exanimavit, ut alius alium ſi-
derati aſpicerent; imò in tanta, quâ
ſanguinem ejus ſitiebant, aviditate re-
linquentes inta um, erubeſcebant,
quòd non auderent, nee tamen vel
unus audebat. Vos interim, Audi-
tores! quid ſentitis? oſtenditne Pe-
trus facinore tam magnanimo (quod
fuit inter prima ſuæ Præfecturæ)
oſtenditne, inquam, ſe ad veſtram
hanc civitatem ſibi commodandi ſtu-
dio acceſſiſſe, ſua promovendi emo-
lumenta, an verò ut omnium quæ
habebat impendio veſtras utilitates
procuraret? Exiſtimationis, eam ex-
ponendo certamini; authoritatis eam
conjiciendo in periculum; vitæ ipſius,
eam turbulenti furoris inconſultæ au-
daciæ objiciendo. Utut fuerit.
Specimen tam nobile magnanimi-
tatis invictæ ſic omnium Hæreticorum
animos

32 PANEGYRICUS TERTIVUS,

animos conſternavit, ſic perturbavit,
ut deſperatione ejus unquam dejici-
endi, tandem ſtatuerint, ſi non ab-
jectis armis manus dare, ſaltem id de-
mum eſſe tempus opportuniſſimum
victis omni conatu inſtandi, dum
ſcilicet jam ipſi tergum obverterant:
gàque causâ ut clementia cunctis, qui
deteſtati perfidiam ſponte ſe ad veræ
Religionis caſtra transferrent, admiſ-
ſorum Veniam offerebat; ita Juſtitia
cæteris, qui errores pervicaciter eju-
rare nollent, exilium, bonorum ſub-
haſtationem, ipſam ferali in trunco
mortem edixit. Quid multis? ſic
animi ſui robore perdomuit perfidos,
ut jam omnes reddere inermes poſſet.
Et quia inter ea, quibus maxime ſe
tuebatur perduellio, Turres quædam
erant, mox animum ad eas everten-
das vertit; & verò æquavit reipſa
omnes ſolo, ſapienti prorſus conſilio:
cùm nulla unquam in urbe minus ti-
meri debeant inter cives diſſidia, quàm
ubi hæc non habeat latibula, in quæ
ſe recipiant.
Sed, prô dolor, quid video? Non-
dum ſtabilita penitus quiete publicâ,
nova Petrus amplectitur conſilia &
urbe Vetere relictàâà, feſtinatis itine-
ribus in Urbem redit. De hoc quid

pronuntiem? An ignorat ipfe, ſa-

pientis Gedeonis eſſe tamdiu clypeum
n altum ſublatum tenere, quoad dis-
jectas diſſipatàsque penitus videat pha-
langes, contra quas eum ſuſtulerat?
Et quam tandem nobis firmitatem pol-
liceamur rectè fortiterque ab eo
cœptorum, ſi inſtar Navarchi inex-

perti tum demittit vela, cùm ſecundi

ſtar Medici nauſeabundi tum ægri cu-
ram ponit, cuùm illa viſa eſt ſalutaris?

Perdet agricola quod ſparſit, ſi labores I.2. de Be-
Romani ſa- nef. c. I1.

ſuos deſtituat in ſemine.
pientis effatum eſt: inſtandum eſt ope-
ri, pergendum in bene inchoatis, nec
primis ſtatim in ſucceſſibus, quamli-
bet fauſtis, acquieſcendum.
Veriſſima ſunt iſta, Auditores ho-
noratiſſimi! & verò hanc ipſam ob
cauſam viſum eſt Petro tantiſper deſe-
rere Urbem noſtram, quia ille pri-
mis his ſucceſſbus non acquieſcebat,
Non latebat iplum, quod etſi nefa-
rii homines accepta clade conſternati
partim dederant manus, partim tene-
bant ſe intra fines debitos, partim
etiam arma ſibi eripi paſſi erant; non
deeſſe tamen, qui hoſtili adhuc .
ſent animo, & fovendo ſub doloſo
fictæ obſervantiæ cinere odii impla-
cabilis ſcintillas, mortem ipſius obſti-
naté appeterent; quédque vi apertâ

non poterant, dolo & inſidiis machina-

rentur. Unde Petrus, certus hâc causâ
non remittére quidquam de propoſi-

to rigore, Romam quidem ſe con-

tulit, ſed animo inde confeſtim ad
necem ſubeundam redeundi. Ulti-
mæ ſiquidem voluntatis ſuæ tabulis
rite, & quàm occultifſime confectis,
quibus non minus ſuam Chriſto, quàùm
familiæ partem relinquebat, res animi
ſui tenerrima religione compoſuit,
ſanctorum Martyrum tumulos poſtre-
mum inviſit, virorum DEO ſacrorum
preces enixe petiit, & ſobinge ad
On⸗

l

ohmmnes TMon
mod uen
otßinin
ſcineligeb
je,/N0 I

en aſed
nihorin
ewerer
Mon alis
le ecere
Am orem ¹
an tuto Lece
Bene pon ebi
nocſe Keluc⸗
1 pope ent
Onnium anit
Monento Fitr
Nini, u u
len ket,
Wlnekelel

uhlu hii
rtktini
Woonnn e
1 n l in
cuen, an
in co hie
Eon

Z 4 ⸗

1, Auditores bo.
banc iplam d
r0 tantiſper gele
9, guia e pe
mon acquielctie
clade conſternil
nus, partimtene⸗
gebitos, Pinin

i paſſi erant; ol
hoſtili i

vendo ſub Colol

inere odii inptr

ortem ipſius olſi⸗

wödque i penl
V inſiciismechin-
8, certus hic l
guam de propeſ⸗
guidem ſe con⸗
de conleltimn 4
deundgi.
mi ſor uabußl
tiſſime conlecſi
um Chriſtogunn

gebat, les zNii

1 ne conpoſit

mm ußolte

eo aonng

m l
eid,

U⸗

DE S. MARTYRE PETRO PARENTINO. 33

Pontificis (quem primis ſtatim ab ad-
ventu diebus de rerum ſtatu cum fide
edocuerat) pedes reverſus, inſtitit, ut
bene ille precaretur, ad Præfecturam
ſuam poſtliminio redituro. Vix te-
nuit lacrymas Paſtor ſupremus, cum
videret Juvenem, locupletem, nobi-
liſſimum, cunctis de colo dotibus
abundè ornatum, ſub ipſa arridentis
fortunæ exordia, tanto animo ſpes
omnes abrumpere, domus ſuæ com-
moda, paternas opes deſerere, ut,
quod ipſi animus præſentis ſtatus con-
ſcius præſagiebat, certam ad mortem
iret neο merore cariſſimos ſibi &
Ctiſſia neceſſitudine conjunctos,
1 men Agee ipſam, jam annis gra-

vem; ſponſam, necdum prolis ullius

ex ſe parentem, abitu ſuo obruere.
Non paſſus idcirco eſſet illum ab ur-
be recedere, ſi quemquam inveniſſet
alium parem tantis negotiis, quæ ille
jam tanto Eccleſiæ bono inchoaverat:
Bene proin abituro precatus, pater-
nôque affectu complexus, quem cer-
tus propé erat à ſe ad necem mitti,
omnium admiſſarum noxarum pro
momento vitæ ultimo veni4 donayvit.
Maximi, ut par erat, donum hoc
Petrus fecit, & in intimum ſinum
graviſus eſt: ſed non idem neceſſario-
rum ſenſus fuit, qui hoc infauſtum
mortis jamjam imminentis ac funeſtæ
augurium interpretati, intuebantur
illum ut victimam, quæ coronatur
quidem, ſed non niſi ad lanienam.
Non ego hic (unde enim mihi tan-
tum animi?) deſcripſerim pertinaces
aſſultus, & oppugnationem obſtina-
R. P. Segneri Panegyr.

tifmſimam, quibus virum omnes ne-
ceſſarii aggreſſi id ſpectabant, ut vel
abeundi conſilium omnino poneret,
aut iter certé aliud in tempus differ-
ret. Quos ille non aſpexit lacryma-
rum ex oculis torrentes, nunc matris,
nunc ſponſæ, nunc ſimul utriusque?
quantos audiit ſingultus? quæ convi-
tia non excepit ? quoties crudelem
ſe vocitari ac barbarum intellexit?
ſed conſtantiſſimus Juvenis æc flocci
non æſtimat, & eorum ê conſpectu
ſe proripit.
Quid tu modò, Urbs vetus! de
iſto ſentis reditu? cùm ille primum
huc acceſſit ad ſanitatem lacero &
malé habito corpori tuo reſtituen-
dam, pronum erat credere, quòd
ille ſuſcepti operis difficultatem, atro-
citatem perſecutionis, & imminentis
procellæ ſævitiem minus perſpectas
haberet: At modò, quid dicemus?
An nefcit ille, ſe ad certam necem
venire? An ignota illi ſunt odia, an
conjurationes occultæ? An adverſæ
partis opes ac vires occultæ? quanti
Pproin erga te amoris argumentum ac
pignus eſt reditus iſte? Non me fu-
git, cùm aliâs in diſcrimen vocatæ
eſſent res tuæ, nunquam defuiſſe fide-
liſſimos Cives, quos ipſe, quo erant
progeniti, nobiliſſimus ſanguis exci-
taret ad contemnendum ſanguinem,
quem ſi non prodige, liberaliter
certê pro te funderent, nunc in bellis
quæ tibi Bavaria, nunc in iis, quæ
Longobardi moverunt, aut ſi qua
alia magis funeſta tempora inciderunt.
Neque credat quis, difficilé mihi fu-
E turum

34 PANEGIRICUS TERTIVUS.

turum afferre in medium eorum nomi-
na, quos celebro: etſi, cuùm bene
multi illi ſint, non auſim mihi pro-
mittere, quòd omnia teneam: hinc
nequa familia, ex tam multis illis tuis,
præteritam à me ſe conqueri poſſit,
dum eorum catalogum recito, qui
ſua patriæ ſtudia tanta fortitudine pro-
bârunt, hcque meum filentium non
oblivionis & eruditionis defectum, ſed
invidiæ affectum interpretetur, malo
pluribus tacendo non placere, quàm
exponere me periculo alicui diſpli-
cendi. Quamquam non eſt, quòd te
niminm efferas: ſi enim habuiſti, ali-
quando Urbs vetus, Cives in te pios,
an defuerunt aliàs, qui te proderent;
qui tua viſcera diſcordiis lacerarent;
qui ſua impietate nomen tuum infu-
ſcarent? ſed quod vir, alibi natales
ſortitus, imò qui ad te ulla ſanguinis
propinquitate non attinebat, quem II-
luſtris proſapia, quem fortunæ opes
commendabant, non ſemel, fed ite-
rum ad te acéederet ſervandi tui caus4,

pectus magnanimum exponeret furori

eorum, qui nati in te, tua tamen, vi-
erarum more, laniabant viſcera, &
tam nefarie te tra dabant, an alium,
præter Petrum, in faſtis tuis legis?
alium unquam nôſti, aut commemo-
rari audiſti? 8
An autem fortafſis ille diu poſt
ſuum huc acceſſum in id non offendit,
quod timebatur? Audite attenti even-
tum funeſtum. Civium aliqui, pau-
ci illi quidem numero, ſed nequaquam
vel ignoti, vel plebeio in hac urbe

ſanguine progeniti, cuùm obſtinati

adhærerent erroribus, quòs auda tet
antea protexerant, ſubinde autem ta-

citè in ſinu foverant, quietis partem
capere nullam quiebat, cum viderent
ſibi per Gubernatorem non licere pro-
fiteri palàm, quod ſentiebant. Qua-
te cùm reducem aſpexerunt, ſpes il-
lorum omnis decocta eſt. Inito igi-
tur conſilio, partim excœcati perfidiâ,
partim odio irritati, decernunt vitam
illi quamprimum eripere; atque ita
torrentium inſtar furentium perrum-
pere aggerem, quem ſuperare fruſtra
tentaverunt. Neque tamen ſpera-
bant, ſe rem tantam vi apertà per-
fecturos (tam ille eorum vires frege-
rat, tam tempeſtive illis occurrebat)
ad proditionem proin, artem abjectis
animis familiarem, ſed Hæreſi pro-
priam, quæ nimis ſtolidæ ſimplicita-
tis exiſtimat ſervare homini fidem.
quam DEO fefellit, converſi ſunt.
Conjecerunt idcirco oculos in Ru-
dolphum quempiam, inter nobiles
Petri aſſeclas unum, cujus, etſi ho-
minis Catholici, avaritiam ſuis con-
ſiliis opportunam rati blandè eum ag-
grediuntur, non contemnendam au-
ri & argenti vim oſtentant, ſuas in
partes pelliciunt, pertrahunt, & ne-

farium pactum, ſpe bona pleni raz

tum utrinque habent. Fama eſt, in-
notuiſſe Petro divinitus, quæ impiè

ſtruebantur, inſidias. At ille, cujus
per omnem vitam ſumma votorum

fuerat, ſanguinem in cauſa tam præ-

clara fundere, in qua de charitate,

fide, juſtitis agebatur, ccleſti hac
notitià non ut fugæ conſilio, ſed ut
. inci⸗

VFNſ]T—

enete non⸗
Ocula ten
w Na.
fi Imine
ai ſini
t bies:
o Wellet velg
ſönntks, Nile
Nrohtden,
n, Fleit.
Clriſtvs, in
Ouan aenint
ſenors, gie
Tit ooſpbo⸗
ltclli ponize
ocll, Afe
m guiten hi
r, poſteio
nori biet,
llyerentn, .
1 in itein
wiüinlen
Suilniw i
lultſe *
ndo e
nen
inn u
n tumoen

quds auhde
binde aent,
cuieti Derten
t, Cm Vickerent
nnon icene d
entiebant. .
Eeerunt, ezi
deſt. Inito i.
exccati petgli,
decernunt vitum
pere; atque in
tentium perrun.
1 luperare fruſtt

ue tamen ſperr.

n vi Penti per.
Orum vires ege
illis occunebi)
in, artem abjecti
ſed Hereſi ro⸗
kolide ſimplictr.
e homini üden,
t, converſiſmnt.

oculos in RN.

n, inter nobils
,chjus, eti bo⸗
aritiam ſuis con⸗
ti blande eum e.
ntemnendam 1,.
ſtentant, ſuß in
ertrahunt, e

bona plen

. lamaelt, in

eus, qur imſ

At ille, eß

toruc

DE S. MARTYRE PETRO PARENTINO. 3

incitamento ad pugnam eſt uſus. Vi-
diſſes proin illum paucis, quibus poſt
ſuum Urbem veterem reditum ſuper-
ſtes fuit, diebus (vix viceni fuerunt)
ignem vultu ſpirare, non aliter, quàm

ſi Seraphinorum ê conſortio in terras

delapſus eſſet. Non alius illi, quàm
de DEO ſermo; omnes in uno DEO
delitiæ: cumque jam intra ſinum con-
tinere non poſſet flammas, inter al-
loquia inter occupationes, inter n
gotia; ah quando, velut intercala-
ri carmine dicebat, quando erit?
cxpio diſſolvi: pigras vocabat horas,
lentos dies: & cum tandem aliquan-
do adeſſet veſper perfido facinori de-
ſtinatus, videte, qualem ille ſe erga
proditorem, Rudolphum ciliget il-
lum, geſſerit. Hoſpitem, ut Judam
Chriſtus, in cœna habuit: & quam-
quam aderant convivæ alii, gradu ſu-
periores, præcipua tamen illi cura
fuit Rudolpho ſervire, ſuâ illi manu
fercula porrigere, ſuà manu miſcere
pocula, affectu tam propenſo, ut
tum quidem familiares valde miraren-
tur, poſtero autem die, cùm me-
moria ſubiret, teneras in lacrymas
ſolverentur. Ubi remotæ ſunt men-
ſæ, in interius ſe conclave recepit,
calidiſſimas in preces effuſus: in hoc
ratus diſſimilem debere eſſe Chriſto,

quòd quibus ille obviam ſe ſponte

tulit ſurgite eamus: hos ille ſibi expe-

Ctandos duceret. Neque verò hi

multum morati ſunt. Domeſtico
proditore duce audaciores conclave
cum tumultu irrumpunt, & verirri, ne
ille aut vitæ gratiam (id quod ipſi

tali in diſcrimine facturi fuiſſent) aut
alienam opem poſceret, ante omnia
os illi lineo ſtrophiolo obturârunt:
inde cooperto vultu, vinctis brachiis,
(une in collum quaſi per triumphum
injecto, obſcuræz noctis beneficio
inter alapas, pugnos, calces impa-
ckos raptârunt extra portam, cui tunc
Solianæ nomen; ubi tugurium quod-
dam ingreſſi vincula illi detrahunt,
datâ & ipſos agnoſcendi, & quod
vellet eloquendi facultate. Sed quid
ſperatis miſeri? an ut vobiſcum pa-
ciſcatur? ut manus volens det? agite.
proferte, quid ab eo poſtulatis? An

ut Hæreticorum facultates filco addi-

Ctas reſtituat? Hoc quidem nequa-
quam: nam illi legitimo Principi per-
duelles fuére. Ut exules in patriam
revocet? Haud ſanè: nam pacem ipſi
perturbant publicam: Ut priſtinos
ad hkonores ac dignitates admittat?
minimé: nec enim jus illi ſuum cui-
que reddunt. Ut urbis Præfectura
ſponte ipſe cedat? nequaquam: nec
enim par eſt Paſtorem à lupis conſi-
lium petere, quid ſibi in ovium
cuſtodiâ faciendum. An ut juratus
promittat, ſe Hæreſin, cuùm prote-
gere nolit, permiſſurum ſaltem? Ne-
farii homines, quid dicitis? non-
dumne perſpectus vobis Petri ſin-
ceram Religionem propugnandi ar-
dor? nondum ejus in DEmn pietas,
nondum vitz ſanctimonia, fidei in-
tegritas? Agite, ipfummet audite, &
obmuteſcite. Torvo eos ac ſevero
vultu intuitus invictus Chriſti pugil
exprobravit, quòd ſperare præſumes
E 2 rent,

36 PANEGYRICUS TERTIUS.

rent, aliam unquam, quàm veram
Catholicam à ſe permittendam Reli-
gionem: hujus ille excellentiam tan-
tä verborum gravitate extulit, hanc
fronte tam intrepidâà profeſſus eſt, ut
Conjuratorum nonnemo, cùm kerre
exprobrantis confidentiam non polſ-
ſet, malleum ejus capiti tanta impe-
gerit, ut exanimis humi proſterne-
tur. Quis unquam vidit, quâ con-
tentione, qui arbores cædunt, in quer-
cum prægrandem, multis ictibus vix
tandem proſtratam, invadant? Non
diſimilis fuit crudelium iſtorum la-
tronum impetus. Omnes certatim
conſtantiſſimum in Juvenem irruunt,
omnes certatim momento eodem
transfodiunt, ſiccarum, gladiorum
ictibus, ſtrage tam atroci, ut nemo
eum à ſe occiſum gloriari poſſet, quia
omnes occiderant.
Nunc ubi facinoris hujuſce atroci-
tatem tibi propoſui, Urbs vetus!
audi, quod dico: Si aliud Petrus
in hac civitate feciſſet nihil, quàm ut
mortem tam glorioſam oppeteret, du-
bium non eſt, quin tuarum eſſet par-
tium ejus memoriam addictiſſimi ani-
mi, ſenſu venerari: Ita Ravenna ſin-

gulari ſtudio colit S. Vitalem Marty-

rem, non ob aliud, quàm quia mor-
tem pro Chriſto ea in urbe pertulit:
Agaunum civitas Mauritium, ſic Meſ-
ſana Placidam, Roma Sebaſtianum
venerantur non ob aliud, quàm quia
eortum quondam ſanguine magnà ſuàò
felicitate imbutæ ſunt. Quid ergo
fieri par eſt, dum Petrus non in te
modò ‚verum etiam pro te extinctus

eſt? Verum eſt, quòd animam pro⸗

degerit ad Hæreſin extirpandam, ſed
ad extirpandam in te: ut veram Re-
ligionem aſſereret, ſed ut aſſereret
in te: ut poſt atrociſſimas diſcordias
redderet pacem; ſed ut redderet ti-
bi, à te ille ſuo cruore abſterſam vo-
luit omnem perfidiæ labem: nec vo-
luit & deſideravit tantum, ſed aſſe-
cutus eſt, quod optabat. Tantùm
enim abfuit, ut vigili hoc defenſore
ſublato præpollerent impii (ut ſibi
futurum perſuaſerant) ut tunc po-
tius omne eorum ſemen eveleretur.
Aſſecuta enim mox conſceleratos di-
vina Nemeſis, fecit, ut hic ſua manu
ſe præfocaret, ille creparet, alius ex
alto ſe præcipitem ageret, omnes fu-
neſtiſſima morte tollerentur: ſic ut
horum ſuppliciis conſternarentur im-
pii, boni verò caput erigerent. Quæ-
ſiérunt hi vindicis ſui pretioſas reli-
quias, repererunt, & triumphali
pompa in urbem retulerunt: ad qua-
rum adventum viſi ſunt omnes hac
cœli parte vaneſcere nimbi, redire
concordia, in patriam remeare Pax,
in toto Populo ſincera Pietas reflo⸗
reſcere. .
Qui igitur tu plus debebis inter
omnes, qui elapſis ſæculis tuo bo-
no laborârunt? Scio te ſingulari cu-
mulatam beneficio à Beliſario, à Nar-
ſete, qui te liberârunt moleſtiffima
jugo Gothorum: à Pipino, à Caro-
lo Magno, qui Longobardorum ſer-
vitute exemerunt. Sed ad hæc illi
non tibi potiſſimum commodandi
ſtudio impulſi ſunt; ſed cuùm Italiâ
pulſos

—ʒ —

Felat es cce
Petro id pioß⸗
causi umne,
mags henii
muſo enin l
celer Eut
lncuen poul
et. Dein o
1on mugnig in
bas ds cvo
WN NtUN
un Acus u
t/ in corun
Appolut lelen
lis perfcorun
m) Uugnin
niium pon
Ailmt els; ne
i, aln i
in mellizs le Pug
Uinen hkrreen
ebes Petrto, u
nu, gil ei
lonle ichebiz
lei, i
n, l Auil
Aileonen .
leſiuzl
ti leſs in
Aigte 4

4

mminun Un.
Mirpandem ſ
e in Vetam Re.
u Alereret
mas diſeorlig
ut tedderet ⸗
re ablterſan o.
labem: nee h.
antum, ſec ll.
abat. Tantmn
li hoc geſenlor
t impii ( ſi
4) ut tunc Po⸗
emen epeleretn.
conlceleratos dj
Ut hic ſua munl
teparet, alins en
geret, omnes l.
llerentur: ſie ut

onſternarentur in.

terigerent. Qu
ſui pretioliz il⸗
„& triumpui

tulerunt: ad l

ſunt omnes hir
te nimbi, keilt
am femeale
cera Pietas jeſo⸗

s debebis inmi

ſeculis tuo bo⸗
te ſnguletl
Belilatio, Nr.

DE S. MARTYRE PETRO PARENTINO. 37

pulſos vellent poſſeſſores illos inju-
ſtos, eàmque ſibi vindicare, neceſſe
ſcilicet erat, ut circa te maximè eo-
rum ſtudia occuparentur; cùm tua
intra mœnia ſe hoſtes communirent,
atque ita redundavit quidem aliquid
in te fructús & commodi, ſed quod
ad id, quod ipſi ſpectabant primariò,
velut ex accidenti conſequerentur. At
Petro id propoſitum fuit, ut Te tui
causâà juvaret, ut calamitatem etiam
magis pernitiabilem averruncaret:
multò enim plus tibi malorum tum
accerſierat Hæreſis, quàm ulla unquam
ferocium populorum barbaries attu-
liſſet. Dein quis non videt, quàm
non magnis impenſis ſteterit Princi-
pibus illis, quod in te redundavit bo-
num ac commodum? An enim illo-
rum aliquis ſuâ id vitâ tibi compara-
vit? an eorum aliquis cum Petro ſe
expoſuit ſceleratorum injurijs, ludi-
brijs perfidorum, furori ſeditioſo-
rum? PugnaArunt illi, quis neget?
ſed militum potiuùs ſuorum, quàm
ſuiſmet telis; nec aliud ad ipſos per-
tinuit, quàm imperare; non ut ipſi
in medias ſe pugnas, in medium diſ-
crimen ingererent. Si autem plus tu
debes Petro, quàm illis, quos dixi-
mus, quid de alijs dicemus? Pluſne
fortaſſe debebis Carolo illi Neapoli-
tano Regi, qui tibi pro inſignibus
Raſtrum dedit aureum? plus Roma-
nis, qui Aquilam, plus Florentinis,
qui Leonem dederunt? Fuerunt hæc
beneficia agnoſcentium obſequia ſibi
à te bellicis in expeditionibus præ-

ſtita. Atque aded, ſi vehementer

2

ego non fallor, plus tu dediſti illis-
quàm ab ipſis tu acceperis. Tu enim
pro ipſis arma tractaàſti: illi quid ege-
runt? eadem ornatiora reddiderunt.
Progrediamur ulterius. Venerunt
Pontifices Maximi, & multa per lu-
ſtra ſedem in te fixerunt; non hoc
me fugit: hac autem occaſione gra-
tias illi ſingulares, & præclara Privi-
legia tibi contulerunt. Veneruntne
autem iſti tui commodi ſtudio? imò
venerunt commodo ſuo. Tui ſalu-
britas Climatis, tui fidelitas Populi,
multôque magis tui commoditas ſi-
tùs, huc illos pellexerunt. Viderunt
hic naturam velut certo conſilio mu-
nimentum ſtruxiſſe, tali circum iſtud
horrore vallaſſe, tali ac tantâ iſtud
intus fertilitate fœcundaâſſe, ut famem
parum, aſſultum penitus non formi-
daret. Viderunt, hic eludere ſe poſ-
ſe propugnaculis, non aliter ac pue-
rorum ludicra, impetus machina-
rum. Viderunt, non opus hic eſſe
ſibi, magnis ærarii impenſis conſcri-
bere propugnatores, viderunt, hic
ſe non adigi ad opem ² Principibus
aliis magna demiſſione poſtulandam.
Quid miremur igitur, huc illos rebus
turbatis confugiſſe, reliquiſſe Romam,
te præhabita, non quidem ut ma-
gis dignâ, tamen ut magis tutà? Un-
de ſi veteres illi Pontifices gratias non
aſpernandas in te contulerunt, qualis
inter alias erat, Crucis & Clavium

uſus, es illis, non nego, hoc no-

mine devincta; non tamen nimis ar-
e: fuerunt enim hæc ſalaria, mer-
ces obſequiorum, quæ praſtiteras.
E

.

Onuph.

Pan. in v

8 PANEGVYRICVUS

Quio- tamen obſequiorum genere tu
præveneras Petrum, ſic ut ſecundum
ad te accederet; ut ſuum pectus ag-
gerem objiceret exundanti impietati,
ut terreret audaces, ut perverſos ex-
pelleret, ut perdomaret, tumultuan-
tes?
Et verdò finge tantiſper, prævaluiſ-
ſe hic Hæreſin Manicheorum, quam
ille repreſſit, quid te, infelix Civi-
tas, futurum fuiſſet? Circumfer pau-
lulum oculos per Europam, & per-
pende, quid potuerit Hæreſis illos in
Populos, quorum collum ſuperbo pe-
de premit? quas clades non intulit;
quæ excidia non molita eſt, quos
abuſus non introduxit; quas turpitu-
dines non propagavit? & ſubinde
in te reflectens obtutum, dic: Si

monſtrum hoc Regna ipſa tam foœ-

dum in modum veſtavit, de me quid
futurum erat? me, quæ nec opibus,
nec magnitudine admodum valeo?
Non videres jam, Urbs vetus! ſtare,
& ad nubes ere ctam tollere frontem
magnificum hoc templum, quòd
quàm mole ſublime, tam ſplendidè
ad ſtuporem ornatum, cuùm primum
ſurrexit, in ruborem dedit Italiam,
quæ ſub id tempus nec unum aliud ha-
buit, quod æmula Majeſtate cum iſto
certaret. Sed cur tandem dico, non
videres? Clara res eſt. Surrexit hoc
—templum occaſione theſauri illius in-

ta Urb. IV. comparabilis, quem ſervas, ſacratil-

ſimi inquam Linteaminis Chriſti cor-
pori Subſterni ſoliti. Sed ediſſere.
Si aliquot annis ante, Petrus non at-

7

TERTIUS,

tuliſſet remedium nocentiſſimo ilfi
veneno, quod tibi/& mentem faſci-
naverat, & cor ſeduxerat, an putas,
quòd tanti fueras æſtimatura lintea-
men aliquod, ut ejus honori tantum
auri pondus ſacrare, tam multis te
redditibus ſpoliare velles? Negavit
cum ſequacibus Manes, Chriſtum un-
uam humanam carnem induiſſe. Ri-
ſiſſes tum iſtud prodigium, tanquam
fallum, nec verum cenſuiſſes illum
ſanguinem, quo hodieque rubet ſa-
crum iſtud linteamen, non veros il-
los vultus, nec veras figuras. Quin
potiùs cùm illa Hæreſis, teſtibus Atha-
naſio & Theodoreto, damnare, elee-
moſynas, & illas nullius meriti, imò
damnabiles aſſeveraret, quâ tandem
ratione à magnanima Progenitorum
tuorum beneficentiâ extorſiſſes ſpon-
tanea illa tributa, quibus hodie ani-
matæ videntur tot telæ ſpirafe, tot
ſaxa? Hinc, ſi paulatim tibi mole-
ſtus non ſum, perge mecum conſide-
rate tot illos veræ pietatis receptus,
tot clauſtra religioſa, quibus ſuus avo-
rum tuorum ætate flos conſtitit: an
locus his omnibus fuiſſet in medio ſe-
Cctæ, quæ in omnem libidinem ſine
fræno effuſa, ut in omnem proruere
poſſet audaciùs, ipſa cum ſtyge com-
mercium intimum contraxerat? ſu-
ſtulerat illa ſuis interdictis omnem
Magiſtratuum poteſtatem, non fa-
cram tantum & Eccleſiaſticam, ſed

civilem quoque ac politicam: unde

conjicies facile, an unquam ſtabiliri
in te potuiſſent illi ſapientiffimis mu-
niti legibus Magiſtratus, qui formò

bn. Vdere
s Clalogsi
Perſetotunn
lud ſralmon
Aenbemmt elin
mos achilrues,
denenh, Vereto,
n inbarel
ſtei, neunn
e u mäcie
eenbonen tan,
Commemormd
lpndi No
Meratontn
Nugs Ooporune
Uenlmum koeipt
nitiſolcpe elſt.
Uabere alod nul
Ame NOn Aol
1¹1 (id igturn
ee norem hrc tun
len? nimirum
eh guis eorum P
eſe.
Angte inzn t
4 t, ne n
Retiuſinen erg
lre gete Wweitn
bebenz oboe
in! Ei⸗

uhaniboce ef

enilin
menten hlc.
edoreta, 2n
aſtimatun ite.
ius us honorinn tnin

Ner
tue en iſunn

ſarnem incviſle N.
fodigium, tangon

im cenlſbiſſes ilun

odieque fubet i
men, non veros.
eras figutas. (in
ereſis, teſtibis dii
eto, dammnate, eke
nullius meriti,ind
eraret, qui tanlen
nima Progenitornn
ntiz ertorſiſe hn
quibus hodſe an⸗
St tele ſpitafe, tn
paulatim tibi mol-
ge mecum conii⸗
2 pietatis recepli,
ola, uibus ſhus ar0⸗
te fos conſtitit n
s kuillet in nedio⸗
nnem libidinem ſne
in omnem ploruet

pli cum ſige ⸗

n conttaxetat? l
erdis ome
teſtatem, non .
nn l
Eecleſalie .

nn
. — 1 bii

ſtratus,

DE S. MARTYRE PETRO PARENTINO. 335

non und, ſed authoritate ſemper æqua-

li, imperârunt non tantùm intra fixos

hodie limites, ſed longiis Orbitellum,
Montem Politianum, Cluſinam &
Aquampendentem uſque, tibi ſub-
jectas, ſua juſſa extenderunt? Et
quod plus eſt. Nullum bellum ut
licitum Manichæa ſtoliditas permitte-
bat. Ungde neſcio an tu texere poſ-
ſes catalogos tam illuſtres Ducem &
Præfectorum bellicorum, qui poſt
illud ſæculum ordines duxerunt; zimò

aſcenderunt etiam ad gradus ſupre-

mos archiſtrategorum in Exercitibus
Senenſi, Veneto, FPlorentino, Piſano,
quin & in Eccleſiaſtico. Neque ſu-
ſpiceris, me ad ſingularia hæc deſcen-
diſſe, ut artificio quodam captarem
occaſionem tua, velut per epiſodium,
commemorandi decora, & ſic te
Palpandi. Non defuiſſent mihi aliis
in Diſſertationibus occaſiones, etiam
magis opportunæz, minorumque im-
penſarum, hoc ipfum faciendi, ſi id
mihi volupe eſſet. Et tamen néſti
perbene, quòd nullâ non die audias
ex me, non adulationes, ſed vitupe-

ria. Quid igitur me induxit, ut præ-

ter morem hæc tua decora enumera-

rem? nimirum ut palàâm tibi fie-

ret, quis eorum botiimum author
eſſet.
Atque utinam tam mihi expeditum
eſſet, altiſſimè animo tuo infſculpere
gratitudinem erga ſantum, tam præ-
clare de te meritum, quàm quantum
illi debeas, ob ocaulos tibi ponere poſ-
ſum! Fit tamen, neſcio quomodo,
ut pauci hodie eſſe videantur, qui ad

eum confugiant, qui obſervent, qui
honorent.
Urbs Vetu! quâ causà? an minus
ille ſe propenſum oſtendit ad tua cu-
randa commoda, ex quo inter Ccxli⸗
tes receptus eſt, quàùm dum mortalem
hanc vitam degebat? Teſtes ſunt fa-

vores illi ac beneficia, prope ſupra-

omnem numerum, quæ complura per
ſæcula poſt exantlatam necem in cives
tuos fideles conferre non deſtitit, cum
rogabatur; diem reddendo cœcis, ex-
peditum claudis greſſum, manuum
uſum chiragrâ vinctis, captis prodi-
gioſam libertatem. Talia nullo non

die ad ejus tumbam patrari pervul-

gatum erat. An non ſæpius coœlo
delabi viſa eſt famma, quæ officio-

ſo circuitu lampades omnes oberrans

extinctum lumen accenderet, & con-
ſumpto licét omni oleo, ſolà aquâ
ſe nutriet? Durat hodieque rei tam
admirandz memoria. Quid autem
cœleſti hac luce Portendebatur aliud,
niſi, ardereé etiamnum in Petro vel

inter Superos amorem tui, & ſicut

aquâ ſuſtentari, non extingui flam-
mam illam videbas, ita injuriis, quas
à te paſſus erat, morte, quàm intule-
ras, amorem illum reſtingui non po⸗-
tuiſſe? Talia autem cùm habebas ſtu-
dii in te conſtantiſſimi promptæque

opis tam luculenta pignora, quis tan-

dem error eſt iſtis non uti? non fla-
gitate, non expetere, non probare
An dices: multis jam retro ab annis
videri exaruiſſe hunc fontem, nec illa,

uæ olim inde manare beneficia. Da-
bo hoc tibi, ſed quam ejus rei cau-

ſam

Et quâ tandem causa.

40 PANEGYRICUS TERTIUS.

cauſam putabimus? an quòd ille minus
jam in cœlo poſſit, aut quòd minus
velit ? Servabas tu ſacra ejus lipſana
in cumulo aliorum in Sacrario com-
muni, ſine ullo venerationis ſinguleris
argumento: dum ergo nemo opem Di-
vi ſpeciatim implorabat, quid mirum,
ſi nemini quidquam beneſicii ſpeciatim
tribuebatur? Multum proinde debes
Piæ ſolertiæ Paſtoris tui tam Illuſtris,
tam Religioſi. Redeunt hodie beata
hæc pignora illud ad altare, ubi olim
in tumba ſervabantur. Quis proin
ſibi non promittat, quòd glorioſus
Martyr iis, quibus olim obſequiis cul-
tus, eosdem etiam favores abundée ſit
erogaturus? Hæc eſt cauſa, ob quam

partium? niſi ut tenerrimi affectus ri-
gentur lacrymis, & ardentium ſuſpi-

riorum vigore animentur, ut fructus

denuo ferant? Illic vetera reperantur
obſequia, nec ſit, qui dubitet, quin
priſtinâ ſit excipiendus benevolentiâ,
& magnas utilitates relaturus. Ibi
iterum ardeant faces, dona afferantur,
libelli ſupplices porrigantur, Anathe-
mata ſuſpendantur. Hic, Urbs ca-

ra! hic eſt Populi amator: & amator, 2. Mach.

ſi non erro, omnium præcipuus. Quid
autem te juvant iſta, ſi, ut dicebam,
uti iis neſcis? Fruſtra tua in valle ſca-
turiret fons ſaluberrimus, ſi en non
feſtinares ad hauriendum; fruſtra tuæ

rupes pretioſa intus metalla foverent,

10II

5ℳ

hodie apparatu tam ſplendido Lipſa- ſi nihil inde eruere laborares. Mn gin
na hæc transferuntur: Ut oſſa ejus pul- Factum hoc 19. Dec. quo ſolenni
lulent de loco ſuo. Ut, (quod ſuis de pompà translata ſunt hujus Divi oſſa 1
Vatibus pronuntiavit Eccleſiaſticus) à Reverendiſſimo, & IIluſtrifmo .
ex oſſibus Petri jam aridis nova pul- Joſepho de Cornia Epiſcopo .
lulent beneficia. Quid noſtrarum eſt Urbevetano anno 1660. .
den
erl inutlle r
wen inter hon
rehtur n
MWelgiote
(Eleenerarentur,
lz 1 fijt o
lnio⸗ 4
guicen opinie
ponmpen epli
eteeogeen
w in anei
dum, forss
nel chrioſo
“ B ent wortle

SAN- eun conte

5. Een

e e , e e e, Wer, r er
Ien . . A A

emini ,n ⸗
ien 2) (0-) Sr 41

4
. ona fferant .
iginu, . TOTIUS ORBIS TERRARIIM OBSECIIIIS CUILTA.
1c,0Urbs .

ator: 16
urd PANEGYRICUS
II, ut Ciceben

nainlei . ANYONII PAYAVINI HEONORI

fimus, ſi ein non

un; iutinin hbuBs diöotus Lucäz in Hoetrurid.
wetalla boyetent,
Ni Non eſt in yentut ſimilis illi in Corie. Eccl. 44.
tilain Uit qui ſibi perſuaderet, ſo- adoratoribus carerent ejus templa in

lem, ſi aliud faceret nihil, Syria (ſiqua adhuc hodie ſupereſ-
quâm ſua in orbita ober- ſent) extinguerentur ſacri illi ignes
anno 1660. raret, ſidus pulchrum qui- in Perſia, negligerentur in Ægypto
dem & decorum, ſed cæ- ſacrificia, & illi Boreales Populi,
terà inutile ac otioſum, habiturum ta- quorum Solinus meminit, deſinerent
men inter homines, multos, qui ad- quotidie renaſcenti prodire obviam,
mirarentur magnificé, nec pauciores, & carum hoſpitem ſonoris vocum
qui religioseé ſplendidum ejus lumen plauſibus jucundéque fidium ac fiſtu-

rnia Epiſcopo

L. 4. de Be-venerarentur. Sed pace Senecæ, cu- larum concentu ſalutare. Nimis enim
nef. c. 23. jus ea fuit opinio, aliter longe ego altas mortalium in animis radices egit
ſentio. Quamlibet enim ſol, meâ utilitatis propriæ ſtudium: hinc iol
quidem opinione, auream lucis ſuæ perinde ac ſidera alia omnia, non

pompam explicaret; ſi tamen deſine- ob aliud tantis olim honoribus culta
ret excoquere aurum in montibus, fru- ſunt, quùm quia perpeti curſu noſtrâ
ctus in arboribus, in agris frumen- caus4â obambulant, etiam dum nos
tum, flores in hortis, poſtquam ſe- quieſcimus; aut pro nobis excubant,
mel curioſo illum obtutu dignati dum nos dormimus. Neque id mi-
eſſent mortales, non diu poſt illi rum. An non enim obſervare eſt
tergum contemptim obverterent; vel inter ipſos beatos Cœlites tanto
H N R. P. Segneri Panegyr. F quem-

X

42 PANEGYRICUS Q UAARTUsS,

quemque coli diligentius, tanto ado-
rari demiſſius quò plura & majora
ſunt beneficia, quæ ab illo ad nos
proficiſcuntur? Ad excitandum Chri-
ſtianorum in animis devoti animi
ſtudium erga Cœlitem aliquem, quem
ſingularia quidem virtutum decora,
ſed non multa in ſupplices collata be-
neficia commendent, opus eſt, fa-
teor, rationum momentis, arte, &
facundis: multo minore impendio
res conficietur, ubi ejus cultum pro-
motum quis volet, cujus multa in
adoratores beneficia ac favores licue-
rit enumerare. Hoc autem ſi ita eſt,
quàm parùm mihi hodie laborandum
erit, ut in omnibus, qui me audi-
unt, excitem devotiſſimi erga S. Anto-
nium animi ſtudia ac ardores? erga
illum inquam Antonium, quem to-
tus jam mundus gloriosâ Antonoma-
ſia appellat Prodigioſum. Non polſ-
ſum jam ego, vulgato Oratorum
more, argumenti mihi propoſiti
oſtentare difficultatem, ut tantò plus
mihi pariam admirationis, ſi cum
laude argumentum tractavero, aut

veniam obtineam promptiorem, ſi

male res ceſſerit. Imò ſine diſſimu-
latione fateor neceſſe eſt, nihil per-
inde noſtra ætate facile eſſe, quàm
magnis acceſſionibus augere nume-
rum S. Antonio devotorum. Tan-
tum virum colere non jam libertas,
ſed, ut explicem, quod volo, ne-
ceſſitas eſt: tantum nobis affert uti-
litatum, habere illum Patronum &
Protectorem. Certe paſſim de illo
ſermone vulgatum eſt: vix eſſe quem-

quam, qui, quod ab eo petit, non
aſſequatur. Etſi autem communis
iſta vox non obtinuiſſet, nec quoti-
diana id affirmaret experientia, ſuffi-
cere tamen ad hoc perſuadendum poſ-
ſet, ſi obſervemus, quantopere Deus
non deſideret modo, ſed, ſi ita loqui
licet, avide concupiſcat, ut hunc ſu-
um famulum videat honoratum. Ego
AA. ut quod res eſt, dicam, plus
quàm ſemel ad hanc rem profunde
rimandam deſcendi, & nunquam po-
tui, quin attonitus in hæc verba
prorumperem: Mon eſt inventus ſimi-
lis illi in gloria. Credi non poteſt,
quàm ſolicite Deus ſemper ſibi curæ

eſſe oſtenderit, ut magnam illi æſti-

mationem conciliaret, ſive propter
naturæ dotes, quibus illum ornavit;
ſive propter virtutes divinas, quas illi
infudit, ſive propter alia ſupra natu-
ræ ordinem prodigioſa dona, qui-
bus ipſum locupletavit. Quis ergo
dubitet, an ipſius causâ conceſſurus
ſit, quidquid petitun fuerit; cùm
hoc maxime medio creſcat numerus
clientum, multiplicentur adorantes,
& totæ ejus cultui, ejus obſequio re-
ligioſiſſime ſe addicant Nationes? Hoc
proinde agendum mihi hodie erit, ut
vobis explicem, ardentiſſimum ſtu-
dium, quod ſemper DEUs præ ſe tu-
lit, ut ſummè conſpicuum redderet
& venerandum Antonium. Veſtrum
erit, inde ratiocinando colligere;
quantum ab illo poſſitis Sancto ſpe-
rare, qui tantopere ipſi adeò DEO

potuerit placere. 5

Jam

Unn umt
DE0, go
clicuum!
Cochan ho
niileft
Notucn, d⸗
e portn
lenebatr o
lalæ villi⸗
mum, Ouo
o Ann
Olaſizt clauc
Conobiotuma
It Nliss kecera
Inurn, led gle
ſbi inleſtz ſent
Pctettt almiti
miim, kecen
Neln inloltare
e imun ge
ſe nhelne
veſti
—
Parum elſt,
Dl ingaſti

cat, ut hune ln.
nonofatum, Nen
Erem prolund
nunquam po.
in hac verbi
f inpentul in.
redi non potel,
lemper ſibi eur
nagnam illi ti.
t, ſiye propeer
nsillum omarit;

Givinas, guns ll

r alia ſupta min.

iola dont, .

vit. Qlisergo
us conceſſur
1mn fverit; cum
crelcat numerus
entur adorentes
us obſequio ie.
t Nitiones Hoe
hi hodie erit it

entifſimum ſk.

EUS præ ſe t⸗
icuum fedderet
pium. Veſtiun

ndo dle
3s. Hancto Pye⸗

Nin

7

DE S. ANTONIO PATAVINO. 4³

Jam inde ab illo momento, quo

lucem aſpexit Antonius, multis ſe indi-
ciis prodidit hæc in DEO voluntas

ſingularis hujus Divino æſtimationis
ac gloriæ conciliandæ. Hinc, quod
vos non latet, patriam illi eſſe voluit
Ulyſſiponem, urbem tam nobilem;
progenitores illuſtres, indolem ge-
neroſam, ingenii vim perſpicacem,
animi affectiones ſedatas, formam
amabilem: unde etiamnum puerulus,
rapuit in admirationem ſuo agendi
modo, quotquot eum noverunt.

Unum duntaxat videbatur obſtare

DEO, quo minùs, quantum vellet,
conſpicuum redderet Antonium. Et
quodnam hoc fuiſſe divinatis ?2 An-
tonius ipſe fuit: hic enim magno ho-
norum, quos ſperare in ſæculi liber-
tate poterat (etiam ſalvo , quo DEO
tenebatur officio, & non abique Ec-
cleſiæ utilitate) faſtidio, id agebat
unum, quomodo lateret penitus, &
à toto Mundo ignoraretur. Plura
quæſivit clauſtra, in plures ſe abdidit
cœnobiorum angulos, ut fugeret, non,
ut Elias fecerat, adverſantium mur-
mura, ſed plauſus ac præconia, quæ
ſibi infeſta ſentiebat: & tandem cum
peteret admitti in Divi Franciſci Fa-
miliam, receêns tum natam; ibi ſe,
velut in ſolitario Horebi montis verti-
ce, tutum credidit: ingreſsusque &
ipſe in ſpeluncam, conatus eſt ſub
horridæ veſtis centonibus abſcondere
ſplendorem natalium. & intra eremi
latebras famæ celebritatem. Sed hoc
parum eſt. Qui néſſe vult, quant4
ipſe induſtrià uſus ſit ad ſe ipſum oc-

cultandum, contempletur eundem
ſub ſchemate hominis hebetis & in-
docti, difſimulare profundam, què
mens illuſtrabatur, Diſciplinarum
ſublimium ſcientiam. Scitis, AA.
initio Antonium in lacra illa Familia
adſcribi voluiſſe numero eorum, qui
manuum operà lſacratiora aliorum
negotia ſublevant: horum ille in cœtu
totum ſe dare functionibus magis la-
borioſis, nihil tam ſordidum domi
reputare, quod infimi inſtar mediaſti-

ni, vel in culina, non amplectere-

tur; nullum onus tam grave, quo
non, jumenti inſtar, prompte ſeſe
oneraret. Et verd ille aſſecutus eſt,
quod ſpectabat; ſic ut jam vulgo ha-
beretur homo nauci, & nullius fru-
gis, & nemo non ab illius conſortio
refugeret. Atque hoc eſt, quod in
admirationem me rapit; AA. Omnes
dotes facilius eſt occulere, quàm ſa⸗
pientiam. Involvite Regem laceris
& ſordidis centonibus; & jam Re-
gem à Ruſtico non diſcernetis; &
talis habitus eſt Cyrus. Virum for-
tem timidarum fæminarum conſortio
aggregate: & à meticuloſo illum non
diſcernetis: & ùt talis contemptui
fuit Hercules. Liberum ſervilibus
loris aſtringite; & à ſervo nihil differ-
re videbitur: talis Samſon eſt reputa-
tus. Sed non ita abſcondi poteſt
Sapientia; Hæc enim facis inſtar ar-
dentis eſt, quæ ſi unquam eum, à
quo manu geſtatur, aſpectantium
oculis clarius objicit, id tum fit, cum
ille latendi ſtudio & ſemitas obſcu-
riores, & noctis tenebras denſiores
F 2 ſtu⸗

44 PANEGYRICUS QUARTUS.

ſtudiosè ſectatur. Quis unquam ſi-
mulare novit ſolertius, quàm Ulyſ-
ſes ? & tamen huic, cùm cætera feli-
citer cederent, male ceſſit inſani per-
ſona. Cuùm enim ille hoc ſine aratro
maris littus proſcinderet Palamedes
majore verſutià Telemachum illi filio-
lum objecit: tum Ulyſſes, pro eo
quòd ſulcum rectum duceret, obli-
quato ductu ſic arare perrexit, ut filio
caute non noceret. Quâm diverſum
ab hoc Antonius ſe præſtitit? Scivit

ille prudentiam ſuam ita occulere, ut

conculcando, communi ludibrio, ag-
natos, amicos, notos, domeſticos,
& quidquid aliud Mundi aſtutia ipſi
objecit (quò contra Evangelij effatum
dimiſſo aratro retrò inconſtans reſpi-
ceret, longo temporis ſpatio homo
nihili haberetur; uſque adeò, ut com-
pulſus cum cæteris ſiſtere ſe in Comi-
tijs ordinis generalibus, quæ Afſſiſij
cogebantur; licet ipſe citra exceptio-
nem cunctos doctrinâ ſuperaret, ver-
bum nullum proferret, & planèe mu-
tus tam alium longèe ab eo, qui erat,
ſe exhiberet, ut cum ſubinde ad ſua
ſe cœnobia Præſides reciperent, vix
unus inventus ſit, qui ſuo in cœtu ad-
mittere Antonium vellet. Quid au-
tem credimus & ſenſiſſe, & dixiſſe

Antonium tam turpiter à tam multis

reje um? Putemuſne, nunquam ſubi-
iſſe animum ejus cogitationem, quæ
taciteé ſuggereret: Quid facis, Anto-
ni? videlne quàm nemo te ſocium
velit? & quouſque ita neglectus ac
ſpretus voles vivere; dic, quouſque?
verbulo unico, ſi ita voles, rem to-
tam abſolves, & qui ſis, palàm facies.

An non tam multos annos in Lycæis
publicis triviſti, tam multas noctes
inter ſtudia vigilàſti ? Partem nunc
täntuùm illius, quam comparaſti, do &-
rinæ prode, & videbis, te modò cun-
Ctis in viſum, certatim à fſingulis ex-
peti. Hæc, hisque ſimilia, ſi unquam
ſenſit ut homo, retudit ut Sanctus.
Donec DEUS jam ferre non valens
Antênium tanto tempore contemp-
tum, e ſacris ejus Præſidibus alicui
ſuggeſſit, ut præcepto adigeret homi-
nem ad quidqiam de rebus Divinis re-
ligioſo in cœtu diſſerendum. Expal-
luit ad hoc imperium Antonius non ſe-
cus, ac vir prædives, quem ex itine-
re adorti latrones cogant ad manife-
ſtandum, quantum apud ſe auri por-
tet. Cogebat parte una obedientia,
retrahebat parte alterà animi demiſſio.
Poſt longam tamen, & multiplicem
pugnam ceſſit denique obedientiæ de-
miſſio, atque ita verba fecit Antonius.
Quis jam exprimat. quâm orcus co-
horruerit ad primam vocem, quam il-
lo emiſſam ore audijt, à quo tantum
cladium erat accepturus? quantas mo-
mento uno providerit, quantas de-
plorarit jacturas? Ita ſanè, locutus eſt
tandem Antonius, locutus eſt, & fru-
ſtra infernus ſpei aliquid ex pertinaci
illo ſlentio conceperat. Peccatores,

Hæretici, judæi, Ethnici, Athei! ſo-

luta jam eſt illa lingua, quæ omnes
vos in triumphum ducet. Non eſt,
quod expectetis, niſi ut in ruborem
detur ex ſacro ſuggeſto; hic ſupere-
tur in ſcholis publicis, tertius convin-
catur in ſynagogis, alius obmuteſcat
in concertationibus, ultimus libris
con-

tucn eſt 4 .
Netori pn⸗
zhelee⸗
dore, o
lälkn e
Eludbtiorun
Enn: an
Oracdlucn o
olameulne
lemen:
umdiu txui
Mnc tauncd
lebere gyni⸗
ſe goir grect
Ult mor fame
clci ues pre
gii ilun eleg
dven cjcunt::
ns uit, gvidi
nn lamili Pei
Nncinonir ti
Lonnis ignonnt
Clan neitzie
in eigioln
vendi Non!
nud iecen icd
ſonis dochin
Uebitgne ne
n cauſtra ii
mmumperent ni

empore contemp⸗
Praſidibus ſ
pto adigeret honi.
e rebos Divinign.

erendum. Dp

m Antonius nonſ⸗
es, quem exr iche.
cogant ad manif-
apud ſe auni por
te una obedient,
ert animi demiſſio⸗
n, & moliplicen
que obecljentie le
rba fecit Antonins
. quum otols e⸗
n vocem, quemi
dijt, à quo tanun
turus? quantasn
getit, guantas Ee⸗
lta ſane, locutuz
locuts eſt, E i
li did ex pertint
t. Peccatores:

Ethnict, Athei!ſ⸗
gua, qun onm

guocet.

Non A,

serm. 29.

DE S. ANTONIO PATAVINO.

confutetur. Nunquam non magna
vox fuit, quæ magno ex ſilentio nata
eſt. Unde hic quoque jure exclama-
ret S. Petrus Chryſologus: O quanta
ſilentio naſcitur vox! ſi enim ille mag-
num quid exiſtimavit, natam fuiſſe
paterno ê ſilentio Joannis Baptiſtæ
vocem, minus fortaſſe non eſt, vo-
cem Antonij ex Antonij ſilentio natam
eſſe. Sed relinquamus nunc iſta. Cer-
tum eſt, AA. bonos illos viros audità
Antonij plus quùàm humanàâ facundiâ,
abjeciſie ſe ad ejus pedes, ſuffuſos pu-
dore, quòd tam ſerò illum nôſte di-
diciſſent: petiiſſe veniam injuriarum
& ludibriorum, quibus illum vilipen-
derant: admirari illum cœpiſſe, ut
Oraculum ccleſtis ſapientiæ, & Ora-
culum ejuſmodi, cui nihil exiſtimatio-
nis demeret, imò plurimum adderet,
tamdiu tacuiſſe.
Nunc tandem incipit DEUS cordi
habere dignitatem Antonij, & ejus
ſe gloriæ præconem facere. Et per-
tulit mox fama ad S. Patriarchæ Fran-
ciſci aures præelara Antonij merita,
qui illum elegit Magiſtrum ordinis,
quem dicunt: atque ita Antonius pri-
mus fuit, qui diſciplinarum ſcholas illa
in Familia aperiret, quæ ad eam diem
Sanctimoniæ tantùm Peripatus fuerat,
Ecquis ignorat, quàm alienus Fran-
ciſcus fuerit à ſcholaſticis ſubtilitatibus
in religioſam ſimplicitatem introdu-
cendis? Non fugiebat illum, quùàm
rarò ijsdem ſub laribus habitarent in-
ſignis dockrina, & animi modetia:
tuebâtque ne patefacto ſemel ſua
intra clauſtra literis aditu, viâ eâdem
irrumperent animi elatio, lites, æmnu-

ſæculorum curſum propugnata.

4 5
lationes, ambitus, dignationes;
hoſpites, quos ſemper ſit faciliùs adi-
tu arcere, quàm ſemel admiſſos eijce-
re. Quantùm proin in abſolutæ vir-
tutis ſtudio profeciſſe exiſtimârit An-
tonium, cujus manibus credidit claves
januæ tam ſuſpectæ & periculoſæ? &
tamen is ætate tum erat nondum ad vi-
rilem provectâà, à qua triennio aberat,
quâ, quantò plus admirabilitatis habet

excellens doctrina, tantò plenior di-

ſcriminis eſſe conſuevit. Sed gratiæ
DEO, qui ſucceſſu felici electionis
prudentiam affirmavit. Quæ ſecuta
deinceps ſunt ſæcula, oſtenderunt cun-
Gta, quàm idoneus eam ad provinci-
am Antonius fuerit: ut qui ſciverit in
ſacram illam & glorioſam Familiam
invehere, quidquid perfectionis atque
commodi eſt in literis, ſic tamen, ut
procul inde haberet, quidquid illæ cæ-
teroquin conjunctum habent vitij ac
detrimenti. Loquatur tantùm Eccle-
ſia, & ſi pronuntiare quiverit, pro-
nuntiet, an glorioſiùs ipſa ſit illuſtrata
ſplendore virtutis ab hujus ſacri Cœtus
Alumnis; an fortius doctrinæ excel-
lentià per quatuor, & quod excurrit,
Ego
certé attonitus contemplor Magni
Franciſci Alumnos ad populum ma-
gna contentione ſacris e ſuggeſtis to-
nare; ad laſſas tamen vires reficiendas
ſubinde non alio lecto uti, quàm ſac-
co paleis farto. Contemplor inſudan-
tes liberis, profundâque cogitatione
abſorptos; alijs tamen ad exhauſtos
ſpiritus revocandos delitijs non palſci,
quàm emendicatorum ciborum reli-

quijs. Contemplor in Lyceis fatiga-

F 3 t0S

4 PANEGYRICUS QUARTUS,

tos quæſtionum acutiſſimarum pertra-
Ctatione, non alia tamen laxando tan-
tiſper animo ſpatia quærere, quàm
breves anguſtiſſimæ cellulæ fines. Ip-
ſine tandem ſunt, qui tam multos ſuo
e numero dederunt Divinarum litera-
rum Interpretes, tot Diſciplinarum

omnis generis Scriptores; tot Propa-

gatores fidei; tot Extirpatores Hære-
ſum, an inquam non ipſi ſunt? Quæ
autem pro laboribus tanti momenti

poſtularunt præmia ? an non ipſis

pto ſalario & mercede rigidiſſima ha-
ctenus ſuffecit egeſtas, veſtis aſpera,
cultúùs neglectus, honorum fuga? Et
cui tandem debetur conjuncta doctrinæ
tam præclaræ, animi modeſtia tam ra-
ra, quàm Antonio, qui primus ſacro
hoc in cœtu artem docbit fœderis tam
admirandi; Quàm illuſtris proin erit
ipſius gloria, cum quoties Eccleſia in
memoriam revocabit Bonaventuram,
Bernardinum, Alexandrum, Scotum,
Aurelium, Mayronem, cum tot alijs

non virtutis minuùs, quàm doctrinæ

conſummatæ viris, toties gratias non
vulgares Antonio debeat, qui poſteris
hiſce oſtenderit, quâà tandem ratione
germanas facere ſorores poſſint, quæ
eatenus inimicæ videbantur?
Verùm DEUS, cùm majori etiam
gloriâ nobilitare ſuum vellet Antoni-
um, non contentus dediſſe ipſi vocem
ad erudiendos; privatos intra parie-
tes, domeſticos, vocem etiam dedit,
quæ omnium exterorum quoque bo-
no audiretur ê ſacris roſttis. Facun-
diam idcirco illi contulit tam excellen-
tem, ut ego pronuntiare non verear;
vix unquam inventum Oratorem, ſeu

ſacrum, ſeu profanum, qui attentius
audiretur & fructuoſius. Dicam pau-
cis, quod per tempus pluribus & di-
ſtinctius non poſſum. Quò Antonius
ad populum dicturus advenerat, eò
non pagi tantum, ſed civitates inte-
græ accurrebant: ſuggeſtum illi non
alibi, quàm apertis in campis ſtatuere
oportebat, Eò jam mediâ à no cte
feſtinabant audituri, ne loco exclude-
rentur. Viam nobilioribus monſtra-

bant faces; medij ordinis hominibus

lucernæ; & quamquam ita turmatim
accurreretur, tanta tamen erat omni-
um modeſtia, ut, etſi ſuam nocti quie-
tem, ſilentium tamen non tollerent.
Sacer profanùſque ordo, & in his cæ-
terorum capita, velut ſupplici & or-
dinato agmine adventabant. Silebant
tribunalia, abrumpebantur negotia,
claudebantur officinæ, haud ſecus ac
diebus anni ſacerrimis. Inde ad con-
cionem nunc decem, aliàs viginti,
nec ſemel etiam triginta millium Au-
ditorum dicturus accedebat Antonius,
militari & numerosàâ ſeptus cuſto diâ;
quæ etiam dicendi provincià defun-
ctum ſeducebat in tugurium: nec e-
nim aliter arceri potuiſſent, qui certa-
tim irruebant vel oſculum ſacræ veſti
daturi, vel ejus, ſi poſſent, particu-
lam aliquam decerpturi.
Hortenſij, Tullij, Demoſthenes,
ubi eſtis? eſtne veſtro e numero ali-
quis, qui ſimili de applauſu jactare
ſe audeat? Quis vobis ſenſus fuiſſet,
ſi concubia nocte delati eſſetis in va-
ſtos illos campos, in quibus tot mor-
talium millia, Magnates, & infimi,
Nobiles & plebeij, docti & rudes,
Orato-

en non
ns 1
un oce n
ot epene
ls, t vel
Mtentun ¹0
15 glundos *
Qim 1 tanto
denſo, conl
Ore tim iun
modo ui
tum boe vo
rerinl, A
Cvegucimt
aonibes i
Cen mrtimn
Cgen duur
de. ms
nc poct
anen4o,
Nots? aler
nuite gilben
Cochus legn
Hil Oatoris n
letar; ſec en
lam pretantia
ſel, ur in
nitwr legbig
Uet, guipote
um mumeroſo
Neg efecent,
Kenniert,
ncinr dn
nteng Ute
iplacet; nee
Ponderis
io inini eAr
uomn c
Norio 1
M luſſle
ogltapit, 1

liotibi⸗ monlen.
orllni⸗ hominibu
lquam ita turmain
U tamen erat omm.
tſiluam nod gui⸗
men non tollerent
ordo, & in hiuca⸗
jelut ſupplici & .
entabant. Alebent
npebantur negotu,
inæ, haud ſeclsi
mis. Inde ad cor-
em, aliis vigini,
iginta millium Ar
ccedebat Antonius,
si ſeptus cuſtoci
li provincii delon⸗
tugurium: neee
otuillent, qui cent.
oſculum ſacræ el

ſi poſſent, paltle.

Uri.
. Demoſthenes
eſtro e numetd .
e 2 lauſu zace
obis lenlus lit
gelati eſſetin 1
in quibig tot vot
2gnac, 1

j⸗ Gi Onmd⸗

infon

DE S. ANTONIO PATAVINO. 47

Oratorem morabantur? Quis iſte eſt,
rogàſſetis attoniti, quis eſt, qui tan-
tum voce ſua valet; Scimus equidem,
docti experientiâ, quantis artibus ſit
opus, ut vel mediocrem quis turbam
attentam ac benevolam teneat: quan-

tèò pluribus igitur opus erit ad atrahen-

dam ⁴à tanto intervallo, numero tam
denſo, conditione tam honorata, tem-
pore tam importuno, loco tam incom-
modo multitudinem? Et tamen to-
tum hoc potuit Antonius. Non ne-
gaverim, Auditores! quin DEUS

ope quadam non ordinariaà hiſce in oc-

caſionibus illi adfuerit: certe dupli-
cem maximé illi favorem indulſerat,
quem natura in theſauris ſuis non ha-
bet. Primus erat, ut quantumvis ſub-
miſſa voce loqueretur ‚intelligeretur
tamen à longo quamlibet intervallo re-
motis: alter, ut nativo locutum idio-
mate quilibet qualemcunque linguam
doctus aſſequeretur. Hoc tamen ni-

hil Oratoris noſtri gloriæ demere vi-

detur; ſed eam potiùs augere; dum
tam præſtantia & exquiſita ejus erant
ſenſa, ut digna eſſent, quorum causâ
naturæ legibus derogaretur. Jam co-
gitet, qui poteſt, quas ille in populo
tam numeroſo animorum converſio-
nes effecerit, quantos ad bonam fru-
gem reduxerit, dum tanta erat de ejus
lanctitate opinio ? Veniat huc ipſe
Infernus, ut teſtimonium det; ſic mi-
hi placet: nec enim laus ulla tanti eſt
ponderis, quanti fremitus & indigna-
tio inimicorum. An non ille artes
ſuas omnes explicuit, ad conatus tam
glorioſos ſufflaminandos? Quid non
excogitavit? quem lapidem non mo-

vit ? quas machinas non adhibuit?
Fregit nonnunquam trabes pegmatis,
quo pro ſuggeſto Sanctus utebatur,
ut clamores & tumultum excitaret.
Miſit ſuæ aulæ miniſtros veredariorum
habitu, qui allatis literarum faſcicu-
lis, aliò Auditorum animos curaſque
averterent. Nec iſtis contentus, aliàs
totum aêra miſcendo, turbines, toni-
trua, fulgura, grandinem, procellas
excitabat terrendis & diſſipandis Au-
ditoribus.
Quamquam autem certiſſimum eſt,
omnes hos conatus, omnes artes in
nihilum recidiſſe, dum exſibilans om-
nia Sanctus novo prodigio firmabat
rupta, aperiebat fraudes, ſiſtebat plu-
vias: ſatis tamen conatus iſti oſten-
dunt, quàm mal? Dæmon conventus
hujusmodi formidaret, quos tot mo-
dis diſturbare moliebatur. Et quid
ambigamus, AA. ſolâ undâ oratione
ad meliora reduxit Antonius latrones
infames duos ſupra viginti. Neque
hoc parum vobis videatur. Si enim
hujus conditionis hominum reductio
S. Joanni Chryſoſtomo viſa eſt tam
difficilis, ut Chriſtus Servator iple-
met è duobus, ad quos dixit, unum
duntaxat reduxerit; quâm mira jure
meritiſſimo videbitur Antonij facun-
dia, quæ effecit, ut & vicenis duobus,
qui eum audituri acceſſerant, viceni
dquo mutati in alios abirent? Sed quid
viginti duos commemoro ? Cuùm
ea ætate nemora omnia nefarijs ejus-

modi hominibus habitarentur, longe

plus ad eos ſuis latibulis exturbandos
vox Antonij, quàm Magiſtratuum ar-
ma, potuit ſic omnino, ut ad fugan-
dos

48 PANEGYRICUS

dos timore cervos, capreas, apros,
Urſos, plus valet unius Leonis rugi-
„quàm omne, quod illis Venato-
res moveant, bellum, venabulis, ca-
nibus, omnique apparatu venatorio.
Neque hic ſtetit Antonianæ eloquen-
tiæ vis. Sub ipſa illa tempora urbes
Italiæ prope omnes Hæreticos infeſtos
fentiebam ; liberavit illas Antonius:
familias turbaverant ſuſceptæ inimici-
tiæ; compoluit illas Antonius. Tem-
pla profanabantur omnis generis tur-
pitudinibus; ſanctitatem illis & reve-
rentiam reddidit Antonius. Sacra my-
ſteria polluebantur abuſibus; ſuſtulit
illos Antonius: vacua inquilinis erant
ſacra Aſceteria, habitatores ſubmiſit
Antonius: & generatim tantum ille in
Populorum animis ſua deteſtantibus
crimina excitavit ardorem, ut Audi-
tores ejus plerumque ex concione re-
dirent non tantum pugnis percutientes
pectora (ſicut Hebræi Calvario ex
colle reduces) ſed humeros catenis
inhumaniter dilaniantes. Conſtans fa-
ma eſt, uſum diverberationum pub-
licarum, hodie non infrequentem, ab
Antonij Auditoribus traxiſſe originem.
Id quod profectò non leve argumen-
tum eſt converſionis illius admiran-
dæ, quam in Mundo effecit, dum
primus per vias publicas ſanguinea
ſpontaneorum Martyriorum ſpectacu-
la objecit.
Quid autem miramur tanto cum
ſtupore & fructu auditum ab homini-
bus, ſi nonnunquam etiam beſtiæ ad
eum audiendum ſolicite accurrerunt?
An excidit vobis, AA. illa dies, quâ
Hæretici obſtinati, ne manus dare co-

Q“hNàS,

gerentur fortiſſimis argumentis, opti-
mum factu duxerunt, quod unum ſu-
pererat, illa non audire? 2 Tum Anto-
nius, repulſas ejuſmodi ferre non aſ-
ſuetus „ ſancta accenſus indignatione .
ad maris littus procurrens, 6 Piſces!
venite ad audiendum divinum illud
verbum, quod qui audire renuit, ſur-

da profectò aſpis ſit oportet.

Videre hic fuit audito hoc, pleno
fiduciæ imperio, commoveri eriſhart⸗
que placidas ante & tranquillas maris
undas: inde ſenſim emergere & aqua-
rum ſuperficiem occupare mirabili or-
dine omnes illos marinos greges, par-
vos æque ac grandes, in turmas ſui
quemque generis diviſos, & per lon-

gum littoris tractum numeroſam at-

tentämque concionem formare. Fecit
ad eos per ſat longum temporis ſpati-
um verba vir ſanctus; & revocavit
his Auditoribus ſuis in memoriam be-
neficia, quæ præ cæteris animantibus
acceperant à DEO, ſoli ipſi in com-
muni omnium aliorum cataclyſmi
ſtrage ſervati, lectique ab ipſo,
nunc ad hoſpitium naufrago Pro-
phetæ tribuendum, nunc ad redden-
dam cœco DElI amico lucem; nunc
ad ſubminiſtrandum ipſi DEO peti-
tum tributum ſponte ſoluturo ſta-
terem. His aliisque argumentis ad
laudes DEO Conditori reddendas ex-
citatos tandem dimiſit, paterno illis
affectu beneprecatus. Non puto mu-
tis his Auditoribus unquam magis,
quâm tum doluiſſe negatam fandi fa-
cultatem. Quam libenter illi olrir.
ſent ſtupidæ ſuæ linguæ vincula,
articulatas in voces ac ſonos uie
L ſent?

. en

1

l rci
tiones 1.
gibi nunc 0
cotmmento5
nnch cit
105 34 ſvi
Procll line
ſolnnia:
1s polti
fgnente
n , ner
lanbo fugett
nafit Ant
le, tot cel
wolthenes l
Rereir,
Trocnſd
Plcind en
ner cxecit
ſſie he, gt
Nſate & kero⸗
Nonſitri pol⸗
to undan 3
Poſtremus nate
lle? Voces
Aultri , 4en
lit unquam.
Cnrioſite ¹ me
iohenolthe
8 vobiſe
neit gonn An
nte Popelo
tante le⸗ nori
eptt, wonlt.
ere ſuſpenlr
heet 10 30
lrio niſli

1

euteng, 6 biles
um diyinum U
audire renuit, lo.
toportet.
tudito hoc, Pler⸗
ommoyeri criſor.
tntllate
emergere gu⸗
cupare mirabilio.
arinos greges, .

es, in turmas ii

iviſos, & perhor.
um numeroſam i.
nem formare, lecf

um temporis ſoi .

Ros; & kevoczvit
8R in memoriam be-
xteris animantbus
, ſoli ipſi in con.
lorum catchin
Gtique a plo

m naußago o.

, nunc 24 redderr

nico lucem; nune
n ipf. DE per-
nte ſoluturo ſr
ge Argument

tori reggenduet⸗
niüt, patemno 1

8. Non putond.

DE S. ANTONIO PATAVINO. 45

ſent? Sed cuùm hoc ipſis conceſſum

non eſſet, demiſſis modeite capitibus
DEI præconem reveriti liquidas ſuas
ſtationes ac fundum repetierunt. Quis
mihi nunc obſtrepit & jactat poëtico
commento glorioſum Ariona, qui har-
monioſi cantús dulci magià Delphi-
nos ad ſui miſerationem moverit?
Procul hinc fabul?, & Poëtarum

ſomnia: neque enim mihi ad fidem
his prodigiis impetrandam fabulis &

figmentis eſt opus. Et quando un-

quam jacrabunda Græcia tantum cogi-
tando fingere auſa eſt, quantum reipſa
præſtitit Antonius? Fieri potuit, ut
ille, tot celebratus encomiis, De-
moſthenes ſimilem ſibi gloriam pol-

liceretur, quando, teſte Valerio, ni-

mirum ſibi in juvenili ſua eloquentia

placens, exibat ad maris littus, ut ſe-

met exercitando perpoliret's: eâ for-
taſſis ſpe, quòd ſuâ illa perorandi ſua-
vitate & feros fluctus ſuſpendere, &
monſtra poſſet attonare. Sed quan-
do unquam ad eum audiendum vel
poſtremus natantium caput undis ex-

tulit? Voces ipſius reſpectu nullo

Auſtri & Aquilones difflirunt; nec
fuit unquam flackus, qui audiendi

curioſitate à murmure & fremitu, au⸗-
dito Demoſthene, ceſlaret. Reputa-

te igitut vobiſcum, quanta eſſe de-

buerit gloria Antonii, quando inſpe-

Gante populo innumerabili, quem

tantæ rei novitas exciverat, viſus eſt
reipsâ, monſtra ſuæ e vocis nutu ha-
bere ſuſpenſa, ſic ut illa pro arbitrio

evocaret ad audiendum, & pro ar-
bitrio miſſa faceret. Unde mirari

R. P. Segneri Panegyr.

jam non convenit, ſi ad eventum tam
prodigioſum manus dedit obſtinata

hærelis, pluribus ad Eccleſiæ caſtra

dimiſſis. Unum fuit; quod tantis
Antonii prodigiis nonnihil plauss
imminuit, quòd nimis, eſſent fre-
quentata. DEUS ſiquidem, cùm
nullo non die magis conſpicuum red-
dere hunc ſuum famulum vellet, vi-
debatur manibus ejus permiſiſſe Mo-
ſaicam illam virgam, quâ elatos de-
primeret, domaret diſcolos, & pro-
digiorum vi ipſos adeò ſuos ad pedes
abjiceret Pharaones.
Et verò an non videre licuit ad pe-
des Antonii ferum illum, & atrocem
Ezelinum, fune in collum injecto,
petere veniam? ferre ſeveras admo-
nitiones, nec aures objurgationibus
obturare? & tamen ille tam erat
naturâ elatus, ut nullus illum caſus
domaret; ſic ut in prælio, non pro-
cul Mediolano, vulneratus captus-
que, induci non potuerit ad pacem à
victoribus flagitandam; imò ne qui-
dem ad curationem vulneri adhiben-
dam, & quod plus eſt, ne ad cibum
quidem ſumendum, aut cum quo-
quam loquendum. Maluit enim
perfidus, beſtiarum more, efflare
contumacem ſpiritum, quàm quid-
quam ſolatii, aut refocillationis, tan-
tum abeſt ut vituperii, ab inimicis
admittere. Quis igitur triumphus
iſto excellentior? Eat ſana qui vult,
& admiretar Umbertum, qui urſom
poſt ſe manſuùetum traxit: Simoni-
dem, qui ante ſe egit feritatis omnis

oblitum leonem; aut ipſum adeò An-

tonium,

Fo
tonium, qui oſtenſo Evchariſtica ſub
nube DEO mulam abjecit in genua.
Majus his omnibus, niſi fallor, ad pe-
des ſuos ſupplicem videre Exelinum.
Pergite hinec porrò mecum conſide-
rare; quale tandem coœli donum &
prærogativum ejus ſit, tam rarum, tam
inſolitum, cum tantg gloria conjun-
Cum, quo non pari modo ornatus
fuerit Antonius: an futura providere?
Atqui ille infanti, maternis adhuc
clauſo viſceribus, & alteri cuidam
jam adulto, vaticinatus eſt, non abſ-
que ſanctàâ invidiâ, quòd uterque eo-
rum eſſet donandus nobiliſſimâ mor-
tis pro Chriſto obitæz palmâ, quam
fruſtra ipſe Marochii, loco tum tem-
poris ejuſmodi honeſtamentorum tam
fertili quæſiiſſet: An in animorum ar-
canas cogitationes penetrare? Atqui
de hac facultate non dubitabit Epiſco-
pus Blugenſis, cujus dubia, quæ ille
animo anxius volvebat, introſpexit
Antonius, allatâà eorum ſolutione.
An rimari intima animi ſenſa & al-
fectiones? hanc in eo fuiſſe perſpica-
ciam teſtabitur Ordinis Tiro quiſpiam,
qui quas magno animi mœrore pa-
tiebatur inimici ſuggeſtiones, ſibi &
manifeſtatas & ſopitas meminit. An
aſpecktabilem ſe præbere locis, à qui-
bus corpore longè aberat? Quoties
autem ille in ſomno viſus eſt homini-
bus conſceleratis, exprobrando ipſis
perfidiam, & ſigillatim proponendo
noxas, quas, & cui Sacerdoti pro
Sacro tribunali aperirent: quâ qui-
dem ille ſolicitudine palàm kaciebat,
neſcio, magisne incognitos animi ſui

PANEGYRICUS QWu“KkðTUS,

volatus, an illud non explebile deſi-
derium, juvandi animas, quod illum
in eo quoque ſoli non abſimilem red-

debat, qui cuùm noſtrum infra hori-

Zontem ſe abſcondit, velut laſſas cur-
ſu vires quiete reſtauraturus aliis lu-
cem affundit populis, & aliis itineri-
bus nunquam quietus proficiſcitur.
De aliis juribus quid dicam, quæ à
DEo illi in elementa, in morbos,
& in mortem adeò ipſam concefſa
ſunt? Erigere incurvos, cœcis diem,
uſum membrorum Paralyticis redde-
re, nova jam & magna non erant.
Plus fuit vf'tam & ſpiritum reddere
cadaveribus, non jam frigidis tantum
in feretro, quo ad ſepulchrum effere-
bantur; ſed vel in tumulo, vel aquà,
jam putreſcentibus: nec tamen vel
iſtud ſapremum ejus operum fuit.
Lego enim, potuiſſe, vel ipſis beatis
ceeli mentibus imperare, tanquam
fidelibus famulis, vocando eas, mit-
tendo, deque iis, prout lubitum
fuiſſet, ſtatuendo. Quamquam dixi

male. Nec enim ipſæ conſueverant

expectare imperia, ſed eadem occu-
pabant. Id quod tum animadverte-
re licuit, cùm mittere ad Præſidium
aliquem literas Antonius vellet. Cuùm
enim tabellarium ille fruſtra quæreret,
cui perferendas traderet; en adeſt
alatus cœlo nuntius, qui non roga-
tus id in ſe muneris ſuſcipit, acceptas-
que literas celeritate ſummꝗ perfert,
relato eâdem velocitate reſponſo.
Non eſt tamen, cur hoc magnopere
miremur. An non enim cùm animad-
vertuntAulici, unum aliquem Prin-

cips

H
₰

—

ni,

ele au
grnl,
i leitans b⸗
ſccent eſo
yunon en
rrorio Conl
ſſhelimn
ſinum, nter
e & ſocne
migritunns
Hum? Me
nerkim lelt
ces, m ſn
ſencfimg
Clclan non
ſis lun obl⸗
tarto commnn
Don Amme⸗
WMn ne
ubleans 2
lur anbehrer
feret t nere
iue nir epple
(umque
ſcm, nelc,
i cxlum tpi
cangt contizert
Mm. Certun
ne pechtdie
Ut trin
nnm hnchiz
lnd ncher
dnn peſetui
elicerian.
Noreg egeng
ten i⸗
1 fiſper
Hrogere in
wacmhit

— ⸗

rvos, ccis len
1 5 ralyticis fe 6 l.
magna non enn
e lpiritum vellee
jam krigicis aniin
cpalchrom en.
tumulo, veleni,
6: nec tamen el
ejus operum iun
iſſe, vel ipls benin
mperare, tanquum
vocando eas, mi
6, prout lbiun
Qumquim dil
ipſe conſeremt
1, led eadem occt
Utum animnadyette
ttere ad Prridin
tonius vellet. Cin
le fruſtra querere,

raderet; en 10el

6, qui non ſoßr
s ſulcipit, acceptu⸗
te lucmmi pelieil
locitate leßponla
ur boc mighoene
enim in i
mire c

7

DE S. ANTONIO PATAVINO. zr

cipe ſuo multùm amari, grave ſibi
non ducunt, illi fervire, & id poſſe,
in felicitatis parte reponunt? Quid
facerent ergo cœleſtes Genii, quibus
ignota non erat intima ipſius DEl cum
Antonio conſuetudo? Quàùm ſæpe
ĩpſi ſpectabant in Antonii brachiis Do-
minum., infantis teneri habitu, Jude-
re & jocari cum ipſo, velut oblitum
magnitudinis ſuæ, Majeſtatis incu-
rium? hic fſpectabant mutua & te-
nerrima oſcula, obtutus amoris indi-
ces, riſum fuaviſſimum, blanditias
jucundiſſimas. Et hoc ſpectaculo
excitati non conciperent deſideria,
ſuis illum obſequiis honorandi, quem
tanto communis Domini favore dig-
num admirabantur? Tam fedulò ejus

hærebant lateri, ut ille terrena omnia

nauſeans ad ſolas jam Paradyſi deli-
tias anhelaret: unde ut ejus deſideriis
fieret ſatis neceſſe fuit miſſionem illi
dare vix expletis triginta ſex vitæ an-
nis. Quamquam, ut quod res eſt,
dicam, neſcio, an hoc magis Anto-
nii coelum fupirantis, an Superum
causâ contigerit, expetentium Anto-
nium. Certum hoc eſt, deſcendiſſe
inde afpectabiles ESUM & MA-
RIAM, ut triumphantem illius ani-
mam brachiis fuis, omni Majeſtate
plenis, exciperent: tantum fuit, quod
cœlum præſetulit, ejus ſecum habendi
deſiderium. Et en novos iterum ho-
nores decretos Antonio! dum enim
Cœnobii ejuſdem incolæ occultam
tenere tantiſper volunt jacturam tanti
viri, prodere illam per urbis Patavi-
næ compita cœperunt parvuli, eju-

lantes, & profundo meœrofe inge-
miſcentes. Subinde ad depoſitum
tam pretiofum digne locandum tum-
ba nova inventa eſt, Angelicis, ut
vulgo eſt ereditum, manibus elabo-
rata. Inde autem, quos in ſupplices
eontulit, prodigioſi favores, tanta
fuerunt & magnitudine, & numero,
tam pofſita in omnium oculis, ut anno
à morte vix elapſo, goactus ſit ſum-
mus Pontifex, cùm nec Populi pre-
cibus, nec Principum poftulatis ob-
luctari porrò poſſet, Colitum illum
numero ſolenni ritu adſcribere, tan-
to plaudentis Mundi gaudio, ut dum
non procul Româ (in urbe Spoleta-
na) optata tot votis pronuntiabatur
ſententia, Olyſſipone, tantis remot4
intervallis urbe, æs campanum Tem-
plorum omnium, nullis pulſatum ho-
minum manibus, Iæztiffimo concen-
tu, velut Pontificiæ vocis admirabi-
lis Echo, reboaret. O Antoni, An-
toni! quâm feftivi hi triumphi tui
fuerunt? Satis apparet, iis pro me-
rito celebrandis, tua ill4 hodieque
integerrimâ & corruptionis omnis ex-
perte linguâ opus eſſe. Iſtud faltem
ne quæſo diſpliceat, huic meæ tan-
tum concedere facultatis, ne in tuis
enarrandis laudibus fatigetur; dum
metuere non oportet, ne iſti tam ad-
dicti tibi Clientes iis audiendis fati-
gentur.

Quid enim cogitatis, Auditores?
finem jam impoſitum honoribus, &
gloriæ Antonii? Ita quidem, ſi, quo
fermé Cœlites ahios, mo do honora-
G 2 tum

7

44.

tum DEUS,

Antonium voviſſet.
Obſervo enim, quòd poſt primos
à morte menſes aut annos, à fortuna-
tiſſimo eorum hac ex vita tranfſitu,
magnis eos DEUS prodigiis illuſtres
reddere conluevit: tum nemo non
munera eorum ad tumulos portat;
nemo non accendit cereos, immolat
thura, fupplices libellos porrigit,
ſuſpendit anathemata; innumeris eo-
rum merita encomiis celebrantur, cer-
tatim vitæ hiſtoriam calami lucubrant,
Iætas organa Muſica cantilenas modu-
lantur. Verùm non multis poſt an-
nis tepeſcere ſenſim ineipiunt hæc de-
votorum clientum ſtudia: major cir-
ca illos tumulos ſolitudo apparet;
non faces ardent, non tot acceptarum
gratiarum teſſeræ Pendent, &, ſi mul-
tum, annua tantum mortis eorum
memorià redeunte ſolenniore aliquan-
to ritu à populo coluntur. Et hoc
eſt, quod indicare quondam Eccle-
ſiaſticus videtur voluiſſe, dum de
ſanctiſſimis illis Heroibus, legis tam
Naturalis, quùàm ſcriptæ, locutus, ita
pronuntiavit. Omnes iſti in genera-
tionibus gentis ſuam gloriam adepti
ſant, C in diebus ſuis habentur in
laudibus: quod perinde erat ac dice-
re: tamdiu eorum laudes au ditas,
quamdiu eorum duravit [æculum.
Subinde autem paulatim eas celebra-
tas rariuis; cuùm eorum, qui dein-
ceps ſecuti ſunt, laudibus ac glorià,
ſi non obruerentur penitus, multum
ſaltem obſcurarentur. Poſt Mundi
cataclyſmum Noëmo quid celebrius?
non de alio magis aut parentes filiis,

y2 PANEGYRICUS QUARTUS,

aut nepotibus avi narrabant.

„ͤ

tiam ac concurſum cedant.

Suc-
ceſſit Abraham: multum ille conte-
ſtim ejus celebritatis ſibi vindicavit.
Abrahamum ſecutus eſt Iſaac, Iſaa-
cum Jacobus, hunc Jolephus, ipſum
Moyſes, & ſic allum ſucceſſu tem-
poris alius; qui finguli multorum

linguas ſuis encomiis fatig4runt, rarò
jam, qui de Progenitoribus vel co-

gitaret, vel loqueretur. Idem, ſi

re dte advertimus, in Eccleſia eveniſſe
videtur variis ſæculis reſpectu diver-
ſorum ſanctorum hominum; quibus

poſt certum temporis intervallum ipſe

DEUS aliquid detrahere videtur de

illa prodigioſa, in alios beneſicia con-
ferendi, tacultate; ut inſtar exhau-

ſtarum pretioſi metalli fodinarum,

aliis, recens inventis, illuſtre nomen,
& licitantium ac fodientium frequen-
At cum
Antonio, ſi verum fateri licet, lex
iſta ac mos ſervatus non eſt. Quan-
tum jam temporis elapſum vobis vi-
detur, ex quo terras ille reliquit?
viginti,
paulò plures quadringentis annis jam
lapſi ſunt. Et tamen, audite.

borum ſanatorum,
veneficiorum,
memnoſyna. Non expectatur annua
ipſius honoribus ſacra dies, ut ejus
refricetur memoria; non, inquam,

expectatur. Non labitur hebdoma-

da,

quadraginta luſtra? haud
Tot

etiamnum ille gaudet plaudentium
gratulationibus, ut non ſit ara ipſius
honoribus ſacra, nulla prope illius
imago, quam circa non quotidie no-
va ſuſpendantur anathemata, aut mor-
aut diſcuſſorum
aut domitæ, mortis

utnets, .
asilluttent,
1ot Giedus Iun
geunt ſemper
honorem
1 in uzn
tatb, lae
fKeinr in elb
alejes clltu
en hre le o
ts meenin,a
(Kene N
leis Meomun
is. Nee
Omrlbus in t/
ter nOn omn
MHuni clmate,
je Negnum cen
nhet, (Ujl ſi
1etutl glotian
ſigblars ii he
Allari keyerentiz
o anen ge gt
Nhrirei ſetno,
kniun. (in
ni, uim malt
rtn orum n
lid a⸗
Permitit Dl
1fd Caſid
herbgne ai
n ſn
fvolom

Arabant.
UItum
3 leene
d cayvit,
inguli e
8 kaigirunt n
nitoribus 1
(0
etut. lien, à
1Eccleſiz ererifi
feſpechn eie.
ominum; quidu
8 intervallomin
ähere videtur de
lios benefciacen-
ut inſtar erla.
etalli kodinann,
8, illuſtre nomen,
dientium kregper.
cedant. At cum
1 füteri lieet le
non eſt. (un⸗
lapfum vobis i.
3 ille iuil
ta luſtre? hul
ngentis Annis jn
en, Audite. lo

get Plaudkentim

Ron ſt ari ipſin
nulla prope lius

non uCiddend

betmata, aut wor.
t Giſcuſtorum

bomitz hoin

expedatne
12 dts, 4
wr, Mun
v, hebdoln
iim krlde,

uc, llar.

DE S. ANTONIO PATAVINO. 3

da, quin multi, quà viri, quàâ fæmi-
næ illi colendo ab omni ſe, præter

panem fermé & liquidam, elcâ po-

tuve abitineant, conſcientiæ ſordes
ſui accuſatione eluant, divina ſe da-
pe refici curent. Quantus eſt eorum

numerus, qui facibus perpetuis ejus
aras illuſtrent, divinam in illis hoſtiam
quot disbus immolari jubeant? Pro-⸗
deunt ſemper præli beneficio novi in
ejas honorem Panegyrici: gemunt
tvpi in vulgandis novis, ejus ope
pPatratis, miraculis: ſudant artificum
officinæ in elaborandis quotidie no-
vis ad ejus cultum operibus. An au-
tem hæc ſe obſequia unius intra civi-
tatis mœnia, aut Nationis limites con-
tinent? Si aliorum pede metiri vel-
letis Antonium, ſic fortaſſis judicare-
tis. Neque enim Cælitum quiſque
omnibus in terris notus eſt: haud ali-
ter ac non omnis ſtella omni fulget in
Mundi climate. Omnis civitas, om-
ne Regnum certum feré quempiam
habet, cujus ſingulariter patrocinio
ac tutelà gloriatur: eàque etiam causâ
ſingulares illi honores dekert, ſin-
gulari reverentiã proſequitur. De
eo tamen, de quo tam multus una in
provincia ſermo, altum ferè alibi ſi-
lentium. Qum multos habet Polo-
nia, quùm multos Illyricum, aut Un-
garia, quorum nobis vix nota nomi-
na? id quod lapientiſſimo conſilio
permittit DEUS. Cum enim bæc

addicta Coœlitibus ſtudia in mortalium

plerisque arctis admodum limitibus

definita ſint, nec valde prodiga, id-

circo illa in tam multos dividere, ut
tenuem rivulum multos in campos,

ſam Divi effigiem.

idem eſſet ac diſſipare. At de Anto-
nio hoc affirmari non poteſt. Quis
enim Chriſtiani orbis eſt angulus, qui
ſingulari cultu ſe illi addictum non
profiteatur? Non ego Luſitaniam no-

mino, in qua primum lucem aſpe-

xit; non Gallias, ubi dikciplinas ſa-
cras tradidit; non Italiam, quæ ejus

oſſa ſervat: ſed apud omnia Europæ
Regna, imò provincias, quæ India-
rum ſeu Veterum, ſeu recens inven-

tarum nomine veniunt, adeò celebre
Antonii nomen eſt, tam beneficio-

rum & opis ab eo acceptæ illuſtris

memoria, ut paucæ ſint Civitates, quæ

eo Patrono non glorientur. Quin ſi

ad perſonas ſingulas deſcendamus, non
admodum multas invenire erit, quæ

inter lectiſſimos & cariſſimos ſibi

Advocatos eum non numerent. Quæ

domus, quæ officina, quod tugu-

rium non aliqua ejus icone exorna-
tur? Non eſt mendicabulum tam nul-
lâ inſtructum ſuppellectili, tam va-
cuis laribus, ut non lectulo ſuo affi-
Xam velit, ſi non docto penicillo la-
boratam, rudi ſaltem [calpro expreſ-
Si ad Cœlitum
alios aliis in neceſſitatibus venitur, ad
Antonium in cunctis feſtinatur. Ipſe
opem rogatur in animi mærore, in
corporis dolorihus, in vitæ periculis,
in rerum jactura, in conſiliorum am-
biguis, in negotiorum difficilibus:
ſic ut ſacra illi Altaria nobis facta ſint
inclytus ille Solymæ fons, aut pilci-
na, in qua malis omnibus invenie-
batur remedium: eo tamen diſcrimi-
ne, quòd ibi auxilium non invenie-

CG 3 batur,

54 PANEGYRICUS QCUAARTVUS,

batur, niſi momento ut uno, ſic in-
certo, & quod non absque gravi mo-
leſtia expectabatur: hic omnibus &α—
ſemper paratum ſit.

Quis veſter nunc ſenſus, Audito-
res? eritne, qui neget, me perpensâ
tantâ, tamque multiplici gloriâ, uni
conceſsà, jure ac meritò exclamâſſe:
Non eſt inventus ſimilis illi in gloriâ.
Quid tandem facere DEUS potuiſ-
ſet, ut eum magis celebrem, magis red-
deret honoratum? quibus tandem
majoribus argumentis manifeſtare po-
tuiſſet amorem, quo in illum fertur?
quibus modis efficacius pellicere ad
ejus obſequiis devincire? Felices igi-
tur vos, quibus datum eſt eligere Ad-
vocatum tam potentem! agite omni
conatu, ut per vos ejus creſcat glo-
ria; nec ambigite, quin ille ex alto
ſpectet, & probet veſtra ſtudia.
Quamquam quid dico; ex alto ſpe-
ctet? cùm ea jam viderit tot ante ſe-
cula, dum etiamnum mortalis hoc
in exilio morabatur. Ut enim Hiſto-
ricorum fide conſtat; dum morti pro-
ximus humi jacebat opertus ſacco,
aſperſus cinere, mirabili illi claritate
pateſecit DEUS, quoſounque ⁴à po-
ſteris honores erat recepturus. Hos
autem inter an ambigitis eos etiam
fuiſſe, quibus vos eum eratis proſe-
cuturi, tum ſæpe aliàs, tum hoc ma-
xXimè matutino tempore ? Et quàm
jucundus illi ſenſus fuerit, aſpicere
tantam aviditatem, animi ardorem
tantum, tantam frequentiam, qu4
ſolennem ejus memoriam junctâà ope-

2

—

râ acturi eratis, omnia alia obliti nec
gotia, omnia alia diverticula nauſean-
tes? Non dubito quidem, quin in
plerisque aliis civitatibus fub ipſum
illud tempus ingentem numeravit cli-
entúm ſibi addiiſſimorum multitu-
dinem; fed clientes parte unâ tam
ſanguine illuſtres, alterà autem tam
ardentes, dubito an multis aliis in
locis ſpectàrit. Quid aliud igitur
ſupereſt, niſi ut conſtantes iisdem in
obſequiis nullo non tempore perſiſta-
tis, hac indubiâ ſpe, quòd ſi alii ulli,
vobis certe longe utiliſſima futura ſit
iſthæc conſtantia. Auditores mei!
liceat mihi bonâ veſtrâ veniâ claude-
re hanc panegyrin profuturâ hac ani-
madverſione. Beati Ceœlites excu-
biæ lunt urbium, quibus nullæ aliæz
magis fidæ (non vos hoc latet) &
idcirco prudenter admodum veſtras
illis portas creditis, veſtras illis ur-
bium regiones; tanquam illis, qui
ut S. Baſilius loquitur, ſecuritatem ab
bhoſtium excurfionibus exhibent: nec eſt
periculum, ne ſomno oceupati mag-
no veſtro malo oculos claudant. Si
tamen quæritis defenſorem veſtræ il-
lius feliciſſimæ libertatis, pro qua re-
tinenda labor nullus eſt nimius, dili-
gentia nulla ſuperflua Antonium eligi-
te. An eſt, qui exiſtimet me hoc

nulla ſufficiente indu tum ratione vo-

bis proponere: perinde ac ſi me de-
lectet veſtras aures promiſſis jucun-
dis & gratis, quamlibet vanis, titil-
lare? Abfit iſtud à me procul. Ite
tantiſper, & interrogate, quibus ma-
ximé auxiliis Patavini libertatem re-
cupe-

1 11 prel
ſex Venetis l
fummpere olul
fed gvod io
giones on
fius. Mei⸗
Conſeeli n
nipum pree
ind
cGium Uber⸗
b An
oi: Mad
A mum
hendic
Menim die
ot obiiis
di poti i
Ttonit baun
Y hartre holl
Obumans per
tom votut4
Anhercium te
Ulb oteitide

ni I 14
Wiialt bli
en, en
atibus dünn
i numneraif.
morpin multi.
8 parte unz timn
Alter⸗ Autetn tn
in muültis Alig in
Gid alind tor
nſtantes jisden in
tempore perſitt
„ qudch ſi ali ul,
niliſſima kuuna i
Auditores mei
ſtra venii claude.
profutur hac ani.
eati Colites excn⸗

Iuibus nulls l?

vos hoc kiet) à
admodum veltrs

„veſtras ills n.

nquam illis, gi
tor, ſecuritaten 4
erhibent: nee eſt
mo oceupati nig.
ulos chudent. F
nſorem veſtra ⸗
rtatis, pro gua re⸗
8eſt nimins, Ilr⸗
1a Antonipmm eler
giſtinet we hor
vum tatione ſo.
inge 1c ſi me ⸗
promifſs *
hlibet vans, iün⸗

ro jugo premebat.

DE s. ANTONIO PATAVIN0 3

euperârint, quando Ezelinus (Tyran-

nus ille barbarus, quem ſatis jam ſu-
pra deſcripſi) ſemper quidem, ſed
maximè à Divi morte, ſuo faſtu in-
tolerabiſis, miſerorum cervicem du-
Summus Ponti-
fex Venetis fœdere junctus jugum hoc
rumpere omnibus viribus conatus eſt,
ſed quod tot armatæ cohortes ac le-
giones non potuerunt, potuit Anto-
nius. Nocte enim lucem illi ſacram
conſecutà dum ſacrorum aſcetorum
quiſpiam preces ad ejus tumbam ſup-
pPlex fundit, & meſtiſſimorum illi
civium liberationem commendat;
vox ab illa tumba emiſſa eſt, hujuſ-
modi: Macti animis, cives! octa-
Và à natali meo, die libertatem recu-
perabitis. Atque ita planè evenit:
illà enim die Ezelinus tanto intus ter-
rore obrutus eſt, ut apertis ipſemet
urbis portis fugâ ſe lymphati inſtar &
attoniti ſubduxerit, perinde acſi ter-
go hæreret hoſtis, euümque undique
obarmatus perſequeretur. Quodſi
tantum potuit Antonius ad libertatem
jam perditam recuperandam, quanto
pluùs poterit ad eam integram hactenus

illæsimque conſervandam - Non
multi profectò laboris ea res erit:
tam omnibus abſolutæ numeris ſunt
leges, tam vigilans cura, tam con-
cors omnium ſenſus, quo omnes vos
tam pretioſum donum lervare conten-
ditis. Optima tamen Chriſtianæ Po-
litices lex iſta mihi videtur: omni
humana uti induſtriâ, tanquam ſi Su-
Peri nulli forent, à quibus ſperari
auxilium poſſet, & ab his ſic petere
auxilia, tanquam ſi humanæz opes
nullæ forent. Neque in mentem vo-
bis veniat, quia Patavium urbs eſt, ²
qua nomen mutuatus eſt Antonius,
quòd illi ſoli ſuas gratias, ſuam tute-
lam addixerit: jam Nationes omnes
jus ſibi aliquod arrogant obtinendæ
ab Antonio opis, cum omnibus com-
munis Patronus ſit factus. Unde ſive
honores ſpectentur, quos ab omni-
bus ille recipit, aut beneficia, quæ
diſtribuit, meritò jam appellari po-
teſt Antonius, non jam Patavi⸗
nus, ſed Antonius orbis
univerſi.

X 1

K*
„ *

444 4

RPrEe

Fbp. 17. &
al.

16 PANEGYRICUS Qπ1NTUS,

2 2* 1* 45 ½ 42à 2* . 4*7
e ee ee e e E.
õ 72

36 Eras e e s Ar i i

SOLIIUDO CLAUSTRALIS

IN MEDIISs MCNDI

TIRBIS INVENTA.

PANEGYRICUS
ONORIBUN R. PHIEIPPI NſERII

P1cTuS. X M A.

tis. ECCl. 5O.

ſuo periculo deſereret Ægy-
ptum, & præcipiti noctu fugà ſe pro-

riperet? non alia, quà fraternas Eſau
iras Jacobus eluderet, niſi ut fugeret
in Meſopotamiam? non alia, quâ

Saulis furorem David declinaret, quàm

ut in Carmelum ſe reciperet? Ita eſt,
reſpondit inclytis Progenitoribus ve-
ſtris, 6. Komani, S. Hieronymus:
Sola à ſæculo fuga parit ſalutem.
Atque hâc causà crebrò literis revi-
ſens ex Palæſtina in Urbe notos nunc-

hunc, nunc illum invitabat ad figen-

da illis ſaxis oſcula, ad quæ DEUS
Infans vagierat in fœno; ad habitan-

dum in illa rupe, in qua Amos pal-

IrEne igitur Iſrael, quamlibet di-
lecto, non alia inventa eſt ra-
tio, quâ durum Pharaonis ju-
gum excuteret, niſi ut magno-

Adeptus éſt Gloriam in converſatione gen-

cens gregem, paſtoritiam ſuam fiſtu-
lam tubâ propheticâ mutaârat: ad ex-
tinguendam illo ex torrente ſitim,
prope quem Siſara prælio victus igna-
vo terrore præceps ex curru cecide-
rat. Nec tamen ſolus fuit Hierony-
mus, qui Mundi habitatores ad fu-
gam tam pulchram incitaret. Quàm
tenero animi ſui ſenſu identidem eoſ-
dem invitat ad evolandum ad claræ
ſuæ vallis umbram Bernardus, ſecu-
rum ipfis inibi aſylum pollicitus? ad

Alverniæ antra invitat Franciſcus, ad

Gratianopolitana juga Bruno, ad
Vallis umbroſæ nemora Gualbertus,
ſupra altiſſima Apennini juga ad Ca-
maldulenſes horrores invitat Romual-
dus. Sed quid video? video Philip-
pum, qui ad omnia hæc invitamenta

ſurdus plurimos quidem ad ea accep-
tanda

! .
140 5
de Nadele

reſſa

necio ubs
cin, ine
1luclo eri
non Oblcuro
ſicere; nn
veltes non
ſare lics olt
ve minum:
u. Ci⸗
cllo boc aro
Mlppum in⸗
Ueglum
un & guod
am uen et
A, Endc
ſoccelſile 1
Elictter,
wslugem,
nius vos 4 co
tindo, non mie
ſt in mecjo n
Neno igienr t⸗
iid lloſtrins
gham uod in
Eeleirtion.
enn ſnre ,
ſelerb viletn
Mopriom, ſe 01
.
0 hinen

AIR
NWrN

MHNI
tione ger

Dritiam wam fie⸗
ei motirat: der.
ex torrente ſtin⸗
pralio victus ignr.
er curd cecile⸗
olus fuit Herony-
bitatores al ⸗
ineitaret. Quin
w identidenn el.
landum d chie
Betnards, leel.
im pollicitis
tat Prancilcis,

DE S. P HILIPPO NERIO. 57

tanda impellit, illa laudat, illa appro-
bat: ſed ad ſe quod ſpectat,
firmato greſſu fixum ratumque ha-
bet evadere ad apicem virtutum in
medio urbis Romæ, extra clauſtri li-
mina, ſine votorum nexu, nunquam
à ſæculo ex toto ſejunctus; atque ita
non obſcuro exemplo cunctis palàm
facere; non locum, non ſocios, non
veſtes, non vitæ conditionem excu-
ſare ſatis poſſe eos, qui totos ſe, ſuum-
que animum DEO permittere renu-
unt. Quid igitur ego hodie ſpecta-
culo hoc attonitus dicam ? Dicam,

Philippum ingenti animo aggreſſum

negotium arduum, non nego, inſoli-
tum, & quod fidem vix inveniat: di-
cam tamen etiam, bonꝗâ veſtrâ gra-
tià, ſanctiſſimi nemorum inquilini,
ſucceſſiſſe illi, his non obſtantibus,
feliciter; & fucceſſiſſe tam feliciter, ut
ſi vos laudem plurimam meruiſtis, pe-
nitus vos à confortio humano ſepa-
rando, non minorem ille promeritus
ſit in medio mortalium perſiſtendo.
Nemo igitur tanto Viro celebrando
aliad illuſtrius quærat encomium,
quùàm quod in ejus gratiam ſuggeſſit
Eccleſiaſticus: Adeptus eſt gleriam in
converſatione gentis. Hoc mihi Ppræ
cæteris videtur, ipſi ut conveniens ac
proprium, ſic omnium excellentiſſi-
mum: & idcirco per vos, AA. mihi
liceat in eo potiſimm perpenden-
do admirandòque verſari.

Certus autem ego inprimis ſum.
neminem veſtro eſſe è numero, qui

non probè intelligat, quantum ad

R. P. SJegneri Panegyr.

vitæ ſanctitatem ſit in ſolitudine adju-

menti. Videtis arborem plantatam
ſecus viam publicam? Habeat illa
ſolum pingue, Auram benignam, cul-
turam diligentem, aquarum abundan-
tiam: difficillimum tamen, ut ejus
fructus unquam plené matureſcant:
ſed quò illos parturiet oculis gratio-
res, palato jucundiores, tanto etiam
celerius eos perdet vel tranſeuntium
hominum injuriâ & aviditate, vel be-
ſtiarum incurſu importuno, quibus
ſtat expoſita. Quomodo igitur poſ-
ſim ego hodie non mirari Philippum,
dum illum conſidero ipſos octoginta
annos plantatum in via, ut ſic dicam,
publica, in medio hominum hujus
ſæculi, in medio Mundi immundi.
In cenverſatione gentis; ſervâſſe tamen
tam omni parte intactam illibatàmque
ſuam virtutem, ut non ſolum fru-
ctum nullum unquam amitteret, ſed
ne flores quidem, aut folia: quod
idem eſt ac dicere; ne illa quidem
externæ compoſitionis decora, quæ fer-
me prima adultiore in ætate decidunt.
Quisquis Philippum aſpiciebat, etſi
jam decrepitum, cogebatur dicere,
videri ſibi videre Angelum: tanta erat,
quæ ex oculis emicabat, lux, tantus,
qui vultum irradiabat, ſplendor; ut,
quantumcunque nonnulli conarentur,
nunquam conſtantem in ejus vultum
deſigere obtutum poſſent, tantum ab-
eſt, ut eum in tela linea, chartâve
quod optabant, depingerent. Et ſi
talis is ætate tam profectâ fuit, qua-
lem fuiſſe exiſtimabimus annis flori-
dioribus, quibus ipfas adeò beatas
H ccoeli

„8 PANEGTRICVS

ccœli mentes ad ſui amorem pellicie-
bat; qui idcirco ad eum acceſſerunt,
unus mendici ſchemate ad ſtipem ab
eo demiſsè flagitandam; alius pueruli
pabitu, ad bellariorum aliquid ab eo
petendum, iterum alius nobiliſſimi
Juvenis ſpecie ad illum capillis pre-
henſum ex profundàâ, in quam deci-
derat, foſsâ extrahendum. Nemo
ſanè facile dixerit, quàm ille fuerit
in converſando affabilis. quàm in om-
ni actione decori oblervans, quàm
ſibi humanitate & ſuavi efficaciâà de-
vinciret eorum, quibuſcum agebat,
animos: quibus quidem dotibus vel
primo intuitu prodebat, electum à

DEO fingulari ratione eum homi-
nem, tanquam venatorem, & ſan-

EKum multorũ animorum prædonem.
Sed, heus, da veniam Philippe! cu-
perem ego hujus tuæ exterioris ama-
bilitatis, quamlibet Angelicæ, minus
in vultu, minus in agendi ratione vi-
dere; neque enim ſemper Angeli erunt
illi, qui tecum verſabuntur. Per-
pende, quòd non vivas in Syriæ ere-
mis cum Macariis, non cum Jacobis
in Palæſtinæ ſylvis, non cum Guari-
nis in præruptis Montisſerrati ſaxis 3
ſed in medio populi morum ſatis cor-

ruptorum, in converſationé? gentis, in -

ter homines effæminatos, inter Juve-
nes inverecundos, inter fæminas va-
nas; ut proinde, ſi verum audire
vis, periculum ſit, ne tu, qui vena-
tum veneras, ipſe te in laqueos indu-
cas. Philippus ſe in laqueos? Audi-
te, audite, & agnoſcite in ipſo vir-
tutem tam raram, quæ vos haud ali-

ter, quàm merces alieno ſub ſole na-
tæ, ſi non fallor, in ſtuporem dabit.
Ad primum affultum, quem blanda
puella in deſertis Syriæ tentat, manus
dat Eremi cultor Macarius: cadit in
Palæitinæ nemore Jacobus, cadit in
Montislerrati cavernis Guarinus: ſed
ne ad tertium quidem proſternitur

Philippus; etſi flava tantum lanugi-

ne veſtiſſet genas; non autem, ut il-
li, aut frontem corrugâſſet, aut æta-
te incanuiſſet. Tertium tenii illi ſunt
formidabiles laquei, quàm formida-

biles tendere poteſt decor fæmineus,

etiam inveſtis. Aggreſſionem ſuſti-
nuit in publico, ſuſtinuit loco clau-
ſo; invictus ſemper, nunc orationis
ope; nunc invectivâ acerba, nunc

fugâ; ut ſie ſervatus dubiam facere

Jolepho palmam poſſet, quam tamen
ob repudium tam forte fama ad uſque
tubæ ſuæ laſſitudinem undique divul-
gavit. Quid igitur vobis videtur 2²
An putatis multam Philippo timendi
cauſam, cum illum videatis ut colum-
bam Arca emiſſam, non habere ubi
pedem figat, ſine operto ſe conſpur-
candi periculo? Non dubito, quin
judicaturi ſitis, ſopitam illi, ob tam
illuſtres victorias, ut Thomæ quon-
dam, Elzeario, & aliis, omnem mi-
nus puram caſtämque petulantis ſen-
ſus titilationem. Sed hoc parum eſt.
Datum illi eſt, ut vivens etiamnum
exhalaret ſuo e corpore odorem
tam peregrinum, tam inſolitum, ut
omnes virgineum illum odorem vo-
citarent: imo non defuerunt ex iis,
qui ipio noxarum ſuerum Medico

uteban-

loven,
. tentitotun
wpolencoel
cole bachu
o, nunc tel
Cbninitand
lent: & ed
Wnge kelte
cde lc
wimn gorpi
lu pelicen
m d li
Aigartt, han
ſo apteoſos
t. Ad nn
Eprints apice
le noninter h
Eecd inter geiiti
Mum Romanun
nentum ſic co
llenter encot
Aernis, intta
e, e unt
deſgan locz
eiyine dies
ins eiit i
605 ſere
Non Ceerit
Aricenner,

o lub ſole n.
upcren abit
ln guem blanlt
tentat, mang
carins cadit in
obu, cadit in
Graiinlgr ie ſel
bemn proſteminn
1 tantum luußz.
don Ultein, Ut l.
rugiſſet, aut an.
luc tenſi illi an
quam formidr
decor kxminelg
Steſſionem ſuſt.
tinnit loco ch⸗
t, nunc orationit
Vvà cerbi, nune
tus dubiamn faccte
oſſet, quam tanen
htte lama ad ulqve
mn undique dind,
1r vobis videtur
Philippo timen-
Videatis ut coluar⸗
„non habere vbi
perto ſe conſoll:
4 dubito, gunn
ſtam illi, 0b nn
t Thomæ quon-
alis, olnneman⸗
ve petulantß en⸗
edhoc hurae⸗
vivens etl jampum
1 orpore ian.
Un jnl ſolit UI,
lum Odoremn 7 o⸗
devenun r i⸗

ecico

b⸗ Uteben⸗

DE S. PHILIPPO NERIO. 72

utebantur, qui omnem repente libi-
dinis ſenſum eo odore emortunm ex-
perirentur, haud aliter ac ad Odorem
Myrrhæ moriuntur vermes, ad odo-
rem fuccini vultures, ad odorem ce-
dri ſerpentes. Plus iſtud. Dignoſce-
bat ex fœtore illos, qui luxuriæ infecti
ſordibus ad ipſum accedebant ackuri
de negotiis, aut pro ſacro tribunali
abſolvendi. Pellebat nullo negotio
& tentatorum animis noxia omnia
ſpectra. & phantaſiæ ludibria, nunc

imponendo eorum capiti Wanus, nhunc

collo brachia amico amplexui injicien-
do, nunc tenue quid ſuis e reculis
ſubminiſtrando, quod ſeçum geſta-
rent: & eò denique ventum; tan-
tumque terroris malis Dæmonibus ad
forda ſollicitantibus incuſſum, ui ſæ-
mina quæpiam edocta, cum ad ſimi-
lia pelliceretur, clamare: aucuſabo
vos anud- Philipoum: procul à ſe illos
abigeret, haud aliter ac Leo rugitu

ſuo capreolos ac cervos in fugam

agit. Ad tam ſublimem virgineæ in-
tegritatis apicem eniti Philippus po-
tuit non inter horrida Thebhaidis antra,
ſed inter delitias Florentinas, & lu-
xum Romanum: unde ego hoc argu-
mentum ſic concludo. Si tantis ex-
tolluntur encomiis, qui obſcuris in
cavernis, intra antta & ſpecus horrti-
das, quæ ſunt ilis ſervandis apta &

deſignata loca, intactas potuerunt

ſervare nives, quanto majoribus dig-
nus erit, qui inter ardentes ſolis ra-
dios eos ſervavit?
Non deerit tamen, cui patva glo-

ria videatar, abſtinere ſe ab oblecta-

mentis ſenluum; cum non parum
ad tendam cçaſtimoniam natura ſub-
inde ipſa conſerat, c omnino, ut
abſque ulla providi cultoris induſtria
in pratis nonnunquam lilia germinant.
Majoris rem momenti & arduitatis
cenſebit pugnare cum noxiis ſugge-
Kiinibs habendi, & ſupra alios ex-
cellendi; quibus rarò eſt in Mundo,
qui manus non aliquando det. Sed
demus ita eſſe, quid contra me
movebitis? An in iſto pugnarum ge-
nere minus fortis Philippus fuit? Pa-
rùm ab ultimo articulo aberat non-
nemo Patritiæz Romæ proſapiæ, qui
ſummo, quo in Virum ſanctum ke-
rebatur, ſtudio & amors impulſus hæ-
redem bonorum ſuorum omnium
eum ſcribere cogitabat. Ubi id reſciit
Philippus, pro eo uach, ut multi alli,
vehementer ſibi plauderet, tanto mæœ-
rore affectus eit; ut ægro hrinetin
nuntiari curaret: niſi mutaret conſi⸗
lium,; ſuam vel opem, vel rlen.
tiam in eo rerum articulo nequaquam
ſperaret. Sed cùm his minis nihil pro-
feciſſet, ad eum jam ſacris omnibus
ad ultimam luctam Procuratum, ni⸗
hilque porrò, niſi mimmonem e ſtatlo-
ne expectantem ſe conkert, S& ratio-
num momentis, querelis , precibus-
agit quantum poteſt, ut ulti imæ Illæ
tabulæ nullæ declarentur. Ubi ett lam
bic fruſtra fuit, tum vultu aliquid ſt ſu⸗
Pra humanum, ſpirans; Tu quidem,
ajebat, ut volegs, at vel⸗ in gratiis tuis
Bares tuus non ero. cedit hoc di-
Cto, & tantiſper precatus Deum redlit,
ægrumque manu prehenſum ſic affa-
Hz. *

7

40 PANEGYRICUS QINTUS,

tur. Tu non morieris. Rem mi-
ram! fugit ad eam vocem territa
mors, ceſſat dolor, languor evanel-
cit, & is, cui in illum ipſum diem fu-
nebris pompa parata jam erat, cum
paululum interquieviſſet, ſurgit ſanus.

Jam ad iſtud quid, Auditores? Fuit-
ne aliquando, qui tantum egerit, ut
diteſceret, quantum Philippus ut pau-
per remaneret? Quàm non ſolitus
pecuniæ contemptus is fuit, qui im-
pulit, ut prodigio ab ejus lucro ſe ex-
tricaret? quæ naulſea, quis horror,
quæ abominatio 7 An non ipſe
non minùs, quàm alius quivis admi-
rationi eſſe poſſet ſapienti? ſi enim
ille tantopere adiniratus eſt eum, qui

poſt aurum non abiit, quod, cum

fugit, omni ferâ difficilius aſſequa-
ris, de eo quid dicendum, qui dum
ad ſe illud accedere conſpicit, excla-
mat: Retro aurum! ne brachium qui-
dem ad illud prehendendum dignatus
extendere? Neque hoc ſemel tantùm
egiſſe Philippum qu's exiſtimet. Tres
pingues hæreditates conſtanter rejece-
tat, quæ à domo paterna obvene-
rant: & nonnunquam cùm manibus
ejus inſertæ eſlent legatorum ſyngra-
phæ ab aliquo, qui conſcientiam illi
ſuam crediderat, ipſe vel vix lectas
lacerabat, vel non acceptabat; aut
ne lectas quidem, ut rem nallius mo-
menti, vaſculis obturandis adhibe-
bat. Cur autem repulſis minoribus
tamdiu immoror? authenticis ejus
temporis chartis conſtat, repudiatos
à Philippo ſæpius non Canonicatus

modò nobiles, & Præfe cturas ſacras
multorum redituum, ſed ipſam adeò
ſacram Vaticani Purpuram magnani-
mo faſtu rejectam. Id quod ego in
Viro, cujus totam mentem divinus
amor occupaverat, non magnopere
prædicarem, niſi ſcirem, quàm ſit
arduum, aularum ſemper terere limi-
na (id quod inſigni cum divinæ glo-
riæ incremento Philippus faciebat) .
aularum tamen ſplendore ne tantillum
quidem magnanimæ mentis aciem ha-
betari. Quando Eliam Vatem po-
ſtremùm amplexus eſt Eliſæus, coa-
ctus tandem permittere, igneo illum.
curru à ſe divelli, & inter turbines
ac tempeſtates coelum petere; roga-
vit, ut edò appulſus ſpiritum ſuum du-
plicem & ipſi impetraret: Fiat in me 4. Reg. 2.
Syritus tuus duplex. Videtur omni-
no hæc prima fronte audax petitio.
An enim ſufficere ipſi non poterat,
tantum habere Spiritůs, quàùm carus
ejus Magiſter habuerat? tantum ho-
neſtatis ſtudium, tantum zelum, tan-
tam conſtantiam, tantam caritatem,
tantam fidem? ad quid ergò deſide-
rare plus? Placet præ cæteris, quæ
multæ afferuntur, acutiſſima ejus loci
interpretatio, quæ ex S. Auguſtino af-
fertur: eſt autem hæc: quòd DEUS
nollet Elilæum eſte Vatem, ut Elias
fuerat, vexatum perſecutionibus, in-
viſum, fugitivum, ſed honoratiſſi-
mum, eàâque causàâ armari ipſe voluit
duplicato ſpiritu; cùm valde ſibi in
ejusmodi conditione metueret. Fuit
roinde hoc non aliud, quàm dicere:
Ubi diſcriminis plus eſt, ibi majore
etiam

ein mio⸗
en, 1
lmn nunc pe

Femnss,
ilium pid

cui vommun
et. Non eazen
cbitne lenſe
gratum popul
tum: gvanio
um i. I
ur he fenn
ſn
Pencn, u
Cions nei
ſhemm lebi
ndo, conten
mmn i
ſimädem, nin
W. Uis g
Jubus obtnne
porra Ci
glvg mino on
bet, nulennte,
nutones inghe
non nego, dienu
num;z elt lude
men amitbilit
lobere ſenper 0
oles tmntos, po
115 hec zmaret⸗
rentem ſus veſti
nätts plim
fanen ihl preha
ere znte delos
guitanm Nag
Plurs aſtinge 1
polecto nei
s admocdum

itninne Phiin⸗

n rgo ego in
mentem Girings
non magnoer
Clrem . Juumn
emper terere in.
nn cum dirinz do.
hilippus kacitde)

ndore ne tanfillla

mentis acjem hi
liam Vatem do⸗
s eſt Elileus, cor.
iitere, igneo ilun
„& inter tutbines
lum petere; ſoee⸗
8lpiritum ſuum n.
petraret: Hiat inutl,

x. Videtur onnmi
Dnte audiz peiii

ipſi non potert,
fitüs, quum cand
Gerat? tantum bho
tantum Telum tan-
tantam catittitem
quid engd deite⸗
re cxteris gir
1cutiſſima ejus loi
ex5 Auguſtino 1.
hzc: quod Dl
e Vatem, ut Eis
etlecutionibus, n
ſed honoratl

jioſe volut
4armari 1 Gin

cum vald⸗ i
etvetet

W ns.
u, gn
i , ti niore
lus etiam

DE S. PHILIPPO NERIO. gr

etiam auxilio eſt opus. Tu, Elia,
ſemper, ut ſic dicam, vixiſti in ca-
vernis, nunc per montium juga, nunc
per vallium profunda fugitivus, vix

habuiſti nonnunquam, qui te paſce-

ret. Non eadem fſors mea erit. Opor-
tebit me ſemper media in urbe verlari,
gratum populis, Principibus acce-
ptum: quanto proinde majore mihi,
quàm tibi, virtute opus futurum vi-
detur ne fucum mihi fieri ſinam aut
munificentià Naamani, aut promiſſis
Benadad, aut Hazaelis obſequiis? Au-
ditores mei! ſi Philippus noſter in
ſylvarum latebris delituiſſet, ignotus

Mundo, contemptus, neglectus; non

ego magnæ virtutis argumentum exi-
ſtimâſſem; nihili facere illos thefau-
ros, illos dignationum gradus, de
quibus obtinendis vix ſomniare tum
poterat. Quid tandem magnum eſt,
quod animo omnia, quæ Mundus ha-
bet, nauſeante, donamus D E O dig-
nationes imaginarias? Eſt hoc donum,
non nego, dignum præmio; eſt bo-
num; eſt laude dignum: multum ta-
men admirabilitatis non habet. At
habere ſemper objectos oculis ſplen-
dores tantos, pompas tam magnifi-
cas; nec amare tamen; videre inhæ-
rentem ſuis veſtigiis cum amplis hæ-
reditatibus ipſam adeò opulentiam, &
tamen ipſi præhabere nuditatem: ha-
bere ante oculos cum omni ſua gloria
Dignitatum Magnitudinem, & tamen
pluris æſtimare ſui abjectionem; iſtud
profectò meâ quidem ſententia, ſubli-
mis admodum virtutis eſt; & talis
fuit virtus Philippi.

Quamquam non miror, tam non
magni feciſſe omne, quòd hæc tellus
offert, qui animo ſemper affixus cœlo
hærebat. IIle Juvenis etiamnum, nul-
lis dum ſacris initiatus, quadraginta
ipſas nonnunquam horas DEO, Di-
vinisque contempland is occupabatur.
Delitiæ, ſuavitates, languores, ecta-
ſes, quibus interim fruebatur, tam dul-
ces erant; ut jam tam jucundis pla-
gis, quibus vulnerabatur, ferendis
impar, ſæpe DEUM obteſtari audi-
retur, ut ceſſaret, & piam tandem
ab arcu manum removeret. Hieme
media ob internos ardores ſinu aperto
eſſe cogebatur. Media nocte vocare
non ſemel debuit, qui animum, co-
leſtibus importuné adhæreſcentem,
tantiſper diverterent. O vos beatos
AA. ſi hic enarrare ego valerem, quæ
acciderint in ſacello illo ſolitario, in
quo clauſus matutinum tempus omne
ad aram inſumebat! Satis vobis ſit
néſſe, id quod ex intimis ſuis alleui
ipſe aperuit: dignum ſe habitum, cui
tunc, poſt titeé pronuntiata verba illa
operatoria, tota ſæpius panderetur
cœleſtis gloriæ ſcena. Hinc lacrymæ
perpetuæ, hinc ignita ſuſpiria, hinc
profundi ſingultus, hinc in ejus ani-
mo impetus tam impatientes moræ,
abeundi ad cœli gaudia, ut, cum eos
jam frangere ſua mole corpus non
poſſet, faceret tandem & ipſum,
quod aquæ, quæ ſolem ſuo gremio
mane retinere porrò non poſſunt;
quod perinde eſt ac dicere: ſequeba-
tur illum impellentem, quâ ferebat:
sisque & ipfſum transformatum in
3 mate.

2 PANEGYRICUS QUINTUS,

materiem agilem, omnis expertem
ponderis, ſinebat ſe, ferri per aëra.
Rem dicam admirandam, ſed veram

tamen. Aptare ſacros calices, tra-

Ctare libros, ad ſacrificandum adhi-

beri ſolitos, tangere vela linea, qui-

bus caput ſacerdos obnubit, fatis non

ſemel fuit, ut animus à ſenſibus pere-

grinus in ectaſes raperetur. Dum

obibat templa, preces erant tam bre-
ves, ut vix ingreſſus, vix provolutus
in genua ſurgeret iterum, & templo
egrederetur: tam manifeſtum erat
periculum publici alicujus raptus, niſi
quamprimum à DEO fug ſe prori-
peret. Nec tamen eà diligentiâ effe-
cit, quò minùs ſemel in Divi Petri-
ad Vaticanum claro die, inſpe tante
multo populo, repente ectaſi pro-
fundiſſimâ extrà ſe raperetur; qua
hæſit in acre ſic flexis poplitibus, ut
in ſolo fuerat, tam motus, tam ſen-

sûs expers, quàm eſſe ſolet lingula

magnete tacta, ubi ſua in pixide
aliquamdiu circum vagata ſidus reſpi-
cit, cujus eſſe ſponſa videtur. An-
tonii Arſenii, Pachomii, Onuphrii,

Hilariones proſpectate, quæſo. ſiderea

veſtta. ex aula, & ſpeckaculo tam
novo vos oble dtate. Vir, non ve-
ſtro exemplo nemorum latebris abdi-
tus, ſed in Oratoriis maxime publi-
cis, in Templis frequentiſſimo ac-
curſu celebratis, novit ſe DEO ſuo
nullà morâà tam arcte conjungere.
Vobis viſa eſt ea res tam difficilis, ut
idcirco in profundiſſimos ſylvarum
receſſus & cryptas vos abdideritis; &
tanquam probe conftii, Manna li
dæis, niſi in deſerto, non pluiſie, eo

vos quoque, ad illud colligendum:
eò, ut fugeretis mel de Petra, eò, ut
nectar ex rupibus esliceretis, vos con-
tuleritis. Ecce, & Philippo nihil
horum deeſt, ſed in medio populi.
Dlamate, clamate communi conſen-
ſu cum Bernardo ad eos, qui vocem
divinam audire cupiunt: Vox bac non

ſonat in ſoro, non auditur in tublico, Ep. zoy.

ſecretum quarit auditum. Pro Philip-
po non eſt hæc lex. Non populi
ſtrepitus ac tumultus, non rerum ſen-
ſibus objectarum varietas, non mul-
titudo curarum pro ipſo ſufficiunt, ut
animum ejus à coœlo vel tantillum
avocent; ſic ut vel publicis in viis, vel

in Palatiorum procœtonibus opus ha-

beat aliquo, qui vellicet, qui con-
cutiat, ut cognoſcat obvios, ut ſalu-
tantes relalutet. Nondum dixi, quæ
maxima. Fuitne veſtrüm aliquis,
Anachoretz ſanctifſimi! cui tantus

intus amoris DEl ignis arderet, ut =
pectoris ſinus, jam cordi ſubſul-
tanti nimis anguſtus miris moti:-

bus concuteretur, id quod pra-

digio inaudito in ſuo Philippo-

ſpectavit Roma? Hic enimve-
rò metuo, ne quid Pproloquar, quod
non uni eorum, qui me audiunt, fidem-
ſuperare videatur: & tamen res eit

4

omni alià minas dubitabilis,„ AR ma-

gis nota. Fuit, cum Philippus Divi-
ni amoris flammis majloribus accen-
ſus audire ſibi viſus eſt pulſantem ad
cordis ſui oſtium DEUM!: nec ille
ad apesiendum lſegnis tano in ea.
cet cancell rumperentur. Toduar
mur clawus. Ruptæ illi lunt circa
COE

is corcis fore
lui üone ben
o VItæ Phlipp
AnOtu olhnmn
nod auet 2n
lan il len
furn Pmuc .
cum, M iſk
lat N 0 ſberiu
OrenCget.
gaints, ofro
lulebunt ſbiple
lophum Cm tes
unda gela ek,
uidelobaälceh
leprope whum
bo ommlente⸗
iuoloibiibes
uun 44. necelle
Zeninere lod: 4
uneſnnn gen
anis conatibos pe
Cramm animum .
Ain teneft, in
1i, in hominum
nquam ille enflas
contemplgtioni
iſ hlir c
lsin Clannis, u
ſhr Agulwun Ai
kügerant, ten

N us odend
0581
mato

erent,

eligendn

ebetn⸗ Dl

. V0s con.

uine niil
edio popul,
tommuni cnlen.
1 ees, ui vocen
lunt: Vox lan

4ulitur in nllathhn

Ceretis

tum. Pre DhlbN.

. Non polh
1s, non rerum ſen.
tietas, non mll⸗
iplo luſficiunt
rlo vel tantillan
uublicis in viizyel
rronibus oplu h.
vellcet, qui con.
at obvios, ut ald-
Nondum digi, gur

veſtrüm aligis

iſimi! cvi tann
ignis Arderet,
am cordi ll⸗
ſtus wiris moti-
„ id qvod gre
n ſuO Philppo
lic enime.
Proloquat, gue⸗
me udiunt iden
E tamen les
bitabilis, mn
m Philiopuslhin.
mmobibus Acelr⸗
eit lanten
M: ee

18. t1n0 0

DE S. PHILIPPO NERIO.

cor coſtæ duæx, Eex iis, quas mendo-

ſas appellant, ſejunctæque ab invicem

erexerunt ſe, nec unquam Poſtea na-
turalem ad ſitum redierunt (credo,

ut Chriſtus ſemper ad arhitrium ſuum

illius cordis fores haberet) ſed quâ
dixi ratione permanſerunt toto reli-
quo vitæ Philippi tempore, quod fuit

annorum omnino quinquaginta: &αι

quod auget admirationem, non ſo-
lum ipſi dolebant nunquam, ſed mi-
rum quantum ipſum ſublevabant;

cuùm, parvæ inſtar æthnæ, illud ve-

lut per os liberiùs internas flammas
cor eructaret. O exceſſus, 6 præ-
rogativas, favores inauditos! Per-
ſuadebunt ſibi plerique veſtrům, Phi-

lippum, cùm res circa illam tam mi-

randa geſta eſt, aut cum Abrahamo
fuiſſe ſub ſilice Mambre, aut cum Moy-
ſe prope rubum Horeb, aut cum Ja-
cobo dormiente in duro, ſaxo, in ipſis
inhofſpitabilibus Syriæ arenis. Nequa-
quam AA. necefſſe eſt hic quoque in-
geminare illud: Adeptus eſt gloriam
in converſatione gentis. Ibi, ubi nos
tantis conatibus vel horulæ ſpatio la-
boramus animum cum DEO conjun-
Gtum tenere, in plateis tumultu ple-
nis, in hominum ſæculi ædibus, ibi
inquam, ille eniſus eſt ad ſublimes il-
los contemplationis quietæ gradus,ad
quos vix Stylitæ conicenderunt, ſuis
illis in columnis, ubi generoſarum in-
ſtar Aquilarum altiſſimos ſuos nidos
ſtruxerant, ut tanto longiùs ab om-
nibus, quæ obturbare poterant, remoti,
obtutus in amato ſuo ſole quietiùs de-
figerent.

Ey
Quamquam autem iſta verè prodi-
gioſa ſunt, progrediar tamen adhuc
longius, AA. & addam, quòd Phi-
lippus, ſi ſummi æſtimari meretur,
quia fuit Sanctus in converſatione gen-
tis, majoris fortaſſis faciendus eſt, quia
in converſatione gentis apparuit Sanctus:
non ad Sanctitatem ſolum eniſus eſt,
ſed etiam ad gloriam ſanckitatis .
adeptus eſt Gloriam. Vultiſne, ur
hæc ediſſeram diſtinctis: ediſſeram.
Non eſt credo ullus hoc in numero,
qui non probè intelligat illid: minuit
præſentia famam. Tum audimus
commemorari in locis remotioribus
magnas viri alicujus ſancti vVirtutes,
aut in clauſtro religioſo abditi, aut
in ſpelæo aliquo ſepulti, naſcitur in
nobis mirabilis quidam reverentiæ ejus
viri ſenſus. Fortunatum dicimus ſoli,
quod calcat, beatum actem quem at-
trahit. Veniat autem iſte ad conver-
ſandum nobiſcum quotidie familiari-
ter: ut per easdem illum videamus
Plateas oberrantem; easdem nobif-
cum aulas, eadem palatia terentem;
easdem ad menſas paſtum: quàm ſen-
ſim ſine ſenſu in nobis illius decreſ-
cit æſtimatio! aut quia ille non omni
nævo caret, qui in oculos incurrat 3
aut quia aliquid nobis ingratum acci-
dit, aut denique quia feré ubique,
& omnibus in rebus evenit, quod in
torrentibus, qui procul auditi tantum
cient ſtrepitum, ut vel Rhodani lap-
ſus, vel Nili cataractæ eſſe Erggdantur:
ſubinde autem viſi ita contémnuntur,

ut Viatores, vix dignati Pedibus cal-

ceos detrahere, gos inſultando omiſſÜs
. ponti⸗

64 PANEGYRICUS QUINTVUS,

pontibus tranſmittant. Nunc ad rem.
Moratus eſt ſemper Philippus, ut di-
ximus, inter mortales, in converſatio-
ne gentis: negotiatus eſt in officinis,
obivit privatorum domus, frequens
fuit in Regiis & Palatiis, verbô, vixit
in oculis Romæ; quod idem eſt ac di-
cere; urbis ad cuncta acri cenſur4
notanda pronæ, & cui, præquam
ulli alteri, difficile ſit ſatisfacere. Et
tamen an audire lubet, quàm ille San-
Ctimoniæ exiſtimationem ſit aſſecu-
tus? audite, & obſtupeſcite. Pur-
puratus Eccleſiæ Senator Gabriel Pa-
Jeottus in ſuo non eleganti minùs,
quàm erudito volumine, de Bono Se-
nectutis, cuùm deſcribere mortalibus
vellet, & velut oculis objicere ideam
laudatiſſimi Senis (qualem ipſe præ-
ceptis illis ſuis formare intendebat)
omiſſo omni alio Philippum ſibi de-
legit, tum etiamnum ſuperſtitem;
nec timuit, ne quiſquam ſibi expro-
braret; neminem Navarchum beatum

appellandum, priùs quàâm appuls4â in

portum navi vela comp licuiſſet. Fri-
dericus Borromæus, Auguſtinus Cu-
fanus, & Ockavius Paravicinus, om-
nes tres inclytà famà, & optimè de
Eccleſia meriti Purpurati, tam arcto
Philippum amoris vinculo complexi
ſunt, ut ejus Anima dicerentur: afſe-
Ctabantur ſanum, ægro ſerviebant,
& pleno ore affirmabant: non vide-
re ſe, quid ad abſolutam omnibus
numeris perfectionem deſiderari poſ-
ſit in Ph lippo. Octavius Bandinus,
& iple Purpuratus, illuſtre hoc de
ipſo teſtimonium reliquit. Fuit Phi-

lippus in ea exiſtimatione Sanctitatis,
ut non ſoluùm cuncti eum veneraren-
tur: ſed plerique etiam ſibi perſua-
derent, non poſſe ſe veros in Spiri-
tůs via progreſſus facere, ſi non ejus
ſe diſciplinæ permitterent: unde ad
eum undique tanquam ad Oraculum
currebatur. Gregorius XIII. Grego-

rius XV. & tandem ipſe etiam Cle-

mens VIII. præter concilia, quæ cre-
bro ab ipſo in maximi momenti ne-

gotiis Principatus ſu' petebant, ſic

eum reverebantur, ut coram ſe tecto
capite ſedere juberent: ſtringebant
eum, amplexabantur blandiebantur,
nec dubitabant illa labra, per quæ
DEUS decreta ſua promulgabat, de-
mittere ad figenda etiam illius mani-
bus oſcula. Enumeratis his, omni
utique exceptione majoribus, teſti-
moniis quid neceſſe nunc eſt, AA. ut
hic adducam, quid unanimi conſen-
ſu, teſtati de eo ſint Panigarotæ, Car-
donæ, Lupi, Marcellini, & alii vi-
ri, ex variis Familiis Sacris aut cujus-
libet alterius conditionis, qui illum
appellabant, viva Viri fancti Lipfa-
na? Quid dicam, quòd de eo etiam-
num vivo theſauri inſtar cuſtodiren-

tur, ab hoc ſanguis, quem ore vo-

muerat, ab illo pili ex ejus capite re-
ſecti: quòd multi ejus effigiem inter
alias aliorum Ceœlitum tenere ſint ſo-
liti; quòd diebus ſingulis manè, ni-
miãâ ejus temporis libertate, coram
eo provoluti his maximè ipfſis verbis
eum venerarentur: ſande Philippe ora
pro me, quòd illo per compita tran-
ſeunte

Pulodtin de
ſegui Feltnent
uln Nec ſui
eine Agrecien
eecgetur.

hxe es luit, A

Pocigiole pirer
im 20 jadicmdn
zmne, iploslern⸗
Ntum, ſemper
e doulss objectu
lekere applaul
N) Et ſclicet h
Pn t in maris
urum tvi Slloe
Int, led perdunt
Cges & guien
Negs gmionumn,
ur ro metz hab
on poteſt: illa
Atlrriternt
uuni Clſtanter P
, Domiͤ

kortſi er
eſtinationen
Nois habitn u
t, une dro
A5 Ehie

tone Andi
R
le deg Reir.
lere, ſi d
. on eis
terent: unde
uam a Oractlum
ns A. Enezo⸗
iple etiem (.
donciliz, gurcr.
imi momenti n.
uf petebent, ſe
ut coram ſe ted
rent: ſtringebnt
ur, blandiebantu,
1 babra, per re
Promulgabat, de⸗
etiam illius mani⸗
neratis bis, omni
mijornidus, teſth

nunc eſt, AA,uI
Unanimi conſen-.
1 Panigarote, Ca.

cellini, & ali ri
is dacris aut cujue⸗
fionis, gi illun
Viri lancti lihſe
quoc ge eo eiimn
inſtat cuſtocier
8, quem Oe .
jer ejus apſten⸗
ejs effgen ier
umm tenere ſntſe
ngolis- mane, i⸗
libertate, corn
ime ipſe ent

jipye 0
ſance 1 fin⸗

DE S. PHILIPPO NERIO. ͤ

ſeunte certatim multi accurrerent ad
veſtem oſculo libandam; quod ad ejus,
domuum limina ingreſſi, pedes ſe mul-
ti abjicerent; quòd unâ voce omnes
publiceè vocarent, Apoſtolum, Ange-
lum, Prophetam? Non fruſtra iſta

commemoro, quia ſcimus præterea
ut rem teſtatiffimam, multos hujus

Aulæ Proceres contendiſſe, ut præ
alio alius ſordes cubiculi ejus everre-
rent, calceos lutulentos repurgarent,
multò etiam ſordidiora ſervitutis ob-
lequia præſtarent, quâm illa fuerint,
quæ leni Iſaaco ſui filii præſtabant, ut
fubinde digredientibus tantummodo

bene precaretur. Quum igitur inſoli-

ta hæc res fuit, AA. quàùm nova, quàm
prodigioſa? vivere in oculis Romæ,
tam ad judicandum & cenſendum
pronæ, ipſos lexaginta annos, ſemper
auditum, ſemper converſatum, ſem-
per ooulis objectum, & tamen ab
illa referre applauſum tam commu-
nem? Et ſcilicet hæc eſt illa urbs, in
qua, ut in maris ſinu, non modici
tantum rivi Silos nomen ſuum amit-
tunt, ſed perdunt etiam Tigres, etiam
Ganges, & quicunque alii quamlibet
Reges fluviorum, hæc eſt illa urbs,
quæ pro meta habet id, quò pertingi
non poteſt: illa urbs, in qua prodi-
gia uſu viluerunt. Et tamen in hac

tanti conſtanter Philippus, etiamnum

vivus, ab omnibus fuit æſtimatus.

Fortaſſis autem ipſe ad tantam ſui

æſtimationem pertigit exteriore cor-
poris habitu auſtero: ſacco pro tu-
nica, fune pro cingulo, cinere pro
R. P. Segneri Panegyr.

unguentis uſus, quavis anni parte publi-
cis in compitis excalceatus? Enim-
verò. Non nelcio, quàm potenter
exterior iſte horror, hæc ſpecies aſpe-
Ctantium ad ſe oculos rapiat: Hæc
tantum Diſcipulorum attraxit ad Eliam
in Carmelo; hæc ad Jordanis ripas
tot admiratores peperit Ganni Bapti-
ſtæ, hæc tantum ſemper æſtimationis
conciliavit illa uſis, ut ipſe etiam ſyl-
varum horror conſtanti famâ, ut res
ſlacra ab integris nationibus habere-
tur. Non ſit autem, non ſit quiſquam
veſtrům, qui exiſtimet, ejulmodi ſa-
crum horrorem etiam Philippo tan-
tam vulgò opinionem peperiſſe. Fa-
teor, habebat ille corpus ſuum quàm
Peſſime: Arctis omni nocte ſpatiis
ſomnus illi definiebatur; atrocia erant
Hagrorum verbera, quibus in ſe ſæ-
viebat, veſtis cilicinæ aculei formi-
dandi. Hæc autem ſeipſum malèe
tra kandi inſtrumenta, ac modos,
tam tenebat occulta, ut vix attentiſ-
ſimi exploratores in eorum notitiam
pervenirent. Hinc unum tantum
erat, quo ſe eximium volebat à ſuis
cariſſimis ceteroquin filiis: ne ſcilicet
communi cum lis mensâ uteretur: eâ
duntaxat causâ, ne ſui admirationem
apud eos concitaret, ſi viderent lacti-
ciniis perpetuò abſtinentem, rarò
pilce, rarius carne veſci ſolitum, &
ferme unâ de die refectione conten-
tum, quam panis plerumque & aqua
definirent. Qum magnum proinde
fuit, quòd cùm ille quacunque oc-
caſione cæteroquin uteretur commu-
ni victu, communi habitatione, com-
I muni

66 PANEGYRICUS QUINTUS,

communem haberet omnem agendi
& vivendi modum, nunquam tamen
exiſtimaretur homo communis; ſed,
quod Sauli accidit, olim abjectiſſi-
mé de ſe ſentienti, ut nunquam ſe
ita abſcondere in turba poſſet, ne vel
fuis ingratiis toto ſupra reliquos ca-
pite emineret.

Scio, quòd mihi reſponſuri ſitis;
forſan prodigia, quæ fecerit, tantum
illi gloriæ & æſtimationis, vulgarem
multum ſupergreſſæ conciliâſſe. Et
ad hoc quid dicam? Eſſet hoc pro-
dere veritatem, facere ut diſſimu-
lando mira, mirabilior quis videa-
tur. Sed abſit, ut hoc me piaculo
impiem. Invenio ſexaginta ſex ab
eo vivente prodigiosé curatos; vul-
neratos, paralyticos, febri, aut cu-
juslibet generis morbis laborantes.
Plurimis ille mortem vaticinatus eſt,
multis viciſſim morti proximis ſani-
tatem. Sacræ Purpuræ honores va-
ticinatus eit Baronio, Taruſio, Die-

trichſtainio, Aldobrandino, Bufalo,

Pamphilio, & generatim loquendo,
Prophetiæ donum tam ipſi fuit fami-
liare, ut à loquendi dono diſtinéctum
non eſſe videretur. Cogitationes
occultas, aggreſſiones hoſtis ſtygii
arcanas, mœrores internos penetra-
bat ille profundo obtutu, quando lu-
bebat; & plurimis vel invitis tam fa-
cile eruebat ex corde quodcunque
abſconditum delictkum , ut nec

Aquilo, nec Auſter tam facile e ma-

ris fundo Algas in ſuperficiem attra-

muni lecto, communibus veſtibus, hant. Quid tamen? legite, ſi lubet,

vitæ ipſius hiſtorias; & reperietis, ſæ-
Pius in iis obſervatum, ut rem pror-
ſus ſingularem, parùm admodum no-
tata volgò fuiſſe in Philippo Miracu-
la, propterea quòd ille pleraque quaſi
per jocum patraret. Vaticinia exci-
debant ipſi ùt facetiæ; morborum
curationes perpetrabat ùt ludum. Ita
cum eco mortuo, ut ſolet, mentio
apud multos ineideret, de ejus actio-
nibus majori admiratione dignis, &
ſupra cæteras conſpicuis, ut earum
commemoratione ſe mutudò ſolaren-
tur, conſtat, ſolitos unum alteri di-
cere: Quàâ tandem ratione fieri po-
tuit, ut cum ob oculos noſtros ver-
ſarentur prodigia hujus generis, tam
manifeſta, tam ſplendida, tam pal-
pabilia, tam parum nihilominus mo-

veremur ad illa ſuis momentis æſti-

manda? Nec tamen aliam ejus rei
cauſam inveniebant, niſi quòd vir
ſanctus, Simeonem Salum imitatur,
demiſſionis ſtudio hanc à DEo in
plerisque mortalium deceptionem,
aut incuriam petierit; ut qui amaret
quidem communi bono, præditus
eſſe virtute & facultate tam beneficâ;
ſed qualis herbis ineſt & lapidibus,

qui non ideò minùs incurio pede pro-

culcantur. Non igitur Prodigia, etſi
& magna, & multa, ſi recte judica-

mus, tam glorioſum effecerunt Phi-

lippum; uni hoc ejus virtuti debe-
tur.

Audite ulterius. Quis non intel-
lexit, quantis quàmque inſolitis mo-
dis,

Aicto, ron ⸗

tei Melium ſr
luune opulnes
orenm tam ar
le ilam ibi ledd
nun ulgue Fini gut
(püe vrbem Rom
ln garitite, cire
Me indutum thor
Ontlo, nunc pret
nconuſtum vitiff
Unmebenate gravit
iuine, dumn prlam
utiriales ineptias
Geine kepid otiol
ſuun gekerte lob b
Dupurxotum
ne le ponete, h
lisepere famem
2 hamilinifſima
Aes, uidus 4
aut llu, tn
—
lecut cgel
s dod he
cuſis, tan
Nocigium KZ
HKWMZ ſoſien
Roin, jel⸗

runtl
Perietis iz.
im, Ut rem Por
in admodumn,
hiüppo c
1. Vaüicinia ere.
cetie; motborin
aat At lulun in
ut ſolet, menii
eret, de eins i
Matione gignis &
nſpicvi, Ut earumm
ſe mutud ſolen.
Os vnumm alteri d.
m ratione feni .
Dculos noſtros per.
hujus genetis, tin
lendida, tam dl

m nibilominus mo.

uis momentis ali.
nen aliam ejls te
1t, niſi quod wi
n Lalum imitatu,
huanc ¹ Df in
um deceptionem,
it; vt qui mret
bono, ptæditi
tate tan beneſci;
neſt &. lyicbbi⸗
incutio pede po.
itur Procigin eil
2, ſi ecte zutier
m efkecerunt Phi⸗
us vinui lehe⸗

. von inel.
Qs non⸗
e Molis o
ng⸗ bis

DE S.PHILIPPO NERIO. 6

dis, quantà ſagacitate, quibus arti-
bus id unum egerit, ut vel ingratiis
omnium admirandorum ſuorum ope-
rum, vilis haberetur ac deſpectus?
Quoties proin jam ætate gravis ſalti-
tare viſus eſt luce palàâm in Palatiis
Magnatum frequentatiſſimis? quo-
ties idem factitare in foro? quoties
currere per compita? Tu, 6 Felix!
Religioſiſſimæ Patrum Capucinorum
familiæ decus illuſtre, tu, inquam,
dicito, an non videris illum in pla-
tea Menſariorum frequentiſſimæ tuæ

lagenulæ populares inter riſus os ap-

plicantem tam avidé, ut videretur
nolle illam tibi reddere niſi ad ulti-
mam uſque vini guttulam exhauſtam?
Obire urbem Romam affectatâ qua-
dam gravitate, circumſpiciendo ſeſe
nunc indutum thorace albo ex hete-
romallo, nunc pretioſa martis pelle,
nunc onuſtum viliſſimo faſce geniſta-
rum? aberrafe graviſſime in pronun-

tiatione, dum palàm in publico lege-

bat triviales ineptias; narrare fabellas,
recitare lepida otioſorum deliria; ſuas
ſecum deferre ſub brachio ollulas, has
in Purpuratorum menſis invitatum
ante ſe ponere, has celebrare, ex
illis explere ſfamem, an non omnes
hæ familiariſſimæ fuerunt Philippi
artes, quibus id ſpectabat, ut in aula
aut ſtultus, aut ſi non aliud bardus,
& de trivio homuncio haberetur?
Et tamen, vellet nollet, tam non eſt
aſſecutus quod ſpectabat, ut his ipſis
cauſis, tanquam non ſolitæ ſanctitatis
prodigium ſuſpiceretur. Quàâm pro-
batam proin, velut ad lydium alia-

rum actionum lapidem, hanc ſancti-
tatem fuiſſe neceſſe eſt? quàm cer-
tam, claram & indubitatam? Neque
id mirandum. Loquebantur enim
Ppro Philippo tot animæ, ejus indu-
ſtri ad frugem meliorem & DEUM
reductæ, aliæ quidem à Judaica per-
fidia, aliæ à pervicaci hæreſeos cæci-
tate: loquebantur tam multa Alcete-
ria, quibus ille plurimos integerri-
mæ vitæ inquilinos ſubmiſit: loque-
batur redditus DEO in templis cul-
tus, creber divinorum Myſteriorum
uſus etiam inter homines profanos,
ſacriſicandi conſtantia inter Sacerdo-
tes plurimum promota: loquebatut
maximis ſumptibus erectum SS. Tri-
nitatis peregrinis alendis Xenodo-
chium: loquebantur egeni, quos ve-
ſtierat, non rarò tunicâ, quam ſibi
detraxerat: loquebantur, quos pave-
rat famelici, cùm ipſe interim eluri-
ret: loquebantur Viduæ; loqueban-
tur, quorum bona ſub haſta vænie-
rant, loquebantur orphani, loque-
bantur Scholarum Alumni, liberalibus
ab eo ſubſidiis complures per annos
maximo numero adjuti., ſic ut Bellar-
minus Cardinalis (Princeps ille vir tam
& in loquendo cautus, & in laudan-
do parcus, ùt conſtat omnibus) iſta
perpendens, S. Joanni, qui ab Elee-
moſynis nomen accepit, eum com-
parare non dubitaverit: loquebantur
tam multæ novæ pietatis Chriſtianæ
exercitationes, ab ipſo excogitatæ, ut
animos etiam nauſeabundos abſtrahe-
ret à ludis periculoſis, à conventiculis
nocturnis, à diſſoluta morum, ſub
1I 2 ante-

e PANEGYRICUS QUINTVUsS,

antecineralia, licentiâ: loquebantur
Raſticorum pagi, ab ipſo mutati in
Acaädemias ſpiritůs; agri ab ipſo in
receptacula pietatis converſi: loque-
bantur denique tot viri ſanguine, &
dignationibus illuſtres, inter ipfas
ſæculi delitias, inter luxum & mol-
lia, ab ipfo ad excellum ſanéctimoniæ
apicem perducti: quod eſt opus ma-
gis arduum ac difficile, quàm in pra-
to glebæ mollis, & humore abundan-
tis, abietes ad ingentem procericatem
educare.

Et ut dicamus, quod res eſt: Phi-
lippus non contentus eminentem vir-
tutem aſſecutum eſſe in converſatione
Gentis: hoc ſibi pro ſcopo ac fine
præfikxerat, ut hujus Mundi aſ-
ſeclis „ quin Mundum delſere-
rent, formam ac rationem præ-
ſcriberet, quâ & ipfſi ad ſanctitatem
evaderent: eâque causâ, vos, 6 Pa-
tres Oratorii! poſt ſe reliquit, qui
negotium idem magnis animis agere-
tis. Quis igitur prohibebit, quo mi-
nus in fine ad vos omnes me vertam;
quibus obſequendi ſtudio hoc ſugge-
ſtum aſcendi, ut vobis ob oculos
ponerem titulos, quibus eſtis obſtri-
Gi. Amiſit Roma ſuum Philippum:
velut furto ſibi ſublatum morte tam
ſubitâ, tam non expectatâ, (præter-
quam pauculis fortaſſis illis, quibus
ipſam jocando, ut ſolebat, prædixe-
rat) perinde ac ſi timuiſſent boni ſu-
peri, populi precibus vinciri, quò
minus illum ad ſe raperent. Sed ſi

jam Philippi ſui jacturam fecit Roma,

verum tamen eſt, quòd ejus loco vos
agnoſcat, vos obſervet, ad vos re-
fugiat; tanquam ad hæredes magnæ
illius animæ, ut à vobis illa exempla
virtutum, illa obtineat documenta,
quæ antea veſter Philippus ſuppedi-
tabat. Quid igitur vobis incumbit,
niſi ut tanti Parentis exemplô amabi-
lem Mundo reddatis vitæ ſanctimo-
niam? Hinc non eſt horrida & aſpe-
ra, quantum ſub aſpectum cadit, ve-
ſtra veſtiendi ratio; non mores ru.
ſticani, non converſatio ſylveſtris, ut
ſic facilius unumquemque ad vos alli-
ciatis ; tanquam Paſtores oviculas,
quæ, utut cetera indociles & refugæ,
lequuntur tamen volentes eos, qui
earümmet lanâ veſtiri non abnuunt,
an non videtis vos, quid DEO adeò
ipſi contigerit? Quamdiu ille inter
fulgura ac tonitrua, ignes ac flam-
mas, in monte Sina comparuit, oſten-
dit quidem, quis eſſet, Dominus ſci-
licet Potentiſſimus: ſed quem ſibi lu-
cratus eſtà neminem: imò amiſit con-
feſtim multam ejus populi ſibi addi-
cti partem. Tunc inter mortales non
Paucos ſequaces habuit, quando &
ipſe humanam indutus carnem, ho-
minum more loqui, veſtiri, conver-
ſari cœpit. Hoc vobis, Patres! pro-
totypon ſit propoſitum. Debetis
vos, quantum decori ratio ſinit, non
abhorrere à moribus mundi, ut mun-
dus, quoad ejus fieri poteſt non ab-

horreat à moribus veſtris. Scio hoc

eſſe altifſimum illud, ad quod con-
niti quis poſſit: ſcire ut proſit alteri,
milſcere dulci utile, & ſalubri ſuave.
Sed

ONatotio r
Olatorto
,Clationibis,
Ecalter gonmtn

1Atis, Neuts

,, znß
ſclerns nrnn

ſnſe
conens od

mmi/ gor
r alntlit
Uin lnda die l
Juun klubtia
byuum igatcoet
Abi amoreln
Uin ill veſtro, n
jeſiu. Cvando
limilaritatem cum
Creſuo Wetlati,
Ummore patrio

i, oblongum

ſt honica he.
ſpectum calit ne
1, non mores nl.

elatio lylveſtris

lemque ad vos all-
Paſtores oviculx
ndociles & rekugr
volentes eds, all
ſtiri non abnuun,

quid D60 s

Cmciu ille ita

ua, ignes ac ſlnm⸗
a comparuit oſten⸗

eſſet, Dominus ct .

: led quen ſbilr.
m: imd amiſit con-
8 populi ſibi ali
inter mortales non
habuit, quundo
dutus carnem, o-
bi, veſtiri, conyer.
vobis, Patres! pio⸗
oſitum. Debes
coti ratio ſinit, non
us mundi, ut mun.
eri potelt non d
veltris. id oe
ud, 20 ehr
eire u polt Aterii

R
le, & ſlubtl *

DE S PHILIPPDO NERIO. 7

Sed boc fortaſſis non facitis? quid

dixi, facitis? ſecedite, precor, tan-

tiſper, nec enim jam amplius vos
alloquor. Ita ergo loquamur. For-
taſſis jam illi hoc non faciunt? Vos
bic loquamini, Auditores! qui hac
in Eccleſia, hac domo, hoc excultiffi-
mo Oratorio fruimini identidem ex-
ercitationibus, in quibus vel ipſi dif-
ficulter pronuntiaretis, plúſne ſuavi-
tatis, an pietatis habeant. Quâm
ſplendidus apparatus? quàâm ſuaves

concentus Muſici? quæ Dialogorum-

amoœnitas? quæ ſermonum raritas

huc vos attrahit? Parte autem alterà,

quàâm ſancka hic ſpeckatis exempla?
quàm ſalubria auditis monita ?
Æquum idcirco eſſet, ut omnes vos
ad ſui amorem ſanctitas pelliceret,
dum illa veſtro, ut ſic dicam, more
veſtitur. Quando Perſæ, diu ante hac
familiaritatem cum Alexandro domi-
tore ſuo averſati, viderunt denique
illum more patrio caput obnubere cy-
dari, oblongam humeris veſtem

injicere, latus cingere acinace, & quaſi
oblitum Macedoniæ idiomate uti Per-

ſico, ritibus Perſicis, ita repente capti

ſunt, ut jam ab ejus latere avelli non
poſſe viderentur. En igitur ſancti-
moniam à Philippo quaſi Mundanam
effectam; hoc eſt, Penitus trackabi-
lem, nullis vinculis aditrictamn. Ta-
lem illam vobis hodie tuentur ejus
filii, qui non apud DEUM minus,
quùm apud homines tantum ſibi quo-
tidie parate nôrunt gloriæ in conver-
ſatione gentis. Oſtendunt vobis.
quòd ſine votorum vinculis excellens
obtineri poſſit ſanctitas: oſtendunt,
quòd ſine clauſtrorum repagulis vive-
re poſſitis in ſolitudine: oſtendunt,
ſacras inter delitias plus percipi gau-
dii, quàm inter laſcivias Veneris,
Adonidis blandimenta, & Bacchi in-
ſaniam, percipiatur. Qux igitur
excuſatio ejus eſſe poterit, quiſquis
vVeſtrúm deinceps à Sanctitate ut

rigida abhorruerit?
E

70 PANEGYRICUS SENTUS,

e ee N e e Nee Ne
AAA A à A AHH

INNOCENNèdbuö
NTER POENITENTES ADLECTüüSs
PANEGVYRICUUOWUg
HONORI B. ALONNII GONZAUA

dilctus Viorentick.

On multum aberrſſe à
vero videtur ille, qui
Mundum hunc mari
perpetuis ventorum tur-
binibus ac tempeſtati-
bus obnoxio ſimilem cenſuit; in quo
tot numerentur naufragia, quot ſunt
fagitia; tot naufragi, quot homines
conſcelerati. Inde tamen non pauci
ſpem, tot inter pericula emergendi,
non amittunt, quòd nôrint, non de-
eſſe tabualam, cujus beneficio poſt
naufragium enatent. Atque hæc eſt
quam vulgò Poœnitentiam dicimus:
cujus quidem fiduciâ nonnulli tam
non audaces modò; ſed plane teme-
varii ac præfidentes redduntur, ut Pe

ſalutis, hujus tandem tabulæ ope ob-

tinendæ, ſponte ſuâ (quis credat?)
navim in vada & arenas agant, alli-
daunt in ſcopulos, idque ſtudiose cu-

rent, ut mille in fruſta diſſiliat. Sed
6 ſtulta conſilia! deliberationem
infamem & indignam, quam dignam ſe .

ſapiens animus imitetur: Pœnitentia S. Hieron.

quaſi ſecunda poſt naufragium miſera ta-Ep. 8. ad
bula ſit (ita ad Demetriadem Virginem Demetr.
ſcribebat Eloquentiſmſimus Hierony-
mus) in Virgine integra ſervetur na-
vis. Abjectiſſimæ mentis argumen-
tum eſt. jacturam Innocentiæ idcir-
co volentem facere, quia etiam lapſis
Pœnitentia ſalutem parit. Qui magna
ſapiunt, conantur in portum uſque
navim integram conducere, illucque
victricem ventorum & de tempeſta-
tibus triumphantem appellere: quare
habeant ſibi pœnitentiam, qui volunt:
nobis Innocentia obtingat: Aliud eſt Id. ibid.
enim, quod perdideris quarere; aliud,
quod nunquam amiſeris, poſſidere. Ve-
rum, ſit Præclara dos Integritas;neſcio,

quid

awen zohilis
6 o lubere
ſe⸗ i⸗
1 in
iatehn, 6
m zuſteritaten
Genlum zuſert
4
et. Al guigen
* 4 .
comn non en.
,ent; Aquen
tcehetit; did
Ftai um priun
ole, goumn pll
7
malim
Unamn iri an
Pinus, AMNd
1leton goptun
Minmm, bi verert

=
=

—, — —

hd, Wi cſpi n

chee olit, Nid
Aie lbe lt purus,
Lnor gewiam n0
un noninnatet?

maonus ille mnin

kiter Caltesrecept
ui nidem ſnt,
unpocllab omni ne
fiünguis multosim
ljte ple ceulpas
luntt H igi
Uüſine inter ſe in
Eenorltue mihi ho⸗
Neenmen velim ha
nem patüm zdmitane
un cin Caltumn

eEemm unin öhi

tum umim, anite
Nur uigbe eſ nuni
Minon contentis
ii, ſecnndo Juoqn⸗

nlent; Angelo l

nd nils, gui

NS

ZAGA

ſta Siſüliat. ded
5 Geliberationem
quatn Cignem
tur: Penitentisd e.
7agiun miſera tehi
fiadem Virgenemen
ſſimus Hierony
Aya ſenelun ni⸗
mentis argamen⸗
nnocentie idei
Uia etiam zpli
arit. Qui magn
portum ulque
ucere, Ülucqv⸗
de tempeltr.
ellere: e⸗
ao⸗ Fub
A
911 AN
3 d/ *

DE B. ALOYSIO GONZAGA. 71

quid tamen nobilius ac præſtantius
ille animus habere videretur, qui
geminas has dotes, vitæ integerrimæ
puritatem, & ſua in ſe delicta ple-
ctentium aufſteritatem ſolus repræſen-
taret. Satis quidem novi, Pœniten-
tiæ locum non eſſe, ubi culpa non
præceſſerit; atque idcirco illam inte-
gritati tam parum copulari, unirique
poſſe, quàm parùm aut ferrum cum
argento aut cum auro plumbum
unam in maſſam coaleſcit. Nihilo-
minus, ſi notiſſima Magni Gregorii
aſſertione, proprium eſt magnarum
animarum, ibi vereri & agnoſcere
culpam, ubi culpa non eſt; quidni
accidere poſſit, ut idem & ab omni

culpæ labe ſit purus, & lacrymis ta-

men, ut gravium noxarum reus, nun-
quam non innatet? Ita ſanè fecit Aloy-
ſius, magnus ille animus, quem ho-
die inter Cœlites receptum veneramur.
Pauci equidem ſunt, ni fallor, qui
tam procul ab omni noxa abfuerint:
viciſſim quis multos inveniat, qui tam
ſeverè, ac ipſe, culpas in ſe ſuas vin-
dicârint? Has igitur geminas dotes
arctiſſime inter ſe in Aloyſio unitas
demonſtrare mihi hodie animus eſt.

Nec tamen velim hanc conjunéctio-

nem parùm admirandam cenſeatis:
cuùm enim Cœlitum acies univerſa in

gemina agmina dividatur, Innocen-

tium unum, Peœnitentium alterum;
par utique eſt maximi illum facere,
qui non contentus alterutri annume-

rari, ſecundo quoque ſuis ſe meritis
inſerat; Angelo illi Apocalyptico

haud abſimilis, qui ſic pedem unum

in terra fixerat, ut alterum in mare
porrigeret. Audite modò, an id Aloy-
ſius ſit aſſecutus.

Et ſanẽe non magnus eorum nume-
rus eſt, qui gloriari jure poſſint, quam
puritatem integritatemque & Sacro
fonte extulerint, eandem ſe tumulo
intuliſſe. Equidem Eccleſia, ſat ſcio,
tot Heroës monſtrat, quot Sancto-
rum in numero veneratur, eòsque
laudibus ornat; & totidem velut
Aquilas, qui minorum avium gregem
ad volandum provocent, cunctos
nobis ob oculos ponit velut præcla-
riffimarum actionum ideas. Sed
quàm paucos in magno illo ceœtu in-
venire eſt, in quibus nihil non tute
imiteris? Non poteſt non Eccleſia
quædam in aliis improbare, multa
in quibusdam reprehendere, aliorum
vitam denique mortis in fidei causâ
obitæ meritis ſolummodo admirari.
Non id mihi propoſitum eſt, Audi-
tores! ut cuiquam Cœlitum hac com-
paratione derogem, & gloriam, qu4â
fruitur, elevem. Omnes tamen no-
novimus, eſſe Divorum ê numero
quoſdam caſtimoniæ ſtudio inclytos,
ſed poſtquam non modico tempore
luxuriæ frena laxaverant. Quoſdam
animi modeſtis commendant; ſed
poſtquam ambitioni non unâ victimâ
litarunt. Non unum virtutis ſancti-
tatisque omnis ſtudioſum admiramur,
quem morum priùs & vitæ licentia
deteſtandum reddiderat.
pemus cibi potusque parſimoniam, ſed
poſtquam diu genio indulſerunt, Hos
morum

In aliis ſtu-

Epiſt. 33. eſt laus ſane rarifima.
*a Ocaan. nium, quod nulla totius vita ſorde ma-

72 PANEGYRICGUS SENTUS,

morum gravitas commendat, ſed poſt
levitatem: illos veſtium nuditas, ſed
poſt luxum: alios ſolitudinis amor,
ſed poſt mundi ſolatia, quoldam de-

nique dolor ac luctus; ſed poſt de-

litias & riſum: non aliter atque de
Auguſto pronuntiavit olim Seneca,
pium profectà moderatûmque fuiſſe,
ſed poſtquam tantum ſanguinis fude-
rat, ut vel Ozeanus non ſemel intu-
meſceret; poſtquam cœdibus cam-
pos, Inſulas exulibus; vinctis car-
ceres implérat. Huerit Auguſtus Cle-
mens ac moderatus: at quando? nempe,
ait Stoicus, poſt mare Actiacam Roma-
no cruore infectum, nempe poſt fractas
in Sicilia claſes & ſuas, & alienas:
nempe poſt Peruſinas aras & proſcriptio-
nes. Non eadem Aloyſii mei fuit
conditio. Non ille ad virtutem ani-
mum applicuit feſſum ſceleribus; ſed
nihil egit, quod non laudem, admi-
rationem, imitationemque prome-
reatur; tam illuſtria ejus facta fue-
rant, ut excellentia dici poſſent ſin-
gula, ſi æqualia non forent univerſa.
Hæc enimverò, ſi momentis rem ſuis
ponderamus, illuſtris eſt vitæ ſancti-
tas, nihil unquam per omnem vitam
admittere, quod ruborem, ne dicam
pudorem extorqueat: quo tamen
mortalium plerique, utut ſancti im-
munes non ſunt. Hæc eſt gloria non
vulgaris, exclamat Hieronymus, hæc

culatur. Nec objiciat quisquam, to-
tum vitæ Beati hujus Juvenis tempus
ad vigeſimum quartum annum non

Felix praco-

aſcendiſſe: reponam enim ego; hane
demum ætatem præ omni alia peri-
culis pleniſſimam eſſe. Quis nefcit
pueritiam, adoleſcentiam, Juventu-
tem ætates eſſe vitiis aptiſſimas? tum
enim judicii immaturitate, ſanguinis
fervore, experientiæ defectu, propen-
ſionum impetu proniſſimum eſt in
illos ſcopulos ferri, quos infidum
Iæculi hujus mare tam multos abſcon-
dit. Tamen hos ipfos annos, tam
lubricos, tam procul ab omni cu-
jusvis culpzæ ſuſpicione vixit, ut
Eminentiſſimus Bellarminus (vir In-
nocentiâ vitæ, doctrinæ profundiſſi-
mæ famâ longe clatifſimus) explo-
ratis, diſcuſeisque omnibus animi in
Aloyſio latebris, pronuntiare non
dubitaverit, fuiſſe Aloyſium in gra-
tia, ut loquimur, confirmatum: quam
gratiam Apoſtolis primuùm, ut indu-
bitatum eſt, conceſſam, idem do-

Gtiſſimus Cardinalis arbitratur, aliis
ſubinde aliisque, ſed paucis fuiſſe à

Deo collatam, ut horum in menti-
tibus tanquam ſecretiori hortorum
parte, delitias quodammodo ſuas
Deus venaretur.

Et quis erit, qui ambigat, harum è
numero Aloyſium fuiſſe, ſi ſedulò
obſervet, quàm celeriter illum Deus
ſibi ſtuduerit vindicares Martha, Aloy-
ſi mater, IIluſtriſſima fæmina, cum
utero illum ferret, tam acerbis eſt
cruciata doloribus, tam periculoſis
oppreſſa ſymptomatis, ut deſperatâ

ab omnibus Medicis prolis vit4, in id

curæ omnes verterentur, ut quampri-

muùm

N

ſMter 1 s,
ſutpobelht, d
ein goim plenutn
6lt kerelllls anim
Lahiidis preleti
tenetæ crhiuntur,
Uienerolentiam,
(is Cevius & vel
Uumne ecocentur la
lttintur, E ad veit
rol inguntur. H
Eun Venatorem ilkn

1, Wacum eſt iluc

i,ruſis Onmiino
Hommnem denere, e
ſͦlitis cepit And-
im cepit Petrum,
Noe vboten in

Gan, Uchalg in

Cntsmmenem dam
e, inate mimun
lj Venatig d.
Nrcdis cati i 1l
ſus ſoannes, i
pmg. Inhr 1
ſenntorem ſe ille

1 rer

tllarminus (vi h.
oGrina profundif.
chaiſfſimus) erph⸗
ue omnibus znimin
8, pronuntiare non

ſe Aloyſium in ge

t, confrmatum: Aun
lis primüm, ut ind .

önceſlam, idemn de.
inalis Arbitratur, di
, ſed pauci fuiſe
ut horum in nent-
ſecretiori hortofun
quodammo. ſ;

giambigtt, Hanm

um fuille, ſi ſeell⸗
celeriter ilum Den
gicare? Martha,4 .
liſſima lemmn, cn
tet, uum at, .
bus, tann eial⸗
Otnatis,1 Eeſfeen
gich pio vi, I

DE B. ALOTYSIO GONZAGA. 73

mum illa ſaltem vita in tuto eſſet, ob
quam unam naſci quis tandem exop-

tet, cœleſtis inquam, & ſempiterna.

Priusquam igitur in lucem totus pro-
diret, ab obſtetrice ſolicité feſtinante,
ſacris undis ablutus fuit: vix iſtud
contigerat, cum abire omnis à matre
dolor, periculum evaneſcere; ut dicere
ſine metu poſſim, non aliud mihi iſtud
videri quàm ſolertiam, & ingenioſam
Divinæ gratiæ feſtinationem, quâ ani-
mam tam formoſam quàm ceierrime
voluerit quaſi domum ducere. Si
qui ſunt ex vobis, Auditores! quos
Venatio oblectat, uſu facile compe-
rerint, quàm plenum liquidæ volupta-
tis ſit. tenellulas animantes ſuis eê nidis
& cubilibus prædari. Siquidem ubi
ita teneræ capiuntur, amorem erga vos
& benevolentiam, ſi ita loqui fas eſt.
citius, ſuaviùs & veluti cum lacte im-
bibunt, edocentur facilius, jucundius
nutriuntur, & ad veſtra quo dammo-
do vota finguntur. Hinc invenio Chri-
ſtum, Venatorem illum egregium, de

Iſai.8. 3. quo dictum eſt illud: EFeftina prada-

ri, vatias omnino prædas, ex omni
hominum genere, egiſſe; prope ma-
ris Littus cepit Andream, cepit Jaco-
bum, cepit Petrum, cepit joannem:
propeê arborem in caſſes ejus Publi-
canus, Zachæus inquam, incidit: ad
fontis marginem Samaritana illa capta
eſt, in aere animam latronis in crucem
acti venatus eſt. Præ cæteris tamen
prædis carior illi fuit Præcurſor par-
vulus Joannes, maternæ alvi in nido
captus. In hac ſanèê capienda præda
venatorem ſe ille celerem: feſtina
R. P. Segneri Panegyr.

pradari: probavit: eam autem, jam
adultam, dotes maximæ, merita cla-
riſima æſtimatio ſumma commenda-
runt. Atque hoc (liceat ita loqui)
hoc inquam eſt, quod in Aloyſio Deus
fecit, in nido illum cepit, & ſi tam
feſtinus in Aloyſio capiendo non
fuit, quàm fuit in Joanne, non ideo
parùm illud dilexiſſe dicendus eſt,
quem prius ſuum voluit, quàm pedem
in ſolo poneret.
Jam quis mihi explicet, quàm
præclare edoctus à Venatore ſuo
Aloyſius fuerit, cùm tenellus etiam-
num efſſet? Primus rationis fulgor.
qui mentem illius perſtrinxit, profun-
do illum velut é ſomno excitavit, fe-
citque, ut Divinam bonitatem non
obſcurè cognoſceret, illique ſe non
minore ſtudio ac pietate penitus de-
voveret. Et hujus ſuæ devotionis
ac mancipationis, ſub annum vitæ
ſeptimum factæ, tam viva, tam recens
illi in omnem ætatem hæſit memoria,
ut fuæ ad DEUM converſionis tem-
pus illam appellare conſuéſſet: & id-
circo inter magis recondita magisque

cara animi ſui fecreta Spiritus ſui arbi-

tris hoe ſolitus eſt retegere: quo mo-
mento DEum nôſſe cœperit, eodem
cœpiſſe & amare. Quamquam prius-
quam illum néſſet, revereri jam coe-
pit. Nondum enim quartum annum
vivendo expleverat, cùm jam docen-
te & ijmpellente intus meliore Spiritu,
Deo ſe arctiſſime unire conatus eſt,
ſæpius non ſine domeſticorum ſtupo-
re nunc in abſtruſiſſimo ædium angu-
lo, nunc in ſolario, à turbis concur-
K ſantium

74 PANEGYRICUS SEXTUS,

ſantium remotiore, preges de genihus
fundere deprehenſus. Nequs eſt, cur
fidem quis ei rei deneget.
Videmus ſiquidem & Heliotro-
Pium illi ſe ſoli inclinare, quem non
novit: & magnetem ab illa ſtella tra-
bi, quam ignorat; ignem quoque
illam ad ſphæram eniti, quam non
diſcernit. Pari proinde ratione non-
nullæ animæ, à DEO præ cæteris le-
æ, impetu quodam interno agun-
tur ad quærendum illum, quem non-
dum agnoſcunt, & ad opem ab eo
petendam, cujus ne nomen quidem
nêrunt pronuntiare. Viciſſim Aloy-
Kius noſter quàm citò mundum nòſſe
cœpit, tam citò occœpit contemptui
& ludibrio habere. Subinde vel no-
lemem rapiebant ad ſpectacula, quæ
maxime curioſos oculos paſcunt, cer-
taminum ac ludorum equeſtrium,
pomparum magnificarum, quibus per-
Lonæ principes adventantes exclpie-
bantur. Sed Aloyſius propè adhuc
intans, illa nec oculis dignabatur;
quos modò in terram verecunde de-
figebat, modò manibus obtegebat,
itâque in theatro pleno ſtrepitus ac
tumultus non aliter quàm in remotæ
eremi ſilentio morabatur. Veſtes illi
ſæpe laceræ, ſemper neglectæ. Ver-
borum Parſimonia ingens, & tantum
non avaritia: Congreſſum illi cum
allis amor nunquam, non ſemel etiam
horror. Quid igitur mirandum, ſi
integritatem ſervavit tam illibatam in
mediis etiam mundi illecebris, in
mediis Aulæ periculis, in qua ad/ an-

mum usque ætatis decimum ſeptimum

Vixit, radio olari non abhimilis, qui
aliorum fordes abſtergeret, alienis
ipſe non inquinaretur, nec quidquam
ſuæ lucis amitteret? Si porrò in tem-
peſtatibus ſæculi nihil paſſus eſt Aloy-

ſius, in Religioſæ vitæz portu quid eo
factum cogitatis? Experientiâ magi-

ſtrà docemur, tes omnes, in loco.
quem illis natura deſtinavit, virtutis
ac virium plus habere atque exerere.
séque adversus externam vim longe
facilius tueri, vitamque quodammodoe
conlervare. Num pilſcem illum vide-
tis extra undas languentem, palpitan-
témque? reponite illum, ſi placet,
nativo in elemento, videbitis illum
mox redire ad ſeſe, motitare ſe, na-
tare, & , ut ita dicam, convaleſce-
re. Roſæ ſunt, quæ noſtratibus plan-
tatæ in hortis, nec coloris vivacita-
te dele tant , nec odoris ſuavitate
blandiuntur: has tamen Chinenſium
horti delitias ſuas, forumque ſoles
venerantur. Quin & Cedros inveni-
re eſt, quæ vel in Italico ſolo ſteri-
les ſunt atque ſylveſtres: his tamen
Libanus in Oriente, patrio fſcilicet
ac nativo aëre recreatis ſuperbit. Ig-
nem nullæ in ſphærâ ſuâ ſordes infi-
ciunt: Aêr in loco ſuo quanto eſt
ſyncerior? terra propiuùs centrum
quanto integrior? Aquam argenteo
etiam aureòve vaſe incluſam putreſce-
re videmus, & luteam effici, in fonte
ſuo luteo, limpidior, nitidiorque ar-
gento eſt. Jam illud quis necit, ſi
quod nativum in mundo virtuti ſolum
eſt, aliud hoc non eſſe, quàm hor-

tos Religionum? Quare ſi Aloyſius in

Aula,

Corpie nims
is itus ingen
almren ſopplicionn
“ Cumnod no
Lingnnen habebi
e Aloyſius ſeri
im zgebet, clin
Pnn gulmodl g
Ueleis, guinn ille t
, od mrum er
Ipudio orum 2
Elone Apicio ſil⸗
1n. Lyin etam t⸗
ſelcſcit ligjdiſhima
fini, vt cum lis
enet Omnes ſexta
K, zum Iwbinde
den dien Aeret,
Nne oe giiem n
1 hamenin dn
ſa nad
Vellet .
inn eiann
d
Nuim tres kenne
hc, ſab

Aieni
3 uicguun
bond in ten.
iil allel .
dann güi n
Eperienti me.
Connez, in loen,
ellinuit, Fittutt⸗

bete tque Ekerete,

Nternam vim lo

que guodanmen
pilcem ilum rit
gentem, palpitan
illum . ſi Place
0),videbitis illom
, motitare le, ni⸗
dicam, conwalehe.
ur noltratibus gan⸗
ec coloris vivacitz
ec odoris uaviat
tamen Chinenſiun
, Korümaue ſo
n & Cedros inreni
n ltalico ſolo ſtei⸗
lveſtres: his unn
nte, pattio Glen
creatis ſuperbit e
heti ſui lorcegilt
co ſO Aanto e
oropius cenifun
Aquaf Ageltet
e inclulam puehe
enmn effieh, in ſone
or, nitidioree 4
lnd gis weih
nund⸗ inuti,o
m hor-
n , oſus n

Quri4 ga.

F

DE B. ALOYSIO GONZAGA. 7

Aula, inimico utique Innocentiæ lo-
co, detrimenti paſſus eſt nihil, quid
intra Religioſa ſepta eo factum arbi-
trabimur?

Qnamquam autem tam procul
ab omni noxa Beatus noſter erat, tam
durus nihilominus, tam aſper, & in-
exorabilis in ſemet erat, ut talis pœ-
nitentiæ, in tam tenerum corpuſcu-
lum, nobiliſſimo progenitorum ſan-
guine, tôtque aliis dotibus illuſtre,
absque lacrymis, tenerrimi affectùs

indicibus, meminiſſe vix poſſimus.

Concipite animis inclementiam in
ſuos cruciatus ingenioſam, nihil re-
cuſantem ſuppliciorum tormentorum-
que, dummodo non prohibitorum,

& imaginem habebitis ejus, quâ in

ſemet Aloyſius ſeviit. Undecimum
annum agebat, cùm orſus eſt inediæ
genus ejulmodi,; quod vos ægrius
credetis, quàâm ille toleraverit. Quan-
do, quod rarum erat, integrum uno
in prandio ovum abſumebat, cum
helluone Apicio fibi pranſus videba-
tur. Exin etiam tam ſibi familiaria
reddidit rigidiſſima in pane & aqua
jejunia, ut cum his prius ſtatas ha-
beret omnes ſextas hebdomadæ fe-
rias, alium ſubinde aliumque identi-
dem diem adderet, ſeveritate tanta,
it ne hoc quidem macro edulii gene-
re famem unquam ſibi eximeret. Po-
terat iſta vacuo e ventre, quantum
vellet, cum convitio latrare, ringi,
hiatum faucium diducere, plus tamen,
quàm tres tenues panis laminas, aquæ
intinctas, ſub prandii tempus illi

non apponebat; non niſiunam veſpe-
ri, & hanc non lege ſtabili, ſed gratiâ
præter ordinem ſingulari. Quin etiam
diebus „ qui eſuriales non erant
(fed qui tandem efſuriales ipſi non
erant?) tantum paulatim ſibi detraxit
cibi naturæ neceſſarii, ut cùm poſtea
in bilance appenderetur, quod panis,
& aliorum eduliorum ſumpſerat una
in refectione, repertum ſit (rem au-
ditu planeè novam?) unam libræ un-
ciam non ſuperare, unde multi ſibi
conſtanter perſuaſerunt, quòd, ſicut
prodigio vitam proferret. Ecquid
his majus præſtare ille potuiſſet aut in
gypti deſertis, aut in Palæſtinæ an-
tris, ſi ibi ad frigidum fontem cæ-

núſſet cum Hilarionibus, cum Maca-

riis, cum Zoſimis, Onuphriis, Sera-
pionibus? Non fuit autem minus, ut
opinor, quòd talia ille faceret domi
paternæ, ubi tanquam ſpontaneus
Tantalus aſſidebat menſæ abundantiſ-
ſimæ, inter cibos ſaporis exquiſiti,
vina palato gratiſſima, condimenta
delicata. Si plenum abſolutumque
in palati appetitiones dominium, ſive
fames, ſive ſitis urgeat, Climaco ad-
mirationi eſt, etiam in viro, qui ad
ſeram in eremi horrore ætatem per-
venerit, quanto iſtud majorem me-
rebitur in Adoleſcente annorum duo-
decim, tredecim, quatuordecim, ætate,
quæ ut alias ferme delitias & oble-
ctiones netcit, ita cibi ſolet eſſe ap-
petentiſfſma? Non potuit idcirco
non citò evadere vultu planè pallido,
exucco, macilento, ut intuentibus
candenti lilio non videretur abſimilis,
K zS quod

76 PANEGYRICUS SEXNTUS,

quod nullis vel nubium. vel rivorum
liquoribus irrigaretur. Qantum igi⸗
tur creditis lemper illi certandum fuiſ-
ſe cum Parentibus, quos ſummus eum
citò amittendi metus angebat? quan-
tum cum familiaribus, quantum cum
Medicis. Sed ille tunc, non alio con-
ſultore in corporis cura uſus, quàm
ſuo immoderato fervore, ſanctà qua-
dam fraude, ciborum vocitabat nau-
ſeam, quæ erant lui excruciandi de-
ſideria. Nec latere poterat, hoc ex
deſiderio proficiſci, quæ agebat, om-
nia: huic enim ſe, in duris pervin-
Cendi ſtudio, tanquam ſponſæ caril-
ſimæ, totum ſe, & omnem fſui par-
temn conſecrârat: huic vigilias, huic
ſomni tempora, huic carnem, huic
ſpiritum ſuum. Incolebat ille ndes,
in quibus facilius omnia luxus inftru-

menta, quàâm auſteritatis arma erat in-

venire. Quid tamen effedtum eſt?
Donec iple veſtem, aut cingulum
cilicinum magis aptum reperiret, non
audito ad eam diem conſilio & inge-
nio, latera ſibi Ppræcingebat acutiſſimis
æ quitum calcaribus, tam induſtrie in-
genioſa in tenerrima illa ætate erat ſe
afligendi aviditas. Fruſtra, qui à
cubiculis erant, lectos illi ſternebant
molliſſimos ſub conopæis pretioſis;
ille enim furtim ſublegendo nunc ti-
titiones extinctos, nunc aſſerum fruſta
infra delicata lintea hæc abdebat, tam
ut durum ipſi ſomnum redderent,
quùâm ut maturé excuterent. Poſt
pauculas enim, quietis neſcio dicam,
an cruciatus horas, excuſſo ſomno
proripiebat & ſtrato ſeſe generoſus ſui

vickor, & nudo in ſolo, ſol tectue
interula line?, etiam hyeme rigidiſſi-
mâ, concubia no te, & inter alta ſi-

lentia perſeverabat inter preces qua-

tuor ipſas, quin & ſenas nonnunquam
horas: cùm interim toto, à capite ad
calcem, corpore imiti gelu obrigeſce-
ret, & acutiſſimo dolore ſenſim ve-
næ omnes congelaſcerent, omnisque

vigor vaneſceret. Quando tamen ſic

omnis languebat vigor, ut non reſi-
duum omnem colligens, illo ad ſe
denuo torquendum uteretur? ſcit hoc
manus illa tenera, etſi gelu rigida,
ſemper virium ſuperfuiſſe ſatis ad

tractanda flagra horrida; Lora ſiqui-

dem, funes, catenas, acus, nullo
diſcrimine adhibebat ad cruentam la-
nienam, quâ tertium unius diei inte-
græ ſpatio in ſeſe ſæviebat. Redi-
bant quod hebdomadis ad amantiſſi-
mæ Matris manus interulæ, innocenti
cruore tinétæ, quas illa cum dolens

contemplaretur; Ah! ajebat inter la-

crymas, fili mi, itane tu prodigus es
illius, quem ipſa tibi dedi, ſanguinis?
forſan ob id ipſum, quia meus eſt,
locum illi in venis tuis porrò indul-

gere renuis? Milerere, fili, ſi non

tui, at mei ſaltem. Non ideo vi-

tam ego dedi tibi, ut tu tam immaniter

illam haberes. Et ſcis tamen, quàm
parum abfuerit, quin ego meam per-
derem, ut tuam tibi darem, ſed melius
mihi erat, tunc illam perdere; nec
enim nunc toties morerer, quoties
metuere neceſſe eſt, ne tu moriare.
Sic illa dolebat ſecum tacita; nec nun-
quam etiam ipſo eum filio. Hic autem
ve⸗

Py horhrtel, Aun
inunnmedn
mer ne Me
nelmocentir hene
lit emtendil
en, & tomn pronun
ſaiſofit mnolend
dls eſt Ponitenti
1eo,ui megnis ſe
i. Sed lackus
Arftni guenpiam 20
mmimdum, guan⸗
Mmitum zonolctt.
Eenimo, nullis c
is iies iangine
1e müille, inkeni
Criti aci iti n
clei. id igtnr

tdin leſtrote ee

Aunen, ſungeinem
tum eften miecin
feni orh n mo⸗
s punng,
mwenitt cuſpe e
niß inlignation⸗
ſineen iſtihiut
i wor haſer

1ole, lol khu

e Nee gc
15 E inter laſ.
Mer Preces Ior.
oid, 4 capite 1
uki geln Obiele.
lenſim Ve⸗

erent, Omnnee

Qluando tamen ſe
vor, Ut non tef.
lligens, ilodl
n uteretur? ſeit hoe
etſi gelo tiid,
upetkoiſſe lats a
orrida; Lora ii⸗
nas, acus, nuld.
it ad cruentam l.
um vnius diei int.

ſepiebat, Red.

madis ad amantidi.
interule, innoceni
1as illa cum Golens
An! ajebat inte l.
tine tu pfodigs s

bi dedi, ſingeinif-

n, qrin meig e.

8 tuis pontd indl⸗
ſetete, fli, ſ n

n. Non ideo ſ.

rtu tam immanld
1 ſes tamen, gun
in ego meam ſer
idarem. ſed melis
Hlam perdere,

DE B. ALOYSIO GONZAGA. 7

verecundo rubore ſuffuſus; permit-
te, reſpondebat, permitte, G Ma-
ter! ut tantillo ego impendio/noxas
meas redimam. Redimere tuas no-
xXas, 6 Aloyſi! & qua de ætate ita
loquebatis? De ætate annorum tre-
decim vix expletorum, & ea ætate,
quâ vitam degebas, Angelicis men-
tibus invidendam, tanta tibi incutn-
bebat neceſſitas ſatisfaciendi pro cul-
pis vitæ genere tam duro, quod vel
crudis illis eremi incolis horrori ſit?
Et hoc ſane eſt, Auditores meil! quod
in ruborem me dat. Jungite illi, quam
primò ex me intellexiſtis, candidiſſi-
mæ Innocentiæ hunc, quem nunc de-
ſcripſi, pœnitendi & ſatisfaciendi rigo-
rem, & tum pronuntiate, quid co-
gitari poſſit inſolentius? ſemper mi-
rabilis eſt Pceenitentiz horror, etiam
in eo, qui magnis ſe ſceleribus inqui-
narit. Sed facilius denique videtur,
excitari quempiam ad ſe diris modis
excruciandum, quando ſe tam foœde
impiatum agnoſcit. Offerunt tunc
ſeſe animo, nullis compeſcendæ arti-
bus, triſtes imagines, Beatitatis æter-
næ amiſſe, inferni carceris aperti,
Chriſti cruci affixi neglecti DEt pro-
culcati. Quid ig'tur mirum, ſi tunc
juſto in ſe furore accenſus homo ſan-
guinem, ſanguinem exigit, & pro
tam effreni audacia juſtitiam? Sed qui
fieri poteſt, ut adoleſcens, omnis la-
bis purus, & qui vix umbram in ſe
inveniat culpæ eluendæ, contra ſe ſi-
mili indignatione ferociat? ſic ut Vita
Innocens ſuſcipiat Pœnitentis affectum,
& qui non haßer unde pœniteat, habeat

tamen, ut pœniteat, ut S. Bernardintis
diſſerebat.
Et quid erat tandem, quod tam
multo cruore in ſe viadicaret Aloy-
ſius? An laſcivias impuras, quibus
ſuum ille corpus fædavit? ſed,
Deum immortalem! Quis unquam
nobilis horti cuſtor ab omni noxis
ventorum aura ſic illæſos ſervavit flo-
res candidiſſimos & tenerrimos, ut
ſuæ puritatis ſdorem pulcherrimum
Aloyſius? Novennis, cum hac ipſa
in urbe moraretur, Matri illam virgi-
ni Dominæ ſuæ arcto promiKonis
nexu ſacravit. Exinde quantâ illam
fide ſemper ab omni labe puram ler-
Varet, irritus labor foret pluribus ex-
plicare. Non omittebat equidem ille
ſolicitam eam & anxkiam curam ſic
progrediendi, ut homo ſolet onu-
ſtus auro, cum per ſylvas latronibus
inſeſſas illi ſter eſt. Sic ille omne ſem-
per confortium conſiderabat ut inff-
dum, omnem ludum ut ſuſpectum,

omnem voluptatem, ut periculoſam.
Cogitate jam, an ulla unquam venu-
ſtas muliebris, quacunque ſuâ indu-
ſtriꝗ, ſuffurari Aloyſio potuerit ob-
tutum curioſum tantum abeſt ut blan-
dum & arridentem. Tam ille ſtu-
diosèe ac caute feminarum vitabat aſpe-
Ctum, quàm curiose & avidé vos, 6
male conſulti & incauti Juvenesletiam
in Templis, & aliis conventibus ſacris,
putidam earum venuſtatem arbitrami-
ni: & perinde ac ſi Divi Hieronymi
ex ore audiviſſet illud: nallus eſt,
etiam in domo, tutus aſpectus: ne do-
K 3 mi

78 PANEGTYRICUS SEXTUS,

mi quidem, ne menſæ quidem afſſi-
dens, ne quidem in alloquio, in Ma-
tris faciem oculos defigere audebat.
Judicate jam, an Adoleſeentulus tam
folicitus Angelicæ integritatis cuſtos
habuerit, quas elueret, ſordes vene-
reas. Quid ergo erat tandem, quod
vindicatum ire poſſet? An Iræ &
accenſæ bilis peccata? Atqui non
aliàs legitur majori commotus indig-
natione, quàm cum jam Religioni
adſcriptus, literaria in concertatione

multas in ſe laudes congeri audiit. An

riſus leves, & male compoſitos? At
non legitur ille majori unquam inceſ-
ſiſſe lætiti, quàm cùm in itinere con-
tumeliis & probris fuit oneratus. Quid
juvat inveſtigare ulterius? inveni jam,
inveni, AA. quid ſit, quod tot cru-
ciatibus ſponte aſſumptis expiare vo-
luit Aloyſius: ſcio, quê ſpectarit illa
ciborum abſtinentia, ille flagrorum
horror, illa cingulorum aſperitas, &
quæ fuerunt aliæ inſolitæ corporis la-
nienæ; jam video, ni fallor, quem
in finem ſint adhibitæz. Noſtisne au-
tem ad quem? ad expiandum certum
delidtorum genus, quæ ille admiſit
nondum expleto vitzæ anno ſeptimo.
Putatis utique me jocari. De vita
certé poſt eum annum deinceps fate-
batur ipſemet, nihil eſſe, quo magno-
pere angeretur. Quod igitur majo-
ris illi mœoris cauſa erat, duæ erant
levitates pueriles, quas inter quartum
& quintum vitæ annum admilerat. Sed
non ipfe levitates eas vocitabat, quas
per omnem deinceps vitam deplora-
vit. Una erat, quòd furtim pulve-

ris aliquid pyrii ſublegiflet? altera,
quòd militum ex ore, quibuſcum Pa-
tris voluntate & certo conſilio, verſa-
batur, ut militares ſpiritus indueret;
neſcio, quæ minus decora verba di-
diciſſet, & pronuntiare eſſet ſolitus.

En majora illa delicta, quibus
ſe unquam obſtrinxit. Et hæc tanto
eius animum dolore vellicabant, ut
cum ſubinde eadem Sacerdoti jam
ſeptennis aperire vellet pro ſacro tri-
bunali, tantam in ſe ſpiritus luctam,
tantum animi mœrorem, tantum ſui
pudorem ob hæc, non vera utique
peccata, ſenſerit, ut cum proferfe
illa ore conaretur, mox exanimi ſimi-

lis corrueret. O animum non homi-

nis, ſed revera Angeli! ſi hæc, 6
Aloyſi, maxima erant, quæ unquam
admiſeris delicta, qualia erunt mi-
nora? hæccine ergo erant, quæ tam
crudelem tui lanienam mererentur?
ob hæc tantum fundendum erat ſan-
guinis? ob hæc tot renovanda vul-
nera? O me, ſi ita eſt, miſerum, quid me
facere oportuerit ad delenda tot mea,
nimium prô dolor! vera flagitia, ſi
tantum facere pro tuis, ne apparen-
tibus quidem tu debuiſti? Huc citò,
huc illa inſtrumenta crudelia, quibus
tu tam rigidus manum tuam armas:
mihi illas catenas, mihi illas cede vir-
gas; neque enim ulla ſufficere pote-
rit ad mea crimina vindicanda quan-
tumvis inhumana carnificina, ſi talis
tuis noxis reſpondet.
Non me fugit, quid reſpondere
hic alius poſſet: Aloyſium nimirum

hac anifendi v

1 Progtin 4
Negi tor l
Atoniun, hale
liubenin iis
ihne man
eni nobilbus, 1
ſ tiamnum pu⸗
Gömmis oſtendit,
atone tin eyalet⸗
6n Cubitnet mino⸗
e polyere iutn,
ſe iſeimine, admm
Uue, In omni tat
Elai ſunt, quiintin
ns peneträrunt) ne
mncumnis Iux ſtimn
liſt com poritite r
En, wunquam in
in enlos tiuillatio
n mnimo preterpola
Cün Phantalms.
Maet omnem natun
gte nlien ei
silkip manikeſt⸗
hnt, Benni, k⸗
Gkenph, Quno
ulatione Gigner 4
täm obſtinne

lont

E kian
Nre pellicadent
em Kcerdotl n
pellet pro ſicto i.
nle Hiritus loden
crorem, tantum in
3, Pon vera uigot
it cüm prolet⸗
t:mox exanimi ſm.
)Manimum non hom-.
Angeli! ſi hac,
etant, quz Undhan

a, qualia eiunt .

ergo erant, gue un
mmienam mererentu
fundendum erat in⸗
.tot renovand Vl.
eſt, miletumh guid n
it ad delenda tot ne⸗
olot! vera haglii,
dro tuis, ne 2ppaten
debuiſti? Hir t⸗
nenta (udelin Air
manum tuam Aums:
minni Ulas cele ii⸗
ulla ſuffcete ne
ina Vindicnndt
na catnificina,

der gahane
Aoy

jt, en ninin
imh bK

L

DE B. ALOTYSIO GONZAGA. „5

hac in ſe ſevetitate uſum, non ut ina-
lorum admiſſorum remedio, ſed ut
antideto futurorum: atque adeò eum
ob finem ab eo adhibitam, ob quam
à viris integerrimis Bernardo, Fran-
ciſco, Benedicto eſt uſurpata; qui
nudos ſeſe nunc in nivibus & glacie,
nunc in ſenticetis volutabant, non ut
admiſſa expiarent, ſed ut petulcæ car-
nis pruriginem retunderent. Itane?
Atqui hoc eſt, AA. quod me reddit

attonitam. Erat (nota res eſt) Aloy-

ſius ſanguine, ſiquis alius, bulliente;
agendi ratione amoenâ, vultus linea-
mentis nobilibus, ſpiritibus fervidis,
ut ipſe etiamnum puerulus in tractan-
dis armis oſtendit, in quorum exer-
citatione tam evaſerat audaculus, ut
non dubitaret minores machinas cu-
rules Pulvere fartas, manu ſua, non
vitæ diſcrimine, admoto fômite exo-
nerare. In omni tamen vità (quod
teſtati funt, qui intima animi ejus ar-
cana penetrârunt) ne minimum qui-
dem carnis ſuæx ſtimualum motumve
ſenſit cum puritate virginea pugnan-
tem; nunquam in corpore inſidio-
ſam ſenſus titillationem, nunquam
in animo prætervolans libidinis ob-
ſcoenæ phantalma. Quod quàm ſu-
peret omnem naturz vim, omnem-
que conſuetæ Dei gratiæ modum, ſa-
tis illa ipſa manifeſtant, quæ in dicata
ſunt, Bernardi, PFranciſci, Benedicti
exempla. Quanto igitur majori ad-
miratione dignus eſt animus tam om-
nis expers perturbationis, conjunctus

cum tam obſtinata ſe divexandi &
Pœnitendi voluntate? Ut pugnis con-

,—

tra ſe & filice armetur oppugnatus ali-
quis Spiritus, qualis ſemet punientis
Hieronymi fuit, qui, ut teſtem ip-
ſummet habemus admirandâ ſui de-
enione⸗ corpore inter ferarum lati-
ula claufus, quin ſatis adverteret,
quid ſecum ageretur, animo oberra-
bat in-Romanis gynæceis, facile ca-
Pio, neque tam admirandum mihi
videtur; quèòd dura ille & frigida in
humg ſemnum capiat, ſolàâ fontana
ſitie tuat &c. ſed tantundem face-
re adoleſcentulum, cujus mens non
alibi unquam occupabauier, niſi cum
Beatis cœli geniis, quibus ipſe non
addictus minus erat devotiſſimâ vo-
duntate, quùn imitandi cupidus, hoc
enim vero exemplum haud paulò ra-
rus admirabiliusque mihi videtur. At
foôrſan alio certaminis genere conjura-
tis ſtudiis oppugnabatur Aloyſii mens⸗
Nunquam mare, ob admiſſos hoſpi-
tio. Alcyones, tam quietâ fruitur
malaciâ, tam nullis Auſtris, aut Aqui-
lonibus agitatur, quàm Aloyſiii am-
mus longé erat ab omni turbatarum
affectionum tumultu. Ut vobis de-
licta recenſui, quibus majora Aloy-
ſius nunquam admiſit; ſic & majorem
oppugnationem aperiam, quà unquam
in vita puliatus ſit; & ex hac non
erit difficile de minoribus judicare.
Tam altas inde à prima ætate radices
in ejus animo egerat abjecta de ſeſe
exiſtimatio, ut ſubinde in religioſum
conſortium cooptatus paribus cum
virtute incrementis etiam in demiſſio-
nis ſtudio proſiceret. Unde quodam
die arcanum cogitationum ſuarum
Con-⸗

80 PANEGYRICUS SEXTUS.

conſilium ingreſſus ſeriò deliberare
ſecum cœpit, & ex fe ipſo quærere.
Quid tecam, miſelle, aget ſacer, cui
adſcriptus es, Cœtus? Non ſegniter arri-
puit occaſionem malus Dæmon, ut
forti tandem ex aggere oppugnaret &
verberaret cor, ad quod eatenus tam
nullus acceſſus illi patuerat: & tan-
quam egregie confcius, vitia nun-
quam incedere tutius, quàm ubi virtu-
tis larvâ teguntur, ſedulò promovere

inſtitit abjectionem illam tata detri-
mentoſam; imò id agit, ut in pu-
ſillanimitatem, diffidentiam, deſpera-
tionem degeneraret. Citò verfſutiſſi-
mi hoſtis fraudes attentum Jjuvenem
adverterunt: unde ad retundendos
hos aſſultus folita amplexus arma, la-
crymis, & ſeipſum excruciandi exer-
citatione eos fregit. Majorem hac,
ſuâ confeſſione, atrociorémque op-
pugnationem Aloyſius non eſt paſſus.
An autem ad eam frangendam tanto
opus fuit molimine? Prô! cur non
ego præſago animo adeſſe potui la-
teri Aloyſii, quando ille mœſtus inge-
minabat eas voces: quid de me Socie-
tas aget? credo ſané, me vel ejus
ingratiis ſuggeſturum fuiſſe; unde ef-
feret ſe potius, quàm deſperandi diſ-
crimen ſubiret. Quid, dixiſſem, de
hoc ſolicitus es, Aloyſi! quid de te
actura fit ſocietas? dicam, quid ſit
actura. Te illa in nobiles faſtos ſuos
inſeret, inter homines Illuſtriores, qui
unquam ejus geſtrarint veſtem, &
nomine ſuo honorarint: gloriabitur,
quòd tu ſui amore proculcâris præ-
claras ditiones Familiæ Gonzagæ,

cognationes illuſtriſſimas, ſpes am-
pliſſimas; quòdque non lacrymis tan-
tuùm & precibus, ut alii, ſed ſangui-
ne expugnaris conatus tibi ingreſſuro
obſtantium, & commeatum impetrà-
ris. Quid aget de te ſocietas? Te
illa omnibus poſteris ſemper propo-
net ut Ideam morum angelicorum; te
ſtatuet ut exemplar regularis difcipli-
næ: vultum tuum mille in telis adum-
brabit, ut cum nationibus etiam lon-
giùs remotis communicet; quæ audi-
tâ de te tam præclarâ fam4, tuâ etiam,

quoad licet, frui optabunt præſentia:

& ut illuſtrior tua ſit gloria, nune te
depinget ut victorem undarum, quæ
in Ticini gurgitibus deprehenſo no-
cere non potuerunt; aliàs ut flamma-
rum triumphatorem, quæ Caſtilione,
jamjam in lectum, in quo jacebas cir-
cumquaque graſſatæ, te tamen adure-
re auiæ non ſunt: iterum te depinget
tanquam Iridem, pacis & ſerenitatis
nuntiam; cuùm poſt longam à patria
abſentiam, eò ſuperiorum nutu rever-
ſus, pauculis verbis ſedare potuiſti
procellas, quæ diu ubi erant tumul-
tuatæ; ſedare inquam lites, & inimi-
citias graviſſimas, quæ Mantuæ Du-
cem, Agnatum tuum, cum Marchione
Caſtilionis, fratre tuo, commiſerant:
quas quidem antea fruſtra tollere la-
borârant Magni Principes, maximè
Archidux Auſtriæ Eleonora, Impera-
toris Rudolphi Amita, & Ferdinan dus,
ipſe quoque Archidux Auftriæ, Impe-
ratoris Maximiliani frater. Quid aget
de Te ſocietas? T’e illa, omiſſis tot
aliis, & virtute & do Gtrinà clariſſimis

.

Patonun
vͤe iſut
hm ſetteh
le Ne ii⸗ ¹
n Dieplins
mnn. 1 ahen
ſii ſocceſlum un
ſeſcentes non Nn
di ngeriſeſſe
ſedi, at gwit
Zantnn imod
vpemti i rl
Gt. DEiyti wn
wetonmi tv A
glirdterte nid
u gin mocicur
mer itole kaceren⸗
n, el inidir o
Aum borum cine
umi muners lo
Mneppibos: & il
ſmentius, Mantue
kmel ierumqe
Mnomittet cum alis
geſes idi pud
bines procukare,
ebitas? Tua ila
ſn hominis DEO
undi lenabit nge
niant, & omnesc
ſefiet longa amath
Aorioſs tophris,
Reſch eſtentur: 1.
terrorun cn

is Pre
18 Uleſtiis nomir

iſkpihnmn Nan

Morborum

n egreri

ines, ſpes n
non e .
i⸗ ſeh Cangui.
ug üdi ingreſſaro
deanm inert.
e locietag le
15 Per propo.
uun Mgelicotun t
r kepplarss giegf.
nmilſe in telisadun.
tionibus etigmn ign.

monicet; qur ud

lami, tus etin

ptadent præſenti :
1it goria, nune te

Nem undarum, gur
dus deprehenlo no⸗
Int; alias ut ſamm-.
tem, que Caltiione

n in qu zehun .

latx, te tamen at
: iterum e depinge
pacis & lereniuif

voſt longim denu

periorum nututere,.
erbis ſecene Holiil
Giu ubi erent tumn.
quam ſies, inimi⸗
r Mantvz Dr

“
dum cun Muchi
ſeant:

e tuo; colmin .
tea frultra volleeh⸗
Piincipes Miln
e Eleonofa, Iuper
Ferinnds
iz Inhe⸗

DE B. ALOYSIO GONZAGA. 81

hominibus, Patronum eliget ac Prote-

Corem in omnibus Academiis; in qui-
bus id agit ſolerter, ut qui nomina de-

derunt, præ aliis in pietate erga De-
um & Diſciplinis ſcholaſticis prove-

hantur. Et experietur ejus ſui con-

ſilii ſucceſſum tam felicem, ut Ado-
leſcentes non pauci, tardi aliàs & ſtu-

pidi ingenii, ei que causâ in ſcholis ne-
glecti, aut quaſi oblivioni traditi, tuà
duntaxat imploratâ ope æmulos ſuos

ſuperaturi ſint velocitate & perſpica-

ciàâ. Eriget illa non multos poſt an-

nos honori tuo Altaria ornatiſſima;
& licêt alia ex te habitura non ſit lip-
ſana, quàm modicum cinerem, ſciet
tamen iſto ſe facere non celebrem tan-
tùm, ſed invidiæ obnoxiam. Tan-
tillam horum cinerum particulam
magni muneris locò magnis dabit
Principibus: & ipſe Agnatus tuus
Vincentius, Mantuæ Dux, iis applici-
tis ſemel iterümque redditus ſanitati,
non omittet cum aliis viris potentibus
cœleſtes tibi apud Vaticanum ſedem
honores procurare. Quid faciet de
te ſocietas? Tua illa oſſa, ut pretio-
ſum hominis DEO cari ſpolium, in
tumba ſervabit argentea, auro inter-
micante, & omnes circa aram parietes
veſtiet, longa anathematum ſerie ut
glorioſis trophæis, quæ accepta be-

neficia teſtentur: Te indigitabit orci

terrorum, cujus præſtygiæ e corpori-
bus infeſtatis nomine tuo implorato
diſſipabuntur Romæ: Te Collyrium
oculorum, qui amiſſam lucem ad tuæ
Iconis præſentiam recuperabunt ſenis.
Te Morborum averruncum; qui ad
oſſium tuorum contactum languentia
R. P. Negneri Panegyr.

membra deſerent Peruſiæ: Te vitæ
jam fugientis ſervatorum, cujus appa-
rentis beneficio Moribundi proferent
vitam jam deſperatam in Italia. Et
tu interim interrogas: quid mecum
aget ESU Societas? en, reſpondilſ-
ſem ego, quid de te factura ſit Socie-
tas. Et quod factura eſt, parumne
tibi videtur? Atque ita, ut redeamus,
unde ſumus digreſſi, perfuaſiſem Aloy-
ſio, ut aliam oppugnationem non ha-
beret præter hanc, abjiceret bene ani-
matus, flagra, cingula aculeata, & hiſ-
pida lateri deinceps non admoveret 5
fauces porrò & ventrem jejuniis non
cruciaret, ſaltem tam rigidis; cum
plus periculi habiturus eſſet, ne ſui
æſtimatione inflaretur, quàùm animum
tanquam inutilis ad omnia, deſponde-
ret. Sed re vera nihil ego ſie hortan-
do profeciſſem: ſola mors quietem
ac pacem parere potuit membris tam
immaniter laceratis. Quamquam nec

ipſa mors, ut quod res eſt, dicamus,

ſine inſolito tormento fuit. Cùm
enim poſt ſumptum jam ad longum
æternitatis iter Divinum Viaticum hæ-
reret prope in labris fugitivas & an-
helus ſpiritus, per communis ſervato-
ris viſeera Præſidem ſuum rogavit;
liceret bonâ ejus veniâ famulorum ali-
cui ſævire à capite ad calcem, in cor-
pus, cui tam molliter in vita parcitum
eſſet. Quid ampliùs expetere Aloy-
ſius potuiſſet, ſi pro atroci laniena,
quàâ ſemper debile corpuſculum affli-
Xerat, quàm molliffime illud ac blan-
diſſime habuifſſet? Veniant, precor,
veniant, quotquot Mundus habet gra-
vibus ſceleribus obſtrictos, & audiant
1 ultima

82 PANEGYRICUS SEXTUS,

ultima moribundi Angeli vota! Pa-
rum illi fuit, in non profuturâà me-
dentium curâ plurium menſium lentè
& ſtillatim ſorbere pharmaca, ut tan-
to diutius acriuſque amarities crucia-
ret: parum fuit, quòd ille uni ſemper
incumbens lateri paulatim putreſceret,
ut tanto acerbior morbus foret: parum
fuit, quòd nunquam tot inter dolores
lenimen ullum, ullum ſolatiolum, ul-
lam retocillationem, utut minimam,
admittere voluerit; quaſi inquam
hæc omnia parum, aut nihil eſſent, ro-
gat inſuper membratim dilacerari; ad
ruborem excutiendum: cui, niſi no-
bis', AA. infelicibus, qui tot onuſti
peccatis, tot nutriti delitiis, tot com-
moditatibus per omnem vitam uſi,
ſperamus tamen mori pleni ſolatio,
ubi gemitu vel unico priùs pro reatu
tam multiplici ſatisfecerimus? Tu in-
terim, Aloyſi! quò ſperabas votis tuis
pertingere? An ut amicàâ manu pars
tibi obtingeret illorum pro Chriſto
cruciatuum, quos à manu barbara tot
votis expetieras? Ne dubita, ſi in vita
Martyris appellationem aſſecutus non
es, Martyris tamen in cœlo laureola
tibi non deerit. Aloyſio non deerit
Martyris Laureola? Ita omnino AA.
non deerit: Teſtem habemus ejus rei
exceptione omni majorem. An igno-
ta vobis eſt S Maria Magdalena de
Pazzis, Carmeli flos, noſtræ urbis glo-
ria, noſtri ſæculi ſplendor? hæc eſt,
quæ teſtimonium dixit in cauſa, in qua
verſamur. Inter illuſtriora, quæ cc-
1o illi objecta ſunt ſpectacula, illud
fuit, quo Aloyſii noſtri cœleſtem bea-
titatem contemplari illi licuit. Adeò

illam attonuit ſpectaculum tam inſo⸗
litum, ut extra ſe rapta has in voces
erumperet: O quàm magna eſt glo-
ria Aloyſii, filii Ignatii! non credidiſ-
ſem unquam, niſi vidiſſem. O quàm
magna eſt gloria Aloyſii filii Ignatii!
videtur mihi (ipſa annumero ſanctæ

virginis verba) videtur mihi dici quo-

dammodo poſſe, quòd non ſit ulla
in cœlo tanta gloria, quantà ille frui-
tur. Dico vobis, quòd ſit magnus
Sanctus, & ego optarem, ſi liceret,
ire per totum Mundum ad hoc præ-
dicandum. Tum interſiſtens aliquan-
tum, ſic proſecuta eſt. Aleyſius fuit
Martyr incognitus, & fuit etiam ſui
ipſius Lyrannus. Attexuit ſubinde alia

multa, quibus & ejus præclara pro-

merita, &, quæ his in cœlo reſpon-
dit, gloriam ac mercedem ſane quàm
magnific? & formulis exquiſitiſſimis
conata eſt explicare. Quid jam vo-
bis videtur, Auſcultantes, ſatisne au-
thenticum hoc eſt aſſertionis meæ te-
ſtimonium? Quamquam quid ambi-
gimus, an Aloyſius in cœlo habi-
tus ſit generoſus Martyrum æmulus,
dum ipſa mors ab eo obita plus à vi
aliunde illata, quàm à naturæ reſolu-
tione proveniſſe videtur? Ipſe, ipſe,
nimio alios juvandi ſtudio impulſus,

eam veſtigatum ivit in Noſodochiis,

majori ægrorum numero refertis, &
quorum morbi magis contagioſi. In
illa enim lue communi, quæ tam
multos Romæ eo anno depaſta eſt,
tamdiu rogando inſtitit, dum per Præ-
ſides diu repugnantes liceret offerre

diſcrimini vitam; quam reipſa obtu-

lit, ut etiam ſpontanea communi ſa-
luti

Uiinbetutßte

lynocen

1,
hudet n M.
bes onm; 1b!

1rit Mun len
iui llu Pittiꝛ

on bebet anter
er, umam aligvam
ncelelun ele, i
reconium comt
Flemper Anot fn
lie Alorſins comp
le iqvam multos
gtin eins potenti el
i Mnchpi,, gaine
1 gum nomine M.
Immchorumbtincip
Uehinn, guim mait
Noginguigte coniin
Uüum ciſeiplinas in
Peis in DEUM ad
ingementa; hi
memin, ii
Unisigner e
3 cuſtodi⸗
1. Wnda

cbisteneiig.n⸗

ſoria, quanti ile ini.

bis, quo ſit mngnu
oOptarem, ſi licae
undum ad hoc Nr

n interſiſtens iln.

u elt. Alſeti
, fiit etian 1
Attervit lubinde ain
& ejus praclaa ple
un his in colo teipor⸗
cmercedemn lane guin
ormulis exquiſhtifban
icare. id jam 0⸗
ulcultantes, ſatigne ir
eſt aſſertionis mer
Vamqvamn quid untt
Noyſius in celo hͦ
16 Matyrum amli
1t eo obitn Plidi
URm haturz felol-
ſe videtur? lyſe⸗ ſe
randi ſtudio inplun
vit in
inee keleniß
magis cont

a
colmmuni, Jue

Nolodoclis?

X

appellari poſſunt Martyria.

DE B. ALOYSIO GONZAGA. 83

luti victima ceciderit. Niſi fortè
malumus dicere, ideo fuiſſe Marty-
rem; quia opera illa, quibus in pro-
prium corpus ſevereé animadvertitur,
in peccatoribus Pœnitentiæ appellari
deberet; in Innocente, jure optimo

De hoc

tamen quidquid ſit, an non ſaltem

magna vobis videntur illius promeri-

ta, qui in Beatitatis regno communem
habet cum Innocentibus & Peœniten-

tibus gloriam; illo ſcilicet gemino

agmine, quorum alterutro continetur,
quiſquis illius Patriæ civis, & ſanctus
Non debet autem mirum vobis
videri, unam aliquam Civium veſtra-

rum delectam eſſe, cui Aloyſianæ glo-

riæ præconium committeretur. In-
gens ſemper Amor fuit, quo urbem
hanc Aloyſius complexus eſt. Hic
ille aliquam multos vitæz ſuæ annos
egit in ejus potenti clientela & obſe-
quiis Principis, qui non dignitate mi-
nùs, quàm nomine Magnus, in uno ſe
tam multotum Principum decora com-
plectitur, quàm multos ille ſanguinis
propinquitate contingit.
artium diſciplinas incubuit; hic ejus
pietatis in DEUM ardor nova ſumpſit

incrementa; hic, quod jam dicere

memini, arctioribus vinculis ad puri-
tatis virgineæ cuſtodiam ſe adſtrinxit.
Hinc ille nunquam urbis hujus ſine
dulcibus teneri affe cts ſenſis recorda-
batur, & ubi cui amico ex interiori-
bus aliquo ſermo illi erat, blandà no-
menclaturâ, ſuam appellare Floren-
tiam, ſolitus erat, ſui Spiritus matrem,

Hic ille ad

& cui puerilis ſuæ virtutis, qualis qua-
lis demum illa fuiſſet, incrementa, ro-
bur, & conſtantiam deberet. Et du-
bitemus, an quæ tam cara olim illi vi-
venti fuit, non multo jam carior fu-
tura ſit in cœlo triumphanti? Scio,
alias inter notitias, quas nobiſcum vir-
go illa veſtra, Seraphinorum æmula,
communicavit, hanc quoque fuiſſe;
quòd in cœlo Aloyſius efficaciſſime
pro iis, & ſummo cum ardore inter-
cedat, qui quoquo modo ipfi, maxi-
mé in via Spiritůs, commodaſſent.
Quod ſi ita eſt, quas ille preces fundet
hac pro urbe, quam ille agnovit non
tantùm nutricem ſui Spiritus, ſed ma-
irem? Id unum ſupereſt, ut viciſſim
vos ejus petatis opem, illà ſpe, ill4
fiduciâ pleni, quæ tam benigno Patro-
no & Advocato reſpondeat; ut cre-
briora illi exhibeatis obſequii veſtri
argumenta, certiora amoris in eum ve-
ſtri pignora demonſtretis. De quo
ambigere vobis licet? quòd non tan-
ta ſit ejus Patrocinii efficacia, quanta
eſt amantis benignitas? Sed ſcire vos
velim, quòd ſuperſtes etiamnum ani-
mi ſui arbitris hoc arcanum credide-
rit, quod momenti eſt ſane quùm
gravis. Quòd ipſe (verba ipſius funt,
quibus nihil additum) quòd ipſe, in-
quam, nullum negotium, magni, aut
exigui momenti, DEO unquam com-

mendaverit, quod optatum ad exitum

non perduceretur, quantumvis alio-
rum judicio multis implicitum nodis,
& inextricabile. Si tantum autem
ſuperſtes potuit, quanto amplius in
cœlo; & ſi tantum aliorum, quanto

L z plus

34 PANEGYRICUS SEXTUS.

plus veſtràâ causâ, Plorentini? An
pignus ejus in vos beneficentiæ de-
ſideratis? Florentinus fuit nobilis
ille de Ridolfis infans, cui tam atro-
citer deliranti, ut pro ſano agere
nihil poſſet, reddita eit ad Beati pre-
ces, quies & ſanitas. Florentina fuit
illa DEI obſequio addicta Virgo de
Carlinis, cujus, gangrænam tam pe-
ſtilentem, ut periti incurabilem di-
cerent, opem rogatus Beatus perſa-
navit. Florentini etiam alii, quos
nomine non exprimo, quia ſuperſti-
tes, & forſan præſentes, quorum,
Propriâ ſyngraphâà teſte, alius ex-
emptus eſt præſentiſſimo ſuffocatio-
nis in aquis periculo: alii tuber in
genibus, deſperatæ curationis, dilſ-
pulſum: ſedati alii intolerabiles co-
licæ dolores, alii aliis gravibus in

——
——
2

.

periculis ac moribus mortis vel rinz

gentis e faucibus, extracti. Et vos
ſpei nihil reponatis in Protectore tam
illuſtri, tot pignoribus propenſi in
vos ſtudii voluntatiſque acceptis?
Omnino, omnino, Aloyſi mi! ag-
noſce, quacunque cœli parte nos
deſpicis, voluntatem noſtram ac
ſtudia ſinceriſſima, dum ad Te nos
vertimus, ut Te invocemus: Acci-
pe noſtra vota, proba noſtra obſe-
quia, audi ſupplicum preces: non
obliviſcere Matris ſpiritus tui, tam
tibi caræ, tam tibi dilectæ Floren-
tiæx; & illos præcipuèë Magnos Prin-
cipes „ quibus ſervire in terris in-
fra dignationem tuam eſſe non
duxiſti, protegere tibi cordi
ſit jam beato.
* „

—

SANCTI-

lli aten tinni

Debntwr
fum calim
ihi, pre
fum relige
— eßgere in
lt, ſe mw ili qu⸗
Etl non palpebras
ilt gemittat, nec
nlis cedere ubnis
ue tamen nod a
ulnl eſt penitus,
Alen, guisctis
Oumin kquilsszcien
gue ulch, ſ terum
bramig hee Ppilla

in i
ebeingo: n

6) (†) (962 8

woni vel in. ðð .
èòèä
cetg!

SANCTITAS
SUI CONTEMPTRIX
PANECGYRICUGW
PRO LUOE OMNIBUS WMANCZYTS
2 Fföſtä dictus Muting.

Mihi autem nimis hbonorificati ſunt Amici tui DEUS;. Pfal. 138. &c.

probe noſtra elſt.
plicum preces: n
tis ſpiritus tuj, tmn
tibi dilece Floren.
trcipue Mignos bii--
8 letwite in terrig i.
nem tuam eſſe non
Otegere fii coti

jam bendo.
*

4

GN.

— Elebratur multorum Autho-
rum calamis Aquila, quòd
ipſa, præ quàm animan-
tium reliquæ, irretortum
. defigere in ſolem oculum
poſſit, ſic ut illi quodammodo im-
merſa non palpebras moveat, non
cilia demittat, nec unquam ejus ſe
radiis cedere ſubmiſsè fateatur. Ad
me tamen quod attinet, perſuaſum
mihi eſt penitus, vehementer eum
hallucinari, quisquis hâc caus4 ocu-
lorum in Aquilis aciem dilaudat. Ne-

que enim, ſi rerum momenta recte

libramus, hæc pupillarum vivida quæ-
dam vis ac vigor eſt; ſed ſtupor &
hebetudo: fiquidem craſſities earum
facit, ut illa luminis verbera aut jacu-
la inſenſiles non feriunt, dum interim
nos, quorum pupillæ magis perfectæ,

magisque ſubtiles ſunt ac delicatæ, mi⸗
nùs patienter eos ictus ferre poſſu-
mus. Haud abſimile quid dicenduns
mihi videtur de illis, qui hac die au-
dacter volunt defigere obtutum in lu-
centiſſimam illam gloriam, quâ ſan-
cti Ceœlites ſtelliferos ſupra orbes cun-
cti perfruuntur. Si iſtorum aciem
vis illa lucis non hebetat, aut per-
ſtringit, id non inde eſt, quòd acu-
ta admodum, ſed obtuſa ac hebes
eſt. Hinc bonâà veſtrâ veniâ: AA.

non ſerviam hodie mori tam uſitato,

ſed eò converſus, unde minus ſit men-
tis pupillas offendendi aut hebetandi
periculum, demittam oculos ad con-
templandam quidem Colitum glo-
riam, non tamen quam in cælo, ſed
quam in terris habent. An enim ſo-
la hac non præbet ſpectaculum ſpe-
L 3 Katore

86 PANEGYRICUS SEPTIMVUS,

cCtatore ſuo digniſſimum? Pronuntiet
Pſaltes Regius, qui olim ſingulari fa-
vore ad eam vatidico ſuo Spiritu ſigil-
latim contemplandam intromiſſus, non
potuit non ſanctà quâdam invidi4
ferri illos erga Juſtos, qui in futuris
gratiæ ſæculis tantâà magnificentiâ à

Chriſto erant tractandi: & idcirco

denique attonitus in ea verba proru-
pit; quòd revera DEUs ſervis ſuis
plus juſto honoris conferat, videa-
turque pluris, quàm mereatur, face-
re omne quantumcunque tenue obſe-
quium, quod ab iis acciperet: Mihi
autem nimis honorificati ſunt Amici tui
DEUS: nimis! nimis! Liceat igitur
per vos, AA. mei! pruritui cuidam
meoò ſatisfacere; mutato eum in finem,
hac quidem vice, methodo ac ratio-
ne, quam, rectene, an ſecus, non
dixerim, meis in Concionibus tenere
ſum oblitus. Non procedam hodie
viâ rationem, ſed ad ſcopum meum
tendam argumentis factorum; objici-
endo veſtris oculis, quaſi in proſce-
nio, ordinatam omnium honorum
pompam, quibus aut viva, aut mor-
tua, vel ingratiis ſuis, gaviſa eſt ſan-
ctitas, tam profunda cæteroquin ſui
contemptrix: sicque manifeſte de-
monſtrando, quùàm procul aberret à
ſcopo, qui ad magnos, etiam inter
Mortales, conſequendos honores,
aptius medium eſſe judicat, ſectari
illos cum ambitioſis, quàm fugere illos
cum humilibus & modeſtis. Is ſal-
tem Concionis hujus meæ fructus exi-
ſtet, ut veniatis in agnitionem veri-
tatis momenti ſane quàm gravis; quæ

eſt: quantopere Deo cordi ſit, ut mag-
na in æſtimatione ſint apud mortales,
illi, qui inter eosdem ſtudiose pro⸗
curant eſſe neglecti atque contempti.

Liceat dicere quod res eſt: nun-

quam ego potui extorquere à me alſ-

ſenſum illi quorundam opinioni, qui
ſibi perſuadent: non eſſe gratius ac-
ceptiusque DEO ſpectaculum, quàm
videre ſervos ſuos, dum hic degunt,
afflictos, illuſos, oppreſſos, contemp-
tos: neque plus quàm Ethbnici plane
hominis effatum eſſe cenſeo illud Se-
necæ, de Providentia affirmantis: nul-
lum Jovis oculis acceptius offerri poſ-
ſe ſpectaculum, quàm Socratem ho-
minem illum tantæ prudentiæ, in te-
tri carceris ſqualoribhus tabeſcentem;
aut Attilium; illud Juſtitiæ & fidei
prodigium, diris cruciatibus laniatum.
Non ita, non ita parùm ſervos ſuos
amat DEUS, ut unquam illorum ca-
lamitatibus gaudeat. Si enim, ipſo
teſte Seneca, etiam mileri hominis
animo Malevoli ſolatii genus eſt turba
miſerorum, quanto magis tale id eſſet
animo DEI Beati! Gaudet ipſe, non
nego, tantum amari, & videre ſe
amatum à ſuis, ut ipſi, quantum in

ſe eſt, parati promptique ſint ad fe-

renda quælibet incommoda, ad quem-
libet incurrendum contemptum, ubi
in DEl gloria poſtulet: ſed ſimul mo-
dum ille reperit faciendi ut incom-
modum commodo, & contumelia
ſit honori. Imdò nihil ille magis cu-
rare videtur, quàm ut ſervi fui ad-
huc inter mortales exaltentur. Ad-

vVerto

551

„ 7. C0d
Nert⸗ u 1 go
ens N 4 nonnt
At 6 mtelui n B
lhui cum Dotn
1 r ſu Prrl
a 4 5 Adentes, 4
noc CuIn
ellerent: 6 nn
s groglo ſn
agnellam liiu
Nurdo Abbit⸗ leyte
mate cnr Mlun litri
os Aucutiültere
litginno umplin⸗
1el Ail, wod
umoco leccideri,
lgbus Cun eoftum
o lbjectt tes cxten
es, olnnes ddit,
Pefantes, oties
127 erunt Leones
Nulini aſis, nunc
ſncinus letrent, u 20
1e; nunc ut excubiss
ventn atrondus,
Fiinium: nunc ur
Vhſtrarent, ut dimo
mne nt velpillones,
Ranarent, ut MA
a: ei grego can
Aiktignntetur ziti
dun tla vo ge
l mimad,eneben
batin drcie, enten
a. (1.. amnd
nrelint: jnn⸗ .
Dern

Mtur Pus, & los

5, B

re guoc reg eſt un.
ertorquere! . 1
undam Opinioni gi
non eſſe gratins 1.
pe nculum gun

38, dum hie gegnt

oppreſſos, contemp-
Auim Etbnici phine
eſle cenſeo illid de.

tia affirmantis: nul.

acceptiusoferti pol.
Juam dockatem ho.
te prudentiz, in t.

loridus tabelcenten
ilud juſtifie led

cruciatibus laniatunn,
1 parum ſervos ſids
unquam illoruma⸗

eat. Ki enim, i0

lam mileri homins
ſolati gerii i mii
to magis tale ic eſet

1! Gaudet iple, non

mari, & Vigere l
ut ipſ, guantom
mmptique ſit a0 ⸗
commodt,a quen.
n contemptum, Ul
ſtolet: ſed ſinu nr
ſaciendi vt jnoon
& comtunelt
Haii iengte
Gam ut ſari Mi4 .
ales Milentu un

FESTO OMNIUM SANCTORUM. 87

verto igitur, quòd ipſe velut impa-

tiens moræ, quâ gloria eorum diffe-
ratur, cœprit nonnunquam illos il-
Iuſtrare, antequam naſcerentur. Hoc
ille egit cum Dominico Patriarcha,
cujus naſcituri præſagium fuerunt vi-
ſæ faces ardentes, quæ tenebras diſ-
pellerent: hoc cum Andrea Corſino,

cujus prognoſticon fuit lupus mitem

in agnellum mutatus: hoc cum Ber-
nardo Abbate, repræſentato ſub ſche-
mate catellorum latrantium. Si clau-
ſos adhuc matris utero honoratos vo-

duit, quanto amplius jam natos? Sa-
tis ſit dixiſſe, quòd illos eximios quo-

dammodo reddiderit ſolitis naturæ
legibus, dum eorum pedibus & arbi-
trio ſubjecit res cæteras conditas om-
nes, omnes addictas, omnes obtem-
perantes. Quoties Palæſtinæ deſer-
ta viderunt Leones ferociſſimos fa-
mulari Juſtis, nunc ut jumenta, quæ
ſarcinas ferrent, ut Zoſimo Anachore-
tæ; nunc ut excubias, quæ eos tue-
rentur à Latronibus, ut joannem Si-
lentiarium: nunc ut duces, qui iter
monſtrarent, ut Simonidi Pœnitenti;
nunc ut veſpillones, qui ſepulchrum
ijis pararent, ut MARI.Æ— Ægyptia-
cæ: eâ credo causâ, ne beſtiarum
ulla dedignaretur viris ſanctis ſervire,
quibus talia ſuo à Rege obſequia præ-
ſtari animadvertebant.
tharina Suecica extremo pede Tiberis
undas, quæ fractis ripis, & fide ur-
bis Romæ damno graſſabantur; &
iſtæ ſubitò timidæ ſuos intra limites
recedunt: imperat montibus Thau-
maturgus, & illos loco movet: im-

Tangit Ca-

perat igni Marcianus, & illud extinz
guit: imperat ventis & turbinibus
Xaverius, & illos ſedat: & quando

Mutius eremi cultor, ne tenebræ Vit. PP. l.
proficiſcentem opprimant, ſolem ve- 2. c. 9.

lut otioſum aut tardiùs promovere,
aut ſiſtere gradum vult, voce ille uni-
ca totam cœlorum machinam reddit
immobilem.

Pronum nunc eſt cogitare, an
DEUS ſervos ſuos honorari voluerit
ab hominibus ratione præ ditis, dum
vel inſenſatas beſtias voluerit eorum
honoribus famulari. Eant igitur ho-
mines Juſti, intra nemorum latebras
ſe abdant, penetrent in alpium viſcera,
nullo humano pede trita, defodiunt
ſeſe in cryptis profundiſſimis, ut ho-
minum notitiam fugiant: tantum hoc
illis proderit, quantum auro, ſepeliri,
nequis illud quærat, effodiat, ut Mo-
narcharum Regiis ac Palatiis inferat.
Quis dicere poteſt, quot ſolitudines
mutàrit £Ægidius, ſolum ut à plauſi-
bus ſe ſubduceret, qui ubique ejus
veſtigiis inhærebant: quàm muſtas
Antonius, quàm multas Hilarion mu-
tàrunt? Sed nullo effectu. Majores
enim honores incurrit Ægidius in
Galliis, quàm vitaverit in Græcia, uſ-
que eò, ut Regem ipſum ad antri ſui
limen ſupplicem videret. Antonius
autem & Hilarion, quocunque pedem
intuliſſent, eò ſequaces totos popu-
los trahebant, nunc ab orci malis, nunc
à bonis cœli geniis proditi, nunc à
feris, & ſi non ab aliis, à ſuismet pro-
digiis, quæ ſemper poſt ſe, tanquam

gygan⸗-

88 PANEGYRICUS SEPTIMVS,

gyganteorum ſuorum greſſuum veſti-
gia relinquebant. Abjecit ſe Philoſo-
phus ille Alexander ad ſordidam Car-
bonarii conditionem, ut atràâ illa fu-
ligine virtutis ſpendorem offulcaret.

Habuit tamen, qui nolentem prode-

ret, Thaumaturgum, qui ad gradum
nobilis Sacerdotii promotum præfer-
re ceteris lumen juſſit, quod minus
recte? fumo tentaverat obſcurare.

Quid illi Amphilochio, qui ſubinde
Iconii Infulas geſſit, profuit tot re-

ceptus ignotos quærere, ut obſequia
locorum habitatorum effugeret? De-
ſcenderunt eam in ſpecum e ſideribus
Angeli, ut ſuis manibus Epiſcopum
initiarent, ne obluctari jam poſſet
paulò poſt ex urbe venturis ad eum
in ſuum Præſulem eligendum. Quid
Remigio, qui Rhemenſem dein Ec-
cleſiam Præſul gubernavit, profuit
tam ſeſe obſtinate opponere ad my-
tram invitantibus? Deſcendit eâ in
pugnàâ ſolis radius, ut ſuis ſplendo-
ribus ejus tempora coronaret: unde
obluctari porrò non potuit multitu-
dinis deſiderio, quæ turmatim ad
eum venerandum humi ſeſe abjicie-
bat. Quid plura quærimus? Non
erat eâ ætate homo externa ſpecie ab-
jectior Sabâ, pedum nuditate, ſqua-
lore veſtium, capilli impecti horro-
re, omnis decoris negligentiä. Et
tamen quamprimum ille obvius fuit
Imperatori Anaſtaſio, homini ſuper-
biſſimo, mox illi omnium geſtuum
humilitate habitus eſt honor, Angeli,
qui comes illi ire videbatur, dignita-
ti reſpondens 3ͦ admiſſus eſt ad be-

nignum alloquium, magnis cultus
muneribus: nec id ſemel tantùm; iem-
per enim deinceps Regiæ fores illi pa-
tuere; quin & intima Palatii adyta,
& quod plus eſt: Juſtino ſubinde S
Juſtiniano, inclytis Imperatoribus,

Sabas Oraculum Aulæ fuit, diribitor

favorum, & totius quaſi Principa-
tus Moderator.

Ille enim utrumque ſuo conſi-
lio impulit, ut ſapientiſſimas contra
Hæreticos leges fertent, tributorum

gratiam Chriſtianis facerent, Inopum

commodo præclarè dotata noſoco-
mia erigerent, Templa Magnificentilſ-
ſima Divorum honori fabricari cu-
rarent; nec unquam in Palatium ſeſe
inſimulabat, quin Imperator cum Au-
guſta Conjuge ad ejus pedes provol-

verentur, ut nudipedem iſtum ad be-

ne ſibi precandum inducerent. Nec
tamen vel iſti honores in compara-
tionem venire poſſunt cum illis, qui-
bus Simeonem primum, mox etiam

Danielem, pannoſum utrumque Sty-

liten, affectos vidimus. Afcendit
uterque Calumnam, ut procul eſſet ab
omni cum hominibus commercio; &
ibi detormati, imò aſpectu formi-
dabiles, non jam homines, ſed duas
belluas reterebant. Et tamen quis
honores explicet, qui illos hoc in
ſtatu perſequebantur? Tota quodam-
modo teſte Theodoreto maria po-
pulorum circa eorum columnas in-

undabant; omnis conditionis, omnis

linguæ, Iſmaeëlitæ, Perſæ, Armeni,

beri, Homeritæ, Hiſpani, Britanni,

Galli⸗

£

2
um pfoc.
um offeingg u⸗

hant d unumdv⸗
rimis Mumdi ho
Impernor Theo⸗
nen, oe
pidurtinr lelep
conli⸗ moebintn
ſpumarbitio nepotl
r: guem 1 fnem
rcinns, perlonm
nluns, lepe colt
Alcendebet, ſepil
or Leo, non Gill
Neyve boc content
lt lenper le ad lib
niputridis e yermin
Ginonnunquam ſe
we kaliner petene
Aeris: Oſtendunt
welcet alj borticn
nn gelitioſas, Vil
oe homine majus .
Ulels portentum non
Ni l tamen
ceurni 1
iin tanti te n
Weritate
ee, n giienle .
gbam citd Dds
Contumelir ſie
Duniende) a d

flas
un noſtris indutus

lnn

Nts Impemmorſu,
Ak bit, Cirbitor
fus gual Püinche.

trumque ſuo conl⸗
Apfentiſſimas cont

lenent, tribototlun

lacerent, lnopum
late dotata noloco⸗
empla Magnifcenti⸗
honoti fabricati cu⸗
wam in Palatium ſele
nlmperator cumn 4⸗
4 ejus pedes proro/

Sipedem iſtum be.

m inducerent. Nee
onores in comparr
oſlunt cum illis gor
rimüum, mox etin
olum Utrmqbe ⸗
vickimus. Mencit
m,ut procll eſelil
nibus commercic,d
imd apeltu fom
1 bomines, led /
. Et timen on
ni ilos hoen

FESTO OMNIUM SANGCTORUM. 89

Galli, Itali; qui ſubinde patrios ad
lares reverſi effigies eorum quàm pro-
ximèe ad verum effictas ſecum refere-
bant, ſic ut ſuperſtite etiamnum Si-
meone Roma plena eſſet ejus Imagi-
nibus, quas non minùs in Nobilio-

rum procætonibus, quàm in plebeio-

rum officinis ſuſpenderant. Venie-
bant ad utrumque hunc ſui oſorem à
primis Mundi Monarchis literæ, ab
Imperatore Theodoſio ad Simeo-
nem, à Zenone ad Daniéelem. Cum
ipſis agebatur de Republica, ipſorum
conſilijs movebantur Exercitus, ip-
ſorum arbitrio negotia adminiſtraban-
tur: quem ad finem Imperator ipſe
Marcianus, perſonam veſtibus diſſi-
mulans, ſæpe columnam Simeonis
aſcendebat, ſæpius Danielis Impera-

tor Leo, non diſſimulatâà perſonâ.

Neque hoc contentus Leo, demitte-
bat ſemper ſe ad libanda pedibus ſe-
miputridis & verminoſis oſcula, du-
Ctis nonnunquam ſecum, ad vivum
hoc cadaver ſpectandum Principibus
exteris: Oſtendunt, dicebat, per
me licet, alij Porticus ſuperbas, Ther-
mas delitioſas, Villas Magnificas,
hoc homine majus ego in Provincijs
meis portentum non habeo.
Quodſi tamen inter plauſus tot
Nationum, tötque Monarchiarum,
quibus honorabant ſanctitatem ſui
contemptricem, inventus eſt quiſpi-
am tantâ temeritate, ut eam vilipen-
dere, aut offendere non vereretur,
quàm citò DEUS partes ſibi ſumpſit
contumeliæ vindicandæ, & offenſæ
puniendæ? Paſſus quidem ipſe eſt,
cùm noſtris indutus exuvijs nos inter
R. P. Segneri Panegyr.

verſabatur, graves contra nomen ſu-
um calumnias; nec juſtàâ indignatio-
ne commotus eſt, cum Seductor,
Dæmonium habens, & potator vini
appellatus; At ubi S. Narçiſſum Pa-
triarcham protervi aliqui Juvenes hy-
pocritam appellare non ſunt veriti,
an non mox hunc ulcerum ſanjies ar-
roſit, illi cæcitas ſuum ſcelus aperuit?
Si ſanctum Arnulphum Epiſcopum
Aulicorum aliqui non ſunt veriti, ut
foœdaà libidine infamem traducere, an
non conkfeſtim hunc ignis, illum fer-
rum abſumpſit? ſi aliquot perditi pu-

doris puellæ Jacobum Niſibitam ex- Theod. de
ploſerunt ùt ſemifatuum, an non mo- Vit. PP,

mento eodem incanuerunt omnes,
ex formoſis puellis anus repentê ru-
goſæ & decrepitæ? contra quàm vi-
ris illis honeſtis accidit, qui in tenuis

obſequii, S. Juliano Martyri præſtiti, Greg, Tu-

gratiam repente canos in favam Cæ-
ſariem, ſeniles rugas in juvenilem
vigorem mutârunt. Imdò cui tan-
dem ex alijs creaturis ſuis permiſit
DEUS, ut ſervorum ſuorum alicui
plus obeſſent, quàm quantum ipſis
erat opportunum ? Non permiſit
hoc igni, qui coactus eſt indemnes
ſervare Theclam, Priſcam, Pontium
Eleutherium, Cyrillum. Non per-
miſit aquis, quarum tergum impun?
calcavit Maurus, Raymundus, Pi-
rinus, Martinianus, Hyacynthus.
Non permifit belluis, quæ parcere
juſſæ ſunt Martinæ, Cerbonio, Pri-
mo, Feliciano, Dorimedonti. Non
permiſit ferro, quod intactos idcir-
co reliquit Villebrordqdum, Timeo-
nem, Patritium, Apollonium, Ore-
ſtem:

Lunæ 5.

3 PANEGYRICUS SEPTIMVUS,

ſtem: quodſi autem nonnunquam
his inſtrumentis ea relicta vis eſt, ut
Juſtis vitam adimerent, non ob aliud
relicta eſt, niſi ut eorum triumphos
redderent clariores.

Incredibile enim dictu eſt, quan-
tum gorum gloria his ex cruciatibus
ſumpferit incrementi. Sufficeret ad
hoc adſtruendum conſiderare eorum
corpora, multo quàm in vita fuerant
ſæpe pulchriora ; alia autem omnis
tabis & putredinis tot annorum in-
tervallo expertia.

Non balſami, non aromatum vir-
tus tanta eſt, ut impedire vermium
exercitus, & ſcorpionum agmina va-
leant, quò minùs, triumphantium in-
ſtar Monarcharum, cadaveribus in-
ſultent; ſic ut ad vitandam tantam
ignominiant maluerint Æ£gyptii à
morte, neſcio quà tenaci mixturâ, du-
ra inſtar metalli reddi ſua corpora; Ro-
mani verò famoſis illis rogis ſuis in
cineres redigi: quaſi verò non etiam
fragiliſſimus his cineribus, & fictitio
ærei edax tempus ſuos infigere dentes
poſſet. Sed abſque his infelicibus re-
mediis, quàm crebrò Sanctorum, eti-
am antiquiorum, corpora, intacta
manſerunt & illibata; Tale eſt B.
Catharinæ Bononiæ, Ubaldi Eugubij,
Zitæ, Lucæ, Magdalenæ Florentiæ,
Franciſci Goæ, & aliorum plurium,
quibus quo minus vivere dicantur,
ſola vox deeſt: ſi tamen vel hæc de-
eſſe dicenda eſt, cuùm etiam loqui non
ſemel auditi ſint aut ex feretro, aut
ex tumba, & ſe implorantibus benig-
nè reſponſa reddere. Hinc ſcio, mul-

torum ex ipſis, priusquam mortalem
hanc ſarcinam ponerent, votum fuik-

ſe unicum, utquidquid ſui in hoc exi-

lio maneret, aut in campos deſertos,
aut fimeta ſordida, aut fœtentes cloa-
cas abjiceretur. Quâàm belle autem
votis tam abjecte de ſe ſentientium
ſatis factum eſt? Surgunt quotidie no-
va, eorum dicata honoribus, ſum-
ptuoſiſſima templa; eriguntur omnis
generis ornatu ſuperbæ Aræ, forman-
tur ſimillima vivis ſimulacra. Mittit
pro tributo varium & nitentiſſimum
Marmor Lydia, mittit Arabia odoris
& pretii inæſtimabilis thymiama. Si
Peruvii fodinæ ſubmittunt aurum, hu-
jus fulgentiſſimis radiis eorũ circum-
dantur capita: ſi gemmas donat Ery-
threum, iis coronæ diſtinguuntur; ſi-
ſericum Phrygia, hoc eorum oſſa ve-
ſtiuntur. Neque jam his tributis co-
gendis armata manu opus eſt, quæ cœli
imperia exequatur. Currunt ſpon-
te ſua hilares populi, & illa offerunt,
& ſæpê ut ſplendidiùs diteſcant ve-
ſtiaria ejus, qui latere volebat contem-
ptiſſimus, & auro ſe exuunt ſponſæ, &
ex abacis argentum ſponſi depromunt.
Fabricati ſunt, quis hoc neſcit, multi
Principes Mauſolæa magnifica, in qui-
bus cineres venerandorum Majorum
ſuorum reponerent; ſæpe illa ornâ-
runt auro, ſæpe gemmis undique di-
ſtinxerunt. Iſta tamen fabricati ſunt
ſpoliis & oppreſſione egenorum, æ-
rarii gemitu, bonorum ademptorum
confiſcatione. Ubi unquam priva-
torum aliquem reperire fuit, qui hunc
ad finem opes ſuas offerret, & ſuos
ſpoliaret lares, ut alienum Kpuſchrt
OecU⸗=

igenmmni in
Omnettibveſmn,
Qunnuli, 1
tunt Platis,
nerent? goum mi
donsz utin annuos
ſendßs teſtus com
wuli kui upellecti
Otnamenta adhibert
im tal munifcentis
Dratedes, Locinz,
ny iice, Alirſuet
1e, gratum ſacti ſa
Uule meminete, de
commemoto?
pre Conite ſunt .
Pminonio, gui e
od Pr Chriſto ke
Uun nic eſſet enom
Omnes Matbildis i
ud erum hond⸗
nn ui
6 leerum
e lartam. 8

5

tlos
entn n
Votunm kuif.
uid ſü in hoe
ne⸗ deeri
mos gelertos
r letentes cor
n belle Atern
ele lentientinn
urgunt quoticien.
4R honoribug ſn.
a; eriguntur ommi⸗
berbe Aræ, forman.
ſimulacra. Mitit
n& nitentiſſtmum
Untttit Arabia oqoris
dils hymiama. Fi
bmnitunt aurum hu-
tadiis eori circum.
gemm Conat Erj.
nx Giſtinguuntur; ſ
hoc eorum olſa ve.
jam bis tribotis o.

nuopus eſt ux col

tur. Currunt ſpon⸗
uli, & illa offerunt,
Gidius diteſcant ve-
tere volebat contenn⸗
le exuunt ſponled
mn ponſideptommt
nis hoc neſcit⸗ mult
le magnifich in in⸗
randorum Mijolun
t; lepe ile onni.
emmmis undique .
tamen keblicat lunt

vas en i
nt Aenmn d ſoer⸗

. FESTO O MNIUM SANCTORUM. 91

locupletaret ? Loquatur Pompeij
magni truncum cadaver, in ſterili, lit-
tore ita derelictum, ut tantillum ter-
ræ illi condendo deeſſet, qui tantam
ejus portionem victoriis ſuis neſcio,
acquiſiérit dicam, an furto ſuſtulerit?
Tuntùm in illo viro, quæ ſunt Velleij
verba, à ſe diſcordante fortuna, ut cui
ad victorias modò terra defuerat, nunc
deeſſet ad ſepulturam. Alia ſane om-
nia contigerunt in eorum honorem,
qui Servatoris ſui amori res conditas
omnes poſthabuerant, & reliquerant.
Quàm multi, adacti à nemine, ſuis ſe
privârunt Palatiis, ut ea in Templa
mutarent? quàm multi, ſuis agris &
bonis; ut in annuos Sacerdotibus a-
lendis reditus converterent ? quàm
multi ſuaâ ſupellectili, ut in altarium
ornamenta adhiberetur? ſic jam o-
lim tali munificentiâ claræ evaſerunt
Paraxedes, Lucinæ, Fauſtæ, Priſcil-
Iæ, Priſcæ, aliæque complures perlo-
næ, quarum ſacri faſti ſumma cum
laude meminère. Sed quid tam par-
va commemoro? Nõnne Provinciæ
totæ donatæ ſunt conſtituendo ejus
Patrimonio, qui ne quidem habuit,
quod pro Chriſto relinqueret? Lon-
gum hic eſſet enumerare donationes
omnes Mathildis, Pipini, Caroli, qui-
bus S. Petrum honorarunt, qui aliud
tandem pro Chriſto non reliquit,
quàm rete lacerum, & naviculam ma-
le ſartam. Et tamen cum iſto ſuum
diviſit Imperium invictiſffimus Con-
ſtantinus: huic tam multa dona con-
tulit, tam immanes ſumptus fecit, ut
frendentes rabie Ethnici, peſſime il-
lum traducerent, ſcribere non veriti,

illum vitæ annis ultimis e Principe ra-
paci factum pupillum prodigum.
Decem noviſſimis annis Pupillus ob pro-
fuſiones immodicas nominatus: ut in-
vidus ejus gloriæ Aurelius Victor lo-
cutus eit. Et quale, per DEUM!
ſpectaculum fuit, videre tantam Ma-
jeſtatem, Imperatorem tot actis tri-
umphis clarum, tam multorum do-
mitorem Populorum in oculis totius
Romæ, ponere capitis Diadema, exue-
re humeros chlamyde, non jam ut
Davidis æmulus choreas ageret co-
ram Arca, ſed ut tractaret ligonem,
terram erueret, sicque magniſica ſur-
geret fabrica memoriæ Piſcatoris in
crucem ſuffixi ſacranda; utque majus
etiam reverentiæ ſtudium præſeferret,
ſuos veritum, & non à Poetis confi-
Cti Atlantis humeros, corbi geſtando
ſupponere. O Tiberij, 6 Claudii,
6 Nerones, 6 Veſpaſiani! quis veſter
tunc ſenſus fuit, quando ex Orco ſpe-
Ctàſtis veſtrum Succeſſorem, veſtrum
Nepotem, ad talem ſe ſervitutem de-
mittere, ad eum honorandum, quem
vos tanquam Mundi peripſema, pro-
genitum Natione omnium contem-
ptiſſimà, deſpexiſtis? Quis veſter
tunc fremitus, quæ ex rancore rabies?
ſed cur dixi; tunc ſolum? Nunc, nunc
6 miſeri! par eſt vos fremere plus
quàm unquam, nunc in rabiem agi:
ſi enim recte Petrus Chryſologus pro-
nuntiavit, hæc damnatis poenarum eſt
omnium acerbiſſima, videre felites,
quos habuere contemptui: quis ergo

dolor, quod tormentum veſtrum e-
rit, dum cernitis, vos nunc tantâ in
Mundo laborare infamiaâ, tantis e di-
M z2 verſo

Serm. I122.

Serm. 66.
ad Pop.
Antioch.

R

92
verſo efferri honoribus, quos vos eſtis
perſecuti? ſunt modò bubonum late-
bræ, ſerpentum receptacula, Villæ
Tiberij, Neronis palatia, Templa Ve-
ſpaſiani: Nihil horum inſigne, ſed om-
nia deſtructa ſunt, & exterminata: cla-
mat Chryſoſtomus: viciſſim autem
quanto ſemper ſplendidiorem ad nu-
bes erigunt verticem Baſilicæ, Petri
in crucem acti, Pauli virgis cæſi, Lau-
rentii aſſati, Stephani lapidibus ob-
ruti?
Neque hoc mirum videri debet:
quid enim erant illa Cæſarum palatia,
quàm ſentinæ omnis ſpurcitiei, offi-
cinæ omnis crudelitatis? ſunt autem
Juſtorum tumuli Theatra virtutum,
omnis beneficentiæ Gazophilacia. II-
las nunc ad tumbas omnia diſtribu-
untur beneficia, ac gratiæ, ad has cur-
runt afflicti, & robur ac vires acci-
piunt ad ferenda adverſa: currunt
Mendici, & in neceſſitatibus ſubſidia
impetrant: currunt Agricolæ, & agri
eorum copioſas fruges ferunt; cur-
runt milites, & victorias reportant:
currunt Mercatores, & ſecundos na-
vibus ventos obtinent, currunt ægri,
& à languoribus ſanantur; ipſi etiam
currunt criminibus infames, & ſæpè
aſylum inveniunt. Quas enim inter
mortales gratias repartiri Divina vult
Bonitas, quas per ſervos ſuos non
largiatur? Hos ille vult eſſe urbium
præſidia, Nationum tutelam, ſic ut
omnes cum S. Leone fateri debeant,
quòd eorum interceſſione Divinæ cen-
ſuræ flexa ſententia eſt, ut qui mereba-
mur iram, ſervaremur ad veniam. Scit
Neapolis, ſuo à Januario defenſa ab

PANEGYRICUS SEPTIMUS,

aſſultibus Ghilulfi Principis Salernita⸗
ni: Sciunt Turones, contra Evari-
ci Gothorum Principis excurſiones
ſervati à Martino: Sciunt Pariſii, à
ſuo Germano protecti adversuùs fero-
ciam Norici Regis Nordmannorum:
& tu ipſa, tu & Mutina! ſcis; Gemi-
niani tui favore erepta illis excidiis,
quibus totam Italiam, turbinis inſtar
vaſtavit Hunnus, pro te tantùm non
nominatus Flagellum DEI. Profliga-
vit, negare non poſſumus, Ramirus
Hiſpaniarum Rex uno prælio ſexagin-
ta Maurorum millia, omnes Albellæ
campos truncis Barbarorum mem-
bris, ſanguinis rivis, oſſium aridorum
cataſtis opplevit. Sed tota ejus ex-
peditionis gloria Jacobo adſcribenda
eſt Apoſtolo, qui exercitum Hiſpa-
num, jam de fuga circumſpectantem,
aſpectabili formâ equo per aêra can-
dido vectus, & vexillum expanſum
manu præferens animavit. Quàâm ce-

lebrem Poëtarum Latinorum carmiæ

na reddiderunt victoriam, quam ex
Eugenio Tyranno Theodoſius retu-
lit? Græcorum Scriptorum calami il-
lam, quàâ Zemiſces Scytas protrivit?
At cui hæc utraque fuit adſcribenda?
Theodoſius Imperator commilitones
habuit Joannem & Philippum Apo-
ſtolos ; Zemiſces Imperator Geor-
gium & Theodorum Martyres, qui

omnes quatuor generoſis per aëra e-
quis vecti ſpectandos ſe objecêre. Et

Apoſtoli quidem, Alpes altàâ nive
contectas hoſtium ſanguine erubeſce-
re coëgerunt; Martyres verò cam-
Porum plana in cadaverum acerva-
torum colles mutarunt: hi autem per⸗
inde

Tsk tergach ,

e cettuchen 1 egi⸗

icos luperzion lrpi
(ſtaurm mmemblbn
It5. Lineniim,

nun, gifl
ANrimum, I
leßser aetne

len ſün Pee,
echad memotiit
uun Du Meſeenl.
rinno repoturtt
Penne rilium nu
ſugentn milin i u
Iis Author hit A
1peltabils ſunſt, nt
ſo lccemere. Mn
le Encenis Adelphon
Dhrit, gui paucarum
Uetn innumerabiles h
ljeet: ſed hujus An
guib lomnd ere
Ult ad wrlio imic⸗
iclrnon minds ila,
15 Oholte circunlet
tnin ulti mandalibe
Gns ollii, repentin
Rihmunfrne
Auihor t
ina
bn
ſz nin r
iet, glin 1 rhn
u! Non ban i
Von Hiidun

fm, tutbinig inſtn
Ppo te tantiim non
um Dl. Peoffer.
ollumus, Raminn
no prælio ſerapin.
la, omnes Abelle
Buberotum menn.
, oſſium aridorutn
de tota ejns er⸗
kobo adlcubend
ni exetcitum Hiſpe-
1circumſpe Ranten,
equo per zera can-
vexillum expanſum
nimavit. Qvm ce⸗

Latinofum carmi

Gotiam, quam er
o Theodoſius tetn.
criptorum calmi.
es Icytas potiit
e kuit adlenibenda
erator conmiltone
V Philpum 40o
8 Imperator Geor⸗
tum Martyres, gn
merolis per eli⸗
Gos ſe objecit ,
, Alpes Alti e
ſanguine enbe
artyres yero

FESTO SANCTORUM OMNIUM. 73

inde ac illi, conjuratos in hoſtium
pernitiem cœlo ventos ac nimbos ſu-
um adduxére, & his, Cæſarum ſigna
ſecutis, non Eugeniani minùs, quàm
Scythæ atroci tempeſtate repulſi ſunt,
quæ adverſa & oculis pugnantium
infeſta tergum obvertere Cæſareis an-
te certamen adegit. Nönne & Hen-
ricus Imperator ſæpius ſuorum exer-
cituum anteambulones armatos aſpe-
xit S. Laurentium, S. Georgium, S.
Adrianum, qui fulgurantibus armati
gladijs per conſternatos hoſtes trium-
phalem viam aperuerunt ? Inſignis
profectò ad memoriam luit victoria,
quam Dux Melſeeziles ex Gildone
Tyranno reportavit, quando parvâ
quinque millium manu inimicorum
ſexaginta millia in fugam egit. Sed
ejus Author fuit Ambroſius, qui
aſpectabilis ſuaſit, ne dubitaret præ-
lio decernere. Inſignis & illa, quâ
de Saracenis Adelphonſus Rex trium-
phavit, qui paucarum legionum ex-
ercitu innumerabiles hoſtium turmas
disjecit: ſed hujus Anthor S. Iſido-
rus, qui à ſomno expergefactum im-
pulit ad prælio dimicandum. Glo-
rioſa non minus illa, quæ Alexandri-
nis ab hoſte circumſeſſis obtigit; hi
enim cultris manualibus, neſcio quâ
ſorte oblatis, repentinos aggreſſores
gladijs armatos ſtrenuè rejecerunt: ſed
ejus author fuit S. Petrus, qui con-
ſpectus animos ad pugnandum addi-
dit.
Mirumne igitur, ſi hodie urbes
noſtræ nullos theſauros cariores ha-
bent, quàm alicujus DEO cari lipſa-
na? Non Principum qui olim Po⸗

pulis jura dederunt, ſunt oſſa, quæ
certatim conquiruntur: ſed ſunt oſſa
alicujus hirſuti Eremitæ, aut frater-
culi nudipedis, aut ſqualidi Pœni-
tentis, aut Martyris in fruſta dilania-
ti. Dicat Aula Romana, an non ci-
ſtula ejuſmodi cineribus referta, ſit
donum, quo carius acceptiusque nul-

Ium conferre poſſit Romanus Ponti-

fex pietati alicujus Principis de Eccle-
ſia benemeriti? Quot idcirco legatio-
nibus, quot libellis ſupplicibus non
aliud ſæpe Principes flagitàrunt, quàm
ut ſimili à Vaticano theſauro locuple-
tarentur? Miſit hos Conſtantina Au-
guſta ad Gregorium Magnum; nec
tamen aliud, quàm ramentorum ali-
quid e S. Petri vinculis eſt aſſecuta.
Miſit Imperator Juſtinianus ad Hor-
miſdam Pontificem, & magni mu-
neris locò velum accepit, quod S.
Pauli tumbam contexerat. Miſit ad
Lucium tertium Caſimirus Poloniæ
Rex, & non abſque prodigio impe-
travit nuda jam S. Flaviani oſſa. Dixi
non abſque prodigio: Cùm enim
Rex à Pontifice generatim tantum pe-
tiiſſet ſacrum aliquod corpus, quod-
cunque dare placuiſſet, intravit Sa-
crarium Pontifex, in quo complura
ejuſmodi Martyrum corpora ſerva-
bantur, &, Agite, dixit, Amici!
cui veſtrùm placet in ipſam adeò hinc
migrare Poloniam? Hæc vel ſeriò,
vel joco ubi Pontifex dixit, ſuſtulit è
tumba manum S. Flavianus, quaſi
hoc indicio profeſſus, ſe ire para-
tum. Atque hoc prodigio electus,
translatus eſt inſigni comitum pompè
Cracoviam uſque, ubi tanto illuſtrio-
M 3 re

34 PANEGYRICUS SEPTIMVUS,

re triumpho receptus eſt, quanto
majori voluntate eò fuerat profectus.
Si hoc loco meminiſſe vellem pom-
Parum magnificarum, quibus ejulſ-
modi hoſpites in ſimilibus migratio-
nibus excepti ſunt, quàm fſolicitè
ambiret Genua, illam à me non præ-
termitti, quàâ Præcurſoris Joannis oſ-
ſa illam in urbem invecta lunt? quùm
ſolicite Praga, illam quâ S. Viti oſſa
advenientia ipſa honoravit; Roma
ipſa taceri nollet honores, qui S.
Andreæ Apoſtoli capiti adventanti
ſunt habiti. Vincat tamen hodie ur-
bes reliquas Conſtantinopolis. Sen-
tio me eò occultà vi trahi ad aſpecta-
culum, quo nullum curioſius, nul-
lum inſolentius poſſit repræſentari:
unde & vos eò ſub finem ſermonis
juvat mecum ducere, ut videatis,
quàâm bellé honorare illos DEUS
noverit, qui ipſius causâ non dubi-
tärunt, ludibrio haberi atque con-
temptui: ſed quæſo attendite.
Lapſi jam erant à S. Joannis Chry-
ſoſtomi, in ignominioſo Ponti exilio
obità morte anni triginta & unus;
cùm Proclus Joannis Succeſſor, & di-
Ctæ Urbis Conſtantinopolitanæ Præ-
ſul, in Oratione, quam de Divi lau-
dibus habuit, tam egregiè ejus præ-
clara merita extulit, ut omnis popu-
lus elata voce expoſceret, reſtitui ſibi
Joannem. Sumit mox ardentis Populi
Partes Proclus, & ad Imperatorem
Theodoſium, ibi præſentem, conver-
ſus hortatur eundem ad ſatisfacien-
dum juſtæ petitioni, & recuperandum
theſaurum tam pretioſum. Jam & ip-
ſe Imperator valdè id cupiebat, unde

ſancte importunis vocibus magis in-
fammatus, legationem mox deſtinat,
quæ deſideratum cadaver ex Cumana
Conſtantinopolin reducat. Lecti lunt
ad id muneris Senatorum nobiliſſimi:
additus pro cuſtodia miles, pro pom-
pa Aulici & miniſtri, & Architecti
pro machinis, pro apparatibus cur-
rus. Vix tamen in Cumanam appulſi,
dum ſuo loco movere pretioſum de-
poſitum conantur, obnixum illud &
immobile reperiunt. Admovent cen-
tum brachia, centum adhibent troch-
leas; fruſtra omnia. Sic mæœſti & in
ruborem dati ſcribunt Imperatori,
nolle reverti Chryſoſtomum. Atto-
nat is nuntius Theodoſium, pertur-
bat primò & inquietat: mox conſilio
non ab homine ſuggeſto chartam po-
ſcit & calamũ; & provolutus in ge⸗
nua orditur manu propria longam ad
Chryſoſtomũ epiſtolam, haud aliter,
ac ſi vivus is etiamnum eſſet; quà par-
tim ſuadet, partim ſupplex rogat, ne
redire gravetur. Subſcribit dein ſuum
epiſtolæ nomen, plicat, ſignat, & ce-
leri veredario ferendam committit.

Vobis cogitandum relinquo, quanto

ſtupore perculſi Senatores illi fuerint,
cùm accepto regiarum literarum faſci-
culo hanc in ejus exteriori facie lege-
runt epigraphen. Patri Animorum
ſpirituali, & Univerſali Mundi Do-
ctori Joanni Chryſoſtomo. Nullà
morà ſimul ad tumbam accedunt, &
dum ad omnem pietatem compoſiti
circumſtant alii, hi fumante acerrâ,
illi accenſis inſtructi funalibus, Sena-
torum antiquiſſimus accedit propiùs,
& epiſtolam reverenter deoſeulsiusz
X*

le mobien imenuun
is kiii velin
n longum eſſet e
inenum, Animnorun
omeniun multtudine
CMcedonem ulge
crLotum humeris de
in commodum Cha
eror ple Theodofi
Comnitetus ingenticlaſl
rs minonsgue form
Ine exornaturum :
Mohiised lituspulchen
wipoltis humi geni
om epoſtum & int
AAum, lituorum cit
DMotum concentum
Cnſtminopolim obt
lleCeenng n n
ſumn iſe ſpeckayerit
echnt onne, 1
11, eihn remotior
IS denidig er
Unam, ſen
unobillom N

9

lovere pretiolnn d.

n, Obnirum id

unt. Adnoyent en
tum adhibent och.
u. Kie maſti i,
eibunt Impertton,
loſtomum. Atto.
eodoflum, pertur.
Auietat: mon conſiio

luggeſto chatumn ..
& provolutus in .
nu proptis ongind

biſtolam, haud altt,

mnumeſſet; qui .

im ſopplex rogit, ht

Cublcribit gein Iarmn

Plicit, ignat e⸗
lerendam commirtit

um telinquo, qan

Fenatotes ill fuerit⸗
giarum literarum llei.
extenioti bicte ege
Dati Animofun
niverſali Mundi
nryloſtomo. N
mbam acce Unt,
katen ohun
ti lumante Aceni⸗
. (analbs, end⸗
uCti tuniſbu⸗
mus cellt of .

Cculatus;
etent le⸗ hut

ſtræ ejus ſervus, Dominus meus
Theodoſius. Inde velut acceptà ve-
niâ, Epiſtolam reſignat, legit, Sicque
apertam imponit pectori, de genu il-
li cum cæteris ſupplicat, ut preces tam
reverentes benigno annutu ratas ha-
bere dignetur. Videbatur ipſe ſancti
Viri vultus, ſemper magis ſerenus,
animos ipſis addere; unde denuo ip-
ſum loco movere aggredi tam faci-
le mobilem inveniunt, ut ingenti
perfuſi lætitià ad reditum ſeſe accin-
gant. Longum eſſet explicare mag-
nificentiam, animorum pietatem ac-
currentium multitudinem, inter quæ
Chalcedonem uſque primorum Sa-
cerdotum humeris delatus eſt. Et
jam commodum Chalcedonem Im-
perator ipſe Theodoſius pervenerat,
comitatus ingenti claſſe navium ma-
joris minorisque formæ, ſplendidiſ-
ſimé exornaturum: cùm admot
propiùs ad littus pulcherrimâ ſuâ Præ-
torià poſitis humi genibus recepit ſa-
crum depoſitum & inter lætiſſimum
tubarum, lituorum, cithararum, tym-
panorum concentum rectâ proram
Conſtaninopolim obvertit. Dicat

ipſe Oceanus, an unquam aliàs trium-

phum iſto ſpectaverit nobiliorem.
Lucebant omni ex parte maris litto-
ra, etiam remotiora, cereis & faci-
bus ardentibus: ridebat cœlum, ſi
unquam, ſerenum & innube, Mare
tanquillum, niſi quòd placidæ ſolum

auræ, criſpantes exultantis aquæ pri-

mam ſuperficiem, videbantur vocum
& organorum harmoniæ amico mur-

mMure velle admodulari. Nitebant

FESTO OMNIUM SANCTORUM.

pæc folia, dixit ,‚offert Paternitati ve-

2 5
naves ſingulæ auro, omnis anten-
na floribus coronabatur, pupis om-
nis igne collucebat. Præibant na-
viculæ minùs nobiles, ſequebantur
illuſtriores „ claudebant Agmen
Prætoria, & molis Majeſtate aliis ve-
nerabilior, luminum multitudine
ſplendidior, periſtromatum pretio
& venuſtate locupletior. Jimque
non procul aberat urbis portus,
quando momento uno perturbatur
cœlum, & mari irato tempeſtas ſfur-
git tam formidabilis, ut laceratis ve-
lis, fractis rudentibus, claſtem re-
pente omnem disjecerit. Facilé quiſ-
que conjiciet, quàm citò voces can-
tantium mutärint in gemitus conſter-
natorum. Hic ſuæ ille alienæ vitæ
timebat, multòque vehementius alij
jacturam ſacerrimi illius depoſiti me-
tuebant, perinde ac ſi mare ipſum,
quod cœteroquin nauſeabundum, &
indignans aliorum cadavera eijcit,
hujus fame & invidi4 teneretur. Eva-
nuit tamen omnis timor, cum ani-
madverſum eſt, ab ipſo Sancto hanc
excitatam procellam, ut eò vehere-
tur, unde e& propinquo illam Viduæ
vineam ſalutaret, cujus causâ tantum
in ipſum malorum incubuerat. Ubi-
enim Prætoria propè ad illa littora
admota eſt, ſerenitas iterum reddita
eſt aeri, ſilentium ventis, undis tran-
quillitas, omniâque navigia denuo
conjuncta, cœptum ad Imperialem
urbem iter inter argumenta lætitiæ
proſecuta ſunt. Et jam iterum pom-
pæ aliæ, alia admiranda. Exſcen-
ſionem è navibus faciunt omnes Pro-
cGeres, Sacerdotes, milites, & ad
Apo⸗

26⁶ PANEGYRICUSOCTAVUS,

Apoſtolorum uſque templum pro-
cedit ſplendidiſſimum & ordinatiſſi-
mum agmen, cujus appendix nobi-
liſſima ſacrum cadaver Imperiali cur-
rui impoſitum. Qui autem funeris
tam ſplendidi comites, qui pediſſe-
qui? Muti, quorum lingua ſoluta,
ſurdi, quorum aures apertæ; claudi,
quorum pedes expediti; cæci, quo-
rum aperti oculi; ægri, quorum mor-
bi diſpulſi: & cum his multitudo
Populi tanta, quantam, vix ipſa
Conſtantinopolis caperet. Nemo
tamen hoc die inventus, cujus otio-
ſam curioſitatem paſcerent aut arcus
triumphales, qui omni in platea vi-
ſebantur; aut luſus Poëtarum, qui
omni in pariete legebantur; aut nim-
bi floridi, qui omni ex pegmate de-
pluebant. Cunctis id ſtudium, pe-
netrare per confertos in templum, ubi
repoſito venerando depoſito aperta
eſt à Patriarcha ciſta, ut omnium
conſpectui Sanctum corpus pateret.
Non tenuit ſe Populus tenero ſenſu
ad hoc ſpectaculum commotus, quo
minùs affectu conſono has in voces
prorumperet. Redi, Dive, ad tu-
um thronum; tuo in throno conſide!
Jamque miniſtri in hoc eum locabant,
cùm ſanctus Præſul cunctis videnti-
bus diductis labris: clara voce, di-
ſtin ctà & Majeſtatis plenâ, duas
has voces protulit, Pax vobis. Creſ-

cunt his auditis ſibi gratulantium cla-

mores, planctus renovantur; Im-
perator autem Theodoſius ad pedes
ſanctifſimi ſui Patris provolutus non
ceſſat eos lacrymis abluere, aut of-
cula figere, donec propè vi inde ab-
ſtraheretur, ut in tumba magnifica
infra Altare tantus theſaurus recon-
deretur. Quid nunc vobis videtur

Auditores mei! An vel cogitare po-

teſtis Triumphum Imperatoris, qui
adæquet Funus hominis ſancti? ſi
poteſtis, edicite, quisnam ille ſit.

Si minùs, reſpondete igitur. Amàtne

DEUsS ullo modo ſervorum ſuorum
ludibria, an verò vult eos honorari?
Quis unquam ipſi Mundo ſerviendo
conſecutus vel ab ipſo Mundo eſt æ-
ſtimationem parem illi, quam con-
ſequunturJuſti Mundum habendo lu-
dibrio? Nunquid jure optimo dixi
vobis initio: ad procurandam ſibi
magnam gloriam medium multò ma-
gis idoneum eſſe fugere illam cum

Modeſtis, quùm conſectari cum Am-

bitioſis? Quinam unquam Ambitioſi
tantum applaus aut viventes, aut
mortui habuére, quàm habuerunt
demiſſionis Chriſtianæ ſectatores ?
Et tamen necdum Mundus vult dare
manus veritati tam manifeſtæ! dubi-
um porrdò eſſe nullum poteſt, quin ſi
Mundus eam ſe negat credere, non
tam id dicat, quia intellectu non
aſſequitur, quàm quia voluntatis
proterviâ averſatur.

“W s
PrYPPPPEE

PARS

115

5A

Eſt igitu ce
1 D10, ut e⸗
Neque kamen mi
dohtum eſt, in 4
endurn 050,
ecurandis honl .
hi quoqve gnonn
Nymi doi,
Mrmare, el Marty.
3c mortem anam
Pumme g0riolr 1

Ennet. Cu Adun t

m n Allun et, Mart
Alr ia, I Mirdtian
n),ftatnihen, fiuſtnu
, Pede tanen hinc:
lerendam eorum ce
num ignomminie i⸗
u ſe ii gens
um nolis tntam g
Dahvoum tanden
, and domemo d
Aun lom zolelce
Den inge, c⸗
e peten nnn dor
ilet, Hiiunam,
ete te oncutjendo
e hon vindiciris
unfülu Cvcbllatn
1 teno bnne 30 .
Odlre Iden g
inſtar menh

cdol
boteimlenhe

. Enſnſ
ne leiheſt oai
in WW Aliores 3
uſti iaſng

Al. Ehnen 8

tunde agnider

tus Mheſaures tecon.
nunc vobis Uiletr
nel cogine .
m Imperatori

guiznam lle ſt
Gete igitur, Amitne
O lervorum ſworum
Vult eos honotati)
lMundo lerviendo
biplo Mundo eſ .
emill, guam cor.
londum habendol-
id jure optimo din
procurandim ſhi
medium multo mr⸗
e fugere illam cun
conlectari cum An⸗
unquum Anbitl
aut viventes, Ut
, quum babvennt
riſtiane kitts
m Mundus vul ln

n mmileſte! b .

llam poteſt, gunl
negat cedete, m
ia intelecto

wetlitu⸗

14S

Ominis ſanctiſd

Eſt igitur quàm maximè ſolici-
fus DEUS, ut Servi ſui honorentur.
Neque tamen mihi ullo modo pro-
poſitum eſt, inducere vos ad ſervi-
endum DEO, ut hic viciſſim veſtris
ſe curandis honoribus impendat. Mi-
hi quoque ignota non eſt S. Hiero-
nymi doctrina, qui non dubitavit
affirmare, vel Martyris confeſſionem
ac mortem vanam fore, quam ille
humanæ gloriolæ ambitione perfer-
L. 3. Com- ret. Quod dudum timeo dicere, ſed
ment. in
ad Ga- fiat, ut admirationi & laudi babeamur
ſin find. 3 4 fratribus, fruſtra ſanguis effuſus eſt.
Recte tamen hinc arguo: Non eſſe
. ferendam eorum cæcitatem; qui ple-
. num ignominiæ facinus cenſent, ad
illud ſe vitæ genus abijcere, quod
tam multis tantam gloriam peperit.
Ecquodnam tandem Idiomatis genus
eſt, quo nonnemo de ſæculo Parens
filium ſuum adoleſcentem increpat?
Degener funge, cave unquam poſt-
hac pedem intra domus meæ limen
inferas, ſi injuriam, quàm ille, te-
merè te concutiendo, intulit, pugio-
ne non vindicâris. Ut ego te vide-
am hirſute cucullatum, cum manitica
in tergo, fune ad lumbos, oſtiatim
obire urbem, & poſtes triobolaris
inſtar mendicabuli pulſantem? næ e-
30 te familiæ noſtræ probrum exiſti-
mabo. Fruſtra ſperas benevolum à
me deinceps oculum, ſi relictâ aulaà,
in quà altiores ad gradus enitaris, in
clauſtri alicujus angulo te abdideris.
R. P. Segneri Panegyr.

FESTO OMNIUM SANCTORUM.

PARS SECUNDA.

dicendum eſt, Martyrium ipſum, ſi ideo

27

Parciùs iſta, viri, parcius. Cujus
bæc ex ore audimus? ſi Ethnicus eſt,
ſi Alcorani Diſcipulus, ſi ſine ullo
DEO, detur illi venia, & ſic loqui
ſinatur, quantum lubet. Sed ſi ho-
mo Chriſtianus; prôDEUM! quo-
modo tandem in phreneſin tam pro-
broſam incidit? An non nos, qui
Chriſtus nos ſequaces profitemur,
ſummis quotidie honoribus illos affi-
cimus, qui vitæ rationem tam miſe-
ram & abjectam quàâm potuerunt
perfectiſſimè ſunt conſectati? quo-
modo igitur erubeſcimus illam am-
plecti, illam profiteri? Reſpondete
mihi, vociferatur S. Auguſtinus, vos
Mundi aſſeclæ, ut amplecti demiſſio-
nem Chriſtianam abjectum quid eſt,
aut honorificum? ſi abje tum, cur

in alijs illam ſuſpicitis? Quare, quare Serm. 115.

vos invenio eaxum rerum amatores;
quarum veneramini contemptores? An
non vos in pluribus e Cœlitum nu-
mero veneramini ſpontaneam pau-
pertatem: quomodo igitur vobis eam
probroſam ducitis? an non ſuſpici-
tis tolerantiam non expugnabilem?
quomodo igitur illam inter dedecora
veſtra numeratis? aut illos imitari
non pudeat; aut cultum porrd illis,
prope dixi, non exhibere. Si ita eſt,
apage illas icones, in quibus ingenio-
ſo penicillo ad vivum repræſentati
ſpirant: lacerentur: extinguantur illæ
faces, ſtatuæ illæ humi abjectæ con-
fringantur. Si probri ac dedecoris
plenum eſt religioſum ſe intra aſcete-
rium

93 PANEGYRICUS SEPTIMVUsS,

rium abdere, ut omnis Mundi pom-
pa conculcetur, auferantur Romual-
do, illi Camaldulenſium parenti,
circa caput radij, ex collo torques,
argentea circa tumbam ſupellex &—
anathemata; ut enim hos honores &
venerationem promereretur, cauſa
non fuit alia, quàm quia pauperi ſe,

in ſolitudine, tugurio incluſit. Si

infamis res eſt dare veniam injuriæ,
Evangelij doctrinæ obtemperetur,

auferantur igitur Joanni, Vallis um-

broſæ lucido ſideri, illa Monaſteria
tot ſumptibus ædificata, annuæ illæ
penſitationes, privilegia tam illuſtria:
ut enim hæc ille omnia ſibi vendica-
ret, non alia ratione effectum eſt,
quàm quòd ulciſcendæ injuriæ occa-
ſionem ſibi elabi eſt paſſus. Et quid,
obſecro? an perſuadet ſibi veſtrùm
quiſpiam, alterutrius horum memo-
riam fuiſſe perennaturam, ſi pro eo
quòd Chriſtianâ ſe demiſſione abjice-
rent, ſuperbis Mundi, & ſequacium
legibus obediſſent, officiorum ſplen-
dorem, fumum Magiſtratuum eſſent
conſectati? Imò recte de illis pro-
nuntiare poſſumus illud Hieronymi
de humili Pammachio. Miratur Or-
bis pauperem, quem divitem neſciebat.
Jacent in profundis oblivionis tene-
bris Majores utriuſque, etſi illuſtris

proſapiæ; etſi non omnis familia-
rum, ê quibus nati ſunt, memoria

exolevit, & nomen omne extinctum
eſt, neſcio an alij ulli, quàm Joanni
id debeatur, aut Romualdo, illis in-
quam, quorum poſtrema cura erat,
illas celebres reddere.
Et vos dedecoroſam dicetis Hu

militatem, quæ Sectatoribus ſul per=
fectiſſimis tantum decoris compara-
vit, ſectatoribus inquam ſui omnium
contemptiſſimis? Illud me non latet:

appulſlſum Romam Henricum ejus Bar. anne
nominis ſecundum, ubi dono acce- 1013.

pit à Pontifice Benedicto globum au-
reum, gemmis diſtinctum, Impe-
rij ſupremi inſigne, confeſtim illum
miſiſſe ad Monaſterium Cluniacenſe
in Gallia, cum dicto: ejus loci in-
quilinis juſtius multo id Mundi ſym-
bolum deberi. Sed quàâ demum cau-
s4? an quia illi majori tum Orbis
parti dominabantur, aut quia alios
& ordinis gradu & dignationum api-
ce longè anteibant ? Imò, addidit
Henricus, quia ipſi Mundum calca-
bant generoſiuùs, & omnes ejus pom-
pas ac magnificentiam exoſi ad Cru-
cis tantum opprobria aſpirabant.
Nullis melius, audite ipſa S. Impera-
toris verba, nullis melius hoc donum

poſſidere congruit, quam ijs, qui pom/

pis Mundi, honoribuſque caltatis, Sal-
vatoris Crucem expeditius ſequuntur.
Haæc igitur conſectari opprobria vel
ipſius Mundi conkeſſione, glorioſum

eſt. Et ſi glorioſum, cur vos eru-

beſcitis eadem ſectari? cur illis inſul-
tatis, qui ſequi ſtudent? An non hoc
eſt palmarem DEO injuriam inferre?
An tantâ gloriàâ, quàâ identidem ſer-
vos illuſtres reddit, efficere non po-
teſt, ut aliquo vobis in pretio ſit ejus
ſervitus? quid tandem facere ille
præterea poſſet, ne vos ipſum vilem
contemptuúmque exiſtimetis? Et vos
tamen Omnia amatis, omnia colitis
(ſic vos cum Salviano alloquar) ſo-
lus

TI wolaa iu
Ainſaniam
um gepere
Ula, nullon
igis, vel
In monumentis con
d Unintione ſt
Gillemiuli, Cign⸗
nelid ciis lwweni
non onbs ninis.
tmn lngine inel
lgnemcoh tne
inurbe celebenin
Ntitd ſtat⸗
m,e
ti Mimag; wid
gen ſie capt
undo, kr a
tet,

5

Gt ze
ecoris c omndet,
D nſniomninn
Mdme non e⸗ 8

auc
a
ne, conkeſtim
ſterium Clniunt
ico: eiis loejt
ulto il Mondi Fr.

el ui lemun c.

majoti tum Orbi
tur, aut quia alies
& dignationum 1pi.
ant? * Addidi⸗
iofi Mundum calcr.
& Omnes ejins pon.
entiam exoſt 1d Cn⸗
pprobria alpinben.

vchte ipli 5. lmperr.

lis melidu hoc Contn
quan iſ, gli en⸗
7ibiſgue callati N
exyetitint ſeglunn
Vctari opprobtin Fel
nleſſione, gloriolmn
lolum, cur vos el⸗

eCtari?/ cur ills iN.

ludent? An non hoe
60 imjuriam inkene
qu igentigen e.
li, eſßcere non ho⸗
Cbis in preti ſi tes
tandem lene ile

FESTO OMNIUM SANCTORUM. 29

2 Eecl. l. 3. Ias vobis in comparatione omnium DE-

US vilis eſt. Solus DEUsS eſt, qui
contemnitur; ſola ejus lex, ejus de-

creta, ejus conſilia, ejus ſequela,

ejus ſervitus deſpiciuntur. O infeli-
citatem, miſeriam DEI noſtri, cui
tam parùm proſperé cadit, ſuorum
ſibi fidelium animos devincire, Heu!
agnoſcamus tandem deceptionem
noſtram, & dum manibus palpamus,

quàm DEO cordi ſit, ut ſingulari a-
pud Mundum in pretio ſint, quo-
rum omnis conatus eò tendit, ut ne-
glecti jaceant, fateamur, nihil jam
poſſe huic opponi aſſertioni; ne hu-
manum quidem faſtum ac ſuperbi-
am ullo juſto colore velare ſe poſſe;
ſi Humilitatem Chriſtia-
nam averſetur.

1 1 4
l

POPULUS TORTIINATUS
PANEGYRICUS.

IN HONOREM &ANCYXL DOMUS
Lauretana LEirmi diltus.

— Tſi multa ſunt, ſtult?, &
agd inſaniam uſque res quaſ-
dam depereuntium exem-
pla, „nullum tamen vel an-
*tiquis, vel novis hiſtoria-
rum monumentis conſignatum inve-
nio admiratione & ſtupore, ut ego
quidem judico, dignius, quàm illud
neſcio cujus Juvenis Athenienſis,
non opibus minùs, quàm Progeni-
torum ſanguine inclyti. Vidit hic
aliquando in Prytaneo (locus is erat
in urbe celeberrimus) vidit, inquam,
fortuitò ſtatuam, Bonæ, quam dice-
bant, Fortunæ: vigit, & momento

eodem ſic captus eſt, ut ea, quæ

narrabo, faceret, neſcio majorine à⁹

vobis intelicis miſeratione, an verò
riſu & indignatione excipienda. Non
abibat ferè ulla dies, quin ille rediret
ad ſtatuam ſua eidem delaturus obſe-
quia. Nunc floribus coronabat ca-
put, nunc annulos inſerebat digitis:
aliàs mediæ noctis tenebris ventitabat
ad ſua dolendo amantis ſenſa cantu
prodenda; modò deſideriorum ſuo-
rum exaggerando ardores, aliàs to-
tum illi devovendo, quem trahebat,
ſpiritum ; & tandem, longe illam,
Præferendo puellis græcis omnibus
quæ ipſum maritum ambiebant, Sena-
tum acceſſit urbis, & oblato libello
ſupplici Petijt, liceret ſibi bonà Patrum

veniâ quàâm ſplendidiſſimé domum

N 2 illam

100 PANEGYRICUS OCTAVVUS,

illam ducere, oblato vel in dotem,
vel tantæ gratiæ compenlſationem,
toto ſuo patrimonio. Riſit Senatus
inſanos amores, & repulſam dedit.
Rediit tum Juvenis ſub crepuſculum
ad amicam ſtatuam, & calentes in-
ter lacrymas, ac perpetua ſuſpiria ca-
lamitatem ſuam diu deploravit: tum
nudato pugione, non ſinant Dij, aje-
bat, ut alteri me ſponſæ ſervem, poſt-
quam te habere conceſſum non eſt.
Sic adactàâ in pectus ſicâ ad ſtatuæ
pedes exanimis concidit, & totam
ſuo cruore fœdavit. Non eſt mihi
dubium, Auditores! quin omnes.,
communi conſenſu, amores hos, in-
ſanos reputaveritis: date tamen huic
Juveni veniam; nec enim ſolus ita
delirat. Prô quantus eorum eſt nu-
merus, quorum votum eſt unicum,
ſponſam eandem, Bonam Fortunam,
domum poſſe ducere! Haâc utique
cauſa Democritus, hâc Epicurus,
Anaxagoras, Gentilium alij, farinæ
ejuſdem, adulabantur illi tot in me-
dium adductis encomijs; cùm hic il-
lam Rerum planè omnium Opificem,
Regulam ille, Dominam alius appel-
litarent, sicque eam ad ſe certatim
pPellicere laborarent. Quin nec Chri-
ſtianorum hodie in Cœtu deſunt, qui
inſano eam amore depereant; &, ſi
publice thus illi adolere erubeſcant,
in arcano tamen opem implorare non
vereantur.
Nihilominus ſi verum eſt, ut
eſt veriſſimum, non aliam Bonam
fortunam reperiri, quùàm amabiliſſi-
mam DEI beneficentiam, quæ dona
ſua cui, quantum, quando, & ubi

„

vult, largitur, optimo animo eſtote,
AA. jam enim iſta ſe, non ſine alio-
rum invidia populorum, deſpondiſſe
videtur: & cui? huic veſtræ Piceni
Provinciæ.
Atque utinam liceret mihi ho-
die hiſtoriarum veſtrarum à multis
retro ſæculis relegere monumenta,
quàm facile eſſet hoc vobis ob ocu-

los ponere? uſque aded illuſtria ſunt

pignora, quibus ſuam illa volunta-
tem, ſuum erga vos amorem, in

creberrimis Italiæ calamitatibus, pa-

làm fecit. L D
Sed quid alia quæro? An non
hodie videri mihi datur, præ alijs
omnibus, vos, præcipuâ quadam
prærogativà illos eſſe, quibus ſacrum

illud hoſpitium, ex quo omnis mor-
talium felicitas originem traxit, &

poſſidere, eòque gaudere conceſſum
ſit? cui proinde dubium eſſe poteſt,

quin ſint, aut eſſe poſſint, ſitis for-

tunatiſſimi? ſic vos ipſi ſapienter ju-
dicatis; eâque causâ pro favore tam
eximo grati, decreviſtis, ut hac de-
cimâ Decembris die, quaâ ad vos
ſancta hæc Domus advecta eſt, quot
annis ea res hoc ex loco in memori-
am vobis quàm apparatiſſime revo-
caretur, id optantes uniceé, ut quàm

fieri poteſt vivis coloribus ob oculos
vobis ponantur nomina, quibus di-

vina beneficentia vos ſibi devinxit.
Bonà igitur veſtrà venia, quantum
vires ac facultates meæ ſinent, votis
veſtris hoc mane velificabor. Poſ-
ſem equidem, non nego, excurrere,
ſi ita luberet, ad celebranda vetera

non novo minus, quàm veſtra pro-

merita,

Il
ebe llt

( .
Nelli⸗ is eignos
E .

veſttus lules, 9
uibes Deo lenmn
dicen. Wie gtun⸗
ero lols lode comt
leſt w ſon tam
1, in kelles e
Volret.
Non putarem tr
Derutarum, ſͤpron-
e Gono enhibuiſl
UM benerolentiam
tmm tenetam, tail,
lem tintimnque ine au
d Prrllmere,
cicem polletis Fi
isren useſtimamus
Uiid, go carins lott
1 hei Uiu. Per
Dan! in non iple
n, is vero lno
n mmbes Bubaror
Reenm in n nien
n manlng, ſeplle
kenatus eſt, nnon
Thabor, n 1
ſtite Peng, Onntül
catin eſn

namn leeret mibi ho.
veltraum multi
Klegere monilheni
et hoc pobi “

ue aded illuſtii

8s ſuam illa Volunt-
34 vOs 2morem,i
2 climitatihis, p.

h vero? An non
ihi duur, pre alf
, Pracipui uadin
s eſſe, guibus ſacrum
1, er quo omnis mor.

originem tatit, 4

le gaudere concellin
e dubium eſſe potet
e poffint, ſiisfe⸗

vos ipſi ſapienteri.

causi pro favore in
ecteviſtis, vt hue ⸗
die, qui 10 w
nus advelta elt, gbt
cet loco in meno.
1ppꝛratiſimme en⸗
Antes unice, Ut guun

coloribus ob dellp .

qul Us .
i Gerinnt.
lantun

notmina,
ia vos ſb
4 4 .
ſtri Venla, potis

ent
es mer ſient lol.

1 4 0l.
reliüci⸗
4 nepo/ “
1
4 lhand i
16 0, veſtt

, An in

DE S. DOMOLAURETANA. 101

merita, & recte facta, quibus tantis

vos favoribus dignos reddidiſtis. At-

que hic obſervaretis, an non mea

dicendi facultas, quæ ſcio quàm ſit

tenuis & nulla, ipſa tamen etiam
concinna & florida evaderet. Sed
pace veſtrâ, tanti ego virtutem ve-
ſtram facio, ut plané mihi perſua-
deam, me minus vobis placiturum,
ſi veſtras laudes, quàm ſi titulos,
quibus Deo devincti eſtis, prædi-
dicem. Sinite igitur ſinite, ut hos

ego ſolos hodie commemorem, at-

que ita vos non tam præclarè meri-
tos, quàm felices ac fortunatos de-
monſtrem. —
Non putarem me longè à vero
aberraturum, ſi pronuntiarem, hôc-
ce dono exhibuiſſe
UM benevolentiam tam ſinceram,

vobis DE-

tam teneram, tam, intimam, ut ta-

lem tantàmque ſine audaciæ nota non

modò præſumere, ſed ne deſidera-
re quidem poſſetis. Si enim momen-
tis rem ſuis æſtimamus, donavit vo-
bis id, quo carius fortaſſis his in ter-
ris habet nihil. Perpendite, per
Deum! an non ipſe in ditione eo-
rum, qui à vero ſuo cultu alieni ſunt,
in manibus Barbarorum, deſtituit
ſpecum, in qua natus, Crucem, in
qua mortuus, ſepulchrum, ex quo
renatus eſt? An non ſinit, ut mons
Thabor, in quo & glorià & maje-
ſtate plenus, ornatũſque comparuit,
cedat in paſcua pecorum viliſſimo-
rum? An non Ghetſemani hortum,
Olivarum ac Calvariæ Montes, ſuo-
rum in hoſtium poteſtate reliquit,
Patiturque, ut poſtremus quiſque

Turcarum id ſolum aratro ac ligone
Proſcindat ?7 Hujus tantum Domus

curam tam ſolicitam præletulit, ut

nulla ratione eam apud perfidam ali-
quam Nationem aut ignotam, aut
contemptam videre ſuſtinuerit; ſed
eam conkfeſtim inde abſtulerit, lon-
giſſimo aeris mariumque tractu tranf-
portando, primâque vice attonitis
ſpectantium mortalium oculis objici-
endo domum volantem. Cujus tan-
dem rei hoc argumentum eſt? an
non quod locum hunc præ alijs
omnino omnibus carum habeat ac
pretioſum? ſi enim peculiari in illum
amore non ferretur, cur tandem ejus
protegendi ſtudium tam anxium de-
monſtraret? Neque hoc mirum no-
bis videre debet. Alia enim loco
Chriſtus aut brevi admodum tempo-
ris ſpatio incõluit, ut Bethleemi ſpe-
luncam, ut ſepulchri cryptam: aut
uno duntaxat inſigni ad memoriam
facto nobilitavit, ut Thaboris, &
Calvariæ colles. Cùm èê diverſo Au-
guſtiſſimum hoc habitaculum ſtabile
eſſe voluerit; pluribus illud factis ad
memoriam commendare, myſterijs
profundiore veneratione dignis illu-
ſtrarc. Hc in æde ille voluit Matrem
ſuam naſci, in hac denaſci: in hac
Gabrielis Archangeli ore nuntiari rem
novam noviſſimam, & maximam
generis humani redemptionem: in
hac virgineis illis & puriſſimis labijs
proferri lætiſſimum Fiat, quod tan-
ta cœlo gaudia, terrorem Inferno,
mortalibus felicitatem attulit: in hac,
carni mortali & cruciatibus obnoxæ,
Divinitas, & æternitati vita brevis
N 3 &£

102 PANEGYRICUS OůCTAVVUS,

& caduca defſponſa eſt: in hac, ut
non ex vano autumant aliqui, pueri-
tiæ annos abſolvit, in hac Adoleſcen-
tiam ac juventutem parentibus ſuis
ſubjectus, victum illis earum manu-
um opere lucrando, quarum opus
nobiliſſimum & maria & montes
fuerant, exegit: in hac vix ab inferis
ad vitam redux mœſtiſſimæ matri ſa-
lutem attulit: in hanc ſubinde, jam
corporis gloria donatus, deſcendit
ſæpius, ad eandem Matrem ſuam &
viſendam, & ſuâ præſentiâ recrean-
dam, & triumphalem illam animam
ad Paradiſi delitias invitandam: hanc
primam ab Apoſtolis dicari ſibi Ec-
cleſiam voluit, hic primam aram ſta-
tui, hic primùm Diviniſſimâ hoſtiâ
litari. Quid mirum igitur, hanc ipſi
Domum tantopere cordi eſſe, ut om-
nem alium locum, in hujus compa-
ratione, non amare & negligere dici
poſſit?
Plurimum laboravit olim Salo-
mon, ut Templum ejus nomini ſa-
craret tam magnificum, tam pretio-
ſum, ut ipſum etiam aurum Evilat in
co vile haberetur; ut de Tyri Abje-
tibus, Libani cedris, pario marmore
nihil dicamus. Uſus eſt ad hujus
fabricam manibus & arte operarum
quinquagies millium: dotavit illud
theſauris, opplevit victimis, thy-
miamate ſuave olere fecit, & tantà
quidem copiâ, ut acerrarum dunta-
xat in eo eſſent viginti millia; Muſi-
corum illi millia ſex, dena autem
Levitarum attribuit; organa Muſica
ducentorum millium numerum im-
pleverant. Sed quo tandem fine ac

fructu; Tantopere illud ſubinde DE-
US averſatus eſt, ut viperarum fieret
latibulum, quod fuerat Sanctuarium
Sacerdotum. Et quot ille indies
Templa in prædam cedere ſinit nunce
voracitati ignium, nunc ingliuviei
fluviorum? Quàm multa Terræ mo-
tibus everti permiſit; quàm multa

expoſuit aut viliſſimæ plebeculæ ſa-

crilegis rapinis, aut militum exlegum
violentæ everſioni? At hujus ſanctil-
ſimi hoſpitij vel minimos lapillos
quàm diligenter & anxiè cuſtodivit?
Reſiſtunt jam ſeptendecim & ampli-

us ſæculorum lentis morſibus illi pa-

rietes, quos & tot fatigarunt itinera,
& tot venerantium oſcula detrive-

runt. Nihil contra hos potuerunt in-

Jjuriæ temporum, nihil armorum vis,
nihil furtorum aſtutiæ: & ſi quando
parum prudens adventantium pietas
vel pulveris aliquid, vel tenues alias
reliquias furtim ſublegit-, mox velut
ruptis catenis Febres, Paralyſes, ti-
mores, anguſtiæ, trepidationes, fu-
rores ſtiterunt furunculos, nec ante
abire permiſerunt, quàm illi reduces
furtum faterentur, & emendarent.
Stultus Mahometus, maleconſultus
Selymus, Inſanus Solymannus, qui
animam induxerunt, armatarum Claſ-
ſim viribus hos etiam fragiles parie-
tes funditus eruere, quibus nuſla ur-
bium, nulla arcium invictarum po-
tentia ac robur reſtiterant. Coacti
mox ſunt vel ſuis ingratijs vertere re-
tro conſternatas proras, & fugâ ſe
ſubducere nunc ventorum ac typho-

num repentina vi, nunc morbis ac
lue graſſante compulſi. Vidit, Au-

ditores!

e
ors ann n
utin Lauretane⸗

e nil X nu

ufagorun, E
Hexit nares .
1 ſtota venine
iam Als Audacix,
umm affente

ferunt be
40
o ſtrageln, Tre

ibinis hond in
ſic loen Deo ut.
Mrotett, I N
haber/ Elune ſln
Domum, ſobis, 6
rtDes:hane volrit
65 ſoletu tam ſtuper
Uetrre Mum cultodi
feltis in manibus de
1o tam ommibus ſxcu
non ſti ill ingnlan
Ie erincli & )liont
e utem & q
1Dono, vobis bom
Nunelco, etiam ant
Uminhin toti ltali⸗
Pt, relrum nomen
Uiitfelti4ppiands,
0, neminit bolgbi
luiig, & unti 1os
mwonisiſienulete,
Niones eere i
imt, Um peſros ho⸗
–—
Oles pellrit

te ilud Dbinde D
Vlperarumm feret
leu nclarin
Pot ile incie⸗

n cegere ſnit NIne

im, munc in
m miln Temane.
tmiſit; guim lt
iſime pfedeelle g.

Auvie,

ut militum eeen

7

nis At hujus hnel.
I miInimos Hpilg
unrie cuſto=tit)

btendecim ampl.
ntis motſibus ill Pr.
totkaigirunt ifnern,
fium olcula detre.

tra hos potuerunti.
n, nihil armorum G,
Aſtutie: & ſi gann
adventantfium piem
uid, veltenues dix

lublegit, mox ein
ebres, Paralyſes, i⸗
2, tepicationes n
Furunculos, nec inte
nt, guum ill tedues
tur, emendzert

getus, maleconluln

us olymannis, El
unt, armatafum 4
etiam fragiles par⸗
ee, guibii nn
cium invictarum F
teltiterant.
i fe⸗
is ingratiß vette
8 Ppfols,
ventotum

1. N. .
VI,1 ilt, 4.

u.

ſie
norbi 1

npule n

DE S. DOMO LAURETANA.

ditores! Avorum veſtrorum ætas,
natantia ad Lauretanas ripas vicies fa-
cile millia eadaverum Turcicorum
naufragorum, & nullo ſuo metu a-
ſpexit naves jam laceras circa omnia
illa littora venire petitum demiſsè ve-
niam illius audaciæ, quàâ ante ſpera-

verant bellum afferre Laureto, Tem-

plo ſtragem, Theſauro rapinam. Et
dubitatis porrò, an ſummo in pretio
hic locus Deo ſit? An illum amet,
protegat, & præ quovis alio curæ
habeat? Et hunc ipſum locum, hanc
Domum, vobis, 6 Domini! dona-
vit Deus: hanc voluit veſtros ad col-
les volatu tam ſtupendo transkferri,
veſtræ illum cuſtodiæ committere,
veſtris in manibus deponere: & do-
no tam omnibus ſæculis memorando
non ſitis illi ſingulari prorſus ratio-
ne devincti & obligati?
Quæ autem & quanta, cum ip-
ſa Domo, vobis bona non attulit?
Non neſcio, etiam ante hanc appul-
lam inclytum totà Italiaâ, quin & Eu-
ropâ, veſtrum nomen fuiſſe. Me-
minit veſtri Appianus, meminit Stra-
bo, meminit Polybius, meminit
Tacitus, & tantis vos laudibus atque
encomijs iſti extulere, ut meritò vo-
bis Nationes exteræ invidere potue-
rint, dum veſtros hos agros ac cam-
pos, alius Italiæ hortas, alius Romæ
Nutritores appellavit. Quis tamen
negare poterit , maximis notitiam
veſtris incrementis auctam, ex quo
Domus hujus acceſſione inclaruiſtis?
Etiam ante hac, quis neſcit? nomen
veſtrum ad exteras & longe remotas
Sentes fama detulerat 3 non tamen

10 ¾

detulerat, niſi aut Geographorum
chartis, aut doctorum ſcriptorum ca-
lamis. Nunc ipſi populi nativum
ſuum ſolum deſerunt, ut hoc veſtrum
cognoſcant; ſic qui antea Picenum
non aliter quàm famâ noverant, nunce
etiam ipſis illud oculis ulurpent. Cui
autem, AA. honoratifimi! debetis
concurſum nationum exterarum tam
conſtantem, tam denſum, tam com-
munem? Non equidem exiſtimo
(quod pace veſtrâ dixerim) quòd
Dalmatia, Germania utraque, Po-
lonia, Gallia, tam multos, tam
nobiles annis ſingulis hoſpites, ac
peregrinos huc miſſuræ eſſent, ſiquo
vobis caſu Lauretana Domus aufer-
retur. Non veſtri colles tam grato
virore ridentes, non oræ maritimæ
tam amoœnæ inde vel à Nilo huc evo-
cârunt Abyſſinos & Æ.thiopas; evo-
cavit unum hoc Sanctuarium. Hoc
Carolum V. Imperatorem invitavit,
ut Picenum in agrum Auguſtas Aqui-
las & triumphalia Labara peregrina-
tum induceret. Hoc Maximilianos,
Ferdinandos, Leopoldos Auſtriacis
& Thronis excivit; hoc Battorios,
hoc Ladislaos ex Polonia, Bonas,
& Margaritas ex Ungaria, Joannes
ex Thuſcia, Parmâà Margaritas, ex
Lotharingia Chriſtiernas (aut Ma-
tres, aut filias Cæſarum) hoc deni-
que ætate hac noſtra ad ſe pellexit il-
lam Chriſtinam, invictam Sueciæ
Reginam, quæ in ipſo ætatis flore, in
opum ac potentiæ incremento, in
populorum, ſi unquam aliàs, arden-

tibus ac devotiſſimis ſtudijs, relicto

pro Chriſto regali Progenitorum
throno,

104 PANEGVYRICUS OCTAVUS,

throno, exemplo vix unquam antea
audito, hue deſcendit regiæ coronæ
trophæum ad Sacras Coœleſtis Impera-
tricis lauros ſuſpenſura; aut verius
triumphalem inde coronam decerp-
tura. An parùm jam AA. videmini
debere ſacerrimo illi ſano, quod fa-
cit, ut non elato extra domus, ne
dicam patriæ, limen pede, veſtris ex
collibus contemplari poſſitis ſingilla-
tim, quaſcunque Europa habet per-
lonas nobiliſſimas, inſignes doctrinaâ,
ductis exercitibus inclytas, Principes,
Monarchas? Quantis idcirco gratijs
& favoribus præter ordinem civitates
veſtræ cumulatz ſunt ; Pontifices
Maximi in veſtrorum Montium jugis
aperuerunt vias tam latas, tam faci-
les, ut vel antiqua Romæ Magnifi-
centia haberet, quod miraretur.
Averterunt flumina, pontes
fabricârunt, ſiccârunt paludes, ſyl-
vas exciderunt: ornârunt vias fonti-
bus ac ſtatuis; munierunt provinciæ
fines milite & arcibus; fundârunt

minaria, Miniſtris ſacris de reditibus
providerunt, Canonicorum addide-
runt Collegia, tales ſe denique vobis
exhibuerunt, ut advertere liceat, vos
in Eccleſia eſſe Obededomos, apud
quos ſedem arca fixerit, omnium bo-
norum fons & origo dulciſſima.
Et tamen quid ſunt hæc omnia,

ſi cum illis comparentur donis, quæ

humanam, imò quæ & totius naturæ

vim ſuperant? ſi ullus uſpiam locus

eſt, in quo beneficentiæ ſuæ dona
profundere Virgo Mater amat, pro-
fectò Lauretum eſt. Multis aliis in

auxilia ſubminiſtrantur.
Xenodochia, & Adolelcentüm ie-

Mundi partibus aperit illa feraciſſi-
mas gratia ſignaturas, quibus devo-
tos ſibi ad ſui venerationem excitat.
Si tamen animum advertitis, iſtæ a-
quarum inſtar ſunt, quæ ê nubibus
depluunt: quod perinde eſt ac dice-
re, certo tempore dari ſolitæ: atten-
tum eſſe oportet, in petendo impor-
tunum; greſſum, maxime ſiqui di-
ſtant longiuùs, accelerare, ſi quis in-
de proſpicere ſibi deſiderat: ubi enim
primum majori impetu imbrem effu-
derunt, guttatim ſubinde decidunt,
nec tantum illi paratum eſt, qui ve-
ſperi, quàâm qui claro die accedit.
Non ita Laureti res habent. Hic nec
temporis diuturnitate, nec caluum
viciſſitudine, nec ſtatůs mutatione,
unquam deſtitit Virgo exhibere ſe in
gratificando promptam, & in largi-
endo munificam: neque hic ſenſim
& parcè ſtillant, ſed ſcaturiunt gra-
tiæ. Nulla non die novi offeruntur
libelli ſupplices, nulla non die nova
Unde quis
enumerabit prodigia, quæ tot jam
ſæculorum decurſu ſpectavit Pice-
num? Quàm multis mutis conſpexit
reddi loquendi facultatem 27 quùàm
multis paralyticis ſe movendi, ſurdis
audiendi, cæcis videndi vim, ægris
e mortis faucibus ſeſe proripiendi 5
ſic ut non exiſtimem, ullam eſſe pro-

vinciam, quæ jactare poſſit, Virgi-

nem æquali temporis ſpatio opera-
tam eſſe prodigia crebriora, & ma-
gis rara, crebriora numero, magis
rara excellentis. Quàm autem iſtud
jure ac meritò? Aſtrologorum effa-
tum eſt, nunquam Planetas plus –D
J e,

XN

Eit, jn un VIN
8 eit ießie
ſuir entim e
en Penicdorum
lontim mign par
rioo Obiigittam
Thulci, tam mmia⸗
in iclia, tam m.
Galla, unn Uti
nurt Nationibus
Eetilino perena
enpti, gwantz vo
iin obeigerſt? ven
anl, veſtro bono
Nno, guia a0:
li, popingvos⸗
r uin denehci iu
Mum promptm!
eni, nüllamn do
unebuſſe id
neer unbiga,
m merkeſf 4 e
in gaibes
dagn bn
H Vrl
Aum, iſe

U5

8 Perit
It illa fern.
atie 6 kene.

a. . Julbus
Venertio eyl⸗

1 Impetu imbrem ekt⸗
fim ſubinde gecidint
Ipiratum eſt, qui re.
gui claro die zccedlit,
ei tes babent. Hi nee
turnitate, nec calvun
nec ſtatüs mutatione,
itit Virgo ernibere bein
promptam, & in uy⸗
cum. veque lic ſenin
ant, ſed ſcaturiunt gr
1on die novi offerunn
es, nulla non die n
mniſtrantur. Unde gin

prodigia, gur 1001 In

gecuriu ſpelteani fie⸗
mults mutis colleeii
di Kicultetem? duidl
i,

206

id.
iccelenare, gnin.
li Jeſierat, Abe Enin

DE S. DO MO

ſe, ac facere ſuis profluvijs, quàm

cùm in Domo morantur propria Sic
facit Luna, cum Cancri aſtrum per-
errat, ſic in Geminorum ſtatione Mer-
curius, ſic in Tauro Venus, ſic Sol in
Leone, Mars in Ariete, in Piſcibus
Juppiter, in Aquario denique Saturnus.
Sed edicite: an non hic in Domo ſua
Virgo habitat? an non hæc eſt Do-
mus, in qua illa nata eſt, in qua ado-
levit', in qua vivere deſiit? Par igi-
tur erat, ut hic præquam alibi, vires
ſuas ac potentiam exereret. Quodſi
autem Benficiorum ab illa collato-
rum tam magna pars orbi Chriſtiano
reliquo obtigit tam magna Aretinis in
Thuſcia, tam magna Panormitanis
in Sicilia, tam magna Lugduno in

Gallia, tanta Utinæ in foro Julij,

tanta Nationibus alijs à Virgine præ-
ſentiſſimo pereundi diſcrimini ex-
emptis, quanta vobis proportione
ſuâ obtigerit ? veſtrà potiſſimùm
causâ, veſtro bono venerit necefle
eſt Virgo, quia ad vos venit. An
vultis, propinquos ab ea neglectos,

quæ tam benenca fuit in remotos?

quæ tam promptam manum porrexit
externis, nullam domeſticorum cu-
ram habuiſſe? Quid autem argumen-

ta ſector ambigua, dum ſuppetunt

tam manifeſta? Aperiantur illæ arcæ,
in quibus ſervantur menemnoſyna
acceptorum à varijs Populis benefi
ciorum, diſcutiantur, luſtrentur om-
nia, & poſtea mihi reſpondeatur,
an ulla ſit in Pceno urbs, ullum op-
pidum, quod ſuum ibi non habeat
bi coronâ aureâ gemmis diſtinctâ
AK. P. Segneri Panagyr.

LAURETANAI 10

proteſtatur Recinetum, ſe Virginis
Patrocinio peſtiferæ contagionis fe-
rociam evitaſſe: Ibi Aſculum, ibi
Monlaltus, ibi Piſaurum, ibi Anco-
na, argenteis expreſſæ tormis lalu=
tem ſe illi ſuam debere profitentur,
cui ſui obtulerunt fimulacra. Nec
aliud ampliſſimis donis fatentur Ma-
cerata, Auxilium, Tolentinum, Æ-
ſium, Cingulum, Montes Filatranus
& Albodius, & ne longiùs per alias
urbes & oppida circumvager, ve-
ſtra, AA. veſtra præcipue urbs quâm
illuſtribus argumentis acceptos mul-
tiplices favores non eſt conteſtata 2
Vos coronis auro illitis, vos veſti-
bus altarium & ſacerdotum pretioſis,
vos triplici mole argentea, quarum
ſingulæ collem hunc veſtrum amoœ-
niſſimum ad veritatis invidiam repræ-
ſentant, quoties illuc acceſſiſtis, eſtis
profeſſi, vos Virgini Lauretanæ de-
bere ſervatos à grandinis ſtrage agros
ac fructus; non exhauſta contagioſis
morbis mncœnia, incolas cum dibus
terræ concuſſæ & trepidantis fauci-
bus ereptos. .
Quamquam, ut ſincerè dicam
ac candideé, quod res eſt; non om-
nium, quæ in vos collata ſunt, ma-
ximorum beneficiorum his in theſau-
ris extant igna ac monumenta. Ni-
mium quantum excedit numerus gra-
tiarum numerum anathematum, &
multo eſt illuſtrior beneficentia Ma-
riana, quàm memor operum veſtro-
rum gratitudo. Qoo enim unquam
pretio compenſare vos potuiſtis ad-
jumentum illud unicum, quod o⸗
SS= 918

1

7

406 PANRERGTYRICUS OCTAVVUS,

bis paratum ſemper eſt, dum Judices
Hacri nullo non die aſſident, inſtructi
facultate à criminibus noxios abſol-
vendi tam amplà, veniâ tam uni-
verlali, ut tota forſan Chriſtiana in
Republica Tribunal extet nullum,
quod ampliori ſit præditum. Non
ita quidem ego me meòôsque effero,
ut illi ſacrorum Judicum manipulo,
qui à centum jam & pluribus annis pro
ijs tribunalibus tantâ & integritatis,
& prudentiæ commendatione ſedent,
laudes hodie non meritas tribuam.
Novi, id potius à me exigere pru-
dentis modeſtiæ leges, ut eorum me-
rita elevem, quàm vel contra verita-
tem fingam, vel ultra verum augeam
atque amplificem. Quomodo tamen
tacere ego potero, quod maxima
multitudo fuiſlmet oculis uſurpavit?
Dicebat jam compluribus abhinc an-
nis, claro etiamnum die, ad confer-
tam multitudinem ſacerdotum eorum
aliquis; cùm è ſublimi Templi ejus
tholo repentè ſplendor quidam inſtar
ſtellæ deſcendit; ſed tam amœnæ,
tämque fulgidæ, ut ipſo cum ſole,
etiam tum præſente, contendere poſ-
ſe videretur. Hæſit hæc initio ſupra
ſacræ Domus apicem: inde avalſa
quaſi volando luſtravit ſingula Judi-
cum illorum ſacrorum ſubſellia, &
paribus temporum intervallis apud
eorum quemque morata, velut de-
functa, cujus gratiâ venerat, naune-
re, ad ſanctam domum redijt; inde
cœlum rectà petens, videri deſijt,
cunctis ſtupentibus; quorum animos
dulciore pietatis ſenſu perfuſos reli-
quit, quàâm ſupercilia admiratione

ſuſpenderat. An jam tenue vobis
videtur beneficium, nullâ non hor
promptum habere Tribunal, animo-
rum veſtrorum bono erectum, cu-
jus tanta ſit in reos ſponte ſe accuſan-
tes poteſtas, ipſius cœli linguâ, voce
tam ſonorâ, argumentis tam amicis
miraculis tam evidentibus approba-
tum? Quantum inde quotidie ſolatij
haurire poteſt ſuis in anguſtijs con-
ſcius ſcelerum animus? quàm prom-

pPtam & certam culparum veniam?

quantum in votis minùs prudenter.
conceptis fubſidium 2 quàm facilem
à vineulis, quibus ſacri Magiſtratus
innodàârunt, & à dubijs, ſolutionem?
Quos animos, quam lucem, quàm
prudentia in fraudulentiſſimi hoſtis
fuggeſtionibus conſilia? Tantum au-
tem boni ac commodi illi tandem vo-
bis parietes perpererunt, quorum re-
ſpectu ſummi Eccleſiæ Principes ſa-
crum illud Tribunal erexerunt; quo
vix aliud eo in genere nobilis Mun-
dus habeat. Proſpexerunt autem eti-
am Tribunali de Adminiſtris ejuſmo-
di, qui charitate inſtructi, qualem ea
provincia exigit, excluderent nemi-
nem, juvarent omnes, & omnibus,
haud ſecus ac ſtellæ, æquali eſſent
adjumento; & ſtellæ quidem in per-
petuis ſuis ſedibus fixæ. Quin eti-
am, qui tandem ſunt, quibus illimet
Pontifices plura è& condonationum
theſauro munera contulerint (ut par
eſſet inter vos culpæ condonationi
etiam pœnarum venia) magisque

communia? magis apta, magisque
certa? Cùm vigeſimus quintus in

Eccleſiæ faſtis annus rediêrit, cunctæ

ſemper,

eſle.
muigoitu⸗ .
Gigits Nnali
nis onen cde
auduntu i inc
ons galts es e⸗
lnics, iun P1o 1
is lpplces bolt
Guttun Romanas:
Netgr dd Olnnibus,
e Alnates 7 .
Mortes Coremi,
Pulchra. Holr la
tan commun loce
tſot uſtiio grats
leme, & cum pꝛce
m Monuchis negr
enninis concediti
in prope dini, ali⸗
indiſe onenvit
ine vobis Doman
weie Omatan, tan
gro jure exini
1 nät ile f
4, etrnis rcen
An men n

giikigu tn n
Gntenn

unenti un ict
zidentihus Probn
inge ofcſe li
ts in anguſtis con.
is? quumpron.
culparum veniam!
8 minis prudenter
um! quim kecilen
8s laci Magiſtratus
Aobis lolationem?
guam lucem, qgum
tudulentichimi holtis
Onſila! Tantum u
mockilli undem ro⸗

eterunt, guordint .

ccleſiæ Principes ir
mal erexerunt; quo
enere nobilis Mor
ſpererunt autemet⸗
Admiriltis eiulno⸗
inſtructi, gualemer
, excloderent nent.
vemnes, & Olhnibli,
felle, elali eſent

ginis nomen celeberrimum.

DE S. DOMOLAURETANA.
ſemper, quæ Vaticani favore con-
ceſſæ erant, Condonationes, ſeu
Indulgentiæ, quas dicimus, ejusdem

Vaticani ſententiâ tevocantur, ac ſu-
ipenduntur, nullà habitâ ratione, an
communes illæ fuerint, an propriæ,
pluribus, an ſingulis ſingullatim con-
ceſſæ. Sed nec Eccleſiarum attendi-
tur antiquitas, an locorum ſacrorum
dignitas, non ullius venerandæ ima-
Non
audiuntur ipſi Principes, cum id tem-
poris gratias has aut pro Templis
publicis, aut pro ſuis privatim ora-
torijs ſupplices poſtulant, eâque cau-
sàã ut tum Romanas ad Baſilicas feſti-
netur ab omnibus, ingloriæ manent

aræ Aſſiſinates, Eremi Alverniæ,
Montes Gorgani, Compoſtella ſe-

pulchra. Sola Lauretana Eccleſia in
tam communi locorum coœterorum
velut juſtitio gratijs ſuis ac privilegijs
ſecuré, & cum pace fruitur; quæque
tum Monarchis negatur gratia, ſolis
Picentinis conceditur. Quantàâ pro-
in, prope dixi, aliarum Nationum
invidià ſe oneravit DEUS, dum
banc vobis Domum donavit, tot
meritis ornatam, tam multiplici præ-
rogativo jure eximiam? an ignora-
bat fortaſſis ille fructum ac commo-
da, quæ eratis recepturi? non habe-
bat in numerata? non providebat?

ut quid igitur tam multa vobis ſolis?

Non deerant ſane illuſtres in Eu-
ropa Provinciæ, quæ tantum hono-
rem jure meritiſſimo petere potuilſ-
ſent. Ut quid non donantur mihi
ſacri iſti parietes (Gallia dicere pote-
rat) quæ tantum conatuum adhibui,

107
ut Barbarorum ſervitute Paleſtinæ
Regna liberarem? an non ut hanc
ipſam Domum Mahometanæ Impie-
tati ſubtraherem , nunc Ludovico
Sancto, nunc Godefrido Pio Duci-
bus graviſſimos militiæ labores vo-
lens lubensque ſubij? quantos arma-
vVi exercitus? quantum ſanguinis fu-
di » quantum incommodorum ex-
antlavi » quid igitur cauſæ, cur in
hujus poſſeſſione Domũús Picenum
mihi præferatur? Et ego (dicere e-
tiam Hiſpania potuiſſet) quid merui,
ut mei nec memoria, nec ratio ha-
beretur? Non dicam jam, me ſimi-
lem etiam ad expeditionem plus
quàm ſemel meos milites, meos Du-
ces & Proceres, quin & ipſum Al-
phonſum Caſtellæ Regem, magni
certe inter meos nominis, miſiſſe.
Sed absque hoc, an non prima ego
Virgini Templum longè magnificen-
tiſſimum erexi in Aragonia ad Ibe-
rum fluvium? par igitur utique fuiſ-
ſet, pro Templo, quod prima ſtru-
xi, hanc mihi Virginis Domum ob-
tingere. Hælena Imperatrix (ſic pro
ſe perorare Anglia poterat) mea uti-
que proles fuit 7* quàm autem præ-
clare de cœleſti illo hoſpitio proles
hæc mea fuit merita? ipla illud mar-
more pulcherrimo cinxit, ipſa illud
ampliſſimis ſtabilivit. Sed nec alius
ante ipſam exemplo ſuo excivit Na-
tiones, ut longiſſimis terrarum in-
tervallis ad Domum iſtam invilerent,
donis exornarent. Ipſa omnes inter

coronatos vertices prima hos parie-

tes venerata eſt, ſaxis ſixit olcula,
Imagines adoravit. Cur igitur tan-
2 tæ

10 PANEGYRICUSOCTAVUS.

tæ reſpe u Dominæ mihi Domus
iſta non conceditur, ne diſcordiæ
Regnum meum diſſipent, ne Hæreſis
omnia peſſumdet? Hoc ipſum pete-
re hodie poſſe Poloniæ, ut tot bel-
lorum & expeditionum ſtipendium,
quibus Ottomanica cum Impietate
conflixvit. Hoc Luſitania, ut præ-
mium tot Barbarorum ad Evangelij
agnitionem traductorum. Hoc Ger-
mania in ſolatium tot ærumnarum,
quibus Lutheri ipſam Hæreſis affli-
xit: neque minùs id ipſum Roma,
quæ tanquam Regina Mundi, & ve-
ræz Religionis Regia nulla non, præ-
quam ulli alteri, ſibi deberi gloriam
reputat, non ob aliud, quàm quia
eſt Roma. Et tamen bonâ tot Com-
petitorum pace vos tanti in doni lar-
gitione cunctis eſtis præhabiti. Etſi
fortè præ aliis ja ctare veſtra egregièe
promerita non poſſitis, præ cunctis
tamen in electione veſtri ratio eſt
habita. Quodnam autem hoc kfuit
electionis genus? animum tantiſper
quæſo advertite, Auditores! Si co-
acta fuiſſent nationum omnium Chri-
ſti ãdem profidentium Comitia, ad
deliberandum, cujus tandem fidei ac
cuſtodiæ ſancta Ædes committi debe-
ret? & ibi cunctæ conſenſu commu-
ni, communibus ſuffragiis in hanc
demum conveniſſent ſententiam :
Cenſemus Provinciis plane omnibus
hanc in rem Picenum eſſe anteponen-
dum. Quantam hanc veſtram glo-
riam exiſtimâſſetis? an non hæc o-
ptio non minùs vos exhilaraâſſet, non
minùs altam veſtri exiſtimationem
ingenerâſſet, quàùm olim Scipioni,

cognomento Naſicæ, qui tenere ſe
non potuit, quin animi ſui ſenſa ac
gaudia foris proderet, quando pub-
lico Romani Senatus decreto præla-
tus eſt omnibus, cum deliberatum
eſſet; cui demum civium Deæx Cy-
beles ſtatua, quam inde uſque è Phry-
gia Roman mortaverunt ‚, credenda
interim eſſet, licet tum Scipio nec

Magiſtratibus geſtis, nec expeditio-

nibus adminiſtratis, nec ullo adhuc
alio honeſtamento, niſi laudatiſſi-
morum morum, inſignis eſſet. Quid
igitur in re noſtra vos faceretis; an
non felix vobis veſtra ſors videretur,
honor incomparabilis? Et tamen
quanto eſt amplius, quo jure meritò
gloriari poteſtis; cùm vos in bono
tanti pretij prælati fueritis cunctis
Provincijs, non hominum ſuffragijs,
ſed conſilio Divino; non mortali ju-
dicio, ſed ſententia cœleſti? Non
ſtatuta Principum, non Vaticani Di-
plomata, non Conciliorum Canones
tantas vobis prærogativas contule-
runt, AA. honoratiſſimi! Cœlum,
Cœlum ipſam eſt, à quo hæc facta
eſt optio: iſtud ſuâ voluntate, motu
ſuo proprio, quæ hujus fori phraſis
eſt, decrevit, ut veſtra eſſet ſancta

Domus, & idcirco ipſum ſuis mani-

bus veſtris illam in collibus depoſuit.
Nec tamen hoc Superi fecerunt arca-
nò, aut velut aliud agentes, ne apud
alias Nationes de partium ſtudio ar-

guerentur: ſed hoc teſtati ſunt pa-

ſàm, & manifeſtis idipſum prodigijs

affirmarunt, non dubijs præſagijs,

ſed ſignis manifeſtis, volueiuntque,
ut nunc nemini non conſtaret, veniſ-
ſe

9*
. karite⸗ ſi
pe
4 AA . i orgmn⸗

UN, 2
⸗ S
1

Aſnendn 1 .
bunn n
GCeniorum
Krckuntaten alt⸗
um rems aeno

/
eosannn
Eſt kumen lis n

gec tinm tunn ommn

Domum n inct

o MMilper cim
Cblun At inli, kand
lmul, völgte gel
ronltrwit Guodamm
obs, e multum in
Nonolet. Mien D
jent guidem illam
Culs lors eadem. Jer
a (cjus ri penes
K) von qui par ent
n emum hoe De
tn non totig guat
krilo leuit. brate
ltionen bono loo
Dhyttun ſe vigit non
1, gum damno: ne⸗
Imaſh gnot nni
il im lele conh
Paſs giibis inter
m, Atihen ulllan
nota verbe nhete
zer Mai e ⸗
Mmi, ſan
Ale ſ neie
e⸗ Gen iu
lers ſne in n
obites cile .
l ne e
n nnun l
Nentetunt, P

n nnde ſcbet pinn.
Netawetunt, cregenit
cet tum Kiſio ne⸗
lti, nec expeditd.
ens, nec ullo adln

10, niſi haudat.

inſigniz eſet/

1 vos kiceretis, n.

elhr lors vigeretor,
adilis? Et tamen
is, guo ute meiith
cum vos in bono
klati foenitis cunds

hominum ſoffagj
ino; non mortali .
entia caleſti? NN
n, non Valicmi D.

onciliorum Canone
2r09itivas contule.
oralichmi! Colun,
ſt, i quo hre lili
ſus voluntate, motn
x hijus lori pbriſs
t velirꝛ ellet linc
0o bploen luß minl
in collibus gepolii

Aperi fecerunt t.
,ne ih

ſe ad vos illos parietes ſine ope machi-
narum, ſine vi organorum, ſine fu-
nium adminiculis, ſine brachiorum
adjumento, quod perinde eſt ac dice-

re, non humanàâ operà, ſed coœleſti-

um Geniorum manu. An non hoc
eſt voluntatem erga vos ſtudiumque
tam ardens demonſtrare, ut vos ſine
modo ac menlura illi devinciat, qui
ſic vos amavit?
Eſt tamen his majus aliquid:
nec enim tantùm ornavit vos DEUS,
Domum hanc ſanctiſſimam donan-
do ; ſed inſuper cuùm non ſemel illi
oblata eſſet anſa, eandem denuo au-
ferendi, voſque deſtituendi, ipſe
monſtravit quodammodo, quaſi à
vobis, etſi multum irritatus, divelli
non poſſet. Miſera Dalmatia! Bea-
verat quidem illam aliquot ante ſæ-
culis ſors eadem. Sed quid? Cùm
illa (cujus rei penes authores ſit fi-
des) non qua par erat obſervantiâ ac

reſpectu ſacrum hoc Domicilium co-

leret, non totis quatuor annis gau-
dere illo licuit. Præter omnem ex-
pectationem bono ſuo die quodam
privatum ſe vidit non minore dolo-
re, quàm damno: nec juvit ipſam,
quòd meœſta quot annis Adriatici ma-
ris ad littus ſeſe conferret, ibique

ſparſis crinibus, inter uberes lacry-

mas, & triſtem ululatum illa ſemper
nota verba repeteret: Revertere ad
nes Maria, vevertere. Vana enim
ad hanc uſque diem fuerunt lamenta,
preces ſine fructu: nec enim magni
hoſpites facilè ab eo revocantur, cui
ſemel, tanquam parùm humano, ter-
sum obverterunt. E diverſo adver-

DE S. DOMOLAURETANA. 105

tite. Appulſa ſancta Domus in unam
veſtrarum ſylvarum haud procul ma-
ri, cuùm ibi locum cæpiſſet, non diu
poſt omni ferè die profanabatur ne-
farijs homicidijs, & peregre adven-
tantium cruore. Sr igitur veſtrêm
non credidifſet, abeundum illi ad
nationem tam diſſitam, ut eò ne in-
dicia quidem aut fama injuriarum tam
atrocium perveniret? Et tamen ad
locum mutandum compullſa, hunc
quidem, ſed non Provinciam muta-
vit; imò ne quidem ditionem Sub-

ſtitit uno inde milliari in notiſſimo-

rum fratrum colle: & ecce hinc quo-

que poſt quatuor menſiũ intervallum

migrare illam coeëgit fratrum Avaritia
& furor. Quid ad hæc illa? tantum-
ne illi animi fuit, ut jam ſecundum
ludibrio habita vos deſereret? fuge-
ret, avolaret? veſtris etiam, ut in
alijs ſolita eſt, in oris videri deſine-
ret? Nihil minuùs. Ad teli duntaxat
jactum in viam publicam receſſit,
sicque per aliquod temporis ſpatium
(hoc enim verum) alias ex alijs ſe-
des, non tamen extra Provinciæ ve-
ſtræ limites quæſivit: ſic ut intervallo
quatuor jam ſlæculorum, nec bello-
rum tumultibus, nec gubernationis
viciſſitudine, nec Populorum ſcele-
ribus, unquam hinc voluerit recede-
re. Imò, ſi ex præteritis rectè con-
jectura capitur de futuris, quæ qui-
dem videtur rectiſſima conjectandi
ratio, hic illa ſtabilem pollicetur
moram, kic kahitationem ſemper
duraturam.
Nunc à vobis expecto, Audi-
tores! quid ſentiatis? An non om-
0 3 nia,

110 PANEGYRICUS OCTAVVUsS,

nia, quæ hodie à me in medium al-
lata ſunt, apertiſſime vobis demon-
ſtrant, quàm multis & grandibus no-
minibus Divina Beneficientia vos ſi-
bi obſtrictos teneat? Quid tandem
Propè dicam facere illa potuiſſet, &
quo pignore ſuam in vos voluntatem
& æſtimationem certiùs teſtari? Po-
teràtne dare aliquid cœlo carius, vo-
bis utilius, & toti Piceno glorioſius?
à² vobis ſententiam expecto. Si an-
te Pilij DEI, & Matris ejus Virgi-

nis thronum data fuiſſet vobis optio

ſuppliciter petendi, quidquid mal-

letis „quod animis veſtris proficuum,
quod toti Nationi eſſet honorificum,
an aliquid facilè in mentem vobis ve-
niſſet petere majus illo, quod ipſi
non rogati dederunt? Ego certe ex-
hibitum vobis honorem tanti facio,
ut vix cogitare majorem aut parem,
Poſſim. Neque hoc ideo dico, ut
videri fortaſſis nonnemini poſſet,
quòd titillare veſtras aures, & puti-
da adulatione veſtram emendicare
benevolentiam laborem; ideò enim
dico, quia plane ita ſentio. Si au-
tem ita eſt, quanto prṍ DEUM! vos
ſtudio par eſſet, & ſingulos quidem,
tantæ beneficentiæ reſpondere? quo
animi ſenſu parietes illos ſanctiſſimos
ntueri? quibus illlos venerari lacry-
mis, quibus oſculis amoris vim pro-
fiteri? quid non eorum gratià moliri
atque conari? quantum conferre ad
eotundem ſplendorem » quantum
Pro eorum augenda gloria deſudare?
Licet hic mihi libere loqui, quod
ſentio;: cum enim vos partibus ve-

2

ſtris ſatis ad amuſſim faciatis, nemo

2

ſuſpicari prudenter poteſt, eo me ſ-
ne aliorum laudàâſſe & commemoralſ-
ſe ſtudia, ut hæc veſtra ſint accuſa-
tio. Cœterum quem non puderet
com templari populorum exterorum

ſacratiſſimo huic hoſpitio addictiſſ-

mas voluntates? Multi illorum ab

extremis Europzæ, & deſertiſſimis

oris proficiſcuntur ad illud viſendum,
relinquunt patriam, familias deſerunt,
vitæ commoda recuſant, & vijs dit-

ficillimis tam peregre abire non for-

midant: tranleunt alpes altis nivibus
obſitas, enavigant maria tempeſtati-
bus horrida, & nullo damnorum rei
familiaris reſpectu brevis ſomni mo-
leſtias, hoſpitiorum, per quæ tran-
ſeunt, ſordes, pericula à prædonibus
penſi non habent, ſed devorant ala-
criter omnia, lola auguſtorum ſuo-
rum parietum videndorum ſpe ani-
mati. Vos ut eorum fruamini aſpe-
ctu, quid harum moleſtiarum ex-
antlare neceſſe habetis? vix extra do-
mus limen vobis prodeundum eſt,
vix tantillum movendi pedes, vix ali-

quid incommodi ſubeundum. Quid

proinde foret, ſi major eſſet illo-

rum, quàm veſter, pietatis erga hunc
locum ſenſus, major frequentia, ag-
mina denſiora? Quid foret, ſi illos
videre eſſet adventantes pede nudo,
vos autem rhedis & eſſedis vectos
commodiſſimis? illos ſingulari mo-
deſtià oculorum, vos obtutibus cu-
rioſis ? illos veſtium vix amictos
centonibaus, vos ad ſuperbiam &
pompam excultos? quid ſi illi reci-
tarent Pſalmos, concinerent hymnos,
coronas Matri Virgini texerent vo.
nani

wr Pipere
gnt, o i
Etteis loluij
Neappullis mnilgke⸗

ationis erminim 8

c rec.
Gciis isinnibu, ie
lam, Ohiitkayms V
gere tihnmdin, nonpot
Aede Naſffi
os? Cheio letwdiit
Cbnibus ouum geree⸗
Ntpui Arnoh ueti
doler ongelemelils,
ndis, gudm propinqus
Uactmieb ertenis, gbem

6pe, & geatiin,

ntür ad ilud Vilen
riam, ſamilizg Gelenn
reculant, & Uizt.

eregre abire non in.

eunt alpes alis nirinmn

Sunt matiz tempeltli
nullo damnorom k
eOn brevis lomni mo.
forum, per gun trir
Pericuh à pradonbu
ent, led deroranti

lolha zuguſtorum ii.
h ridendorum ſpe n.

teorum fruaminia⸗

mum moleſtiarum er.

habetis? Vix extnd)⸗
bis prodeundon ilt

novendipedes,Ni

odi ſobeundon, E
, ſ myt ehet iin
ſter, pietats elgt hune

mio egentn, C

Cid foret, inn
gentantes Pece un
edis * eſledis ve
35 illos ſngulr n.
„. Vos Oblib

Mnce,

Vn

n

DE s. DOMO

inani garrulitate tereretis horas? illi

invocarent omnes Cœliter, vos obliti
omnium appellaretis neminem? illi

nulli non pauperculo ſtipis aliquid
erogatent, vos nulli quidquam im-
pertiretis ſolatij⸗ Quidſi eodem tem-

pore appulſis utriſque ad ſuæ peregri-

nationis terminum „ viderentur illi
magno ſenſu pietatis prono in terram
totò corpore &. vultu libare oſcula
Sacris illis liminibus, reptare per ſo-
lum, ſolvi in lacrymas, ſacra obſi-
dere tribunalia, non poſſe dein à Sa-

ctis Akaribus & Sacrificijs avelli, dum

vos e diverſo ſermonibus otiòſis,
obtutibus parum verecundis ſtaretis
occupati? An non quæri meritò Virgo

poſſet, longe ſe meliùs, oblervari à re-
motis, quàm propinquis? reverentiùs

tractari ab exteris, quàm domeſticiss

ELAURETANA. 11
Sed laudes DEO, non habet illa ha-
ctenus (ſi quidem non fallor) quod
jure de vobis conqueratur, ſed potiùs
unde meritò lætetur; dum vos potiu⸗
aliunde appulſis præitis exemplis mo-
deſtiæ, reverentiæ, omnis decori .
quæ ſacrum eum locum decent. A-
gite igitur“, pergite ſtrenuò in ijs.
quibus tam ſancte aſſueviſtis, & me-
mores ſingularis, quod in vos à Ma-
ria profectum eſt, beneficij, ea erga
illam gratiſſimi animi ſigna demon-
ſtrate, ſic ejuſdem in vos amori „

mutuo amore reſpondete, ne illam

Ppœnitere aliquando debeat, quòd
non abſque omnium aliarum invidiâ
Nationum veſtris in collibus
ſuam fundare coloniam
deſtinârit.

THRO.

112 PANEGYRICUS NONUsS,

EH

—„

THRONUS DEI

NTER HOMINES POSITUS IN VATICANO

PANEGYRICUS
IN EONOREM CAYZEDRX
Jandli Petri dillus Bononikz.

TZu e⸗ Petraut & ſuper banc petram ædificabo Eccleſi

iam meam , & portæ

Inferi non præ valebunt ad verſus eam. Matth. 16.

Uisquis Archite tus æ-

ternitati ædificare ſtu-

det, primæ inſtar legis
habet: quærere baſis
ſtabilitatem, & ſolidi-
tatem, fundamento. Exiſtimàâſſem
idcirco, Chriſtum quoque inde à

principio, quo grande nalcentis Ec-

cleſiæ ædificium molitus eſt, debuilſ-
ſe illud inædificare opibus ac poten-
tiæ alicujus Monarchæ, quem neque
virium magnitudine, neque nominis
celebritate facile quisquam alius ſu-

peraret. Et tamen cùm attente cir-

cumſpicio, adverto, quòd eam in
rem deligat e Pifcatorum tribu ali-
quem, non Majorum glorià illu-
ſtrem, non forentem pibus, non
Ornatum ullâ literaturâ; & huic tam
infirmæ petræ ſperat inædificare do-
mum tam firmam, ut nec illas qui
dem timere Furias debeat, quas in-
genti umero miſfurus ſit orcus ad
Ülam evertendam. Tu es Petrus. Sed

fortaſſis hæc illum ſpes fefellit. AA.
Sedecim jam ſæcula, & quod exce-
dit, elapſa ſunt, ex quo fundatus ²
Chriſto Principatus durat: & ubi
alij, qui olim æternitatem laturi vi-
debantur, collapſi, ſepultique ita
ſunt, ut eorum ne rudera quidem ex-
tent, hic, qui tam debilis credeba-
tur, perpetuò durat. Me proinde
judice inſanit, quisquis dubifat, ho-

minis iſtud, an DEI artificis opus

ſit. Nihilominus ut hodie vectigal
debiti obſequij pendam, non ſoli Pe-
tro, ſed omnibus, quos ille hoc in
Principatu Succeſſores habuit, ſubijt
animum cogitatio vobis argumentis

clariſimis demonſtrandi, Thronum

Vaticani, DEI inter homines Thro-
num eſſe: quod idem eſt ac dicere:

eſſe thronum, in quo, etſi noſtra à:

materia conflato, in hominum per-
ſona DEUsS reſideat. Eſt hæc, ſi
me opinio non kallit, veritas ejus ge-
neris, quæ ad ſalutem conſequen-
dame

ſuun e olet, go⸗
Audat tiler,, Aun,
õ
m. Aoe me non
IIuum ge Romanis
leelogui concelſum
ſegd tempg eſt, l
Cum lauude dicatn
Noti caet (unta eſt
imperat, & tam nota
cuicd fortaſſi in jy te
Ir, non ieiimut ho
Ahre ieretentis,
Cxma contoven
miuhotitatis Rom
n elle ſecutumn
ſunon ne per ſomm
HVenit in mentem
Uekitgriſmej
att enim. ge
Ferieg biineem,

1
2Cornentnn , labcitis
genenz,

oraclh e
ulquum tmin
Vekitate nbigere

Uünquem ſch

USmoriibhisloni

8

DEI

TNNCN.

US
R. DAMA
nic.

4 nean, ent
16. .

lum ſbpez keiellt, A
ſæcula, & quod ert
unt, ex quo fundaun!

Ncipatus durdt: A

n ztemitatem latui ,
ollipſi, ſepultique i
m ne wdera quidener
i um Lebilis gelett.
Aurn. Me pronte
t, gwisgis Abint le
in Dil miße ſl
minus ut bocie veein
vif pendam, non lalle
nibus, quos ille hocn

*

cceſſores habuit, lht

itatio vobis 2rgumenn
.

ſto⸗ zc⸗ 4

TESTO CATHEDRX S. PETRI.

dam, præquam ulla alia, à Chriſti
ſectatoribus claré diſtinctéque cog-
noſci debeat. Fit enim neſcio quo-
modo (tanta eſt ſæculi, & ætatis
noſtræ perverſitas) ut apud non un-
um pluris fiant aut Philoſophi alicu-
jus ſomniantis deliria, aut temerarij
Theologaſtri garrulitas, quàm Ora-
cula illo ex ore profecta, quo DE-
US mortalibus loquitur. IIlud tan-
tum fieri poſſet, quòd ego nimium
audax viderer, dum, ut habet paræ-
mia, cogito ponere in cœlum os me-
um. Sed hoc me non terret. Si enim
unquam de Romanis Pontificibus li-
bere loqui conceſſum fuit, iſtud pro-
fectò tempus eſt, quo quidquid de
ijs cum laude dicatur, Adulationis
notàâ caret (tanta eſt ejus, qui hodie
imperat, & tam nota virtus) & quid-
quid fortaſſis in ijs reprehendi mere-
tur, non relinquit locum ſuſpicioni
Satyræ irreverentis.
Extra controverſiam eſt, tan-
tum aufhoritatis Romanum Pontifi-
cem eſſe aſſecutum inter mortales,
quantum ne per ſomnium quidem ul-
li venit in mentem ambire; tantum
abeſt, ut quiſquam re ipſa ſibi arrogarit.
Dicite enim. Quem alium mihi in-
venietis Principem, cujus ſententiæ
adorarentur à ſubditis ut oracula &
oracula ejus generis, ut nefas eſſet
cuiquam, etiam in animo, de eorum
veritate ambigere; ſic ut integræ non-
nunquam ſcholæ, ne recederent ab
ijs, quæ à Pontifice erant pronuntia-
tæ, aliter jam, quàm antea, doce-
rent; Nationes integræ mores muta-
rent ac conſuetudines, & parati om-
R. P. Segneri Panegyr.

113
nes eſſent ad faciendam potias jactu-
ram libertatis, bonorum, quin &
vitæ, quàm ut eos audirent, qui ad
aliter ſentiendum provocaſſent. Mag-
na fuit, negari non poteſt, Pontifi-
cum apud Ethnicos poteſtas: ſed

non aliam illi habuére, quàm quæ

nunc major, nunc minor illis conceſ-
ſa eſt arbitrio ſubditorum, bene erga
illos aut male affe torum, nec Sacer-
dos Populi lex fuit, ſed Populus Sa-
cerdotum. Aliter profectò inter nos
res habet.
Plures ſexcentis erant Prælules,
qui in famoſo Concilio Chalcedo-
nenſi pronuntiaverant proximam à¾
Romana Eccleſia eſſe debere non An-
tiochenam, à Petro olim fundatam;
non Alexandrinam, ſtabilitam à Mar-
co; ſed Conſtantinopolitanam, Im-
peratorum ejus temporis in Regia
erectam: & tamen quia hanc ſenten-
tiam Magnus Leo Romanus non pro-
bavit, effectu res caruit: non Prin-

cipum favor, non authoritas Sena-Baron.
tůs, quæ illam defendebat, valuit, 452.

ut illa obtineret. Sic cadaverum in-
ſtar exanguium ſine anima, & ſine
forma manſerunt complura Concilia,
etſi numero in ijs Congregatorum in-
clyta, & Principum patrocinijs pro-
tecta, non ob aliud, quàm quia Ro-
mano illa Pontifici non ſunt probata.

Hujus autem generis ſunt, ut plura Bozius de
alia prætereamus, Ariminenſe, Afri-Sign. Eech.
canum unum, aliud Antiochenum, Il. 5. c. 8.

Conſtantinopolitanum, Mediola-
nenſe, Numidiæ, Seleucienſe: &—
Epheſinum ſecundum; quod ob vim
illatam veritati, à Majoribus noſtris,
P . Præ-=

rr—g PANEGYRICUS NONUS,

Præditetium eſt appellatum. An
aon fumma eft iſta Authoritas, ut
homo ætate nonnunquam inferior,
diſciplinarum peritiâ aliis non com-
parandus, ſua unius defnitione adi-
mere poſſit exiſtimationem plané
omnium jjs decretis, quæ primi Or-
bis fapientes, in unum coacti poſt
long ſſinam inveſtigationem, exa-
mina fabtiliſſima, & contentiones
laborioſiſſimas concêôrdibus calculis
approbârant? Et hæc ejus authoritas
quouſque ſe porrigit? ad Romanos
ſolos? unam ad Nationem? unum
ad Regnum? Perſpectiſſimum vobis
eſt, ut hoc exempli cauſâà dicam,
ſupremum bPerſarum Pontificem non
ſolitum dare leges urbibus Ægypti;
neque Pontificem Æ gypti urbibus
Perſarum. Quin ipſi adeò Romani
Imperatores, nondum Chriſtiani,
qui Principis Diademati Pontificis
Thiaram addiderant, Pontificatus
ſui jura non extenderunt ad Sar
matas, ad Germanos, Sicambros,
Gallos, & alios ſubditos ſibi Popu-
los: ſed ſolis ſuis Romanis leges da-
bant in ijs, quæ ſpectabant ad Reli-
gionem, & longe arctioribus ſem-
per limitibus Sacerdotis, quàm Prin-
cipatâs authoritatem circumſcripſe-
rant. An idem de ſummo noſtro

De Conſid. Paſtore pronuntiari forſan poteſt 2
ad Eugen. Exeuzdum orbe (dicam libere cum S.

Bernardo) exeundum orbe illi eſt, qui
fortè velit explorare, qui ad ſummi
Pontiſicis curam non pertineant. Non
ſolùm ipſe in ijs, quæ ad DEl ſince-
rum cultum pertinent, plures ſibi
ſubditas rationes habet, quàm ullus

1

unquam Monarcha politica guberna-
tione ſubjectas numerarit; ſed in ip-

ſiz adeò hoſtium provincijs, inter

Ethnicos, inter Turcas, namerat ille

recte credentes complures, qui ab

ejus nutu pendent: nec alium Prin-
cipem erit invenire, qui ſemper Le-
gatos Miniſtrôſque ſuos habeat in lo-
cis tam varjis, apud Gentes tam in-
ter ſe diſcordes, majorémque, etiam
exteris in regionibus, poteſtatem ex-
erceat. Inde quis hodie eſt, qui ma-
jores, quàm Romanus Pontifex, 24
Dignitates & gradus evehat? Omit-
tamus redituum copiam immenſam,
quorum ille in Eccleſia Diribitor eſt:
nihil dicamus de Aulæ ejus ſplendo-
re, de familiarium ejus æſtimatione,
de Titulis, Commendis, Prælaturis,
Beneſicijs, officijs, & quid quid aliud
nominum, rerumque eſt in Eccleſia,
quæ ſic ab ipſo dependent, veluti ra-

mi ab arbore, rivi à flumine, radij à De Sim-
ſole, ut S. Cyprianus confeſſus eſt: plic. Cler.

an non verum eſt, quòd ejus hodie
Purpuras Principes etiam ſupremi
ambiant, quòdque ſolus ipſe ſit, qui
extollendo viros natalibus obſcuros,

facultatibus inopes, momento eos Suar. de-
Regibus pares facere poſſit? Et, èſt= fenſ Fid.
ne alius ab ipſo in Mundo Princeps, 3.

qui, quam habet ipſo, authoritate
polleat dandi & eripiendi Regna,
quique re ipſa illa dederit in præmi-
um bene merentibus, abſtulerit in
pœnam male meritis? Si Stephanus
Ungariæ Princeps, ſi Boleslaus Po-

loniæ Dux ſub idem tempus regios

titulos ac coronas ambierunt, nônne

Romanum ad Pontiscem, Sylve-
ſtrum

E geen 41 0, bei

151
ge⸗
n te .
fun tm. os l

Leg100.

) els ℳ en

roge

thuamig, encen
nl
Doloniz, Apbant
Funcx,ni omnd

vorumn uindin
eh loque tlto
i olint 2 gve e⸗
aun lienipſs lupe
Eel uumvam bis
us Bomanus bonti
Etiamn inones ac pi
Et: bu enim ili aut
ſis, aut armisc rie
g aurem be Rege
m Delierio, & ge
n bipino diems!
ehorotn etiam diti
Uulte factorum pr
mnd Pontiäce acc
en Rephmno, Hje
1u) A cenm de No
Delo, (vod eoni
oio lendo, ad al
ſen i e
gionis call e
ceeen nunk
mam eek
ſen Nrint Pate

ein hiueni
, & eleckie

holiie Pbenn
hnerint; ſelin i.

Nrcineſt, inter

e, mumettt ile
coplunes, di
t: dec Aum diin.
ne, gu lemder li.
we ſuot hahent in ſ.

Dud Gentes tin n.

majoremque, eiin
dus, poteſtatem er.
hoche et, gui m.

manus Pontifex, 41

dis evehat? Omit.
copium immenlam,
cleſn Dirbitot eſt:
e Aulx ejins ſplendo⸗

um ejus 2ſtimatione,

munendis, Prælatums:

is, & quiui aſu

mque eſt in Eccledux

ſependent, elaiiff

i! ſamite, 44,4l
riands conleſczeſt⸗

t, gudd eu ok

ſes etiam lopreni

Gue ſolus iple ſit, n

5nitalibus oblcuto,

0 .
pes; momento . .

cete pofſit! r 4
6 Masdo Pfineiſi
det ipſo⸗ authoritt
enpiendi han,
tin prem.
in Gederitin er
laun iir
d. . Kepuinn
peiits 5

4
7

hwtien 4

Crucg

Baron. an.

1000. Bo-

ꝛius de
Sign. Eccl.

I. 17. C. 3.
&c.

FESTO CATHEDRX S. PETRI.

ſtrum tum temporis eo nomine ſe-
cundum, Legatos ſuos miſerunt ad
eos exorandos? hic autem ſuo rem
gerens arbitrio quid fecit? Miſit Co-
ronam Stephano, negavit Boleslao.
A quo Coronam & ipſi Regalem ac-
ceperunt Demetrius, primus Pex
Croatiæ, Edgarus primus Rex Sco-
torum; Daniel primus Rex Ruthe-
norum, Mindacus primus Rex Li-
thuaniæ, Wenceslaus primus Rex
Poloniæ, Alphonſus primus Rex
Franciæ, niſi Romanis à Pontificibus,
quorum authoritatem imploràârunt,
ut his ipſi quoque titulis ac inſignibus

uti poſſent abſque eo, quòd quilſ-

quam litem ipſis ſuper ea re moveret?
Sed quamquam his titulos ac Coro-
nas Romanus Pontifex, non tamen
etiam ditiones ac provincias contu-
lit: has enim illi aut Progenitoribus
ſuis, aut armis ac victorijs debebant.
Quid autem de Rege Longobardo-
rum Deſiderio, & de Rege Franco-
rum Pipino dicemus? an non uter-
que horum etiam ditiones ipſas, ut
præclare factorum præamium, Ro-
mano à Pontifice accepit, ille qui-
dem à Stephano, hic autem à Zacha-
ria? ut taceam de Romano iplo Im-
perio, quod Leoni Iſaurico à Gre-
gorio ſecundo, ad caſtigandam hujus
in hæreſi obſtinationem ablatum, à
Leone tertio in Carolum Magnum
ob ſtrenuê fortiterque geſtam Reli-
gZionis cauſam translatum eſt: unde
hodieque ijs hoc legibus regitur, quæ

emanAarunt & Vaticano, penes quod
ſemper remanſit jus & Electorum

2„

numerum ſtatuendi, & probandi e-

lectum, & electionis formam præ-

ſcribendi. Sed parum eſt, quod di-

xi: oportebat dicere, manſiſſe etiam

jus detrudendi e& Sede illos, qui Lu-
ciferi exemplo, ſedentes in lateribus
aquilonis, ſuperbe contra DEUM
inſurrexerunt: ſic à Gregorio VII.
Henricus Tertius, ab Innocentio ter-
tio Otto quartus, ab Innocentio
quarto Fridericus ſecundus Imperio
gravibus cauſis ſpoliati ſunt. Quid
proin admirationis habet, fi ad Ro-
mani Pontificis pedes abjectos videre
eſt Principes, ut reverentis obſequij-
oſcula imprimant, ſubmiſſionis in-
fimæ actus exerceant, cùm hic citra

jactantiam dicere ipſis poſſit: Per Prov. 8.

me Reges regnant, per me Principes
imperant, & gloriari poteſt, ſe à
DEO conſtitutum, ſuper geꝶtes,
ſuper Regna, ut evellat, & deſtruat,
& diſperdat, & diſſivet, & adiſicet,
& plantet. Non defuit Romanos in-
ter Imperatores, qui à ſupplicibus
oſcula pedibus ſuis figi juberet & hoc
de Ottone ſcripſit Suetonius, de
Maximino Capitolinus, de Diocle-
tiano Eutropius. Eorum tamen ne-
mo efficere potuit, ut ed ſe Regum
labia abjicerent: ex infimo duntaxat
civium ordine, & ſordida plebecula
aliqui id præſtiterunt. L

obſequij genus à viro Conſulari exi-
geret ob vitæ gratiam factam, bono-
rum omnium in ſe malevolentiam in-

vidiaàmque concitavit: ſic ut Senecæ

majus gratiâ acceptà obſequium præ-
ſtitum videretur, nec dubitàâtit pro-
fiteri, Caligulam illo pede, quem
deoſculandum Senatori ſic proſtrato
b 2 Præ-

S Jerm. 2.

à Pomp.
Imò cuùm Caligula hoc abjecti 'enno.

de Beanef.!.
2*.. C. 12.

Baron. an.
1155.

116 6ANEGYRICUS NONUS.

Præbuſt, totam conculcſſe Rem-
Ppublicam Libertati calces illiſiffe:
Inrenit aliqutd infra genua, quò liber-
tatem detruderet. Quid ſapiens iſte
pranuntiâſſet conſpectis ad pedes Ro-
mani Pontincis ad ſimile obſequium
exhibendum non viro Proconlulari;
non Conſule tantuùm, ſed ipſis Regibus,
ipſis aded Imperatoribus, Juſtino,
Juſtinia o, Carolo Magno: quid in-
quam pronuntiaflet? Et tamen quot
jam à ſæculis, non interrupta lerie,
venerationis hoc genus Pontificibus
conceditur; nec tamen (briſtiana
Reſpublica indignatur, nec idcirco
dolet ac fremit Eccleſia: & ſi pau-
culos demas kæreticos perduelles,
nemo obedientium clientum e nume-
ro eſt, qui ſe non exiſtimet ejuſmodi
exequendo obſequium honorari!
Hoc quid majus dici poteſt? Glori-
antur Imperatores, ſi ſtratoris mune-
re funguntur, cùm equitat Pontifex,
ſi ſtapedem tenent, ſi equum regunt:
& hac in functione Alexandro Ter-
tio famulatus eſt Fridericus primus,
Venetis inſpectantibus: Nicolao pri-
mo Ludovicus ſecundus in oculis
Romæ.
His porrò poſitis, quæro ex vo-
bis AA. Quibus tandem artibus Pon-
tifices in hoc æſtimationis, Magni-
tudinis, excellentiæ gradu ſe collo-
cârunt, ut, quod ante à me monſtra-
tum eft, non extet in Mundo de ul-
lo Monarcha memoria, ſacer ille,
aut profanus fuerit, qui comparari

illis poſſit aut dignitatis æſtimatio-

ne, aut imperandi autkoritate ?
ſi animum advertitis, AA. obſerva-
bitis, Pontifices Oceanum ea in re

eſſe imitatos, qui extra nativos lite-
rum ſuorum fines nen exit ad alie-

nas aquas violento impetu ad te tra-

hendas, quibus grandeſcat; ſed ex-
pectat gibuta ſpontanea fuminum
ad ſe ventitantium, nullo diſcrimine,
remota ſint, an propinqua, divitis,

an Panperis alvei. Idem ego de Pon-

tikcibus maximis affero ; nihi illi
hactenus eorum, quæ poſſident, vi
aut armis extorſerunt; omnia à ſpon-
te donantibus acceperunt; nunc ah
extraneis, nunc à domeſticis; nunc
à Principibus, nunc à privatis, ſpon-
te ad eos exaltandos conjuratis; &
ſi nonnunquam armis etiam non ab-

ſtinuerunt vel ad defendenda, quæz

acceperant, vel ad recuperanda, quæ
alienâ injuriâ perdiderant, non ta-
men ijs Holofernis exemplo ſunt uſi,
ad aliena aut turbanda, aut rapienda.
Quis proin movit corda tam multo-
rum, ut ſe vectigales facerent, cum

ab omni eſſent onere eximij? ut ſer-

vos, qui erant liberi? ut ſubditos,
qui erant Domini? Quis Conſtanti-
num impulit ad ſubjiciendum hilari-
ter Pontificum pedibus Imperium ſu-
um, imdò ad id cum ipfis partien-

dum? Quis induxit, tot Galliæ, tot

H ſpaniæ, tot Germaniæ, Angliæz,
Italiæ, Luſitaniæ Reges ad donandas
nonnunquam ipfſis Provincias inte-
gras, ad fundanda aſceteria Religio-

iorum, ditanda tot templa, locu-

pletandos reditibus tot viros Eccle-
ſiaſticos, plerôſque horum fſideliſſi-
mos Vaticani Miniſtros? an inducti
forſan ſunt commodorum & utilita-

tum ſtudio, quæ ex Pontificis bene-

ſicentia & Iœdere ſperabant? ut apud
ipſum

Athorius.
ſe ſernni pole nn, fi
a1 Ccdleſe ali,
1 lelcebatin nts,

carcetbi, 1 n

tor rmen n ⸗

elatuiun CIn i

er, , nullo ſere 90
ec es 1l hedes 1
worin, fub Ulus temn
dehn Lignis, miſc⸗
lemonicmis; ſcut a
Pontitcem bher Bii
gilt: Ab i templs
leniſe rerenti Ant,
en kabinnum fereriti
ni Inperaores Ren
Lolchb ipſam illod ten
Eenoiynam mittete
ſiem. vlgoe in Al⸗
1 Autentre pupill
muneid Chiiſtiſecten
ra ue
ez; u eginn
le, non untun Ker
n Uen er
irtun, R
Pontfhe aim
Nekten Gncil
n Aue ali nn

n fapor in

Ghaa Grits,
em ego de Por.
allend; nh Il
1 gn polligent i
Fünt, Omnie bor.
Cepefunt; nunc i
ſomefieß; nore

Vide Bov.

I. 10. c. 10.

dos conjoratis;
Nimis etiam non sb.

delendenca, gur
drecnpennda, gur
erdiderant, non tr.
igexemplo ſont ul⸗
bandt, mi tapirndt
it cordi tam mulo⸗

giſes ſacerent, cln

dere eximij? ut le⸗
iberi? vt lubeitos,
11 Qus Conſtni.
lubicſendum hiri

elibis Imperinn i.

Cudn ipfis periien.
Git, tot Calle, t
Berminie, Algie⸗
heges 2 donmndn

ſs Provincizs n.

la Aleterin gelg⸗
ot templi, h

Pecl⸗

1. 17. c. 3. 1.
19. Cc. 1. de

cpeivatis, ſo.

ipſum gratioſi eſſent? ſed quid, quæ

1o, majus illo ſpelare, aut ambire

poterant, quod ipſimet offe ebant?
advertite &x iſtud. Poſſet, non ne-
gaverim, commodorum miquid ho-
die ſperari à Pontince, quando jam
tam amolæ funt ditioni ejus ſubjectæ
provinciæ, tot hrmamentis ſtabilita
authoritas. Sed quid tum iſtorum
ſperari poteat, primis illi naſcentis
Eccleſiæ ſæculis, quibus ille aut defi-
teſcebat in cryptis, aut ſpuallebat in
carceribus, aut in fodinis fansgaba-
tur? Et tamen fub ipſum illud tem-
pus feſtinabast Chriſtiani magno nu-
mero, & nullo ferê non die ad affe-
renda ejus ad pedes lautiſſima patri-
monia, fub illud tempus aures præ
bebat Legatis, miſſis à Principibus
remotifſimis; ſicut ad Eleutherium
Pontificem KRex Britanniæ Lucius
miſit: ſub id tempus Cæſares illum
demiſse reveriti ſunt, ſicut Pontifi-
cem Fabianum reveriti ſunt duo FPhi-
lippi Imperatores Romani: & tan-
dem ſub ipſum illud tempus liberales
eleemolynas mittere potuit uſque in
Atricam, uſque in Aſiam; alere vi-
duas, ſuſtentare pupillos, providere
innumeris Chriſti ſectatoribus aut pa-
trié Pulſis, aut conjectis in vincula
ac carceres; ut legimus ſolitos face-
re, non tantùm S. Petrum, ſed eti-
am S§. Clementem, S. Soterem, §.
Sixtum. Quis igitur ſub illa initia
Kontaaihns eam æſtimationem, ve-
nerationémque conciliavit niſi D E-
US? quæ alia manus ſtabilire un-
quam potuit Principatum tam am-
Plum tempore tam brevi? opes ac

FESTO CATHED RE S. PETRI.

117
Potentiam novam rebus omnibus tam
adverſis? Et poſtquam Styx tota ad
arma, ad arma provocavit, ad hanc
potentiam evertendam ad Principa-
tum ejuſmodi redigendum in nihi-⸗
lum, quænam alia dextra tueri illum

ac defendere tot ſæculis potuit, miñ

ſola & unica dextra DEl?
Extra omnem controverſiam
eſt, AA. ſi humana ut ſunt, conſi-
deremus, rem eſſe prorſus ſtupen-
dam, quòd Romanorum Pontifi-
cum poteſtas plus vice ſimplici peni-
tus non ſit extincta. Sicut enim nul-
Ius unquam fuit Principatus, qui ma-
joribus à Mundo honoribus affe ctus
ſit; ſic neque unquam fuit Principa-
tus, qui majori conatu ac ſtudijs fue-
rit impugnatus. Hoſtes ejus quoti-
diani fuerunt ſemper Principes totius
terrarum Orbis potentiſſimi ; primis
quidem Eccleſiæ ſæculis Imperatores
Romani; poſterioribus autem Impe-
ratores Orientis: yræter Reges Heru-
lorum, Oſtro-Gothorum, Longo-
bardorum, Saracenorum, & à plu-
ribus jam retro luſtris, Anglorum,
Romanæ ſedi infenſiſſimos. Arma,
quibus ad eam oppugnandam uſi
ſunt, ejus fuerunt generis ut non
alibi, quàm ad ſtygiam incudem cu-
ſa viderentur, adeò & multa, & om-
nis generis fuerunt. Contra Pontifi-
ces enim nunc ferro pugnatum eſt,
nunc igni, eos tollendo de medio:
aliàs linguâ & calamo, calumniis eos
onerando. Sæpe bonis exuti ſunt.
Coacta in eorum deſpectum jurati
furoris Conciliabula, educti in eo-
rum damnum Exercitus validifſimi.
P 3 In-

113 PANEGYRICUS NONVUS,

Inſaper deſtituerunt eos rebus angu-

ſtiſſimis, à quorum fide ſincera ni-
hil non ipſi ſibi polliceri poſſe vide-
bantur. Viderunt non ſemel etiam
Principes, quos filiorum, Præſules,
quos fratrum appellatione dignaban-
tur, ſuis cum hoſtibus fœderatos:
& horum etiam numero accedere
multitudinem maximam populi ex
Hæreticis Novatianis, Donatiſtis,
Arrianis, Priſcianiſtis, Neſtorianis,
Albigenſibus, Huſſitis, Calviniſtis,
Lutheranis, & ejuſdem tfurfuris ho-
minibus (erravi dum homines dixi)
& ſimilibus impietatis Monſtris con-
flatam; ut ad credendum, quod li-

beret projectam, ita ad quidlibet
audendum obfirmatam.
tot inter Adverſarios, tanta in rerum
viciſſitudine, tam infenſos inter co-

Et tamen

natus, tuentur ſeſe, ac ſervant Pon-

Epiſt. 162. tifices in dies ſe ipſis fortiores. Sem-

Boz. I, 15.

c. 6.

per in Eccleſia Apoſtolicæ Cathedræ vi-
guit Principatus: ut jam olim admi-
rabundus obſervavit Auguſtinus:
oppugnati reſiſtunt, oppreſſi reſur-
gunt: & poſtquam quadragies (rem
notatu digniſſimam) poſtquam qua-
dragies armata vi principe ſua ſede

Romè pulſi ſunt, quadragies eodem

rediérunt, majore ſemper glori,
majoribus quàm unquam opibus:
ſubjecerunt perduelles, domuerunt
populos, terruerunt Monarchas, &
ſine aliis nonnunquam armis, quùm
fulmine anathematis Vaticani, ſua ex

ſede vibrato, integros conſternârunt
exercitus, & ſus déque verterunt to-
tas Reſpublicas. Quis igitur non vi-

det, fieri hæc nequaquam potuiſſe,

niſi DEO adjuvante, qui ſi exoſus
eſſet leges ab ijs latas, Religionem

ab ijs protectam, quomodo unquam

eos tanto ſtudio defendendos ſuſce-
piſſet, quomodo operibus omnem
naturæ vim ſuperantibus non ſemel

ad eos promovendos concurriſſet,

qui ipſos honorant, & ad deprimen-
dos, qui ipſis inſultant?
Rem unam unicam non diffi-

mulabo, ut appareat, quàm non fu-

catéè vobiſcum agam: eſtque hæc:

quòd nonnunquam ſedem Pontifſici-

am occupaverint viri non tantùm pa-
rùm ſancti, ſed plane impij, avari,

ambitioſi, impudici, vindictæ appe-
tentiſſimi: ita plane. At hoc tam

non evertit ſententiam, quam aſſero,
ut affirmet etiam. Dum enim non
tantùm inimici armis, non tantuùm
æmuli calumnijs, ſed ne ipſi quidem
ſuis flagitiis Pontifices aut ſuam ever-

tere ſedem, aut elevare Authoritatem

potuerunt, argumento id manifeſto
eſt, peculiari porfus à DEO pro-
tectione ſuſtentari.
fuiſſent hominum apices, tum autho-
ritas ac potentia, non injuriâ, non-
nemine eorum meritis, prudentiæ
morali, humanis inventionibus, ar-
tificiis politicis tribui poſſet: ſed cùm
ne iſtis quidem adſcribi poſſint, quid

aliud ſupereſt, niſi ut dicamus, Thro-
num eorum inæ dificatum eſſe illi pe-

træ, contra quam nihid poſſit non

tantum Infernus, contra Pontifices

conjuratus, ſed ne Pontifices quidem

conjurati cum Inferno? obſervavit

hoc, quod dixi, acutiſſime doctiſ-

ſimus Bellarminus. Cavendum ta-

Si omnes illi

1 ulchte degrn⸗

niucn gommtunn ide
incipes anliuonm.
male elol, Aispenn
er im n aUcr
Aaerue, gin welo
Gumemm tinto hien
mnen (tinquam
15 Otra 2c Purpure
miores, eed guocn
ſicuu. De cxtero,
is nodeculun noſtris
Aergere & Ciſpelere
Non agnolcet, nec ſic
Dhanum ufpiam Prine
goo mijor viguerit
mni, guim in Poni
m oſtenture o
len, non Visinti,1
Snment⸗ laorum be
inonte in Colitum n
lmt, r tles non tan
awünge co
eiam telkime
irelen rods
ellrnam
Oretione ing

te. n
e amuſos bde

nt, & 20 ede
eimer⸗
lultant? Niot

n unlcam non ..
Aeat, uu non C.

igam: eſtqne har
im legem Pontßis

Nrinon tantun.

Phne impij, wai,
Gi, vindicte ppe.
lane. At hoc timn
entiam, gram leto,

m. Dam enim nor
Armis, Don tantlin

3, led ne ipſi giicen

ſa Præk. ad men eſt, AA. ne hic hallucinemini,

Pontiſ.

tiäces aut uam ertt·
eleyare Authorituten

mento id manileſt
porſhus 5ẽ n.
lati. Ki omnes il
mapices, tun ult .
1, non injotii, non.
merits, Prudeni
5 irventionibus, 1
ibui polletele
Alenibi poffint, gu

iüͦut Cicamns, lm

jcatum ee pe.

contta nife

I. d. Rom necfué fidem nimis facilem præſtetis

certis quibusdam maledictis ſceripto-
ribus, quorum atramentum ſepiæ in-
ſtar eſt, quæ ardentibus in lampa-
dibus poſita facit, ut deformes &
horridæ appareant omnes, utut cete-
ra pulchræ & elegantes figuræ. Ni-
mium quantum expoſiti ſunt Magni

Principes cavillationibus vulgi, nunc

male edocti, aliâs pejus affecti, ſem-
per natarâ proni ad credenda potius
deteriora, quàùm meliora. Labes e-
tiam eorum tanto facilius cenſuram
PpPatiuntur (tanquam labes adhæren
tes Oſtra ac Purpuræ) non quèd
majores, ſed quêd magis ſint con-
ſpicuæ. De cætero, ſi omnem livo-
ris nubeculam noſtris ab oculis ab-
ſtergere & diſpellere placuerit, quis
non agnoſcet, nec ſacrum, nec pro-
phanum uſpiam Principatum eſſe,
in quo major viguerit vitæ ſancti-
monia, quàm in Pontificatu Roma-
no; qui oſtentare poteſt non dico
decem, non viginti, ſed duos ſupra
ſeptuaginta ſuorum Principum, qui
à morte in Cœlitum numerum relati
ſunt, ut tales non tantum populo-
rum nationumque conſenſu agniti,
ſed cœli etiam teſdmoniis probati?
Non eſt mihi propoſitum hodie,
paſſos calumniam Pontifces publica
oratione vindicare: neque enim ego
Hc æmulos habeo, quibus ruborem
excutiam, ſed devotos addictôsque,

quos confirmem. Aliàs facillimum

mihi foret effcere, ut manibus pal-
paretis nobiliſſimam hanc veritatem.

Nævos Pontiscum communes ede

FESTO CATHEDRE S. PETRI.

119
Pleriſque magnis Principibus, non
tamen plerilque Principibus etiam
conmmunes eſſe eorum illuſtres vir-
tutes. Ite ſi libet, & bono veſtre
commodo percurrite hiſtorias omni-
um Principum, quos in throno loca-
vit non majorum ſanguis, ſed eligen-
tium arbitrium: pauciſſimos ſanè in-
venietis, qui multàâ induſtriàâ uſi ſint, ne
eum conſcenderent; multos autem,
qui ad eum perduellione, tumultibus,
& ſanguine ſint graſſati. E diverſo
Romanos inter Pontifices ſaltem vi-
ginti ego recenſere poſſem ((Clement.

I. Gregor. I. Gregor. II. Valentis.

Greg. IV. Leonem IV. Benedict. III.
Ncel. I. Adrian. II. Victor. HM. Leon.
M. Sterhan. X. Gregot. WII. Victor.

III. Paſqual. II. Gellas. II. Calliſt. II.

Adrian. IV. Alexandr. II. Caleſt. E.
Nicol. V.) qui eò potiùs raptati,
quàm aſſumpti ſunt; & qui poſt aut
repulſas irritas, aut fuſas ubertim la-
crymas, aut mutatos vaultus, aut fu-⸗
gam arreptam, aut latebras quæſitas,
induci tandem ſe paſſi ſunt non ſine
vi, ad id, ad quod plerique alii om -
ni conatu anhelant, ad regnandum
inquam. Et quid? an vos facilè
aliquem cæterorum in Principum nu-
mero reperietis, qui nactus tyranni-
cum ſuæ poteſtatis & ſceptri uſurpa-
torem non eum de medio ſuſtulerit,
& ſuſtulerit genere mortis aut infa⸗
mi, aut crudeli? Ab hoc tamen tam
alieni fusrunt Pontifices, ut ex tri-
ginta circiter Pontificiæ dignitatis u-
ſurpatoribus, qui tandem plerique
in legitimorum Pontificum manus in-
ciderunt, ne uni quidem ſua perfi=

dis

120⁰ PANEGYRIEUS NONVUVS,

dia ſanguine ſteterit; ſed ſatis habue-
rint Pontifices eos in cœnobium ali-
quod locò carceris includere, non-
nunquam libertatem illis concedere,
quin etiam nonnunquam Purpuræ
honore eos condecorare, ſolis inſtar,
qui poſt ſævam tempeſtatem reverſus
ad dominandum in aëre ſine adver-
ſario, illas ipſas nubes, quæ ad eum
inde pellendum conjuràâſſe videban-
tur, ſplendidiſſimæ lucis auro veſtit.
Pontifices, ſecus ac multi etiam Ca-
tholicorum Principum fecère, nun-
quam ſe induci paſſi ſunt ad ullum
fœdus cum alienis à vera Religione,
quocunque demum caſu, aut com-
modi privati, aut belli publici, eti-
am ad le ab aliorum non credentium
inſidiis ſervandos ſuſcepti. Imò quis
unquam contra Turcas Ilæpius arma-
vit militem, plus auri profudit, non
dicam jam pro ſfuarum tantùm di-
tionum defenſione, ſed, quod eſt
inuſitatiſfſimum, etiam commodo
Reipublicæ perduellis, qualis fuit Im-
perium Bizantinum? Obſtupuerunt
profectò Nationes omnes, quando
viderunt Urbanum ſecundum, ſacro
paulò anté fulmine à Græcis incre-
dibili & ſtultà audaciâ percuſſum,
ad ſactum in Republica Chriſtiana
feedus omnes invitare, non ad vin-
dictam de iis ſumendam, ſed ad eos,
ut re ipſa ſubinde favente Numine
contigit, à Saracenorum injuriis libe-
randos, qui ſubacta paulò ante totàâ
Aſia, gravi eos jugo premebant. ef-

ſeceraàntque, ut damno ſuo diſcerent,

quodnam eſſet inter jugum ſuave
Evangelii, & violentum Alcorani,

dilcrimen. Sed infinitus eſſem, & te-
lam ordirer non facile pertexendam,
ſi vel obiter adumbrare vellem ſingu-
lares virtutes, quibus præ aliis Mun-
di Principibus Romani Pontifices in-
claruéêre. Dicam tantùm, ſi eorum
in numero etiam pravis moribus ali-
quos invenire eſt, hoc aliud non vul-
gare prodigium eſt, quòd, quamli-
bet perverſi, nunquam tamen errâ-
rint in ijs decidendis, quæ Divina fi-
de in Republica Chriſtiana teneren-
tur; ſed in docendo à ſanctis illis
ſuis majoribus penitus non dilſcrepàâ-
tint, à quibus vivendo tam longè
abiérant. Et quàm hoc non dubium

argumentum eſt, quòd ijs adſit DE-

US, eéôsque dirigat ratione quàm
occultâ, tam certàâ ac perpetuâ ?
quòdque eorum lingua indicis inſtar
ſit, horas in machina ſignantis, qui
horas loquitur motu, quem interio-
ribus à rotis recipit, quin neceſſe ſit
ipſum ſcire, quid loquatur? Id enim
ſi aliter ſe haberet, quomodo un-

quam fieri potuiſſet, ut in tanta va-

rietate, in tanta pugna judicij & in-
telle tús, tanta unitas ac conformi-
tas ſententiarum inveniretur 2 cum
abunde nobis conſtet, quàm procli-
ves cæteroquin mortales ſint ad ſua
contra alios ſenſa propugnanda: nec
defuerunt Pontifces, qui Deceſſo-
rum ſuorum æmuli, invidi ac hoſtes
fuerant, quos tam pronum eſt non
eadem lentire.

Eſt ultra jam dicta, quod por-

rd miremur. Non tantùm nemo
Pontificum errorem ullum unquam

docuit in iis, quæ pertinent ad dem,

ſe

nt: iMln etam on
Amibi betne, en
lamn ſti Mperatorts
tenn Mpareſent,e⸗
o, ſetlandiore au

ii,Nodenbantut:

e, une minis,
Atorgebant: & t
unque pet ſedecim,
Cola conatentur,In
Oue Qucentelimomm
un excedunt, effce
Tefunt, Or in Leni5
Uohuchus aliuis, an
Diſclliniſta aut Atri
Nhe intectus intr⸗
Uil, gbum crop
8
ii, n iaa, &
uuimerum in Docle
o
i Pitterguem Ro⸗
üiten Ui, ur
nilo, n banc in
Aholci auide
1 e
un Nert
nor int e⸗
lot orib
rcenarios g
X EX
Atrones . ſel ne
Pes keleſirr

jenti ſriis, ui⸗
OPecttbear, 4
e

n ſne ante
bagn, da

mn prini noiihini,
ein hoc aHud non u.

neſt, odg, NAn
Runquam tamen em.

encis, gur Diyinf.

a Chriſtiana tenete.
ocendo lunctis n

enitus non ciſcrept⸗
8 viendo tam long
quim hoc non dubium

ſt, gudd in adit DE.

e dirign naiione quin

m certi ac perpelul!

um lingua incicis inſin
machina ſignantis, gl
r motu, guem inten⸗

ecipit, guin necell ſ

quid loquatur! lderin
nberet, qvomodo .
otuiſſet, ut in tanti 1

nta pogna jciej n

nta nitas a Contonn⸗

fucn invenitetur i
conſtet, uanmn
in mottales ſint
a:

enl ropegun

e. , 0)
ſm en ul
hmlin nun
eroten Ulm r,
naden 10

FESTO CATHEDRE S. PETRI. 121

ſed ne quidem ullus, qui hæreſi im-
butus eſſet, unquam ad Pomificatum
emerſit. Et eſt hoc ſane obſervatu
dignum. Fuit enim tempus, quæ
Lernæa hæc hydra peſtifero ſuo ha-
litu afflaverat partem Chriſtiani or-
bis longe maximam; penetraverat
in lacra aſeeteria, Clerum occupave-

rat, in Principum Palatij hoſpes non ce
ſtantinopolitana, quam ille vi tyran-

erat: ipſa etiam Pontificum electio,
amiſsâ libertate, venalis evaſerat: il-
lam fibi Imperatores magnam par-
tem uſurpaverant, eâmque arbitrio
iuo, vehl blandiore auri, vel ferri du-
ra vi, moderabantur; nunc authori-
tate, nunc minis, quem vellent,
extorquebant: & tamen quantum-
cunque per ſedecim, & ampliùs ſæ-
cula conarentur, in tot electionibus,
quæ ducenteſimum numerum mut-
tum excedunt, efficere nunquam po-
tuerunt, ut in Petri Sedem aut Ico-
nomachus aliquis, aut Neſtorianus,
Priſcillianiſta aut Arrianus, aliave ſi-
mili lue infectus intruderetur; quæ
fuit ſors, quàùm exoptata & æſtima-
bilis, tam rara, & quæ nulli Anti-
quiſſimarum in Eccleſia Sedium ob-
tigit, præterquam Romanæ. Curà-

rrunt quidem illi, ut conſtat, certo

conſilio, ut in hanc intruderentur vi-
ri Catholici quidem, ſed moribus
tam perverſi, ut ſperare poſtent,
mox illos & Paſtoribus mutandos in
Mercenarios, & ex Cuſtodibus in
Latrones: ſed préô quàm ſua illos
ſpes fefellit! cùm fæpe majorr ibi in-
venta ſit ſides, unde major perfidia
expectabatur. Adducamus ejus rei
pecimen ſanè quàm luculentum in

R. , &gneri Panegyr.

eventu tam & raro, & ad memori-
riam inſigni, ut non poſſit non vo-

bis eſſe admirationi. Theodora Au-Baron. a.
guſta, Juſtiniani Imperatoris con- 36 3⸗

jux: in animum induxerat, omni
quâ poſſet arte fovere Antimum
quendam, Hæreticum Eutychianum,
& ut talem damnatum à Synodo Cal-
cedonenſi, dejectumque Sede Con-

nica occupaverat. Cùm tamen ne-
uam fæmina nec ac Agapito primum,
nec deinde à Sylverio, utroque ſum-
mo Pontifice, impetrare potuiſſet,
ut is in priſtinum gradum reſtituere-
tur, Vigilium vocavit, Diaconum
non vulgaris authoritatis? hanc cum
ſciret ambitione impotenter laborare,
audacem præterea, ſacrorumque te-
meratorum, pollicita illi eſft omnem
operam, ut, quam jam antea pren-
ſaverat „Romanam Sedem obtine-
ret; dummodo ipſe, votis ſuis poti-=
tus, promitteret reprobare & reſcin-=
dere Concilij acka, reſtituere Anti-
mum, favere Eutychis ſectatoribus,
& eorum doctrinam Apoſtolicis ta-
bulis ratam habere. “
Conditionem tam nefariam Vi-
gilius, quam horrere & deteſtari de-
buerat, acceptat, ſua manu ſignat,
& magnis itineribus Romam advo-
lat, literis ad Beliſarium inſtructus,
quibus hic jubebatur arinis, ſi favo-
re non poſſet, Antimo viam ad Pe-
tri Cathedram patefacere. Beliſari-
us, qui antea de Gothis triumpha-
verat, non eâ forſan tum in DEUM
pietate inter ſecunda, ùt fieri amat,
quùàm poſtmodum in adverſis pfæſe-
tulit,

122 PANEGYRICUS NONVUS,

tulit, & Theodorz obſequendi ſtu-
dio, & auro, à Vigilio oblato, ex-
cæcatus turpi pPerfidiâ in vincula
conjicit Sylverium Papam „ & men⸗
daciſſimo conjurationis, à Sylverio
cum hoſtibus Imperij initæ, commen-
to, Pontificio illum habitu exuit,
Monachi cucullum injicit, sicque eo
ex oculis ſubducto convocat Roma-
num Clerum, jubéetque alium Pon-
tificem eligere, tantâà libertate, quan-
tam armatus, oſtentatuũsque exerci-
tus concedebat. Sed quis neſcit,
armatas preces non minorem, quàm
ſevera imperia vim habere? Sic igi-
tur throno impoſitus Vigilius Sylve-
rium in poteſtate habuit, quem in
Inſulam Palmariam relegatum, ibi-
que pane tribulationis, & aquàâ an-
guſtix tantiſper ſuſtentatum, non diu
Poſt fame mori coeëgit. Syl verius in
miſero ſuo exilio palàm fecit, abla-
tam quidem ſibi potentiæ pompam,
ſed non authoritatis vim, libertatem,
ſed non fortitudinem. Ante enim
quâm ſupremum obiret diem, coa-
ctà parvà Synodo quatuor Epiſco-
porum, qui præ cæteris fidi manſe-
rant (Terracinenſis, Fundanus, Fir-
manus, Minturnenſis ij erant) lacro
anathemate netarium Vigilium per-
cuſſit, enarratâ totâ impiæ fraudis
ſtrophâ, & execratus vim prodito-
riam, denuntiavit, Vigilium, occu-
patâ licet ſupremi Sacerdotis ſede,
non Simonem Petrum, ſed Simo-
nem Magum repræſentare, quôdque
eâ causâ nemo illum verum Pontifi-
cem agnoſcere, ſed ut Idolum in

Templo, & abominationem in loco

ſancto deteſtari debeat. Non terruit

hoc fulmen Vigilium, cum ejus ſtre-
pitus ad aures accidit, ſed exacerba-
vit amplius, & obſtinaturm reddidit.
Ubi tamen poſtea inaudijt, exceſiſſe
vitâ virum ſanctum, ſive ea vis ſacri
fulminis fuit, videbatur nequam re-
pente animo concidiſſe; unde velut
facinus ſuum peroſus, ſponte thro-
num reliquit, dignitate ſe exuit, in-
ügnia alij's tradidit. Sunt, qui hoc
tribuant timori, quo perculſus eſt,
quando cum morte Sylverij, Sylverij
etiam Miracula didicit. Sed qui ar-
tes viri profundiùs rimati ſunt, credi-
derunt, eam modeſtiæz larvam tum
ab eo certo conſilio aſſumptam. Se-
curus enim de Theodoræ favore, &
Beliſarij ſub umbra tutus, haud ægrè
perſpiciebat, neminem ſibi facile no-
va in Electione præferendum; parte
etiam alterà, quò eam ut magis le-
gitimam, ſic magis ſtabilem redderet,
optabat, ut in eam cuncti, etiam op-
timus quiſque, convenirent, eòque
fine aut delinire hos, aut deludere
voluit, aut ſibi fallaci hac modeſtiæ
& pietatis ſpecie devincire.
Et verò, ut cogitaverat ita
evenit. Siquidem ij ad quos electio
ſpectabat, partim puhlico hoc demiſ-
ſionis exemplo contenti, partim ve-
riti pernitioſiſſimum ſchiſma, partim
ut dare viderentur, quod vel ab in-
vitis erat extroquendum, cuncti de-
nique conſenſere, ut Petri in ſede
Vigilius collocaretur, quem etiam
cæremonijs ſolitis adornârunt, & ritu
conſueto initiarunt. Jam confectum

eſt negotium. En juxta legum præ-

ſcripta

lgwent 1 lbi⸗
dbe gbium er 3,
je orwzent, le
* Polturum
Preloles) re ammots,
deleper ummu ne
u; Mun Eenigne,
n 4 CNlliute ini
Seent, crdein Ror
lommum netmsil
r nilen Eccleſia,
ſet, que Lupum
locd ibi datamn?
es grepiͦ llj rrlig
18, as CeObn
ſie, ſ non aliud, 0
ibuorile tMum pate
Anert canis tan ad
rigandext; nemo
Giatr, R cc
nit; 1 Penibis ſine
ce, ſine necelinis
ſe ei, P hiient
ulte, Juin .

lſhniſ iech

mn Niis
gnt hnan l
li nin t
Al heEe hnn
6 upos mar an
nen aien enu
repente Dirin

.
.

l
bert Non ſemit

hnn clm ejls ſ

ſe Nacerbe.
lutum retcigt,

e mulit, eſidle

Uye en dis ſzen
Dnciciſee; unde Velit
eroles, ſonte ih.
enltate ſe exlit in.
dit. Hunt, gli hae
quo perellls el,

Nte reri Flrej .

liceet. Sed quien⸗
srimatiſunt, credi
oleltie lurvam tum
ſlio Mumptam. de.
Tbeodorz fwvore, &
bra tuns, haud zg
eminem übi faclle no⸗

epralerendum; hae
qud eam ut magt ·

g ſtabilem teogere⸗
Am cuncti, etiam op⸗
convenirent, eoe
e hos, aut gelaler
iſallci hac modeli
je berinere.
ut cogitired
gemn ijjad quos decki
im publico hoc Geni⸗
cortenti, Partin

mucn chiſih, 4
n vo vel 41

(U
vendum 7
uIt Petri n 8
kfe, ella
jetur, en
c

4

.eic dorn
uN. un ple.

Hiui ie n

t, in

mrr

u.

FESTO CATHEDRXEÆ S. PETRI. 122

fcripta promotum ad Vaticani ſolium
hominem magis impium, quâm un-
quam fortaſſis inter Mortales vixerit;
hominem antea ſchifimaticum, Si-
moniacum, proditorem, homici-

dam, ſacris diris execratum; homi-
nem, qui Imperatrici fidem ſuam ob-

ligaverat ad placitum Injuſtitiæ, ad
obſequium Iæreſis; virum, qui im-
pie juraverat, ſe Concilij legitimi
decreta aboliturum „ reſtituturum
Præſules jure amotos, Canones Ec-
cleſiæ per ſummum nefas depravatu-
rum; virum denique, qui promiſſæ
jam & cumulatæ iniquitatis pignus
dederat, cædem Romano Pontifici
per ſummum nefas illatam. Dic igi-
tur, miſera Eccleſia, quid' de te denique
fiet ,„ quæ Lupum habes Paſtoris
locò tibi datum? quas ego jam ſtra-
ges gregis tui præſagio, quas lanie-
nas, quas deſolationes ? Hac certe
vice, ſi non aliud, omnibus latro-
nibus ovile tuum patebit; nec enim
ullus erit canis tam fidus, qui allatra-
re illos audeat; nemo tam proximus,
qui ad te juvandam accedere non for-
midet; ſic peribis ſine paſcuis, ſine
duce, ſine neceſſarijs in futurum,
ſine remedijs præteritorum. Itàne
AA? audite, quàm non ad veri a-
muſſim iſta ſit ratiocinatio; & poſt-
hac fateamini: quòd non eſt ſapientia,
non eſt prudentia, non eſt conſilium
contra Dominum. IIle ille ipſe Vi-
gilius, qui videbatur futurus non
Princeps, ſed latro; non Paſtor,
ſed lupus; mox atque legitimâ, re-
Ctàque in Vaticanum via intravit,
tanto repenté Divini honoris Zelo

plenus inventus eſt, ut fortaſſis, præ-
quam alius ullus, impijs omnibus ru-
borem, pijs admirationem expreſſe-
rit. Ante omnia reſtauravit cenſu-
ras omnes, omnes imprecationes &
ſacra fulmina, quibus impius ille
Antimus erat percuſſus ; quem ta-
men fedi, quâ exciderat, juraverat
reſtituturum: ratum habuit, quid-
quid'decreverat Synodus, quam ſpo-
ponderat ſe abrogaturum; execratus
eſt hæreſim, quam ſe defenſurum e-
rat pollicitus. Neque hoc, velut
procul à fulmine, per literas ac Le-
gatos præſtitit: ſed alijs graviſſimis
de cauſis Conſtantinopolin ipſemet
profectus, eadem omnia in oculis
Imperatoris ac Imperatricis denuo
eſt executus: & cùm illi chiro-
graphum exhiberent „ ut ad fidem
datam fervandam impellerent, ipſe
agnitum retractavit, deteſtatus eit,
& fortitudine Apoſtolica adjecit; pa-
ratum ſeſe ad illud vel ſanguine pro-
prio abolendum. Neque his con-
tentus, videte, quò progreſtus ſit :
ſolenni ritu Eccleſiæ ſinu ejecit ipſum
Imperatricem Hæreticamm, eam ad
diem magno Chriſtiani nominis pro-
bro in fidelium cœtu toleratam; eo=⸗
demque anathemate perculit Euty-
chianos, Acephalos, & Severianos,
quos illa ſuo patrocinio foverat: ne-
que ſeu anim, ſeu corporis adverſis,
ac duris abſtineri ſe unquam paſſus
eſt ab officio ad amuſſim faciendo,
nullaque ſanguinis ac cognatiônis ra-
tione habità, movit officijs agnatos
ſuos, cuùm male rempublicam admi-
niſtraſfent: nec amicis veteribus pe-

Q2 percit,

124

authoritate nocendi; & tandem ad
Eccleſiæ jura ac libertatem invicto
animo propugnanda exilium tulit ac
carceres, & ad extremum uſque diu-
turni Pontificatůs diem nec conſtan-
tia illi, nec Zelus defuit, quibus ini-
tio munus illud ſuum erat auſpicatus.
Quis nunc, AA. mei ſenſus eſt?
an non hac in hiſtoria factuque ad-
vertitis, quàm vani fuerint Princi-
pum impiorum conatus, ſacrilegis

ſuis conſilijs & deſiderijs Vaticanam

Authoritatem ſubijciendi ? quòôdque
hic in uno oculis veſtris objeci, ſi
per veſtram patientiam ac tempus li-
ceret, in compluribus aliis Pontifici-
bus vobis demonſtrare nullo negotio
poſſem. Monſtrare id poſſem in
Gregorio Magno, qui Mauritij Im-
peratoris favore ad id culmen eve-
Ctus, ſubinde incredibili ſeſe con-
ſtantiâ illi oppoſuit: Monſtrare poſ-
ſem in Felice ſecundo, qui cùm dig-
nationem ſuam in acceptis referret
Conſtantio, eundem dein animo
prorſus invicto condemnavit. Mon-
ſtrare poſſem in Leone quarto, qui
multis beneficijs Lothario Imperato-
ri devinctus ejus conatus Apoſtolica
fortitudine fregit. Monſtrare poſ-
ſem in Martino primo, qui cùm mul-
ta deberet Imperatori Conſtanti, ſub-
inde tamen in eundem ſeveritate non
flexibili animadvertit. Monſtrare
oſſem in Nicolao primo, qui à
Ludovico Imperatore magno in ho-
nore habitus, ejus tamen dein votis
iniquis obſtitit: & tandem monſtra-
re id ipſum poſſem in multis Pontifi-

7

antlärint.

PANEUGYRICUS NONUS.

percit, ablatâ ijs, quâ ubuſi erant,

cibus, oriundis ex provincijs ad ſo=
lem naſcentem ſitis, qui alius poſt
alium Imperatorum favore, & Ex-
archorum, quos dicebant, operâ
electi, ut paulatim Eccleſiam Lati- Vide Ba=
nam Græcæ ſubderent, mox atque ron., anne
ad eum apicem evaſerunt, eos con- 70:.
feſtim velut hæreditate quadam ani-
mos induerunt, ut ad unum omnes
honorem ſupremi Numinis, ſuæ in
patriam propenſioni & affectui, præ-
habuerint. Quod ſi ita eſt, ut profe-
tò eſt, fieri omnino non poteſt,
quin mens aliqua, omni humanàâ ſupe-
rior, ipſis adſit; neque enim aliàs fieri
unquam potuiſſet, quin ſaltem unus
aliquis eorum cederet deniq; aut blan-
ditiis, aut minis, aut vi Principum

tam potentium: & ut ipſi Pontifices,

cæterà Parùm laudati, in defendendis
Eccleſiæ juribus Apoſtolis ſuppares
apparerent; & ne quid ea præjudicii
ac detrimenti caperet, vitam ſæpe
ipſi ac ſanguinem darent. Et tamen,
ſi numerare placet, novem omnino
ſupra viginti reperire erit, quibus
hæc cura vitâ ſteterit: quem nume-
rum longè ſuperant ij, qui & ipſi ſi-
mili causà longa Exilia, graviſſimas
injurias, carcerumque ærumnas ex-
Et his paria jactare poſſit
ac oiſtentare quicunque alius ſacer,
aut profanus Principatus ? haud e-
quidem. Tot ergo rationum mo-
mentis inducti concludamus: in Va-
ticano ſedere quidem homines, præ-
ſidere tamen DEUM; & hunc eſſe
Thronum, quem in terris hodie iſte
habeat; ejus eſſe Oracula, quæ in-
de proficilcuntur; ejus Veritates, gue
2 b1

Aun Motet! a
Dnnt ani elegpen
ſurn beroli vene
entm? lacele
urbe umen, cuſs
Doktofcum aces, g
inn pico, gunl
Uerli emerent, fui
1hlom in necefſitati
Eic etaminibut gl
ir ültromentom, i
Pencineunn judico,
iconigendos alig
UIin extemom gecl
Veremt quidem
Punore lulgore peſt
Glendores evibret
d Vticnum: Pir
Duniilud hainnt in
ulrel eefitue n
An emnete,
44 1de,al ſe
1os hoit icun .
, quum
, go cionrti
ſimn etjamn Poteſt
4

ſion. Eaffechti, r.
od ſiitzett, utprole
Ommnino non pote,
Nomnihumani inpe⸗

neque enimm alis ſeti

let, guin liltem unnn
edetet denig; autblan⸗
nis, aut vi Pfincipum
n: & mipſi bortiſces
lavdui, in gekendenei
us Apoſtolis ſuppue
ene Ouid ei prrjudti
cperet, Nitun leye
em aent. Et tamen
acet, noyem ofmind
repenite erit, guidul
ſtetenit: guem num⸗

derintij, gui ihli.

ga Euila, graiſönn
erümue ern
his pal nChme oll
gvicunque Alius ſuot,
Principatns

mnis e

) haud .

FESTO CATHEDRX S. PETRI. 12

dbi ſcribuntur; ac proinde partium
noſtrarum aliud non eſſe, niſi ut his

nos quùm reverentiſſimè obtempere-
mus.

PARS SECUNDA

Ollem equidem crederetis,fi-
Nnenm dictioni à me imponen-
dum, nullo ad morum e-
mendationem documento relicto. Sed
guod iſtud erit? ut vos, tanquam
vere Orthodoxos ad ſummum Pa-
ſtorum profundiſſimàâ reverentiàâ co-
lendum adhorter? ad ejus præcepta
Lumma curâ exequenda? ad autho-
titatem devotâ veneratione proſe-
quendam? facere id ſane poſſem:

in urbe tamen, cujus ea eit Sedem A-

poſtolicam fides, qualem in hac ve-
ſtra ſuſpicio, quæ ſæpius, cuùm ad-
verſa premerent, fuit illi præſidium,
aſylum in necefſitatibus, in pericu-

lis ac certaminibus glorioſum victo-

riæx inſtrumentum, id equidem ſu-
pervacaneum judico. Cenſeo po-
tius corrigendos aliquos, qui ali-
ud in extremum declinant, qui re-
verentur quidem Sacerdotium, ſi
Purpuræ fulgore veſtiatur, & aure-
os ſplendores evibret; quale quidem
eſt Vaticanum: parte autem alterâ
parvi illud faciunt in Sacerdotibus,
qui vel neceſſitate non poſſunt, vel
electione nolunt exteriore habitu ſu-
Pra vulgus eminere. Date veniam
AA. ſi dico, quod ſentio. Non ego
vos hodie eàâ causâ inter orthodoxos
numerabo, quia multum reveremini
illos, qui dignationi ſacræ, profa-
nam etiam poteſtatem, ac Juris di-

cundi authoritatem conjunxere. Ne
quidem ex Turcis defuerunt, qui hac
ratione ſummos noſtros Pontifices
colerent. Unde credi ſatis non po-
teſt, quàm illuſtribus encomijs, quàâm

ſplendidis nominibus Innocentius IV. V. Odot-
à pluribus Sultanis Saracenis fuerit Rinald. a,
honoratus, qui in reſponſis ad lite- 1246. &
ras ab eo acceptas compellant, Do- ¹²½4=

minum ſublimiſſimi ſolij; ſanctum il-
luſtrem, purum, excellentem, ſpiri-
tualem „ Contemptorem rerum om-
nium caducarum, caput Religionis
Chriſtianæ: ſapientem, ſublimem.
beatiſſimum, fiduciam Sacerdotum
& Religioſorum , Prælatorum ac
Clericorum auxilium: precatique ei-
dem ſunt felicitatem perpetuam, vi-
tam diuturnam, in ſua gubernatione
de cœlo patrocinium. Ita ut ſi vo:
æſtimationem non diſſmilem præ-
fertis, nec diſpari honoris ſignifica-
tione eos alloquimini, officium ve-
ſtrum faciatis: non faciatis tamen
plus, quàm conſueverint aut Sala-
chinus, aut Salech, infamis Maho-
meti adoratores. At ubi videro ,„
vos etiam valde revereri Sacerdotem,
nec domi nobilem, nec opibus in-
ſtructum, nec dilſciplinis valde ex-
cultum, nec magno clientum nume-
ro cintum; tum vos è& recte creden-
tium cœtu eſſe affirmabo: certum e-
nim eſt, vos in iſtis non quod cadu-

Baron. an.

755.

126 PANEGYRICUS NONVUsS,

cum, ſed quod cœleſte; non quod
profanum, ſed ſacrum, venerari.
Quid igitur ſibi vult, quòd vos hu-
jus ordinis homines nullo loco habe-
tis, & quorum olim ad pedes vel
ipſi Principes proſternebantur, liba-

bant oſcula veſtibus, & eorum pre-
ces magna demiſſione implorabant,

ijs vos hodic dextrum latus honoris
gratiâ non datis; adhibetis ad viliſſi-
ma obſequia, perinde ac ſi ea ſit ho-
die eorum, qui de ſæculo ſunt, glo-
ria, Eccleſiæ Miniſtros deprimere ?

Reſpondebitis forſan, pleroſque ex

hoc ordine Sacerdotum eſſe mortales
pravis moribus, indignos honori-
bus, gradus ſui temeratores, quos
proinde magni facere non poſſitis.
Larvæ excuſationum: ſæpe enim quò
Sacerdos quiſque à calliditate & opi-
bus minùs eſt inſtructus, hoc eſt vir-
tute vera locupletior, præ alijs, qui
aut magis callidi, aut externo ſplen-
dore magis ſunt conſpicui: quam rem
affirmat efflatum famà celebratiſſfimum
ſancti illius Præſulis, qui dixit: Quo-

uſque & ligno fuerant ſacri calices „

eo uſque aureos fuiſſe Sacerdotes:
mox autem atque calices aurei facti
ſunt, Sacerdotes ligneos effectos eſſe.
Sed demus ita ſe rem habere, in di-
citis, quid hoôe vos juvat? an idceirco
illi Chriſti perſonam non repræſen-
tant ? an idcirco Sacramenta non
conficiunt » an Gratiæ dona non di-
ſpenſant 2 Authoritatem à noxis ab-
ſolvendi, claudendi Infernum ‚ cce-
lum aperiendi amittunt? Et ſi DEUS
ipſemet non minùs prompte audit
vocem Sacerdotis nequam „ quàm
probi; ſi poteſtatem confert æqua-

lem, munera & officia æqualia, æ-

qualem honorem, qui cauiæ eſt, cur

vos rectius agere ſperetis, & pari

reverentiâ eos nolitis obſervare?

Quid autem, ſi vos ipſi, qui de
moribus Sacerdotum tam non caſti-
gatis conquerimini, eſſetis, qui ma-
los facitis Sacerdotes ? Neſcio equi-
dem, quid hac in urbe fiat: ſcio ta-
men, non unam eſſe aliam, in qua
viri Illuſtres Sacerdotibus abutuntur
ut omnis nequitiæ & ſcelerum mini-
ſtris; & propter exemptionem ac
immunitatem majorem, quâ iſti, ùt
perſonæ DEO ſacræ, gaudent, eo-

rum operam ad omne jurgium & cer-

tamen tumultuarium adhibent, om-

nes flagitij adminiſtros eligunt: nec

verentur illos comites circumducere,

armis onuſtos, ut omnis infamiæ ſa-
cer habitus operimentum ſit, & cru-
entus apparatus ſub pacis indumentis
deliteſcat. Et mirum deinde vobis
videatur, ſi & ipſi jam Sacerdotes
audent periculoſa, ſi vindictæ cupidi,
& non minùs, quàâm profani homi-

nes, humanarum cædium appeten-

tes evadunt? amplius dicam. Quis
ſacerdotibus ſuperbe, & cum ſuper-
cilio minatur, cum facere ipſi offici-
um volunt, punire, moderari aut re-
prehendere abuſus, & licentiam ho-
minum profanorum, niſi vos? Quid
ergo mirum, ſi mox illi fiunt canes
muti, qui ſalutem gregis penſi non
habeant? Amplius. Quis, niſi vos,
illi applaudit feſtivius, & velut mer-
cedem appendit profanæ diſſolutio-
nis, cùm illi, contra quàm ſacer eo-
rum habitus jubeat, etiam choreas

li; nocertt.
otert, guin mul
telbin omiez ff.
en i ,lnere igi
ĩoetute no
ulne quomodo
coxo eneritt n
tu, gui Dißs ius
Ave cnor afüne
tein, janoni vinh
Rccho, Mercnio
rorem, pwellim
i ur lbinge &
Urclpl Eebecora lac

Rit leenm 5h,

int gr it ine
Nllennio) Adhihen
Mynihin 14: gln
mogerethomenaim
¹eorum neris vel
Chgicd ti on ich
een Genite, e
fitem, elent

heſſe Aliam, in 1

erdotibus Abutunter

*& lcelerum mii.

1 exemptionemn i
hotem, qus iſti, it
ice, Mbdent, eo⸗
hmne loium & cer.

lum zGhibent, om⸗

niſtros eligant: pee
hmites citcumducere,

ut omnis infamie ſ⸗

mentum ſit, & crn.
ub pacis indumenti
lirum einde vobi
ipſi ſem Larerlote
1 ſ rinciecupic⸗
guim proleni hon⸗
n cxdim eppeter.

phis cn. e

be, & cumn ſuper
m laere ieſi ofei
re, moderali autte.
8, licentlam ro
um, niſi 7057 C
nox üli funt nes
7
n gregi⸗ enl
i, n 10)
. s eln mel⸗
lde oluto⸗
prolen⸗ ,
n hver e
nn/ (hotes
eat 1 el

FESTO CATHEDRE S. PETRI.

publicè ducunt, & obliti omnis de-
cori, ſcurras & hiſtriones publicis in
theatris agunt? Quid ergo mirum,
ſi illi nonnunquam Mimi fiunt, qui
nihil jam de gravitate ordinis ſui ha-
beant? Omnino AA. mei! ſi rem,
ùt eſt, dicere volumus, negari non
poterit, quin ſacrarum perſonarum
aliquæ non ipſæ ſolùm per ſe flagitio-
ſæ ſint, ſed exempli etiam pravitate
aliſs noceant. Negari tamen non
poterit, quin multoties tales illas
reddant homines profani, qui colo-
rem luis illinere flagitijs, & tam no-
bili ſocietate noxas ſuas elevare, aut
excuſare quomodocunque cuperent.
Ex orco emerſit illa antiquorum ver-
ſutia, quàâ Dijs ſuis turpiſſima quæ-
que facinora affinxerunt; Jovi adul-
teria, Junoni vindictas, ebrietatem
Baccho, Mercurio latrocinia, Mar-
ti furorem, puellarum rapinas Pluto-
ni; ut ſubinde & ipſi in cjuſmodi
prolapſi dedecora facilius veniâ digni

De Civit. cenſerentur; & ab hac tanta authori-

Dei 1

7.

2: c. tate (quæ fuit ingenioſa Auguſtini

obſervatio ) adhiberent patrocinium
turpitudini ſuæ: quaſi plus juſto ſibi
arrogaret humana imbecilſitas, ſi vel
à Deorum nævis vellet eſſe immunis.
Aliquid his non diſſimile in Mundi
aſſeclis evenire, experientia docere
videtur. Vellent & ipſi probris luis

127
authoritatem à ſacrorum virorum ex-
emplis accerſere,

nomine nuncupant ur, ut ſcripſit Papa
Innocentius; & hinc non contenti

calumnijs, infamiâ, figmentis, talia

illis dedecora affiricaſſe, id agunt ne-
quiter, ut re ipſa eos ad ſimilia ad-
mittenda impellant; & nulli in ea
re ſolertiæ parcunt, ut fiant ſervus ſi-
«ut Dominus, & ſicut populus, ſic ſa-
cerdos. Sed me, neſcio, quis im-
Petus egit ad damnandam impieta-
tem, quæ inter vos locum non ha-
bet. Præſtat idcirco, ut redeunde
ad caput hoc vobis documentum re-
linquam: id in vobis argumento fore
veræ orthodoxiæx, quando & ver-
bis, & factis, obſervabitis etiam mi-
noris ordinis Sacerdotes, certi fun-
datiſſimum eſſe illud S. Cypriani aſ-

ſertum, quòd proſilitur ad haeſes, De Zele &
dum Sacerdotibus obtrectatur. Cùmlivore.

enim facillimum ſit, contempto Mi-
niſtro ad ipſum etiam Miniſterium
contemnendum tranſire, & Legato

contumelià affecto nec ipſi jam Prin-

cipi parcere, quid demum novi erit,
ſi à Miniſtris Eccleſiæ parùm reve-
renter tractatis, ſenſim ſine ſen-
ſu oſtium ad Hæreſes
Pandatur 5

AX **

NNrKN

5

DIVINEE

qui per excellentiam Opuſc. 6
ordinis, & oßficij dignitatem, Deorum c. 10.

12 FANEGTRICUS DECIMUS,
.Mẽ
DIVINEE GLORIE 8STUDIOSUS
GLORIAPORNATUIUS.
PANEGYRICUS HONORI
S. IGNATII
De Loiola Soc. ESU Fundatoris
Dicltus Parmæ.

QWicunque glorifcaverit me, glorifcabo eum. I. Reg. 2.

I qualiscunque Parentis ghoria
ſemper redundat in gloriam
filiorum, facile vos advertitis
AA. quas ego me hodie di-
cendo in anguſtias inducam. Cùm
enim dicere oporteat de laudibus in-
clyti illius Patriarchæ, cujus ego,
ſingulari ipſiuſmet favore, filius ſum,
minimus quidem, ſed non ideo ei-
dem minus addictus, quis non ſu-
ſpectum habebit, quidquid ego de
ipſo protulero magnificum, atque
ſublime? Si ipſius decora naturâ ſuâ
ejufmodi ſunt, ut etiam in ore ho-
minis extranei ultra verum aucta vi-
deri poſſent, quantò id magis fiet in
Hingua hominis domeſticiꝰ an non
ſibi perſuadebunt paſſim omnes, oc-
cultà me affectâs magià deludi in illis
Angendis longe majori, quàâm re ips⁴
ſint, excellentia; aut fortaſſis, quòd
etiam proprij commodi ſtudium me

inducat, ad emendicandos ab Elo⸗
quentia illos colores, ceruſſas, &
Pigmenta, quibus peregrina veritati
ſpecies inducitur? Parte autem alte-

ràâ, quid faciam? cedam abjecto ti-

mori, & vel elinguis obmuteſcam
penitùs, vel præclara decora, affe-
ctatà demiſſione extenuabo? Bella

ſanè res: quid enim aliud hoc fo-

ret, quàâm prodere veritatem, & ne
ſuperbe jactaàſſe aliqua videar, fieri
tacite in Parentem injurium? Videtis
igitur, quæ ſint anguſtiæ, in quas re-
dactus ſum; dum neceſſe eſt „ Ut
mendax appaream, fſi talis eſſe nolo ʒ;
aut ut talis ſim, ſi videri non volo.
Et ſane fateor, difficile mihi futu-
rum ex his exire anguſtijs, niſi oeu-
lis meis eſſet objecta corona audien-
tium, quæ omne dubium diſſipat, &

omnem diſijcit anxietatem, & ani-

mat potius ad dicendum audacter,
quaâm

ne hortinc, 2 4
NAer, Ut nibi
il ddhnns fin
Nonalceid bhmir
leits; ut laltem
omdun ccidat
Proinde de lo, er
imos 200 t, no⸗
ld conicentii alen
enli Velius pronun
NiuumlA Nmmekiciſ
plnn, in enn
mn Ind ut breyi l
Dunj ludem co
Aendem in iplo, i

Num magnihce P.

Des Kobſkinn
ldetet, Füicungue
Gned
nnngte ani⸗
liſcah⸗ u
Auntum Dlin
r glorioſes tn

DII nck

„
§,

DOs

s.
10 NON
II

undatoris

eg. 1.

emendicmdos id Nlo.

colorts, cerulſas, &
vibis peregrina verfni

tur? Pxrte dutetn alt.
im? cecam a jecte i.

elinguis obmutelann

Preclara lecora, AA .

one extenuabo? Den

id enim Aliud hoc o.

odere vetitalem, N
ge alia videnk,
gtem inimium! Viden
tunguſtie in guan⸗
Jum neceſſe eſt1
team, ſt
, videni non 1
eok, Giſhcile wkti

. unnljetatel/
en mnie Allcee,

zlis eſſe vobi

14 dicen Gim

–

DE S. 1GNATIO LOTOL A SOC. IESU FUND. 129

quàm exanimet. Eſſet ſane timendi
cauſa, ſi perorarem de Ignatio ad
Auditores, quibus vel præclara ejus
merita perſpecta non eſſent, vel qui
ejus nomini parum eſſent addicti.
Sed an non plerique veſtrùm illimet
eſtis, qui quotannis reditis ad ejus
Panegyrin magna cum voluptate au-
diendum? Hæc ipſa tanta multitudo,
quam intueor etiam ſolito majorem;
hæc, quz vel ex oculis emicat in
Sanctum pietas; hæc, quam totus
vultus loquitur, attentio, cunctæ
me hortantur, & excitant, ut loquar
audacter, ut nibil formidem; cùm
nihil dicturus ſim de Ignatio, quo
non aliquid fublimius jam ante inau-
dieritis; aut ſaltem quod non vobis
jucundum accidat audire. Agam
proinde de illo, ex quo tantos mihi
animos additis, non verecundia filii,
ſed confidentiàâ alieni: & ut ſimili
ſenſu Vellius pronuntiavit: non ege
verecundid domeſtici ſanguinis, gloriæ
guidq aam, dum vernm refero, ſabtra-
bam. Imd ut brevi Epilogo omnem
Ignatij laudem comprehendam,
oſtendam in ipio, ſi uſpiam, adim-
pletum magnifice promiſſum, quo
DE US ſe obſtrinxit, ut glorioſum
redderet, quicunque ad ipſius hono-
rem promovendum ſedulò incubuiſ-
ſet: Quicunque glorificaverit me, glo-
rificabo eum. Quodſi, ut agnoſcamus,
quantum DEUS jure merito fecerit,
ut glorioſus fieret Ignatius, perpen-
dere priùs juvat, quid Ignatius ad
DEI gloriam proferendam fecerit,
initium ab hoc, ſi ita vobis videtur,

faciamus; quod tamquam promeri-

R. P. Segneri Panagr.

tum & recte factum naturæ ordine
ſuum præmium antecedit.
Si quod res eſt, audire juvat,
quoties perpendo, & in mentem re-
voco ea, quæ ad Numinis Gloriam
propagandam executus eſt Ignatius,
lemper dubitare cogor, unulne, an
plures ſub idem tempus Ignatij fue-
rint, quorum ea ſint opera: neque
enim capere ego poſſum, quomodo
unus homo tam muha ſimul comple-
cti potuerit, tot partes adimplere,
tam multiplicem fructum legere, &
in ſe uno tot, tàmque inter ſe pug-
nantia ſanctimoniæ genera repræſen-
tare. Nunc enim illum intueor ſilen-
tem Anachoretam, mox facundum
oratorem: nunc peregrinum inquie-
tem, mox meditabundum Muſarum
Alumnum; nunc prima pueris fidei
elementa, mox viris Religioſis non
ante traditas leges explicantem. Hoc
anno invenio illum in Hiſpania, ſe-
quenti in Gallia, tertio in Italia, alio
trans mare in Palæſtina. Ipſum in-
venio in cavernis, ipſum in compi-
tis; iplum in carceribus, ipfum in
Muſarum Lyceis: ipſum in Noſo-
comijs, ipſum in aulis: ſic ut mecum
attonitus ita ratiociner. Qui fieri po-
teſt, ut unus idemque ſe ipſum in tam
multa dividat non loca tantùm, ſed
perſonas, cùm non idem ipſe videre-
tur Ignatius, qui tam brevi tempo-
ris intervallo tam varia eſt operatus?
Mirari tamen maximam partem ſub-
inde deſino, cùm mecum perpendo;
hoc ipſum eſſe proprium hominis,
qui majori DEI Gloriæ procurandæ
ſe ſacrificàrit ſignum, ut ille jam nec
R pro-

130 PANEGYRICUS DECIMUS,

propriam patriam, nec propriam vo-
luntatem, nec mores proprios habe-
at; ſed ubicunque aliquam affulgere,
vel dubiâ luce, ejus proferendæ ſpem
conſpicit, eò confeſtim advolet; in
omnes ſe formas vertat, omnium ſe
gentium genio accommodet, & in-
ſtar Prothei Chritatis, eodem tem-
pere fiat omnibus omnia, ut omnes
DEO lucrifaciat. Atque utinam
placuiſſet Superis, ne inter armo-
rum, & militaris gloriæ ambitionem,
interque amoris inſanias Ignatius tri-
ginta ipſos annos perderet, qui me-
diam propemodum vitæ partem im-
plêrunt! quid non pro DEO junior,
& vegetior feciſſet, ſi tantum fecit
jam vir, & valetudinis jam attritæ:
Non tamen nos ea res affligat, AA.
non affligat: ad metam enim decur-
furo, ſi ſtrenuus ſit, parum obeſt,
diu & carceribus non moviſſe; cùm
hæc ſubinde tarditas illum impellat
ad totum circi ſpatium pede tanto
expeditiore, & paſſibus duplicatis
emetiendum, palmâmque tanto ma-
jore gloriâ concurrentibus præcipien-
dam.
Idem proinde in Ignatio fuit,

ad DEUM redire, & ſtatuere: fa-

cere pro DEO, quidquid grande in
mentem venire poſſet: & decretum
illud firmum ac efficax, procurandi
ſemper majorem Numinis gloriam,
quod in alijs, ſi mentem diligenter
advertimus, fuit ultimus eorum ſan-
Rtimoniæ & virtutis conatus: in Ig-
natio fuit primus fſuæx ad DEUM
converſionis partus. Et nunquid ſa-
tis id Iafernus providit, dam mo-

mento eodem, quo ad ceelum verſus
Ignatius, totum ſe illi nuncupavit,

tam vehementer intremuit, tam in-

time conſternatus eft, ut mox de
vita illi eripienda conſilium cœperit.
Eum in finem quid fecit? totum illi,
formidando impetu, concuſſit cubi-
culum, ut vivum inter ruinas ſepeli-
ret: ſed altiore præpeditus poteſtate
aliud non potuit, quâm ut ingenuit
rabie parietes laceras, & fuſos for-
nices relinqueret. Non abjecit ani-
mum re tantilla novus Chriſti Eques
imò fumpto inde augurio, quòd non
ſine diſcrimine illos intra parietes eſ-
ſet vi turus, & infidis illis ſub tectis
moram tracturus, fugam inde matu-
ravit. Nec tamen hæc fuga tantùm
Mundi fuit, fuit Triumphus. Ad-
verto enim alios quoque tergum
Mundo obvertiſſe conftanter, mili-
tares non minuùs, quàm illum, Præ-
fecturas reliquiſſe, & vaſtas ſpes,
ad ſe Chriſtiana ſubmiſſione abjicen-
dos: verùm plerique illorum in ipſa
illa abje Rtione videre potuerunt re-
percuſfam quandam gloriæ lucem:
ipſum enim, contemnere gloriam

glłorioſum eſt, quando hæc non ani-

mi abjectione, ſed magnanimàâ re-
pulsà faſtiditur. Non ita res habe-
bat cum Ignatio. Cum enim ille
Mundum deſereret, mox ab urbe
hoſtibus permiſsâà, quam majore pri-
us animo, quàm kfelicitate propug-

nârat, quis non novum hoc animi

decretum abjecto timori tribuiſtet,
mollitiei, aut ignominiæ acceptæ,
aut profundi meœroris intolerantis
lra? ſic ſaltem ipſe, ut confeſſus
ſubinde

miliurem 20 5
toet Abirnelat⸗
Gallorum voſtiun
o, meliorun
eile ſelein pelnn
1 vium 100 4
non etpoendan
eüitimile, erpe
men mollmnin
inin mmi alicui
um michinmurum
lare. Hac etant
mignis characteni
batſunn; gui en
erat. Ethmenil
Auun petlebtiſin
bloluum numen's
proplie aclifcium
ditumin temus
imnn doluit: led
knides, weletvdin
mmd, pulnere,
Aodum Moppen
onlom perſenai
giſubcinit, &
nenciciddlo dona
lihenis, lcum
mm lhimit &
Piu, aPend kenpe
nuct, impenizcan
„Pngbidag re⸗
D “
belcebat dan
Vere . guaſi ⸗
Mon Con ncg⸗
0 keeipen

in inter ruimus ſepei.

Prapeditus poteltus

, quim ut inenie

eres, & fülog ſor.
t. Non Rjecit ni
oVuS Chriſſi Equet
e wguri, god non
or imt Parietes eſ⸗
Lindds ilis lub tecti⸗
18, fugim inde mitu.
men hæc ugi kuntim

vit Riumphus. Aln

üos qvoce tergen
iſſe conſtanter, mni-
6, Juim illum, be.
e, & valtuz ſpei
ſobmiſſone ebjicer.
leique ilorum in
videte potwerunt le
mnam giolie Wen:
contemnete g0lin
gvando lec wu
ſed magnanicni e
i 4 ei ihe
Chun enin N⸗
mor b n
61, guann daſe⸗
um kelint hil
norun bot in
n inon nhile
Cbo inat ent,
t ignomn obutit
mo 4 lleſiß
lenhe ſil

DE S. IGNATIO LOYOLA SOC. BESU FUND. 121

ſubinde eſt, tum animo reputabat.
Jâmque ſibi videbatur in omnibus ſe-
cretis novorum pagellis legere, jam
in omnibus Nobilium conventiculis
audire, illum Ignatium Loyolam,
qui militarem ad gloriam tam ambi-
tiose aſpiraverat, poſt Pampelonam
Gallorum hoſtium poteſtati permilſ-
ſam, meliorum deſperatione, abdi-
diſſe ſeſe in ſpeluncam aliquam, &
ad vitam novo diſcrimini tam citò
non exponendam, multo ſecurius
exiſtimâſſe, recipere ſe in ſolitudi-
nem ad modulandum cum Davide,
quàm in muri alicujus pinnis bellica-
rum machinarum furori expoſitum
ſtare. Hæc erant illa dicteria, quæ
magnis characteribus inſcripta lege-
bat januæ; quàâ ex Mundo exeundum
erat. Et tamen ille, ut offerret DEO
quùm perfeétiſſimum, omnibuſque
abſolutum numeris, exiſtimationis
propriæ ſacrificium, moras trahere,
& abitum in tempus opportunius dif-
ferre noluit: ſed rebus, ut erant,
ſtantibus, valetudine nondum con-
ſñirmatâ, vulnere, quod in periculoſa
admodum propugnatione acceperat,

nondum perſanato, diſſimulatà ſeſe

fugàâ ſubduxit, & veſtibus ſplendidis
mendicabulo donatis, armis ad aram
ſuſpenſis, ſaccum induit, lumbos
fune adſtrinxit, & nobili ſui contem-
ptu, aperto ſemper capite, pedibus
nudis, impexis capillis, horridâ bar-
bà, unguibus prominentibus, toto
habitu corporis iqualidus, non eru-
beſcebat oſtiatim emendicata ſtipe vi-
vere, quaſi indignus jam vita, quam
non dono reciperet. Qbid vos ad

iſta AA? videturne Ignatius ad DEl
gloriam ſui, ſuæque gloriæ abjectio-
ne exaltandam, longiuùs progredi po-
tuiſſe in ſe deprimendo, ludibrio ex-
ponendo, velut in nihilum redigen-
do? Et tamen quem illum fuiſſe exi-
ſtimatis? de plebe Cantabrica, quæ
illi patria, homuncionem aliquem
triobolarem ? quin ex IIluſtriſſima
Ognacenſium proſapia, quæ viros
dederat & belli, & pacis artibus ſum-
mos. Pueritiam exegerat inter Ephe-
bos Ferdinandi Caſtellæ Regis? A-
dolelcentiam artibus equeſtribus con-
ſecrärat: vir Præfecturis militaribus
inclaruerat. Aſpirabat ad alta, ani-
mo intrepidus, honoris ſenſu delica-
tiſſimo, adeò ut (quod nonnemo de
apibus non ex vero dixit) jacturam
vitæ levem duxifſſet, dummodo acu-
leum contemptoris viſceribus altèé
defixum relinqueret. Quanta proin
res fuit, DEl cauſâ tam ſe vilem fa-
cere, ut ruſticiſſima Montiſerrati
plebs, & ſordidiſſima Manreſæ men-
dicabula impunè illi inſultare poſſent.
eum averſarentur, & cum eo conver-
ſari magno ſibi probro ducerent?
Sacrificatà ſic DEO parte ſui no-
biliore, ſpiritu, his ſe deprimendi
artibus, ſupererat, ut victimam quo-
que immolaret minùs nobilem, Car-
nem, acerbiſſimâ illius lanienà; ut
hac ratione ſepararet & domeſtic4

velut dimicatione habilem redderet

adverſus geminum formidandum ho-
ſtem, contra quem deinceps ſemper
in Divinæ gloriæz per Mundum pro-
pagatione certandum eſſe, animi lu-
dibria, & corporis cruciatus. Quo-
Rz modo

132 PANEGYRICUS DECIMVUS,

Quamquam, ut verum fatear.

Qotnodo igitut putatis eum corpus
ſuum hbuiffe, & quid illi indulſiſſe?
Audite, quæſo, & ſi poteſtis, non
Ccohorreicite. Exterior illi veſtis fac-
cus rudis & craſſiffimus; interior
ſubucula equinis ſetis horrida: admo-
tæa nudis lateribus nunc urticæ uren-
tes, nunc veprium faſces, nunc cin-
gula ferreis aculeis, rigentia jejunia
quotidiana, Solis tantum diebus ex-
ceptis, in pane & aqua, additis Do-
mini die pro lautiore epulo herbis
amaris, quarum guſtum cinis aut ter-
ræ pulvis aſperſus ampliùs corrum-
peret: exigere nonnunquam tres,

aliͦs ſex, quandéque etiam octonos
integros dies ſine omni cibo: flagris

in ſe quinquies diei noctisque inter-

vallo Ilævire, ad cruorem uſque catenàâ

elicitum; ſiſice nudum pectus cru-
deliter tundere; non alio lecto,
quàm nuda humo, quietem capere,
ſuppoſito capiti in pulvinaris vicẽ ſa-
xo frigidiſſimo; ſeptenas quotidie
horas altiſſima contemplatione geni-
bus nixum exigere; non ponere un-
quam lacrymis modum, nullum ſui
diſcruciandi finem facere; hic con-
ſtans vitæ tenor fuit, quam Manre-
ſana in ſpecu duxit, quin illum vel
tantillum imerrumperent longi, &

acerbiſſimi doloris morbi, quos ci-

tò contraxit, languores, tremores,
ſpaſmi, deliquia, febres, etiam ma-
lignæ. Quid putatis igitur? an non
& Ignatius, ardore hoc ſuo immo-
derato tam malè habitus, comparari
potuiſſet antiquis illis anachoretis,
quibus olim ſe jactabant aut Nitriæ
nemora, aut Palæſtinæ rupes?

tanti ſtrepitũs initia timorem mihi in-
cutiunt, ne impetus iſte Forrentis ſit.
qui citò perit. Tiro iſte Pœniten-

tiæ, nil dum expertus, ardore nimio -

rem aggreſſus eſt: fieri non poterit,
quin langueſcat, quin cedat: arcum

ſic tenlum diu non tenebit. Et verò,

Vates fui. Poſt non multum tempus
in tam ſevera ſe tractandi ratione ex-
actum, deſerit Ignatius Manreſam.,
prodit & ſpecu, ſolitudini vale ulti-
mum dicit: diſcingit lumbos catenâ
ferreâ, hactenus geſtatâ;, & ſi inte-
rulam ſetis aſperam non ponit, ve-
ſtem certe exteriorem cannabinam,
mutat in veſtem ex panno, attrito
quidem, quali tamen mediæ condi-
tionis homines utuntur: inde ſenſim
incipit tegere caput, pectere crines,
tibiarum veſtire nuditatem, pedum
injurias calceis arcere; remittit de il⸗

lo inexorabili abſtinentiæ à cibis ri-

gore; incipit videri in hominum cœ-
tibus, domuum terere limina, nec in
Diſcipfinarum Eyceis holpes eſſe.
Quid hoc rei eſt? tàmne ſubitò ex-
tin Ctum in Ignatio ardens illud deſi-

derium proferendi ſemper gloriam
Numinis, nulle propriorum como-

dorum, nullo honoris & æſtimatio-
nis propriæ reſpectu? Quin ſi tantà
multa tolerandi fame ille urgebatur,
in ſolitario illo tuguriolo ad vitæ uſ-
que finem duravit? cur non auxit
potiuùs, quàm minueret, aſperum vi-
vendi genus? cur veſtes, cur totam
vivendi rationem mutavit? cur aliud
penitùs vitæ genus exorſus eſt? Non
me latet anguſtus trames, in quem
delatus

15 N
leltw n.
16 Auänmdl 8

mel ktucl oe

14) kan umtold
ie oppognita! 0
crs ertorum ten
Tot mime, guns
DEUN eCutit, nun
js, nune coneio
Unc eremols itꝛ in
tfntiondos non l
UmaOmirandis, in
Aem ham ztermam
me! Imd, in &
ſuklaänte lecne
forum ofumopet:
o leiſect) lla tot
rnm & Dihnicoru
nmilwnacd ihune
1n lunt, Wi len!
conbiſniit ii
nuna; it Tem
fleiit, ikr
N Nal
caliml, gnoe
Nionidus nominai
u,nm neht

4
Nt
verum fater
J imorem mihl .
ie Forente ſit

Eehlten.
pertos . Alore .

dein non doterit

W

nim.

gain cect: em

ton tenedt, 1ed

tnon multum tenuan
rQandi aine t.

lgnatins Marrehn

loſiuclni Vile. .

eingit lombos catent

8 geltati; ſi int.

um non ponit, ve⸗
riorem cmnnsbinam,
m ex pannO, attrito
tamen mediæ condi-

utuntur: inde ſenſn

zPut, peere Ciſet,

e nuditatem, Peluan

rcere; lemitti de l⸗
2bſtinentiæ ¹ cibis i
ibeni in hominum co⸗
nterere limina, heelt
Lyceis holpes el
eſt! tümne ſbitd er⸗
atio ardens lud
endt lempe gbin
ſo prohrioum coñ·

honotis X aſtimatſo⸗

pech? Qinſ in

Pe ile ngbun
tugniolo d rin
5, ut non W

DE S. IGNATIO LOYOLA SOC. IESU FUND. 133

delatus ſum. Nullum enim mihi
dubium eſt, quin ſi Ignatius reli-
quum, quod ſuperfuit ætatis, in cop-
to ſui diſcruciandi, peſſimeque tra-
Ctandi ſtudio exegiſſet, nemo pro-
pemodum veſtro è numero koret,

qui non illum maximi inſtar ſancti-

moniæ prodigii veneraretur: perin-
de ac ſi vera Sanctitas Robori arbo-
ri eſſet ſimillima, quæ tanto magis
cenletur robuſta, qud magis eſt hir-
ſuta. Sed agite, concipiamus Igna-
tium proſecutum vitæ, quem cope-
rat, curſum; préô Superi! quid fa-
Ctum eſſet maxima parte populo-
rum tuorum, Respublica Chriſtia-
na, tam numeroſo vitiorum exer-
citu oppugnata! 6 Gentes, in tam
craſſis errorum tenebris ſepultæ!
Tot animæ, quas ſolus Ignatius ad
DEUM reduxit, nunc privatis allo-
quijs, nunc concionibus publicis,
nunc exemplis vitæ ſanctiſſimis, aliàs
inſtitutionibus non ſalubribus minùs
quàm admirandis, an dicemus, quòd
falutem ſuam æternam fuerint conſe-
cuturæ? Imò, an & illæ de æterna

ſua felicitate ſecuræ eſſent, quas fi-
liorum ſuorum operâ Eccleſiæ & cœ-

lo lucrifecit? Illa tot centena Barba-
rorum & Ethnicorum millia, quæ
ſalutari lavacto ab uno Xaverio ablu-
ta ſunt, ubi eſſent? ubi tot Idola,
combuſta alia, alia in fruſta commi-
nuta; ubi tot Templa, aut exculta
ſplendidius, aut à fundamentis edu-

Ga? Quid jam haberent Hiſtorico-

rum calami, quod ſcriberent de Le-
gationibus nominatiſſimis inde ex Ja-

onia, tam antehac Europæ ignota,
P8 Pæ 18

tantis remotâ terrarum & marlum in-
tervallis „ ad ſolium Vaticanum *
Quid de China, Auguſtiſſimis Cru-

cis Triumphis apertâ à Matthæo Rie-

cio ? Quid de Brafilorum oris ab
Anchieta Eccleſiæ ſubjugatis? Quid
de Funchinenſibus, quos Baldinot-
tus in vera fide inſtituit? Quid de
Ethiopia, theatro laborum Andrex
Oviedi? Polsétne pari modo aut
Anglia jactare ſtrenuos ſuos pugiles
Campianos, indefeſſos Germania
Caniſios, literatiſſimos Polonia Var-
ſevitios, Eloquentiſſimos Gallia Co-
tones, admirabiles Italia Bellarmi-
nos, quorum & linguis & calamis
Hæreſis clades paſſa eſt tam luculen-
tas? Tot libri, quibus Bibliothecæ

ornatæ & refertæz ſunt, tot Docto-
res, quibus Academicis proviſum

ſubſelliis, tot pro DEO & fide te-

ſtes, quibus ſiderei orbes ut novis

ſtellis diſtincti an prodijſſent in

Mundi theatrum, ſi ſua ſe in ſpecu

continuiſſet Ignatius, ſuis tantènmm
noxis eluendis occupatus, non alie-
nis impediendis ?2 Non nekcio, alios
in Eccleſia lacros Cœtus, ut noſtro
minimo ætate, ſic alijs præclaris do-
tibus priores, tantundem utilitatis

Reipublicæ Chriſtianæ afferre potuiſ-

ſe, ſicut olim attulerunt, hodiéque
afferunt. Sed nônne & iſtud magno
fuit emolumento, his quaſi fratribus
natu majoribus operam jungere in
rebus & factis tam præclaris; ſucce-
dere parti ponderis, quod ferebant

labores eorum ſublevare, induſtrijs

auxiliarem manum porrigere, & in
tanta meſſis ubertate Operatorium
R 3 nume⸗

134 PANEGYRICUS DECIMVUsS,

numerum augere? quamquam diſſi-
mulare jam non poſſlum ſine nota aut
ſimulatz demiſſionis, aut timoris
non pij, id quod ipſi Pontifices Ma-
ximi oraculis tam concordibus pro-
nuntiarunt ? nimirum: Quòd ſicut
DEUsS in Eccleſia, quoties novi ad

certamen Gygantes provocaverunt,

de novis ſemper illi Davidis æmulis
proſpexit, qui capita illis, non alijs
magis armis demeterent, quàâm qui-
bus ipſi ſeſe jactabant; ſic decimo
ſexto Eccleſiæ ſæculo, cuùm caput
Lutherus in Germania, Caflvinus in
Gallia, in Anglia Henricus extuliſ-
ſent, de tota providere phalange vo-
luit ; quæ non alijs magis armis,
quàm litteris & eloquentià, poſt-
quam litteris & eloquentiâ potiſſi-
muüm perfidè illi abutebantur, eos-
dem debellaret ac proffigaret.
Sed ut ad Ignatium redeamus:
ego equidem non minus illum admi-
ror, cùm intueor hominem jam gran-
di natu, luſtrorum propeè ſeptem,
prima inter parvulos elementa litte-
rarum in publico gymnaſio diſcen-
tem, quàm quando antea videbam
arcaniſſima Religionis noſtræ Myſte-
ria in obſcura Manreſæ contemplan-
tem. Et ſi hoc non fuit ardens deſi-
derium totum ſe impendi majori DEI
gloria, quod tandem fuit? Initium
facere ætate tam profectâà, propen-
ſione animi tam repugnante, viribus
tam deficientibus, combinare inter
pueros elementa, penſurn memoriæ
Magiſtto reddere, vulgaris linguæ
themata verbatim latine balbutire,
donec per omnes ſcholarum gradus

eniſus, à Grammaticæ infimo ad ſu-
premum Theologiæ conſcenderet?
Illud certum, longe plus moleſtiæ Ig-
natium faceſſiviſſe orco periinaci
hoc literarum ſtudio, & hunc vicil-
ſim Ignatio, dum hac in palæſtra de-
ſudabat, quàm dum orandi ſtudie

totum ſe conſecrâret. Nec dubium.

quin ille, quacunque demum condi-
tione, facilius peſſurus fuiſſet Igna-
tium redire ad ſuam cavernam, dum-
modo è Lyceo faceſſeret. Quid du-

bitatis? intelligite potius artes ſubti-

liſimas, quibus hanc ille in frau-
dem impellere Ignatium molitus eſt.
Quoties ſub illa initia tirunculus no-
ſter ad ſcholam ventitabat, mox ver-
ſutus hoſtis in lucis Angelum trans-

formatus, totum illi cælum pandere

videbatur. Obijciebat illi confeſtim
ſuperna illa ſpectacula, quibus Man-
reſana in caverna erat gaviſus; illas
ectaſes, illam quietem, illos raptus:
inde ſuaviſſimas ex oculis eliciebat
lacrymas, & cuùm cerneret, aperire
librum ad mandandas memoriæ ver-
borum conjugationes, ubi primam
ad vocem ventum erat. Amo, amas,
hic eum cogebat ſiſtere, & non jam
objiciebat animo ſordidas illas & fœ-
tentes imagines, quæ amores impu-

ros excitarent, ſicut cum alio adver-

ſario quocunque factitâſſet: ſed to-
tum illi cor amoris Divini flammis li-

quefaciebat, quæ illi ſuggerent:

Claude, Ignati, claude librum hunc:
nec enim tu amandi artem diſces me-
lius, quàm illo Magiſtro, qui te in-
gratum etiamnum & perduellem,
tantopere amavit. Amare te doce-
boant

k, timve locles

Lom ommes

lte un gun mnin
X lendn eum neſar
jikinr ludins
lngveniupo leni
emun fulit Pro d⸗
,lbolim pro ert
in intio wir ſndt
Tietechma minis .
t, paunm zMluit,
nit ter Manelim
ſe ienum 1Mperiino
et: cenis Ee itrum
enponi iMcem affd
ulſtibetgue gnutio
ummen; gvo gepren
in irorſolte creql
1inun DE0 pror
unſe eincepe ſtuc
Meruptorum: Ma
eram Gabet ei (aus
Nekin Ewend
i,mnihen
cunge dn Keir
Neepz ſche

lum neli enti
„ . Heli rer

1
an cvernam ln⸗
0 lceſleret ica.

iete potits me lli.

idus hane ille in iu.
e lonelium molitc ,
Alt iniia runculus no.
m ventinbat, mor ver.
in bis Angelun an
otum il colum puder
Obijcichat ill conteſin
peaclla, gibis An⸗

Femme eat gavils; iS

n quietem, ilos upnn⸗
imas er oculis elidtht
cum cerneret, 2pein
andandas memorie ie-

griones, bi innn
mntumn eret. Ann Nh

ebat ſſter, E non n
imo lorcdidas lns⸗
es, Or mmofes inßr

, ſenr an a1 e

que balituſet li .
moris Divini nm
„ un il ice
lande lbrum hun-.
caude lmue .

marir ben

DE S§. GNATIO LOYOLA SOC. TESU FUND.

bunt in ſylvis aviculæ, quæ ſub au-
roram ſtatim laudum vectigal DEO
pendunt: aniare te docebunt ccli ſi⸗
dera, quæ nocturno tempore DEO
gioriam concinunt: flores, herbæ,
plantæ ‚fontes, feræ, eloquenti ſuo
omnes ſilentio amare te docebunt,

dum omnes Conditori ſuo tam fide-

les, timque dociles ſunt. Sic hoſtis
ille cum Ignatij animo loquebatur,
& lſenſim eum inelcçcando dulcedine
priſtinæ ſolitudinis, invitabat ad re-
linquendos pro ſilentio ſtrepitus, li-
terarum ſtudia pro orandi aſſiduita-
te, & ſcholam pro ersmo. Et verò
cùm initio vir ſanctus occultas ini-
mici technas minùs perſpectas habe-
ret, parum abfuit, quin Barcinone
relictà iter Manreſam relegeret, ſuo
ſe iterum aſperrimo ſacco involve-
ret: catenis ſe iterum oneraret; niſi
tempori lucem affudiſſet DEUS,
monſtrâſsetque Ignatio, periculoſum
errorem; quo deprehenſo fic eum
ſuæ inconſultæ credulitatis puduit,
ut juratus DEO promitteret, nun-
quam ſe deinceps ſtudiorum curſum
interrupturum: & Magiſtro, cui o-
Peram dabat, eàâ causâ in Templum
quodpiam ſe vocato ad genua provo-
lutus, fraudem aperuit, veniam pe-
tijt, rogavitque enixe, ut quotieſ-
cunque deinceps ſcholaſticum pen-
fum neligentiùs redderet, ſeverè mox
in ipſum, ræquam in ullum ali-
um, animadverteret Et ea fuit pro⸗
fundæ & ſeriæ hujus demiſſionis mer-
ces, ut datus ruborem malus Dæa-
mon, technis ſuis jam detectis, mo-
leſtus porrò eſſe non auderet, Ceſ⸗

33 †

sàârunt in omne deinceps tempus

ectaſes illæ novæ, cùm litteris va-
candum erat; & ſuavitates illæ im-
portunæ, ipseque quotidianis incre-
mentis redditus inſtrumentum Divi⸗
no honori proferendo aptius, quid-
quid vel in ſe, vel in aliis eum in
finem ſerviebat, urſurpabat ſedulò;
ſolem eâ in re imitatus, qui ſupra
horizontem hemiſphærij emerſus ,
non paulatim illud & per partes, ſed
momento eodem totum ſuo lumine
perfundit, Sic ille confeſtim coœpit
in Templis, in plateis ac compitis
Lyceis, in ædibus privatis, ruri dif-
fundere cœleſtis doctrinæ radios .
abuſus extirpare, afſceteria ad vetes
rem diſciplinam revocare, diſturba-
re conventicula, ludos tollere; &
præcipuè revocare in Templis cre-
brum ſacrorum myſteriorum ufum ,
qui penitus in deſuetudinem abiérat.
Et verò mira res viſa, quomodo
ejuùſce ſortis homo, necdum Eccle-
ſæ, necdum ſacræ ulli familiæ arcti-
ùs devinctus, ſed plané profanus
ſemilacer, victum quotidianum fru-
ſtatim emendicçare ſolitus, tantum
æſtimationis brevi tempore ſibi con-
ciliaret, ut mox ac ille loqui cœpil-
ſet, urbes præcipuæx, & cæterarum
capita, Barcinon inquam, Complu-
tum, Salmantica, Pariſiſ, Venetiæ,
Roma, in alias mutarentur; cùm in
his tam multos, modis tam admiran-
dis, nee de plebe homines, ad DE-
UM reduceret, ut tanquam animo-
rum Incantator (nihil exaggero )
tanquam animorum Incantator cita-
retur ad ſuprema omnium iſtarum ur-
. bium

13 46 pPpANEGYRICUS DECIMVUS,

bium tribunalia, ſemper ob manife-
ſtam innocentiam abſolutus, ſemper
0b Prodigioſam authoritatemn, & in
animos vim, ſuſpectus. Hinc quan-
tum non illi pro DE] gloria toleran-
dum fuit? Hi illum inſectati ſunt ca-
lumnijs, illi deſpexerunt contume-
lijs, Magiſtratus conjecerunt in car-
ceres, onerârunt vinculis, ligarunt
compedibus, ſic ut tantum non vitàâ
ac languine ſuus illi Zelus, & anima-
rum juvandarum ſtudium conſtaret;
cujus causà non lemel, ſi non mor-

tuus, exanimis certé inventus eſt,

fuſtibus male mulactatus ab i ijs, quo-
rum é ſinu concubinas avulſerat, ut
Chriſto ſpon las dedicaret. Facilè
jam comjicietis, an illum itinerum

difficultates, an cœli tempeſtatiſque

incommoda & injuriæ, an corporis
valetudo deterior, an animi ægritu-
dines morari unquam potuerint, quò
minus, tanquam Venator cupidiſſi-
mus, curreret anhelus per rupes &
Præcipitia, per vepres & ſenticeta,
ubicunque prædæz alicujus veſtigia de-
prehendiffet. Teſtetur hoc miran-
dum illud conſilium, quod coœpit
Pariſijs, ubi cum fruſtra apertè hor-
tando, ſupplicando, terrendo cona-
tus eſſet Jjuvenem impudicum in ſe-

mitam reducere, non dubitavit illi
ſanctas ſtruere inſidias „& tempore
Perfrigido, nocte obſcurà, in ſtag⸗
no gelido, Penes quod miſero iter

erat ad amaſiam immerlus expecta-
re; & ubi primum hominem aſpe-
“ vade infelix, vade, vociferari,
hi-

« ego nudqus hteho interim: ut
Pro te & preces fundam, & pœnas

dem, donec tu DEUM protervàâ tus
libidine provocare deſinas, me nulla
non nocte hic ſpectabis dum vadis,
ſpectabis dum redis, & meo in cor-
pore luam pœnas ſceleris, quod tu
corpore tuo admittis. Non fuerunt
voces iſtæ, ſed fulmina, quibus mi-
ſer ille conſternatus humi ſe abjecit .
manus dedit, reſipiit, & pignoris

interim locò Ignatio obtulit prom -

ptiſſimum, quod potuit in tanto fri-
gore ſolatium & Jevamen, totum
torrentem calentiſſimarum lacryma-
rum. Parvúmne hoc eſt, AA. Zeli
Apoſtolici argumentum? Scio de
Bernardo etiam, Anlelmo, Cuniber-
tho, Henrico, Petro Damiani, viris
ſantiſſimis, jegi „& ut prodigium
fervoris atque amoris, laudari, quòd
ipſi quoque nudos ſeſe in undas frigi-
diſſimas imerſerint. Liceat tamen
hic advertere, quòd iſti hac demum
causâ rem tam inſolitam auſi ſint,
ut quibus ipſi ardebant, non quibus
alij, libidinis faammas extinguerent.
Quis alius alieno tantum bono hoc
fecerit, præter Ignatium, ſcio nemi-
nem. Dignus proin erat tam ardens
zelus, ut hac ipla ex glacie ardentior

prodiret ad Mundum accendendum

& infammandum.
Et verò viſus eſt ille habere ab
Igne, ut nomen ſic peculiarem hanc
uni Igni vim ac dotem, omnia in
propriam ſubſtantiam convertendi.

Quptquot enim interiore cum Igna⸗

tio familiaritate jungebantur, non
tantuùm deſinebant eſſe impij, non
ad quamcunque vitæ ſanctimoniam

anhelabant, ſed ipſ quoque procu-
ran ſæ

cenl,1t tolu Mn
k te iſumm
Eelmnmc eg⸗
polene drhet,
aipo gori D
u U; kecit de

(Um 1d teddendam

münaroum, in ſaluti
zevocituum, Vide
Volniſe concedere l
bor eler qiuſcemod
Nege umen velin
ve eitoline D El.
Ullee lonatiom.
Wrzmtum, cüm
nilr decumben
(ahlendide &n
1, miſloum llin de
1 fon, Primum 00
Bituum leddend
Dalmmmdom pll
unnehn piopten⸗
Pernde guii igei
Eernibar u
natium aern

N. gien .

ann leleis, uodh te
D Nn ert
tnmn, guihw n.

fnatus Humi ſe eet
reüpnit, pi oi
lgnrtio ohtult dor.
od potiit in nt
leyamen, kotin

miſimaum hayn.

me hoc eſt, 44. 71

gamentum? Kio de
Anlelmo, Cunber.
1 beto Dmimi , Viris
legi, & ut prodigium
mmotis, laudati, godd
Odos lele in undin ig⸗
tlerint. Liceet tamen
god iſtihac demmn
n inſolitam auſi ſinn,
Aebant, non guibt
Mammns ektingutren,
enO tantum bono vo
er lonatium ,lcio nen⸗
s Proin ent tin oen
inla er gace rdento

ſondom Accenden 4

edin cor.

DE S. IGNATIO LOYOLA SOC. IESU FND. 137

randæ aliorum ſalutis ſitientiſſimi ef-
ficiebantur. Et en occaſionem, quà
ille Eccleſiæ novam dedit virorum
Religioſorum cohortem, qui, quan-
tumlibet provinciarum, quas natales
habuerant, ſpatijs disjuncti, idio-
mate materno diſſimiles, occupatio-
nibus diffſerentes, omnes tamen eo-
dem eſſent animo, eodem ſpiritu,
ijsdem deſiderijs, eodem zelo, effi-
ciendi, ut totus Mundus cœli ſpiritu
arderet atque inflammaretur.
Sed jam nunc ego adverto, non
poſſe me porrò ea, quæ Ignatius non

fecit pro gloria DEl ſejungere ab ijs,

quæ DEUS fecit pro gloria Ignatij:

cum ad reddendam illi mercedem tot

animarum, in ſalutis æternæ ſemitam
revocatarum, videatur illi DEUS
voluiſſe concedere honorem, ut Au-

thor eſſet ejuſcemodi ſacræ Familiæ.

Neque tamen velim cogitetis, eò
uſque diſtuliſie D EU M glorioſum
reddere Ignatium. Conſtat inter
nos, jam tum, cùm etiamnum æger

domi ſuæ decumberet Ignatius, in

lectica ſplendide & molliter appara-
ta, miſſum illi à DEO aſpectabilem
Petrum, primum cœleſtis aulæ Mi-
niſtrum, ad reddendam ſanitatem,

&W perſanandum vulnus, quod in

Pampelona propugnanda acceperat;

perinde quaſi gratiàâ tam ſingulari id

agere videretur, ut ſuas ad partes Ig-
natium traduceret. Sed quia tum iſte
nondum ita integre ſe permittebat
DEO vocanti, pravarum appetitio-
num æſtu repugnante, qui in illa tri-
ginta annorum tam ignea, & tam li-
bdera ætate vehementer bulliebat;
R. P. Jegneri Panegyr.

4

quid porrò ſecutum eſt? Deſcendit
cœlo Virgo ipſa puriſſima, cum ſua-
viſſimo ſuo in brachijs puſione, in-
greſſa cubiculum, totam ſe Ignatio
ſpectandam indulſit, & virgineo illo
vultu ſuo tantum eidem robur con-
tulit, ut omni fomite, neſcio ſopito
dicam, an extincto, ab eo momen-
to in omnem deinceps ætatem mane-
ret Ignatius non alienus tantùm ab
omni voluptate, quæ ſenſibus blan-
ditur, ſed eam planè faſtidiret, ad
omnem titillationem velut inſenſilis:
perinde ac ſi in ipſo illa cœli volu-
ptas id eſſet operata, quod vinum
lolet ex palma expreſſum; hoc enim
guſtatum palato penitus inſipidum
reddit vinum aliud quodcunque, &
abſtemium efficit. De hoc uno,
quid vos judicatis, AA? Ego qui-
dem non ægrè capio, quòd DEUS
ejulmodi donum ſubinde conkferat
Perſonis ſanctiſſimis, quæ in ejus
obſequio incanuerunt: ſed quòd fa-
vorem eundum conferat viro, qui
non tantùm medium, ad perfectijo-
nis apicem, iter nondum confece-
rat, ſed qui ſtadium vix eſſet ingreſ-
ſus; iſtud profectò fuit illum vel
ad intimorum DEO amicorum in-
vidiam gratiis cumulare. Si autem
DEUS favoribus tam peculiaribus
demonſtrabat, magnæ ſibi volupta-
ti eſſe, extollere Ignatium, tironem
etiamnum in virtutis palæſtra, imò
adhuc hærentem in ſæculo ; quàm
beneficus deinceps in eum fuerit ?
Nova & inexpectata res videbitur, ſi
vobis recenſeam intimam illam fami-
liaritatem, quàâ eum reliquo vitæ de-
2 curſu

12⁸ „ PANEGYRICUS DECIMVUS,

curſu dignatus eſt? Quadragies circi-
ter ſpectandum ſe illi Chriſtus obje-
cit ſub illa Manreſanæ ſolitudinis ini-
tia: & eâdem in cavernâ toties fere
repetita ſunt ſpectacula, quibus Ig-
natio manifeſtata ſunt arcana, quæ
in Mundo condendo, in eodem re-
perando ſunt geſta, maximè quibus
profundiſſimum Increatz Triados
Myſterium tanto in lumine objectum
illi eſt, ut ſi regreſſus inde novam
omnino rerum faciem offendiſſet,
abſumptos igni ſacros libros, Syno-
dorum decreta abolita, templa pro-
fanata, Divorum ſimulacra combu-
ſta, Crucifixi DEl ſimulacra confra-
cta, & mortales ad unum omnes
ſacro Fidei lumini rebelles, ex una,
quam Manreſæ hauſit, doctrinâ,
promptus paratusque futurus fuiſſet
ad fidem velut in acie contra adver-
ſarios quoscunque, etiam ſanguine
ac vitâà fuâ ſanciendam, quin imò
tum vel maximeè videbatur ſibi præ-
quam aliâs fidem DEO datam fuiſſe
ſervaturus; Nili exemplo, qui tum
mari ſuum tributum majori ſolicitu-
dine pendit, majori copiâ, majori
abundantiâ, quando omnes circum
rivi nimià ſiccitate exaruerunt.
Et ſi tamen, qui miretur atto-
nitus, potuiſſe illum literarum, ut
tum erat, diſciplinarumque penitùs
omnium rudem, ſeribere parvulum
illum quidem, ſed admirabilem ſpi-
ritualium, quem dicimus, Exercitio-
rum librum; librum, in cujus glo-
riam dixiſſe ſufficiat, quòd contra ip-
ſum omnes, qui hodie in Eccleſia ex-
tant, Errorum Magiſtri rabidos ſuos

dentes, rictúmque exeruerint, 2-
pellando nunc illum, opus ſtygis,
nunc Officinam Magicarum artium,
& omnium Incantationum Epilo-
gum. Sed demus veritati locum AA.
& laudem, cui illa debetur; opus
hoc MARILE magis fuit, quâm Ig-
natii, qui cùm tum elementa tantuùm
literarum & legere, & formare néſ-
ſet, aliud ea in re non præſtitit, ut à
Majoribus noſtris optima fide acce-
pimus, quàm ut chartæ committeret
Prælectiones illas, quas Virgo Ma-
ter, toties ad eum inviſere ſolita, ore
tenus ipſi tradebat; & idcifco ſiquid
eo in opere de ſuo habet Ignatius,
illud ſolum fuit, quod cœleſtis roris
guttis conchæ præſtant, hoc eſt, ut
noſtris illas uſibus accommodent. Si

illud latendi, & prodigioſos favores

ſibi collatos altiſſimè diſſimulandi
elandique ſtudium non obſtitiſſet,

quanta ejus cum gloria recenſere hie

poſſem, quod in illa prodigioſiſſima
animi à ſenſihus per octo ipſos dies
alienatione videre ipſi contigit? eſt
tamen extra controverſiam, non mi-
nus admiranda tunc circa illum acta,
nec minoris momenti arcana patefa-
cta, quàm qualia non diu poſt intel-
lexit, quando tam multiplici illi for-
ma ac habitu Chriſtus Servator ap-
paruit, nunc Patavino in itinere ad
animos undique deſtituto addendos;
nunc in navigatione in Cyprum Inſu-

lam in profundo quodam animi moe-

rore: nunc non procul Romaâ, cùm
ſuum illi ea in urbe præſidium ac tu-
telam addixit. Et tamen poſtremum
hoc ſpeaculum illud eſt, quo jure

meri-

emn int⸗ ſertet,
ceſſit tune gelertum,
DeUN underet.
D20 gubn, ſ
lit. Aenetis ſe⸗
ven ztemum FPilio
amen indcto, Ig
ſunltos ines veheme
Ae etian commend
elponderet Eilus
un guni? Verſis r
0o vulu, cum pr.

ſilet, eungem ſim

Inglinmolena & pon⸗
ens, (uviter ſobt
u, ii None ⸗
1e Wen dverſorum
lorbilſgniäcorun
tennt, ſe feltcium
DI, Iur letenlg i
ſutt hor cenum,
niton be nii vehe⸗
iielu hnlie
umn monſine
Iumimihuſg
Petleenionen woride
Lorie, u calnile
umos ahiicien in
1, ut leſe efen
1 he
gen, Por

iis: kolenine n

Utom el

emenhn tintin
ete, & formme til.
te non graſtiit, ul

tis optims fide ct.
1t charte collinitet
, gon Vitgo MA.

m invilere loſta, ore
dt; & deitco ſani
luo lubet lanatit,
t1, quod Caleltis toris
Preſtant, hoc eſt, u
bus ccommodent.
prodigiolos kidte
ltiſfime ciſimulandi
dium non obſtiiiſet,
n glorun lecenete bie

in ila procigioſiſi

18 per 000 Phlos ies
lete ipl ndigte
ntrovetftam, non m-
unc cire ilum ch,
omenti rcani patelr⸗
li non i polt inte⸗
tum muliplei l hn
Chriltu Sernator 1,
tawino in innene
be geſtituto Nule

DE S. ICGNATIO LOYOLA SOC. ESU FUND. 139

meritiſſimo minima hæc noſtra So-
cietas gloriatur, quoties meminit
ejus, quod jam nunc enarrro.
Ibat Ignatius cum aliquibus ê
primis ſuis Sodalibus ad Urbem Mun-
di Reginam, ad illum unanimem Ma-
nipulum arctiſſimo aliquo vinculo
colligandum: jamque haud procul
meœnibus aberat, cuùm antequam pe-
dem intro ferret, in tempellum ſe-
ceſſit tunc deſertum, ut preces ad
DEUM funderet. Sed qui loqui
DEO cogitabat, loquentem ipſum
audiit. Alienatus à ſenſibus vidit Pa-
trem æternum Filio ſuo, humanam

carnem induto, Ignatii conſilia &

ſanctos fines vehementer etiam at-
que etiam commendantem. Quid
reſponderet Filius commendationi
tam gravi? Verſus ad Ignatium blan-
do vultu, cùm propiùs accedere
juſſiſſet, eundem ſimul cum Cruce,
ſanguinolenta & ponderoſa, com-
plexus, ſuaviter ſubridendo, Ego,
ajebat, vobis Romæ propitius ero. Si-
ve autem adverſorum, trunco illo
horribili ſignificatorum. præſagia hæc
fuerant, ſive felicium ſucceſſuum au-

guria, quæ ſerenus ille vultus nun-

tiaret, hoc certum, & illis, & his
Chriſtum lſe, niſi vehementer fallor,
huic ſuæ familiæ & Cohorti propiti-
um monſtrare, dum ſemper ipſe
minimi hujus Cœtus bono, ſic miſcet
pPerlecutiones favoribus, contumelias

2loriæ, ut cauſam ille non habeat aut
animos abjiiciendi inter dura & aſpe-

ra, aut ſeſe efferendi inter ſecunda
ac proſpera. Vos interim quid ſen-

titis? Poteratne plus gloriæ DEUS

dare homini, quàm illi ſignificare;
quòd tantopere curæ ſibi ſint futuræ
ejus Ideæx, & eum in finem præbere
ſe illi aſpectabilem, affari, ample-
cti, blande, & tanta comitate tracta-
re? Quamquam non opus erat Ig-
natio promiſſis ejusmodi, ut certus
eſſet de DEl ope ſibi in iis, quæx¶ me-
ditabatur, poſthac adfutura; utpote
toties jam illam præſentiſſimam ex-
perto. Poterat ipſi ſufficere recor-
datio ejus, quod acciderat, quando
ſub ſerum veſperum appulſus Vene-
tias, atque idcirco excluſus oppor-
tunitate & cibum ſibi & tectum quæ-
rendi, hæſerat ſub dio: mox enim
miſſa coœlo ſonora vox Treviſarum
Senatorem excitavit, juſsitque, ire
protinus, quæſitumque in compitis
Ignatium domum ſuam ducere, &
bene habere. Nonne ventis impe-
raverat DEUS, ut volarent, ſervi-
rêntque Ignatio, cùm Nautæ tenden-
tem in Cyprum Inſulam, eiicere in
ſcopulum, & deſerere deliberatum
habebant? ſane quoties illi totâà bra-
chiorum contentione navim illum in
ſcopulum impulerant, toties vento-
rum vi repulſi rejectique ſunt. Non-
ne procellis juſſerat, ut vindicarent
repulſam à Navarcho datam Ignatio.

dum é Palæſtina redux excluſus eſt

navi, in qua naulum ſolvere non po-
terat? Certum enim eſt, cùm miſer
ſolviſſet manè proſperè in navi in-
ſtruéctiſſima, ante noctem naufragio
periiſſe. Fuit, qui irâ vecors cur-
reret ad perimentum nudo ferro Ig-
natium: ſed ſic obriguit confeſtim
ictum vibrantis brachium, ut ſenſim
2 2 etiam

140 PANEGYRICUS DECIMVUS,

etiam tabeſceret, donec attactu ſuo
malum Ignatius diſpulit. Fuit, qui
Compluti affirmaret, dignum eſſe
flammis Ignatium: & non diu poòſt
ille in cineres ignis vindictà abiit:
Cordubæ alius dixerat, ſuſfocandum
aquis Ignatium, & ipſe modico abin-
de intervallo aquis hauſtus eſt. Adeò
ad tanti viri æſtimationem vindican-
dam diſcordia cæteroquin inter ſe ele-
menta conſpiraverant.
Si autem parte alterâ inter Igna-
tii adhuc ſuperſtitis glorias, numerare
vellem æſtimationem, quà, vel fren-
dente invidiâ & perfidiâ, Chriſtiana
in Republica floruit, quùm ſplendi-
dam vobis ſcenam aperire poſſem
honorum, acclamationum, applau-

ſuum ? Exhiberem vobis quatuor

Pontifices maximos, Paulum tertium,
Julium III. Paulum IV. & præ reli-
quis Marcellum II. qui tanti fecerunt
Ignatium, ut non uſitatâ ipſis nomen-
claturà, vix aliter illum, quàm ſan-
tum indigitarent: ejus libenter audi-
rent conſilia, opem ſæpe implora-
rent, familiariter converfarentur, ip-
ſo ſuggerente leges utiliſſimas ferrent,
Aſceteria fundarent, adoleſcentum
ſeminaria erigerent, providerent in-
digentibus, & primis ejus precibus
confeſtim deferrent, primis ejus nu-
tibus annuerent, celerius, quùm ad
Auſtri flatus ſuas nives Alpeſtria juga
exuant. Inde producerem joannem

III. Luſitaniæz Regem, qui ad ipſum

ut ſuum ad parentem ſcribebat? mul-
tuúmque contendit, ut à Societatis ad-
miniſtratione Ignatius ad totius Ec-
cleſin elavum admoveretur,. Obiice⸗

rem veſtris oculis ſacri ordinis homi-
nes, facto agmine ad eum recipien-
dum prodire ex urbibus, id quod
Ppræ reliquis Aſpritiæ factum, perſo-
nante interim omni ære campano, &

omni plebe ad deducendum hoſpi-

tem accurente. San um etiam Ca-

rolum Borromæum inducerem, ſuo-

met afrmantem teſtimonio, melio-
ris ſe vitæ initia, & tam ſublimis
ſancktimoniæ fundamenta ſe ſanctis
Ignatii Exercitiis debere: S. Philip-

pum Nerium, palâm profeſſum, ſe

admirandæ, quâ gaudebat, Oratio-
nis donum familiari cum Ignatio col-
loquio in acceptis ferre. Et ſi quid
etiam domeſtici teſtes valent, Xa-
verium ego inducerem, qui paſſum

omnem, quem in heroicæ virtutis

ſtadio promovit, adſcribit Ignatio;
eidem omnes animas, quas Chriſto
lucrifecit in Indiis; qui Ignatii adhuc
viventis nomine, abſciſſo ex literis,
quas ab eo acceperat, utebatur ad
ſtupenda quæque opera patranda;

qui literas ad illum flexis humi ſcri-

bebat poplitibus, ejus nomen cum
Cœlitibus aliis Litaneviticis in preci-
bus appellabat, & tandem Xaveri-
um, qui in ultimis, quas ad eum ex

Indiis dedit literis, folium extimum

his ipſis verbis, vel Vatis more, vel
tenerrime & ectaticè amantis, pro-
latis ſignavit: Meo Patri in Chriſto
ſancto Ignatio. Sed ad viri tanti lau-

des amplificandas non utar Magno-
rum æſtimatione, non Sanctorum
aliorum teſtimoniis, non filiorum
ſemper ſuſpectis encomiis. Prodeat
ex ipſo inferni barathro Lucifer; y.
⸗.

ſe ſoqu⸗
tellut, 1 8
noi nlu⸗
. ebe
ſa: lud reim
. Kinie ofe,i
1ommni A10 1

et, Ut Olen.
1 ubtoſol gett

erdn e d
üle tetid 4
guid 4 lummn

br ſpentii

erceere nol bit,
Nontominte min
lonnhenn feni
nentnen le lgnun
okem myofemn in d
Heo. Mruimus lucl
Kolgnuins? marimt
wicamor line otnn
io ACalnt ha
fus kcinoris memint
is AMum glonian
Uümne pobis rigetur
luinter nortales ille
Rokoſtem malos D
Muitn UMuidem no
1Mnto hoſtes d
ugni holtes jurat
441 Cellendere ad
Enner biolt. le

Moris edrum temn

m ign ſon zi
ninig honinum
Godd s iu, ur
em (its Cnttov.

1,

lien
une 34

um, pert
G.
lkr mpend .

Geclcenlun woh.
undun eliann (a.
nm cerem, ſ.

1eu

palin prolellom, e

4n guebet, Onnid.

ilani amn lonatio ol.
nis lene. Eiſ ui
Ci teſtes palent, Nr.
Aucerem, gui pallumn

n in hercicz Vitumd

Vtt, dlcribit Igneio;
zninas, Olas Chrito
is; gui gnati achue
e, ablceiſlo er literi,
cepennt, Uedannn 2
gle ohenn pinmdn
lum geris dumi i⸗
us, ejus nomen cun
itaneviich in prec-

1, & tndem Xwel.
imis, Ouns 1 eumn el

ris, kolium extimon
vel Vuis mote, 1

Orice amuntis, 5

Mes atfi in i

ed u wii tmnil .

ir M
uns non c n

e, don ſnn

moniis, 3 poler

ene .

orcinit ho,
1eUn kecid
ubih i Pen.
diiie cn do

d 4
lins
undimentt ſe rc 1
is debere: §. Phiimh.

DE S. GNATIO LOTYOLA SOC. IESU FUND. 1

ſe fateatur, ipſe loquatur, quod in-

ſuperabili vi coactus tacere non po-

teſt: & ſi recte pronuntiavit Hiero-
nymus: Ilud verum eſt teſtimonium,
quod ab inimici ore profertur: per me

licet, ut omni alio teſtimonio inſu-
per habito ſoli credatur Lucifero. Et

quid ille tertiò dixit de Ignatio,
quando ad unum ejus nomen, utut
tum adhuc ſuperſtitis, coactus eſt
excedere corporibus, quæ inſederat?
Non nominate mihi Ignatium, dixit
horrendo cum fremitu, non facite

mentionem de Ignatio, hoc enim

hoſtem majorem in Mundo non ha-
beo. Maximus Luciferi in terris ho-
ſtis Ignatius? maximus omnino. Ob-
liviscamur ſanè omnium, quæ de Ig-

natio dicta ſunt hactenus; non alte-
rius facinoris meminerimus, omnem

ejus aliam gloriam taceamus. Pa-
rümne vobis videtur, quòd quam-
diu inter mortales ille fuit, majorem
ipſo hoſtem malus Dæmon non ha-
buerit? Equidem non deerant tune
in Mundo hoſtes dæmonis, hoſtes
magni, hoſtes juratiſſimi. Nolo

AA. deſcendere ad comparationes

ſemper odioſas. Legat, qui volet,
hiſtorias eorum temporum, feraci-

um, ſiqua fors alia, laudatiſſimæ

Sanctitatis hominum, & fubinde,
quod videbitur, ſtatuat. Ego qui-
dem citra controverſiam aſſero,

quòd magnopere honoratum ſervum

ſuum DEUS voluerit, dum tribus
omnino vicibus coëgit malum Dæ-

monem non diſpari ſemper fremitu,
imò vocibus ijsdem, teſtimenium

edere tam luculentum.

Unum ego aliquem ſolum in-
venio, qui Ignatium ſenſu indigna-
tionis implacabili exoſus, induci nun-
quam potuit, ut vel tantillum ad
ejus gloriam quoquo modo confer-
ret. Et quis hic alius ab ipſo fuit
Ignatio, qui quantumcunque ſe ſem-
per agnoſceret aut formidatum à ma-
lo dæmone, aut à mortalibus hono-
ratum, aut à Superis omni favorum
genere præventum, obſtinato ſem-
per animo id egit omnium ſtudiis ob-
nixus, ne honoraretur. Imò donee
inter nos fuit, non aliam à DEO
grattam petiit, in præmium omnium.,
quæ pro ejus gloria fecerat, ac tole-
raverat, niſi ut vivus omnibus eſſet
ludibris, mortuus omnium & me-
moria deleretur. Hinc ille tam ſtu-
diosè celabat acceptas omnes à colo
gratias, profundiuùſque tenebat oc-
cultas, quàm aurum Tellus, & gem-
mas Oceanus. Et quia audire ali-
quando coactus eſt, quòd is, quo-
judice pro pœnitentiæ tribunali ute-

batur, & in cujus unius ſinum hæc

arcana effundebat, non aliud dixerit,
quàm ſibi unicè in votis eſſe, tot ho-
ris vivere poſt Ignatium, ut palâm
facere Mundo poſſet inauditos coœli
favores illi collatos; non mitiùs il-
lum, quàm vitæ ipſius ja urâ, mul-
Gavit: Neque enim tantùm abinde
deſiit ſuas illi noxas aperire; ſed eam
à DEO in ſuæ modeſtiæ ſolatium.
noſtræ autem infelicitatis augmen-
tum, gratiam impetravit, ut ille ani-
mi arbiter pauculis aliquot ante ipſum
diebus hujus e vitæ ſtatione decede-
ret. Et en cauſam, ob quam etk
5 2 no92

142 PANEGYRICUS DECIMUS,

non parum ego vobis de ejus gloria
prædicavi, majora tamen quæque ſi-
lentio involvi. Sic Ignatius voluit:
& idcirco de ipſo ſolo queri poſſu-
mus, ſi de eo nobis innotuit, quod
minus eſt, meliora autem noſtræ no-
titiæ ſunt ſubducta. Faciat tamen
Ignatius, quantum volet, ut inter
Mortales minus ſit honoratus. Si
vivens voti damnatus eſt, mortuus
tamen id non perinde conſequetur.
Sæpius ille apud DEUM inſtitit, ut
mortui cadaver in fimum abiiceretur.
Sed vel ingratiis ipſius, non argento
tantum & auro ſepulchrum ejus ni-
tet, ſed ipſæ adedò ſtellæ coelo ſe de-
miſerunt ad tumbam ejus exornan-
dam; id quod aliquibus videre da-
tum eſt, cum ejus cineres ſecundè
tranſpondarentur: petinde ac ſi, cum
nondum illi cineres penetrare ad
æthereas ſedes poſſint, ubi cum ani-
ma, beatâ æternitate fruentur, cœ-
lum quodammodo cum iis habitare
vellet. Inde etiam potuerit Ignatius
obtinete, ne vivens afiis prodigiis
inclareſceret, niſi quòd ad vitam re-
vocarit miſerum quempiam, quem
furor ad ſuſpendium adegerat; bra-
chii uſum reddiderit fzminæ, quæz
cum amilerat; fanärit alterius ma-
num ambuſtam: phityſi laborantem
bene precando curaârit; malo cadu-
co liberarit unum aliquem, contagio-
ſis febribus alios, ſimulque locis diſ-
ſitis videndum ſe præbherit, Romæ
nimirum & Coloniæ. Mortuus ta-
men fubinde impedite porrè non
potuit, ne Divina manus ipſo quoti-
Qie uteretur ad nova prodigia perpe-

tranda, magnitudine admiranda, nu-
mero multa, fama celebratiſſima.
Hinc videndum ſe poſtea tam crebrò
obtulit, ut non minùs Beatus intsr
homines degere videretur, quàâm
mortalis antea vixerat. Apparuit in
mari Liguſtico puellul?, & eam
naufragio exemit: apparuit in Peru-
viæ Iylvis Juveni, & latronum vim

eluſit: in urbe Lecenſi moribundæ,

& mortis e faucibus raptam ſanitati
reſtituit: in Toletana Provincia Vir-

gini, & in animi meœrore ſolatium

impertivit; Maceratenſi in aſceterio
Sacræ DEO Virgini, & morti eri-
puit; in Pedemontii valle aliquàâ
Matri, & filiolam ejus ſervavit, in
Voſſonum urbe nonnemini Societati
noſtræ parum addicto, & amorem
æſtimationemque ejus inſtillavit:
Florentiæ Procerum alicui, & ip-
ſum flammis graſſantibus ſubtraxit,
una cum domo & ſuppellectili pre-
tioſa, etſi omnia circum igni in pa-
bulum cederent. Duos infantes mor-
tuos, ut Matribus, quæ gratiam

eam flagitaverant, ſolatii aliquid af-

ferret, vivos reddidit, Munebregæ
unum, Manreſæ alterum: aliam fi-
liolam annorum duodecim in oppi-
do Hiſpaniæ, Pardos dicto, ad vi-
tam revocavit. Alia parens, PFer-
rariæ, opem ejus ſubito in caſu fe-
ſtina expetiit, & impetravit. Dum
enim ipſa per feneſtras curioſa pro-

ſpicit, fliolus incautæ elapſus publi-

cam in viam præceps ruit: ſed ad-
fuit Ignatius, & prolem vivam ala-
cremque in ſinum, quo exciderat,
ipſemet ſpectabilis repoſuit. Nun-
quid

leoetit
ſerlm quis tnd
ſommin ego Prodigi
Uirit, genera, ne d
Uetuch, enürtate inc
690 n0n mbig, g
vobismonſtratum ſt
Niianc 0/ glon⸗
um, non timen min
GeDM pro lgnat
Panle, ur nolcet en

ecenſſi woribune⸗,

ibus nptin ſid
etana oyincia F.
nI matore ſoliin

Lernleni in eteri
Ngini, & motti er..
monti valle Aigu
lam ejus ſerrrit, in
e nonnemini Societati
dddo, & amoten

de ejus inſtilitt .

cerum alcui, i⸗
laſlantibus ſobtranit,
& luppellectili pre⸗
la drcumm igni in pe⸗
Dos inlantes mor
ribis, qur gatum
nt, Cliii aicgtid
elcicit, Munebietr
ſe alterum: aliamf⸗
n Coocecim in oppr

udos o, 1

An puens, ke-
us lubito in clln .
E inpen mnit. Ui
ſeneſtras cunſ⸗ ine⸗

inum, 7., Mn⸗

2i on gid

DE S. IGNATIO LOTOLA SOcC. JESU FUND. 14

quid autem plus eſt ex Inferni, quùàm
mortis faucibus quempiam eripere?
Et tamen duobus ipſe Juvenibus,
qui duplici chirographo proprio ſan-
guine exarato, animas ſuas malo Dæ-
moni donaverant, impetravit, ut ſe-
riò reſipiſcerent, effecitque, ut fre-

mente & indignante averno, dona-
tio reſcinderetur, reſtitutis chirogra-

phis: in hoe glorioſior Orpheo fa-
buloſo; quòd animos ex abyfſſo,

non jam, uùt ille, adulatoriis preci-

bus, ſed pro poteſtate imperando
reyocãarit.
Verum quis tandem finis eſſet,
ſi omnia ego prodigiorum, quæ pa-
travit, genera, ne dicam ſingula ge-
nerum, enarrare inſtituiſſem? Sed
ego non ambigo, quin jam abundè
vobis/monſtratum ſit, multa pro am-
plifcanda DEl gloria effeciſſe Igna-
tium; non tamen minora operatum
eſſe DEUM pro Ignatio. Supereſt
proinde, ut noſmet etiam excitemus

ad ejusdem gloriam pre virili omni
oblequiorum genere promovendam.
Si enim illis quoque beatis Coœlitibus,
qui tanquam onerarix naves lucre
tantùm proprio maria ſulcàârunt,
multum tamen debomas, quantò plus
debebimus illis, qui bellicarum in-
ſtar navium, publico ſe beneſicio to-
tos impenderunt? Siquid uſpiam bo-
ni toto elapſo ſæculò accepiſtis ab
Ignatii filiis, veſtrâ causâ occupatis:
ſi in ſcholis ætas tenerior ab iis retu-
lit ſedulam inſtitutionem; ſi in ora-
toriis animi, DEO tenerius & ar-

Ciùs addicdki duces in ardua virtutis

via nacti ſunt, ſi tantillum emolu-
menti vobis attulit ſacri alicujus hac
ex familia Oratoris facundia, aut pro
arcano tribunali Judicis charitas atque
prudentia, aut alterius in periculo-
ſiſſimo æternitatis aditu fſidelis opera.
totum id Parenti eorum eſt adſcri-
bendum, totum Parenti pro vi⸗
ribus rependendum,

DEFOR-

144 PANEGYRICUS UNDECIMVS,

28 r r i iAr ir SP Ar r Ne rir ir A r At A 65 8 45 86.

DEFORMITAS AMABILIS
PANEGYRICUS

IN HONOREM ANCZYX N1NDO-

MIS DICZA ZAURINI.

Fidimus eum, & non erat aſpelctus, & deſidera vimus eum. Iſa. 53.

Omplures ſunt, quorum in
animis ingens amoris in-
cendium exarſiſſe conſtat,
cùm pictam aliquam ta-
bellam, etiam quaſi aliud
agentes, aſpexére: ſic etiam vidiſſe
Proſerpinam, fores in prato legen-
tem, ardere fuit; vidiſſe Europam,
ad maris littus margaritas quæritan-
tem; quin vidiſſe innocentem Nar-
ciſſum: formam ſuam ad fontis mar-
ginem vanitate non laudanda con-
templantem. Si tamen animum ad-
vertere placuerit, deprehendemus,
Kfammas ejusmodi tum ſolùm con-
ceptas, cùm quæ oculis obiiciebatur
pi ura, formam referebat blandam,
& ſingulari pulchritudine renidentem
(talis profectò fuit eorum, quorum
modò meminimus) non autem cùm
inſignis quædam deformitas fuit re-
præſentata. Eſt enim hoc deformi-
tati proprium, alienare à ſe animos,
& odium ſui parere, non atuem ad
ſe pellicere. Hâc causâ Ageſilaus,
Magnus ille Spartanorum Rex, homo
quàm animo nobilis, tam aſpe ctu de-

formis, moriens graviſſimam illis

mulctam dictavit, quicunque ejus

imaginem effinxiſſent: nolebat enim,
ut publicus ille amor, quo dignum
habituri erant, quicunque præclara
ejus facinora aut legiſſent, aut narra-
ri audiſſent, ſabinde formàâ ſuâ con-
ſpectâà non parum decreſceret. Quod

ſi ita eſt, qui tandem fieri poterit,

ut hoc veſperi magno & ſingulari vos

amore erga Chriſtum Servatorem no-

ſtrum accendam, dum oſtendere e-
um vobis non poſſum, niſi illorum,
tetrum, deformem, qualem ipſe ſe
depinxit in auguſta, quæ hic loci ſer-
vatur, & colitur, Sindone. Nihi-
lominus macti animis AA. ſi me ſpes

mea nimium quantum non fallit, hæc
ipſa ejus tam mirabilis deformitas,

hæc ipſa, & non alia ejus dos eſſe
debet, quæ plurium in pectoribus

amoris ſui incendium excitet. Ad

hoc ſperandum excitat me, quod de
ſe certæz magnæ animæ in Iiaiæ vati-
ciniis ſcriptum reliquerunt: Vidimas
eum (non de alio illæ, niſi de EsSU
ſic deformato, lo quebantur) Vidimus
um,

dereroleni ne 1
Ieeenin Ulus elt
zineſ hernde dehl
g ſacilltate meiam
tünm kne.
Etprimd guiden
Acere volumus,
erculati non amand.
lelommetum, ſi Chri
mue nos ceit, Pi
Wnnlos amillet, e
fümog Lec guis e
Culke un ert, vul
ten/ Onet ſane ſe
ll ſbi renuſtatem:
Agenas porpori, c⸗
enlipſenher le Di
morltolneſt, ut ei
ne nlile gici pon
unm, Lminun,
Ibe enm monſtrum
le, edmoritunmn
numßyropikebe
lum tamen eſt tl
un fniſle, ain
C mori in
Otiendom Pr
rnet, Hyc
11 ren

eu em lln g,

ens graviſſiman i
nnit, quicungue ejn
millen: nolebet enin
le amor, guo Gignun

4, guienngde pracan

iut legiſlent, M nane⸗
ſabinde formi ſui cor
zum decrelceret, bol
I undem feii poreit
magno& ſngulaiim
Priſtam Servatorem
lam, dum oftendere
npollum, niſi llonn,
ermem, gurlen e .
guſti, gr hie lei ſ.
litur, n
micnis A ſime ſ⸗

Vantum non faln,
mirbils Gekormmitu,

m teliglen
alo i⸗, . ſins

.

DE SANCTA SINDONE.— 145

eam, & non erat aſpectus, & deſide-
ravimus eum. Qu³m autem hoc in-
ſolens? videntur enim hac ejus formâ
tam informi conſpectà debuiſſe dice-
re; abhorruimus, fugimus, odimus
illum: & tamen affirmaârunt ipſæ:
deſiderarimus eum. Talis ſiquidem,
ſi momentis rves ſuis ſedulò libratur,
eſt iſta deformitas, quæ in Chriſto

reperitur, deformitas, quæ ſui amo-

re accendit. Advertitis jam, quàm
ſublimem hodie ad ſcopum diſſerta-
tione meâ collimem: vos idcirco
benevolentis me veſtrâà adjuvate 5;
neque enim ullus ell jaculaton .4 ma-
ximè ſi perinde debilis ac ego) qui

quàâ facilitate metam vidit, eâdem

etiam tangat.
Et primò quidem, ſi rem ipſam
dicere volumus, poſſemus forſan
excuſari non amando Chriſtum tam
deformatum, ſi Chriſtus ipſe, cum
amare nos cœpit, pulchros nos &
formoſos amâſſet, & non potius tur-

piſſimos. Sed quis exprimat noſtri,

qualis tum erat, vultůs deformita-
tem? Ornet ſanè ſe Peccator, quam
vult ſibi venuſtatem adſciſcat: pin-
gat genas purpurâ, capillos auro ac-
cendat; ſemper ille Divinis oculis tam
monſtrolſus eſt, ut ejus comparatio-
ne amabiles dici poſſint vultus hye-
narum, Lamiarum, Gorgonum, ne-
que enim monſtrum ſimplex eſt, ùt
iſtæ, ſed monſtrum monſtrorum om-
nium ſynopfis & breviarium. Et cer-
tum tamen eſt, tales ad amuſſim nos
tum fuiſſe, cum ſe Chriſtus paratum
ad moriendum pro nobis obtulit.
Amavit nos, hæc S. Auguſtini doct-
Re. P. Jegneri Panegyr.

rina eſt, & quales amavit, niſñ ſœdos In epiſt.
4 2 N .
atque deformes? Nemo noſtrum non Joan. trad.,

hæret attonitus, cuùm legit, potuiſſe ².
Imperatorem Tiberium erga horribi-

lem Draconem tam tenerè affici, ut Suet. in Ti-

eum parvulum alendum educandum-bet.
que ſuſciperet, ut catellum blandu-
lum, aut lepidum cuniculum, manu
illum ſuâ palceret, blandiretur, pal-
paret, & regijs ſecum in conclavibus
illum teneret, & denique etiam ama-
re deploraret, cùm illum toto ini-
micarum formicarum exercitu cir-
cumdatum & extinctum conſpexit.
Sed quanto plus eſt Chriſtum noſtri
amore capi potuiſſe? Non Lernæa
palus, non lacunæ ſtygiæ produxe-
runt unquam fœditatem tam abomi-
nabilem, qualis eſt illa cordis huma-
ni perverſi; eâque causâ, ſi ipſe nos
complexus eſt amore tam ardenti,
non obſtante, illà tantà animæ no-
ſtræ turpitudine, recte viciſſim nos
illum amare poſſumus, non obſtan-
te ejus deformitate, quæ tota eſt cor-
Poris.
Quamquam, quantum à vero
abij, dum dixi, deformitatem ejus!
an enim quiſquam perſuadere ſibi
oterit, deformitatem illam verè
Chriſti ipſius eſſe? Retractet opinio-
nem ſuam, ſi quis eſt, qui id cogitat.
Fuit Chriſtus pulchritudine tam rara,
tam plus quàm humana, ut David
Rex neſcio quando eum procul intue-
ri permiſſus, tenere ſe non potuerit,
quin exclamaret? pulchritudinem,
d venuſtatem, gratiam! ſpecioſus
formà pra filij: hominum, difuſa eſt
gratia in labijs tuis. Diffuſa: perin-
T de

146 PANEGYRICVUS
de ac ſi vellet dicere: decorem illum,
cujus alij guttulis aſperguntur, totum

effundi in Chriſtum non ſpargi de-

buiſſe. Et tamen David ztate ſuâ
viderat non Jonatham tantum, Ju-
venem ſpecioſiſſimum, decorum ni-
mis, ſed Abſolonem aliquem, ſed
Adoniam filios ſuos, utrumque tam

formoſum, ut illius capilli emeren-

tur ad libram, hujus obtutus magni
conatũs ſufficiens præmium reputa-
rentur. Scio, non defuiſſe, qui Da-
vidicas illas voces non de corporea,
ſed ſpirituxli Chriſti venuſtate accipe-
ret: quafi illam ad nos exemplo ſuo
erudiendês, quàm minimi feciſſet:

vid. Suarer ſed aberrant à vero iſti. Nullam qui-
in 3. P. diſp. qem ille rationz habuit elegantiæ cor-

8 2: ſe .2.

poris; ſi id his verbis intelligimus;
quèòd non ofkentarit illam unquam,
nec peculiari ſtudio excoluerit, ùt
alij ſolent, ſed quòd ſemper, & toto
coporis habitu, & veſtibus, exte-

rioris ejus pompæ negligentiam quan-

dam præſetulerit, & fortaſſis etiam
macifento ſatis, & laboribus exhau
ſto corpore fuerit; non autem, quòd
apta membrorum conformatione el-
ſet deſtitutus. Deſtitutus enim JE-
SUS hac venuſtate? Talis profectò
ille non eſt viſus ipſi Lentulo, Ethnico
quamvis, qui cum Tiberium Cæſa-
rem de minimis etiam, quæ ad Chri-
ſtum tum viventem ſpectabant, edo-
ceret, eâ illum formâ deſcripſit, ut

omnium calumniantium ingratijs,

fateretur quidem, pfædonem eſſe
publicum, qualem ipſum fingebat
calumnia; ſed, qui omnium corda
raperet. Sic etiam venuſtate deſtitu-

„UNDECIMVUS,

tum non cenſuit Thomas, ille ſcho⸗
larum Angelus, non Hieronymus,
non Ambroſius, non Chryſoſtomus,
non plerique, quos ego legere me-
minerim, qui potius in eo concor-
des ſunt, quòd dicant: non debuiſſe
animam, quafis Chriſti fuerit, quâ
alia pulchrior nulla fuit, jungi, niſi
Corpori formoſiſſimo: Perfectiſſima
Anima debebatur perfectiſſimum corpus.
Gemma tam pretioſa incaſtrati non
debebat unquam, niſi auro fulgentiſ-
ſimo: nec balſamum tam ſalutare,
niſi pretioſiſſimâ cryſtallo recondi;
nec flos tam peregrinus in vaſe, præ-
terquam nobiliſſimo, plantari. Hoc
autem ſi ita eſt, quæ eſt illa, quam
in eo ſpectamus, deformitas, dum
ſacra illa in Sindone repræſentatum
aſpicimus 2 deformitas naturalis?
congenita? propria? Non ita ſanê
AA. credite, omnis illa deformitas
noſtra eſt, nobis propria. An ne-
ſcitis, (ſic equidem lſaias diſerte af-
firmavit) quòd Poſuit Dominus in eo
iniq aitatem omnium noſtrüm 7 quèd
languores noſtros ipſe tul't, quòd do-
lores noſtros ipſe portavit? quòd, S.
Petro teſte, Peccata noſtra ipſe pertu-
lit in corpore ſuo: & , ut verbis ma-
gis ſignificantibns locutus eſt Paulus:
Pro nobis factus eſt peccatum? pro no-
bis factus eſt male dtum & mirum vi-
deatur, ſi tam ille deformis apparet?

horribiles ſunt, fateor, plagæ illæ,

quæ in dorſum ejus tam profunde pe-
netrârunt: ſed quia ſunt plagæ nobis
debitæ: horribiliſſimæ ſunt alaparum
cicatrices, quibus facies ejus contuſa
eſt: foediſſimum in modum lacera-

tus

Rim, in guam 6
Pant la, Witppen
4ur b Cbehan
iur oett, in 4
ngi/ glen hor
46, non migs Uun
ſen delat, dum
luntn elt, totam in
ince nieli, gvt nos
ipprli peette
n non diffcul
r Chritus, cn
Jen nobiͦ wlnvere
mamubllen Alioan
Armglqulen ha

Anm, li geſüime h

mi, kinauere vol

, won certo ce
Aſtinais) neceſſitn
le! lie⸗ religtit,
beret mintem per
ei ama. mans,
onet Ghrlla, lon
Onet unm; nund
bitanh

Us,

Non H

ler onpmm ð

nd CMylo
Nan
Niis ne Conco
dtt: non Mit
4 Chriſt llentt, dr
ull bit, iungi, it
liſimo: Perfehiſna
herfehiſinin lenn
fetioſt incaſtrai non

lottomu,
legere ni⸗

n, niſi anr lulgent .

momn lamn ſalltue,
erſtaſto recondi
eginmin vale, Prr.
mo, Pattai. Hoe
qor eſt üla, quamn
1s, Gekormin, Aum
indone tepraſentktum
eformias miaräls
opria? NMon iu int
Dmmnis ila dekormnitas
bis propria. An ne.
gem liains dilette 4
1Poſuit Deintt in 4
iun noltun! glul
ize tilt —M N.
mnranu 100,)
cats laſpe er.
: &, In verbis u⸗
1s ocut eſt aulb:

,0N.
aAt uun n

. 1.
4dan & mürumm7

DE SANCTA SINDONE.) 147

tus ſinus pectoris: ille pallor, ille
ſubfuſcus color, illæ maculæ, ille li-
vor, quæ totum ejus, candidiſſimum
cæteroquin, corpus deformârunt,
fœda ſunt omnia, omnia horrida:
ſed nôſtis, quid S. Hieronymus di-
Xerit? Quod pro neſtris debebamus ſcæe-
leribus ſuſtinere, ille pro nobis eſt paſ-
ſus, & quòd non alterius, quàm ejus
figura & adumbratio fuerit illa vetus
victima, in quam omnia exonera-
bantur mala, vituperia, & probra,
quæ Populo debebantur. Qui fieri
igitur poteſt, ut illa quantumcunque
magna, & plena horroris deformi-
tas, non magis illum nobis amabi-
lem reddat, dum illam, quanta
quanta eſt, totam in ſe ſuſcepit, ſolâ
incredibili, quàâ nos complexus eſt,
impulſus pietate?
Jam non difficulter intelligemus,
cur Chriſtus, cuùm aliquam ſui effi-
giem nobis relinquere conſtituiſſet,
non amabilem aliquam & venuſtatis
plenam, ſed qualem hactenus deſcrip-
ſimus, ſui peſſime habiti ac defor-
mari, relinquere voluerit. Casune
hoc, & non certo confilio eveniſſe
exiſtimatis? neceſſitate, non volun-
tate? Ideo reliquit, ut ſe nobis ex-
hiberet amantem perditiffimos. Do-
net amato amans, quidquid volet;
donet corallia, donet margaritas,
donet aurum: nunquam tamen da-
bit arrham amoris ſui tam probatam,
quàm ſi veram vivàmque ſui imagi-
nem offerat. Eſt hoc certiſſimum.
Sed dicite. Si præterea imago illa
sfficta eſiet ipſiusmet amantis manu,
sicque ficta, ut referret amantem

amati amore languentem, pro ama-
to tabeſcentem, omni vivo colore
amoris vi deſtitutum, ſine venuſta-
te, ſine ſpiritu, ſine vita, quantum
id foret? An non diceretis, vos a-
mantem hunc non jam tantuùm a-
mantem calidé, ſed inflammatum,
ſed ardentem, ſed amore delirum el-
ſe? Et tamen ejuſmodi plane eſt Ima-
go, quam Chriſtus hic nobis dona-
vit; ne jam quiſquam formidet cum
oris aurei Oratore judicare, palàm

Ppronuntiare, ſcribere: Non ſic inſa- Hom. 22.
nus amator dilectam ſuam amat, at ad pop.

DEUS animam. Conſueverunt olim
viri celebres curare depingi ſibi in te-
lIâà, quæ vel geſſerant fortiter, vel
quæ ijs ceſſerant feliciter, ex quibus
non parum in ſe gloriæ redundatu-
rum ſperarent; atque hæc ſubinde
reponere loco publico, ubi in om-
nium oculos incurrerent. Sic memini
legere, feciſſe Lucium Emilium mi-
norem, poſtquam primo ſuo Con-
ſulatu de Liguria triumphaverat. Sic
Sempronium Gracchum, cum Ham-
monem ad Beneventum profſiigaſſet:
ſic Valerium Meſſalam poſt Hiero-
nem in Sicilia perdomitum; ſic Lu-
cium Scipionem poſt præclaram il-
lam Victoriam Aſiaticam, quæ tan-
tum illi & æſtimationis & invidiæ
peperit, proles eodem ferme ſem-
per partu gigni ſolitas ; & tandem
ſic etiam, etſi jactantia omnem mo-
dum prætergrelsâ, Hoſtilium, quan-
do non contentus inſigni prorſus pi-
cturà objeciſſe oculis expugnationem
Carthaginis, cujus ille mœnia primus
victor intraverat, ſtabat inſuper ad
T 2 illam

14 PANEGYRICUS UNDECIMVS.

illam totos dies, ad minima quæque
ejus expeditionis adjuncta explican-
da: &, en, dicebat, locum, in quo
ipſo, ſummo conatu factus aſſultus
eſt, en alium, ubi meœnibus admotæ
ſcalæ: ibi catapultis effracti muri;
hoc loco comparui ego ante cunctos
in murorum pinnis, &, cæde, cæde,
ingeminavi; hic defixum vexillum,
hic muri expugnati, hic maxima ho-
ſtium ſtrages fuit. Quàm autem,
DEUM bonum! diverſam ab hac
rationem facra in Sindone Servator
tenuit? Haud equidem defuiſſent illi
eventus, ex quibus ingens in illum
redundavit gloria, ſi talem ipſe glo-
riolam venatus eſſet, ut nos miſeri
terræ vermiculi facere conſuevimus.
Poterat hic coloribus adumbrare fa-
Gum illud omni memorià digniſſi-
mum, quo ipſe paucorum dierum
infantulus materno ſuſtentatus ſinu,
ut throno Majeſtatis pleno, proſtra-
tos coram ſe conſpexit tres Reges,
ſapientiâ inclytos, qui à remotis ori-
entis ſolis plagis cum donis profecti
clientes ſe ac ſubditos profeſſi ſunt.
Pingere poterat, quomodo jam vir
in Thaboris montis jugo ſpectabilem
ſe præbuit, vultu tam reſplendenti,
ut ipſe prope ſol pudore ſuffuſus e
conſpectu ſe proriperet. Pingere
poterat, habitu, quo per Palæſtinæ
regiones nudis oberrans pedibus to-
tas poſt ſe urbes trahebat, ſtupefa-
ctas prodigiorum innumerorum no-
vitate, quæ ab eo patrabantur, cœ-
corum, paralyticorum, mutorum,
leproſorum, febrientium, ſurdorum,
energumenorum, turbis nutu ſuo

unico libertati ac ſanitati reſtitutis.
Pingere poterat habitu increpantis
tumultuoſum mare, & ſilentium ver-
bo imperantis. Pingere poterat ſtu-
pentis maris undas domino pede cal-

cantem. Pingere poterat à morte in

abyſſi ſinum ingreſſum, ubi compe-
des cunctis perduellibus ſpiritibus in-
jecit. Poterat etiam velut coram
ſpectandum exhibere, quidquid ibi
ad æterna ſupplicia damnatorum ca-
tervæ fructu nullo, heu quantos in-
ter dolores! fecerunt, ut ad ſui mi-
ſerationem Hecterent, illos horren-
dos infelicium ululatus, deſperato-
rum ſtridores, Luciferi adeò ipſius
ad ejus conſpectum palpitantis trepi-
dationem, & tandem repræſentare
poterat aut illa animarum, cœco lim-
bo eductarum, tripudia, aut trium-
phalem corporum pompam, apertis
e ſepulchris cum ipſo ad vitam æter-

nam prodeuntium. Cuncta hæc, fi

ita viſum fuiſſet, & præ cæteris ſuam
ſpectâſſet gloriam, nullo negotio o-
culis [pectanda obijcere poterat. Sed
quia amantis inſtar, amatum miſere
depereuntis, non aliud à nobis deſi-
derat vehementius, quàm noſtrum
amorem mutuum, & huic omnem
admirationem, applauſum omnem
poſtponit; cuncta hæc eodem, &
nullo ſcilicet loco habuit, neque ali-
ud hic repræſentare voluit, quàâm
ſeipfſum ſqualidum, foœdum, vulne-
ribus obſitum, qualis noſtrâ causàâ
fuit, quando noſtrà causs mortem
tam acerbam pertulit. Quuàm igitur
viveremus ingrati, & beneficiorum
immemores, ſi hac causà annre il⸗
U

1
cals Pau
noſt ve nottklun

Drimm in
dlbals ſunben
ſne ſli, r he
i deliaum Kona
õ
lummum mila uno⸗
Ctha: kigilin
fni gutuor Al
ni chiſoli, us
ulu Regni Novin-
bentempore conna
ſos milat, gui men
arebmnt, eotun o
ig milia die cogem
WWiagorabatur.
Duimmitümi Serva
orn. Ninde ille
Fintonen, gudd vin
Dueſtz ſal auod ill
ies erſi paſli ſit
ilei non debet
An giicſiz lud ig⸗
tmikintelt, &r ve
ſllteihin illultte
deleſt, eniſſimo
Aichte, gdd E i
ſit ℳof: dii 1
akiniah
nemo unde
dleit ſte⸗ ſunl
iniſetn

1s,

ii keſtitue
. . B
u tu Increpenti
Ulentum Ve.

ngere Poterat itn.

Dannd hele tl

ae poternt mat 1
Nenn icome.
uellbos piftburin

t etiam velut Ormn

didefe, guigid in
icia damnatorum .
lo, beu guantozir.

erunt, ut ad ſi n.

trent, illos horen.
Ulolenus, deſperato.
Lucſeri mded ipſiur
kum paliuntiz repi⸗
undem reprzlentne
Animarum, cocohim-
ipucdia, ant triunr.
um pompam, 4pertis
n igſo d vium æte.

um. Cuncta hrc,i

,&r prr cꝛteiig lumn
zm, nullo negotioo.
Obiſcete poteſin⸗ S
ſtar, ematumn mien
on lid¹ nobis eſ⸗
(16, gutn noſtun

um, hiic ommen

ult Erin
pert michiil

5 “

H

DE SANCTA SINDONE.

illum vellemus minus , quia plus ſe

nos amare monſtravit?

Non præcipitate judicium: quid
dixi? Chriſtus non ſuæ gloriæz causàâ
hic ſe depinxit? Erravi, erravi: nec
enim major Chriſti, quam ambiat,
& qu ſe jactet, gloria eſt, quâàm
noſtrà causâ paſſum eſſe. Fortiſſi-
mi quique mortalium omne fermè
decus & gloriam in eo reponunt,
quòd hoſtes ſuos occiderint. Ingens
ſanè gloria, quæ ipſis cum atrocidi-
mis beſtiarum, leonibus, urſis, com-
munis eſt. Sic Ezelinus duodecim
hominum millia uno die à ſe neci dæ-
ta jactabat: viginti millia Lucullus,
viginti quatuor Sylla; Mithridates
unâ epiſtola, cujus exempla in di-
verſas Regni provincias & urbes eo-
dem tempore contra Romanos hoſtes

ſuos milerat, qui mercaturam ibi ex-

ercebant, eorum octoginta & am-
pliùs millia die eodem ⅛ ſe de medio
ſublata gloriabatur. Non hæc, non
hæc amantiſſimi Servatoris noſtri eſt
gloria. Non inde ille ſui venatur æ-
ſtimationem, quòd vitam inimicis eri-
puerit; ſed quòd illam ſibi pro ini-
micis eripi paſſus ſit: unde mirum
videri non debet, ſi hoc potius,
quàâm quidvis aliud agens, repræſen-

tari hac in tel?s, & velo voluit. In-

ſultate igitur, inſultate, quantum al-
lubeſcit, ſacratiſſimo huic corpori;
dicite, quòd non eſt in eo ſpecies, ne-

ꝗgue decor: dicite, quòd vobis videa-

tur eſſe vultu tam fœdo, ut fœdio-
rem nemo unquam leprâ obſitus ha-
buerit, dicite percuſſum à DEO, à
DEO humiliatuam: & nos purapimus

quibus ſpiritus ilie, quamlibet invi-
3

145
eum quaſi leproſum, & percuſam 4
DEO, & bumiliatum. Dicite, à
planta pedis ad verticem non eſſe par-
ticulam ejus unicam, quæ ſana ſit:
a planta pedis uſque ad verticem capitis
nen eſt in eo ſanitas: Dicite, faciem
ejus eſſe deformatam, lineamentis
tam abnormibus, ut vobis jam ne
homo quidem appellari poſſe videa-
tur: unde nec rezutavimus eum. Conji-
cite, quidquid uſpiam poteſtis con-
tumeliarum in venuſtatem ejus, &
amabilitatem extinctam penitus &
abolitam; ſi corda veſtra AA. Tigri-
dum non ſunt, vel ideo eum ama-
biliorem vobis videri neceſſe eſt. O
quàm tenero ſenſu vos affici oporte=
ret, ſacræ illius ad dindonis aſpe-
ctum! quam in ſuſpiria, ac gemitus
ſolvi! quàâm totos in lacrymas lique-
fieri! quomodo ſanctum quendam,
ſi opus ſit, furorem furere, dum
ad ſtatum tam lacrymabilem reda-
ctam contemplamini venuſtatem tam

Dici non poteſt, quâàm vehe-
menter me pudeat, cùm lego, mo-

tus illos, admirandos, quos Romæ

excitavit nonnemo e C. Julij Cæſaris, Appian-
paulò anté de medio ſublati clienti-lib. 2.

bus; quando ad Populum ejus ſtu=
dio accedendum progreſſus in con-
cionem, non peroravit, non Hebili
ejulatu exclamayit, non infremuit,
ſed expoſitâ tantum ſpectantium ocu-
lis deformiſſimà ejus viri, paulò an-
te tam honerati, tantàâ majeſtate ple-
ni, imagine, enumeratisque ſigifla-
tim viginti tribus illis vulneribus,

Kus,

o PANEGYRICUS UNDECIMVUsS,

inwictus, corpore ejectus eſt totum
quod volebat, negotium geſſit. Tam
tener mox ſenſus in omnibus, illi
ſpectaculo præſentibus, exarſit, ut
altùm contra interfectores ejus viri
vociferati ſint, ut eos fugã ſibi con-
ſulere compulerint, ad necem quæ-
fiérint, & furiarum inſtar quaqua
verſum diſperſi faces eorum ædibus
admoverint, & in favillas redegerint.
Et tamen, an non Cæſar plus Romæ
mali intulit, quâm alius fere quis-
quam? An non ille Senatui ac Po-
Pulo rapuerat authoritatem? an non
ille id egerat, ut ſervam urbem red-
deret; an non ille, inſatiabili trium-
phandi aviditate, Romana per com-
pPita Romam devictam raptavit? Si
enim verum eſt, quod de ſe ſcribit
ipſemet, quòd vitam ipſe ademerit
nonaginta hoſtium millibus fupra
undecies centena millia, quantam ille
amicorum ſtragem crudelis ediderit,
Per quos toti inimici caderent? Et
tamen cicatrices viginti tres, quibus
male mulctatus erat, tam commu-
nem amorem erga ipſum ſuccende-
runt Romæ, ut ipſa matris inſtar am-
antiſimæ, omnium quas paſſſa erat,
injuriarum momento obliviſceretur.
Quid proin par eſſet fjeri, dum con-
templamur amantifſimum Servato-
rem, noſtris, non viginti tribus,
ſed tot plagis in hac deformi ſua ima-
gine lacerum, ut non ſit tam acuto
viſu quisquam, ut earum numerum,
multiplicitatem, aut formam dilcer-
nat? Eft autem & illud inſuper hic
Perpendendum, quòd in alijs ejus
generis imaginibus pronum ſit fuſpi-

cari, ne aut malitiâ, aut inſciti, aut
certâ quadam admirationem excitan-
di ambitione, quæ tam ſæpe actioni-
bus noſtris obrepit, artifex ultra ve-
rum multa de ſuo addiderit, uſus illo
generali, Pictorum ſeu abuſu, ſeu
recto uſu, non tam quod eſt, quàm
quod ipſi audacter fingunt, pingen-
di. In JESU, ſuſpicioni ſimili nul-
lus locus eſt. Tantùm abeſt, ut ul-
tra verum extollere unquam voluerit,
quas paſſus eſt, injurias ac lanienas,
ut ſemper potius iſtas elevaret. Quo-
tiescunque Vatibus occaſioò fuit pro-

ponendi ac explicandi, quæ Chriſtus

paſſurus erat, non alijs magis voci-
bus illa adumbrârunt, quâm Inun-
dationis, Pelagi ac Tempeſtatis. Lu-
traverunt aqua Mſque ad Animam me-
am, veni in al itudinem maris, tempe-
ſtas demerſit me: ita Pſalmo ſexageſi-
mo Octavo in Chriſti perſona Regius
vates conqueſtus eſt. Flactus tuos in-
duxiſti ſuper me, ita idem Pſalmo qua-
drageſimo primo. Pſalmo autem
octogeſimo ſeptimo. Inundaverunt
aqua ſuper caput meum, dixi, perij.
Ita Jeremias locò Threnorum maxi-

me lamentebili. Sed omnes ſuperat

Jonas, ita in fuo Cantico locutus.
Omnes gurgites tui, & fluctus tui ſuper
me tranſiérunt: circumdederunt me uj-
que ad animam, abyſſus vallavit me,
pelagas operuit caput meum. Neque
non manifeſta eſt ejuſce rei cauſa:
cuùm in Chriſto juncti fuerint dolores

plane omnes, qui alijs mortalibus

Partité obveniunt, haud fecus ac om-
nes uno in Oceano Hluvij conjungun-
tur. Ubi tamen deprehendere erit,

MWremeniis Lolebe
Sgl en ile e

0 Nant J
i, l
les Mn G
te hin jnfaun
ſ bee oe o
oaler tem
1s tentio ſreideret
unt: hoigti libere
o hliumu ſan
Su nibi Pater, non
RatuisOpinor eile
, gucgd p n⸗
trat, kantilum ſbi n
lamiv exorbei po⸗
Etor, cur ſuſpicemon
Cors inſta pro er
in WMerts, awdaci
inbaſiz erugger
Amos aoei los
i fiümendum
noceſth, neque
ſeſle um multipfice
—
Ogtar
edeng Uuntemn ann
nane uin ninn
mini ei,
Ui)

Ctegorin
t cerrice nudat

haen
luun AWem § or

iſe e i:
telpienchnn

n

ii z;
hſei⸗
we teit
Chtione
V nn le 1 ſio.
difer ate
0 Alei

nn ſ dn ſen
uin go , Aüm
der fngun dingen.
. Pan Umllall.

1
I in sbelt, .
ge nnc in Folnet
inſunis 1elenieng V

Kilkas eleyzte, lo.

bus occali0 kuit eg.

lenndi, goæ Chriſke
non ilis migis voci.
brinunt, Juim Iuun-
Bie Tendeſtuis l.
iui A Anmen ne-
idiun nait, tomhe
: itn bſilmo lenagel
Chictipefſons Regin
ns eſt. Madus tuot ir-
it igem Plalmo gor
nO. Plälmo auten
ptimo, limdan
1 nein dii, M⸗
cd Threnomm mal-

Eedomnes ſpeet

o Cantico locuts
91, Audtt i

uſus ld

õ

Alſe aleit 1
mu mmn. efe

Orat. de
Deit pil.

DE SANCGTA SINDONE.

gquoties ſubinde de ſuis cruciatibus
Chriſto ſermo fuit, quòd metapho-
ris tam ſonantibus, rémque multùm
exaggerantibus uteretur? Nequaquam
ſaneé; An enim nôſtis, quâ nomen-

claturàâ illos exprimat Baptiſmi:
quod perinde eſt ac, ablutionis mo-

dicæ, moderatiſſimæ, quæ delicatu-
lo infanti adhiberi foleat : Bapt iſmno
habee baptizxari, &- quomodo coarctor,
ufque dum perfictatur ? Imò perinde
ac ſi hæc quoque vox ipfſi rem plus-
juſto augere videretur, aliâ, cùm de
illis mentio incideret, Calicem ap-
pellavit: Poteſtis lubere Calicem, quem
ego bibiturus ſum? Calicem, quem de-
dit mihi Pater, non bibam illum? In-
dicaturus opinot eâ loquendi formu-
laà, quidquid pro nobis toferaturus
erat, tantillum ſibi videri, ut hauſtu
à ſe unico exorberi poſſet. Nihil eſt
igitur, cur ſuſpicemur, ne Chriſtus
Pictoris inſtar pro arbitrio & inge-
nio fingentis, audaci hyperbole in
cruciatibus ſuis exaggerandis uſus ſit,
& majores reipsâ illos hic repræſen-
tarit; ſed timendum magis, ne pro
fua modeſtia, neque tam atroees,
neque tam multiplices expreſſerit,
quàm pro nobis facto ipfo pertulit.
Quem igitur in animis noſtris ſenſum
excitare eorum cogitatio & aſpectus
deberet? quantam amoris teneritudi-

nem? quàm intimum dolorem ? quæ

animi deliquia? Non ſincerius, non

vehementius dolebinus, quàùm Nyf-
ſenus ille Gregorius, Iſaacum plorâ-

rit cervice nudatâ ad ickum à² Patris
enſe recipiendum paratum contem-

Ix Metaph. platus? quàm S. Joannes Chryloſto-

1t
mus Paulum tyranni acinace capite

truncum intuitus? aut quâàm S. Au-7. Vm Nic.
ſterius Apamienſis Præful, quoties àct. 4.

in tabula vivis coloribus & arte ex-
preſſim S. Buphemiam Virginem, à

carnifice capillis prehenſam, sicque
taptatam aſpexit, nunquam ita ocu-
los frenare ducétus, quin tali ſpecta-

culo moti in fletum ſolverentur, uni-
cum amoris pignus, quod ab eo ex-
hiberi poſſit, cui, quam vellet ma-
nibus, afferre opem non licet.
Ego profectò negare non poſ-
ſum, quin veſtram vobis fortem non
paruùm invideam, cùm opportunita-
tem illam pulcherrimam conſidero .
quàâ gaudetis, identidem Chriſto te-
ſtandi amorem, quo erga eum exar-
deſcitis. Vos Aquilarum inſtar cir-
cum volitare identidem poteſtis Ca-
daver, quo ſane nullum unquam
inter mortales pejus habitum fuit at-
que abjectum; & vel ſolem aſpicere
porrò non dignati, Imaginem ele-
gantem equidem , non tamen tam
veram, tàmque Divino vultui fimi-
lem; huc figere obtutum ceti, ſum-
meé probandum Servatori veſtro a-
morem, quo etiam deformem, &
viſu horribilem non exoſi, tanto
magis ad eum deſiderandum exarde-
ſcitis: PVidimus eum, & non erat aſpe-
ctus à & deſideravimus eum. Pergite
proin, pergite gloriari tanto bono,
gaudete; jubilate, & ante omnia a-
gite DEO gratias quâm poteſtis ma-

xXimas, quòd vos cuſtodes voluerit

depoſiti, quo illuſtrius ejus penicil-
lus nunquam pinxit. Suadet Augu-
ſtinus in ſermonum ſuorum aliquo,
t

5.

1 2 PANEGYRICUS

ut hac mortali in vita nemo non
Chriſti aſſecla ejus, ſed Deformis,
Ser. 22. de Imaginem ſecum teneat: In hac vita
Verb. Ap. deformem Chriſtum teneamus. Quem
autem latet, ſortem tam nobilem;
tam exoptatam, tenendi Chriſtum
deformem, vobis obtigiſſe? Vobis
ille traditus eſt, apud vos repoſitus,
ſic ut ſpes ſit, temporis lapſu, ne-

to ejus aſpectu ejuſdem ſit amore ca-
piendus. Vos tamen interim quid
dicitis? an & vos amore deperitis
JESUM deformem, fæminæ, illu-
ſtres, quæ quotidie tam multiplicem
excogitatis fucum, quo illitæ venu-
ſtiores appareatis? An & vos defor-
mem amatis IESUM, Juvenes, qui
nulla non die novi quid inquiritis,
unde oculis hominum magis placea-
tis, magisque comptuli comparea-
tis? Vos inquam, quicunque de-
mum eſtis, qui vanis in pompis, &
externo apparatu, in lIuxu, faſtu,
comendi & ornandi artibus omnem
veſtram gl.loriam habetis collocatam;

minem fore, qui non ex toties itera-

UNDECIMUS,

an ſine palmari mendacio affirmare
poteſtis, amari à vobis IESUM de-
formem? Deum bonum, quàm pau-
ci demum illi ſunt, quorum in ani-
mos alte deſcendat hæc veritas, ve-
nuſtatem hominis Chriſtiani non in
alio debere eſſe repoſitam, quàm in
eo, quòd corpus habeat flagrorum
ictibus lividum, ciliciorum aculeis
probè compunctum, catenis edomi-
tum, cruciatibus exhauſtum; quòôd-
que omnis hac ratione infficta plaga
caræ inſtar gemmæ habenda ſit? Quid-
quid tamen de hoc ſit: Eat ſane,

eat, quiſquis volet, & depereat ve-

nuſtatem, quæ mox cum pruina ad
ſolis radios, cum nive ad Auſtri fla-
tus, cum Hlore prati ad falcis ictum
defloreſcet, evaneſcet; ad me quod
attinet, ego quoque deperire deſide-
ro, & vehementer deſidero, ſed eam
tantum deformitatem, ad quam ce-
lebrandam huc aſcendi, etſi ad hanc
diem nunquam adhuc illam me-
ruerim oculis delibare.

4 f †

IN 10
.

hynur nltun
5. li aut

Meio
im
tenit
ſoo E⸗
ille ve
ewiit, oümque
in kälannuntez f
un Inrl ſtudia
l, tlc dcan,
nwdtbr, eumeff
u ninperet, ad
Pimedzt Quidan
ordent d it

niom 5 ſemili⸗

RKlZ dunnumbe,
, Cs Corſtingere

ur Plrenetieum,
lat (roni ke
1, A uthe
tnuenn

Cimire 7

Ppiciben

4

Waul Momuſzabent

. Cgneri 8

Pus habent lagrorin

1 .

n, ciliciorum len
Etum, catenis edon.

euaſun Nil.

tatione inffih⸗ n

nahebenda ſti.

hoc ſit: Eat ine.
Olet, & gepereit ſ.

mor cumn prbina il

umn nire 2d Auſri dr. ⸗

e prati d kalcis icun
elcet; 20 me gd

oqne hepeite geſtt .

ter Ceſigero, ſed eumn
itatem, a0 gbem ce⸗
ſcendi, elli 20 hane
madhuc ülam me⸗
uls delbue.

14

Joan. 8. 49.

DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARNM. 1 13
A E i A Ne N E Ar Ab F A X: : Nar Ar es i Ar i5 A Kr A be

CALISA RELIGIOSORIUIM
IN FORO LAICORUM.
PANEGIRICUS

IN HONOREM PERINDE AG

Defenſionem Venerabilium Ordinum
B Regularium dictus Placentia.

Murmur multum erat in turba de eo: Quidam enim dicebant, quia bonus
eſt: alii autem dicebant: non, ſed ſeducit turbas. Joannis 7.

Eſcio, AA. an unquam
animum ad hoc adver-
teritis; quòd de Chri-
ſto Servatore, ex quo
ille verſari inter homi-
nes cœpit, cumque iis agere, tam in-
ter ie diſcrepantes fuerint ſententiæ,
tam diverſa ſtudia, ůt medium inter
illa, ut ſic dicam, non fuerit; ſed
qui laudabat, eum efferebat ad ſidera;
qui vituperabat, ad abyſſum uſque
deprimebat. Quidam, ut Filium Dei
adorabant; alii ut mali Dæmonis
amicum & familiarem averſabantur.
Mar. s. v. Plurimi concurrebant ad eum audi-
12. & 14. endum tanquam Prophetam; alii vin-
e culis conſtringere parabant tanquam
10 2r1. Phrenetieum. Quidam ut Regem
Joan. 6. Coronàâ redimire contendebant, alii
v. 15. & 3. ut Reum lapidibus obruere. Non-
59. nulli promulgabant ſanctum; alii ut
R. P. Segneri Panegyr.

Blaſphemum traducebant. Multi
ejus amore abripiebantur, & læta-
bantur: alii ſcandalum patiebantur
& fremebant: & tandem, ut Joan-
nes de eo ſcripſit, nunquam non
Populus minimè tacite de eo mur-
murabat: Marmur multum erat in
turba de eo; quidam enim dicebant,
quia bonus eſt: alii autem dicebant;
non, ſed ſeducit turbas. Nec eſt, cur
quis tantam varietatem miretur. Hoc
enim (ſi recte ſentire juvat) hoc
eſt commune rerum magnarum fa-
tum: nulli placere mediocriter, ſed
vel ſummo in amore, vel ſummo in
odio eſſe: ſive id inde accidit;
quia mortalium judicia pugnas ada-
mant, eâque causâ ſumme impro-
bant, quod ab aliis ſumme pro-
bari vident: ſive inde, quòd, quæ
objecta ſunt præclaræ æfſtimationi,
„ eadem

154 pANEGYRICUS
eadem etiam magnæ invidiæ ſcopus
ſint: aut denique inde; quia medio-
cria, ignis inſtar ſunt, jam propè
extincti; qui neque gelu trementem
multum foveat; neque aliunde val-
de calentem offendat: cuùm èê diver-
ſo res magnæ magnam flammam refe-
rant; quæ eâdem virtute, quâ fri-
gore obrigeſcentem ad ſe trahit, eâ-
dem virtute, quâ frigore obrigeſ-
centem ad ſe trahit, eâãdem æſtuan-
tem à ſe abigit. Quod ſi ita 'eſt,
quis jam non facile aſſequetur cau-
fam, cur ſacris Religiolorum homi-
num cætibus idem ſemper acciderit,
quod modo dicebamus Chriſto eo-
rum capiti eveniſſe? Habent illi ſuo
in genere magnum quidpiam; unde
mirum non eſt, ſi, quemadmodum
amici intimi nunquam ipſis defuere,
qui eos ſumma vi propugnarent; ſic
etiam hoſtes ſemper habuerunt in-
fenſiſſimos, qui ad internecionem
uſque eosdem impugnarent. Quid
dixi, habuerunt? Nimis quàâm fa-
cile eſt, ut hoc ipſo ex loco, ex quo
de iis mihi agendum eſt, dicendum
mihi ſit ad illos, qui diverfiſſimis
ſtudiis alii ipſis faveant, alii eos aver-
ſentur. Nec tamen, credite, iſtud
me terret. Sicut enim à benevolis
mihi aures promitto faventes, ſic
etiam de illis bene ſpero, qui ali-
eni ſunt: cùm inducere in animum
non poſſim, eos alia de causà tales
eſſe, quàm quia neſcio quis error eo-
rum illudit intellectui; non autem
quòd obſtinatâ ſint perverſitate vo-
luntatis. Placeat proin cunctis, præ-
bere mihi attentas aures: videbitis

DUODECIMUS,

enim, me non aliud, quàm quòd
rationi ſit conſentaneum, à vobis ex-
petere. Imò ut tanto plus fidere mi-
hi valeatis, videte quò uſque pro-
grediar. Progrediar ego hodie ad
manifeſtandum vobis inſigne artiſ-
cium facultatis, quam & ego profi-
teor. Solent fermê Oratores pro-
curare benevolentiam, & adulari cre-
dulitati audientium, diſſimulando oc-
cultis artibus id, in quod ipſi ſpeciali
ſtudio affectuque feruntur, aut pri-
vata, quæ in cauſa quærunt, com-
moda, ſolumque ſe communis boni
caritate, omnibusque commodandi
ſtudio, impelli oſtentant. Sed pro-
cul ſint à me præcepta, quæ animum
ſincerum, apertumque dedecent. Pa-
làm apertéque profiteor, idque ne-
minem volo latere, verſari me in
cauſa propria, & in quam me &
amor, & commodorum ſpes toto
pondere inclinent. Conabor evin-
cere; quamlibet perſonam Religio-
ſam ſingulari reverentis colendam
eſſe. Cavete proin, ne cui rei adhi-
beatis fidem, quam non ita propo-
ſuero, ut eam & videre oculis, & ma-
nibus palpare poſſitis. Nolo, ut
rebus quidquam ponderis ab autho-
ritate mea accedat; à ſola illud ra-
tione proveniat opto. Hoc tamen
omnino à vobis poſtulo, ut ſi ratio-
nes bene ponderatæ vobis ſatisfa-
cient, vosque convincent, non ideo
tamen obfirmato animo illas mino-
ris æſtimetis, quia ex viro Religioſo
illas audiſtiis, quâm ſiquis ex ordine
protano vobis illas propoſuiſſet.

Pone

uionis Aunim,
ſmpit 4 honm⸗
onm Puna amß
eonti lut, 10
bi in vobis cire⸗
Gum, El ren e
Uinz nnmm delt,
velle gebenis per
ingve ens ullon
ſunms potiis e
equi Cebereti, tanh
Medez tantam æſtin
mt, tantam 1
unm gnimn ec d
1 Um locje goren
Cels at. Obediun
ln ts logtitu,
ilime, à uſeun
Oberbihtn in is
ue n kinnr
Ro dei un
Enone zttonit
umtan Mund dorti
ccrit, nor iwen

e bro.

Nedir
h ik i⸗
(am & 690 prol.
leme Ctune
eniim⸗ adleicr.
fium, Eicimulmtoee

i quock ipi ſperi

.

AtifA.

,

ue keruntur, zut Ni

zula gurrunt, conn.
de le communis dori

dingne coinchodend
Cltentunt. ded wuo.
Nacepti,ue nimun
mümque dedecent, Pe.
Profteot, idge ne⸗
atere, Velſuti mein
in guam me &
nocorum (es toto
nt. Comdor erin
4 petlonam helizio.
Ueretentit colendn
din, ne cri tei .⸗
um mon iu henße⸗
Lvidere oculs &n.

oſſits. Nolo, 1

pondeiß 9 l

enim illi

„*

DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARNM.ð. ff

Pono autem ante omnia, mihi
cum illis negotium eſſe, qui Religio-

nem Catholicam ex animo, non in

ſpeciem, profiteantur; quique idcir-
co nulla re magis gaudeant, quàâm
fortunatis Eccleſiæ ſanctæ progreſſi-
bus: tales enim ſi non eſſetis, di-
ſertè affirmo, nemini vos infenſio-
res eſſe debere, quàm Religioſis, hi
demum ſunt, qui præ
cæteris ringi fecerunt heterodoxos,
quòſque iſti rabidorum inſtar canum
furioſius allaträrunt, momorderunt
ſæpius, & abominabili ſcriptorum
ſuorum ſpumàâ ampliùs conſpurca-
re conati ſunt. Poſito autem, quòd
nihil in vobis circa Religionem fi-
ctum, ſed vera ac ſincera ſint om-
nia; tantum abeſt, ut malè unquam
velle debeatis perſonis Religioſis,
inque eas ullo rancore ferri; ut
ſummàâ potiùs eas reverentiâ pro-
ſequi deberetis, tanquam eas, quæ
Eccleſiæ tantam æſtimationem con-
ciliärunt, tantam magnificentiam,
tantam gratiam ac dignitatem, quan-
tis illam hodie florere in omnium
oculis eſt. Obediunt hodie Eccle-
ſiæ, ut res loquitur, Gentes remo-
tiſſimæ, & quaſcunque terras ſol
obambulat, in iis ſuos & ipſa cul-

tores, ſuos ſectatores habet. Si
autem ego Fidei tam longe latéque

propagatione attonitus quæro, quis
tantam Mundi portionem illi ſubje-
cerit? mox invenio, Religioſorum
hominum id operàâ factum: qui
ejus proferendæ causé eò nonnun-

quam progreſſ ſunt, ubi neſciebant,

verene aliquid Mundi eſſet, quod
DEO & Ecclefiz lucrarentur. Di-
cite, ſic vos obſecro; quis in Gal-
lias veræ Religionis lumen intulit,
niſi Remigius? quis in Aquitaniam,
niſi Martinus? quis in Lungros, niſi
Lambertus? quis in Angliam, niſi
Auguſtinus? quis in Friſiam, niſi
Wilfridus ? quis in Germaniam,
niſi Bonifacius & Ludgerus? quis
in Saxoniam, niſi Suitbertus, &
Willebrordus? quis in Bulgariam,
niſi Methodius & Cyrillus? quis in
Daciam, niſi Anſcharius? quis in
Pomeraniam, niſi Otto? quis in
Vandaliam, niſi Wicellinus? quis
in Pannoniam, ad Ruthenos, Litua-
nos, Moſcos, & Bohemos maxi-
mè, niſi Adelbertus? Omnes hi,
qui Monarchorum ex ordine fue-
runt, magnis animis Apoſtolorum
ſecuti veſtigia, laborioſam Mundi
DEO lucrandi provinciam aggreſſi
ſunt; digni utique, qui ſicut labo⸗
rum & ſtudiorum, ita & nomen-
clationis hæredes ſint. Si autem
viri Religioſi, qui contemplationi,
ſilentio, ſolitudini ſeſe deliberatâ
voluntate addixerant, vos jam ju-
dicate, quid illi præſtiterint, qui to-
tam vitæ inſtitutorumque rationem
eò retulerunt, ut non ſolis ſibi, in
ſalutis & beatitatis negotio, conſu-
lerent, ſed ſar ſtudio proximorum
commoda ſalutemque promoverent?
Omitto ego Hyberniam, ad fidem
adductam operà Patricii Canonico-
rum S. Auguſtini alumni; taceo Scy⸗=
thiam ſeu Lartariam, ad quam redu-
U53 cendam

1 e PANEGYRICUS DUODECIMUS.

cendam tantum contulere Magni Do-
minici Alumni; taceo Perſiam, in
qua tantum à S. Franciſci aſſeclis ſu-
datum; dicite, quidquid ex Mundo
novo ab Idolis ad veri DElI cultum
traductum eſt, cui, niſi illis debetur,
qui mendicitatem ex deſtinato pro-
fitentur? ſiquid etiam honoris Eccle-
ſiæ æſtimationisque acceſſit à Lega-
tionibus Gentium remotifſimarum,
& quarum antea ne nomen quidem
Europa audierat, Japonum atque
Sinenſium eatenus inacceſſorum, fru-
Cus is fuit conatuum minimæ hujus
noſtræ Societatis Eſu, quæ ſi cæte-
ris ut ætate junior, ſic numero mul-
tum inferior, tantum nihilominus
profecit, quid omnes ſimul Cætus
præſtiterint, quos ætas major, ma-
jor numerus, & plures aliæ præro-
gativæ, præ hoc noſtro exornant, qui
tanquam Exercitus veterani ſuis illam
laboribus, conatibus, exemplis, ad
ſimilia audenda incitàrunt?
Prearte alia conſiderate, ſi lubet,
quidquid habet Eccleſia ſplendidum,
quidquid eximium, mox ego illud
non aliis magis, quàm Religioſis de-
peri monſtrabo. Et primò quidem
indubitata res eſt, ex octo prima-
riis Eccleſiæ Doctoribus, Græcis
quatuor, Latinis totidem, non pau-
ciores ſenis e ſacris clauſtris prodiiſ-
ſe; è Græcis quidem Baſilium, Nan-
zianzenum, Chryſoſtomum; e& La-
tinis Gregorium, Hieronymum, Au-
guſtinum. Theologia, tam illa, quæ
magis pugnax, ſpeculatur Dogmata,
quàâm altera tranquillior, quæ mores

format, non alia habet majoris fa-
mæ oracula, quàm Petrum Lombar-
di, Magiſtrum; Halenſem, Irrefra-
gabilem: Albertum, Magnum; Tho-
mam, Angelicum; Æ gidium, Fun-
datum, Lichardum, Authoritativum;
Henricum, Solennem; Alanum, Uni-
verſalem; Scotum, Subtilem; Au-
reolum, Facundum; Henrticum, Acu-
tum; Maironem, IIluminatum ;
Oceamum, Ingenioſum; Bacco-
nem, Reſolutum; Ariminenſem,
Authenticum; Capreolum, Solidum;
Dionyſium, Ecſtaticum, Victoriam,
Incomparabilem, &, ſi hos quoque
accenſere enumeratis per vos licet,
Suarezium, Profundum; Vaſque-
zium, Efficacem: hi autem omnes ac
ſinguli an non e ſacris Familiis pro-
diére? ſacri Libri unde Interpretes

magis fidos accepère? Unde Pontifi-

cii Canones Doctores IIluſtriores?
ſacra aſceſis unde Magiſtros magis
exercitatos, quàùm e Cœnobijs? Fte-
mit Hæreſis, cùm videt, quòd quo-
ties ipſa nova bella movit Eccleſiæ,
toties denique profligata, neceſſe

habuit cedere acie, & redire unde

emerſerat. Sed quinam inter omnes
fuerunt, qui vel in retegenda, magis
ſolertes, vel in oppugnanda magis
fortes, vel in profliganda extiterint

feliciores, quàm viri Religioſi? Nota

quidem, ſed non ideo minùs digna
obſervatu res eſt, qud quoties no-
va aliqua Hæreticorum ſecta extitit.
quæ armis aggreſſa eſt Eccleſiam, to-
ties parte altera extiterit nova Re-
ligioſorum cohors, quæ illam pro-

Pugna-

ims bpoen
a lahi lo
l br; ſun
cun Eekſim ¹ l.
1 jhnm lunc te
uens, (amild
Dirbrole Cotud na
mlko volt Clattu
Prunone; Ciltercie
Premmonſtinenler
Pus poliernt 10
lcem 1c pecem ler
Molite fædumm in
bwerant, De 8.
eacſei Aommis ge
de eſt, 0
Dio wor Waldend
ſun, ümm Ih⸗
Prümgpe ocnnis 3
Hxtitohun, gi
tuti ie obſtinet
Doße Neigtem adul
nem Dil aclam
tandem 1 letange
Iuhanmonn, (l⸗

S id era
iſat dun

em, HMuminatum

geniolum, Brc.
um Aiiminenlem
preolom Holiömn
ſtuicum, Victorim,
n & ſi hos gvogte
dernis Per vos licet,
wokmdum; Vaſgue.
n: hiautem omnes ¹0
ſicnis amilis pio⸗
ibmi unge lImerprer⸗
epae? Une Pontii-
octores Huſtiores
de Magiſtos magt

mn eCanobis! Hee.

Umiet, gud gpo⸗
bella morit Leceiir,
prollgan, heee

1ce, & leliſe nd.

A auinim intet omm
lin tetegendi, nign
mni
opphgnande mni
alend eltiternt
wii Nelgiol⸗ We

beo minis in

pugnaret; perinde ac ſi iſtæ eſſent
cæli milites, ſemper ad Eccleſiam de-
fendendam prompti, & cùm Arrtia-
nis in Orientis Eccleſia duæ extiterunt
ſacræ familiæ, Antonii prior in
Pgypto, Baſilij altera in Cappado-
cia: cum iisdem Arrianis Latina in
Eccleſia duæ aliæ, Auguſtini in
Africa, & Benedicti in Italia. Eu-
tychianis oppoſuerunt ſeſe Sabbæ
Abbatis aſſeclæ; Iconomachis Diſci-
puli Abbatis 'Oannicij. Poſt Græ-

cam Eccleſiam à Latina avulſam

ad jacturam hanc reparandam Clu-
niacenſes, Camaldulenſes, Vallis
Umbroſæ Ccoœtus nati ſunt ; nec
multo poſt Chartuſiani Patriarchâ
Brunone; Ciſtercienſes Bernardo,
Præmonſtratenſes Norberto Duci-
bus prodierunt ad ſuam Eccleſiæ
lucem ac pacem reddendam, quam

Nicolaitæ fœdum in modum per-

turbaverant. De SS. Dominici &
Franciſci Alumnis quid dicam? an
ignota res eſt, oppoſitos illos à
DEO furori Waldenſium, Albigen-
ſium, Huſitarum, Flagellantium, mul-
torümque omnis generis aliorum
Hæreticorum, qui incredibili ne-
quitis ac obſtinatione omnem
prope veritatem adulteraverant, om-
nem DEI cultum depravârant? Et
tandem ad retundendum faſtum
Lutheranorum, Calviniſtarum, qui-
bus id erat propoſitum, ut quid-
quid feré ad eam diem in Eccleſia
errorum fuerat, denudò exeitarent,
docent ipſa Pontificum Oracula no-
ſtram Societatem à DEO excitatam:
nen quòd ipſa quidquam vel præ

DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM. frxfy

aliis mereatur, vel poſſit, ſed ut
tanto illuſtrior appareret Victoria,
quanto formidabilioribus Goliathis
Davides minùs bello aſſueti op-
ponebantur. Et ſane non alijs ma-
gis, quàm Religioſis, adſcribenda:
Hæreſeos clades, inde fit manife-
ſtum; quia ubicunque illa aut nul-
los reperit, aut ejicere omnes po-
tuit, ibi illa magnis aucta incre-
mentis eſt, ibi vicit, ibi triumpha-
vit, jbi Principatum ſuum ſtabilire
conſtantius potuit, ut, heu me,
quantum! apparet in Anglia, Sa-
pientiæ olim Lyceo, nunc errorum
Lerna. Progrediamur ulterius. Pia
hominum de ſæculo Sodalitia, ex
quibus tantum in Rempublicam re-
dundat emolumenti, à quo exco-
gitata ſunt? nônne à duobus Reli-
gioſis celeberrimis, S. Dominico
inquam, cui illa, quæ à Roſario
nomen mutuata eſt, parenti adſcri-
bitur, & S. Bonaventuræ, qui al-
teram, quæ Confalonis, ſeu Vexilli
eſt, legibus firmavit? Ad captivos
Barbarorum vinculis eximendos,
quis arctiore ſe nodo devinxit?
quis voti religione magis inſolubi-
li ſe ad ægrorum curam & obſe-
quia devovit? Ad Juventutem lite-
ris imbuendam, ad reos ſpontaneos

audiendos, ad DEl verbum pro

concione explicandum, ad ſacram
Pſalmodiam, ad Orationis ſtudium,
quis ulla ætate majori ſe curâ im-
pendit, quàm Religioſi, quibus vel
ipſa ab his actionibus quies jam vitio
vertitur ?

U 2 Nullum

12 PANEGYRICUS DUODECIMUS,

Nullum tamen efficacius argu-
mentum eſt, quo adſtruatur vis illa
maxima emolumentorum Eccleſiæ
à ſacris familijs allatorum, quàm
conſiderare ampliſſimas gratias ac
Privilegia, Sedis Apoſtolicæ benig-
nitate ipſis indulta, exemptiones,
opes ac proventus ampliſſimos,
piorum beneficentiâ attributos, Coe-
nobia multo ſplendore ac magnifi-
centiâ ædificatà; honores, quibus
affe Cti ſunt; dignitates ſupremas, ad
quas evecti ſunt; etſi, quod alii
ſolent, ad has ipfſi non alſpirarent,
ſed deprecarentur lacrymis, ſed fu-
gàâà ſolicità declinarent. An non
hæc omnia indicia ſunt manifeſtiſſi-
ma quantum ipſis ſe debere agnoſ-
cat Eccleſia, tanquam Miniſtris,

quos & laboris induſtria, & fides, &α&

fructus fortaſſis etiam præ alijs ca-
ros ipſi faciant ac pretioſos? Quam-
quam, ut dicam, quod res eſt,
neſciam ego, pluſne ſplendoris Re-
ligioſis ab hiſce dignitatibus, an ve-
rò Dignitatibus ipſis à Religioſis ac-
ceſſerit. Certum ſiquidem eſt, quod
ſi cunctos hos Præſulum Eccleſiæ
gradus etiam ſummos ad examen
vocare placuerit, facile ſimus de-
prehenſuri, quòd rarò alii majori
innocentiâ, majori boni publici ſtu-
dio, iis defuncti ſint, quàm qui ad
eos ex ultimis Religioſorum ſublellijs
evocati ſunt. Atque hoc primò
clarum apparet in ordine Epiſco-
porum, quos inter pauci (ſaltem
ex quo ſacri hi Cœtus exorti ſunt)
pauci inquam leguntur, qui, ſi om-

Epiſcoporum.

nes dotes perpendamus, non ex
clauſtris electi, comparari poſſint
cum Baſilio, Nyſſeno, Chryſoſto-
mo, Nanzianzeno, Epiphanio, Au-
guſtino, Fulgentio, Martino, Ma-
lachia, Anſelmo, Antonino & alijs
magno numero, qui à cucullo Mo-
nachorum, ad Mytras tranſiérunt
In Purpuratis dein
Eccleſiæ Senutoribus an vitæ ſancti-
tatem, an Doctrinæ ſublimitatem,
qui funt duo Eccleſiæ cardines, ſpe-

cCkare juvat? Si Doctrinam, quis eo-

rum celebrior fuit Ægidio, Oſtienſ,
Panormitano, Hugone, TLurrecre-
mata, Aureolo, Beſſarione, Cajeta-
no, Toleto, Bellarmino, quos om-
nes ordo Religioſus dedit Eccleſiæ?
Si ſanctitatem, dicam tantum, ²
completo ſeculo decimo, ſub quod
tempus Auguſtus ille Senatus mag-
num æſtimationis, Authoritatis, in-
crementum accepit non pauciores
eſſe quindecim, Cardinales, quos
Cælitum numero adſcriptos vene-
ramur, etſi non omnes omni-
bus perinde notos. Ex his autem
quaternos tantùm Albertum inquam
& Bernardum, Leodienſium illum,
hunc Marſorum Epiſcopum, & ge-
minum Mediolanenſium Archie-
piſcopum, Magnos Galdinum, 6
Carolum, Clerus ſibi vendicat: re-
liqui omnes ſacri alicujus Cœtus
Alumni certò fuerunt; suntque hi
ipſi: Petrus Damiani, Eremita Be-
nedictinus; Anſelmus & Matthæus,
Monachi Cluniacenſes, Stephanus &—
Hugo, Ciſtercienſes ; Raymundus
Nonæz

In
Authoter

Nii, Ci nod
pm iilend cun
gntl logio eſt
Mroll g inhin
ert Inpeiio, &
conplt in ſuum o
ite Cregonio
lnpenio erut neinii
Lior s peger ſop⸗
d le Agrthone, 4
beuit onere penden
bn do Dectione
Peune) il de V
iuncgeniſncio geben
aun Muaſimn fortich
Doronttamnide vindie
e leon . au
en Binnn ⸗
auliu Ueleie!
Amdn ll. ee hich
Juid Eealis
ue (Reeenle os
Fenplätbuz ll
Me i
Gben, Nos le

nn Oldorin

*
7 ½¾1
hendmnds,
Omparni doſhin
lſhno, Chrp
end, Doind
nn Böihmi A.
eto, Mutno, M.
0, Amnanid i
0, ui aallo .
² Mytru tranſinut
In Pürpunti deß
olldos zn vitz nli⸗
ockine lublimiunn,
cleſie crrineg ſe⸗
do rinam, guigeo⸗

it Coiclio, Oſting

Hugone, Tuntecte.
0 Beſuione, Cajet.
delaummo, garon⸗
is dii dali,
, Siam tuntum,
lo decino, ſub guod
us ille Kenatus mug⸗
nis, Authoritzi, in⸗
Apit non Pauciores
,Cardinales, Apos
ero Alctiptos vene⸗
non omnes Onl-
Otos, Er hösauten
Um Abertum ncpin
, Leodjenſum ilun
Epiopon à e⸗
olanenſum Mchie⸗
anos Caleinun,
1s ſii vencdlicu: k⸗
nai aicuj⸗
erunt; Sunt .
miani, Etemiu ).
ma Matkals,

Is CoIH

‚-

Pontifio

DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM.
Nonnatus, Ordinis de Mercede;

Theſaurus Martyr, Bernardus Epi-
ſcopus Parmenſis, Petrus Igneus, ex
Valle umbroſa, tandem Bonaventu-
ra, magnum columen familiæ Fran-
ciſcanæ, & Guarinus, decus Cano-
nicorum Regularium. Tam verum
eſt, nihil Vaticanæ decefſſiſſe Pur-
uræ, quando rudis illi pannus, aut
Recus aſautus eſt. Sed de Romanis
bus quid dicemus? An in.
ter hos aperto vultu, cum æſtimati-
one ac gloria comparare non poſſunt
Religioſi? Quid vobis de Gregorio
Magno videtur, cujus nudum nomen
pro grandi elogio eſt? Quid de Gre-
gorio II. qui impium Leonem pri-
vavit Imperio, & cum dedecore

compulit in ſuum orientem redire?
Quid de Gregorio VII. qui & ipſe

Imperio exuit nefarium Henricum,
& ſuos ad pedes ſupplicem vidit?
Quid de Agathone, qui Pontifices
liberavit onere pendendæ Imperato-
ribus pro Electione rata habenda
pecuniæ? Quid de Urbano II. cu-
jus ardenti ſtudio debemus Solymam
cum Palæſtina fortiſſime à Sarace-
norum tyrannide vindicatam? Quid
de Leone IV. cujus æſtimatione
Magna Britannia ſe vectigalem
conſtituit Eccleſiæ ? Quid de Ale-
xandro III. de Paſchali II. Pio V.
quid de aliis, qui ad numerum ul-
que (Recenſet hos omnes Author
in Exemplaribus Italicis, citatque
Authores, unde iſte depromptus
Catalogus. Nos Lectorem remit-
Rimus ad Oldovini Indices, qui do-

153
cent, qui, & quibus ex ordinibus
aſſumpti tam Pontifices, quàùm Car-
dinales; eos etiam præcipu?, qui
Beatorum, nondum Canonizato-

rum, titulo celebres ſunt. Quin-

quageſimum alcendunt, qui ſi non
omnes, plerique certé, jam enu-
meratis vitæ innocentia, literarum
ſcientis, animi fortitudine, non
multò inferiores fuére: ſaltem de
eorum nullo vel illæ in vita non ex-
cuſandæ labes, vel illa in Pontificia
Dignitate ſuſtinenda infirmitas, me-
moriæ proditæz ſunt, quas aliunde
ad Pontificium ſolium accitis, de-
plorandâ illorum temporum infe-
licitate virorum etiam optimorum
calami adſcripſerunt. Non eſt mi-
hi hodie ad eos ſermo, quibus vel
cicindelæ pro facibus, vel fabellæ
pro veritatibus impunè vendi poſſint:

& ſi neque loci, ex quo loquor, ſan-

ctitas, nec muneris, quod gero,
gravitas, à mentiendo in materia
tam Sacroſancta abſterrerent, ſatis
eſſet, videre, rem mihi eſſe cum
Auditoribus, omni literaturâ, non
ſacrà minus, quàm profanâ excul-
tiſſimis, apud quos ad authoritatem
mendacio conciliandam non ſatis ſit,
audere. Quid igitur reſpondetis? an
falſi me arguere poteſtis in ulla, quam
ex me hodie audiſtis, affertione?
an non omnes claræ ſunt, palpa-
biles, indubitatæz? Et ſi tales lunt,
quid igitur ſibi vult, quòd vos, qui-
bus Eccleſiæ commoda tantopere cu-
ræ ſunt, eôsque exhilarant, tam
pParum nihilominus amoris erga eos
præ

160 PANEYGRICUS
præ vobis feratis, quorum potiſſi-
mum induſtriæ illa commoda de-
bentur; nec pudet, imitari Ægy-
ptios; qui non minuùs, quàm qui-
cunque alii gaudebant habere gre-
ges ſuos numeroſos, fœcundos,
bene paſtos; gaudebant eorum nu-
triri lacte, veſtiri lanä, & parte
tamen altera à Paſtoribus abhorre-
bant ut immundis, qui eorum com-
modo ſe conſecraverant?
Reſpondebitis fortaſſis: præſu-
mi vos à me reos noxæx, à qua
fitis immunes. Veteres illos Reli-
gioſos, à quibus tantum in Eccleſiam
utilitatis redundarit, vos ſummè re-
vereri; neque eos verberare dicte-
ria, quæ nonnunquam ex vobis au-
diantur. Recentes illos à vobis peti,
qui à majorum virtute degeneres, alii
pravis exemplis Eccleſiæ ſint noxij,
alij ſaltem inutiles, & idcirco in-
digni, ad quos velut hæreditate per-
veniant prærogativa illa jura, illa
commoda, illi proventus, quæ ut
præmis laborum, non ut alimenta
ſocordiæ Majorum ipſis beneficen-
tia reliquit. An non hoc eſt, Au-
ditores, quod mihi reponere vel-
letis, ſi hoc loco vobis loqui con-
eeſlum eſſet ? Aſt ego gratias im-
primia ago Deo, quòd vos agnoſca-
tis, & ametis recte facta & prome-
rita Religioſorum antiquiorum, con-
tra quàm multi, ſane quàâm ingrati,
facere non verentur: & quoniam
adverto, vos ad condemnandos eos,
qui hodie vivunt, non moveri ma-
lignitate, ſed boni communis ſtudio,

DUODECIMVUS,

à veſtro, ad aliud partibus minkts

addictum judicium, aut tribunal,
non provoco, aut appello. Audi-
te igitur: Quantumcunque Religioſi
ætatis noſtræ aut inutiles ſint, aut
exemplo noxij; non credo tamen
ego, quod afferunt Eccleſiæ damnum,
majus eſſe commodo, quod eorum
Majores attulerunt. Quid dico ma-
jus? Imd eredo, nec quidem in com-
parationem venire poſſe. Quan-

tumcunque enim operemur mali nos,
c. g. miſeri Jeſuitæ (agite, loquar

veſtro idiomate) quantumcunque
noſtrâ vivendi ratione offendamus,
quantumcunque pravis exemplis no-
ceamus; non tamen credo nos tot
animas à Deo abducere, quàm mul-
tas ad eum, aut in Europa Ignatius,
aut in Aſia Xaverius adduxit: non
credo, amplius à nobis impediri bo-
num commune, quàm illud promo-
verint aut Mathæus Riccius aperiendo
portam Evangelio in ampliſſimo Si-
narum Imperio, aut Valentia cala-
mo tôt hæreſes animosè oppugnan-

do; aut Molina tam multa Lycea

doctrinæ ſplendore illuſtrando, aut
Rodericius, Faber, Laynius, tam
multos à ſcelerum calle ad virtutis
tis ſemitam reducendo. Ad quod
hic proferendum ma neceſſitas com-
pulit, id vos tacité majori jure de
aliis cogitate, qui tantum nos boni-
tate vincunt. An enim plus exem-
plo ſuo nocent Eccleſiæ viventes
hodie S. Benedicti Aſſeclæ, quàm
ſolus ſfuo Benedictus profuerit? plus
nocent S. Dominici filii, quàm pro-
fuerint

R

N N
,,s Dopinie
dl is hn

1 celebremn Aun .
entetg, On gihlue
muni bono, an voßt
ut ieliawre: Min
les 4ninaunn ſtdt
rs fſims, aut
nimos colnpartbilen
leehit mini vobis
t intuntorum biogen
nfonem eiam alu
lorun, et hic ipſi
ſit, el nonyideanur
Dens qor ſcelan l
n leriſti ſonganim
Aorone, in Roboam
min ob mum Den

Muprziſti guim gen

kelmlebent, tum om
Wr bibent? Relel
lui obi, & alter
eprmigilis Audetice⸗
Fminniiclenenti⸗
petulſti peräii
ch grils hiir⸗
lomſriſlis

0 ume
tunt beclelte ⸗

od eorun
tumt. Qid inm.

dhecquidemn incnn.

enge poſſe. n.
mn operemur milinn
uitr (agite, logl
) Jummmumncunn
ritone ofendamag
eprariz erempli no⸗
tamen cedo nos to
2Daucete, gum mu⸗
uut in utopa lgnaiin
dverius 2000tit: non
84 nobis inpeciido⸗
, qgoun ild romno⸗
2ns niccinsapetjenc
lio in ampliſſimo d
D, aut Valenta cal⸗
8 mimose oppoenun
in tim multi ſcin
gore Aluſtrando, an
ber, Liniu, in
umm cllle 20 Witiß

Herint Parens Dominicus, filius Vin-
centius? Plus Mrancilcani obſunt,
nàm emolumenti Franciſcus, aut
Vernardinus attulerint? Sic vos ra-
tiocinando per alios omnes Coœtus
procedite, qui vel Clericorum, vel
Monachorum, vel Mendicantium ad

claſſem pertinent, quos omnes inter

nec unum erit invenire, qui præ-
tor celebrem ſuum Authorem & Pa-
rentem, non protulſerit generis hu-
mani bono, aut Scriptores eximios,
aut Prædicatores Divini honoris &-
fſalutis Animarum ſtudioſos, aut Mar-
tyres fortiffimos, aut Pontifices ma-

ximos incomparabiles. Qnin igitur

licebit mihi à vobis hoc poſtulare,
ut in tantorum Progenitorum gratiam
rationenn etiam aliquam habeatis fr-
liorum, etſi hic ipſi per ſe vel nom
ſnt, vel nonvideantur digni? Magne
Deus! quæ ſcelera, quam perfidiam
non toleraâſti longanimà patientia in
Salomone; in Roboamo, in Jora, in
Amaſia, ob unum Davidem, à quo
PErincipes iſti quàm generationis ſerie
deſcondebant, tam longe vitæ turpi-

tudine abibant? Reſpectu Abrahami,

Haaci, Jacobi, & alterius cujuspiam
* primis illis laudatiſſimis Patriarchis,
quâm invictâ clementiâ plura per ſæ-
aula pertuliſti perfidiam Populi con-

tumacis, qualis fuit Hebræus? quan-

topere illum foviſtiꝰ? quantum loeu-

pletâſti, propagâſti, ornâiti? & ſiu

tandem illum deſtituiſti, non aliâ de-
ſtituiſti causa, quàm quia admiktſce-
lus, eujus comparatione nulla planée
erant Majorum omnium præclara
Promerita; ipfum alfeoô- DEI filium-
Re P. degneri Panegyr.

DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUNMN. 16τ

occidendo. Pofſem igitur & ego-
jure merito poſtulare, ut ad com-
penſanda aliquatenus ea, quæ primi
illi Religioſi tam laudati, tam præ-
clarè de communi bono meriti præ-
ſtiterunt, ſucceſſoribus & poſteris
eorum tantillum exhiberetur benevo-
lentiæ; non ita quidem, ut iſci im-
pune ferant, quæcunque demum ad-
mittunt delicta; ſed ut quæ aliis, ipſis
quoque adminiſtretur juſtitia; ut in
tribunalibus hoſtes non experiantur,
quos judices deberent; ut à Perſona-
rum Principum aut Magiſtratuum al-
loquiis, cum res ſuas ackturi veniunt;
non rejiciantur; ne ipfis inſultetur;
necontemnantur „ne dicreriis: pro-
ſeindantur, perinde ac ſijam aliud
Religioſos inter & Mahometi fæcem
diſcriminis non intercedat, quàm quòd
illi injurias ſuas: & audlant, & in-
telligant:.
Ego ſanè cauſam noſtran non
tam profſſigatam exiſtimo, ut neceſſe
nobis ſit anxieé ad Majorum tantum
noſtrorum præclara facta ac prome=-
rita recurrere. Habent enim verò,
etiam qui hodie vivunt, Religioſi viri
habent, unde ſe tueantur contra eã, quã
inurere ipſis velletis, aut inutilium, aut
pernitioſorum, notam ac querelam:
Si enim vel omnes, vel prope om-
nes, tales ſunt, quales vos eſſe dici=
tis, hoc agamus: fingamus omnes
eodem ſimul momento hoc ex uni-
verſo tolli. Aut fallor, aut plures
ego ex vobis, quibus tenerior pie-
tatis ſenſus, ad eventumhunc, quam-

libet ficfum, vidi expalleſcere. Sed

reſumite animos: ad bonum enim

X— aliquod

162 PANEGYVRICUS DUODECIMVUsS,

aliquod probe cognoſcendum non
eſt ratio vel expeditior, vel ſecurior,
quàm illud cum ſuo contrario com-
ponere. Cogitemus igitur, omnes
ſimul Religioſos tolli de medio; quia
nec ea exemplorum ſanctitate alios
ædificant, nec tam ſunt utiles, quâm
eorum Majores fuerant: quantus ſi-
mulcum ipſis ſplendor in templis
deficeret, quorum munditiem inopes
ſæpe Religioſi curant ſtudioſius, ipſis
provident ſolicitius ornant decentiùs,
quàm multi alii de Clero, quamlibet
pinguibus beneficiis inſtructi, taciant?
Quantus DEO cultus in Pſalmodiæ
continuæ exercitatione decederet?
Quantum animabus Purgantibus ſub-
ſidii in Sacrificiis quotidianis? Quan-
tum patrocinii urbibus, quæ mo-
mento eodem privarentur interceſſio-
nibus multorum, qui Deum pro ipſis
exorent, ciborum abſtinentiâà ſe ma-
cerent, noctes inſomnes ducant, fla-
gris in ſe animadvertant, quorum
lacrymas jam pridem Nazianzenus
vocavit, Peccati diluvium, & Mun-
di expiamentum. Pauci tam ſedu-
lam & conſtantem operam darent

pro ſacro tribunali ſe accuſantibus;

—

in concionibus ad Populum pauci
neceflarias ſubirent moleſtias. Ju-
ventus quantum amitteret ſolicitæ
educationis in bonis moribus, quan-
tum in omni vita, & literarum ſtuù-
dio inſtitutionis? Tacerent ſubſellia
Deoctorum præ reliquis famoſa, ex
quibus ſeu naturales, ſeu Divinæ Dilſ-
ciplinæ tradebantur.

In Eccleſiæ Synodis haud paulèò

3⁸

minor eorum faturus eſſet nume-
rüùs, quorum difſquiſitioni dubiæ

quæſtiones ante definitionem com-

mitterentur. Ireſis in Provincijs,
quas pervertit, effrenaté ſeſe ja cta-
ret, triumpharétque, utpote vix jam
aliquem metuens, qui vel linguâ in

illam detonaret, vel calamo pro-

vocaret, Miſeri alterius orbis In-
colæ? & quis jam eſſet, qui tam
crebrò ageret de deſerendo, veſtræ
ſalutis ſtudio, patrio littore, qui-
que nec ignotorum marium nau-
fragia, nec peregrinorum ſiderum
malignitatem veritus, veſtinaret ad
ſpargendam veſtris in terris Evan-
gelii lucem, ad vos cicurandos, edo-
cendos, omni obſequiorum genere
deliniendos? Quantum ſolatii peri-
ret veſtrm cuilibet in animi angu-
ſtiss? quantum levaminis in rebus
perplexis? quantum adjumenti in
pugnis cum hoſte ſtygio? quan-
tum roboris in morborum crucia-
mentis, quantum opis in poſtreme
cum morte agone ? & vos tam
inutiles vociferamini Religioſos?
O! quâm non tales illos experta
eſt infelix Neapolis, quando annis
abhinc non plurimis horribili &
inuſitatà contagione afflicta, tam
promptos eos ad ſui obſequium
vidit vitam ipſam offerre manifeſto
diſerimini, etſi ad id officii ratio non
obligaret, curſitare per domos, aſſiſte-
re omni ope in receptaculis iinfecto-
rum, & cùm alii, quos credita anima-
rum cura præſentes eſſe jubebat, timidâ
fugà eſſent dilapfi, aut latebras quæ-
Kiſſent

prope
ient, glebeen

8 e lehe, tun

Ptituel e
2 ainte 6 in
tann lei, ge i
gaiis luhn
er Uteras

Olibus, P.
8cunn lonmn,

casi liborzrelalt
ſobeſtes elet
eden Penchere,
blio uuſngn⸗
gen buebre pnſtn
1 a ann honote
e. Loltiſis autenn
,ulnocdi in le pie
epettt A! exper
t e eic Regni
Pontiöciz utbes,
Aur olmnes propon
li caniats exempl⸗
Ude ego non poſte
Nelere, 40d ¹ non
un non promeritas
Pitz niti ſeirem,
i amimos conten
ſene lont . we!
Nligols proflun
le; prri ſtiman,.
mokich etium meren
amtneld i ii
Nund Nelgiol re
ee o b Aen
cn Relgong nolt,

miniſtrent, Concin

1, horufiorh
Alimentis vo l
MOrum Partem 4

eerten, ſoe

8

igve, Uppote Urjan
ns, qui vel lugni i
vel calamo 1.
i Alteriig Otbis ln.
am ellet, Iui nn

geſerench, Veſe
atrio litore, N.

rum marium nan-
tegrinorum ſiderui
erltus, peſtinzret
ſtnsz in tenis Evan.
Vos cicutandos, edo⸗
oblegniorum genere
Nuntum ſolati per⸗
llbet in mimi engr.
leraminis in rebut

antumm ajummenti in

ſte ſtygio? quan⸗

morborum crucia-⸗

n opig in Poſtten⸗
one ? & vos tin
erimini Relgoſos
1 tales Uos expert

1polis, Jundo ums

rimis Hortidili
gione 1Clida, in
a4 ſui oblegrin
lamn offette nnlkelo

14 Aofici fitionon
Mile⸗

ntecee eaint⸗
8 aiOs e
ii quos

enies ides gur

lapn ſen

DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM. 163

ſfiſſent, ipſos propè ſolos miſeræ
& laboranti plebeculæ omni ope
ſpirituali adeſſe, tantà æ dificatione,
tantâ caritate & conſtantiâ, ut to-
tam denique Civitatem impulerint

ad gratias ſupremis eorum Modera-

toribus, per literas publicas, agen-
das: cum illorum, qui tantum ejus
causâ laboraverant, vix ullus jam
ſuperſtes eſſet, ut debitam illi mer-
cedem perſolvere, imò velut in
publico naufragio, nec oſſibus qui-
dem funebre præſtare obſequium,
aut ea cum honore liceret tumula-
re. Fortaſſis autem ſola Neapolis
ejuſmodi in ſe pietatis ſpecimina
experta eſt? expertæ ſunt etiam
tot aliæ ejus Regni; tot ditionis
Pontificiæ urbes;, experta Genua,
qux omnes proportione ſua ſimi-
lia caritatis exempla obſtupuerunt.
Unde ego non poſſem non obſtu-
peſcere, quòd à non paucis vices
tam non promeritas Religioſi reci-
piant; niſi ſcirem, id beneficiis,
quæ in animos conferuntur, (qualia
fermé ſunt, quæ in vos à viris
Religioſis proficiſcuntur) proprium
eſſe, parvi æſtimari, atque adeò
modicâ etiam mercede compenſari:
eum e diverlo, ſi iſti ipſi, qui hodie
vivunt, Religioſi, pro eo quòd pre-
ces pro vobis ad Deum fundant, ſa-
cra Religionis noſtræ Myſteria ad-

miniſtrent, Concionibus, ſermoni-

bus, hortationibus, aliisque Sacris
alimentis vos paſcant ; redituum
ſuorum partem non modicam in

Yos erogarent, ipſas vobis non ma-

le fabricatas domos lIuas donaret,
agris ſuis ac prædiis cedetente, cer-
tus ſum, quòd ſupra omne aliud
mortalium genus ipſos eſſetis cele-
braturi: nec videtis interim, quòd
hoc facere ipſis non liceat; ſed etiam
ſi facerent, apti dein non eſſent fu-
turi ad conferenda in vos bona in-
numerabilia, tanto minuùs à vobis
æſtimata, quò pluris eflent æſti⸗
manda.

Neque tamen, etſi dicta re-
tra Rare non eſt animus, idcirco
nego dari à Religioſis cujuscunque
ſortis prava exempla, aut Avaritiæ,
aut Arrogantiæ, aut fœdæ Libidi-
nis, aut cujuscunque alterius effre-
nis cupiditatis. Ego tamen ante
omnia neſcio, quâà demum causâ
aliquorum infamia debeat redunda-
re in omnes. Quâ⅛m multi ſunt
inter Maritos adulteri, inter Mercato-
res Avari, inter Doctos arrogantes,
nec tamen aut Maritum, aut Merca-
torem, aut Doctum eſſe, infamia
cenſetur. Ut quid igitur diverſa
ratione cum Religioſis proceditur?
& ſancta illa Fratris nomenclatura,
quà Chriſtus Apoſtolos honoris ſin-
gularis gratià compellavit, hodie eva-
ſit nomenclatura dedecoris & op-
probrii, ob flagitia in aliquo Fra-
trum detecta. An fortaſſis cùm ho-
rum aliquis admittit ſcelus, publica
id reliquorum authoritate, commu-
nique conſenſu admittit? An omnes
illum alii laudant? An præmium ne-
quitiæ accipit, & altiorem idcirco

X 2 Aa4

U34 PANEGTRILCUVUS
ad gradum evehitur? Quid tandem
aliud quæcunque lex requirit, me
quis ſit reus pœnæ, niſi, ut non
ſit particeps culpx? Non ſufficit,
vicinum lolio granum eſſe, ut e
grano lolium fiat; nec propinquitas
labruſcæ aduvam, uvam unquam fe-
cit eſſe labruſcam. Et tamen ut bo-
ni malorum in claſſem veniant, ſuf-
ficiet illos his vicinos eſſe? Quæ iſta
ſtültitia eſt, quæ dementia, quæ in-
ſania, ajebat Auguſtinus; Ibi eſt con-
ſenſio, ubi eſt propinquitas? Id ſi
ita eſſet, væ miſeræ ſponlæ, quæ
gloriabatur ſe lilium eſſe in ſentice-
to natum: ſicut Lilium inter ſpmas:
deberet profectò & ipſa evelli, ex-
tirpari, & in flammas cum ſpinis
cremanda abijci.

Deinde „ quò tandem veſtra
vota ſpectant? cuperetiſne, ut ſacri
Coœtus omnes conſtarent hominibus,
qui ne delinquere quidem poſſint?
Nullus equidem talis eſt, ſic palàm
profiteor, teſtorque: omnes ac ſin-
guli compoſiti funt ex hominibus
ad malum proclivibus & infimis.
Et quamquam omnes conſtarent me-
ris Angelis, novuúmne quid eſſet,
etiam inter hos bonos alios, alios
malos eſſe? Si Abrahami familiam
conſideramas, videmus in ea cum
Iſaaco obediente Iſmaëlem proter-
vum: ſi Iſaaci familiam, in hac cum
Jacobo dilecto Eſau odio habitus
moratur: ſi familiam Jacobi, in hac
cum Joſepho caſtiſſimo Rugenum
ingæſtuolum inveniemus. In Dayi-

dis familia nec Ammones impuri,

mec Abfalones perduelles deſiderati
ſunt. Si non fefellit Tertullianus, e&
Pauli Gentium Doctoris ſchola pro-
diérunt tres ſaltem Hæreticorum An-
teſignani Hermogenes, Philetus, Hy-
menæus. Nec felicior oannis Evan-
geliſtæ diſciplina fuit, quæ, ſi Cli-
maco fides, ſeptenos ejuſdem farinæ

Alumnos dedit: imdò ſi nec illud Diſp. 17. i
abludit à veritate, quod Salmeron ap. Jean.

alicubi ſe legiſſe teſtatur, ex centum
viginti, qui Sacro illo Pentecoſtes
die tanta divini Spiritus copiàâ reple-
ti ſunt, quatuordecim alia de lingua,
alio de igne ſibi proſpicientes. Ec-
cleſiam ſubinde lacrymabili Hæreſum
incendio funeſtàrunt. Quùm magna
igitur res eſt, ſi ſacra quælibet alia
familia ſuos & ipſa diſcolos, ſuos
facinoroſos habet? Imò addo, non
poſſe fortaſſis fieri, quin habeat.
Cùm enim omnis ejusmodi Cœtus
leges luas habeat rigidas admodum
& obſervatu difficiles, fieri non Ppo-
terit, quo minùs etiam ſint non Par-
vo numero, qui transgrediantur.
Ego quidem, Auditores mei, rideo,
non nego, cùm audio certos quoſ-
dam de ſæculo imperitos, & nullo
rerum ulu, mirari, qui tandem fiat,
quòd imter Religioſos tam paucos ſit
invenire, qui ad amuſſim officium
faciant, & Inſtituto, quod ample-
Xi ſunt, moribus exacte reſpon-
deant Noſtisne vos, quod vitæ ge-
nus, quod Inſtitutum illud fit, in
quo non multum laborandum ſit,
ut inveniantur, qui ad ejus ſe leges
con⸗

efusdem lutini.
lgioſorum ilim eſt
lo Eiferre, Henon⸗
modo lLer etim ni
nibus Chiiſi Alelßz
A am wlozinnali
don Neit, kamn mi
am wiolent;
tempore ſit rabitar⸗
Cet debemntosle⸗
Voridus, multo d
lervatu, Iujs non c
1ibus, hbe, it 54

n ſolbet, taneſt &Gα,

n&Alri tiſon
e1 h ommi plmnen
rine, guumd lobl
Proponitur, tan
Rrez lunt, gui 20
Cun laude Pentingen
int, gii n Phn⸗
mnt öflinenumnt,
molemnite ſunnta⸗
es, gli rerun;
Aaſtin un
dui um deite, gue
Ckent. Non prrt
Nem in te eimn ne
non gebent wi
ſinon coniinen

Vngunn

nn ne
Nlles deſicen
teliter 1 lenti

Etllame

wohpr.
alhmimmg,
emd .
enrior omnisyan.
en⸗ , ill
. Os ejulden iain.
imd ſi ner ilelng
guod Klnercnk
teſtatun, er centin
go illo Pentecoiga
Pititus copiitele
deein alir Ce lingun
Proſpicientes, A.
lurymibililierelun
drunt. Qummagn
Iilien qurlibet ain
ipla ciſcolos, luo
bet? Hmo 20do, non
ſeni, guin habent
nis ejusnmodi Catu
it igicas Mmodum
ffiches, feninon po.
8S etiam nt non pa--
gvi rapsgredimd.
Aucitores mei iced,
m audio vettos glol.
imperttos, nlo
ai, gun tmngem
Gon am ne
1d amufüim 0 cun
iuto, good ur.
dus ende den
705) 4o ⸗ 4
Pintum AMun

AN ſi
lrum nia leges

10 ℳ0

DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM. Ey

conforment? Dicam ego. Secta
Mahometi eſt, quæ permittit fenſi-
bus, quod libet; ſecta Lutheri eſt,
quæ plenas pravo appetitui abenas
laxat; illius celebris Princicum Se-
cretarii eſt, quæ omnem pratæ &
publicæ rei curam propriis emolu-
mentis metitur; aut ſiqua eſt alia
ejusdem furfuris. Sed Inſtituta Re-
ligioſorum palàm eſt ab his toto cœe-
lo differre. Et non advertitis, quo-
modo Lex etiam Chriſtiana, ut om-
nibus Chriſti aſſectis communis eſt,
etſi tam ar ctos intra limites hominem
non cogat, tam multos numeret,
qui illam violent; & nullo non
tempore ſit habitura? Et mirum ſit,
Cœtus gubernatos legibus multo ſer-
vioribus, multo difficilioribus ob-
ſervatu, ſuis non carere transgreſſo-
ribus, sique, ut S. Auguſtinus loqui

In Ef. 132. ſolebat, tam eſe & Monachos falſos,

quàm, & Clericos falſos, & Fideles fal-
ſos? In omni plane rerum genereac
ordine, quanto ſublimor eſt finis,
qui propenitur, tanto etiam pau-
ciores ſunt, qui ad illum perfecta
cum laude pertingant. Pauciores
ſunt, qui acu phrygia veſtem ele-
ganter diſtingnant, quàm qui quo-
modocunque ſuant ac ſarciant. Pau-
ciores, qui rerum ideas deſignent,
quàm ſcribant tantum. Pauciores,
qui arma perité, quàm lHigonem tra-
Ctent. Non apparet proinde, cur
idem in re etiam noſtra contingere
non debeat, & mirum vobis videa-

tur, ſi non contingat.

Quamquam, ’ facam ipſi no-

bis facere nolumus, ubi Religioſi
laxi numerantur, aut conſiderantur,
patebit, hos nec tales, nec tam mul-
tos eſſe, ut ipſorum defectus & pec-

cata, non abunde compenſentur vir-

tutibus, laboribus, recte factis alio-
rum, qui ad normam ſuarum legum
vivunt. Hoc tamen diſcrimen ea in
re eſt, quòd, quæ mala ſunt, in
lucem mox omnia protrahantur:
vel quia non multa mala executioni
mandari poſſunt ſine opera, aut
conlſortio alicujus externi; aut quiæ
hæc obſervantur attentiùs, inveſti-
gantur avidius, recenſentur plauſibi-
lius, & citiùs, etiam, cumque proe-
penſione creduntur: cùm èe diverſo
bona plerumque fieri poſſint occul-
tius, explorentur negligentius, &
credantur difficilius. Noôſtis perbe-
ne, omnes fere pudendos Religio-
ſorum lapſus: neſcitis tamen inſignes
victorias, quas tam multi nullà non
die referunt de inferni hoſtis inſidiis
& oppugnationibus: neſcitis, quàm
vivant hilares inter voluntariæ men-
dicitatis incerta ſubſidia; quàm im-
moti perſtant inter ſtimulos carnis
calcitrantis, neſcitis; quâm genero-
Se ſe vincunt in occaſionibus huma-
næ ſuperbiæ valde arduis, parendo
& ſubjiciendo ſeſe, dum ad alta na-
turà incitantur, neſcitis, quàm hor-
reant aculeis & ſetis eorum veſtesac
cingula; neſcitis quoties in ſe noctu
flagris animadvertant; neſcitis cal-
lum, nefſcitis livores ac tumores,
quibus multorum corpora conſtan-
ter deformantur: & nunc, dum hæc
X 3 ege

Cap. G.⸗

I66 PANEGYRICUS

ego vobis narko, vix ea creditis, &
ſuſpicamini, hæc à me fingi, non
ut, quod res eſt, eloquar, ſed ut
cauſæ ſerviam. Sed utinam, ſicut
algæ ſua ſponte emergunt, & natant
in ſupertficie, ſic & corallia ac Marga-
ritæ, emergerent, nec tanto illa la-
bore piſcari neceſſe foret? ſancte aſ-
ſevero, alia futura, ſi generatim lo-
quamur, uùt de mari, ſic & de Reli-
gioſorum Domibus, judicia: ſed hoc
iſti nec ſperant, nec deſiderant; con-
tenti habere operum ſuorum lauda-
tiſſimorum teſtem DEUM, etſi vos
illa nec ſciatis, nec credatis; & ple-
ni ſolatio illud Jobi, taciti iterant:
Ecce in cœlis teſtis noſter, & con-
ſcius noſter in excelſis.

Unam tamen illi ²à vobis gra-
tiam petunt; ut nimirum ſicut ipſi
ſinceré fatentur, non pauca ſe ad-
mittere delicta; ita vos ipſis non
affricetis, multa, quæ ab ipſis non
admittuntur; & ante omnia, ne
ipſorum in rationes refkeratis ſcelera
KReligioſorum aut fictorum, aut fu-
gitivorum, aut eorum, qui Apoſta-
ſià manifeſtà & jugum, & veſtem
religioſam abjecerint. Dubium non
eſt, quin iſti valde noceant, & ex-
emplo pervertant: ſi tamen ulli ſunt,
Zu ſacrorum Cœtuum ſanctitatem

factis ſuis adſtruant, iſti ſunt. Hi
enim palàâm faciunt, quòd quamdiu

ſacris in Domibus vivitur, ſine pu-
dore & freno mali non vivitur. Fo-
ras tandem prorumpant neceſſe eſt,
i laxare frena cupiditatibus volunt,

„

DUODECIMUS,

hoc, in Mundoe & inter ſæculi ho-
mines ipfi licet; intra ſacra clauſtra
non licet. Ipſi adeò parietes vi-

dentur illis ſua exprobrare flagitia:

Sociorum exempla, Magiſtratuum
vigilantia, non ſunt retinacula, qui-
bus animus diſciplinæ impatiens diu
coêrceri poſſit. Si igitur iſti aper-
té monſtrant, quàm ſit difficile, pec-

care in Religione, cur peccatorum,

quæ ab ipſis admittuntur, ream vul-
tis facere ipſam Religionem? & ta-
men certos vos eſſe velim, princi-
pem pravæ opinionis, quæ de Re-
ligioſis viris habetur, cauſam eſſe,
hanc impietatem Apoſtatam, & in-
ſaniam fugitivorum. Et ſentio pro-
fectòà & ego cum magno Præſule
Auguſtino, quòd, ſicut vulgo non
ſunt alii meliores perfectiorésque,
quàm qui in Monaſteriis profecerunt,
ita non ſint alii exemplo nocentio-
res, magisque perverſi, quâm qui
in Monaſteriis, & locis DEO ſacris
defecerunt. Veriſſimum enim il-
lud: Corruptio optimi peſſima.
Quid tamen nocet vino Cretico, ſi
ex eo fit acetum aceroſiſſimum?

Quid Alexiphaomaco, quòd ex ip-

ſo venenum omnium nocentiſfimum
ſtillet? quin imò ſicut nec illud ve-
nenum ampliuùs vocari poteſt The-
riaca, nec illud acetum vinum cre-
ticum, ita nec Apoſtata jure amplius
Religioſi nomine indigitatur. Fit
tamen, neſcio quomodo, ut tam
vehemens ſit cupiditas ſanctiſſimum
hunc ſtatum & vitæ conditionem
deprimendi, ut iſtæ etiam culpæ,
quæ

lrtds. Cd mlu
Ktertete in lus ſlg
lius, jlos contra
riolis, Mi hrn
runm exeutiunt liſtid
ne Wls kacultaten
zuketre laboretar?
ſt verichmum, por
18 nem ccelo.
io iic ens, dei
les toto penete
nile anos? Io
Oui muluum hborri
Geli, lute eins in⸗
no tam adore
Wini Uulrtrint,
ns Mennlis nobili
men lipß relm, n
Eei count noſtx 2
1lo ebs ſcelete not
1n migeiotes los
6 wodee jis nor
umm. De ilis an
t, di Aulmun
ert, d

ul hoe ne
Megturin,

t: &
Tinom
Pton

e c Peccaorinn
rüune Team vll.

llgioren; &

elle velin, piinc.

dionis, Juæ ge he.
betor, cauſam eſſe

n Apoltatam, in.

fum. Et lentio pro⸗

um mign Drxlole

50, ſcut Vulgo non
rts petkelkiorezgee,
naſteris prolecenunt,
exempoo nocentio-
vewwetſi, (imn gui
& locis D70 lacris
Verichmom enimn i⸗
0 opiümi peſüimz
cet vnd Cetich, i
tum aceroli ſümun!
omico, dd eri⸗ erih⸗
nium nocenn iſümunm
ſicut nec Mager Ve.
vocari poteſt
cetuin Vinumn g⸗
poltata jure ampl
e indigat.
uomodo, 1

ce hnclſſimn

conil en

⸗

DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM. 167

quæ ipſius non ſunt, ipſi tamen ad-
ſcribantur. Quod quidem S. Gre-
gorio Pontifici mirum viſum non eſt.
Nemo enim ferme altiùs contra pub-
lica flagitia vociferatur, quâm Reli-
gioſi: nemo abuſus emendare cona-
tur ſtudioſius, nemo pravas aſſue-
tudines evellere diligentius, nemo
quod periculoſum eſt, detegere ſo-

lertius. Quid mirum igitur, fi, qui

ſtertere in ſuis flagitiis amant am-
plius, illos contra canes ſurgunt
furioſius, qui latratibus ſuis ſom-
num excutiunt faſtidioſius, omnem-

que illis facultatem & æſtimationem

auferre laboretur? quod autem hoc
fit veriſſimum, porrò auſcultate, &
ad finem accedo. An non vos ini-
tio faſſi eſtis, Religioſos antiquio-
res à toto genere fuiſſe homines
valdeè ſanctos? Illos ſaltem fuiſſe,
qui multum laborarint pro vera Ec-
cleſia, laté ejus fines protulerint .
magno eam ardore propugnrint,
doctrin4 illuſtrârint, vitæ ſanctiſſi-

mis exemplis nobilitärint ? Et ta-

men ſciztis velim, nihil hodie pro-
ferri contra noſtræ ætatis Religioſos,
nullo eos ſcelere notari, quod con-
tra antiquiores illos prolatum non
ſit, qudque iis non ſit noxæ tri-
butum. De illis quoque clamaba-
tur, quòd Aularum limina nimis cre-
brò terant; quèd alienis bonis in-
Kdientur; quòd negotiis ſe impli-
cent, à ſua vocatione & Inſtituto
alienis; quòd vagi, gulæ dediti,
obſcœni, ſuperbi, litium amantes
ſint: & qui hoc non credit, Augu-
ſtinum legat, legat Hieronynmum, e-
gat Bonaventuram, legat Thomam

in doctiſſimis ſingulorum Apolo-
giis, & videbit, quantum jam tum
iſtis laborandum fuerit, ut perperam
accuſatorum innocentiam tuerentur.
Argumento igitur hoc eſt: quod
odium contra Religioſos non prove-
veniat ex eorum culpis (ſic enim
novum id eſſet, non autem vetus)
ſed quòd inde naſcatur, quia iſti
ſunt jurati ſcelerum & vitiorum ho-
ſtes: non ex delictis, quæ admit-
tant, ſed ex delictis, quæ impedi-
ant; non ex pravis exemplis „qui-
bus ipſi noceant, ſed quæ tollere la-

borent; verbé, inde eſſe, Juia te-In cap. 12⸗

ſte S. Gregorio, Ilos pracipuè repro-) Job.
bi in ſancta Eccleſia perſequuntur, guos
multis conſpiciunt profuturos. Vos
proinde, quorum, tam ſingularis
eſt prudentia, ne quælo faciles vos
præbeatis ad dandam calumniis fidem,
quas & antehac audiſtis, & poſthac
contra Religioſos eſtis audituri. Non
ſinite vos abripi in re tanti momenti
populi impetu. Diſcutite ipſi & li-
brate cauſæ merita, ad juſtam illa ſta-
teram & bilancem ponderate; &
ſi poſt, non præoccupatum partium
ſtudio⸗ examen deprehenderitis, Re-
ligioſos henore indignos eſſe, per
me licet, omnem ilſis honerem ne-
gate. Ego tamen vos non judico
tam hebetes, & animo tam tene-

bris, aut Pravi affe ctione offuſcato,

ut quas attuli rationes vos non ſint
convicturæ, vosque idcirco alieni
livoris potiùs libertatem & intem-
perantiam, quàm veſtram in Reli-
gioſis honorandis Ppietatem in conſi-

lium fitis adhibituri,
PARS

Qndri autem fit, videri vobis.
— poſſumus nos Concionatores,
exaggerando obſervantiam viris Re-
ligioſis debitam, agere cauſam no-
ſftram, ac propterea non eâ in hoc
argumento ſide eſſe digni, quâ in aliis,
quæ tractamus alieno potiùs, quùm
moſtro commodo. Ad hoc quod
pertinet, ego imprimis hac ipss
causâ initio profeſſus ſum, ae con-
teſtatus, ut nullà authoritatis (ſi
qua tamen in me eſt) habità ratio-
ne, ad nihil aliud, quùàm ad argu-
menta, quæ eſſem allaturus animum
adverteretis; quibus proin certo con-
ſilio tota mea contexta eſt oratio:
ut enim monetarum idem eſt in
manu cujuslibet valor, ſic etiam ra-
tiones idem in cujusvis ore valent3
etſi non quilibet vel has vel illas
nôrit expendere, quantum valent.
Fateor deinde, quòd me tantùm non
Ppoœniteat vobis dixiſſe, verſari me
in caus?, in quam me & volunta-
tis ſtudium, & commodi nonnul-
la ſpes inclinet: ſi enim momentis
nes ſuis libratur; mea hæc res quàm
minimé intereit; multôque magis
ego ad dicendum impulſus ſum ve-
Kri commodi ſtudio, quàâm affe-
tu & benevolentia erga Religioſos,
à vobis adeò vilipenſos. Quam-
quam enim Religioſos ego viros
omnes amo, & amo ex animo:
non ita tamen ſum ſtolidus, ut non
videam; vos omnibus veſtris ludi-

4

PANEGYRICUS DUODECIMVUS,
PARS SECHNDA.

„

Briis & confumeliks, quibus ipſos
laceſſitis, tandem aliud non facere,
quâàm ut coronam ipſis ſplendiciſfi-
mam meritonum ampliſſimorum in
cœlo texatis: quod quidem ipſum
illud eſt, cujus ipſi causâ, ſuâmet
voluntate, deſeruerunt patriam, do-
mum, patrimonium, agnatos, com-
moda, & eò ſe contulerunt, ubi
laterent ſub veſtibus, quæ diſcer-
nere non ſinunt magnum à parvos
& nobilem ¾ plebeio. Unde ſi eo-
rundem tantùm emolumenta & lu-
cra ſpectare oporteret, tantùm ab-

eſt, ut ego vos ab injuriis inferen-

dis abſterrere vellem, ut potiùs
(ſiquidem id citra noxam fieri poſ-
ſet) ad eas omni ſtudio ac conatu
provocarem. Sed cujus rationem
potiſſimam ego habeo, veſtrümet
damnum eſt. Et idcirco perſuado-
te vobis, non divini verbi Præco-
nes, matrum inſtłar nos gerere; quas
teneri infantuli, rabioſuli percutiant
& alapis male tractent. Ut enim
hæ, quamdiu quidem ſoboles dam-
ni nihil inde ſentit, jocantur, rident,
& blanditias reputant, & nonnun-
quam etiam parvulum majorem ad-
indignationem inſtigant: ſed cuùm

iſta ſic verberando ſe lacerant, &
vel acus cuſpide, vel alio, quem
ipſæ in pectore gerant, aculeo ſan-
guinem ſibi elicit; tunc illæ rifu in
Pallorem verſo, turbamtur „plagu-
lam cariosé contemplantur, ſangui-
mem

/

1 N
jen in ſ tien
inl, t, & ni

.
n in at, aut

pgen 108 gol

non petr unckorie
obigtt nos mmo llte
invos telims, Un .
lens Kontenn ve
ſep chenlam, min
Vete iralcetemma
lätem til vos peii⸗
daczs.
Et verd dicite,
n non crecitis, 44
bo, & gavem gui⸗
odi Mdibra Dr
Erkmenau⸗ enin
Niin Reliziolorom
1 flonin Religioſi
Cl alui conlecta
ſi ini ſenibus nhin
CIO lirim,
n wuni
n ire duun
nec e lunrn

ul nolli

om nes Negrtor, r

eins, uumlider
l 4

Uerun patiam 10,

Wum, agnatos, cOh.

contulerunt, wb
dus, Jun diler.

magnum Parn

eio. Unde ſieo⸗
emolumenta & l.
Otteret, tantilm ab.
a0 iniunis inleren⸗
Alem, ut porius
ra noram ſeni pol⸗
ni ſtucio zc conat
Eed ajius 1ionem
abeo, veſtrumet
t ileitco Perſunde⸗
Girimi verdi Dræco⸗
br nos geletez gun
tahiolali ereltim
rackent. Urenim
nigem ſoboles cun.
6t, ocantut, n
putent, ponnmn.
ulumm mzjotem
zutigut: ſed cun
nho le⸗ lcetat,

N

non iraſci,

nem exprimunt, dolorem unguento

leniunt, mox ſubiratæ male conſul-
tam increpant, & ne deinceps tam

periculose ludat, aut iraſcatur, mo-
nent. Sic nos quoque, ſi illud ab-
eſſet detrimentum, quod in vosmet
redundat, dum nobis infultatis, ri-

deremus ſcilicet, rogaremus ut per-

gere porro, non autem ut deſiſtere
velitis.
modi ludibriis vos animam veſtram
non perfunctorie vulnerare poſſe,
obligat nos amor ille maternus, quo
in vos ferimus, ut contractamus in
rugas frontem, ut vos increpemus,
reprehendamus, minemur (perinde
ac ſi verè iraſceremur) ut deinceps
ſaltem tali vos periculo non expo-
natis.
Et verò dicite, quod res eſt: an
an non creditis, AA. rationem vo-
bis, & gravem quidem, ob ejuſ-
modi ludibria DEO reddendam ?
Quantumcunque enim tandem im-
pii ſint Religioſorum nonnulli, ſunt
nihilominus Religioſi: ſunt homines
DEI cultui conſecrati, Principis
ſui inſignibus veſtiuntur, ejus in
domo habitant, ipfius Myſteria
tractant. Et vultis tamen Deum
dum videt ipſe, vos
nec illud honorem ſibi velle exhi-
bere, qui nulli Principum inter
homines negatur, ut ſervi ſcilicet
ejus, quamlibet indigni, non of-
fendantur? Quamquam ſi ad ita
tractandos DEI famulos moveret
vos honoris divini ſtudium, & ju-
ſta indignatione contra noſtra ice-
lera, & prava exempla, non diffi-
R. P. Jegneri Panegyr.

DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIUM.

Sed quia agnoſcimus, ejuſ-

169
culter vobis ignoſcerem. Sed alia
longe vobis caulabilem movet. Qui
enim alium ſtudio tam ſancto dam-
nat, exprobrat illi ſuam temeritatem,
fateor, vituperat, cenſurâ perſtrin-
git; non tamen illi inſultat. Vos
interim quanto faſtu lapfſibus Reli-
gioſorum inſultatis? An non ex nar-
ratiunculis ejusmodi riſum captatis?
An non cantilenis & verſibus eos
traducitis? An non eò nonnunquam
progredimini, ut ad plebeculæ ſan-
nas, in publicis comicorum theatris
eos velut in triumphum ducatis? ca-
chinnemini, tripudietis? vobis proin
judicandum relinquo, an hoc Divi-
ni honoris zeli pallio DEl oculos
fallere poitis. Deinde, qui, per
Deum, qui eſtis vos, qui zelo tam
ſancto contra aliorum delicta exar-
deſcitis? võsne cum beatis illis cœxli
mentibus labis omnis, omnis noxæ
expertes? Faxit id bonus Deus! Fit
tamen interim neſcio quomodo, ut
qui Religioſos malos traducunt, qui
infultant & ludibrio habent, nec
ipſos quidem inter ſæculi homines
meliores ſint, ſed ſæpe reliquis de-
teriores, magis in omne ſcelus &
licentiam projecti. Quo proinde
titulo ſannarum ejuſmodi & injuria-
um veniam à DrEo ſperatis? Vi-
dete igitur, jurene, an injuria nos
timeamus, ne, quibus nos tam ma-
le habetis, ludibria haud paulò plus
vobis, quâm nobis, noceant; dum
fit longe veriſimillimum, iis vos
æternis ſuppliciis obnoxios conſti-
tui; & quoniam noſtros caſus &
infirmitates ridere vultis, DEus
x1 nec

I0 PPANEGYRICUS

nec veſtros vobis benignus igno-
ſcat? Quodſi autem tam ſevere in
vos animadvertetur, quia indignos
etiam Religioſos non quantum par
erat obſervâſtis, quid tum vobis
fiet, ſi etiam dignos, ſi vitæ opti-
mæ, & exempli viros contemptui
& deriſui habueritis? quibus tan-
dem coloribus ejusmodi contem-
ptum DEO purgabitis? an non fiet
palàm, vos in Religioſis non eorum
odiſſe vitia; ſed quòd potiùs, cuùm
tantum animi vobis non fuerit, ut
renuntiaretis voluptatibus ſenſuum,
& ſæculi oblectamentis, etſi nulla
lege vetitis, naturæ quodam inſtin-
Ctu abhorreatis ab iis, qui majori-
bus animis ad gradum tam fubli-
mem aſpirarunt.

De hoc autem quidquid ſit; 6
uàm nullo negotio tam multi bo-
ni Religioſi, ſi vellent, vindicare
has ſuas injurias poſſent, etſi nec
enſe accingantur, nec haſtas vibrent?
Jam olim in Eccleſia invaluit per-
ſuaſio perpetuis Religioſorum preci-
bus plurimum emolumenti urbibus
conferri: patuitque hæc experimen-
to manifeſto ſub id tempus, quo
Julianus Imperator Perſis Chriſtia-
nis bellam movebat. Cùm enim

illis in oris reſcire Apoſtata percu-

peret, quid interim rerum agatur
in occidui ſolis plagis, miſit, ut
conſueverat, ad explorandum, nun-
tium quemdam celerem, volantem,
quos talia ad negotia promptos ha-
bebat, orci inquam genium aliquem,

„

DVUODECIMVUVS,
imperando eidem, ut feſtinaret, ob-
ſervaret, noceret, impediret, quid-
quid uſpiam contra Principem iis in
provinciis aliqui molirentur. Et
jam ibat niger hic Curſor, cùm in
itinere delatus ad locum, in quo
Publius monachus, vir religioſiſſi-
mus, degebat, ſiſtere coactus, nec
paſſum quidem promovere potuit,
affixus loco aſſiduis & ardentiſſimis
Publii precibus, quas ille pro publi-
ca incolumnitate fundebat. Unde
nequam nuntius, cùm totos duos
dies fruſtra hærere coactus eſſet, pu-
dore plenus ad Julianum rediit, qui
ob longiorem moram increpitus
narravit moræ tam inſolitæ cauſam,

& obicem ac remoras profecturo à

lacero fraterculo injectas. Excan-
duit his auditis vehementer Julia-
nus, juravitque, ſe ex toto Univer-
ſo hoc hominum genus ſic extirpa-
turum, ut ne memoria quidem ali-
qua eorum ſupereſſet. Sed fruſtra
ſic infelix inſanijt. Inde enim poſt-
hac factum, ut certatim ejusmodi
advocatos ſua intra mœnia Cives ha-
bere percuperent, quorum dein
precibus alia ex aliis commoda per-
ceperunt, fertilitatem agris, ſecun-
dos ſucceſſus negotijs, familiis incre-
menta, Vickorias ex hoſtibus, ſani-
tatem corporibus, & quod cæteris
omnibus potius eſt, ſalutem anima-
bus. Quid igitur vobis fieret, ca-
ri, ſi Religioſi omnes, tot injurijs
feſſi, quibus eos laceſſitis, jam pro
vobis precibus DEUM non inter-
pellarent? quàùm multis momente
eodem

„ W
.oen uſdis del

non

Abirio,non ideo
o wnico leſiſtem

DEOomnis ſeu

el ugnini noſt

les poltllareit,

ernumn fedimnem

108 figis, engud
dve iſio cOntent

Aacultatum nobis

noras cogitiio⸗
coratulgve ed ke
Conſtantis nullss
commocemus.
nabimes intefiu,
oG. Veltro be
idiit, er dect
Coron zachcum
Moleomis ine
ls totos nos in
noſtra nita non 0
eneiit, guim ne
gumnco comne
6 Ureſocom
nak ſperzte nol
Ils, Lerrehite den

N, mm in D

cnn, in

Vr keſtio.

Uſtere 6O2 s e
bomoyere potii
is & ueniſhns
gpus fle pro pul.

te kundebet, Vode
3, cm totos n

ie conus eſſeigl.
llianum redit gi

morarn inctepitu⸗

am inlolte caulimn,
remoras profehur!
1o injedas. Excn-.
s vehementer Iuli.
e le ex toto Uniret⸗
m genus ſc exlipe⸗
nemoria quidenn A
etellet. Jed kuſtn
iſ. hde enin polt
1 certaum ejusnotl
tra menia Cires
nt, quorum denn
lis commolie⸗

D

ſatenn 1gt ſrr-

gotiz⸗ ſanilis inet⸗
is er boſtibus, lni

eodem ſubſidiis deſtituereminiꝰ quàm
multis adjumentis, quâàm fürmis ful-
cris? An non iſtud non contem-
nendum vobis vindictæ genus eſſet.?
ſed avertat bonus Deus, ne unquam
tam abjectè de nobis ipſis ſentia-
mus. Pergite tantùm vos, male, an
bene, vos videritis, tractare nos pro
arbitrio, non ideo nos vel momen-
to unico deſiſtemus petere vobis à

DEO omnia ſecunda, omnia magna:
vel ſanguinis noſtri impendio, ſi ita

res poſtulaverit, ſalutem veſtram
æternam redimemus: ſæviemus in
nos flagris, excruciabimus nos; ne-
que iſto contenti, quidquid Deus
facultatum nobis contulit, omnes
noſtras cogitationes, omnia ſtudia
conatúſque eò referemus, ut vobis
conſtantiàâ nullis incommodis victa
commodemus. Veſtràâ causâ labo-
rabimus interdiu, veſtrâ vigilabimus
noctu. Veſtro bono in Templis, in
oratoriis, ex Sacro ſuggeſtu, ex ſa-

crorum Judicum tribunalibus, in

Noſocomijs, in carceribus, in ſcho-

lis totos nos impendemus. Ipla

noſtra vita non ob aliud ferèê nobis
cara erit, quàm ut illam veſtro ali-
quando commodo conſecremus.

Vos è diverſo compellate nos indig-

nos, aſpergite nobis infamiam cala-
mis, detrahite de noſtra exiſtimatio-

ne, damna in rebus inferte, efficie-

R

DE VENERAB. ORDINIBUS REGULARIM. 171

tis tamen nunquam, ut vel tantillo
contra vos rancori in animis noſtris
locum concedamus. Jam nos Ma-
giſtri noſtri Chriſti inſtitutione didi-
cimus, debere nos eſſe populorum
riſus & ludibria: & inde ſatis hau-
riemus ſolatii, ſi perpendamus dete-
riora noſtris culpis deberi, nec un-
quam, quantum eſſemus digni, male
nos à quoquam tractari. Cavete
tantùm, ne contra vos de cœlo pro-
vocetis indignationem ſanctiſſimo-
rum Patriarcharum, quorum filios
tam nullo loco habetis, Auguſtini
inquam ‚Benedicti, Bernardi, Fran-
ciſci, Dominici, Ignatii, & aliorum
ejus ſortis admirandorum hominum.
Non ignoratis, quo iſti apud Deum
loco ſint, quantum poſſint, quan-
tum valeant; & idcirco, repeto, ca-
vete diligenter, ne ipſi de cœlo de-
fendendos ſuſcipiant illos, qui à quo
opem in terxris ſperent, vix jam ullum
habent. Sed ne iſtud fiet, nos ipſi
ſupplices accidemus, & quidquid
apud Patriarchas noſtros habemus,
ſi non opum ac potentiæ, ſaltem
gratiæ interponemus, ut ipſi in gra-
tiam vobiſcum redeânt, eàmque vo-
bis ſalutem & in hac vita brevem, &
in altera æternam impetrent, quam
utramque junctis votis nos om-
nes vobis exoptamus.

1972 PANEGYRICUS DECIMUS TERTIVUS,

22 ** 5 e. 6 4) 32½ % w

356 825 25t e e e e e

DEO CONSECRATUM
PANEGYRICUS
HONORIS ANCOYI 7UOMA
Aquinatis dictus Genuxc.

Danti mihi ſapientiam, dabo Gloriam. Eccl. FI.

I quanto hodie ſtudio mor-
alium multi incumbunt ad
animum vario diciplina-
◻ rum genere colluſtrandum,
tanto ad voluntatem inflam-
mandam incumberent, ne ipſi mor-
talium forent longe feliciſſimi! non
tanta ſummeret quotidie incrementa
ſuperborum Luciferorum turba, DEO
perduellium. Et quid tandem ju-
vant hominem Chriſtianum tam mul-
tæ literæ, cui ſatis eſt credere ?2 An
enim veniet Chriſtus ad condemnan-
dum quemquam nôſtrúm in ſuo illo
inexorabili tribunali, quòd minùs
profunde aſſecutus ſit Ariſtotelem,
minus claré intellexerit Platonem?
aut ſaltem quòd non generolo auſu,
& aquilarum æmulo ſe vibrarit in
ipſum adeò ſupremum Libani verti-
cem, & emedulatis ibi omnibus,
tanquam Cedris, libris ſacris, quo-

rum tam vaſta eſt ſylva? Infelices
nos, qui in memoriam revocare no-
lumus, non caput à nobis anxiè re-

quirere DEUM, ſed cor: Fili prabe
mihi cor tuum. Deinde an obſcurum
eſt, quòd delitiæ DEl ſint, cum ſim-
plicibus ſermocinari? ſinere parvu-

los venire ad ſe? Quo igitur fructu
nos libris impalleſcimus, ut judicio

ſenium præcurramus, cum vel ad ta-

lem ætatem progreſſi, in id debe-
remus incumbere, ut ad puerorum
rediremus ſimplicitatem? Sic inepte
illi ratiocinantur, qui ad elevandum
pretium mercis, quà ipſi deſtituti
ſunt, abutuntur rationibus, cætero-
quin veris, ad adſtruendum falſum,
quale eſt: multum ſanctitatis in igno-
rantia conſiſtere: perinde ac ſi mi-
nùs à Scopo aberraturus ſit, qui te-
mere in tenebris ſagittam jacit, quàm
qui claro die jaculatur. Sed trium-

phet

Platoni operaln &
Gerit! u e lbis
cvos lle velu lund
de cutis, &
giculs ccpit der⸗
Kus li un Pruce
1 gnnas! n
Prorelle apiohti
folupe non fuit?
Mrere guis n
((hiiſtino, tinue
(ſ ebere i ckedat,
len zics olet, u
n, M. mn in.
Eere D50 fine lie
royerſium hoc eſt
Zantur inloch, n
hettz nee enim
negt. (i auem
1 celen, gilce
Ctaſe lolenr;
linen ile N1
erit, ſed n
Cut⸗ tian
Kie
icetur
1

a imn

rlv,
UM.
8

2
„=S

=„

S

0 4

.

elt glra? lnelcs
moriam terocareno.
Dot ² nobis zmrie te.
ſed cot: Nij mad⸗
Deindeanobſcurumn
Drl ſot, cum ſim-
inari? nere par
(bo igiu froctn
lelcimus, wt uici⸗
AmlS, cunmn vel ad tr
gel, in i ehe⸗
e, Ut 20 pvetorun
leiatem? Fe inepr
„gui d elevenein
„ qui ii Gettiut

. .
tationibs, e

Aſtruendun falnm
unlancintsinie
e: Perinleir
ſte l
hentunnis t,

s ligitt Inur.

culum e

DE S. THOMA AQUINATE. 173³

phet Deus? omnes hos mendacij
hodie convincit S. Thomas, magnus
ſcholarum Angelus. An iſte non
præcla e conjunxit in ſe perfectiſſi-
mam facultatis cognoſcentis clarita-
tem, cum ferventiſſimo calore facul-
tatis appetentis? an non ille Lucifer
fuit inter mortales, ſed ſine ſuper-
bia? an non ille poſtremo mundi
judicandi die gradum conſcendet
ſublimiſſimum, quia Ariſtoteli, quia
Platoni operam & tempus confe-
cravit? ut de libris Sacris taceam,
quos ille velut ſanctè famelicus jam
inde à curis, & teneris ſane un-
guiculis cœpit devorare? An Chti-

ftus illi tam prudenti, loqui non

eſt dignatus? an cum illo, etſi tam
provectæ ſapieſitiæ, verſari Chriſto
volupe non fuit? Quomodo igitur
aſſerere quis non veretur, homini
Chriſtiano, tanquam parvulo, ſatis
eſſe debere ſi credat, cùm etiam do-

cere alios poſſet, ut credant? Non
ita, AA. non ita.

Poſſimus pla-
cere DEO ſine literis; extra con-
troverſiam hoc eſt. Hinc non an-
gantur indocti, non deſperent he-
betes; neque enim Deus, niſi Cor

exigit. Qui autem ingenio eſt acu-

to & celeri, gaudeat & ipſe, ex-
citet ſe & ſoletur; quùm enim ſub-
limem ille ad gradum evadere po-
terit, ſi Deo non Cor tantêùnn, ſed
cum Corde etiam caput donaverit?
Danti mihi ſapientiam, dabo gloriam.
Sic ille mihi ad omnes nos loqui
videtur, & invitare, ad donum
tam eximihm fbi faciendum. No-

vi quidem, his vocibus crebrè
utendum homini, dum Deum al-

loquitur, profitendo DEum autho-

rem ſupremum omnis ſapientiæ.
Qbis tamen vetet, quò minus in
ſenſu jam allato voces has accipi-
piam, tanquam à DEO hominidi-
Ctas? nec enim dubium eſt, quin
quisquis DEO omnem ſuam ſclen-
tiam & ſapientiam conſecraturus
eſt, ſummam etiam gloriam, certd
certius ſit habiturus. Et hac causà
tanta eſt gloria. Quâm ſanctus ho-
die Thomas obtinet. En igitur AA.
propoſitum vobis ad imitandum, Do-
ctum ſanctiſſimum, & ſanctum Do-
ciſſimum. En Paradiſum anima-
tum, in quo æmula quaſi gloriâ flo-
ruerunt eâdem in terrâ, arbor Vi-
tæ, & arbor Scienti?æ. En Arcam,
in qua Manna Legi conjunctum eſt.
En nidum, in quo ſerpenti colum-
ba eſt unita. Sanctitas & Doctrina
non pugnant mutudò, ſed potius mu-
tuis ſe auxilijs juvant, dummodo,
ſuæ oblectationi illud ſervare. Ita
reipſa S. Thomas præſtitit; & quia
hac ille in re tam fuit eximius ac ſin-
gularis, quis prohibebit, quò minùs
illum ego admiter & ſuſpiciam?

Ut, quod res eſt, dicamus:
quid non à ſuo ſibi ingenio pollice-
ri Thomas potuiſſet, ſi pro eo, quod
DEO illud donaret, donatione, ut
dixi tam ſolenni, ſibi illud & ſuis
utilitatibus ſervare voluiſſet? Innu-
meri ſunt, qui literis ad ſua lucra uſi
ſunt, quique Mercurium non alium
3 in

174 PANEGYRICUS DECIMVUVUS TERTIUS,

in finem quàâm illum ipſum, quem
ſibi Chymici propoſitum habent, ad-

hibuerunt, ut aurum nimirum ſibi

ex illo conflarent. Sic Oratores in-
ter præ cæteris Antiſthenes, inter
Poetas Simonides, inter Juriſconſul-
tos Trebonianus, homines revera ita
ad lucrum intenti, ut vel inter Ar-
tes Liberales Avaritiam introduce-
rent. Non me fugit, Thomam
hoc diteſcendi medio opus non
habuiſſe, Natus enim ille erat proſa-
Piàâ non opibus minùs, quàm ve-
tuſtate aliisque nobiliſſimis præroga-
tivis inclita; ut magno ſibi pro-
bro ducturus fuiſſet, eum in finem
animum literis excolere, ut ingenio
ſordidam mercaturam faceret, &
illuſtrem illum pulverem colligeret.
Hæc ipſa tamen tot nominibus illu-
ſtris Proſapia, quantum illi ſponde-
bat gloriæ, ſi igneà illà ingenij vi
uti voluiſſet vel ad Infulas ſibi in
Eccleſia, vel ſublimes in Aulis ho-
norum gradus procurandos? Non-
dum attigerat annum vitæ quintum
decimum, quando jam emenſus
Philoſophicum ſtadium , ducente
Petro de Hibernia, magnæ famæ
Magiſtro, omnes eodem in ſtadio
ſecum decurrere ſolitos tanto poſt
ſe intervallo reliquit, ut totius Ur-
bis Neapolis oculi, omnis fama,
omnis applauſus in eum unum ver-
terentur, tanquam in Curſorem
magnanimum, qui tam non habe-
ret, qui eum præcurreret, ut ne
qui ſequeretur quidem. Quis igi-
tur dicat, quouſque demum pro-

gredi Thomas potuiſſet, ſi aurà
tam favente longiùs ſe ferri ſiviſ-
ſet? Sed’ cùm ipſe ſapienter ſecum
deliberaâſſet; aliud ſcilicet non eſſe
omnem Mundi honorem, quàm
auram variam ac mutabilem, ad
eum aſpirare longe infra ſe duxit.
Cùm proinde in oculos ejus incur-

riſſet naſcens tum ac plane nova

Prædicatorum ſacra Familia, eò
clam alijs ſe contulit, ut lateret,
ut omnes titulos poneret, patrimo-
nio ſe ſpoliaret, & omnis hæredi-
tatis ſpe; 'ut ſic nudum ſe com-
mitteret vaſtiſſimo illi contempla-
tionis divinæ Pelago, in quo lſcie-
bat nec littus ullum uſpiam pro-
ſpici, nec fundum inveniri. Mira-
mini forſan, AA. pectus tam te-
nerum rem tantam eſſe auſum? hæc
nimirum fuit illa jam à primis an-

nis inſatiabilis in Thoma aviditas,

noſſe DEUM. Notifſima res eſt,
parvulos inde à prima ſua ætate
cupidiſſimos eſſe diſcendi. Unde
ſi quando vident papilionem vo-
lantem ad lumen, aut cicindelam
lucentem, ſi locuſtam ſtridentem,
importune mox quæritant, quid il-
lud rei ſit? quas autem vos puta-
tis pueri, Thomæ quæſtiones fuil-

ſe, in quas prima ejus curioſitas

proruperit? Quærebat ex omnibus,
quid eſſet DEUS? In hoc omnis
ejus dubitatio verſabatur, huic in-
ſiſtebat, hoc urgebat, hoc oppor-
tune importunè veſtigabat. Et in
cogitatione tam ſublimi videre erat
immerſum ſemper paucorum anno-

NNHH

1, le
(mäten Conten
gunc, Haude Ton
1e tun mortrliun
gui 2 Dil peleln
iingit, lle eis,
bis, guin galli
erot, i inlunns 1
inpuonabet, peiinie
nus eſſe polſit, qun
Tu oltendes, guamn
tns ſi Epicurus,
Amdo; qulen ſece
poſtum aſerendo,
Zuls ſngulorum ine
le Civinis Attribots
imque ſoblimiter a
nOrtles tuna DEl
ai ne le und i
Gogantgn InO, gun
1o, eadem er carne
gelun te int
tur, it0 20 lacn
Mebe eo votiz tuis
Knde te je
3, nee enim
1 Aiſinum Gin
cedenli i ii
ere
Prlmere,

„ E imiii

dono, ſi ſam malri

Nnd
. mutihlen a
inge inn lenit
ndcllos ein de.
toifue .
. 14, 10
vontolit, u Hen
0s poneret ifin.
k, & omnis hettlt.
lie nudum ſe con.
imo ili contemplr
Ago, in quo ſeje.
ullum ugiem Pro.
lom invenni. Mur-
A4. pehins tam te
lam eſſe auſum? hac
lu im¹ rinis an-
in Thoma criditzs,
Notiſſima res et,
¹ prim lus atit
le illcendi. Vnde
ent popilionen no⸗
en, A0t cicinbehin
locuſtam ſtiicentenn
gortitunt, guic ⸗
118 autem voS Hitr⸗
me rſtiones Ul.
nima ejos Croſiu
zrebit er Ommbh
6, In hoc nmn

3 IN⸗
batut e ,
vetſa ppet⸗

rùm puerum, ut ejus aſpectu hæ-
rerent omnes attoniti, & ſalubri
quàâdam verecundia ſuffuſi ; mon-
ſtrabatque is non obſcurèe, non jam
ut ſolem contempletur, natum eſſe
hominem, ut Anaxagoras ſomnia-
verat, ſed ad authorem ſolis &
Conditorem contemplandum. Age
nunc, gaude Thoma, ſi enim æta-
te tua mortalium erit quisquam,
qui ad DEl perfectam notitiam per-
tingat, tu ille eris, Tu demonſtra-
bis, quàm craſſus fuerit Chryſippi
error, qui inſanus libertatem DElI
impugnabat, perinde ac ſi Domi-
nus eſſe poſſit, qui liber non ſit.
Tu oſtendes, quàm fœde halluci-
natus ſit Epicurus, providum ne-
gando; quùàm fœde Cleanthes, com-
poſitum aſſerendo. Et ſic tu ſin-
gulis ſingulorum ineptijs confutatis
de divinis Attributis tam profunde
uimque ſublimiter ratiocinaberis, ut
mortales tanta DEl ſcientiàâ ſtupe-

facti, ne ſe tanto inferiores fateri

cogantur uno, qui ex eodem lu-
to, eadem ex carne formatus ſit,
Angelicum te ſint appellaturi. Ito
igitur, ito ad ſacrum alceterium,

inque eo votis tuis velificando da

operam, ut te abjicias, te vilem
facias ; hæc enim eſt ſecuriſſima
ad Altiſſimum quùâm proxime ac-
cedendi via, abjicere, ſeſe & de-
primere.

Et jam ivit Thomas, Sed cui
bono, ſi tam multi ſunt, qui adi-
illum tam ſacræ ſolitudinis pro-

DE S. THOMA AQUINATE. 155

hibere laborant? 6 DEUM bo-
num! quantum illi moleſtiarum
creari, quantum injuriarum inferri
video? Defcendite, feſtinate, ſide-
reis e ſedibus Angeli; nimis enim
atrox eſt, quam innocens adoleſ-
cens publica in via patitur, inju-
ria. Aggreditur illum miles prohi-
bente nemine, contunditur pugnis,
colaphis oneratur, & tandem con-
ſcelerati inſtar hominis in turrim
abditur, ut ibi vel ſqualore mar-
ceſcat, vel animum mutet. Sed
qui tandem ſunt, qui rem tam in-
humanam ſunt auſi? an Maurorum
* Gente aliqui » an Scythæ? an
Thraces? Prô! quanta hæc erit
nominis Chriſtiani infamia, ſi illos
prodam? Qui tam barbarè adoleſ-
centem optimum tractârunt, non
alii ſunt, quàm qui ſanguinis ne-
ceſſitudine illum proxime attingunt:
fratres ipſius, ſorores, Mater. Hi
cuùm, ut ſolennis eorum mos eſt,
ferre non poſſent tam repentè om-
nem, quam conceperant, gloriæ ac
magnitudinis, neſcio cujus, ſpem
exareſcere, ad quam aſpirare ac
pertingere poterat tam fortunatus
ejus ſtirpis ſurculus; ſui jam non
compotes tanto exarſerunt furore,
ut ad retinendum ſuæ Domus ac
familiæ fulcrum, conarentur Chri-
ſto eripere Imitatorem. Et quid
nequitiæ eam in rem non ſunt au⸗
ſi? Parùm fuit, omni illum arcere
cum viris Religioſis commercio,
quos ut rapaciſſimum volucrum ge-
nus formidabant: parum omni illi
inter-

IyS PANEYGRICUS DECIMVUS TERTIVUS, V

interdicere de rebus ad animum
ſpectantibus colloquio; parùm in
omni illum pietatis erga DEUM
obſequio turbare. Ultra hæc om-
nia progrefſi ſunt (ſtant mihi ad
rei memoriam comæ, & ſanguis
intra venas congelaſcit) progreſſi.
inquam, funt ad intromittendam
in conclave nequam & effrontem
mulierculam, quæ ad fœdos am-
plexus pelliceret. O nefas! 6 pro-
brum 6 perfidiam! Et quid facere
poteris tanto in diſcrimine, Ado-
leſcentum infeliciſſime ? næ ego
te tuo iſto in cubili mallem fero-
ciſſimo Erimanthidos Leoni, quâ⅛m
fœdiſſimæ huic Lenæ junckum in-
tueri. Dilſcerpſit manibus ſuis Leo-
nes David: ſed vicit illum fallax Bet-
ſabæ venuſtas. Suffocavit ſuis ma-
nibus Leones Samſon: ſed illum
adulatoria Dalilæ verba ſuperarunt.
Et tu iſtis tanto minùs robuſtus,
quid facies? Quid faciet Thomas?
bono animo eſtote AA. Stat ille
non tantùm inſuperabilis, & invi-
Ctus, ſed de hoſte etiam triumphat.
Jam ſe fugâ ſubduxit muliercula.
Et quibus expulſa armis? An ſe-
curibus, an haſtis, an bipennibus?
Nequaquam male enim hæc tela tam
debile brachium vibraret. Titione
ardenti. Telo tam debili, tam in-
firmo victa illa eſt; & tantillum
foci titionem infernalis hic titio
formidavit. Quid aliud ergo ſu-
pereſt, niſi ut deſcendant cœlo An-
geli, & novum hunc Athletam co-
ronent? ut lumbos cingant baltheo.

1 4.

N

qui tanto plus omni militari habet
gloriæ, quia hic non datur, ut pug-
netur, ſed quia tam feliciter pugna-
tum eſt. Jam facile aſſequor, quàâ
causâ non adfuerint in via Angeli,
quando illorum opem imploravi.
Non venitur ad bravium ſine cer-
tamine, nec præmium niſi labore
comparatur: nec Jacobus noſter per-
venire poterat ad contemplandum
ſine ullo impedimento DEUM, tan-
quam facie ad faciem, niſi & ipſe
priùs ſe in Lucta ſtrenuum demon-
ſtraàſſet.

Verùm Thoma noſtro jam in
ſacram illam ſolitudinem abdito neſ-
cio quos oggannientes. Si Tho-
mas tantopere amabat latere, de-

ſpici, & deſpicatui haberi, ut dice-

batur, cur tandem ille præ cæteris
§. Dominici familiam delegit, in
qua tùm altiſſimarum etiam diſci-
plinarum ſtudium ex proprio fine

vigeat, patet ampliſſima magnis &

acutis ingeniis ſcena ad ſui oſtenta-
tionem, & gradus ad altiora: at-
que adeò faces ſunt non quæ ſub mo-
dio latitent, ſed ſupra candelabrum
ponantur. Ita plane eſt.
men ipſa, quam contra Thomam
affertis, caula illum impulit, ut mo-
deſtiæ & abjectionis amore fami-
liam hanc alijs omnibus præhaberet.
Quis enim neſcit, quòd occulere
ingenium inter eos, apud quos nul-
lum huic doti pretium eſt, nulla pa-
rata præmia, res ſit haud magni mo-
menti? magaum autem quid eſt,

ibi

Hæc ta-

SE=
—
2 – —
—
2
=—

3 Cuim Alen
Kimu
is brſſ;ui Co
2 IYndges ſi
Abento imbrefein,
Orrulmm enn ſehole
an eclſ, aurd e
walttare coepille, u
Pos mutes aPpelare
mnd, ſeſoncdebe
umage zdera ) 0
Oſtentatonis, ut eon
cui eigem Mapitfo o
Ptum Ofenet kle,
Uom milentione,
m Prleidnes privn
rntk A Amiti
uſt 1tlonpo enpe
Ens, teſt giiil,
nir⸗ profcere
1s robis de e
utone lenlug n2
enſle in hine lmni,
rem, & Ple ſe
NOn n0

int in i Angel,

oben ingſonti
Carlum ſine cer.
emfum niſ Ubor,
Mobls nahere
Cöntemplindom
ento DEUi.
iem, niſi &
ſienunm demon.

1a noſtro im 1
inem bolto nel⸗
jentes, Ni Tho.
bit uete, de.
haben, ut ie.
n ile prr catens
lim Celeit, i
runn etiam iſi⸗
ex Propio ine
Gma magnis &
na 20 ki oſtentz.
14 ltiora: 4⸗
tnonquz id no⸗
pr canGelabtum
me elt. Nec t-⸗
contra Thoman
n impulit, ur m.
onis Amoft lumi.
nnidus Prahebret
uod oceber
93) 1Pd
etium el .
Oummi
ſt han 14

Pij illam occulere, ubi ſummo in
pretio eſt, ubi magna illi habetur

reverentia, primique ill communi

conſenſu konores deferuntur. Et
tamen quid ſpectabat Thomas,
quando ſe DEl obſequio tali in Cœ-

tu mancipaviti? prodire in aciem?

fulgere? alios poſt ſe relinquere?
præeſſe? Quiâm alienus ab his fuit
Thomas. Scimus enim illum à²
ſuis Præſidibus Coloniam miſſum,
ut Theologicis Diſciplinis illo ab
Alberto imbucretur, qui ætate illa

Oraculum erat fſcholarum, & De-

cus ſæculi, adeò tardo ſe ingenio
monſtrare cœpiſſe, ut contemptim
Bos mutus appellaretur. Interroga-
bat rarò, reſpondebat lente, tan-
tumque aberat ab omni vel umbra
oſtentationis, ut eorum nonnemo,
qui eidem Magiſtro operam dabant,

paratum offerret feſe, ſingulari er-
ga illum miſeratione, ad quotidia-

nas prælectiones privato ſtudio enu-
cleandas, & admifit ille obſequium,
audijt ſat longo tempore ſubdocen-
tem, egit gratias, nec nihil ſe ex
inſtitutione proficere præſeferebat.
Qus vobis de hac Thomæ agandi
ratione ſenſus? an adhuc cenſetis
veniſſe in hane familiam tam illu-
ſtrem, ut & ipſe ſpectaretur, qui
non uno, non duobus menſibus,
fed tribus ipſis annis tegere ſe po-
tuit Lynceæx Alberti ſcientiæ, &
mMenti ſagaciſſinæ? qui tam multo-
rum oculis illudere potuit, tam mul-
torum aures fallere, & qui fortaſ-
ſs ſcopus eſſe debuit tam multorum
R. P. Aegisri Panegyr.

DE S. THOMA AQUINATE. 1

dicacitati, quàm multos illæa tumn
ſchola numerabat, quibus volupe
plerumque eſt, aliorum tarditati⸗
quàâm morcdaciffime infultare. Neſ-
cit, quid ſit Bovem exiſtimari, qu?è
ich unius ſaltem diei experientiâ non
didicit. Leonem fe aut Aquilam
in divinæ gloriæ curru monſtrare, ni-
hil magnum habet. At bovis lo-
co eſſe, & haberi, quàùm eſt arduum,
ille maxime, qui Angeli locum te-
nere poſſet? Quis autem meliùs
hunc Angeli locum tenere potuiſ-
ſet, quàm Doctor Angelicus? Pro-
didit tamen denique Thomam ſche-
da, quæ ipſi non advertenti exci-
dit. Hæc enim humo ab aliud agen-
te ſublata, in Magiſtri Alberti manus
venit, & ab eo lecka tantam in eo
admirationem, tantum ſtuporem ex-⸗
citavir, ob doctrinæ ſubtilitatem,
brevi ea ſynopſr comprehenſam

(gemmam dicrres toti theſauro-

pretio æqualem) in poſtero die
ejus ſibi experiundi provinciamn ſu-
meret: & verò Thomas acerrime à

Magiſtro appugnatus ita ſe gefſit, ut

hic attonitus manus daret, maximi

jam diſcipulum faceret, iisque qui
divino huic ingenio ac perſpicacita-
ti eatenus infuktaverant, diſerte di-
ceret: Bovem-hunc mutum ſuo tem-
Pre taies editurum mugitus, ut non
Rhenus tantum & Sequana, ſed or-
bis univerſus ab Indo uſque flumine
fonum eſſet percepturus. Confeſtim
Proin Lutetiam Pariſiorum à Præſi-
dibns deſtinatus eſt Thomas, Wbique

Magiſtrum ſententiarum interpretari

julſus?

178
juſſus? id quod ipſe tantà Iymâ præ-
ſtitit, ut totà mox Enropà celebris
cvaderet, inſignia etiam Doctorum
palàm capeſſere juſſus: neg enim la-
tebat Præſides ſapientifmos, Aurum
quamdiu latet, etiam neglectum ja-
cere; nullius tamen jacturam eſſe

majorem, quàm illius, qui illud in

lucem non protert. Sic autem in
anguſtias conjectus Thomas eſt. In

hoc enim ſolo, quis crederet? Tho-

mas cedere, ſuum alterius judicio
ſubdere non poterat, quod ad ſui
timationem pertinebzat. Unde
miſellus, cum eo ſe honore indignum
judicaret, tantus eum dolor oppreſ-
ſit, ut plurium ſpatio dierum ejus
oculi in lacrymis natare viderentur.
In hac turbulenta animi agitatione
viſus ſibi eſt videre ſenem, aſpectu
venerabilem, qui animos adderet,
excitarétque ad non timendum ullum
diſcrimen ab honore, quem non
elegidet ambitione, ſed obtempe-
randi ſtudio admiſiſſet: ſimulque
adderet, velle omnino DEUM, ne
eum recuſaret. Sic rediit Thomæ
ferenitas priſtina: & ipſe coactus
deinceps ingenii ſui vim ommem
tenere occupatiſſimam ſcribendo,
diſceptando, prælegendo, dictan-
do, dubium non reliquit ſe in cun-
Cis his aliud non ſpectaàſſe, quàm
ut DEO fſinceriſſime famularetur.

Legantur omnia, quæ Thomas

ſcripſit, & ſubinde intelligam, an ul-

lum uſpiam verbum extet, quo ſui
zſtimationem venari videatar. Ibi

PLNEETXKICUS DECIMUS TERTIUS,

genus ſcribendi efficax ſed ſine ſtre-
pitu; ibi amoena diſſerendi ratio,

ſed ſine pompa. Novitatem nun-
quam ſectatus Thomas eſt, tanquam

ſibi glorioſam; ſed cum præclare in-
telligeret, Veritatem, tanquam ſo-

bolem nobiliſſimam, tanto eſfſe il-
luſtriorem, quo longiùs retrò ſuam
originem derivat, idcirco omnes ille
ſuas ſententias ſummo ſtudio conatus
eſt fundare aut in decretis jam ſtabi-
litis Patrum, aut in doctrina jam
recepta Sanétorum. Neque tamen
in ijs, quæ deſumpfit ex aliis, fur-
ti illum quiſquam arguerit; niſi &
Apes furti damnare velimus, quæ
nullo vel pratorum, vel florum dam-
no, neſcio quem occultum inde ſuc-
cum trahunt, odore & venuſtate il-
libatis: imò nec iſtum traherent, niſi
inde aliorum bono mel laborarent.
Tales etiam Thomæ rapinæ fuerunt,
quibus in Iucubrationes ſanéctorum
virorum graſtas eſt. Quod ſi un-
quam neceſſe illi fuit ab aliquo eo-
rum diſſentire, quantâ id reverentià
fecit? quantà modeſtis & moderca-
tione? quâm unquam id illi fuit
propoſitum, ut quæ alii minùs re-
cte ſcripferant, e& fundo extracta
enatarent ut alga, niſi ſiquando ipſa
ab Alga Corallium erat ſeparandum,
aut gemmæ ablconditæz eruendæ.
Sed quid mirum talem erga com-
militones & Fœderatos fuiſſe, qui
ne erga hoſtes quidem fuit inhu-
manus? Plerique ſcriptorum, etiam
Sanctorum, quando ſtylum ad Se-
Ctarios impugnandos verterunt, non
exiiti-

ngentibus.
e a is 8
rtle, Wupen
Contentus eſe Late
gendis in Eece⸗
nidemn, & eotuin
2os tamen n00 Cfen
inde ſos Urrbtaton
go urliates attollf,
lol pollimum e⸗
ginuin Certis, O
fenigoe eicun ter
contta Ulos movery
uno Anote, Del
s, Aigue, in e
Copjurati, non fänt
pilerahile daſi non
inſing lenper ertule
nun priilegiſs Car
Norarbes kege g
diid. Vd Uedent,
olunt Dinches ve
ant, ſklis nionen
ie Cenondtatnm
nlolophi Aitotel
ſo nan eple nten
loggon ſcnh 4Aue
R i1n nefhodin e
. poſt n

ſunchts 1 eo P

nr Aae gle

4

. e or
bi Ae qa⸗

Ne, Omnia 5
ctin Catbe

Chrein.
tangnn ſo.
im, lantd eſſe l.
Ongnis reird an
clcd omnez gle
no hucio conen
ecretis jan ſtihl⸗
in dodhrin jin
.. Vedpe tamen
lit er Aliis, fur.
alguerit;, niſi &
e velimus, Jue
,Vel forum dam-
ccultum inde luc-
te & venuſtate i⸗
ſtum traherent,niſi
o mel lobomrent.
r apine fherunt,

ones anctorum

ſt. Quod ſi un-
nts id reyerenti
leſtäi X. moele-
vam i0 ili fui
4 li minis je⸗
londo etachi
ſcumd Ppl⸗
end ſeprſandn
Ondiuz eilenca,
tlem erg n

exiſtimârunt indecorum, male illos
tsractare, inque eos invehi non ve-
hementer tantuùm, ſed acriter, nom
lepidis tantum argutiis, ſed etiam
pungentibus. Thomas etiam iſtis
pepercit. Satis habuit, errores con-
futâſſe, vituperijs non eſt uſus.
Contentus efſe Laternæ inſtar præ-
grandis in Eccleſia, quæ Pyratas
quidem, & eorum inſidias retegit,
eos tamen non offendit. Quas de-
inde ſuis lucubrationibus toti Mun-
do utilitates attulit, quis explicet?
Ipſi potiſſimùm debent Sacrf ho-
minum Certus, quod in fœda illa
plenaque peériculi tempeſtate, quam
contra illos moverunt Gullielmus à
fancto Amore, Deſiderius, Gerar-
dus, aliique, in eorum pernitiem
conjurati, non tantum naufragium
miſerabile paſſi non ſunt, ſed glo-
rioſius ſemper extulerunt caput, con-
firmati privilegijs duraturis, & Di-
plomatibus lenge gravioribus ſta-
biliti. Ipſi debent, ſi modo eam
volunt, Principes veram, quam di-
cunt, ſtatůs rationem, ab ipſo in
doctiffimo ad Regem Cypri volu-
mine demonſtratum. Ipfi debet
Philoſophia Ariſtotelem, Evaſige-

lio non repugnantem. Ipſi Theo-

logorum ſchola Auguſtinum, cer-
tam in methodum redactum. Quid

multis? Si B. Pio V. credimus, non
eſt nata poſt ipſum Hæreſis, quæ

fundatis ab eo principijs non ever-
tatur. Adeò ille omnia proſpexit,
dubia, omnia S⸗ hiimata, quibus
doctrina Catholica impeti poſit,

*

DE S. THOMA AQUINATE. 1792

iisque ſolutionem, attulit: in hoc
multum diverſus à turbulentis illis
Planetis, qui nubes cogere, & ſo-
nantes nimbos excitare nati, digfi-
pare tamen ſubinde illos non va-
lent.

Quid autem? dum id ego ago,
ut demonſtrem Thomam omnem
ingenii ſui vigorem ac ſubtilitatem
conſecrâſie Numini, eò ine delap-
ſum video, ut potius oſtendam glo-
riam „ dquæ inde in ipfum relulta-
vit. Daati mihi ſaniant: iant, dabo
gloxiam. Quæ enim major gloria
AA. quàm Thomam comnwni judi-
cro ſolem Doctorum zſtimari, &
ut tali ſolis Symbolum in pectore
coloribus conſuéſſe exprimi? ad in-
dicandum, quòd ſicut exorto ſole
feræ aufugiunt; & fſuis ſe latebris
iterum abdunt; recipiunt ſele Pyra-
tæ, Latrones videri deſinunt, & ſuf-
fuſi pudore procul ſe proripiunt
aduheri; ſic Thomiſticæ doctrinæ
lucem ac ſplendorem ferre non poſ-
ſint Impoſtores ac Plani. Innocen-
tii VI. Oraculum fuit (non prodijt
autem e S. Dominici familia iſte
Pontikex) poſt libros Divinos &
Canonicos non habere Eccleſiam
doctrinam lecuriorem, quâ niti poſ-
ſit, quàùm doctrinam Sancti Tho-
mæ: nunquam à rectâ veritatis ſemi-
tâ eum aberrâſſe, qui Thomam du-
cem ſecutus ſit, Quli eum tenunit,
nunquan invenitur aà tramite derviaße.
Qui eum impugnayit, ſemper fuit de
ver iate uſ, eltas, Si Scriptoribus
Z. 2 des,

88
fides, ad aquas, e& quibus Monoce-
ros bibit, emne reliquarum ani-
Wmantium vulgus turmatim prope-
rat; quòd omnis abſit veneni aut
toxici ſuſpicio, quo inficiatur. Non
diſpari ratione plurimæ hodie Aca-
demiæ certatim feſtinant ad guttur
puriſſimæ dectrinæ Thomiſticæ un-
dis proluefdum. Non tamen ve-
lim exiſtimetis hanc ei gloriam ſerò,
ut ſolet, obveniſſe, & poſtquam

jam ipſe tumulo illatus fuerat: haud
Sed viventis etiamnum do-

ſanè.
Crinam nemo vituperavit, præter
eos, quorum accuſationes pluris
faciendæ ſunt, quàm laus & appro-
batio quorumcunque, Heterodoxos
inquam. Omnes eum orthodoxi
certatim laudibus efferebant, certa-
cim ad ſe evocabant: Unde poſt-
quam diu Magiſti provinciaâ Pariſijs
cun Kus eſt, ad eandem Bononiam,
inde Neapolim, hinc denique Ro-
mam evocatus eſt. Si enim, ut di-
cebam, Doctores inter ſol iplſe
erat, par non erat unius tantum na-
tionis ac gentis, ſed omnium publi-
cum eſſe & communem Doctorem.
Felicem ſe exifſtimabat, quisquis
eum poſſet excipere hoſpitio, fe-
licem, qui ſervire, felicem quisquis
vel cognoſcere. Unde cùm æger
ad Foſſæ novæ Monaſterium diver-
tiſſet, non permilerunt ejus loci re-
ligioſi inquilini, ut vel ligna, ejus
uſibus in ſylvis parata, jumentorum,
aut ſervorum humeris ad deſtinatum
locum deferrentur, ſed ipſi mole-
ſtum cæterà onus, Sancti Doctoris

reverentiàâ, ſubire voluerunt.

PANECYRICUS DECIMUS TERTIVUS,

Gtus Ludovicus Galliarum Rex rari
admodum dignatione hoſpitem ſuàâ
in mensâ habere voluit; & non ſo-
lum offenlus non eſt, aut ſubira-
tus, cum illum obſervavit occaſio-
ne tam non opportuna quaſi à ſe

alienatum contendere cum Mani-
chæis; ſed inde permotus ad eum
pluris ſemper faciendum, tanquam
hominem ſic Mundo mortuum, ut
inter fuum domi cubiculum, &
Regiam diſcrimen facere neſciret.

Non tamen mirari nos opor-

tet, ſi tantà DEUS glorià viven-

tem etiamnum Thomam remunera-

tus eſt? quam enim ſui partem non
donaverit DEO, qui ingenium do-
naverat? Ingenium ukima dos eſt,
quam homo ſubanttit. Hac à bru-
tis animantibus dilcernimur, hâc
commune quid cum ipfis omnis
concretionis expertibus mentibus

habemus; hæc, ut S. Auguſtinus

perpendit, quandam nobis cum
DEO fſimilitudinem affert. Eâque
causâ arduum valde plerumque eſt
in hac ſcire frenum pati. Hinc ad-
vertere eſt, quod quando DEO in
ſacris paginis decus quoddam exi-
mium tribuitur, ſupra Cherubim ſe-
dere: Qui ſeet ſuper Chrrubim. Sic

de illo David in Pſalmis locutus eſt.

Qui ſedet ſuper Cberubim. Sic de eo

—

ſuis in precibus Ezechias pronuntia-

vit: Oui ſedet ſaper Cherubim: fic
etiam de eo tres pueri Babylonica
in fornace ſuo illo celebti in Canti-
96

is

ſet t
44. d un.
õ
r Gceretat: G
ſin: mnos lie i⸗
ig elt. Hin
nus docit) ki
cibs Arſt
iu. ſo ſainu⸗
ujen hoc deſcal

DUSEenpbinenu
Aℳ, ett enimrerd,
nililominus lobjic⸗
ultum aunet, non
kenie veumentn
iud poteſt. Atl
ii millum lit
X becus, niſi br⸗
Auntus corum e
el Deo hoc ol
lbcidt Culam ſe
lriig et diez
anoänn jeimnut
Pygeniun. Jabe
Continentim Ori
len ſbi Calbarn
nonhemmium. g
Ni innomei ali
nillen mentem!
ſeni lchminteent
uund ,e0n in
afum, dond in P
nguſtit crndlion
nuan⸗ )lod ere
Runeh
nagri,pe⸗
Rolpito ⸗

el

lunmt g
Aiuun er natt

liit; non lo.
elt a lubita.
lenuitdcuſe.
ontung l ſe
dete cum Mani.
Permnotus l edfn
jendum, Uanquam
ndo mmortuum, i
cubiculum, &

lcere helcifet.

miru nos cpor.
8 goris viven-
Homan temmunete-
in ſiprttem non
Ultime 605 “
(Ncernimur, bir
um ipli onnit
tidus Wentbus
n d. Augulfnn
mdam nobis cun
nem Aet, Einre
nie amle
Uen peti. Hinc 1⸗
4 nd D050 i
N voldim
pre (herubione⸗
ſher
bliniba
(Laubin.

rena
ſeie
flole ,

(hruelin.

DE S. THOMA AQUINATE.

% cecinerunt. Non tamen ijsdem
in Paginis unquam legimus, quod
ſegdeat ſuper Poteſtates, aut Principa-
4us. Imò cuùm, neſcio, quando
. mos in Eccleſia invaleſcere cœpiſſet,
ut diceretur: Qui ſedes ſuper Sera-
phim: mos hic ſubinde lege proſcri-
Ptus eſt. Errant (ſic S. Hierony-
KE Mi. e. 6. mus docuit) Errant, qui ſolent in
precibus diceie, qui ſedet ſaper Sera-
pbim, quo ſeriptura non docuit. Quaâ
autem hoc de causà? An fortaſſis
DEUS Seraphinorum dominus non
eſt? eſt enimverò, quis ambigat?
nihilominus ſubjicere ſibi illum, qui
multum amet, non eſt magnæ po-
tentiæ argumentum: nemo non
iſtud poteſt. At ſubjectum habere,
qui multum ſcit, hæc non eſt gloria
ac decus, niſi brachii divini. Imò
quantus eorum eſt numerus, qui
vel Deo hoc obſequium negant,
ſubdidit Gulam ſuam Tertullianus,
ſæpius per dies quadraginta ſevere
admodum jejunare ſolitus; ſed non
lingenium. Subdidit ſuam DeoIn-
continentiam Origenes, neceſſita-
tem ſibi Cœlibatus imponens; ſed
non Ingenium. Et hujus conditio-
nis innumeri alij fuere, qui ne

tantillum mentem ſuam Oraculis va-

ticani ſubmitterent, penſi non habue-
runt jacturam facere opum maxi-
marum, quas in Eremi cavernis, vel
anguſtis cœnobiorum cellis coacer-
vârant, quod exemplis, heu quùâm
funeſtis! Palladij, Ruffini, Didy-
mi, Evagrij, præclaro quidem ſedò
indomito & ſuperbo Ingeaio viro-

12
rum, plus ſatis patuit. Qui igitur
omnem intelligendi, quamlibet per-
ſpicacem, vim Deo reverenter con-
ſecravit, quid aliud illi colendo,
quid aliud illi placendi ſtudio fibi

retinuerit? An voluptates corporis?

ab his quis unquam Thoma magis
fuit alienus? Ibat ille ſic perpetuò
in Deo abſorptus, ut de terra hac,
videret nihil, nihil curaret, ſaperet
illi nihil, & ſi quando unquam ad
hæc tevertebatur, ex ipſo inde ceœli
ſupremo apice, non alia ſcilicet,
quàâm quâ Angeli ſolent, causàâ redi-
bat: nimirum ad ſolatij aliquid mœ-
renti afferendam, ad errantem in
viam revocandum, aut aliud ſimile
obſequium charitatis. Infelicem
Democritum! eò miler progreſſus
eſt, ut oculos fibi erueret, ne ex-
terna hæc in eos incurrentia animum
²à ſapientiæ ſtudio avocarent: alii.
qui cæcitatem ejusmodi Kultitiam
repatabant, nunc abditas in valles,

nunc alta in montium juga ſeſe re-

cipiebant; aliàs nil amplius, ſal-
tem id quod Ephori (magni Spar-
tanorum Sapientes) factitabant:
qui cùm in ſenatum ibant, de Re-
publica deliberaturi, locum ad id
delegerant rebus ſpoliatum omnibus,

in quo nec picturæ eſſent, nec ſta-

tuæ, nec tapetes aut peripetalmata:
ne ejuſmodilapparatus elegantia quid-
quam detraheret attentioni, quæ to-
ta negotio propoſito debebatur. O
divinum Thomam! non illi tali-
bus adjumentis, aut induftriis un-
quam opus fuit. Tam ille ſemper
2 3 anime

182 PANEGYRICUS DECIMUS TERTIUS

animo ſuo dominabatur, ut nihil,
quod Deum rectà non ſpectaret,
eum ad ſe pellicere poſſet. Non

ille diſcernebat, qued in menſa ap-

ponebatur; non quidquid incedenti
per compita occurrebat, & quod
neſcio an ſan Corum ulli datum fue-
rit, quoties ille volebat, alienaba-
tur à fenſibus. Infolens profectòô,
AA. notiſſima tamen omnibus res
fuit, qui noverant Thomam, aut
cuin eo tractabant. Quando ægro

Thomæ medendi ratio adhibenda

erat acri cum dolore conjuncécta, ſa-
tis illi erat adveniente Chirurgo-ad
orationem ſe vertere: tum enim ille
conkeſtim ſaxi inſtar immobilis &
inſenſilis reddebatur ad omnem la-
nienam, nec advertebat „ cum vebl
ſanguinem mittebant e venis, vel
ignes & ferrum corpori admove-
bant. Scripſit Plinius, Animam Her-
mothimi, neſcio cujus, eà præditam
fuiſſe facultate, ut quoties, & quan-
do placebat, corpore relicto. feſti-
na alienas, etiam remotiſſimas per
Provincias peregrinaretur, ibique Po-
pulos varios, varios eorum mores,
varias conſiderationes obſervaret,
diſcerétque, ſic ut tandem æqu

be .* 1 4 .
diutiüùs morata, cum redire ad cor-

pus vellet, iſtud jam in cineres re-
dactum invenerit. Sed quod multa
per ſæcula in Plinio lectum, bellæ
inſtar fabellæ riſlum exXcitawerat, aut
at nügax commentum erat explo-
ſum, tandem in Thoma tanquam
rem veriffimam admirari oportuit.
Redibat ſæpe ad corpus fuum ejus

animus, & nunc illud vulneratum-
lacerum, nunc uſtalatum offende-
bat, quin ille ſciret, quomodo id
accidiſfet: utpote interea fupra ſi-

dera peregrinatus, non aliud interea

temporis egerat, quàm ut cum Bea-
tis Spiritibus & Juſtorum Animabus
in cœlo commercium haberet.

Quid igſtur vobis videtur, Au-
ditores? creditisne hominem, tam-
diu in cælo hibitare quodammodo
ſolitum, habere in terris aliquid
potuiſſe, quod ilte non ut vile, ac
fordidiſſimum reputaret? Non equi-

dem. Unde etiam ego non miror,

omnes illum titulos, omnes hono-
rum umbras exoſum fuiſſe. Fieri

non poteſt, quin hodie alicujus

aufcultamtium animum fubjerit non
levis dubitatio: Quâ nimirum ratio-

ne fieri potuerit, ut cuùm Thomas

vivens tanti æſtimaretur, ut à nobis
monſtratum eſt; cùm tam carus fue-
rit Principibus, tanto in honore ha-
bitus à lummis Pontificibus, vitam
tamen ille ſuam ad extremum uſaue
momentum ut contemptus fratercu-
lus tranſigeret in Cœnobij umbra,
nec unquam vel ſenatortam ad Pur-
puram, vel ad Pedum & Mytramm,

vel aliam aliquam Dignationem Ec-

cleſiaſticim proveheretur ; neque
enim cuiquam alteri rectius Eccle-
ſiæ (tanquam Paradylus terreſtris)

cuſtodiendæ videntur committi poſ-

fe, quàm Cherubinis. Deſinite ta-

men mirarf, AA. Ideo Cœnobio

ſuo extractus Thomas non eſt;

quia

Cemens WV.

Iremis eum
V ideirco pfim
Cbtoliget rhiept
Nerpoliene, àl
peret, gi provenn
Core; eltorere
Uamn poliit,
enim hullus Freiij
eraut caduca otmni
Orun mmigrildo,
60 ret, wir⸗
dem Dariſos, 0
inem, Palatiorum
mum celebrituem
Ohes ac fie ventin
Meſten; Ego,
le Mhemt, ( ont
An wbemn hanc i
itſſinam, ant 5
Komi Homilizg el
Cryloftomi Hom
lun preſheberen,
anmun perb ſoie
inde eſt ꝛ Uer,
cel, &E lnde
grid alneen 4,
Um tenent)
elig her eſt 8
* nnin
Pe gilnn di
Udem Dpy

Rolentir ſax 4

TIVS

llud
t

Vulneritnd,
um Offenge.
et, Anmnode
Utcer iipt⸗ 1

ennn Ad intefer

Fimdrs

vobis rigetut 4⸗
e nomiem, tune
re Juodhmn no
in tenis Aliglil
te hon ut vile, 3.
umet! Non eili.
in ero non intor,
88, Ommnes ono-
lum fuile. bieri
vin hodie Ahorjus
unmn beerit non
Vinimitum fatio⸗
Lt cum Thomas
Aetur, ut nbis
cun tumn calbs ie⸗
ato in honore hu-
Ontiücibus, Wi
d erremomm uline
ontemptis ftalelcl⸗
Conobij Umnbia,
ſenatoreann Adpar⸗
edum & Myand,
agnuianenk
veheretor; ſelpe
leri jeins ki

DE S. THOMA AQUINATE.

quia ipſe nulla non die tanquam
Drc gratiam

præcipuam hang à D-z
Poſtulabat, ut ſineret ſe vitamn
claudere in ſtatu, quo erat, Reli-
gioſi, quò minus publicis curis oc-
eupato, hoc ſecuriore. Unde cum
Clemens 1V. ad dignationes etiam
ſupremas eum evehere deſtinÜſſet.

& ideirco primi mox gradus loco

obtuliſſet Archiepiſcopatum Urbis

Neapolitanæ, auctis etiam, ſi cu-

peret, ejus proventibus, & ſplen-
dore; extorquere à Thoma nun-
quam potuit, ut acceptaret. Tam
enim nullius pretii apud Thomam
erant caduca omnia, & umbratilis
corum magnitudo, ut cum aliquan-
do zdiret, miris laudibus efferri
urbem Pariſios, ob Populi multitu-
dinem, Palatiorum ſuperbiam, (cho-
larum celebritatem, commerciorum
opes ac frequentiam, Regiæ ipfius
Majeſtatem; Ego, dixit, ut iſta
ſe habeant, ſi optio mihi daretur
aut urbem hanc tot nominibus lau-
datiſſtimam, aut S. Joannis Chryſo-
ſtomi Homilias eligendi, longe ego
Chryſoſtomi Homilias urbi Pariſio-
rum præhaberem. O animum! 6
animum veré ſapientis! quod per-
inde eſt ac dicere, Magnanicmi, ex-
celſi, & ſancte ſuperbi „ qui quid-
quid caducum eſt, pedibus ſubje-

ctum teneat? quid enim tandem
tellus hæc noſtra habet, quod Tho-

mam ſibi manciparet? Nihil ſanè,
vel parvum, vel magnum: cùm nec

ipſe quidem DEUS in omnibus

Potentiæ ſuæ tmelauris invenire

*

183
quidquam potuiſſet, quod ejus ani-
mum ezleret „ üͤK ſemetipſum non
dediſſet. An enim illius vos diei
Oblivio ſubjit, quo Servator ESUS.
gratus ob illa, quæ Thomas de ipſo
in tertia Summæ ſuæ parte præcla-
rifſimè ſcripſerat, ex crucis ſimula-
cro illum allocutus juſſit ejus ſibi
Ppræftitz operæ mercedem aliquam,
aut gratiam petere? his maximè
verbis: Bene ſcripſiſti de me Tho-
ma, quam ergo mercedem habe-
bis? Quid tunc Thomas? an deli-
berandi ſpatium petiit? en in re
tanta maturò ſtatuendi? Imò ex in-
timis animi viſceribus confeſtim ad
ipſum verlus, Nallam aliam, reſpon-
dit, prater te Domine, nullam, nuilam.
Te unum peto, Te unum volo. Et
verò habuit: non diu poſt ad cælum
evocatus, ut ibi totus viveret: etſi
extremam manum non poſſet impo-
nere opei à ſe inchoato, cui mul-
to magis, quàm Timanthis aut Phi-
diæ operibus invenietur nemo, qui
quæ ab authore addi non potuit,

coronidem ultimam imponere præ-

ſumat.

Nunc equidem aſſequor, quid
ſibi velit illud; Danti mihi ſapienti-
am, daba gloriam, accipi nimirum
id debet, non de gloria inter mor-
tales, dum vivitur: hæc enim quid
tandem eſt? Sed de cœleſti, de
cœleſti inquam: pro quantâ illà &
quali, AA. cum nobis conſtet ejus
teſtimonio, cui videre conceſſum
eſt, obtutu in ipſum cælum defixo,
Laudere

1841 PANEGTRICUS DECIMUS TERTIUS,

gaudere ibi Thomam ſede, nihilo
inferiore illä; quà magnus gaudet
Auguſtinus eo tantum diſcrimine,

quòd ut Thomam vincit Auguſti-

nus dignatione, Pontificis, ita Au-
guſtinum Thomas ſuperet præroga-
tivâ Virginitatis. O igitur illum fe-
licem, qui tam belle novit conſe-
erare DEO, quidquid habeat ſuum!
fruatur nunc ſanê fructu ſuorum
ſudorum, præmio ſuorum maximo-
rum laborum: vos autem, AA. ni-
hil à me porro exigite: dixi enim
quantum dici potuit. Non deerit
tamen, qui miretur, de viro tanto
me nihil narrâſſe, ut aliàs aſſolet,
quod naturæ vim ſuperet. Sed cui
bono id facere debebam? ut aliquid
ejus meritis accederet? ut Sanctitas
eco vwelut figillo affirmaretur? Sed
ego injuriam ſic ipſi nimis magnam
feciſſem. Si enim ipſi Pontifici, qui
in Beatorum Cælitum numerum eum
erat relaturus, otioſæ ac ſuperfluæ
ejusmodi probationes viſæ ſunt, cur
mihi illæ neceſſariæ viderentur? Pro-
digia præ cæteris conſpicua, quæ
poftremis ille vitæ ſuæ annis patra-
vit, attingunt numerum duorum
millium fexcentorum quinquaginta
quatuor, quot ſcilicet Articulis ejus-
dem ſumma abſolvitur. Quæ priùs
fecerat, quis enumerabit? recte di-
cemus, numerum corum iniri non
pPoſſe. Et tamen hæc quoque pleno
ſenatu appellata ſunt, magna Mira-
cula, & ut talia à Gregorio XII.
Fontifice maximo laudata & cele-
brata,. Cur igitur me vullis operam

—

in alis quærendis prodigiis perde-
re? Patatis forſan, neſcire me, quèd
quo die Thomas oculos in mortem
clauſit, eodem eos aperuerit Mons.
ſterii, in quo extremum ille diem
obiit, cæterorum poſt Abbatum
Monachorum Præſes? denos alias
ejus precibus liberatos cruciatibus
horrendis? totidem à fiſtulis conta-
gio ſerpentibus curatos? an novum
mihi creditis, puerum in flumen
lapſlum, mox atque in opem voca-

tus Thomas eſt, occulta vi in lius

velut capillis pe tractum? nihil me
intellexiffe de veneficiis quamlibet
non conſuetis ſolutis * Perbene no-
vi hæc omnia: fed ſi in aliis Coœliti-
dus celebrandis magnam eorum ra-
tionem haberem „ in Thoma lau-
dando nihik illa facio; probe enim

pPerſpicio inter Thomæ prodigia ma-
Ximum fuifle iplſummet Thomam 2
fuiſſe, quòd ipſe annis tam paucis

tam multos, tàmque reconditi ſen-

ss Authores evolvere potuerit: tot

tàmque implicitas argumenti tam
multiplicis quæſtiones ſolvere; vel
ingratiis tam gravium, quæ provin-
cia docendi ſecum bert, occupatio⸗
num, tam multa ſcribere, ut alius
non hebes tam multa codem tem-
potis fſpatio ægre legere potuiſſet.
Cuncta hæc fieri non potuiſſent, niſi
homini vires ſubminiſtrâſſet Deus,
quales ſuis in theſauris natura non
habet. Non fuffeciſſet ad hoc fa-
cultas intelligendi tam perſpicax, ut
nullus in manus venerit Author,
quem non aſequeretur. Non ills
L VS

non cum

P!

, dgandi t
iundn e,
n Cblixiſceretu
spor iinal con
1 Amahven ibus

. ore
is, temp
edis⸗ Calue

non holtic⸗
can, ſed öfte
ma, be guibld
10 lvert lceptat
Onmnis ſfeclula

es

tutum goor⸗
me exemplo
ſtraum elt,
nium ſuum Dirin
Alcleitpenitud a
colum eile gehee
i, tantum adeſt
ol impendnt,
DDum'ſlo wotan
jes hübet. (o
1n Deum nomul
elerunt, gho
o Ps donatn
mumnn, Alid en
uem I ſun ma
perhmemnt, Auibus
luntar, au⸗
R
chnt, ſocs
es Dkarettunt
mi ii bicne
bercoeznt ſci
de his 1 din
Il locentig
Cat ah,
V
gge,

¹ flulsz cond.
Uratos? zn ROrUIR
Puerum in famen
lue in opem vocx.
occuln vi in ligun
ractom? mibil ne
neftcis Guamlibet
Gtis Perbene no-
Abin As Caliti-
mgnamn eofumn i1-
in Thomz la-
lacio; probe eyin

vomæ pfocigis .

ummet Thoman:
Anis tim Pucis
gve leconditi len-
Eert Pollerit i
õ
liones lolrere; 1
wiun, gur Pfoiin-
in leit, ociitio⸗
4 ſcibere, u Aius
uulu eoden ue⸗
fe legere hock⸗
non Pottiſentnii
briniſrralet le
heſiuris ntun/
ſeciſlet
aj um he 8
s venen 1

1

ciant mala.

DE S. THOMA ACVINATE.

vis rememorandi tam tenax, ut quid-
quid aliquando didicerat, illud nun-
quam obliviſceretur. Non illa men-
tis plura ſimul complexa amplitudo,
quà Amanuenſibus quatuor, utut ex-
peditis, tempore eodem dictabat
non cum Cælare epiſtolas familia-
res, non politicæ gubernationis ar-
cana, ſed difficultates abſtruſiſi-
mas, de quibus unquam in Peripa-
to fuerit diſceptatum. Hæc inquam
omnia ſuffectura non erant, niſi

18
mentem ipſius, DEI bonitas collu-
ſtraſſet quodam luminis genere, quod

aliquid de beatæ patriæ lumine par-

ticiparet. Cùm igitur ego hodie in
medium attulerim illa majoris gene-
ris Miracula, idque egerim tam mul-
tis, quid demum erat, cur minora
venarer, & non potiuùs hoc illi tri-
buti genus penderem, quod rebus
debetur in ſuo genere eximiis, quod
eſt; venerabundo illas ſilentio
involvere?

PARS SECINDA.

S tantam gloriam, ut magni Tho-
mæ exemplo hactenus demon-
ſtratum eſt, recipiet, qui Inge-
nium ſuum Divinæ gloriæ obſequio
addicit penitus, quantum neceſſe eſt
eorum eſſe dedecus & ignominiam,
qui, tantum abeſt ut hunc in finem
illud impendant, ut etiam contra
DEum illo abutantur? & ſic tamen
res habet. Contra Deum, con-
tra Deum nonnulli illud Ingenium
exerunt, quod tanta benignitate à
DEo ipſis donatum eſt. Hinc ſi illo
utuntur, aliud eo uſu non ſpectant,
quùàm ut ſuas machinas ad exitum
Perducant, quibus tamen nihil mo-
liuntur, quàm ut ſuos in Aulis æmu-
los dejiciant, ſuos in thalamis ri-
vales prævertant, quamcunque ani-
mi ſui libidinem optatum ad exitum
perducant: ſapientes ſunt, Jeremiæ
de his loquentis verba ſunt, ut fa-
Qis igitur explicet,
R. P. egneri Panegyr.

quo de cœlo ſupplicio audaces iſti
plectendi ſint?

Cùm ſacer Hiſtoricus Davidem
laudibus extollere cuperet, dixit,
illum in omnibus fide optima ex-
pléſſe voluntatem Numinis, quin un-

quam ab ejus præceptis deflecteret,

aut ejus interdicta violaret, ſi unam
excipiamus Mortem Uriæ illatam:
Fecit David rectum in oculis Domini,
& non declinavit ab omnibus, quæ præ-
ceperat ei, cunctis diebus vitæ ſuæ, ex-
cepto ſermone Uria Hethæi. Non pa-
rùm difficultatis hoc in textu Inter-
pretes inveniunt. An enim obſcu-
rum eſt, Davidem etiam aliàs deli-
quiſſe, & non obiter? An non Iræ
minùs imperavit, cùm contra Na-

balem cum ſuis profectus eſt? Ju-

ſtäne, & ex æquitatis lege fuit ſen-
tentia contra Miphiboſethum lata?
Nihil barbaræ crudelitatis habuit
A a vin-

——

186 PANEGYRICUS DECIMUS TERTIUS,.

vindicta de Ammonitis ſumptà?
Quomodo igitur nihil in eo, præter
cædem Uriæ, reprehenditur ? Scio,
quàm varie? & erudite nodo huie
cuneum Interpretes invenerint. Sed
omiſſis reliquis hæc nobis ſolutiò ſul-
ficiat: quòd aliis noxis miſer Da-
vid ſe obſtinxerit, infirmitate con-
ſultandi, & animum in rem præſen-
tem advertendi negligentiâ: non ita
in cæde Uriæ: In cæde Uriæ Inge-
nio uſus eſt, & uſus eſt ſolerter ad-
modum, & caute. Cùm enim neſci-
ret, quà alia ratione de medio tol-
leret virum illum ſibi fidiſſimum, qui
nihil morte, multa autem præmiis
digna admiſerat, quid fecit verſipel-
lis? Miſit Uriam ipſum cum literis
clauſis ad Joabum, ſupremum exer-
citûs dúcem, juſsitque, ut Urias in
aſſultu inter primos poſitus, in ipſo
ſubinde æſtu certaminis deſtitueretur
ab omnibus, & ſic neceſſitate quà-
dam, hoſtili ferro victima caderet.
Paruit joabus imperio: nec eventus
abluſit à conſilio. Cùm autem cele-
ri nuntio cladem David intellexiſſet,
tam dextré diſſimulavit omnia, ut
Joabo non dubitarit animos addere
velut in ſucceſſu non infelici minus,
quàâm lacrymabili, & non minùs in-
expectato, quàm cruento. Quid
igitur mirum, ſi de delicto tam de-
liberata voluntate admiſſo poœrnas De-
us leveras repetiit? huc igitur DavidIn-
genii ſui vigorẽ & igneam vim exerit?
hic meditatur? hic ſolers eſte ad hoc
ingenium acuit, ut nequiùs peccet?
Enimverò par non eſt ejusmodi in-

2

gratum animum diſſimulando tole:
rari! Ita cenſuit Paulinus Præſul, qui
ſapientiſſime profectò locutus eit,
Criminoſius eſt peccatum excogitare,
quàm fasere. Peccatum quodlibet,
grave malum eſt, quis ambigit? Sed
acuere ingenii aciem, ut tanto pec-
cetur felicius, eſſe in peccando ſa-
gacem, verſipellem, malitioſum,
criminoſius eſt, criminoſius. Hoc enim
eſt contra Deum abuti illàmet do-

te, quæ ptæ omnibus aliis nos

Deo ſimiles efficit.

Et tamen nec illi deſunt, qui-
bus ſatis non ſit ingenio abuti ad
peccandum, niſi cetiam utantur ad
alios inducendos ad peccandum. Et
idcirco nunc cantilenas obſcoenas
ſcribunt, nunc ſatyras maledicent'æ
texunf, nunc velut artifices effecti
venerei, in publicam pernitiem ſpar-
gendi, in omnem partem diffundunt
dogmata perverſa, axiomata & prin-
cipia pernitioſa, doctrinas infidas:
cum uno aliquo excogitant fraudes,
quibus ille nequius expugnet vere-
cundiam alienam, cum illo agunt
de cavillationibus, quibus vincat in
litibus injuſtis: cum alio inveſti-
gant artes, quibus lucra injuſta com-

paret, nec ſatis ipſis eſt monſtrare

aliis WMam perditionis, niſi etiam
oſtendant breviſſimam. Heu me!
quàm formidabile judicium manet
hos infortunatos! quæ ſupplicia, quæ
penæ, quæ vindicta? Sed ego qui
loquor in urbe magnorum Ingenio-
rum, ut res loquitur, ſede, ac pa-
rente,

iut an iunpi

Mentime
ſeteceptun
Urbibus e
Alignis aui
rſbi optium pe
emonigs coht el
Diandon. Mortal
inſtat eſt kominis
res nidur u ye
s man drelu
tur, ſic ut tndene
Autem oblentin
multo in Cello⸗ in
ibetur Ding ile
berotim gjet

s,
lni g
blnn aſien gl
n hoannd et,
umn ncehitme,
an ai ſbe⸗
mdig 8d
I, ut tanto ec⸗
e in Deccando r⸗
n, welifolun
inoſit, Hoc ein

Auti illimet do.

mmibus 2lis no
.

ill delunt, qui⸗
ngenio lbutſ2
ttiam wtantut ad
d peccandum. Et
ntilens Obiconas

Iyras meledicentle

Ut artiüres effecti
n pernittem ſar
Pattem Effuncnt
1Miornata & ur
zorinns inndn:
excogitant ſtaues
ins euplgnet ſer⸗
, cun ll0 Ent
Uibws vinti
iio urelii⸗
lcta iijce con⸗
jolis e elt monite

uin, en,

DE S. THOMA ACUINATIKRE.. 1837

rente, non tamen niſi Piorum, male
perdo operam hæc pluribus inculcan-
do. Gaudendum mihi potius eſt,
quòd in veſtrum quemlibet ita trans-

fuſus ſit Spiritus Thomæ, ut à DEO
omnes ſperare debeant gloriam, ne-
mo dedecus & opprobrium
expectare.

te iy i ae e e r A: F: tiß tp Tegs is Pas iber ibei

SANCTUS

IN AULA

PANEGYRICUS
HONORI &ANOZI ANSELMI
Wic oi Tace * & Proteltoris Mantuani
didtus Mantuc.

Fuit cum Principibus Populi, & fecit juſtitiam Domini. Deuter. 33.

Apientiſſime moribus Eccle-
ſiæ receptum eſſe, ut ſingulis
Urbibus e Cælitum numero
aliquis attribuatur, quem illa
ut ſibi proprium peculiari ritu ac cæ-
remoniis colat, penitus non eſt du-
bitandum. Mortalium pietas parvi
inſtar eſt fluminis: quanto in plu-
res dividitur, ut velut tributarias il-
lis undas advehat, tanto plus minui-
tur, ſic ut tandem eſſe deſinat. Unius
autem obſequio addiéta, facilius
multo in oculos incurrit: Atque ita
videtur Divus ille non poſſe non uni
ſibi devotam pietatem magis proba-

re, charämque habere; ut ſic, qui
ipſi tam peculiari ratione addicti de-

votique ſunt, cùm adverſis urgentur,

tanto majore ad ipſum fiduciâ poſſint
recurrere, ipſiusque ſe patrocinio ſe-
curius commendare. Una tantum
in re metuo ne hic erretur: nimirum,
dum ſibi perſuadent ejusmodi urbium
cives, Cælitem illum non alio fine
ſibi datum, quàm ut ab eo defen-
dantur: cùm mihi Perſuaſiſſimum
ſit, non minus eâ causà datum, ut
eum imitentur. Ungde ſicut jure ac
merito Protector appellatur, ita No-
mẽclaturâ multo glorioſiore Prototy-
Aa z pon

188 PANEGYRICUS DECIMUS QUARTVUS,

pon deberet appellari. Si autem
hoc tam vero apparet ſimile, unde
factum deinde dicemus, ut tibi,
Mantua, obveniret præcipuè Anſel
mus, ille nimirum ſanctus Præſful,
qui undecimo à ſalute reparatâ ſæcu-
lo Eccleſiam non ornavit tantum, ſed
eidem fulcri loco fuit? An puta-
mus, hæc talia evenire temeré, &
non potiùs altiſſimos ad fines re-
ferri à Numinis Providentia, liceèt
illos humana hebetudo non ſem-
per proſpiciat? Apertèê dicam, quod
ſentio. Multa omnino ſunt decora,
quæ urbem hanc regiam toto Mun-
do reddiderunt celeberrimam: Situs
contra vim externam munitiſſimus;
ſoli fertilitas, commerciorum divi-
tiæ, armorum gloria, ſcholarum
amplitudo, in ſubjectam late Pro-
vinciam Imperium: hæc tamen
omnia, ſi vehementer non fallor,
vincit Aulæ Nobilitas. Hæc ſem-
per inclytæ ſuæ famæ ſplendorem,
clientes, ſapientiam omni ſtudio
ſervans ac promovens eò pervenit,
ut ipſas adeò Imperiales Aquilas
ſublimiſſimo ſuo ê ſolio alliceret,
ut hic ſtabilem propè nidum ſtrue-
rent, certæ, quòd nihil generoſiſ-
ſimâ ſuâ indole faciant indignum,
quæ illas impellit, ad eum nidum
nunquam alibi, quàm in Celſiſſimis
& Sereniſſimis rupibus figendum.
Hoc autem ſi ita habet, quis de-
mum ex omni Cælitum numero
Urbi, in qua tam magnifica Aula
eſſet, inveniri potuit magis accom-
modatus, quàm S. Anſelmus, ille

ſcilicet, cui ceſſit tam bene, ut eva⸗
deret Sanctus in Aula? Non deſunt,
qui exiſtiment, Aulam eſſe vivam
imaginem Lacũs Aſphaltitis, in quem
Jordanus ipſe vix illapſus, omnem
confeſtim candorem ſuum deper⸗-

dit. Non putant ipſi poſſe in Au-

la illibatum ſervari pudorem, non
animi candorem & ſimplicitatem,
non æqui rectique ſtudium, non
pietatem in Deum; & jocum exi-
ſtimant, cuùm audiunt, piſces ad
imitationem propoſitos eſſe debe-
re; qui amaris ſemper in undis
viventes, de illo tamen amarore
nihil unquam trahant. Akgite igi-
tur; ecce virum, qui vixit in Au-
la: fuit cum Principibus Populi, me-
rità de Anſelmo dicam, verbis, quæ
Moyſes jamjam moriturus tot ab-
hinc ſæculis, in laudem Gaad pro-
nuntiavit: fuit cum Principibus Po-
puli. An tamen idceirco ille non
ſanctus? & ſanctus non quicunque,
ſed ſupra alios eminens, atque ex-
cellens? fuit omnino, & fuit plus
quàm vulgò videatur: fuit cum Prin-
cipibus Populi, & fecit juſtitias Do-
mini. Hic eſt ſcopus, ad quem
omnes ego hodiernæ ſolemnis Ora-
tionis meæ ſagittas dirigam; ut tan-
to certius collimem. Vos quoque
huc mentem attentiſſimam adyver-
tite. 4

Et verò, ſi veritati locus, cur
ſecuriſſimè non dicamus, quòd An-
ſelmus noſter fuit cum Principibus
populi? Nemo ſibi perſuadeat, fuiſſe
illum

auz vetini cum

geere iniſehut
2Phincipum kuuil
& hotum güihem
ſeit enin cun An
cum onnoribis
bonsnns, &re
epibis oms gene
oocdun dificle,
Mropenſiones
zmimom occupare,
ſi ud lbſetu
dent; Kogue non
Vel in Aufa, audadl
pare vitium, pittui
ormre, & cuncli
fete ſele, wt nibil
nr kugne Wmnittar
hele oe negdiinn
Cum phirdus conre
Dibus, an hincn
Obanto ardoum ma
Aenkbet gum
ae ſifnia Domn
oenngue in pent
dian unis lem
igere
N 4 Nini⸗
cum omnhu k⸗
1 rincipib R

.
us bann
Marinis

Ponifker

I Wun de
ihb pok⸗ Nr.
1 Pudorem, non
ünplatten,
e ſtudium, nen
& jocum er,.
Wliun, piſesz 1
oſitos elſe gebe⸗
ſemper in unaß
tamen amarore

unt. Agite ig.

qui vixt inAu-
ſthibus Poptl,, me-
liam, verbis gun
moritunns tot ih⸗
tuden Cnd gro⸗
m Nriucizent .
igcirco ille non
non goicunque,
ninens, Aque er⸗
ino, & fui plin
tur: ut (un Hiir-
ſect fiig De⸗
ops, 2 Cen
næ Clemmnss0r.
rigim; unr⸗
mn. Vos gvod
atiſimm ihe⸗

„ e
veritat! len
ver .

jus, fasque admittat.

DE S. ANSELMO EPISCOPO LUCENSI. 182

illum tantùm in Aula hoſpitem, qui
per eam aliò tenderet: haud ſane,
Auditores: fuit cum Principibus Po-
puli, fuit. Hoc, propé dixerim,
unicum ejus fuit negotium in hac
vita; verſari cum Principibus, ſug-
gerere Principibus conſilia, intimam
ad Principum familiaritatem admitti;
& horum quidem diverſiſſimorum:

fuit enim cum Sacris, & profanis;

cum minoribus & maximis; cum
bonis & malis; & verbo: cum Prin-
cipibus omnis generis. Non eſt
admodum difficile, cùm eidem ſer-
vitur Principi, ejus notare animi
propenſiones, & ſenſim ſic ejus
animum occupare, ut illum etiam
ſibi quaſi ſubjectum ſubditus ha-
beat; sicque non metuat, veritatem,
vel in Aula, audacter loqui, dam-
nare vitium, virtutem laudibus ex-
ornare, & cunctis in rebus ſic ge-
rere ſeſe, ut nihil unquam contra
Non perinde
facile hoc negotium eſt, quando
cum pluribus converſandum Princi-
pibus, cum Principibus, tunc enim 6
quanto arduum magis apud eorum
quemlibet quàm apud ſingulos, fa-
cere juſtitias Domini; & nôſſe,
quocunque in vento ac tempeſtate

clavum navis ſemper ad portum

dirigere, nunquam obliquare! At
videte, qualem ſe Anſelmus noſter
cum omnibus geſſerit. Primus eê
Principibus, cum quo illi negotium,
quantum quidem novimus, fuit cha-
riſſimus illius Patruus Alexander II,
Pontifex Maximus, Apud hunc au-

tem quid ille ſpectavit? quò ejus
vota collimàrunt? An ut aſcenderet
altius, & proximam fcilicet à Pon-
tificiã, Purpurati Eccleſiæ Senatoris,
ut ferme aſſolet, dignitatem aucu-
paretur? Jam ille à profano ad ſa-
crum Ordinem transjerat, ingenio
erat acutiſſimo, prudentiâ ſingula-
ri; nec ſanè habebat eo ſæculo mul-
tos, qui quocunuqe literarum in
genere comparari cum ipſo poſ-
ſent, non humanarum tantùm, ſed
divinarum quoque; ſic ut ſacrorum
Codicum apices propè omnes fidà
memoriâ complexus, controverſas
etiam de Fide quæſtiones, Ponti-
ficum Canones, Conciliorum de-
creta teneret. Nullum proin du-
bium, quin ille, natalium ſplen-
dore reliquas viri dotes illuſtrante,
primos honorum gradus ſperare à²
Patruo potuerit: maximeé cùm vi-
dJeamus aliorum ſummorum Ponti-
ficum nepotes, quos neque tam
Præclara doctrina, neque tot alia
decora commengdent, aut Reipubli-
cæ adminiſtrationi idoneos efficiant,
velut jure ſuo eos ſibi polliceri,
emque perquam modeſtum cen-
ſeri, qui ambitione anxiâ illos non
extorqueat, ſed expectet. Sed
audite, quàùm ab his alius Anſel-
mus noſter: Toto Pontificatůs do-
meſtici tempore, quod undecim
annorum fuit, Anſelmus id quidem
egit ſtrenu?, ut eum honorem
promereretur, re ipſa tamen (ſi ve-
ra ac ſolida præhabere dubiis ac
ſplendidis malo. Corrigit hic Au-
Aa 3 thor

1

190 PANEGYRICUS DECIMVUS QVUARTVUsS,

thor errorem ſuum, quo olim Car-
dinalibus 8. Anlelmum accenſuit, ait-
que, conſtare ex monumentis an-
tiquis, his, certe ab Alexandro II.
non fuiſſe annumeratum) accepit
nunquam. Hoc ſolùm conſtat, à
Patruo, morti vicino nobiles In-
fulas Lucenſis Eccleſiæ admiſiſſe.
Quid autem? cùm ille ſubinde ad
Henricum Germaniæ Regem miſſus,
advertit, dignationis tam ſacræ, qua-
lis hæc erat, Inveſtituram, ſeu jus
perpetuum ac ſtabile, ſibi à ma-
nibus profanis conferendam; ab his
tabulas publicas, ab his Pedum, ab
his annulum accipiendum; hunc
ille abulum tam indignum judica-
vit, ut nullo Regiæ indignationis
metu ac reſpectu, eum improba-
ret, ac reprehenderet; repudiatiſ-
que Epiſcopalis gradus inſignibus,
ſatis habuit nil aliud ſecum ex Ger-
mania, quàm priſtinam fortunam
reportare. O animum, veré para-
tum ad tuendas cum Principibus

cujuscunque generis Juſtitias Domi-

ni! O facinus admirandum! O fa-
cinus magnanimum! Qui nelcit,
quàâm ſtolidé ferox Henricus fuerit,
pro dignitate æſtimare hoc facinus
nunquam poterit. Erat hic tum
ſuo in Principatu novus etiamnum;
& idcirco jurium ſuorum tanto te-
nacior, facile conjicietis, quàm in-

digne injuriam, quam exiſtimabat,

tulerit, quantas in iras exarſerit,
quàm acerbe ſenſerit; ſe à Sacerdo-
te aliquo tam indignis modis con-
temptum atque neglectum. Anſel-

mus tamen nihil has iras, hos fremi-
tus, & furorem veritus ex Aula ſe
ſubduxit, in patriam reverſus.
Sed, préô dolor! quid video?
Neceſſe eſt poſt facinus tam præcla-
rum, Anſelmum, necdum in virtu-
tum palæſtra ſatis exercitatum, ſu-
perbià elatum, mutaſſe tam ſan-
Ctum propoſitum.
diù pòſt deſertum à DEO, & ejus
gratiàâ, ceſſiſſe, & priori illo ſuo
vigore perdito cecidiſſe; dum re-
pugnante licẽét Gregorio VII. quem
Succeſſorem Alexander habuit, à Re-
ge Inveſtituram admiſit, quam tan-
ta ante nominis ſui gloriâ repudia-

rat. Contritionem pracedit ſuperbia C. 10. 15.

(ſic Proverbia loquuntur ad nos
admonendos) & ante ruinam exal-
tatur ſpiritus. Siquando de viri
alicujus ſancti defectione quidpiam

innoteſcit nec alia ejus magis pe-

culiaris apparet ratio, magisque pro-
pinqua, rectèe illa occultæ ſuper-
biæ adſcribitur, quæ in caſum de-
nique impulerit. Imò hæc nun-
quam non verior cauſa eſt. An
non videtis, quàm multi identidem
fluvij magno quaſi furore à mari
abſorbeantur? huc currit parte una
Iſter, alteràâ Rhodanus, alis Rhenus,
illà Boriſthenes. Crederes conju-
ratis armis ad bellum mari inferen-
dum feſtinare: nec tamen idcirco

Mare ad tot aſſultus perturbatur,
ſuos intra limites pacatum tran-
quilhumque ſe tenet: non redundat.
At ubi ventus quiſpiam inteſtinus
intrat ad illud à fundo exagitandum,
videre

Lego enim non

4K

ſtatu
t2 n05 4 Na,,
aſtiet

me guim ſopeton⸗

bationis tante u

ſ. mß Mini n

Autemn fwerit: ert
leinum, non ig⸗
Cigvel ſe lepet
nuile uum vene
Pohotti conſtn
Mundo tes lun
niacenle lele in a)
iu nigile
lebenimom, abci
12 ſux, non Pary
e tunen, poenas
li in c pani
Keri.
0 blcondͤitas
ie gnots poride
e D in fan
eium pre lis che
Dltete, t cadent⸗
6 dttiores mmimos
tius Centiiggte
um. (regorin
nis, miſt dnne
mum cauſtro etra
ex umbri Prod⸗
llore & znini
0peri ii D

. lan.
r 90 enimnon
¹ DE, e
„ Priori ilo io⸗
ſidſe; Gom re⸗
10t10 Vll. quem
Eer habrit ihe.
iüt, quum tan⸗
Alotit tepucii⸗

Nrutedit ſcherlit la

dquuntur ad noe
nte fuinun ertl.
igvando de ii
etione quicgpiam
s migi⸗ pe⸗
10, maglsge pto⸗
occlltr ſupet⸗
un in crſum ge.
Imd bxr nun-
(aula eſt. An
1 muti entſten
ul Krore ¹ mall
cutnit palte ini
Anus, Aii Nbenn
(reberes Conſi⸗
um meri laer
nec tamhen ideio
Aultus perdin

c. I6. 15.

videre confeſtim eſt, turbari quie-
tem, commoveri omnia, penitus-
que tranquillam antée faciem immu-
tari: jam vel ipſos intra limites ſuos
videtur contineri non poſſe, quos
olim DEUS præfixerat. Ita nos
ſumus. Non adverſitatum multa-
rum procellæ, non calamitates acer-
vatæz nos à ſtatu dejiciunt: iterum
monet Eccleſiaſticus; non alius fer-
me quùm ſuperbiæ ſpiritus pertur-
bationis tantæ author eſt. litium

omnis peccati ſuperbia eſt. Ut ut

autem fuerit: certum id eſt, An-
ſelmum, mox atque ad ſeſe rediit,
factique à ſe repetiit rationem, eru-
buiſſe tam vehementer ſuam à
propoſità conſtantiâà defectionem, ut
Mundo res ſuas habere juſſo, Clu-
niacenſe ſeſe in aſceterium, à diſci-
plinæ religioſæ ſeveritate tum ce-
leberrimum, abdiderit, ibique cul-
pæ ſuæx, non parvæ quidem, uni-
cæx tamen, pœnas à ſe multiplici
ſui cruciatu ac peenitudine ſeriâ exe-
gerit.
O abſconditas, nobisque pla-
ne ignotas providentiæ ſemitas! ſo-
let DEUsS in famulis ſuis, quos
etiam præ aliis charos habet, per-
mittere, ut cadant; ut ab ipſo ca-

ſu fortiores animos reſumant ad cau-

tiuùs contentiusque deinceps curren-
dum. Gregorius igitur, de hoc ſe-
curus, miſit confeſtim, qui Anlſel-
mum clauſtro extraherent, in aciem
ex umbra producerent, additisque
calore & animis, ipſius potiſſimùm
operâ uti conſtituit ad profliganda

DE S. ANSELMO EPISCOPO LVUCENSI.

„

191
tot monſtra Hæreticorum, Schiſ-
maticorum, Simoniacorum, qui jam
palàm debellatum quodammodo or-
bem ferali in triumpho circumduce-
bant. Explicari vix poteſt, quanto
ſuo dolore avulſus à ſolitudine An-
ſelmus ſit. Pontificiæ dein autho-
ritatis inſignibus, quæ malé ab Hen-
rico acceperat, Pontiſcis maximi
in manus depoſitis, hæc ab eodem
mox recepit. Atque ita confirma-
tis animis ad certamen pro Eccle-
ſiæ Juribus adgreſſus, non linguàâ
minus in concionibus publicis, quùm
calamo in libris, quem primò ſibi
hoſtem delegit? an, ut vulgò aſſo-=
let, arma contra plebem ultimam
converſa? eos ipſe ſibi impugnan-
dos ſumpfſit, qui in multitudine ſu-

pra cæteros eminebant; Surge, con= c. 6. I.

tende judicio adverſum montes. Ita
quondam præcepit Micheæ DEUS,
quando illum ùt animarum fulmen
miſit ad oppugnandos Masgnates,
Nobiles in Sion, & Samaria. Nec
aliter, aut minoribus animis rem An-
ſelmus exorſus eſt. Legite, ſi lu⸗
bet, quæ extant, plenas vigoris li-
teras. Videbitis ſemper in his po-
tiſſimùm petitos, à quibus plus ti-

mere fortiſſimus Athleta poterat;

Præſules, Principes, Monarchas ſu-
premos: impetitos verbo & vulne-
ratos etiam, non tantùm impiorum
poſtremos, verùm ipſos ante omnia
Impietatis Protectores ac Patronos;
nec impetitos, aut vulneratos tan-
tuùm; ſed lethalibus omnino plagis
confixes,
quod

Miſeram Eccleſiam! ſi

192

quod unquam fuit ſæculum, quo
parùm ab interitu abeſſe illa videri
potuit, illud profectò fuit, quod
tum agebatur. Omnis propemo-
dum tum orbis Chriſtianus, ſummo
ſuo Paſtori, viro licet ſanctiſſimo,
ac ſapientiſſimo, Gregorio VII. per-
duellis, non aliud aſpirabat, quàm
ut plane exlex viveret. Decreta
Conciliorum, Pontificum Canones,
Præſulum fulmina penitus eviluerant.
Beneficia Eccleſiaſtica, Principum
profanorum arbitrio ſubjecta, ab
his venalia proponebantur plus
danti. Perverſi attollebantur, jace-
bant boni. Cælibatus explodeba-

tur ùt virtus relinquenda mentibus

corporeæ concretionis expertibus;
ſacra aſceteria mutata in otioſorum
conventicula, templa in compita; Vir-
ginum Parthenones in luppanaria:
Sacerdotes non jam, ut nonnun-
quam, concubinarii, ſed ſponſi, ſine
freno ab altari ad thalamos, à tha-
lamis ad altaria tranſibant. Con-
gregatæ locis pluribus Pſeudo-Syno-
di, ubi ab Epiſcopis, Primatibus,
Patriarchis proſcriptus fidelium cœtu
ſupremus Chriſti Vicarius, digna-
tione, & loco motus. Electus ad
ejus probrum homo ſceleratus, digni-
tate quidem Archiepiſcopus, dome-
ſticis tamen agitatus furiis, perjurus,
ſanguinolentus, & armata manu Idoli
inſtar Vaticana in ſede collocatus.
Pontifex verus inter ſacrificandum,
nocte ipsâ nato Chriſto ſacrà, ab-
ſtractus in vincula, & in carceris
longam noctem conjectus: paſſim

PANEGYRICUS DECIMUS QAARTUS,

Rerumpublicarum mutationes, cæ⸗=
des, ſtrages, rapinæ, direptiones,
interitus: ſic ut cum Eccleſia tum
eſfet per totum orbem (ſic deplora-
bat, qui erat pars calamitatis non
ultima) conculcata, confuſa, & in In lit. Gre-
diverſas partes diſciſſa; videbatur jam gor. VII.
illi, ut navi jam laceræ, non niſi
naufragium ſupereſſe. Et tamen
tot inter aſſultus ſervavit i cam
Gregorius VII. qui hoſten os per-
territos, profligatò non ſemel
ſibi ſupplices aſpexit; tam fatalis
fuit omnibus fortiſſima ejus dextra,
quâà ſunt percuſſi. Sed quæ hæc
ejus dextra? quæ? Nemo ambigat,
Anſelmus fuit: lyſe Gregorio fuit
(loquentem auditis Baronium, tantz
ſcriptorem fidei) ipſe Gregorio fuit
in omnibus manus dextra. Cogita-
te jam, quantum laborandum, quan-
tum ſudandum fuerit Anſelmo, cui
communis cum Gregorio cauſa. Si
uno tantùm in conflictu, ex tam
multis, adfuiſſet Gregorio Anſel-
mus, parùm tamen illi quietis fuiſſet
conceſſum; ſed multus labor, mul-
tæ calamitates exantlandæae. Quid
igitur factum dicemus, dum non
in uno tantum, ſed tam multis,
imò omnibus, nunquam illi defuit?
omnibus inquam, publicis, priva-
tis, fortunatis, adverſis, in foro, in
campo, in ſynodis, in ſcholis, in
omnibus. Maximus utique eorum

eſt numerus, qui in Aulam admiſſi,
ipſi quoque Principis ſui dextra eſſe
percuperent: ſed quibus in functio-
nibus? in ſignandis libellis ſuppli-
cibus,

gel erit:
non elt vertinun
lo ſeculo, el
loiptum eſt, Po⸗
ſebem betenlun
ſnile Mrthide
Hxc kuit Anmon
N mundo demo
guodd obſtate an
jem poſet, non
hon copgnetum 1.
pu ſele adhensis
ſumm, iuratumm &
en Cregorij: co⸗
Podrit in ciem
jeumn horzcem m.
tn tnqum non
iinos exercitus
ſs ggell el,
legtt ceeilt,
irCooties cum
C Br ine:
Rorn, guun m
rbus Malide
1 Odnan hiie
n me e
e Matbilge
Aanen ver
le, in e 1

4 Aamen

lervarit a
i hoſte 77
loe ae non ſene
elt; tam fatlt
ſims eits gert,
Ee ur iuc
Nemo Ambigt,
he rtzonio fiit
Buoninm, tnte
e Grezond fit
denmi. (Cogtt⸗
lborandum quan.
etit Aplelno, oui
tegorio culn. A
ondidu, ex him
Gtegorio Anlel
enili guieis itet
multus abon l⸗
Ertlande. Qil
cemls, Cumn non
led tm mllis,
Gcram Uli efutt
1, Poblies, hiur.
Aelſs, in an
lis, in hoſß /

DE S. ANSELMO EPISCOPO ELUCENSI. 123

cibus, in muneribus acceptandis, in
proventibus adminiſtrandis. Non

autem in ſubeundis graviſſimis dif-

criminibus. Hoc non facit, niſi il-
le, qui ſtat cum Principibus populi,
ſed nullo ſuo privato emolumento,
ſed tantùm, ut tanto majoribus in-
crementis, majori vigore promo-
veat Juſtitias Domini.

Sed erit, qui opponat. An
non eſt veriſſimum, turbatiſſimo il-
lo ſæculo, quale paulò ante de-
ſcriptum eſt, Pontificem, & ejus
ſedem defenſam, fſuſtentatamque
ftuiſſe à Mathilde Principe fæmina?
Hæc fuit Amazon illa IESU, quæz,
ut mundo demonſtraret, nihil efe,
quod obſtare, aut morari ejus amo-
rem poſſet, non ſexũus infirmitatem,
non cognatum ſanguinem, armavit
ipſa ſeſe adversus Regem cognatum
ſuum, juratum & implacabilem ho-
ſtem Gregorij: conſcripſit militem,
produxit in aciem legiones, & fer-
reum thoracem mollis fæmina, in-
duta tanquam nova Debbora for-
tiſſimos exercitus duxit, perduel-
les aggreſſa eſt, eorum impetus
Kegit, cecidit, disjecit, toties vi-
Grix, quoties cum hoſte congreſſa.
Quo igitur jure alteri adſcribetur
gloria, quàm tam præclaris facino-
ribus Mathildis ſibi comparavit?
Quodnam huic argumento reſpon-
ſfum à me expectatis AA. An, quod
de Mathilde, magn4 illà femina di-
Cum eſt, à vero abludere? veriſ-
ſima attuliſtis, non nego; ſolùm

doleo, in ea laudanda tam fuiſſe

R. P. Segneri Panegyr.

parcos. Cur enim, quod ſummo
jure poteratis, non adjunxiſtis;
quòd cùm illa toti feré dominare-
tur Italiæ, non ob aliud opes æſti-
mavit, aut amavit ſuas, niſi ut fa-

crificaret eas in obſequium Vatica-

ni? An enim ſoli vos ignoratis, præ-
clara dona, quibus ſedem Apoſto-
licam ornavit, non tantum nume-
ratum aurum offerendo; ſed arces,
ſed urbes, ſed Provincias totas, do-
nec denique Sandtam ſedem, tabulis
læpius repetitis „ ſeriberet ex aſſe
hæredem? debebatis addere, Catho-
licos, & fanctæ Fidei devotos om-
nes apud ipſam contra vim & do-
los hoſtium afylum reperiſſe: ad
illam, t Matrem communem con-
fugiſſe Præſules in exilium pulſos,
Monachos ſuis monaſterüs ejectos,
inopes omni alio auxilio deſtitutos,
populos omnibus ſpoliatos: & li-
cet tam muhti eſſent, nunquam ta-
men non ſinsgulos ſingulari chari-
tate ab ea adjutos. Præcones timi-
diſſmi: Scio enimverò, quàm præ-
clare de illa mereamini, dum tace-
tis, quòd illa, quo reduceret erran-
tes ad ſemitam, nullas artes præter-
miferit, quas non tentaret: voca-
bat, ſuadebat, rogabat, occupabat
favoribus, donabat Clientelas, atque
ita faciebat palàm, quàm invita fer-
rum ſtringeret contra protervos,
dum ad eos recuperandos auro tam
munifice utebatur. Si hæc vobis mi-
nits perſpecta erant, cur ſaktem me-
miniſſe non eſtis dignati, quomodo
illa, in tot curas ac negotia diſtra-
cGta, ſui tamen curam haudqua-
Bb quam

7

7y4 PANEGYRICUS DECIMUS Q⁴“RkTVUS,

quam neglexerit, non minore ſoli-
citudine ſaluti invigilârit propriæ,
& profectui in virtutibus, nunc
corpus ſpontaneis cruciatibus affli-
gendo, nunc animum intra ſe re-
vocando; ita ut tandem rarà felici-
tate Martiales inter lauros etiam Li-
lia florere faceret, quæ tandem illæ-
ſa ſepulchro, ſponſa quidem & Vi-
dua, ſed ſemper Virgo inferret. Hæc
atque his plura adjungere poteratis
ad Mathildis gloriam amplifican-
dam. Quid tamen his efficeretis?
An enim hoc aliud eſt, quàm An-
ſelmi laudibus ingens auctarium ad-
dere? pro Anſelmo perorare, iisque
omnibus, quæ ſuprà à me ad Anſel-
mi gloriam commemorata ſunt, no-
vum & grave authoritatis pondus
addere? Ita prorſus eſt; nobilis ali-
qua Anima, qualis Mathildis fuit,
imò, ut loquar caſtigatius, qualis
eſt, gaudet maximopere in ſuæ fe-
licitatis æternæ ſede, ſi hic ego profi-
tear, palimque omnibus faciam,
Anſelmum fuiſſe illum conſi-
lij Angelum, qͤui illi in negotiis
tam diverſis adfuerit, manuduxerit,
paterna educatione, opportunis mo-
nitis, magis ſemper ipſam in pro-
penſiſſimo erga Chriſti Eccleſiam ſtu-
dio affectůque ſtabiliverit. Judicet
proinde quilibet, an idcirco præ-
claris ejus pro Eccleſia operibus
aliquid pretij decreſcere debeat? Imò
ego, AA. cenſerem, quòd quicun-
que demum meritis laudibus extol-
lunt Mathildis pietatem in Superos,
Munificentiam, fidem, fervorem,

puritatem, proponere ſibi deberent
imitandum veterum Athenienſium
exemplum; qui nunquam ſacrifica-
bant Theſeo, novo ſuo DEO, niſi
priùs etiam ſacrificâſſent ſapienti illi
Connidæ, qui ejus Juventutem ſa-
pientiſſimis & attentiſſimis monitis
& inſtitutis formaverat.
Jam Alexander Pontifex, Maz
thildis, cum tenera adhuc ætate ea
eſſet, curam Anſelmo commilerat
(Florentinus in vita S§. Matbildis)
Nec eam ipfe deſtituit, niſi cum
intra Coœnobii ſepta, mundi turbas
exoſus, ſeſe recepit. Subinde au-
tem avulſus à religioſæ quietis ſilen-
tio, Gregorii Pontificis imperio
etiam ad Mathildem ſuis conſiliis
juvandam reverſus eſt; nec ante ab
ea deinceps abſceſſit, quàm tria fer-
me poſt luſtra terras has, in cæli
patriam avocatus, relinqueret. Fe-
rebant ægerrime mali omnes, ta-
lem nobili fæminæ cuſtodem datum,
& luporum inſtar, ululando, fre-
mendòôque nihil agebant ſtudioſiùs,
quâm ut ab cjus latere inviſum ho-
minem abigerent. Tanto autem
ardentius cupiebant boni omnes, ut
illi eſſet quàm viciniſſimus; cùm
eos non lateret, perinde eſſe, Anſel-
mum à²à Mathilde abſtrahere, quàm
à Paradyſi cuſtodia removere ſuum
Cherubinum; aut potiùs, navi tol-
lere ſuum Nauclerum, viti ulmum,

aut ſoli Angelum motorem. O fe- in Actis 5.
licem illam (ſic exclamavit Author Anſel. oit.

ille majori fſide, quàm ſtyli ele-
gantiâ, cui debemus pleraque, quæ
ex

Aplelmmum ²1
doeibus feligilo⸗
erturbatio, An
Aum ung M
zum eis lartbet
nochſbus Prope
bat, ut in illo .
ludendom conſu

in ohlolutionide

god Pus elt
& guotiez le i
victoriam ioſi p⸗
te Auano Hen-
pemocum Longol
limi chilnate P
WNN is Matbi
cligte ingenti
llimn hon deje⸗
in obit Pe, gude
dobore i denne
om, & igni
unt keſiiationere
Ontifcis en Perti
Picee belun non
aün miitun ſuns
eſſet cogete 0
Dimammmnmn
winbus ibei⸗
non tomult
tim

etem lcebit

1
antem

Us

ſbi geh
Alei⸗ d

urentuen ſ.
nüiins it
lcng monit
at.
t Poniile . Mr
ahue etlte e
InO commileta
4& Malilt,
tuſt, nili cln
, mondi turbe
. Lbinde 0.
lr guietis ſlen⸗
hnnccß impeni⸗
n luis condlis
eſtz nec mte 2
i, guim tiae
18 hzs, in czli
telingueret. le.
ali omnes, ta-
cuſtogem darum
„ ulolndo, le
tbant ſtudioſius
tete inrilum ho
Tunto alten
boni ommnes, u
iniſlimms;, Cln
ende ell Anle⸗
Zoltrahete, guin
temorele iur
potiis, nuyltor.
1 m, Wünlmm,

n, ſ

DE S. ANSELMO EPISCOPO LUCENSI. 19 5

ex illius ætatis monumentis in me-
dium allata ſunt) O felicem illam,
cui tam providus ſemper aſſidebat Pa-
dagogus, non tanquam homo quilibet,

ſed ut magni cenſilii Angelus. IIla

poteſtatem exercebat, ille regebat; illa
praceptum dedit, ille confilium; ex-
cellebat tamen ille in omnibus. Hinc
Anlelmum à Mathilde non ex la-
boribus fatigatio, non ex adverſis
perturbatio, aut ex diurnitate toœ-
dium unqua m avulſit. Nec tan-
tuùm ejus hærebat lateri, quando
noctibus prope ſingulis permitte-
bat, ut in illo ſilentio ad Deum
laudandum conſurgeret, ſed etiam

in confſultationibus, in Judiciis, imò

quod plus eſt, etiam in prælijs:
& quoties ille in his, ſua manu,
victoriam ipſi peperit? Impellen-
te aliquando Henrico, omnes pro-
pemodum Longobardiæz populi in-
fami ſchiſmate à Pontificijs partibus
avulſi armis Matbildem petierant:
coactisque ingentibus copiis ſuo
illam throno dejicere moliebantur;
in dubiâ ſpe, quòd tanti exercitus
robore ſus deque miſcere poſſent

omnia, & igni ferrôque vaſtare,

tanta feſtinatione res agebatur, ut, qui
Pontificiis ex partibus ſtabant, pro-
videre bellum non potuerint. Unde
eùm militum ſatis ad manum non
eſſet, cogere oportuit quamlibet
parvam manum, conflatam ex ho-
minibus turbatis, meticuloſis, & ſi

non tumultuantem, certe tumultua-

riam. Quem igitur, DEUS bone!
aggerem licebit opponere aquis

tam alté reſtagnantibus, ut campis
jam undique inundatis ſtragem for-
midandam minitarentur? Quem ag-
gerem, quem obicem? vultis ſcire
quem? non alium, quâm preces
Anſelmi. Vix enim modicis illis
ſummo Pontifici fidorum copiolis
bene precatus Anſelmus fuerat, cum
illæ neſcio, quem cœlo vigorem ſibi
infundi ſentientes, in totidem Leo-
nes abliſſe videbantur: nec aliter
ingentes illas hoſtium copias aggreſſi
ſunt, quàm denſum lepuſculorum,
aut cuniculorum gregem; ceperunt
Duces exercitůs, cum nobiliſſimis
quibusque, qui pro partibus ſta-
bant, reliquis aut in fugam actis,
aut incredibili ſtrage profligatis,
cæsisque, ſic ut in magnis cadave-
rum acervis, tria duntaxat e par-
vâ illa ſuorum manu numerarent:
& fortaſſis tres iſti es causàâ deſi-
derati funt, ne non tam homines,
quàm Cœlitum cohortes pro cau-
ſa Catholica pugniſſe videri poſſent.
Et verò fuit hæc potiſſimum cla-
des, quâ Schifmaticorum res &
ſpes protritæz ſunt. Ab ea enim

indies illi viribus deficere, amiſsa-

que & æſtimatione, &, quod con-
fequens erat, ſequacium numero,
redire ſenſim ad officium, & ve-
rum Paſtorem ſuum, Pontificem
Maximum. Atque hâc causâ pro-
bo quidem, ut in omni re præ-
claré geſtâ ſuus ſtet & tribuatur
Mathildi honor; non tamen turpi
oblivione deleatur, quod Anſelmo
debetur. Certum eſt, Gregorium,
Bbz cuùm

1y E PANEGYRICUS DECIMUS QνARTVUsS,

cùm videret ingentem eorum nu-

merum, qui tanquam oves reſipiſ-
4 P

centes ſponte revertebantur ad ovi-
le, eorum admittendorum curam
Anſelmo commiſiſſe, eâque occa-
caſione, conceſsâ ipfſi inſolita po-
teſtate, ſummum per totam Lon-
gobardiam Legatum juſſiſſe.

Nollem tamen exiſtimaretis,
hac tam ſpeciosàâ nomenclaturà quid-
quam Anſelmo, quàm novum la-
borum cumulum, & onus acceſſiſſe.
Nullius facundia humana ſatis expli-
cet, quàm multi illum ſubinde ob-
ruerint. Undique, & ab omnibus
ad eum recurrebatur, his opem,
illis ſolatia, aliis conſilia ab eo re-
poſcentibus. In rebus tam ambi-
guis, quæ tum plurimorum animos
inquietabant, commune ille erat ora-
culum, quod reſponſa nulla non
die, ſed non ſuâ obſcuritate incer-
ta, dabat. Cùm totà fere tunc
Longobardia Epiſcopus nullus, ſal-
tem qui Schiſmaticorum partibus
implicitus non eſſet, reperiretur,
omnium vices uni ipſi ſupplendæ
incumbebant; ipſe viſere Eccleſias,
ipfſe ſacris operari, ipſe ſacro Chriſ-
mate inungere, ille Sacerdotio, aliis-
que Eccleſiæ miniſterijs initiare; for-
mare lapſos Cleri mores, Collegia
Canonicorum ſupplere, ſacrarum
Familiarum cœnobia, rem arduam,
ad veteris Diſciplinæz normam re-
vocare. Inde creber etiam pro ſa-
ero ſuggeſto apparere, in oppidis,
urbibus, campis: neg unquam eſſe

difficilis in admittendis ad alloqui-
um, qui de negotiis acturi vene-
rant; quo ſine mortua jacet guber-
nandi ars: ubi enim aditus ad Prin-
cipes, & primos eorum admini-
ſtros non patet, tota regendi ratio
horrida, & ingrata, quin & mor-
tuæ propior eſt. Admittebat au-

tem hos publicè, privatim alios, &

quo vox ejus non pertinebat, eò

epiſtolarum beneficio porrigebat
operam, quibus exarandis quietas

à turbis alloquiorum horas dabat,
quas alii ejus Miniſtri neceſſariæ
quieti indulgebant. Sed, per DEUMI
an nihil ergo ille feſſo ſuo corpori
laxamenti, nihil animo remiſſionis
permittebat? Ne, quæſo, Audito-
res, ne vobis curæ ſit hoc ex me
quærere; ſi enim reſpondere me
coëgeritis, ea mihi dicenda erunt,
quæ vos pudore ſuffundant. Con-
tinuus vitæ ejus tenor fuit, quem
vobis narrabo; vero quidem non
ſimilis, ſed non ideo minùs verus.
Nunquam ille concedebat cubitum
in lecto, niſi quàm rariſſime, &
cuùm hoc quietis genus ab eo extor-
ſit neceſſitas, aut fractæ valetudi-
nis, aut ſumma naturæ fatiſcentis
importunitas. Nox illi tota abibat
aut inter legendum, aut pfallen-
dum, aut ſcribendum: & quando
jam reſiſtere ſomno porrò non po-
terat, cedebat quidem, aut rectiùs
dicendo, ſimulabat ſe cedere, ſed
tempore quàm breviſſimo, quietis
nonnihil & ſomni capiens inſiſtens
pedibus, & ſcamno, aut parieti in-
nixus ;

55
m n
cum
At
. wehtg e⸗
9, bonec excu

ſbi gbien n
ſim moleſti nr

la, Oblectatones
bones, vocbul

in zuridus 8 ſqgua

id & odiolum
berbarum inloicr

Alqid ine Ullo

hoc reneni nſtar
ſam Auum elt,6

putibet Neqpe

gutui onni, au⸗
Uini uln interdis
ABed bügicamn ne
da: Nel in ipſu e
a lun) hcut /ahe
fintuit: ſtimm no
ſtingvendo,

Ur generntim
Aoomage reltuni
Pori lo deduit
cellitnte compul
corpore, anxius
io hecie amor
Tet. Hö, quant
Klium Mleriqne,
egue Cecepto
vetu igte il
une ſtm Auſum
Ommnis cogiti⸗
edent, fii
me! lincham
enimn ,pientis 8
rugr icle iſe
Duacn non conpe

.R a
end d
ita, quin & mor.
Admittedrt
Priratim aos
n pertinebat, eh
eſcio porigebt
exarandis guien
um borns Cnbet
iniſti nereſlir
del pethe
ello ſao corpori
mimo kemiſſionis
gurlo⸗ Audito⸗
te ſit hoc en me
n teſpondere ne
ini icende erunt,
Uffundant. Con-
enot kuit, quem
veto Juidem non
ideo minins verus.
ncedebꝛt cuditon
ten rarilime,
geig ſbeo ell .
t hade viltuc.
natutz liſcentit
Nor ili tonn Pibe
lum, unt Pülen
adum: unt
mo ponto non v⸗

nizxus; aut cùm molliſſimè habere

corpus volebat/ procumbens in ge-
nua; donec excuſio ſomno fſatis
ſibi quieviſſe videbatur, ſi mole-
ſtiam moleſtiâ mutàâſſet. Commo-
da, oblectationes, delitiæ, recrea-
tiones, vocabula erant, quæ ejus
in auribus, ſiqua alia, barbarum
quid & odioſum ſonabant. Cùm
herbarum inſipidarum, & fructuum
aliquid, ſine ullo condimento (nam
hoc veneni inſtar fugiebat) in men-

ſam illatum eſt, opipare ſe vixiſſe

putabat. Neque ſolùm arenti ſuo
gutturi omni, quantumvis modici,
vini uſu interdixerat ,„ ſed ipſam
adeò frigidam non ſine metu bibe-
bat: vel in ipſa aqua (Hiſtorici ver-
ba ſunt) fcut ſape lexutus eſt, laqueum
timuit; ſitim non explendo aut re-

ſtringuendo.

Et generatim loquendo, quan-
docunque vel tantillum indulgere cor-
pori ſuo debuit, vel ultimâ ne-
ceſſitate compulſus, trepidabat toto
corpore, anxius, ne tali neceſſita-
tis ſpecie amor proprius ſibi illude
ret. Prô, quantum hic habent mor-
talium plerique, cujus eos pudeat,
séque & deceptos & ignorantes fa-
teantur! Agite, ubi eſtis, qui omnem

hanc vitam luſum reputatis, in qua
omnis cogitatio in eo uno verfari

debeat, ut vivatis quàm jucundiſſi-
me? aſtimaverunt: Attendite, hæc

enim ſapientis verba ſunt; aſtima-

verunt ludum eſſe vitam noſtram. Nun-
quam non conventiculis, convivijs,

„

DE S. ANSELMO EPISCOPO LUCENSI.

197
venationibus, amoribus indulgen-
dum, & illi, Xerxis exemplo,
promittenda præmia, qui novum
ſe oblectandi genus excogitaſſet.
Itäne luſus Vita? ego illam, AA.
militiam eſſe pronuntio: Militis eſt
vita hominis ſuper terram. Pugnan-
dum, confligendum eſt: aliter, fixum
ratumque eſt, ad palmam non per-
venitur. Cogitate, quæ pugnæ An-
ſelmo pugnandæ tum fuerint, cùm,

ùt de eo hiſtoria loquitur, verticem Baron. aue
Chriſtiana perfectionis violentus attigit: 1073.

& palmam non reportavit, ſed ra-
puit: & palmam arripuit ſanctitatis.
Nemo ſibi perſuadeat, quòd ſe ipſum
identidem vincere modico labore
ſtet. Nemo, niſi inexpertus, ita
ſentit. Omnes temperamento ni-
mis quàm huamano conflati ſumus,
omnes luto, omnes carne conſta-
mus. Et tamen Anſelmus, exutus
hominem, naturæ limites egreſſus
videbatur, eämque non perdomuiſſe
tantum, ut multi, ſed plane trium-
phdaſſe.

Non tamen hinc digrediamur;
nec enim ego oblitus ſum illius,
quod hodie demonſtrandum pro-
poſui. Et quo demum loco vitam
tam horridam Anſelmus duxit? in
Aula? omnino, in Aula. Et incul-
candum eſt hoc à me ſæpiùs eorum
gratiâ, qui vix inducere in animum
poſſunt, ibi etiam teneræ pietati los
cum eſſe. Ita in Aula vixit Anſel-
mus: Non in antris, & ſolitudini-
bus, non inter rupes tantum & præ-
B b 2 cipitia

198
cipitia Cluniaci, ſed, repeto, in Au-
la, in qua tam frequentes illæ Sire-
nes oblectationum, licentiæ, luxũs
& vanitatis, quæ ad ſe illum dolo-
ſo ſuo cantu pellicere poterant. Fuit
sum Principibas Populi, & fecit juſti-

tias Domini. O Magne Moyſes,
non te pigeat, ſi ad ſpectaculum te
evoco, quod tibi quoque, niſi mul-
tùm fallar, facile mirum videri poſ-
ſit. Quando ex Pharaone audiſti,
ut, ſi omnino fixum eſſet, Magno
DEO ſacrificare, ſacrificares pro ar-
bitrio, ſed intra fines Egypti. Ee,
& ſacrißcate in terra bac: reſpondi-
ſti confeſtim: Non poteſt ita fieri;
non poteſt ita fieri. Si enim, aje-
das, viderint .Ægyptii jugulari à no-
bis illa animalia, Deôque noſtro
ſuis in oculis immolari, quæ ùt Idola
ipſi adorant, quomodo tenebunt ſe,
quo minuús lapidum grandine nos
odruant? & mactaverimus ea, qua
colunt Egynij, coram eis, lapidibus
nos obrsuent: quid dicis modo?
eritne invenire aliquem, qui hoc
audeat? erit omnino, erit. En An-
ſelmum, qui ipsâ adeò in Egypto
auſus eſt mactare, quod ibi potiſſi-
mùm adorabatur. Si eſt, qui lapi-
dem in iflum jacere velit, jaciat,
ipſius non intereſt. Sacrificat vo-
luptates, fſacrificat vitæ licentiam,
ſacrificat luxus, ſacrificat quin ipſas
minimèê vetitas commoditates: &
udi alii tam ſtolide depereunt Aurum,
Idolum præ caxteris ſpectabile &
commune, ille non dubitat hoc
quoque offerre Deo in holocau-

PANEGYRICUS DECIMUS QUARTVUS,

ſtum, quod idem eſt ac dicere,
illius penitus nihil ſibi retinere. Et
quis neſcit, AA. quantum ille ſibi re-
dituum comparare potuiſſet, in tam
diverſis, quæ adminiſtravit, officiis
ac negotiis, in obſequiis tam & mo-
leſtis, & diuturnis 2 Et tamen ille
tam omnium inops vixit, ut ſub
mortem ultimæ voluntatis tabulas
condere non potuerit; cùm nihil
ſupereſſet, de quo difponeret. Of-
ferebantur ipſi identidem ingentis
pretii munera ab iis, qui ejus ope-
ram utilem ſibi credebant ad ali-
quem gratiæ locum in Aula incly-
tæ ejus Dominæ ac Principis obti-
nendum; ille tamen nullum peni-

tus acceptavit. Quid autem dixi: In actis cit

non acceptavit ? Hæc demum erat
occaſio, quâ ille cæteroquin hu-
maniſſimus ac mitiſſimus, ad ira-
cundiam, imò ferociam movebatur.
perinde ac ſi nimis quùm atrocem in-
juriam eſſet paſſus; nec ille unquam
alicui defuit, niſi qui operam fuam
ac favorem venalem exiſtimÜſſet.
Sed ita fortaſſis ille ſe gerebat, quòd
ſufficeret illa aura, quà in Aula frue-
batur; hoc eſt, vento paſcebatur?
Ita videri poſſet, ſi adverſa illi de-
fuiſſent; ſi calumniis nullis fuiſſet
petitus; ſi tam multi de eo non ex-
poſtulàſſent, quòd Mathildem ſuis In epiſt. ad
fraudibus circumveniret, circumdu- Antipay.
ceret pro arbitrio, faſcinaret. Le-

gite, quæ poſt ſe reliquit, opera:
& invenietis; debuiſſe illum, à quo
cæteroquin genio tantopere abhor-
rebat, Apologiam pro ſe ſcribere.
Nimis

N 5
„mper!
Nni nonli⸗

vle uten bei

m AA,ta, n
Tlinitatem ani
mi tb emuls
donbes Aultent.
Aula innocentior
umen: qu0 hi
Diniell non de⸗
leonibus, ſuin ni
lvore pli⸗ (er
non 1 ge cau
ſpeſmner, in gi
mierum Daielem
ſgile: eiſhnan
Gvod 5Hierongor
metvedet, ne, cl
non etant, Ofmn
Fiores ælncli n
Luonit ſeluris
zmlineſittat, Ne⸗
Aulelnom etſ in
in Eenthenhum
dakhmmn, c
mummn; W,
hus norabatur
non ur konore⸗
it ifitiu Douin

. Dico utem
tias Donini neg
Phem i kals
oſtitins Kin, .

llenit; Cim ir
0 iſoneret. 0
entien ingentt
is, qvi ejus ope.
credebent 20 4al.
m in Aola inch.
e bincipis obti⸗
den nullum peni⸗

Qlid men i aakt

He demmumm erit
crtetoguin hu.
itiſimus, ad in.
ociim morebetur,
quum amocein in-
znec ille unguamn
gu Operam ſoam
lem exiſtiniſet.
e le gerebet Kl
gt in Aul bue⸗
ento paſcebuiu
( adrerln i ge⸗
mmnüs nulls fuiſet
li de eo noner⸗

,

1à Muthigenm ſitbot

—
— —=
—

1

Nimis quàm imperitum morum Au-
licorum ſe monſtrat, quisquis putat,
poſſe aliquem penetrare in Princi-
pum adyta, in intimam eorum fa-
miliaritatem admitti, & non alla-
trari ab æmulis & invidis, qui præ
foribus adſtant. Quis unquam in
Aula innocentior fuit Daniele? &
tamen, quod nôſtis, facilius fuit
Danieli non devorari à famelicis
leonibus, quàm nihil ab æmulorum
livore pati. Certum eſt, Regem
non alià de causâ ſuo ſigillo os
ſpeluncæ, in quam volens nolens
miſerum Danielem abjecerat, ob-
ſignaſſe: obſignavit annulo ſuo, niſi,
quod S. Hieronymus obſervavit, quia
metuebat, ne, cui beſtiæ nocituræ
non erant, omnibus beſtiis imma-
niores æmuli nocerent. Qui de
Leonibus ſecurus erat, de bominibus
pertimeſcebat. Nemo proin dixerit,
Anlſelmum, etſi inculpatiſſimum ni-
hil à detrahentium linguis paſſum:
dicat tamen, contempta hæc ab eo
murmura; ut, qui cum Principibus
Pepuli morabatur, non ut gloriam,
non ut honores aucuparetur, ſed
ut Juſtitias Domini faceret.

Dico autem conſultd, Juſti-
ti«s Domini: neque enim me kugit,
plenas iis Aulas, qui varii generis
Juſtitias faciant, ſed mere humanas,
non Domini. Id agunt certis tem-
poribus, ut faciant ſatis apparenti
cuidam in DEUM pietati. Atten-
dunt diligentiſſime, necubi parti-
bus ſuis defuiſſe deprehendantur,

DE S. ANSELMO EPISCOPO LUCENSI.

193

diſſimulant, mirantur, applaudunt,

& contenti à bonis boni ac juſti
æſtimari, rem iplam non curant:
perguntque ſe ſatis locupletes exi-
ſtimare, quia multa habent credita,
etſi falſa & fucata. Non ita, non
ita, AA. Anſelmus facere ſolitus eſt:
fecit Juſtitias, ita prorſus eſt, ſed
Juſtitias Domini, Juſtitias Domin:
Non ſatis illi erat, ut iis, qui Po-
liticorum hodie nomine veniunt,
Religione pro larva, aut pallio uti,
aut, ùt Salvianus rem graphicè dixit;
ſub Religionis titulo DEUIINM ludere.
Seriò ille divinum promovebat ob-
ſequium, id præcipuum in Republi-
ca commodum ratus: candida in
co omnia, omnia ſincera, & cun-
Ctis in negotiis rectitudine ſumma
adminiſtrans cuncta DEUM unum
obtutu magis fixo ſpectabat, quâm
Navarchorum quicunque in mediis
Oceani fluctibus cynoſuram. Hinc
in illo tenerrimus pietatis ſenſus,
quem maximis in tumultibus nu-
triebat: hinc illa frontis ſerenitas,
illa in loquendo ſuavitas, modeſtia
in omni actione; hinc multo ma-

gis perpetuæ illæ lacrymæ, quæ tam
facile,

„tamque large manabant,
quibuſque inter ſacrificandum ma-
dens, alter velut Elias, vi timas

omnes aſpergebat, Sicque illas ve-3. Reg. c.
O me verèis.

hementius accendebat.

milerabilem! Nunc adverto, quid
tandem ſibi velit, nihil penitus ca-
pere de ſublimi illo & ecſtatico
commercio, quod ſæpe terræ cum
cælo intercedit. O ſi iſtud ego
Càape⸗

z00 PANEGVYRICUS DECIMUS QUARTUS,

caperem, quùàm mira vobis & pul-
chra narrarem ad vos ejus commer-
cii deſiderio inflammandos! ſed
i ego abjectus homuncio ſciam

e tam fublimibus? Tu, Anſelme,

tu expertus loquere, quid tecum
a Gum fuerit illo mané, quo, cùm
negotiorum oppreſſus mole tardiuùs
aliquando ad litandum accederes,
obvium tibi venire vidiſti dilectum
tuum ESUM, velut impatientem
moræ tantillæ, quâ expe tare opta-
sum tuum adventum debebat? Quid
agebatur tecum, quando tam for-
molos tibi intueri licuit cæli ge-
nios, quando ſanctos ſanctaàsque
alias? quid, cùm initiando conſue-
tis Eccleſiæ ritibus in Divinæ Matris
konorem Altare quodpiam, ipſam
illam cæli Imperatricem, ſole ſplen-
didiorem, cælo deſcendere, inque
co Altari magnâ aſſidentem maje-
ſtate vidiſti, paratam eo in throno
ſupplices ad alloquium admittere?
Sed quid me fruſtra fatiso? non
ſunt hæc ejusmodi, quæ hominis
lingna explicet, ne illius quidem,
qui experitur: Arcana verba, qua
non licet homini loqui. Quid tamen
me impulit, ut etiam hæc talia in-
muerem? Ut conſtaret, Anſelmi vir-
autem non ab hominibus tantum,
ſed ab ipfis adeò Cælitibus, apud
quos non currit moneta valoris di-
minuti, fuiſſe approbatam. Quam-
amn an non hoc manifeſtant me-
us prodigia, quæz fuit operatus?
Adverto, Aucditores! vos hic ti-
moris aliguid præ vobis ferre, ne

ego vaſtum hoc in mare ingreſſus

exitum tam citd non inveniam.
Sed in opportunitate tam præclarâ
an deeſſe mihi unquam poterit be-
nevolentiæ veſtræ aura ad naviga-
tionem quamlibet longinquam? etſi
non eſt animus, longiuùs incautè
provehi; legam tantum lembo vi-
cinum littus. Veniam proin dabit
Mathildis, ſi narrare ſuperſedeo, quo-
ties illa receperit feſtinatò ab Anſel-
mo ſanitatem, quam vix tarde à
Medicis ſperare poterat: non licet
his immorari. Sed nec in iis cæli

donis enarrandis detinere me poſ-

ſum, quibus ornatus Anſelmus appa-
ruit, quando vel futura prædixit, aut,
quod nec Angelis conceſſum eſt, in
animorum penetravit arcana, ipſas
minutim cogitationes, deſideria, con-
ſilia, machinas, decreta intuitus.

Cuperem potiùs meminiſſe vim il-

lam admirandam, quam aquæ, ad
manus abluendas adhibitæ, non id
agens, communicabat. Expediam
me tamen, dicendo, quòd eam au-
ferre furtum non levis noxæ vide-
ri potuerit; cum nonnemo eàâ ocu-
los lavando cæcitatem abſterſerit;
alius bibendo vitam fugientem re-
vocârit. Unum hic ego prodigium
eminere volo manifeſtum, verum,
perpetuum, palpabile; ſed & tanto
excellentius. Et quodnam iſtud?
Mortuum Anſelmi corpus. An non
videtis rem ſtupendam?; Fecit An-
ſelmus, quidquid uſpiam potuit, ut
boc ſuum corpus deſtrueret: ma-
ceravit, afflicit, peſſimis quibus-
ꝗue

1lt19, tlam eſlet

dum Videatur;, ne
carnis pparezt
mortis tiumphus
tunn in ſtud cotpu
lamn itꝛ el⸗ Hi
immnits pline c
lud alfduis, wigi
Gegit ut vivum e
ſceleton ellet: tan
vincendi, & ma
ſtudio imitari ma
Unde qui ilum
chartis mancrunt
iir ſultiltari eitt
Aged le iple exten
Eernen ambolans
lepril agendi en
butifinos gvolt
no proin mittu
1uo nihil eſt i
um: lals erat,
Veret.

Khulumenben
ſ berAlelmum
Juu imeri ereen
ent korütn eNt

r,

n .
m inntdh
Ge An n
uun pracl
gun potei
i aitbe.
brimunn 6
uumt eiſt
* Ongbls igeant⸗
tantim lembo i.
ennam proin iif
re ſupelliledggl
leſtinato 2b 4Anſe.
gam vir targe
botetat: non licet
dec nec in is cal
detinere me pol⸗
s Alelnis pe.
lutun prrdiptat,
8 conceſlamn eit, in
rayit atcam iplu
ones, geſigeria con⸗
Qecreta intuitus

memminikle vim il.

(quamn 2cor, 4
rWhbite, non i
cabnt, Pxpedan
ndo, god en an.
n leris nole jice⸗
mn nonnemo e ber
citatem Zoſterlerit
iam Uogjentetn te⸗
licezo odigin
nanükeltunm Verult
pebiej ſed uun
E gvochun 4
loni ofen 36
vpendamn .

Ex. 34. 29.

DE S. ANSELMO EPISCOPO LUCENSI.

que illud modis tractavit: nec tamen,
quod volebat, eſt aſſecutus. En il-

lud vel ingratiis tantæ ſævitiæ, quàâ

habitum eſt, quinque ipſis jam ſæ-
culis integrum, quin in illud aliquid
tanti temporis dentes potuerint, &
illud vel in unguibus, vel in pelle,
vel capillis tantillum violare. Ve-
rum id quidem eſt, quòd penitus ari-
dum videatur; neque aliquid vividæ
carnis appareat. Sed ne vobis iſte
mortis triumphus videatur, cui tan-
tum in iſtud corpus licuerit: nequa-
quam ita eſt. Spiritus ipſe Anfſelmi,
immitis planê ac ſeverus, laboribus
illud aſfiduis, vigiliis, jejuniis, eò re-
degit, ut vivum etiamnum tanquam
ſceleton eſſet: tam propèe, ſui per-
vincendi, & male corpus habendi
ſtudio imitari mortem ipſam potuit.
Unde qui illum noverant, hæc de eo
chartis mandàârunt: Mirabamur om-
nes ſubtilitatis ejus exſuperabiles vires.
Adedò ſe ipſe extenuârat, adeò exhau-
ſerat, ut ambulans cadaver videri poſ-
ſet, niſi agendi experrecto vigore ro-
buſtiſſimos quoſque ſuperâſſet. Ne-
mo proin miretur, ſi in Anſelmo mor-
tuo nihil eſt vividum; nihil flori-
dum: talis erat, cùm etiamnum vi-
Veret.
Iſtud tamen perpetuum prodigium,
ſi per Anſelmum ſtetiſſet, & ultima
ejus imperia executioni mandata fuiſ-
ſent, forſitan extra hominum noti-
tiam eſſet. Fuit ille ad ultimum mo-
mentum uſque Moyſi non abſimilis
intra ſplendores maximos de monte
redeunti. Ignorabat ipſe ſua merita,

R. P. Segneri Panegyr.

confluerent.

201
& ſolus non videbat ſplendores, qui
aliorum intuentium oculos hebeta-
bant. Moriturus proin juſſit ſe con-
di in conſueto charorum ſuorum Mo-
nachorum monumento, ut ſic in
communi omnium cumulo permiſta
oſſa ne memoriam quidem Anſelmi
relinquerent. Sed beneficium tuum
fuit, ſancte Præſul Bonizzo, ne ita
male Anlelmus lateret. Tu enim
publico in foro ſiſtere juſſiſti eos,
qui funebri agmine ibant ad exequen-
da Anſelmi imperia, & hæc injuſta
demonſtrando perſuaſiſti, non mul-
titudini tantum, ſed Præſulibus, Pur-
puratis, & Magnatibus cæteris om-
nibus, qui magno numero eò con-
Huxerant, ad mœſtam eam pompam
cohoneſtandam, depoſitum ejuſmo-
di pretioſi inſtar theſauri in urna
quàm ſplendidiſſima ſervari oporte-
re. Sic effectum eſt, ut non tantùm
non abſconderetur, ſed aditus ad ip-
ſum pateret longe plurimis, paraly-
ticis, mutilis, mutis, lepràâ infectis,
qui tanquam ad ærarium publicum
accederent, proſpecturi ſibi de illo,
quod omni mundi auro etſt pretio-
ſius, de perfecta inquam ſalute; ſic
ut creſcente in dies prodigiorum in-
numerabili multitudine, non Man-
tuana tantum ê& ditione, ſed inde
uſque & Brixienſi, Placentino, Par-
menſi, & totius late Ciſalpinæ Gal-
liæ agris male affectorum agmina
Non ſit tamen, qui exi-
ſtimet, ad impetranda ab Anſelmo
præclara beneficia neceſſarium ſemper
fuiſſe ad ejus tumbam, tanquam do-
mum, venire. Sæpius ille beneficâ
Cc ſua

202 PANEGYRICVUS DECIMUS QUARTVUS,

ſuà virtute obviam ſe tulit peregrinis,
qui opem ab eo petituri in viam ſe
dederant. Sic experta eſt cœca illa
feliciſſma, quæ cùm curriculo im-
poni ſe juſſiſſet, ut Veronà huc ac-
cederet, vix itineris milliaribus duo-
bus confectis, cæpit principio mag-
no ſuo ſolatio currum, quo veheba-
tur, videre; non diuù pòſt, boves,
qui trahebant; mox etiam campos,
hoſpitia, arbores, homines, quèò
Mantuæx fiebat vicinior, donec ad
principem urbis ædem ſacram appul-
ſa, ex toto ſe ſanam deprehendit,
ipsémque adeò, quod præ cæteris
charum erat, Medicum ac Liberato-
rem ſuum intueri potuit. De illo
ſupplicum agmine quid dicam, quod
redux à ſancti Præſtitis ſepulchro,
cùm ad flumen perveniſſet, quod vi⸗
am interſecat, navim, qua trajiceret, in
oppoſita fluminis ripa conſpexit, nul-
los tamen, qui operam commoda-
rent, nautas? Jam diù tempus &
operam vociferando perdiderant, &
feſtinabat ad occaſum dies: ne proin-
de nox ſub dio agenda, aut relegen-
dum iter eſſet, quem venerati fue-
rant ſanctum de genu invocant, opem-
que magnà cum fiduciâ implorant.
Et en! ſubitò navis illa, animatam
crederes, deſertà, ad quam quiel-
cebat, ripâ, feſtinat, advolat, ſuàm-
que polſcentibus operam addicit,
tanto traijcientibus cariorem, quò
minùs merçenariam. Sub illud au-
tem tempus, quo lupi fame rabidi
oras has inquilinis frequentes infe-
ſtabant, cujus tandem nomen com-

pellatum terrorem illis injecit, &
velut compedibus adſtrinxit? an
non Anſelmi, Paſtoris utique boni?
Anſelme, Anſelme (clamavit anxia
Mathildis aliqua, cuùm claro die filio-
lam à lIupo ſibi abripi videret) An-
ſelme, Anſelme! nec alio opus fuit,
ut lupus confeſtim prædam ſibi ex-
cidere pateretur. Quid autem? vix
citius abjecit prædam, quàm illum
pœnitudo ſuæ facilitatis ſubiret, &
quamquam tangere eam porrò non
auderet, hærebat tamen in veſtigio
velut illam defenſurus. Non de-
ſpondit animum mulier, ſed quod
cœperat nomen identidem compel-
lando, greſſum admovet, filiolam
recipit, immoto ad tantam auda-
ciam lupo: in ſaxum mutatus credi
Ppoterat, niſi irrito fremitu & ulula-
tu vivum ſe demonſtrâſſet. Vos
interim, quid dicitis? ſcio, pauca
hæc, quæ ſimplici narratione pro-
poſui, prodigia orexin in vobis ex-
citàſſe plura ſimilia percipiendi; &
ego ad ſerum uſque veſperum paſce-
re abunde curioſitatem veſtram poſ-
ſem. Sed ſufficiant vobis iſta, quia
abunde ſufficiunt ad finem, cujus
gratià à me recenſita ſunt. Videtis-
ne, quibus Deus argumentis virtuti
Anſelmi teſtimonium dederit? Me-
ritò igitur dici potuit, quòd fuerit
cum Principibus populi inter negotia ad-
miniſtrationis, inter pompas & mag-
nificentiam, ſed fecerit Juſtitias Do-
mini: ea geſſerit, quæ non hominum
tantum, qui ſemper & falli poſſunt
& fallere, ſed quæ DEl etiam ipfſius
judicio

quos
iui llknen⸗
id
men ne quld u
guss it Sancus

pinaͤrit 7

Penbam, ne
mimoꝛ vodis
ſelni velrri e
1i d animon
Aela conſegvendl
he Alin eperim o
Iuod vos mimar
Iim. Quis enimn,
c enit pollit?
Dea dod, unt il
a Gcumima: Win
dello perüngere
belt ut pece,
fimmi, mnimo co,
10 Opos eſt. An
ſum aed Anlein
crlo Mähum, 1
tumnis Mön ft
Dre odri⸗ io,
elt, in e in
menrn
ſtanlir dn
Alerygeile
elltinet⸗
s bolkulete

s
l njecit
ilkinit
8 bige boni)
Wit ntit
nch gie i
Ahl itee .
( Ali Opi hit
Dredhmn g
Un Atem? i
mm, guin ilm
lalis lubitet, g
eim pond non
imen In veſtei
ng. Non d.
blier, ſed go
ntidem camel.
monet, fliolam
d ntam zudz⸗
uum mutatus credli
Hemitu & ululr.
onſtraſlet. Vos
6) ſio, piuct
natratione pro⸗
Vin in vobis ex-
percipiendi; &
velperum pilce.
dtem veſtram pol.
t vobis iſta guir
fem, cujos
a ſunt. Videts⸗
ugumenti Vittuti
un Eebert! Me.
tuit, udc tni
intet negoluin
et pomnpis
õ
que non . .

a
gr i iͤ,

=

DE S. ANSELMO EbPISCOPO LUCENSI. 203

judicio juſta eſſent, ſumma fuit, non
nego, quam de eo vivente etiam-
num conceperant boni omnes, exi-
ſtimatio: ſic ut Gregorius VII. uhti-
mæ jam proximus lineæ, ſuam illi
Tiaram miſerit, & inter quatuor no-
minârit, quos Pontificiæ poſt ſe dig-
nitati ſuſtinendæ pares judicabat. Ta-

men ne quid ulli dubii ſuperſit, quòd

quis ſit Sanctus in Aula, aliis quàm

hominibus, teſtibus opus eſt. Ne-
ceſſe eſt hoc à cælo ipſo tot- linguis
affirmari, quot ſunt Prodigia illu-
ſtria, quibus tandem malignis ob-
ſtruatur os, timidi animentur, tepi-
di incaleſcant, sicque tandem palàm
fat, nullum eſſe ſolum, in quo ra-
dices agere, & Hlorere ſan ctitas non
poſſit, ſi modò paratum de cælo
rorem vigoremque admittat.

PARS SECUND A.

Perabam, me Oratione hac mea
animos vobis additurum, ut An-
ſelmi veſtri exemplo, eniteremi-
ni ad Sanctimoniam in ipſa adeò
Aula conſequendam. Nunc timeo,

ne alia egerim omnia; & pro eo,

quòd vos animarem, vos abſterrue-
rim. Quis enim, dicetis, eſt, qui
huc eniti poſſit? alti nimis, & ſu-
pra nos, ſunt iſti apices; nimis cel-
ſa cacumina: vix obtutu ad illa &
oculo pertingere poſſumus; tantum
abeſt ut pede. Non ita, O Chri-
ſtiani; animo conſtanti & obfirma-
to opus eſt. An non videtis, ip-
ſum adeò Anſelmum porrigere de
cælo manum, ad vos inter quan-
tumvis ardua ſuſtentandos? hunc,

præzæ quovis alio, favorem neceſſe

eſt, ut in vos inclytus iſte Patronus
conferat; non agros œcundare, non
rem augere familiarem, ſed animam
veſtram ſervare ille debet. Ne dein-
de exiſtimetis, tantundem illum à

vobis poſtulare, quantum poſtula-

vit à ſemetipſo, haud paulò pau-
cioribus, meâ quidem opinione, con-
tentus erit. lbant olim multi ad Jo-
annem, & ſalubri dolore compun-
cti ob vitam, quam ducere illum vi-
debant in cavernis, quærebant ſoli-
citi: Quid faciemus & nos? quid
illum dixiſſe putatis? an: Ite, &
detractis confeſtim indumentis, hir-
ſutis tantum pellibus lumbos cingi-
te; humi ſomnum capite; afſueſcite
infipidis vos locuſtis paſcere; ſitim
extinguite frigida, quam proxima
ſordida lacuna dederit. Nihil ho-
rum. Milites, ajebat, eſtis? agite,
eſtote contenti ſtipendiis veſtris, nemi-
ni injuriam feceritis, nec verbo, nec
facto, quemquam verberibus malè
multando. Vos Publicani, ſtudete
humanitati, nec exigite quidquam,
quod publica authoritas non ſtatue-
rit. Vos Cives, date operam chari-
tati, libenter errogate, quibus vos
non indigetis. Atque ita ſuaviſſimo
prudentiæz temperamento, quod in
Cc 2 Viro

204

viro duris aſſueto meritò miremur,
ſuum cujuslibet viribus reſpondens
onus imponere ſolebat. Non aliter
Anſelmum ſe vobiſcum gerere cogi-
tate. Ecce ipſum, ecce; videor
enim mihi videre illum aperire labia,
quibus tantum ſolatii mœſtis olim &
afflictis attulit, & ita vos allo qui.
O voces amabiles! O voces plenas
authoritate! quis illis admirabundus
aures non præbeat? Agite, inquit,
agite, nobiles filii mei, ponite om-
nem metum. Aliud à vobis ego
non poſtulo, quàm ut ſic me imitari
ſtudeatis, ſicut ego Chriſtum imitari
conatus ſum: hmitatores mei eſtote,
ſicut & ego Chriſti. An autem glo-
riari ego poſſum, quòd ita Chriſtum
ſim imitatus, ut etiam aſſequerer?
haud ſané: imitatus eum ſum, ali-
quam ejus in me ſimilitudinem re-
repræſentando. Ita & vos facite, me
Patrem veſtri amantiſſimum imitan-
do. Si animi tantum non habetis, ut
quod magnum ac ſpecioſum eſt in-
ter mortales, alto faſtidio nauleetis,
conculcetis, peſſundetis; hos ſaltem
intra limites vos tenete, ne ambia-
tis, vel ingratiis providentiſſimæ illius
fortunæ, quæ talia vobis negat. Ad
quid tantæ artes, ut loco moveatis
veſtros illos in Aula æzmulos? ad
quid molitiones tam nefariæx? ad
quid fraudes tam excogitatæz? Id
vobis curæ ſit, ne virtutes deſint al-
tiori gradu dignæ, reliqua Cælo per-
mittite. Me vitæ auſteritate aſſequi
non poteſtis? vos ſaltem vetitis &
impuris voluptatibus abſtinete. Dif-

PANEGYRICUS DECIMVUS QUARTUS,

ficilis nimis eſt mea à cibis abſtinen-
tia? vos laltem crapulis vobis inter-
dicite. Labores, quos ego pluri-
mos & maximos, DEl maxime &
Eccleſiæ causâ, exantlavi, imbecil-
litati veſtræ horrori ſunt? vos ſal
tem otio non torpete, ignaviſſim4
illa & ſumme noxiâ perſuaſione, vi-
tium hoc quidem eſſe, ſed innocens:
cuùm re veràâ iſtud ego præ quovis
alio detrimentoſum agnoſcam: Mal-
tam malitiam docuit otioſitas: Itàne

ergo ſinantaur perire ſine fructu præ-

claræ illæ dotes, quas ego tam ſoli-
cité vobis procurare laboro? illa, in-
quam, indoles, ingenium, pruden-
tia, corporis valetudo? Quis vos
impedit, quò minus iſta ad Divini
honoris incrementum impendatis?
iſte profectò honor longe vobis præ
veſtro curæ eſſe debet: pro hoc ſata-
gite, hunc promovete: neque in-
ducatis in animum, in Aula locum
non eſſe pietati in DEUM, etiam te-
nerrimæ; ego certe illam nullo non
tempore conſectatus ſum. Sunt hic,
ita eſt, illecebræ omnis generis, quæ
vos, ſi cauti non eſtis, ad malum
pertrahant. Sed vos, exemplo meo,
nulla non die fervore ſummo Divi-

Eccl. 33.
25.

nam opem implorate: hanc in tu-

multu & ſtrepitu, hanc in quiete &
ſilentio poſcite, & nolite ambigere,
quin eam ſitis impetraturi: Audiet
vos DEUS veſter. En me quoque

paratum ac promptum ad veſtram
apud DEUM cauſam agendam, &
quantum poſſum precibus meis ad-
Quis veſtro eé numero
eſt,

juvandam.

**
49 0 n01
Uem 6
c
mnl nend

F e 005

Cbliti pro Numme
luc? bibent vin
tem Princſpum,
Amplas digitis
ignamn milefation
cur non tandem n
elt rterna 1ilis
ſciteti, guanti ſnt
um Pro untllo b⸗
i6l Mini guelo
fuor. O uares
meos! beatam
Aretla & perl
mamn ViI auſte
el 1. atetnr bentitucin

Ae olulij ili

Lorani, O inren
ginn. Vt ego!
18 parüces no
Juundo videam
inſiſtite meis ve
tem, & huc pe
inr 10 gloriam,
iores guid ¹70
Veſtet Anlelmus
clts, te palli
novert: cdd n
umn ſcnnio n
Auſteriaten 8. .
a le iplin, n
1s numerii

le vobis vigerett

re⸗ gnuriſſimt
Perlonſone .
en ledimnoern,
ego prr gvori
ee lul,
Niag: Itine 1,
ſine fructe Prr.
38 ego tam ſoi
liboto? ilain.
enium, prhden.
do! Qs vos
ls iſn ADivini
tumn impendats!
t longe vobis pe
et: glo hoc ſatr.
yete: helle in⸗
in Auls locum
EMetamte⸗
e Uam nuloo non
lum. Imthi
hmnis eni, u
ltis, a mun
0,,elenplo ned,
oe ſumnd Difi
te: banc in tl⸗
nanc in guiere ᷓ
, nolie ambieen
etratui: 4u
We goge
nptum 4 r
ulm Een

Eccl. 51.
35.

eſt, quem ego non curem? quem
non cognoſcam? cujus ſalutem non
perinde ac meam deſiderem? Te-
ſtis mihi DEUS eſt, quo animi
ſenſu deplorem jacturam non unius
e vobis, qui nonnunqu am veri DEl
obliti, pro Numine, heu? quàm men-
daci? habent vanas ineptias, Amo-
rem Principum, auram popularem,
amplas divitias! O cæcitatem! O
dignam miſeratione- ſtultitiam! Ec-
cur non tandem magis vobis cordi
eſt æterna ſalus obtinenda? O ſi
ſciretis, quanta ſint illa bona, quo-

rum pro tantillo bono jacturam faci-
tis! Mihi, quæſo! credite, qui illis

fruor. O ſuaves labores & conatus
meos! O beatam paupertatem! bea-
ta adverſa & perſecutiones! beatiſſi-
mam vitæ auſteritatem, quæ me
æternæ beatitudini parturierunt? Vi-
dete oculis veſtrie, quia modicum la-
boravi, & inpeni mihi multam re-
quiem. Ut ego hujus meæx beatita-
tis participes non etiam vos ali-
quando videam? Inſiſtite, 6 flilii!
inſiſtite meis veſtigiis, longiùs ſal-
tem, & huc pertingetis: hàc, hàc
itur ad gloriam. En tandem, Au-
ditores, quid à vobis moderatiſſimus
veſter Anſelmus petat; res planas &
faciles, res poſſibiles. Adeò verum
eſt, ſi illi habemus fidem, qui uſu
noverat: quòd mater omnium virtu-
tam diſcretio regnabat in ipſo; ut qui
auſteritatem & rigorem, præterquam
erga ſe ipſum, nunquam in virtuti-
bus numerârit. Nollem autem abs
re vobis videretur, quòd eum vo-

DE S. ANsSELMO EbPISCOPO LUCENSI.

28
bis ipſum loquentem introduxerim:
credebam enim monita ab ejus ore
profecta vobis & magis ſuavia, &
magis chara, quin & ſalubriora fu-
tura. Parte autem alterâ, cùm illum
ibi in tumba iſta jacentem conſpice-
rem, vivo quàm mortuo ſimiliorem,
non poteram judicare, quòd loquen-
di facultate deſtitueretur. Ite igitur,
ite omnes, proſternite vos circa il-
lam tumbam ſenſu animi devotiſſi-
mo; rogate ſupplices, ut, quoniam
ſuo vos ore inſtituere dignatus eſt,
gratiam etiam impetret exequendi,
quod docuit. Perpendite tandem
aliquando vel obiter, qualis ſit, quam
ducitis, vita; & ſi illam inveneritis
non ſéôluùm diſſimilem vitæ illius, ſed
plane cum illa e diametro pugnan-
tem, amaris illam lacrymis deplora-
te, & profitemini, vos deinceps vi-
cturos aliam. An eo Patrono non
ſperatis poſſe evadere ad eximiam
ſanctitatem? Non gerit ſe ipſe eo-
rum more, qui iter facientibus viam
monſtrant, ſed per eam ipfi non
ducunt. IIle vobis & dux, & ad-
jutor erit. Non ignoratis, quo ille
in vos benevolentiæ ſtudio feratur.
An enim hæc ipſa Mantua non eſt, in
qua ipſe tamdiu vixit? in qua tan-
tum illi honorum, tantum obſequio-
rum exhibitum eſt? Equidem, cum
illum Lucenſes Clerici, perduelles
potiùs, quùàm acceptarent leges mori-
bus emendandis latas, quas ipſe Pon-
tifex Gregorius probârat, urbe ſua
pepulerunt, non ideò etiam Mantua
ſuis illum portis excluſit. Quid di-
Cc 2 co.

209 PANEGYRICUS DECIMVS. WNüIäARTVUS.,

co, non excluſit? recepit benevolè,
amavit, in delitiis habuit, & propè
dixiſſem, viventem etiamnum Patro-
num & Protectorem adoptavit. Et
ille tantæ benevolentiæ non ſemper
reſpondeat? Etiamnum hic ſumma
in veneratione eſt ſimulacrum illud
Deiparæ, coram quo toties proſtra-
tus urbis illi incolumitatem commen-
davit. O quæ ſuſpiria! O quàm
ardentes ſupplicis preces! tantum iſtæ
denique effecerunt, ut animam ſta-
tuæ darent. Locuta per ipſam eſt
Virgo Mater Anſelmo, promisitque
eidem, quòd nunquam deſitura eſſet
protegere charam hanc ſuam Ur-
bem. Judicet jam quilibet, quid fa-
cturus ſit Anſelmus pro ipſa in Cælo,
ubi tam abſoluta ſuis numeris eſt gra-
titudo, ſi tantum in terra præſtitit.
Unum nunc ſupereſt, Anſelme ſan-
ctiſſime! ut ignoſcas mihi, ſi inferi-

or meritis tuis fuit iſta Panegyris:
non id certe inde factum, quòd mi-
nus tibi devotus ſim. Conatus ſum
vel ex reconditiſſimis monumentis
eruere, quod de te minus notum el-
ſet, ut in omnium veniret notitiam:
& etſi non me latet, quàm non ſit
magna gloria, quæ inde in te poteſt
reſultare, non omiſi tamen impende-
re honori tuo, quidquid in me eſt

facultatis, quod ſcio, quùàm fit mo-

dicum, certus, quòd tantò magis
probaturus eſſes donum, quò egen-
tior eſt donator. Ita tandem mihi
fucceſſerit, ut cunctos inducerem ad
pendendum tibi, tributi inſtar, vi-
vos affectus geminos, qui præcipuè
tibi deberi videntur, Admirationis,
&W Amoris; quoniam non ita facile
eſt impetrare eam, quam tu præ aliis
omnibus exoptares, Imitatio-
nem &c.

MIRA-

AAT

Neiet.

I

Alnne natun tu
. hr,
mun. E

io, guun tne⸗
öd untd g
Ohom, qud egen
ta tindem mihi
ſ indocerem d
tibuti inſtar, v.
0d gui precipue
ur, Adminttionis,
am non ita kacile
Juam tu præ lis
Ares, Initatio⸗

,

DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. APOSrN. 207
e Ar iß ih it iy Er ei Er e i ir iy Ab g 8s ,t reie r i 36

MIRA BILIA
NON AMPLIuS MIRANDA.
PANEGYRICUS

In honorem

JANCZI FK ANCILSNCT XAIVERII

Societ. ZESV Indiarum Apoſtoli
dLibtus

MEDIOLAXNNI.

Allepa manum tuam ſuper gentes alienas, viedeant potentiam tuam. Inno-

va ſigna, & immuta Mirabilia; gloriſica manum, & brachium dex-
rerum. Eccleſ. 36.

[Ulla vis ac virtus hebe- ſolitum lumen, motum cæli orbi-
ti mortalium intelli- bus, ventis volatum, aquis curſum,

gentiæ nullis definitam
limitibus DEl magni-
tudinem clarius mani-
feſtat, quàâm illa, quàâ ipſe pollet,
Mirabilia patrandi facultas. Quam-
diu ille attendendo ad leges, quas
initio velut ad buccinæ ſonitum Na-
turæ promulgavit, diſtribuit ſtellis

—

calorem igni; pauci illum admiran-
tur, multi non cognoſcunt, aliqui
etiam dubitant, an ullus uſpiam Deus

ſit. At quando nullâ habitâ iſtarum

legum ratione eorum operum ali-
quod in Mundo operatur, quæ non
quia majora ſunt, ſed quia inſolita,
Mirabilium, ſeu Miraculorum nomen
habent,

208 PANEVYGRICUS DECIMUS QUINTVUS,

habent, tunc nemo non oculos at-
tollit, & attonitus illam reveretur Di-
vinitatem, de qua, velut incredulus,
dubitabat. Hinc cùm primò Deus
alteri à ſe virtutem contulit operandi
Prodigia, jus ſimul contulit appellan-
di ſe Deum: ſic Moyſi dixit: Ecce
conſtitui te Deum Pharaonis: tam
modico inter ſe intervallo diſtant,
Miracula, & Divinitas. Hoc autem
ſi ita eſt, quis jam non facilèe aſſequi-
tur caulam, ob quam tam rarò DE-
UsS virtutem ejuſmodi conferat, quæ
confundit hominem cum Deo? Alſ-
ſerit profectò S. Paulus, Deum, quan-
do etiam homini illam conferre de-
cernit, non eſſe ſolitum eam confer-
re totam uni; ſed quòd, exempli
causâ, uni det virtutem ſanandi mor-
bos difficillimos; alteri diſcernendi
arcana animorum, tertio loquendi

linguis ignotis: atque ita certis tem-

poribus partitur potentiam ſuam in-
ter homines diverſos, eadem quaſi
ſolicità parſimoniâ, quà Sol nulli
unquam alteri ſideri, quantumcun-
que bene illi cupiat, totam ſuam lu-
cem communicat, ſed ſemper eam
inter multa dividit. Nihilominus vi-
detur mihi, nelcio quomodo, cum
inclyto Indiarum Apoſtolo, S. Fran-
ciſco Xaverio, hac lege teneri noluiſ-
ſe. Si enim diligenter rem perpen-
damus, videtur in uno illo conjun-
xiſſe, quidquid in aliis ſingulis eſt
prodigioſi; & idcirco, conſtituendo
illud infatigabile Xaverii brachium,
tanquam abſolutum Poôtentiæ ſuæ in-
finitæ vicarium, in ejus gratiam, dato

velut diplomate, contuliſſe illam
nullis definitam limitibus, & am-
pliſſimam facultatem, quam in DEO
agnovit Eccleſiaſticus, cùm dixit:
Alleypa manum tuam ſuper gentes alie-
nas, ut vidzat potentiam tuam. Inno-
va ſigna, & immuta Mirabilia; glori-
fica manam, & brachiam dexterum.
Felices igitur vos, qui committere
vos voluiſtis patrocinio ſancti DEO
tam chari! Næ ego nihil hæſitans
promittere vobis poſſum, non de-
futuram Xaverio virtutem magnam

vobis aſſiſtendi, vôsque adjuvandi;

quæ prima eſt dos alicujus Protecto-
ris. O virtutem ſummam atque ſu-
premam! quis neget potentiſſimum
illum hominem, de quo ſine peri-
culo aut falſitatis, aut arrogantiæ di-
ci poteſt, tot ejus perpetua fuiſſe
Prodigia, quot fuerunt ejus opera?
Videte igitur, quàm nova lege ve-
ſtrà gratiâ teneri velim! Tota hac
meà oratione aliud agam nihil; quàm
ut vobis narrem ſine ullo artificio to-
tam vitæ à Xaverio ductæ ſeriem, ex
quo ſe DEO permiſit: ejus initia,
ejus progreſſus, ejus finem tantùm
non occultum: nec tamen aliud de
Xaverio narrabo, quâm Prodigia.
Et quid aliud expectatur? Bona igi-
tur pace meâ ſeponetis hodie, quàâ
cæteroquin audire me ſoletis, non
ordinariam benignitatem. Non ego
vos hodie benevolos opto, ſed rigi-
dos. Attendite ad omnem narra-
tionem meam rigore ſummo: no-
tate, diſcutite, minutim ſecate, quid-
quid dixeco; hoc eſt, quod deſidero.
Cur

s
C Uen 4
honi icel
an, ne leceßlt
Efmndſco,d
4 promifſs ne
geo guiden
omnia hoc enn
herat meam
tatnen, me n
nehocſipioß
Et Ut Gicam
non kcie int
enun enn
lyls Opetibus
xr 0505 f
Mündo, niſi
nativitas vel
denencio, vel n
incremento ſit
quanto ante tem
Franciſcum? Ce
bis, guod um
Thoma Apoſte
wrincns ad p
locem commun
mnans liorere
um ſtituerit,
6o tempce, gun
pedenn Aberet,
o horien
Kie ein
mmellet tn
hore in ndi
Vaticinio e
Ahlm mare
Hrelſamn pideb
Deregre pieten L
ſ e Atis
tüm à4
n, leyerentj

Ventus
1 lenin

nattien lentenn,
gul commniter⸗
INIO. lnd De
go nihil heling
voſſum „non de-
Firtutem mugnen
6sque Adjuvand 4
Alicujns potecto.
ümmam atqbe fu⸗
et potentifſimum
de gao ſne peri⸗
ut rogantie i⸗
s Peſpetun kuiſe
verunt ejus opera!
im noya lege e-
velim! Tota hac
agamn nibil; gwim
e Ullo articio to⸗
0 ur ſetiemn, e
rmidt: ejus nnti,
ejns inen tmin
ec tamen Aid E
quim Pocigir
Gu? bom g.
poners hocie 4
e me 0heis,
niten⸗ u
olos opto⸗ 8
e 10 omen/,
gore ſuunm
amnirn E
minnin
00 elt we Cut

Cur autem iſtud? Ut agnoſcatis, an
bonaà ego fide præſtem, quod factu-
rum me recepi, non aliud narrando
de Franciſco, quàm Prodigia; an ve-
rò promiſſis non ſtem. Non ſpon-
deo quidem, quòd narrare velim
omnia: hoc enim, fateor, longè ſu-
perat meam facultatem: promitto
tamen, me non aliud narraturum: at-
que hoc ſit propoſiti cursus auſpicium.
Et ut dicamus quod res eſt, quis

non facile inducet in animum, pro-

digioſa eſſe illius hominis opera, qui
antequam lucem iſtam aſpiceret, pro-
digioſis operibus fuit prænuntiatus?
Raròè DEUS promittit hominem
Mundo, niſi ejuſmodi ſit, ut ejus
nativitas vel ſingulari populorum
beneficio, vel magno divini honoris
incremento ſit ſecutura.

Franciſcum? Certis conſtat authori-
bus, quòd jam inde, ex quo S.
Thomas Apoſtolus illas luſtravit
provincias ad primam illis Evangelij
lucem communicandam, loco lſatis
à maris litore remoto Crucis ſimula-
crum ſtatuerit, & incolis prædixerit,
eo tempore, quo mare trunci illius
pedem allueret, venturum inde ab
Europa hominem, qui in ſua ſucce-
dens veſtigia eandem, quam ipſfe,
doctrinam eſſet traditurus. Quo tem-
pore in Indias appulſus Xaverius eſt,

vaticinio eventus reſpondit : jam

enim mare, ſenſim ad interriora pro-
greſſum, videbatur inſtar alicujus
peregrê pietatis causâ profecti, tan-

dem delatum ad deſideratum tem-

plum, reverenti oſculo libare ejus
R. P. degneri Panegyr.

DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. APOST.

Et tamen,
quanto ante tempore Indijs promiſit

202
limen, & voti ſe nexu exfſolvere.
Quantus ergo vir ille fuerit, qui
adventũs ſui Vatem prænuntium qua-
tuordecim totis, & quod excurrit,
ante ſeculis talem tantùmque Apoſto-
lum habere meruit; & pro præconijs
vaticinia tam illuſtria? An non de
illo quoque jure pronuntiaſſet S.
Maximus: Quis non totà admiratia-
ne ſuſcipiat, quem tantum recognoſcit
obtinuiſſe à DEO, ut antè ejus merita
laudarentur, quàm Mativitas forma
eretur? Si autem prodigio promiſſus
Indijs fuit Franciſcus, antequam naſ-
ceretur, æquum fuit, jam natum &
adultum, ilſdem non ſine prodigijs
ſervari. Imd ipſa Franciſci vita, ex
quo Mundi nugis nuntium remiſit,
non fuit, niſi unum perpetuum Pro-
digium. Nil dum ille intellexerat
quidquam eorum, quæ Ceœlum
occultis decretis de eo facere ſtatu-
erat. Unde perinde ac ſi vita ſua
Mundo: foret non tantum non ne-
ceſſaria, ſed noxia, ſic illam à ſancti
ſui ardoris principijs perſequi cœpit,
ut parum abeſſet, quin illam extin-
gueret. Subtrahebat oculis neceſſaria
ſomni tempora, animo quietem &
intermiſſionem à laboribus, viribus
neceſſarium alimentum. Quatuor,
quinque, aut etiam aliquando ipſos
ſeptem dies auſus eſt tam ſine ullo
cibo tranſigere, ut nullius rei causàâ
aures dederit implacabilis famis la-
tratibus; quos tamen ſi quando au-
dire dignatus eſt; non aliud illis,
quàm modicum quid panis & fri-
gidæ, velut per contemptum, obijcie-
bat, non tam ut illos compeſceret,
D dJ quàâm

—
„

PANEGYRICUS DECIMUS QUINTUS.

quàm ut irritaret. Laſſis multo labo-
re membris pro molli ſtrato nuda
humus erat; nec aliud indulgere il-
lis Franciſcus voluit, ſic ut afflicta,
pro tali à laboribus quiete, novos
potiùs labores poſcerent. Nulla non
nocte flagris in ſe ſemel, ac ſæpius
ad cruorem uſque ſæviebat; & ne
quod momentum corpori ſine cru-
ciatu eſſet, interdiu aut aculeato cha-
lybe pungebat latera, aut hirfſutis
rigido crine veſtibus involutus ſpon-
taneæ pro Chriſto necis inſtrumenta,
aſſuetudine duratus, circumgeſtabat.
Nec natura, adhuc robuſta, bis cru-
ciatibus ſuccubuit. Cuùm ecce velut
indignatus ſibi ipſi Franciſcus, quòd
plus ferre ſuum corpus poſſet, quàm
animus excogitare tormentorum, no-
vum quodpiam genus invenit, quò
in ipſo fieret meriſſima veritas, 1
quod fortè in ſancto Zenone legerat
Rhetoricàâ auxeſi exaggeratum: In uno
corpore tot Martyria viderunt eſſe, quot
membra. Suras igitur, coxendices,
brachia funiculis robuſtifſimis ita ad-
ſtrinxit, ut ipſi cum funiculis nodi
in carnis pulpam paulatim penetran-
tes vix jam ulla ſui parte extarent,
& in unam propé cum carne mal-
ſam coaleſcerent. Toleratis aliquam-
diu immanibus his doloribus victa
tandem atrocitate natura ſuccubuit,
& cùm arte nullâ, nullâ chirurgo-
rum peritiâ levari malum poſſet, in
unius vita hominis Mundi unius ſalus
periclitabatur. Quid fieret? Promiſ-
ſus Indijs erat Xaverius, ijſldem ſer-
vari debuit vel prodigiorum impen-
dio. Excidunt igitur nocte unâ, quos

diximus, ſponte ſuàâ funiculi, diſpa-
tent plagæ, omnis dolor evanelcit;
& ut rem paucis; ſubijt tanquam &
machina Cœlum, ad extricandos lol-
vendöſque nodos, quibus magna
quædam Tragœdia involvebatur.
Ut tamen Cœlum ſolaretur Fran-
ciſci deſideria; quibus ad dura &
aſpera perferenda ille anhelabat, ne-
ceſſe fuit, ut id in ſe oneris ſuſcipe-
ret, ſpectaculis non parum prodigio-

ſis identidem pignus aliquod exhi-
bendi illorum laborum ac cruciatuum,

quorum longam poſſeſſionem non
multò pòſt erat conceſſurum. Hinc
in futurorum augurium nunc dor-
mientis humeris gygantes formida-
biles, nunc cruces ponderoſiſſimas
inijciebat: in Noſodochio autem Ve-

neto, interprete S. Hieronymo, to-

tam etiam laborioſiſſimæ navigatio-
nis ſeriem explicavit. Spectandum
enim illi obijciebat ſeſe ſanctus iſte
ſenex tanquam advocatus ejusdem
peculiaris; & nunc illi repræſenta-
bat in animo, tempeſtatibus agita-
tos marium ſinus, nunc rupes in-
acceſſas : hic illi monſtrabat urbes
incolis refertas, ibi ſolitudines non
ermeabiles, & ſuaviter ſubridens:
quid fles, ajebat, O Franciſce, quid
fles? Vides hos Occeanos, illas-inſu-
las, illa deſerta, illas planities, illa
juga? omnes illos non diu pòſt traijce-
re ; hæc tuismet pedibus emetiri de-
bebis, Sume animos. Non deerit
quod agas, non quod patiaris. Obi-
bis omnes illas regiones ſine viatico,
egenus, ignotus. Veſtis unica, uni-
cum ſacrarum literarum, unicum pre-
B cum

N5
lun iii⸗
eleeſn
Nen hat
on lenel 1c d
ingiis d
Non ones ungu
ſo lllo imorum
ſe ile renn e
bunt hos in no
in Hharumn in
Orylam nunc t.
gecoctim, prrte
dam, Nune lin
ge N r el
ſnmom caples in
lbi te nox venan
grinet: nunc in
wies, udi conte
vies. Tuis hume
fum ſlutis tot
bunt tibi lell,
brachit; pegestn
Cnrltione fierl
COntentione uride
deülens ded
tim modica Ei
ſiis Alud ile
le Peclaculis 3
t ala poce
Ali, Anyiie
in hig genedet
Eenengl inſtu 4

hniall, ie.
dt eyanelejt
t tungtem .
Aiemdos lol.
Aida ügne
ivolrchun.
nnſoluein kin
ſbi A in
e unhelbat .
e Oneris lulehe.
Parum prodig,.
6 aligvod erti⸗
nac ancietuum
lleſſionem non
ceſſorum. Hine
fium nune dor⸗
guntes lormice⸗
Ponderoſtüma
ochio utem Ve⸗

Hieronyno, 10

ſime navigt
1. Heckengumn
lele lanctus iſte
ocitns eosdem
e Mi reptalente.
npellaibes itr.
nunc fupes in
nontkrabꝛt ubes

lolivdines non

aviter lebilen:
Frmnclce n
eans, As ind.
Ulas mites,
Ondiupoltune⸗
ecibos eweii⸗
zmos. Nort
* ins
o 4 in
iones
egione n
Ve Mld, .
.

DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. ApOST. 211

cum Eccleſiaſticarum volumen tota
fuppellex erunt in itinere tam longo,
ut eo ſpatio totum terrrarum orbem
non ſemel ac bis, ſed quater aut

quinquies, circumluſtrare poſſes.

Non pones unquam pedem in areno-
ſo illo littorum ſolo, quin tibi accen-
ſæ illæ arenæ pedes adurant: lacera-
bunt hos in montium aſcenſu ſaxa,
in ſylvarum dumetis ſpinæ. bPræter
oryzam nunc toſtam, nunc aquàâ
decoctam, præter aquam nunc turbi-
dam, nunc falſam, delitias plerum-
que alias ne exſpectaveris. Nunc
ſomnum capies in rupium concavo,
ubi te nox venantem Barbaros op-
primet: nunc in Noſodochijs dor-
mies, ubi contagioſa lue tactis ſer-
vies. Luis humeris incumbet nego-
tium ſalutis tot Regnorum. Langue-
bunt tibi feſſa, luſtratione ſacràâ,
brachia; pedes tam multiplici con-
curſatione fatigati, fauces dicendi
contentione aridæ, & plus dolorum
deſideras? Sed procul abeſt, ut hæc

tam modica Franciſci deſiderijs ſint

ſatis. Aliud ille in prodigioſis hil-
ce spectaculis agebat nihil, quàm
ut alta voce per vices repeteret,
Amplius, Ampliùs, Amplius. Sæpe
in his gemebat, ſæpe ſudabat, &
generoſi inſtar Athletæ, fictis liceèt

in certaminibus, veram ſuam fortitu-

dinem prodebat.
Non poterat porrò tanta virtus

luctari in ſola umbra: prodeundum

erat in aciem, & conflictus me-

dios: quia autem cor tam vaſtum

Mundus unus capere ultra non po-
terat, alius ipſi erat aperiendus. Miſ-

ſus eſt in Indias Xaverius, Cœlo mas
nifeſtis argumentis probante Miſſio-
nem; ibique conleitimn apparuit,
quàm multæ in eo uno collectæ eſ-
ſent dotes, quæ ſparſæ in aliis erant
admirationi. Videamus bonâ4 veſtrâ
veniâ omnes ac ſingulas. Non ta-
men vos turbet, ſi ſtellarum inſtar,
quæ viam in Cœlo componunt la-
(Cteam, appareant in unum velut
cumulum collectæ, & conſtipatæ;
rarò enim magna cum multitudine
magna etiam diſtinctio conjuncta fuit.
An non autem dotem valde admiran-
dam exiſtimatis donum Linguarum,
ipſi collatum bono populorum, quos
ad Chriſtum adducere debebat, tam
inter ſe locis disjunctos, moribus
varios, ſuperſtitionibus pugnantes?
Adijt ille in ſola India, Japonum
Inſulis in cenſum non venientibus,
triginta ſaltem provincias linguis inter
ſe diſcrepantes: unde cùm omnes
paucorum ſpatio annorum humanâ
induſtrià addiſcere non poſſet, hac
illum ſingulari gratis donavit DEUsS,
ut unâ differens, ſibi propriâ & na-
tivâ, intelligeretur à populis idioma-
tum diverſiſſimorum. Non fuit ta-
men hoc donum ita ſingulare, ut
non pluribus alijs collatum legamus.
Rarius fuit, quòd reſponſo uno ſa-
tisfacere Franciſcus potuerit quæſitis
plané diverſis. Cùm enim, inter Ja-
pones maxime, confluerent ad ipſum
Ethnici numero multi, non minus
curioſi, quàm docti, ut varia ex eo
ad Religionem ſpectantia quærerent,
jubebat principio ſingulos propone-
re quæſtionem ſuam; ſubinde autem

D d 2 reſpon-

reſponſione, quam dabat, unicaâ ſol-
vebat dubiorum nodos, & animo
cujuslibet faciebat ſatis, non minore
prodigio, quàm idem manna ap-
petitus palati quamlibet inter ſe diſcre-

kantes & mulſtiplices, omnes exple-

at. Quid autem mirum, vim tan-
tam in ejus verbis fuiſſe, cum tan-
ta fuerit in ſolis nutibus? Nutibus,
incredibile dictu! nutibus ſolis præ-
dicavit Chriſtum in Inſula Socotora,
cujus idioma ignorabat; nutibus ſolis
movit inquilinos, nutibus ſolis ad
Chriſtum adduxit; nutibus dein ita
in Religionis dogmatibus inſtituit, ut
non paucis ſacras undas affundere
poſſet. His autem favoribus quis
non agnoſcit DE U M apertiſſime
adjuvare ac ſuffragari voluiſſe arden-
tiſſimo Franciſci deſiderio, quo ille
flagrabat, ſuccutrendi tempore bre-
viſſimo animabus plurimorum. QCu-
pijſſet ipſe, ſi tantum potuiſſet, eſ-
ſe totus lingua, totus vox; ſed quia
non niſi unam habebat, fecit DEUs,
ut hæc multarum inſtar eſſet, & ut
muta etiam & expertia vocis mem-
bra corporis, fierent in ipſo quo-
dammodo, vocalia tantum: ſed elo-
quentia,
Certum ſaltem eſt, conceſſiſſe
DEUM, ad ſatisfaciendum ejus hiſ-

ce votis, ut uno eòdemque tempo-

re pluribus in locis præſens eſſet, Hinc

unus idemque Franciſcus fuit, quem
horis ijſdem inter ſe certatim par-
tirentur Auditores in Templis pro
ſua inſtitutione, ægri in Noſbdochijs
pro ſuo ſolatio, milites in acie pro
ſua defenſione, naufragi in mari pro

212 PANECGTYRICUS DECIMUS COINTUS,

ſuo adjumento: ſi tamen dici poſſunt
diviſiſſe inter ſe Franciſcum, quem
eodem omnes tempore totum ſibi
vendicabant. Fuit hoc prodigium
in ipſo tam frequens, ut jam prope
prodigioſum eſſe deſineret. Magnæ
tamen admirationis caula fuit id,
quod jam nunc narrabo. Redibat
ille ex Japonia in Indiam, cuùm tem-
peſtate non provisâ ejecta eſt navis,
quàâ vehebatur, in mare ipſi adeò
Luſitanorum audaciæ novum & ig-
notum. Summdâ diligentiâ id egerunt
nautæ, ut ſcapha, cujus in ejusmodi
periculis maximus, & neceſſarius
ulſus eſt, ab oneraria non avellere-
tur: ſed intempeſta nocte undarum,
ventorumque vi, majori ſemper fu-
rore debachantium, avulſa tandem
à navi, & certam ad pernitiem in
altum ejecta eſt. Quindeni eam
conſcenderant, interque eos Præfecti
navis nepos; qui omnes, jam ex
oculis procul abrepti, ut certæ mor-
tis victimæ, amariſſimis lacrymis
deplorabantur, ſingultibus navigan-

tium cum ventorum fremitu atque

tumultu, ad horrorem augendum,
permiſtis atque confuſis. Tum Fran-
ciſcus, Præfecti mœſtiſſimi vicem
dolens, ſolari eum orſus, ſancte af-
firmavit, poſt trium dierum interval-
lum errantem filiam ſua ſponte redi-
turam ad Matrem, ſcapham inquam
ad onerariam. Quod promiſit, reipſa
etiam præſtitit. Sub tertiæ diei fi-
nem, cùm reliqui omnes recuperan-
dæ unquam ſcaphæ ſpem poſuiſſent,
vel fluctuum impetu fractæ, vel irati
maris gurgitibus hauſtæ, repente ſpe-
culatot

amrelſoß
montes 1c Vile
eccelergre. ſinng
tarun Alqui kun⸗
ere: Eeh retui
icinio, o hon
ſuum nltum
. annſin ie
im Lupoten, gul
uci elblcet,
unguum mortßz er
1a mwvimn recepti
nes guindecim in
dermnt, & nanter
nayichlam femonre
Cun exclamate o
Prins etaum Fuane
fühmmmm in chn
Arncſen reloo
Jligem Pranciſen
Giac hoc momt
lene Francicne
. bre nobi⸗
Qomoco i ſca
Ds eſrum reitu
ſere udieg eſ,
inn
n
mct emarlan
ilter 0
non pottit e
Potit,
cendo, Rh
Ulcu
L ieraenian
ſue ingai⸗

, in de 4

,
uem
ore otum ſibj
8 Modigium
inute
nentt Mge
6 (allt iit
arrabo⸗ 74
1. elt
tam, cum en.
gechi l nuin
1 mare ipſi aden
noyum 60 i
gentit i egerunl
jns in ejusmnocl
E& necellaris
ia non mellete⸗
1noe undatum,
nioni lempet iu.
, wulla tandem
2d pemmiten in
Quindeni eam
gus eos leleti
omnes, jaln ex
ti, u certz mot⸗
1fümis haorms
goltbus miinn⸗
um Kemitu age
wrem Agenalmn,
laſs. Tum Fuur-
wceſtiimi Ncen

n Otlas, lnbe 1

n Gjerum inelſt;
n ſponte tebf⸗
Ccapham inun
4 gonine,
dab en .
i onez
he hen /

— —
—

.
etnlih et⸗
NN

luulte

DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. AbOST. 2132

culator é carcheſio alta voce excla-
mat: Miraculum! Miraculum! en
Scapham. Cucurrerunt ad eam vo-
cem certatim omnes, videruntque
naviculam, procellarum, & non uni-
us naufkragij victricem, rectiſſimo
per transverſos fluctus, aquarumque
montes ac valles curlu, audacem
accelerare. Jimque proinquanti nau-
tarum aliqui funem parabant porri-
gere: ſed vetuit Franciſcus, ut va-

ticinio, quo ſponte filiam ad matris

ſinum redituram prædixerat, even-
tus ad amuſſim reſponderet. Quis
jam ſtuporem, quis lacrymas, quis
gaudia exſplicet, quibus mileri illi,
tanquam mortis erepti faucibus, in-
tra navim recepti ſunt? jamque om-
nes quindecim in onerariam aſcen-
derant, & nautarum aliquis vacuam
naviculam removebat à navis latere,
cùm exclamare omnes, porrigerent
prius etiam Franciſco manus, qui

etiamnum in ſcapha hæreret. Qualis

Franciſcus? reſpondit nauta; noſter
quidem Franciſcus nobiſcum in na-
vi ad hoc momentum ſemper fuit.
Itàne Franciſcus in navi? reponunt
illi. Is certe nobiſcum in ſcapha fuit.
Quomodo in ſcapha, ſi ille hic no-
bis veſtrum reditum ſemper promit-
tere auditus eſt? Quomodo in navi,

ſi nos illum conſpeximus regentem

ac dirigentem curſum noſtrum? Quid
multis? aliter contentio componi
non potuit, quàm manifeſte agnoſ-
cendo, Franciſcum utrorumque com-
modo præſentiam ſuam per eos dies
utrobique indulſiſſe; quæ res tam

nova, taàmque ſtupenda duos Ma-

hometi aſſeclas, qui & jipſi in ſca-
pha fuerant, induxit ad Chriſti Re-
ligionem amplectendam. Anguſtiæ
temporis non permittunt, ut alios
eiuſdem ſortis eventus non minùs
jucundos pluribus enumerem. Inte-
rim dum videmus Francilcum, ad plu-
res juvandos eodem tempore præſen-
tem fuiſſe locis tam diſſitis, facilè
utique etiam indcimur, ut credamus,
ſcire illum nullo negotio potuiſſe,
quæ variis in partibus gererentur.
Et verò ubi Franciſcus hac ſuâ notiti4
non fuit? Ad rem hanc affirmandam
neceſſe mihi eſſet omnes ſigillatim
percurrere prænuntiationes, quibus
longe plurimis ille nunc loco, nunc
tempore, nunc & tempore & loco
remota, velut ea coram intueretur,
prænarravit. Quidquid in Luſitania
agebat Rex Joannes, quidquid Ro-
mæ ſtatuebat Ignatius, id omne eo-
dem tempore maniteſtabat ille minu-
tim in India, id omne ad amuſſim
exequebatur. Dum Malacam perrexit,
navim regiam conſcendere noluit,
ſed aliam & minùs commodam, &
minùs firmam, minuſque rebus necel-
ſatiis inſtructam, prædicens, quâ
ſorte earum quælibet eſſet uſura; re
ipſa firmior ſcopulis illiſa perijt, alte-
ra portum optatum ſalva tenuit.
Quando naufragio perituræ eſſent,
tum multis aliis navibus prædixit,
tum tribus maximè; quàâ nimirum in
Indias advectus eſt, quæ Cocinum
eunti aliquando comes fuit, & quæ
in Sancianum eum præceſſit. Sæpius
ex eo Navarchi intellexerunt, quas
in oras appulſuri eſſont navigia, qui-
3 bus

214 PANEGYRICUS DECIMUS QWINTUS,

bus ipſe vehebatur; nec ſemel docuit,
quò obvertenda eſſet prora, quando
aut noctis caligine ſiderum aſpectus
præpediebatur, aut chartas nauticas
procellæ excuſſerant. De illis quid
dicam, qui eo vaticinante didice-
runt aut mortis tempus vicinum, aut

ipſam adeò oppetendæ mortis horam

ultimam? Omnium loco eſſe pote-
rit Petrus ille Vellias, qui in præ-
mium opportuniſſimæ eleemoſynæ,
quà puellæ cuipiam indigenti ſubve-
nit, notitiam tanti æſtimandam acce-
pit; unde hic ſanus etiamnum rem
inprimis familiarem compoſuit, ani-
mi dein rationes cum DEO inijt, no-
xarum à Sacerdote veniâ acceptà, re-
liquiſque morientium ſacris Myſterijs
procuratus, vale ultimum amicis
& notis dixit, &, quod mirandum
maximè erat, ſecum illos mœſtâ pom-
pà ad templum duxit ad ſuas exequias
celebrandas, in ſandapila ſe ipſe com-
poſuit, manus junxit, oculos clau-
ſit, ferali ac nigra opertus ſyntheſi
placide exſpiravit, dum interim ſa-
crum pro eo funehri ritu canebatur,
præſentibus omnibus ſtupore attoni-
tis, & amicis inter teneras lacrymas
Franciſci vaticinium tam examuſſim
impletum recolentibus. Et quam-
quam iſthæc hiſtoria omnium inſtar
firmamentorum eſſe poſſet, quibus
fides adſtrueretur argumento, in quo
verſamur; tam illa eſt nova, ad eam
diem inaudita, nec unquam in ante-
riorum ſeculorum monumentis lecta;
non deſunt tamen aliæ complures ſi
non quales, certée ſimiles. Siqui-
dem Pranciſcus, vulgatâ nomenclatu-

râ, Propheta cognominabatur, cùm,
quod aliis nonnunquam per interval-
la conceditur, ſtabile in ipſo eſſet va-
ticinandi donum. Duobus Juveni-
bus, quorum prior viventi aliquam-
diu adhæſerat, alter extremum de-
cumbenti ſervierat, Malacæ prædi-
xit, illi quidem mortem felicem, al-
teri autem in Sanciano infelicem: at-
que ita factum. IIle enim in ſacram

aliquam Familiam adoptatus mortem

oppetiit apparatiſſimam, alter mu-
lierculæ amoribus implicitus globo

repenté trajectus eſt. Non ſemel

cùm ad populum verba faceret, cœ-
ptam abrumpebat orationem, ut ali-
cujus animam alibi agentis luctam
audientium precibus commenqdaret.
Sic in Amboino pro concione dicens
commendavit animam Didaci Gilij,
moribundi in Tornao: hic viciſſim
Joannem Galvanum commendavit
non procul Amboino naufragantem:
abeſt autem locus alter ab altero mil-
liaribus ducentis. Sed his mirabi-
lius, quod Malacæ eſt geſtum. Di-
cebat hic in templo ad coronam den-
ſiſſmam: cùm ecce, dum maximè
fervebat oratio, ſubſiſtit inopinatè,
velut alteri aures præbiturus. Inde
abrupto dictionis filo incipit mira-
bili eloquentiâ, fervore inſolito, ver-
bis ornatiſſimis deſcribere prælium
atrociſſimum duarum claſſium, tan-
quam ſi pugnantibus adeſſet. Hæ-
rebant attoniti, qui audiebant, ignari
quos ea narratio tangeret. Tum ille,
pèrinde ac ſi & prælii atrocitas, &
partis alterius periculum creſceret,
jungere ad pectus manus, copio-
ſum

tenatque vuli
Prorupt: Ficit,
nobs E5Ue bo
(aſs oln bollie
ferie, tolm en⸗
Eirrliſceeſlin,
lhorum, magnlitu.
Nrle teportite, 4
nibes it precia
inplets. Ego⸗ 1
Fiancileum hine
m; ipſins enim
lepottala eſt. lole
Go mimos addicit:
eandam, & nare
üimnnnunge .
Uat inttwuctu,
Oungue hoftilum
Krocliſime, i 1.
uns erbe inſulti
Cln iſi nonn
SInka, nernes pro
meruen, e ven
1e Pladm 8

nüm zinnlt

indam, n
An mem.
1 i 1.
VVeni luee
e emennn
im ge.
Maler –
Urtem leſieen 1.
no inkelicen .
leenim i ſan
Goptatus motten
mem alter wu.
implictus glob
. Mon lerel
eba heeret, aa.
Nationem, Nal.
i gents locam
1s commmendaret,
0 concione dicens
nam Dideci Clij,
na0: hie riciſim
n commendait
1o nakrigentem:
lter 25 Atero wil⸗
ded bis mirbi⸗
geun Di⸗
N 2ad coronam ler⸗
ce, dum marine
oblſti inopinntd,
rbitarus, lade
lo incipit mit⸗
wore inſolto e⸗
leſcibere Pirin
rum cl Bumn,.

DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. APOST. 21†

ſum oculis imbrem profundere, &
ad Cruci affixi Servatoris ſimu-
ſacrum verſus, ardenter precari inco-
lumitatem & victoriam militi Chri-
ſtiano, tum ipſum cum Mauris, tre-
centis inde paſſuum millibus, con-
fligenti. Tum feſſo ſimilis caput in
fuggeſtum reclinavit, nec longa mo-
ra, cùum compoſito ad hilaritatem ſe-
renatôque vultu, has ipſas in voces
prorupit: Vicit, fratres! vicit pro
nobis [ESUS: hoc ipſo momento
claſis noſtra hoſtilem proſligat. Per-
rexitque, totam enarrare rei ſeriem,
& prælii ſucceſſum, numerum inter-
fectorum, magnitudinem & ſortem
prædæ reportatæ, diem reditûs, om-
nibus, ut prædicta erant, ordine ad-
impletis. Ego tamen non miror
Franciſcum hanc providiſſe Victori-
am; ipſius enim potiſſimùm operâ
reportata eſt. Ipſe Luſitano Præfe-
Go animos addidit ad pugnæ aleam
ſubeundam, & naves octo non ma-
ximas, parumque à neceſſario appa-
ratu inſtructas, opponendas viginti
quinque hoſtilium navium claſſi in-
ſtructiſſimæ, in qua militum, Luſi-
tanis ſuperbe inſultantium, plura mil-
lia, cum iſti non niſi ducentos tri-
ginta, inermes propè ac timidos, nu-
merarent. Iile ventos ſecundos, ma-
re placidum, victoriam glorioſiſſi-
mam vaticinatus, qualis re ipſa ob-
tenta eſt, interfectis Maurorum qua-
tuor millibus, cuùm Chriſtiani qua-
ternos duntaxat deſiderarent. An
non res magna eſt, Franciſco adju-
tore à tam paucis tam multos ſupe-
vari potuiſſe; ampliùs quid & mira-

bilius dicam. Francilſco ſoli inermi,
non ſeuto, non galeâ, non thoraee
munito, tantum animi fuit, ut nu-
meroſo Padagarum exercitui prodi-
ret obviam, eos increparet; terreret
minis, attonaret, in fugam conjice-
ret, ſic ut confeſtim tergum abjecto
animo & furore verterent, tantum-
que exercitús robur ad aliud pro-
deſſet nihil, quàm ut inde timidiſfſi-
mæ fugæ ignominia creſceret.
O Incredibilia unius hominis pro-
digia! video equidem tanta illa eſſe,
ut laboret credere volentium fides.
Sed non deſpondete animos, adhuc
majora his audietis. Et cur tanto-
pere mirum vobis videtur, homini-
bus illum terrori fuiſſe, quem vel ip-
ſa Elementa conſternata timuerunt?
& quodnam horum eſt, quod ejus
nutibus prompte non obtemperârit?

an Tellus? at quoties hæc eo juben-

te ac prælente repentinis motibus
concuſſa eſt? an Ignis? at quoties
iſte Franciſci imperio coërcitus, cum
jam luculentas in flammas erupiſſet,
longiùs progreſſus non eſt? Quan-
do Franciſco placuit perduellem
Chriſto civitatem Tolum ad merita
ſupplicia vocare, quæ ille arma ex
Aéëris armamentario in eum finem
prompta non habuit? caliginem,
fulgura, tonitrua, fulmina, nimbos
cinerum & bituminis, grandines in-
uſitatas pumicum & ſaxorum ; &
perinde ac ſi ſua in manu haberet cla-
ves cavernarum infra terram, viſus
eſt inde evocare ventorum agmina,
quæ turmatim involantia proſterne-
rent muros, domos ledibus ſuis evel-
lerent,

216 PANEGYRICUS DECIMUS WINTUS,–

lerent, & obſtinatis imaginem ulti-
mæ Mundi diei repræientarent. Sed
præ aliis omnibus promptas ad juſſa
undas habuit. Vix enim numerari
poteſt, quoties ille ex amaris dulces
reddiderit, aut earum furorem miti-
gärit, Üt alias inter vices contigit,
quando Malacam navigabat, ubi tem-
peſtatem ſedavit ſacrorum, quæ ha-
bebat, Lipſanorum thecam undis im-
mergendo: aliàs cùm ad Moluccas
tendebat; quo in itinere fluctus com-
peſcuit cruci affixi ſimulacro in un-
das immerſo; quòd, cùm vel incu-
riâ, vel vorticum impetu excidiſſet,
officioſo ſubinde cancri obſequio, ùt
nemo neſcit, non opinanti redditum
eſt: quem ad id elegit Numinis pro-
videntia, ut tanto plus gratiæ novus
ille & prodigioſus favor haberet:
neque enim à chelis, ſeu forcipibus
tam tenacibus reſtituendum, quod
perierat, ſed auferendum potiùs qui-
libet exiſtimaſſet. Non poſſem ſine
veſtra moleſtia narrare omnia, quæ
circa undas prodigiosè geſta ſunt.
Satis ſit nôſſe, non fuiſſe tunc no-
men navigantibus ſalutarius exiſtima-
tum, quàm Franciſci. Mercatores in-
ter ſe certabant, ut quis ſecum habe-
re in navi Franciſcum poſſet, eo co-

mite merces ſuas tutas rati. Neque

nunc ſolùm inter ſuperos morantem
in vota vocant, ſed jam tum viven-
tis nomen ſingulari cum ſduciâ com-
pellabant, exitu tam ſecundo, ut
nonnunquam vix compellatum per
calcatas undas ad ſe feſtinantem cer-
nerent, id quod ſpeciali quadam ra-
tione Joannes Araugius expertus eſt,

qui in naufragio tabulam arcte com-

plexus, Franciſco ſe commendavit:
hic autem eadem mox in tabula aſpe-
Ctabilis ſolatus eſt naufragum, ſu-
ſtentavit, comitatus eſt, & ipſos
quinque dies ac noctes tamdiu non
deſtituit, donec denique in Meliapo-
ris litore ſalvum atque incolumem
exponeret. Quem autem tantopere
venti atque procellæ reveriti ſunt,
non minùs eundem morbi, ac mors
ipſa obſervavit. Ægrorum ab eo
ſanitati reſtitutorum tantus fuit nu-
merus, ut Malacenſes Epiſcopi, qui
Apoſtolicâ authoritate in prodigia à²
Franciſco patrata inquirebant, mul-
titudine territi deſiſterent. Et fer-
me non ibat vir ſanctus ad ægrotan-
tium ædes, ſed ij ad pedes ejusdefn
deferebantur: tum autem luſtrali il-
los aquâ aſpergens, magno eos nu-
mero erigebat in pedes, & expeditos
valentesque dimittebat. Hanc ta-
men curandi rationem in morbis vul-
garibus obſervabat: cum graviori
aliquo malo quis urgebatur, tum vir
ſanctus id ſpectabat ſolicite, ut ali-
quam ſe pervincendi occaſionem
nanciſceretur. Oſtendit hoc in Com-
morini promontorio, ubi cùm in
Mendicum, undique leprâ obſitum,
incidiſſet, oſculatus primò eſt homi-
nem, tum lavit ulcera, ac ſaniem ab-
ſterſit, mox aquâ, quà laverat, epotà,
plane perſanavit. Non pauci fue-
runt, quos ægritudine preſſos ample-
xXu reſtituit incolumitati; quod be-
neficium etiam conſecuti ſunt, quos
ejus umbra tetigerat.
Quin cùm omnium votis & ne-

ceſſi⸗

5
Eudn luin
mero Pl
ſt n g
itenalo ſeim
ltalee Elilens,
el baculo, vel
ltroros. n
Tue ſmandi tifd
Go demmiſfon
wira Operebaln
ztatule apud h
ſor Wltulae Ainl
ſciibge, Pigun
mubretere conige
,ltns Handenis
relgnilet, gim
ſr Naturamm non!
60, led in Ethnici
DEUS Kigetes
id but? bermitt
& inens ig lart
Aiquos eo fegto
Petent, & uant
er & inyeteratur
un n, 4 Cundo
tertio verdete ln⸗
timen immorati
i zgros mita ſeel
4 uppennt, r
ded vite keſtit
uae lpr vie
Ude 44)
nos beunt, P⸗
leine onſn
eete

Vator
11 er v1
eit. Wenr

12 uen

n autem uunder
ele reyerii lun,
morbi, 4c mors
Srofum 41 b e
m tantus fuit nl⸗
ſelig,
tute in procigin
inquirebant, mul.
iſerent. Et ler-
unCtis d egron.
ad peles eſosdenn
maltem luſtrali il⸗
8, magno eos ni⸗
dedes, & erpeclſos
ſtebat, Hanc ta⸗
nem in morbisrul-
1: Cum gmidti
ugedatun tun i
bat ſolcite, vtal⸗
cendi occaiionem
tencit hocin Com.
dio, wdi Clm in

t. „ne⸗
geli E
Ommmium e

ceſſitatibus ſatisfacere unus non poſ-

ſet, & numero plurimis, & locorum
intervallo ſejunctis, conſueverat, ve-
lut alter Eliſæus, pueros mittere, ſuo
vel baculo, vel globulis precatoriis
inſtructos. Et verò libenter ipfſe
hac ſanandi ratione utebatur, ut ſan-
Cto demiſſionis ſtudio, quæ DEUS
mira operabatur, innocentis potiùs
ætatulæ apud DEUM gratiæ, quàm
ſux virtuti ac ſanctimoniæ poſſet ad-
ſcribere. Flagrum, quo in ſe ani-
madvertere conſueverat, cuùm in ma-
nibus Firandenſis ſenis, hoſpitis ſui
reliquiſſet, quàùm multorum, quæ ſu-
pra naturam non in Chriſtianis mo-
dò, ſed in Ethnicis quoque, operari
DEUS dignatus eſt, inſtrumentum
id fuit? Permittebat bonus ſenex,

& ingens is favor reputabatur, ut

aliquos eo flagto ictus ægri ſibi inffi-
gerent, & quantumcunque contu-
max & inveteratum jam morbi ma-
lum erat, ſecundo, vel, ſi multum,
tertio verbere fugabatur. Pudet me
tamen immorari narrandis, quæ cir-
ca ægros mira fiebant, cùm tam mul-
ta ſuppetant, quæ circa defunctos ipſi
adeò vitæ reſtitutos dici poſſunt.
Quinque ſupra vicenos fuerunt (ni-
hil augeo AA.) quinque ſupra vice-
nos fuerunt, quos legitimâ teſtium
aſſertione conſtat ex mortuis ab eo
revocatos. Et horum ille aliquos
ex feretro, alios e puteis, iterum ex
mari alios; nec nullum ex ipfo adeò
ſepulchro evocavit, qui uno tantùm
die quatriduano illi ceſſit, quem Ser-
vator noſter viventibus iterum ac-
cenſuit.
R., P. Segneri Panegyr.

DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. AbOSTTI. 217

Et hæc, A A. nonnulla funt ex iis

Mirabilibus, quæ à Franciſco ſuper-

ſtite ſunt patrata. Prodeat nunc A-
poſtolus Paulus cum famola illa ſua
diviſione prodigioſarum gratiarum,
quam monumentis conſignavit: pro-
deat, & ſingulas nobis denuo enu-

meret. Quænam illæ ſunt? Alii ge-

nera linguarum. Non caruit Fran-

ciſcus linguarum dono. Ali inter-

pretatio ſermonum. Præditus fuit Fran-
ciſcus arcanorum animi notitiâ. Alii
prophetica. Et tempore & loco re-
mota prænarravit Francilcus. Alii
operatio virtutum. Non defuit Fran-
ciſco in elementa Mundi dominium.
Alii gratia ſanitatum. Hac deſtitutus

non fuit, qui non morbos tantùm,

ſed mortem ipſam nullo loco tutam
ſiſtere paſſus eſt. Demus igitur
Apoſtolo, veriſſimum eſſe, quòd
diviſiones gratiaram ſunt. Hac tamen
vice, iſtâ lege ſuà D EUS teneri
noluit, ſed in uno ſolo conjunctam
exhibere voluit illam potentiam ac
vim, quam ceteroquin in multos
homines partiri eonſuevit, non ſecus
ac mare undarum ſuarum theſauros
in multa flumina.
Pronum autem eſt, vos judicare,
me vel porrò non habere, quod di-
cam; vel certe dixiſſe, quæ & nu-
mero, & præſtantiâ alia Xaveriana
prodigia ſuperent. Ego autem te-
ſtor palam, me & minora magni-

tudine, & numero pauciora percur-

riflte. An magna & illuſtria vobis
videntur, quæ recenſui, Mirabilia?
videntürne fionora, quæ ipſo ſtre-
pitu ad ſe trahant ? videnturne in-
Ee com-

215 PANECGYRICUS DECIMUS QWINTUS,

comparabilia? Talia quidem mihi
non videntur. Date mihi veniam,
non ſunt hæc prodigia, quæ in tanto
viro præ ceteris ego admirer. Quæ-
nam igitur illa ſunt? Quæ ſint quæri-
tis? Multo majus prodigium mihi vi-
detur, tot inter prodigia tam non obli-
viſci hominem modeſtiæ atque de-
miſſionis, ut pergat ſeſe abiicere ad
ſerviendum cuilibet in miniſteriis ab-
jectiſſimis; in navi, ad lavandos in-
fimæ hominum feci ſuos pannos ac
centones: in Noſodochiis ad ſternen-
dum lectum ægris fœtentiſſimis: in
hofſpitiis ad gerendam curam equo-
rum pro lixis, ac calonibus. Et tamen
ipſe erat Apoſtolicus in Indiis Nuntius,
cujus quidem dignationis titulum no-
tum eſſe aliis non voluit, labores au-
tem & moleſtias omnes arrogavit.
Quid dicetis? Appellabitis igitur pro-
digia, quorum ante catalogum texui,
& emenlſum eſſe ſuis pedibus plus
quâ⅛m centum millia milliarium; &
abluiſſe ſacris undis duodecies centena
capitum millia, & dejeciſſe ſuo bra-

chio, divinitatis urſurpatæ vindice,

quadraginta Idolorum millia prodigi-
um non vocabitis? Et tamen hæc tan-
ta ac talia brevi decem annorum pe-
riodo geſta ſunt. An non videtur
vobis illuſtre prodigium, videre ho-
minem ex altero Mundo in ea littora
delatum, moribus peregrinis, & ad
eam diem non viſis, utentem idioma-
te inaudito, modo tractandi non uſi-
tato; hominem non ſpectabilem opi-
bus; cùm etiam quotidianum victum
alienæ miſerationi deberet; hominem
externo habitu non ſpectabilem, cum

centonibus ſe tantum ſuis involveret;
hominem natalium ſplendore non
conſpicuum; etſi enim Reges quoque

in Progenitoribus numerabat, eam ta-

men natalium claritudinem vel ipſos
familiares ſuos celabat, non minore
ſtudio, quàm celebre illud flumen ſu-

os fontes: an, inquam, miro mirius

non videtur hunc eundem hominem
tam ignotum, tam peregrinum, tam
novum totos poſt ſe Populos trahere,
& ſolà potenti verborum ſuorum ſua-
dàâ totas perturbare urbes, ſus deque
vertere Regna, ſubiicere ſibi Princi-
pum faſtum, inveteratas penitus abro-
gare conſuetudines, Majorum impe-
ria convellere, nativam extirpare Re-
ligionem; horum loco Ritus introdu-
cere novos, novam propagare Fidem,
novam Legem ſtabilire? & quam,
boni ſuperi, Legem? Legem, cui
propoſitum eſt corrigere totum Mun-

dum in ſuis axiomatibus, Legem quæ

ignominiam jactat pro gloria, prò
theſauro nuditatem, cruciatus pro ſo-
latio, pro potentia imbecillitatem,
injurias pro favoribus, pro riſu lacry-
mas, ærumnas pro felicitate. Et hanc
tamen ipſam Legem ſic ille firmavit in
ipſa arce, in ipſo corde barbaræ incre-
dqulitatis; Goæ in Metropoli Orientis,
Mozambici, Melindæ, in ora Piſca-

ria, in Promontorio Commorino, in

Cocinenſi Provincia, in Cambaja, in

Coromandelo, in Regno Travancori-

dis, in Ceilano, in Manapare, in ora
Molacenſi, in Nagapatano, in Am-
biano, in Inſulis Moluccenſibus, in
formidandis Inſulis Mauricis, Saxumæ,
Firandi, Suvi, Meaci, Figeni, Bungi.
XbI⸗

NS
ic ue 101
bbes/ Nle
. Negnotuc
1ilellenles,
nn enſes
iindanaeln
ſebumn . & Cama⸗
de lis, ſcut
ubin ni ſint, 4
contempletunt
Kma, lepocii
ſimas, tolenqn
Giuturnos henu
tes ocitiliin
Cunn etamn ampln
ie Cocint 0
Seelinis ibi l
achmanum, I
zumg lwt Codteir
docrini altimnan
ſas dotrini ade⸗
Gve coronatorun
zmimos, ut omne
ſis coronis poſt
Ees provolretentt
undas a
Entut; gudrum
cum pluibos Re
pjentii celebar
MManinor, rep
fla unds ſitte,
Nolllenſt, cm
onum Domins,
unden on int
ermt ömehtee
un Pauld Plri
uim ilkrale, 1

8

li in
V
Plend blimt

Nam, miro miin
eundem hominen
Peregrinum, tum
Populos teher,
Nrum ſuorym ur⸗
Urbes, ſos gege
icere ſbi Piinci.
t penitus 1bro⸗
Maorum impe-
vamn exiirpaute he-
dco Nitus inttodu-
propigzte kiden,
bilire? & qum,
m! Legen, ci
gere totum Mor⸗

ibus, Legem ne

Pro goin, ſd
,(ucati Pr ſo⸗
ia imbeclltaten,
bus, Pro in loy⸗
felictate. E nne
nbeile ammari in⸗
Nrebalbata incte⸗
Aetropolietd
nde, in 01l ler
oCommofn
a, in Cinbiul
ImNo;

. Ae,

1† no, ,
lgipnan j
lenis
5§ NOe,, ⸗

. N
lsMaun ol⸗

ſead, e.

DE S. FBANCISGO XAVERIO IND. APOST.

Urbibus, quæ totidem ſunt in Japo-
nia Regnorum Metropoles, & in ſuper
apud Mealenſes, Arenos, Giaos,
Mindanaenſes Populos, in Inſulis Ce-
lebum, & Canavarienſium, pluribuſ-
que aliis, ſic ut numero fere innume-
rabili illi ſint, qui hujus Legis gratiâ
contempſerunt Patrimonia locupletiſ-
ſima, repudiârunt Nuptias honoratiſ-
ſimas, tolerârunt exilia moleitiſſima,
diuturnos pertulerunt carceres, mor-
tes cruciabiliſſimas exantlarunt. Di-

cam etiam ampliùs. Solus Franciſcus
ſus ſe doctrinâ oppofuit tribus cele-

bratiſſimis ibi locorum Academiis
Brachmanum, Imanorum, Bonzio-
rum 5 ſuâ doctrinà illas convicit, ſuaâ
doctrinâ æſtimationem illis ademit;
ſuâ doctrinaâ adeò ſibi devinxit quin-
que coronatorum iis in oris Regum
animos, ut omnes quinque, ſuperbis
ſuis coronis poſitis, ad Franciſci pe-
des provolverentur in genua, & ſa-
cras ſibi undas affundi demiise preca-
rentur; quorum exemplum ſecuti ſunt
cum pluribus Reginis ipfſa etiam à⁴ ſa-
pienti celebrata Ternatenſis Regis
Mauri uxor, tres Regum ſorores, una
filia, unus frater, & magnus Princeps
Rolalaenſis, cum aliis amplarum di-
tionum Dominis. Hæc autem AA. ſi
tandem non ſunt prodigia, quænam
erunt? Sane ſi recte iſta ponderentur,
haud paulò pluris æſtimanda funt,
quaàm illa alia: ubi enim illa non niſi
ſigna ſunt egregiæ virtutis ac ſancti-
moniæ, hæc eandem efficiunt. Ac-

cedit, quòd illa nullo hominis impen-

Qdio fiunt, hæc autem magno illi ſtant:

in his enim impendit ſudores, impen-

219
dit ſanitatem, vitam impendit ipſam.
An enim fortaſſis Franciſcus non hæc
impendit omnia? Vos, vos diſertos
hic velim, ultimi Mundi fines. Quo
enim veſtro horrore vidiſtis ſpecta-

culum vobis noviſſimum, hoininem
fui penitus, ſuorumque commodo-

tum oblitum, conſumptum labori-
bus, alieno bono toleratis, ipſam
adeò ſubire mortem ærumnis accerſi-
tam, in littore deſerto, ſine aliis lari-
bus, quùm tuguriolo lacero, fine alio
lecto, quàm nuda humo; malé de-
fenſum, male tra atum, male cura-
tum; imò barbaràâ perfidiâ ab ipſis de-
ſtitutum, qui magis illi erant obligati:
haud aliter ac navi alicui contingere
amat, quæ ventorum ac tempeſtatum
injuriis, cum quibus diu illi luctan-

dum fuit, luxata jam ac laceta, lubin-

de in ſabulo ab iis ipſis magna ingrati-
tudine deſtituitur, pro quorum lſalute
pugnavit, quorumque vitam non
minùs ²à maris furore, quàm Mon-
ſtrorum voracitate fervavit. Hæc
enimvero, hæc ſunt prodigia, quæ
pluris ego æſtimo: parùm tamen
abeſt, quin me peniteat illa, ſi non
enarraâſſe, indicàâſſe ſaltem: nec enim
fortaſſis deerit, qui judicet, me non
ſtetiſſe promiſſis, nihil niſi prodi-
gioſum de Franciſco commemo-
randi.
Quid autem? An, ſi Prodigiorum
nomine non alia accipere volumus,
quùàm ad quæ quàm minimum homo

de ſuo conferat, complura alia mihi
deeſſent, quæ in medium proferrem?

Dico quod res eſt: ſingulis enumeran-

dis neceſſe foret mutuam mihi à Fran-
Ee 2 eiſco

110 PANEGYRICUS DECIMUS QUINTUsS,

Eilco præſtari eam ipſam virtutem, cu-
jus nonnulli meminére, qui affirmant,
etiam ſolis ad occaſum feſtinantis cur-
ſum eundem aliquando ſtitiſſe. Quan-
to autem plura à morte patrârit, qui
qui tam multis in vita inclaruit? ſiqui-
dem ita ferme ſapientiſſimo Numini
placuit, ut pafcius iſta cum viventi-
bus operaretur, ne eoprum ViIrtus ac
ſanctimonia nimis aperto diſcrimini
exponeretur, dum tanto, mortales
etiamnum, honore extolluntur. Si
abeſſent alia, an ſolum Franciſci de-
mortui corpus non perpetuum quod-
dam prodigium eſt? Servatum iſtud
fuit à Luſitanis ſex omnino menſium
ſpatio in ſandapila, quam undique vi-
va calce opplèrant, ut hujus acrimo-
niâ, conſumptà omni carne, nuda
oſſa facilius ex Sancianoe Malacam de-
portari poſſent. Sed nihil illi hac in-
duſtriâ profecerunt. In hodiernam
uſque diem corpus illud, ſemper vir-
gineum, ac omni tabe ac putredine il-
iælum ſervatur, tam venuſtum, tam
vivido colore tinéctum, ut quisquis
in illud obtutum attente defigit, aliud
ipfſi non deeſſe putet, quàm vocem;
imd ne hanc quidem deeſſe crederet,
niſi diutiùs illud fixiuſque contempla-
retur. Suo Malacam adventu ſacrum
hoc pignus luem tunc graſſantem con-
feſtim extinxit. E re deinde exiſti-
matum eſt, ſi Goam uſque transpor-
taretur. Navis autem, quæ eum in
finem prompta ſtabat, tam malè ſarta
erat, tam maleé annis, & multo usu
Pabita, ut Mercatorum nemo ſuass illi
merces credere accederet: ubi tamen
certò eſt intelletum, ſervituram il-

N .

lam ad uſum tam nobilem, certatim
omnes currere, ſibi & ſuæ vitæ, aut
mercibus, in ea locum, magno etiam
pretio, comparare. Nec lua illos

pes fefellit. Impacta eſt Navis in

itinere in brevia Inſulæ Zeilani; jam-
que nec progredi, nec regredi vale-
bat. Id proinde, in communi deſpe-
ratione, omnilſque alterius auxilii de-
fectu, captum conſilii, ut ſacrum
pignus palàm in puppi proſtaret. Et
ecce! ſcopulus, in quem navis im-

pegerat, eo aſpectu quaſi conſterna-

tus, magno repenté fragote difiliit,
libero navi tranſitu promiſſo; quæ
ſubinde ad optatum littus feſiciſſime
appulſa, ubi vectores omnes, mer-
céſque, & quidquid vehebat, oneris,
in terram expoſitum eſt, in omnium
oculis repente ſubſidit aquis hauſta;
vel quia æquum non erat, eam aliis
deinceps uſibus ſervire, vel quia ipſa
non habebat, quod ſperaret majus,
wel quia Mare (ut aliquibus ludere
pacuit) illam rapuit, ut cum cælo
contenderet, quod navim aliam, ſu-
perbo ſplendore refulgentem, oſten-
tat. Utut fuerit: non Chriſtiani tan-
tům, & ex Europa in illas oras ad-
vecti, fſed Ethnici, ſed Barbari accur-
rerunt turmatim ad corpus illud ſacer-
rimum honorandum; neque tunc ſo-
lum, ſed hodiéque paſſim & hi, &
illi, nullo diſcrimine, ventitant ad
opem ibi ſuis neceſſitatibus flagitan-
dam, precelque fundendas, ad ſu-
ſpendenda anathemata, cereos accen-

dendos, alendas lampades, timque

devotis illum ſtudiis cuncti, etiam à
ſacris noſtris alieni, venerantur, ut

Tra⸗

ila

cmlctbete fun
Us n tens Akcie
clebtech Aum
Pvert. Chmen,
Roncts Nofren
lelerert ibi n
Ur in aio noro,
nmodo ſyelit
Diibenignitti m
um wiess ilired
le rirds ſele prin
eundem exofnand
lis tetis tum pr⸗
Communicztione
. ſinon ipod ne
nobis eſet fito in
Nor ego hie ee
ne Dnucd güüden
eller Wod goe
Circeribus oriir
puum blom:!
10 kclts Prrteri
lnalall
um ſta iin int
ſſt l
mun hinuan
Ctum gorumen
zWfnitin⸗
snort älünn
Pponie lſihe
Nerl nolter
ltttor, vele

iis eppulla,

Alterids aurli de⸗
nlli, ut ſien n
Ppiproſtunt l
1 quem navis im.
quaſi conſterna.
lgore diſi n.
Procniſſo;
lins bel ſiſu ine
es Omnes, mer-
4relebnt, onei⸗
I elt, in Otnniutn
dit aguis hauſa;
On etat, eim alis
ite, vel ui⸗ ſ
1 bernet mnaing,
Algabes! ble⸗
Ut, cun Cal
Pawim lam, 1-
elolgentem, oler⸗
non Chriſtani un
in illss oras l.
ſed Bubari acal⸗
cori⸗ lad ſacer⸗
ni eque tunc ⸗
palſim 8 X li,
le⸗ det itaunt
eti katidus 3

BBr mn anrve

Travancortis Rex, licèt Mahomethi
aſſecla, non dubitàârit magnis ſumpti-
bus Templum- ejus honori ædificare.
Neque tamen Deo viſum eſt India-
rum, tanto montium mariumque tra-
Cctu à nobis remotarum, ſnibus cir-
cumſcribere Franciſci gloriam. Etiam
his in terris difficile dictu eſt, quàm
celebrem illum prodigiis reddere vo-
luerit. Cùm enim Franciſcus divini
honoris proferendi ſtudio Mundum
deſeruerit ſibi notum, charumque,
ur in alio novo, & oppoſito, ſe quo-
dammodo ſepeliret, placuit ſummæ
Dei benignitati mutuas velut hono-
rum vices illi reddere, iis, quibus ip-
ſe vivus ſeſe privavit, poſt mortem
eundem exornando; unde ipſe noſtris
his terris tam Præſens adeſt ſuorum
communicatione favorum, perinde
ac ſi non apud nos tantuùm, ſed pro
nobis eſſet fato ſuo defunctus.
Non ego hic eos commemorabo,
ne aliquos quidem: quid enim hoc
eſſet alind, quùâm curſum denuo 4
carceribus ordiri, dum à meta jam
parùm abſum; Neque tamen omni-
no tacitus præterire poſſum, quæ cir-
ca Marcellum Maſtrillum ſunt geſta;
cuùm iſta tam ſint illuſtria, tam glo-
rioſa, ut ad ſe rapuerint oculos om-
nium propinquorum, & remotifſi-
morum quorumque auimos ſtupore
& admiratione implérint. Quis
ignorat feliciſſmum finem, quo in
Paponi Inſula vitam admirandam
Marcellus noſter coronavit, quando
ad illa littora vel tempeſtatum ingra-
tiis appulſus, in ejus regionis viſcera,

DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. APOSTI. 2221

ad fidem prædicandam, vel ringenti-
bus hoſtibus Religionis penetravit 3
ſubinde autem de carceribus, foſſis,
flammis, aquis victor triumphavit,
quin & illo de ferro, quo Barbari,
dum caput à trunco avulſére, non ad-
verterunt ſe Palmas eidem ictu uno
meſſuiſſe? Hunc autem finem, hanc
tam glorioſam mortem quis Marcello
impetravit, niſi Franciſeus, qui ean-
dem præſagiit, & ad ſubeundam ani-
mos addidit? Ille, cum Marcellus
Neapoli non æger modò, ſed jam-
jann moriens decumbebat, videndum
ſe illi obtulit ad grabati latus ‚iter re-
ligionis ergè obeuntis habitu, cum
baculo in manu, penula in humeris.
Ille diu collocutus, ſolatusque eſt ;
ille ad inſtaurandum, quo paulo ante
ſe devinxerat, ad Indos abeundi,
Chriſtumque Bre licandi Forur ac
Promimhanemn induxit. IIle ad ver-
bum & ſyllabam dickavit lt nuleen
quà & promiſſio illa fieret, & Mar-
tyrii gratia peteretur. Ille deinde
momento unico porſanavit moribun-
dum, obduxit vulnus, cicatricem
abolevit, vires reddidit. Hle deni-
que in moleſtiſſima navigatione nun-
quam non Marcello adfuit, nunc ab
inſidioſis eum gurgitibus, nunc à mi-
litum impetu, mmnc à præliorum
furore liberando, uſque adeò, ut
qui curulium machinarum igne4
vi ejus in pectus vibrati erant glo-
bi ferrei, ſine noxa ulla ad pedes
prociderent. Quis nunc ſenſus
veſter Auditores? An ſi præter
iſtud, nullum plané aliud in
Ee 32 Euro-

222 PANEGYRICUS DECIMUS QUINTVUsS,

Europa Franciſcus patrâſſet prodi-
gium, an non iſtud unum abunde
patefaceret, quo apud DEUM, præ-
claré factorum ſuorum merito, ſit
loco Franciſcus? Et quo tandem
ſæculo, ſinite me ita loqui, auditum
eſt in Eccleſia, in uno ſolo prodi-
gio tot conjuncta fuiſſe prodigia,
quàm multa in hoc uno, Marcelli
bono, fuerunt conjuncta? In hoc
beati Cælites humano oculo aſpecta-
biles, in hoc curationes admirabiles,
in hoc vaticinia nova, in hoc even-
tus præſagiis ad amuſſim reſponden-
tes, in hoc non auditz aliàs
protectiones. Vidit tunc Euro-
pa omnis hominem, qui ibat, ut
mortem pro Chriſto oppeteret, de
ſucceſſu penitus nihil ambigentem:
& potuit quodammodo fſuperſtes
etiamnum Marcellus anticipato Mar-
tyris honore coli, de ipſo accipien-
do, quòd de Sancto Arcadio Marty-
re pronuntiavit S. Zeno Præſul: Ar-
cadius adbuc demoratur in ſaculo, &
jam Martyr recitatur in cœlo, ſiquis
tamen hoc uno Franciſci Miraculo non
contentus, uno velut intuitu cog-
noſcere amat, quàm frequentes etiam
in Europa ſint favores ab illo colla-
ti, conſideret, quis quantuùſque ſit
numerus clientum ipſi devotorum.
Quàâm multæ jam ejus Urbes com-
muni nomine in Protectorem eum
adoptârunt? Hoc e numero ſunt Bo-
nonia, Meſſana, Neapolis, Peruſia,
Taurinum, Parma, Placentina, Aquila,
Cremona, & præter has tam multæ
aliæ in ſola Italia, ut inde non diffi-

cilis de aliis Europæ Regnis conje-
Ctura fieri poſſit, in quibus aut na-

tus, aut commoratus eſt: ut ſunt

Navarra, Gallia, Luſitania. Cujus
autem rei hoc argumentum eſt, Au-

ditores ?2 Pleræque iſtarum Italiæ

Urbium, quæ illum nunc Protecto-
rem habent, nullo ad eum titulo per-
tinebant. Aliquæ earum, cùm in ter-
ris degeret, inquilinum, aut holſpi-
tem nunquam viderunt; aliæ ne de
nomine quidem noverant. Quid igi-
tur dicendum, niſi quòd ſubinde om-
nes iſtas ſibi tam arcte devinxerit, &
incolarum animos ac voluntates lucra-
tus ſit ſuavi prodigioſorum favorum
violentiâ, cuùm hodie vix aliam er-
ga quemquam cœlitum pietatem re-
Perire ſit, niſi utilitatis ſpe excitatam:
Suntque beati iſti Cælites fontibus non
abſimiles, ad quos accedit nemo,
quando aut hyemis tempore glacie
conſtricti, aut æſtate ſicci, aliorum
inſtar ſunt, quos artificis quidem ma-
nus, aut materiæ præſtantia, nulla
tamen aquæ copia commendat. Et
verò placeat audire me. An non ille
toti Italiæ illuſtre perpetuæ ſuæ pro-
tectionis pignus reliquit, quam ei
addicat, dum integerrimi ſui corpo-

ris partem tam nobilem, brachium

dextrum, ad eam perferri ſivit, quo
tam multos Ethnicos abluit, tam
multa Deorum ſimulacra evertit, tam
multos defunctos vitæ reſtituit? Illud,
illud ipſum hodie brachium, velut

ad triumphum, Romæ ſervatur, ad

ipſas adeò nominatiſffimi illius Ca-

pitolij radices, ibi videri, ibi con-

tre ctari

Il, etſ ign

ziwett nte⸗
1 lri
rsii⸗ d B
gun mend we
lnncſcun,
geninetn ver 4

tus
mmnc ulpicnil

“ te morkür
zuan ſutr enit
otentinn in:
lta tidhli,
ruchiun Annin,
ſructn voſrastn
lemmpiit Aer⸗
un per ben
len, kleot, nütd
Conſundtiſlimas.
lie gvoge ſigna
Barbnos ſtupore
junt; & memnen
ſorlin noſtti col⸗
len in lcisopp
lnuis, ile ii
CAls ariaten,
nsdocetais Pii
Hiniiat, cejig i

in humeros tra

un Ilerzs enmn

lmadte milert,
conlliorum eſls
Poſtum ili e
mblis mis nodi
lundo ſod
unnn, ſgeienlu
11 d uni lien
Eerarumn 13

31l Sſecerat
Dekandi ſtn
and ſtucio,

rbs
uenc neſ

erunt; aAlie ne e
werant. Cuidig.
uod ſobindeomn.
te geyinxerit, ’

voluntates ucta.

iolorum favorumn
die rin Aum er⸗
tum pieinem te.
atis ſpe encinm
alites ontibusnon
accedit nemo,
tempote glacie
te ſicci, Aofum
incis guidem ma-
Praſtanti, nuliu
1 cotmimendat. Et
me, Anonile
perpetr lr o⸗
Aiquit, guan en
emimi lui corßo⸗
Plem, dudiin
erkerni ürit,g
lcos ablut,
licn ereri,,i
iereſinin, /
e diachinn, .
Roma eni i
aicin;
inaint⸗ hae.
bi n gi

tre cari poteſt integrum etiamnum,
carnis ac ſucci plenum. Quis igitur
prohibebit, Auditores honoratiſſimi!
quin magno me animi ſenſu vertam

ad Franciſcum, & hic ſub finem illa

ingeminem verba, quibus orationem

. . 5
hanc auſpicatus ſum: Age Franciſce,

quid te moratur ? Allera manum
tuam ſuper gentes alienas, ut rideant
potentiam tuam: innova ſigna, & im-
muta mirabilia, gloriſica manum, &
brachium dextrum. Nullöône igitur
fructu noſtras in Regiones tua dextra

renavigârit? Alleva, obſecro, alle-

va illam ſuper gentes, alienas qui-
dem, fateor, natalibus, ſed animis
eonjunctiſſimas. Innova, innova
hic quoque ſigna, quæ tam multos
Barbaros ſtupore attonitos reddide-
runt; & memento, ſiniſtro caſu,
forſan noſtrâà culpâ, factum, ut mor-
tem in Indiis oppeteres. Jam enim
Ignatius, ille tibi tam reverenter
cultus Patriarcha, Italiæz te, & to-
tius S0 cietatis primæ Præfecturæ de-
ſtinârat, cejus ille onus à ſuis tuos
in humeros transferre conſtituerat.
Jam literas eum in finem exararat,
jam ad te miſerat, &, niſi mors tua
conſiliorum ejus filum truncèſſet, pro-
poſitum illi erat, ad coronidem tam
multis tuis prodigiis imponendam,
Mundo iſtud quoque, cæteris non
minus, ſpectandum exhibere, quòd
tu ad unius literæ I. quam in calce
literarum adjecerat, nutum, obtem-
perandi ſtudio, aggreſſus mox fue-
ris, etſi ignarus ad quem finem, tam
longam & moleſtam navigationem,

1

DE S. FRANCISCO XAVERIO IND. APOSTI. 223

ſulcando iterum eadem maria, iisdem
te exponendo periculis, eadem cæli
climata ac zonas remetiendo, &,
quod cæteris omnibus majus eſt, per-
mittendo, ut alius gauderet fructu co-
natuum, & gloria tantorum laborum
tuorum. Ita certe volebat Ignatius.
Et 6! quibus tunc officiis excepiſſe-
mus domitorem totius Barbariei,
Apoſtolum innumerabilium Ethnico-
rum? Enimvero ex quo, per tot ſæ-
cula, ſtat Roma, triumphum illa nul-
lIum ſpectàſſet talibus animorum ſen-
ſis celebratum: nam, ſi me opinio
non fallit, omnes ſe Populi obviam
tibi effudiſſent, ut certatim brachiis
ſuis portarent Magiſtrum tot Genti-
um, Prædicatorem tot linguarum, Me-
dicum tot morborum, mortis, tam

multà illi prædâà ereptà, glorioſum

Domitorem. Sed ſi mors tantum
nobis invidit boni, tu illud reſtaura.
Et verò te hoc facere, uſus nos do-
cet & experientia, dum nulla non
die prodigioſis operibus præſentem
te nobis demonſtras. Sed proſe-
quere, obſecro, quod cœpiſti, ne
te pigeat; Gloriſica manum, & bra-
chium dexterum. Id age, ut quoti-
die dexteram tuam glorifices, quod
perinde eſt ac dicere, ut plurimis
clientes tuos favoribus, & beneficiis
cumules: & ſi cui hodie præ cæte-
ris bene precari, & DElI dona im-
petrare te convenit, bene precare, ſic
te obteſtor, urbi huic tam nobili,
cujus me nunc obſequiis impendo.
bene precare muris, intra quos ha-
bitat, bene precare auræ, quam at-
trahit.

224 PANEG YRICUS DECIMUS SEXTUS

trahit, campis, ex quibus ſuum fibi
victum in dies quærit, & præ aliis
omnibus, bene precare Populo hic
congregato, qui parùm ſolicitus de

comptà & picturatà eloquenti4, quàâ

ſæpius veritates ſe ipſis Pulcherrimna
potiùs offuſcantur, dictionis meæ

fimplicitatem tantâ Ppatientia tulit, ut

ſincerâà geſtorum factorum tuo-
rumnotitiâ informaretur.

ð

ORIGO

HOG AMFPLIUS CGLORIOSA, QHA MAGIS
OCCüuLTA

PANEGYRICUS
Pro Inmaculata Concebtione
MARIA VUIR GINISJ
diätus Ravennæ.

Jacol antem genuit OSEPH, Virum MARIX, de qua natus
JESUs, qui vocatur Srſtus. Matth. 1.

Solis eſſe, nemo eſt, qui
neget, aut nefciat. Sed
quàm beneficus erga Lu-
nam Sol eſt, tam illi in-
vidus dici poſſe videtur. Quo enim
tempore lucem donat, eodem pactum
iſtud adjicere credendus eſt, ne il-

Unæ ſplendores beneficium

lam unquam præfente ipſo Luna

oſtentet: unde quo abeſt ab eo lon-
gius, hoc affulget ſplendidius, ob-
ſcuriſſima terris, cùm ad ſolem
proximè accefſerit. Non ita ſe cum
MARIA Virgine Chriſtus geſſit.
Cùm enim in MARIAM lux omnis
à Chriſto derivetur, non minùs quùm
40

nobisbolie ſ,
lvige nobis ſe
lum ligentilimr
Ut minon ſceri⸗
12, gummm ſil⸗
Vaatum ſiſen
ifima, aliis
Uee elci luprer
nores commend
ſols mnſtar, ilu
ſtus; Lunam N
wen hac, ubi
erlibet, guum
fiat, o illam !
itoricns neluit.
illet, Vnun
ſtim adcicit de
Unde 30 aſtn
kafeni in meci
Meſt, guim n
niſceretir in⸗
Cur tetan
twniret! iellni
gbireat,
d Paren⸗
.
ue chen
hoite, g l
1) den,

DE IMMACULATA CONCEPT. MARE VIRG. 22 ½

in Lunam à ſole, non tamen illa ne-
ceſſe habet procul diſtare à Chriſto,
ut quàm luminoſiſſima appareat. Imò
tunc plus ex ea emicat fulgoris,
cùm à Chriſto abeſt quàm pro-

Ximé. Et hæc fortafſis princeps cau-

ſa eſt, ob quam in hujus diei Evan-
gelio tam conjunctos aſpicimus, Vi-
detur mihi Matthæus in ea, quæ lecta
nobis hodie eſt, hiſtoriæ parte vo-
luiſſe nobis ſpectandum obijcere cæ-
Ium fulgentiſſimum. Apparent in eo,
ut minora ſidera, perſonæ illæ inely-
tæ, quarum ibi longa ſeries texitur;
& earum quidem aliquas virtus abſo-
lutiſſima, alias natalium ſplendor,
nec paucas ſupremi in Republica ho-
nores commendant. Inter omnes,
ſolis inſtar, illuſtrior apparet Chri-
ſtus; Lunam MARIA refert. Ut ta-
men hæc, ubi primùm ſe videndam
exhibet, quàm lucidiſſima oculos fe-
riat, à ſuo illam ſole ſejunctam ſacer
hiſtoricus noluit. Unde cuùm vix
dixiſlet, Virum MARIE, confe-
ſtim addidit, de qua natus eſt Esι π½¹.
Unde ad adſtruendas omnes MA-
RIÆ dotes ac prærogativa jura, nul-
la afferri in medium efficacior ratio
poteſt, quàm quòd Chriſto tam pro-
pinqua fit. Cur enim illa ſancta, cum
naſceretur? quia ita decebat Matrem
DEI. Quare tam integra, cum par-
turiret? ſic Matris DEl dignatio re-
quirebat. Cur in omni vita tam per-
fecta? Talem omnino conveniebat
eſſe) EsU parentem. Cur tot præ-
ter ordinem gratijs in morte donata?
tales Chrifſti Matri debebantur. Ut
proinde, quò hæc ad Chriſtum pro-
R. P. Segneri Panegyr.

pinquitas ſplendidiorem omni ex par-
te MARIAM reddit, hoc appareat
mirabilius, quomodo hæc omnem
cujuslibet labis ac defe ctus ſuſpicio-
nem non abſtergat penitus, ut ab
omni ejus vita, ita & à Conceptu.
De MARIA pronuntiatur, quòd
de illa natus ſit JESlIS, & eſt, qui
dubitare poſſit, an, cùm concipere-
tur, fuerit munda à ſorde, an aliquâ
infecta? Non equidem ego exiſti-
màârim, quemquam ita delirare poſ-
ſe, ut credat, labis aliquid idcirco
à Chriſto permiſſum, ne ſibi com-
parata Luna tota pulchra, tota ple-
na decôris appareat. Nihil lucis
Divino decedit ſoli, quantumcunque
luce copioſiſſima ſidera minora im-
pleat: nec fugit quemquam, hoc
ſemper inter hæc ſidera diſcriminis
intercedere, quòd ſol pater ac fons
ſit luminis, adeôque naturâ, non, ut
reliqua ſidera omnia, gratiæ munere
illuſtris; ut adeò ille proprium, iſta
tantuùm habeant lumen commodatum.
Bonà igitur veſtrâ venia liceat mihi
hodie pie curioſo inveſtigare, unde
tandem proveniat, quòd, etſi pro
experte omnis labis Divinæ Matris
conceptu tot pugnent momenta ra-
tionum, partim e Divinorum Co-
dicum authoritate, partim è natura-
li lumine, & Populorum conſenſu,
deprompta; ſie ut jam videatur
DEUS pro falſitate & errore non
poſſe permittere tantam veri ſimili-
tudinem, cum tam communi de-
ceptione, Eccleſia tamen certo con-
filio abſtineat à veritate hac fuo
Oraculo affirmanda. Dixi ab affir-
Ff manda.

226 PANECGYRICUS DECIMUS SEXTUS,

manda: nam etſi Diploma habemus
Alexandri VII. Pontincis Maximi,
quo ille rata habet, magno gloriæ
Virginis incremento, quidquid ante
ipſum Pontifices alii in piæ ſententiæ
favorem decreverant; quo lucis plus,
plus vigoris ac roboris affundit, imò
& aliqua ſui parte dictos favores ex-

tendit latius; nihilominus, ſi verum

fateri volumus, illémet dilſertis vo-
cibus profitetur, ſibi propoſitum
non eſſe in lite hac ſententiam ulti-
mam pro ſumma Virginis puritate
pronuntiare. Imd permittit, ut quis
in animo ſentiat, quod videbitur,
nullà vel hæreſis, vel impietatis re-
ligione metůve. Et quâ tandem
iſtud causs? An non meretur hic
nodus, ut illi ſolvendo demus ope-
ram? Sanè non unus tantum dubiam
hac in quæſtione mentem mihi ſuam
aperuit; unde ut eàdem opera ſatis-
faciam omnibus, conſtitui hodie de-
monſtrare; quanta in hoc eluceat
magni DEl providentia, quòd vo-
luerit, tanto tempore manere in ſua
Eccleſia litigioſum, & obſcurum,
quod tam nullo negotio confeſtim
poſſet reddere manifeſtum. Fortaſ-
ſis quæ hinc erunt conſectanea, ad
ſingulare cedent MARIE decus, &
magnam noſtram utilitatem. Idcir-
co, rogo, benevole & attente me
audite. Videri poſſet non nemini, hoc
inde accidiſſe, quòd parùm penſi ha-
beat Virgo, immunisne ab omni
prorſus labe, quæ in ipſam non mi-
nùs alienâ Parentum, quàm propriaâ
voluntate redundaârit, habeatur, an

ſecus. Cujus tamen animum ſubire
poteſt iſta cogitatio, ſi id unum in

mentem revocet, quanti vulgo æſti-
metur, nobili ab origine deſcendere;
quanto horrori ſit, deſcendere à vili?
Et hæc eſt illa de Virgine, obſcura
etiamnum præ cæteris, controver-
ſia; quàm nobili illa origine nata ſit?
non quidem quæ naturæ eſt, ſed, quæ
multo potior, gratiæ. Agitur, an
nata ipſa ſit contaminatàâ Adami ſtir-
pe, ſic ut & ipſa conciperetur non
libera, ſed ſerva; non amica, ſed

perduellis; non ſancta, ſed pecca-

trix. Et hoc ipſa parum penſi ha-
beat?
Sæpe in mentem mihi venit, am-
bigere, quâ tandem causâ inter ho-
mines tanti fiat Nobilitas natalium?
Quam enim, ſuis rem momentis li-
brando, partem habemus in noſtra

origine? non noſtræ virtutis eſt, ſi

hæc nobilis; non noſtri vitü, ſi
ignobilis obtingat. Purum putum

eſt naturæ beneficium, in quo locum
fortuna habet, non electio. Quâm

tamen moleſte ferimus, natalium
nobis ſordes exprobrari? Feremus
levius, ſi aut pauperes, aut indo-
Cti, aut infirmi exiſtimemur, quàm ſi
ignobiles. Meâ quidem opinione
id inde eſt, quia ignobilitatis & ob-
ſcurorum natalium labes deleri non
poteſt. Qui pauper eſt, ſuà induſtriâ
opes ſibi parere poteſt, qui indo-

Ctus, ſuo labore & ingenio ſibi com-
. 8 . e.
parare doctrinam atque eruditionem;
qui debilis atque ignavus, exercita-

tione fortitudinem. Qui ignobilis
natus

14
s, Nt
Ge .R
ionopiizen
ſſincsz hre n
tlempet! nat⸗

ſnguipe ilacho,

Nluin hoc topt
oes hls nu
non rteltt ¹
ſua metit noh
Dulaa maforum
e, DvGe Bal
uiconilli,
cere ton Albiri
Arety 4 rlvere,
tenet eicattit.
zigpod 1 recuß
fm etiamn ind
Videni deſinunt.
les habent: perl
catir non geletu

Cditute ir
in Vügne, d 4
lues ihleciſle,
guicen naturæ:
NIs, guim 2lir
Nobis poſſit. N
kilto nobis abpen
1u herecitate: .
du denezilin,
Inmme; S
locbenlo, noſtra
eſe inlecto Vn
el cbit dain
ber Pronuntietn
eletcnnm d
Ps in Vigine,

,

mmimum chte
lit men 1
re deſcendere:
eltenlete, ii

npne, obleu,

rteni, CONkroyer.

2 origine maſ
ſtut el ledc
tie. Agitur I
ninati Adami ſi.
conciperetur non
non amica, led
ncha, led pec.
parum penli ha.

em mini venitam-
m Cansi inter ho⸗
Obilian nutalium!
tem momenis l-
abemis jn noſtii
ræ Vittotis eſt, ſi
noltri piti, ſi
Purum putum
un in gvo locun
n deio. un
erimms, nittiun
fobrari? lrem
heres, u n
Sſtinemur guen n
Uiden opinione
nobiktui
lbes el 8
Ner eſt ui nicn
Oteſt; gui e⸗

DE IMMACULATA CONCEPT. MARIE VIRG. 227

natus eſt, quâà ſuâ diligentis, quo
conatu efficiet, ut originem ſuam no-
bilitet? Poteſt quidem ille dotibus
ſuis propriis eniti ad gradus etiam cel-
ſiſſimos; hæc tamen illi nota adhæ-
ret ſemper: natus eſt ſtirpe plebeia,
ſanguine infecto, proſapiaâ ſervili.
Nulla in hoc turpitudo eſt, quòd, qui
opes amplas habet, à majoribus illas
non acceperit: at illi etiam, quem
ſua merita nobilitarunt, probro eſt,
nulla majorum decora poſſe oſten-
tare. Unde Baldus, veſtrum illud,
6 Jurisconſulti, oraculum, de his di-
cere non dubitavit: Similes ſunt agro
curato à vulnere, cujus aliqua ſemper
manet cicatrix. Aliis in ægris, poſt
aliquod à recuperata valetudine ſpa-
tium etiam indicia & ſigna morbi
videri deſinunt: aliter in vulneratis
res habent: perſanatâ etiam plagaà ci-
catrix non deletur.

Cogitate jam idem eventurum
in Virgine, ſi ejus originem peccati
lues infeciſſet. Originis labes ejus
quidem naturæ ac indolis eſt, ut mi-
nùs, quàm aliz omnes, exprobrari
nohis poſſit. Nec enim hæc noſtro
facto nobis aſpergitur, ſed contrahi-
tur hæreditate: & ſicut ingens foret
DEI beneficium, ſi ab illa eſſemus
immunes; ita, ad rigoris amuſſim
loquendo, noſtra culpa non eſt, illâ
eſſe infetos. Unde credi poſſet, hoc
ex capite parum curandum Mariæ, ut
libera pronuntietur. Parte tamen al-

terâ Peccatum hoc originis labes eſt;

quæ in Virgine, neſcio quomodo, de-

cora reliqua omnia offuſcaſſet. Nam
etiam tum, cuùm promota illa fuiſſet
ad gradum tam excelſum, ut excel-
ſiorem illo res condita nulla conſcen-
dere poſſet, revocari illi in memo-
riam potuiſſent natales ignobiles, &
exprobrari infortunata progenies. Et
quæ tandem ejus claritas labe iſtà
Pi donie aliquid non perderet? Fin-
gamus, originariæ noxæ ſordibus
conſpurcatam, & audite, quid inde
conſequens ſit. Quid magnum de
illa dicemus? an quod Cæli eſt Re-
gina? ſed poſtquam Orco fuit ſub-
jecta. Quòd eſt Mater gratiæ?
ſed poſtquam fuit flia Iræ.
Quòd eſt Peccantium Advocata?
ſed poſtquam eorum ſocia
cia fuit in peccato. Si illa eſt Parens
Verbi, an non etiam verum, priùs
ejusdem fuiſſe inimicam? Si illam
ſibi Spiritus Sanctus deſpondit, an
non illam prius Lyrannus Tartareus
ſibi ſubjecit? Si adoptata eſt à Patre
æterno, an non prius inter filias Te-
nebrarum Princeps eandem numera-
vit? Proferamus, quidquid uſpiam
decorum & gloriæ poſſumus, ſi in
ipſa origine contracta à Virgine na-
xa eſt, prima hæc ignominia ſufficit
ad omnia alia ornamenta, quibus
poſtmodum effloruit, denigranda.
Et inducemus in animum, non inter-
eſſe Virginis, infecta ſit, an non, ejus
origo? Quin imd ſi tanti illa duxit,
naturæ ordine regia à ſtirpe eſſe prog-
natam, etſi tum paupere, quomodo
tam penſi non habuerit, quæ ſua eſſet
FbS in

in gratiæ ordine origo, ut perinde
ipſi eſſet, immundam, aut puram
ſortiri, etſi ſubinde egregiâ ſanctitate
ac puritate mundatam?

Nimium quantum ergò Virginis
intereſt iſthæc de origine quæſtio;
nimium, inquam, nimium quantum.
Si autem ita eſt, quâ tandem causâ
DEUs irrefragabile authoritatis ſuæ
pondus non interponit? cur apertiùs
litem non decidit? cur ſententiam non
fert? cur non loquitur? Non aude-
rem ego quæſtionem tam gravem meàò
velle ſententis definire, niſi, quæ
mihi ſenſum inſpirat Virgo, etiam
verba dictaret. Aperuit illa arca-
num iſtud S. Birgittæ, cui & crebrè
admodum, & familiariſſimèe Chriſtus
ipſe loqui eſt ſolitus; & cujus habi-
tæ cælo notitiæ, etſi eum certitudinis
gradum non habent, quem à DEO
per Eccleſiam manifeſtata, magno
tamen conſenſu, poſt longam & ac-
curatam ventilationem, à quatuor
Summis Eccleſiæ Pontificibus proba-
tæ ſunt: unde quàm æquum eſt eas
ſuſpicere, tam temerario proximum
eas aſpernari. In una autem ejusmo-
di manifeſtationum his ad Birgittam
§. Pieg. Re- verbis uſa eit Virgo. Veritas eſt,
vel. I. 6. c,. quòd ego fui concepta ſine peccato ori-
49 ginali. At ſi ita eſt, & Domina, cur
hæc Veritas Eccleſiæ Authoritate nobis
fide tenenda non proponitur? huic
noſtro quæſito audite, quid reponat
Lib. 6.c. 55. Virgo: Placait DEO, quòd amici ſui
piè dubitarent de Couceptione mea, &
quilibet oſtenderet Zelum ſuum, donec

228 PANEGYVRICUS DECIMUS SEXTUS,

veritas clareſceret tempore praordinato.
Pauculæ hæ voces ſeminum inſtar
ſunt, quæ virtute fæcunda animos
mihi addunt ad ſic pro Virginis ho-
nore ratiocinandum.

Dubitari imprimis non poteſt,
quin DEUS hoc permiſerit ad ma-
gis exaltandam Matrem ſuam, cujus
gloriam, tanquam Filius amantifi-
mus, non minus, quàm ſuam, pro-
movere ſemper ſtuduit. Charum illi
eſt, videre, nos noſtram intelligendi
vim eéô conferre, ut retegamus ejus
perfectiones, & earum adjuncta ve-
ſtigando pernoſcamus. Eum in fi-
nem campum magis nobis apertum
relinquere voluit, ut locus ſit huic
intelligentiæ noſtræ occupationi. Hine
ego arbitror factum univerſim, ut
quàm parciſſimè ſacri codices de
Virgine tractarent. Nec uſpiam le-
gere eſt; Filium ejus cum quoquam
de ipſa ex propoſito locutum, mul-
to minùs in ejus encomia effuſum:
etſi idemmet perſonas multo infe-
rioris dignationis non parcè ſolitus
ſit laudare. Quid ille de Præcurſo-
re ſuo Joanne ſolo non dixit? an
non deſtinato conſilio Oratorem age-
re voluit, ut eum turbis quàm com-
mendatiſſimum redderet? Lauda-
vit Viduam, ob duos aſſes in Tem-
plo oblatos. Extulit Publicanum,
quia vel ſemel modeſtè demilſseque ſe
geſſerat. Vix Magdalenam, errores
ſuos damnantem, & ad pedes pro-
volutam aſpexerat, cum mox enco-
miaſten amoris ejus egit. Celebra-
vit

we Ml
m M
fance dui
lcun * eup
cerigten lolie
tine lendh
ſenimu,
cem 0
nrom heumg
is Venfef,
eim non Abin
te, lepretmhlen
wüigte n in,
ſetnh ilum 9
noltt ude Ve
lumflin,
mnmie: un
ur erhun Dl
luchrn meiitorun
il num i
tal) limm
Cor igitur tum p
pelcꝛ in hiſtoriꝛ
Pwin bogui os
ud Neiota de
Oe ſun, tund n
lindum, fumin
mur! lnde,
veltefe, geprehe
e hocle ge ſif
Cllo euta contro,
tenpore mugbfu
n nocſe ſt i
Netig: i
tum in Cole; 4
nchd
en eiuen d
nmnikeſte.

uln, at
Mr De N

püme

r Mrorjliie.
eminum inſter
Qndt znimos

he Frgni ho.

unnn Mweh,
erit d m.
rem ſuan, ain
lin mmni.
um ſuem, pi.
luit, Charumm
tram inteligendl
retegamus ej
umn acjonchave.
. Ean in f.
nodi Pertun
Ut locus ſit ui
Occupationi. Nine
m univerſim, ut
lni cocien
Nee uſpiam ſe.
us cumn quoquam
loeutam, wuul.
encomi ealan
onas molto ine⸗
non nrce ſolitus
ile ce itcuſſ⸗.
6o von Cint in
lo Onatorem ge⸗
urbis guam conn.
dderet! Laudr-
1uos Allezin Ten.
xtolit Publicmun,
geſte denibete

DE IMMACULATA CONCEPT. MARLE VIRG. 225

vit conſtantiam mulieris Chananææ,
fiduciam Centurionis, Natanelis ſin-
ceritatem doli eæxpertem; at Virginis
gratiâ ne ſemel quidem locutum in-
venimus. Imò mox atque audivit
vocem optimæ mulieris celebri illo
encomio beatum pronuntiantis; Bea-
tus pventer, qui te portavit, corrigere

eam non dubitavit, dicta convelle-

re, reprehendere, & ſermonem, tam
utique non iniquum, aliò vertere, aſ-
ſerendo illum potius beatum, qui

nôſſet audire Verbum, viſcerum il-
lorum Filium, & ejus doctrinæ ob-

temperare: Quin imò Beati, qui au-

diunt verbum DElI, & cuſtodiunt il-

lad. Et quàâ iſtud causâ? an illum
latebat meritorum Virginis excellen-
tia? non eam amabat? non æſtima-
bat? Inſanum eſt hoc vel cogitare.
Cur igitur tam parùm & ipſe evan-
gelica in hiſtoria locutus eſt, cur tam
parùm loqui alios permiſit, niſi ut,
quò pauciora de ipſa finita, decreta-
que ſunt, tantò nos avidiuùs ad ſcru-
tandum, ruminandumque excitare-

mur? Inde, ſi lubedit animum ad-
vertere, deprehendemus, quæcun-

que hodie de Virgine Eccleſiæ Ora-
culo extra controverſiam ſunt, multo
tempore magis fuiſſe incerta ac dubia,

quàm hodie ſit is, de quo agimus,

Conceptus: priùs de illis diſcepta-
tum in ſcholis; tractatum in libris, in
Eccleſiæ Synodis certatum, quàm eo-
rum veritatem Divinus Spiritum aper-

te manifeſtaret. Quis tandem eſt ti-

tulus, aut dignatio excellentior, quàm

Matris DEl 7 par profectò erat, eam

mox primò Divini ore Spiritus in
ſacris Libris promulgari: Et tamen
ille expeckare voluit, donec tandem
Epheſini Patres ſuis illam linguis aſ-
ſererent, propriæ manũs ſubſcriptio-
ne firrmarent. Nunc illam cuncti vo-
cibus concordibus appellamus Virgi-
nem ante partum, Virginem in par-
tu, Virginem poſt partum. Sed ubi
hoc Sacris in Literis diſerte expreſſum
ſic repetitur, ut extra omnem litem
ſit? Neceſſe fuit, ut præclara inge-
nia ſudarent in inveniendis, diſcuti-
endis, & clara in luce ponendis ra-
tionum momentis, quibus refellere-
tur temeritas Theodori, Ebionis, El-
vidii, Valentini, qui tam illuſtre de-
cus præripere Virgini moliebantur.
Quantis ſtudiis actum inter prima
Eccleſiæ columina, quid de ejus Nati-
vitate, quid de Aſſumptione in cæ-
lum ſentiendum, an illa vocari ſan-
Cta, hæc non animæ tantùm, ſed
corporis quoque fide teneri poſſet?
Ita ſenſim tres iſtæ prærogativæ ſum-
ma cum Virginis gloria publica in
luce ſunt poſitæ, dum illa ſemper
occupatos in honore ſuo propug-
nando vidit viros ingenio & doctri-
nâà ſummos, qui non laboribus, non
vigiliis, non atramento parcerent,
dum ſua Virgini decora conſtarent.
Nunc nihil porro de Virgine contro-
verſum eſt, præter ejus Conceptum:
ad hunc enucleandum, quantis ſtudiis
conſtanter incumbitur? quot oblo-
quioſæ manus in eo occupantur, ut
antiquorum authorum monumenta
volutent? Quot calami libris exaran-
PFf 3 dit

130⁰ PANEGYRICUS DECIMUS SEXTUS,

dis conſumuntur? Quot linguæ de-
votiſſimæ in argumentis magnà elo-
quentiâ proponendis fatigantur? Non
eſt igitur mirum, quòd DEUS litem
hanc pendentem relinquere amet, abſ-
que eo, quòd ſuæ authoritatis pon-
aus interponat, dum hæc tot ſæculis
jam agitata in Eccleſia controverſia in
tam illuſtre honoris Virginei cedit
incrementum.

Et revera, quoties mentem ad
hanc rem adverti ſeriò, toties mihi
viſum eſt, ita Deum ſe geſſiſſe cum
Virgine, ficut ſe Natura cum Nilo
ſlumine. Ne vobis comparatio pa-
rum decens videatur, attendite, &
inæqualem quidem, non tamen in-
decoram agnoſcetis. Multæ ſunt &
Ppræclaræ dotes, quibus Huvius ille
à Natura ornatus eſt. Voluit tamen
eadem, ut origo ejusdem eſſet oc-
culta; nec conſtaret, magna eſſet, an
parva; illimis, an turbida. Et en
rem miram! Quod Nilo probroſum
videri poterat, præ aliis inclytum
reddidit: Omnis ſe Mundus certatim
huic origini inveſtigandæ dedit: Nul-
Iaque non atas (ita Lucanus cecinit)
voluir conferre futuris Notitiam.
Multum temporis in inveſtigando
poſitum, itinera moleſtiſſima exant-
lata, toti theſauri exhauſti. Quid
dici amplius poteſt? Nero ipſe, tan-
tus Imperator, expeditionem inſig-
nem adornat. Ejus imperio plures
conducuntur variis ex partibus equi,
conquiruntur expeditionis comites,
pecunia colligitur ampliſſima, fabri-

cantur vehicula, omnis generis com-
meatus convehuntur, ut itineri aut
terreſtri, aut maritimo ſerviant. Le-
guntur expeditionis duces Romano &
Senatu nobiliſſimi. Felicia itineris
auſpicia petuntur Divorum ad aras;
vota ibidem pro reditu concipiun-
tur. Et jam abit Romãâ, Mundi ca-
pite, inſignis Legatio. Nationes
omnes, per quas iter eſt, inquirunt
curiosè, quò illa pergat? audiunt
omnes; ad Nili originem retegen-
dam id iter inſtitutuum. Non eſt
Provincia, non urbs, non oppi-
dum, ad quam ea fama non pro-
manet. Implentur chartæ, volant

pagellæ, & omnium ſermonibus ce-

lebratur: Roma mittit ad Nili origi-
nem veſtigandam. Itàne Roma mit-

tit cum imperio ad Nili originem
veſtigandam? nihilne ergo aliud in

inſigni illo flumine erat, quod ejus
inveſtigationis honorem promerere-
tur? Quis neſcit, omnia inter flumi-
na Nilum Naturæ delitium eſſe? Quas

enim æſtate aliis aquas imminuit, huic

large concedit; ut ſic quaſi neceſ-
ſitatem mortalibus imponat, uni ſe
illi devinéctos profitendi, dum, ut

ille cecinit: In torrente plaga, ne ter- Lucan. 10.

ras diſſipet ignis, Nilus adeſt Mundo.
Ejus beneficio fit, ne Agricolæ £-
gyptii ſidera contemplari debeant.
Nilo ſupplicant, Nilo vota faciunt:
& ille large exundans agros pererrat,
valles tegit, & omnes pagos villaàs-
que in totidem inſulas mutando, ob-
ſidione cingit inquilinos, qui agiles
naviculas alacriter ingreſſi, fiſtula-
. rum,

uy).

worum,
ſeto ſon

fum,
Oum H,
u letitiæ ae

f .
n

1

un. .
g ſmnſemimn
umn more 1
Poprlum,
Gat. Gnde n
mendifionenn
In Adin mii/
ni fle
iori metis ſys
AMllid mor
ne ogiipi
grioni honotes
Detebentur unizu
bec elt hominen
incmnii negigere
& Occulta ſolicit
ſigne. Quntn
minine rulgares
gumm tunen ile
I Yori, ſiejin
uilem. Hecn
effecit, ut non
permnte Nerone,
(ambyſſe Perſe
nesAlerundto, in
ſ 4 erpecitionen
ſcet dunini ujn
feis Genter ni
gan riſe ſin,
ihlien Alenti
kann curioſite
dtenti, non *
dannts ſpeninde
Poſt tot incertin
un a5 nguiten

is geneti⸗
Ut itineri
lnint le.
uunRommo!
kiic neris

1

edin Cnahiun.
omi, Mundi e,

1nio. Nationg
ter eſt.

5 inguin
Pergat; anint
Dginem ketegen
tum. Nom e
bs, non oppi⸗
fama non Pro.
chatx, volant
m lermonibus ce⸗
intad Mliotig.
Itne Roma wit-
d Nii orgnen
lne ergo Aiud n
erit, Avod ejus
Nem promerer-
mnia intet fomt⸗
elitium eſe? Q
luns mmnnünwit,ie
in ſe guſ eef
inponat, unl k

irndi, Amm, lun
me ilt, e ter.

lius Aitt Muuin
ne Agriode .
empluri Ehen
lo von hann
lus ads
hmmes b

nlils nc 6
gpilmos,

ter e,

Iſ. F.23. 3.

DE IMMACULATA CONCEPT. MARLE VIRG.

rum, lituorum, tubarum, tympa-
norum læto ſonitu, hoc majora
edunt lætitiæ argumenta, quò mi-
nuùs de ſuis agris apparet. Nec id
mirum. Non enim Nilus, dum
agris jam ſeminatis ſuperfunditur, alio-
rum more fluminum prædabundus
eos populatur, ſed beneficus fœcun-
dat. Unde in magnam ejus com-
mendationem Iſaias pronuntiavit:
In aquis multis ſemen Nili, meſſes flu-
minis fruges ejus. Ibi enim abundan-
tioris meſſis ſpes eſt, ubi fluminis
exundatio major. Nönne iſta Na-
turæ prodigia publicos ejuſmnodi le-
gationis honores magis merebantur?
merebantur utique, quis neget? Sed
hæc eſt hominum imholes: magnà
incuriàâ negligere prodigia manifeſta,
& occulta ſolicitè ac curiosè inve-
ſtigare. Quantumvis nobiles ſint &
minime vulgares Nili dotes, nun-
quam tamen ille tantum eſſet aſſecu-
tus gloriæ, ſi ejus fontes occulti non
fuiſſent. Hæc natalium incertitudo
effecit, ut non tantum Romani im-
perante Nerone, ſed ante hos Aſſyrij
Cambyſſe, Perſæ Seſoſtri, Macedo-
nes Alexandro, imperantibus ſimilem
ſe ad expeditionem accingerent. Et
licet fluminis hujus indoles, ſemper
difficilis, Gentes maluerit ortus mirari,
quàm nſſe ſuos, unde poſt tam mul-
tiplicem diligentiam, tam non ava-
ram curioſitatem, vincit ahuc natura
latendi: non tamen irriti anteriorum
conatus ſpem in poſteris extinxerunt:
poſt tot incertitudinis ſæcula, nun-
quam ab inquirendo ceſſatum eſt:

231
ubicunque videtur, quæritur, & nulli
contingit gloria genti.

Nunc, Auditores nobiliſſimi!
quis vetet, ab hac agendi ratione,
quâ DEUS in naturæ ordine præ-
ter communem ordinem utitur, at-
tollere mentem ad perſpiciendam il-
lam, quâ utitur in ordine Gratiæ?
Repeto igitur, quod dixi: Si me opi-
nio mea non fallit; fecit Deus cum
Virgine, quod Natura cum Nilo.
Occultam eſſe voluit longo tempore
originem; & hæc fortaſſis inter præ-
cipuas fuit occaſio tantæ ejus glo-
riæ. Perſpectum cuilibet eſt, quòd
ipſa dotibus alijs Nilo ſit ſimilis.
Quoties enim Divinæ ſol Juſtitiæ,
iratus, radijs ſeſe armat ardentiſſimis,
& fulminibus metuendis, ad tellu-
rem incendio delendam 3 Maria ſola
valet eâ gratis, ut opponere ſe ſo-
li poſſit, ne terras diſſipet ignis, ipſa
unica unicè adeſt Mundo; amabiliſſi-
mis, quas tundit, lachrymis extin-
guendo incendia, quæ ingratum mor-
talium genus merebatur. Etiam cum
alia majoris generis flumina, Cæli-
tum inquam maximi, virium ſatis
non habent ad hæc incendia tempe-
randa, his illa nunquàm, deſtitui-
tur, ſed tum potiùs majoribus abun-
dat: cùm non rarò DEUS aliorum
precibus Cælitum certas gratias ne-
get, ut tanto ſtudioſius Matris Iuæ
preces implorentur. Per ipfſam eſt,
ut Mortalium multi neceſſe non ha-
beant aliorum ſiderum benignitatem
& beneficentiam ſolicitare z habent in
una

232 PANEGYRICUS DECIMUS SEXTUS,

una Virgine ſufficiens neceſſitatibus
ſuis præſidium; unde ipſi ſupplices
accidunt, ipſius ad aras confugiunt.
Nec maligne eorum fiduciæ eventus
reſpondent, dum quod aliorum pa-
trocinio fruſtra ſperarent, ab ipſa
nullo negotio conſequuntur. Inundat
illa paſſim ſuis gratijs agros, in
omnes benefca, nulli formidabilis:
hoc uno difſimilis Nilo, quòd hic
beneficentiam ſuam unius Provinciæ
limitibus definit, ipſa nullas non in
regiones ſit munifica. Iſtæ tamen
tam ſingulares Matris Virginis dotes,
prærogativa hæc jura jam omnibus
ſunt notiſſima, nemo illa ignorat:
càâque caus4é parum moddò laboris in
ijs diſcutien dis impenditur. Qui ocu-
los habet, illa videt, qui ſenſibus
præditus eſt, experitur. Quò occul-
tiora quæque ſunt, tanto diutius hu-
manæz intelligentiæ vim inquirendo
fatigàrunt. Et quia occultiſſimum
omnium eſt originariæ puritatis jus,
quantumcunque rimentur, & ſcru-
tentur diligentiſſimi & acutiſſimi qui-
que, Vincit adhuc natura latendi:

hujus gratia plus, quàm cujuſcun-

que alterius, laboris & conatũs ſu-
bitur. Quis autem jam dicat, quan-
tà hoc Virginis gloria fiat? Vene-
runt ex omnibus propé Europæ
Regnis Legationes ſplendidiſſimæ ad
Vaticanum ſolium, ſuperârunt Alp-
ium juga, Oceani fluctus verberâ-
runt : Quâ causâ ? Ut fſcirent Vir-
ginis ortus: ut certi redderentur,
purus, an fordidus, nobilis, an igno-
dilis ejus Conceptus fuerit. Quàm

multi Principes identidem Admini-
ſtros hunc unum ob finem mittunt?
quantum auri largiuntur? quâàm mul-
ta imperant? quot ſupplices libellos
porrigunt? quas induſtrias præter-
mittunt? Neque quia priores operam
perdiderunt, qui nunc vivunt, ſpe
ſuâ exciderunt. Quamdiu obſcurus
Mariæ ortus erit, tamdiu inveſtiga-
bitur. Et hac occaſione ſemper ipſa
materia ſermonum erit, ſemper at-
tentius ſcrutabuntur docti, ſemper
plura commentabuntur, tanquam de
vena inexhauſta, e qua quanto plus
eruitur, tanto plus ſcaturit.

Quid nunc vobis videtur? AA.
An non quòd hac agendi ratione po-
tiſſimùm Virginis gloriæ DEUS con-
ſultum voluerit? Quibus illa majo-

ribus affici honoribus poſſet, ſi nihil

jam de ejus ortu obfcurum eflet,
quàm nunc afficiatur, dum plus adhuc
lucis de fanctitate Conceptus ejus
deſideratur.

Nec minùs idem ipſe Deus, ſi non

erro, credentium utilitati & commodis

proſpexit; dum magis bene mereri
de Virgine poſſumus. Reverâ enim,

quod de ipſa profitemur & afferimus,

Eccleſiæ invi ctà Authoritate compulſi,
tributum videtur neceſſarium, quod
à nobis negatum ſicut nos in Perduel-
lium cenſu poneret, ita ſi pendatur,
vim non habet, nomenclaturam Mu-
nificorum nobis conciliandi. Submit-
tendum tum eſt caput, nec aliud di-

cere Virgini poſſumus, niſi abjectum

ud.

M erga

gemelt
ublepioconen
1l mMinre opii-
rinmno len
um Cadere, ⸗
dn in is Eect
Tunus miin ligin
Pido⸗ notis .0
um Diplomatdb
me Aexrundri
opinionihuic lec⸗
lucuit quun non
ſedinhoe ſiltem
Noli temeruns,
nott, Eſantem
s niſi aliter Ee
inpetrabitnemo,
lle noxx ſiyeptt
lir, labe contam
tlueprolententiir
mpendamdiri,
enilencktng
44 hutheode
tie noſta um in⸗
Olr indm ren
unn eord
. li entis 10
Alunt zu e

.
plim
Eenen

1 .
ien Aini
4 n winun
quim mul
nhlees ihelo
n ein utt⸗
nipigte odenm
uc im, le
amcdin o

5

ſeuns
amdin imelte.
lone ſemper e
eiſt, ſenper t.
r docki, lemne
tor, tanquam de
1 guuanto plun
aturit

is wiletur! 44,
endi taione po⸗
ori DESC-
Cbus la mio⸗
Polſet, iniil
Oblcurum ellet,
dum plos ãhuc
Concepis ejus

ipſe Dens inon
luti Acommols
ues bene melelt
§. Reverd enin,
mur & Merimag
horitate comnpi
ecellerium, goe
eut nosin Perber
, naieug
omenrlinl,,
onclimi 4
utr
caput/ e⸗

,

X

DE IMMACULATA CONCEPT. MARLE VIRG. 233
illud, & propudioſum: Domina,

quod debuimus facere, fecimut. Si
hoc negare, perfidiæ crimine careret;
hoc tibi tribuere, non poteſt tribui
gratuitæz humanitati. Aliquid tamen
gratiæ favorilque videris mihi debere,
ſi ſponte tibi offero, quod poſſem ne-
gare citra ullam noxam. Licet mihi
etiamnum per Eccleſiam, ut in ani-

mo tacitus ſentiam, te quoque origi-

nis labe infectam fuiſſe. Verum qui-
dem eſt, quòd nec libris editis, ne
publicè pro concione hanc propagare,
aut affirmare opinionem poſſim, imò
ne privato quidem in congreſſu cui-
quam ſuadere, docere, defendere,
cum in his Eccleſia ſancte provida
manus mihi ligarit, & os obturarit
pluribus notis Pontificum Maximo-
rum Diplomatibus, & ultimo maxi-
me Alexandri VII. qui aliud jam
opinioni huic receptaculum non re-
linquit, quàm non penetrabile animi:
ſed in hoc ſaltem ita ſentire poſſem,
nullà temeritatis, aut prævaricationis
notâ, Etſi autem hoc poſſem, nolo:
& niſi aliter Eccleſia juſſerit, à me
impetrabit nemo, ut ullàâ te cujuscun-
que noxæ, ſive propriæ, ſive origina-
riæx, labe contaminatam exiſtimem.
Hac pro ſententia impendam ſudorem,
impendamspiritu, vitam adeò impen-
dam ipſam & ſanguinẽ Quid, cenſetis,
A A. Poteſtne obsequium intelligen-
tiæ noſtræ tam ſincerum, Virgini non
plurimùm placere, utpote vi nullâ
aut imperio eorum, quibus etiam in
arcana mentis noſtræ circa ea, quæ
dei ſunt, jus eſt, extortum, ſed ex
uno erga ipſam amore profectum?
R. P. Segneri Panegyr.

Non poteſt non placere. Aliter enim
ſi eſſet, non recte contra Jovinianum
ſanctus ſcripſiſſet Hieronymus, plus
gratiarum mereri donum, quàm cen-
ſum: Majoris gratiæ eſt offerre, quod
non debeas, quàm reddere, quod exi-
garis. Et nönne res ipſa loquitur,
placuiſſe etiam DEO ſimile tributo-

rum ſpontaneorum genus ſibi retine-

re? Sic enim, non quidquid & majori
ſua eſt gloria, mandare nobis, pœnâ
non ſervantibus conſtitutàâ, voluit;
ſed multa conſuluit duntaxat, qualia
ſunt maxime, quæ Religioſum effi-
ciunt, Obedientia perpetua, Pauper-
tas voluntaria, Caſtitas Angelicæ æmu-
Ia. Hæc ſi ampleckimur, laude
digni ſumus? ſi non amplectimur, non
ſumus digni vituperio. Quis autẽ non
advertit, hoc ipſum in majorem omniũ
Domini gloriam redundare? Dum
namque multi, etſi ſuo relicti arbitrio,

ſponte tamen parati ſunt facere, non

tantùm quod ille præcipit, ſed quod
ſuadet etiam, nova ipſi accedit
cohors ſervorum, tanto nobiliorum,
quo minus coactorum. Dat fic ille
opportunitatem oſtendendi Paln,
quis majori in ipſum amore feratur.
Amor enim, ut Sanctus Auguſtinus
notavit, imperia non exſpectat, ſed
nutibus obtemperat.
tummodo nutandum fuit.
amanti, ut aliquo voluntatis amati ve-
lut odore affletur: mox enim, quin
aliud expectet, poſt ejus abit veſtigia,
eique ſe comitem jungit.

Idem accidere videtur in Virgine.
Cuncti debemus illi aliqua laudis tri-
6 g . buta,

Amanti tan- In Joan-
Satis eſt“ 21.

%ο 1
„

q. 81.

234
buta, quæ nobis Eccleſia imperat:
unum noſtro relinquitur arbitrio?

uod eſt, credere, aut non credere
9

purum & illibatum ejus Conceptum.
Ad hanc quidem diem Eccleſia non
prohibet, ſed ſinit, ut hac de con-

troverſia in animo ſentiamus, quod

volumus: ſi tamen explorare libet,
quam illa in partem inclinet, nullo id
negotio deprehendimus. Permittit
illa, ut palm, & in oculis ac con-
ſcientia omnium tueamur ortum Vir-
ginis omnis labis expertem, ut ratio-
num momenta excogitemus, edamus
in lucem, tradamus in ſcholis, affir-
mando, per hunc Conceptum intelli-
gere ſe illud momentum, quo anima
in corpus infuſa eſt. Lucem huic
Conceptui ſacram eſſe jubet ritu,
quem duplicem dicimus: certam ſac-
rificij incruenti, certam precum hor-
ariarum ſacerdotalium formulam præ-
ſcribit, inque hac non aliter de Con-
ceptu, quàm de Nativitate Virginis lo-
uitur, & ut hanc, ita illum, non
Unctidcatum tantùm, ſed & ſanctum
appellat, id quod fortaſſis plus eſt,

quàm ſi Imaculatum appellaret: plus

inquam: ſi enim vocum vim perpen-
dimus, Immaculatum eſſe aliud non
dicit, quàm carere maculàâ: at eſſe

ſanctum addit aliquid perfectionis,

puritatem ſcilicet ſolidam, puritatem
ſtabilem, puritatem, quæ DEO pe-
nitus uniat & conjungat. Sanctitatis
nomen (ita S. Thomas docuit) duo vi-
detur importare, munditiam, & firmi-
tatem. Nec tamen idcirco, quod
potari à vobis velim, prohibet, quo

PANEGYRICUS DECIMUS SEXTUS,

minùs in animo judicemus aliter, non
poœenas ſtatuit, non noxam vult con-
trahi. Nimirum, aſſequimur, quod
vult: Amanti tantummodo, nuntian-
dum fuit. Quid autem ex tantillo
hoc, quod noſtro adhuc arbitrio con-
ſultò relinquit Eccleſia, quid conſe-
quens eſt? Conſequens eſt, ut ex
omni recte credentium numero ſecer-
natur longe numeroſiſſima eorum aci-
es, qui, ubi de honore Virginis agi-
tur, non expectatis imperijs nutus in-
telligunt. Et hoc illa magnæ ſibi glo-
riæ non ducat? Si alia abeſſent omnia,
videret illa in hac re inſignem, quam
habemus, ad eam honorandam, ani-
mi propenſionem, dum in ea ſponte
prædicamus decus incomparabile,
quod abſque ullâà notaâ poſſemus ne-
gare. Non exſpectamus, dum Eccle-
ſia ſuo nos imperio ad illud tribuen-
dum compellat: fatis eſt, quòd non

prohibeat.

Et quomodo non certò permit-
tere ſibi de nobis Virgo poteſt, quòd
libentiſſime aſſentiamur omnibus,
quæ nobis imperantur, dum tam
prompte affirmamus, quod tantum
innuitur? Qui amplids ſtatuit facere, Epiſt. ad
quàm præceptum eſt, oſtendit minus ſibi Demetr.
praceptum eſſe, quàm potuerit. Pro-
nuntiavit ſanctus Auguſtinus de illis,
qui non contenti obedire præceptis
evangelicis, etiam conſilia prompte
amplectuntur. Id ipſum in re noſtra,
proportione ſuâ, dicere poſſe videor.
Si nos honorandæ Virgini, prompti
ſumus affirmare plus, quàm cogamur
impe⸗

miſſune, lulem

oile lngnre
ipi Tleionus
zni imumd⸗
lbetili'r k
ucnes Vigine
mn abumdutem
Omnem Fitan,
Ountumncunque
ih, noNn
geretgraüir, gui
uiſguum obtind
feitnobis Job
teneamus, comji
Prrrogatiyas dun
1ocun inte ſep
htellen &
ginits minis de⸗
ternitzs minn
Contenti ſomus.
Imperet Eecleſia
Conuum ſodli
ſtertent i
innidſnela
tur Mue DI
Fc d i
inn i Krn
ctren

Netur exradi
3 dicetnr

Imn eorumac,.
Ne Vitgini 1:
nperis nutugln.
magneſtbiglo.
bellentonmin,
ſignem „quanm
Orundin, mni-
mminen bonte
incompitedile,
pollemms ne⸗
uS, dumcde.
dillud tribuen.
eſt, guo non

ncend permmt.
o poeſt, Jvod
mur Ommibls,
Unr, Con tin
quod uuntun

Einit flere, i

enlit minus libenn

Ntuert. bo.

uſkinus eili,
elire Precehi⸗
Onia Ptonp
ſumintemic⸗
grepcleici
iron, 4 4
Una
,4 her

imperio, palàm oſtendimus, pau-
ciora nobis imperari, quàm affirmare
parati ſimus. Dicat igitur nobis non
invitis Eccleſia, quidquid ſublime vult,
ut credamus, de Maria, & de noſtro
obtemperandi ſtudio non dubitet.
Vult illa fortaſſis, ut aſſentiamur fir-
miſſime, ſanctam fuiſſe Virginem an-
tequàm natam; Sicque illi negatum non
fuiſſe ſingulare privilegium, quod alijs
ipsâà inferioribus conceſſum eſt, Jo-
anni inquam & Jeremiæ? parum eſt.
Jubet illa,“ut fateamur, ejus virtute
ſanctitatis Virginem accepiſſe gratiam
tam abundantem, ut noxam, per
omnem vitam, contraheret nullam,
quantumcunque minimam; imdò ut
plus illa, mox initio ſuæ viæ, poſſi-
deret gratiæ, quàm aliorum Viatorum
quiſquam obtinuerit in fine? non ſuf-
ficit nobis. Jubet, ut fide certiſſimò
teneamus, conjunctas in illa fuiſſe
prærogativas duas dotes, tam cæte-
roquin inter ſe pugnantes, ut Virgo
eſſet enadem, & Mater, ſic ut nec Vir-
ginitas minùs redderet fſœcundam, nec
Maternitas minuùs puram? nec iſto
contenti ſumus. Etiam alia nobis
imperet Eccleſia, neque ulla eam
Dogmatum ſublimitas & magnitudo
abſterreat. Quid autem imperabit?
an ut abſque ulla hæſitatione appelle-
tur Mater DEI? Ita appelletur: &
ſi quis unquam infamis Neſtorii Diſ-
cipulus, decus tam præcelſum du-

bium illi facere non dubitaret, dam-

netur, eradicetur, in ipſam adeò
abyſſum magnam detrudatur. An &
aliud certiſſimo fidei aſſenſu nobis te-

4

DE IMMACULATA CONCEPT. MARIE VIRG. 235

nendum? Omnino: tenendum, ex-
altatam fuiſſe Virginem ſupra omnes
plane choros & ordines tam beatarum
mentium, quàm hominum; ſic ut
illa jam cælo recepta non ſecundum

animam tantum, ſed etiam, quod

quum eſt exiſtimare, ſecundum
corpus, conſideat ibi ad DEl thro-
num Advocata Peccatorum, Aſylum
miſerorum, Diſpenſatrix gratiarum,
Protectrix Eccleſiæ, Regina totius
Univerſi. Et quid amplius? an am-
plius nihil ſuper, quod ad Virginis
honorem credamus? nihil inquam,
ſuper? Ad nos quod attinet, fruſtra
Eccleſia vibrat fulmina, minitatur
Anathemata, oſtentat fupplicia: hæc
eos petunt, qui contumaces ejus de-
trectant imperia. Nos quomodo in
credendo obluctabimur imperiis, ſi
parati ſumus tenere etiam, quæ no-
ſtro permittuntur arbitrio? Qui am-
plius ſtudet facere, quàm præceptum
eſt; oſtendit minus ſibi præceptum eſſe,

quàm potuerit.

Aſpiciat igitur, aſpiciat, opto,
& probet, ſi tantum mereri videbi-
tur, noſtrum Virgo obſequium. An
non iſtud reverentiæ ac reſpectus ple-
num eſt? an non glorioſum, videre
tam innumerabile Clientum agmen,
promptiſfſimorum ad probanda ſuo
aſſenſu ſumma decora Virginis, ſic ut
non expeckato ineluctabili Eccleſiæ
decreto, ſatis habeant ad talem annu-
tum invitari ? Tantum hoc eſt, ut
exiſtimem, nos viciſſimn à Virgine
expectare poſſe quoslibet mutuos fa-
6% 2 vores.

Qard. de
ugo.

236 PANEGVYVRICUS DECIMUS SEXTUS,

vores. Unde ne iſtis privemur, non
miror jam ego, permiſiſſe DEUM, ne
certi quid circa iſtud Myſterium ſta-
tueretut, ſed ut indicaretur tantum
nobis veritas, non autem DElI voce,
quam nemo non audire debeat, pro-
mulgetur. Non tamen deſperandum
nobis de ſententiâ ultimà, fortaſſs
non diù pòſt, ferendàâ, ut ſanctæ
Brigittæ promiſſum eſt: jam enim

utrinque ſatis pugnatum videtur, ſatis⸗

que laboratum in inquirenda hujus
arcani veritate: Quiſque oſtenderit Ze-
lum ſuum. Atque adedò illud adve-
niſſe tempus, quo tandem Vaticani
authoritate adſtruatur Veritas, quam
integris tribus abhinc ſæculis jam ſui
ſtudioſis confidere dignata eſt Maria:
Veritas eſt, quòd ego fui concepta ſine
peccato originali.

PARS SECUNDA.

Uas nobis vices rependet Maria,
ſi ortum ejus ab omni prorſus
labe immunem tueamur, etſi liberum
nobis eiſt aliter, intra indicatos ta-
men limites, ſentire? Vices ſane
optatiſſimas. Didici hoc ego jam
inde à Juventute mea ex Viro & Do-
Ctrinàâ, & Dignitate Eminentiſſimo.
Erunt autem iſtæ vices, ut ſic Virgo
nos defendat in momento illo, ex
quo pendet æternitas; ſicut nos il-
lam defendimus in momento fſui
Conceptůs. Auſcultate diligenter.
Noſtrâ intereſt, efficere, ut Mors
noſtra ſit ſancta: quis noſter ortus
fuerit, jam parum nos angit. Ma-
riæ non intereſt amplius, ut Mors
ejus ſancta ſit: intereſt autem ejus,
ſtabilire conceptam fuiſſe ſine ulla
macula. Si nos modò omni conatu
& induſtriâ id curamus, quod Vir-
ginis intereſt, an illa non viciſſim cu-
rabit ſeduld, quod noſtràâ intereſt?
Ea eſt grati animi lex, ut ſi partibus
ſuis deeſſe nolit, par pari reddet, ſi

eodem in genere non poteſt, ſaltem
in eo „quod alteri ſua proportione
reſpondeat. Opponetis tamen: Ec-
quid tandem facere nos poſſumus, ut
ortus Deiparæ labis omnis expers ha-
beatur? in manu noſtra non eſt, effi-
cere, ut pro hoc ſedes Apoſtolica
pronuntiet: nos neque ex illa corti-
na loquimur, neque Oracula, qui-
bus obſiſti non poſſit, fundimus.
Sic eſt: an autem idcirco nihil con-
ferre poteſtis in favorem Ortus illius
purifſimi? imò, ſi vultis, quam-
plurimum. Hoc enim ponendum;
uamdiu ſententia hæc inter fidei
dosmat non numeratur, plus ſem-
per & plus veroſimilitudinis accipere

eam poſſe, externæ ſaltem, à ma-

jore aut minore numero Authorum,
qui illam tuentur, aut mentium, quæ
illam amplectuntur. Non eſt penes
nos, ut aliquid certitudinis aut ac-
cedat, aut decedat Veritatibus ſum-

mâ jam authoritate ſtabilitis. Ne-

que enim vel noſtro diſſenſu infir-
man-

errco üt
tudinis: P
anneil gun
Ue Abbin, 7
ſunt, longe
Hec enin bi
28 M muli pwo⸗
obehlin, an
erininco ae⸗
etimn m ſemnitut
ſrnr enentie
enga. Hoc auten
ir numeto Aertig
biüturn elle Ul
lidtto, qur lu
mentumm eſt. a
tribungli pronun
negantium, aut
R.ns ek Pat
dere, frbtet, &
ewerem fuille 0
” Orbitari non
105 pongeris al
ACcitori ſimug a.
Commumibig iam
luud Aiter no
en m prepon
inclunt Rn
ton in gie don
lentenir, 1
morteles A il
Finnt, Viri .
Phbeij Doc
l, inipe
e Aiſtocret .
e,

Vicani
r Verſcz aunn

ne ſeculi emſi
gunelt lann.
Jui ntenti ii

npoteſt, ſalten
in proportione
Mnetiz tumen: Ec-
nS Pollunn,
ommnig erpen u.
oſtra non eſteſß⸗
ſeles Apoſtolic
gue er ila cort.
e Ornacule, qui
oſſt, Wndimus.
idcirco ninil con-⸗
kemn Ortüs ilin
ſi vlltis, qun.
enim ponendum;
nre intt flel
eratut, Plos len
ihtocdiris ccbere
2 llten, .
ummero Anthorumn
Alt wentiun,
. Non etne⸗
Vertun .
ſro n.

„*

DE IMMACUIATA CONCEHPT. MARIE VIRG. 237

mantur, vel aſſenſu affirmantur. De-

ficiat à fide, quidquid uſpiam eſt hu-
manæ ſapientiæ, & tradita ab Ec-
cleſia dogmata perfide neget; non

idcirco quidquam iſtis decedit cer-

titudinis: parum intereſt, pro illis, an

contra illa loquamur. In iis autem,

uæ dubia, & noſtro arbitrio reli-
A ſunt, longe plurimum valemus.
Iæc enim & probabiliora fiunt, cum
ad illa multi propendent, & minus
probabilia, cum pauci; quò autem
veriſimilitudo creſcit amplius, hoc
etiam via ſternitur planior ad illa po-
ſtremæ ſententiæ authoritate geler⸗
nenda. Hoc autem poſito, ſcimus,
in numero aſſertionum nondum ſta-
bilitarum eſſe illam de ortu Virginis
illibato, quæ hujus Orationis argu-
mentum eſt. Eccleſia nondum pro
tribunali pronuntiavit in favorem
negantium, aut affirmantium. Ste-
mus nos ex parte illorum, qui li-
bere, fortiter, & pleno ore dicunt,
expertem fuiſſe omnis prorfus labis;
& dubitari non poterit, quin etiam
nos ponderis aliquid & authoritatis
addituri ſimus ad hanc ſententiam tam
communibus jam ſtudiis receptam;
haud aliter ac momenta minima lan-
cem jam præponderantem ampliùs
inclinant. Et quis non videt, quan-
tum in dies ponderis huic accedat
ſententiæ, dum omnis conditionis
mortales ad illam adſtruendam con-
ſpirant? Viri, Feminæ, Nobiles,
Plebeii, Docti, Indocti, Sacri, Pro-
fani, Principes, Subditi, Respubli-
cæ Ariſtocraticæ, Monarchicæ. Dum

Promptis auribus excipimus, qui
pro hac diſſerunt; faceſſere jubemus
in malam rem, qui contra pugnant.
Dum hunc etiam animi noſtri ſen-
ſum manifeſte prodimus in libris ty-
po datis, in prælectionibus ſchola-
ſticis, in ſacris ſuggeſtis, in Docto-
rum conventibus, in pictis Imagini-
bus, in diebus ab opere vacuis, in
ſplendidis apparatibus. Dum Aras
in hujus Myſterii memoriam ſtatui-
mus, Lempla ædificamus, aut ſal-
tem crebrò ad illa inviſimus, ſacri-
ficia aut facimus, aut fieri curamus,
reſpondentes certis horis preces re-
citamus, morem imitamur celeberri-
marum quarundam Academiarum,
quales ſunt Pariſienſis, Colonienſis,
Moguntina, Viennenſis, Valentina,
Salmanticenſis, Complutenſis, Lo-
vanienſis, Barcinonenſis, Eboren-
ſis, Conimbricenſis, Ingolſtadienſis,
Dilingana, cum aliis, quæ ſimul nu-
mecum trigeſimum octavum implent,
quas tamen hic prætereo: omnes au-
tem iſtæ nemini titulos aut inſignia
O◻
Doctorum conferre decreverunt, niſi
prius jurejurando affirmavit, ſe tam-
diu ſtaturum pro puriſſimo Matris
DEI Conceptu, quamdiu id per Ec-
cleſiam licebit. Dum nos quoque
jungimus ſùpplices noſtras preces
cum precibus, tot illuſtrium civita-
tum, tot primi nominis Collegiorum
Qlericalium, quæ publico nomine
Romanis à Pontificibus petierunt, ut
tam diuturnæ liti tandem optatus finis
imponeretur: Dum vel Oratoria,
quæ dicunt, inſtituimus , forma-
Gg 3 mus

233 PANEGYRICUS DECIMUS SEXTUS,

mus ſodalitia & Cœtus ſub hujus My-
ſterii appellatione, more tot popu-
lorum, ut ſoli illi, qui Romano
ejus nominis Cœtui fœdere tam
lſancto juncti ſuut, ad ſexcentos ex-
currant. Dum hos ad Cœtus ſocios
invitare, qui nomina jam dederunt, ad
conveniendum crebriùs hortari non
omittimus. Dum ipſo adedò in bello
cohortibus ab hoc Myſterio nomina
imponimus, iisdem compellamus
portas urbium, propugnacula mu-
nimentorum, ſtationes vigiliarum,
naves claſſium, portus marium ;
qui hodie mos paſſim invaluit in
multis Regnis Indiarum, ut taceam
Regna alia Domũs Auſtriacæ in Ger-
mania, Poloniæ, Neapolis, Siciliæ,
Luſitaniæ, Hiſpaniarum, quæ omnia
Protectricem publicam Mariam hoc
Stulo venerantur, & tandem dum
hujus in ſententiæ favorem argumen-
ta nulla prætermittimus, quæcunque
demum in noſtra ſunt facultate, qui-
dus illa teſtatior reddatur, & in vul-
gus celebrior. An non igitur & vos,
AA. cenſetis, plus accedere veriſimi-
Hitudinis ſententiæ, quæ tot numeret
Advocatos, quàm ſi his deſtituere-
tur? Si in certos virorum docto-
rum Coœtus cooptati eſtis, crebrò
veſtris lucubrationibus arcanum hoc
illuſtrate, efficite, ut in illis trium-
phet potiuùs, & floreat Virgo, quæ
pede conculcet ſerpentem, ut fune-
ſtum ei Spiritum exprimat, quàm in-
ſamis aliqua Venus, quæ pede pre-
mat ſpinas, ut roſas colligat. Si
valetis ad populum dicendi facultate,

veſtrà illud facundia ediſſerite; ſi
Doctorum titulis fulgetis, rationum
momentis ſtabilite; ſi ſcriptores
eſtis, calamo, ſi Pictores, penicil-
lo, ſi ſculptores, ſcalpro honorate.
Nemo ſaltem veſtrûm ſit, qui domi
ſuæ imaginem aliquam non habeat,
quæ illud repræſentet, ut quisquis
pedem intro tulerit, mox inde arguat,
quæ tandem illos intra parietes ſen-
tentia, ut majoris authoritatis, præ-
ponderet, ac triumphet. Qui ex vo-
bis præſunt aliis, qui clientelas ha-
bent, perpendant & ipſi, quomodo
authoritate ſuà ad idemmet Myſteri-
um clariùs reddendum uti poſſint.
Quicunque autem horum aliquid fe-
cerint, an inducere in animum poſ-
ſunt, Virginem viciſſim non pari
ſtudio cordi habituram res ipſorum,
quo ipſi res Virginis habuerint?
Scio, illam Eccleſiaſtici ore ſpopon-

diſſe: Qui elucidant me, vitam æter-

nam habebunt. Quid eſt autem elu-
cidare, Auditores honoratiſſimie non
eſt hoc aliud, quàm clarum reddere,
quod obſcurum erat; manifeſtum,
quod occultum; certum, quod du-
bium. At quo tandem in Myſterio
hoc obſequii præſtare Virgini poſſu-
mus? Non ampliùs in Nativitate;
hæc enim quòd ſancka fuerit, jam fide
certum eſt: non in Partu, nam hoc
non violatum Virginitatis decus Ma-
giſtra fides docet: non in vita reli-
qua: nam & hanc omnis proprio ar-

bitrio admiſſæ noxæ puram fide

erudimur: non in morte; nam hanc
quoque glorioſam fides demonſtrat.

Quid

Reutus
gravio⸗
s a

riot,

. . Me
iteligo Clminte
insHeroi Nmmi
H o 1 Propr
ntum mncencſum
niſim in iche

.

Anthotitts Ur.
phet Qierpo.
Ooi cliemelu lu.
& ipſ, qvomod
idemmet AMyter.
lum uii poffint.
horum Alquid ſe⸗
e in mimum dol.
Viciſſim non peri
turam tes iplorun,
iginis habverint?
Ktici ore ſpopon-
nt me, Utann ate
did eſt em eln
honOratfſumi? non
m carum ledter,
erat, mMunikeſtum,
enum, uod Ir.
Uem Rtei⸗
ne Vitgini Polr.
is in Nuiritne;
h buenit, infi⸗
in Partu, min bo
mnituns deent
non in in 1
commnis hrohne⸗
0N h
in moe *
m 6es lenn 4
U

DE IMMACULATA CONCEPT. MARLE WRG.

Quid igitur ſupereſt eâdem face non
errabundà illuſtrandum, niſi ejus or-
tus? Neceſſe proin eſt fateri, quòd

quisquis ad hunc elucidandum ope-

ram confert, illi præcipueë promiſ-
ſa ſit vita æterna, & quod conſequens
eſt, mors bona, fauſta, felix, opta-

239
bilis, & talis omnino, qualem ego
ſupplex à Virgine peto, ratione qua-
dam ſingulari, pro omnibus addictis
ejus puriſſimæ, & omnis prorſus
labis experti Con-
ceptioni.

11

ð
PRIMIIS PRO CHRISTO
MARTVR
PANEGYRICUS

HONORI & NSEPHANI PROZOU-
martyris diltus

VICENYZI.

Rgutus ille Poêta, neſcio,
graviôrne in rebus ſe-

rijs, an in jocoſis feſti-

vior, an in ſatyricis
mordacior (Martialem
intelligo) cùm intrepidum inclyti il-

lius Herois Romani animum perpen-

diſſet, quo is propriam dextram ad
lentum incendium damnavit, ob ad-
miſſum in ictu tam infelici, quàm
magnanimo errotem, admiratione at-

tonitus exclamavit: Scire piget poſt
tale decus, quid fecerit antè; Quam „9.
vidi, ſatis eſi, hanc mihi néſſe manum.
Perinde ac ſi dicere voluiſſet: Quid
mihi multis occinitis, garrulitate Iu-
erfluàâ, non tantùm prolixà, vetera
Rujus Mutij egregia facinora? Cupe-
retis equidem, ut verterem oculos ad
fluvios, qui hoſtium ejus ſanguine
erubuéêre, ad montes cadaverum,

quos cumulavit; ad palhmas, quas

ille

L. S. epigr.

240 PANEGYRICUS DECIMUS SEPTIMVUS,

ille ibi inter hoſtes meſſuit; ad tro-
pPhæa, quæ in Capitolio ſtatuit? At
ego paucis dico: nil curo quidquam
horum: Scire piget, quid fecerit ante.
Et quàâ id causâ; Hâc: quia dum cer-
no hic hominem, qui animo fortiſ-
ſimo eò aſſurgit, ut malit ſuam ma-
num igni in pabulum obijcere, quàm
nominis ſui fſamam dubio diſcrimini
obijcere, non eſt quod porrò expe-
tam. Pacinus tam inſigne, etſi ſolum,
fufficit, ut toto de homine judicem,
qualis ille fuerit: nec enim ad ſum-
mum fortitudinis apicem ab infirmo
repente tranſcenditur; neceſſe eſt,

per multa egregia facinora viam fibi

ad maxima ſtraviſſe; cum id com-

myunis ferme mortalibus imbecillitas
exigat, tam in initijs timida, quàm

in progreſſibus magnanima.

Scio, Auditores honoratiſſimi!
multos e ſacris Oratoribus queri,
quòd de S. Protomartyre Stephano,
Heroë ceteroquin in Eccleſia tam il-
luſtri, & glorioſo, ſacræ hiſtoriæ
tam parcê locutæ ſint, ut præter ejus
necem, nihil fere de rebus ab eo vi-
vente geſtis commemorent: & pe-
rinde ac ſi clauſam carceribus, & fi-
nibus nimis anguſtis ſuam Eloquenti-
am videant, cuperent exſpatiari tanti-
ſper ad explicandum e ſacris ſugge-
ſtis, qualem ille ſe præſtiterit, quan-
do aut Gamalielis Auditor di ſputabat
in exedris diſcentium, aut Chriſti
aſſecla evangelij doctrina imbuebat
urbes, aut Diaconus in Templo ade-
rat ad Aram litanti, aut Viduarum

Oeconomus adminiſtrabat proven.
tus. Ad me quod attinet, hac mihi
vice veniam/ſpero, ſi profani inſtar
Oratoris profitear, curæ mihi peni-
tus non eſſe, ut horum aliquid reſciam,
ne quidem ſi eſſet, qui iſta docere me
vellet. Crederem, me injuriam aper-
tam facere nunquam ſatis prædicando
facinori, quod patravit Stephanus,
dirindo primus pro Chriſto vitam de-
it, ſi ego, hoc cognito, aliud Icire
laborarem. Scite piget, poſt tale de-
cus, quid fecerit antè. Fierine potuit,
ut facinus tam dignum Heroë non
præcedent victoriæ aliæ valde excel-
lentes, dum nemo repentè fit ſummus
(quæ ſunt S. Gregorij P. M. verba)
ſed in bona converſatione à minimis quis-
que inchoat, ut ad majora perveniat.
Nemo miles primo ſaltu ad trium-
phum pertingit; ſed poſtquam tem-
pora apio, gramini, quercùs folijs
aſſuefecit, ſubinde etiam lauro illa
cingere meretur. Quisquis igitur om-
nia præclara Stephani facta nôſſe cu-
pit, ſufficiat illi, ut ſummum com-
memorem, Mortem inquam; oſten-
dendo, quantum ſit in Eccleſia,

Protomartyris decus eſſe promeritum.

Non tamen ego non cognoſco,
quantopere propoſito meo adverſetur
vulgata hodie loquendi ratio. Quo
enim modo pernoſcere nos poſſumus
hujus operis magnitudinem, quod
conſiſtit in danda pro Chriſto vita, ex
quo decus hoc videmus in Eccleſia
commune eſſe innumeræ hominum
multitudini, fœminarum, juvenum,
puero⸗

N
etorumn, nno
ne n Fnn
et⸗ Aremmh
ummnti 0 er,
en
e iſtimens.
itreen
wogrin: Nt
niten G n
reli Hiutuſi
jnd ſeuu
ſm/⸗ ſni e
ictoren n.
eimgalttb,
pul dt iel
Cunmmis femn
ſa, nelotibus
ae cicimns, &
Utatremotas in te
elcit, non hos
Untium pultus fu
Aulcenn in aui
Oceanun transmm
aunlqum ſolci
Kniins olmnes
Onmnesamnici ctler
WE Ercumdedern
Girerint d Dye
05 Comige;,
Pr ſo capillos
u mmin lengan
, Jol vs i
gu orbemt;
feſtea enllit, u
1, Qun mon .
4 rumpet, Ne

1 eiren Ehe

5 gven

aravit le leh
oChriſto Dden
nio vltam d.
tognto, Aicleie
Per, tale i.
7. Hierinepotit,
gnum Heroe non
e dlie valde excel.
hreſent! it ſinmit
gori D. M. verba)
ntine ! niimnin gi⸗
mijmnu pervenis.
no faltu ad trium.
ld poſtquum ten.
ini, guecis ols
e etiam lauro illa
Cscpisigiturom.
Pani tachn nole e.
Gt ſoinmumm con
teminguum; Aten
n ſt nn Eaceli,
elle proneiilm.

ego non cognoſeo,
olto meo Melen
Gendi tio.
olcere nos hoſan
umitulten
pro Oriſi e
Videmus ,
mwuns n⸗
mumm r

DE S. STEPIIANO

puerorum, imò & infantium? Sed
cavete, ne prima rerum fronte fal-
lamini; audire mihi videor hortantem
S. Joannem Chryſoſtomum, cavete,
ne exiſtimetis idem efe factum, ire
viâ veteri & tritâ, & ire novàâ, atque

incognita: Non æqualis eſt labor, viam

tritam, & planè paratain poft multos in-
gredi Viatores, atque eam, quæ nunc
primò ſecanda eſt, quæque prærupta &
ſaxoſa, ferisque plena, nec ullum adhuc
viatorem admiſit. Nunc animi causâ
eximus ad littus, ut ſpectemus naves,
paulò pòôſt vela facturas, jocamur
cum nautis, ridemus ſedentes ad tran-
ſtra, veckoribus reliquis feſtivo ore
vale dicimus, & felix iter precamur,
utut remotas in terras abituris. Quis
neſcit, non hos manentium, & abe-
untium vultus fuiſſe, cuùm prima navis
audacem in aquis pedem poſuit, ut
Oceanum transmitteret? Deum bo-

num! quàm ſoliciti & timore ſuſpenſi

familiares omnes, omnes agnati,
omnes amici celebratos illos Argonau-
tas circumdederint? Quorſum itis?
dixerint ad Parentes Filij, ad Mari-

tos Conjuges, lachrymas inter, &

ſparſos capillos! ah! quorſum itis,
O miſeri, ut impingatis in ſcopulum,
qui navim frangat; incurratis in ven-
1208, qui vos disijciant, in vortices,
qui abſorbeant? Tamne vobis vita
veſtra eviluit, ut longa vobis ſit mo-
ra, dum mors filum in ſtabili ſolo
abrumpat, quæ certò ventura eſt 3
& idcirco, deſperatâà meliori ſorte,
illam in aquis, quæ ad vos nihil ſpe-
ctant, proritatis? Et quid agetis,

quando videbitis Euros eum Cauris,

R. P, Segneri Panegyr.

PROTOMARTYRE. 241

Auſtros cum Aquilonibus obſtinatos
inter ſeſe confligere, & ſuorum cer-
taminum præmium veſtra ſibi capita
proponere? Fierine ulla ratione po-
terit, ut inter conflictus tam atroces
tutos ſatis vos reddant vix palmares
iſti afferes, navis derelictæ, con-
quaſſatæ, jactatæ, in periculis & innu-
meris, & inſidioſis, ſine modo eva-
dendi, in abyſſo tot furiarum ſine
ulla pietate ſpumantium? Ita tum lo-
cutos veriſimile eſt animos illos metu
conſternatos, quin & complodere
manus, & nMſtùm ejulare deſine-
rent. Cùm tamen ſubinde viderunt
chara ſibi pectora, mollibus his ari-
etibus non fracta, magnanimo auſu
velis remiſque propellere in altum
navim, quot votis fatigarint ſidera,
ut affulgerent ſerena, quot blanditijs
demulſerint flu tus, ut murmurarent
placidi, quot precibus ventos, ut
aſpirarent faventes & propitij? Et
tamen hodie jam rarus eſt, qui vota
ſuperis faciat pro navi, cui ipſum ſe
committit, & non tantùm dimidium
ſui, ut ille Lyricus ſimili in occaſio-
ne amicum appellavit. Unde autem
tanta inter navigationem & navigati-
onem. varietas, inter abitum & abi-
tum diſcrimen? An non eadem maria
hodie noſtræ triremes & Onerariæ
ſulcant? An non eaſdem ſyrtes obvi-
as habent? eaſdem procellas experi-
untur? Ita quidem: fed quis jam na-
vim, poſt tot alias, ſolventem eo-
dem ex littore comparet cum navi,
quæ prima omnium ſolvit?ꝰ Non
qualis eſt lahor, viam tritam, & pla-
né paratam poſt multos ingredi Viatores,
atque

Sap. 18. 3.

242
atque eam, quæ nunc primèò ſecanda eſt.
Qus primi ſalvi tranſiérunt, vadum
monſtrârunt ſecuturis; ubi undis
hauſti ſunt, periculum denuntiarunt;
& jucundum eſt navigare, ubi nau-
fragia aliorum nos cautiores, aut alio-
rum ſecuritas reddit confidentiores.
Cogitate nunc, idem omnino dici poſſe
de cunctis, qui magnis animis in
mare rubrum languinis proprij pro
Chriſti honore, aut Eccleſiæ emo-
lumento fundendi provecti ſunt.
Verum eſt, esdem omnes profectos
viâ, quâ primus Martyr præceſſit,
ſed reliqui: Ducem habuerunt viæ ig-
notæ, primus illam, primus calcavit;
verbo ſatis eſt dicere; ſine duce fuit:
Stephanus purpuratum iucit exercitum:
Chryſologi Stephanum admirantis
verba ſunt. Alio igitur animo, alià

fortitudine opus fuit. Si deeſſent ce-

tera, hoc ipſum, habere qui præeat,
incredibile dictu eſt, quantum addat
animorum. Audaciores murum per
ruinas ſcandunt milites, quando ali-
quem ante ſe in mœnia eniſum aſpici-
unt. Alacrius in undas natatores ad
piſcationem deſiliunt, cum alium jam
in eas ſe injeciſſe vident. Et ſive præ-
ſidentia ſit, ſive juſta ſpes, nemo non fa-
ctu poſſibile ſibi perſuadet, quod ab
alio jam factum cernit. Nihilne au-
diſtis unquam de trepidatione mili-
tum, quos inclytus Simon Macha-
bæus ducebat, cuùm ad illum torren-
tem, aquis forte tum auctum, delati
ſunt, qui ipſos ſeparabat ab hoſtibus,
quibuſcum congredi animus erat?
Lais ſit dixiſſe, e millibus vicenis ne

PANEGYRICUS DECIMUS SEPTIMUS,

uni alicui tantum fuiſſe animi, util-
Et tamen mox

lum vado tranſiret.
atque illi Simonem conſpexére ingreſ-
ſum in undas, certatim omnes ad un-

das procurrerunt; crederes ad metam
pro præmio feſtinare: Trangfretavit 1. Mach.
primus; & viderunt eum wiri, & tran-I6. 6.
ſierunt poſt eum. Tantarum eſt virium

exemplum primi ad movendos mille
alios, ut contemnant pericula etiam

maxima, etſi inter multos vix inveni-
re ſit unum, qui illis ſe offerre pri-

mum non trepidet.
.

Sed opponet nonnemo veſtrùm:

ante Stephanum mortuos etiam pro
DEI lege Iſaiam, ſerrâ diſſectum;

Zachariam jugulatum prope Altare,
Eleazarum gladijs conciſum, & alios
Ita quidem: ſed hi

longe plurimos.
opperierunt mortem pro lege antiqua,
venerabili, ſummæ æſtimationis,
quæ à pluribus retro ſeculis ſuos no-
minabat Patriarchas, ſuos recenſebat
Prophetas, ſuos numerabat Duces,
in cenſum retulerat Reges, oſtentabat
Templum, imperabat Sacerdotibus,
Sacrificia nemine interpellante immo-
labat. At Stephanus mortuus eſt pri-

mus pro Lege etiamnum quaſi infante,
quæ Legislatorem alium non jactabat,

quàâm hominem in crucem ſuffixum,

quæ alios Doctores non numerabat,

quàm duodecim Piſcatores. Quantæ
igitur tunc fortitudinis fuit prodire in
aciem ad eam propugnandam, &
promulgandam, quod fecit Stepha-
nus? opponere ſe ſolum Populo in-
credulo, innumerabili, ferocienti:

. ubi

7

nlicstinc i
gencamlulothen
tm cllhi,
ter Eare Mguin
eetin 1re,
Liner Ae luß
A peraim
An. NMetuaip
lo uluii
Gr inbibim.
Ale ſlum, educ⸗
Trunt d ürman
leyttentia, uu
bu, giillent
Cebems paenti
lnnt; glecept
us emn didicimn
tcelentium, g
lund prelemüun
Atire contta 0
Conta propti,
Eenper cxem
Enlientecegent
Mum, zmori
ln, Lancrio
eumſen . hoe te⸗
Culhbe n
em bmlnten

Umem! Mx..)
Mor

e hahmait l lr⸗
n n, Ziren l.e.
Aum eſtrinam
Ovendos nile
t pericnlz etimn
ltosvir imen.
le oferre Pii.

memo veſtrum
tvos etiam pro
eni diſſectum;
1prode Alture,
ncilum, & dis

guidem: kedi

prolege antiqna
eſlimationis,
ſeculis ſoos no⸗
ſos kecenlebet
merabat Deces,
eges, Oltentibet
t Rerbotbib,
pelime im.
moltunseſtpti⸗
um quil inbante,
Umnon)
ucemn lüffwun,
non umwerabat,
coles. Qut
is fuit rocie 1
vonan n,
A tect r⸗
vod keet e
clum Pore
ra 1.

ba 1

Cte imbibimus.

ſimi? Accedit, quòd Stephanus non
adoleverit in illa Lege Chriſti, tam
nullius tunc nominis, quam defen-

dendam ſuſceperat? ſed in Lege Moy-

ſis tam celebri, quam conabatur re-

EGellere. Magnum quid intereſt, in-
ter dare ſanguinem pro affirmanda Le-
ge patria ad reijciendam peregrinam,
& inter dare ſanguinem pro affirman-
da peregrina ad patriam improban-
dam. Natura ipſa inclinat ad tuen-
das illas perſuaſiones, quas cum la-

tale ſolum, educatio, aſſuetudo; con-

ferunt ad firmandum in iis animum

reverentia, quam debemus Majori-
bus, qui illam tenuerunt; amor, quem
debemus parentibus, qui illam inſtil-
lirunt; præcepta Scholarum, in qui-

1

contra proprias, opponendo ſe eâ-
dem operâ exemplo præſentium, con-
ſentui antecedentium, præceptis Scho-
lhrum, amori Parentum, Conſue-

tudini, Educationi, Natalibus, hoc-:
enimverò, hoc requirit pectus duro
chalybe fuſum, fidem vegetam, gra-

tiam abundantem, intelligentiam ſub-
limem! Major Martyrum pars mor-

tua eſt pro Lege, in qua erat nata;

quam ſuxerat cum lacte, in quam af-
ectum ætate firmaverat. Si defuiſ-
fent cætera, veſtigia non. deerant

Pugnant pro his na-

bus eam didicimus; conſenſus ante-
tecedentium, qui uſu illam tenue-
runt, præſentium, qui approbarunt.
At ire contra opiniones communes,

DE S. STEPHANO PROTOMARTYRE. 143
ubi erant Adverſarij ſine numero, & hi
in magna æſtimatione: faventes & aſ-
ſeclæ pauciſſimi, & hi hominesviliſ-

præeuntium, etiamſi ad mortem ire-
tur. Solus Stephanus nulla vidit,
dignus utique hoc ex capite cæteris

anteponi: Siquid enim diſtare inter Serm. de
Martyres poteſt, ſcripſit Sanctus Au- S. Steph.

guſtinus: præcipuus videtur eſſe, quti
primus eſt.

Atque hinc aliud ego firmamen-
tum colligo, quo ejus excellentiam
adſtruam. Quis enim neſcit, quan-
tum terroris adimat tormentis, quæ
toleranda imminent, videre gloriam
Martyrum, qui præceſſerunt? Per-
ſpexit hoc impius Apoſtata Julianus,
& idcirco genere perſecutionis cru-
deliore, ſi fallus non eſt Nazianzenus,
quàm unquam Eccleſia pertulerit, poœ-
nis ſeveriſſimis vefuit honores omnes,
qui pro Chriſto interfectis exhiberen-

tur. Perſecutionum, quorquot unquam Orat. de

fuerunt, teterrimam excogitat (ita de
illo Sanctus Doctor loquitur) nam
tot etiam honores, qui ob exantlata cer-
tamina tribui ſolent, Martyribus iu-
idebat. Non latuit verſutum hunc
veritatis hoſtem; non omni in ani-
mo tantum poſſe fidem præmiorum
cœleſtium, ut non etiam multum con-
ferret experientia honorum, qui in
terris exhiberentur. Sciebat hâc causâ
ipſam adeò Eccleſiam voluiſſe, ut
ſuorum Martyrum cineres magnà curâ
ſervarentur, tanquam theſauri pretioſi;
ut eorum colerentur effigies, tanquam
ſimulacra triumphalia; sicque cuncti
excitarentur his honoris argumentis,
eâque conſiderarent, non quidem ut
veram cauſam, quæ mortem ejus-
Hh 2. modi

244 PANEGYRICUS DECIMJS SEPTIMVS,

modi expetendam faceret, ſed tan-

n viva honeſtatis in tali morte te-

imonia. Hinc nefarius ille homo,
cectà ſeſe ejusmodi gloriæ opponen-
do, effecit, ut fervor communis tan-
topere langueſceret, ut vereè voca-
ri potuerit illa Perſecutio omnium te-
terrima; evulsè viventium Chriſtia-
norum ex animis fide, eàdem opera,
quà interfectorum à verticibus Lau-
T0s abſtulerat. Facere tamen non po-
tuit Lyrannus arrogantiſſimus, ne
Paul pòſt cuncta reſloreſcerent, verâ
Religione de omnibus ejus artibus
triumphante, ſic ut idem eſſe crede-
retur, pro illa mortem ſubire, ac
curtere ad coronam. Solus Stepha-
mus, utpote primus, qui pro noſtra
Religione vitam dedit, non potuit
oculis fuis propoſitos habere Tono-
res, quos ſic mortuis Religio eſſet
reprehenſura. Imò quid cogitare ille,
aut animo percipere aliud potuit,
quàm infamiam perpetuam ſuo no-
mini adhæſuram, quàm funeſtam ſui
memoriam? Néôrat ille, quâm abo-
minabilis haberetur Lex, quam præ-
dicabat; unde expectare aliud non
potuit, quàm quòd gentiles ſui, ne
heæc in eos redundaret infamia, ſuum
eE familiæ faſtis nomen eſſent eraſuri,
& ſuum cadaver canum dentibus re-
licturi; id quod re ipsaà contigit, dum
hoc diem noctemque integram ſub
dio deſtitutum jacuit, donec aliquis
terrâ illud contegere auderet. Tol-
lantur igitur Morti pro Chriſto obi-
tæ decora omnia & honeſtamenta,

quibus illam cultorum pietas ador-

nat, & tum dicatur, quanto effica-

cior fides ad illam expetendam requi-

ratur. Date veniam, O Magni Do-
minici Magni Alumni, date veniam
non minores Magni Franciſci Alummi;
vos quoque Patres, qui mecum Igna-
tioe duce militatis, date veniam, ſi
hodie videor virtutem veſtram velle

offuſcare. Ita eſt, multi veſtrûm re-

lictis patriæ ſuæ commodis feſtinamt
anxie ad quærenda alienæ pericula.
Sulcatis maria, luctamini cum pro-
cellis, in ipſos vos naufragiorum
ſinus immergitis. Pervenitis ad cli-
mata ignota, ad loca ſilveſtria, ubi
Barbari ſunt inquilini, idioma igno-
tum, mores inculti, perfidus animus,
lex iniqua. Laboratis, toleratis, ſu-
datis; & quo fme? ut obtineatis ab
aliquo Indo carnifice aut cruces, aut

laqueos, aut ignes, aut haſtas, aut

acinaces. Dicite tamen, quod eſt:
an non ſpectaàſtis ante honores exhi-
bitos illis, quorum mortem æmula-
mini? Auditis quotidie eorum in
laudes e ſacris ſuggeſtis excurrere fa-
cundiſſimos Oratores; narrari inſigni
verborum elegantiâ eorum certami-
na; celebrari victorias, penicillis ex-
primi icones, ut iis parietes ſuper-
biant: & ubi publica tandem acceſ-
ſerit authoritas, eriguntur in eorum
memoriam ſplendida Altaria, pretio-
ſiſſimis thecis reconduntur eorum
oſſa, ardent eorum cultui ceræ can-
didiſſimæ, dum interim eorum no-
mina omnium linguis celebrantur,
omnes animi eorum opem implo-
rant. An non iſta videntur vobis re-
media

non pottat . u⸗
ſii, opon
ninun.

Crelcunt he
is demum fue
Lnin Üle fuiſſet
e mumelo 4poſto
reina ſecilli u
Eeſtia nt, ſi,
teerboiget nillo⸗
m, v cum bet
dailn Tubor
Fiben mon debin
ge limgue piri
t eim monſtrzre
leo Giciputonn
ns Chniſto n
n inimmn A
ni non deles
IS 1d DNI
erd
Punemm imnt⸗
leän, incom
Crunn Ait Tem
enen wn m
emeng non

,

ko requi.
10 Mrni
wi, ed do.

e veniamn

em Veſtram ſel
mult vſhimn.
mmod feſtinmt
dien hriul
Ammnt cum pro.
Os nauftagiorun
beryeniti A dli
2 Arelktu, bi
l, idioma igno.
perüüns mimus,
ti, toleratis, u.
un Obtinentis b
ce Aut crucez, aut
iut haſt, alt
men, Jvod eſt:
e honores exni-
Wortem ammula-
wüdie eorun in
eſtseremnere 1.
s; mi mneni
4eorumn celtanl⸗
tis, peniclli e⸗
Parietsz er⸗
ica tandem cel.
guntur in eor
la Atain piend.
onduntur on
1 clwi cir
eerimn enn

DE S. STEPHANO
media abunde lenientia horrorem il-
lum & atrocitatem, quo infirmi cæ-
teroquin ſenſus percelluntur? Et ta-
men vel inter vos ea eſt perſuaſio, ad
frontem imperterritam tali mortis ge-
neri opponendam opus eſſe pectore
haudquaquam molli, & ſenſu pie-
tatis multis experimentis probato.
Qualem proin quantumque animum
in Stephano fuiſſe neceſſe eſt, qui ho-
norum ejuſmodi planè nullum ſpe-
Carat, imò ſperare aliud prudenter
non poterat, quàm infamiam ſuæ
ſtirpi, & corpori ſuo feedam igno-
miniam.

Creſcunt hæc, ſi perpendamus,
quis demum fuerit Stephanus. Si
enim ille fuiſſet unus aliquis eorum
*& numero Apoſtolorum, quibus cæli
arcana ſpeciali quadam ratione mani-
ſeſtata ſunt, ſic, ut vel cum Joanne
recubuiſſet in illo amabiliſſimo IESU
ſinu, vel cum Petro vidiſſet admiran-
da illa in Thabore ſpectacula, mirum
videri non debuiſſet, ſi tantàâ ſubin-
de tämque vivâ fide excelluiſſet. Sed
ut eam monſtraret omnium primus e
vulgo diſcipulorum aliquis, non dig-
natus à Chriſto vocatione ſingulari,
non intimam ad familiaritatem ad-

miſſus, non delectus ad mira in ani-

mis ad DEUM reducendis patran-

da, hoc enimverò, hoc in eo eſt ar-
gumentum virtutis ac meritorum in-
Aenmn „ incomparabilium, immen-
orum, & ut rem verbo, talium, ut
ego jam non mirer, quod Sanctus
Clemens non dubitaârit Charitatem

Stephani comparare Charitati Apoſto-
lorum; neque jam difficile creditu
ſit, quod pleno ore S. Maximus ſpar-
ſit, Diſcipulum hac vice ſupra ipſos

Magiſtros fuiſſe; ſiquidem Apoſtolos Homil. de
ipſos beatà, ac triumphali morte præ- S. Stepha-
ceſſit, & ſic qui erat inferior ordine pri- 20.

mus factus eſt paſſione, & qui erat Diſci-
pulus gradu, Magiſter cœpit eſſe Mar

Neſcio autem, quâ tandem ego
causâ tamdiu immoratus ſim aſſertio-
ni meæ argumentis profundioribus
firmandæ, quas ſcholæ à priori ap-
Pellant, quam ego non paulèò faci-
lius oſtendere vobis poteram argu-
mentis magis popularibus, & quæ
exdem ſcholæ, à poſteriori vocitant.
Unde néêrunt homines minus docti,
inſigne decus & præclaræ æſtimatio-
nis eſſe, primas in aliqua expeditio-
ne heroica habuiſſe? An non ex eo,
uòd videant mercedem, quæ primis
dmrur: Videbat Romanus aliquis mi-
les jus prærogativum, & emolu-
menta, quæ conferebantur in illum,
qui primus vallum arcis expugnatæ
conſcendiſſet, aut primus tranſcen-
diſſet in navim claſſis profligatæ, &
inde, quin momenta rationum arca-
niora multum rimaretur, ſua in æſti-
matione primum omnibus aliis eun-
dem ſecutis anteponebat. Quidni
igitur & nos hac diſſerendi ratione
utimur? An non ſufficeret, ut intel-
ligamus merita & dignationem illius,
qui primus ſanguinem pro Chrifto
fudit, attendere præmium, quod ac-

Hh 3 cepit?

246 PANEGYRICUS DECIMUS

cepit? Et quàm iſtud, AA. eximium

atque excellens fuit? Scimus omnes,

illam demum copioſam mercedem
eſſe & luculentam, quam dare poſſit
Princeps munificus ſubdito bene de
ie & Republica merito, ſi hic ejus
ad preces & commendationem majo-

res, qui ab ipſo proficiſci poſſint, fa-

vores ac gratias diſtribuat. Non po-
tveſt non multum habere, qui plus ac-
eipere non poteſt: & neceſſe eſt eum

plurima pro ſe conſecutum, qui pro-
aliis etiam magna impetrare facile po-

teſt. Et hoc eſt præmium, quo
Stephani merxita coronata ſunt; poſ-

ſe alteri impetrare eos favores, quibus.
Deus majores non conferat. An hoc

non manifeſte apparet in eo, quòd
Stephanus potuerit impetrare Paulo
Fidem veram, & veræ Fidei Paulum?

Qaantarum preces illæ virium fue-
runt? mutare hominem impium in
ſanckum, ſanguinolentum in Docdto-

tem Eccleſiæ, Perſecutorem in Apo-
ſtolum? & qualem, Deus bone!
Apoſtolum? Apoſtolum, qui vix
tradudtus ad fidem raptus in cælum
eſt ad audienda arcana verba, quæ
homini loqui non liceat, & ad ipſam-
DEI pulchritudinem contemplan-
dam: Apoſtolum, qui omnem pro-
peé mundum paſſibus nunquam fati-
gatis percurrit, eundem colluſtravit
ſuæx mentis lumine, & tonitru ſuæ
vocis excitavit: quem admirati ſunt
Ethnici in Academiis, vincexe non
potuerunt Judxæi in Synagogis; for-
midàrunt ſuperſtitioſi in Templis; re-
Prehendere non potuerunt æmuli co-

SEPTIMVUS,
ram Tribunalibus; venerati funt
Principes in Aulis: qui ſalvus evaſit
ex naufragiis, qui flagra non timuit,
qui carceres exantlavit: qui ſudavit,
pugnavit, paſſus, conſumptus eſt,
ut proferret Religionem, quam prius
terruerat minis, & armis impugna-
verat. Et non ſit magnum poten-
tiæ Stephani argumentum, lucratum
eſſe Paulum? Sed quid ego de uno
Paulo dico? Si certum eſt, ſangui-

nem Martyrum eſſe ſemen Chriſtia-

norum; primum tuum, 6, Eccleſia,
ſemen fuit ſanguis primi Martyris, &
quàâm fœcundum ſemen! Dicat hoc
Joannes Chryſoſtomus, qui miratus.

herbas tam large hoce rore pullulan-
tes exclamavit: Ejectus eſt Steghanus, Serm. de
& pullulavit Paulus, & quicunque pen ſer. repr-

Paulum crediderunt. Populi Arabiæ,
Syriæ, Lycaoniæ, Ciliciæ, Phrygiæ,
tæ, Cretæ, Rhodi, erigite veſtro à:

ſolo capita, & dicite: Cui tandem:

vos; ſaluteam veſtram debetis? Am

non. Prædicationi Pauli? quis ergo-

non videt, vos illam etiam prius de-
bere ſanguini Stephani? ſi enim fides

habenda eſt Auguſtino affirmanti:
S&i Stephanus non oraſſet, Eccleſia Pau-

lum non haberet: quis ſic, Populi
infelices, quæ veſtra ſors eſſet futu-
ra? Hæſiſſetis, forſan in veſtris illis
tenebris; fortaſſis nunquam excuſ-
ſiſſetis jugum vetus, miſeri, execra-
biles, ignoti Eccleſiæ, Cæli inimici,
& ſoli æterno incendio pabulum ſer-
vati. Nec iſtud tantum: ſed ſi ex
ipfiusmet Pauli literis, tanquam ex.
phare-

acedoniæ, Cypri,, Meli-

ſo,curili nenn
fitten, haun
Cum wun ſt gh⸗
n iſt, me trr col
uert Hopugnatti
aletmimmium!

Qollautem
mS, Muloplusd
ſe, gui ev et loee
hofit inpetrue P.
Proſe obtinverit
enscuii mm
Ean Ncrann, gäe)
mumiocum Odun
Helgionischerim e
guechpſtetsrelimn,
Une Clom prætite
hm, ornt Nepha
cea balo ver
n bhde. N
nollr non Nciſihne,
Puloadyete N 0
im
Pemdnn leted
ſr neiinfitohen

ertum et ſugi.
eſemen Chiti.
um, 0 Eccleſ⸗
timi Martrri
lemen! Dicat hoc
nus, Iui miratus
oce wore Pollalun⸗

eckut et Itegbenut den⸗
gattnge erſen

Popoli Arbir,
erigtte velto
te: Cui tundermn-
A debeis? An
Dauli? guis eigo
mm etan piis e⸗
uniy ſi eninfies

ſtino afürmuntt:

ſen Eecleſint bun-
nis ſc⸗ koyu
na ſons Nthur
ln in velus is
nungbun kldl
8, mieni,

DE S. STEPHANO

pharetra inexhauſta, nova ſemper

tela prompſit Eccleſia, quibus tot
monſtra proſligavit, quæ identidem

naſcebantur ad eam lacerandam, non
illa poſt Paulum, qui arma ſubmini-
ſtravit, obſtrictam ſe etiam fatebi-
tur Stephano, n dedit Paulum?

Fremat, per nos licet, in Galliis Cal-

vinus, ululet in Germania Lutherus,
ineluctabili Paulinæ doctrinæ vi præ-
focati. Sed ſi inſani iraſcuntur Pau-
lo, cur illius non etiam agnoſcunt dig-
nitatem, qui Paulum dedit Eccleſiæ?

cum verum ſit, quòd é Stephanus non

orâſet, nec hæc contra ipſos talem
haberet Propugnatorem, nec ipſi con-
tra ſe tam invictum Triumphatorem.

Quodſi autem, ut ante diceba-
mus, multo plus debet obtinuiſſe pro
ſe, qui eo eſt loco, ut non parum
poſſit impetrare pro alijs, quantum
pro ſe obtinuerit Stephanus, dum
ejus quaſi manu DEUS diſpereijt alijs
eam gratiam, quæ inter reliquas pri-
mum locum Obtinet, veræ (cilicet
Religionis claram cognitionem? Ne-
que cogitetis velim, quòd DEUS hoc
tunc ſolum præſtiterit, quando Pau-
lum, orante Stephano, donavit Ec-
cleſiæ & Paulo veram fidem: Non
ita res ſe habet. Nulla non ætate,
nulla non occaſione, & quovis in Po-
pulo ad veræ Religionis agnitionem
impetrandam Incredulis præcipua in-
ter media fuit opem à ſancto Stephano
flagitãaſſe.
Eccleſiæ faſtos evolverem, ſæpius ad
hoc adverti animum: nunquam ta-

Certè ego, cum ſacros

PROTOMARTYRE. 247
men hanc cogitationem, ut meam
commendare vobis auſus fuiſſem, niſi
ſubinde hocipſum legiſſem in Lorino,
inclyto ſacrorum Codicum iinterprete.

Aſſerit vir iſte do ctiſſimus, quòd, ſi-In Act.
cut Deus varios in Eccleſia Sanctos di- bal. c. 7.
„

verſis prærogativis juribus donavit,
Propter quæ ſpeciali quadam ratione
inter ceteros emineant; ita S. Stepha-
num eximium voluerit in facultate
contumaces in perfidia animos ad ve-
ram ſui agnitionem adducendi. Ad
quam rem affirmandam complura ego
exempla adducere poſſem, ſed illa

omitto, ut qui vult, apud Sanctum
Auguſtinum legere ea poſſit; cujus

calamus ipſi deſcribet admirandas Ju-
dæorum in minore Balarium Inſula,
& Ethnicorum ad aquas Tibilitanas,
multorumque aliorum reductiones ad

Chriſtum. Unum ſolum in ſpeci-

–

men ceterorum afferam, & eſt hoc.

Quis veſtrum, Domini mei, non ve-

hementer obſtupeſcit celeberrimam il-

lam mutationem Hungariæ, ex hor-
rido Idololatriæ nemore, in amœniſ-
ſimam Religionis Regiam? Majores
ejus gentis fuerunt illi ipſi, qui Hun-
norum nomine toti propemodum or-
bi formidabiles toties vaſtârunt & Sa-
xoniam, & Franciam, & præ ceteris
miſeram noſtram Italiam, quæ illa æta-
te mutata fuit in digniſſimum omni mi-
ſeratione incendiorum, depræda-
tionum, ſtragium, &α captivitatum

»

theatrum. Et tamen hæc ipſa Natio,
quæ inter omnes Idololatriæ deditas

ferocior videri poterat, ad Chriſtum
reducta præ alijs ferẽé pietate in DE-
UM

248 FANECGYRICUS DECIMUS SEPTIMUS,

UM enituit: florent ejus incolæ lite-
xis, reſplendent conſilis, morum
ſanctimonis commendantur: unde
hodie non exiguam ſacrorum Faſto-
rum partem eorum Sancti gloriosâ ſui
memoriâ implent. Et cui tandem ad-
ſcribendum decus mutationis tam ſtu-
pendæ, quàm inclyto noſtro Proto-
martyri Stephano? Placuit divinæ
bonitati, ne cui alteri potius iſtam
Eccleſia deberet gentem ad Chriſtum
adductam, & cœcos hos Populos
veritatis lumine colluſtratos, & id-
circo illum miſit ad Geiſe, Ungariæ
Principis, conjugem. Vicina erat
hæc Princeps, cui Sarolta nomen,
partui; cùm ſpectandum ſe illi obje-
cit Stephanus Diaconi habitu, & læto
vultu, verbisque blandiſſimis: ſcias,
ajebat, adeſſe jam tempus ſalutis ſub-
ditorum tuorum. Idcirco puero,
quem paries, Stephani nomen indito.
Erit illius ſalus ſemper mihi curæ: ad-
ducet ad concordiam gentes iſtas, nec
antum illas reget conſilio, ſed in ve-
ra etiam Religione inſtituet. Primus
ille Ungarorum Principum Regio dia-
demate caput cinget: ſed illuſtrius
iſto, quo in terris cingetur, jam in
cælo eidem diadema paratum eſt.
Mæſit attonita ad voces iſtas, ad hoc
ſpectaculum Princeps, & quæſivit ex
Samako; ecquis tandem ipfſe eſſet?

Ego, reſpondit Sanctus, Stephanus

ſum Protomartyx. Atque his dictis
videri deſijt fulguris: inſtar non ſplen-
didi minuùs, quàm velocis. Vatici-
nio eventus ad amuſſim reſpondit.

Peperit flium Princeps, cui Stephani

nomen in ſacro lavacro inditum, fuit⸗
que is ipſe Stephanus primus Rex
Ungariæ, non magis victorijs ex
hoſte, quàm ſanctitatis glori4 incly-
tus, qui etiam Apoſtoli ſui Regni no-
menclaturam promeritus, primus u-
tramque hanc, tam antehac inter ſe
pugnantem, Regis & Apoſtoli digna-
tionem conjungere potuit. Dicite
nunc, AA. cùm DEUS Ungariæ
Regnum voluerit Stephani Regis po-
tiſſimum operà ad ſincerum verumque
Religionis cultum adducere, quâ cau-
8à voluit Stephanum Regem ſuam vitæ
Sanctimoniam debere Delenſori ac
Protectori ſuo Stephano protomarty-
ri? an non, ut hac ratione conſtaret,
quiſnam potiſſimuùm èê beatorum Cæ-
litu numero eſſet, cui tam admirandas
in melius converſiones oporteat ad-
ſcribere? Agnoſcamus igitur quæcun-
que alia prærogativa jura in Cælitum
alijs, aut valetudinem reſtituendi
ægris, aut oculos cœcis, aut vitam ca-
daveribus, fateamur tamen Stepha-
num eo donatum, quod ceterorum fa-
cile princeps ſit; & illuſtrium argu-
mentum promeritorum; poſſe non
credentibus ſummum Fidei donum
impetrare. Nec tamen hoc unum in
Stephano decus ſic eminet, ut non fa-
cile ſi vellem, texere poſſem bene
longum catalogum eorum, qui ex
languidis valentes, mundi ex leproſis,
ex paralyſi laborantibus agiles, ex
mutis loquaces Stephani precibus eva-
ſerunt. Lego ſiquidem, ſanctum
Auguſtinum, ut eos refelleret, qui
negabant eâ ætate vigere etiamnum in

—

Cutir epen ut
Pen rere 6 Canmi 1
larniin GCaliis
Emeiammulhi
Cere procigin
lecni eis cineres
lei poſt tenebt⸗
ncorun, quib
umbisapelit:
Chdiuemn agrs
monmis Mns
unpretioſorum

Aum! me 10
eſet hactenn

krim, Mimus .
nantn iner ſe
palvlize
hotuit. Deite
5 Vngrie
Ei Ne .
Umyern e
lr, ar
1Regem ſuanritz
ere Delenſoti
und protomart-
ratone conſtatet,
n eberorum C-
cni um admirmndas
nes Opotent l.
musigituruecnn.
jua in inn
linem teſtituendi
Ncis aut vitam c⸗
tumen Repn⸗
God cetetotuinle⸗
X Uuttrium agr-
orum; poſl: non
um Fidei donum
men hoc unm in
eminet, ntnonlr
ge poſſen ber
1 eorum, Jul
mundi erlepl⸗
ntibus eles, 4
Dhmigrecie⸗

DE S. STEPHANO
in Eccleſia mira ultra naturæ vim pro-
digia patrandi, non alia afferre in me-
dium, quàm quæ recens, imploratâ
religiose Sancti Stephani ope, effecta
erant. Atque hæc ille profitetur tanto
eſſe numero, ut multis illa volumini-

bus vix poſſent comprehendi: unde

narrationem ad ea reſtringens, quæ
præ ceteris conſpicua erant, ſeptenos
enumerat, qui ad vivos e& mortuis
erant revocati. Dicere poſſem, ma-
los Dæmones non auſos propius ad
ſacra ejus lipſana accedere, quod Car-
thagine experta eſt puella aliqua; ig-
nem verò damni nihil inferre potuiſſe
Templis, ejus honori ſacris, quod
Hunni in Gallijs conſpexerunt. Poſ-
ſem etiammulta illa in medium addu-
cere prodigia, quæ tum patrata, cum
ſacri ejus cineres iterum inventi ſunt;
lucis poſt tenebras oculis redditæ, vitaà
ſfunctorum, quibus concuſſa tellus
tumbas aperuit: pluviarum, quæ fæ-
cunditatem agris reddiderunt; ſic, ut
tumomnis Mundus ambiret aliquam
tam pretioſorum lipſanorum partem

PROTOMARTYRE. 249
ſibi vindicare: & cum Roma, Chri-
ſtiani orbis Regina, maximam ob-
tinuiſſet, occaſionem nacta eſt ſpe-
ctandi illam urbaniſſimam humanitatẽ,
quam oſſa Sancti Laurentij Martyris
exhibuerunt oſſibus Sancti Protomar-
tyris Stephani, dum hæc penes illa
ſunt collocata, dum ſua ſponte ſini-
ſtrum occupando latus, tanquam mi-
nuùs præcipuum, dexterum, tanquam
magis honorificum, novo hoſpiti
ceſſerunt. Sed hæc prodigiæ, cum
multis alizs communia, præcipuum
in Stephano locum non habeant:
Tanquam propria commemoremus,
quòd mutare potuerit Saulos in Pau-
los, obſtinatos in Fideles, Barbaros
in Chriſtianos, Ethnicos in Sanctos.
Et quia hæc ille decora üùt præmium
obitæ pro Chriſto mortis eſt conſecu-
tus, fatiget ſe, quiſquis vult, in alijs
Stephani dotibus enumerandis: no-
bis, ut agnoſcamus vix ulli Stepha-
num in Eccleſia meritorum magnitudi-
ne cedere, ſatis ſit nõſſe, quòd ille
Primus fuerit pro Chriſto Martyr.

PARS SECHINDA.

PArum à me actum, profectümque
eſſet hactenus, ſi quàm faci-
Es Stephani precibus aures dat DEUS,
non æque promptas Clientum ſuo-
rum clamoribus dat Stephanus,
Sed cùm hoc non minùs verum
ſit, quàm illud, hoc ego vos ſti⸗
mulo paucis urgebo, ut Stephanum
in Patronum vobis e primarijs unum
& planè ſingularem deligatis, quem
R. P. Segneri Panegyr.

idemet apudme locum habet. Quid
videturvobis A A. lectiſſimi? Ste-
phanus, qui tantopere cordi ſibi ha-
buit res & ſalutem inimicorum ſuo-
rum, ſervorum ſuorum addictiſſimo-
rum curam non habebit? Non roga-
bit pro ijs, qui ejus implorant auxi-
lium, qui colunt, & adorant; ſi
tam ſolicitè impenseque cauſam agit
eorum, qui lapidibus impetunt? Si
Ii pro

—

2 57'9
Pro his non rogatus rogat, pro nobis
rogatus non rogabit? Ego quidem ne
quidem dubitare de hoc poſſum. Si
enim bene velle, & facere inimicis Cha-
ritatis eſt, ad officia Juſtitiæ pertinet
bene facere famulantibus. Unde qui
ſuàâmet indole tam fuit beneficus, ut
beneftcia conferret in eos, qui non
tantùm illi non cupiebant, ſed qui ab
eo abhorrebant, non conferet in eos,
qui non ſolùm hæc volentes acceptant,
ſed petunt etiam? Videamus rem
iſtam in eventu ſumme admirando,
& operibus cedat, qui rationibus dare
manus recuſat.
Quo tempore in Hiſpaniarum
Provincijs Maurorum tyrannide inco-
læ etiamnum premebantur, ſub an-
num ſalutis Reſtauratæ 1147. Al-
phonſus Rex validiſſimis inſtructus
copijs Almariam, Granatenſis Regni
urbem Barbarorum ſervitute eximere
contendebat. Et quia non parum ar-
dua ea erat expeditio, fœdere ſibi jun-
Xerat Principes & Provincias alias.
Erant ex hoc Fœderatorum numero
Gotholaniæ inquilini, qui non Legio-
nes tantum fortiſſimas, ſed claſſem
quoque validam miſerant, quibus om-
nibus præerat ductor ſupremus Gal-
Zeranus de Pinis, Toparcha Bagenſis.

Oppugnata fuit urbs terr4 marique.

Quamquam autem obſidentes præcla-
ra edebant fortitudinis exempla, ſuaâ
tamen contumaciâ omnes eorum co-
natus Barbari eludebant, uſque adeò
ut præter alias clades ipſe ſupremus
Gotholanorum Dux, dum fortius,

PANEGYRICUS DECIMUS SEPTIMUS,

quàm cautius, pugnat, in hoſtium ve⸗

niret manus, magnõôque Maurorum
Pplauſu ac gratulatione in urbem du-
Ctus, tetrum in carcerem inter ferrum ac
compedes retruderetur. Captivitatis
hujus nuntius celeriter Pagam perlatus,
ſuperſtites etiamnum Galzerani pa-
rentes incredibili mœrore affecit; &
ne ſterilis dolor eſſet, confeſtim miſe-
runt, qui Granatæ Regi lytrum redi-
mendo filio offerrent. Hic ne huma-
niuùs agendo barbarum ſe non probaret
præter magnam pecuniæ vim, equos
Præſtantes, multamque veſtem du-

centas inſuper puellas eximiâ forms

lytrum pro Principe petiit. Quis ex:
plicet, quo animi ſenſu & indignatio-
ne miſeri parentes immanem hanc ho-
minis barbari petitionem exceperint?
Tamen cùm viderent, non aliam aſſe-
rendo in libertatem filio viampatere,
id tandem multa ſolicitudine & indu-

ſtriâ perfecerunt, ut, quæ poſtulaban-

tur, promta haberent omnia, præter du-
centas puellas. Has ut invenirent, non
parum laborandum fuit: vocavitta-
men clientes ſuos omnes mœſfus pa-
rens, ut cum ijs de ratione modôque
has quoque conquirendi ageret. Et
ſubditi quidem, qui Galzerano vole-
bant quàm optime, raro, ſed neſcio
an commendando, admiando certe
fidei in herum ſuum exemplo, com-
muni conſenſu, ſuas ipſi eam in rem
filias obtulere, eâ conditione, ut qui
earum tres haberet, daret duas, qui bi-
nas, unam, qui unam, cum alterius,

qui itidem unam haberet, filià, ſorti

Hac ratione, etſi
non

eam permitteret.

N

faulu
600 . ſpentn

1s, ge holſil
rdatio, e. ku
rolecnone er
niſenmde Mun
Hocentesfliein
zümnicßaelete
cont Muis,
Alud el, guin
ounckinbu,
Außirummgu
Lecbbantun ho
Uerant, kceraban
non geſtu ac voe
Coluiſ ewpenem
ſupiria, vand;
puellgg ut tinder
permittere compn
empuellpropem
es uod vocdb
hujmi, ſngll
mnefons Apunen
offcim ſepende
nem vergis, &
knte keſtinazatur
eltgr fibetin⸗

hrtriin dun
ind,imdont
npani, 6 TCick
HenII
eeſgier
opemſtucebe,

t Comr n Deep

iitine

in hokkinmze
Ae MCrorun
n Ubem u.
interl
üritgtit
nelun
4 Galletni .
Crre fkecit; &
conleltin mi

egi hjrum leli.

. Hienehum-
nſenon probaret
læ vim, egvot
le Veſtem du-
eximis formt
Petit. Ciser.
inindignio⸗
umanem hancho-
nem exceperint!
t, non dliam al-
flio niumpater,
tucdine & indu⸗
br poſtulibar⸗
nmiapreterin.
tinvenitent, non
luit: voczrite.
mnes mMoſs pe⸗
atone nocoqe
endi geret. Et
Gihreteno vole-
10, le neſei
Anüendo cett
exemmplo . r.
ii eamn in len
Onditione, tgu
Aretug i⸗
mAen
um, 4 6
Peret,n 4

, iM,
e 1 ſon

DE S. STEPHANO PROTOMARTYRE. 1 5ꝙ1

non fine difficultate magna, expletus

genique eitetitarurn victimarum nu-

merus, miſeræque Virgines iter pater-
nis e laribus ingreſſæ. Vobis jam ego
hic cogitandum relinquo, qui ejula-
tus, quæ lacrymæ, quæ rerum per-
turbatio, ex hac captorum pignorum
profectione extiterint: Plangebant
miſerandeæ Matres, quòd ita à se in-
nocentes filiæ in terras Chriſtianæ legi
inimicas avellerentur. Murmurabant
contra Maritos, teſtatæ, hoc non
aliud eſſe, quàâm teneras oviculas lu-
porum demtihus „formoſas columbas
accipitrum unguibus exponere. Ma-
le precabantur horæ, qua illas gen-

uerant, lacerabant crines, nullôque

non geſtu ac vociferatione dolorem
ſolatij expertem profeſſæ, poſt vana
ſuſpiria, vanos amplexus, infelices
puellas, ut tandem in viam ſe darent,
permittere compulſæ ſunt. Ipſæ aut-
em puellæ propemodum merore elin-
gZues quod vocibus non poterant,
lacrymis, ſingultibus, cunctisque

moœroris argumentis charis matribus

officium rependebant. Sic Tarraco-
nem versus, & ad Salonis portum
lenté feſtinabatur, in quo navis eas
avectura ftabat in anchoris.

Interim dum hæc inſcio Gahze-
rano, innocente captivo, gerebantur
in patria, is arctiſſimas inter compe-
des & catenarum pondus, quæ aliun-
de non effulgebant, e cælo accerſere
opem ſtudebat. atque ut erat inclyto
Protomartyri Stephano ſingulari pie-
tate addictiſſimus, utpote urbis ae

ditionis ſuæ Patrono, ad eum ſe potiſ-
ſimum continuis interdiu noctuque
ſuſpirijs ac precibus verterat. Neque
diuᷣ ſe rogari Sanctus paſſus eſt Cum
enim una inter alias nocte contentius
demiſſiusque opem ab eo captivus
flagitaret, adfuit Diaconi habitu ſplen-
diſſimo Stephanus, conſolatus eſt,
animos addidit, manuque prehenſum
ſequi ſe juſſit. Audierunt catenarum
ſtrepitum, & loquentium voces ar-
mati, qui ad carceris januam excuba-
bant: unde illi accurrere, nudare en-
ſes, bipenes arripere, claves ad ſeram
admovere, ut oſtio aperto viderent,
quid intus eo ſtrepitu ageretur. Sed
irritus omnis labor fuit: dum enim il-
li anxie moliuntur omnia, ut in antrum
penetrent, jam Sanctus viâ ignot
Clientum ſuum aliò abdumerat, & qui-
dem, ut tanto evidentius eſſet pro-
digium, catenis iſſdem, ijſdem com-
pedibus, quibus in carçere tenebatur,
innodatum atque implicitum: nec eum
anté deſtituit, quàâm purpuraſcente
jam cælo in Salonis portu ſalvum at-
que incolumem exponeret. Et erat
commodum ipſa illa dies, quà eodem
ex portu vela facturæ erant miſeræ
Virgines, ad herum ſuum in liberta-
tem aſſerendum, infami apud tyran-
num ſervituti devotæ: jamque, ſi un-
quam antehac, moœſtæ, ſortiſque ſuæ
calamitate afflictæ appropinquabant,
gemitibus femineoôque ejulatu ubique
perſonante. Galzeranus eo ſpectacu-
lo attonitus, e præſentibus aliquem

è „ 1
amicè ſevocat, quæritque, quò dem-

um ita acerbe plorantum turba abdu-
Ii 2 cere-

252 PANEGYRICUS DECIMUS SEPTIMUS,

ceretur? Reſpondet hic: mitti eam
ad Granatæ Regem, ſimulque mittendi
cauſam ac finem, omnemque rei geſtæ
ſeriem aperit. His intellectis, mi-
ſeratione motus Princeps tenere ſe ul-
a non potuit, ſed in medium infe-
licem illarum agmen ſeſe inferens, ſi-
ſtere gradum juſſit, alta voce con-
teſtans: Ille, quem tam caro lytro re-
demptumitis, hic adſtat, non jam cap-
tivus, ſed libher, copiarum veſtrarum
ductor: & ego is ipſe ſum. In me,
in me, Dominum veſtrum oculos
convertite, ò fida pectora, qui ſuæ
ſervitutis jam aliud retinet nihil, quùàm
hæc ejus inſignia. Quæ tandem elo-
quentia explicet, quo ſtupore, quùàm
ancipiti gaudio, quàùm inſolita admi-
ratione perfuſi omnes fuerint, cuùm
hæc audirent? feſtinabant turmatim
ommes, & nemo non alteri locum
præripere geſtiebat, ut oculis ipſe ſu-
is exploraret, an vera ſint, quæ au-
res nuntiabant; & liceêt viderent,
agnoſcerent, tangerent charum ſibi
Principem, ipſa tamen rei magnitudo
oculorum ac manuum teſtimonium
dubium reddebat, &, quamlibet vi-
gilantes, ſomniare ſibi videbantur.

Sed ademit ipſis, aut veriuùs au-
xit admirationem, dum rei geſtæ ſe-
riem omnem, opemque ſibi à ſancto
protomartyre Stephano tam vere,
uàm prodigiosé allatam enarravit:
dan interpellatus præſentem ſe con-
feſtim ſtitit, manuque prehenſum,
& & carceris antro eductum, illud in
littus tranſtulit. Jam vos ipſi vobilſ-

cum cogitate, quibus tum vocibus
amoris, reverentiæ, addictiſſimæ
voluntatis illa littora perſonuerint!
mutatæ ſunt doloris lacrymæ in lac-
rymas gaudij; lugubris mœrentium
clamor in clamore hilariter plauden-
tium; cunctâque illæ Virgines poſi-
tis reverenter Aumi genibus agebant
ſancto ac cæleſti Protectori ſuo grates
quàm maximas, qui eodem & tem-
pore & operà ſervando unum ſervaſſet
ipſas omnes, & ſervitute eximendo
Principem ſingularem propugndÜſſet
libertatem; nec hanc tantum, ſed
exiſtimationem, patriam, innocen-
tiam, vitam. Exutus proin confeſt-
im eſt: laceris ſuis centonibus Galze-
ranus, & catenæ detractæ; sicque
dignis conditione ſua veſtibus ami ctus
rectà cum omni illo agmine Bagam
contendit. Aberant duobus fere paſ-
ſuum millibus à patria, cuùm in oculis
incurrit protomartyris Templum,
quod cuncti de genibus ſalutaàrunt.
Galzeranus tamen lſalutàſſe non conten-
tus, quod ſuperat itineris, ita ut erat,
genuſlexus conficere voluit, tantà ſuò
moleſtis, membrorùmque corporis
exulceratione, ut anno toto pedemex-
tra domũs limen efferre deinceps illi
non licuerit. Præcurrit tam non con-
ſueti hoſpitis adyentum fama, totam-
que urbem implevit: unde omnis ob-
viàm effuſa, quibus potuit lætitiæ ar-
gumentis reducem excepit; ille autem
Matribus filias reſtituit liberas ſervitu-
te, quam nondum incurrerant. Nec
iſto contentus, omnibus de larga dote
providit; Genitoribus verò earum,
mul⸗

lorti un Nören
Anmiat un gean
urtbli, & gun t
1t emolumemo.
fie, Juia novum
lamen & Lodtim
ais, ipſe guon

(iſeiplim: &pta

Uat, notiſſiman en
geſte keriem, phun
tempotum monum
legr.

C proinde

Uopere impell le

Rephanum ſtucio
n; cumjan no⸗

umquo apud Den
ed guin elimn
ronptm; Qum
enngntu, inob⸗
fum geſtenlete
cipthn, kan
coreponene
argumentig
Uumanittem Pee

8 tum noche
läiciinn
Deronverint
haſun in lac.
idi utentiumm

4

2 Vigne N.
Seidn Fin
. r! logeg
II codem A ten.
omnum ſewilet
Vtute eximen
Propugnuſe
tantum, ſed
ttiam, imocen-
s poinconeſt.
monibos Calte⸗
leme; Logde
neſtibus mis
9 umine Bigm
tcvobis krepal.
1, cum inoolli
ris Templom,
nidus CAutärunt.
utilenonconten⸗
mmeris, ita ment,
evoluit, nti li
rümqve cNfporn
Ototo pedemer.
ne eileeſs l
Urrittannoncor-
tum lum, wiin⸗
: mdeons ⸗
Otwitlxtiie.
, leumn
in

dlrin Nalen.

DE S. STEPHANO

multis ſe modis gratum exhibuit,
compluribus ad altiorem in Republica
gradum evectis. Templo ſancti Step-
hani, bonâ Parentis ſui veniâs, me-
diam Decimarum, quæ in tota ſua di-
tione proveniebant, partem attribuit:
nec multò pòſt, cùm receptam à lu-
peris vitam Mundi obſequijs impen-
dere indignum judicaſſet, ſancti Ber-
nardi Aſcetis ſeſe adjunxit, vitamque
inter eos ſancte actam ſancto fine con-
cluſit. Non exiſtimo, multos vobis
Cælitum auditos, lectéôsve, qui im-
plorati tam ſubvenerint celeriter, in
calamiĩtate tam gravi, modo tam me-
morabili, & qui tanto clientibus fue-
rit emolumento. Authorem hiſto-
riæ, quia novum, non expreſſi: eſt
tamen & doctrinæ & famæ non vul-
garis, ipſe quoque à Divi Bernardi

diſciplina: & præterquam Aad aſſe-

rat, notiſſimam eiſe in Catalaunia rei
geſtæ ſeriem, plura pro ſe ex eorum
temporum monumentis teſtimonia al-

legat.

Quis proinde eſt, qui non mag-
nopere impelli ſe ſentiat ad ſanctum
Stephanum ſtudio non vulgari colen-
dum; cùm jam non ambigat, non ſo-
lùm quo apud Deum loco ſanctus ſit,
ſed quàm etiam ad opem ferendam
promptus; Quanta dignatio, quanta
benignitas, in obſcurum carceris ant-
rum deſcendere, prehendere manu
captivum, ſecum abducere, & tuto
loco reponere; Sed mihi opus non eſt
his argumentis, & metuo, ne in ſancti
humanitatem peccem, illa porrò incul-

PROTOMARTYRE. 253

cando. An enim me latet, quàmille
benigno vel in hoſtes animo fuerit.
Et hoc eſt, quod mihi abunde ſufficit,
ad arguendum, qualis erga addictos
ſibi famulos ſit futurus. Ecquid au-
tem, invi ctiſſime Noſter Protomar-
tyr (rogo enim ſupplex, ut bona tua
pace, hodie communem apud te cau-
ſam fidenter agere mihi liceat) ecquid
dico? tämne durus eris, ut penſi non
habeas, addictiſſimorum tibi homi-
num ſtudia, qui ſævæ aliorum barba-
riei mercedem tam amplam repen-
diſti? Memini, Joabum Archiſtra-
tegum illum celeberrimum, cum uſu
didiciſſet aliquando Davidem Regem
tam tenero erga perduellem filium Ab-
ſalonem affe ctu motum, alijs viciſſim
militibus ſuis, fidis ac ſtrenuis durum
& inexorabilem ſe præbere; non ve-
ritum eſſe his eum verbis alloqui:

Diligis odientes te, & odio habes diligen-e. Reg. ?9.6

tes te, & oſtendiſti hodie, quia non caras
de Ducibus tuis, & de ſervis tuis.
Non eà equidem ego temeritate ſum.
ut ſimili tecum audacià expoſtulem de
modico in tuos ſtudio; eſſetid, neſ-
cio, inſanumne magis, an ſacrilegum.
Tenere me tamen non poſſum, quin
iſtud tibi dicam. Si nos, quod tamen vel
cogitatu horrendum eſt, fuiſſemus &
numero eorum, qui lapidibus te ob-
ruerunt, ſic ut cœco furore, & bar-
bara perfidia nos quoque arripuiſſe-
mus ſaxa, nos quoque in te irruiſſemus,
nos quoque te occidiſſemus; certum
eſt, quòd omnes ac ſinguli gaviſi eſ-
ſemus beneficio tuarum pro nobis pre-
cum, quibus non ſolus Paulus ſalutem
Li 3 con-

Serm. de
5. 5teph.

154 PANEGYRICUS DECIMUS SEPTIMUS,

æonſecutus eſt, ſed cum eo multi alij,
ſi non erravit fanctus Petrus Damia-

nus, qui dixit, quòd earum vi, Ini-

micorum numeroſitas ad numerum ami-
rorum tranfivit. An igitur nobis frau-
di erit, iſthoc ex numero non fuiſſe?:
Non id permittant boni Superi. An

vis, ut quiſquam noſtrům optandam ſi-

bi ducat ſortem, impium fuiſſe, fuiſſe
Perſecutorem?? Enim verò, dum pro
inimicis oraâſti, impoſuiſti tibi ipſi
non leve onus. Legem enim & ne-
ceſſitatem tibi impoſuiſti perpetuam,
non minus orandi pro ijs, qui te ve-
nerantur, qui opem tuam implorant;
ne quis unquam exprobrare tibi au-
deat: Quòd verè diligas odientes te: par-
ge verò altera, non cures de ſervis tuis,

S de cultoribus tuis. Fieri equidem

fieri non poteſt, ut præſtita tibi obſe-

quia, honorem tibi exhibitum non
pari amore ac benevolentia compen-

ſes, quibus aliorum in te furorem com-

Pensâſti. Hinc omnes nos ac finguli
hac die te eligimus Patronum noſtrum,
& omni noſtra in cauſa communem
Advocatum: ego autem, quantum ad
me ſpectat, fſingulari quadam ratione
propenſiſſima voluntate totum me ti-
bi nuncupo. Impendam libens occa-

ſione quacunque, quæ ſe mihi obtule-

rit, pro te ſpiritum, vocem, vires, ſtu-
dium ac Sudores meos. Atque uti-
nam dignum me faceres, qui ipſum
etiam exemplo tuo, ſanguinem
profunderem!

2 —
g

.

p.

ℳ

Exdltalit ilun 4

Hirr
emin
uop
denen⸗
nanim

—
ti HZ Uatione
Ntate totum ei.
ndim libens deca.
2eſemihi obtlle.
vocem vires ſtu.
05. Atgue lti.
es, qi ipſom
o, lnglinen
erem

S

DE S. JOANNR EVANGELISTA. 257
Le E E e Ee ie ae e A: s

UNVS IN OMNIBUS DEI DONIS
EMINENS

PANEGYRICUS
. Honori

ANCZ 7 130A ². E VAN GELIS 7.
diltus “

TF. ORENYIX

Exaltabit illum apud Proximos ſuos. EccCl. I . 4.

Spirare ad ſublimem &
eminentem in certo
quopiam perfectionis
genere gradum, mag-
nanimi pectoris votum
eſt , quod refugit poſtremum ubique
locum occupare. Ataſpirare ad ſum-
mum in quovis genere gr radum, intem-
Perantia eſt animi elati, qui dedigna-
natur quemquam, ſe non inferiorem,
aſpicere. Studeat ſane Ariſtoteles
ſuo ſe calamo in altum tollere; patien-
ter tamen ferat, ſi ſuo ſe enſe Alexan-
der ad non minùs excelſum apicem

evehat. Si Tulliùs ſonor4 clouen-
tiæ ſuæ tubâà perſonat ex roſtris, non
ille tentet harmonicâ etiam Cithardi in
theatrò aures mulcere, niſi malit lu-

dibrium fieri famæ, centuplicato tubæ

ſuæ ſono ubique deridendum Procla-
maturæ: Virgilio Citharam & Ho-
mero concedat, qui ejus viciſſim tu-
bam intactam relinquent. Catoni ſuf-
ficiat ſententiam Prudentiſſiene dicere
in Senatu: fortunam in prælijs Cæ ſari
potius favere non admiretur. Nim-

ijum id foret ſiquis unus in ommibue
ſupra omnes emineret.

Ne DEUS

qui-

Orat. de
S§. Baſil.

2 ½6 PANEGVRICUS DECIMUS OCTAVUS,

quidem in Eccleſia unum aliquem in
omni virtutum ac ſanctimoniæ genere
ſummum eſſe voluit. Sed qui, ut hoc
exempli causâ dicam, dignus eſt ha-
bitus chlamydem ſanguimis pro Chri-
ſto fuſi purpurâ tingere, Doctoris
laureâ verticem non cinget. Alius
quiſquam futura quidem proſpiciet, &
longé abſentia, non tamen ille Evan-
gelium divini Spiritüs Amanuenſis

lcribet: & qui Apoſtoli ſcipionem
manu unâ præferet, alterà Virginis li-

Hum non oſtentabit. Hæc eſt, AA.
honoratiffimi, lex communis, à ſancto
zstiam Paulo celebratis illis verbis
perpenſa. poſuit DEUS in Eccleſia
quoſdam, primum quidem Apoſtolos, ſe⸗
sundò Prophetas, tertidò Doctores, deinde
Virtues, & quæ ſequuntur. Un-
de Nazianzenus dicere ſolitus eſt,
eum ſuo judicio Optimum eſſe exiſti-

mandum, qui vel multas virtutes me-

diocri in gradupoſfideret, velunam in
excellenti?: Mle nabis Optimur eſt,
4ui in plur imis reitèagir, aut in una po-
tiſſimum. An tamen lex iſta tam eſt ſa-
crofancta, tam univerſalis, ut ne in uno
quidem alque eam non obſervatam
invenire liceat? Neſcio equidem.
Si tamen omnia per tempora„ommia
per loca, ommes per Nationes mentis-
oculos cicumferamus, in uno ſolo
tam fallere deprehendemus. Et hic
eſt magnus ille Ioannes, cui hodie an-
nuo more feſta lux in Eccleſia agitur,
ſolennior, an fortunatior, nefcio.
Ipfe Virgo ipſe Apoſtolus, ipſe Do-
Gtor, ipſe Evangeliſta, ipie Propheta,
ipie Martyr. Et quæ tandem aliæ co-

ronæ eundem ornare verticem pote-
rant? Satis tandem apparet, quòd
vel ipſos inter Diſcipulos ſuos Serva-
tor noſter Chriſtus exaltatum illum
voluerit, & inter charos chariſſimum:
Exaltavit illum apud proximos ſuos: dum
in eum unum omnes dignationes con-
ferebantur, omnia cumulabantur do-
na. Ertamen hoc quoque parum eſt.
Summum eſt, quòd Joannes cuncta

hæc prærogativa jura poſſideat in gra-

du non tantuùm ſublimi, ſed plane
eminenti ?yI ſicut eorum quodlibet ſuf-
fecturum fuiſſet ad conſtituendum un-
um ſanctum non tantum numero al-
ium, ſed etiam ſuo in genere planè ex-
celentem. An hoc citra ambages vo-

bis demonſtrari cuperetis? præbete

attentes aures, & veſtro deſiderio ſa-
tisfacio.

Obliviſcamur interim dotium,
quæ in Joanne tam multæ ſunt, alia-
rum omnium, eumque tantùm ut
Virginem contemplemur. Et quis
eſt, qui vel comparare ſe illi hac dote,
ne dicam præferre audeat? Virgo er-
go fuitꝰ nec tunc tantùm Virgo, poſt-
uam virtutem iſtam Chriſtus toties
Arannne ſuo commendaverat, tot or-
nav erat privilegijs: ſed etiam eo tem-
pore, quo virtus hæc paucis cognita,
multis odioſa, vix ab uno uſu erat ex-
ercita. Jam inde à primis annis (ſi
Euthimio credimus) curaâ illam ſin-
gulariſſimàâ Joannes cuſtodiverat, non
corpore tantùm, animo quoque,
uùt gemmam pretioſiſſimam. Et iinter
quas eam perſonas tuitus eſt? Certum

2

ſ ruthen
Selalkrurm
Anodatn ſuenl

Celuun inſſar lube
lech, Pole Ee
das Martyr Vrgnn
uO nO conltne
Tunn numterd Ge,
pemn, Vipnemmn
is horum ud
Nre teg ien
opegumdn 1
rina, v
Inbiibes genid e
. qoumquam gil
AAalgerat, tatnen,
lentt, An prolap
cbin Aulis quum
Unenocte illiCn
cinihs inlami, gu
rodlcere potuit
Dammes Chriſri Alſe
mezreprllitont, ce
Einegeci. un
Uter Gicrimina
Pommi abe immi
tem, Uteiis rr⸗
Kren Cikn
1 & Mduun

45
n Paticiger
elt dicl, Vire⸗
en
.

ſpedn onn Cri

Vetticem
Pret, d
Mhos Kerye.
endhun
mdäfun
4 nuimmeſn An
tenaicnescon.
Cumuhebant 4.
Rcde Parumet.
Oannes cuni
2pofſilentingr.
bllmi, ſeg plne
umnqvoclibet lt⸗
nſtituengum un.
tüm mumero il-
ngeneteplaneer
ciraanbiges vo⸗
pereis? prrdete
eſto deüidetio ſr

umn

interin Cotium,
multe ſunt, da-
naue tutum it
lmur. Et qui
tuele ili lucot,
uleat? Vgoe⸗
ein ligo hol⸗
(krilus thles
nAmett, Wo-
kleimente⸗
ec Prucß cogint,
—
peinis Mi)1

DE S. JOANNE EVANGELISTA. 217

eit, Virginitatis nomen apud Heb-
ræOs non honoris, ſed ignominiæ no-
men fuiſſe, etiamin W meliore.
Unde Inſtrumenti Veteris ætate pauci
admodum fuerunt, qui magni illam
theſauri inſtar haberent; ut Melchiſe-
dech, Joſue, Jeremias, quos S. Igna-
tius Martyr Virgines cenſuit. De reli-
quo non conſtat ex omni Apoſtolo-
rum numero, quemquam, præter Joan-
nem, Virginem manſiſſe. Et tamen
quis horum plura habuit ad virtutem
hanc negligendam & non tam ſtudio-
se propugnandam incitamenta? Erat
ille indole viva, vultús lineamentis

amabilibus, genio excitato ac fervido,

& quamquam piſcatoris ſeſe officio
addixerat, tamen, ut S. Hieronymus
ſentit, erat proſapiâ nobili, & idcir-
co in Aulis quàm notus, tam charus:
unde nocte illà Chriſti ludibrijs & cru-
ciatibus infami, quâ pollebat gratiâ in-
troducere potuit Petrum: cùm alij
omnes Chriſti Aſſeclæ, ſi non ùt infa-
mes repulſi ſunt, certe ut homine nau-
ci neglecti. Quanta igitur res fuit tot
inter diſcrimina tam integram, tam
ab omni labe immunem tueri Virgini-
tatem, ut ejus præcipuè reſpectu ſub-
inde eum Chriſtus tam haberet fami-
liarem & affiduum, tam arcanorum
omnium participem? Quid majus
poteſt dici? Virgineæ puritatis re-
ſpectu Joanni Chriſtus Mariam Ma-
trem, Mariæ Joannem filium reliquit.
Ita S. Petrus Damianus cenſet. Et ⁶
quantum in hac deinde virtute profe-

cerit Joannes poſt gratiam illiuſmet in

præmium acceptam! Multi ex Patri-
bus conſenſu communi tradunt, ſiquis
R. P. Segneri Panegyr.

ſemel duntaxat, quamquam non de-
ſtinato conſilio, in Virginis mode-
ſtiſſimæ vultum oculos conjeciſſet,
non modò confeſtim quidquid obſcœ-
num eſſet, diſpulſum fugatumque ex
ejus animo, ſed deſiderium quoque
ejus virtutis humanàâ majoris in eo fuiſ-
ſe accenſum. Quid igitur eo cenſea-
mus factum, qui videre ſemper, ſem-
per videri potuit? qui colloqui, ei-
dem ſemper menſæ aſſidere, ſemper
comitari Virginem iſtam, & Virgni-
tatis parentem? verſari cum illa, se-
curitate tam familiari, tam libera,
qualis illa fuit, quà cum illa verſatus
eſt oannes, non anno uno, aut al-
tero, ſed ipſis viginti tribus integris,
quâm multis, ut communior & veri-
ſimilior fert opinio, commendatam
illam ſibi habuit? Hoc mihi ſufficit,
exclamat S. Petrus Damianus, ut pro-
nuntiare non verear, Joannem in Ec-
cleſia Virginitatis excellentiâ superio-

rem habere neminem. Ceteros à Ser. I. de 8.
Mundi primordio Virgines autecellit: an. Ev.

ſic ut ne à Beatis quidem Cæli Genijs
hac dote ſuperari multi exiſtiment.

Quæ cauſa fuit, cur iſti, ut in
Apocalypſi legimus, paſſi non ſint,
ut eos Joannes qualicunque obſequij
genere veneraretur: erat enim Joannes,
eodem Sancto teſte, eâ dote æ qualis
angelis, quâ ceteroquin illi homines
antecellunt. Quid jam exiſtimatis,
AA? ſi nulla præterea dos, nullum
decus, præter Virginitatem, reluce-
ret in Joanne, quàm ipſe hac ſolà eſſet
admirandus? an non iſta ſufficeret,
ut inde argueremus, tot illi gratias,
kk mer-

255 PANEGYRICUS DECIMUS OCTAVVUS,

mercedem tam copioſam repenſam,
quàm cogitando poſſimus aſſequi 280-
lius reſpectu Virginitatis digni alij
ſunt habiti, qui Angelos omni remo-
to velo intuerentur, ut Cæciliæ &
Valeriani: alij ut implacabiem fero-
ciam compeſcerent, ut Columbæ,
& Dariæ. Suaviſſimum e vivo etiam-
num corpore odorem Stephanus
Avernenſis caſtimoniæ privilegio ſpi-
ravit. CQlodeſindis multo tempore
non aliã, quàm cœlo ſubmiſsà dape
vixit. Flaviam prodigioſa Cælo lux
ut pallio circumdedit. Si tam inſignia
decora ac præmia ſola meruit Virgini-
tas, eorum quoque, qui multo im-
perfectiore in gradu eam poſſederunt,
quàm Joannes: quid Joannem meri-
tum exiſtimemus, qui tanto, quèm
alius quilibet, excellentuùs eam poſ-

ſedit?

Sed ſit ita: omittat ille Lilium,
& viatorio prehenſo ſcipione ad ter-
rarum orbem cumApoſtolis peragran-
dum ſe accingat. An hoc illum ho-
neſtamento quoquam inferiorẽ repu-
tabimus? Quoniam alios eodem in
munere collegas dignationis gradu vin-
cere potuit, vicit illos laborum diu-
turnitate. Nemo reliquorum ætate
minor erat, cùm à Chriſto ad Apo-
ſtoli dignitatem evectus eſt; omnium
autem poſtremus vitâ ipſe exceſſit.
Unde ubi ex Apoſtolis alij laborarunt
in Religione plantanda & propaganda;
hic decem, alius viginti, & qui plu-
rimum triginta quinque annis à Chriſti
morte, ùt de Petro, & Paulo conſtat,

ille annos ipſos ſexaginta his in labori-
bus poſuit: quorum ne momentum
quidem ſibi elabi paſſus fuerit, quod
non proferendæ Numinis gloriæ, &
Eccleſiæ commodo expenderit. Plus
ſatis notus eſt ejus fervor, ſtudium
ejus ardentiſſimum, quibus inde ab
initio præ ceteris eluxit. Primus ille,
comite ſancto Petro poſt Chriſti ad
ſuperos reditum prodijt in plateas

publicas, ad veritat? ibi prædicandum,

eàmque coram Magiſtratuum tribuna-
libus propugnandam: primus ille hac
causâ conjectus eſt in vincula? primus
flagris laceratus, primus contumelijs
oneratus. Si proinde ille munus hoc
ſuum tanto fervore eſt auſpicatus, in-
que ipſa velut aurora diei Apoſtolici
tanto igne exarſit, an credere poſſu-
mus intepuiſſe dein illum, & in me-

ridie ab ardore remiſiſſe? tum inquam,

quando pro menlſura meritorum altius
femper charitatis Sol pergebat aſcen-
dere? Et quis tandem Apoſtolorum
in una ſola Provincia, ſuâ operâ &
conlilio tot fundavit Eccleſias, aut
tam inſignes: quàm multas, quam-
que inſignes, Sancti Hieronymi judi-
cio, in minore Aſia Joannes fun-
davit? Ipſi ſua debet exordia Eccle-
ſia Epheſina, ipſi Philadelphienſis,
ipſi Sardicenſis, ipſi Smirnenſis, ipſi
denique Tiatirenſis. Quanto proin

illi ſudore ſteterit tot Animarum ad

Chriſtum reductio? quantis labori-
bus, peregrinationibus, vigiliis, con-
cionibus ad populum, incommodis?
Id quod ipſe uni ſoli Animæ recupe-
randx fecit, argumento nobis ſit, quid
tam

Otumm
is
jcii on

Lexet, 1
mieret.
Copod J
iflitatione tß
it tunen 01
epi intkar, Ou
k, labenas
cile, ertet
cnplls, rerticl
Aube in canpo
yoonm nekano
GCor vicina nemo
ere Poliaionib
celibas. Aligan⸗
Eunmm emm ad ulber
intelexit er Epi
ineticis Jmems!
ctindo Alequ
n mmmun ere
Pertum Iuebtard
tem MNRin vͦ
yetsis, in gvo
ſcls ſios lecept.
ilm Aventmnten
Neniz vitree xe
Conleientii non u
E te,pet ignot
Ugann cpeſlt.
eſponget uch⸗
un do poren
Llenten,
ere inkeß
alnce ſen
quidh⸗

lnn 5 dttem twun

len

4

etyet, (mlinn
bibig ile ih
tnig ile,
poſt Chriſinl
chrn Plren
1 Ptædicndn,
Kratuumtribun.
primuziſehie
fncula? Piing
nmg contumeli⸗
eill munusle
kuuhienig, in.
die Apoltdl
n gedere polll.
loum &Ein m.
les tumingtan,
nenitorum liis
hergebat ACen-
n Moſtolomm
a, Wopert
1 Eeccleſis, a
nules, Cil⸗
Heronſmn id.
1 Poume; ſon.
erorein ode-
Prhalehhienis⸗
6cürnens, h

DE S. JOOANNE

tam multorum causâ ſit operatus. In-
venerat in una urbium Aſiæ Juvenem
præclaris à DEO dotibus, & indo-
le tali ornatum, ut ab eo ingens glo-
riæ Divinæ incrementum ſibi ſpon-
deret, ſi totum ipſe DEO ſe per-
mitteret. Hujus proinde curam Epi-
ſcopo alicui commiſit, qui ſuâ illum
inſtitutione ipſémet ſormaret. Cœ-
pit tamen non multò pôſt Juvenis,
equi inftar, qui frenum non patere-
tur, & habenas, & moderatorem
odiſſe, & excutere. Ludo ſe dedidit,
crapulis, diverticulis, quin tandem
ex urbe in campos progreſſus, & re-
liquorum nefariorum hominum dqu-
Ctor vicina nemora infeſta cœpit red-
dere ſpoliationibus, proditionibus,
cædibus. Aliquot intervallo anno-
rum eam ad urbem reverſus Joannes,
intellexit ex Epiſcopo miſerandam
infelicis Juvenis ſortem. Quis jam
cogitando aſſequatur, quo animi ſen-
ſu numtium exceperit? Conkfeſtim
peritum latebrarum locorumque du-
cem nactus in viam ſe dedit montem
versus, in quo illa latronum caterva
fidos ſuos receptus habebat. Vidit

illum adventantem, & agnovit Ju-

venis, vitæꝗque ac factorum atrocium
conſcientiâà non auſus in conſpectum
ſe dare, per ignota & abdita viarum
ſugam capeſſit. Non tamen animos
deſpondet Sanctus Senex, ſed me-
liore, quo poterat, modo infecu-

tus fugientem, precibus & planctu

fiſtere infelicem comtus eſt. Sta,
clamabat, quid fugis, chare fili, mi-
ſerum Patrem tuum? quid fugis, chare

EVANGELISTA. 259
fili, miſerum Patrem tuum? quid ti-
mes? an non vides te Juvenem, me
Senem, te validum, me debilem; te
armatum, me inermem? fugiunt la-
tronum metu, qui iter faciunt; non
hos illi fugiunt. Tuo bono adſum,
ne dubites. Ego pro te rationem
Chriſto reddam, ego noxas tuas por-
tabo; ego pœnas facinoribus tuis de-
bitas luam; paratus vel vitam dare
pro te, ſi in cælo, aut inter morta-
les tribunal aliquod fuerit, quod in
tuorum ſcelerum vindictam illam ex-
petierit. Excuſſerunt verba tam blan-
da contumaciam Juveni, ſtetit, equo
ſe ad Sancti Senis pedes abjecit, &
jam totus ardens dexteram, tot mini-
ſtram facinorum & cædium, pudo-
re compulſus ſinu ſuo abdidit. Non
tulit hoc Joannes, ſed ipſe quoque
provolutus in genua injecit collo
ſupplicis brachia, benigneque com-
plexus, humo illum ſuſtulit, oſeula-
tus eſt, dextràmque amica vi ſinu
extrahens, ubi eſt, inquit, ubi eſt
illa manus? porrige illam mihi, ego
enim ejus ſordes lachrymis meis
abluam. Quid dubitas? an enim
tuam ego ſalutem à DEO mihi non
romittam? Eamus ſimul, eamus
ad Eccleſiam: ibi ego non ceſſabo,
quantum in me erit facere; ſuppli-
cabo, ſuſpirabo, & tantum cona-
bor, ut denique certus ſim, me eo-
dem Ilabore & cælum tibi, & te
cœlo lIucratum eſſe. Quid multis?

ita immutatum, Divina opitulante
gratiâ, eſt cor Juvenis, ut Joannes
paulò pòſt aliò profectus, non dubi-
K

K 2. tarit

2160 PANEGTRICUS DECIMUS OCTAVUS,

tarit ipſiEccleſiæ alicujus curam com-
mittere; vel quia jam alijs regendis
idoneum agnoverat; vel quia præfi-
cere aliquem, etiam nolentem, regen-
dis alijs, non rarò optima eſt ratio
eundem inducendi, ut ſui præ omni-
bus, quam oportet, curam habeat.
Hoc ex eventu nos ſic arguamus. Si
Joannes, ut in tuto locaret unam ſo-
lam animam, tam nulli pepercit la-
bori, ut jam ſenex, languidus, ex-
hauſtus, fractus eam per nemorum
avia ſequeretur, canis inſtar venatici
prædam inſectantis, ſi tantum lachry-
marum fudit, ſi jacturam tam dolen-
ter ſenſit, quid, dicite, feciſſe eum
putatis pro tam multis ætate adhuc
vegetàâ, viribus integris, & occaſio-
nibus non tam arduis? Si ſecutus eſt
fugientes, eos deſtituerit, qui ſpon-
te ad eum ventitabant? & ſi Latro-
nes mutare potuit in Epiſcopos, Epi-
ſcopos ipſos quales fecerit? Quales
fecerit? Legatur Apocalypſis, &
inde apparebit, quàm honorifice vel
in cœlo compellentur ſeptem, quas
ſuprà enumeravimus, Eccleſiarum
Aſiæ Epiſcopi. Dic Angelo Epheſi,
dic Angelo Smirnæ, dic Angelo Tia-
tiræ; atque ita de ſingulis Epiſco-
pis, non alià quâm Angelorum no-
menclaturàâ dignatis. Quodſi unus
ibi altéerve ob noxam non omnino
levem reprehenditur, quàm multis
tamen ijdem à virtutibus commen-
dantur? In hoc animarum juvanda-
rum ſtudium, in illo conſtantia, in
alio fidelitas, iterum in alio doctrina,
animique modeſtia celebratur: eam
credo ob cauſam, ut hinc appareat,

quanta ſit illius Apoſtoli excellentia,

qui non ſolum Eccleſias tam nobiles
fundare, ſed Eccleſiis ipſis Paſtores
tam eximios præficere noverit. Di-
cite proinde, AA. ſi Joannes totis
illis ſexaginta Apoſtolici muneris ſui
annis aliud non feciſſet memoriâ
dignum, hoc tamen ſolum quantum
foret? Et tamen audite. Non lſatis
illi fuit concionum ſuarum ardore
ſanctificàſſe minoris Aſiæ Eccleſias,
ſed petiit etiam Phrygiam, penetra-
vit ad Parthos, quin ulterius ad ipſos
Paſſoros, populos à Natura in extre-
mis Orientis plagis deſtitutos, ſeſe in-
ſinuavit. Nimis proinde arduum fo-
ret inſiſtere ejus veſtigiis, terras etiam
tam inhoſpitas peragrantis, & exco-
lentis nationes, etiam noſtris ſæculis
prope ignotas: & mihi jam mille
rope anni videntur, ex quo illum
ut Apoſtolum contemplamur, quem,
poſito ſcipione, calamo jam inſtru-
ctum ùt Doctorem jubemur conſi-
derare.

Et verò an non ejus doctrinam
miratæ vehementer ſunt non ſolum
ſcholæ omnes Chriſtianorum, ſed
& Barbarorum? Omnes ac ſinguli
alii Apoſtoli Evangelii doctrinam
mortalibus propinarunt, non nego:
ſed hanc ad ſuas allapſam aures Ethni-

7„

corum Philoſophi ut deliria exploſe-

runt: Joannes etiam his admirabi-

lem & ſtupendam reddidit. Nam
vel inter Platonis aſſeclas, ſui admi-
ratores, & contemptores aliorum,
tantum ille authoritatis & approba-
tionis meruit, ut ejus ſententiis, tan-
quam

6e8. procigiorun cle
ar. appelaihen be
u. Ni, Fedini Oper
ere n gliün
ler; lais ial
ium tnebris im
1e lidem le
ſutne Ecnmici n0
Gerd Chuiſtiani ven
e e Aifflus d⸗
ti ppler eicti
naretur uggerere e
nem, 9u in Pop-
60 uti oporteret
igo Clentem,
Petetet notitam
leret iuffeit enin
ererentir pin ſim
Eeret rcere; g
lfeit el 4ngelie
men ipe Prrcip
egorij munere in
ls t wlin cel

,

ſoi exce
i

ecellen
Ei fan nobile
l Paſto
Nendei, Di
n Juang tgii

res

hi nneig i
N menoti
lomm quumtom
e. Non igs
n luanum mo
Air Dolleis
pgiam, peyetn.
Ulteris ad ilos
Natura in ertre.
ſtitntos ſelein.
indearduum o.
igis tens etian
grants, & exo⸗
m nolttis leculis
mihi jam mlle
1, er gvo ilum
nplamur, ven,
mo jun inſtru⸗
inbenur corſ-

eis Nochinun
lunt non ſolm
6unorum, Eel
nes Ar ſNgoli
elüi CoOrinum
Int, non nego⸗
ſam hrePim

petr. Dam.

DE S. JOANNE

quam gemmis, libros illi ſuos exor-
narent. Et quem latet, ex omni
Apoſtolorum manipulo uni in Ec-
cleſia Joanni Theologi cognomen ad-
hæſiſſe? Sed quid dixi, in Eccleſia?

ſer. 1. de S. in ipſo, in ipſo adeò cælo talis ille

Joan. Ev.

videtur & agnoſci, & ùt talis obſers

vari. An nunquam narrari audiſtis,

Greg. Niſſ. ĩid quod Sancto Gregorio contigit, cui

in vita S.

Gregor.

Thav.

1. Tim. 2z.
I2.

prodigiorum celebritas Thaumaturgi
appellationem peperit? Aſcenderat
hic, Fedimi operâ ex Ponti ſolitudi-
ne ad dignitatem Præſulis Neocæſa-
reæx; civitatis ea ætate tam denſis er-
rorum tenebris involutæ, ut vix, ac
ne vix quidem liceret diſcernere, eſ-
ſentne Ethnici ficti Chriſtiani, an
verò Chriſtiani veri Ethnici. Unde
ille ſuæ diffiſus doctrinæ DEI Ma-
tri ſupplex accidit, ut ipſamet dig-
naretur ſuggerere eam docendi ratio-
nem, qua in Populo illo inſtituen-
do uti oporteret. Audijt magna
Virgo Clientem, quòd is non ap-
peteret notitiam clariorem, ut cre-
deret (ſufficit enim ad fidem juncta
reverentiæ pia ſimplicitas) ſed ut do-
ceret credere; quem in finem vix
ſufficit vel Angelica ſcientia. Nec
tamen ipſa præcipuo hoc erudiendi
Gregorij munere fungi voluit; for-
taſſis ut vel in cælo fæminis affirma-
ret, quod in terris illas docuerat
exemplo, dum uti noluit donis
ſexui in minus convenientibus: Do-
cere autem mulieri non permitto.
Quem autem putatis hunc in finem
ab ea electum? Non deerant enim
verò in Cælo viri Magni, qui in Ec-

EVANGEILISTA. aur
cleſia inſignes Doctores fuerant. Erant
ibi eruditiſſimi in omnibus, quæ
circa Religionem vel abſtruſiſſima ve-
nire in quæſtionem poterant; læpius
illa aut explicârant in ſcholis, aut de
ijs diſſeruerant in Concilijs, aut in
Tribunalibus eadem propugnârant,
aut editis libris ſtabiliveränt. Ta-
men Virgo omiſſis alijs ſolum ſecum
Joannem adduxit ſocium, quo pari
& lucidiſſimi ſplendoris, & mode-
ſtiæ Majeſtate in cubile Gregorij in-
greſſa; Joannes, dixit, tu, qui ex
pectore filij mei bibiſti, & tanquam
ex fonte ſapientiæ Divinæ hauſiſti
abunde, tu nunc aliquid in animum
ſervi mei deſtilla. Atque ſic Joannes,
Virginis imperio obtemperans, ſancto
Præluli formam credendi tam ſubli-
mem repente dickavit, tam claram,
tam paucis multa complexam, ut toto
illo terrarum tractu dinceps alia ma-
gis celebrata non exiterit. Hæc tan-
quam Antidotum efficaciſſimum,
totam urbem Cæſaream ſervavit im-
munem ab illa contagione errorum,
quæ ſubinde pleraſque alias orbis
Chriſtiani Provincas infecit. Idcirco
Gregorius moriens eam filiis ſuis ve-
lut teſtamento reliquit, potuitque fi-
denter aſſerere; ejus ſe adjumento
omnem plane ſuàâ in Eccleſiâ Ethni-
corum ſuperſtitionibus exiſtimatio-
nem ademiſſe; ita ut, quemadmo-
dum ultra denos ſeptenos Magiſtra-
tůs ſui exordio Chriſtianos non nu-
meràârat, ſic eodem Magiſtratu cum

vita defunctus totidem duntaxat an-

tiquis involutos erroribus relinqueret.

162 PANEGVYRICUS DECIMUS OCTAVVUS,

Nondeerit, qui ſibi perſuadeat,
rectius facturam fuiſſe Virginem, ſi
ſecum pro Joanne è beatis cæli Genijs
aliquem adduxiſſet, quorum tanto
perſpicacior humanâ intelligentiæ vis
eſt. Sed quomodo hoc aptius, ſivel
ipſi Magiſtro & Doctore Joanne mul-
ta Angeli didicerunt? An par erat?
diſcentium e numero aliquem adduci,
cuùm Magiſtri ipſius operà uti liceret?
& illius Magiſtri, qui, dum mortales
inter etiamnum agebat, multa docere
cæli mentes potuit, illis adhuc dum
ignota, antequam ipſe manifeſtaret?
unde etiam non ſecus ac ij, qui ſedu-
lam Magiſtro operam navant, ad eum
deſcendebant, excepturi ex ejus ore
Prælectiones ſublimes, & rerum ſum-
mè arcanarum notitiam hauſturi. Sed
vobis hæc doctrina non nova minus,
quàm ultra omnem verſimilitudinem à
me excogitata videbitur. Ex ſancto
Joanne Chryſoſtomo quærite, & ſi
ipſe Iuculentu huic aſſertioni teſtimo-
nium non dat, tum ut novitium com-

Precem. in mentum illam mihi exprobate. Pla-

Joan.

n conſtat (hæc ſancti Doctoris verba
funt) ipſos Angelos ſumma cum atentio-
ne Yoannis ſe Auditores exhibuiſſe.
Ita ſanè, ipſietiam Angeli, ſi fanctus
hic Doctor non erravit ‚ipſi cetero-
rum Principes Cherubini ac Seraphi-
ni, Joannis ſe Diſcipulos profeffi
funt: hocque ipſum innuiſſe Chryſo-
ſtomus putavit communem iſftum
Gentium Doctorem Paulum, dum
ſcripſit, militantis Eccleſiæz Magiſte-

ph. 3.10. rio Triumphantem profeciſſe. Ur

innoteſcat Principatibus & poteſtatibus in

cæleſtibus, multiformis Sapientia DEI.
Hoc autem ſi ita habet, quid tandem
majus ac glorioſius prædicari de Joan-
ne poteſt? Verum eſt, Angelorum
opera mortales multa non vulgaria di-
diciſſe. Multa arcana, pertinentia ad
Populi electi libertatem recuperan-
dam, Danieli Cæleſtes Genij nunti4:.
runt. Ijsdem Magiſtris Manue opti-
mam educandæ ſuæ prolis, Samſonis,
rationem didicit. Non alij Medici
Tobiam docuerunt artem oculorum
lucem cœco parenti ſuo reſtituendi.
Angelis quoq; debuit Gedeon notitiâ
induſtriæ, quâ hoſtium, Madianita-
rum, manus ac ſervitutem effugeret.

Si Apoſtoli inſtituti ſunt, quâ glorias

Chriſtus ad Mundum judicandum
venturus ſit, Angelis id docentibus
fackum. Admirandam Virgineæ pu-
ritatis gloriam Puellæ Anatoliæ Ange-
li manifeſtärunt. Hermas autem Pa-
ſtor veram diem, qua Paſchatis ſolen-
nia celebranda eſſent, ex Angelis in-
tellexit. Sed quid ſunt iſta omnia,
quæ cæleſti Angelorum miniſterio ho-
mines didicerunt, ſi cum ijs compa-
rentur, quæ hominis Mazgiſterio
Angelis patefacta funt, ſi verum eſt,
eos arcanum arcanorum graviſſimum,
DEI Verbi Incarnationem ab eo do-
Ctos eſſe? arcanum hoc erat cunctis
retro ſeculis incognitum, quodque
nulla plane conditæ mentis perſpica-
cia rimaretur, & verbo, tale, quod
neque Angeli, priuſquam bhie diceret,
intellexerunt: ut idem pronuntiavit
Chryſoſtomus. An non igitur vobis
Joannes cunctis videtur anteponendus

Dodo-

f
1 L000
hot h i,

ii tpeleenn

00⁰ itabamn 3
Ghmmm ide Ecn⸗
Uagvamn mmhlisn
is ecelemneam

thune
apumeh,

lonm Orriſ Ee
ſeuimtelſi
tieik lihank
uris, echiel
Creranhientem
jmoceniiſiunum
ltu ſupra nudes
Cicecis? an el
1 Albuumile Aquil
Nemo non bitetut
gis nore iſtorioo⸗
niſipropeteramin
Cnis ommind kei ſn
imelin ila Mti
iniruca tenelwis
Tbnt illi oculis nol
eſt, Eed nune Pahp
nunc in Ctuce l
mnbllncoketgaunn
Eſm, mmnc inter
tem, m inplind
Ocdeslar inninnd 4
le olkrein Am
m, H

lm, itbain

nbcochinek

nm, inda in

5

4 R enne D
„guidtange
Nrleri geſen
t ncelan
kbgünn
arCnllerindi.
ngperinetii d
unn clhetn.
ſtes Geniinnet
iſtris Ran
ltris tnne gp⸗
Prolis⸗ Anlent,
Non Aij Medie
Atem Oculorun
ſ0 teltitench
Gedeon nofiti
fum, MiCimnit.
itutem efugetet.
ſert, qui gorii
hum dicmdum
is id docentibi
hin Viginerpl.
eAnnolie Ange⸗
ermus autem Pe-
Patchatis ſolen-
er wgeli in⸗
Cunt URr ommia,
umminittenoho-
lamn is nne
nis Mgſſeno
„Inuncſt
ngwiſiumn
Nrnihed do⸗
*R cundts
uium, Pict
mentis *
erbo, tale,

DE S. JOANNE EVANGELISTA. 263

Doctoribus, & doctrinæ, quam tra-
didit, ſublimitate, Magiſterij,
quo functus eſt, eminentiâ?

Cogitabam idcirco id agere, ut
calamum ille deponeret, jam haud-
quaquam amplius neceſſarium ad hanc
ejus excellentiam aſſerendam. Sed

æquum eſt, ut hunc ille nondum po-

nat, ſi non ut Doctor, certè ut Libel-
lorum Chriſti Servatoris Magiſter,
ſeu Evangeliſta. Et ut talis, jubeat
hic adeſſe ſibi grandem illam Aquilam
currůs, Ezechieli monſtrati; tan-
topere ambientem, ſuis receptum alis
innocentiſſmmnum Chriſti Dilectum
volatu ſupra nubes evehere. Quid
dicetis? an ſequi eum poteritis obtu-
tu, ſi ſuam ille Auilam conſcenderit?
Nemo non katetur; omnem ſacros le-

gis novæ Hiſtoricos volàſſe, ſed non
niſi propa terram in hominum oculis:

cujus omnino rei ſymbolum fuerunt
Animalia illa Myſtica, alis quidem
inſtructa, terreſtria tamen. Objece-
runt illi oculis noſtris DEUM; ita
eſt, ſed nunc palpitantem in faſcijs,
nunc in Cruce languentem, nunc
ambulando fatigatum, nunc diſſerendo
feſſum, nunc inter preces agonizan-
tem, nunc in planéctu mœſtum. At
Joañes iuæ innixus Aquilæ alis tantum
ſe attollere in altum potuit, utrelictà
terrà nubes ſuperaret, nec ſupra pri-
mum tantuùm, ſecundum, aut tertium
cælum, ùt Paulus, ſed, quæ Orige-
nis doctrina eſt, ſupra quintum, ſex-
tum, imò & ultimum denique cælum
evectus, non ante quievit, quàm ip-

ſum in natura ſua DEUM contem-
plari ipſi liceret, tanquam in ſua ſphæ-
ra olem, omnibus evblutum nubi-
bus, nullà Eclipſi pallidum, nullis
terræ nebulis offuſcatum. Sic ut at-
tonitus idem Origenes exclamaret,
audacià ingenio ſuo non inferiore:

Joannes omnem viſßibilem, & in viſibi- In Evang
lem creaturam ſuperat, & DVeificatus o. c. 1.
in DEUAintrat ſe Deificantem. Quid hom. I.

proinde admirabilitatis habeat, ſi,
cum ad ſcribendum ille ſe accinxit,
cælum ejuſmodi præ ſagijs præſtantiam
operis commendare voluit, quibus
ſcriptorum alij nulli appauſit? De
ipſo certe uno monunentis traditum
eſt, quòd imperato cunctis in Eccle-
ſia jejunio altiſſimi ipſe montis api-
cem conſcenderit, ubi dies noctes-
que aliquot moratus, Deoôque contem-
plando immerſus, velut alter Moyſes,
ipſe quoque densàâ circumdatus cali-
gine ac horrore, fulgura inter ac ful-
mina, denique voce, tonitruo non
abſimili, proruperit in illam inaudi-
tam ſententiam: in Principio erat
Verbum, & Verbum erat apud Dein,
& Deus erat Verbun. Quodſi locus,
in quo ille ſacram hiſtoriam comen-
tatus eſt, tunc denſa caligine involu-
tus manſit, deinceps contrario pro-
digio perpetua ſerinitate gaviſus eſt.
Scribit enim Gregorius uronenſis,
ſuâ quoque ætate ne unà quide pluviæ
guttà locum illum alperſum faiſſe,
quantum vis denſo circum nimbo ſo-
lum omne inundaret, & toti pluvia-
rum torrentes ingenti ſtrepitu decur-
rerent: id quod vel Olympi ſerenita-
te

264 PANEGYRICUS DECIMUS OCTAUUS,

te prodigioſius eſt, qui elato ſuper
omnes tempeſtates vertice ſecurus il-
las ridet; terkfa autem iſta medias in-
ter tempeſtates furorem earum peni-
tus non timet. An non deinde Eccle-
ſia Joannis Evangelium tanti æſtimat,
ut nullius alterius pretium cum hoc
comparari poſſit? Solo hoc, tan-
quam ſcuto non penetrando, potuit

illa retundere tela omnia Corinthi,

Ebionis, Theodotionis, & quot-
quot alia prodierunt ex orco monſtra
ad impugnandam DEl filij vel æterni-
tatem, vel naturæ ejuſdem cum Patre
communionem, vel cum eodem æqua-
litatem. Imd ſeculo illo, tam pleno
turbis ac tumultibus, quo Arrius,
Eccleſiæ perduellis, ſuis ſub ſiignis
numeravit tot Monachos, tot Eccle-
ſiæ Antiſtites, tot Populos, tot prin-
cipes, imo tot Auguſtos; habent
hiſtoriæ, illos non multos, qui tan-
tæ& Adverſantium multitudini Praich-
mo animo ſe oppoſuerunt, ſolitos
ſemper e collo palàm pendulum ge-
ſtare S. Joannis Evangelium, neſcio,
an ut eo tanquam ſcuto defenderentur;
an ut eodem tanquam Monili ornaren-
tur, aut ut eo ſaltem diſtinguerentur à
perduellibus, charactere tanto nobi-
liore, quò magis ſingulari. Nec
orthodoxi tantum, ſed Hebræi quo-
& Ethnici communi conſeſu ſummam
Evangeli] hujus æſtimationem præſe-
tulerunt. Judæi ùt theſaurum pre-
tioſiſſimum ſuo illud Gazophilacio
intulerunt, ut Epiphanius narrat.
Ethnici autem, ut doctrinam human4
cxcellentiorem ſummis laudibus extu-

lerunt, uüt recenſet Sanctus Auguſti.

nus: uſque eò, ut & Platonis Secta-

toribus nonnemo aſſereret: admira-

bile illud principium Evangeli, au-
reis exaratum characteribus, proſtare
debere in omnium Templorum pro-
Pylæis, multôque magis in omnibus
Lyceorum porticibus explicari. Ti-
ment ejus ſententias vel ipſa fulmina,

quæ ijs conſpectis perterrita fugiunt

à celſis turribus: timent Terræ motus,
qui ijs lectis non audent quaſſare mu-
ros. Timent mali ipſi Dæmones,
qui illis auditis velut in rabiem acti
Pproripiunt ſe ex obfeſſis corporibus.
Plura adderem, niſi me nonnemo fe-
ſtinare juberet, deſiderio videndi in
Joannis manibus librum illum Myſte-
rijs refertiſſimum, exaratum characte-
ribus tam abſtruſis, ſignatum ſigillis
tam inſolubilibus, quo ille ſibi vatis,
ſeu Prophetæ titulum comparavit.

An autem ambigitis, an ille pri-
mas etiam hoc in decore, ut in ceteris,
more ſuo retulerit? Certum eſt, va⸗
tibus omnibus exhibuiſſe DEUM fa-
miliaritatis & fiduciæ genus quoddam
ſingulare, dum arcana ijs manifeſta
voluit tam multis alijs ignota: erga
quem tamen uſus eſt majore, quàm
erga ſanctum Joannem? Alijs minu-
tim & diſtinctius aperuit eventum
uendam peculiarem; ut Vocationem
Gentium Iſaiæx; urbis Solymæ exci-
dium Jeremiæ; Lempli reſtaurationem
Ezechieli; atque ita diſſerendo de ſin-
gulis. Cui tamen aperiebat unum,
eundem celabat alterum aut ſaltem
non

1
4on Ommia igii⸗
lo ſonne nec
Nx ilum n
mincommun
Coinioni, cedimn
ena omms gene
alypls Aind non
ſtatio olunnun,
eus exotl0 2
fnein etant eyen
cui uundem non
rationi ciul Hi
Eeulsefeehiz
b u ecel en
in geuterilſlet ig
e Ocoman, t
ninum enm, Oſte
di kuorum ponna
prüls Abralumun

eltiy, teddidiſet: Diute

lelane zuten Are
ſinj Agebſciliccetl
lentio gurcunghe
Collcungue tei e
DElodbente,
ele Fec gid tn
re ercicium auci
Daatumcummanit
ſonis tot egnonn
nlaumn & mutr
8 lcarum! omn
“
elturz er

numn kopliclin

pertertiti l
bent ere wotn,
Fenttaſem.
üi Demone,
t in tebiem a0
ſis corporibus
menonnemo fe.
derio ridengi in
um ilum Mt.
Natum charad.
ſiggutum ſiglis
00 ile ſbi rati,
comparenit

is, milepti⸗
Nei in ceteti,
Cettumn elt, r.
ſe D.
genls Cooltimn
is munlkeſta
ignot: en
wwote, Auin
8? Mis mur⸗
eruit eventoun
Ut Voctione
8 Jolymm c
reſtunt
ernnt
ebr A
Phen 4 4
aun NR

DE S. OANNE

non omnia ſingulis explicabat. De
ſolo Joanne verè dici poteſt; quòd
DEUS illum nihil voluerit latere. Si
enim communi ſanctorum Doctorum
opinioni credimus, quam ille ſcripfit,
plena omnis generis Myſterijs, Apo-
calypſis aliud non eſt, quàm manife-
ſtatio omnium, quæ in Eccleſia ab
ejus exordio ad ipſum uſque Mundi
finem erant eventura. Hoc autem
cui tandem non eſt æquiſſimæ admi-
rationi, cauſaꝰ Habebatur antiquis il-
lis ſeculis effectus fiduciæ & familiari-
tatis plane excellentis, quòd DEUS,
cuùm decreviſſet igneo catacliſmo de-
lere Sodomam, tot nefariorum cri-
minum ream, oſtenderit, difficile ſi-
bi futurum pœnas illas ſumere, niſi
prius Abrahamum de ijs certiorem

Gen. 18. 17, reddidiſſet: Dixitque Dominus, num

celare potero Abrabhbam, quæ geſturus
ſum? Adedò ſcilicet DEl cum quoquam
locutio quæcunque excedit meritum
cujuſcunque rei conditæ: & ſolus
DEUS loquente DEO dignus auditor
eſt. Sed quid tandem eſt manifeſta-
re excidium paucarum urbium com-
Paratum cum manifeſtatione perturba-
tionis tot Regnorum, excidij tot Po-
pulorum, & mutationis tot Rerum-
publicarum? Joanni aperuit DEUS
ſtrages illas, & clades tam luctuoſas,
quibus interitura erat Regia & Reg-
num Populi olim dilecti: perſecutio-
nes, quas paſſurus erat novus Popu-
lus Chriſtianus, primò à Jjudæis,
dein ab Ethnicis, in ejus exitium &
damna deinceps conjuratis: captivi-
tates, bonorum ſubhaſtationes, ex-
ilia, truculenta crudelitatis exempla,
R. P. Segneri Panegyr.

EVANGELISTA. 265

quibus ſeptem Romani Imperatores
in id incubituri erant, ut Chriſtianam
Religionem omni ex Mundo funditus
extirparent. Nec iſto contentus, ma-
nifeſtavit illi etiam Vicrorias inſignes,
quæ Cruce, triumphalibus in labaris
Prælataà, ex hoſtibus Fidei erant re-
pPortandæ. Præterea opprobria, &
excidium Idololatriæ; gloriam &
propagationem Chriſto adhærentium.
Detexit eidem novum Imperium Ro-
mæ in ipſis Idololatriæ ruinis ſtatuen-
dum; Barbarorum inundationes,
perfidiam ſubjectorum, Nationum diſ-
cordias, Principatum mirabiles vices,
quæ ſtupendâ providi Numinis, &
occultiſſimâ ratione, ſervitura erant
ad viam veræ Religionis per omnem
Mundum aperiendam. Quin & ob-
tutu ad multò remotiora porrecto,
videndum illi objecit bellum atrox,
quo extema Mundi jam decrepiti &
velut capularis ætate, Antichriſtus im-
pugnaturus eſt Eccleſiam, tumultum,
trepidationem, horrorem Populo-
rum ultimas illas ruentis Mundi clades
ſpectantium; Decretorij Judicij ſigna
prævia, ordinem, formam, & ipſum
adeò ad gloriam & beatitudinem de-
ſtinatorum numerum, itémque æter-
num damnandorum; cuncta hæc in
illo profundiſſimo libro ſcripta legi-
mus, quem tam multi fruſtra conati
ſunt aperire, ne dicam legere. Quid
multis; ſatis ſit dicere cum Abulenſi:
Joannes de toto ſtatu Eccleſiæ habuit re-
velationem. Quidquid ad hanc diem
in Eccleſia geſtum eſt, quidquid ge-
retur, id omne jam ante Joanni credi-
tum & manifeſtatum eſt, id quod ſi-
LI gil⸗

266
gillatim & dilucide oſtendunt Apo-
Calypſis ejusdem Interpretes, ſanctus
Antoninus „ Aureolus, Lyranus,
Salmeron, Bellarminus, Ribera, Pe-
rerius, Viega, Alcazarius, aliique
magno numero, jam recenſitis & fi-
de, & famâ non abſimiles. An au-
tem hæc familiaritas, & conſuetudo
intima omnino ſingularis non fuit,
Joanni uno velut obtutu ſpectanda of-
terre, tam temporibus inter ſe diſſita,
tam multa, tàmque inter ſe diverſa;
& hæc tamen omnia quot ſeculis ante
monſtrata ſunt, quàm reipſa eveni-
rent? Pleriſque alijs Prophetis ea ſo-
lum manifeſtavit DEUS, quæ modi-
ci temporis intervallo eventura erant,
quorumque gerendorum ipſi pars eſſe
debebant non modica, aut ſaltem eo-
rundem ſpectatores: quo ex numero
fuerunt Jeremias, Baruch, Ezechiel,
& alij, qui calamitates à ſe prænun-
tiatas oculis uſurpärunt. Joannes
autem eos edoctus eſt eventus, qui
poſt millenos & millenos annos
erant ſecuturi. Et non ſciamus, nos
pluris æſtimare communicationem ar-
canorum, tanto temporis intervallo
remotorum, quàm eorum, quæ non
diu pòſt in lucem protrahentur?
Quodſi autem arcani, alterius noti-
tiæ crediti, gravitas tanto exiſtimatur
major, quo ſeverius ſilentium fidés-
ue alteri non aperiendi, quod cre-
Atuin eſt, imperatur, enimverò
non apparet, à quo arcani fidem
majorem DEUS exegerit, quàm à
Joanne. Legite, ſiita placet, totam
Apocalypſim, & ſubinde mihi re-

ſapientia humana devoratur.

PANEGYRICUS DECIMUS OCTAVVUS,

ſpondete, an arcani fides aut eſſe major

poſſit, aut imperari ſolicitius, aut

Obſervari religioſius? Apocalypfis 0-Ep. I03. 40
annis, ait ſan tus Hieronymus, tot EPaul. c.7.

habet ſecreta, quot verba. Non fuit
ſcripterum ullus, qui librum hunc
commentari aggreſſus, & arcanas il-
lius notas explicare, profeſſus non ſit,
audacem valde temeritatem eſſe, ſpe-
rare, quòd ad amuſſim ad ipſiſſimam
rerum prænuntlatarum verttatem quis

poſſit penetrare, eâmque in clara lu-
Et eam ob rem Ribera in Proem,

ce ponere.

parvum illum libellum confert cum ſup Apoc.

vaſto mari, pleno ſcopulis, ſyrtibus,
quin & voraginibus, quibus omnis
humana ſapientia abſorbeatur. Omnis
Et verò
ſi ita non eſſet, quomodo non notiſ-
ſima jam eſſent omnia, poſt tot ſecu-
la, ex quibus circa hujus Apocalypſis
interpretationem occupati fuerunt tam
multi perſpicaci ingenio viri, quibus
ſua cujuslibet ætas acutiores fortaſſe
non habuit? Grandia idcirco neceſſe
omnino eſt illa eſſe arcana, quorum
notitiam vel ad doctos pervenire DE-
US tam ſolicité cavit: cum aliàs ab-
unde nobis perſpectum ſit, humana
& divina inter arcana diſcrimen. Huma-
na enim abſcondere, æquum eſt, ut
ad Seniorem Tobiam Angelus dixit:

6

Sacramentum Regis abſcondere bonum eſt. Tob. 12.7·

At divina maniteſtare potius oportet;
opera autem DEl rewelare honoriſicum.
Neque enim timet Deus, ne ſuis quiſ-
piam conſilijs obicem ponat, & even-
tum fruſtretur; ſi ante eorum habeatur
notitia, quàm executioni mandentur.

Hinc

R

n—

Yeceimn
getninten
„jloupnelnnn
ſume
am a d
un. Mißs n
Elata lont ccl
Genikeſtuent, g.
1otina eſlentcn
ertalvetunbnon

Nden vr ipſe de
notis eſic Iet
moltr eo ibeli
Otmnibis, preteni
oognier: Mρο²⅜

(al. d .
mtiMn um 1

Ainert, tunt ind
mnin, non dlio
Commmniſſa: gvieſt
Drophetæ cum .
gi, Iue lkicern
Aliorum potils,
edocli int.

Dicant igitur
WGus Thomnas,
fcinin ommibes e
is praferenda;

Anniun her ab ili⸗

D fn
Unpetiobulzen
trem imocnn &
ngeatm kekie
fe, nihi penitc

Et, n ilimnn

, & Neng i.
Pkoteſiyonft
ltatem eſe ſe.
im ad ipüclinn
m Verittem gui
nque in claa h.
ob rem Ribern hen
im conkert cunnin i
Ppulis, Syrtibus
quibus omni⸗
tbeatur. Onmie
Dratur. t verd
nodo non notiſ-
4, poſt tot een⸗
ins Apocal pſ
Pati fherunttan
io nii, guibis
utiores Tortale
idcirco neceſſe
Acana, quorum
cnn Aisi
mnft, Iummn
uimen Numx-
Equbtn eſ, u
Angels it i⸗
rberebonun n 3
potins OPOI
lart lolnifun
Deus, ſe ii 8
en Ponnd 1
te eorun ,ftok.
gtfioniom ſir

en

Apocal.

DE S. JOANNE
Hinc etiam via mihi pPanditur ad
aliud Joanneminter & vates alios diſ-
crimen prorſus ſingulare conſideran-
dum. Alijs ſiquidem eâ causâ mani-
feſtata ſunt occulta, ut alijs potius ea
manifeſtarent, quàm ut privatâ eorum
notitiâ eſſent contenti. anni autem a-
perta fuerunt, non, tam ut doceret alios,
quàm ut ipfe ſciret. Unde Gagnejus,
notus ejus Interpres, pronuntiavit
multa eo libello Myſteria contineri,
omnibus, præterquam uni Joanni,
incognita: Abſtruſa hujus prophetiæ uni
tantum Divo Joanni nota eſſe. Id quod
evinceret, tanti momenti arcana ſuâ
unius, & non aliorum causa eſſe illi
commiſſa: qui eſt favor nulli fortaſſis
Prophetæz cum Joanne communis,
qui, quæ didicerunt à DEO arcana,
aliorum potius, quàm ſuo bono

edocti ſunt.

Dicant igitur audacter Albertus,
Sanctus Thomas, Hugo; Joannis va-
ticinia omnibus Legis antiquæ vatici-
nijs præferenda; & adjungat Haimo,
tantum hæc ab illis diſcrepare, quan-

EVANGELISTA. 267
tum à Domino ſervus, & à DEOho-
mo: neque enim ego amplius de veri-
tate hac ambigo: ſed citra dubitatio-
nem animadverto, voluiſſe DEUM,
ut in ſingnlis favoribus ſibi collatis
Joannis ſupra ceteros emineret. Gelſ-
ſit ſe erga illum, ut intimum, ut in-
ter paucos chariſfimum: Exaltavit
Alum apud proximos. non ſolum apud
remotos, ſed apud proximos, Unde
æ quum eſt, ut omnis alius ſervus pri-
mas illi cedat. Id tantum fieri poteſt,
ut nonnemo vincere ſe illum poſſe pu-
tet, ſi non in donis, quæ uterque à
DEO accepit, ſaltem in fupplicijs,
quæ ipſe pro DEO pertulit. Sed
quia hoc aliud non eſt, quàm me non
obſcure invitare ad ultimam Martyris
excellentiam in Joanne contemplan-
dam, permittite prius, ut tantiſper
Feſpiremus; sicque deinceps majori-
bus animis, & viribus recentioribus
atroci tormentorum, quæ jamjam ſe
oculis ingerunt, crudelitati, & formi-
dabili Mortis larvæ obviam progrez
diamur. .

NaAnr viſum eſſet prodigioſo
Vimperio bullientis olei cados in
rorem innocuum, & flammas ardentes
in gratam refrigerationem Joanni mu-
tare, nihil penitus dubij nobis ſuper-
effet, an illi non minus quàm cuivis
alteri pulcherima debeatur & Palma,

& corona. Hoc enimille ſupplicium

tulit ætate non canâ tantùm, ſed &
caducâ; cuùm jam vires longis attriviſ-
ſet itineribus, gravibus incommodis,
& laboriosâ perpetuâque prædicandi
contentione. Et tamen obſtupeſcen-
te totâ Româ, quam tantiiri celebri-
tas ad novum ſpectaculum exciverat,
viſus eſt ſenex luſtrorum jam plus

2658

quàm ſedecim, carnificum manu vir-
gis laceratus, sicque, ùt erat, nudus
in bullientis Olei prægrandem caca-
bum immerſus, hoc tormenti genus
tolerare fronte multo magis ſeren4,
quàm eorum erat, qui ſic innocentem
excruciabant. Noluit tamen DEUS,
quidquam illi incommodi afferri à bal-
neo tam ignito, ſed ut potiuùs inde
prodiret tanquam aurum ex ſua forna-
ce, ſplendidior, ut Phœnix ſuo e ro-
go, vivacior. Quidigitur nobis ſen-
tiendum? An quòd Apoſtolo tam di-
lecto mortem hac opportunitate im-
pedierit DEUS, propterea quòd ei-
dem triumphum invideret? Quis un-
quam ita delirare poterit? An ergò
dicendum, nihil intereſſe ad hoc, ut
quis Martyrij palmam referat, ſi mors
deſit promptæ voluntati, dummodo
Morti non deſit voluntas? in Martyre
enim voluntas, ex qua ipſa mors naſci-
tur, coronatur; ut Sanctus Hierony-
mus aſſerit. Sed quàâm ego hodie
præter morem timide loquor? Quin
agite, eripite Joannem lictorum ac
carnificum manibus, ponantur Virgæ,
flammæ extinguantur, dolia evacu-
entur. Nec E exilio quidem, in
quod ejectus eſt, mentio fiat, & na-
vis illa inhumana, quà in infelicem
Inſulam Pathomas abducitur, ut ibi
jam ſenex laboret in in ſodinis, & vi-
vus in cavernis illis ſepeliatur poro-
ram alid vertat. Quid his omnibus
poſitis diceretis? an, non eſſe Mar-
tyrem Joannem? Eſſet enimverò,
eſſet, & quidem fortaſſis omnibus,
quos hoc titulo veneratur Eccleſia,

PANEGYRICUS DECIMUS OCTAVUS,

dignior. Audite quomodo, & quare.
Non eſt fortiſſimorum horum Fidei
pugilum quisquam, qui de primatu
cum Maria contendat. Tenete hoc
mente. Non eſt ullus eorum, qui
Mariam Martyrem & plus quàm Mar-
tyrem non agnoſcat. Sic illam com-
pellant Sanctus Bernardus, S. Ephrem:
imò Solem Martyrum appellavit S.
Baſilius Seleucienſis, & Regina Mar-
tyrum communi Eccleſiæ nomencla-
turâ ſalutatur. Quis tamen illam, di-
cite, ſi nõôſtis, Tyrannus damnavit?
qui illam carnifices occiderunt? Eo-
rum errorem, qui violentâ morte
ſublatam comminiſci non dubitarunt,
pluribus refellere ſtuduerunt Sanctus
Ambroſius, Sancti Iſidorus, & Beda.
Quomodo igitur Martyrum Reginam
cantat Eccleſia, etſi gladius eam Per-
ſecutoris non ſuſtulit? Non ignota
vobis dico: Martyr fuit Maria non
Tyranni, ſed Amoris miniſterio cæ-
ſa: ſi tamen non omnium Tyranno-
rum maximus Amor eſt. Quando
illa in Calvariarum colle conſtanti
animo & oculo intuita eſt IESUM
Filium ſuum, ſuſpenſum in crucis
patibulo duos inter Latrones, tunc
illa ſuo defuncta eſt Martyrio. Quid-
quid enim dolorum ac cruciatuum in
corpore filius pertulit, totum id in
animo ipſa toleravit. Et ſi ipſa mor-
tua non eſt, ut Chriſtus, id inde ſo-
lum accidit, ne cui præberetur ſus-
picandi occaſio, adjumento illi opus
fuiſſe ad perficiendum ingens illud
hominis redimendi negotium: ad
quod videtur alludere voluiſſe Am-
brolſius,

1
3

7

S6⁵

⸗

elli

15

els/ſnhh⸗
ummg bon
1 N
4 AAdituraßs

mn lehat al iinin
= Uud
Mttium,
Marie. Dol
er anitno 1 Cne
eo tntum Alan
ſenlent in ſe ane
n fiij umi
nuun firsß
ergrollibil⸗
mmimn, A alun
n proleſſi lunt, qg
dis mumetis Nart
Ando blul in ani
us, (awO8, cruc⸗
JveChriſtus ſell
Pertuzeſt. Et ile
in aceyer fruſtra e
len Chriſt corpus
in Maria tandum
mo buit: & tortach
Jui jam tun Ci
1gebat, Maiir in
ũ ac telictug. 4
4. non widetur
Mrgii wlle eni
Cum Deinde Mar
Cndis os in corpo
cori⸗ eniztmd⸗
pus Olmmnis ſne
Menn ntun
tere RK dol
Kien netre
s cauſa nob

1 eorun, gui
Pln un Mx.
ic ilmeonn.
rdos, hren
n appellanit 6,

& egin Mr.

leſie nomench⸗
tamen illam j.
nus dammzyit?
cciderunt? Bo.
Violents morte
non dubitirunt,
Auerunt danctus
idongs, ede.
ttyrum Reginam
Alidins eimber.
t5 Non ignot
ſuit Mariz non
miniſterio cæ-
ium Thyrumno.
eſt. Qnndo
cole conſtmii
in et/
m in crucs
latones, tune
luntio. C⸗
ctucatmunn in
1, Mn in
Eiſ ipamor.
prabelell
Pmen 6
lum ingen 4
dee ſ

L. 3.0p. 2 5.
ad Vercell.
Eccl.

DE S. JOANNE

broſius, quando de dolente Virgine
illa magni ponderis verba pronuntia-
vit: Sua morte putabat, ſe aliquid pub-
lico addituram muneri: Sed YTESUS
non egebat adjutore. Nunc utadirem.
Noôſtisne, AA. quòd fuerit Joannis
Martyrium? Illud omnino, quod
Mariæ. Duo iſti ſoli conſtanti ſem-
per animo ad Crucis pedem aſtiterunt:
eo tantùm diſcrimine, quod Maria
ſenſerit in ſe cruciatus Chriſti, tan-
quam Filij naturà; Joannis autem
tanquam fratris adoptione. Ceterum
uterque publico illo facto non fuerunt
tantum, ſed palàm ie Chriſti ſectato-
res profeſi ſunt, quod ad abſolutum
ſuis numeris Martyrium requiritur.
Ambo ſimul in animo ſenſerunt ſpi-
nas, clavos, crucem, fel, acetum,
quæ Chriſtus ſigillatim in corpore ex-
pertus eſt. Et ille lanceæ ictus, qui
in cadaver fruſtra deſæviit, tetigit qui-
dem Chriſti corpus; ejus tamen ſen-
ſus in Mariæ tantum & Joannis ani-
mo fuit: & fortaſſis magis in Joannis,
qui jam tum Chriſti vices in terris
agebat, Mariæ in Filij locum tradi-
tus ac relitus. An autem hoc vobis,
AA. non videtur genus quoddam
Martyrij valde eminens atque pefe-
ctum? Deinde Martyrum alij cru-
ciatus ſuos in corpore ſenſerunt, Jo-
annes autem in animo: cujus, utno-
vimus, ſenſus tanto eſt acrior, quòd
corpus omnis ſine animo ſensús ex-
pers eſt; cum tamen animus ſine cor-
pore plurimuùm dolere poſſit. Præ-
terea ſi ibi major eſt Martyrij gloria,
ubi ejus cauſa nobilior, juxta illud:

EVANGELISTA. 26 9
Martyrem non facit pæna, ſed cauſa?
cui cedet Joannes, qui tam multos in
animo cruciatus paſſus eſt, ne à Chri-
ſto tum avelleretur, quando ille ab

alijs feré omnibus erat derelictus,

quando etiam aliàs intimi ſeſe ſubdu-
cebant, & quando etiam ceteris ani-
moſiores eum negabant. Quodſi de-
inde Martyrum alij confeſſi ſunt ani-
mo Chriſtum glorioſum, Chriſtum
à mortuis redivivum, Chriſtum tri-
umphantem; Joannes eum ante hanc
gloriam confeſſus eſt; dum reipsâ
conſcelerati inſtar hominis nudum à²
cruce pendentem aſpexit, in latro-
num medio, ſic ut ſola dicteria ac
probra, quibus eâ causâ impetitus
eſt à plebe inhumana, loco tam pu-
blico, populo tam frequenti, in cla-
ro meridie, ſufficere ei potuerint pro
pleno perfectôque Martyrio. Sed ſi
ne iſta quidem forent, non dubitem
inſuper dicere, quòd, ſi in alijs pro
Martyrio mors fuit, Joanni ipſi vita
fuerit Martyrium. Amanti enim, &
ſic amanti, quæ vita acerbior videri
poterat, quàm vivere, dum amatus
moriebatur? vita autem hæc an pau-
corum forſan dierum fuit? Paucis an-
nis, quibus magna illa Thereſia,
noſtræ ætatis decus, ſeparatam ſe à
Dilecto videre debuit, velut extra ſe
doloris impetu rapta, clamabat iden-
tidem: Morior, quia non morior,
morior, quia non morior, nec alio ve-
lut intercalari verſu crebrius audita eſt
uti, quàm iſto. Quid ergo Joannes

dixerit, cui eodem cum Domino fa-
miliaritas tam domeſtica, & intima
Li 3

inter-

interceſſerat; & tamen advertebat
vultúùs illius diviniſſimi & pulcherri-

Hier. Ba- mi conſpectum ad ultimam uſque ſe-
ron. Beda. nectutem; ſibi differri? ad annum in-

Cedx.

quam uſque ætatis nonageſimum ter-
tium, ut quibusdam, uſque ad no-
nageſimum octavum, ut alijs placet;
imò uſque ad centeſimum ſextum, ut
alij cenſuerunt. An non hoc amanti
Martyrium fuit quanto lentius, tanto
acerbius? Poterat igitur obire qui-
dem Joannes mortem cruentam, cum
alijs Martyribus, at non potuit acer-
bam & violentam: cui enim tam acer-
ba vita erat, huic mors, niſi optata

& jucunda obvenire non potuit. Et
verò res ipſa monſtravit, quàm hæc

Joanni violenta non fuerit, dum ipſe
in foſſam ad hoc in celſo momntis jugo

præparatam ingreſſus, ibi ſe mori-

Pundi in ſitum compoſuit, manibus-
que complicatis, clauſis oculis, luce

quadam admirandàâ undique involu-

tus fuit, quæ illum ex adſtantium
oculis ſubduxit, ea re magis attoni-
torum, flentiumque, quâm ſi Tiles

habitatioribus adoratus ſol occidiſſet.

Scio hoc inductum argumento
Sanctum Thomam exiſtimaſſe, Jo-
annem ad Empyrei ſedes animo cor-
poreque ſublatum. Utut tamen ſit,
llud extra controverſiam eſt, quòd
multi eu ibi ſuo adſcribenduũ choro ex-
pectent. Suo illum imchoro ambi-

ent habere Virgines, tanquam ge=

270 PANEGYVRICUS DECIMUS OCTAVUS,

nuinum puritatis ſpeculum: in ſuo
Apoſtoli, tanquam Apoſtolici

Zeli ideam: in ſuo Dockores, ut ſa-

pientiæ prodigium: in ſuo Evange-
liſteæ, acumine Aquilam: in ſuo Pro-
phetæ, tanquam omnium arcanorum
abyſſum: in ſuo Martyres, velut victi-
mam vivam Charitatis. Vos autem
quid dicitis, AA? an noc cenſetis
illum omnes omnium horum titulo-
rum ac munerum partes perfectiſſime

adimpleviſſe? Quodſi ego, ut cla-

rius ejus merita & excellentiam ob
oculos ponerem, non ſum veritus
eundem cum Beatis Cælitibus com⸗

parare, quin ſæpe etiam anteponere,
ne me idcirco tam facile damnetis ve⸗-
lim. Advertoenim, Chriſtum adeò-

ipſum, qui cetroquin tam cavet ſoli-
cite, ne cui ſuorum fidelium magis,
quàâm alteri; addictus videatur, in
Janne ea cautione non eſſe uſum:

ſed ore pleno, & vocibus penitus

non ambiguis, Dilectum ſuum eum
denuntiaſſe.

rendo eſſem fortaſſe tranſgreſſus, non

videret tamen difficulter hoc quid-

quid peccati eſt, poſſe purgare. Una
ſiquidem ſola panegyri alterius cujus-
libet beati Cælitis laudes complecti
non fuerit, arduum; at de Joanne lo-
qui non licet niſi Panegyri unâ plures
complectamur; cùm ipſe decora ac
laureas plurium in ſe uno
fuerit complexus.

Qin imò ſi etiam pro-
poſitos breviatis limites de eo difſſe-

AN

Or
Venun
eſt,
hetur

potet
Leatar

ulum: in ſ
Na Apottolici

muum Nnon
res relur ic.
ing. Vos Men
n noc cenletß
m horum finio.
tesperfeckiſin⸗

1i ego, U ch

Nellentiam o
on ſum petitus
Celitibus com⸗
lam mteponere,
clle lumnetise⸗
,Chriftum aded
ntam caxet loli⸗
delium mags,
8s Videztur, in
on eſſe ulim:
Ncibus penitis
dun uom eum
nd ſtetium pro⸗
tez de en il⸗
tſleſls, non
ler oc ic⸗
virgue Un
Aterias Cuſus⸗
Aes Cmpki
tde pamel
egrni waßlus
ipl decol
in ſe nd
lerns.

N

DE SANCTISSIMO

NOMINE JESU. 27r

t Eer 8y giEr 5 yis Eetr ts ereß riß r pistr v s Es 5 S r
SUüUPER OMNE NOMEN
PANEGYRICUS
Honori
SANCODZYTSSIMI NOMINIS

§S U

dibtus

ℛ1NC
Donavyit illi Nomen, quod eſt ſuper

LOva exoptatiſſuna. In-
venum tandem nomen
eſt, quo digne nomi-
netur, qui nominari non
poteſt. Neque hoc pa-
rum vobis videatur AA. fuit enim hic
labor complurium ſeculorum, &
ſtudium plurimarum ſcolarum. No-
verat DEUS venturum aliquando
tempus, quo ipſe cælo delapſus, aliorũ

O N Z.
omne Nomen. Philipp. 2. 9.

more hominum, ut proprio corpore
veſtiretur, ita & proprium ſibi nomen
adoptaret. Idcirco à multo ante tem-
pore parabantur omnia, tanquam ad
rem momenti haud ſane levis, perinde
ac ſi de nomine præcipue ipſe eſſet ſo-
licitus: quin, ſi ita loqui fas eſt, hac
in re dubius, videtur id egiſſe, ut
quos præ alijs charos habebat, ar-
canorumque ſuorum conſcios, ij cer-
tatim

Malach. 5. & exciperet ſenſa, & libraret.

16.

Pſ. 110. 9.

Pſ. 52. II.

Jer. 23. 6.

Zach. 6. 22. Et vir Oriens nomen ejus.

H. 9. 6

272
tatim contenderent, sicque ipſe ex-
periretur; quiſnam eorum nſſet in-
venire nomen maxime ad rein aptum
factum, utque poſtea ijsdem in con-
ſilium coactis ſingulorum ipſe audiret
Lo-
cuti ſunt timentes Dominum (ſunt hæc
Vatis Malachiæ verba) & attendit Do-
minus cogitantibus Nomen ſuum. Lo-
cutus eſt autem primus omnium Da-
vid, & velut ſubobſcuree indicavit,
debere id nomen habere mixtum ſan-
ctitati horrorem quempiam: Sanctum
& terribile nomen ejus: non tamen eſt
auſus nomen hoc deinde exprimere
diſtinctus: quin profeſſus eſt, malle
ſe illud ex alijs e ſenatu tam nobili ex-
pectare. Exſpectabo nomen tuum,
quoniam bonum eſt in conſpectu Sancto-
rum tuorum. Subinde ſuffragium Je-
remias tulit, cenſuitque acceptandum
illi nomen Juſti. Hoc eſt nomen, quod
vocabunt eum, Dominus Juſtus noſter.
Zacharias exiſtimavit, nullum DEO
convenientius nomen, quàm Oriens.
Sed, ne
æquo ſim longior, præ ceteris rem
propius videtur tetigiſſe Iſaias, qui
dixit: Voca nomen ejus, accelera, ſpo-
lia detrahere, feſtina prædari. Et his
nominibus non contentus, ut abun-
dantius ſatisfaceret, bene longum alio-
rum texuit catalogum, quaſi optio-
nem liberam relicturus. Subjunxit
igitur: Vocabitur nomen ejus, Admi-
rabilis, Conſiliarius, fortis, Pater fu-
turi ſeculi, Princeps pacis. Omnes,
fateri neceſſe eſt, in tam gravi Senatu
Apientiſſime locuti ſunt: omnes ta-

*W Oune omen.

PANECGYRICUS DECIMUS NONUS,

men in eundem impegerunt ſcopulum;

cuùm propoſuerunt ſinguli nomen qui-

dem decorum, ſed quod rem ipſam
non adæquaret. Neque enim ullum
ex omnibus his nominibus exprimit
DEl attributa ac Perfectiones omnes,
ſed hoc unam, aliud aliam. Unum Juſti-
tiam exprimit; ſed non Charitate: aliud
Charitatẽ ſed non Juſtitiam. Unũ pro-
ponit nobis DEl potentiam; ſed ubi
ſapientiam explicat? & ſi aliud expri-
mit ſummum in res omnes dominium,
non exprimit fimiliter æternitatem,
Immutabilitatem, Immenſitatem, Inff-
nitatem, & illas tam multas alias ex-
cellentias, quæ Divina in natura tam
luculenter reſplendent. Sed laudes
DEO, tam difficile Nomen, quod
Terra invenire non poteſt, illud tan-
dem à cælo invenietur. Nec aliud
illud eſſe poteſt, quàm iſtud; iſtud
inquamꝰnomen novum, quod ipfo
DElI ore proferri debuit: Nomen no-
um, quod os Domini nominabit, Noôn-
ne recte divinavi? & ecce jam deſcen-
dit cælo Angelus, prior illud puriſ-
ſimis ſuis labijs promulgaturus: Ecce
nomen Domini venit de longinquo: & en
illud: audiamus igitur omnes, magnâ

reverentia & aperto capite: Vocabis Luc. 1. 32.

nomen ejus 71ESUMM, ipſe enim ſalvum
faciet populum ſuum à peccatis eorum.
EsSUS, JESUS. Iſtud enimverò
Nomen dignum eſt homine DEO &
ſané, exclamat Sanctus Paulus, non
eſt aliud, quod conferri cum illo poſ-
ſit: Donaævit illi Nomen, quod eſt ſuper
Cedant igitur magno
huic Nomini nomen Ponentis, Sa-
Pien-

Iſ. 6. 2.

Il. 30. 27.

(nents
e tam In
ſber ide tan,
1
. n nopun
etkeckionel
ſümum
nCiſſim
oc ſandtiil
ſertioneln unc m
cunda eſt, tun
Accedamusiginn
A eis funamenti

Plen 6,
Cbien
es expriInt. .
ſse vobs julico
mmum ptonpt

Mle otmuine
Uun, gve bicimus
Auu ſte ennmen
teserblicmntz qu
mignidile Theol
Diompfins. Alig,
lutzs, Relatiyas al
ant peregrina roe⸗
eſfcium, vt igen
1e, gvod mtendere.
numeroprimam col
er d, tingun
is Oceano, geri
Aorum ifigenn c
Dtemitis Imnmutz
Ectta nlam
un ett, inge ne
tur, dudd nllbg an
femg: dlne
ocne n l ill
umbtab
4lolure Petſect
cunt, huhi rcin
. Udinem

ſein concitn
i he euife

5. guen

.

li nomenqti.

Ne dü
1P enm ullan

Adis exprir
eCKones dn
im Unnhif.
1Chaiitt d
itiandDn 10.
entiam; ſed dH
Eſialigeni⸗
nnesdominn
r atermitatem,
nenſitatem Inf.
Nultas aligs er.
u in natura tam
. ded lundes
Nomen, guodh
oteſt, Ulod tn-
ur. Nec aAliud
im iſtud; iſtd
1, guoc il
it: Mumen M. I16, ¹.
mninebit, Nor-
Ce um dgelcen.
ior Uud porett.
loatus: Ni n
lgim en
Omnes, maena
pite: ociü lun,
enin ſilun
ellatn min.
Ktud eninwen
omune
* Paulos, 10n
egti cumilofe
gen, ei
gret,

n 5
eny,

DE SANCTISSIMO NOMINE IESU. 37

pientis, Clementis, Juſti, & quod-
libet aliud é tam multis, quæ Senato-
res illi ſapientiſſimi excogitarunt.
Ubi enim nomina alia unam aliquam
DEI perfectionem nobis explicant,
hoc ſanctiſſimum ESU nomen om-
nes exprimit. Adverto quidem, aſ-
ſertionem hanc meam, quàm auditu
jucunda eſt, tam eſſe, plurium fortaſ-
ſis e vobis judicio probatu difficilem.
Accedamus igitur ſine mora ad afferen-
ad ejus firmamenta, quæ mihi jam ad
manum prompta ſunt.

Multa omnino ſunt DEI attri-
buta, quæ dicimus, & perfectiones,
quas ſacræ enumerant Literæ, & Pa-
tres explicant; quos inter agmen ducit
magnus ille Theologorum primipilus
Dionyſius. Aliquas appellant abſo-
lutas, Relativas alias. Ne vos terre-
ant peregrina vocabula: audite me,
& efficiam, ut idem ſit hæc intellige-
re, quod attendere. In abſolutarum
numero primam collocant Infmitatem;
ex qua, tanquam nullis clauſo limiti-
bus Oceano, derivantur tria flumina,
aliorum itidem capita, Immenſitas,
ternitas, Immutabilitas. Dum enim
DEUS citra ullam Imitationem Infi-
nitus eſt, inde neceſſariò conſequi-
tur, quòd nullus eum locus circum-
ſcribat, atque adeò ſit Immenſus:
nullum tempus metiatur, & ideo ſit
ternus; nihil illi novi accidat,
ideòque ſit Immutabilis. Iſtæ autem
Abſolutæ perfectiones, quæ non di-
cunt, habitudinem & ordinem ad
ullam rem conditam, ſive hæc re ipſa
exiſtat, ſive exiſtere tantum poſſit;
R. P. Segneri Panegyr.

ſed nullo ad quamcumque reſpectu
ſatis intelligitur. DEUM eſſe Infini-
tum, eſſe Immenſum, eſſe Ætternum,
eſſe Immutabilem. Aliæ dein Perfe-
Ctiones Relativæ appellantur: & hæ
ſunt Potentia, Providentia, Sapien-
tia, Juſtitia, Miſericordia, Bonitas,
Benignitas, Amor, Liberalitas,
Dominium ſupremum. Vocantur au-
tem Relativæ, quia ſemper res alias
extra DEUNM reſpiciunt, vel quæ re
ipſa exiſtant, vel quæ exiſcere poſ-
ſint, ad quas referuntur: negue enim,
ut hoc exempli causâ dicam, intelligi
poteſt Potentia, niſi intelligatur res
aliqua, ad quam ſe iſta Potentia,
porrigat; nec Providentia, ſi non in-
intelligatur aliquid, cui provideatur:
& ſic eundo per ceteras.

Has jam omnes Pefectiones tam
nobiles, aſſero ego, nobis exprimi
ſolo hoc ESU nomine. Nec tamen
exiſtimetis velim, me onus veritatis
hujus affirmandæ fuiſſe ſubiturum, ni-
ſi idoneo authore. Eſt autemis mel-
lifluus Bernardus, qui aptiſſime ad
rem meam teſtatur, idem ſonare auri-
bus ſuis, ſi IESU nomen audiat,
quod ſi audiret Potentem, Sapientem,
Bonum, & quodcunque aliud tot il-
lorum DEl nominum, quæ Sanctus
Dionyſius congeſſit. Hæc omnia ſi-
mul mihi ſonant, cuùm inſonuerit 7ESUS.
Nec puto me falli, ſi exiſtimem, vos,
ut perſpicaces eſtis, præcepiſſe jam
ejus rationem. Quis enim non videt,
omnia illa attributa ac perfectiones
confluere debuiſſe, ut verus inde ex-
taret) ESUS, quod idem eſt, ac dice-
M m re:

It

374 PANEGYRICUS DECIMUS NONUS, one Epro
6. pern. ſer. re: Salvator naturâ? neque enim omni- Quinam ergo iſti & quales Salvatores? ſe eſtin
2. de Cir- no (ſic eodem ex Bernardo habemus) Parùm aberat, quin Everſores potius, nae⸗ olt
cum. Dom. qaut vocari poſſes, aut eſſe Salvator, quàm Salvatores appellarem; cum e nti Phrn
fortèò quippiam horum defuiſſet. Dixi, plures ipſi fortunis ſuis everterint, oi chis Am
verus ESUS & Salvator naturà: nec quàâm triumphalibus armis ſervarint. nt unit, 4
enim neſcio, ipſos aded ſacros Codi- Dicam certe cum Bernardo: Neque dern. de uine n i
ces Salvatoris nomenclaturam multis enim ad inſtar priorum meus iſte ESUS Circumc. ſit, ne D
alijs tribuere, in quibus haud ſane., nomen vacuum, aut inane portat: düdn 9
omnes iſtæ dotes reſplendeant: ſed non eſt in eo magni nominis umbra, ſed ſCus i ari
his illa non convenit, niſi proporti- veritas. Ipſe enimverò jure merito ie .
one quâdam & ſfimilitudine: nec Salvator dici poteſt, qui non aliquos gepelt⸗ ee
enim ipſi erant Salvatores naturàâ, ſed ſervavit, ſed omnes; non gratiâ ad te eis utun

Salvatores gratiâ: Salvatores inquam,
uorum preces ſupplices contemnere
EUS poterat, & non admitere,
quæ obliterando debito offerebant.
Erant Salvatores infirmi, debiles,
imperfecti, Salvatores, qui poterant
non eſſe Salvatores, imò qui ipſi eti-
am pro ſe Salvatore opus habebant:
Salvatorees corporum, non animo-
rum; Salvatores viventium, non
mortuorum; Salvatores, qui ſalutem
aliquorum, aliorum pernicie redime-
bant. Eripuit Iſraelis poſteros Phi-
liſtæorum ſervitute David Rex: eri-
puit eoſldem Æ gypti pedicis Moyſes;
eripuerunt etiam varijs calamitatibus
Joſue, Jephte, Samſon, quibus ab
Amonitis, Madianitis, Amorrhæis
premebantur. Sed 6 quantarum cla⸗
dium Salvatores iſti authores fuerunt?
ſi reſpexiſſent illi, ut intuerentur ſtag-
nantem, lacuum inſtar, ſanguinem;
urbium incendia, Provinciarum va-
ſtationes, quibus fuæ genti tantillum
ſecuritatis redemerant, an non exhor-
tuiſſent potiùs ſtragem tam multorum,
quèm lætarentur ſalute paucorum?

id muneris delectus, ſed naturâ fa-

Ctus: A natura propria habet, ut ſit Id. ibid.

Salvator. Cur ergo mirum videatur,
in eo nullam non omnium, quas
enarravimus, excellentiarum requiri,
etſi in ijs, qui longe inferiore modo
Salvatoxes ſunt, haudquaquam requi-
rantur? profectò enim, ſi forrè quip-
piam horum defuiſet, nec- aut vocari
poſſet, aut eſſe omnino Salvator.

Sed meliùs iſtud advertemus, ſi
deſcenderimus ad ſingulas. ideo
quidem illud perfectionum in DEO
genus, quod abſolutum vocari dixi-
mus, non tam clare diſtincteque Sal-
vatoris appellatione exprimi, quàm
illud, quod Relativas conſtituit. Eſſe
enim Infinitum, eſſe Immenſum, eſſe
ternum, & Immutabilem, non ita
neceſſarium primo aſpectu videtur ad
perfectiſſimum ſuiſque abſolutum nu-
meris Salvatorem conſtituendum. Sed
ſi rem ipſam dicere volumus; hæc eſt
maxima hujus nominis gloria, quòd
cùm reliqas nobis, ùt patebit, con-
feſtim manifeſtet, has duodammede
. ab-

conit, Aen
ifabr, Ehell
4oncit intnita
lmia qurdam
ſum öniket. Ablce
ſaciendo, ut tant
Eeretur. Ablcon
ciendo, ut certis
Gerum motus eun
ſoonit Immutabi
Ut varia naturalin
Pugna eum mutan
Jui ad infima il
peryadit, non fac
Hendit ilaſnet pe

le tam ſtuclose oe
Ommnem controvert
wendum Falyztor
non grttii, ſeg n⸗

uile Mile eſſet

Potiit,
Agem; om
Ainid Eerrer

mine gnn.
nmn unhra, ,
erd jute merit⸗
quinonalivo
non gratii al
ſed naturi fr.

4 hulet, 4r /rll di

hirum videatur
Omnium, quus
hntüarum tequit,
inkeriore mnodo
quaquam tequi-
m, fn gi⸗
nec alt Vcari
Mufer.

Avetteimnus,
ngnla. Video
onum in D20
vnn rOcati dl,
Alinckege
Aptini, Jvim
conſttit A
Immenlom, ede
uebilen, nOnii
ebku vigetm
ienlun
Gums
, Ut Pu

e

5.

ne adlolotunnn

DE SANCTISSIMO NOMINE ESU. 37 5

abſcondat, & propè obſcuret. Quis
crederet? deſtinato conſilio ESUS
eas latere voluit. Cum enim Verbi
Incarnatio phraſi Sancti Dionyſij,
fuerit ectaſis Amoris, quà præ magni-
tudine amoris, quodammodo extra ſe
fuit, ut in alium transformaretur,
voluit tunc DEUS nulla jam in re
ſuus videri, ſed DEUsS totus noſter:
& ſic quid fecit? Abſcondit profun-
de perfectiones omnes abſolutas, ut-
pote ejus naturæ, ut ad res extra ſe
conditas, quarum tamen ſe bono ſac-
rificabat, reſpectum nullum dicant.
Abſcondit Infinitatem, faciendo, ut
limitata quædam exiſtendi forma ip-
ſum finiret. Abſcondit Immenſitatem,
faciendo, ut tantillo loci ſpatio clau-
deretur. Abſcondit æternitatem, fa-
ciendo, ut certis legibus temerati ſi-
derum motus eum metirentur. Ab-
ſconit Immutabilitatem, faciendo,
ut varia naturalium propenſionum
pugna eum mutaret. Non tamen,
qui ad intima illius conſideratione
pervadit, non facile in ESU depre-
hendit illaſmet perfectiones, quas il-
le tam ſtudiose occultavit: cùm extra
omnem controverſiam ſit, ad conſti-
tuendum Salvatorem, qui talis ſit
non gratiâ, ſed naturâ, neceſſarium
fuiſſe, ut ille eſſet perſonæ ſuæ dig-
nitate, & quod conſequens eſt, om-
nibus perfectionibus æqualis Majeſta-
ti offenſæ; ipſe nimirum non minus.
Immutabilis, non minus ternus,
non minús Infinitus. Secus enim
nullam habere ſupplicum ejus precum
rationem DEUsS potuiſſet; non ac-

ceptare ejus promerita, non eſſe con-
tentus ijs, quæ nominibus extinguen-
dis offerebat, utpote perionæ tanto ſe
inferioris. Atque ita ESUS non
fuiſſet ESUS., quia ſuo in ærario
non habuiſſet pretium ſufficiens ad
plenè perfecteque placandum Princi-
pem Majeſtatis infinitæ, injuri's tan-
tuùm non omnem menſuram exceden-
tibus irritatum.

En igitur, quomodo, etſi de
Perfectionibus etiam abſolutis loqua-
mur, verum tamen ſit, quòd uon poſ-
ſet aut vocari omnino, aut eſſe Salvator,
ſi fortè quippiam horum defaiſſet. Omiſ-
ſis tamen nunc iſtis, diſſeramus ſigil-
latim de ijs, quas Relativas appella-
mus: ex quo DEUS, novum hoc
Salvatoris nomen hodie aſſumendo,
deſiderat à nobis, ut Iſaias monet,
jam non conſiderari, ut ſuus eſt, ſed
ut noſter: Ecce Deus noſter iſte: ex-
ſpectavimus eum, & ſalvabit nos. Of-
fert autem ſe nobis ante omnes alias
Potentia. Et ſané, quando unquam
DEUS Potentiam oſtendit majorem,
quàm quando factus eſt ESUS, hoc
eſt Salvator? Extulerat caput ſuper-
bus ſtygis Latro, & inſtar illius Gy-
gantis Philiſtæi, ingenti faſtu tumens,
terris cælõque inſultabat, quaſi nemo
plane eſſet, qui venire contra auderet,
& Mundum, ſervituti ſuæ mancipa-
tum, eripere. Ecquis eſt, ajebat
arrogantiſſimus ille, qui me poſſeſ-
ſione dejiciat? Solus ego Templa &
Fana implevi Dijs imaginarijs, ſolus
ego Aras ſacriſficijs ſacxilegis. A quot
Mm 2 Jam

Iſa. 2 5.

376 PANEGYRICUS DECIMUS NONUS,

jam retro ſeculis Nationes omnes non

aliud venerantur Numen, præter me?

Vilis omnibus eſt cæli DEUS: intra
Judææ angulum clauſi ſqualidi ejus
adoratores. Notus in Judæa DEUS.
Ego Jovis nomine, accipio in Capi-
tolio ſpolia triumphantium Romano-
rum. Ego Apollinis nomine reſponſa
procul inde adventantibus populis
apud Delphos reddo. Ego Dianæ
nomine Epheſi opibus ac divitijs cu-
mulos Aſiæ imperantis. Et quis un-
quam me pellet tantis opibus firmato
dominatu? Vix jam capiunt abyſſi
carceres turbas condemnatorum? non
ſufficiunt captivis vincula & catenæ,
quos ego meis viribus ſubjeci ſervitu-
ti. Et quid tanti intererat expellere
me cælo, ſi poſtmodum ego inde
exul bellum atrocius DEO moturus
eram quàâm ſi inibi permanſiſſem?
Non me voluit cæli DEUS collegam
in ſuo throno; habeat nunc æmulum.
Ita ſaſtu tumidus, & inflatus arrogan-
tià diſſerebat Diabolus in ejus contu-
meliam, à quo perduellis defecerat.
Et reverâ non erat in terris homo,
non in cælo Angelus, qui ſuperba illi
cornua frangeret. Quin ne condi
quidem poterat, producique quiſ-
quam, qui brachij ſui robore quid-
quam contra ſuperbiſſimum hunc ty-
rannum poſſet: & ſi conjuratæ contra
cummunem hoſtem omnes Romano-
rum legiones, omnes Perſarum cunei,
omnes Macedonum Phalanges bel-
lum illi moviſſent, ne unum quidem
vinculis exſolvere mancipium potuiſ-
ſent. Quam proinde Potentiam oſten-

4

dit ESUS, quando ſolus progreſſus
in aciem conflixit cum malo Dæmone,
eum profligavit, Regnis exuit, ever-
tit Altaria, victimas ſuſtulit, adorantes

avulſit, in abyſſi eum antro religavit?

Et ſi hoc ESUS in SFeramine mor-

tem ſubijt, non id factum eſt virium

ac Potentiæ debilitate, ſed amplitu-

dine Charitatis. Auſim proin affir-
mare, majorem enituiſſe DEl Poten-
tiam in Mundo reparando, quâm

eluxerit in condendo: Quia, teſte Serm. 8. de
ſancto Leone, plus eſt in noviſſimis ſe- Paſſ.

culis reparàſſe DEUAM, quod perierat,
quam a principio feciſſe, quod non erat.
Nec enim cüum Mundum conderet,
quidquam erat, quod obſtaret; plu-
rima autem impediebat, cum repara-
ret. Quis igitur non videt, quâm
manifeſte eluxerit DElI Potentia ex
hoc ESU nomine, quod idcirco di-
citur nomen Virtutis, nomen Forti-
tudinis, nomen Omnipotentiæ! om-
nipotens Nomen ejus.
Sed nec Providentia effulſit ob-
ſcurius, aut Sapientia. Scio equidem
vel ingratijs omnium in ſua ſapientia
inſanientium naturæ Cenſorum, ſem-
per ſapientem, ſemper providum ſe
oſtendiſſe DEUM: quanto tamen
utraque hæc Perfectio eluxit manife-
ſtius, ex quo JESUS nominari volu-
it? An enim non ſolertiſſime provi-
dus fuit, qui, ut ſervaret hominem,

edò progreſſus eſt, ut DEUM ad ab-

jectam hominis conditionem depri-
meret? Non eſt profundiſſime ſapi-
ens, qui eundem ob finem attollere
hominem potuit ad Majeſtatem D.
00

o offenli Aen
Poc unquum hen .
dünendhn lune
no petkelun e⸗
1s eru 050 p
bi demum epen⸗
Enum DEN ke⸗
non crvit: Ple⸗
or nle muti
tb teode cupidi

.
.

jrter ſe emnulatio,
Gelnetent ilapugn
m; gudus Apol⸗
n0s, Vulcinds pe
nerna Ulyſſem pro
Gias Neptunus ſrue
Ateri ſ DeUS ne
Unmeſt, & hic eſt
in bit homo, gr
Acudle teddet? n
hoc etiam feri polle
Penſiet iniiam,
Homoininiam intn
Cfenlim conciliet
Mon eſet igo
e : l
eſſe poteit) (
6gltate Ange
en .
Pitationes innes
nurum ſchalren.

Olus Drogreſln
mlo Demone
Nerlit, eyer.
lnit alorinte

Nand Kligrrit⸗

Ettmnie nor.

chn Wium
te, ſel mniin.
uin Droin acht.
Giſle Dol boten.
eparindo, glin
ſ: ie, telte
in mißuiſ.
1 guul herufat,
Nud un eat
ndom conderet,
dobſtaret; Plu.
dat, Cln tepetr.
on widet, Auin
0l botenti en
uo iccirco di.
,nomen Forti-
ipotenir .

entia ekelin ob.
1a. Jid egbiden
min ſun lpieni
(Cenorum, ken-
per gioridn e
uunto tainen
9 elchit nmie
Snotrünani voln
lertiſhime pron
rwaret hominen,

Uu
tD 6

nditioneln .Z
1okandiüin. 1.
en A
ſnen .
3 Mielin 4

Rem

Al

DE SANCIISSIMO

Hoc fuit arcanum illud, quod tot per
ſecula nulla intelligentiæ finitæ vis pe-

ad Coloſſ. I. netrare potuit: Myſterium, quod ab-

26.

ſconditum fuit à ſeculis: reparare
Mundum non gratuitâ offenſæ veniàâ
conceſsà, ſed viâ Juſtitiæ, extremum
pro offenſa aſſem exigentis. Quis
hoc unquam fieri poſſe cenſuiſſet? Ad
obtinendam hanc ſatisdationis cum
noxa perfectam æqualitatem Perſonâ
opus erat DEO ipſi æquali. At hanc
ubi demum reperire erat? Plus quàm
unum DEUM hæc Univerſi moles
non capit: plures enim ſi eſſent,
mox eos in ſe mutuò armaret digni-
tatis tuendæ cupiditas, committeret
inter ſe æmulatio, & jam fabulæ eſſe
deſinerent illa pugnacis ſeculi certami-
na, quibus Apollo fovebat Troja-
nos, Vulcanus perſequebatur: Mi-
nerva Ulyſſem protegebat, cui inſi-
dias Neptunus ſtruebat. Parte autem
alterà ſi DEUS neceſſitate ſummâ
Unus eſt, & hic eſt, in quem inju-
rius fuit homo, quis injuriæ huic
æquale reddet? an ipfſe ſibi? certè ſi
hoc etiam fieri poſſet, non jam com-
penſaret imjuriam, qui offenderat.
Homo injuriam intulit, homo igitur
offenſum conciliet neceſſe eſt. Opus
proin eſſet aliquo, qui homo idem
eſſet & DEUS: hic autem quis erit,
aut eſſe poterit? Cogitate homines;
cogitate Angeli, ſi ſpes vos allicit ta-
lem unquam excogitandi, Sed 6 co-
gitationes inanes, nec enim, ſi divi-
narum ſcholarum Magiſtris fides,
Mens ulla, quamlibet concretionis
expers ac peripicax, tale unquam

NOMINE JESU. 377

arcanum penetrare potuiſſet; aded il-
lud omnem finitæ intelligentiæ api-
cem tranſcendit. En, ſolum ſacratiſ-
ſimum JESU nomen illud nobis ma-
nifeſtat. Ipſe eſt Salvetor! neceſſe
eſt igitur, ut ſit ille DEUS, qui in-
ventione non antea auditâ, naturâ,
quam antea habebat, non ſe exſpoli-
ans, ſed illam, quam non habebat,
aſſumens, conjunxit nexu ſtupendo
una in perſona, ſummam Majeſtatem
cum abjectione extrema, expertem

omnis concretionis naturam cum ma-

teri4 partibus innumeris conflatà; ſic
ut nec inferiorem conſumeret glorificatio,
nec ſuperiorem minueret aſumtio, ut
Sanctus Leo dixit, ſed qui mori poſſet
ex uno, reſurgere poſſet ex altero. Hæc
autem ſi fapientia non fuit, quæ de-
mum alia fuit? hâc feliciſſime eluſæ
ſunt omnes verſutiæ hoſtis maligni,
qui illum hominem ſolum exiſtimans,
qui DEUsS idem erat, dum ejus in
necem tam multos anxie concitavit,
ſibi ipſi, nil minùs exſpectans, ruinæ
cauſa fuit, atque ita miſer ſuismet ar-

tibus deluſus: fefellit illum malignitas S. Leo de
ſua: ſuis implicitus retibus, incidit Paſſ. Dom.

in foveam, quam fecit: Hâc ratio in-
venta eſt hominum naturam ſupra An-
gelicam evehendi: hàâc factum eſt,
ut vere exclamare liceret: felicem
Adami culpam, ò ruinam exoptatam!
hâc tandem pax conciliata Juſtitiam
inter ac Miſericordiam DEl, quæ ex
ſororibus amiciſſimis videbantur ef-
fectæ Adverſariæ non amplius conci-
liandæ. Sed vivat ESUS! tandem
pacis oſculo ſe mutuò complexæ ſunt:
M m 3 Mi-

ſer. I1.

378 PANEGYRICUS DECIMUS NONUS,

Miſericordia & Veritas obviaverunt ſi-
bi; Juſtitia & Pax oſculatæ ſunt. Ipſe
ſiquidem JESUS earum Conciliator

adColoſſ.I. ſactus eſt: Pacificans per ſanguinem

260⸗

Crucis, ſive quæ in terris, ſive quæ in
cælis. Quàm igitur clara in luce po-
ſitæ ſunt medio hoc nomine duæ iſtæ
fublimiſſimæ Perfectiones?
Et quid? Nonne Salvatore opus
fuit? Igitur neceſſe eſt extitiſſe alicubi
Tribunal Juſtiti? valde ſeverum,
quod eorum exigeret damnationem,
pro quorum delictis ad ultimum uſ-
que aſſem non eſſet ſatis factum. Et
ſanè, quàâm rigidam eſſe oportet il-
lam Juſtitiam, quæ nunquam pœnas
deſinebat exigere, donec DElI ſan-
guine extingueretur illata injuria? Vi-
debatur jam abunde rigorem ſuum
patefeciſſe Mundo editis tam multis
& gravibus vindictæ exemplis cladi-
um cruentarum, inundationum, in-
cendiorum, peſtium contagioſarum.
Et quò unquam vertere obtutum quis
potuiſſet, ubi non in oculos incureret
divina Juſtitia, ſuæ edens ſpecimina
ſeveritatis? Si in ipſum cælum empy-
reum oculos quis intenderet, videret
inde extrudi à Juſtitia totum illum ſu-
perbum perduellium exercitum: ſi
abyſſum illam profundiſſimam intue-
retur, videret illam animantem ſtatu
ignes fornacium caliginoſarum. Si
Paradyſum intraret terreſtrem, occure-
ret eadem gladio armata verſatili, ut
in exilium remotiſſimum eijciat: &
ad mortem non evitandam damnet ut-
rumque primum noſtrum parentem.
Aſpexiſſet illam hilari vultu calcantem

naufragi Mundi undas: triumphan- us 4 benn,
tis inſtar aſſidere cumulo cinerum ine ientun i
Sodomæ, ultricibus flamis abolitæ: in eclu l
celebri illo maris rubri tranſitu undas, i⸗ Etoguen
quæ ſteterant, in Ægyptiorum capi- ileicorle
ta magno niſu impellere, evertere cur- es . Qurs DE
ſus, frangere haſtas, agere in præceps sſak n pto lern
equos, & equites ſubmergere. Hæc re,luß
tamen pavenda exempla rigoris quàm um Ar mlis

amittunt omne ſpecimen atrocitatis,
ſi ijs comparentur, quæ fecit eadem
Juſtitia, dum ad reparandum læſum
honorem invaſit innocentiſſimum
corpus DEI, hominem induti, &
exorſa ab hodierno die vix natum
cruentavit cultro non debitæ Circum-
ciſionis; poſtea jam adultum fatiga-

ſantiſſino iel
teguntur atiocinmnd
ipul. ,ominis ratie
Aln dn pockl 1
ſalnate, Nvod wüe
ii tin celebtes pel

vit itineribus, oppreſſit anguſtijs, crepond neceſſelt
ligavit funibus ‚excarnificavit flagris, R Borius, benignita
vulneravit ſpinis, perforavit clavis, bas enim omnesum

in cruce extendit, & vel jam mortu- ſe eſt, guiluis min
um lanceæ ictus transfixit. Hoc, ſi Vatalium, & ſeryat
momentis rem ſuis libramus, opus eſt In pencis: li zrnpgr
Juſtitiæ, quo nullum aliud ſeverius, * untun.
& quo ſemel exercito, funeſtius a- Ummmmini lnp
liud edere nullum poſſit. Nunquam ſopremum, goe
tamen illud intime potuiſſemus cog- unmne incicati gen
noſcere, ſi ESUS non fuiſſet: ſtud guin ſalle,
Quem propoſuit DEUS propitiationem Rom.3.24. Vils Mnnuni geneti
per fidem in ſanguine ipfius, ad oſtenſio- Oninds non E B
nem Juſtitiæ ſuæ: ut ad Romanos ſcri- Ewit uoe;
bens locutus eſt Apoſtolus. Quodſi Auein Win ſ
autem per JESUM in tam perfectam gun belun⸗ 60

venimus cognitionem Juſtitiæ, quan- nidn, inon .
B

to magis ille Miſericordiæ nobis in-
dolem manifeſtavit, cujus præcipue ori d eun
opus eſt hominis Reparatio? Qujd in Medit. . aRniis Cont
miſericordius, exclamabo ſpirantibus roſib letenotem
pietatem S. Anſelmi verbis, quam ut mniſt
Pater eNemit: &

5

. .
nn tiumtn.
10l0 cinerun

abolien.:
di holite i

einmm bi.
ere, erentete r⸗
. eekein ereß⸗
4 mergere He
mnpltigors Gun
clmen Aroeiteti,
ur fecit eädeen
Darandunmn lelin
Imnocentifſinun
nem induti, &
die vix natum
nebita Circum.
Adultum liige.
preſct meultis,
Camicwit ſagtis
petſormnit cini,
L rel am mort-.
ürit. Hoc,
ramus, 0puset
n Aind lererius,
1t0, Wnelinde
oſt. Nunguum
Otuiſſemns .
5 non ſuiſtet:

I Fpitininen hongſ

ut 1 4 Gent .
Kauns ſoi.
dſtolus. di
n tun peleln
n nobis

. H
. Cjus r 4 Nedt.

ratlo/
Bepe ini⸗

mado P⸗ ,K
n ſerbis/
u

—

Iſ. 63. 11.

DE SANCTISSIMO NOMINE JIESU.

Pater eternus peccatori, unde ſe redi-
mat, non habenti, dicat: Accipe,
accipe Unigenitum meum, & da pro te:
& ipſe Filius: Tolle, tolle me, & re-
dime te. Et quàm novum ac inſo-
lens Miſericordiæ genus eſt dare pœ-
nas ſuffecturas DEUM pro Homine,
Dominum pro ſervo, Offenſum pro
Offenfſore? Inutilis labor eſſet in re
tam clara amplius affirmanda hærere
diutius: ſi enim in ESU nomine
ſanctiſſimo aliæ DEl perfectiones re-
teguntur ratiocinando; Miſericordia
ipia ſe nominis ratione manifeſtat,
cùm idem procul dubio penitus ſit,
ſalvare, quod miſereri! Hinc nec
alias tam celebres perfectiones expli-
care porrò neceſſe eſt, ut ſunt Amor,
Bonitas, benignitas, Liberalitas:
has enim omnes ſimul exercitet neceſ-
ſe eſt, quiſquis animo generoſo ſer-
vat alium, & ſervat tantis ſuis im-
pendijs: Qui propugnator eſt ad ſal-
vandum.
Unum mihi ſupereſt Dominium
ſupremum, quod etiam JESU no-
mine indicari demonſtrem. Sed
iſtud quàm facile? Quomodo enim
totius humani generis pleniſſimo jure
Dominus non erit, qui illud ſalvavit,
& ſalvavit proprij ſanguinis lytro?
Aut enim ESUM conſideramus tan-
quam Bellatorem fortem, qui Styge
devicta, à morte hominem eripuit!
& jam homo ad eum ſpectat titulo
Victoriæ. Aut conſideramus illum

tanquam Mercatorem amantem, qui

lytro ſubminiſtrato, ſervitute homi-
nem exemit: & jam ad JESUM

379
ſpectat homo titulo emptionis: aut
quocunque alio modo conſideretur,
fieri non poteſt, eſſe hominis Salva-
torem, & non eſſe Dominum ho-
minis ſalvati. Si enim, quia fecit
nos DEUS, tam amplo in nos Do-
minio gaudet, quanto majori gaude-
bit, quia redemit? Equidem effice-
re nos, vocis illi ſtetit impendio;
redimere nos, toto ipſo ſtetit. Quæ
fuit cauſa, cur Apoſtolus, cùm di-
cere vellet, nos non poſſe de nobis,
& rebus noſtris ſtatuere: An neſcitis.
quia non eſtis veſtri? ad id adſtruen-
dum non uſus eſt titulo Creationis,

ſed Redemptionis: Empti enim eſtis Mal. I. I4

pretio magno. Neque hoc non magni
momenti Dominium exiſtimetis. Si
hominis Dominus IESUS eſt, con-
ſequens eſt, ut totius terrarum Or-
bis ſit Dominus, cuùm totius hujus
Orbis Dominus ſit homo: imò &
Stygis, & Cæli Dominus eſt: Stygis
devictæ, Cæli expugnati: Dominus
omnium es. Sed quid de veritate tam
aperta porrò ambigimus? Si augu-
ſtiſſimum ESU nomen ſupremum
hoc dominium velut in fronte ſcrip-
tum non ferret, qui fieri poſſet, ut
ſic ille obſervaretur ab omni re creata,
ab omni timeretur? Et tamen quæ-
nam eſt, cui ſola illius memoria ter-
rorem non incutiat? Rex magnus ego,
dicit Dominus Exercitüum: & nomen
meum horribile in Gentibus. Pronuntie-
tur ESUS, & mox perculſi formi-
dine turbines minitabundi ex aeêre ſe

fuga proripient, & ad modeſtiam

compoſiti tacebunt in aquis typhones
tumul-

380
tumultuantes; manſuetæ in ſylvis in-
domitæ beſtiæ ſe dedent. Solo no-
mine JESU, imperiosâ authoritate
prolato, repente convincere potue-
runt intelligentiam geminorum perti-
nacium Sophiſtarum Spiridion, Epiſ-
copus Dormiedontis in Concilio Ni-
ceno, & Remigius Epiſcopus Rhe-
menſis in Synodo Gallicana. Ejusdem
vi nominis elinguem reddidit Philo-
ſophum eloquentiſſimum Alexander
Patriarcha Conſtantinopolis, cum
ille de Religione cum eo diſceptatu-
rus veniſſet: & Bernardinus, ejus
ſplendor Familiæ, cui ſuos terra de-
bet Seraphinos, eodem nomine po-
tuit reducere ad DEUM peccatores,
abuſus extirpare, in urbes mores
ſanctiſſimos invehere. Sic Clodovæus
Rex Galliarum glorioſiſſimus, non-
dum Chriſtianus, cum ſola virtutem
jus experiundi curioſitate ESU no-
men pronuntiaâſſet, mox in fugam
compulit exercitum Germanorum,

jam non vincentem modò, ſed loco,

quo pugnatum erat, ſecure prope
dominantem. Sic nomine iſto pièé
pronuntiato, conſtanti pede calcàâ-
runt undas Hiacynthus, Raymundus,
Birinus, Martinianus: ſic alij medijs
in flammis illæſi ambularunt; alij in-
ter ruinas intacti ſervati ſunt. Sed

quid deſcendo ad ſingula? ſi Chryſo-

ſtomo credimus, prodigium nullum

eſt, in quo non hujus nominis impe-
rium intercedat: ſic, ut ſi ipſi Joſue
nunc liberum flumina dederunt tranſi-
tum, nunc urbium ſe mœnia reveren-
ter inclinârunt, nunc ſol attonitus

PANEGYRICUS DECIMUS NONUS,
greſſum ſtitit, id omne magni hujus
nominis reſpectu factum ſit, cujus
tamen ille non rem poſſedit, ſed vix

umbram geſſit.

Quid igitur, illud Hom. 27.

nomen, idcirco propter ipſum vocabu- in ep. ad

lum reverita eſt creatura. Dicite nunc.
Auuditores honoratiſſimi! an non ſunt
hæc argumenta manifeſtiſſima univer-
ſalis, plenique Dominii in res omnes
conditas, quod iſto nobis nomine
indicatur? Fixum igitur, hoc ratum-
que inter nos maneat, nihil prorſus in
DEO eſſe perfectionis, quod iſto
non manifeſtetur. Unde bonâ alio-
rum nominum pace, quæ aliàs exco-
gitata ſunt ad DEUM hominem indi-
gitandum, hoc JESU nomen ſum-
mum, hoc ſublime eſt: Nomen ſuper

Hebr.

omne nomen: imò hoc eſt nomen,

quod omnium inſtar eſt, cum cetera
omnia velut in ynopſi complectatur.
Quanta hæc eſt Magnitudo! quanta
gloria! en jam impletum illud Zacha-
riæ Vaticinium, quo prædixit, om-
nia DEl nomina ad unum denique re-
vocanda: In illa die erit Nomen Do-
mini unum. In unum hoc ſanctiſſi-
mum JESU nomen reliqua omnia
confluxerunt: unde mirum profectò
non eſt, quòd tanta ſfit ejus virtus,
tam potens, tam efficax: Virtus
unita fortior. Ridebant mali Dæmo-
nes illa tam multa nomina, quæ ſan-
ctus Hieronymus collegit, ut ijs pro-
nuntiatis terror illis incuteretur: Elim,
Eloim, Zabor &c. iisque, uti & alijs
ejus generis, ſuperbe contemptis im-
punè per Mundum volitabant. Sed

ecce allatum tandem cælo nomen,

quod

Zach. 14.9.

n belo, all ſ
Romnanos un kei
aniͦ opprelſe in
Alu uppetetet taii
1ut kepelendi, p
iln bullienti olee
eitaile, guoch i
Ima veſtesahe pen
catnis, imd iplor
Viſcenm peryaden
nentiz prrcipites e
at, kntüm non i
Apülfim enmwrer
comparati. Jam:
tores ſoto tenern
bunt veril, omne
int, Omnis in ſuan
Amnentn tecſgebent
um uper ect eſt h
Auin icenlan

Bov nemen

Honis
nonſtratum l⸗

uni nom

imi Annon nt
iteſtiſim Uniher.
nimniin re Onns
1o nobis nonnir
gltur, hoc tatin.
t, nihilprotipzin
lonis, voc iſt,
Unde boni do.
quæ aliis exco.
Mhominemindi.
Wtomen ſumn.
eſt: Nonen ſiher
hoc eſt nonen,
r eſt, Cum cetetn
p conpeeckint.
gnitoco glunti
tum ilid Yache-
0 Predhut, Oll⸗
Gnum deniguete-

4
erit Nonen - LchH

um hoc ſhſi
n leligu ommin
mirum proſecd
1ſt eins witus,
eſſcit: Vuti
int min Demo-.
otmina, gue an⸗
Mlegit, uin no⸗
nonterenl:Ein
sque fiul;

be (ontenpis i.

DE SANCTISSIMO NOMINE JIESU. 381

quod eos perculit, vires eorum fre-
git, & planèe deſpicabiles reddidit.
IESUS, JESUS, hoc fuit triumphale
illud nomen. Hoc autem nomen 6
quanto jure ac merito in divinis Co-
dicibus comparatur Oleo ſuper om-
nes effuſo? Oleum effuſum nomen tu-
am. Hominibus quidem fuit Oleum
medicum plenum ſuavitatis, ſalutis,
perfectæ oblectationis; Dæmonibus
autem Oleum bulliens. Narrat Jo-
ſephus Judæus in fatali illo Palæſti-
næ bello, cùm viderent Cirſenſes;
Romanos jam feliciter tranſcendere
moœnia oppreſſæ ſuæ civitatis, quin
ulla ſuppeteret ratio eos aut ſiſtendi,
aut repellendi, prægrandia quædam
vaſa bullienti oleo plena ſuper eos
effudiſſe, quod ipſa aſſilientium ar-
ma veſtesque penetrans, & intima
carnis, imò iplorum quodammodo
viſcerum pervadens doloris vehe-
mentiâ præcipites eos in foſſam age-
bat, tantùm non in furorem verſos.
Aptiſſima enimverò in rem noſtram
comparatio. Jam mali Dæmones vi-
Ctores toto terrarum orbe ſua ſtatue-
bant vexilla, omnem locum occupa-
bant, omnia in ſuam poteſtatem mu-
nimenta redigebant: cùm ecce effu-
ſum ſuper eos eſt hoc oleum, prô
quàm accenſum! ſparſum ſuper eos

eſt hoc nomen: Oleum effuſum nomen
tuum: quod eos ita afflixit, ut in il-
lud denuo barathrum præcipitàrint, ex
quo ad aſſultum faciendum emerſe-
rant. Dejecit eos dum allevarentar.

Hinc quamprimum fauſtiſſimum JIE- Pſ. 33. 18.

sU nomen per Mundum audiri cœ-
pit, mox omnia Oracula Lesbi, Del-
phi, Deli, Epheſi, Dodonis, Daph-
nes, obmutuerunt: Dæmones om-
nes virtute ac robore privati ſunt, imò
& ſpiritu, & vere propriéque dici
poſſunt fandi facultatem amiſiſſe: ſic
ut impius ille apud Porphyrium ſum-
ma cum rabie hæc in verba prorupe-
rit: Ex quo 7ESUS colitur, nihil uti-
litatis à Dijs conſequi poſſumus. Sed
ita fieri oportebat. Si DEUS ad ſty-
gem edomandam ſuis ex armamen-
tarijs extraxiſſet arma validiſſima, ſi
ignes, ſi fulmina, quæ tandem in ul-
lum ex hoc reſultàſſet gloria ? glo-
ria ejus fuit uno illam Nomine devin-
cere; ſic ut cuncti jam ejus virtute
triumphum canere poſſimus, & di-
cere IESU: Veniat, veniat totus
contra nos Orcus, rumpat omnia
vincula, & carcerem illum vacuet:
in Nomine tuo omnes deinceps ejus

furias contemnemus : In nomine tuo . 33. 19.

Pernemus inſurgentes in nos.

PARS SECUNDA.

S. JESU nemen eſt nomen tantæ
dignationis, ut quemadmodum
monſtratum eſt, ſit nomen ſublimius
omni nomine, Nomen ſuper omne no-
Wen, qui fieri tandem poteſt, ut erga
R. P. Segneti Panegyr.

illud propenſiſſimo animi affeétu

non feramur? Non eſt aliud nomen Adt. 4. 12.

Jub cœlo datum hominibus, in quo opor-
teat nos jalvos fieri: ajebat Sanctus
Petrus, quâ igitur reverentiâ nos o-
N n portet

382 PANEGYRICUS DECIMUS NONUS,

portet de illo cogitare? imò quo gu-
ſtu & voluptate ? quâ dulcedine?
An non quilibet noſtrm deberet poſ-

Iſa. 26. 8. ſe dicere dilecto ſuo ESU, nullam

prorſus erga rem ſpiritum ſuum tam
vivo deſiderio accendi? Nomen tu-
um in deſiderio animæe. Mihi profectò
jam prorſus mirum amplius non vi-
detur, nomen hoc Bernardo ſemper
fuiſſe in corde gaudium, mel in labiis,
in aure ſuavem harmoniam. Non
miror Thereſiam eo audito ſolitam
linqui animo. Non miror Stanisla-
um eo pronuntiato amoris flammis
exarſiſſe. Hoc tamen miror, quòd
nos nullis erga illud flammis exarde-
ſcamus. O corda mortalium! in
quæ vim tantam habent certa quæ-
dam nomina effeminata Phyllidis,
Chlorindæ, Veneris, & Cupidinum,
indigna, quæ ſine larva compareant
in cœtibus Chriſtianorum! Eſtne ul-
la ratione poſſibile, hæc ſola audire,
& mellitis quaſi labijs proferri in no-
ſtris Academijs, ijs perſonare noſtra
Theatra, hæc noſtrarum concionum
argumentum eſſe; & ſolum inde
ſanctiſſimum JEs U nomen perpetuò
exulare, perinde ac ſi illius ſonus nun-
quam poſſit veſtris auribus gratus ac-
cidere! Et tamen, liceat mihi dicere

De div. In- cum Lactantio, & tamen hic impieta-
ſtit. l. 2.c. I. ti hominum poſſet venia concedi, ſi om-

nino ab ignorantia divini nominis veni-
ret hic error. At interim belle nòſtis
meminiſſe illius in veſtris neceſſitati-
bus: ſcitis ad illud refugere in peri-
culis: at mox, atque opem ab eo e-
ſtis experti, illius denuo ingrata ani-
mum ſubit oblivio. Qua in re li-

cani, Apollinis, Bacchi.

ceêtne mihi per veſtram benevolenti-

am dicere, quid accidat? dicam hoc
ad ruborem nobis excutiendum. Ac-

cidit inter nos Chriſti ſequaces idem
omnino, quod jam olim inter Idolo-

latras. Perſpectum vobis eſt, ſolitos
hos adorare integros populos falſo-

rum Numinum, Jovis, Plutonis, Ve-

neris, JSaturni, Junonis & c. Nec ta-
men ideo, quando deprehendeban-

tur in aliquo diſcrimine, ullum ho-
rum numinum & nominum compel-
labant. Non ajebant: adjuva me ſan-
cte Jupiter: adjuva me Mars; adjuva
me Mercuri; adjuvate me Dij om-
nes. Sed more noſtro dicebant: ad-

juva me DEUS, cuſtodi me DEUS,

ſerva me DEUS. Cam optant, non
Jovem, aut Deos multos, ſed DEUAM1
nominant: adeò ipſa veritas, cogente
naturà, etiam ab inviclis pectoribus e-
rumpit. Ita laudatus paulò ante La-
Ckantius advertit: & adverterat jam
ante ipſum Tertullianus, qui inde
acuté, more ſuo, arguit, unum ſo-
lum DEUM illum eſſe, ad quem ag-
noſcenhdum natura inſtigat, dum ad
eum ſolum homo conſugit in caſi-
bus non antè proviſis, hoc eſt, quan-
do naturæ potiùs impetu operatur,
quâm proprij arbitrij optione. JSed
extra hos caſus, quæ tandem erant
familiaria Idololatrarum linguis no-
mina? Jam dixi; Proſerpinæ, Vul-
Poſtquam

metus deſeruit, & pericula receſſerunt,
ita diſſerere perrexit Ladtantius, tum
Verò alacres ad Deorum templa concur-
runt, his libant, bis ſacrificant, hos
coronant. Prô quoties, proportione
. ſuòâ,

Feni im
ſot capits ſt,
heceng, iſten
0 ſt0 0,
N conpel⸗
lens finctr
, cim ye⸗
ereutitn. Elcie
ejell, lt ante
glus, A ern
Theatta, qux tunmn
feinnus? Colloqe
Gpiamns legete
repetere hiſtoriam
bie porem nomin
Atem: Apollinem
fe inlinientem; alin
ſepina moridus!
luspuicſdmm
PEl autem in
qvid? Pyocuf ho
ſhlus hocahibit
tores, ſitzle trae
uun. E lkeni pote
1, Cbemudmne
Limn menneun
l etant, in n
u imn nmnie
r tn
te erit iin Kali
. Pas Chri

ine, ullom ho.
munum comel.
cjuye mne ſan.
eMan; alon
e ne j on.
dicebant: a.
ine DU.,
AMI ltant, 4
, ſel D1
Ueritat, hgen
r linlor.
vaulo ante Ia.
Adrerteret jim
us, ga inde
uit, unum lo⸗
,20 guen ,.
ſigat, dum 4
nlgt in caſli
hoc elt un
etin opetatut,
päone.
fandemn erant
m linguss w.
Olerſine, Nu⸗
chi. Plun
icula feleſenn
Lachantis, M
ntenpli iNi⸗
4 ſonfan, n

ſone
ſ, ,

ſuâ, idem inter nos contingit? Si

quis aliqua vi afflictatur, 1ESUAI pro-
tinus implorat. JSi inter eundum pes
offendit, aut fallit veſtigium: adjuva
me mi JESU. Si equites törrentem
ingreſſi periclitari incipimus:: ſub-

veni &mi IESU! Si acutus nos do-

lor capitis aſſilit, ſi febris ardor ve-
hemens, ſi laterum dolor repentinus.

O JeEsU! JESsU! adjuva bone JESsU!

JESUM compellamus, cum ſubitus
vos, quoniam ita vultis, pronun-
tiando nomina tam propudioſa: ſint

fulguris ſplendor perſtringit oculos!
JESUM, cùm ingenti fragore fulmen
excutitur. Sed diſcuſſis his periculis,
reverſi, ut ante ad conventicula, ad

vigilias, ad literarias hilaritates, ad
Theatra, quæ tum labijs nomina pro-
ferimus? Colloquamur tantiſper. In-
cipiamus legere illos verſus-; illam
repetere hiſtoriam. Et ecce, ſubitò

hic Jovem nominat, Europæ inſidi-

antem: Apollinem, Daphnidis amo-

re inſlanientem; alius Plutonem, Pro-

ſerpinæ amoribus implicitum; alius
alias putidiſſimas obſcœnitates. De
JEsSU autem in illis conventiculis
quid ? Procul hoc nomen: jaceret
ſtylus, hoc adhibito: nauſearent Au-

ditores, ſi tale tractaretur argumen-
tum. Et ferri poteſt abuſus ejusmo-
di, ut quemadmodum Idololatræ
DEI non meminerant, niſi dum in ma-
lis erant, ita nos, niſi dum in malis
ſumus, non meminerimus 71ESU?
Audite tamen peccatum in hoc
genere jam recenſito majus. Inveni-
re erit linguas Chriſtianas, quæ in ip-
ſis malis malum potius Dæmonem,
quàm JESUM implorabunt ; quod
idem eſt ac dicere: implorabunt,

DE SANCTISSIMO NOMINE JESU. 3843

apertâ dicam, an ſine omni fronte?
eum, quem ne Ethnici quidem ejus-
modi in occaſionibus ſolebant tectis
nominibus Jovis, Apollinis, aut Sa-
turni in opem vocare. Quid tandem
ſpectatis miſeri 2 An ut juratus ve-
ſter hoſtis adjutor veſter ſit, dum e-
jus nomen veſtrâ ſemper in linguas
eſt 3eo omnem intercalatis perio-
dum, quavis in occaſione illo utimi-
ni? Prô linguæ impiæx! occupate

iſta veſtræ delitiæ, veſtra gloria. Ve-

niet tandem terribile illud momen-

tum, quo moribundis jam labiis co-
nabimini formare ſanctiſſimum illud
JESU nomen. Sed quâ tandem fron-
te iſtud tum facere audebitis? Pr’é
DEUM bonum! Venient tunc, quod
metuo, in linguam illa alia tam vobis
familiaria nomina amorum, flagitio-
rum, quæ horrido murmure memo-
riæ obſtrepent, quaſi indignata, quòd
jameorum meminiſſe non velitis: &
dum Sacerdotem audietis, qui ſolici-
ta charitate vos excitabit ad memo-
riam IESU, vos in animo forſan di-
cetis: Quomodo audebit hoc mo-
mento lingua mea formare excelſum
illud nomen: Væ mihi! quia air pol-
lutis labijs ego ſum. Nonne hæc eſt
illa lingua, quæ toties de rebus tur-
pibus locuta eſt? an non hæc, ubi
in Ludis ſcenicis in verba prorumpe-
bat, alia tractare neſciebat, quàm
quorum argumentum eſſent fœdi a-
mores: hæc, quæ cùm loqui in con-
venticulis nocturnis ſolebat, aliud
proferre neſciebat, quàm facetias hir-
Nn 2 cum

Ila. 6. 5.

284 PANEGYRICUS DECIMUS NONUsS, uiil

cum olentes: hæc, quæ in cœtibus
academicis aliud celebrare non pote-
rat, quùm formas & pulchritudines
fucatas: & hæc ſperare nunc poſſit,
quod quidquam ipſi profuturum ſit,
ſi IEsU meminerit? Væ mihi! quia
Vir pollutis labijs ego ſum: væ mibi! non!
poterit mihi prodeſſe. Hæ tunc e-
runt imagines & ludibria, quibus a-
nimum hoſtis ſtygius perturbabit. Et
faxit bonus DEUS, ne non uni in
pœnam tam longi abusuús contingat
exſpirare inter repetita illa nomina,
inter quæ vivere aſſueverat. Num
fortaſſis novus eſſet eventus ejusmo-
di? Quàm multi jam fuerunt, qui
animam exhalarunt inter infelicem
conatum proferendi nomen Amicæ?
quàm multæ in amante compellando?
Quæ proinde ſors veſtra futura eſſet,
ſi & vobis quid tale contingeret?
Confidetis forſan, cum talibus in lin-
gua vocabulis vos in Beatorum pa-
triam intraturos? fruſtra eſtis; eò
ibitis præcipites, ubi veſtrum idioma
in uſu eſt. Excubiæ militares fami-
liares habent noctu teſſeras, ſine qui-
bus liber tranſitus non patet: Unde
mox atque per tenebras venientem
quempiam ex ſtrepitu advertunt, al-
tuùm exclamant: Da teſeram. Hanc
ubi is promptè repoſuerit, nihil illi
porrò moræ injiciunt: ſi non dede-
rit, glande plumbea ſilentium luet.
Ita cogitate in re noſtra eventurum.
Excubant cæleſtes Genij, tanquâm
milites, ad illa munitiſſima cæleſtis
ſolymæ mœnia: Super maros Jeruſa-
em poſui cuſtodes. O quàm attentæ,
quàm vigiles ſunt hæ Excubiæ! nemo

vei pt
exiſtimet fore, ut quis non obſerva⸗ hi berotu
tus tranſeat: Tota die, & tota nocte eni non d.
non tacebunt. Unde quotquot Ani- lon bran *
mas ſub vitæ crepuſculum versus il- gue i⸗
los muros adventantes obſervant, Nen gn ehrt
mox compellant, & teſſeram petunt. ſeit:
Quj renüniſcimini Domini, clamant, ne n ommne if

taceatis! oportet reſpondere; ne de-
tis ſilentium, ne detis ſilentium. Quæ
autem eſt teſſera, quam petunt, quod AN5
nomen, niſi illud, in quo ſolo ſalus
invenitur? Quisquis iſtud confeſtim
animi ſenſu intimo pronuntiârit, 0
quàm ille felix eſt! Audiet mox An-
gelos, qui, ùt Iſaias ſubdit, dicant:
Tranſite, tranſite portas: en venit, Il. 62.
quem nominãſtis, ESus: Ecce Sal-Num. 10,
vator venit. Vos ille benevolè acci-
pit, vos amplexu ſtringit, vobis præ-
paratam mercedem dabit: Ecce mer-
ces ejus cum eo. Ubi autem beatæ il-
læ excubiæ audierint aliquem, qui JA
Diaboli nomen pronuntiet; alium,
qui amicam, aliam, quæ Amantem
compellet, quàm illæ ſe tunc gerent
aliter? quæ non illæ vibrabunt fulmi-
na, ut in orcum præcipites agant?

Animi Chriſtiani! ne quæſo induca- ſßb aueen .
tis in animum, momento illo extre- Mllarir hne he⸗
mo meminiſſe JESU eſſe cujuslibet: hi
Nemo poteſt dicere Dominus 1ESUS, niſi ſ
in Spiritu Sancto. O verba, quæ nos lon pr
officij noſtri ſerid commonent! O- uudbe
pus eſt ſpiritum Domini intra nos ha- H
bere, vixiſſe juxta leges ſpiritus, quæ Poſent, uin ine
ſpiritůs ſunt, eſſe locutos; & non despiſen. Me
fuiſſe potiùs homines ex Carne ſola u nililmnlis
conflatos; qualis ille fuit, qui vitæ od keetet, ne⸗
ſuæ momentis ultimis, labiis jam bal- enulretu, inke

butientibus & tremulis compellare d Homero e

ccpit mng Puzen

.

§ no⸗
e
.
tguot 4i.
Cllnn genei
ne ſernt
teſſenn Nun⸗
ni, cnntr.
lponcer; i.
lenin. (
dam Petunt, gol
in qu lolo ſal
iſtod conkſtin
pronuntiärit, 6
lodiet morin.
lubgit, dicant:
tut: en venit, i
idls: EHMte S.n
le beneyole acci⸗
fingit, vobis pte⸗
Gabit: Ect mur-
bi autem beite l.
¹ Alipem . gui
nuntiet; alium,
qux Apuntem
ln ſe wwne gerent
Vibrabunt lni⸗
mecpiks An
de lrſ iler.
mento ilo extte-⸗
eſle Cſoeldet:
min todnif
) rerde, Aoe i⸗
ommonent! 0
wwiri inttn⸗ 1

ſpitits,r
leges P .

DE SANCTISSIMO NOMINE IESU. 385

cœpit ipſam adeò ſpurcam Venerem,
seque illi devotum profiteri, verbis
hominis non Idololatræ tantùm, ſed
plané bruti & inſenſati: O potens
Dea, & dulcis amorum mater: tu me
deſeris: non ego te unquam. Sed tu 6
JIESU! 6 JESU! tu & nunc, &
in omne deinceps momentum diſijce

phantaſmata tam impia & execranda:
nos interim Diſſertationi huic impo-
namus finem hoc ſaluberrimo moni-
to. Beati, quicunque labia ſua ac
linguas illis affluefecerint vocabulis ,
quæ fola volent in linguam ve⸗
nire jamjam morituris.,
„ 4

e3 6 e e 3e 3 A e 2e 3 g 4 15e t e r ⸗ r 1 e

SP O NSIIS

MARLE VIRGINIS
PANEGVYRICUS

Honori
J 1 NCYI YJOιEPRI

Aictis

P ISI

S &c.

Joſeph autem Vir ejus, cuùm eſſet Juſtus. Matth. 1I.
Mulieris bonæ beatus Vir. Eccli. 26.

WIhil eſt uſpiam, quòd ma-
jori pretio emerent non
rarò Principes, ſi & Xſti⸗
Imare ſemper & conſequi
poſſent, quàm inclytum aliquem Pa-

negyriſten. Magnus ille Macedo,
cui nihil ampliùs ſuppetebat fortiùs,

quòd faceret, nec fortunatius, quod
æmularetur, infelicem ſe reputabat,
quòd Homero careret ;3 nec erubuit
lachrymas ſpargere ſuper Achillis tu-

mulo, non jam indices doloris, que
jacturam herois illius deploraret, ſed
invidiæ, quâ ſuum illi Encomiaſten
invidebat. Nec ſolus ille hac ambi-
tione laboravit. Spartani Heroêës,
qui non dignabantur, antequam in
aciem contra hoſtes progrederentur,
Marti Numini bellicoſo ſe commen-
dare; abjiciebat tamen ſeſe ad ſacri-
ficandum Muſis, fæminis imbellibus:
ut eo facto teſtarentuf, ſe, quàm non
N n 3 exiſti⸗

386 PANEGYRICUS VIGESIMUS,

exiſtimabant opus habere ullo, qui
pugnantibus adeſſet, tam eſſe avidos
habendi aliquem, qui facta fortia non
impari Musâ celebraret. Ita Marius
Ruſticanus Plotium in delitijs habuit;
ita ſuis impenſis Pompejus Theopha-
nem aluit; ſic Decius Brutus fovit
Accium, ſolà ſpe immortalis apud
poſteros famæ eorum beneficio con-
ſequendæ. Et qued eſt mirabilius,
in memoriam fubit, quod narrat Phi-
loſtratus; Varum quempiam Juve-
nem locupletem, ſæpe iis, qui Ma-
giſtro eodem utebantur, ſolitum pe-
cunias mutuas dare, eo ſolum pacto,
ut ſi quando in Lyceo declamantem
ipſum audirent, velut admiratione
extra ſe rapti, prorumperent in ſigna
approbationis & applauſus, erigerent
ſupercilia, aſſurgerent ùt clientes, &
exclamarent: Euge, belle. Nullum
autem cenſum alium, aut lucrum ex
mutuo pendere cogerentur. Tanti
mortales faciunt Encomiaſten non
ſpontaneum tantùm, ſed etiam pre-
tio emptum, aut emendicatum. Hoc
autem ſi ita eſt, dicite, quo tandem
pretio DEUsS ipſe Panegyriſta emen-
dus eſſet? ille inquam, qui ſolus nec
cœco amore ad exaggerandum, nec
ſervili animo ad mentiendum, nec
ignorantiâ ad fallendum induci po-
teſt. Hæc tamen ſors quàm paucis
obtigit? Negari tamen non poteſt,
quin inter paucos hos ſit Joſephus, il-
le ipſe, ad cujus laudes hodie ex me
audiendas majori hilaritate, majori
ſolicitudine convolàſtis, quàm ſi ad
veſtrimet encomia excipienda vos
invitàſſem. Non à me igitur ‚ſed à²

Veritate æterna, magnum ille Pane-
gyricum verbulo accepit unico, dum
quaſi per antonomaſiam, ùt Abra-
bam Fidelis, David Benignus, Da-
niel Prudens, Moyſes Manfuetus, ſic
ipſe Juſtus eſt appellatus: Yoſeph au-
tem cum eſſet Juſtus. Quid autem hic
ſibi vult vocabulum iſtud guſtus
quid complectitur ? quousque ſe
porrigit? Loquatur ille, qui ad ſa-
cros Codices explicandos Doctoris
Maximi Laureâ donatus eſt; loqua-
tur, inquam, loquatur Hieronymus,
& fide, & attentione omnium tam
dignus: Yoſephum vocari Juſtum at-
tendito. Quo id merito? audite quo:
Propter omnium wirtutum perfectam
poſſeſſionem. Non unius, non mul-
tarum, non plurimarum, ſed omnium
poſſeſſionem virtutum: imò ne qui-
dem omnium tantùm, ſed omnium
plenam perfectamque poſſeſſionem.
Et quid ampliùs de homine aliquo di-
ci poteſt, quàm ſi de eo adſtruatur,
quod & omnem perfectionem, &
perfecte poſſideat? an non hoc ſubli-
me elogium, perfectum videtur en-
comium? Non igitur quaſi ambiga-
mus de eo, quod certum eſt, quòd
nimirum Joſeph fuerit Juſtus; ſed
ut videamus, an nomine Juſti intelli-
gendus ſit magnus ille, excelſus, &
eminens Sanctus, qualem juxta ad-
ductam gloſſam hoc vocabulum de-
notat, curæ nobis erit momentis ſuis
ponderare, ad quam ſublime perfe-
ctionis culmen Joſephus aut prove-
ctus ſit, aut conſcenderit. Et quia
de ejus vita parum nobis conſtat, de
morte planè nihil, quid nobis erit
agen-

Eecleinttcns, cli
rone k ir.
uitigiun oe
t Vignis, M
zeciis dicamnus
(aendum tamen.
nemimi: neque en
ſs, gui li ſonte
uuſs uodammo
uu lte gi oln

elirnm InOs luit, ſe

uadam mtione
deocpe lummi pr
Omnes hujns regul
itur eſt, iUlum no
Propinguitte, u⸗
erceſſit, ſed morib
one, indole, ge⸗
hend miel guin
e. oteit, enrlle,
Ehr ſatpiimm anod
üIlerelt elec
Uerſeſiniiniine
Zuo, non denil
ſenes Hild D
umt, olephon K
oꝛahe in ute
lcnim es gere

nutns eſt; logr.
tur Hironymnt,
ne Oomnlum am
Nlani ſiſun er.
10? Meite gno:
jtutyen effeſtun
Unius, non mal⸗
vum, led omnium
Um: imo pe ⸗
m, ſeg otmnium
e poleſſioen.
Omine aligvo di.
e e0 2ſtruntur,
tieionem, &
nnon hoc ſobl ·
Cm vivetorey⸗
1r guif inbie.
ertumm elt, gad⸗
nt uſtus ; le
ine Plin tell⸗
e, trcellis, 8
Oalem jund 1e.
cvocibilun l⸗
ert momments 1
n loblime N
lephus in e
ſendenl. J
P l,,
no ſi

1, gicn

Ge

Apud A-
then. l. 13.
c. I.
*

Gerſ. ep. 2.
de feſto S.
Joſeph. &
alij.

DE S. JOSEPHO.

agendum? Oportebit meritorum e-
jus gradum ex eo uno arguere, quod
latet neminem. Nemo autem neſcit,
fuiſſe illum Sponſum Virginis: Vir
ejus. Talem illum omnes appella-
mus, ùt talem omnes veneramur. Cur
igitur non poſſimus nos in eo, quia
talis fuit, lupponere, fuiſſe, quanta-
cunque cogitari poteſt, perfectio-
nem? sicque palâàm facere: quòd
ipſe ſit Sponſus ille feliciſſimus, cui
ſortem ſuam tantùm non inviderit
Eccleſiaſticus, cùm ſcripſit: Mulie-
ris bonæ beatus Vir.
Fuit igitur Joſephus Sponſus MA-
RIXE Virginis, Mulieris bonæ: aut ut
rectius dicamus, Mulieris optimæ.
Cavendum tamen vobis, ne halluci-
nemini: neque enim ipſe fuit Spon-
ſus, qui illi ſorte obtigerit, aut ab ea
clauſis quodammodo oculis delecta-
tus ſit: qui olim ſtultis Lacedæmo-
num mos fuit, ſed Sponſus ſpeciali
quadam ratione à DEO illi datus, a-
deëque ſummàâ prudentiâ, & juxta
omnes hujus regulas datus. Neceſſe
igitur eſt, illum non tantùm ſanguinis
propinquitate, quæ inter eos vera in-
terceſſit, ſed moribus etiam, propen-
ſione, indole, agendi ratione Virgi-
nem magis, quàm alius quisquam
potuerit, retuliſſe. Cum nemo ne-
ſciat, primum, quod inter Sponſos de-
ſideretur, eſſe quàùm maximam eorum
inter ſe ſimilitudinem. Hinc ego ar-

guo, non aberraſſe fortaſſis à vero in-

ſignes aliquos Doctores, qui aſſerue-
runt, Joſephum Sanctitatis dono ma-
terno adhuc in utero fuiſſe ornatum:
etſi enim ea de re certi ex omni parte

387
non ſimus, nihilominus magna viden-
tur eſſe ſic opinandi momenta pro eo,
qui Conjunx eſſe debebat Virginis,
&, quod conſequens eſt, mortalium
omnium maxime ad rem tantam ido-

neus, & Sponlſæ præ alijs quibuscun-

que conformis ac intimus. Certe ſi

aliter le res habuiſſet, quis neget ma-

gis ad hoc conjugium idoneos fuiſſe
futuros Jeremiam, aut Joannem, quo-
rum uterque ante ſanctus, quàm na-
tus? nec ſatis jam intelligi poſſet,
quomodo decuerit hanc ſanctitatis in
utero gratiam utrique conferri, non
ob aliud, quàm quia prænuntiare de-
bebant Chriſti adventum, Jeremias
adhuc longe abſentis, Joannes autem
præſentis: & tamen eâdem deinde
non ornari eum, qui non præco, non
anteambulo, ut ipſi; ſed ejus Cu-
ſtos, Nutritius, Moderator, imò &—
Parens erat futurus, ſi non naturâ &
veritate, ſaltem muneris adminiſtra-
tione, & communi exiſtimatione?
Digna Angelico Doctore opinio eſt,
quòd quo cauſa quælibet ſuo vicinior
eſt principio, tantò etiam plus parti-
cipet de excellentijs, & proprijs ejus-
dem principij dotibus. Sic ille ſplen-
dor, qui ſoli viciniſſimus eſt, clarior
eſt omni alio, qui lucis fonti tam pro-
Pinquus non eſt: ſic nullus calor fer-
vore eum fuperat, qui igni eſt proxi-
mus : ſic & qui aquam haurire vo-
lunt, tanto illam ſciunt, & experiun-
tur magis cryſtallinam, magis limpi-
dam, ac ſinceram, quò minus abeſt
à fonte. Parius ex ipſo fonte petuntur
aquæ. Si autem hoc ita eſt, quis pru-
denter ſuſpicetur, illum Joſephum,

qui

Inkftit. de
xer. div 9.
cum in ſuo

ſeolo.

288
qui affinitate, qui officio, tam pro-
pinquus fuit fonti communi omnis
ſanctitatis, minus tamen parciusque
de illà participâſſe, quàm illi, qui
haud paulò remotiùs ex eodem hau-
ſerunt? Quis, ſi unam demamus Vir-
ginem, cum Chriſto converſatus eſt
intimius? quis illum in brachijs ge-
ſtavit ſæpius? quis in ſinu fovit dul-
cius? quis oſculari crebrius, blandiri
jucundiùs, illo gaudere, illum tra-
Ctare, de eo diſponere familiariùs,
quis illi pluribus & veris nominibus
dicere potuit; Tu meus es?
Dixi, pluribus & veris nomini-
bus: nam etſi non ignoro, Joſephum
nihil aut operæ, aut materiæ contu-
liſſe ad temporalem Divini Verbi ge-
nerationem; cùm tamen ille fuerit
maritus verus illius, quæ illud genuit,
conſequens hinc eſt, niſi vehementer
fallor, ſummo ac proprio jure ſuum
illud dicere potuiſſe. An non vos,
Legum Reipublicæ civilis periti, tra-
ditis ipſi in Inſtitutionibus, ad hoc ut
quis ſit dominus fructus, neceſſe non
eſſe, ut hunc ipſe ſeminarit, ipſe ino-
culaärit, ipſe plantarit, aut quocun-
que alio modo ejus nativitatem adju-
verit, ſed ſatis eſt fructum in fundo
ad ipſum ſpectante naſci? Cùm ve-
ſtro ille in ſolo naſcitur, ſive naſcatur
ſpontaneâ terræ fertilitate, aut etiam
manifeſto cæli prodigio; verè jam il-
lIum veſtrum appellare poteſtis. An
non ita eſt? at hoc ita conſtituto,
ſcio, ùt jam dixi, Joſephum ad illius
fructus, qui manifeſtiſſimo prodigio
Virginea ex alvo pullulavit, effectio-
nem nihil prorſus contuliſſe. An ta-

PANEGYRICUS VIGESIMVUS,

men ille Dominus ejus fundi non e-
rat? erat enimverò, in eo ſiquidem,
quod Apoſtolus nos docuit, ipſa
Matrimonii natura conſiſtit, ut ſcili-
cet Mulier non habeat ſui corporis pote-
Katem, ſed Vir: & ſimiliter Vir non
habeat ſui corporis poteſtatem, ſed Mu-
lier: etſi mutuo conſenſu ab uſu ip-
ſo ejus poteſtatis abſtinere poſſint.
Si igitur Joſephus verus ejus fundi
Dominus fuit, ex quo genitus eſt,
& pullulavit magnus ille fructus, de
quo nobis ſermo, conſequens eſt, e-
undem etiam fructuús ejuſcemodi ve-
rum ac proprium Dominum dici
poſſe ac debere. Atque hac de caus
84, ſi Joſephus tam propinquo & ar-
cto nexu colligatus fuit fonti ac prin-
cipio omnis ſanctitatis, ut ſuum di-
cere poſſet, ſuum agnoſcere, & tan-
quam ſuo uti, quis jam judicare po-
terit, minus eum de eo participaâſſe,
quàm illi, qui nullo modo ſuum di-
cere poterant ? quando tandem, &
ubi invenire erit aliquem, qui ſua in
poteſtate divitem & perennem auri
venam habeat, & tamen ipſe minùs
auri participet? qui fontis limpidiſſi-
mi Dominus ſit, & aquæ penuriâ la-
boret? qui dominetur Emporio ab-
undantiſſimo, & de mercibus tamen
ipſimet proſpectum non ſit? Hæc ſi
vobis invenire contigerit, tum equi-
dem fatebor, potuiſſe etiam Joſe-
phum ſuà in poteſtate habere largito-
rem omnis ſanctitatis, & tamen hu-
jus minùs, quàm alios, poſſidere.
Atque hoc pulcherrimo ex prin-
cipio haudquaquam futiliter, ſed ſo-
lidà veriſimilitudine deducitur, Joſe-
phum

A

.

gentur mihi Aue
te, At ols 2nu⸗
luc nei Mitone
Ere ld non
plelu emeritalis
untones gelcend
Auin dan Aror
comprant, 2
ne Praſtare aſer
quic veſt mihite
2n tetfactandum,
letractibo. Eiran
Erendo, neminemm
Gui ſolephum ſan
Gebedam erim
Omnes allos ſane
gempti tamen,
lgencom venit,
eint, huc temetit⸗
elonenn negrn

* un luteie Derii

141,. mun; imgiie ei

e balto, lumei
Ctorum cognomen
enigue Frncicun
em, cyjns lſher
er, gunnti oin
u Unureftits

e ſenſom Lum

, um

auo genittget,
gille kuckig
pnlegled et,e
ejulcemoci ye.
Dominum ii
ne luc ge can⸗
Propinuo àr⸗
hithontirn.
itls, wt ſuum di-
gnolcere, & tn⸗
jam ucicare po.
eo Participile,
nodo ſoum di⸗
4o tundem, &
dem, goi lnin
perennem au
men iole nin
Ortsinpili.
aur henlli lr.
r Emporio .
merchos kcen
on in! Hxcl!
erit, tum equr⸗
ſe etum l.
ehabere git.
3, & tamen 1
er

08, ol 4
hermimo
fhilte
lad ſn

—

.

Serm. de
Nativ.

DE S. JOSEPHO.

phum non tantùm ſanctitate jam ma-
tris in utero fuiſſe exornatum, quod
mihi propoſitum erat adſtruere, ſed
uòd etiam deinceps in ſtabili gratiæ
poſſeſſione permanſerit; imò omni
liber peccati labe, ſic ut mortalium
nemo; quid times lingua? ut mor-
talium nemo in terris unquam Joſe-
phum ſanctitate ſuperârit. Nemo
Joſephum ſuperarit ſanctitate 2 Vi-
dentur mihi aures aliquæ aut delica-
tæ, aut plus æquo anxiæ, aut puſillæ
hac mea aſſertione eſſe offenſæ; pro-
pterea quòd non videatur carere ma-
nifeſtâà temeritatis notàâ, ad iſtas com-
parationes deſcendere, multo magis,
quàm dum Aſtronomi ſtellas ſtellis
comparant, & alias aliis magnitudi-
ne præſtare aſſerunt. Quid igitur?
quid veſtrâ mihi ſententià faciendum?
an retractandum, quod dixi? Sit ita;
retractabo. Erravi igitur, erravi, af-
ſerendo, neminem fuiſſe Sanctorum,
qui Joſephum ſanctitate ſuperaret:
debebam enim dicere; Joſephum
omnes alios ſanctitate præcelluiſſe
(demptà tamen, quod ſemper intel-
ligendum venit, Virgine ejus Spon-
s84) & ſi hoc vobis, temerarium vi-
detur, hac temeritatis notâ inſignite
Gerſonem, inclytum illum ſchola-
rum Lutetiæ Pariſiorum, Cancella-
rium; inſignite eàdem Bernardinum

onſid. 4. qe Buſto, Joannem de Chartagena,

Iſidorum cognomento Inſulanum, &
denique Franciſcum Suarez, homi-
nem, cujus ſuffragium tanti eſt pon-
deris, quanti totius alicujus ſcholæ,
aut Univerſitatis. An autem ambi-
guê ſenſum ſuum aperit, verbis ob-

R. P. Segneri Panegyr.

399

ſcuris utitur? audite ejus verba: Non
exiſtimo temerarium, neque improbabi-
le, ſed pium potius, & veriſimile, ſiquis
Fortaſſe opinetur, ſanctum Joſephum re-
liquos omnes in gratia & beatitudine
antecellere: quia ex ſcripturis nihil eſt,
quod repugnet. Neque velim exiſti-
metis, excidiſſe hæc Suarezio inco-
gitanti, aut nimio in Divum ſtudio
abrepto extra veritatis limites, aut
quin ad memoriam & libram revo-
caret celebre illud aſffſertum, quod
vos tacité animo volvitis, ejus effa-
to, ùt putatis, repugnans. Non ita
eſt: vidit ille, & perpendit accurate
omnia, & quantum ad præſens effa-
tum pertinet, acute, inter alias pru-
dentiſſimas reſponſiones, conſidera-
vit; in aflertionibus univerſalibus o-
dioſis, qualis iſta videtur; non ſurre-
xit major: non comprehendi un-
quam, ſi legum rigorem attendamus,
illos, quos ſublimiſſima ſua dignitas
fupra reliquos evehit, ſed hos ſemper
excluſos, exceptôsque intelligi, niſi
aliter diſertis verbis ſtatuatur. Quis
autem neget, talem in argumento
propoſito ſummo jure exiſtimandum
Joſephum, quem conſtituit Dominus
ſuper familiam ſuam ?à & ſuper qua-
lem familiam? ſuper familiam pri-
mariam ac Principem, ſuper illam,
quæ proximé, nulléôque plané me-
diante pertinebat ad ſerviendum San-
ctiſſimæ Unioni hypoſtaticæ: con-
ſtituit eum ſuæ Matris ſolatium, con-
ſtituit ſuæ carnis nutritiu, conſtituit de-
niq; (cum S. Bernardo loquor) con-
ſtituit ſolum in terris magni conſilij
coadjutorem fidiſſimum. Nixus igi-
O0% tur

3. P. t. 2.

diſp. S. ſect.

I. & 2.

Hom. 2.
ſup. Miſſus

„

390
tur authoritate, quà me tuentur, & a-
nimis, quos mihi addunt Doctores
tam graves, denuo de Joſepho affir-
mo; vero admodum ſimile eſſe, ne-
minem illo ſuperiorem eſſe ſanctita-
te; ſed illum ſuperiorem eſſe ſancti-
tate quibuslibet aliis: atque hoc non
ijs tantuùm cauſis, quæ à me in medi-
um jam allatæ ſunt, ſed aliis etiam
ſplendidioribus, & ſucci plenis, quas
afferre pergam, ſi attenté me audire
Pergitis.

Omnis decori & officij ratio po-
ſtulat, ut, quod ſcitis, Conjux nemi-
nem præ Marito diligat: de nullo
illam oporteret cogitare tam aſſiduèê,
pro nullo preces tanto ardore funde-
re: & eſt conjugalis officii apex, tan-
tum Marito, quantum ſibi ipſi, bo-
norum ac commodorum optare.
Hoc ſi ponamus, cui veſtrům venire
in mentem poſſit ambigere, an ad has
Officii rationes Maria le ad amuſſim
compoſuerit ? An fortaſſis Joſepus
illam ratione plane ſingulari reveri-
tus non eſt? an pro illa non labora-
vit? non ſudavit? non mille ſe in-
commodis ejus ſervandæ causàâ expo-
ſuit ? Aliud certe ipſis non defuit,
niſi quòd ita ſemper mutuò vixerint,
ut eodem in alveari Apes, ſine ullo
commercio corporum, intacti ſem-
per, ſemper illibati. Hoc autem tan-
tum abeſt, ut in Maria amori aliquid
deberet detrahere, ut vel hoc ex ca-
pite magis eum deceret inflammari:
inde enim animadvertebat clariùs, a-
mari ſe à Sponſo tæleſtis cujusdam
benevolentiæ affectu, non communi

PANEGYRICUS VIGESIMUS,

cum brutis voluptatis concupiſcen-
tis: dum ipfi ſatis fuit, eo erga Virgi-
nem officio fungi, quo Ulmus vi-
tem juvat, qui ſe huic deſpondet non
ob aliud, quàm ut Matrimonii por-
tet onera, non autem ut etiam fructus
& emolumenta decerpat. Ego igi-
tur ejus conſtantiſſimæ opinionis
ſum, Mariam mortalium alium ne-
minem amore ſinceriore, ardentiore,
magisque interno eſſe complexam,
quàm Joſephum ſuum: & idcirco
quàm crebrò pro illa preces fuderit?
quantum obtinuerit gratiæ, & „quod
conſequitur, gloriæ? quæ ſunt bona
bonorum, quæ impetrari alicui pol-
ſint, maxima, omniumque deſidera-
biliſſima. Artemiſia ſuum erga Mari-
tum Mausôlum amorem affectum-
que prodidit, ſtatuendà ejus memo-
riæx pyramide, quæ Mundi miracu-
lis eſt annumerata. Sulpitia, quàm
ſuum amaret Lentulum, manifeſtum
fecit exilio moleſtiſſimo, quod ejus

causâ paſſa eſt. Chilonis fidem & Plin. l. 36,

amorem ſuo probavit Theopompo, c. 5.

ne carceris quidem cum eo ſqualo-
rem recuſando.
Brutum amor impulit, ut vivos car-
bones devoraret. Hypſicratea, ut pa-
làm faceret, quâàm charus ipſi eſſet
ſuus conjunx Mithridates, fæminam
ſe, ut ita dicam, oblita, reſectàâ for-
titer, ſus manu, muliebri comâ &
equis tractandis, & haſtis vibrandis
ſe aſſuefecit, eumque nec in præliis
animoſa deſtituit. Si igitur illæ ip-

ſæ Conjuges, quarum in Maritos a-
mor tanto fuit Virginis in Joſephum
amore tepidior, tantum nihilominus
ipſo⸗

Portiam ſuus erga Val. Max.
I. 4. c. 6.

epti Omnitat, no
adei: M
Cirun /un.
Qunguum e
1t, NArum muf⸗
Ie utCNal.!
noco, certam vin
s, utnon ratd in
ſandat etiam ſeele
li ſlen ,
Iua ſunctus Paulu⸗
i ezo glane upet
oimn lacile ellt a⸗
is tei exempla? l
Theodelinde in Ae
Longobardorum;
menegildum hegen
is in Chlodorn⸗
Corum, & tam
n timen his natal
nt it (Cecilie
ket onlin ſium
i
Iun un gon

3, Komne
„Aomner
dun tantis Unteryal

fie Vitus in ole
doni ifulent
tatui * ind
duants, dpti

.
ir amnaite
bederg⸗ Vig

Ule Eel

Umonii por.
t eiin
cerpat. Don z
ine ni
ne Opininnis
dtrlium Alium ne.
er Arcention,
eſle comple
ſum: i
lr precez gelt
gralie, &, gbol
9 qu ſont bona
Petrui alici pol.
niümgue deſider-
ſuum erg Mai-
morem afkeüm.
endi ejus meno-
2 Monj mitzcu.
lpitin glim
um, manikeſtum
imo, Quod eius

Ohionis ddem & An

wit Theopompo,“,
cum el

. . rga A. M
Potium g gt e

it, ut rivos ca.
Hypſcntende-
1chnn ip elet
daes, ienmnan
Odlina⸗ ele i tor⸗
puhliebri r .
is vibrend
4 * nnn⸗

arun n n
ſrginis n
Vg Moin
tan ſ

Ecchi. 2 5.

DE S. JOSEPHO.

ipforum causà fecerunt, exantlârunt,
auſæ ſunt, illa, cujus amor tot pa-
raſangis præſtabat, officio defuerit
tam ipſi debito, quale erat, pro ipſo
intercedere, ipſius cauſam apud com-
munem Dominum agere, hâcque ra-
tione omni illum virtutum apparatu
exornare? Certum eſt, apud Sapi-
entem, mulierem illam, quæ hoc in-
epta omittat, non injuriâ, graviter
traduci: Mulier, quæ non beatificat
virum ſuum.
Quamquam ne quidem neceſſe e-
rat, Mariam multum eà causâ labo-
rare, aut conari. Habet, neſcio quo-
modo, certam vim Conjugis ſancti-
tas, ut non rarò in Maritum ſeſe dif-
fundat etiam ſceleratum: Vir inſide-
lis ſanctificatus eſt per mulierem fidelem.
Ita ſanéctus Paulus affirmavit. Niſi
id ego planè ſuperfluum exiſtimarem,
quàm facile eſſet adducere illuſtria e-

jus rei exempla? Diffudit ſe virtus

Theodelindæ in Agilulphum Regem
Longobardorum; Ingundis in Her-
menegildum Regem Gothorum, Clo-
tildis in Chlodoveum Regem Fran-
corum, & tam multarum aliarum,
quæ tamen his natalium ſplendore ce-
dunt: ùt Cæciliæ, quæ Martyrem
fecit Sponſum ſuum Valerianum; ut
Brigittæ, quæ Monachum fecit Con-
jugem ſuum Ulfonem. Cur igitur
ambigamus, quin etiam excelſa illa,
ſublimis, & omnem vulgarem mo-
dum tantis intervallis ſupergreſſa Ma-
riæ virtus in Joſephi animum magn4
ſe copiâ diffuderit ? maximẽè cùm il-
le naturâ ſuâ ac indole tam eſſet ad il-
lam paratus, aptusque, ut ne roſcida

321
quidem nubes aptior ſit ad ſolis præ-
ſentis ſplendorem, radiorumq; pom-
pam recipiendam? Monſtrat experi-
entia, ſolum etiam fortuitum aſpe-
ctum perſonæ, quæ in magnæ apud
nos virtutis opinione exiſtat, ſæpe non
leve calcar nobis ad ejus imitationem
admovere: unde eſt, quòd in ſacris
faſtis de ſancto Luciano digna admi-
ratione res legatur: ſolitum nimirum
ſolo ſui aſpectu Idololatras ad Chri-
ſti fidem adducere, ùt alij eos addu-
cebant prodigiis, ulque adeò, ut quo-
ties illi Imperator Maximinus locu-
tus eſt, priusquam morti illum adju-
dicaret, id non fecerit, niſi cortinaâ
inter utrumque obductà, illi non ab-
ſimili, quà Athenis utebantur, cùm
Reorum cauſas ventilabant: tantus
fuit in hoe Imperatore timor, ne ſo-
lo ejus aſpectu Chriſtianæ Religionis
amore accenderetur. Neque ſolus
Juſtorum intuitus eam vim habet 3
ſed hæc in ipſa etiam eorum ſimu-
lacra & ſtatuas ſe diffundit: ut proin-
de mirum non ſit, tam contumax &
atrox bellum in Eccleſia contra San-
ctorum Imagines ab orco concita-
tum: cùm ingenti numero eſſent, qui
earum aſpectu incendebantur, hic ad
ſanguinem pro Chriſto fundendum,
ille ad pœnas criminum de ſe ſumen-.
das, alius ad tolerantiam in adverſis,
plures ad non minùs arduas pro vir-
tute pugnas ac triumphos, quos illis
in Imaginibus reprælentatos identi-
dem præ oculis habebant; in quas
intueri vix quisquam poſſet, quin
inde vel animos ſibi addi, vel ſuam
ſibi ſocordiam exprobrari experire-
O0ο 2 tur.

392 PANEGTRICUS VIGESIMUS,

tur. Sanctus Joannes Chryſoſtomus
ex aſpectu Imaginis Sancti Pauli A-
poſtoli, ad DEl gloriam, ſalutém-
que mortalium promovendam lucu-
lento igne ſuccendebatur. Sanctus
Gregorius Nyſſenus ſine tenerrimi af-
fectus lachrymis Abrahami ad filium
immolandum ſe accingentis Imagi-
nem aſpicere non poterat. Maximè
autem Virginis Matris Imagines ſci-
mus ſtupenda quæque in ſpectato-
rum animis operatas, nunc duros &
intractabiles emolliendo, nunc tepi-
dos inflammando, nunc ad flagitium
ſolicitatis animos addendo, & ſem-
per in mentibus religioſis excitando
ſenſa flagrantiſſimæ Charitatis, Reli-
gionis, Honeſtatis, Abnegationis ſui,
Fidei, verecundiæ, ùt inter alios lucu-
lentus teſtis à multiplici experientiâ
eſt ſanctus Bernardinus, illius ſacri
Cœtůs decus, cui tam multos debet
Eccleſia Seraghinos. Quos igitur
fervores, imò quæ incendia Chari-
tatis, quos Veſuvios in Joſephi ani-
mo excitatos fuiſſe neceſſe eſt, qui
diu noctúque objectam oculis ha-
bebat non Virginis Iconem mortu-
am, ſed ipſam vivam Mariæ perſo-
nam, qui illi loquebatur, illam au-
diebat, illam commitabatur, quo-
cunque ibat; eodem cum illa habi-
tabat conclavi, eâdem cum illa ex
patinà manducabat; & confidentiaâ
maritali explorare poterat, interro-
gare, nõſſe intimè non tantùm, quid-
quid agebat in aliorum oculis, ſed
ipſas aded, propé dixi, occultas
cogitationes? Credamusne, noluiſſe
illum proficere ex opportunitate,

quam habebat præ hominum quoli-
bet, ad excelſam ſanctitatem eniten-
di? Credamusne, eſſe alium quem-
piam, qui in imitatione virtutum,
in æmulatione exemplorum, in inſi-
ſtendo veſtigiis Virginis jactare ſe
poſſit, præcurriſſe ſe ejus Sponſum
Joſephum?
Nondum diximus maxima: Nu-
bentem Reginæ conſequens eſt Regem
feri. Eſt hæc lex, quantum quidem
conſtare mihi ad hanc diem potuit,

tam communis, ut non ſciam aliter

obſervatum in ullo vel ſeculo, vel
Natione. Quantumcunque enim, ge-
neratim loquendo, futile ſit, perſua-
dere ſibi, quòd repente quis nobiles
inter numerandus ſit propter conju-
gem nobilem: communi ſiquidem
omnium ſenſu, uxor ſequitur con-
ditionem mariti, non maritus con-
ditionem uxoris; atque adeò multum
de natalium ſuorum conditione per-
dit fæmina nobilis, quæ plebeio nu-
bit; ille verò plebejus, qui nobilem
ducit, non idcirco Nobilium juribus
gaudet. Non habet tamen lex iſta
locum, cuùm fæminæ nobilitas e præ-
cipuis eſt, multòôque minùs cùm illa
Regnis ac Provinciis amplifſimis im-
perat, nullius alterius poteſtati ob-
noxia. Tunc enim, ut cum Baldo
Parente omnis Jurisconſultorum na-
tio tradit, maritus conditionem con-
jugis ſequitur, & non uxor condi-
tionem mariti. Hinc, qui Reginam
ducit, etſi ab hara vocatus, Rex fit,

& ad omnes illos theſauros, ad jura

omnia, quæ Regiæ dignitati annexa
ſunt, admovetur. Hoc titulo poti-
tus

m ealtt Amnlel
um conſckia⸗
omius, nil 0
ſolio natas Ae
Cuperen un
e, 44. honorat
guispium n gurl
umn teroctt, nil
Snbtorum/ Au
ſs Cet, Mendi
cr! n Cun
is, bemnudut,
onqve hacin uid
otos choros kelti
nentes audiville
miln, Ma e
omnium danctoru,
poteſt non, ſtante
nlg, lege, ſolep
Gorum ommium:
Goo hndem june
jem aliquo e nn
uorum eſt Rex
fiom, omnes korti
cele et. Qui Re
Oomesz ſrpientit i
Ceretbucht
Onimin liheret
uo ure vulit
nes linctiue
tun? Aſf
negnum Plebun
ennis, ver
Plaguam ſutli a
nis Ututis, g⸗

6

0

us maxim: N,.
efuen ef Reen
Juantum qriden
ne Cien potut,

non ſcinmn alitet

el ſeeulo, vi
unqe enim, ge.
uile ſt, perſin.
eme guiz nobles
it propten corju.
mmuni ſiqviden
or ſequitur co.
on maritus con-
e aceo multumn
conditione per⸗
or Pledeio n⸗
s, gui noiten
Nobilum iurtu⸗
et tumen ler i
e mints cum ila
Anplinis icn⸗
1s poteſtanl ob⸗
, ut Culn Pelco
cOnſoltorum in.
condtionemn e
non uxot ani
ec. Gi Neg'“
Hinc 6
1 vOciI, l
8 helmnd /1

ce
oniten Me,.
gle Cenn l⸗

5 o
Hoc i⸗

DE S§. JOSEPHO. 393

tus eſt Imperio Martianus, Pulche-
riæ Sponſus, etſi adjectâà pudoris il-
læſi ſervandi non violabili conditio-
ne. Nec alio titulo ad idem kaſtigi-
um evaſit Anaſtaſius, niſi quia Ariad-
nam conjugem habuit; aut Paphla-
gonius, niſi quia Zoën, omnes tres
ſolio natas Auguſtas.
Cuperem nunc ex vobis intellige-
re, AA. honoratiſſimi! an veſtruùm
quispiam in quæſtionem, aut dubi-
um revocet, num Maria ſit Regina
Sanctorum? Si quis tam non religio-
ſus foret, mendacii illum reum fa-
ceret non dicam Epiphanius, Baſi-

lius, Bernardus, ſed anicula quæ-

cunque hac in urbe, memor ſe toties
totos choros feſtivo applauſu conci-
nentes audiviſſe: Regina Sanctorum
omnium, ora pro nobis. At ſi Maria
omnium Sanctorum Regina eſt, non
poteſt non, ſtante, quam jam dixi-
mus, lege, Joſephus eſſe Rex San-
Ckorum omnium: & ſi ipſe Rex eſt,
quo tandem jure vultis eſſe inferio-
rem aliquo e numero Sanctorum,
quorum eſt Rex? Qui Rex eſt for-
tium, omnes fortitudine ſuperet ne-
ceſſe eſt. Qui Rex eſt Sapientum,
omnes ſapientiaâ ſuperet neceſſe eſt:
Qui Rex eſt Pulchrorum, omnes pul-
chritudine ſuperet neceſſe eſt. Et
quo jure vultis, ut non ſuperet om-
nes ſanctitate, qui Rex eſt Sancto-
rum ? Fufficit proin dicere, AA.
magnum Joſephum Sponſum fuiſſe
Virginis, ut veriſimilitudine haud-
quaquam futili aſſeramus, eum om-
nis virtutis, & omnis ſanctitatis ſu-
premum apicem conſcendiſſe. Sed

multo adhuc meliùs hoc ipfum affir-
matur, ſi alios fines ſumme admi-
randos attente perpendamus, ob quos

ille Virgini Sponſus eſt datus.

Fuit igitur datus illi Sponſus in-
primis, non ut corrumperet, etſi
legitimo more, ſed ut fidus cuſtos
tueretur virgineam illam integritatem,
quam in ea repererat. Hoc autem ſi
ita eſt, qualis demum temperantia,
qualis quantâque puritas, quis can-
dor necefſarius erat in eo, qui ad
rem & cuſtodiam tam periculoſam
erat delectus? Junt inter Scriptores
non poſtremi, qui omnem in eo ſen-
ſum libidinis, omnem fomitem vel
ſopitum, vel extinctum penitus fuil-
ſe affirment. De hoc tamen quidquid
ſit, quid refert, ſi in ipſo virtus animi
tantundem præſtabat, quantum cor-
poris privilegium ſingulare? Cer-
tum eſt, ita debuiſſe ſe habere Joſe-
phum, ut perpetuum cum eo com-
mercium Virgini intercederet, tan-
quam Lunæ cum Sole, quæ ſexagin-
ta jam fere ſeculorum experientià I(cit,
quòd quantumcunque Sol externa
ſpecie ejus videatur prenſare amores,
quantumcunque blande aſpiciat, lo-
cupletet, exornet, nunquam tamen
non procul ab ea conſtitutum, nec
ullum futurum periculum, ne ab eo
attrectetur. Ita dico Virginem Jo-
ſephi virtute confiſam debuiſſe cum
illo comparere in publico, commo-
rari in privato, noctu, interdiu, clam
palàm, omni loco, aut frequenti, aut
ſolitario, ſine omni etiam minima
ſolicitudine. Quàm altas ergo radi-
ces in Joſepho egerit illa virtus, quæ
OO 3 in

394 PANEGYRICUS VIGESIMVUS,

in commercio tam familiari & conti-
nuo omnis expertem curæ præſtare
potuit Mariæ Virgineum pudorem,
illum inquam, qui omni alio fuit de-
licatior, & ſolicitior, ſic ut turba-
ta ſit penitus, quando ſoli agendum
fuit vel cum Angelo, tantùm, quia
hic viri ſpecie ſe ſpectandum præ-
buerat. Parte autem altera, oporte-
bat eum ſic fungi munere cuſtodis,
ut tamen nemo non conjugem verum,
aliorum more, eum exiſtimaret: ut
hac arte tegeretur myſterium, & par-
tus tamen legitimus haberetur, sic-
que & Matri illæſa ſtaret exiſtimatio
perinde ac vita, ceteroquin pericli-
taturæ; & bona filio fama, atque
authoritas. Quantam etiam oportet
fuiſſe Joſephi prudentiam in admini-
ſtrando negotio tam implicito, quan-
tam attentionem, quantam circum-
pectionem, quantam animi ampli-
tudinem, ut ſic ageret cum Virgine,
ut nihil in eo deſideraretur officij,
quod præſtare poſſet maritus aman-
tiſſimus, & tamen eam revereretur
ut extraneus? Satis ſit dixiſſe, tam
Præclaré illum utriusque muneris
Partibus functum, ut vel ipſe in er-
rorem induceretur verſutiſſimus Dæ-
mon. Id quod circa ambages tra-
dunt Sancti Leo, Ambroſius, Baſi-
lius, Bernardus, Hieronymus Dama-
ſcenus, cum plurimis aliis, quibus
omnibus præivit magnus Martyr Ig-
natius: unòôque ore affirmant, malig-
num hoſtem multo tempore exiſti-
màſſe, Chriſtum eſſe verum Joſephi
filium, qualis vulgo etiam ab homi-
nibus habebatur. Hoc autem ſi nos,

tantorum reveriti authoritatem Do-
ctorum, negare non poſſumus, vo-
bis jam zonſiderandum relinquo,
qualis illa fuerit ſapientia, quæ ipſi
adeò verſutiſſimo Impoſtori tam bel-
leé impoſuit. Hinc porro progre-
dior ad perpendendum (idem enim
mihi hodie accidit, quod margaritas
piſcanti, qui ubi unam cœperit, non
dubium pignus habet, quàm plures
earum reti mox ſuo concludendi)
quòd ſi magnà ſolertiâ opus fuit Jo-
ſepho, ut quàm proximé aſſimilaret
verum Chriſtum genitorem, nonnihil
etiam ſtudii Chriſtum in eo debuiſſe
collocare, ut genuina ejus proles vi-
deretur. Hinc autem quid conſe-
quens eſt? Iſtud ſaltem, quòd Chri-
ſtus Joſephum vultús lineamentis
quàm proximé referre debuerit; re-
præſentare eandem ſpeciem, formam,
colorem, omnem incedendi, agen-
dique modum; cùm tam naturæ
conſentaneum ſit, ut filii genitoribus
quàm ſimillimi ſint, ut idcirco eorum
Imagines appellentur: In filiis ſuis
cognoſcitur vir, ut Eccleſiaſt. Ioqui-
tur. Certèe Lybiæ Populi, inter quos
Conjugum uſum communem fiſſe
ajunt, cùm ſubinde prolem cuique
ſuam educandam, alendamque aſſig-
nare vellent, aliud, ſi Polybio fides,
non agebant, quàm ut explorarent,
quem ex iis, qui cum fæmina conſue-
verant, proles quâm proxime for-
màâ ac lineamentis referret.
Quàùm autem iſtud Joſepho hono-
rificum, quòd cùm DEl filius huma-
nam figuram formamque vellet aſſu-
mere, eam prætulerit ceteris omni-
bus,

ln.

4.

ali

15, t
znllnetn uug

le gecereibr
ſephus ut*
10
4) Necelſe i
it. jmian
1o woltu exmn
undkittemi nn
Fitatem humma
Angelicumn,
o inigun
Ee guibego
hec Lonn, g
ilis comprrentn
Gunn efern.
ckre? renti uie
entes Beatx!
etis, ordinis vel!
ulit id, quoc,
Credendum non
ſet. Me DEUS
les concitas omnt
in inenſibiles gub
um orbium motus
pernt, Düinciprib
mibus pleno iu
iu urvantur,
igem iſe DUs
tetur hlius, illi a
ileihlin Lomelti
Eema provigenti
nd kegere ſe
unle ili ſegenor
lt nat ſillitis i
Abulte, Guidde
gu cec⸗
is mim giii,
annmnantibag

igic Lpre 1

nin de
Alns
inin nct,
dohee N il
Doſtor d del.
nnee
en tnim
quod Gnngits
8 ceit znon
2i, guinm glue
. conclodendj
i opos lit o.
Nime Mimiluet
torem nomiil
nin eo gebliſle
ejins poles vi⸗
mn quid conle.
tem, gudd Chi-
tiis Inenmentis
te Gebuerit; te⸗
eciem, ſorman,
ecengi, ggen.
n tam naturæ
glü genitoridus
tidcitco eorvm
: h. ſlir /i
eckeſlt lonu⸗
pol inter o;
nmunem kuiſſe
prolen cniqve
dümabe g⸗
bohbio bie
ut explornent,
nemin onir.
m proriwe
Lerret.
0 ntot,
1DEI i .
zunque ſe

nci⸗
1 ardo
leit n,

VO=

Eccli. 11.
50.

DE S JOSEPHO.

bus, quæ Joſephi formam proximè
æmularetur, utque verus ejus flilius
eſſe crederetur, alter quoddammodo
Joſephus aut videri, aut eſſe volue-
rit? Neceſſe proin eſt, Joſephum to-

to vultu eximiam quandam ſpirÄſſe

Sanctitatem; in eo reſplenduiſſe gra-
vitatem humanâ majorem, decorem
Angeſicum, & verbo majeſtatem
non indignam DEO mortali.
Sed quid ego dico? vulgaria ſunt
iſthæc dona, gratiæ momenti levis,
ſi illis comparentur, quæ nunc in me-
dium afferam. Tacete cœli orbes,
tacete: venti quieſicite; & vos, 0
Mentes Beatæ! quotquot demum
eſtis, ordinis vel ſupremi, vel infimi,
audite id, quod, ſi divinàâ authoritate
credendum non eſſet, credi vix poſ-
ſet. Ille DEUS, qui certis legibus
res conditas omnes, ſenſibiles illæ ſint,
an inſenſibiles, gubernat: qui cæleſti-
um orbium motus regit, ſortes tem-
perat, Principatibus ipſis ac Domi-
natibus pleno jure dominatur, ſub
quo curvantur, qui portant Orbem:
idem ipſe DEUS, ut Joſephi crede-
retur filius, illi obtemperare, illius
diſciplinæ domeſticæ ſubjacere, pa-
ternæ providentiæ ſe committere, &
tanquam regere ſe ipſum neſciret, to-
tum ſe illi regendum tradere voluit:
Et erat ſubditus illi. Jam vos hinc
arguite, quibus dotibus, quibus na-
turæ gratiæque donis ornatus eſſe de-
buerit, qui electus eſt ad gubernan-
dum DEUM fa um hominem! Præ-
clarè dixit Philo, quòd, ſicut, qui bru-
tis animantibus regendis præficitur,
aliquid ſupra has animantes habere

39 5

debet; ſic qui hominibus præeſſe
debet, aliquid humano majus in ſe
habere debeat. Quod ſi ita eſt, qui
non hominem tantùm, ſed DEUM
gubernavit, dicite, ſi lubet, Audito-
res, qualis eſſe debebat? Joſepho ſu-
peri Infantem JESUM commenda-
runt, ut illum eriperet manibus re-
gio juſſu eundem ad necem quæren-
tium; ut eum ſervaret à periculis,
quæ exteris in regionibus immine-
bant; ut comes illi eſſet in itineribus
moleſtis, in ſolitudinibus ignotis, in
locis densàâ umbraà horridis, ut de vi-
Ctu proſpiceret, ut veſtibus contra
cæli injurias tegeret, ut habitationem
commodam, lectulum, ſuppellecti-
lem procuraret, utque omni in oc-
caſione ſe illi præberet curatorem a-
mantem ac ſolicitum in miſeriis om-
nibus, quas humanæ noſtræ vitæ
communes, nullo ſuæ dignitatis, me-
ritorum, excellentiæꝗue reſpectu,
perinde ac mortalium poſtremus, ſub-
eundas ſibi Chriſtus duxerat. Cre-
ditisne adminiſtrationi hujusmodi,
cui ne Seraphinorum quidem fſuffe-
ciſſet Charitas, non valde idoneum
à cœlo judicatum illum quem ex om-
ni mortalium numero ad eam dele-
git, ejusque fidei ac induſtriæ com-
miſit?
Nec jam dubium eſſe poteſt, quin
Joſephus ad amuſſim partes omnes
commendatæ adminiſtrationis exple-
verit, non tantùm in DEO Infante
gubernando, ſed etiam cuſtodiendo,
ut dicere illi in veritate potuerit: Tu
mihi vitam tuam debes. Nam etſi
hanc ille non dederit, ùt dedit Mater,
ſerva⸗

Prov. 17.
1.

396 PANEGYRICUS VIGESNIMVUS,

ſervavit tamen à moliminibus eorum,
qui jam ferrum nudaverant ad eam
ipſi vi extorquendam. An autem ob-
ſcurum eſt, non minoris eſſe benefi-
centiæ, ſervare, quàm dare vitam;
niſi forté etiam majoris eſt? Utut ta-
men ſit. Homo, cui ſuam vitam de-
bebat DEUS, potuitne non eſſe à
DEO longe ſupra communem alio-
rum ſortem evectus, DEO vicinus,
DEO ratione quadam ſingulari cha-
rus, acceptuůsque? Qui cuſtos eſt, aje-
bat Salomon, Domini ſui, glorificabi-
tur. Et idcirco ſi hac una de cauſa,
ut eſt notiſſimum, Mardochæus ab
Aſſuero ſummis ſuâ in Republicâ ho-
noribus ac favoribus cultus eſt, non
poſſim ego credere idem proportio-
ne ſuâ à ESU ſuâà in Republica erga

Pleehun fuiſſe obſervatum 29 Pof-

ſum utique: tantôque magis, quòd
ſi momentis ſuis res libratur, Mardo-
chæus aliud tandem non praſtitit
Aſſuero, quàm ut inſigni fide ſemel
proderet inſidias vitæz Domini ſui
ſtructas. At Joſephus ſæpius mul-
tum eàâ causâ laboris, moleſtiarum ex-
antlavit, dum non ſolùm inſidias He-
rodis, mox atque illas ab Angelo di-
dicit, patefecit, ſed easdem etiam fuâ
ſolertià declinavit, deluſit, ac nullas
reddidit. Atque ita ſemper mihi fit
vero ſimilius, Joſephum ſidereis in ſe-
dibus primis gaudere honoribus ali-
unde jam ipſi debitis; ſic ut cedat
quidem primas Sponſæ ſuæ Virgini;
ceterùm & ipſe ſuo imperet in iſolio,
ſuum ſceptrum gerat, ſuo & ipſe dia-
demate coronatus ſit, tanquam Rex,

ſolo Regum Rege inferior.

Sed quid porrò iſta miramur, cùm
Joſephus ceterorum reſpectu morta-
lium omnium tam excellſo ſit gradu,
ut de eo, ſicut de aliis, jam loqui ne-
queamus: ſed neceſſe ſit in multis il-
lum citra errandi metum eximere, &
legibus ſolutum agnoſcere, quæ alios
obligant. Mortales alii omnes, poſt-
quam DEI causâ tantum fecerint,
quantum poſſunt; cùm omnia fece-
rint, tandem ingenue fateantur opor-
tet, Servi inutiles ſumus: neque enim
quisquam eſt, à quo commodi ali-

quid accipere DEUS poſſit. Ouid Job. 22. 3.

prodeſt DEO, ſi juſtus fueris? ut ille
Jobi amicus ajebat. Nam aut Victi-
mas illi jugulamus; & non opus ha-
bet DEUS pellendæ ſuæ fami noſtris
gregibus: aut thura incendimus, &
nihil illi delitiarum afferunt aroma-
tariæ noſtræ officinæ : aut pretioſas
illi veſtes donamus; & non reddi-
tur venuſtior noſtris ornamentis DE-
UsS. Nullo ipfe indiget, nullà pro-
inde re quidquam illi utilitatis afferi-
mus. Sed, 6 prodigia inaudita! Jo-
ſephum quod attinet, leges iſtæ tam
communes locum non habent. Ipſe
non ſolùm dicere poteſt DEO, quòd
fuerit illi ſervus utilis, ſed valde uti-
lis, ſed neceſſarius; dum fuis ſudori-
bus effecit, ne per compita ſtipi col-
ligendæ vagaretur DEUS mendicus.
lpſe fecit, ne DEUS moreretur fa-
me, ne DEUS frigore contremiſce-
ret, ne ſuam DEUS erubeſceret nu-
ditatem; & in cunctis neceſſitatibus
humanis prompta ope DEo ipſe ſub-
venit. Sonet igitur, ſonet tandem
tuba ultima, & ad tribunal DEl.
1013

eltixum: vo⸗
o mum Feſtrum
gus erm, ſ
is herheili
tei noriate tton
te genmn: ,
ronunis Num
Ealinmminds l
unusnon mileri
benefic elle poll
unqwan te alpen
tem, ut cbumm ti
ſemus? qlando
tem, aliguod
latium? vando u
utte teciperemos
Dudum, utte veſti
Go Chrictus, ur
Git, felpondere
non potetitguum
Perum miſeriis h
quim ſbi colletun
nn er nininir mei⸗
fr. Ubi uten
ellg lemno iheri
bonem banc non
Piem elttencum

lle ſir

N Mllisjl.
n tüinene, 6
cere, glr
ali in R
tantum keeint,
cum Ommnizſec.
le kateantur opor.
uus: necbe enimn
10 commodi al-

15 poſſit QNN

u fuent? it ile
Nem aut Vidti.
& non opys la-
2 r fami noſhi
incendims, &
aflerunt atome
2: aut pfetioſis
& non fec-
Ornamentis DE-
iget, nuli pro⸗
1n wültans afen⸗
ign imocit p-
et, leges lr un
on bebent Iple
telt D0, Gudd
lel vide ui⸗
lun lis llor.
inſin bötco⸗
D8S mencicn.
woreretol 4.
gote contemie⸗

* erobeſett

. vereſt
ns Poter.
0e D60)
105 nr n
c

tur
34 Uitu

DE S. JOSEPIO. 297

dicis homines evocet. Pandatur ſce-
na illa, feſtinent Juſti, Rei ſe ſiſtant,
Judex compareat; quàm Reprobis
formidandus, tam Electis optatus;
conſoletur hos, & in iſta prorumpat
verba: Eſurivi, & cibo me recreâ-
ſtis: ſitivi, & potum dediſtis tem-
peſtivum: hoſpes eram, & vos me
domum veſtrum introduxiſtis: nu-
dus eram, & vos mihi de indumen-
tis perſpexiſtis. Audient hæc Juſti
rei novitate attoniti, & ita reſponde-
re cogentur: Judex ſupreme! quid ita
pronuntias? nam etſi amavimus te,
& æſtimavimus ſumme, qui tamen
ſumus non miſeri, qui ita in te pij &
benefici eſſe poſſemus? Et quando
unquam te aſpeximus fame laboran-
tem, ut cibum tibi ſubminiſtrare poſ-
ſemus ? quando unquam ſiti aren-
tem, ut aliquod frigidà afferremus ſo-
latium? quando unquam peregrinum,
ut te reciperemus hoſpitio: quando
nudum, ut te veſtiremus? Et profe-
ctò Chriſtus, ut vera ſe dixiſſe oſten-
dat, reſpondere aliud quærentibus
non poterit, quàm quòd id, quo pau-
perum miſeriis ſubventum eſt, tan-
quam ſibi collatum acceptaârit: Quod
uni ex minimis meis feciſtis, mihi feci-
ſis. Ubi autem ad Joſephum con-
verſus ſermo fuerit, an tunc ad locu-
tionem hanc non propriam, ſed tro-
picam recurrendum erit? Haud ſane,
ſed verborum proprio in ſenſu dicet
illi Chriſtus: Eſurivi, & dediſti mihi
manducare: ſitivi, & dediſti mihi bi-
bere; hoſpes eram, & collegiſti me; nu-
dus, & cooperuiſti me. Atque his au-
ditis an ſtupere Joſephus poterit, non
R. P. Segneri Pane r.

intelligens, quid ſibi Chriſtus velit?
an modeſtiæ ſtudio obluctari? Quin
imò: meminiſtine, dicere poterit
judici, ſuo, plurimorum opinione,

filio, meminiſti, quòd te parvulum

paulò plus, quàm unius luſtri, cum
Matre ex +£gypto in Palæſtinam re-
duxi? O quoties ego te eo in itinere
aſpexi laborantem fame, & cùm mihi
ad manum panis non eſſet, cucurri in
nemus, & excuſſis ſylveſtribus illis
arboribus quocunque demum licuit,
fructu te refeci! Quoties ego illis te
in caloribus aſpexi ſiti anhelantem;
& ego à fluviis & fontibus diſtans
longiùs illas inter rupes quæſivi ſca-
turiginem frigidæ, unde ſumptum li-

quorem tibi propinarem! Non ſemel

fatigatione ita languebas, ut paſſum
promovere vix poſſes, & ego memi-
ni me tunc ſuſtuliſſe te inter brachia,
& non modico viæ ſpatio portaſſe ʒ
nec tamen unquam ambulũàſſe me ex-
peditius, aut minùs oneratum, dquàâm
cùm hoc onus me premeret, exiſtima-
bam. Sæpe nos apertis in campis nox
obruit! & memini me tu tantùm
causàâ ſolicitum meis ex veſtibus ſtru-
xiſſe tentoriolum, ſub quo à ceœli in-
juriis te ctus requieſceres. Quin fuit,
cùm etiam in anguſtiis viarum in la-
trones incidimus, quando ego te an-
xie meâ manu denſo ſub ceſpite oc-
cului, ne tui ja turam pateret. Et 6
quoties aliàs veriſſime vidi te eſurien-
tem, & pavi te; vidi ſitientem, & po-
tavi te ; vidi hoſpitem & collegi: &
quamvis tu ille eſſes, qui & aviculas
verſicoloribus pennis, & greges mol-
libus lanis veſtis; vidi tamen te nu-

P p dum,

293 PANEGYRICUS

dum, & ego meis me veſtibus ſpo-
lians tibi illas circumdedi. Omnia
iſta Joſephus Chriſto veriſſime repo-
nere poterit; & ſi tam largam mer-
cedem ab ipſo accipient omnes, qui
ipſi in pauperum perſonis ſubvene-
runt, quanto majorem accipiet, qui
tam benigne in perſona illi propria
ſuccurrit ? Qui recipit Prophetam in
nomine Prophetæ, jam nunc mercedem
Prophetæ accipiet : qui recipit Juſtum
in nomine Juſti, jam nunc mercedem
Juſti accipiet. Cur igitur ille, qui re-
cepit DEUAM in nomine DEI, ipfe
quoque non accipiet mercedem DEI?
mercedem inquam proportione ſua,
quanta unquam poſſibilis eſt, reſpon-
dentem magnitudini hoſpitis, quem
excepit? Quantumcunque autem iſta
ut magna, ſic indubitata ſunt, non
tamen non poterit non fateri Joſe-
phus, omnem ſuam felicitatem, om-
nem ſuam gloriam ſe debere huic uni
dignationi, quâ in Virginis ”oponſum
dele ctus eſt: Mulieris bonæ beatus vir.
Hæc ipſi opportunitatem attulit Pa-
rentis affectum & ſtudia exhibendi
Chriſto, & recipiendi à Chriſto ob-
ſequia, quæ parenti debet filius: hæc
illum ad tantam provexit beatitatem,

VIGESIMUS,

ad merita tam præclara, ad honores
tam excelſos, ut apte etiam in rem

præſentem quadret illud: Venerunt Sap. 7. Ir.

mihi omnia bona pariter cum illa. At-
que hâc causàâ ſi nos Joſephum exi-
ſtimamus Sanctorum nullo inferio-
rem, imò ùt aliis multis placet, quo-
libet illorum etiam ſuperiorem, meâ
quidem opinione nulli eorum fit in-
juria: fieret tamen facile aliqua inju-
ria Virgini, ſiquis in animum induce-
ret id, quod cum noſtra hac opinio-
ne pugnat. Quæ enim Reginæ glo-
ria, quæ ejus foret æſtimatio, ſi cli-
entem & ſubje ctorum aliqui ipſum e-
jus Sponſum dignitate præcellerent,

& non potiùs Sponſus omnes plane

ſubjectos anteiret ? Imò ſi Chriſtum
ipſum non puduit Joſephum ſibi præ-
ponere, ſubjiciendo ſe illi non unâ
alterâve die, led ipſos triginta annos,
tanquam ſubditum, tanquam ſervum,
tanquam mediaſtinum, in officina
mechanici opificis obedientem, verè
propriéque citra ullam ſententiæ au-
daciam, obediente DEO voci hominis,
bene ponderet, quid agat, qui tamen
Joſephum cuiquam alteri poſtponit,
& poſtea ſtatuat, quid ſibi putet eſſe
ſentiendum.

PARS SECUNDA.

Num tantùm aliquid videtur ad-
huc vos angere poſſe, cujus re-
ligio vobis eximenda, etſi paucis. Fi
enim Joſephus eſt tam exquiſite San-
tus, ſi tam dignus, tantique æſtiman-
dus, & fortaſſis Sanctorum quolibet
alio ſuperior, qui tandem factum eſt,

ut ejus in Eccleſiâ cultus ac veneratio
tot ſeculis prope jaceret, non illi con-
ſuetis ritibus plauderent Populi, non
feſtos ejus honori dies agerent, licet
tam multis inferioris, ut ſic dicam,
ſubſellij Sanctis cuncta hæc prælargeè
tribuerentur. Certè multa per ſecula.
nulla

ivis oibiso
ſsommnez ed
allo elinguat
bis ber wei id⸗
gtencie aniper
mn etnend
ins Ecdeſiz:
Uororm. Jux Cer
wimDE0 Gedit
lent, Aerere au
Chriſtom alioru
1tgue geb it ve
jta & veriſſimum
pb. Fuit hic, u
CtaNdus, Cni rete
deſum null oper
cim vigeret ipl
ceſlo Chriſti 1
laberetur, poſſe
uins occaſionem
C1 luz inſanix
em Uli colorem
hnr llhenti
tis Pattem dec
nodien de Pe⸗
heſene, tenon
1 Per, mubtos 0
t meits ili non
irnanuin
eeet
1de honore

etlam i
em
1 an il
L hüln tli⸗
nullo ze
lis Rer ki
npericten ⸗
—
1 In.
eil Aignn “õ
animnum induce⸗
ſt nue opinio⸗
im hepinr g.
Cinato, ſl.
lijui iplum .
e Precellerent,
us omnes plane
Imd a Chrittum
ſephum ſbipre
le illi non uns
trigine annos
nuam ſerrum,
n, in offina
ellenten, dere
n ſententie au⸗
10 vodi honini,
zgit, gui umer
leri olpont,
Glbipvetele

4t.

d⸗
. erut 1e

DE § JOSEPHO. 299

nulla Joſephi in ſacris diptychis men-
tio, nulla ſacris in ejus honorem per-
agendis præſcripta formula, & à
paucis retro annis ſacra illi lux feriata
eſſe cœpit. Vultisne quùàm paucifſi-
mis hujus rei ex me cauſam intellige-
res obſequor. Unica ejus rei cauſa
eſt, quia Joſephus inter Cælites tam
ſublimis, tam ſpectandus, tot præro-
gativis juribus ornatus fuit, ut fortaſ-
ſis omnes eos poſt ſe ſat longo inter-
vallo relin quat. Nova, & mira vo-
bis hæc mea videbitur ſententia; ſed
attendite tantiſper, & ejus firmamen-
ta non ſpernenda afferam. Fuerunt
primà Eccleſiæ ætate nefarii aliqui,
quorum dux Cerinthus, qui ut Ho-
mini DEO debitos honores detrahe-
rent, aſſerere auſi ſunt; conceptum
Chriſtum aliorum more hominum,
atque adeò it verus erat Mariæ filius,
ita & veriſſimum fuiſſe filium Joſe-
phi. Fuit hic, ut videtis, error exe-
crandus, cui refellendo par erat Ec-
cleſiam nulli operæ parcere. Quare
cum videret ipſa, ſi loco valde ex-
celſo à Chriſti ſequacibus Joſephus
haberetur, poſſe inde perverſos ho-
mines occaſionem ſumere contuma-
cius ſuæ inſaniæ adhærendi, & ali-
quem illi colorem illinendi; quid il-
la pro ſuà ſapientiâ fecit? Voluit po-
tius in partem declinare alteram, &
modicam de Joſepho æſtimationem
Præferre, anteponendo ipſi exterio-
ri ſpecie, multos Cælitum, quos con-
ſtat merjtis illi non poſſe æ quiparari.
Hæc eſt exquiſita illa prudentia, Ec-
cleſiæ tum neceſſaria, ut ſua Chriſto
ura, & honores, ut DEO debiti ma-

nerent illibati. Unde non ego id a-
gam hic loci, quod ex hujus Xtatis
ſcriptoribus, magni ceteroquin no-
minis aliquis; qui ad Joſephum con-
verſus totius Mundi nomine veniam
ab eo petiit modicæ æſtimationis, in
qua per tot retro ſecula eſt habitus.
Non neſcio ego, hoc commune re-
bus magnis fatum eſſe, non æſtima-
ri aut magni fieri, præcipuê à rudi
vulgo, niſi ſerò admodum: ſic ut
ſol ipſe, qui Planetas inter gygas eſt,
longo tempore minor multo, quàm
revera eſt, fuerit exiſtimatus, eum-
que Empedocles unius pedis menſu-
ram non excedere crediderit. Nec
illud me fugit Oceani opes non una
die in lucem protractas eſſe, nec vel
gemmarum pretium, nec herbarum
virtutem omnibus primo ſtatim tem-
pore cognita. Mihi tamen his eva-
dendi diverticulis opus non eſt. Gu⸗
bernat Eceleſiam ſuam DEUS in om-
nibus, quæ facit prævio lumine pror-
ſus ſingulari. Et idcirco in animum
induco, Joſephum non iis ſemper,
quibus hodie cultum eſſe honoribus,
opus fuiſſe providentiæ, conſilii, ar-
tis, non ſocordiæ, cujus admiſſæ ve-
nia publicèe petenda ſit.
Hac autem noſtra ætate Joſephum
non colere, error foret citra omnem
excuſationem, ex quo tam maniteſtè
detecta eſt veritas, verſamüúrque in
meridie clariſſimo, ut periculum nul-
lum ſit, ne obſequia & ſtudia erga il-
lum quidquam Chriſto detrahant, aut
ejus magnitudinem inumbrent, aut
offuſcent. JSi autem ita res habet,
quis veſtrůùm, AA. ſit, qui deinceps
P p 2 non

300 PANEGYRICUS VIGESIMUS,

non ex omni Cælitum numero, quos
Advocatos ſuos elegerit, primum lo-
cum Joſepho tribuat? Cxælites alii
multum apud Chriſtum poſſunt, ſic
eſt: ſed omnes iſti denique rogant,
non imperant. Solus Joſephus eo
loco eſt, ut, quod Gerſon pièe audax
pronuntiavit, non impetret, ſed impe-
ret. Non eſt exiſtimandum, Chri-
ſtum cælo receptum poſuiſſe filii er-
ga Joſephum amorem, & illam, ſi
fas eſt dicere, ad ejus nutum, obedi-
entiam, quibus inter mortales eum
proſequebatur. Idcirco quis ambi-
gat, quin omnes ejus preces non ali-
ter, quàm paterna imperia ſit admiſ-
ſurus, & ùt talia benigniore non mi-
nuùs, quàm promptiore annutu digna-
turus, Obediente (ut olim in terris, ita
nunc in cæxlo) Domino voci hominis?
Omnes igitur, omnes Patronum eum
& advocatum magnâ fiduciaâ ado-
ptent, cùm eo apud filium loco ſit,
iis meritis, ut nemini non abunde
ratiarum ad ſalutem obtinere poſſit.
Adoptent eum Sacerdotes, ut ejus e-
xemplo diſcant, quàâ reverentiâ quo-
tidie DEUM manibus ſuis tractare
debeant. Adoptent Conjuges, ut
Zelotypiàâ poſità pax inter eos regnet.
Adoptent Virgines, ut ejus patroci-
nio pudorem ſuum intactum tuean-

tur. Adoptent, qui iter faciunt, ut

fidum ſemper eum ducem habeant:
adoptent Artifices, adoptent Inopes,
adoptent Nobiles, ij maxime, quos
ſiniſtri caſus de gradu dejecerunt.
Adoptent Parentes, ut filios, Patres-
familias, ut domum prudenter regant,
adoptent Principes, ut ſubditos, eti-

am opibus præpollentes, feliciter gu-
bernent. Sed ante omnes Patronum
eligant, qui luctam cum morte ulti-
mam facilem & felicem optant, ea-
que causâ deſtinato conſilio nomina
dederunt illi Cœtui tam inclyto, tam
ſalutari, qui à bona Morte appella-
tionem ſortitus eſt, & inter vos tan-
tis, ůt video, incrementis eſt auctus,
Mortuus eſt Joſephus, cùm adſtan-
tes lectulo aſpiceret hinc ESUM,
inde MARIAM. JESUS & MA-
RIA abeuntem animam ſuis precibus
proſecuti ſunt, Deòque commendaâ-
runt. JESUS & MARIA fuis illi
manibus clauſerunt oculos; & ſi ille,
quod à vero non abludit, amoris in
DEUM vi extinctus eſt, quas ille
alias in voces articulârit poſtremùm
linguam, quàm in has ſuaviſſimas:
JESUS MARIA? O nos beatos, ſi
ſortem ille nobis ſimilem impetrat!
Hoc agamus, AA. pii, hoc agamus,
petamus ab eo hanc gratiam enixis
precibus, & non ambigamus: ſi e-
nim ille voluerit erga nos ſe talem
gerere, qualis eſt, facilè ille in no-
ſtrum cubile, in quo animam agen-
tes jacebimus, introducere poterit,
JESUM, & MARIAM, & effice-
re, ut eos aſpiciendo, ad illos ſu-
ſpirando, quaſi amoris paſſi deliqui-
um efflemus animam in ipſorum ſinu,
exſpiremus in eorum amplexibus, ex-
ſpiremus, ut ego omnibus ac ſingn-
lis opto ex animo, exſpiremus, in-
uam, & efflemus animam cœ-
leſti perfuſi ſuavitate, In
oſculo Domini.

FOR=

M nmeat MA!

Ner majores
bis obtingan
reperire, vo⸗
Eynxelccail⸗
wam imter paupen
inde denvo inpen
Liugis, ut tantin
niam ad tumoltun
Vocayit amiczs,
& cunclas 20 con.
Ullrionem, ob lel
orocins, Cngr⸗
, Cngratlunin
ſlil mmeni drachin
n Atntsiſt⸗
üchmam on,
tayzt umten
inventam ut
Fenti el dan
oſichim⸗
oates, fime

8,, keliefte Nr
nnes Patonun
motte It.
Oant ei.

oGnili Nomina
Michb,un
Mone melr.
nter V0 tan⸗
lentß eſt uCtns
3, (Um adſten.
hine Eo,
EUS& M.
im ſis precibig
jue commend.
(ARlA Iuis ili
los; & ile,
udit, moris in
elt, gu ille
init poſtremum
18 lvaviſſimas:
nos beztos, ſ
lem impenzt
boc agamg,
gatim enidi
diganms: ſe⸗
1 nos ſe tulem
cſle ile in o⸗
mimam gen-
Geere poleltt,
AI, & efie⸗
, 0 loos⸗ ln⸗
ſ̃ geligur⸗
niplorum ind
Amplerbus r⸗
mibos 0 imr.
eſpirenn, I
8 minim
awitate,
nrin.

10.

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTAT. 301

FORTUNATA
IN INVENIENDA GRATIA

PANEGYRICUS
Pro Die

VIRGINI AB ANoELO WALVUIA.

tæ ſacrâ dictis Romæ.
Ne timeas MARIA, inveniſti enim gratiam apud DEU M. Luc. I.

Nter majores, quæ his in terris no-
bis obtingant oblectationes eſt,
reperire, quod perdideramus. Hinc
Evangelica illa mulier, quæ Drach-
mam inter paupertinam domus ſuæ
ſuppellectilem perdiderat, hâc ſub-
inde denuo inventaà tantis exultavit
gaudiis, ut tantum non omnem vici-
niam ad tumultum concitaverit: Con-
vocavit amicas, convocçavit notas,
& cunctas ad concordem ſecum gra-
tulationem, ob felicem ſuam ſortem,
provocans, Congratulamini mihi, aje-
bat, congratulamini mihi: & cur?
quia in veni drachmam, quam perdide-
ram. Fi tantis iſta inceſſit lætitiis ob
drachmam unicam, pauculorum dun-
taxat numulorum monetam, denuo
inventam, quid factura non fuiſſet in-
ventàâ pretioſiſſimàâ illà gemmà, quam
Polycrates, famoſus ille Samiorum
Rex, in mare tum abjecerat, cum oc-

cultas fortunæ nimium faventis frau-
des metuens, ſponte ſibi calamitatis
aliquid accerſere voluit, jacturà quàm
non coactâ, tam nihilominus acerbâ.
Dicamus tamen, quod res eſt, Audi-
tores. An non gemma gemmarum
omnium, quæ uſpiam eſſe poſſint,
aut cogitari, pretioſiſſima eſt DEI
Gratia? hac certe prô quanto infe-
rior pretio eſſet illa, in quam conflu-
xiſſet, quidquid rari ac pretioſi in ſe
habent Amethyſti Indiarum, Ada-
mantes Æthiopiæ, Smaragdi Scythiæ,
Garamantidos Carbuniculi, Arabiæ
Topazii, Jaſpides Ælgypti, & omnes
denique maris Perſici Margaritæ. Hæc
jam olim humana à ſtirpe perdita,
quàâm à multis nullo fructu quæſita,
à quàm multis dolenter eſt deplorata!
Sed laudes DEO! tandem & ipſa
poſt tot ſeculorum decurſum inventa
eſt, & à muliere quidem. Sed
P p 3 quali

E. L. C. 7

302
quali muliere, AA. niſi illa, quæ eſt mu-
lier prudens, mulier provida, mulier
illas reſtaurans calamitates, quas alte-

Ta mulier in hunc Mundum invexe-

rat. De hac enimverdò affirmari tutò
poteſt, quòd invenit gratiam apud
EUANMI. Ut enim præclare ad rem
Ludolphus dixit: Gratia, quam Ea
perdidit, MWARIA invenit. JSed cur
ſoluùm dicitur; quam Eva Herdicts! *
quanto enim, DEUM bonum! ma-
jor fuit, quam MARIA i invenit, quàm
illa, quam Eva, heu nimium incauta,
perd didit Gratia! . Quantum enim DE-
US in MARI anima ſibi compla-
cuerit, quæ lingua explicet, quæ mens
cogitando aſſequatur? Placuit Aſſue-
roO Eſther, placuit Davidi Sunamitis,
Placuit Jacobo Rachel, Pplacuit Eli-
melecho Noëmi, placuit Boz Ruth,
Palcuit Elcanæ Anna, ita eſt: ſed
qantum demum intereſt inter grati-
am, quam laudatiſſimæ iſtæ mulieres
Eonſecutæ ſunt ab hominibus, & il-
lam, quam in DEI oculis MARIA
invenit? Liceat igitur mihi per vos,
AA. pluribus hodie certo conſilio ex-
currere ad demonſtrandum, quous-
que demum intimus ille Chriſti erga
Virginem amor reipsâ pertigerit: nec
enim ego Proſpicio, quo demum olf-
ficijgenere magis illi pacers boſſim 3
quid vel gratiis, vel honoridce ntiùs
præſtare; quàm ſi oſtendam, veré
Alam inweniſſe gratiam coram oculis
Damins.
Et ut rem ab ovo: Quod majus

fummi zmoris Chriſti in Virginem

argumentum in medium adduci que-
at, quâm quòd eam in Matrem ele-

PANEGVYRICUS VIGESIMVUS

PRIMVUsS,

gerit? Latum ſanè diſcrimen, ſi fe-
cte perpendimus, Chriſtum inter, &
nos mortales intercedit. Nos elige-
re Matrem, quam vellemus, non poſ-
ſumus. Quantacunque enim demum
facultate res quælibet ſit, ad ea qui-
dem, quæ poſt ipſam ſunt, porrigere
ſe poterit; ad ea, quæ ante ipſam,
nequaquam. Atque ita verum qui-
dem eſt, Alexandrum matri ſuæx O-
lympiæ exhibere potuiſſe honores
exquiſitiſſimos; potuiſſe facere divi-
tem, famulantum augere turbam,
nagnifica illi ſtruere palatia, potuiſſe,
dum à morte ipfe aberrat proximèé,
enixis precibus à Regni Proceribus
contendere, ut Immortalitati eandem
conſecrarent; potuiſſe deſtinare illi
Templa, Cultores procurare: quèd
tamen præ ceteris eidem erat honori-
ficum, ut Alexandri eſſet Mater, dare
nulla ratione potuit. Aliter cum Chri-
ſto ſe res habuit. Solus ille inter ho-
mines efficere potuit, ut hæc, & non
alia, ipſi Mater obtingeret, & decus
hoc incomparabile proprium habe-

ret. Quare pronuntiate vos ipſi, quàm

immenſa hæc amoris Chriſti erga
MARIAM vis fuerit, cùm in ejus res
tota eſſet arbitrio, poſsetque, quam
mallet, ex omni plané fæminarum
genere deligere ; non tamen Saram
aliquam, non Jaeëlem, non Annam,
non Judittam Prætulerit cæteris, ſed
MARIX in utero concipi, & inde hanc
in lucem prodire maluerit: Elegit e-
am ex omni carne. Parùm tamen eſt,
quod dixi. Oportet enim hac ipfſa

in opinione attendere ad rationem
quandam amandi tam ſingularem, ut
extra

„

ee egt al di ter 4
plustnet ge enn
nus, bar nsa
Auum 6 Gibneen
ſpecari it tehorl.
fcienck Kilitt,
mants occllign
Uopavit 6ns
l hnatis⸗

Cnt..1. Oimi:: ℳ ni

mni nh/m
(ereſe etat
je, An in ejns p
Portssilas, gooer
mante igentes, ſ
inſinum älum pro
Vicerum peryade
ſbi ex poriſſimo
ſeot omnium, qe⸗
Vigo, tum ſolum,
AAreneret, clm
erat ! ltegt tkum .
Tihil anbigens 4

10t f. Ihumm Dilchir, n

flire in i hi nalen

Wg enicn lod David

nnt.,,

ſein eintfnnit G
fet. Wit tam
eiit ad Oſtium, pr
t tem verbo
e er iſt mn ia⸗
ein iſtuc ge (ile
44. dcn i
t hoe Chriſn

lcrims
anen . 1 te.
ſtom!
. Anmn inter,
d. Mo.
0 elige.
en
Enim demum
n .
Ent, Portigere
Aun amnte iſn,
e lta verum gi.
um matti ſna 0.
votniſſe honores
tbiſſe lacere ginf.
Augere irbam,
1.. .
Palatia, potbiſſe,
derrat prorime,
egni broceribis
Ortültati eandem
ile deſtinate il
rocuae: (0
lem erat honori.
eſſet Mater, re
hter cum Cri.
1s ille inter ho-
Nt bec, non
geret, & gecls
proptium abe.
. 1
te rs pl,guin
Chiiſti ae
n in ein tes
letqge am
ne kgminatun
h,, non Anhalt,
eiit Catens,
. dͤinde bend
chinte
Auert r 9

en d
rmn tinh,,

E

Cant. 5. I.

In Cant. 5.

Pſal. 106.

In Cant. 2.

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE.

extra nos rapere meritèò nos poſſet.
Elegit, ut modò dicebamus, Chriſtus
MARIAM in Matrem. Non tamen
elegit aliter, quàm explorato priùs
ipſiusmet de ea re, ſenſu. Imò, ut
ſcimus, hac causâ miſit ad ipſam Le-
gatum Gabrielem Archangelum, ex-
ſpe ctavit reſponſum, moras in re per-
ficienda traxit, & ſoliciti inſtar A-
mantis occultis interim moliminibus
oppugnavit ejus animum, mille alli-
ciendo blanditiis, promittendo tuta
omnia: Aperi mihi ajebat, ſoror mea,
aperi mihi, amica mea, immaculata mea.
Quid neceſſe erat ad hoc ſe demitte-
re? An in ejus poteſtate non erat,
portas illas, quocunque demum Ada-
mante rigentes, ſolo nutu diffringere,
in ſinum illum pro arbitrio penetrare,
viſcerum pervadere intima, corpus
ſibi ex puriſſimo ſanguine formare,
ſic ut omnium, quæ agerentur, ignara
Virgo, tum ſolùm, quid actum eſſet,
adverteret, cùm repugnare jam non
erat integrrum ? Poterat, reſpondet
nihil ambigens Abbas Guilielmus ;
poterat Dilectus, non aperiente ipsa, in-
troire in Virginalem uterum: De ipſo
enim illud David cecinit: Portas æ-
reas contrivit, & portas ferreas con-
fregit. Noluit tamen, cùm poſſet;
ſtetit ad oſtium, pulſavit, rogavit,
&, ut rem verbo, Noluit carnem ſu-
mere ex ipſa, non dante ipſa. Quàâ au-
tem iſtud de causâ? vultisne dicam,
AA. dicam, & dicam audacter. Fe-
cit hoc Chriſtus, ut uteretur erga
Virginem arte amandi exquiſità, non
visâ, non audità unquam; ut unde
Virgo debebat ſe agnoſcere devin-

303
Ctiſſimam Chriſto, inde Chriſtus ſe
Virgini agnoſceret obligatum. Prin-
ceps, qui Arcem, rebus ſuis percom-
modam, vi redigat in ſuam poteſta-
tem, nihil debet iis, quos ſic expug-
navit, quamlibet jucundum ipſi ſit
gratümque loco domimari; ſed leges,
ſed conditiones ac onera etiam gravia
& moleſta, ipſe imponit. Non ita
ſe res habet, cum Arx ipſa ſponte ſe
permittit Principi, ſolo ad id amore
in ipſum impulſa: tum enim Prin-
ceps ſe devinctum profitetur illis, qui
Pprompti venlentem exciplunt, aglit
lis gratias, largitur dona, leges non
imponit, ſed accipit; conditiones
etiam eorundem permittit arhitrio.
Sic ad rem noſtram: Ji Chriſtus Ma-
tris ſuæ aut nolentis, aut neſcientis
alvum, pro ſuo in res omnes imperio.,
eſſet ingreſſus, utut tot retro ſeculis
deſideratum domicilium, quid inde
ille deberet Virgini? Nihil penitus:
nec enim alteri cuiquam, quàm bra-
chio ſuo dominatori, ſuæ virtuti de-
beret victoriam. Quid egit igitur?
Voluit illud ſibi patere hoſpitium ſci-
ente Virgine, probante Virgine, con-
ſentiente Virgine, atque ita Virginis
hofpitis amantiſſimæ debitor conſti-
tui. Itane Debitor? Omnino, Au-
ditores, omnino, Debitor. Neque
me accuſetis velim, tanquam, dum de
DEO loquor, vocibus utar nimis au-
dacibus. Methodium audite, Fidei
Pugilem illuſtriſſimum, de quo am-
bigi meritò poſſit, atramento, an ſan-
guine, luculentiùs Veritati teſtimoni-
um dederit. Euge, Euge, ſic ille Mag-
nam DEI Matrem affatus eſt, euge,
euge,

304 PANEGYRICUS VIGESIMUS PRIMUS, iu, lelere
Serm. de euge, quæ tibi obnoxium habes illum, qui quam Chriſto genuerunt, filijs. Par- nin nioren
Purif. in omnibus fœneratuümn. Omnes namque te autem alterâ, velut e diametro, po- 1 eiumodl⸗
ſuppl. Bibl. DEO debitores, cùm ſimus, tibi ipſe eſt nite ſolam Virginem ſanctiſſimam; ſu un aſicht
P. to. I. debitor. Quid igitur? An amoris er- & una hæc æſtimatione toti reliquæ n im llen fun
ga Virginem vim ſat magnam Chriſtus Ececleſiæ à Chriſto ſine comparatio- l niſt line fin
prodidit, dum tam illuſtria & rara e- ne præfertur. Hæc eſt doctrina, quam 3. p. to. 2. en ns
jus dedit argumenta? diſertis verbis tradit doctiſſimus Sua- diſp. 18. ſdi; ne⸗
An autem hoc mirum? Ponite rezius. DEUS plus amas ſolam Vir- ſect. 4. J. le l 1
vos parte unâ quidquid excelſum, ginem, quam omnes Sanctos. Perinde ² Ratio. miri .
quidquid egregium, quidquid ſplen- ac ſi diceret. Videtisne omnes illas luam 9lon .
didum uſpiam habet Eccleſia; Ab- ccli Siderici ſtellas? Numera ſtellas, kene han e
rahamos illos tam fideles; Joſephos ſi potes. Plus quàm omnes reliquas nis tanto Mentol

tam conſtantes; Davides tam pios,
Jobos tam tolerantes, Danieles tam
puros: ponite Apoſtolos, qui, velut
in triumpho, ad Chriſtum adducunt
integras Nationes, ab Idolorum ad
veri DEl cultum traductas, Romanos,
Græcos, Perſas, Arabes, Parthos,
Scythias, Indos: ponite tot invictos
Anachoretas, qui unius DEl causàâ vi-
vos ſeſe in illa terræ antra & ſpelæa
abdiderunt: ponite tot Virgines in-
tactas, qui tenellulæ etiamnum, eo-
dem impulſæ amore, murorum ſuo-
rum carceribus ſe clauſerunt: ponite

agmen illud Martyrum propè innu-

merabile, qui eodem fine tolerârunt
mortes acerbiſſimas, Laurentios in
craticulis, Vincentios in cataſtis, Ja-
cobos in patibulis, Ignatios inter Leo-
nes, Clementes in fornacibus calca-
riis: ponite Principes, qui pro ipſo
calcàârunt ſceptra ac diademata pater-
na: ponite Sponſas, quæ ſpreverunt
omnes voluptates thalami conjuga-
lis: ponite Benedictos, ponite Au-
guſtinos, Dominicos, Franciſcos,
Bernardos, Norbertos, Romualdos,
Brunones cum omnibus, quos un-

divinus ſol unam amat Lunam, tam
luce ſuaà plenam. Doctrinam ean-
dem inter antiquiores tradiderunt
piiſſimus Anſelmus, Sanctus Bona-
ventura, ſanctus Bernardinus; qui
ipſi, neceſſarià doctrinæ connexione,
ultro ac libentes aſſirmant, Chriſtum

in terras magis delapſum redimendæ

ſervandæque ſolius Virginis causâ,
quàm totius, quàm amplum, ac nu-
meroſum eſt, generis humani.

bit Plutarchus de illo fortiſſimo Ju-
vene Coriolano, quòd, cuùm ille nul-
là non die ob egregia ſua facinora re-
portaret nova trophæa, novos titu-
los; nullà tamen re tantopere fuerit
delectatus, quàm inſigni voluptate,
quæx ex filii gloria in matrem ejus
Volumniam redundabat. Atque eàâ
causâ, cùm alii præclarorum ſuorum
facinorum finem ſibi præfigerent aut
laurum virentem, quà venuſtiſſime
frontem cingerent, aut plauſum, quo
Populus eos honoraret, aut ſtatuam,
Senatus decreto ſibi poſitam, ille lon-
giùs aliquanto progreſſus, hanc ip-
ſam ſuam gloriam, tanquam nobilis
animi

Pa- Vid. Suar.
rumne hoc vobis videtur, AA. Scri- ibid.

nto, dum Chil

itron kn,ne⸗
Cylar temen,
mmibit goran,9
ſum mille, gud
ur iMere parere
Clst guubehat l
ge tiumphiſle, n
infefum pateretu
gebat, ſe nortii
ne igſr ejns cogeret
lpeius caki gaugen
ni Cel Regnum
oc ila ommum
Miitur hac cogi
Uetbi, Mæ Ror
ſegta⸗ tene, m et
ment, E gelelliß
ltuß et en
don ni
Primario
len ſenln
ſgniticeto e.
ſec etien cnl
*l ecncnd
eper elli⸗
Neeni.

7
acj

.

et, glis. er.
lametro, do.

dlnd
lone de in

.5
ireligue
Cnndnto.

. naguam 3,P
Oetſfſineg gn. dben
annan ſlan in. c,
hanckor. Derinhe 1 N

töne Omnes ll

hera elar, enin

onmnez felignu
t Lunam, tan
octtinam enn.
tes tracigerunt
Anctus Bona-
emnatlinns; gui
TInæ connexione,
mant, Chriſtum
lum redimence
Viginis calst,
nplum, ac-

humani. Pa- Vid. Su

tar, An. Sen d.

fortichmo u⸗
, cüim ile nu.
a Ncinoniſe
1, Mros itn.
mtoper fuerit
gni voluptite,
1 Matteln ees
. Mae e⸗
orum luolun
Paßgeren n

venuſtiün
N,.

Plut. in
Cotiol.

Salazar in
Proverb.
cap. 8.

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE.

animi filius, refcrebat ad finem mul-
to excellentiorem, matris videlicet
ſuæ ſolatium, oble Cationem, ac, quan-
tam tum capiebat, beatitatem. Cete-
ris quidem finis virtutis erat gloria, huic
autem gloriæ finis materna exiſftebat læ-
titia, Non fatis ſcio, an tale quid
de Chriſto reſpectu Matris ſuæ pro-
nuntiare auſim. Hoc ſcio, Chriſtum
ſuam gloriam, utpote divinam, re-
ferre non potuiſſe ad quidpiam ordi-
nis tanto inferioris: id enim recta
ratio, quam Chriſtus ducem non po-
tuit non ſequi, nequaquam permittit.
Cogitate tamen, ſi Chriſtus hanc fuam
amabat gloriam, eam etiam ob cau-
ſam amaſſe, quòd tantum ipſa Matri
ſuæ ſinceræ pareret felicitatis. Ipſius
causâ gaudebat, ſe de peccati tyranni-
de triumphâfſe, ne ipſa hoſtem hunc
infeftum pateretur. Ipſius causâ gau-
debat, ſe mortis retudiſſe ſtimulum,
ne ipſa ejus cogeretur ſentire dolores.
Ipfſius causâ gaudebat gloriosa victo-
riàâ Celi Regnum recuperàâſſe, ut in
hoc illa omnium Regina imperaret.
Nititur hæc cogitatio illis Sapientis
verbis, quæ Proverbiorum octavo
legimus: Quando appendebat funda-
menta terræ, cum eo eram cuncta com-
ponens, & delectabar per ſingulos dies,
ludens coram es omni tempore: Hæc
de MARIA Virgine in ſenſu etiam pro-
prio ac primario, communis Inter-
pretum ſenſus accipit: ut iis nobis
ſignificetur, quòd jam inde, ex quo
de Mundo non tantùm reparando,

ſed etiam condendo cogitavit DEUS,

ſemper præ oculis habuerit Matrem
ſuam; in ea cogitatum defixerit, ip-
R. P. Segneri Panegyr.

30 %
ſius præcipuam rationem habere vo-
luerit, tanquam operis, ad quod ce-
tera referebantur, ejusque causa e
ſuo nihilo educebantur. Illud præ
aliis hic admirandum, quòd Septua-
ginta Virginem ita hic loquentem in-
troducant: Ego eram, cui adgandebat
ipſe. Ego eram illa, cum qua gau-
debat DEUsS in omnibus, quæ paula-
tim efficiebat, tantâ lætitiä, & tantâ
facilitate, ut ludere duntaxat videre-
tur. Ludens in orbe terrarum. O quàm
præclara eſt hæc cogitatio, AA! Fa-
ciebat DEUSſolem, & adgaudebat,
quòd ejus auratis radiis olim circum-
danda eſſet Virgo, & ùt pallio regali
amicienda: Mulier amicta ſole. Facie-
bat Lunam, & adgaudeluat, quod hæc
olim puriſſimum ſuum argentum ſub-
ſtratura eſſet MARIAX pedibus: Luna
ſub pedibus ejus. Faciebat ſtellas, &
adgaudebat; quòd hæ olim coronatu-
ræ eſſent MARIAM, ut ſupremam Mun-
di totius Imperatricem. Simili modo
cùm terram tam vario plantarum ge-
nere exornabat, Cedris, Cupreſſis,
Olivis, Palmis, Platanis, adgaudebat
pleno amoris jubilo; cùm cogitaret,
ſervituras olim has omnes plantas uùt
ſymbola ad explicandas omnes celſiſ-
ſimas virtutes Virginis, Corporis in-
tegritatem, animi excelſitatem, cordis
enignitatem, triumphorum illius
gloriam, protectionis ſecuritatem.
Adgaudebat, cum fescundabat aqua-
rum ſinus, quia tam fœcunda illa fu-
tura erat, quæ eſt Mare gratiarum.
Adgandebat, cum Montiaum viſcera
pretioſis metallis locupletabat ; quia
tam locuples quoque futura erat, quæ

Q eſt

Serm. 7. in
Sal. Regina.

Eccl. 14. 5.

306
eſt fodina omnis perkfectionis. Et
verbo, ſi de omnibus, quæ forma-
bat, gaudebat, id inde erat, quòd olim
Virginis honoribus erant ſervitura.

Quàm incomparabilis igitur hic amor

fuit, quæ æſtimatio, feciſſe hanc tan-
tam rerum ordinatiſſimam multitudi-
nem magis propter ſolam MARIAM,

quàm propter res alias conditas planeé

ſingulas ac univerlſas, etſi tam ſplen-
didas, tam ſublimes ac perfectas: Et
tamen ita plane eſt: Propter hanc,
propter hanc, Sancti Bernardi non am-
biguæ voces ſunt, propter hanc totus
Mundus factus eſt.
Hinc jam & illud certò vobis per-
ſuadete, quòd, quidquid uſpiam per
omnes pulcherrimas res conditas
ſparſum eſt perfectionis, id omne in
Virgine, tanquam nobiliſſima primo-
genita collectum ſit: Primogenita an-
te omnem creaturam: collectum, in-
quam, omne ac conjunctum, ſed mo-
do tali, ut omnes reliquarum perfe-
ctiones communes ratione non com-
muni, ſed ſingulari complectatur.
Obſervate idcircò, quàm caute ſem-
per de ea Eccleſiaſticus locutus ſit,
tum cùm illam in memoratis paulèò
antèe arboribus adumbrare nobis illam
voluit. Cedrum vocavit, ſed Liba-
ni: Cupreſſum dixit, ſed montis Sion:
Palmam, ſed qualis in Cades naſci-
tur: Olivam, ſed ex pulcherrimis,
quæ in campis creſcant: Platanum:
ſed ex altiſſimis, quas aquæ allam-
bant: nec diſſimili ratione Myrrham
apellavit, Cinnamomum, Balſamum:
ſed Myrrham electam; Cinnamo-
mum odoriferum, Ballamum non

PANEGYRICUS VIGESIMUS PRIMUS,

mixtum; ut indicaret ipſam, inter ip⸗
ſas res lectas, eſſe lectiſſimam. Et
ecce, quid, meo quidem judicio, in-
nuere ſacer textus velit, dum de MA-
RA Virgine appoſitiſſimè dixit, opti-
mam partem elegit:. Non dicit, quòd
res optimas elegerit, id enim parum
foret, ſed quòd partem optimam. Id
quod perinde eſt, ac dicere, quòd
non ſoluùm ex omnibus excellentiis ac
prærogativis juribus poſſideat opti-
ma, ſed quòèd ex optimis etiam ele-
gerit, quod optimum eſt, omiſſo om-
ni illo, quod cum defectu conjun-
ctum eſt: Apis inſtar induſtriæ, quæ
non ſoluùm in florido hortulo Cyti-
ſum, Timum ‚Serpyllum, Perſicari-
am eligit, præteritis herbis vilioribus;
ſed etiam ex his ipſis, in quas invo-
lat, non attrahit aliud, quàm ſuccum
nobiliſſimum, & magis delicatum.
Occupemus nos, quæſo, in illaà atten-
te contemplandâ, ſerviet enim id
nobis ad oſtendendum, quàâm cordi
fuerit DEO, Virginem præ rebus aliis
omnibus exornare, & ſuper omnes
eximiam reddere. Fuit illa, non eſt
dubitandum, parvula & infans: ſed
quid illius ætatis ipſi obvenit? Ama-

bilitas, Innocentia, Candor; hoc eſt,

pars optima: ſed non ita illi obtigit
Indocilitas: inde enim à Matris ute-
ro uſum illa eſt ſortita rationis, om-

nibus ſuis numeris abſolutum, pru-

dentiam maximam, ſapientiam admi-
rabilem, potuitque ipſa voluntatis
proprio arbitrio conſentire recipien-
dæ gratiæ ; quam in primo ſtatim
conceptůs ſui momento recepit ab-
undantiſſimam. Virgo fuit, ſed ita,
ut

, .

. Fuar.
) 10. ¹. ritoco,
6

1

( 1:.

2.
14

ſtus, W full
formi leultfin
ſorein 9l nunt
herinu int
htenin fut i
uum hen
lciro Keciu pr
egti odeors
dlnt, ſe illl
omnetn halitumm
Phantilime impvd
tuts non Iubeat
Koorens ad omnts
nia ſeſpentes pell
Cini ninun name
ceptwit guidenn e
Plus geaie promer
in elt, emper vn
Occupatam ? ſed o
labet ge turbulent
templtir⸗ primn
ihſhiken ioli
nn lont Lelectab⸗
un non cum ſ
juncem ſe: omit
lr habet ſdoris
e Mortetnnlen
an Colore corporj
dori

lam prrceg
. P wCedunt
uibos lla im
am 1 ſed

od in il

nine

arten
ſolum n

bonij .

temn opiimim. I
ac dicere, gl⸗
Elcere, qude
dus excellentiiz
poſſihen opt.
Ptimls etiam ele.
neſt, omiſloon.
gekectu comjin.
. indoſtrix, Ju⸗
0 hortulo Cyti-
Flum, berſiczi-
berbis viliotidus;
8, in quas inpo⸗
, guum ſoccum
nugss Gercatum.
o, in ili auen-
etriet enim id
a, Toun cordi
m Pra tebl dli
& ſoper omns
Fuit ila, non
& ilns: el
Obyenit!Ainr-
ndorihoc el,
n in il odigt
im Manis ue⸗
1n nüions,0.

Dlolatuc 1 n⸗

ſapientun .
e ipl eſnig
rlentie ce
im /
Alu,
R

otent

ip⸗

Cant. 6.

Vid. Suar.
3. p. to. 2.
diſp. 2.
ſect 2.

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. 307

ut de Virginitate ſolam participaret
integritatem: optimam partem elegit:
non autem conjunctam haberet ſteri-
litatem & ſolitudinem. Mater fuit,
ſed ita, ut ſolam haberet ex Materni-
tate dignitatem, optimam partem: non
tamen haberet aut uteri gravidi mole-
ſtias, aut partůs fœditatem. Fuit
formà elegantiſſimàâ, ſic ut illa ſormo-
ſiorem Sol nunquam aſpexerit: pul-
cherrima inter mulieres. Sed qualis

interim fuit iſta pulchritudo? pulch-

ritudo, quam nemo unquam poſſet
laſcivo affectu proſequi. Imò, ut
egregii Doctores communi aſſenſu
tradunt, ſic illa ſui aſpectu pellebat
omnem halitum obſcenum, omne
phantaſma impudicum, ut tantum vir-
tutis non habeat Vinea recentiſſimè
florens ad omnes ex tota circum vici-
nia ſerpentes pellendos. Ex vita a-
Ctiva optimam partem elegit: quia ac-
ceptavit quidem ex illa, quidquid
plus gratiæ promereri à DEO poteſt,
ut eſt, ſemper unius DEl causa eſſe
occupatam: ſed omiſit, quidquid illa
habet de turbulento. Vitæ etiam con-
templativæ optimam partem elegit: ga-
viſa ſiquidem ipſa eſt omnibus, quæ
in ea ſunt delectabilia, ùt eſt, nun-
quam non cum ſummo bono con-
junctam eſſe: omiſit tamen, quod il-
la habet de laboris externi fugs. Et
de Morte tandem quid ſentit Virgo?
an dolores corporis ac cruciatus, qui
illam præcedunt? an animi anguſtias,
quibus illa imminens affligit? nequa-
quam, ſed partem tantùm optimam,
hoc enim ſolum mortis experta eſt,
quod in illa boni eſt, quòd nimirum

ſit noſtri exilii finis: ceterùm ipſum
adeò ejus corpus eximium fuit ab om-
ni ſuperbæ illius dominatricis injuria.
Quis ergo jam neget, magnum fuiſſe
Chriſti erga Matrem ſuam ſanctimſi-
mam amorem, imis in viſceribus ra-
dicatum? ſanè hoc impulfus non du-
bitavit legibus omnibus, publicis ce-
teroquin & communibus, derogare;

eimque gratia antehac non auditâ

non divitem ſolum, non folum ra-
ram, ſed plane unicam facere in om-
nibus ſuis donis ac favoribus; Phœ-
nicis inſtar, qui fruſtra quæritur, ſi
extra illam quæritur.
ta mea, una eſt.
Sed quid ego commemoro? An
nôſſe vultis, quæ ſit menſura gratia-
rum, ac favorum infolitorum colla-
torum MARIA Virgini? non alia eſt,
quàm ab ipsâmet indicata, dum dixit.
Fecit mihi magna, qui potens eſt: quod
perinde eſt ac dicere, OEl Omnipo-
tentia. Menſura privilegiorum Virgi-

nis eſt (audite Suarezium, Doctorem

tam in omni verbo ceteroquin cau-
tum, ac circumſpectum) Menſuraæ
privilegiorum Virginis eſt potentia DEI.
Itàne Potentia DEI? ita prorſus, Po-
tentia DEI, quæ quæritis amplius?
Atqui hic jam ego exitum nullum
proſpicio. Quæ enim iſta, & qua-
lis menſura eſt, Omnipotentia PDEI?
An non eſt menfura, quæ limitem,
terminum, exceptionem, finem, nul-
lum habeat? Talem autem, parùm
abeſt, etiam Magnitudinem MARIXA
Virginis judicate: tantum enim non
infinita vocari poteft.
tacitus mecum, animi & privatæ ob-
q 2 lecta-

Pluries ego

Una eſt perfe- Cant-6 3.

3003 PANEGYRICUS VIOESIMUS PRIMUS,

lectationis causâ, cogitativi, cui tan-
dem., ſi & ipſe in Concionibus ſecta-
ri vellem, quæ multum vulgo admi-
rabilitatis, parum ſoliditatis habent,
cui inquam rei comparare vellem Vir-
ginem? & viſum mihi eſt: optimè
illam cum Vite comparari poſſe. Cur
autem hoc? an ob mirabilem illam
hujus plantæ modeſtiam, quæ etſi ce-
teris ſine omni lite græferri mereatur,
habitu tamen exteriore tam eſt vilis,
tam inornata, tam rudis, ut Princi-
pum nemo pulchritudinis & elegan-
tiæ causâ ſuum illam in hortum ad-
mitteret. An ob Puritatis ſtudium,
quo omnem planitiem paluſtrem, tan-
quam ſibi non convenientem, aver-
ſatur? An ob generoſitatem, quâ apri-
cos maxime colles, tanquam ſibi pro-
ficuos, amat? an ob fructůs, quem
producit, pretium? an ob ſuavitatem,
copiam, fragrantiam, vigorem? om-
nino, has ob cauſas, AA. magis ta-
men propter unam aliquam aliam.
Nam, ſi mentem advertiſtis, Plantæ
aliæ omnes certum magnitudinis ſuæ
terminum habent, ultra quem vix un-
quam frontem erigunt. Sic videtis
Malum, Pyrum, Amygdalum, Mo-
rum, magnitudinis ſuæ modum habe-
re; in Vite tamen id non videmus.

L. 14. c. I. Vitis nullo fine creſcit, ſcripſit Plinius,

ubi de ea egit. Menſuram illa mag-
nitudinis ſuæ certam non habet; ſed
tam alté aſſurgit, quàm celſa eſt ar-
bor, quam pro fulcro habet. Ulmo
illam ſi maritamus, Ulmi altitudine
ſum definit: ſi Palmæ, quod memini
me legere in Palæſtina fieri conſuèſſe,
ad altiſſimas uſque ejus comas animo-

ſa ſuos palmites, ſuos pampinos, ſuas
viticulas extendit, & ibi dactylos in-
ter ſuas uvas ſuſpendit. Et en cer-
tam dotem ac indolem, ob quam Viti

potiſſimùm comparare Virginem vel-

lem; quia nimirum illa non, ut Cæli-
tum alij, magnitudinis ſuæ certam
menſuram habet, ultra quam ſe non
erigat: ſed illius fulcri, à quo ſuſten-
tatur, celſitudine ſuam metitur. Idcir-
co ubi nos in ſacro Sponſæ Epithala-
mio legimus. Quæ eſt iſta, quæ aſcen-
dit de deſerto delitiis affluens, innixa
ſuper dilectum ſuum ? S. Ambroſius,
etſi aliud ipſe ſpectans, ad noſtrum
tamen finem perquam appoſite ſic
locum reddidit: Quzg bæc eſt, quæ
aſcendit à deſerto: ita ut inhæreat DEI
Verbo, & aſcendat ſicut Vitis propago
in ſuperiora ſe ſubrigens? Non eſt au-
tem dubium, fulcrum hoc nullo fine
circumſcribi, cùm aliud denique non
ſit, quàm ipſe Chriſtus. Cogitare
proin poteſtis, nullo quodammodo fi-
ne definiri etiam illius perfectionem,
quæ eodem nititur. Hinc quis expri-
mat illas formulas, quibus ſancti Do-
Ctores uſi ſunt, cùm de MARIA ipſis
ſermo erat? Auguſtinum audire vul-

tis? audite. Altior cœlo eſt, de qua lo- Serm. 3. de
quimur, abyſſo profundior. Sic ille. An- Sanctis.

dream Cretenſem audite. Excepto

ſolo DEO, eſt omnibus altior. Audite

Epiphanium Conſtantienſem. Soℳο%
DEO excepto, cunctis ſuperior exiſtit. 15. Aug.

Anſelmum Archiepiſcopum Cantua-

rienſem audite: Hoc ſolum de ſancta De Ezcell.
Virgine prædicari, quod DEI Mater Virg- C. 2.

eſt, excedit omnem altitudinem, quæ
poſt DEUAM dici, vel cogitari poteſt.
Quo⸗

De dormit.

lelir,
lig. de, G ch
zur Vigne,
ulſyagni⸗
ſoltomos, l
s lerbonis,
ne, ones, ln
lnt cabalis
zabits,Imwenls

fl. bils; & ſan as

tin tärit, heffifie

grelent⸗ ſen
us proinde lut⸗
ſtuminpult,
Vipinem, unt n
poſſe comperati
Wenm den imd
Omnem ödem ene
tet Aiunde, divi
monem nihil l
eogem ſecumn 10
lun: cm aliun
umm, gudc iple l
lce deo kegnet na
1lgeiin ge
ks nie (hrj
1 n nobis
„ Mo Vellet, an
A. ſuam lunle
eſauniee (verb⸗
lut gitiſund⸗
Marnmn ſian

. 08 in.
1,N . de
gan Nii
Phem vel.
non iCal.
his Ioz etm
quam ſe non
1,à guo luſten.
metitor. lcjr.
honſe Lpihil.
te, g Gen.
Rueny, iniri
„Ambroſios,
1Ad noſtrum
polie ſie
bed N, gu
t inberect Dhl
ut Vitir rinege
Mon eſt au⸗
hoc nullo fine
Genique non
1. Cogitate
odammodo f-
peliebtionen,
Hinc quis exrpr.
ibus lncio⸗
Je MANAipis
um audite wo⸗
I. Keie. An.
nite. lylefti De dn

dtigt. Audle e,⸗
gtienlen. l td

. HeGr , Auv.
. zor exicRli 5
4 erio Ny
ſi⸗

ſcoun hinl
. itg ¹
l ſalmn r rg
l ,,
uite .
ℳ (.

7

wane Deiy?
.

De Laud.
Varg.

Serm. I. de
Nat. Virg-

Serm. 51.
de Conc.

Eecl. 3. 5.

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE.

Quomodo S. Ephrem Syrus locutus

ſit, auſcultate: Sanctior Cherubim,

ſanctior Seraphim, & nullà comparatio-

ne, ceteris eſt omnibus ſuperis exertiti-
bus glorioſior. De ſancto Petro Da-
miano quid dicam? hic invitans nos
ad mentem noſtram, quouſque licet,
extollendam, Seraphim, inquit, atten-
de, & videbis, quidquid majus eſt, mi-
nus Virgine, ſolumgue Opiſicem opus
iMzud ſupergredi. Ita Sanctus Joannes
Chryſoſtomus, ſanctus Iſidorus, ſan-
Qus Ildephonſus, ſanctus Bonaven-
tura, omnes, cùm de ea loquebantur,
uſi ſunt vocabulis Exceſſivæ, Incom-

parabilis, Immenſæ, Incomprehenſi-

bilis; & ſantus Bernardinus, Tanta
eſt, dixit, perfectio Virginis, ut ſoli PEO
cognoſcenda reſervetur. Quàm ſtupen-
dus proinde fuit amor, AA. qui Chri-
ſtum impulit, ad exaltandam eouſque
Virginem, ut cum ipſomet videatur
poſſe comparari? an non fuit amor
ad eam diem inauditus, amor, qui
omnem fidem excederet, niſi conſta-
ret aliunde, divinum noſtrum Salo-
monem nihil ex eo amittere, quòd
eodem ſecum ſolio collocet Matrem
ſuam : cùm aliunde ſit conſtantiſſi-
mum, quòd ipſe ſolium iſtud teneat,
inque eo regnet naturâà, Virgo autem
ſola gratiã? Sed eſt quidpiam etiam
iſtis majus. Chriſtus enim, perinde
ac ſi illud nobis alté impreſſum ani-
mo vellet, quòd honorare Matrem
ſuam ſummè lucroſum ſit: ſicut qui
theſaurizat (verba ſunt Eccleſiaſtici)

ſicut qui theſaurizat, ita & qui honori-

ficat matrem ſuam; ita ſe cum illa geſ-

309
ſit, ut nonnullis in rebus ſibi eandem
antehabuiſſe videatur.
Celebre eſt illad animoſum ſancti
Anſelmi effatum: Velocior eſt non- De excell.
nunquam ſalus, memorato nomine WA- Virg. c. 5⸗
RI, quàm inwocato nomine Domini
JESU: quo iſtud nos docet: Mul-
tas gratias ac favores multo impetra-
ri facilius virtute ſolius amabilis MA-
RIX nominis, quàâm ipſius nominis
JIESU, quamvis ipſo ſuo ſono iſtud
ſalutem ſecum ferat. Atque hâc cau-
sà non defuit, qui opinaretur; ſi ſtul-
tæ illæ Virgines, quæ nullo fructu tam-
diu Sponſi nomen ingeminaàrunt, Do-
mine Domine, ſe potiùs vertiſſent ad
rogandam Sponſam, fortaſſe non fuiſ-
ſe relaturas repulſam tam rigidam.
Quidquid tamen de hoc ſit, cùm meâ
parum referat; certum eſt, MARIAM
conſtitutam à Chriſto in ſua Eccleſiæ
ſanctiſſima promam condam proxi-
mam innumerabilium favorum ac
gratiarum, ſive quæ hanc caducam,
ſive quæ æternam vitam attinent, &
in Chriſti ſequaces conferuntur, ſic
ut magis prope neceſſarium ſit, ad
ejus thronum confugere, ut tantò ci-
tius quis voti damnetur, quàm ad
thronum ipſiusmet DElI. Neſcio an
quisquam veſtrùm reſpondere mihi

confeſtim poſſet, ſi ex eo quærerem,

quâ tandem causâ in omnibus operi-
bus, quæ aggrediuntur aut Medici,
aut Ruricolæ, aut Nautæ, aut Paſto-
res, aut quicunque alii ſimilis condi-
tionis; tanta ſemper habeatur ratio
Lunæ, ut hâc propitiâ ſua opera au-
ſpicentur, nec interim multùm ſoli⸗
Qq 3 citi

citi ſint, quid Jupiter, Saturnus, Mer-
curius, Venus, Mars, imò, ſi quod
res eſt, dicere volumus, ne quidem

quid Sol actitet? quos horum favo-

res polliceri ſibi poſſint ?2? Utendum
eſt potione medicata, aut alio phar-
maco? obſervatur Luna. Semen in
agros ſpargendum? obſervatur Luna.
Ligna in ſylvis cædenda? obſervatur
Luna. Navigandum: obſervatur Lu-
na. Quid multis? Luna, ipſius Ec-

Eccl. 43. 6. cleſiaſtici verba ſunt, Luna in omnibus

Eccl. 42
16.

in tempore ſuo. Luna obſervatur in
omnibus: qui eſt ipſe verus ac pro-
prius obſcuriorum illarum vocum ſen-
fus. Qus ergo hoc caus? An Sol
non eſt Sidus nobilius (ut nihil nunc
dicamus de aliis) virtutis magis com-
munis, vivificæ, efficacis, & verbo,
magis maſculæ? Ita quidem. Sed
Iiciendum; nec à Sole, nec ab ullo a-
lio ſidere errante, quidquam has in
oras, infra Lunam poſitas, virtutis
rectà, & ſine medio depluere, ſed ùt
Aſtrorum Conſultiſſimi tradunt, quid-
quid hujus per Lunæ orbem regio-
némque tranſit, ibi mutari, miſceri,
certàque vi imbui, ac poſtmodum ſic
mutatum affectumque Lunæ, quo-
dammodo arbitrio in eos, qui infra
ſunt, diſpenſari. En adumbratam,

expreſsamque modo quâàm poteſt ad

verum proximè accedente, authori-
tatem cum Virgine communicatam.
Eſt Chriſtus ſol, ſidus communiſſi-
mum, & lucis ac vitæ fons Sol Mumi-
nans per omnia. JSancti alii minorum

Jud. 5. 20. jnſtar ſiderum ſe habent, ùt Judicum

liber indicat: Stellæ manentes in ordine
ſuo: quod idem eſt dicere, eſſe ſidera

310 PANEGYRICUS VIGESIMUS PRIMVUsS,

quædam particularia, certis perſona-
rum claſſibus præpoſita: unum præ-
pPoſitum Regnantibus cum Jove, alium
Literatis cum Saturno; alium Facun-
dis cum Mercurio; Conjugibus ali-
quem cum Venere; nec nullum Mi-
litibus cum Marte. At Virgo citra
dubium Lunæ inſtar eſt; nam uùt talem

eam agnoſcit Eccleſia illis verbis: t- Pſal 33.32.

cut Luna, ſed perfecta in æternum. Nun-
quam ſcilicet vacua, nunquam minùs
plena, ſed ſemper pleniſſima; & uùt
talem nemo non ſanctorum Docto-
rum illam celebrat propter ſuam pul-
chritudinem, ſuum candorem, ſuam
promptiſſimam benignitatem (nec
enim ullum tam terris familiare & do-

meſticum ſidus eſt) ſidus terris fami- Plin. l. 2.

liariſimum: Propter ſolatia ac robur,
quod nobis ſubminiſtrat in no cte tam
adverſitatum, quàm oppugnationum,
& noxarum; & tandem propter ve-
locitatem illam, quâ celeriùs, quàm
aliud quodcunque, communi Mundi
beneficio, ſuum munus adimplet.
Hinc igitur jam colligite, quidquid
beneficiorum à Cœlitibus aliis, imè
ab ipſomet Chriſto, miſeris mortali-
bus confertur, id omne prius debere
tranſire per manus magnæ hujus Me-
diatricis, ſen Conciliatricis, Virginis
inquam MARIXA. Ipſa Lunæ inſtar

eſſe debet, quæ illud ad nos transfun-

dat; atque adeò ſi quisquam obſer-

vandus diligenter eſt, ut propitio nos

lumine reſpiciat, quocunque demum
in negotio, non alteri potiùs quàm
MARIAX ſupplicandum. Luna in om-
nibus in tempore ſuo. MARIXA in peri-

culis corporis, MARIX in neceſſitati-
bus

=

eVg, idenn

0

.. MAN
is K
üttbes⸗ d
4 u i Omnnibu

til Puen.

m, penili n
Muit luit
oc tenn in pro⸗
Genplu gelihernn
hac Lum, jund
juſto, ſeptns dor
pla Neptrum hab
phame. Jncl
mnalpno, gonet it
ipla Dilciplinan
Perunt Adertus &
Mercurio, ſed n
Facundjam ? hane
Nirdhus, & Bernar
ei, ſed non inpn
Wn dder ccepet
Nde. oncta M
Rimetinph
Eeper Hencſis 3
enngpelol, itan
eraln
„
Uitr, ge
cum ali in

Uin Etr
5 ham ittlem
lis verbi MIR
ctemyun. Nun.
Bnqvam minis
iſſima; & i
Drum Docto-
ter uum pul.
otem, ſuam
taem nec
Giiue go.
lustenis em. Nin .r
luin aciober, 9.
ttin nocte tam
pognationun,
npropter ye⸗
eriis, quumn
nmuni Mundi
nus zimplet.
te, guiuid
s Alis, ind
lenis mortli
eprins gebere
nr hufis Me-
c8, Vüginis
4 Lunz inltan
nos anskun⸗
isſum obir
t propito os

Serm. de
Nat. Virg.

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SAALUTATE.

bus animi, MARIX in extirpandis
vitiis, MARI in plantandis
virtutibus, MARIX in omnibus, in
quibus aliquid ſperemus emolumenti:
Luna in omnibus: Luna in omnibus.
Mihi fidem non adhibetis? Bernar-
dum igitur audite haud ſane obſcurè
idem inculcantem: Siquid ſpei in no-
bis eſt, ſiquid gratiæ,ſiquid ſalutis, ab ea
nsverimus redundare, quæ aſcendit deli-
tiis aflluens. Hæc enim voluntas Do-
mini eſt: Totum habere nos voluit per
MARIAM. Audiſtis? Totum, to-
tum, penitus nihil demitur, Totum
nos habere voluit per M'ARIAM.
Hoc autem ita prorſus ſe habere, an
exempla deſideratis, quibus benefica

hæc Luna, juncta Jovi, ſed non in-

juſto, ſceptra donet & coronas? ab
ipſa eptrum habuit Leo, habuit Ste-
phanus. Juncta Saturno, ſed non
maligno, donet literarum ſcientiam?
ab ipla Diſciplinarum peritiam acce-
perunt Albertus & Suarezius. Juncta
Mercurio, ſed non mendaci, donet
Facundiam ? hanc ab ea accepêre Ber-
nardus, & Bernardinus. Juncta Ve-
neri, ſed non impuræ, donet prolem?
hanc ab ea accepére Planca, & En-
gardis. Juncta Marti, ſed non cru-
deli, donet triumphos? hos ab ea ac-
cepêre Heraclius & Narſes. Juncta
denique ſoli, vitam det omnibus non
tantum caducam, ſed æternam? hanc
ab ea vitam accepére Theophilus,
Germanus, Carolus frater ſanctæ Bri-
gittæ, cum aliis innumeris, qui ejus

ope ex ipſis adeò Abyſſi magnæ fau-
cibus erepti, manifeſtum ſuis exem-
plis effecerunt, nihil ultra verum
auxiſſe Virginem, cùm de ſe ipſa di-
xit: Qui me invenerit, etſi Luna ſim,
inveniet vitam, quæ proprium cete-
roquin Solis donum eſt, & bauriet,
meo opitulante favore, ſalutem à Do-
mino.

O amorem igitur! 6 Amorem
Chriſti erga MARIAM ineffabilem,
dum tantis illam ſemper prærogati-
vis juribus honoratam voluit! Ce-
dat, cedat huic amori & amor Cæſa-
ris erga ſuam Aureliam, & Attali er-
ga ſuam Apolloniam, & Artaxerxis
erga Pariſatidem, & Clotarij erga ſu-
am Crotochildem, & Salomonis er-
ga charam ſuam Bethſabeam: etſi e-
nim verum ſit, Salomonem cùm hanc
admotus jam ſceptro, primùm acce-
dentem ad ſe conſpexit, procurriſſe
illi obviam, eſſe veneratum, in ejus
laudes effuſum ad dextram ſedere juſ-
ſiſſe in ſolio, quod regali ſuo erat ſi-
millimum, ùt ſuprà innuimus: mox
tamen illa primæ, quam petierat, gra-
tiæ repulſam accipit tam crudam &
inhumanam, ùt ipſe veſper Adoniam,
cujus cauſam actura Bethſabea mane
venerat, ſuo truncum capite deplo-
rärit. Non ita Chriſtus, filius vere
amantiſſimus, facit. Nihil eorum ne-
gat Chriſtus, quæ ab eo petit Virgo,
nihil, nihil: uſque adeò verum
eſt, quòd Invenit gratiam.

PARS

311

Matth. I0.
38-

312 PANEGYRICUS VIGESIMUS PRIMUS,

P ARS SECIND A.

61 igitur eo apud Chriſtum loco eſt
Virgo, quem hactenus dicta affir-
mant, ſi tanti illam facit, ſi amore tam
intimo proſequitur, veſtro jam ego
judicio relinquo, ut hinc arguatis ;
quùàm gratum acceptumque Chriſtus
ſit habiturus omne obſequium, quod
Mirgini fuerit exhibitum. Quid dico,
Zratum habiturus, aut boniconſultu-
rus? Imd nihil ipſe deſiderat arden-
tius, nihil remuneratur munificentiùs.
Ideo ipſe voluit, ut tantum poſſet
MARIA, quò omni noſtra in necefſi-
tate, levis illa ſit, an gravis, confuge-
remus ad MARIAM, atque ita ſi non a-
liã causâ, proprij ſaltem emolumenti
cupiditate, eam amaremus. Et 6 bea-
sos nos, ſi, quemadmodum ante di-
cebam, omni in negotio tam bona
ſorte uti noverimus!
Reliquit nobis jam olim Chriſtus
in Evangelio præclarum prorſus do-
cumentum; quod quàâm parte unâ
minime obſcurum eſt, tam alter4 eſt
reconditum. Eſt autem hoc, ut imi-
temur columbarum ſimplicitatem, &
aſtutiam ſerpentum. Eſtote pruden-
tes ficut ſerpentes, & mplices ſicut Co-
lumbeæ. Debere nos, Coſumbarum
inſtar eſſe ſimplices, facile intelligitur;
at quid ſibi vult, prudentem & aſtu-
tum eſſe ſicat ſerpentes? Sanctus Jo-
annes Chryſoſtomus exiſtimat, quòd,
ſicut ſerpens, cùm vel à fuſte, vel fa-
gittâ aliquâ periculum ſibi imminere
advertit, potius nihil habet, quàâm ut
parti ſuæ nobiliori, capiti ſeilicet,

quùm maximè provideat; ita nobis
ante omnia curæ eſſe debere, ut Chri-
ſtum IESUM defendamus, cùm ipſe

ut Caput Corporis Eccleſiæ, (quà no- Col. 2.

menclaturà ab Apoſtolo ad Coloſſen-
ſes indigitatur) quidquid ſit de no-
ſtris facultatibus, quidquid de noſtro
ſanguine, quidquid de aliis omnibus,
quæ quoquo modo ad nos pertinent.
Sanctus Gregorius in eo nobis imi-
tandum ſerpentem putavit; ut, ſicut
hic vernum ſub tempus poſitâ vetere
novam pellem induit, ita & nos ve-
tuſtos identidem mores ponamus, no-
wis melioribus ſuperinductis. San-
Ctus Baſilius in eo nos ſerpenti ſimi-
les eſſe debere pronuntiavit, ut ſicut
hic hyeme profundas latebras petit,
ita & nos humano nonnunquam re-
cedamus à conſortio, & ſolitudinem
petamus. Sanctus Ambroſius judi-
cat, quòd ſicut ſerpens, cuùm ſiti ur-
gente fontem petit, omne, priusquam
bibat, venenum exſpuit, ſic nos de-
ceat, antequam ê gratiæ in Evchari-
ſtia fonte potemus, omne peccati vi-
rus prius evomere. Præclaræ fané
profundi texts explicationes, quis
neget ? Ad me tamen quod attinet,
ſi, quisquis demum fſum, mihi quo-
que in conſeſſu hominum tam perſpi-
cacium permittitur dicere, quod fen-
tio, dicam hodie, quòd ſerpentis pru-
dentiam in eo nos oporteat imitari,
ut quacunque rerum noſtrarum con-
ditione ac ſtatu ad MARE opem ac
præſidium confugiamus.
vobi⸗

An mira

are, I in niiu
1od helthnn
ta leum inben
rumtet ggre
no foriac nieno⸗
ioni ner ald
ſutploin iggedi
zumm. Foemnina an
gecli: hanc Had
o, AMdvunm deinc
peri etam Vum
Gilpotmit verlotus
ſceſit negotium
inpencis. Geren⸗
liguuntig conſli ort
(in mneno Ungeni

r 11 lndlis Hilhiins)

un ſeri nulion.
Fopoſtum nobis
ltis partes tacl
lis käicere, ſe⸗
Trn leileis ob⸗
Peſem inikenur,
4 . .
Srelimtkenin,

nolioni Greiienu
4NIA. Utor

ront 1 oſte
neur ſiher i li
640 Decleiaſtie
ui roin gobir
oto iolam Pfimd

cnen.

alis omnibus,
nos pertinent,
eo nobis imi⸗
wit; ut, ſcut
poſiti verere
lu & nos ye⸗
SPonumns,no⸗
ndudis. Kn.
blerpenihni⸗
ntavit, wr ſcun
latebas pelit,
nnunquan r-
& lolitucinem.
mbroſins judh⸗
8, Cumn ſul u⸗
mne, Plinsinn
it ſe nos E⸗
tir in Erchati-
nne petcnl ri
Præchtz lmne
ciones, Ind
4 guod giit .
n, müi gio
num tuumpelhy⸗
ere, gol kr
bpeni,⸗
D ent ioi
.
noſtun⸗
anmg D obis

—

Matt. I 2.

FETO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE.

vobis videtur iſthæc interpretatio;
nova, exotica? ſed placeat audire,
& ſpero illam non abs re vobis vi-
ſum iri. Quandonam tandem & ubi
ſerpens reipſa ſe oſtendit, Callidio-
rem cunctis animantibus terræ? Si ve-
rum fateri lubet, non alibi, quàm in
terreſtri Paradyſo. Propoſitum ibi
illi fuit, Adami ſibi animum devin-
cire, ut in ruinam eum impelleret;
quod ſpectabat unice. Priuùs tamen
ita ſecum ratiocinari cœpit: ſi ego
virum rectà aggredior, ille ùt eſt ani-
mo forti ac magno, repulſam ſugge-
ſtioni meæ haud dubièe dabit. Præ-
ſtat proin aggredi primo loco fæmi-
nam. Fœmina animo eſt molli ac
flexili: hanc ſi ad Partes meas tradu-
co, arduum deinceps non erit ejus o-
perâ etiam Virum lucrari. Ita ſecum
diſputavit verſutus, ita, ut deſtinarat,
ſucceſſit negotium, magnis noſtris
impendiis. Serpentis prudentiam ma-
lignantis conſilii ordine Geneſis docuit
(ita magno ingenij acumine diſſeruit
ſanctus Hilarius) primum enim ani-
mum ſexus mollioris aggreſſus eſt. An
propoſitum nobis eſt, DEUM ad
noſtras partes traducere, flectere, &—
ſi las eſt dicere, ſeduétum noſtris ef-
ficere deſideriis obſequentem? Fer-
pentem imitemur, primò inquam,
aggrediamur fæminam, animum ſexis
mollioris aggrediamur, properemus ad
MARIAM. IIIa tota Amabilis eſt, to-
ta prona ad noſtras preces. Spiritus
meus ſuper mel dulcis. Ita de ſe ipſa
apud Eccleſiaſticum pronuntiavit.
Quis proin dubitet, quin nullo ne-
gotio ipſam primò, & mox per ip-
R. FP. Segneri Panegt.

lio ſuccenſentem.

31%
ſam JESUM ad noſtra vota flectere
valeamus? Mulier viri pretioſam ani-
mam cepit. Ita prorſus AA. mei,
Mlier viri pretioſam animam cepit.
Credite hoc Salomoni, experto, ſed
non niſi ſuo gravi probro. Et verò
quis eſt ex omni infelicium peccato-
rum numero, qui ubi rectà, conci-
hante nemine, nemine auxiliarem
operam porrigente, ad Chriſtum ac-
ceſſerit, rejici non metuat, & tan-
quam homo perſidus procul repelli.
Toties illi inſultavimus, toties turpi-
ter prodidimus, datam violavimus fi-
dem, tot firmatam promiſſis eum de-
inceps ampliùs non offendendi: quid
agemus igitur, ut redeamus apud e-
um in gratiam, ſi benigna nobis mu-
lier defuerit, & noſtri ſtudioſiſſima,
quæ pro nobis opportuniſſime lo-
quatur, ac peroret? Sic ſolerter Mar-
docheus Eſthere eſt uſlus, cum ira-
tum Populo Aſſuerum ad mitiora
traducere laboravit. Nec minore
prudentiâ Joabus Thecuitis operam
ad placandum adhibuit Davidem, fi-
Nec aliter Phili-
ſtæi fecerunt, cùm lolvere ænigma
vellent, à Samſone inter convivan-
dum propoſitum, Dalilæ blanditijs
ſecreti notitià extortà. Pari fſolertiaâ
& prudentiâ vos quoque AA. rem
veſtram agite, utemini MARI
operâ in omni opportunitate: Ma-
lier enim, ut audiſtis, viri pretioſam a-
nimam cepit. Hæc vobis ars in ani-
mi negotiis familiaris ſit ac uſitata.
Nullum unquam favorem à DEO,
gratiam nullam petite, parva an mag-
na ſit, non refert, quam non per
Rr. MARIA

Prev. 6. 26

14 PANEGYRICUS VIGESIMUS PRIMVUS,

MARIA merita petatis. Ponite Chri-
ſto IES U ob oculos ſinum illum tam
purum, in quo humanæ ipſe carnis
veſtem induit; illud lac, quo nutri-
tus eſt; illas lachrymas, quibus lo-
tus; & certi eſtote, preces veſtras
nullo non tempore admittendas.
Quæramus gratiam, & per MWARIAI
quæramus, ůt expertus nos docet ſa=
pientiſſimus &. Bernardus, quia MA-
RI A fruſtrari non poteſt. Sanitatem
optamus? per MARIAMIquæramus.
Doctrinam ſuſpiramus? per MWARI-
MU quæramus. Opes expetimus?
per MWARIATquæramus. Animi o-
ptamus ſolatia? per MARIAMMIquæ-
ramus. Jed ante omnia: Divinam
gratiam deſideramus ? per MARIAM
quæramus. Quæramus gratiam, Pec-
catores mei chari, quæramus gratiam,
his admiſſorum ſcelerum peœnitudini
deſtinatis diebus, & per MARIAM
quæramus. Hæc eſt mulier illa feli-
ciſſima, quæ, it mox initio dixi, in-
venit gemmam tam pretioſam, qua-
lis eſt Gratia divina. Et pro quibus
invenit, niſi pro nobis impiis, ac
conſceleratis, pro nobis perfidis? Ac-
cedamus igitur, accedamus ad illam,
petamusque hanc gratiam magna cum

confidentia, cùm negare illam nullo
modo poſſit.
O Mater chariſſima! Non te la-
tet, quòd quisquis rem ab alio amiſ-
ſam, ſi alicujus ſit pretij, repererit,
teneatur eam reddere illi, ſi noverit,
qui amiſerat. Sed quis amiſit grati-
am? an Tu, quæ nunquam non lo-
cuples, nunquam non plena fuiſti?
gratiaâ plena, haud ſang. Nos, nos
miſeri illius jacturam fecimus. Cùm
igitur tu illam repereris, inveniſti gra-
tiam: nobis illam à te reſtitui conve-
nit. Atque hoc eſt illud bonum, quod
ſupplices fauſto hoc die tuo à te flagi-
tamus. Non argentum expoſcimus,
non aurum, non ſecunda ac proſpe-
ra hujus Mundi tranſituri; etſi non
ignoremus, te iſta quoque clientibus
tuis non parca manu largiri. Solam
nos DEl gratiam flagitamus. Et nos
tanti boni, ſiquidem illud nobis red-
dere dignaberis, agnitione & æſtima-
tione impulſi rogabimus, ut gratias
tibi agant Beatæ Cæli Mentes, gratias
agant Sancti Sanctæque omnes, & ut
toto cælo per omnia deinceps ſecula
non aliæ reſonent voces, niſi
iſtæ: Gratias illi, quæ in-
venit gratiam.

MARIA

MoMN

Divit auten N

Erlecerat l
clytus . ſtat
Venoſtatis
Aüitodims.
ſuas dotes tam gye
Cinis, ut, gvamn
lem, leg legen.
Chite nmen iplon
ommtent,tholu
e ſlum lüsblol
Num, gi iere
Polbent: & venn
Olet, gui ontem

tur, & Commendal

guicen Mietzte
Vellproximen ve
lios extantes ri
Netom alig ſepis

n, nonnemo

) Nonte le.
ncil loꝛmiil.
R eer erit,
c lmei,
miitgei.
nquam non l.
n plema kuiſi)
6. Nos, n05
tcimg (Cim

,inven ige.
reſtitni conye.

bonum, ghod
ote ſagi.
expolcimus,
h Mrolpe.
iuu 1 ed Nn
oqe Cienidn
lrgii. Dolam
ſtamus. Etnos
odnobis reb.
Dne & aſtima-
s, gali
Memted gatin
e Olnnes, I
beinceps kall,
voct,1 nin
1g ir⸗
.

FESTO B. VIROINIS AB ANGELO SALUTATE. 3r5

MARIA

NNNNAANYAEONNNNNN NNNNNE-

VIRGO

Maxima in Oculis DEI,
Minima in oculis ſuis.

PANEGYRICUS

Pro

Luce

E1̈u1 A AWOLO AaäI VTA.
tæ ſacrà dictus

VENETI· TmfS.

Dixit autem MARIA: Ecce Anctilla Domini.

à Erfecerat Phidias, Sculptor in-
H clytus, ſtatuam quandam raræ
venuſtatis, ſed non minoris
altitudinis: præter alias enim
ſoas dotes tam gyganteæ erat magnitu-
dinis, ut, quamvis non ſtantem ali-
quem, ſed ſedentem repræſentaret,
capite tamen ipſum officinæ, in qua
formata erat, tholum tangeret. Jam-
que illam ſuis abſolutam numeris om-
nium, qui videre vellent, oculis ex-
poſucrat: & ventitabant plurimi, ut
ſolet, qui contemplarentur: miraba-
tur, & commendabat alius aliud; hic
quidem Majeſtatem vultús, ille natu-
rali proximam geſtús concinnitatem,
alius extantes artificiose muſculos,
iterum alius lepidam veſtium habitu-

dinem, nonnemo denique membro-

Lucæ 2.

rum proportionem, tanto magis com-
mendandam, quò vaſtius erat ſimu-
lacrum. Cùm ſciolus aliquis, ſenſum
& ipſe ſuum aperuit, dixitque; gra-
viter omnino in ea ſtatua fingenda in
artis præcepta offendiſſe Phidiam,
propterea, quòd, ſi unquam in pedes
erigere ſe ſtatua illa vellet, neceſſariò
aut caput ſibi, aut loco fornicem
frangeret.
Audiit faceti hominis querelam
Phidias, & jocum joco eluſurus, Ami-
ce, dixit, abunde jam à me proſpe-
tum eſt malo, quod times: certo e-
nim conſilio ſtatuæ huic delegi mate-
riam tam gravem ac ponderoſam, ut
quantumcunque illa conatura ſit, at-
tollere ſe tamen nunquam poſſit. Ex-
cuſſit extemporaneum artificis reſpon-

Rr 2 ſum

316 PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUS,

ſum circumſtantibus amœnum riſum,
obmutuit ſuffuſus pudore Momus,
& artifex facile ab imputato errore
eſt abſolutus. Dubito, an non, quod
de ſtatua per riſum dictum eſt: de Vir-
Zine cum veritate dici poſſit. Non
defuit inter tam multos divinorum o-
perum Momos, & Cenſores temera-
rios, qui muſſitaret: non parum pec-
catum eſſe à DEO ad tantum faſtigi-
um attollente unam fæminam, tot il-
lam cumulando privilegiis, thelauris,
titulis, dominatu, quàm multis nos
MARILAM cumulatam aſſerimus: ſi e-
nim illa velkantillum erigeret ſeſe, nul-
lo ſe negot Deam in terris venditare
poſſet; qualem non multum ablfuit,
quin illam Dionyſius adoraret. Sed
quisquis ita ſtulte diſſerit, artem non
intelligit, quà opus tam exquiſitum
perfectum eſt. Ille ſiquidem ipſe Ar-
tifex, qui MARIAM tam ſublimem,
omni noſtrâ menſurà in dignitate ſu-
periorem fecit, fecit etiam demiſſio-
ne animi tam ſolidam, tam ſtabilem,
ut nunquam ſuo ſe loco moveret, qua-
lescunque etiam inuſitati honores ipſi
exhiberentur. Et quando unquam
illa opportunitatem nacta eſſet majo-
rem, efferendi ſeſe, quàm ipsâà hac die,
quàâ concordibus votis electam ſe vi-
dit à magno Patre in Filiam, à mag-
no Filio in Matrem, à diviniſſimo
Spiritu in Sponſam dile cam? Hac
illi die jus perpetuum ac ſtabile Prin-
cipatus totius Univerſi collatum eſt.
Haâc illam adorârunt Beatæ Cæli Men-
tes ad reparandas vacuas ſedes dele-
ctam. Hàc expaverunt mali Dæmo-
nes, opimis de ſpolijs triumphaturam.

Et tamen ipſa hac die non aliam ſibi
nomenclaturam adſciſcere audet, quàm
Ancillæ: Ecce Antilla Domini, & tam
contemptim, tam moderate, tam mo-
deſte ſe habet, ac ſi nullum præroga-
tivorum illorum jurium accepiſſet:
Vide humilitatem, exclamat hic planè
attonitus ”§. Ambroſius, Ancillam ſe
dicit, quæ Mater eligitur, nec repenti-
no exaltata promiſſo eſt. Quid igitur?
an non absque ullo metu tranſire or-
dinarios limites in formanda exor-
nandâque Virgine potuit; dum eâ-
dem operâ tam immobilem, tam ſuæ
affixam humilitati effinxerat ? Ego
interim exiſtimo, me rem & Virgini
gratam acceptamque, & nobis longe
maximeè proficuam facturum, ſi ho-
die, genij ipſius propenſionem ſecu-
tus, oſtendam, non gloriam illam ex-
quiſitiſſimam, quam accipit, ſed ab-
jectionem profundiſſimam, quàâ ean-
dem promeretur; hanc vobis aſſer-
tionem, non parùm ceteroquin mira-
bilem, ob oculos ponendo: ſicut in
DElI oculis res nulla, quæ condita ab
ipſo ſit, & non ipſe DEUS, excel-
ſior eſt Mariâ, ita nullam in Mariæ
oculis abjectionem fuiſſe ipsàâ Mariaâ.
Non ego hic contendo, AA Ma-
riam non habuiſſe intime perſpecta
dona omnia, tam naturæ, quam gra-
tiæ, quibus illa perfectius, quàm res
ulla, quæ in creaturarum ordine con-
ſiſtat, fuit exculta. Iſtud haud qua-
quam. Vera animi dimiſſio non ni-

titur cœcàα inſcientis, quæ non ſinat
nos diſcernere intime, quidquid præ
reliquis accepimus: non eſt Intelli-
gentiæ noſtræ ſtolida hebetudo, ſed
pru-

Hon¹,

Lu

Stucinem, frdt
gitatß. Mrent
mirslogvene i⸗
leptur Oicul
ters econcltz,ln
.: Mulun uip,
Eypleturunn Fatic

6itutiane (ngnover⸗

Leres ſcipßi.
Uymbolom huiſle
de qua liiiz eſt
Holum uife Mam
ii pretiolim, apr
lam: ſuihymbolon
madidam inven
Gymbolum ſcalam
mem, acobo oſt
lum delitiarum co
Hyithalmio Ge⸗
Um libani exceli
luttan: bortam
finnen d ec
her ſſhlolln le⸗
ien niin
tolere lei u
er dre ilu m
pubſi ent
chs Lxceiz
tltiſhime noy
lui ehpec 8
teſo

ig n
e in ſi
Danini ran
8 tam
uun mo⸗
n de.
l erehſlet:
met lie ne
8, Anillin i
Urrne⸗ ſeent,.
iejtur
etu tranſſre G.
etmancda exor.
uit; dun ei.
lem, tan ſnr
Gerat De
n & Vygnii
Numn, An .
enſtonemn W
Oriam ilam ex-
ccipit, ſed 349.
Mm, ud ean⸗
cvobis allet⸗
etoqnintnir-
endo: Nontin
gur conlit d
US, ee.
lam in Mir
le iei Muri:
nlo, AA N-
ime Perſhed
1, gum grr⸗
Qiis, gvum is
rtumm ordine con⸗
Kududqu⸗
dimiſo nor .
ux von M

1

Hom. 2.
m Luc.

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. 317

prudens modeſtia voluntatis. Unde
ſicut Virgo prædita fuit facultate in-
telligendi perſpicaciſſimâ, ita facile
in animum induco, nullam unquam
vim intelligendi finitam meliùs perfe-
ctiusque comprehendiſſe & cogno-
ſcendo exhauſiſſe, quàm ipſa exhau-
ſerit animæ ſuæ pulchritudinem, gra-
tiæ ſuæ abundantiam, gloriæ ſuæ cel-
ſitudinem, ſuæque excellentiam dig-
nitatis. Noverat illa perbene, quùm
miris loquendi figuris ac formulis ute-
rentur Oracula Vatum, etiam præ ce-
teris recondita, cùm de ipſa ſermo e-
rat: Habebat quippe legis ſcientiam, &
Prophetarum Vaticinia quotidiana me-
ditatione cognoverat, ut de ipſa Ori-
genes ſcripſit. Hinc intelligebat, ſui
ſymbolum fuiſſe Virgam illam Jeſſe,
de qua Iſaias eſt vaticinatus: ſui ſym-
bolum fuiſſe illam Arcam Teſtamen-
ti pretioſam, apud Hebræos adora-
tam: ſui ſymbolum Vellus illud rore
madidum, inventum à Gedeone:
ſymbolum ſcalam illam Cæli ſubli-
mem, Jacobo oſtenſam: hortum il-
lum delitiarum concluſum, in ſponſi
Epithalamio Gebratum: Cedrum
illam Libani excelſam, Eccleſiaſtico
laudatam: Portam illam Templi O-
rientalem ab Ezechiele deſcriptam.
Nec iſta ſolùm, ſed quæcunque ſecu-
tis dein ætatibus Doctores in ſuos
commentarios de ejus excellentiis re-
tulére, hæc illa magis tum perſpecta
habebat, quâm illi, qui ſcripturi olim
erant. Et ſic antequam Angelicus in
publicis Lyceis doceret, illa jam per-
fectiſſime noverat, divinæ Materni-
tatis reſpectu reſultare in ipſam quan-

dam excellentiam, ad quam eniti alia
pura creatura non poſſet. Neque ad
hoc ut certa eſſet, poſſe DEUM face-
re Solem iſto, qui nunc Mundum ſuò
luce beet, ſplendidiorem, Cælum e-
legantius, Mare vaſtius, Mundum
ampliorem; ſed in facienda Matre
MARIA omnipotentiſſimam DEI
dexteram effeciſſe, ultra quod in ea
ratione nihil poſſet, ut inquam de hoc
certa eſſet, neceſſe illi non erat Do-
Gorem audire Bonaventuram. Scie-
bat, ſe eſſe Miraculum illud Miracu-
lorum omnium maximè eximiuim, quale
illam ſubinde dixit Sanctus Joannes
Chryſoſtomus. Se eſſe Miraculum
Miraculorum omnium maximò novum,
ùt illam poſtmodum indigitavit San-
ctus Joannes Damaſcenus: nec opus
illi erat exſpectare calamum chari ſui
Fuarezii, ùt recte ad calculos redu-
ceret novos illos, alios ex aliis, gra-
tiæ gradus, quos dicunt, aut partes,
quæ in ipſa omni minimo temporis

puncto, omni momento, duplicatò

tam mirabiliter ſunt, ac multiplicitet
auctæ, ut, qui inde naſcitur numerus,
ſufficiat ad omnem mentem huma-
nam ſtuporis quodam Pelago abſor-
bendam. Has illa, aliasque dotes
ſuas ac decora intimèê, acutiſſimeque
perſpexerat. Si enim S. Paulus ita
de ſe pronuntiare potuit: Nos autem
non ſpiritum hujus mundi accipimus, ſed
ſpiritum, qui ex DEO eſt, ut ſciamus,
quæ à DEO donata ſunt nobis; an exi-
ſtimabimus, non potuiſſe idem de ſe
dicere MARIAM ? Tam interim de ſe
modeſte humiliterque ſenſit, ut meri-
tò de illa affirmârit Guerricus Abbas,
Rr 3 quòd

I. Cor. I2.

318 PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUS,

quòd ſicut ex omnibus, quæ condita
à DEO ſunt, nihil fuit, quod Virgi-

ni præcelleret dignitate, ita nemo fue-

rit, qui illam æquaret ſui abjectione:

Serm. 3., de Non eſt inventa creatura ſimilis Virgi-

Aſſum.

nis in gratia bumilitatis.
Et verò dicamus, quod res eſt,
quæ alia fuit, aut eſſe potuit cauſa vitæ
illius tam abſconditæ, tam omnis ex-
pertis pompæ ac ja ctantiæ, quam ip-
ſa vixit, quamdiu inter mortales fuit?
Abunde nôſtis, quidquid uſpiam gra-
tiarum ac decorum per reliquos ſan-
ctos ſparſum, divisumque fuit, illud
omne in ea collectum fuiſſe multipli-
ci cum incremento & auctario. Ce-
teris enim per partes præſtatur, Mariæ
autem tota ſe infudit plenitudo gratiæ:
ut ſanctus Hieronymus locutus eſt.
Unde illa non tantùm locuples fuit
& ornata gratis, quam appellamus,
gratiam fatiente, ſed etiam aliis illis,
quas gratis datas vocamus, cujus ge-
neris ſunt uſitatis vocabulis, donum
Prophetiæ, diſcretio ſpirituum, Domi-
nium in malos Dæmones, gratia cu-
tationum, & morti adedò ipſi impe-
randi poteſtas. Et tamen quis un-
quam veſtrúm legere meminit, Vir-
ginem ullà harum facultatum per om-
nem vitam fuiſſe uſam? Non igno-
ro, genus quoddam Vaticinii conti-
neri in illo ſublimiſſimo ejus Cantico
Magniſicat. Canticum, quod ùt pri-
mum fuit, quod in Inſtrumento no-
vo inſonuerit, ad celebranda illa mi-
rabilia, quæ DEUS in humana carne
aſſumenda patravit, ita nonnullo-
rum opinione fuit etiam illud Canti-
cum novum, quod cùm Plaltes Re-

gius concinere ipſe non poſſet, opta-
vit ſaltem audire cantatum ab alio.

Cantate Domino Canticum novum, quia Pſalm. 97.

mirabilia fetit. De reliquo an ad cu-
jusquam aures aliquando pervenit,
quòd mortalis etiamnum ipſa Mon-
tem per aêra tranſtulerit, ůt Grego-
gorius Thaumaturgus; quòd ſpiri-
tum reddiderit cadaveri, quòd mor-
bum pepulerit, ſedârit turbinem, op-
portunas pluvias deſtillaârit, aut quod-
libet aliud eorum patrarit prodigio-
rum, quæ in Divorum aliis ſi non ex-
celſiorem, certe magis honoratam ef-
fecerunt ſanctitatem ?2? Horum, in-
quam, quodlibet patrâſſe non legi,
legi tamen, quòd facultatem nacta
ſit patrandi plus quàm quisquam alio-
rum : ad amuſſim regulæ, quam à
Magno Bernardo habemus: Quod
vel paucis Mortalium conſtat fuiſſe con-
ceſſum, fas certò non eſt ſuſpicari, tan-
tæ Virgini fuiſſe negatum. Equidem
fide illam non minuùs experrectâ vi-
vâàque præditam fuiſſe, quàm fuerint
Jacobus, Joannes, aut ex Apoſtolo-
rum numero alii, quis ambigat? re-
dibant autem iſti ſngulari quadam
lætitià velut tripudiantes, narrabantq;
Chriſto: quæ & quanta feciſſent,
quòd calcâſſent ſcorpiones, contri-
viſſent ſerpentes, ipſum adeò infer-
nalem faſtum ſuas ad voces & impe-
ria palpitantem aſpexiſſent: Domine
etiam Dæmonia ſubijciuntur nobie.

Quare ſi illa, cuùm poſſet, nunquam
tamen ejusmodi poteſtate eſt uſa, cu-
jus rei id argumentum fuit, niſi mo-
derationis cujusdam ſummæ, quæ,
cùm res & tempus poſtulabant, en
indu-

ath.

34
1

vd etiam nnge
Gjimk
ſervavit. Peppen,
1a tium announ
ſtus inter worule⸗
nemini igun,
c Cotmeſtico, che
is & hwollu in⸗
ambuerut ooltti
iCe? Mans uter
elecliſimi ula ſit
niis lenlam plane
Non, Gudd pleno
petentem dominio
primo conceptis
mento, gratir ſan⸗
mmulo repletz, nol
biels encomis,
wit, cunn 20 enr
miſlis; non Arim
in nuero cum mitun
ſonem; non d
menr foclniit
Utepiinte conlortiu
Demal um mode
rinrym i
deni, clle
goand n
olehiu, enon

1,

* oh.
alio
n nwin
i madcn.
l lmeit,
lei, 1 al.
Ig
5 uodd l.
erl, guod mor.
tturbinen,
lis ſi noner
honoratam 4.
Houm, in.
il non leg,,
Clltten mit,
Juseum Wo.
egule, gum
bems: Aul
inharfuiſe ar.
ſiiani 1tiſ
n. Ecpicdem
expentei 11
, goumn faelin
t er Apottob⸗
ambioet t⸗
houlii galim
tes, nanebirng;
unta kecllent,
ones , COnil-
ſum 2ed ier.
voces inhe.
iſlen : Doni
liftinntuf N
olet, uummu/

In Matth.
cap. 2.

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE.

inducebat ad petendam potius à filio
ſuo gratiam alicujus Miraculi, ùt con-
ſtat ab ea factum, in Nuptiis Canæ
Galilææ.
Mirumne hoc vobis videtur? A-
liud etiam magis mirum vobis enar-
rabo, quod jam Rupertus Abbas ob-
ſervavit. Perpendit hic toto trigin-
ta trium annorum ſpatio, quibus Chri-

ſtus inter mortales vixit, Virginem

nemini cuiquam, quamlibet ſibi caro
ac domeſtico, aperuiſſe ullam ex grâ-
tijs & favoribus ſingularibus, qui in
illam fuerant collati: non, quòd jam
inde à Matris utero intelligentiæ vi
perfectiſſimà uſa ſit; non, quòd fo-
mitis ſenſum planè nullum ſit paſſa,
non, quòd pleno in facultatem ap-
petentem dominio uſa; quòdve jam
à primo conceptũs ſui puriſſimi mo-
mento, gratiæ ſanctam facientis cu-
mulo repleta; non Archangeli Ga-
brielis encomia, quibus hic eam or-
navit, cuùm ad eam ſalutandam eſt
miſſus; non divini Verbi ſui fa ctam
in utero cum naturâ humanàâ conjun-
ctionem; non denique inauditum
maternæ fœcunditatis cum Virginea
integritate conſortium. Silentium e-
jusmodi tam modeſtum non omni
ſtupore dignum videatur? Perpendi-
te tantiſper, cui ſe ipſa diſcrimini ex-
pPoſuerit, quando novus ejus Sponſus
Joſephus, arcanorum illorum igna-
rus, jamjam deſerere eam cogitabat.
Voluit occultè dimitrere illam. Satis
tum fuiſſet, ſi ipia ſoli dixiſſet in au-
rem: Sponſe mi, ſatis ego adverto
ſuſpiciones illas, quæ animum tuum
turbant, neque has diſſimulare po-

319
tes, etſi vultu, omnique agendi ra-
tione tegere eos labores. Scias ta-
men certiſſimò, quòd uterum ego fe-
ram, opus eſſe illius DElI, qui ſicut
efficere poteſt, ůt conchæ cæleſti ro-
re fœcundentur, ſic Spiritûs Sancti
operà Virgines efficere Matres poteſt.
Scias, me cùm illa die ſola in cubili
meo eſſem, veniſſe ad ſalutandam me
Gabrielem Arachangelum, qui hæc,
& illa mihi arcana aperuit. Has ego
illi difficultates & impedimenta appo-
ſui: hæc ille mihi reſponſa dedit: Sic-
que narrando cetera, potuiſſet ipſa
Vatum antiquorum authoritate, Fa-
crorum Codicum teſtimonijs tantum
fidei verbis ſuis conciliare, ut omnem
petcitus timoris, aut Zelotypiæ um-
bram Joſephi ex animo diſpelleret.
Nec tamen illa hac ſe purgandi ratio-
ne quoquo modo uti voluit, ſed cau-
ſam ſuam totam divino permittens ar-
bitrio, parata jam erat, pati potiùs
adulterii infamiam, quàm ſe divini
Verbi genitricem maniteſtare; niſi
miſſus confeſtim cælo Nuntius pro e-
jus integritate peroràſſet. O dignum
ſumma admiratione exemplum! Mi-
hi novum non eſt, fuiſſe non ſemel
aliquos, qui timideè admodum & par-
cè etiam amiciſſimis aperirent, quæ
ſub oculos non cadunt, accepta à DEO
dona. Quando tamen propriæ famæ
tuendæ jus ita poſtulabat, non dubi-
tàrunt ſubinde eadem manifeſtare; ſi
non ut ipſi honorarentur, certè ut ca-
lumniæ os obſtruerent, & ab ejus ſe
morſibus vindicarent. JSingulari erat
animi demiſſione Samuel; ſatis id no-
tum eſt. Ut tamen calumniantium
auda-

32⁰ PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUS,

audaciam & infrenitam carpendi libi-
dinem reprimeret, non prætermiſit
magna libertate profiteri, quàm ad e-
am diem fuerit in judiciis ſincerus,
quàùm alienus à fuco Juſtitiæ faciendo,
propriæ ſtudio utilitatis, aut ab inſon-
tibus per tyrannidem opprimendis.
Simili causâ quàm honorificum lau-
dum ſuarum catalogum amicis perte-
Xuit tolerantiſſimus Jobus? An non
dixit fuiſſe ſe oculum cœco, pedem
claudo, erranti ducem, Pupillis Pa-
trem, Viduis Defenſorem? Noônne
laudavit illud pudoris ſtudium, quo
nunquam oculis venuſtatem fæmine-

Job. 31. 1. am libàâſſet? Pepigi Fœdus cum oculis

meis, ut ne cogitarem quidem de Vir-
gine. Non celebravit ſuam facilita-
tem in admittendis ad alloquium ſup-
plicibus, beneficentiam in alendis in-
digentibus, munificentiam in recipi-
endis hoſpitibus & peregrinis, & tam
multa alia decora, quæ vel audire
omnia non poterat vacare moleſtià?
Nec aliter ſe geſſit Paulus Apoſtolus
in altera ad Corinthios epiſtola, in qua
tam prolixe & ſuos labores Apoſto-
licos, & viſa divina enarravit. Idem
fecit magnus Martyr Ignatius in ſuàâ
ad Philadelphienſes, & vitæ ſuæ inte-
Zritatem, & in gubernando rectitu-
dinem deſcribens. Et ut exemplum
afferamus rei præſenti magis accom-
modatum, Juditha ex Holofernis
tentorio redux quàâm fuit ſolicita, ut
omnem mox, quæ naſci potuiſſet, ſu-
ſpicionem diſſiparet ? eâque causâ
non cenſuit pugnare cum ſuâ mode-
ſtia, ſi manifeſtaret, quomodo vene-
rit cælo Angelus ad eam inter milita-

rium jocorum licentiam, & obtutu-
um laſcivorum jacula protegendam,
inter quæ ſeſe animo præſenti conje-
cerat. Viwit autem ipſe Dominus, hæc
ipſa ejus verba ſunt, quoniam cuſtodi-
vit me Angelus ejus, & binc euntem,
& ibi commorantem, & inde buc re-
vertentem, & non permiſit me Domi-
nus ancillam ſuam coinquinari, ſed ſine
pollutione peccati revocavit me vobis
gaudentem in victoria ſua, & in eva-
ſione mea, & in libertate veſtra. Tam
nimirum juſtum æquumque videtur,
poſſe manifeſtare & proprias virtu-
tes, & DEl favores, quando non ap-
paret alia ratio ſuſtentandi famam ſu-
am vacillantem. Quid igitur nobis
de profundiſſima Virginis modeſtia
ſentiendum, dum ne quidem neceſſi-
tate poſtulante, nec juſtæ defenſionis
jure ſuadente vel verbulum in ſui
commendationem proloqui voluit?
Nõonne fateri neceſſe erit: Non eſt in-
venta ſimilis Virgini in gratia humili-
tatis?
Quodſi autem ne chariſſimo qui-
dem Sponſo ſuo manifeſtare Virgo
voluit, quæ quantàque in ſe operatus
eſſet DEUS, pronum erit judicare,
quanto minuùs id fecerit aliis non tam
ſibi conjunctis. Et tamen, quantum
illa ſibi gloriæ æſtimationisque parere
potuiſſet, ſaltem amicis & conjunctis
affirmando: Filius meus DEUS eſt?
De meis viſceribus genui DEUM S&
bominem. Neque verò multum illi
laborandum fuiſſet ad hoc perſuaden-
dum; maxime quando jam tam mul-
ta erant, quæ operabatur prodigia, ut
vel invitum rapere cogitarent, ut Re-
gem

Ta aorum conlo
wine, nlin
Omuterali, ne
e penenigt ſtu

gn ly it lo ll
õ

ſoc Bernardus h
ſefna authoritate
rhhit, altin heli⸗
fius nebanuf.

cum nullos Lonus

Aures tamn injucun
cciletet, goim
Non lkegimasung
mentem, Olymp
tempeſtatibus in
ſoperiorem, hiſi
Glutei le aucjvi
Wn, lepentinun
mtormo Verect
Oen enelligſe .
ur ieineg 3
cujualbet zii

lebilg unen 8

obſenurt ſeen

le, tirhata Nn
0

i hſnme
n ſoe,,
in. pectedile

Pf 8
5 Opiog Vere

un,

§,

Ote
* n
Denin e⸗
iſt hꝛe
ſunn afilr.
enten,
ie ur je⸗
miſtt ne Denti.
Alf ne olit
4, & in nc.
te vef. Tim
mque vigerur,
roprias vittu.
Ando non .
ndi kamam -
A ir nobi
gini wodeſin
guidem nectllr
Uſtr delenſionis
bolummn in ſui
loqui voluit
it: Mn eß in ·
ui Punili⸗

chariſimo gui⸗
nikeſtue Vigo
ein ke opentns
eiit juciene,
alis non uun
men, Joanfunm
jonisque puer

ens D505 4
enii Dℳ6
Verd oulum
weſeit
bunn he⸗

r

Serm. ſup.
Kgn. magn.

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SAALUTATE.

gem illum ſuum conſtituerent. Ni-
hilominus ab hac ja ctantiæ ſpecie tam
longe illa ſemper abfuit, ut potiùs
quando jam ejus Natus in tanta erat æ-
ſtimatione propter prodigia, nun-
quam illa ſe turbæ immiſceret, ut for-
taſſis ab uno aliquo digito monſtra-
retur tanquam hominis tam divini
Mater: & licêt aliquando res popo-
ſcerit, ut illi loqueretur, hæſit illa ex-
tra aliorum conſortium in domũus li-
mine, tanquam neſcio, quæ de vul-
go muliercula, nec materna authori-
tate penetrare ſtuduit in conclave,
intra quod ille diſſerebat: Foris ftabat
quærens loqui filio (ſic attonitus factum
hoc Bernardus conſideravit) nec ma-
terna authoritate, aut ſermonem inter-
rupit, aut in habitationem irruit, in qua
hilius loquebatur. Sed quid mirum,

cum nullus ſonus ad ſanctiſſimas ejus

aures tam injucundus, tam abſonus
accideret, quùm ſuarum laudum?

Non legimus unquam turbatam illam
mentem, Olympi inſtar turbinibus, &

tempeſtatibus inferioris hujus Mundi
ſuperiorem, niſi cuùm cæleſti à Legato
ſalutari ſe audivit. Scio, aliquibus
viſum, repentinum aſpectum Juvenis
tam formoſi verecundum hunc illi ru-
borem excuſſiſſe; nec novum mihi
accidit documentum, quo inde exci-
tantur Virgines ad timendum vultum
cujuslibet viri, quamlibet Angelici.

Euſebius tamen Emyſſenus ſoſertiùs

obſervavit, ſacrum textum non dice-
re, turbata eſt in vultu ejus, ſed turba-
ta eſt in ſermone ejus. Non tunc pri-
mùm aſpectabilem habuit cæli Geni-
um: propius vero eſt, crebrò ad e-
Re. P. Segneri Panegyr.

321

am ventitare ſolitos illos Paradyſi ſu-
perni inquilinos. Id proinde, quod
eam turbavit, Lituli illi fuerunt tam
exquiſiti, tam ſublimes, quibus re-
pente ſe celebrari inaudiit. Nam, ut
Origenes perpendit, nulla reperitur in
omni ſacrarum chartarum contextu
perſona, quæ grandi illo encomio,
Plena gratiaà, fuerit honorata. Unde
Virgo, quæ in numerato habebat Sa-
crorum Codicum verba omnia, non
potuit non pro eo, quo erat, mode-
ſto de ſe ſenſu, turbari, quando An-
gelici oris miniſterio audiebat novo
plane ſe titulo commendari; non
conceſſo ſcilicet unquam aut Saræ ali-
cui, aut Rebeccæ, aut Racheli, aut
Annæ, aut Judithæ.

lem factum eſſe ſermonem, nunquam
quaſi peregrina eam ſalutatio terruiſſet.
Auditis ? Laudes igitur ſuæ tur-
bârunt principio Virginem, eàm-
que impulerunt, ut tacite ambigeret,
uis tandem ille eſſet Spiritus, à quo
talis ſalutatio eſſet profecta? Cogita-
bat, qualis eſſet iſta ſalutatio. Cer-
tenn ſaltem eſt, cuùm Eliſabetha cog-
nata Vatidico lumine illam Domini
Matrem agnovit (Unde hoc mihi, ut
veniat Mater Demini mei ad me?) &—
ipſa, ut talem, ſuper omnem fæmi-
narum gregem attolli ſe audivit, Bene-
dicta tu inter mulieres: tantum abfuit,
ut hac laudum ſuarum ſuavitate ſe ob-
lectaret, ut potius abſciſſo orationis
Eliſabethæ filo, alid ſermonem aver-
terit: Ait MARIA: Magnificat ani-
ma mea Dominum. Et refundendo in
DEUM quidquid audierat laudum,
§8 quin

Si enim ſciſſet hom. 6. in-
ARIA, & ad alium quempiam ſimi- Luc-

Anton.
Perex.

322 PANEGYRICUS VICGESIMUS SECUNDUS,

quin ſibi quidquam retineret, mox
cogitatione ſuâ immer ſit ſe centro pri-
mi ſui nihili, affirmans, ſui ipſius pu-
dore ſuffuſa, quòd DEUS magna be-
nignitate luam humilitatem reſpexe-
rit : Reſpexit humilitatem ancillæ ſuæ.
Hanc autem demiſſionem admiratus
inſignis ætate noſtra inter Hiſpanos
Theologus, quem non minus erudi-
tionis amplitudo, quâm ingenii acu-
men commendavit, ex hoc Deiparæ
facto collegit doctrinam, quàm pri-
ma fronte inexſpectatam, & extra
thombum, tam meo quidem judicio.
legitime ſolidéque deduétam, & ve-
rèê inde pendentem: eſt autem hæc:
quòd Virginis Conceptus labis omnis
expers fuerit. Audite, precor, quo-
modo ex talibus Præmiſſis quas dici-
mus, Concluſio hæc pia proveniat.
Non erit hoc, niſi fallor, ire extra ſe-
mitam, & à propoſito ſcopo aberra-
re, dum ſtatim ad illum propiùs, vel
hinc admovebimur.
Certum eſt, Virginem in Cantico
illo, quod ſinceriſſimæ animi demilſ-
ſionis partum dicemus, id ſpectaſſe
præcipue, ut in lucem proferret,
quidquid demum aptum natum erat
oſtendere, eſſe ſe fæminam indignam
tam multis illis peregrinis favoribus,
quibus illam DEUS benigniſſimè ex-
altârat: eâ causâ dixit, DEUM non
abhorruiſſe à conditione ſua valde ab-
jecta, à ſua paupertate, parvitate, ni-
hilo: nec enim aliud volunt adducta
illa verba: Reſpexit bumilitatem An-
cillæ ſuæ, quàm hoc, quod diceba-
mus, ut magno conſenſu meliores
docent Interpretes. Dubium igitur

non eſt, quin ſi Virgo unquam pee-

cati ſorde aliqua fuiſſet aſperſa, uni-
co liceèt & breviſſimo temporis mo-
mento, nullâ ratione fuiſſet præter-
miſſura occaſionem, talem ſe palàm
profitendi & confitendi; eum ſcili-
cet in finem, ut tanto luculentiùs e-
luceret divina beneficentia tantæ ſuæ
indignitati comparata. An non luce
palàm eſt, multo majorem erubeſcen-
di cauſam habituram fuiſſe Virginem,
ſi pro eo, quod dixit, Reſpexit humili-
tatem antillæ ſuæ, dicere potuiſſet, Re-
ſpexit iniquitatem Inimicæ ſuæ? Profe-
Ctò ſic canendo argumentum multo
manifeſtius adduxiſſet ad vincendum,
tantis ſe gratiis penitus fuiſſe indig-
nam. Non dixit autem; argumen-
to igitur id eſt, ſine mendacio dici non
potuiſſe. Equidem ego diſpicere
non poſſum, quomodo tandem Vir-
go omiſiſſe occaſionem tam generosè
ſeſe abijciendi, & contemptu expo-
nendi, m ſciret, quàùm & DEO cha-
ra, & gratiæ donis coronari ſolita ſit
ejusmodi exercitatio, quâ propriæ la-
bes ponuntur in propatulo, ubi nul-
lum mendacium intercedit. imus
enim, Sanctos, qui longè abſunt à
culmine Marianæ perfectionis, tamen
non omiſiſſe opportunitates ita ſeſe
quàm profundiſſimè abjiciendi. Quàm
ingenuâ eloquentiâ ſuis in epiſtolis
Sanctus Hieronymus juventutis ſuæ
ſtultitias confitetur? Quantàâ easdem
in threnis ſuis Sanctus Anſelmus de-
plorat ? Sanctus Auguſtinus autem
an non librum ſcripſit integrum, quo
id ferè unum certo agit conſilio, ut
Poſteris æternum admiſſorum à ſe ſce-
lerum

ℳ

„ nt WO
ſun ginne 81
odannd⸗
1
hengennus,

jehene..

zmlcuiptalne 4
ormularunn gi
lobtlitue bu
Pis lecebis 21
etet. enein
inlenithiſtone,
lunctun: AMnn
lis von onli ſ
ſe Nolela ininn
zen. Mlbkti
n Mmas, gu⸗
n uſſhme
ple ali Eyvmnpel
2ggeratione ſege
Ae & Moyſes i
inceculitatis ux
Aalomon in Pecl
Prebuit ſuo voluf
num ſiucio: ſic
ur rinotis Rudio
eto, Nt jam v
ccuſitor i hoe
it lir atſan
m prudens 10
6 mqum culpr⸗
nl, Kodioze
nnhmm, Naci
n aAen
manſketmn! Nee
Nls ilen pen⸗
nitioni n
utom rn
. 91i kand

t; annſtlon

1

un
m 4 Uni.
ln Ino⸗
len Ralee
nn e
encſi e.
enta tinte inr
hon laee
tem erubeſcen.
tle higfren
hrrt uniß.
Potbiſſet .
ſie, Pole.
ntum molt
wincendum,
luüle inli.
3 APraen⸗
dicio Uicinon
go ihcer
langem Vit⸗
lam generie
emptn expo⸗
& DeO u⸗
onati ſoltuſt
upr oprir li⸗
ulo, ubin.
ecit. Kinas
ane 3blunt
Cionis tamen
nitntes in bele
jciendn
s in epiltols
wentuts lve
Oanti euben
os Anlelmu;
vouſtinus len
it integnnn 70
hn,
4 le
he⸗. ſerach

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE.

lerum relinquat monumentum? Quin
imò, ſi animum lubet advertere, de-
prehendemus, ex omnibus tam pro-
digioſis tanti viri lucubrationibus nul-
lam (criptam eſſe tantà ſtyli elegantiâ,
formularum gratiâ, cogitationum
ſubtilitate & ſpiritu, ut tanto plures
his illecebris ad eam legendam pelli-
ceret. Sanctus Matthæus ſacræ ſuæ
inſeruit hiſtoriæ, ſe Publicani officio
functum: Sanctus Paulus in literis
ſuis non omiſit palàm facere, fuiſſe
ſe Eccleſiæz inimicum & Perſecuto-
tem. Sanctus Petrus id egit, ut San-
ctus Marcus, quo interprete uteba-
tur, triplicis negationis ſuæ peccatum
præ aliis Evangeliſtis enucleaté, di-
ſtincte, & non ſine terminorum ex-
aggeratione legendum proponeret.
Sic & Moyſes in Numerorum libro
incredulitatis ſuæ delicta enumeravit.
Salomon in Eccleſiaſte teſtimonium
præbuit ſuo voluptatum illecebroſa-
rum ſtudio: ſic Sanctorum & abſo-
lIutæ virtutis ſtudioſorum alii tanto nu-
mero, ut jam vulgò cenſeatur quis
accuſator ſui hoc ipſo, quòd Juſtus
ſit. Zuſtus accuſator eſt ſii. Quis igi-
tur jam prudens ſuſpicetur, Virginem,
ſi unquam culpæ alicujus labem con-
traxiſſet, ſtudiose illam fuiſſe diſſi-

mulaturam, præcipue in occaſione,

in qua tam ad rem erat, eam fateri &
manifeſtare? Neceſſe eſſet fateri mi-
nùs illam ingenuam, minus in De-
mifſionis ſchola provectam fuiſſe,
quàm illos ſanctos, qui tam nibil ma-
lorum ſuorum diſſimulârunt. Hoc
autem, quâ tandem fronte dici po-

teſt; cuùm ſit longe certiſſimum, quòd

3 23
non eſt inventa ſinulis Virgini in gratia
humilitatis.
Facile proſpicio, quid vos Theo-
logi ad hanc meam ratiocinationem
eſſetis reſponſuri, ſi me interpellare
vobis fas eſſet: aliam nimirum eſſe
rationem peccatorum perlonæ pro-
priæ, aliam originis. IIIa materi-
am eſſe Confeſſionis, non iſta. At-
que idcirco non eſſe mirandum, quòd
hæc Virgo tacuerit: cum ne alios qui-
dem Sanctos legamus, tanquam ar-
gumento demiſſionis & abjectionis
ſuæ, uſos eſſe peccato originis; uſos
tamen delictis, quæ vel ſola mente &
cogitatione, vel verbis, aut factis
conſciſcuntur. Sed an non videtis,
quùm parùm tuta ſit hæc evadendi

via? Peccatum originis non eſt ma-

teria Confeſſionis, quæ pro Eccle-
ſiæ tribunali arcano fiat, ut ſapiente
docuit Angelicus, hoc eſt veriſſi-
mum. An autem idcirco non eſt ma-
teria confuſionis, abjectionis, con-
temptionis? Dubium non eſt, quin
ad finem, quem ſpectabat Virgo,
hoc ſolum fuiſſet ſuffe cturum. Hoc
enim illa abunde aſſeruiſſet indecenti-
am, ineptitudinem, nullam propor-
tionem ad hoc, ut elegeretur DEI
Mater, quæ aliquando ejusdem kuiſ-
ſet inimica. Unde cùm JSancti deſpi-
cabiles ſe reddere volebant, non re-
curebant ad peccatum originis: cum
enim domi ſuæx, & lſuis ex actionibus
ſatis haberent, unde erubeſcerent,
opus non erat aliunde erubeſcendi ar-
gumentum adiciſcere. Quidſi autem
& illud oſtendero, Originis peccato
ad dictam jam ſæpe finem uſos eſſe
s 2 homi-

2
2
4

P⸗ 4⸗ 84

„

2

7

324 PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUS,

homines Sanctos? audiamus Davi-
dem. Ecce enim in iniquitatibus conce-
ptus ſum, & in peccatis concepit me Ma-
ter meg. Quid vobis videtur? cu-
jusmodi noxarum hic meminit Da-
vid? earumne, quæ ipſi admittimus,
an eorum, quæ ab origine, & ma-
jorum noxâ in nos derivantur? An
non ille his verbis, palàm vult conſta-
re omnibus, non minùs ſe, quùàm
mortalium alios quoslibet, hac labe,
hac lue infectum eſſe, ut tanto magis
reddatur deſpicabilis? Da proin ve-
niam, Virgo Domina mea, ſi ego te
hodie huc evoco, ut rationem tui
reddas. Non legeras tu probe apud
Pſaltem regium confeſſionem iſtam?
an non probabas hoc exemplum?
non laudabas, ùt illud identidem
nunc laudat Eccleſia? Cur igitur te
puduit illud imitari, cùm id tam op-
portune poſſes? Aliud nimirum re-
quirebatur, ut te verè deſpicabilem
redderes, quàm dicere tantùm, eſſe
te ancillam Domini, & minimam
quidem. Par erat te palàm kateri,
te quoque in peccantium numero
fuiſſe: Humilia valde Spiritum tuum,
clamat Eccleſiaſticus, valdò, valde.
Idcirco ſi te Ancillarum e numero elſ-
ſe aſſerere volebas, illud etiam non
erat omittendum, quòd priùs mali
Dæmonis mancipium fueris. Ego
certé, ne in te injurius ſim, cogita-
re aliud non poſſum, niſi quòd ſal-
va veritate hoc de te dicere non po-
tueris. Atque adeo quantumcunque
conareris te abjicere, & Spiritum tu-
um deprimere, eò progredi auſa non
es, ut diceres: Ecce enim in iniqui-

tatibus concepta ſum: ſed neceſſe fuit,

ut hos intra limites te teneres: Re-

ſpexit humilitatem ancillæ ſuæ: nec in
illa prorumperes: Reſpexit iniquita-
tem inimicæ ſuæ. Hæc eſt, Auditores
mei, profunda cogitatio & ratioci-
nium Theologi illius, quem ego Ma-
giſtrum nuper venerabar, nunc mor-
tuum deploro, quemque vohis antè
laudavi. Et mihi quidem illa, ut,
quod ſentio, dicam, non minore ſo-
liditate, quàm ingenio prolata vide-
tur, ſiquidem lubeat ejus vim pro-
fundius ſcrutari. Hæc autem vis,
quo potiſſimùm nititur? an non in
illa demiſſione animi rarâ prorſus &
exquiſità, quam hodie in Virgine ad-
miramur? Hinc ut revertamur, unde
majoris Virginis gloriæ ſtudio defle-
ximus, planéque redeamus in ſemi-
tam, equidem incredibilis fuit illa
ſolicitudo, quà illa non tantùm fu-
git omnem ſuarum laudum enarra-
tionem, ſed etiam id egit unicé, ut
manifeſtaret ſuam vilitatem; ſi ta-
men vilitas dici poterat, ſolo eſſe
DEO inferiorem.
Quodſi majoris etiam demiſſio-
nis exercitatio eſt, ferre animo luben-
ti ſui deſpicationem, maximè quan-
do hæc à perſonis abjectis & indig-
nis provenit, quàm multas ejusmo-
di Deipara tulit? Quando ſternacium
Hebræorum malignitas elevare cona-
ta eſt æſtimationem, quam de Chri-
ſto turbæ conceperant, vilem illum,
& contemptibilem facere, quid ſoliti
erant dicere ? Quis hic eſt? Nonne
bic eſt faber, lius Mariæ? Quibus
profectò verbis non Chriſtus magis,
quàm

euͤwium bente
rbitemb ke
bus dictens &l
Tantumm hion
winimum tllum
nſenet, r hae
otlimin no
nunſo tim.
üxret. Unde!
Fmis conſpeſtann
lus tiumpho uun
eſtinweltas ibit⸗
do inde enirit
conſtanti animo
Cilvatium collen
Uittu eſt, uas lun
mns contumelias
ſciedatur matet e
ſtodis d mortem
ciNſigiſtratnum
nati. Ki nte im
Ral, t Mmimos ſb
lmndum E
: Nine bi
2d conemhenlam
Pbi ſereign lene
AMarn ld⸗ Ver
d Pplun Deen
origo omminm ce
mentorum, .
. nian ni
1calum

on minore 0o.
prolaa ie.
jus vim pro.
Atem viz,
an non in
fiprorſus &
nVnejne ⸗
ertamor unde
eſtudio gelie⸗
Amos in ſemj⸗
bils Ait ila
n tuntum u-
Gum enatra-
Et vnice, u
dtem; ſi tr
1t, lolo elle

im gemiflo-
mimo luben-
mwime quan-
Nis & indig-
altas ejusno⸗
Go ſternaciun
elevare coni-

, Vilen lin,
cere gi
le t⸗ M
oe Chns
Ciphe⸗

9 een.

FESTO B. VIRGINIS AB

quàm Virgo, ùt ipſe S. Bonaventura
perpendit, traducebatur, quaſi tam
mulla eſſet ejusmodi Matris æſtima-
tio, tanquam fæminæ pauperis, &—
plebeiæ, ut credere nullo modo poſ-
ſent tali ex utero prodire poſſe par-
tum, niſi plebeium & nihil prorſus
eximium habentem. Et vix eſt, cur
dubitemus, ſæpe ipſiusmet aures tali-
bus dicteriis & ſarcaſmis verberatas.
Tantum nihilominus abfuit, ut vel
minimum talium injuriarum ſenſum
præferret, ut hac demum occaſione
potiſſimùm domo prodiret, ut vide-
retur, & digito tam contempfim mon-
ſtraretur. Unde illa, quæ Hieroſo-
lymis conſpecta non eſt, cùm ejus fi-
lius triumpho tam ſolenni in urbem
eſt inve ctus, ibi tamen adfuit, quan-
do inde exivit damnatus, eumque
conſtanti animo ac pede proſecuta ad
Calvariarum collem uſque, facile co-
gitatu eſt, quas ſannas, quæ probra,
quas contumelias paſſa illa ſit, quæ
ſciebatur mater eſſe hominis tantis
ſtudiis ad mortem expetiti, & publi-
ca Magiſtratuum authoritate condem-
nati. Si anté impia illa hominum
fæx, ut animos ſibi mutuò adderet ad
inſultandum JEU, dicere conſueve-
rat: Moönne hic eſt filius Mariæ? nunc
ad contemnendam matrem animos
ſibi fecerint dicendo : Nonne bhæc eſt
Mater 7ESU? vertendo, quis crede-
ret? in rilus & contemptus materiem
illud ipſum Decus, quod fuit fons &
origo omnium ceterorum ejus hone-
ſtamentorum.
At tum fortaſſis, cùm jam à mor-
tuis redux, cælum aſcenderat, mani-

ANGELO SALUTATEX. 325

feſtatâ abunde ſuâ Divinitate, remiſit
tantiſper Virgo ab hac ſe deſpiciendi,
& deſpicatum ambiendi contentio-
ne? nec enim tum ampliùs, apud
eos ſaltem, qui Chriſto DEO Homi-
ni adhæſerant, diſſimulare potuit dig-
nationem ſuam, aut Majeſtatem ludi-
brio exponere. Quaſi verò. Obſer-
vavit inclytus ille Panegyriſta in ſuo
Trajano, tanquam inſignis virtutis ex-
ercitationem, quòd nullo ille præfi-
dentiæ ſenſu titillatus fuerit, aut eum
præſetulerit tum, cum Nerva, cujus
adoptione in Imperatoriam familiam
tranſierat, Senatůs decreto, pro inſa-
no Ethnicorum illorum more, inter
Deos immortales eſſet annumeratus,
& eam modeſtiam admiratus excla-
mavit: Num ergo tibi ex immortalita-
te Patris aliquid arrogantiæ acceſſit ²
Imd obſtupuit, quòd tum quoque il-
le, ut anté, veſtiretur; incederet uùt
anté, in hominum commercio eſſet
qualis anté, cum ſuis familiaris eſſet
ut ante, ubique ſe, publice non mi-
nus quàm privatim, gereret ùt ante.
Sed rapiamus nos hæc verba ex ore
adulationis, & jure ac vere dicamus
de Virgine: Num illi ex immortalita-
te filii aliquid arrogantiæ acceſſit? Num
quidquam illi adhæſit arrogantiæ,
quando Filium ſuum immortalem vi-
dit aſcendentem in cælum, tot à Po-
pulis adoratum? quando audiit tot à
linguis exaltatum? quando vidit tam
multos ejus amore, & imitandi ſtu-
dio impulſos contemnere opes, dig-
nitatibus nuntium remittere, deſerere
patriam, ad mortem ejus eausâ obe-
undam ſummis deſideriis anhelare, &
8 3 gau-

326 PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUVS,

gaudio feſtinare? Imò, dicet nobis
ſanctus Bernardus, illam magis, quùm
anté modeſtam, perinde pauperum
more veſtiri, victu pauperum con-
tentan eſſe, imò, quod mirabilius,
ita revereri ſolitam poſtremum quem-
que e Chriſti Diſcipulis, ut quando
omnes iſti in cœnaculo congregati di-
vini Spiritús adventum operiebantur,
MARIA poſtremum inter illos locum
Occuparet.
Jam igitur, Domini mei, an iſta
non videntur vobis ſtupenda prorſus
Miracula demiſſionis ? Lucifer ille
miſerrimus, quia ſe agnovit dotatum
bonitate & pulchritudine valde ex-
cellenti, adeò ingatus eſt, ut thronum
ſuum ad latus throni divini ſtatuere
cogitaret: Juper Atra DEI exaltabo
ſolium meum; ſedebo in monte teſtamen-
ti, in lateribus Aquilonis, aſcendam
ſuper altitudinem nubium. Quid fa-

cturus fuiſſet arrogantiſſimus iſte ꝓpi-

ritus, ſi ſe vidiſſet ornatum dotibus
& honeſtamentis tanto majoribus,
quanta erant Virginis? Nullus dubi-
to, quin conatus eſſet ipſum DEUM
exturbare cælo, & non tantùm ſedere
in illo ſolio ùt Collega, ſed dominari
ut Monarcha. Et tamen M ARIA,
quæ nobilitate Luciferum tot para-
ſangis fſuperavit, adeò ſe abjecit ad
pedes, non tantum Chriſti, ſed Apo-
ſtolorum, ſed Diſcipulorum ipſorum,
qui erant ſervi Chriſti, ut eos inter
non in Dominam, ſed famulam ſe
gereret, eoôsque revereretur: Ecce
famula tua ſit in ancillam, ſic illos al-
loquebatur hæc tanto modeſtior Abi-

gail. ſit in ancillam, ut lavet pedes ſer-
vorum Domini mei.
An non igitur æquiſſimum eſt, ut
hodie illa tantam ad ſublimitatem at-
tollatur, ut quæ ad ſervorum pedes
abjectura ſe erat, ipſius Domini Ma-
ter eligeretur? Meritò facta eſt noviſ.
ERma prima, quæ cum prima eſſet omni-
um, ſeſe noviſſimam faciebat: ut San-
ctus Bernardus loquitur. Ita, ita fiat:
aperiatur tandem cælum, tempus eſt,
& pluat in ejus viſcera magnum illum
partum, qui fuit deſiderium ſeculo-
rum. Rorate cæli deſuper, rorate, &
nubes pluant Juſtum. Ipſam decet no-
bilem illam eſſe concham, quæ mar-
garitam tam nobilem excoquat: ip-
ſam eſſe fodinam, in qua theſaurus
tam magnus abſcondatur. Si montes
illi, quorum intra viſcera aurum ex-
coquitur, nihil foris pompæ, aut ma-
jeſtatis oſtentant, ſed omnis germi-
nis egeni ſinunt, ut alii oſtentent ar-
bores altiſſimas, & fraxinos muhis
frondibus luxuriantes, decet etiam 5
ut puriſimum illud aurum, quod pro
humani generis lytro deſtinatum eſt,
naſcatur & formetur in ſinu, quem
hodie rudi minervâ deſcripſi, mo-
deſto prorſus & humili & penitus
alieno ab omni etiam umbra jactan-
tiæ & arrogantiæ. Ubi eſt humilitas,
jam pridem dixit Salomon, ibi &
ſapientia. Et ſi ita eſt, ubi denique
Sapientia cælo lapſa figet ſedem, niſi
ibi, ubi plus humilitatis in-
venitur ?
*„ „

PARS

0

gommti go
tentione le Hn
hotmines 4
cogttio/ome
n Fihenn,
ilenͤmtilic,
ſolosiner omnei
ii ſu nenin⸗
bet, he ln
Ynoi, aelcle
e ſin el, ninr
r eſ veltra conch
Tituiuni Üaum
ceters MANA a
bi gerincit. Cor
opinio eſt, geni
lix ſeecto MAl
excellam Cionitaten
vedam elle. Ninin
ſie Negen cali attt
cum plordus is
Puthichardus 1
co Nbicune il
voceſtir virtutem
dondere kerti ſen
luelrddre ma⸗
li conltende.
nddhtu, Hne
icyenteen, uddh
1, un iinnig
t, nii wen n
e 10 Opitlnndn
tem erge luſes
em 3 mogeſtiz
merentor. Hrn
lie nteqan

ſecul
.

6,

merele k.

mn, templd eſt,
nagnom lm
erlum leculo-
, Wfatt, 6
in gecet o.
n, que mar⸗
ogt: ih.
Gan Reſaunds
ur. Kmonnes
terz aurum el-
onpz auti-
omnis genmi
Oſtentent ar⸗
inos Mults
decet eiam,
um, gvod po
eſtinatum el,
1 nu, Oem
Cpd . no.
& penitus
nbra ſadan⸗
eſt hunili,
0OR; ii G
lehen li
wiliatsir
9

4

4

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO SALUTATE. 227

PARS SECUNDA.

Bs re videtur eſſe AA. tantâ,
quantâ ego id hodie feci, con-
tentione de Humilitate differere ad
komines de ſeculo, quorum omnis
cogitatio, omne ſtudium eò ſpectat,
ut videantur, ut promoveantur, ut
alcendant altius, Crocodili inſtar, qui
ſolus inter omnes animantes magnitu-
dinis ſuæ menſuram certam non ha-
bet, ſic ut idem illi ſit non creſcere,
& mori; creſcit enim, quoad vivit.
NHoc ſi ita eſt, nimis ſanẽ quàm infe-
lix eſt veſtra conditio; cùm ſitis de-
ſtituti unâ illarum dotium, quæ præ
ceteris MARIXÆ amores & animum ſi-
bi devincit. Communis SsS. Patrum
opinio eſt, demiſſionis potiſſimum

ſuæ reſpectu MARIAM ad Matris DEI

excelſam dignitatem electam atque e-
vectam eſſe. Nimirum bumilitas Ma-
riæ Regem cæli attraxit ad terram. Sic
cum pluribus aliis diſertis verbis ſcri-
pſit Richardus à ”. Laurentio. Idcir-
co ubicunque illa hanc Chriſtianæ
modeſtiæ virtutem invenit, eò ſe to-
to pondere ferri ſentit ad æffundendos
ſuos favores & magna cum abundan-
tia conferendos. Emittit fontes in
convallibus. Hinc mihi uſuvenit, ut
adverterem, quòd Virgo perſonis a-
liis, utut virtutis ſtudioſis, non ad-
ſit, niſi rogata, nec ante promptam
ſe ad opitulandum offerat; aliter au-
tem erga illas ſe gerat, quæ ſingula-
rem à modeſtiâ commendationem
merentur. Harum preces amat occu-
pare, & antequam rogetur, offert il⸗

lis gratio ſum ſuum patrocinium, para-
ta illis impetrare favores tanto magis
inſignes, quò minùs exſpectatos.
Hujus rei exempla afferre ego poſſem
Sanctum Bonitum Epiſcopum, San-
um Hermanum Sacerdotem, & a-⸗
lios, qui modeſtiæ ſuæ reſpectu tam
præclaris à Virgine honoribus affe Ri
ſunt, ut ne vota quidem ſua ad illos
extendere auſi eſſent. Sed ut exem-
plum habeatis hominis, qui & ipſe
de ſeculo fuerit, audite, quid circa
Leonem, Thracem patriâ, profeſſio-
ne militem, & ordinum ductorem,
ſit geſtum.
Deambulabat ille die quodam in
nemore, neſcio an itineris, an vena-
tionis, an animi tantùm laxandi cau-
s4 eò delatus: cùm procul ad aures
allapſa eſt vox hominis, velut plo-
rantis & languidi. Subſtitit, ut no-
taret attentius, quâ parte vox illa ve-
niret; deprehenditque, ipſo adeò
medio eê nemore, ubi denſiore ordi-
ne ſtabant arbores, eandem allabi.
Tamen ùt erat animo prælenti ac
magno, nihil territus, pedem intro-
fert, donec tandem in miſerum cæ-
cum incideret, qui à trito calle de-
vius, tanto in illo horrore intricabat
ſeſe amplius, quò ſolicitiùs extticare
laborabat. Solatus eſt miſerum Leo,
juſsumque nihil timere, ſatis non ha-
buit tantùm eripere diſcrimini, ſed
præterea manum illi porrigere non
dedignatus per longum viæ tractum,

ſingulari non charitate tantum, ſed

328 PANEGYRICUS VIGESIMUS SECUNDUVS,

& demiſſione, manu alteràâ aperie-
bat ſemitam, ſtirpes, vepres ac ſaxa,
quæ cœco poterant eſſe offendiculo,
perquàm officiose removendo. Sic
magno labore tandem reductum in
viam militarem, parabat deſerere, &
iter ſuum proſequi: cùm miler ille
tanto obſequio ſibi præſtito non
contentus, dolenter aquæ hauſtum
expetit, quo fauces clamoris conten-
tione aridas, & corpus ſudore dif-
Huens refocillet. Quid faceret Leo?
habitatus non erat locus, ſolum are-
noſum, anni tempeſtas fervida. Ta-
men ut miſero illi ſitibundo ſolatij a-
liquid afferret, mediam ipſam in ſyl-
vam redijt, omniaque circum luſtra-
vit, num quod forte veſtigium ſe of-
ferret aut ſurgentis limpidæ, aut pa-
ludoſæ ſaltem aquæ & lutulentæ.
Fruſtra omnia. Niſi quòd, cùm
diù ſe mileri illius causâ non ſine in-
ſigni demiſſione fatigâſſet, vocem
repente ex alto inaudiit, quæ ſuo il-
lum compellans nomine, Leo, Leo,
inclamabat. Erigit ille ad ſonum o-
culos, ſed nihil videt. Nihilominus
cùm denuo ſe compellari audiret, fir-
mat greſſum, ut cognoſceret, quæ
vox eſſet: cum vox : ſuccede huc
ad ſylvæ interiora, ibi & aquam, &α
lutum invenies: aquà ſitim reſtingues
miſero, luto videndi facultatem reſti-
tues. Scias præterea, te ob hoc cha-
ritatis & demiſſionis obſequium præ-
ficiendum Imperio, & idcirco jubeo,
ut tunc, favoris hujus memor, mihi
MARIA, quæ in te illum contuli, in-
ſigne Templum ædificari cures eo lo-
co, quo nunc iſta aqua, & iſtud lu-

tum eſt. Vos cogitate, quo ſenſu
Leo fuerit auditis vocibus tam inſo-

litis. Tamen, neſcio, magisne Pro-

digii novitate attonitus, an promiſ-
ſionis magnitudine obſtupefactus, an
verò tenero in MARIAM affectu inci-
tatus, ulterius in nemus penetrat, ibi-
que modicam velut paludem invenit.
Aquam galeâ haurit, manu lutum
prehendit, & ad cœcum redit: ap-
plicat lutum oculis, & diem illis red-
dit ; aquam faucibus admovet, &
illas recreat.
tatem tacitâ æſtimatione attollens do-

mum repetit: & ecce non diù poſt

ſublato e vivis Marciano Imperato-
re, ſine hærede coronæ, Populi, Mi-
litum, & omnium, ad quos ele ctio
ſpectabat, concordibus ſuffragiis Leo
imperiali ſceptro admovetur, Et
fuit hic magnus ille Leo, eo nomine
primus, qui poſtea & legibus utiliſ-
ſimis , & exemplis Religioſiſſimis
Religioni Catholicæ plurimum attu-
lit emolumenti, ſub eo magnis incre-
mentis auctæ, nihilque ſublimi illa ²
dignitate ſibi arrogantiæ adhærere paſ-
ſus ſic grads tuitus eſt majeſtatem,
ut privati modeſtiam non obliviſce-
retur, & crebrò Danielis Kylitæ co-
lumnam conſcendere non erubeſce-

ret, ibique provolutos in genua pro-

fundâ reverentiâ pedes à vermibus
corroſos oſculari. An non hoc in

exemplo, me etiam non admonen-
te, advertiſtis ipſi, quod mihi pro-
poſitum erat demonſtrare? Non im-
ploraverat Leo divinæ Matris opem,
non eam interpellaverat, imò ne co-
gitaverat quidem. IIla tamen tencre
e

Inde Virginis benigni-

P

„ qult
ſe non 8 jebe
churum,4

jetet,
uin lbi

l winiſterio
ſo l0c0 ten
Calium ali
in prxlent
openn in 1
voluittamen,
voluit opers tum
topere Il Dhcut
go Aod compenl
An nC Ioftor,
ſelr ek eoron e⸗
concitio, gan exil
oacn. Proßtentur
locnosle vide
Dare wittutemtarn
Ceptimque?
n igiur Chritt,
Me nodeltia
uuuri⸗ . 40 Reli
uummn eſt, nee
uls ekandam
lithoe veum,
lam illaſtrbdus ne

1;

diemiligret.
8 admort, g
ipini benzn.
le aftolfens go.
non Gj pott
no Inpeno-
, doplli M⸗
d udn ei
sluſkagit leo
moretu, Bt
9, eo Nomine
legibus ollil⸗
elgioliſimnis
Grimum atu⸗
mugris inte⸗
e ſublimi il⸗
raoherefe il
t mijeſiten,
von oblivice-
Is Krlte co⸗
on erudeſce⸗
in gebun pro-
8 1vermibs
n non hoc
non Adnonen
n0 wihi .
tare Mun.

2 Minshen
1 4
,nine⸗
1 e lene
ANe

FESTO B. VIRGINIS AB ANGELO ALUTATE.

ſe non potuit, quin confeſtim accur-
reret, ubi videbat officium exerceri
tam ſibi charum, quale erat hoc, vi-
ri in Aula & Militia magni, miſeri
mendicabuli causâ non dedignati ſer-
vili miniſterio fungi. Et licet ipſa
ſuo loco mittere Angelum, aut alio-
rum Cælitum aliquem potuiſſet, qui
opem in præſenti neceſſtate ferret,
noluit tamen, ſed ipſa ſpectatrix eſſe
voluit operis tam egregii, quod tan-
topere illi placuit, ut Mundi Impe-
rio illud compenlſaret. .
Anne igitur, Domini mei! in-
felix eſt eorum de ſeculo hominum
conditio, qui exiſtimant, cum vita,
quam profitentur, & gradu, in quo
collocatos ſe vident, è diametro pug-
nare virtutem tam MARIAX charam, ac-
ceptämque à Quomodo pugnare?
an igitur Chriſtiana animi demiſſio
atque modeſtia ad inopum tantum
tuguria, ad Religioſorum clauſtra
damnata eſt, nec ſeſe in Magnatum
aulis ſpectandam præbere audet? Fue-
rit hoc verum, priusquam exemplis
tam illuſtribus nobis Virgo præiret.
At poſtquam vidimus Dominam no-

R. T. Jegneri Panegyr.

ſtram tam humilem, quomodo ſervi in
altum efferre nos audebimus? Quomo-
do apponet ultra magnificare ſe homo ſu-

per terram! Servi id agent, ut vide-

antur, dum Domina ſe abſcondit?
Servi præeſſe, & alios infra ſe deſpi-

cere conabuntur, dum Domina ſe

ſubjicit? Non boc à vobis poſtulo,
viri fæminæque illuſtres, ut cedatis
gradu, in quo vos DEUS collocavit.
Sed ad quid tot apices ſcrupuloſi? ad
quid tantæ vanitates? tantæ pompæ,
tantæ oſtentationes? ut quid pudet
nonneminem, in aliorum conſpectu
pauperculum aliquem admittere ad
alloquium? ut quid in ipſis virtutum
Chriſtianarum & pietatis exercitatio-
nibus vulgi plauſus tam ſolicite quæ-
runtur ,„ & famæ inaniſſimi ſoni-
tus? An non hæc talia, ſtudio imi-
tandi veſtram Principem, ac Domi-
nam, prudenter moderari vos conve-
nit? O felices nos, ſi ex ipſa diſce-
remus documenta tam ſalutaria! Ut-
ut tamen ſit: non ſperet partem illius
gloriæ, qui abjectionis ejus ac mode-
ſtiæ particeps eſſe recusàrit. Glo-
rium præcedit humilitas.

DEUS

230⁰ PANEGYRICUS VIGESIMUS TERTIUS,

DEUS ABSCONDITUS
S E R M O

DE WANOZYISNTO ACRAMEN
to babitus

In Comprecatione 40. Horarum.
Verò tu es DEUS abſconditus. Iſ. 45. I5.

On procul à vero, me qui-
dem judice, aberraret,
qui ſeculo huic noſtro
daturus nomenclationem,
rei ipſi quàm proximè relpondentem,
appellaret illud: Seculum Amicum
Pomparum; aut: Seculum ſplendo-
ris externi. Quid enim ſtudioſiùs a-
gunt hodie mortalium plerique, quàm
ſplendidum ſui ſpectaculum facere?
Eſt, qui vix habet domi, quod ro-
dat: & tamen videre ſubinde eſt,
quòd vel tantillum illum bolum la-
tranti ſtomacho ſubtrahat, ut veſtiri
poſſit ſerico, ut alere domi equos,
curru vehi, famulos conducere, ſuis
hos inſignibus ornare; nec timeat alia
ex aliis nomina contrahere ; quod
erinde eſt ac dicere, majores quoti-
die ad incitas redigi, ut dives videa-
tur. Luſtrate Palatia. Omnis in eo
conatus ponitur, ut procœtones, in
quibus exſpectant, qui ad alloquium
admitti cupiunt, quàm ſplendidiſſime

ornati compareant. Ibi panni auro
argentôque intexti, ibi menſæ artifi-
cioſiſſimæ, ibi vela, & tapetes ele-
gantiſſimi, ibi auro argentôque mag-
nifice celata ſuppellex. Conclavia in-
teriora, in quibus ædium inquilinus
ipſe habitat, alia ſunt anguſta, alia
fumo & pulvere ſqualida, & ſi muri

prorſus nudi non ſunt, id inde eſt,

quia parabili miniſterio araneæ illos
telis pro arbitrio contextis operue-
runt. De hortis quid dicam? quid
de Vivariis? de Sylvulis, de Villis?
Nonne diligens datur opera, ut cun-
cta hæc ornatiora, quàm re ipſa ſint,
compareant? ibi ad Optices regulas
receſſus apparentes, marmora fictitia,
metalla ſimulata, & mille aliæ artes
& fraudes, quibus ſpectator decipia-
tur, ut jam unus artium finis videatur
Fallere. Non iſte DEl noſtri agen-
di modus eſt. OQdit ille peſſimè fu-
cata ſpectacula. Et idcirco ùt homi-
nes, quæ pulchra & ſplendida lenn,
oris

wenidice
Pilte in anmnu

ret! haud lne
Hoſtræ n0 ſent!
ge ſ inpeſſien
ſtimandum Gonut
guileeſt, qu
pimns, eince 1
ſet DN in ve
A wezeltite
calit. Et quid
44. a ut ille m
culum ſiceret/
nagii DEl incol
capitan. Veye nn
146. MNN lle
chetnate luere,
ponlo ſaiglacer
pollem gui cii⸗
tangem casi Cbr
chileum in dacra
megko denekicio
nods wanete Nol
non lhbi .
inpaft; wabßi
lumvolit
eneſeng hi 8
1 . t
uenfult f
Ppecje viebit Ra⸗
.

lte, & Ppareb

TUs

10ALAN.

Nipmni o
bimelr uif⸗
& npetez ele⸗
gentogue mig.
Conclhavis in-
Imn ingilnus
mneuſtz, Aia
la, & ümui
1 inde eſt,
lo urmer ilo⸗
ntextis Openle⸗
Aam? guid
s, Ee Villis!
ppeta, N Cah⸗
n re iplulnt,
Opices egnin
gartmota inn
muille lir nts
or becht

ge viget
inisri⸗
mmn Ne⸗

DYlifn

DE SANCTISSIMO SACRAMENTO. 33 L

foris oſtentant, quæ vilia & abjecta,
intus recondunt, ſic ille foris vilia, in-
tus pretioſa reponit. Qui dubitat de
hoc, oculos ille confeſtim in orbem
illum candidum conjiciat, coram quo
proſtrati adlumus. An aliquid tam
exile, tam parum ſpectabile, tam
ſimplex oculis objici poteſt? & ta-
men ibi cælum eſt. O beatos nos,
ſi altè in animum veritas iſta penetra-
ret! haud ſané promitteremus, ut
noſtræ nos ſentiendi facultates frau-
de ſua impellerent ad tam parum æ-
ſtimandum donum tam exquiſitum,
quale eſt, quod in Sacramento acci-
pimus, perinde ac ſi non vere ibi eſ-
ſet DEUsS in vera ſua magnificentia
& majeſtate, quia ſub aſpectum non
cadit. Et quid tandem optaretis,
AA. an ut ille magnificum ſui ſpecta-
culum faceret ? Non ea, credite,
magni DEl indoles eſt, non his ille
capitur. Verè tu es DEUS abſcondi-
tus. Amat ille in terris alieno ſub
Schemate latere. Atque hoc ego re-
ſponſo ſatisfacere ſtatim omnibus
poſſem, qui curiose inveſtigant: Quàâ
tandem causâ Chriſtus, dum manere
nobiſcum in Sacramento voluit, non
integro beneficio etiam aſpectabilis
nobis manere voluerit? Sed revera
non ſola DEU M ad hoc ſua indoles
impulit; nobis ille potiſſimuùm con-
ſultum voluit: plus enim ille in nos
beneficus fuit, ità ſe abſcondendo,
quàm fuiſſet, noſtris ſe aſpectibus in-
dulgendo. Paradoxum hoc prima
ſpecie videbitur: ſed benigne me au-
dite, & apparebit non minùs in hac

aſſertione eſſe ſolidatis, quùm admira-
bilitatis.
Duplex mortalium in Mundo hoc
conditio eſt: alii Amici Chriſti ſunt,
Inimici alii. Non unis magis, quàm
aliis beneficum ille ſe exhibet, dum in
Sacramento latere potius, quàm vi-
deri vult. Et ad Inimicos quidem
quod ſpectat; quis neſcit, oculo in-
firmo beneficium conferri, ſi ſolis
radiis non exponatur? omnis illum
vel minima lux, & quantumlibet te-
nuis radius offendit: unde præſtat,
ſua illum in nocte relinquere. Fin-
gamus igitur, homines iſtos ſceleſtos,
qui in animo tam fœde lippiunt, Chri-
ſtum ſpectare nudum, eum videre,
qualis eſt, à ſequacibus deglutiri, de-
glutiri cum externa illa ſua apparentia,
quantum hoc confeſtim ſcandalum,
quanta offenſio? In quas tum illi ver-
borum inſanias non prorumperent?
uàm mordaciter illuderent? quàm
impiè blasphemarent? perinde ac ſi
non verum prodigium, ſed magi-
cum ludibrium contuerentur. Quam-
primum Chriſtus hominibus manife-
ſtavit beneficium, quod illis præpa-

rabat ſe ipſo illos paſcendo: Panis, Joan. 6. n.
quem ego dabo, caro mea eſt pro Mun-5*

di vita: mox, Joanne Evangeliſta
teſte, natum eſt murmur ingens: con-
tendebant aliqui, & ſuæ mentis lu-
dibria propugnabant: fieri non poſ-
ſe, ut quod promittebatur, re ipſa
dein exhiberetur: Litigabaut ergo
Judai ad invicem, dicentes: Quomo-
do poteſt hic nobis carnem ſuam dare ad
manducandum? Aliqui promiſſum hoc
Tt 2 tra⸗

„

Pſalm. 79.
17

332 PANEGYRICUS VIGESIMUS TERTIUS.

traducebant, ut audax; alij ùt abſur-
dum damnabant. Durus eſt hic ſer-
mo, & quis poteſt eum audire?
Nec defuerunt, qui amplius ijs
verbis offenſi, cùm ante Chriſtum
docentem libenter audiſſent ; nunc
iſtam ejus doctrinam averſati tergum“

illi obverterent, & abirent: Ex hoc

multi diſcipuli ejus abierunt retro, &
jam non cum illo ambulabant. Qare
ſi audire tantum : aliquando Chriſti
aſſeclas ipſo ſuo Magiſtro paſcendos;
tantum in ipſis Chriſti Diſcipulis per-
turbationis excitavit, quid facturi
fuiſſent æmuli, ſi rem ipſam ſpectaſ-
ſent? Id profectò ad nihil aliud ip-
ſis contuliſſet, quàm ut mortem ani-
mis ipſorum accerſeret ſempiternam.
Sed quid dixi, ſolis animis? imò nec
iſtud capere poſſum, quomodo non
etiam corporibus eorum res iſta exi-
tium afferret. Id enim extra contro-
verſiam eſt, ſi Chriſti vultum fæx iſta
hominum in ſe videret, non viſuram
illum, niſi indignantem & iratum:
ferre autem vultum DEI irati quo-
modo poſſent, & non horrore mox
efflare animam? Ab increpatione vul-
tus tui peribunt: ſic de illis ad DEUM
Pſaltes Regius locutus eſt. Non ab
increpatione oris, ſed ab increpatione
vultüs: tam unus ejusmodi aſpectus
ſe ſolo ſufficeret ad ſtragem eden-
dam, illà etiam majorem, quàâ
Bethſamitæ puniti ſunt, auſi Arcam
Domiai velis ſuis non tectam intueri.
Sed quid ego parum ſanus ago?
cur de impiis ſolicitus ſum? habeant
illi ſibi res ſuas. Soli Juſti, ſoli Ju-

ſti funt, quorum bono Chriſtus in

adorando hoc myſterio nobiſcum

manſit. Comedite Amiti: atque adeò Cant. F. I.

ſi latere ille voluit, eorum amore la-
tere voluit. Si enim iſti non cum
Impiis horrore efflarent animam,
dum Chriſti vultum intuerentur, at
certèe id ipſis contingeret ſtupore &—
admiratione. Domini mei! aliud
eſt defigere obtutum in vultum Chri-
ſti, qualis nunc eſt, glorioſi; aliud
aſpicere eundem, qualis in terris erat.
Quis oculus tam efſe poſſet aquilinus,
ut Chriſtum glorioſum aſpiciens non
conkfeſtim excœcaretur? JSi vel ſemel
Chriſtum intueri daretur, nullus jam
porrò Mundus eſſet, nullum inter
homines hujus vitæ commercium, ut
perſpicaciſſima Virgo Thereſia affir-
mabat. Cur autem? Visâ vel ſemel
illà pulchritudine, res aliæ omnes ejus
comparatione fœdæ larvæ viderentur,
meræ fraudes, mera ludibria: eâque
causâ ambularent per compita homi-
nes ſiderati inſtar eorum, qui dormi-
entes ambulant: viderent & non vi-
derent; audirent, & non audirent,
neque jam res terræ ulla foret, quam
ſuâ vel curà, vel amore dignarentur:

Ego dixi in exceſſu meo ; Omnis homo Pſal. 1155.
mendax. Nec iſtud tantum: ſed con- Jud. 10. 4.

ſpectâ tantâ Majeſtate, quomodo mi-
ſellus homuncio, ejusdem mecum
conditionis, auderet ad illam accede-
re? illam ſumere? illam intra ſuum
pectus admittere? Beatos vos, ſi tum
veſtrùm quispiam rebus ita ſe haben-
tibus id facere non formidaret: ego
non videor mihi tantum animi habi-
turus.
Mirum prorlſus videtur; quod de
inclyta

Anng .

men ſcimn
mulebem, guo⸗
naturrlem venult
1050 kiſe ſp
Pllchniwäinis P

Alaet Donunus bant n

ümik, ut imco
n oltlis Appar
pulehriucinen
no int pellne
.: Amo le? S
beni cule, quam
Gud impelente
ſones ſe injecit.
curam, gur ali
lilcivos caula
Pulchritndo tant⸗
elet. Proprium
Orinatir ſtatim
X corda d le
unem lunma gni
nedeit ſopidos
ſim keretenterte
Prlmnd lſceyvonn
Uit ubi Primdn
ctum penit
elieri n 1
RNequa

Onls, Et imn

1 , ſe leer

o nobilen

Ne 3 e,
n ue aiedu

imore l.
„ AIma
ntgtentk,
eet ſtupo⸗ X
I mei! ud
n vultum Chr.
orill, di
6 in terrig erat
ſſetagtilinu,
APpiciens non
Grel ſenel
, nullos um
nullum inter
minetcumn, t
Therena r⸗
Visi vel lemel
lir omnes eins
vr Vigerentul,
Cibiia: ege
mmpitz honn
n,gn Lornir
ent & non Vl-
non audrent,
loret, Oum
e ignarentun:

Ontis Homne dlch
in: ded (On. lud⸗

GotOd-
osdem mecult
A lim acce⸗
lam intt uun
end 0 Ktun
dus in ſ ie
otoidnet: 4
iMr
tuf
iben/ en

.

Jud. 10. 4.

Jud, 10. 14. tionis.

DE SANCTISSIMO SACRAMENTO.

inclyta Juditha narratur. Contulerat
ſe fæmina tantæ venuſtatis in media
caſtra Exercitús audacis, arrogantis,
in omnem licentiam, & morum liber-
tatem effuſi: tamen ex tanta laſcivo-
rum militum fæce, quibus locuta eſt,
inventus eſt plane nemo, qui vel mi-
nimâ illam injuriâ afficeret, nemo,
qui parim pudicos erga illam ignes
manifeſtaret, nemo, qui vel voculam
minùs honeſtam proferret. Et ta-
men ſcimus ultra omnem Mundum
muliebrem, quo ſe illa ornaârat, ultra
naturalem venuſtatem, collatum illi
à DEO fuiſſe ſplendorem quendam
pulchritudinis plus quàm humanæ:
Donmunus hanc in illa pulchritudinem am-
pliavit, ut incomparabili decore omni-
um oculis appareret. Unde tandem
pulchritudinem tam exquiſitam ne-
mo interpellare auſus eſt, profiten-
do: Amo te? Scio hoc inprimis de-
beri curæ, quam illius geſſit DEUS.,
quo impellente medias has in occa-
ſiones ſe injecit. Poſt hanc autem
curam, quæ alia modeſtiæ inter tam
laſcivos cauſa? Non alia, quùm quòd
Pulchritudo tanta, tàmque exquiſita
eſſet. Proprium eſt pulchritudinis
ordinariæ ſtatim intuentium animos
& corda ad ſe pellicere. Venuſtas
autem ſumma quid facit? Sideratos
reddit & ſtupidos, ut pedem confe-
ſtim reverenter referant. Quis enim
primus laſcivorum illorum ſenſus
fuit, ubi primuùm Juditha ſub aſpe-
Kum venit? an delectationis? an
deſiderii? nequaquam, ſed admira-
Et cuùm audiſſent viri illi ver-
ba ejus, ſic ſacer Hiſtoricus loquitur,

332
conſiderabant faciem ejus, & erat in o-
culis eorum ſtupor, quoniam pulchritudi-
nem ejus mirabantur ninis. Adverti-
ſtis animum? non dicit ardor, non
dicit amor, ſed fupor: hoc enim pri⸗
mum tributum eſt, quod nos rebus
magnis ſtatim pendimus, obſtupe-
ſcere. Nunc ad rem noſtram acce-
damus. Si videre faciem hominis
mortalis, & formam caducam, qua⸗
lis celebris Judithæ fuit, intuentes,
quamlibet aliàs effrontes, omnes at-
tonitos reddidit, intueri faciem Chri-
ſti nos non jam artonitos tantuùm, ſed
plane omni ſenſu, omni affe ctu, imò
propè vitâ deſtitutos redderet. Hoc
autem poſito, quis tandem foret, qui
pedem propiùs ferre auderet, ut ſuos
illi amores fidenter retegeret, etſi ca-
ſtiſſimos? ut ageret cum eo de nexu
intimo, de eo recipiendo, amplexi-
bus ſtringendo, in intimis cordis pe-
netralibus admittendo? Eſſet tunc in
oculis noſtris ſtupor: eâque causâ tan-
tæ venuſtatis majeſtate propeè excoœ-
cati cogeremur demitttere palpebras,
& pedem timore perculſi referre,
haud aliter, ac illi veſpertiliones face-
rent, qui è latebris ſuis medio die
egreſſi ipſum in ſolem figere obtu-
tum auderent.

favor eſt amabiliſſimi noſtri ES U
in Myſterio hoc divino, dum, ut
pro arbitrio ſtatuere, & decernere de
illo poſſemus, velo, non fſecus, ac
olim Moyſes, vultum ſuum obnube-
re dignatus eſt, & velum quidem tam
craſſum, ut ex tantis ejus ſplendori-
bus nec minimus radius traluceat:
Tt 3 Us

Scrutator Majeſtatis Proverb.
opprimetur à glorig. Quantus igitur 2:2.

334 PANEGYRICUS VIGESIMUS TERTIUS,

Ur noſtre infirmitati parcat, ſemetip-
ſum in ſuæ majeſtatis claritate non ma-
nifeſtat, uùt ait lapientiſſimus Hugo
de ſancto Victore, ſed quaſi ſub quo-
dam velamine occultat. Daniel Va-
tes, etſi firmis valde ceteroquin pu-
pillis eſſet, cùm Angelum duntaxat,
qui ad docendum ipſum venerat, eſ-
ſet intuitus, tam vehementer turbatus
eſt, ut ſuâmet confeſſione, non tan-
tùm animo linqueretur, verùm eti-

Dan. 10. &., àam tantum non marceſceret: Non re-

3.Reg. I.

manſit in me fortitudo, & emarcui. To-
bias, Joſue, Gedeon, Manue, &
alii conditionis ejusdem, ob aſpe-
ctum ſimilem corruerunt in terram
mortuis, quàm animi defectum paſ-
ſis, ſimiliores. Rex David, qui de-
crepita ſua in ætate tantum, ima pe-
netrans oſſa, frigus ſentiebat, ut nul-
Iæ illum acervatæ purpuræ caleface-
rent, cùm operiretur veſtibus, non cale-
Febat: qua tandem occaſione & cau-
sâ tremorem & frigus planè inſoli-
tum contraxit? Plures Authores il-
luſtres exiſtimant, horrorem hunc
ortum ex aſpectu Angeli, qui nudum
dextrâ gladium præferens in arca Or-
nan Jebuſæi ſpectandum ſe illi obje-
cit, etſi jamjam, cædendo prope feſ-
fus, in vaginam recondere ferrum
pararet. Si proinde in his unius ſpe-
Gaculum Angeli horrorem tremo-
réêmque tantum excitavit, quid nobis
miſeris, & infirmis futurum eſſet „ ſ1
non Angelum, ſed Angelorum Do-
minum, nativâ ſuâ in pulchritudine
intueri contingeret? an nos tum fa-
miliariter cum eo, & amicorum mo-
re agere poſſemus? noſtris cum illo

de negotiis tractare, noſtra emolu-
menta commendare, neceſſitates ex-
ponere, deſideria expectorare? vos
ipſos ego judices hac in re volo. Sub
illis ſacri panis exuviis adeſt ùt dome-
ſticeé familiaris. Cuùm enim Prin-
ceps perſonam alienam & veſtes in-
duit, tunc ne ſubjecti quidem viden-
tur obligati ad utendum cum ipſoa
omni reſpectu, omnibus titulis, ac
ritibus, quibus ceteroquin illum ob-
ſervare convenit. Cùm igitur Do-
minus noſter, ùt diximus, alieno no-=

bis ſub ſchemate ſe objiciat, animos

nobis addit, ut ad eum accedamus
propiùs; dummodo aliarum officii
partium non obliti; monſtrâtque ſe
cum privatis potiùs inſtar privati,
quàm Principis majeſtate & authori-
tate agere paratum. Quis igitur por-
rò ambigat, AA. quin longe noſtris
uſibus aptius hac ratione, & formâ,
reddatur nobis Sacramentum, quàm
ſi alià quacunque eſſet inſtitutum?
Qunid autem dico, uſibus accomo-
datius? quin imò longe etiam ma-
gis nobis proficuum redditur. Verè
enim, qui hic abſconditur theſaurus,
ejus naturæ eſt, ut, contrà quàm in
aliis theſauris ſoleat, tanto ille plus
nobis proſit, quanto magis latet.
Fingamus enim, eam eſſe oculo-
rum noſtrorum aciem, ut etiam ſum-
mis divini vultůs ſplendoribus non
offendantur; fingamus, quòd etiam
remoto hoc triticeo velo poſſmus
in intimis eum adytis noſtris excipe-
re hoſpitem, illi colloqui, illo paſci
quod inde exiſteret meritorum no-
ſtrorum augmentum? Ji Fideles eſſe
opta-

UE
otte
opuumn d ki⸗
necea
Pfl nii , Ea
rulalun 4 i
un non S
ſtino teſte,
llius enimn, 1
Xperimenti.
Uens flen
tamnen kuit eicell
o Apoſtolorn
cotawit norch i
res, 20 goos ſite
gooc in Urriſtun
rit, ili etiim no
li uen unc quo
tin. Qamqu⸗
s aMüwamus,
hi, gvos liceb⸗
geglnur Fige
In boc enim no
vo non rigem
fam oppoſitum il
denur wigete:
entiam kacultats
religvarwum kcult
timus, experienti
ſorato velot ſtud
borant, ut exiſtin
ALod mes dicunt
licheltteſenn⸗
Ctine igtur, g
D llenimir
cinatio, au,
rchul⸗
ad deceptn
1, liſe eriſin
Ue auf ats
is latr

, uia D

9

1
alend
lätes er
Gorare;
Gdome.
dle
ier⸗
un aun iſ
us titnls, a
guin ilomob.
s, ljeno no.
iciat, animos
n dccezmus
iuum offei
Crſritgge le
nſn rkad,
te & authori⸗
igitur por.
longe noſtri
e, & lormms,
ntum, quem
indtüuam!
Dus ccom-
ge elien mr.
Gciun. Ver
tur theluns,
nttt guim in
nto Ue Dus
igs mer.
m ell ocllo⸗
vt etiam ſunr.
endorides non
, Pdl ein
velo holinn
noltts ace
meinn

les

6
0

Hebr. II. J. procedere viâ Fidei.

1. Pot. I.

DE SANCTISSIMO SACRAMENTO.

optamus, oportet nos in omnibus
Quid autem
eſt ſides, niſi, ſi Apoſtolo credimus,
ſperandarum ſubſtantia rerum, argumen-
tum non apparentium? Fides eſt, Au-
guſtino teſte, credere, quod non vides:
illius enim, quod oculis uſurpamus,
experimentum habemus, evidentiam
habemus, fidem non habemus. Quod
tamen fuit excelſum illud encomium,
quo Apoſtolorum Princeps conde-
coravit novos illos Chriſti Sctato-
res, ad quos literas dedit? Noônne,
quòd in Chriſtum, quem ipſe vide-
rat, illi etiam non viſum crederent:
In quem nunc quoque non videntes cre-
ditis. Quamquam, ſi momentis rem
ſuis æſtimamus, longiùs etiam, quàùm
hi, quos dicebam, Chriſtiani pro-
gredimur Fide in hoc Sacramento.
In hoc enim non tantùm credimus,
quod non videmus; ſed credimus e-
tiam oppoſitum illi, quod nobis vi-
demur videre: præferendo experi-
entiam facultatis audiendi omnium
reliquarum facultatum, quibus ſen-
timus, experlentiæ, quæ omnes con-
jurato velut ſtudio inducere nos la-
borant, ut exiſtimemus panem eſſe,
quod aures dicunt, non eſſe panem,
ſed eſſe, ùt revera eſt, corpus Chriſti.
Scitisne igitur, quid hoc in negotio
accidat? ille nimirum error, illa hal-
lucinatio, quâ decrepitus jam Patri-
archa Iſaac deceptus eſt, dum pro E-
ſau, cui ſe exiſtimabat bene precari,
& omne genus incrementorum opta-
re, bene precatus eſt Jacobo, qui ſub
Eſau exuviis latuit. Advertite ani-
mum, quia comparatio, & velut

*

33 5

parallelum aptiſſimum eft rei expli-
candæ, etſi non obvium. Decepti
ſunt Iſaac oculi, deceptæ ſunt manus,
deceptæ nares, deceptum palatum:
ſolæ aures deceptæ non ſunt. Dece-
pti ſunt oculi, quia putabant coram
adſtare Eſau, & ille non adſtabat:
adſtabat Jaçob veſtibus Eſau indutus.
Deceptæ ſunt manus, tangendi inſtru-
mentum, quia pilos, quos tange-
bant, piloſi & hirſuti Eſau eſſe puta-
bant, & non erant niſi pellicularum
piloſarum. Nares deceptæ ſunt: quia
quæ afflabatur, fragrantiam exiſtima-
bant eſſe Eſau; & non illius, tan-
tùm veſtium ejus erat. Deceptum
eſt palatum; quia videbatur ſibi pa-
ſci ferinã, ab Eſau paratàâ; & ferina
non erat, ſed caro domeſtica, quam
Jacobus ferinæ inſtar coqui curave-
rat. Quid autem? ànne & aures, ut
reliqua ſentiendi organa, deceptæ
ſunt? iſtud quidem nequaquam:
aures enim conſtanter affirmabant:

Vox quidem vox Jacob eſt: ita ut ſi Gen. 27.

bonus ſenex maluiſſet tum ſolis his,
quàm reliquis fidem adhibere, nun-
quam in errorem impulſus fuiſſet.

Idem penitus in Sacramento accidere

cogitate. Quandocunque Sacerdos
novi inſtar Iſaac, manus ad aram ex-
tendit ad benedicendum Hoſtiæ, quam
dicimus, jam conſecratæ, nemo exi-
ſtimet, prælentem illi panem eſſe,
qui videtur. Adeſt tamen Chriſtus⸗
ſub illis panis ſpeciebus haud aliter,
ac ſub exuviis Eſau Jacobus. Color
ille albus, qui cernitur, durities, quæ

tangitur, odor, qui percipitur, ſapor,

qui guſtatur, panis, ùt ſcimus, exu-
viæ

Rom. 10.
17.

Hom. 26.

336 PANEGYRICUS VIGENMUS TERTIUSE,

viæ ſunt, panis non ſunt. Quatuor
tamen illa organa, quæ accidentibus
reſpondent, oculi, manus, nares, pa-
latum, ut aliàs ſolent, hic quoque ex
accidentibus de ſubſtantia pronun-
tiare volunt: & idcirco quid agunt?
omnia voce una dicunt: Hic eſt pa-
nis. Pugnant contra omnia aures,
& nihil veritæ obſtrepentium fremi-
tum, clamant: Non eſt panis, hic
verus Chriſtus eſt. Quis igitur no-
ſtra etiam in re fallitur? ſolus ille
fallitur, & inducitur in errorem, qui
cum Iſaaco aut ab oculis, aut à mani-
bus, aut naribus, aut palato regi ſe
ſinit. Qui aures ſequitur, & Chri-
ſto credit aſſerenti: Hoc eſ corpus me-
um : hic omne aliud fenſuum judici-
um corrigit, & absque ulla deceptio-
ne Fidelis eſt. Ecce igitur, ut redea-
mus unde digreſſi ſumus, ecce, in
quo conſiſtat ingens Fidei in Sacra-
mento meritum: quòd nimirum hoc
in Myſterio non tantum credamus
auribus, ut in omnibus aliis Religio-
nis noſtræ Myſteriis, Fides ex auditu:
ſed quòd illis credamus, vel ingratiis
omnium quotquot lunt reliquorum
ſenſuum, qui nos corjuratis conati-
bus oppugnant. Unde ſi Chriſtus
maneret aſpectabilis, quis dubitat,
quin etiam facultates aliæ operam ſu-
am conkferrent ad retegendum verum;
& ſic Fides nihil porrò mereretur ;
neque enim jam ampliùs eſſet Fides,
juxta illud, quod ſanctus Gregorius
Pontifex ſcripſit : Fides non babet

mEvangel. meritum, cui bumana ratio præbet ex-

perimentum.
Ultra hæc placeat audire, quod

ſolito ſuo acumine perſpexit Doctor
eâ intelligentiæ perſpicaciâ, ut com-
muni conſenſu homines, etiam citra
invidiam, Angeliçi appellationem il-
li tribuerint. Unde initium duxit
noſtra ruina, nemo id neſcit. Ini-
tium ſumpſit in Paradyſo terreſtri à
fide, quæ habita eſt verbis Inimici,
tunc cùm ille ſub ſpecie cibi non cor-
rumpendi, velatam nobis mortem

guſtandam objecit. Ratio igitur po- Opuſc. g2.

ſtulat, ait S. Thomas, ut e diverſo
Reparatio etiam, & Reſtauratio no-
ſtra initium ducat à fide, quam præ-
ſtemus verbis Chriſti, tum, cuùm ille
nobis ſub involucris cibi facillime
deſtruendi guſtandam præbet vitam
velatam. Non aliud, ſibi in hoc pro-
poſitum habet DEUsS noſter, quàm
noſtrum emolumentum: ut nimirum
nos quoties divinam hanc ad eſcam
ſumendam accedimus, opportunita-
tem nanciſcamur excitationis, vir-
tutum maximèé heroicarum; fidei in-
quam firmiſſimæ, ſubjectionis pro-
fundiſſimæ, ſinceritatis puriſſimæ, ob-
ſequii prorſus inſoliti. Quod ſi ita
eſt, an non & vobis videtur, mul-

tò magis munificum erga nos eſſe

DEUM, in Sacramento, dum ita ve-
latus latet & abſconditus? Ita plane
eſt. Sacramentum Regis abſcondere
bonum eſt: dum ſic illud & uſibus no-
ſtris eſt accommodatius, & noſtris
utilitatibus congruentius. Si deeſſent
cetera, quàm felix ſors noſtra eſt,
poſſe hac ratione oſtendere DEO,
quàâm perfectus ſit ille amor, quo
ipſum proſequimur? .
Proponam vobis AA. cogitatio-
nem

& velite

Fidere uum
lis geminnd el
mentum gaucll,
Reliquis aemn
in kackitbbint
obtegele: Duub
u, Ehulur
n boc hditi
preies, ubiu
cjnsloci erple⸗
lerereor omnes
Heltit, non
es lictum, ut er
Perinde ame p
non Widetem.
eſſet lors, guefe
ſes hee nobis ol
git. Et igcirco
Ipuntum fotorun
mertorum noſtre
Umitte un pr
Pollemus
del, non delt
Dro eo, godd lei
Gumn ilum D
tum locn⸗ kieh
Oe tplum, gu

uer

derit Doger
deid,ut com.
d, eintn cit,
dilninen i.
miünm luxit
nelet. Ini.
hlo tenehhi 1
verbislini,
e cibi non cor⸗

io iginr po. 0tt

ut e giverlo
eſtauratio no
, Ouam Præ.
Um, cum ille
bi lailime
nahet Fitam
binocpr.
noſter, guum
n bt nimirum
hinc 40 elcam
opportunif-
tionis, Vir-
um ; fdeiin-
elionis Pro⸗
pinihinnoh⸗
C(Loc ſſ
ibeur, nl
Aga nos eſe
0, dum in ve⸗
18! In Pane
Monder
AAſbusno⸗
1, & noſis
ie. 6 Geelent
ſoss nolnn e
Kenlee
ile mm,

3 attrio⸗
1s gec

DE SANCTISSIMO SACRAMENTO. 337

nem valde ſublimem; & eſt hæc:
Quòd JSeraphici Spiritus, ſi ullo mo-
do invidere nobis poſſent quodcun-
ue bonum noſtrum, hoc inviderent:
quòd poſſimus amare ipſum, quem
hic habemus DEUM, quin tamen il-
lum videamus. Non meminiſtis,
qua illi corporis compoſitione adſti-
terint Throno divino, quando Pro-
phetæ Iſaiæ, mortali etiamnum, eos
videre datum eſt? Stabant vibrando
alas geminas circa DEUM in argu-

mentum gaudii, quo perfundebantur.

Reliquis autem quaternis quid inte-
rim factitabant? Conabantur illum
obtegere: Duabus velabant faciem e-
jus, & duabus velabant pedes ejus: &
cur hoc factitabant ? Afferte, Inter-
pretes, quotquot vultis & poteſtis,
ejus loci explicationes ſublimiſſimas;
revereor omnes. Ad me tamen, quòd
ſpectat, non dubitem dicere, id ab
eis fa cum, ut experirentur, an non
perinde amare poſſent DEUM, etiamſi
non viderent. O DEUS! quæ iſta
eſſet ſors, quæ felicitas, quæ fortuna?
ſed hæc nobis obtigit; illis non obti-
git. Et idcirco quis etiam dixerit,
quantum futurum eſſet incrementum
meritorum noſtrorum, ſi nos oppor-
tunitate tam præclarâ identidem uti
pPoſſemus?
Sed, non deſunt, prô dolor! qui
pro eo, quòd ſe impendant ad aman-
dum illum DEUM, qui majori ipſo-
rum lucro hic latet abſconditus, ob
hoc ipſum, quòd abſconditus lateat
& velatus, eum ſtudent ludibrio ha-
bere. Nullam ipſius rationem ha-
bent, haud ſecus, ac ſi abeſſet longiſ-
R. P. Segneri Panegyr.

ſimé, deſerunt illum inhumaniter,
deſpiciunt inſane, & ſi huc accedunt,
dum ille ſub Sacramenti velo proſtat,
ideo accedunt, ut contemptui ipſum
habeant. Quid enim? credine po-
teſt illos, qui tam nullo reſpectu ver-
ſantur in ejus oculis, idem eſſe fa ctu-
ros, ſi hic ullo absque velo intueren-
tur vultum DEl ſibi iratiꝰ? Prô, quàm
tunc miſeri iſti paverent! quàm trepi-
darent? Unus tantùm radius, quem
ſuo e vultu emiſit ESUS contra il-
los, qui effrontes venerant ad illum in

horto capiendum, an ſcitis, quid po-

tuerit? potuit illos omnes ſupinos
humi affigere. Et tamen tunc ille,
ut S. Thomas notavit, erat in forma
Rei, in forma ſervi, in forma Manci-
pij: quin imò, ſtabat tum judican-
dus: Fecit boc judicandus. Cogitate,
quid nunc futurum eſſet, dum ille hic
adeſt, Judicaturus. Sentirent enim-
verò infelices, ùt principio innue-
bam, ingentem illum horrorem ac
trepitationem, quæ ceteroquin illos
manet in extremo Mundi die, quan-
do, nullo effectu, rogabunt montes,
ut cadant ſuper ipſos, non ut non vi-
deant malos Dæmones ſuos Carniſi-
ces, non ut non videant Reprobos in
ſupliciis ſuos ſocios; ſed ne intueri
cogantur amabilem illum Chriſti vul-
tum mutatum in faciem Judicis irati:
Dicent montibus, operite nos, & colli-
bus, cadite ſuper nos, & abſcondite nos:
à qua re? à facie ſedentis ſuper thro-
num. Et ſcilicet hic ſuo vultu & Ma-
jeſtate ſpectabilem auderent contem-
nere? Sed adeſt hic ille velatus; ab-
ſconditus vultus ejus: & hinc infelices
u tam

Apoc. 5. I6.

Iſa 53⸗ 3.

Jar. 22, 22- Kam pProtervi fiunt:

Jerem. 7.
1I.

338

Ahbſcondlitirs vul-
tus ejus & deſpectus. Terra, terra,
terra, audi ſermonem Domini. Audi,
inquam, 6 N. id, quod DEUStibi
proteſtatur, etſi per os Peccatoris tam
miſeri, qualem me agnoſco. Tole-
rari non poteſt audacia, quàâ ſæpe tuo-
rum aliqui hic verſantur in oculis DEI,
nugando, garriendo, ridendo, quin
in nonnunquam fœdis ſuis amoribus
indulgendo. An non ille veré præ-
ſens eſt ſub triticeo illo velo etſi ſpe-
Cari ſe non ſinat? Quomodo igitur
oſtendunt iniqui iſti Chriſtiani, ſi
tamen Chriſtiani, ſe non credere?
Judices Athenienſes, quando ſede-
bant pro tribunali laturi ſententiam,
prægrande ſemper ante ſe velum de-
mittebant, quod Reorum aſpectum
arceret. An putatis tamen Reos il-
los idcirco minùs trepidàſſe, riſiſſe,
cachinnatos eſſe, aut minuùs idcirco
Judices obſervàſſe ? Perpendite nunc
tantiſper, an non in re ſimili verſe-
mur. Hic eſt Chriſtus Judex. Cor-
tina nobis illius aſpectum eripit: DE-
US abſconditus: ita eſt. An tamen
idcirco magis permiſſum erit nobis
illum ludibrio habere, quàm ſi aper-
to vultu ſpectabilis eſſet? Heu! au-
dire mihi jam videor damnationis ad
ignes æternos ſententiam, quæ ab il-
la cortina in ſontes falminetur. Vi-
deor mihi audire ex DEO illa verba,
quæ olim apud Jeremiam protulit.
An huc conveniſtis tanquam ad con-
venticulum hominum effrenatorum,
aut tanquam in Domum meam? Nun-
quid ſpelunca latronum facta eſt domus
iſta, in qua invocatum eſt nomen me-

PANEGYRICUS VIGESIMUS TERTIUS,

um? fruſtra profectò eſtis, ſi negare
vultis horrendas injurias & deſpicatio-
nes, quæ hoc mihi in loco inferentur.
Ego ego ſum, ego vidi, dicit Dominus!
Quid juvat negare, eſſe multos, qui
hoc loco impudenter garriant? Ego
vidi. Eſſe, qui curiose contemplen-
tur. Ego vidi. Eſſe, qui turpi ancu-
pio ſe impendant. Ego vidi. Qui nu-
tibus loquantur. Ego vidi. Qui nul-
lo reſpectu amatoriis levitatibus in-
dulgeant. Ego, ego ſum, dicit Domi-
nus, ego Tidi. Velum quidem veſtris
oppanſum eſt occulis, ne me videre
Ppoſſitis: an putatis hoc me quoque
velo impediri, quò minùs omnia a-
perta ſint oculis meis? Faciam ergò
hic quoque, quod feci alibi. Faciam
domui huic, & loco, quem dedi vobis,
& Patribus veſtris, ſicut feci Glo. De-
ſtruam vos; diſperdam vos, ſemper
plura vobis cælo flagella mittam, plu-
ra adverſa, adverſa privatis, adverſa
Reipublicæ: quid plura: etiam mor-
tuos projiciam vos à facie mea, quàùm
tam parum eſtis reveriti- Sed par-
ciuùs iſta DEUS meus, parcius. Ne
te quæſo abripi ſinas indignatione,
quamvis juſtiſſimà. Da veniam Po-
pulo tuo. Certum eſt magno nume-
ro illos eſſe, quibus abuſus tam e-
normis ſumme deſpliceat; & qui il-
lius rei ſunt & conſcii, crede mihi,
peccant potiùs levitate quadam natu-
rali, quà non advertant, ad id, quod
agunt, temeritate quadam inſolutâ,
quàm ut deliberata voluntate in te in-
jurii eſſe velint. Quid tamen ego fru-
ſtra me precibus fatigo? O N. me:
clauſit verbis meis ſuas aures DEUS:

non

Num. II.

Num. 14.

le gui ſi —
od vel nunc,
ani lletis
rirle continent,
ex cammnis, In 4
Eint, thi obo
ges, goc wuſi⸗
Uod tacite lulur
Godd nondum
Bonem præpite
lem vides, gud⸗
hominum met
huc poſt bigout
nindun, 20
guam antehꝛc in
Norme vides?
eſt, lcirco hr

U; Ee ſupnr

nie, G int gnan.
luun ſm: ſua
iltetur. Jed
Dr ilhaulta pra
Nekl, Aun i
cogeil b aie
iler, od dre
biiniggenin
mei me beſinnt
negis ckehenan
Impollta
cite glen
ores cedt:

dte, uo pie

i, hegare
eſoienig.

ultgs, Ui
Sumemt e
Contemlen.
n trpi nen.
61. Qui nul.
eyitatibus in.
idem yelti
e me pigere
de e⸗
Us omnis a-
inn D

b. Pedun Nun. .

n leli oolir,
fai . De.
vos, ſenper
mitam l-
Atis, 0verla
etiam wor⸗
met, goim
f. Led pe.
parci. N
ndantore,
renumbo⸗
agno humn⸗
bulas uim e⸗
; Ci !
, lebe mili,

gvadam natu⸗

lantuein te

umenen
0 e:

1 e:
us

cit Pee. .
Denin Nnn

DE SANCTISSIMO SACRAMENTO.

non audis, quid ille porrò dicat? Tu
ergo noli orare pro Populo hoc, & non
obſiſtas mihi, quia non exaudiam te.
Non ita, non; reponit DEUS: Abu-
ſus iſte nimium quantum invaluit, &
fi nemo alius emendando malo tam
enormi manum admovet, neceſſe eſt,
ut tandem ego id faciam. Lnne vi-
des, quid iſti faciunt? An non vides,
quòd vel nunc, dum tu de Abuſu tam
gravi diſſeris, non deſunt aliqui, qui
vix ſe continent, quò minùs vel illis
ex ſcamnis, in quibus ſedentes te au-
diunt, tibi obloquantur? noônne vi-
des, quòd muſſitent? nonne vides,
quòd tacitè ſuſurrent? nonne vides,

quòd nondum ad ſeriam ſe emenda-

tionem præparent? An non iſtud ſal-
tem vides, quòd, ſi nunc neſcio, quo
hominum metu tacent, redituri ſint
huc poſt biduum ad garriendum, ad
nugandum, ad me magis quàm un-
quam antehac injuriâ laceſſendum?
Nonne vides? nönne vides? Actum
eſt, Idcirco hæc dicit Dominus DE-
US ; Ecce furor meus, & indignatio
mea, & indignatio mea conflatur ſuper
locum iſtum: ſuccendetur, & non ex-
tinguetur. Sed 6 me infelicem! ad
quæ infauſta præſagia ego hodie de-
Hexi, dum alia tamen omnia dicere
cogitavi! à diſſertatione tam placida
videte, quò abreptus ſim! ne quæſo
mihi indignemini. Nam quò minus
mea me deſtinatio huc duxit, tantò
magis credendum eſt, ab ipſo me
DEO impulſum, ut iſta dicerem. Fa-
cite ſaltem, ut majori veſtro commo-
do res cedat: & idcirco certum ha-
betote, quòd videre DEUM hic nube

339
ſacrâ tectum, magis nos ad ipſum a-
mandum, quâm ad injuria afficien-
dum incitare meritò debeat. Mon-
ſtrare faciem, & ſe totum, nullius
Chriſto negotii res foret: nec nulli
hunc ipſe favorem præſtitit. Sed ſi
ſemper non facit, non aliud ipſe hac
re, quàm noſtra ſpectat commoda,
ut à me oſtenſum eſt. Vult ipſe hac
ratione Sacramentum hoc reddere no-
ſtris ſimul uſibus accomodatius, &
noſtris utilitatibus magis proficuum:
non timuit ipſe exponere ſe tantis
injuriis, & tantæ multorum tàmque
impiæ inhumanitati, quâ præno-
verat ſe tractandum, ſi occultus
lateret. Quùâm multa funt illa ho-
minum monſtra, & nefaria ca-
pita, quæ quia Chriſtus faciem ſuam

tam conſtanter diſſimulat in illis pa-

nis formis, ſeu Hoſtiis, non ſolùm
tantò pejus ipſum tractant in Tem-
plis, ſed inſuper non verentur illas
nonnunquam ſacrilegâ impietate ob-
jicere canibus, comburere, abjicere,
per contemptum infimum defodere,
ut computrelſcant; quin etiam abuti
illis ad magicas præſtygias, quod eſt
apex opprobriorum DEO ab homi-
ne Chriſtiano inferendorum. Neque
tamen DEUSrationem ullam habuit
injuriarum tam atocium, infamium,
& omnem tolerantiam ſuperantium,
dummodo ita ſe abſcondendo obti-
neret finem nobis amplius commo-
dandi. O amorem incomparabilem!
amorem limites omnes egreſſum !
quis illum unquam capiet?

Quid facimus igitur, ſi non nos
Uuz laltem

„

340 PANEGYRICUS VIGESIMUS TERTIUS,

ſaltem conamur junctis ſtudiis vices
reddere, quæ tali amori debentur?
An minoris non faciemus benefici-
um, quod in ſanctiſſimo Sacramen-
to vobis præſtat DEUS, quia nulla
exornatum pompà ac ſplendore, qui
ſub oculos cadat? Prõô! quàm ſinè
ſenſu ſumus: Imò hoc ipſo titulo
pluris ejusmodi gratiam facere debe-
mus, quia ex hoc ipſo innoteſcit,
quòd ſit divinum. Homines pom-
pas amant in beneficiis, quæ confe-

N= S
. DR
2 S
R

runt, DEUS illas odit. Unde id
ſemper ipſe ſpectat, ut majus ſit be-
neficium, quàm foris appareat. Co-
gitate igitur, Auditores Amantiſſimi,
externam illam panis ſpeciem ac figu-
ram nubis omnino inſtar eſſe, quæ
ſolis aſpectum poſſet eripere, vim
autem illam & virtutem, quæ ex ſo-
le ad nos dimanat, impe-
dire non poſſit.

114

Ih.

N. . N.

(um Cr.

4AuGug

wejis ſi be.
Rerent. Co.

Lammtiſim,
en ge.
d eſſe de

ellpere Vin

1, Jur erl

t, upe⸗

ut.

CHRISTUS SERVATOR

IN

£

PAUPERIBUIS AGNITUS
ET

HONORATUS.

RATIO

R. P. EUISEBII TRUCHHSES,

SsOC. JESU

Ad Purpuratos Eccleſiæ Patres
DIC T A

IN PALALIO VATICANO
POST COENAM DIEI JO0O VIS
HEBDOMADE,Æ SANCTIORIlS,

Ex Italica Authoris latine recêns reddita

A
R. P. MAXIMILIANO RASSLER,

SOC. JES.

EDITIO T ERTI A.

Cum Gratia é Privilegio Sac. Caſ. Majeſt.

Au Gu
Sumptibus

Et facultate Superiorum.
D
IG1s.
X«
SPÆ— INDEL. Er DILING1.
JOANNIS CASPARI BENCARD,
Viduæ & Hæredum.

1NNO M. DCC. L.

LECTORI

ſcrepat non nihil Latina hæc In-
terpretatio pluſculis in locis ab
Exemplari Italico, quod Genuæ pri-
mo Cditumn fuit. Hæc autem Varia-
tio, non Inrerpretis arbitratu facta
eſt (tantum enim ille ſibi non per-
miſit) ſed judicio Authoris.

umnm quis

elbbs lcllu i⸗
1es convererunt
lum gvoque luß
Pum gvoruncen
Wühom genua,
je pedes, terge
oleulani, gein ee
Gecycere, ſolen
parat infkructan
ittere, ſuis 00
nibis, mpponere
Vina, &, ut leme
fimulo gee.
UEminentiſſimi P-
lri, um prolini
neiſtud lon e
ſium Demiffonie
temm. Kl votn
nunpuen
eitömenen
enlt inmenten
dommbunni
ub

que
kri len ie

heeln
ocs ab
ur Pri
Varn.
ſoch

n per⸗

PN Se 343

. ed. A T T D er e ee

2 O
3 2 W dis 3 T r Iek Ner de Tar daf A r Aa: : e 2 5H? : 2 et 2,0 275 315

7

T2TTZLPTPTPYZYYEYZTPYZYZYZTYPYYZ

N Ræclarum & mirabile ſpecta-
y culum hic nobis dies exhi-
buit. Vidimus eum, cujus
A genibus ſupplices advolvi, &
pedibus oſcula figere Reges ac Cæſa-
res conſueverunt; procumbere ip-
ſum quoque ſupplicis ritu, ad ino-
pum quorundam, ignotorumque ho-
minum genua, & feſſos eorum lava-
re pedes, tergere linteo, blandeque
oſculari, dein comiter eos ad menſam
deducere, ſplendido baſilicôque ap-
paratu inftructam, diſcumbentibus
aſſiſtere, ſuis omnia miniſtrare ma-
nibus, apponere dapes, propinare
vina, &, ut ſemel dicam, omnia pro
famulo agere. Hæc cùm viderem,
Eminentiſſimi Principes, Utinam,
dixi, hæc ipſa ſpectarent omnes, tum
ſacri, tum profani ordinis Principes,
atque iſtud longe pulcherrimum Chri-
ſtianæ Demiſſionis exemplum imita-
rentur. Sed votum hoc meum illi
pridem præverterunt. Nam (quod
mihi tunc, ut eram attonitus, non
venit in mentem) eadem plane offi-
cia, quibus in Vaticana iſta Regia
Pauperes coli mirabar, hac ipsâ luce
ab omnibus ubique ſacris Præſulibus,
quàm quisque poteſt magnifice, præ-
ſtari ſolent: eundemque morem

IO.

profani quoque ordinis Principes
plùs minusve imitandum ſibi ſumpfe-
runt.
Videntur itaque Principes hanc
ſibi ante alios provinciam vindicaſſe,
tanquam ſuæ illa dignationi maxime
præcipuéque conveniat. Et verò
dicamus, quod res eſt. Omnibus
quidem in commune dictum eſt: Et
vos debetis alter alterius lavare pedes;
attamen eſt ratio, ob quam id Prin-
cipes potiſſimum præſtare deceat,
præſtaréque Pauperibus. Dicam e-
tiam apertius. Nemo eſt hominum,
qui non quovis alio in homine vene-
rari ac revereri eum debeat, cujus ad
imaginem ſinguli ſumus effecti. Ex-
hibenda ſunt etiam exteriora officia,
quæ interioris illius reverentiæ argu-
menta ſint. Nullum autem ejus ar-
gumentum edi luculentius poteſt.,
quàm ſi eò nos demittamus, ut alter
alteri extremam corporis partem ab-
luat. Quod proinde officium Chri-
ſtus Dominus, non verbis tantum
commendavit, ſed ſuo etiam conſe-
cravit exemplo. Non tamen, cuùm
hoc nobis commendavit, hoc om-
nino eum voluiſſe putandum eſt, ſed
ut præſtaremus, quæ quisque poſſet
obſequia, quibusque poſſet, ac res
ferret:

Joan. 13.
142

344 ORATIO.

ferret: nam lavare pedes utique non
ſinguli ſingulis poſſumus. Hoc ip-
ſum tamen, quod non omnes omni-
bus debent, quòdque cæteris eſt of-
ficiis humilius & abjectius; hoc ip-
ſum, inquam, ſibi Principes ſumpfſe-
runt hac ſacrâ & celeberrimàâ die præ-
ſtandum, idque Pauperibus. Cur
autem iſti, & cur iſtis? Nempe quia
nullis major, quàm Pauperibus de-
betur honos, nec ab ullo ipſis homi-
num genere magis, quàm à Principi-
bus debetur, à ſacris quidem aliquan-
to etiam magis, quàm à profanis.
Hoc mihi arcanum, non aliàs com-
pertum tacite in animum inſinuare
viſa eſt, cùm veſtra, Patres Purpu-
rati, quam ſæpe ſum demiratus, tum
verò maxime ſummi Sacrorum Prin-
cipis, quam dixi, mirifica prorſus in
Pauperes benignitas. Cùm enim
hanc contemplarer, tantàâ cum demiſ-
ſione, tantâà cum ſignificatione hono-
ris conjunctam, ſubijt iſta mentem
cogitatio, eos, qui ſic à vobis hono-
rentur, non poſte non præ aliis om-
nibus eſſe honorandos, & lſubeſſe
cauſam, cur ab iis, qui ſummo loco
ſunt, præ quâàm ab aliis honorentur.
Dehinc verò non pauca in hanc rem
mihi ſuccurrunt quæ nunc ediſſeram.
Et favebitis, ſpero, id exſplicare
confirmaréque conanti, quod ipſi ta-
citeé, ùt ajebam, mihi ſuggeſſſtis.
Duo quædam ſunt hominum ge-
nera, quæ Chriſtus Dominus ſupra
cæterorum ſortem altius extulit, a-
deôque honoris etiam prærogativo
jure donavit. Sunt autem, ut nihil
morer, ea ipſa, de quibus ante dice-

bam, ſummi nimirum, & qui viden-
tur infimi mortalium; Principes, in-
quam, & Pauperes. Ac de Princi-
pibus quidem ambiget nemo, quippe
qui manifeſte inter homines excel-
lant : quòd autem iſtis hominum
poſtremos componam, id ſcilicet mi-
rum videri poteſt. At certe Chriſtus
utrosque delegit, ſuam quibus perſo-
nam ſingulari quadam ratione impo-
neret, non ut quocunque modo eam
repræſentarent (id quod omnibus eſt
commune) led etiam ut eam agerent.
Hos enim (quæ ſumma dignatio eſt)
ſubſtituit ille ſibi vicarios, qui ejus a-
pud nos vices gererent: adeòque vo-
luit, ut in his maxime ipſum venera-
remur, ipſi obſequeremur.
Promptum foret iſta, quæ dixi,
pluribus firmare argumentis: ego ve-
rò paucula duntaxat Sacris Litteris
afferam, ſed ea tam luculenta, ut ni-
bil facile deſiderari ampliùs queat.

Qui vos aunit, me audit: & qui vos Luc. 10. 16.

ſpernit, me ſpernit. Qui autem me ſper-
nit, ſpernit eum, qui miſit me. Chri-
ſti hæc ad Principes & Magiſtratus
verba ſunt. Atque his planèe gemina
ſunt illa, quibus Pauperes eſt allocu-

tus. Qus vecipit vos, me recipit: & Matth. I0.
qui me recipit, recipit eum, qui me miſit. 40.

KRurſus, quo loco Principes nobis ha-
bendi ſint, magnus ille Mandatorum
Chriſti Præco, Paulus, inquam, Apo-
ſtolus edixit.

timore & tremore, ſcut Chriſto; non ad . 5. &c.
oculum ſervientes, quaſi hominibus pla-
centes; ſed ut ſervi Chriſti: cum bond
voluntate ſervientes, ſicut Domino, &
En ut repetitis vici-
bus

non hominibus.

i. vdici formulipi
*); 1,, . .
14)“ diu faiſi⸗ ui 4

Obedite Dominis cum Ad Ephef.

ndem
en 1 1
bus en un

incula

gnifcumn
G paupennn
bis eGiwit, qoo
Mundi die, tin

.

inie, nih ſac⸗
cin mi hennini
ie Pohdi
contentione, gian
non feginus ul⸗
Ullo alio hominun
1 lox poncus in
Porro ſi nadid
ſbent, cut do
Cbeids Domin
buerit, tantogt
mendavetit: h
niengo lbor e
quim mnarine ne
Jue hominumn ali
lent, & pars m⸗
Aieno lubſidio.
vel medioctis ho
1 Lomet omnes
6 ſ ſbi ujsgl
Pentibis zofretur
tum ofmninm p
wilerinum colloy
ttmen bideum
Reno verur
tnd exuere, *
nant inperinm,
Cultatibs (n
noſtram 4ppe
Aer egene in

E gri ise.
ncipes in.
Kede Princj.
nend, guippe
ninsg erel.
iſis hommum
dͤic ſlienm.
1cente Chiiſh
n quibig perſo.
n ntione imo.
nque modo ein
vod ommibogdet
It eam agerent.
Cenato el)
08, gli eiis r.
eogbe r
iplom venen.
em.
iſa, gor ein,
hentis: ego ve-
Kori Litens
rlenta, ut ni⸗
hplins gvert

r! E ii uuic loi

uten nne er.
iir ne. (.
& Meiſtams
eplane gemin
ezeſt loca.
nne reciſit: 5 Nnn
n, gü ne iſt d
0 es ndis dr
e Mandnorun
inapamho⸗

mit
8., Downinis ℳ,
Chrit M.
ℳ De, C
6es Fcl⸗

des

17,

4

ſ

ORATIO.

bus rem eandem nobis vehementer
inculcat. Quàùm verò illud quoque
magnificum , quùâm exaggeratum,
quod Pauperum causàâ Chriſtus no-
bis edixit, quodque ſupremo etiam
Mundi die, tanquam ex præſcript4

Matth. 25. judicii formulàâ pronunciabit? Quam-

40. & 4 5.

diu feciſtis uni ex his fratribus meis mi-
nimis, mihi feciſtis. Quamdiu non fe-
ciſtis uni de minoribus his, nec mihi fe-
ciſtis. Profectò tam diſerté, tantà
contentione, gravitatéque verborum,
non legimus uſpiam Chriſtum pro
ullo alio hominum genere authorita-
tis ſuæ pondus interpoſuiſſe.
Porrdò ſi rationes etiam exquirere
libeat, cur duo iſta hominum genera
Chriſtus Dominus aded ſibi curæ ha-
buerit, tantôque nobis opere com-
mendaverit: haud magnus in inve-
niendo labor erit. Nimirum erat
quàm maximè neceſſarium, ut pleri-
que hominum aliis hominibus paré-
rent, & pars magna vitam degeret
alieno ſubſidio. Quis enim, rogo,
vel mediocris hominum ſtatus foret,
ſi ſuéêmet omnes arbitrio viverent,
& ſua ſibi quisque ſervaret, nihil e-
gentibus largiretur? Ingens profectò
rerum omnium perturbatio, ingens
miſeriarum colluvies exiſteret. Nec
tamen quidquam magis hominum in-
genio adverſatur, quàâm ſuo ſe arbi-
trio exuere, ut ſead alterius compo-
nant imperium; & ſuis ſe privare fa-
cultatibus (quas plane ſubſtantiam
noſtram appellare conſuevimus) ut
alteri egenti ſubveniant. Ad ſupe-
randam ergo hanc geminam, in re
adeò neceſſaria, difficultatem neceſ-
R. P. Segneri Panegyr.

V

34

ſe fuit, vim quandam novam nobis
adhiberi, majorésque ſtimulos addi,
quibus & ad obtemperandum Prin-
cipibus (quo nomine Magiſtratus
uoque omnes complector) & ad
flccurrendum Pauperibus incitare-
mur. Quæ autem vis major, quod
majus, validiusque incitamentum ad-
di potuit, quùm ut ſuam Chriſtus
Dominus authoritatem, quà ipſe ſibi
nos habet obſtrictos, cum illis com-
municaret? Hos ergo vice ſuâ fungi
apud nos juſſit, collatisque in illos,
quæ ſibi competebant juribus, certos
nos fecit, ſe omnino eſſe, qui, quod
jubent Principes „jubeat; ſe itidem,
qui ſtipem, quam petunt Pauperes,
Petat.
Jam non poteſt humana ſuperbia
indignum putare, quòd Mazgiſtratui
ſubeſſe nos oporteat. Hoc enim non

eſt homini ſubjici, ejusdem nobis-

cum conditionis (id quod adeò mo-
leſtum ac difficile nobis accidit) ſed
ipſi potius Chriſto, cujus ille perſo-
nam gerit. Revocate hoc loco in
memoriam Fridericum illum Aheno-
barbum, qui tamdiu, tantâque con-
tentione animi Pontificiæ Majeſtati
eſt obluctatus. Hic ipſe tamen in-
duci ſe demum paſſus eſt, ut indomi-
tam illam ſuam, & auguſtam frontem
ad Alexandri III. pedes ſubmitteret,
notiſſimâ illà conteſtatione adhibitâ:
Non tibi, ſed Petro. Rectiùs dixiſ-
ſet: Non tibi, ſed Chriſto, Majus e-
nim eſt, Chriſti vices gerere, quàm
in iis gerendis Petro ſuccedere. Quan-
do tamen Friderico, utut elato ac
feroci eſſet animo, ſatis iſtud fuit,
XX quòd

Matth. 21.
2. 3 9.

346 ORATIO.

quòd Alexander Petri ſedem teneret,
bominis quidem, ſed mortali majo-
ris: quando, inquam, hoc ei ſatis
fuit, ut illam ſuæ majeſtatis inclina-
tionem haud ſibi duceret erubeſcen-
dam; quinam porrò erunt, quibus
durum nimis videri queat, ſubeſſe

eſ. Principibus, ſcut Domino, & non ho-

minibus!
Nunc etiam illud vobis in mentem
redeat, quod Chriſtus Dominus, cum
ſuorum aliquos miſit, ut par jumen-
torum adducerent, quibus ipſe uti vo-
lebat; ne quid illi ambigerent, igno-
tôque hero rem ſuam auferre formi-
darent: confidentiſſimèe ipſis dixit,
Solvite & adducite: & ſi quis vobis
æliquid dixerit, dicite, quia Dominus
his opus habet; & confeſtim dimittet.
Hæc ſi non juſto major confidentia
fuit, plusque ſibi Chyiſtus de facili-
tate Heri promiſit, quàm ratio ſine-
ret (id quod cogitare nefas foret) ea
neceſſe eſt, vis inſit huic dicto: Do-
minus his opus habet: nihil ut oppo-
nere hominis duritia poſſit, nec om-
nino quidquam ei ſit reliquum, quo
tenacitatem ſuam excuſet. Ex quo
itaque ſcimus, Chriſtum neceſſitates
Pauperum ſuas exiſtimare, quéôdque
iſti à nobis petunt, ejus nomine ac
loco petere; quomodo eorum pre-
cibus non flectetur, in quo Fides
penitus extincta non ſit? quomodo
non confeſtim dimittet rem quamlibet,
quaà illi habeant opus?
Sic igitur Chriſtus Dominus pub-
licis privatisque mortalium neceſſita-
tibus conſultum ivit. Quoniam enim
alienà ope ſuſtentandi erant, qui ſuis

vivere facultatibus non poſſent; & ,
ut omnes recte pacatéque viverent,
non ſuo quemque arbitratu agere, ſed
maximam hominum partem à Magi-
ſtratibus regi neceſſe fuit: propterea
iſtos, qui aliis juſſa dant, & eos, qui
aliorum flagitare opem neceſſe ha-
bent; ſuâ ille adeò authoritate mu-
nivit. Sic enim. & illorum juſſa, &
horum poſtalata majus apud nos
Pondus elant habitura. Ita quidem
mihi videtur: ſed quodcunque fue-
rit Chriſti hac in re conſilium, res ip-
ſa certe in aperto eſt, Principes nimi-
tum, & Pauperes Chriſti vicem, lo-
cumque tenere. Hoc enim ampliſ-
ſima illa ejus mandata, quæ in medi-
um adduxi, plus ſatis teſtatum faci-
unt. Utrosque igitur, ùt rem ſacram
veneremur oportet, non Principes
tantùm, ſed & Pauperes. Nam recte
quidam dixit (etſi forte alià mente
id dixerit) Res eſt ſacra Miſer.
Atque hactenus quidem id celebràſ-
ſe fit ſatis, quòd Principes & Pauperes
habent ſupra cæteros Mortales eximi-
um. Neque parum eſt, quod in ejus,
qui Principibus debetur, honoris com-
munionem eos vocavimus, qui quàâm
longiſſimèe abeſſe videbantur. Quam-
quam verò communis quædam utro-
rumque dignatio eſt, non ea conti-
nuò par in utrisque putanda efſt. Su-
pereſt ergo quæſtio, utri hac in re po-

tiores ſint, Principesne, an Pauperes?

Quodſi potiores eſſent Pauperes, jam
ego vieiſſem, quod propoſui, hos
ipſos ſcilicet præ omnibus eſſe hono-
randos. Non enim poſſunt non om-

nibus antecellere, qui eàâ in re, quæ

IR

a met, n
bio Ntrage
menta ſationum
ſal Alios unbt!
Vime atonibes
Principibus lein
oſſem, oſtra
tet. Cunn zute
kodie reteratur
Pauperum callit
tepromoveann.
tentiadtincipum
Perum hono
Gandus.
Ectidem,
Oui hominm
vogle eratus
ind & ſeipſa hor
tür: non item,
mos. Iti multis
nifeſtis, commnn
tem excedunt,
Juim homines y
ili, gui ſumm
neii Snt liaui⸗
aid, guod omn
um habet
det; i zden

leere, c nitil
Rem dicere

nor ertibitng ej
(ltur honore 4
Ino Atomniun
nor eſſe cenleatn

n heceke ſa.
himen.
Crum uſtn
18 aepuc n
. ln 1 bigem
deungle ſye
flium, jesj 1
inees ini.
iricem, ,0.
nin emoli.
Aun in el.
teſtutum hor⸗
Utrem lactum
on Principes
NMam ecke
ali mente
iſer.
id celchei⸗
Daperes
iineiii
gvob nein
Gnwicun
i Gvam
tor. Qal⸗
Uedamn vilo-
On en (Onti⸗
nch ek. d.
ibacinteſe⸗
m kufech
bametsin
ſnacn, 1
biselenn⸗
lmmma.
ant,

ORATIO. 347

in ſummis qůoque fumma eſt, magis
excellant. Videamus igitur, in quo-
nam magis e duobus iſtis hominum
generibus Chriſtus agnoſci & hono-
rari amet, in Summisne, an in Infi-
mis? Pro utraque parte ſua ſunt mo-
menta rationum. Ac ego quidem,
ſi ad alios mihi ſermo eſſet, iis ma-
ximè rationibus inſiſterem, quæ pro
Principibus faciunt, eisque, quoad
poſſem, illuſtrare ac roborare cona-
rer. Cùm autem ad Principes mea
hodie referatur Oratio, videor mihi
ad id potius debere incumbere, ut
Pauperum cauſam pro virili meâ par-
te promoveam. Uti enim aliis reve-
rentia Principum, ita Principibus Pau-
perum honor magis eſt commen-
dandus.
Equidem, ut hoc primùm dicam,
qui hominum infimos honorat, is
quoque paratus eſt ad honorandum,
imò & reipſa honorare omnes vide-
tur: non item, qui honorat ſupre-
mos. Iſti multis partibus, iisque ma-
nifeſtis, communem hominum ſor-
tem excedunt, ſic ut plus aliquid,
quàm homines videri poſſint. Sed
& illi, qui ſummos inter ac infimos
medii ſunt. aliquid habent auctarii ſu-
pra id, quod omnibus eſt commune.
Solus Pauper nihil habet à Fortunaâ,
ſed id ſolum habet, quod nemo non
habet; ut adeò idem ſit Pauperem
dicere, ac nihil aliud, quàm homi-
nem dicere. Hinc autem fit, ut ho-
nor exhibitus ei, in quo nihil conſpi-
citur honore dignum, niſi quòd Ho-
mo eſt, omnium plane hominum ho-
nor eſſe cenſeatur. Cuùm igitur Chri-

ſtus Dominus omnem plane ab ho-
minibus hominem honorari volue-
rit; vel hac de causâ conveniens e-
rat, ut eorum maxime honorem no-
bis commendaret, qui ſunt omnium
minimi.
Sed alia mihi ſuppetunt luculen-
tiora argumenta, quibus Pauperum
obſcuritatem Principum ſplendori
præferam. Sunt enimverò Principes
ſplendidæ prorſus Chriſti Domini
imagines; & quo ſunt ſplendidiores,
eo quòque ſuo ſunt Prototypo ſimi-
liores. Quis enim dubitet veriorem
illam eſſe Solis imaginem, quæ vel
auro expreſſa, vel illuſtri aliquo co-
lore depicta ſit, quàm quæ adumbra-
ta carbone? Hinc porrò aliqui con-
tinuò rem qu de agimus, confici
putant. Nihil enim ambigendum eſ-
ſe ajunt, quin Chriſtus Bominus in
iis potiſſimùm honorari velit, in qui-
bus ipfſe meliùs ac facilius agnoſci
queat; in Principibus ſcilicet, qui
plus inſtar ejus habent: nam in vili
ac ſordida turbaà Mendicabulorum
extrema vix ejus lineamenta quis poſ-
ſit agnoſcere. Ita quidem illi, qui
grandia tantum, & illuſtria admirari
conſuérunt. Ego verò, ut majori,
quam dicunt, Principum cum Chri-
ſto ſimilitudini nihil interim repug-
nem; ex hac ipsâ longe aliud, ac pla-
ne diverſum colligo. Similiores ſunt
Chriſto Principes: minus ergo faci-
le fuerit, Chriſtum in ipſis agnoſcers.
Abſona videtur iſta collectio: ſed
magnos habeo ejus authores, quibus
non temere quisquam refragari au-
deat; Divum Dionyſium, & Di-
XX2 vum

S. Thom.
I. p. q. I.
a. 9. ad 3.
S. Dionyſ.
de Cæl.
Hier. c. 2.

S. Thom.

3. P. q. 2 5.

a. 3. ad 3.

348 ORATIO.

vum Thomam. Hic ſub ipſum fere
principium celebratiſſimæ ſuæ, ut vo-
camus, Summæ, rationem exquire-
re laborat, cur DEUS in Sacris Lit-
teris, in quibus altiſſimas perfectio-
nes ſuas vario ac multiplici figura-
rum genere adumbrare voluit; uta-
tur plerumque ſimilitudinibus vilium
potiùs, abjectarumque rerum, quùàm
nobilium atque præſtantium? Mi-
rum id ſcilicet videri poteſt, utique
cùm eo res quæque propiùs ad DElI
ſimilitudinem accedat, quo eſt ipſa
præſtantior. Ad hanc quæſtionem
reſpondet Doctor Angelicus ex ar-
canâ S. Dionyſii doctrins. Magis
eſt conveniens, ut Divina tradantur ſub
figuris vilium corporum, quàm nobilium,
quia ſic magis liberatur animus ab erro-
re. Nempe cùm res, quæ aliis re-
præſentandis adhibentur, multum ip-
ſæ per ſe decoris & præſtantiæ ha-
bent, non leve periculum eſt, ne
intercipiant, ſurripiantque ipſæ ſibi
partem ejus honoris, qui rei repræ-
ſentatæ debetur.
Hinc eſt, quòd cùm adorare DE-
UM ſub ſenſili aliquo ſimulacro vo-
lumus, rudibus ad eam rem, & ſenſu,
vitàque caſſis imaginibus utimur, has
imponimus aris, & religioſo cultu
proſequimur. Atqui Homo ipſe vi-
va DEl ſpiransque Imago eſt, quam
ille ſuis, ut ita dicam, manibus, &
ſingulari curà formavit. Cur ergo
alias nobis fingimus imagines, ac non
potiùs alter in altero DEUM adora-
mus? Non ob aliud profectò, quàm
ob hanc ipſam nobilitatem & natu-
ralem hominis præſtantiam. Ejus-

modi namque imago, in qua tantum Rob. Hol-
inſit propriæ ac nativæ perfectionis, cot lect.
teneret facile animum noſtrum, aut 1r58.
ſaltem non ita facile ſineret nos eum in lib. Sap.

avellere, atque, ut oportet, ad rem
ipſam transferre, cujus illa imago eſt.
Certe ſi hominem adoremus, uti ru-
dem aliquam adoramus imaginem;
dubitari poteſt, an is ei cultus exhi-
beatur, tantum ùt eſt Conditoris ſui
atque Opificis imago; an verò, ùt
ipſe præclarum adeò, & excellens eſt
opus.
Hoc ipſum quodammodo in ho-
norandis Principibus nimis quàm ſæ-
pe uſuvenit. Quo enim illi plus va-
lent opibus, & potentiâ, quo plus au-
thoritatis ac majeſtatis præ ſe ferunt,
atque, ut paucis dicam, quo magis
eum referunt, qui Rex eſt Regum, eo
magis pronum eſt, ut eos quis vene-
retur propter id potius, quod ſunt,
quàm propter id, quod referunt. Ita
factum, ut olim aliqui Principum
pro Dijs habiti fuerint. A qua qui-
dem inſaniâ nos procul abſumus, ſed
non abeſt periculum, ne illa reveren-
tia, & ſubmiſſio, quæ Principibus,
ut Chriſti vicem locumque tenenti-
bus præſtanda foret, nulio ad Chri-
ſtum reſpectu, ipſis præſtetur. Hoc
ipſum verò eſt, eos quodammodo in
Deorum numerum referre, non poſi-
tivò (uùt in ſcholis loquimur) ſed ne-
gativé.
Nihil ſimilis periculi eſt in juvan-
dis, honorandisque Pauperibus: nihil
enim iſti habent, quo nos alliciant,
niſi quòd Chriſtus ſuam illis perſo-
nam impoſuit. Impoſuit autem, Rul
18

mamel

6o
ſis
bos, i wn

cijs impo el⸗
Cbitto in aupe
mzjor eſt, uo⸗ 1
useſt Abinbil,
for, Avan gun
n ilum eännd
Co loco
velem 8 Ben
jlam aGeo ,aud
mnplſimi atii
ſtadfios impen
Vit non Potentun
luit enclalos) ied
Vo Nje norum curam.
jus verba unt)
ur. Man Divit
leentiani afat.
mter, icd gvo
imuginibug ciri,
nodo ill eſe
les wagis enn
Oblcuras, gus ſonn
. Cunquam ſl
Di 5 meiben
Onmini ſmiltuc
atem obſe
iit; ſl 1
e
oris e

Nemus, U n.
lmaginen;
ei cultcz erli.
onditotis iet
en verd,

excelleng eſt

moCo in ho⸗
wis goim /.
nilipus n.

nong .
Pre le en,
n, Gno nehG
eſthegum eo
s gußs eſt:
gvog lunt,
elerunt. It
Drincipumm
A g gui⸗
blomus, e
ilarereren
Pinepbus,
re keneni⸗
10 2d Corti-
teiut. Hoe
Qammodoin
te, non
mmur) ſed te⸗

neſtin n
bis: i
nos 1en
um öe
uen,Nu⸗
nitne ſß

Reg. c. 53.

O RATIO.

lis additis ornamentis atque Inſigni-
bus, quæ noſtros poſſent ſenſus per-
cellere. Quamobrem Pauper à quo-
dam e Patribus in hunc modum defi-
nitus eſt: Nuda DEI Imago: cùm ê
contrario Principes, uti dicebam, or-
natiſſimæ ſint ejus Imagines, uti Pa-
relia ſolis. Quanto autem ſimplicior
eſt Imago, minusque per ſe habet, ob
quod æſtimari queat; tanto eſt evi-
dentius, quidquid ei exhibetur hono-
ris & cultůs, id omne in eum referri,
cujus imago eſt. Honor igitur, qui
Chriſto in Pauperibus exhibetur, eo
major eſt, quo ſincerior. Certè mi-
nùs eſt dubitabilis, adeòque luculen-
tior, quàm qui ex Principum honore
in ipſum redundat.
Quo loco juvat referre præclara
quædam J§. Benedicti verba, qui cùm
illam adeò laudatam Hoſpitalitatem,
ampliſſimi Patrimonii loco, transmi-
ſit ad filios, impensè ipſis commenda-
vit, non Potentum (etſi nec iſtos vo-
luit excluſos) ſed inopum & peregri-
norum curam. Quia in iſtis (hæc e-
jus verba ſunt) magis Chriſtus ſuſcipi-
tur. Nam Diwitum terror ipſe ſibi re-
verentiam parat. Quo rurfus confir-
matur, id quod de vivis iſtis Chriſti
imaginibus dixi, clariores quodam-
modo illas eſſe, quæ ſunt obſcurio-
res; magis autem dubias, atque adeò
obſcuras, quæ ſunt illuſtriores.
Quanquam ſi clarior eſt in Princi-
pibus, magisque manifeſta Chriſti
Domini ſimilitudo, in Pauperibus
autem obſcurior, & quæ ſenſum fu-

giat; profectò in his illum agnoſce-

re, uti majoris eſt fidei, ita non po-

349
teſt non eſſe magis ei acceptum. Quod
tamen ad me attinet, non ego con-
ceſſerim, Pauperes minus eſſe ſimiles
Chriſto, quàm Principes. Hi atque
illi, quamvis inter ſe ſint adeò diverſi,
æque tamen ejus ſimilitudinem refe-
runt. Neque hoc mirum, cum &
ipſe diſſimiles prorſus conditiones in
ſe receperit, dives idem & pauper,
Dominus & Servus, Magnus & pro-
pe nullus, beatus & ærumnoſus. Prin-
cipes itaque illum repræſentant, qua-
lis ſupra nos eſt, plenum poteſtatis,
majeſtatis & gloriæ: Pauperes verò,
qualis, inter nos fuit, inopem, cala-
mitoſum, & deſpectum. In Princi-
pibus apparet, qualis eſt ſuâmet na-
turâ & dignatione: in Pauperibus,
qualis eſſe noſtri miſeratione dignatus
eſt. Principes denique illum refe-
runt, qualis eſt in ſtatu ſibi maximè
debito, & naturali ſua conditione:
Pauperes contrà ſimiliores ipſi ſunt,
qualis fuit eo tempore, cùm ipſe ſibi
tam fuit diſſimilis, ut de ipſo dictum

ſit: Non eſt ſpecies ei, neque decor: & Iſai. 53. 2.

vidimus eum, & non erat aſpectus, &
deſideravimus eum. Nunquid autem
illi, qui tum quoque Dominum ag-
noverunt, & meritis affecerunt hono-
ribus, magis admirandi, majorique
laude digni ſunt, quàm qui eundem
ſolis inſtar fulgentem in monte Tha-
bor, aut in monte Olivarum adoràâ-
runt, cùm ferretur in Cælum? Ita ſa-
ne illi quoque magis commendandi,
qui Chriſtum in Pauperibus, quàm
ui eum in Principibus venerantur.
Et ſint ſane Principes in myſtico
Chriſti corpore nobiliora cæteris
XX23 mem-

Tract. 50.
zn Joan.

370
membra: imò dicamus diſertè, ma-
gni hujus corporis, cujus caput non
aſpectabile Chriſtus eſt, illos eſſe ca-
Put aſpe ctabile: Pauperes verò, ut
eſt maximè abjecta eorum conditio,
non alium, niſi pedum tenere locum,
quem & S. Auguſtinus ipſis aſſigna-
vit. Hinc quoque idem, quod an-
tea dicebam, conficio, majorem il-
lum eſſe honorem, quem Chriſto in
Pauperibus, quàm quem in Principi-
bus ei exhibemus. Quemadmodum
Magdalena majori eum honore affe-
ciſſe cenſetur, delibutis pretioſo un-
guento ejus pedibus, quàm cùm ſu-
Pra ejus caput effudit, quidquid ha-
bebat odoramentorum. Non enim
magna admodum res eſt, corporis
ejus, tum veri, tum myfſtici Partem
honorare præcipuam: ſummæ au-
tem reverentiæ eſt, venerari infimam.
De Principibus porrò nil majus
babeo dicere, quùàm quòd DEUS
illos Procuratores conſtituit „qui e-
jus nomine nos convenirent, ejus-
que loco reciperent, quod quod ei
debemus Tributum. Præclara hæc
ſanẽ provincia eſt, & magno cum
eorum, quibus eſt demandata, emo-
lumento conjuncta. Non ea tamen
ſolis eſt demandata Principibus: Ege-
nis quoque id negotii datum. Ita
namque diviſa inter utrosque Procura-
tio, ut partem noſtrorum debitorum
Principes exigerent, partem repete-
rent Pauperes. Ac iſtis quidem aſ-
ſignata pars melior, altera Principi-
bus relicta eſt. Quod ut fiat aper-
tius, animadvertendum eſt, totam
immenlſæ illius ſortis, quam DEUS

ORATIO.

nobis concredidit, uſuram, totum
fœnus, quod ei referre debemus „ad
hanc fere ſummam reduci, ut eum
Timeamus & Amemus. Hi omni-
no Cenſus, hi fructus ſunt, quos ille
à nobis repoſcit. Hos ipſos autem
ita ſibi vult perſovi, ut magnam par-
tem derivet in homines. Et Amo-
ris quidem, ſibi debiti, omnes vult
fieri participes: hoc enim mandatum
hbabemus à DEO, inquit &. Joannes,
ut, qui diligit DEUM., diligat & fra-
trem ſuum. Maximée verd illis per-
ſolvendum hoc fœnus, noſtrà qui
ope maximè indigent. Nam ita Chri-
ſtus ipſe Mandatum illud expoſuit,
cùm Phariſæus ſciſcitaretur: Quis eſt
meus Proximus? Timoris poriò tri-
butum (quæ pars eſt altera noſtri de-
biti) pendere jubemur Prineipibus:
ſic enim Apoſtolus nobis edixit: Obe-
dite deminis tum Timore & Tremore .
Eicut Chriſto. Cuùm itaque Princeps,
ùt Princeps eſt, ſit exactor Timoris,
quem Chriſto dehemus: Pauper au-
tem fructum colligat Amoris; mini-
me jam obſcurum eſt, longe Chriſto
eſſe acceptius, quod Pauperi, quàm
quod Principi tribuitur; tanto fcili-
cet acceptius, quanto ei eſt jucun-
dius, Amari, quàm Timeri.
Denique cùm ſummus ille, ac in-
æſtimabilis amor, quo nos Chriftus
proſequitur ‚ita eum in nos penitus
transmutaverit, ita nobiſcum concor-
Poraverit, ut, ſi quis noſtrům fame

laboret, famem & ipſe patiatur; ſi

quem ſitis adurat, non mintis ipſe ar-
deat ſiti; cùm nudus eſt aliquis, &
alget, algeat is quoque ac obrigeſcat
cùm

I. Joan. 4.
21.

Luc. 10. 29.
&c.

Ad Epheſ.

C. 5.

Matth. 25.
3 5. & 42.

ih.

neceſſttium mn
tur, gon tol 4
ſt in Pupenibis
tanten in Pfineſß
Eiatem. Fuit,
Pho coronam pei
le ſbi hoc ao
, quden
non powwerit.
Mirum proine
Ooo Chriſt 1
in exenos Offcir
menget, It ca ol
unerari velle vide
Ali commemotata
Nbi qun ſi futnrr,
Pfemia prnisque
enarrat. Non
lubet enim exect
nem lel igeo ſoe
ſtintur egenis offi
caten ipſiplaeete
enim alja vecungt
õ
Rs onßci
Vceor mili i
D Chriſtes De
i RM a
honore

ſem . tofum

debemg
elt,

unt, adzile
8 lpln en
Imegnam .
. Ame.
1, omnes
nim Nand tin
t oamnes,1,
lileen ſe-21
rerd iſiz pe.
„ noſttl qui
Wmin Chri lir ſog
d epoſit, A
Iis pond d
fenn noſtihke.
Piineipibis:
ecitt: e. Alſia
& Wemme,“).
. Piinceps,
r Timors,
Pauper an.
vyge Chriſ
anto ſli
eſt jucan-
ei.
Ae, cin. 4
nOs Cifts
a n0 Pedinc
ſcom concor⸗
nolhrün in⸗
e hniun
minisle⸗
Kiſt 4
ex itn
(Us

ORATIO. 3 †1

cum alius ſine lare, ſine tecto eſt,
pariter is tecto excluſus, cum extor-
ris oberret; ac, ne longum faciam,
unus ipſe omnes miſerorum omnium
Xrumnas intime perſentiat; dubita-
ri profectò non poteſt, quin juva-
si magis in egentibus cupiat, quâm
in dominationibus honorari. Ma-
gis enim id curat, quod eſt magis
neceſſarium; magis ut vitam tuea-
tur, quæ tot incommodis eſt expo-
ſita in Pauperibus; quàm ut pericli-
tantem in Principibus tueatur autho-
ritatem. Fuit, qui uno Frigidæ ſcy-
pho coronam permutaret: nec ma-
le ſibi hoc pacto confuluiſſe cenſe-
tur, ſi quidem aliter vitam ſervare
non potuerit.
Mirum proinde videri non debet,
quòd Chriſtus Dominus ita Charitatis
in egenos officia quandoque com-
mendet, ut ea ſola æſtimare, ſola re-
munerari velle videatur. Certe non
alia commemorat apud S. Matthæum,
ubi quæ ſit futura, ſupremo illo die,
præmia pænaâsque decernendi ratio,
enarrat. Non ille quidem cætera
ſusſque déque habere putandus eſt
(habet enim exactam omnium ratio-
nem) ſed ideo ſola laudat, quæ præ-
ſtantur egenis officia, quia ſine his
cætera ipſi placere non poſſunt. Quid
enim alia quæcunque officiorum ge-
nera eum juvent, qui, utut ijs forteé
abundet, fame nihilominus, aut ali-
js miſerijs conficiatur?
Videor mihi abunde monſtrâſſe,
quòd Chriſtus Dominus magis amet
in Pauperibus, quàm in Principibus
agnoſci & honorari, quòdque pro-

in illi maximè omnium honorandi
ſint. Et hoc erat, quod primo loco
me oſtenſurum promiſi. Reſtat, ut
oſtendam, ipſis omnium maxime
Principibus Pauperes eſſe honoran-
dos: quod ſecundo loco propoſui.
Ad hoc ergo nunc me accingo. Utar
autem, ne longior ſim, unico non
amplius argumento, ſed quod inſtar
ſit plurium. Oſtendam nempe, ip-
ſorum hac in re Principum cauſam
vel mavimè verti: non enim aliter
ſuam illos authoritatem ſatis tueri poſ-
ſe, quam certe tueri, non fui dico
privati commodi, ſed, quod virtutis
eſt, utilitatis publicæ causâ debent.

Id modò ratum eſſe velim, quod
jam ante ſatis approbatum videtur;
nimirum, quæ una maximé cauſa eſt,
ob quam adeò Principibus obtempe-
rare nos oporteat; eandem quoque
opitulandi Pauperibus eſſe cauſam.
Utrique ſcilicet Chriſti Domini per-
ſonam repræſentant, ejuſque apud
nos vices gerunt: adeoque Chriſtum
in illis agnoſcere, Chriſtum honora-
re nos oportet. Sic autem honora-
tur in illis Chriſtus, ſi præſtemus,
quod alteri ejus nomine jubent, alteri
flagitant. Ob id ergo Principibus
obſequendum, ob id Pauperibus opi-
tulandum eſt. Hinc porrò conſe-
quens eſt, fieri non poſſe, ut quis
eâ de causâ Principi quidem obſequa-
tur, nec tamen præſtet, quod eâdem
ipsâ de causà Pauperi debet obſequi-

um. Sicut non poſſumus uni cuipi-

am eorum Dogmatum, quæ Divini⸗-
tus nobis tradita ſunt, fidem adhibere,
quanms

Vide, ſi lu-
bet, lib. de
Cauſ. Pro-
Poſ. . S
§. Thom.
cum loc.

352
uam debemus, ac non item alteri:
cùm eadem ſit ratio credendi utrum-
que.
Tametſi autem unam quandam,
eandemque cauſam eſſe dicam, ob
quam & principibus obtemperan-
dum, &ι Pauperibus opitulandum
ſit; non negaverim tamen, præter
illam unam, quasdam etiam alias ſup-
petere cauſas, quarum una nos ad
unum, alteràâque ad alterum præſtan-
dum moveat. Poſſunt enimvero,
ac ſolent etiam hac eſſe officia diver-
ſarum Virtutum, quarum ſingulæ ſe-
orſum ſuas habent rationes. Verum-
tamen ultra privatas iſtiusmodi ratio-
nes, una quædam communis eſt ra-
tio Chriſtum obſervandi, honorandi-
que in omnibus, qui ejus vices ge-
runt. Et hæc ratio, ut eſt ſuperior,
ita prior nos movet (ſemper enim
prius eſt, quod eſt communius) ne-
que tantùm movet, ut quomodo-
cunque Chriſtum in illis honoremus;
ſed eadem deinde vim quoque ad id
confert, ut ſuum in Principibus, ſu-
umque in Pauperibus ei tribuamus
peculiarem honorem, illis quidem
obtemperando, iſtis autem opitulan-
do: hoc enim duplex illud genus eſt
honoris, quod Chriſto in ſuis illis
Vicarijs debetur. Conkfert, inquam,
illa vim ſuam ad hæc quoque peculia-
ria officia, tametſi ea forte propiores
aliquas cauſas habeant. Virtus enim
cauſlæ ſuperioris (quod Philoſophia
nos docet) ad ultima uſque pertingit
effecta: quin etiam plus in illis effi-
ciendis, quàm inferiores cauſæ, valet.
Porrò quemadmodum ſi cuipiam

ORATIO.

Generi aliquid perfectionis demere-
tur, non poſſet non itidem aliquid
decedere omnibus, quæ illo Gene-
re continentur; ſic imminutâ virtu-
te cauſæ communis, minus perfecta
evadant neceſſe eſt, quæcunque de-
inceps ab eâ causâ proveniunt. At-
qui profectò communis illa cauſa,
quam diximus, Principes Paupereés-
que, ut Chriſti Vicarios honorandi,
nunquam non aliquid ſuæ virtutis
amittit in animis noſtris, quando-
cunque ſpernimus aliquem eorum,
qui Chriſti vices gerunt. Si ergo in
honorandis Pauperibus, hoc eſt, ut
apertiùs loquar, in ſublevandis eo-
rum miſerijs torpeſcimus, fieri non
poteſt, ut non etiam in præſtando,
quod Principibus debetur, obſequio
ſegniores efficiamur.
Preſſiùs forte iſta, & anguſtiùs
dicta ſunt, quùàm oporteret apud ali-
os auditores: qui autem hic mihi au-
res præbent, eorum intelligendi per-
ſpicacia me reddit ſecurum. Vera eſ-
ſe, quæ dixi, agnoſcent ipſi per ſe
clarius, quàùm à me ſint expoſita;
ut proin ea declarare ampliùs, necel-
ſe non habeam. Patet jam fatis,
quantùm interſit Principum, ut ſuus
apud nos Pauperibus honor conſtet.
Si enim iſtis non haberemus hono-
rem, qui eis, tanquam ſubrogatis in
Chriſti locum, ſingularis omnino
debetur, jam neque ad Principes co-
lendos hæc nos ratio moveret, quòd
Chriſti loco ſubſtituti ſint.
Porrò ſi Principum tantopere in-
tereſt, ut Pauperes apud nos magno
in honore ſint; jam illud etiam pa-
tet,

=

Se

lendi ſont, prope
jerumn ommlum 6
ſc guoqveißſ. .
wine honofenn nn
ſud prrtogrtiru
Danperidisgd 6
e Vipe
bus, metuendum
uoque non Plu
bus ſacete conl
gefcrfet potiſſin.
Principibis obtem
teat.
ded ſorte gui⸗
modom felerre P
liä ge caus ipſis
tumen Obtemperet
do. Itud autem
Cpes efficere poſſe
Omini, gvem fe
Tehfha noOs nOn n
De d hoc penurI
Poteſtaten Diinci
nin 4Ppottolt ve
A glaliimn Poytant
Lemonerzftons
Ge affaim .. n
la tin R
de Di , lau
II Petti .

dgyen

lonis gener.
iten laut
n ilo Gene.
minut vit.
Omig deieche
Auzcnne ge.
OVeninnt, t.
mniz ila cnlr,
pes Danpete⸗
ios honoinl,
id lur vitute
ſtis, gianco.
Ovem eofum,
t. Hegon
,boc eſt, u
blerancis eo⸗
lg, deri non
inpaſtmdd,
eur, Chleguio

anelkis
gret pg al
luc mihi au⸗
eligendiper.
om. Velzel⸗
l ipl ler .
int enpolta;
hplis, neet
ſemn latis
Um, Auud
not cOnſtet,
gemmbshono-
n lubrogatsnn
olariss olmmmn
Abinches
moretet,
ſint.
ntoher ⸗
Iwen
ap

udeun ſe.

Ad Rom.
13. 4.

1. Pet. 2.
14.

ORATIO.

tet, quod dicebam, ipſis maxime Prin-

cipibus eos eſſe honorandos. Qui-
nam enim potiuùs ac impenſius hoc
agant, quàm quorum apud nos au-
thoritas eàâdem, quà Pauperum ho-
nos, ratione nititur? Certe ut com-
munis illa ratio non exoleſcat, ſed
ſuam in hominum animis vim obti-
neat, ſuo eam Principes exemplo
confirment neceſſe eſt. Nempe
quemadmodum illi nobis adeò co-
lendi ſunt, propterea quòd ſupremi
rerum omnium Domini vices gerant;
ſic quoque ipſi debitum eodem no-
mine honorem tribuant. Nam ſi jus
iſtud prærogativum, quod Principibus
Pauperibusque commune eſt, Prin-
cipes ipſi vilipenderent in Pauperi-
bus, metuendum utique foret, ne alii
quoque non pluris illud in Principi-

bus facere conſueſcerent: atque ita

deficeret potiſſima cauſa, ob quam
Principibus obtemperare nos opor-
teat.
Sed forté quis putet, nihil ad-
modum referre Principum, hac, an
aliâ de causaâ ipſis obtemperetur, dum
tamen obtemperetur quocunque mo-
do. Iſtud autem ipſos per ſe Prin-
cipes efficere poſſe, quamvis Chriſti
Domini, quem repræſentant, reve-
rentia nos non moveret. Valet nem-
pe ad hoc pænarum metus, quarum
Poteſtatem Principes habent: aon e-
im, ut Apoſtoli verbis utar, ſinè cau-
5 gladium portant. Valet etiam ſpes
remunerationis: nam illi ad utrum-
que affatim inſtructi ſunt, ad windi-
tam malorum, laudem verò bonorum:
uæ Divi Petri verba ſunt. Sed e-
R. P. Segneri Panegyt.

373
nim iſta, quamvis non parum vale-
ant ad moven dos hominum animos,
minus tamen valent, quàm res po-
ſtulet. Ut enim hoc primum dicam,
certe, quod talibus de cauſis præſta-
tur obſequium, id, ſi verum fateri
volumus, neque ſatis ſincerum, nec
omnino fidum ſatis, ac firmum eſt.
Spes namque remunerationis plus
non videtur efficere poſſe, quàm ut
oculis Principum ſerviatur: hoc e-
nim ad aucupandam eorum gratiam,
adeôque ad obtinendam remunera-
tionem ſatis eſſe ſolet. Metus quo-
que pœnarum, ut fortê nos cogat ali-
quando Principibus obſequi, non ta-

men unquam efficiet, ut id ex anime, Ad

quemadmodum Apoſtolus ait, &
cum bona voluntate faciamus. Sed ne
hoc quidem ſemper & apud omnes
efficere Spes Metusque poſſunt, ut
quomodocunq; Principibus obtem-
peretur. Non enim ſemper, nec
apud omnes, vel ſpes ejusmodi Ppræ-
miorum, vel pænarum ejusmodi me-
tus locum habet.
Et ad præmia quidem quod attinet,
haud ſane tanta eorum copia Princi-
pibus ſuppetit, ut omnia, quibus opus
habent, obſequia compenſare queant.
Pars magna officiorum, quæ ipfſis
Præſtantur, nec cognita quidem ipſis
eſſe ſolet: tantum abeſt, ut merce-
dis aliquid ab ea ſit exſpectandum.
Pœnas illi magis habent in promptu,
eâsque minitantur omnibus, qui la-

tas ab ipſis leges eſſent transgreſſuri:

ad obſervandas autem leges nullis nos
incitare ſolent promiſſis. Sed etſi
promittantur præmia; perſæpe illa,

y vel

Card. Pal-
lavic. in
Proæm.
Hiſt. Con
cil. Tri-
dent.

3 4
vel tanquam exigua ſpernimus, vel,
tanquam lente maligneque proventu-
ra, non magnopere nobis conſe-
Ckanda ducimus. Quin ita ferè ho-
mines naturâ comparati eſſe videntur,
ut majoribus, quæ forte adipiſci poſ-
ſent, commodis ornamentisve carere
haud admodum ægre inducant ani-
mum. Damna certe magis, detri-
mentâque refugimus, quàâm reraum
noſtrarum appetamus incrementa.
Minæ proin pluùs, quàm Promiſſa
movent. Sed ne minæ quidem Prin-
cipum movent, quantuùm eſſet opus.
Multi enim intentatas ab ipſis pœnas,
aut reipsâ poſſunt, aut certe ſperant
ſe poſſe ſubterfugere. Quid dicam
de totà ſubjectorum cuique Princi-
pum multitudine? nihil hæc certe,
ſi coëat, atque conſpiret, à Principe
ſibi habet metuere, cum ipſa ſit mul-
to potentior. Quin plane Princeps
non aliis eſt viribus potens, quâàm
quas ei commodat, ſi quidem ſit ob-
ſequens, ſubditorum multitudo. Cæ-
terum ipſe per ſe quid amplius, quàm
duas habet manus? non ergo poteſt
huic Briareo terrorem incutere, tot
manibus inſtructo.
Cùm itaque nec ſpes conſequen-
dæ à Principibus remunerationis, nec
irrogandarum ab ipſis pænarum for-
mido ſatis valida ſit, eo fſcilicet re-
vertendum nobis eſt, unde diſceffi-
mus; ac plane fatendum, non aliam
verendi tantopere Principes, eisque
tam obnoxiè parendi cauſam eſſe, ve-
ram ſcilicet, ac ſolidam, quæque ſem-
per & apud omnes vim habeat; quàm
quòd is, cui ſumma rerum omnium

ORATIO.

eſt poteſtas, ſuam eis perſonam im-
poſuit, ſuam impertivit authoritatem,
quòdque proin omnia, quæ illi, pro
datàâ ſibi poteſtate, nobis imperant,
ipſe, tanquam ſibi debita, ſuis ratio-
nibus adſcribat. Hæc ſi nos cauſa
non moveret, ipſa per ſe Principum
authoritas, magnis licêt viribus opi-
busque niti videatur, prô, quàâm im-
becilla foret, ac manca? quùàm ſæpe
nulla, quàm fluxa ſemper, ac infida
ſubditorum obedientia, niſi, quæ ju-
bentur, præſtanda ſibi ducerent, uùt
magnus ille monuit Dominantium

Advocatus & Patronus, non ſolum Ad Rom.
propter iram, ſed etiam propter conſci- 13: 5.

entiam. Patronum ego, Advocatúm-
que Dominantium voco Paulum
Apoſtolum; quòd is eorum cauſam
tam ſolicite in ſuis ad Romanos, ad
Epheſios, ad Coloſſenſes epiſto-
lis, tàmque luculenter & magnifice
agat.
Et ſane, ſi ſubditos nos iis, qui
præſunt, ſolummodo propter iram
præberemus, illorum duntaxat Ma-
giſtratuum haberemus rationem, qui
gladium habent in promptu ad capi-
endam de iis ultionem, qui dicto au-
dientes non eſſent: hanc enim Apo-
ſtolus Iram appellat. Quò autem il-
lorum recideret Magiſtratuum apud
nos authoritas, quibus non eſt gla-
dius ad manum, ut violatas leges præ-
ſenti ſupplicio ulciſcantur? His cer-
te, niſi propter conſcientiam obtempe-
retur, propter eorum iram non facilèe
obtemperaretur. Eſt tamen (dica-

mus quod res eſt (ſuus quidam iſtis
quoque gladius) nam ecte duo glædii
hic,

cVicrii Ins
ſcete aMkhoffuten
Cum iplum in es
venet ⸗
Cvod cum it⸗
cotleguets eſt
Cit demoniſtramd
guidus mod
Dösdöanapids
undos. Nem
horitiis, non
Aſ Normm gu.
Unicum ſele pn⸗
Chriſii Domini
Wemet maxime
lunt, Rimagnum
peribos honorem
Jue oſtendunt,
Hætogatii, 4
uoque yenetand

ſola eſt, ommi 2
Wento.

Urt
tehr. m es ir
llh,
ud Conſtliumn
e 00 tt ls,
2 Mtibis eent⸗

1Ps lce . ,
1oten greitt Ree
everitten. M
ell poteſt, an

per, 4c inſez
nil, Nx .
ichcennt 1
ominantium
5, M ilin 40 on
Mupter nii. .
Areto.
cO Dad
erum caulam
Nomans, l
enles epiſ.
mignifer

n8 ig, go
jnpter iimn
duntzrat Mr
totem, ll
pt ci.
ui io au⸗
enimn Apo
n Ateh d
tatuumn a
8 non elt Ar.
atas leges pir.
tur? N ee⸗
n ,
ſis
ns n M.

ner lu

Laic. 2 2. 3 8.

—

Promulga-
tur Bulla,
quæ dici-
tur Cænæ
Dom.

ORATIO.

ic, quorum alter Sacræ proprius eſt

Poteſtatis) ſed is eſt ejusmodi, ut

eos tantùm terreat, qui eum, non ab
homine, quem vident, ſed à Chriſto
ipſo, certe conjunctis hujus cum ho-
mine manibus vibrari credant; cæ-
teris videri plumbeus poſſit. In his
ergo vel maxime Magiſtratibus eam,
quam Chriſtus ipſis, tanquam Lega-
tis ac Vicariis ſuis, impertivit, agno-
ſcere authoritatem, ac plane Chri-
ſtum ipſum in eis vereri nos oportet,
ac venerari.
Quod cùm ita ſit, jam illud etiam
conſequens eſt, quod unum adhuc
erat demonſtrandum; his ipſis, de
quibus modò dicebam, quàm præ
aliis Principibus, Pauperes eſſe hono-
randos. Nempe, quorum iſtud au-
thoritatis, non modò præcipuum, ut
eſt aliorum quoque Principum, ſed
unicum fere præſidium eſt, quòd
Chriſti Domini vices gerant; næ illi
ſuæmet maximeé authoritati conſu-
lunt, ſi magnum & ſingularem Pau-
peribus honorem habeant. Ita nam-
que oſtendunt, quâàm grandis ſit ea
Prærogativa, quæ tantopere in iis
quoque veneranda ſit, in quibus ea
ſola eſt, omni alio deſtituta orna-
mento.
Quàm ergo divinum plane fuit il-
lud conſilium, ut ſummus EccleſiæRe-
tor tot illis, ac tam exquiſitis ho-
noribus Egenos afficeret, idque hac
ipsà luce, quâ, ſolenni cum pompaâ,
totam exerit Eccleſiaſticæ Poteſtatis
ſeveritatem. Mirum id quidem vi-
deri poteſt, eundem, qui paulò ante
major homine viſus ſit, mox infra

3 7
hominum poſtremos videri abje-
ctum. Modò enim ſublimi ſolio re-
ſidens, totàque majeſtate viſendus,
fulgurat, tonat, fulminat: modò, po-
ſità omni majeſtate, ad inopum mi-
ſellorumque hominum pedes ſe pro-
ſternit, ac infima quæque officia præ-
ſtat. Sed enim iſta, quamvis adeò
diverſa, & in ſpeciem pugnantia, re-
ipsà mirifice conſentiunt. Nimirum
Eccleſiæ Rector, cum hac potiſſi-
mùm die poteſtatem exerceat humanàâ
majorem, & invidioſam profanis, in
hoc maximè actu neceſſe habet pro eo
agnoſci, qui ſupremi omnium Domi-
ni vices agat, tanquam delegatus ab
eo Judex; atque adeò, ut ad ejus vo-
ces, quibus Impiis Diras obnuntiat,
ſic illi contremiſcant, tanquam ad ful-
mina, quæ Chriſtus ipſe de cœlo ei
præbeat, & , ut ſuprà dicebam, jun-
Ctis cum eo manibus torqueat. Cum
ergo iĩs præclarà iſtà de ſe hominum
exiſtimatione, ſi unquam aliàs, nunc
maxime opus habeat (nam alioqui
bruta & caſſa viderentur, quæ mittit
fulmina; plusque fragoris ederent,
quàm incuterent terroris) convenien-
tiſſimum fuit, ut is eodem fere tem-
pore nos doceret, quanti vicarium
iſtud ejus pro Chriſto munus facien-
dum ſit. Non alio autem pacto ma-
gis id facere teſtatum potuit, quàm ut
ipſe, nobis omnibus inſpectantibus,
tantà cum demiſſione ac reverentia
eos coleret, qui, etſi cæterà viles &
abjecti, rebusque omnibus nudi ſint,
Chriſti tamen ipſi quoque perſonam
gerunt. Non ergo, quèd ad horum
ille ſe pedes abjicit, non ea re quid-
XVy2 quam

Jac. 2.16.

Matth. 2 1.
28.

356
quam detrahit majeſtati ſuæ, ſed com-
mendat eam magis, redditque illu-
ſtriorem. Ego certè (ſi liceat mihi
dicere, quod ſentio) non ita eum ad-
miror in ſolio, triplici redimitum dia-
demate, gemmeòque totum ornatu
circumdatum, &, qui major eſt om-
ni alio ornatu, tot circuùm fulgenti-
bus Purpuris ac Tiaris. Major mi-
hi apparet, cùm linteo præcinctus,
Pauperum pedes abluit. Nam quod
in ipſo ſummum eſt, id omnino his
erga Miſeros officiis evadit manife-
ſtius. Quis enim non videt, quùm
grande fit, ſummis in rebus, atque
adeò excellenti quadam ratione Chri-
ſti Vicarium eſſe, quando hic ipſe tam
religiose illos ſibi colendos ducit,
qui quocunque modo Chriſti vices
gerant.
Suum jam Oratio mea orbem ab-
ſolviſſe videtur, niſi forte, poſtquam
honorandos adeò Pauperes eſſe con-
tendi, dicendum adhuc videatur, qui-
bus illi modis potiſſimum honoran-
di ſint. Quamquam verò iſtud quo-
que, poſt ea, quæ dixi, haud ſane ob-
ſcurum eſſe poſſit, juvabit tamen rem
eandem paulò etiam amplius declara-
re. Fallerentur enimverò, qui Pau-
perum honorem ablutione pedum,
aliisve id genus Officiis abſolvi exi-
ſtimarent. Præſtet quis hæc omnia
Pauperibus, ac tum eis dicat, Ite, ca-
lefacimini, & ſaturamini, nihil autem
ipſe præterea opis conferat: non ma-
gis certeé Pauperum is honori fecerit
ſatis, quàm ille in Evangelio Servus
Hero ſuo ſatisfecerit, cum juſſus ne-

ſcio quid, verba quidem dedit offi-

ORATIO.

cioſiſſima, ſed, quod mandatum ei
fuerat, neutiquam eſt executus. Al-
ter magis Servus honorâſſe Herum
cenſetur, qui quamvis ei haud ſanè
reverenter, ſed crude admodum re-
ſponderit, & fœde obverſo tergo ab-
ſceſſerit 3 ſubinde tamen ejus juſſa
perfecit. Nimirum verus eorum ho-
nor, qui præſunt, in eo conſiſtit, ut,
quod jubent, fiat ab ijs, qui ſubſunt.
Nam quod ad alias honoris ac obſer-
vantiæ ſignificationes attinet; vel ipſi
quòôque Principes eas invicem exhi-
bent, quorum tamen alteris in alteros
nulla eſt poteſtas. Porrò, uti Princi-
pum honor unâ maximée obedientiâ
conſtat, ita Pauperum in eo propriè
honor conſiſtit, ut quibus illi rebus
admodum indigent, iis liberaliter do-
nentur. 2
Neque verò, quòd eleemoſyna-
rum ego largitionem ad genus refe-
ram Honoris, alienum id, ac pere-
grinum videri poteſt. Eſt hoc uſi-
tatiſſimum in Jacris litteris, ut Di-
vus Hieronymus notavit, quo nullus
major eſt, ac certior earum Interpres.
Honor in &cripturis, ait is, non tantùm
in ſalutationibus & officiis deferendis,
quantuùm in eleemoſynis, & munerum
oblatione ſentitun. Möxque rem ex-
emplis aliquot confirmat. Honora,
inquit Apoſtolus, viduas, quæ verè

viduæ ſunt: hic honor donum in-

telligitur. Et alio loco: Presbyte-
ri duplici honore digni ſunt. Sed &
Philoſophus notavit, munera, præ-
ter utflitatem, quam afferunt accipien-
ti, inſuper honorifica ei eſſe, ideôque
non minus grata iis accidere, qui ho-
norari

Lib. 2. in

cap. 15.
Matth.

Ariſt. lib.
I. Rhet. c.
F. n. 8.

tantopete commen
jntet tun wültt,
indigent, poſteen
numermdum, ut
lvandos eorum
non faclle id lis
Kue quen? Nor
enns propteree
Petſemglͤſt
mniis Alid
ui Meni Operan
punum neceſliii,
Vigetur promittete
luntne in maon

rquiſbln⸗
oron⸗ cobſer.
atinet; eligf
5 innicen erti.
1leris lteros
no, If, Princi.
ime obetlentiz
m in end
Noideg in wwn
iis lberalter do.

cleenoßne
40 genus lele
n ic, c pere-
EK boc v-.
litens, it Di⸗
Wit, guo mlin
Aön HMteph;:
, m lb iu
lir lefaentiu, A

6 minein

GNque rein er⸗
1
nit. Honon,
duss, gur vele

ot donum i .
oco: Preibjte. 6
n , ,Ne.
oni bnt. d e
. e.
, mnuntli, 6
feruntnce
1ei le limne

ceche lo⸗
nrar!

ORATIO.

norari gaudeant, quàm qui emolu-
mentorum cupidi ſunt. IIIi ergo
præ cæteris, hoc honoris genere
colendi ſunt, qui & maximè digni
ſunt honore, & rerum maxime in-
rov. 3. 9. digi. Honora Dominum de tuâ ſub-
Rantid. Hic ille honor eſt, qui
Chriſto Domino in Pauperibus de-
betur.
Quid ergo pedum ablutionem
tantopere commendamus? Equidem
inter tam multa, quibus Pauperes
indigent, poſtremo vix loco iſtud
numerandum, ut ſit, qui ſibi ſumat
lavandos eorum pedes: quis enim
non facile id ſuismet manibus præ-
ſtare queat? Non igitur hoc officij
genus propterea celebratur, quòd id
per ſe magni ſit momenti; ſed quòd
majus aliquid ſignificet. Nempe
qui alteri operam præſtat in re tam
parùm neceſſariâ, is ſcilicet tacite
videtur promittere, majori ſe vo-
luntate in majoribus neceſſitatibus

357

opem laturum. Accedit, quòd mi-
niſterij genus, cùm ſit adeò vile ac
ſordidum, magnis certe viris haud
paulò gravius ac moleſtius quacun-
que rerum ſuarum largitione accidat.
Nam ſuæ illi dignitatis multo quùm
ſuarum rerum tenaciores eſſe ſolent.
Quandò igitur tam prompte id præ-
ſtant, quod tantà cum eorum de-
miſſione conjunctum eſt; quanto
alterum præſtabunt alacrius, quod
& ipſorum magnitudini magis eſt
conſentaneum, & Pauperum indi-
gentiæ magis neceſſarium? Ita ſane:
ſuis non parcent facultatibus, qui
ſuæ non parcunt dignitati, ſed eam
quoque ipſam Pauperum obſequio
impendunt. Hoc cùm faciat ſum-
mus Eccleſiæ Hierarcha, hoc augu-
ſtus iſte Purpuratorum Senatus; ni-
hil eſt, quod ampliuùs deſiderem,
nec quod Orationi meæ
adjiciam.

† †

F I N I S.

Cum
ͦ Cfſinu

Anr

Cn Gra,

MONARCHI,
ROQ MANI PONIIFICIS

COELESTIS ORIGO
CONTYRA
SAMUELEM PUFENDORFFIUM.

ACADEMICIS DlISSERTATIONIBUS
PROPUGNATA

₰
R. P. MAXIMILIANO RASSLER,

800G.]) Est 885. Theol & 8S. Canonum
Doctore,

Cùm Supremam ex his Lauream
12 Caæſareo - Archiducali Academia Oenipontana

Uni Candidato imponeret

Anno MDCC. Menſis Auguſti die 4.

EDITIO TERTIA.
Cum Gratia é Privilegio Jac. Ceſ. Majeſt.
Et Facultate Superiorum.

*
„.

XC. ins. 2
N N A&

„
AUGUSTEE VINDEL. & DILING,
Sumptibus JOANNIS CASPARI BENCARD, Viduæ & Hæredum.

ANNO M. DC. I.

Madecica
Ledtorbbus
nula Ncub
Mretium
tiones teper
Prohsutg
it puto, no
Nis lanegy.
Un b.
lgers⸗ gepte
tantümn igem
iractari; ſed
lcerhu ni
mlhi io

ſatos. Kcr

3 5 P s TEE a Fa S Tt 4ar dar: F iik Fe A r e Er F et Sr A Srecf Ar a Td k N n d

ESS

)

FFPrerrrrkererer
Benevolo Lectori Author.

Uid hæc ad opus egregium miſera
Appendix? ad veſtem non in-
elegantem rudis lacinia? ad no-
Biles, ſi ea quæ Authoris ſunt
y fſpectes, Panegyricos incultæ Diſ-
ſertationes? Satisne non fuit, ſe-
Aimel ijs prælum fatigaſſe, & ut

Academica primuùm in exedra Auditoribus, fic dein
Lectoribus creâſſe nauſeam: ſcio, mi Lector, quàm
nulla lucubrationibus meis gratia, quam nullum
pretium. Fuerunt tamen, qui has à me Diſſerta-
tiones repeterent, viri & prudentes, & amici.
Pro his ut gratificarer, recudi eas hoc loco curavi,
ùt puto, non inepté. Nam ſi nonum è& Segyeria-
nis Panegyricis, cui Author titulum præfixit,
Thronus DEl inter homines poſitus in Vaticano,
legeris, deprehendes, ni fallor „non argumentum
tantùm idem ibi, quod in Diſſertationibus iſtis
tractari; ſed lucis etiam aliquid ùt ex illo in has,
ſic ex his in illum refundi, mutuéôque velut auxilio
fulciri. Scio, hoc in argumento jam multos ver-
ſatos. Sed nunquam ſatis dicitur, quod cum in-
nume-

numerarum Animarum ſalute creditur. Et novis
hoſtibus novos Antagoniſtas opponi utique æquum
eſt. Sed quid ego collatus Pufendorffio? audacem
me cauſæ bonitas fecit; quæ ſæpe ſufficit, ut de
Gigante Pumilus triumphet: & quantuscunque ſit,
qui pugnat pro mendacio, major tamen ſemper
Veritas, quæ pro ſe pugnantibus vires ſubminiſtrat:
dummodo ipſi quoque Veritati, non ſibi, vincere
laborent: quod ego conatus ſum; quo ſucceſſu,
res loquatur; & tu, ſi animum affers partium
ſtudio non præoccupatum, me non
repugnante, judicato.

gede

D

EZecleſe Nom

Ogimmti
tſſſimn
luc ſole
Acader-
lerem,
Uels, nole non:
enS, MMen NOn
in oute totins
ſin, Tradatur!
lHiu Anani LPunn
entum, gid en
Cancicato gratis
ele pollet, gum
ginem nölle ac na
mim ommis Leg
Canonum vis ac e
Aripio proin avie
Entus, mecitiban
Ponituit initio ope
nin Ohiſtimr ero
ntimam natumm,
Ven. Naptitvelin
lendun minine l.
WN

i WINCere
ſuccelſn,
Pattiom
00n

2 S

180. (0) 3t ₰% 355
LSESESS es ESESsEee

Se eeee
DISSERTATIO ACADEMICA

AN

Eccleſiæ Romano-Catholicæ Monarchica regendi forma hu-
manum ac Politicum commentum t⸗ 2

Ogitanti mihi, de quo po-
tiſſimùm argumento in
hac ſolenni inauguratione
Academioo more diſſe-
rerem, venit in manus Li-
bellus, mole non magnus, à typo re-
cens, antea non viſus. Aperio, lego
in froute totius lucubrationis Synop-
ſin, Tractatus Hiſtoricus de Monar-
chia Romani Pontificis. Placuit argu-
mentum; quid enim Pontificii Juris
Candidato gratius „quid jucundius
eſſe Poſſet, quàm ejus poteſtatis Ori-
ginem nõſſe ac natales, à qua potiſſi-
muùm omnis Legum noſtrarum „ac
Canonum vis ac copia profluxiſſet?
Arripio proin avide librum, lego at-
tentus, meditabundus evolvo. Non
peœrnituit initio operæ: Religionis e-
nim Chriſtianæ exordia, progreſſus,

intimam naturam, aptèé 'deſeripta i in-

veni. Rapuit vel invitum ad progre-
diendum minimé luxurians ſtyli ele-
gantia, in quo nihil pueriliter exul-
tans, nihil putidà grandiloquentiâ tu-
midum: nihil incultà barbarie hor-
ridum, nihil ſolæœciſmorum ſordibus
inquinatum; pura omnia, plana, ni-
tida, perſpicua; verbõô, genuinus re-

floreſcentis, ſi unquam, hoc ſeculo
cultiſſimæ latinitatis partus.
Sed non diuturnum id meum fſuit
ſolatium; progreſſus ad interiora,
uem ſtylo ſuo ſimilem, ſincerum,
candidum, ſolide eruditum, ortho-
doxèe ſentientem 10 uentémque per
omnia ſperaveram, bdolum paula-
tim, verſipellem, Pſeudopoliticum
invenio, qui ſic Principibus, & iis
maxime, quos præteritum ſeculum &
Matris Eccleſiæ gremio avulſit, blan-
diretur, ut ſupremum iis non eiree
ſacra minus, quàm profana, jus &
arbitrium, ſupremo conceſſum à Nu-
mine, adſitueret; Romani verò Pon-
tificis ſacram Monarchiam, profanum
mortalium, ſuis commodis ſervienti-
um, commentum, cui præter inanem
fucatimque ſpeciem, divinum nihil
inſit, demonſtrare niteretur.
Quis mihi in re tam non exſpe ctata
ſenſus fuerit, quod in me ſtudium ex-
arſerit propugnandæ illius authorita-
tis, à qua Juris noſtri Canones, Le-
gesque maximam partem profluxe-
runt, & quàâ proculcatâ, totam ne-
ceſſe eſt Decreti, Decretalium, cete-
rarumque ſacri Juris partium molem
ruere,

(a) fol. 12.

360 DISSERTATIO ACADEMICA.

tuere, vobis, AA. Academici, con-
ijciendum relinquo. Credidi, certe
facturum me operæ prætium, ſi om-
nes in id vires intenderem, ut nemini
non conſtaret, peſtilentem, bonõque
publico pernicioſiſſimam eſſe ejus
libelli doctrinam, nimisque debilem

eam, verſuti licet hominis, machinam,

quàm quæ ſolo æquare poſſit ædifi-
cium, quod nemo moliri alius po-
tuit, quàm qui nihil non poteſt. Id
quod paucis pro rei gravitate dum
exequor, ſpero me veſtram ſapienti-
am, veſtram æquitatem, veſtram Re-
ligionem judicem habiturum; ſoli-
diùsne à me ac religioſius in ſtabili-
enda firmandâque, an ab Adverſario
in impugnanda concutiendâque Ro-
mani Pontificis authoritate Monar-
chica ſit laboratum.
Hoc igitur contendit fuâ illà in lu-
cubratione Samuel Pufendorffus (no-
men id eſt in Imperio, & Aulis ma-
ximè Borealibus non ignotum) ne-
ceſſarium haud quaquam eſſe, (a) ut
unus ſit, qui Chriſti anæ Reipublicæ
ſummo cum imperio præſit, & e cu-
jus nuti reliquæ Chriſtiani orbis Res-
publicæ & Principes, quod ad Reli-
gionem attinet, Pendeant: ſed unum
indivisumque eſſe debere inter Chri-
ſtianos, rerum perinde humanarum,
ac divinarum imperium, ſic ut non
minuùs ad Regem Gothorum Vanda-
lorumque (& quemlibet alium, qui
Chriſtianum Dogma amplexus ſit,
Principem, quique alium ſuperiorem
non agnoſcat) ſpectet defimire; an
ſeptem ſint, pauciora, an plura Sacra-
menta; quâm ad eum pertinet, ſta-

tuere: an illata à Poloniæ Rege arma
armis repellere, an verò controver-
ſias, quæ utrumque Regem inter nu-
per extiterunt, Principum neutri ob-
noxiorum arbitrio componere, Reg-
no ſuo magis expediat? .
E diveriſo nobis orthodoxè ſenti-

entibus conſtantiſſimum eſt; cum
controverſiæ de rebus ad Fidem, Re-

ligionemque ſpectantibus exiſtunt, &
univerſim, cùm de iis agitur, quæ ad
DEUM, rationemque ſupremæ ejus
Majeſtatis colendæ pertinent, non à⅜
profanis Principum Tribunalibus ex-
ſpectanda imperia; ſed unum ali-
quem eſſe debere, ad quem ſuprema
rerum ſacrarum cura pertineat; quem
audire, cui obtemperare in rebus, ad
ſacrum ejus forum ſpectantibus, citra
exceptionem, omnes plane debeant,
qui Chriſtiano cenſeri nomine, & ſa-
cræ hujus Reipublicæ membra eſſe
velint: atque hunc non alium eſſe,

quàm Romanum Pontificem, qui Pe-

tro Apoſtolorum Principi ſucceſſe-
rit, Ch iſtique capitis noſtri ac Mo-
narchæ ſupremi, vices in terris, Mo-
narchiàâ & ipſe authoritate obeat at-
quæ expleat.
Hujus noſtræ certiſſimæ ſententiæ
firmamenta, ſi aut ipſorum eê Pontifi-
cum decretis ſtatuisque, aut concor-
di Interpretum conſenſu peteremus,
quod eſſe promptiſſimum, explode-
ret ſcilicet ille nos, negaretque ſuâ in
causàâ Judices illos eſſe poſſe, qui uti-
que, quam tantis artibus ambitioſiſſi-
me moliti ſunt, machinam, ſuâ ever-
tere ſententiâ nolint; etſi tantà cum

Principum aliorum injuria illa conſi-

ſtat,

uin pufut,
Pinpen la
vifrmatm long
ulomm, Lecutl.
Pugren, e in
Tumnmt wwWerd⸗
Emt; Ne umen
ilum äfcer
in hunc hoſten
nus eſt, gam
Iiti ꝛ juſia
niiſe gwoqve e⸗
non joſtis geker
Qvicni jan nune
cam, Or ipſi cn
muniz et, glicin
poſtremis maxim
circa Religionem
Omnesſicekengen⸗
Adrum Opls n,
Pugnat inter ſe pu
Imum confat exer
Cinis odis diſgen
mo ſpitin 1vi
man ndedemam
Aun goam bong ,
ul vigerit Ovod
e0 hadſen
n Pufengorfit⸗

1. Cguen

dgitnn, gur
le lupreme us
ertlnent, non
libunalbig er.
ecd unomn al.
Aem prem
ennent; Ibetn
neintd
deſtunthhug tnn
6plane gebennt,
inomine, & ſr.
meinbra eſſe
n alium eſſe,
dcem, u de⸗
ncpi ſucceſe
noltri ac Mo.
in ters, M.
iate obeat 4·

ime lentenin
rum e boniſf-
e, concol⸗
lo petetemig,
nu; enplo
eanreigpe iün
ſe pole, i

DISSERTATIO ACADEMICA. 361

ſtat : nimis deinde ridiculum eſſe

contenderet, eorum vel explorare,

vel excipere ſenſa, qui mancipio &
nexu intimo Aulæ Romanæ devincti
aliud vel loqui, vel ſcribere neſciant,
quàm quod illi ſupra mortalium om-
nium rerum verticem evehendæ ſer-
viat; propterea quòd omnes ſuas ra-
tiones ex ejus incrementis, æquis, Ini-
quis, ſuſpenſas habeant.
Quamquam autem cum omni æ-
quitate pugnat, Rempublicam, ſeu
Principem, Leges ab iis accipere,
qui firmatam longo, etiam plurium ſe-
culorum, decurſu, poſſeſſionem op-
pugnent, etſi ipſi perduelles ſubdito-
rum e numero ſe per nefas exeme-
rint; ne tamen cauſæ noſtræ vel tan-
tillum diffidere videamur, non aliis

in hunc hoſtem armis pugnare ani-

mus eſt, quàm quæ ipfſe ſubminiſtraâ-
rit; quæ juſta negare non poterit,
niſi ſe quoque cauſam malam armis
non juſtis defendiſſe fateatur. Et
quidni jam nunc cauſam malam di-
cam, quæ ipſi cum omnibus iis com-
munis eſt, quicunque & antehac, &
poſtremis maxime duobus ſeculis,
circa Religionem turbaärunt ? quos
omnes ſi defendendos ſuſcipit, ne ipſe
arduum opus aggreditur; dum pro-
pugnat inter ſe pugnantia, & ex illis
unum conflat exercitum, qui interne-
cinis odiis diſſidentes, non niſi tum
uno ſpiritu agi videntur, cùm Roma-
nam in Sedem arma expedienda ſunt;
qui quàâm bonus ſit, ille pronuntiet,
qui viderit, quod demum hominum
genus eo hactenus fuerit afflatum.
An Pufendorffius ſua in tribu, ſuis
R. P. Segneri Panegyr.

ſub ſignis numerabit Socinianos, Ana-
baptiſtas, David Georgianos, Tre-
mentes, Adamitas, hominum mon-
ſtra, Reipublicæ peſtes, Orci, omni-
umque vitiorum ſatellites? Et tamen
his omnibus idem labor, idem cona-
tus, idem, & obſtinatiſſimum ſtu-
dium, Romani Pontificis Monarchi-
am, ejusq; ſupremam in omnes Chri-
ſti aſſeclas poteſtatem convellere, &,
ſi votis exitus reſpondeat, peſſundare.
Pridem hoc advertit inſigne illud
Domũuũs otharingicæ decus, Gallica-
næ Eccleſiæ columen, Tridentini Se-
natus lumen maximum, Carolum Car-
dinalem Guiſium, ſeu Lotharingicum;
qui, cuùm in illo eruditi & ſanctioris
orbis Theatro de Romani Pontificis
authoritate agi cœptum eſſet, (a4) pa-
làm profeſſus eſt: Nihil ita firmiter
id temporis propugnandum,
unitatem, & Primatum Apoſtolicæ
Sedis: dum cunctæ adverſariorum
Phalanges ad hujus arcis everſionem
conſpirabant. Complures eorum nu-
merari Sectas, Lutheranorum, Calvi-
niſtarum Zvvinglianorum, ſed omnes
convenire unanimes in hoc faſtigio
percellendo. Ita tum Purpuratus il-
le Eccleſiæ Senator locutus eſt; nec
ſegnius ipſe deinceps linguâ, quâm
fratres, agnatique, ſub ipſum illud
tempus conſilio & armis cauſam Pon-
tificiam, & rem Catholicam, tanto-
pere in Gallijs eà ætate laborantem,
tuiti ſunt; ſic ut quemadmodum Ca-
rolo felix Tridentinæ Synodi exitus
magnam partem debebatur, ita Gui-
sijs Principibus ſervata Catholico ca-
piti ampliſſimi & antiquiſſimi Regni
Z 2 corona

(a) Pallavi-
cin. Conc.

ſicut Trid. I. 19.

C. 6. n. 3*

(a) Nota,
Authorem
primò hanc
lucubratio-
nem Sere-
niſſimo
Lothatin-
Ziæ Duci
nuncupaſ-
ſe; eâque
causâ hic,
& alibi,
honorifi-
cam fieri
ejus Seie-
niſſimæ
Domũs
mentio-
nem.
fol. ult.
ib.

(a) §. 6. fol.
14.

DAISSERTATIO

corona jure longèe optimo ſit adſcri-

3612

benda. (4) Quod tale ac tantum
Regiæ Domus ornamentum, atque
gloria tacite à me præteriri non de-
buit, ut ſciat Pufendorffius, & quos
ipſe in ſuas partes traxit, quos ego,
quantéôsque in defendenda Romani
Pontificis cauſa ac prærogativo jure
commilitones habeam; cùm ipſe in
caſtris ſuis humani generis, propria
confeſſione, propudia numeret: (5)
Quæ quidem ſtudiorum ſocietas, ſi
cauſam penitus non profligat, pluri-
mum certé debilitat. Quidni enim
ſuſpecta ſit veritatis amanti doctrina,
quam videt „ tanquam partum pro-
rium, à mendaciffimis homunculis
adamatam, defensämque? at illa do-
Ctrina, an mendacium & commen-
tum eſt, quàâ ſtante, mendacia omnia,
omnia commenta le ſtare ac radices
agere non poſſe confitentur? Roma-
ni Pontificis Primatum omnes op-
pugnant Sectæ, omnis illum erro-
num cohors criminatur: ex quo quid
conſequatur, nec ipſum jam arbitror
Pufendorffium non videre; etſi tam
libenter non videat, quidquid Roma-
ni Pontificis ſacram, etiam ſupra Prin-
cipes, poteſtatem affirmat.
Et verò ut rem altius, atque ab ip-
ſis adeoò velut incunabulis ordiamur,
inveſtigemus primò, quod nec ipſe in
re præſenti prætermittendum pro-
nunciat, («) quid demum vera quæ-
libet Religio exigat; an ut in unum
eundemque Politica & Hierarchica
poteſtas confluat? an verò neceſſe
ſit, aut expediat, Sacra à profanis di-
vidi, & alii in hæc, alteri in illa ſu-

ACADEMICA.

premam poteſtatem tribui, atque per-
mitti? Subinde illud diſpiciamus, an
Chriſtiana præſertim Religio, ex pe-
culiari ſuo genio atque natura, hanc
vel unitatem, vel ſeparationem po-
ſtulet? ac denique tertio, hæc, an
illa regiminis Forma, cæleſti-ac divi-
na authoritate ſit conſtituta? Hinc e-
nimverò, ut ipſe aſſerit, nec ego dif-
fiteor, alterutra pro opinione (etſi
ego firmiſſimum Dogma noſtrum
opinionibus accenſeri ferre non poſ-
ſum; loquar tamen tantiſper cum eo,
quocum mihi hodie res eſt (petenda
ſunt firmamenta. Et pro noſtra qui-
dem ea allaturum me ſpero, quæ ne-
mo ſanus reſpuat, modò docilis, &
non præfractus accedat: eréôque ſic
magnus Apollo, quem ſibi futurum
aſſerit, qui vel unicam, ſed firmam,
quæve id, quod propoſitum habeo,
dilucide evincat, () rationem at-(6) fol. 14.
tulerit.
Ut à primo ordiar, illud ante om-
nia quærere oportet; an ſermo ſit de
omni prorſus Religione, qualis eti-
am tum futura fuiſſet, ſi placuiſſet
ſupremo Numini non ultra eos limi-
tes ac gradus attollere hominem, quos
ſua illi indoles ac natura Ppræfixit,
quem ſtatum puræ naturæ Scholæ ap-
Pellant (patiantur tantiſper delicatæ
aures hanc, quam dicit, vocum bar-
bariem, & de re non ex vocabulo ju-
dicet) an verdò de illa tantuùm; quàm
ſui colendi rationem præſcripturus e-
rat DEUS ad aſſequendam eam digna-
tionem, eâmque felicitatis ac beatita-
tis perfectionem, quæ ultra omnem
modum humanæ imbecillitatis eſt,

non

Lombatdo, lue
Dmilium ieptirt
medium Ans⸗
ronuntiat.
Non, imam
nim nimiæ præf
on Poſtum non t.
Ctleellorum, &
Swviweront, m
Gve, Enla tm
ie ſam etites .
eoruimque oc
Ut lhunc Doctor
Aygelicum oppe
menſuram huma
mültim fpetgen
Contemptim, tan
pellat, ut futiliun
innnium qurſtion
inigni enimyerd
Patumm ez in Chole
nobis Kerator no⸗
ſter geniſfonis,
Gtod Osenit; n
ſt⸗ ſbitte inlminn
lbdicinn: lis ipt
ſtruit, Gecimum le
cut gooe
in kertilitz

lh atane pet.
bicinnng n

i⸗ EX pe.
nin, hane
Matien do.
rtl. lut HM
celeſti i.
tut) Hine.
t, nee eg i.
pinione eti
elna noſtrum
kerre non pol.
tſper aum e0,
eſt (petencl
0 noſtra ui.
10, llæ ne.

dclis, &
A: Adde
n ſhi umrum
n, Edümn,
voſitum hubeo,
)iationem at. )

ud mte o
n ſermo ſt de
ne, gulls et⸗
et, ſ pheuket
Rul eos inl.
ebominemnguos
namn Nrrßhin
ur Nndr ih.
tmtüher Lelere
t, wovnbu-
ner Ccabul 1.
l tntun qin
prelciptunze

la) fol.

150.

DISSERTATIO ACADEMICA.

non niſi ſingulari DEl ope gratiâque
obtinenda, qui ſtatus Elevationis ap-
pellatur? Neſcio, an unquam hæc
homini audita ſit ſtatuum, ac condi-
tionis humanæ diverſitas: certe ejus in
hac ſua lucubratione nullum extat ve-
ſtigium: unde metuo, ne illam næ-
nijs annumeret, (4) quas à Petro
Lombardo, Thoma Aquinate, Scoto,
ſimilium ineptiarum architectis, in
medium allatas haud ſané modeſte
pronuntiat.
Non, inquam, modeſte: ego e-
nim nimiæ præfidentiæ ſuperbiæque
non poſſum non tribuere, quod cum
tot ſeculorum, & hominum, qui in
iis vixerunt, ſummo ingenio judiciô-
que, ac ſenſu tam aperte pugnat. Mul-
tæ j am ætates S. Thomam, Scotum,
eorumque doctrinam ſic ſuſpexére,
ut hunc Doctorem ſubtilem, illum
Angelicum appellarent, tanquam
menſuram humanæ perſpicacitatis
multùm ſupergreſſos; & hos ille tam
contemptim, tam contumeliose ap-
pellat, ut futilium definitionum, &
inanium quæſtionum authores dicat:
inſigni enimverò documento, quàm
parum ea in Schola profecerit, quam
nobis Servator noſter, omnis Magi-
ſter demiſſionis, aperuit. Nec eſt
quod ogganiat; rudium hoc & ſuà
ſtoliditate infamium ſeculorum eſſe
judicium: ſatis ipſe & novit, & ad-
ſtruit, decimum ſextum & ſeptimum
ſeculum cum quocunque priorum in-
geniorum fertilitate in comparatio-
nem venire poſſe; & tamen utroque
hoc ſummam fuiſſe Doctorum, quos
dixi, exiſtimationem, nemo eſt qui

36;3
ignoret. Nihil ego de illis Chriſti
verbis dicam, quibus Thomam allo-
cutus eſt: Bene de me ſcripſiſti Thoma.
Reponeret enim utique; talia à no-
bis, ut effrontes ſumus, tam credi ani-
liter, quàm audacter finguntur.
Hæc fere extra rhombum: nec ta-
men, cum locus moneret, diſſimu-
landa viſa ſunt; ut pateat, quo loco
nobis habendus ſit, qui tam nullo ha-
bet, quos ſeculorum conſenſus ad
ſummum extulit; quique tam nihili
facit Diſciplinarum omnium Princi-
pem, ut deterrimum ſcholaſticæ nu-

gacitatis genus indigitet. (a) Ita ſci-(4) §. 14.
licet ex tripode de Diſciplinis altiſſi- fol. 39.

mis, quas vel non attigerunt, vel aſ-
ſecuti non ſunt, pronunciant homun-
ciones, qui ætatem omnem artibus
impenderunt, quæ longiſſimo ab il-
larum apice intervallo abſunt.
Sed redeamus in ſemitam, &, quod
cœpimus, perquiramus, an omnis
omnino, an hujus tantùm providen-
tiæ Religio id poſtulet; ut unus ali-
quis ſit ſummus controverſiarum,
quas exiſtere neceſſe eſt, judex & ar-
biter, isque à Principe, qui de exter-
na Reipublicæ incolumitate ſatagit,
diverſus? Et quamquam id eg o de
quacunque haud difficulter me con-
fecturum exiſtimem, cum omnis de-
beat eſſe Schola & veritatis, & ho-
neſtatis; quia tamen non expedit de
iis multum diſceptare, quæ cuùm non
ſint, eſſe tantum poſſunt, de ea, quâ
homines re ipsà conditi ſumus, con-
ditione diſſerendo, dico; neceſſa-
rium fuiſſe, ut ea Religio, is Cœtus,
qui homines complecteretur, ad fi-
2 2 nem

364 DISSERTATIO ACADEMICA.

nem, qui ſupra eorum naturam ſit,
aſſequendum deſtinatos, Præſidem
haberet ac Moderatorem unicum, e-
umque à Politico planè diverſum:
quod ita conficio.
Doctrina, quam hic Cœtus ſeque-
retur, quæque traderet, quâ ratione
viâque iretur ad ſublimem illam bea-
titatem; & una apud omnes, & ve-
ra eſſe debuit; non autem talis, quam
ratio humana per ſe nullis præter or-
dinem adjuta auxiliis, aſſequeretur.
Una quidem, quia ab ipſo DEO tra-
dita (quis enim alius, quàm DEUS
ipſe, rationem traderet, quà Sum-
mam ejus Majeſtatem coleremus?)
qui cùm ſit Sapientiſſimus, non po-
teſt non ad unum revocare omnia:
nec cogitari ratio poteſt, ob quam
aliâ doctrinâ, aliis præceptis hi, illi-
ve uti deberent, cùm utique, quis-
quis rectam inſtitiſſet ſemitam, à ter-
mino, ad quem ibatur, non fuiſſet
aberraturus: redundabat ergo via al-
tera, cuùm una ſufficeret, nemini non
aperta; quàm autem in neceſſariis
DEUS non deficit, tam non ſuper-
Auit in ijs, ſine quibus recte ſe ha-
bent omnia. .
Vera porrò & Fidei, & Morum
doctrina eſſe debuit; quia ad Veri-
tatem non itur per mendacia: &
quia mentiri DEUM, à quo jam di-
ximus doctrinam hanc tradi debuiſ-
ſe, inter illa eſt, quæ DEUM non
DEUM, quia non dignum fide, ef-
ſiciunt: non poteſt autem, qui ſcit
omnia, docere falſa, quin mentiatur.
Ex quo ipſo jam conſequens eſt, do-
Ctrinæ hujus non partem tantuùm, ſed

omnem omnino veram eſſe debere.
Si enim omnis vera non eſt, an fal-
ſam perinde ac veram fide non minuùs
firmã, omnem vacillationem exclu-
dente, credi oportet, an non? ſi u-
tramque, jam profectò neutram tene-
re conſtantiſſime poſſum; utpote
certus, quòd tam falſum eſſe poſſit,
quàm verum, quod credo ſæpius
mentienti. Sed credere perinde eſſet
ac dicere: hoc aliter ſe habere non
oteſt, & tamen fortaſſis falſum eſt,

P
qudd ita ſe habeat. Hoc ſi ſimul ju-

icare Samuel noſter poteſt, judicet
per me licet: ego idem ſimul aſſenſu
tali amplecti, & non amplecti non
poſſum.
An non niſi vera credi, falſa autem
repudiari oportet? At inter hæc quis
privatus diſcernet, ſi Schola ipſa non
diſcernit, ad quam, ut diſceret, acceſ-
ſit? Si hæc, & illa pari veriſimilitu-
dine proponuntur, quis, obſecro,
hoc è& Labyrintho exitus, ubi nemo
eſt, qui filum porrigat? Ambigi igi-
tur non poteſt, quin vera eſſe debeat
omnis ejus Scholæ doctrina, quæ vi-
am docet ad patriam, & ad veram
manuducit in vero DEO felicitatem.
Sed nec illud ambiguum, quòd e-
am eſſe oporteat doctrinæ hujus ex-
cellentiam, ad quam ſuâ acie humana
ratio non pertingat. Debent ſcilicet
fini media, finis medijs proportione
ſua reſpondere; quare ſi ſupra om-
nem hominis facultatem finis eſt, (ſi-
cut eſſe fateri debemus, qui nos vo-
catos aſſerimus ad DEUM, bonum
illud ſummum maximuúmque, ut in ſe
eſt, mentis oculis contemplandum
poſſi-

cie Crcumſt i
ſperamus, im
ſbi relica, api⸗
tiorta necelle
hi cccutientis ni
dan.
lan ſ lxc ita
X Vera, & intll
periorele Colki
non poteſt etlum
uus in eab tince
Olcura unt,e,
Sefnint, gur l
gue gelendat.
namus, DkUX
8 guun lais
ſotet Religio;
misgue neceſſir
cu enim Cont
non poſſint no⸗
tam obleunis, B
Ctum Poſits, ſi
nluck, guiſi⸗
(4 lgionem ol
prope Eirerin
Donst, Iid
1es epocet del
ocig er odii le

Di contingetet

eelenonii vͤ
Dem

R eer.
Lel, unhl.
non minu
openn er clo.
an Nn? (u.
eufttamtene-
um; unte
n elle polit
credo lepin
Perinde eſet
lubere non
lo kllin eh
eſſinul ju.
teſt, juclcet
mul allenſ-
nplecti non

,wen.
imerhac go
cholr iphn non
biſceret, accel.
i veriſimilitu.
is, oblecto,
B, Wi nemd
1 Mrdbig ig⸗
vert eſſe leden
Crins, e ,.
n, . rerun
60 Kelcien.
uun gd .
Crine huſbser.
Ni ae hunm
Debent cilie
I gropotoe
are ſ lch er

imo⸗ ſo⸗

DISSERTATIO
poſſidendumque, quod profectò na-

turæ noſtræ non debebatur) hanc
quoque media ſuperent neceſſe eſt:
unde cùm hæc inter, primum ordine
locum Fides obtineat, fruſtra hanc
brevi facultatis noſtræ, intelligentis
acie circumſcribimus; ſed ut majora
ſperamus, quàm quæ natura noſtra,
ſibi relicta, capiat, ſic etiam credere
altiora neceſſe eſt, quàâm quæ infirmi
hi cœcutientis noctuæ oculi perſpi-
ciant.
Jam ſi hæc ita ſe habent, ſi & una,
& vera, & intelle cts noſtri acie ſu-
perior eſſe doctrina Religionis debet,
non poteſt etiam non unus eſſe ſupre-
mus in ea Princeps & Arbiter, qui quæ
obſcura ſunt, explicet, quæ ambigua,
definiat, quæ ſemel tradita, ſervet at-
que defendat. Nullum enim ſi po-
namus, DEUM bonum! quàm man-
ca, quàm ſuis non abſoluta numeris
foret Religio ; cujus tamen author
DEUS, ſapientiſſimus, potentiſſi-
mũusque neceſſariò eſt conſtituendus?
cùm enim controverſiæ aliæ ex aliis
non poſſint non exiſtere, in rebus
tam obſcuris, & tam extra conſpe-
ctum poſitis, ſi Judex, ſi M agiſtratus
nullus eſt, qui lites, quæ demum cir-
ca Religionem ſolent eſſe atrociſſimæ,
&, prope dixerim, internecinæ, com-
ponat, qui ad concordiam diſſiden-
tes revocet; bella ſcilicet ex bellis,
odia ex odiis ſerentur; ſicut in om-
ni contingeret Republicà, ſi nemo
eſſet, penes quem ſumma poteſtas eſ-
ſet. Etſi unum eſſe in profanis ne-
ceſſe non ſit, ubi Ariſtocratiæ, & ali-

qquis etiam Democratiæ locus eſt.

ACADEMICA. 365

Nec ſanè quidquam ad rem dice-
ret, qui Codicum à DEO datorum
Authoritate defmiri omnia debere
contenderet. Hi enim cùm non poſ-
ſint non eſſe reconditi, & multis in
partibus abſtruſi, non poſſunt non
variis interpretantium opinationibus
eſſe expoſiti, quarum ſua cuique tan-
to placebit contumacius, quo tena-
cius adhæremus ſenſis, quæ noſtri ve-
luti partus ſunt, & noſtrà induſtriâ ex
abdito eruta. Infantes eſſemus, in
Religionis Chriſtianæ Hiſtorijs, ſi
ignoraremus, quoties inter privatos
de vero ſacrarum Literarum ſenſu ſit
acerrime dimicatum, nullo pugnæ
exitu, ſi ſuprema Authoritas defuiſ-
ſet. Nec hoc non vidit noſter Sa-
muel, qui idcirco S. um lucubrationis
ſuæ trigeſimum primum ſic exordi-

tur: (a) Eccleſiaſticam dominationem (2) fol. 12 4.

unius ſubjici Imperio, & Monarchica
formd deſcribi debuiſſe, nemo eſt, qui
non videat. Nam Democratia, aut
Ariſtocratia, nec conveniens eſſe, &
conſentanea Sacro Imperio, nec ſtabilis
videbatur, quam ob alia incommoda, tum
quòd Populare, aut Optimatum imperi-
um, in tanta hominum refractariorum
& praæfractè diſſentientium multitudine
tam ſeveris & accuratis legibus circum-
ſcribi & temperari nullo modo poterat,
ut non diſſenſiones conſeſtim, & ex iis
factiones, ſeditionésque orirentur. Pu-
tat tamen, humana mente concipi non
poſſe, quid cauſæ ſit, (⁵) cur di-
velli imperium ac diſtrahi ob divi-
num cultum, & ex uno duo fieri re-
gimina, atque invehi in Rempubli-
cam neceſſarid debeant. Atque adeò
„ 2 3 uni

(6) fol. 14.

366 DISSERTATIO ACADEMICA.

uni eidemque in profanis non magis,
quàm ſecris ſupremum jus eſſe tribu-
endum.
Hic enimvero mirari ſatis non poſ-
ſum, quò demum humanam mentem
impellere præconceptæ opiniones
poſſint. Itäne verò unum, indivi-
sumque eſſe oportet humanum, di-
vinumque Imperium, & hoc in Re-
ligione etiam Chriſtiana? nam quæ
de omni, quæ ſupra naturam ſit, Re-
ligione hactenus diſputata ſunt, ea in
Chriſtianam etiam, & in hanc maxi-
me cadunt; quam utique numeris
omnibus abſolutiſſimam perfectiſſi-
maâmque, dignam Omnipotente, dig-
nam Sapientiſſimo, induta carnem
DEI Sapientia conſtituit. Una e-
nimverò hujus maxime, vera, ſuprâ-
que naturam doctrina eſſet debet, ſic
ut ab omnibus, quæ caduca ſunt, ho-

minis animum planée avellat, & ſicu-

„4) fol. 11.

bi cupiditatibus adhuc ſuis, ſacris li-
cêt abluta Lymphis, humana adhæ-
reſcit imbecillitas, non id Religionis,
led, teſte ipſo Samuele, (a) homi-
nis ſit vitium. Et in Religione tam
ſancta, tam nihil caducum ſpirante,
habenas illis, & ſemper, permitta-
mus, qui & Politico Regimine ſunt
occupatiſſimi, & tam ad Sacra tra-
ctanda non expediti, quàm multis
circà illecebrarum, negotiorumque
vinculis irretiti?
sed ut rem tanti momenti clarius
ponamus ob oculos, ſtatuamus, quod
res eſt; Religionem hanc nullis eſſe
vel locorum, vel temporum limiti-
bus circumſcriptam: non in uno ali-
quo Judææ angulo aſſeclas ejus lati-

tare, ſed ſic jubente ejus Authore ac

Conditore Chriſto, Nationes omni-
no omnes ad eam non cogi quidem,
ſed potentiſſimis amoris illecebris
trahi ; nullum uſpiam conſtitutum
locum, in quo uno liceat puras ma-
nus tollere, in quo uno divina litare
victimà, ſuumque ſupremæ Majeſta-
ti cultum exhibere neceſſe ſit. Atque
ita reipsâ factum, & Chriſti fides
jam olim ab Apoſtolis, & qui dein-
ceps eorum veſtigiis inſiſtere, non
in Europa tantùm, non in notiſſimis
primæ Aſiæ Provinciis, non in exti-
màâ Africæ orâ, ſed tantum non om-
nibus, tam late ſparſis, tam longe à
ſe invicem remotis Regionibus pro-
mulgata eſt.
Hi porrò omnes, quotquot Chri-
ſto dedére nomen, unam ad Religio-
nem, unum ad Cœtum, unam Rem-
publicam, uno Fidei, uno præcepto-
rum nexu, una Sacrorum Myſterio-
rum adminiſtratione copulatam con-
nexaimque, pertinent. Quodnam
autem ejus in terris caput, quis ju-
dex, quis ſupremus arbiter, quis Mo-
narcha? idemne, qui ſceptro, & Po-
litica poteſtate jura cunctis his Gen-
tibus dicit? At quis ille? an Roma-
norum Imperator? Ad hunc quid
Sinæ, quid Japones, quid Americæ,
quæ vel ad Auſtrum, vel ad Arcton

ſe porrigunt Nationes ac Populi, qui

vel ſuos ipſi habent Magiſtratus ac

Principes; aut ſui juris non alios ſu-
pra ſe agnoſcunt, quàm quos ad Chri-
ſtiana ſimul ſacra, & civilem vitam

traducti ſibi communi conſenſu præ-
fecere ? Nec tantuùm ultra Europam
Roma-

fent,
Humanülngue .
umitatenn, 4
tæ Aterius
tarn ulta Lont

tue

Uites
Eorope Iimits
ura Vie

(&, quæ]
ſcut Vieminon
cijlyis ein
1n Feuda ceten
tum ac Var
Patiantu.
elgo kun
inreniamus Deiß
Keptta gemt
ves, dder
lis inegni,
premo jure pre
leæ, mins Reg
co, gpot erunt
jin Momrchis
An hos opontet
naate Aaca,
conſllis, ſievt
tero uibam
gionem ectant
limn Ariſtoctzticz
non zamigemin
n Imperio Rome
tum Civinarumane
Gvod tmen hi
eſſe gebere .
dick (Onter
ca dhianme
ibuml An P
“R kunc
4 harrat San

et Rex & pe
ai, guin *

Abthors
Konesn.
Juidemn
N iechri;
COrſfüiwtum
Eat par.
diyinilt
emn Mieſ
eſit Aine
Chriſti ſies
qui ein.
ſtere, non
n notiffimis
1On in exti.
n non om-
m longe
id do.

Otqvot Chn.
n d Reigio.
unan Rem-
precepto.
n Mteno-
Nclaten cor-
oénam
, guis Nr
iet, gus M.
t0, l.
s hiͦ Ger-
len mn Mo.
–
aid Ameree,
elad rcan

Popplynl

Mlegiſret
10 Ale⸗
arikn nin
conenie
llas h c
Roca-

—¶ —

DISSERTATIO ACADEMIC A. 367

Romani Imperatoris ſe jura non por-
rigunt (& ſi in Sacris eò ſe porrige-
rent, jam non ejusdem eſſet civilem
humanamque tueri populorum inco-
lumitatem, & quæ altiorem finem vi-
tæ alterius ſpectant, procurare) Sed
tam multa funt intra non latiſſimos
Europæ limites Regna ac Respubli-
cæ, quæ jura Viennâ non petunt. Et
ſicut Viennà non petunt, ſic nulla eſt
cujusvis alterius Principis Aula, à
qua Feuda ceteri petant, séque clien-
tum ac Vaſalorum numero cenſeri
Patiantur.
Quò ergo eundum nobis, ut Sacræ
inveniamus Reipublicæ Principem,
ſi Sceptra idem tractare, & ccœli cla-
ves, debet? Si Principum ſinguli
ſuis in Regnis, ſuis in Provinciis ſu-
premo jure præſident; unius Reipub-
licæ, unius Regni cœleſtis, Eccleſiæ
dico, quot erunt ſuprema capita? ubi
jam Monarchia, & ſolius imperium?
An hos oportet communi conſenſu
tractare Sacra, & mutuis ſe juvare
conſiliis, ſic ut nemini fas ſit ſine al-
tero quidquam in his, quæ ad Reli-
gionem ſpectant, decernere? At ſic
jam Ariſtocratica adminiſtratio eſt, &
non jam idem in Gallijs, in Hipaniis,
in Imperio Romano rerun politica-
rum divinarumque ſupretmhus arbiter;
quod tamen arbitrium penes unum
eſſe debere contendit Puſendorffius.
Exiſtat jam controverſiæ aliquid cir-
ca Religionem in Polonia; quod
Tribunal adeundun.? Regis utique,
ſi vera narrat Samuel. Sed quid hic
aget Rex & ipſe Neophytus, & do-
ceri, quàm docere magis idoneus?

Suos ſcilicet Theologos, ſuos in Sa-
cris curandis adjutores audiet, ſta-
tuetque, quid deinceps toto in Reg-
no tenendum. At cur illum, quæſo,
non audiunt, qui præterita ætate ve-
tera Sacra deſeruere? An non, quia
negabunt, recte eum ſacra Oracula
interpretatum? An non Provinciæ
aliæ, Germania, Italia, Gallia, nihl
ad ſe pertinere dicent, quæ Polonus
decreverit; cùm ſuos ipſi Principes,
atque adeò Sacrorum interpretes &
arbitros habeant? ſic autem quanta
brevi in rebus ad Religionem ſpe-
ckantibus naſcetur opinionum diver-
ſitas? quæ rerum perturbatio? quæ
Unitatis ac Veritatis diviſio? Fulmi-
net Polonius, fulminet Gallus, ride-
bunt Nationes aliæ, neque ultra Ga-
rumnam, aut Ligerim, ultra Viſtu-
lam, aut Boryſthenem metus perti-
nebit.
Sed ſit aliquod Europæis Chriſtia-
nis ſuis in Principibus perfugium;
poſſint iſti decernere, quæ oſtendi-
mus decernere non poſſe. Quid
conſilij Sinis, quid Japonibus, Sia-
menſibus, quid tot aliis Gentibus Pu-
fendorffius ſuggeret, ubi apud ipfſas
de Religione dubitari contigerit? ſuo-
rumne illi Principum pulſabunt fo-
res, petentque finiri controverſias,
de quibus ipfi intelligunt nihil, Ido-
lomaniæ adhuc erroribus impliciti?
enimverò fatetur adverſarius, non re-
Cte cauſas Religionis ad iſtud defer-
ri forum: aliunde bonis illis homi-
nibus petenda jura.
Sed unde obſecro? an ab iis, qui
Chriſtum iis in terris primi prædica-
runt?

368 DISSERTATIO ACADEMICA.

runt? At hi & diſſentire inter ſe, &
errare procul dubio poſſunt, nihil
ultra hominem habentes : id quod
ſatis præter cetera oſtendit, quæ ho-
dieque apud Sinas, interque Fidei
ibi Præcones viget contentio, dum
quam alii vetitam, cumque unius
DElI cultu pugnantem damnant Con-
futii, Sinicæ Philoſophiæ parentis,
venerationem; alii non niſi civilem
cultum, qui citra ſupremi Numinis
injuriam rei conditæ tribui poſſit, in-
terpretantur. Caveat, quæſo, Pu-
fendorffius, ne hac ſaltem in contro-
verſia recte Romaà peti Oracula fa-
teatur.
Angit me tamen hac in re aliud:
cupio enim intelligere; ſi fas eſt alijs,
Principes ſuos audire, cum de Fidei
dogmatibus ambigitur, cum alia, quæ
ad Sacrorum curam ſpectant, admi-
niſtranda, cur quos dixi Populi, ſuis
Principibus jura non recte petant?
ſi tam DEUS diviſam non vult Rem-
publicam, quidni etiam per non
Chriſtianos loqui Chriſtianis poſſit,
ſi Aſinæ os aperire ad erudiendum
Balaamum potuit? aut id ſi non vult,
cur alios Principes ſic regat, ducat-
que, ne in errorem alios impellant;
cùm longe minuùs prodigii habeat,
unum aliquem eſſe, & fallere, & fal-
li neſcium, quàm plenam hanc ad-
mirabilitatis vim atque potentiam in
tam multos diffundi? Præterquam
quòd nec hinc me tam kfacile extri-
cem; cur tandem Imperii quoque
Principibus & Electoribus ſacra hæc
& ſumma poteſtas, ut quidem ipſe
vult, competat, qui tamen in tam

multis ſuperiorem ſe Cæſaris Maje-
ſtatem reverentur?
Sed audiamus, quid cauſæ afferat
noſter Antagoniſta, cur qui à Chri-
ſto alieni ſunt, judices in litibus ad
Religionem ſpectantibus, & in tota
rei Chriſtianæ adminiſtratione eſſe
non poſſint. Hinc, ait, ſequitur, ut
ea quæſtio non niſi de imperantibus or-
thodoxæ Religioni addictis, intelligi de-
beat; non de iis, qui vel Chriſtianum
Dogma omnino contemnunt, & repu-
diant; vel Sectam pravis opinionibus
& erroribus, quod ad præcipua Religio-
nis capita attinet, infectam ſequuntur.
Iis enim gubernacula Eccleſiarum per-
mittere, perinde ſtultum, & ineptum
foret, ac ſi lupo ovem commiſeris. Pro-
fectod Oraculum ex tripode. Sed
audi, mi bone: an hoc tuo effato
prohibetur Sina, potentiſſimo ſuo
Monarchæ Eccleſiarum permittere
gubernacula, cum Chriſtianum Dog-
ma, etſi nondum, quod conſtet, ſe-
quatur, nec contemnat tamen, nec
repudiet? aut ſi is hunc Monarcham,
qui tam pati non poteſt, quemquam
aliquid in ſe authoritatis habere, in
Religionis negotijs arbitrum, judi-
cémque optare non poteſt, edic,

per DEUM, quem tandem, præter

Romanum FPontificem, adire debet,
cuùm neminem Superiorem habere
non poſſit ? Et quod de hac Sina
dico, de omnibus, qui ſub Principi-
bus, aut Rebuspublicis, à Chriſti alie-
nis, degunt, dictum eſto. Oportet
nimirum Patrem eſſe omnium Gen-
tium communem, unum Monarcham,
qui uni Reipublicæ unus præſit, unus
curet,

lrdulich

lb ſonig eian
e ſanglini ain
Nimis enim
glet iorigenr
nu u0 Onmnes
1n qisgußs t
luis medeatuf
Nec temotifim
blos huc tui ke
Verto: ſed timm
ni, genties
ego Nideo, non
umt. Quc en
rum, Danorum
n 8, Owem 9
gem, Aut Prin
Eckam prayis
noribus infectan
det, commutti il
debet. Hanc
ſbi m haeille er
inde enit, gvocd
Lum in tmmult
Elentieab alis,
nore jure Chrit
tMäpenimnt li

plm, ant tun
nOris Wticne

1
onarehus . or

fatotem I.
iln, uſitan
Vlter cite, belg⸗
nim vel Palca. V
8
Uttose VI

Celei M.

g, An
iſtratione d
t ſeſuitij
perantizt, .
el Chyifiggun
Nt, 6 epu-
ir gininu⸗
inuu lelir.
n ſegnunrt,.
leianmn zer.
1, W mneſtun
mileit. R.
Gipode. Ael
hoc tuo eſfito
tentifuno ſuo
m petmittere
ſſtinum Dog.
O ONe,E.
na umen, bec
nc Monarchan.
elt, ggemguun
ietis kebere,
Tkinmm, l⸗
4 Oteſt eche,
n undem, Nele
rein, ire ebet,
erioen M
od le nn w
1cs, Oport
eſto. ⸗
e Onmplun 4

6 c,
unun 1 6 up

DISSERTATIO ACADEMICA. 369

curet, quæ ad omnium incolumita-
tem pertinent ſempiternam: ne or-
phanos tam multos, tam multos ace-
phalos fateamur; qui tamen omnes
Chriſto Sacramentum dixére, & ejus
ſub ſignis etiam cum bonorum, vitæ
ac ſanguinis jacturâ, cupiunt militare.
Nimis enimverò grande hoc illius
eſſet Providentiæ peccatum, quæ ſi-
nu ſuo omnes complectitur, & à
qua quisquis deſeritur, unde malis
ſuis medeatur, nusquam inveniet.

Nec remotiſſimos tantùm illos Po-

pulos hac tuâ ſententiâ infelices ad-
verto: ſed tam multi in media Euro-
pa, & gentiles maximeé tui, ſiquid
ego video, non habent, quò ſe ver-
tant. Quid enim ſi ambigat Gotho-
rum, Danorum, Caſſubiorum aliquis,
an is, quem agnoſcit in politicis Re-
gem, aut Principem, non ſequatur
Sectam pravis opinionibus, & er-
roribus infectam? id enim ſi ita ha-
bet, committi illi, ut ovis lupo, non
debet. Hanc autem cur religionem
ſibi tam facile eximere non poſſit, id
inde erit, quòd videat; Principem
ſuum in tam multis, tamque gravibus,
diſſentire ab aliis, qui & ipſi non mi-
nore jure Chriſtianorum nomencla-
turà veniant. Igitur neceſſe eſt, aut
ipſum, aut tam multos alios, non
minoris utique nominis opumque
Monarchas, Romanum dico Impe-
ratorem, Lufitaniæ, Hiſpaniarum,
Galliarum Reges potentiſſimos, gra-
viter circa Religionem errare: nec e-
nim vel pauca, vel modica ſunt, in
quibus hi ab illis longiſſime abeunt,
ſic ut utrosque vera ſentire tum de-
R. P. Segneri Panegfr.

mum credi poſſit, cùm dies clariſſi-
ma cum tenebris denſiſſimis, calida
cum frigidis componi poterunt, ver-
bo: cum id, quod nullibi & nuspi-
am eſt, & ſemper tamen & ubique
in media rerum omnium republica
locum habebit. .
Non attinet hic commemorare
dogmata, circa quæ aliter Orthodo-
xi (da veniam Pufendorffi, ſi hoc
in numero eos non habeo, qui vul-
gò Catholicorum nomine non cen-
ſentur; mihi enim jam diù curva ſunt,
quæcunque rectis non congruunt)
aliter Romanis à ſacris alieni ſentiunt;
eorum non pauca ſuo ipſe in libro
Antagoniſta noſter complexus eſt.
Quare cùm hic ipſe profiteatur, Or-
thodoxæ tantuùm Religioni addictos
Principes eorum in cenſum venire
poſſe, qui jura ſuis utroque in foro,
ſacro ac profano, dicere poſſint: tu-
tône, & ſine errandi metu Principes
ſuos, quos ante dixi, Populi in Reli-
gionis negotiis conſulent? eorum
arbitrio decretisque ſtabunt? oracu-
la tanquam divina excipient? Ego e-
quidem, quidquid Pufendorffius gar-
riret, in negotio, unde pendet æter-
nitas, tam facile, tamque citò, acquie-
ſcere non poſſem.
Memini verborum, quibus indi-
cat, ſatis eſſe, ſi Princeps non erret,
quod ad præcipua Religionis capita
attinet. At mihi, cùm de iis agitur,
quæ DEUS locutus eſt, quibusque
ideo aſſentimur, quia ipſe locutus eſt,
nihil non videtur eſſe præcipuum:
quidquid enim excipio, jam DEUM
primam Veritatem, quæ fallere &
A a a falli

370 DISSERTATIO ACADEMICA.

falli neque velit, neque poſſit, non
agnoſco; quod ſi præcipuum non
eit, quid demum tale eſt? At Deus
hæc minora, hæc non præcipua lo-
cutus non eſt. Atqui hæc mihi à
Magiſtris, qui me credere docuerunt,
perinde ùt illa, quæ tu præcipua di-
cis, propoſita ſunt tanquam à Deo
dicta; nec alia rationum momenta al-

lata ſunt, quibus hæc potiùs, quàm

illa credibilia redderentur. Qui igi-
tur fieri poſſit, ut credam aliqua, &
non omnia ? & quomodo, aliqua
non credendo, non jam plane nihil
credo; dum momenta repudio, qui-

bus ſolis ad credendum impelli poſ-

ſum, ac debeo?
Non eadem eſt Fidei, ac ſcientiæ
ratio: alijs aliisque ex principijs ac
poſitionibus colliguntur, quæ ſci-
mus: quia nonnullorum quidein cum
cauſis principiisque colligationem a-
nimo perſpicimus, non item alio-
rum. At non ita in Fide ſe res habent:
ijsdem fundamentis nituntur omnia:
& non magis ideo Deus in unitate
trinus eſt, quia ipſe, qui fallere &
falli neſcit, locutus eſt; quàm ignis
luſtricus, ſeu Purgatorium eſt, quia
hoc prima Veritas locuta eſt: locu-
tam autem eſſe & hoc, & illud, do-
cet Cœtus, qui argumentis minime
dubijs demonſtrat; ſe DEUM Au-
thorem habere, traditämque ab eo-
dem docktrinam Alumnis ſuis propo-
nere. Quæ profectò aperte evincunt,
uizguis concluſionem unam non cre-
it ijsdem nixam principijs, in prin-
cipijs ipſis vacillare, atque adeò pro-
cul dubio errare circa præcipua.

Sed demus homini, quoniam ĩita
vult, eſſe quædam in Religione Chri-
ſtiana præcipua, quæ cunctis in eo
Cœtu tenenda ſint; alia momenti mi-
noris, circa quæ nullo malo vel pub-
lico, vel privato erretur; ſic ut, cre-
das illa, non credas, perinde ſit,
dummodo in præcipuis non halluci-
neris. Hic equidem ego jure meo vi-
deor poſtulare, ut inter iſta, quæ di-
cit præcipua, & quæ momenti mi-
noris, ac velut adiaphora, diſtin-
guat; quæ hanc, quæ illam ad claſ-
ſem pertineant, citra ambiguitatem
pronuntiet. Non enim de nihilo a-
gitur; cum hic errare, ſit toto cælo,
quia à vera Religione, aberrare, ſine
qua non eſt ſalus. Hic ſane, ſat ſcio,
rodet ungues, nec ſe tamen expediet,
aut quidquam inveniet, quod accipi
vel ab omnibus, vel à pluribus poſ-

ſit, niſi nobiſcum loquatur. Non

ferent enim Sectæ, quæ, prô dolor!
hodie tam multæ ſunt, ea, in quibus
aliæ ab alijs diſſident, & velut cha-
racteribus invicem diſcernuntur, mi-
nus præcipuis accenſeri; cur enim a-
liàs pro ijs tanquam pro Aris & focis,
tam acriter dimicarent?
Quid ergo conſilij ſuggeremus
dubitanti, an ſuus Princeps erret in
præcipuis, & quod conſequens eſt,
an agnoſcere in eo debeat ſupremam
circa ſacra profanaque poteſtatem?
Ex his autem, per Deum immortalem,
quæ rerum perturbatio? quàm incer-
ta, quàm dubia omnia? quàm nihil
uſpiam ſolidum, nihil firmum, in
quo pedem figamus? & hoc in nego-
tio æternitatis?

Quid

1

Qs porto
r. gam-virn
gu ON-N
zettu⸗ un
anll um!? n
quin. antoper? 1 V

Iuchi e in ptæc us .
4. Prwis 0O0in 6
ribus inlecr D
eſt, ſi tinto nn
Principum nume
bus & enotibos
lonoſcet autem
9
ſctem loco ubu⸗
At Nid pati non
gid, quo On
epitnantat, Ial
um pote, um
venetanhtur? Fi
Aterutros non
pitibus; gvorun
1i poſlem, ge ſi
nummeto, de Dl.
c bonorum Aut
Winis voluntate
Operum: quæ m
Vi ſunt: ſed unn
vo locle giſcen
dvod ill in terr
Preſt, & 1quo;
oumez nedeſe ſit
lano nomine c⸗
gnatione Nom
numm; ,ſe nhi
Mon 3 1
e liei
or fe. at
ior circ Prach

oniem it
gone Chri.
uuck in eo
h
b.
iſie e.
Perinde ſt,
non haloc,.
Yure meo i.
ſta, le gi.
nomenti mi.
0na, diſtin.
lam ad chal.
Pigitten
e nihilo .
tot cxlo,
ertae, (ne
lne, Kwd,
nenerpeliet,
gvod acyp
luribes pol.
atiür. Non
Prödolorl
ea, in gödes
„& vlut hr
Cernuntur, ul.
n; ar enint
10 Ai c
i ugem
ncebs elet n
Conleqvels el,
ten hrenn
re aele
n wn.
o; Pi

(4) Non-
dum Re-

Fio⸗ titu-

os admiſe-
rat, quan-
do hæc pri-
mùm ſcri-

pta ſunt.

DISSERTATIO ACADEMICA.

Quid porrò, ſi dixero, Gotho-
rum Regem, Brandeburgicum Impe-
rij Octum-virum, (a) an Novem-
virum? quorum causâ Samuel noſter
tantopere laboravit, haud dubie erra-
re in præcipuis, circa Religionem ca-
pitibus, & Sectis adhærere, quæ
pravis omnino opinionibus & erro-
ribus infectæ ſint? Ita plane neceſſe
eſt, ſi tanto major Catholicorum
Principum numerus talibus opinioni-
bus & erroribus implicitus non eſt.
Ignoſcet autem utique, ſi noſtros eo
ſaltem loco habuero, quo ipſe ſuos:
aut ſi id pati non vult, proferat ali-
quid, quo Chriſtianorum e numero
eximantur, qui Chriſtum tam ſancte,
tam puré, tam religiose colunt, &
venerantur? Fieri autem non poteſt,
alterutros non errare in præcipuis ca-
pitibus; quorum commemorare mul-
ta poſſem; de ſacrorum Myſteriorum
numero, de DEO malorum perinde
ac bonorum Authore, de libera ho-
minis voluntate, de virtute piorum
operum: quæ momenti ſane non par-
vi junt: ſed unum hoc accipio, de
quo hodie diſceptamus, unius Rei-
publicæ hujus ampliſſimæ Capitis,
quod illi in terris vicarià poteſtate
Præſit, & à quo in Sacris jura petere
omnes neceſſe ſit, quicunque Chri-
ſtiano nomine cenſentur: qua nos
dignatione Romanum Pontificem or-
namus; ipfſe nihil non agit, ut ejus
capite cum triplici tiara prærogati-
vum hoc jus, ſupremàmque inter
Mortales Majeſtatem avellat.
An non aut noſter, aut illius er-
ror circa præcipuum Religionis caput

X

371
eſt? Quæ unquam Respublica in po-
ſtremis, aut minoris momenti rebus
habuit, Caput ſuum, aut Præſidem,
ex quo tota Reipublicæ forma, &
gubernandi ratio pendet? An neſci-
mus, quibus ſtuhiſs, quo ſtrepitu,
quo totius prope noti tunc terrarum
orbis tumultu ac perturbatione geſta
res ſit, cùm Romanæ Reipublicæ for-
mam mutare velle Julius Cæſar credi-
tus eſt? Quid de ætatis noſtræ tur-
bis dicam, quæ ob regiminis formam
Britanniæ Regna diſtraxerunt, & dede-
runt Tragoœdias, quas ſeræ ætates at-
tonitæ audient? nec fortaſſis non ſi-
miles exitus timerent, qui hodie id
agerent, ut poteſtas regia eo freno li-
beraretur, quo illam Regni Senatus
toties ducit, quò non vult. Si parva
res eſt, hæc, an illa regendi forma in
Republica vigeat, eat, cui lubet, &
pro Optimatibus, Monarcham ob-
trudat Venetis; pro Rege, Optima-
tes Galliæ, Imperatorem pleno ac
deſpotico jure Germaniæ : ſentiet
profectò, ſe non de tribus capellis
litem moviſſe. Igitur nec in Religio-
ne momenti tam parvi res eſſe poteſt,
unus illi præſit, an multi; cuùm ex
ea, t ſatis hactenus in medium alla-
ta demonſtrant, tam multa apta ſint,
ut niſi uno ſub Principe, penes quem
ſupremum Sacrorum jus ſit, ſtare
omnino non poſſit: ac proinde circa
hoc errare, eſt errare in capite præ-
cipuo: & cùm, qui in horum ali-
quo errat, jam præeſſe in Sacris Chri-
ſtiano Populo non debeat, aut poſ-
ſit, videat noſter Principum fautor,
quàm multos demum inventurus ſit,
Aaa z. quibus
△ .

372 DISSERTATIO

(4) fol. 4.

quibus tam ardua, tam multiplex,
tam divina provincia committi debe-
at; & præcipuè an tales ſint, quo-
rum maximé can à dimicationem
iſtam ſuſcepit?
Ipſummet noſtrum adverſarium
ſi audio; (a) illud inprimis Politi-
ca tradit; ad Reipublicæ perfectio-
nem pertinere, ut individua ſumma
poteſtas ſit, neve diſtrahatur un-
quam, aut mutiletur. Quid igitur,

an Reipublicæ, quæ DEUM ipſum

authorem ac Conditorem habet, hoc
decus, hoc honeſtamentum impiè
nen minuùs, quâm proterve denega-
bimus? ſi illo deſtituitur, non aliam
ſane ob cauſam deſtituitur, quàm quia
ſuus illi Author conferre vel non vo-
luit, vel non potuit: quâàm autem
alterutrum DEO glorioſum ſit, ig-
norare nemo poteſt, niſi qui ejus vel
potentiam, vel ſapientiam bonita-
teémque in dubium revocaverit. Sane
non defuerunt inter Mortales, qui
Respublicas molirentur, in quibus
individua ſumma poteſtas eſſet: &
res hodie docet, non deeſſe Rempub-
licam, in qua quidquid regiam po-
teſtatem vel olim terminis circum-
ſcripſit, vel adhuc circumſcribere
poſſet, & jam, à non multis luſtris,
ſtudioſiſſime ſubmotum ſit, & om-
ni ope in id incumbatur, ut porrò
nihil abſolutifſimæ numeris omnibus
Monarchiæ politieæ obturbet. Quod
ego quàm itupero, tam vehe-
n SRendo, ne DEO denege-
turin Republica, quam ipfſe vitæ ac
ſanguinis ſui impendio, noſtræ au-
tem & omnium mortalium, per quos

ACADEMICA.

non ſteterit, ſalutis compendio, ſa-
pientiſſime potentiſſimeque molitus
eſt, & architectatus.

Quare cum Eccleſiam ac Reli-

gionem Catholicam, toto diffuſam
orbe; tot Nationes, moribus, inſti-
tutis, regendi formâ diverſiſſimas
complexam, nemo unus Principum,
utut Orthodoxorum, ad quos civilis
ſubjectorum felicitas ex munere ſpe-
Ctat, regendam ſuſcipere poſſit;: ne
ultra ſuos limites tantà, & juſtiſſimà
aliorum Principum invidis, impe-
randi jura extendat, quid ſuperſit non
video, quàâm ut unum aliquem ſacræ
huic Reipublicæ datum ab ejus con-
ditore DEO dicamus, qui ſic mo-
deretur omnia, quæ ad Religionem
ſpectant, ut intacta Principibus ſua
jura relinquat; dummodo non ipſi
falcem in alienam meſſem mittendo
miſceant ſacra profanis, & , quæ ipſis
commiſſa non ſunt, temere attingant.

Nimirum, ut prudenter ad Orientis

Imperatorem Michaelem ſcripſit Ni-
colaus Pont. Nec Imperator jura Pon-
tificatüůs arripuit, nec Pontifex nomen
Imperatorium uſurpavit: quoniam Chri-
ſtus ſic actibus proprijs & dignitatibus
diſtinctis offcia poteſtatis utriuſque di-
ſcrevit. &c.
Hic autem Pontifex, ſacræ Mo-
narcha Reipublicæ, qualem eſſe de-
bere hactenus diſputata evincunt, an
alius à Romano poſſit eſſe Pontifice,
ex ipſo intelligere Antagoniſta percu-
pio. Si enim unus eſt, & non po-
teſt non eſſe, penes quem ſumma
poteſtas ſit, non utique ex Lunæ
montibus ille accerſendus eſt; ſed
omnium

ſci ab Alero, .
oteſt nemno, n
umi, poteſtiten
te Ponmier potel
Jvens elt, non
ne, non Ciſpobi
ADitone , non
auN, non es
nere Coagments
ſngoliri noſter
niſta, Nomani e
Chiam.
Atqe hec
matmentis non Al
tura Religionis e
ad beztitatemn onn
tatibls ſperiore
Chriſtim maxim

lure demonſtrata

Gpengio, i
gve molitus

tin heli.
10t ram
wrbu iſi.
lyerliclnng
5 Pfincipnmn
quos ciile
mmere ſoe.
te poſſit, ne
& juſiſlimi
. lii inpe.
lperſiton
quem lackꝛ
deſlg con.
ſe mo.

Nigoten

incipidus in
do non ip
em mittendo
, gor ſpſs
e Ningent.
20 Odents
üplt N.
nutor urs P-
Ponrifer omn
. nenun In.
5 igitnin
ia unulſne ir.

les, banr N
Ulen elec.
ennent,1
eſe Ponutce,

DISSERTATIO ACADEMICA.

omnium objeétus conſpectui, om-
nibus notus, re ipſa jus debet dicere
omnibus, quaquaverſum ſua diſpen-
ſare Imperia. Hoc, ut vel heri nati
ſciunt, Romanæ facit & Catholicæ
Præſul Eccleſiæ, & præter ipſum fa-
cit nemo: ſi enim alius, quis ille?
hic ergo, & non alius, Religionis
eſt Monarcha Chriſtianæz. Et quia
Reipublicæ à DEO conſtitutæ, præ-
fici ab altero, quàm ab ipſo DEO,
poteſt nemo, non alteri, quàm huic
uni, poteſtatem ſuam in acceptis fer-
re Pontifex poteſt: unde ſane conſe-
quens eſt, non inventam ab homi-
ne, non diſpoſitam ordinatàmque ab
ambitione, non fraude doliſque fir-
matam, non ex omni flagitiorum ge-

nere coagmentatam, ut impudentiaâ

ſingulari noſter calumniatur Antago-
niſta, Romani eſſe Pontificis Monar-
chiam.
Atque hæc ut rationibus ac fir-
mamentis non aliunde, quâm ex na-
tura Religionis cultuſque divini, qui
ad beatitatem omnibus noſtris facul-
tatibus ſuperiorem manuducat, &
Chriſtiani maxime, petitis non ob-

ſcure demonſtrata exiſtimo, ita plu-

373
rimum roboris ex iis accipere poſſent,
quæ ex ſacra divinaque authoritate
petuntur. Sed ne hæc nimis in lon-
gum excreſcat Diſſertatio, id altera
exequetur, ſimulque oſtendet, ſi
humanum commentum ſacra Romæ
eſſet Respublica; nullam aliam eſſe
poſſe, quæ cæleſtem jactet originem,
& unde ipfa orta eſt, eò miſeros
Mortales perducat: quod ſi ſua lucu-
bratione impetravit Pufendorffius,
næ ipſe ſummam, ſi Superis placet,
à Mortalium genere inivit grati-
am, qui ad æternas illud calamitates
damnavit. Nos verò in non minima
felicitatis parte reponemus, ſi noſtro
hoc conatu nonnullorum ſaltem in a-
nimis Romanorum Pontificum Ma-
jeſtas atque Authoritas aliquod ſump-
ſerit incrementum, quam Loiolita-
rum potiſſimum ſtudijs perductam ad
ſummum, & ſupra ipſa adeò evectam
Concilia, glorioſo nobis convitio,
Pufendorffius dolenter conqueritur.

(«) Nos verò ubique, & ab omni- () fol. 140

bus talem haberi prædicari-
que, lætiſſimi intue-
remur.

1 1

DIS-

374 DISSERTATIO ACADEMICA.
DISSERTATIO SECUNDA.

Aut Romanus Pontifex Eccleſiæ Monar-na eſt, aut nullum
Eccleſiæ Regimen à D EO eſt.

H proſequi, quod priore Diſ-
J ſertatione cœptum eſt: & cùm es
abunde monſtratum ſit, tam ex natu-
ra & indole cujuſvis Religionis, quæ
ducere debeat ad finem, qui congeni-
tis homini facultatibus ſuperior, ſo-
là Numinis Optimi Maximi gratuitâ
Beneficentià obtineri poſſit; quàm
ex ipſo præcipue Chriſtianæ Religio-
nis genio; Regimen ejus debere eſſe
Monarchicum, idque hodie penes
neminem alium, quàm penes Roma-
num poſſe eſſe Pontificem: eam ip-
ſam veritatem firmiſſimo Authorita-
tis, non humanæ tantùm, ſed quaſi
divinæ, ipſiusque adeò Divinæ, tan-
quam tibicine nunc fulciemus, ut
contra omnem adverſantium aſſultum,
& Pufendorffianum maxime, ſtare
valeat inconcuſſa. Quamquam enim
hæc Petra, divino fulta robore, vim
omnem, omnes artes, omnem furorem
immota ridet, lippientibus tamen ali-
quibus, & plus quàm ſemiebrijs, trepi-
dare nonnunquam videtur; ut proin
non tam ipſa noſtris ſtudijs & cona-
tibus firmanda, quùàm illorum mor-
bus, & capitis vertigo ſit curanda.
Nec mirabuntur poſteri, & ſequaces
Puſendorffij, de Societate noſtra ali-
quem id ſibi laboris & operæ ſumere:

ipſe enim, (neque enim nos præ alijs
decus iſtud nobis arrogamus) aſſerit:
Pontificiam Dominationem, pro cu-
jus ſalute & incolumitate vota præ-
cipueê, & præ reliquis Monachis fa-

ciunt, (a) Jeſuitas firmiſſimis ful- (A)fol. 152.
cris ſtabiliviſſe. Hoc ubi pro facul- ſub fin.

tate præſtitero, tum id vincam evi-
dentiſſime; ſi Romani Pontificis
Monarchia non DEIopus, ſed ho-
minum cupiditatibus ſuis ſervientium
commentum eſt; tale omnino eſſe
debere quodcunque aliud Chriſtianæ
Religionis regimen; & cùm, ipſius
confeſſione Antagoniſtæ, præter
Chriſtianam nulla Religio à Deo ſit;
ſicut Regimen, ſic nec Religionem
ullam à DEO eſſe; nullam idcirco ad
finem, ac beatitatem ultimam viam,
quòdque conſequens eſt, nullum De-
um eſſe: nam Deus nullus, ubi nulla
providentia: nulla autẽ providentia;
ubi an, & quomodo coli Deus vVelit, ac
debeat, nulla humana aſſequi indu-
ſtria poteſt. Et hæc nimirum eſt illa
abyſſus, ad quam Sectæ à Romana
Eccleſia alienæ, magis minusque a-
perte ac rectà, citra dubitationem ta-
men, denique omnes ducunt: mani-
feſto argumento; perniciabiles vias
ſſe, quæ in voraginem tam rotnn
am

E. Oeſt, kello,
ir & giagui ige⸗
6gi illud oontinm h
(i ilmooms

ſmne Ppoltet, cum

mm nl, Ut vicimus,
enm ſortes (ltemn Aun
dum zieted, Nr niatare
frine i quod alitet

guum ſ Oſtendan
ſfcihus eam toti.
paleengi lepenci
commnifum; vel
lam Ais; & ſeili
ipii dimicmt, ſer
non Giyiſo ſicto
lio, ſed collato
ſo labenas Unraſan
unns, qur 20 ſu
in, im qur 3
lcitnem, donunme
Nrrſcidunt; de
ſe 1
Opponete, f
kam Oporten dro
temperandumn volt
enim & nan
non alite
Inc

eablicr D.

.

dut uln

nospre i
mus) aſlerit
rem, pro cr.
te vota pre.
ſonachis h

fſſimis d ,.

PtO ſacul. ſobh.
fincun eyi-
4 Dorticcis
s, ſeno⸗
Elewientim
omnind eſt
Chriſtianz
cum, pſis
e, Preiet
ondes ſt;
c Religonen
lm idcitco 1
imam ian,
Iulumhe⸗
8, w ul
DtOVidenta
Deus velda⸗
Aevi ndr.
zmimmeti
Re 1 Nomm
1 winieſe⸗
cbirnonen
,

(4) Scimus
nunc deci-
mum octa-
vum agi .
ſed cùm
hæc ſcri-
bebantur,
decimum

ſeptimum
nondum
expirave-

rat.

DISSERTATIO ACADEMICA.

dam incautos præcipitant; & ab ijs
cuicunque ſalutis ſuæ ſtudioſo quàm
longiſſime abeundum.
Quamquam quid ego laboro, ut
Romani Monarchiam Pontificis au-
thoritate ſtabiliam? ſtat illa poſt tot
oppugnationes, tot dolos & conatus
hoſtium, qui nulla ferèe ætate illi de-
fuerunt, hodie, ſi unquam, decimo

ſeptimo, (A) ex quo divinitus ere-

cta eſt, ſeculo, firma & inconcuſſa;
& quidquid aliquando juris nacta eſt,
illud continua poſſeſſione tuetur.
Qui illam loco motam cupiunt, hos
ſane oportet, cùm rationum momen-
ta, ü¹t vidimus, non poſſint, tam
fortes ſaltem Authoritatis admovere
arietes, ut nutare aliquando occipiat:

id quod aliter non conſequentur,

quàm ſi oſtendant, vel Romanis Pon-
tificibus eam totius Gregis Chriſtiani
paſcendi regendique curam non eſſe
commiſſam; vel certe eſſe commiſ-
ſam alijs; & ſcilicet ijs, pro quibus
ipſi dimicant, ſeculi Principibus, qui
non diviſo ſacro profanôque Impe-
rio, ſed collato in unum, divino juſ-
ſu habenas utraſque tractent, & non
minùs, quæ ad ſupremam vitæ alte-
rius, quàm quæ ad civilem hujus fe-
licitatem, bonumque ſtatum condu-
cunt, præcipiant, eâque authoritate
præſcribant; de qua ambigere, cui
ſe opponere, fas ſit nemini, omnes
eam oporteat promptiſſima ad ob-
temperandum voluntate venerari. Sic
enim & non aliter, vel Sede Roma-
num dejicient Pontificem; vel in ea
Principes ſuos collocabunt ; cuùm
Reipublicæ à Deo ipſo conſtitutæ

37 5
Moderatores aliunde, quàm ab ipſo
Authore ac Conditore datos, nefas
ſit agnoſcere ac revereri.
Et quidem ſi Romanorum de
Præſulum poſſeſſione quis dubitaret,
huic religionem ipſe eximeret Pufen-

dorffius, ultro profeſſus: (5) Poſt () §. 14.

tantam ſuperioris ſeculi calamitatem fol. 38.

Pontificis Romani vires noſtra ætate re-
creatas eſſe, & in priſtinum ferè locum
reſtitutas. Nec erat, cur ferè dice-
ret, cùm res ipſa monſtret, nunquam
quietids pacatiusque, nunquam la-
tius (quia per totum, quâ patet, or-
bem) Romam ſacra ſua jura, quàm
poſt Tridentinæ Synodi tempora di-
ſpensaſſe. Sed hic funem trahere ad-
verſarius recuſat, totumque in nos

Pprobationis onus rejicit. Quod ſi verò (2) fol. 120.

(⁴) inquit, provocare ad authorita- fin.
tem ſacrarum Literarum, & divinaæ
præcepta collubitum fuerit, id inprimis
probari enucleatè ac dilucidè omnibus in
capitibus, quæve ex ijs manant, con-
cluſionibus, & pronuntiatis oportet.
Et quo, per DEUM, jure, tu à
nobis iſtud, Pufendorffi, poſtulas?
an non tu affirmas, Principes eſſe
Eccleſiæ capita (prõô! quàm vel ipſa
hæc aſſertio monſtroſa eſt, dum uno
in corpore non jam caput, ſed capi-
ta, & ſumma quidem, quorum nul-
lum ab altero pendeat, quærere jube-
mur!) & tamen probandi provinci-
am nobis imponis? Equidem hacte-
nus in omni foro, coram omni Tri-
bunali, uſus obtinuit, ut, quisquis
aliquid ipſe aſſerit, aliquod ſibi de-
cus, aliquod jus prærogativum ven-
dicare laborat, rationum ipſe mo-
menta

376 DISSERTATIO ACADEMICA.

menta afferat, quibus id ſibi deberi
manifeſtum faciat: qui dubium illi
jus hoc faciunt, ſatis ſibi præſtitiſſe
videntur, ſi tam diù negent, donec
annutum ab ipſis propoſita rationum
vis extorqueat. Tota Catholicorum
Respublica, tam multos complexa
Magiſtratus, Principes, Leges, Im-
peratores, negat, ullo DEl Imperio
(& quod aliud ſufficiat, ubi de eo
agitur, qui DEl nomine ſacræ Præſit
Keipublicæ?) id datum Principibus,

ut profana ijdem & ſacra, ſummâ au-

thoritate moderentur; & plus ab ip-

ſa Pufendorffius exigat? & enuclea-
te, & dilucide probari velit, hoc

jus prærogativum ipſis nequaquam

competere?
Age, Antagoniſta, ſi quod ea de
re præceptum DEl habes, profer in
medium; id enim tuarum plane eſt
partium: quod ſi nequiveris, enu-
cleaté ſatis ac dilucide aſſertum ma-
net, nullo te jure, nullis momentis
inducéctum, Principum cauſam agere,
& Romani à Pontificis vertice avul-
ſum velle Diadema, quo illos coro-
nes. Nemini unquam, à Principe
ad Rempublicam capeſſendam, &
vicaria poteſtate adminiſtrandam ſe
miſſum aſſerenti ſine publicis tabulis
creditur: & in re tanta nos tibi, nos
tuis tantæ authoritatis candidatis tam
ſtolida credulitate aſſentiamur? Nec
eſt, quòd hic illud Apoſtoli occinas:
(a) Obedite Dominis carnalibus. (b)
JSubjetti eſtote omni bumanæ creaturæ,
ſive Regi, quaſi præcellenti, ſive Duci-
bus, tanquam ab eo miſſis. Nam etſi
præclaré novimus, Chriſtianos non

eo nomine, quòd Chriſtiani ſint,
Magiſtratuum ſuorum poteſtate exi-
mi; ſed his præ quàm ulli alij ad nu-
tum debere eſſe obedientiſſimos,
(contra quàm illi civilium bellorum
incentores docuére) non ignoramus
tamen, ſuis hanc Magiſtratuum pote-
ſtatem eſſe definitam limitibus, nec
ad alia porrigi, quàm quæ ad finem
ſpeckant, quem civilis Reſpublica ſibi
propoſitum habet. Et an non vides,
ſiquid his Eccleſiæ Principum verbis
probaretur, omnem cujuslibet Ur-
beculæ Conſfulem, pagi poſtremi
Prætorculum, Præſidem fore Religio-
nis; cuùm his utique Apoſtolico juſ-
ſu obtemperandum ſit?
Jam illud quàm novum, & in-
auditum, non omnia tantum capita
nobis, & præcipua dogmata, ſed
concluſiones etiam ac pronuntiata,
quæ inde promanant, adſtruenda?

quaſi non illis aſſertis, hæc etiam ab-

unde firmata ſint? an veſtra vos Dia-
lectica (nam noſtram cum omni Phi-
loſophia flocci tu fortaſſis facis, &
aranearum telis comparas) docet, ê
principijs non pendere concluſiones,
nec has, illis liceêt aſſertis, ſtare in-
concuſſas? an neceſſariò connexorum
non eadem eſt ratio? & licet, ut id
exempli causâ dicam, dilucide pro-
bem; Petrum à Chriſto Paſtorem
Ovium ſuarum eſſe conſtitutum; ſa-
tis tibi non feci, niſi & illud divina
authoritate evincam; curam ipſi ea-

rum ovium eſſe gerendam; arcendos

lIupos; quæ nocere poſſint, prohi-
benda? An tu, cuùm Principum tuo-
rum ackurus negotia ad alienas Aulas
ac

videatis⸗ teſten .
dus concelie Om
remn aldces quen
iis crümine kepu⸗
ſacobun co,
glie, Kotiæ, i⸗
gilin ur pro in
eds Onmibis,
Cedet, Apologi
ne, inquit, Pnn
funmn eſe incj
gibis oguens:
Vnitari gralt
Lelts l exerten
CNlocetit. Plur.
tentiam ibidem
cevo, guibes
Jui DEl author,
opug eſt lt his e
lm id tmn docte
Auucite ſt patit
Binins lie Dot
ipſum eximinn e
Widennr. Se
ſuam, & ſl giide
Athoritu, wind
Unt Romani Po
Uthotittenn e
are velin, ine
oniſtam wenn,

1 hue,

iſtinn, ſint
Cteſtate en.
S 20 nn.
erifino,
um Mlonmn
nigwnng
tatumn oe.
nitibus Ue
luæ 1d inen
eloublicaſbi
non Vices,
lpum verbis
uslibet Vr.
i poßremi
re Keligio.
ſtolico iul.

wm, Xn.
in cpin
S ſed
ptonuntiat,
Aaltruena?
ectiim d.
e 1OD-
mommi li.
) Coct,
concloſione;
is ſtare in⸗
COnmeOrun
(licet, Nl
ucide Pro⸗
KO Paſoten
Plptutum r
& Mud yrin
ulan
dam um
kinh is
6

=

1

ac Curias mittebaris, dubitabas un-
quam, quin omnia eò ſpectantia curâ
quàm maximâ deberes providere?
probe perſpicis, quorſum iſta pertine-
ant, & quam nullà causâ exigas, ut ſin-
gulorum tibi peculiarem reddamus

rationem, ubi ſemel illud adſtruxeri-

mus, ex quo cetera neceſſariò conſe-
quuntur.
Fortaſſis autem, ne ſolus ſapere
videaris, teſtem hujus poteſtatis Regi-
bus conceſſæ omni ceptione majo-
rem adduces, quem ſinè læſæ Majeſta-
tis crimine repudiare non poſſim:
Jacobum dico, trium Regnorum An-
gliæ, Scotiæ, Hiberniæ Monarcham,
qui in ſuæ pro juramento, quod à ſub-
jecxis omnibus, etiam Catholicis exi-
gebat, Apologiæ Præfatione: Neque
me, inquit, Pontifice ulla ex parte infe-
riorem eſſe crÜlam. Et ibidem de Re-
gibus loquens: Quos Deus in altiſſimo
Dignitatis gradu quaſi ſuos Vicarios &
Legatos ad exercenda judicia in ſuo ſolio
collocavit. Plura in eam rem & ſen-
tentiam ibidem Rex ſcribit: ſed quis,
de quo, quibus ſtabilita firmamentis,
quà DEl authoritate roborata? Non
Opus eſt, ut his confutandis immorer,
cum id tam docté, tam ſolide, tam
erudite ſit præſtitum à Suarezio, ut
Eximius hic Doctor aliquid ſupra ſe
ipſum eximium eo in opere habuiſſe
videatur. Sane Jacobus cauſam egit
ſuam, & ſi quid ejus pro ſe ipſo valet
authoritas, minusne pro ſe ipſis vale-
bunt Romani Pontifices? quorum ſi
Authoritatem ac teſtimonia hic acer-
vare velim, ingenti veluti nube Anta-
goniſtam meum opprimam: ut enim
R. P. Segneri Panegyr.

DISSERTATIO ACADEMICA. 377

taceam illa, quæ in ſacri Juris noſtri
tabulas relata ſunt, variisque inſerta
Titulis, quos de Majoritate, de ſiliis
legitimis dicimus &c. ab Innocentio
III. Bonifacio VIII. Bullis fuis ac
Diplomatis roborata, quàm luculenta
ſunt illa pro Romanæ Sedis Monar-
chia, ac prærogativis juribus teſtimo-
nia, quæ Eminentiſſimus Brancatus
de Laurea non ita pridem ex Grego-
rio, Euſebio, Damaſo, Nicolao, Felice,
Agapito, & tam multis alijs in ſuam
congeſſit Epitomen? (a4) An omnes
iſti ſimul juncti non tantum Authori-
tatis pondus habebunt, ut Jacobi Re-
gis aſſertis, ſi non præponderent, ſal-
tem æquiponderent?
Et verò non iſtos ego audierim,
ſi cum ipſis non TPheologi profun-
diſſimi, ſacri Interpretes accuratiſſimi,
Patres ſanctiſſimi, tota Eccleſiæ Con-
cilia ac Synodi, quid dico? Chriſtus
ipſe Servator noſter Optimus, Reli-
gionis Fundator providentiſſimus,
aperti ſime ſentirent, ac loquerentur,
& nobiscum, quam propugnamus,
Romanorum Pontificum ſummam in
rebus ad Religionem pertinentibus
(de quibus unis nobis hic ſermo; nec
enim alia ad examen vocamus, de
quibus non eadem omnes Orthodoxi
ſentiunt) Authoritatem ac poteſta-
tem affirmarent. Nullum ſeculum,
e denis ſeptenis, nulla ætas, quantum-
vis rudis, ac prope barbara (nec enim
diffiteri poſſumus, etiam Chriſtianam
Religionem humanæ imbecillitatis ac
inconſtantiæ ſenſiſſe viciſſitudines)
non aliquos dedit Romanæ Monar-
chiæ Vindices, Defenſoresque acerri-

(a) Verbo:

Eccleſiæ

Romaneæ

prærogati-

VAX.

mos:

375 DISSERTATIO ACADEMICA.

mos: quod hic demonſttare quàm
eſſet facile, tam lecturis forſan mole-
ſtum, certe propoſitæ brevitati non
neceſſarium, jamque à Suarezio in
opere contra Regem Angliæ, Bellar-
mino in libro de Romano Pontifice,

Gualterio in tabulis chronographicis

luculentiſſime, accuratiſſimeque præ-
ſtitum. Ut ſileam, quæ poſtremis
his annis eruditiſſimus Janſens, Ex-
cellentiſſimus Roccaberti, Eminen-
tiſſimus Aguirre, & qui omnium in-
ſtar ſit, Eminentiſſimus & ipſe sfon-
dratus, hoc ſuper argumento luculen-
tiſſime ſcripſerunt. Ea ſoluùm, quæ
de Chriſti ipſius præcepto dixi, fa-

cere non poſſum, quin obiter attin-

gam. Et verò quis negaverit, præ-
cipui quiddam Petro ſupra Apoſto-
los ceteros datum? huic, & non alteri
dictum: Tu es Petrus, & ſuper hanc

Petram ædiſicabo Eccleſiam meam.

Tibi dabo claves Regni Cælorum.
Paſce Agnos meos. Paſce Oves meas.
Tu aliquando conwerſus confirma fratres
tuos? Nihil jam dico, quòd, ubicunque
ſacris in litteris Petri, aliorumque A-
poſtolorum fit mentio, ferme ante
alios Petrus ponitur, argumento uti-
que prærogativæ ſupra ceteros nimis
quàm manifeſto: unde eam & Patres
Doctoresque graviſſimi ac ſanctiſſi-
mi agnovére, & totius Senatus Eccle-
ſiæ tam diſertis verbis teſtati ſunt.
Liceat, etiam in hac brevitate, unum
alterumve his ex teſtimoniis in me-
dium afferre: ſic igitur Chryſoſtomus,
teſtis utique idoneus, & lumen Ec-
cleſiæ Græcæ ſplendidiſſimum. Quam-
Juam & præcipua DEO hbujus Civitatis

(de Roma loquitur) cura fuit, id
quod & re ipsa planò declaravit. S-
quidem toti Orbi terrarum eum quem
præfecit, Petrum, cui claves Regni
Cælorum dedit, cujus arbitrio & pote-
ſtati cuncta permiſit, hunc ibi longo
tempore juſſit commorari. Audin,
quibus limitibus & locorum, & ho-
minum definita & circumſcripta Petri
Poteſtas; quæ huic deſtinata à DEO
Urbs, in qua vitam & Sedem relin-
queret, à poſteris poſſidendam?
Neque enim Chriſtus Servator, qui

à morte ſtatim ſua voluit eſſe, qui ſuo

nomine regeret Eccleſiam, qui Oves
vicario nomine ac poteſtate paſceret,
tali deinceps Gubernatore Rempubli-
cam, tali Paſtore Ovile ſuum deſtitu-
tum voluit.
Sed jam illum audiamus, quem
inter Doctores Latinos acutiſſimum,
ſublimis veræque Sapientiæ coryphæ-
um ſuſpicimus, Auguſtinum dico“,
quem vel nominaâſſe abunde laudaſſe
eſt. Sic igitur iſte ad Julianum Pe-

lagianum: (a) Puto tibi eam partem (a) Ante
Orbis ſufficere debere, in qua primum med.

Apoſtolorum ſuorum voluit Dominus
glorioſiſſimo Martyrio coronare. Cui
Eccleſiæ præſidentem B. Innocentium ſi
audire voluiſſes, jam tunc periculoſam
juventutem tuam Pelagianis laqueis
exuiſſes. Quid enim potuit vir ille San-
Ctus reſpondere Concilüs, niſi quod an-

tiquitus Apoſtolica ſedes, & Romana

cum ceteris tenet perſeveranter Eccle-
ſia? Et tamen ejus ſucceſſorem crimine
prævaricationis accuſas, quia Doctrinæ
Apoſtolicæ, & ſui deceſſoris ſententiæ
noluit refragari. Satisne ad rem iſta,
. ut

ſenibere folmam
etet Ecdeſam
rum Cecuriu gob⸗
Hoc igiun le
Petrum ſecutun
DEO AuEe
Dadn CArain COr
Piam. Neepr
1at, niſi ut una
Ecdeſim, ſic
Hiincpem, n
d Orbis unirer
Voloiſlet. Id ar
Lane gunguve
acyerſum, & in
fuiſſet, i qvocin
ſent Apoſtoli e
teſlatem Romanu
gue Monarcha pr
Lec hec nimit
len ſntteſtimon
nngrlitumen int,
Iquihlliperine
08 nen egg e
rnmtd hidtd n
Dan Algbemn n
Pl non luffciun
do F nodem, 30

4 ſut, 1
adit. g.
n enm Olejn

de Myni
Vitynn i
int te.
ne in nng
Auln
tum, & .
ulcripebeni
Inata 4 DEO
Ledem teln.
fſiendam;
Tator, gui
eſle gui ſoo
goi Oyes
e paſceret,
Nenpohl⸗

urn dee⸗

nlg, gen
Acutiſſimum,
ir coryphr.
inum cico,
nde landie
uliumum be.
ͦ eun zMn A
1 gu inn
r Donm
nt. 0
nocentiin
ſerttlin
lanis lugten
it dir le f⸗
1, niſ nol
let, G Dunc
veramen r

DISSERTATIO ACADEMICA. 379

ut diſcas, quò eundum, cùm de rebus
ad Religionem ſpectantibus agitur?
Quid hic de Principibus ſeculi Au-
guſtinus, qui tamen jam tum Ortho-
doxæ doctrinæ ſequaces, diſcentium
in ea, non docenttum gradum occu-
pabant? An ſi hos paſcendis cœleſtis
doctrinæ pabulo ovibus præficere
Servator noſter voluiſſet, vel deſti-
tuebatur auxilijs, quibus vocati con-
ſentirent, vel in primordijs eam præ-
ſcribere formam neglexiſſet, quàâ cu-
peret Eccleſiam ſuam reliquo ſeculo-
rum decurſu gubernari?
Hoc igitur legimus, Petro, & qui
Petrum ſecuturi erant, regendam à
DEO datam Eccleſiam: Principibus
eam curam commiſſam, legimus nu-
ſpiam. Nec profectò id fieri pote-
rat, niſi ut unam ſub uno Monarcha
Eccleſiam, ſic unum totius Orbis
Principem, & non Europæ tantum,
ſed Orbis univerſi Monarcham eſſe
voluiſſet. Id autem quàm propa-
gandæ quaquaverſum veræ Religioni
adverſum, & increm entis inimicum
fuiſſet, ſi quocunque pedem intuliſ-
ſent Apoſtoli, ed mox imperandi po-
teſtatem Romanus, aut alius quiscun-
que Monarcha protuliſſet?
Sed hæc nimirum hominum tan-
dem ſunt teſtimonia, qui etſi ſummi,
ſinguli tamen ſunt, & erroribus obno-
xij, qui falli perinde ac fallere poſſint.
Hos tamen ego eo ſaltem, bonà uti-
que veniâ, quorum intereſt, loco ac
numero habeo, ut majori Pufendorf-
fium aliquem non reponam. Et ſi
ipſi non ſufficiunt, inter plures unam
dabo Synodum, ad quam flos Reipub-

licæ Chriſtianæ confluxit: Nicænam
intelligo, quæ quarto poſt natum
DEUM hominem ſæculo coacta ita
de Romano pronuntiavit Pontifice:
Qui tenet Sedem Romæ, Caput eſt, &
Sedes omnium Patriarcharum. Quan-
doquidem ipſe eſt primus, ſicut Petrus;
cui data eſt poteſtas in omnes Principes
Chriſtianos, & omnes populos eorum:
ut qui ſit Vicarius Chriſti Domini noſtri
ſuper cunctos populos, & cunctam Eccle-
ſiam Chriſtianam. Et quicunque con-
tradixerit, à Gnodo excommunicatur.
An iſtud etiam fulmen Pufendorffius,
& ſequaces, non formidant? an ad
eos iſtud non pertinet, quod opinio-
nem eorum & errorem tam citra

omnem ambiguitatem ferit?

Fortaſſis tamen plus ponderis
inerit, plusque virtutis eorum, qui
vivunt verbis, cum exoleta jam tam
antiquæ Synodi Authoritas videri
poſſit: certe ſi Adverſarijs credimus,
etiam quæ diù in Chriſtianà Religione
vera ac certa ſunt habita, falſa eſſe
poſſunt, & non in credentium ani-
mis, ſed in librorum tantum cortici-
bus, quos accipiunt pro arbitrio, &
ſuo examinant ſenſu, ac explicant,
Vera ac genuina latet DEI doctrina.
Audiamus ergo teſtimonium Natio-
nis vel ipſi Antagoniſtæ de partium
ſtudio non valde ſuſpectæ, quæque
non nimis religiosé & anxie Romana
vel timet fulmina, vel adorat Oracula:

ſic ille inter cætera: (a) Multas quo- (2) fol. 164.
que propoſitiones, quas Paraſiti & Man- §. 38.

cipia Pontificis excogitarunt, Sorbona
rejicit damnatque. & paulò anté.
Gallus haud ita magnam rei Romanæ
Bbb2 juvan-

380 DISSERTATIO ACADEMICGA.

juvandæ & ornandæ cupiditatem præſe-
fert. Non ego hic Nationis hujus
atrocinium ſuſcipiam: ſcit tamen
Orbis Chriſtianus; Romanis Ponti-
nicibus, cùm alibi adverſa multa pre-
merent, ſecurum in Gallijs Aſylum
ac perfugium patuiſſe. Atque hæc,
cùm nuper masgnis utrinque ſtudijs
pro redivivi, ſi DEO placet, Augu-
ſtini doctrina pugnaretur, ſuorum
Præſulum, quos habet & omni virtu-
tum genere, & ſacræ ac reconditæ
doctrinæ famà celeberrimos, judicijs
non contenta, Romam omnis verita-
tis Magiſtram ſibi conſulendam duxit,
ſic uno velut ore octoginta quinque
Epiſcoporum locuta: Majores cauſas
ad Sedem Apoſtolicam referri ſolennis
Eccleſiæ mos eſt, quem fides Petri nun-
quam deficiens perpetuò retineri pro jure
ſuo poſtulat.
Atque utinam hanc & doctrinam,
& exempla vos amplecteremini!
uàm citò finis imponeretur contro-
verſijs ac litibus, quæ apud alia, quæ
ipſi vobis fingitis, tribunalia agitabun-
tur ſemper, nunquam decidentur.
Et verò qui poſſint? cum quantum
unus, tantum alter Princeps, non in
diverſis tantuùm, ſed ijsdem provincijs
ac regnis, ſibi authoritatis ac juris ar-
roget; ab altero conſtituta mutet,
decreta decretis corrigat, aut corrum-
pat, aliam rebus Reiem inducat?
Et quid ni poſterior audeat, quod
priori licuit? Sic autem quàm nihil
uſpiam firmum, nihil ſtabile, nihil
inconcuſſum?
Experta id eſt priore ſæculo An-
glia, quæ ab Henrico impulſa in ſchiſ-

ma miſerrimum, revocata meliorem
in ſtatum à MARIA, mox iterum ab
Eliſabetha acta eſt in exitium; à quo
nuper cùm illam vindicatam Jacobus
Rex Optimus cuperet, Regni ipfe ja-
cturam paſſus eſt; ne ſalutem infelix
Regnum recuperaret. Cur autem
quod Jacobo Scoto, quod Eliſabethæ
fas fuit, non licuit jacobo alteri? an
minore ille jure regni faſces tenuit?
an non Princeps fuit, ad quem vos
dicitis ſacrorum etiam curam perti-
nexre?
De Palatinatu Rhenano quid di-
cam? quoties ille Patrum memorià
cum Principibus Religionem mutavit,
incerto eorum arbitrio circumactus?

Nes juvat, quod Antagoniſta monet,

nequid contra ſacros Codices Prin-
ceps conſtituat; quorum authoritate
ſemper & ubique ſtandum ſit. Ne-
mo non hoc opinionibus ſuis ſcutum
prætexit: nos vel maxime latum qui-
dem unguem ab hac abire norma fas
nobis arbitramur: & tamen in quàm
multis à vobis diſſentimus? Sic etiam
ſæculo octavo Leo III. Orientis Im-
perator (& habuit ille impietatis ſuæ
aſſeclas non paucos) ſeveriſſimis e-
dictis omnes Cœlitum Angelorúm-
que ſtatuas abolitas cupiebat; utique
non aliud, quàm Idololatriam, Sacris
Litteris toties vetitam, cauſatus. An
illi ut ſacrorum Antiſtiti, Divinorum
Codicum interpreti obtemperandum?
an alijs cum Principibus refumenda
Sacrarum veneratio Imaginum? en
quâm nihil in hoc ſacrorum, quem
excogitaſti, Principatu tutum; quàm
in humanorum divinorumque indi-
viduâ

1o ommmibig un
Ut totiess im 6
cijus Princpanu
nunc eäm kat⸗
bilitum oonfimni
Prolech enm i
pontfeßs eiugne
nil b Arince
Crſeggend uig
ingeni) Berünn
ſuffcere potuil
non habendl n
dolsgue tinti 0
Hvencam. Hui
ſtrande, id ſumo
a, quodage i⸗
pono., Peculia-
nir gene Eyſnt
ſt, uun tralki
erlurit ſchiiun
l huminum me,

1. rilie S ſalert
lin. Eallefafice eſe 4

Homminune nemoria
nimn lonſmnttumn
I fatione comnde
1tle opig c
tionitus heres
tticicem D
Umnana ſolerti
plentia . gurn

melioteng
Rlterum
tmn; 3n.
n eobus
bten ii
ur e
Ultetr
0 Alter)
ſces tenlit)
uem pos
Uran perti.

0 giid ⸗
memoris
nmotzvit,
tncns
WMmdrs,
dices buin-
Nauthotitute
m ſit. Ne-
ſuis ſcutum
elatum qui⸗
e nOna i
en in gvim
18) Kie ktinn
Orentsn-
ppietti l
erifimnis e⸗
Nnedlorar.
edat 1 cbe
ram, Nlß
aulandd. An
. Diworun

DISSERTATIO ACADEMICA.

viduâ conjunctione diviſa, diſſipata,
convulſaque omnia!
Verbo; quisquis à Principibus
profanis ſacra jura petet, Religionem
pro penula habeat oportet, quam mu-
tet cum tempore, & aliam aliamque
identidem induat; nec huic malo re-
medium, niſi in principe ſacrorum
pro omnibus unico, & hoc Romano,
ut toties jam dictum eſt, Pontifice;
cujus Principatum verborum ante,
nunc etiam factorum teſtimonio ſta-
bilitum confirmatumque paucis dabo.
Profectò enim ſi Romani Monarchia
Pontificis ejusmodi eſt opus, quod
niſi ab Artifice DEO eſſe non potuit,
conſequens utique eſt, nullam humani
ingenij ſolertiam ad eam moliendam
ſufficere potuiſſe, & non ambitioni,
non habendi cupiditati, non fraudibus
dolisque tanti operis molitionem tri-
buendam. Huic aſſertioni demon-

ſtrandæ, id ſumo, quòd dat Antagoni-

(4) §. 14.
fol. 38.
. () fol. 18.

ſta, quôdque ipſis ejus verbis pro-
pono.. Peculiare, inquit, Dominatio-
nis genus Epiſcopus Romanus machinatus
eſt, quam tractu temporis ad tantum
perduxit faſtigium, ut parem ac ſimilem
poſt hominum memoriam non habuerit.
(4) Alibi ſic loquitur: (5⁵) Tam
fubtilis & ſolers deſcriptio Monarchiæ
Eccleſiaſticæ eſſe deprebenditur, ut poſt
hominum memoriam non aliud corpus
majori conſtructum artificio, & venuſtio-
ri ratione compoſitum eſſe videatur.
Et tale opus, cujus ipſe Admiratione
attonitus hæres, alium quàm DEUM
Artifiem habeat? certant inter ſe
humana ſolertia, Orci ſagacitas, DElI

Sapientia, quænam harum opus mo-

381
liatur ſplendore pulchrius, patrium
ſymmetria concinnius, perpetuitate
conſtantius; & vincat jam non Bo-
nitas ac Sapientia infinita, ſed Orci
ingenium, ſed hominum fraudes ac
artificia? Quis jam in mundi hoc
theatrum inductus novus ſpectator in
errorem non inducatur, dum molito-
rem operis DEUM quærere juſſus,
quem utique præſtare omnibus recte
judicabit, in opus neceſſariò incidet
alterius Architecti ſolertià excogita-
tum, conſtitutumque? Nec levis hic
error erit; ciim ſalutis periculo, &
æternæ quidem, ſtet eleétio. Certe
non ob aliud unusquisque verum
quærere Paſtorem jubetur, niſi ut hujus
fidei ductu perveniat ad paſcua feli-
ciſſimæ æternitatis; alterius perfidàâ
ſimulatione in ipſas Orcini Lupi fau-
ces miſerabili errore perducendus.
Et tamen quò elegerit ſapientiùs, hoc
errabit periculoſius; quò majori fide
curàâque rem totam geſſerit, hoc cer-
tius interibit, ſi rect? Antagoniſta
ratiocinatur.
O mileram mortalium conditio-
nem! 6 bonitatem DEI crudelem!
improvidam providentiam! næ ego
jam jure ac merito exclamabo: Do-
mine, ſi error eſt, quod credimus, à te
decepti ſumus. Tu non jam tua Te-
ſtimonia, ſed hominum, ſed Orci com-
menta, feciſti credibilia nimis. Quam-
quam enim non ignorabam, Bonitatis
tuæ, Sapientiæ, Potentiæque tam lon-
gèe pertinere fines, ut proſpici à nullo
poſſint; ſic ut unus omnia pervide-
as, non præſentia ſolum, non ſolum
futura, ſed quæcunque futura eſſent
B b b 3 qui⸗

382 DISSERTATIO ACADEMICA.

quibuscunque in eventibus, & rerum
hominuúmque permixtione ac combi-
natione; ut, quæ proſpexeris, volue-
risque, unus efficere omnia ſine ulla
cujusquam ope poſſis; vidi tamen te
jam inde à rerum exordio ſic cuncta
ordinâſſe ſuaviter, ſic conſtituiſſe for-
titer, ut hominem per hominem juva-
res, duceres, ad finem ſuum promo-
veres: hos ovium, illos Paſtorum
numero ac loco eſſe velles; atque
inter hos ipſos pulcherrimo ordine,
graduum diverſitate mirabili alios alijs
ſuperiores; aliquos minori, majori
alios gregi paſcendo regendòque præ-
eſſe, unum denique toti providere
juberes. Nec illud me fugit, tot in-
ter Paſtores non Mercenarios tantùm,
ſed fures, ſed latrones eſſe, qui Paſte-
rum ſpecie miſerum gregem non ton-
derent tantum, ſed degluberent; ſed
infelicem ad lanienam ducerent. Ita
enim neceſſe erat in tanta paſcendi
diverſitate, cum quidam noxia dice-
ent, quæ alij ut ſaluberrima commen-
dabant. Vidi proin, quâà curâ, pru-
dentiâ, quà ſolertià mihi eſſet uten-
dum, ne Paſtorem quærens, in latro-
nem inciderem.
Et jam conſtabat, non alium ſe-
quendum, quàâm qui Paſtorum Prin-
cipis Servatoris noſtri Filij tui vices
ageret, ejus loco, ac poteſtate præ-
eſſet: ita enim placuerat ſummæ tuæ
bonitati, ut laborum, vitæ, ac ſanguinis
ſui divini impendio ille gregem col-
I geret, collectum alteri commendaret,
commendatum fidà ejus operâ ad
beatitatis paſcua perduceret. Quis
autem iſte fuit, niſi cui ipſe præ alijs

paſcendas oves commiſit? Hunc au-
tem cuùm non velles immortalem,
gregi tamen nulla non ætate, nulla
non regione alias identidem aliâsque
oves aggregatas cuperes, quem his
paſcendis præeſſe jam crederem, niſi
qui Petro, primo poſt ipſum univerſi
gregis Paſtori, in munere, ſede, urbe
ſucceſſiſſet? Sic enim fieri aſſolet;
non alij legitimi verique Reges Prin-
cipesque haberi ſolent, quàm qui ve-
ris ſuccedunt. Ambigere certe non
poteram, quin ſi velles aliquem, alium
ab iſto nolles; cuùm nullum velle
non poſſes, ne caro tibi gregi peſſi-
mèé conſultum ires. .
Et verò concordi Scriptorum te-
ſtimonio, totiusque orbis aſſevera-
tione palàm erat; decedenti Paſto-
rum uni alium ſubrogatum, ſic ut tam
longo tot ſæculorum decurſu hæc
Paſtorum ſeries non interrupta ad
noſtram ætatem perduceretur, ducen-
tis jam & quadraginta ſeptem 4⁴ Petro
ad Clementem XI. hoc Paſtoris mu-
nus aſſecutis. An dubitarem, à te,
mi DEUS, eſſe quæ tam ſunt diutur-
na? ætatem tam longam non ferunt,
quæ à mortalibus conſtituta ſunt 5
ſed conditorum ſuorum imitata mor-
talitatem, citò plerumque & mutan-
tur, & intereunt.“
Et quidni etiam inde veros Paſto-
res crederem, quia tam multos ex
ipſis legebam, animam dediſſe pro

ovibus? Trium ſpatio ſæculorum

vix unus, aut alter præfuit: cui Pa-
ſtoris vigilantia proprio cruore, ac
Vità non ſteterit. Quis niſi verus
Paſtor, ſic amorem erga Gregem pro-
baret?

7

—–

aa diptſchu
jetas fetolit,
mum ic inter
romeritos.
crederem, qu
hoc negotium
ſit ſacile, lun
Sanckittis ſch
prateleo, qu
militante in de
magra umen
ia, rtitud
Admminiſträrun
Acunt, goi

9) iere geltas lnt

Non ume

ger ſo llit klictus
tio l- ſedlen iotatis
me Ke ſtyge, t kes

ſtucjs Calires
Chriſto tantum
Chriſtinos mu
cuo kerme plis
Coneſticns, u
hoft. Quidn
noni Püiderics
Nec profanns t
05 Paſtores gel⸗
cno er riin
tem ovils geten
Cindelent &
n Impeleren
poſt tot pt
Mahini u

Hune I.
mnortelen
elte, nu
n liisgle
, gen hi⸗
bein, niſi
un Unine
, lele Utde
ſeri olet,
Reges Pii.
Gim quire.
e certe non
luem aliumn
lm relle
regi peſli.

Worumte.
Werer⸗
Leni bano.
n ſic ut tum
lecurſu hxc
tertupta 20
tut, ducen-
tern abeio
Aoris wu⸗
aemn, ¹ te,
lunt Ciotu..
non kerunt,
ura nt;
Nitata ot-⸗
e & WNWN

vetos alto⸗
m Moltos e
n edie
10 ſoloim
teſut: onit
hno Cle,
QC nill ſe

e 1o⸗

DISSERTATIO AGADEMICA. 383

baret? quis pedum arripuiſſet tam
multiplici cruore imbutum: niſi ve-
rus ac ſanctior amor divinitus in eo
arſiſſet? Quaternis his ſupra tricenos,
proprio purpuratis ſanguine, alij tres
ac quadraginta acceſſére, quos in ſa-
cra diptycha majorum noſtrorum
pietas retulit, ſuis recte factis ium-
mum id inter Mortales honoris genus
promeritos. Et hos ego latrones
crederem, qui ſcio, quàm religioſe
hoc negotium geratur, quàmque non
ſit facile, hunc in gradum falſo ſub
Sanctitatis ſchemate adrepere? Eos
prætereo, qui etſi Cœlitum Catalogo
militante in Eccleſia inſerti non ſunt,
magna tamen & ipſi pietatis, ſapien-
tiæ, fortitudinis laude rempublicam
adminiſträrunt, quorum multos ad-
ducunt, qui ſummorum Pontificum
res geſtas ſunt executi. (ℳ)
Oldoini Non tamen ſiné Adverſario tanta
nuper ſo- fuit felicitas. Oppugnarunt hanc
lertio li- ſedem juratis odijs, conjuratis cum
matos &c. ſtyge, ut res & exitus probarunt,
ſtudijs Cæſares potentiſſimi, non à
Chriſto tantùm alieni, ſed ipſos inter
Chriſtianos multi, tanto periculoſids,
quo ferme plus detrimenti affert, qui
domeſticus, quàm qui externus eſt
hoſtis. Quid non ab Henricis, quid
non à Fridericis Pontifices paſſi ſunt?
Nec profanus tantuùm ordo in ſacros
hos Paſtores deſæviit: extiterunt vel

(4) Vide

Tomos,

ſacro ex ordine tam multi, qui unita-

tem ovilis deterrimo ſæpe Ichiſmate

ſcinderent, & peſſimis artibus in exi-

tium impellerent. Quâm funeſtum
fuit, poſt tot priorum ætatum Schiſ-
mata decimi quarti ſæculi fine & de-

cimi quinti principio Benedictum ſi-
mul, Gregorium, Joannem intueri, qui
cuncti ſimul pro Sede contenderent,
quæ niſi unum non capit? De mul-
tiplici hæreſum colluvie quid dicam?
quid hac infecti conati non ſunt, ué
ſuo throno, ſuâ Sede Romanos Pa-
ſtores dejicerent, ovile diſſiparent,
memoriam abolerent? præterito ſæ-
culo non defuerunt, qui actum de
Roma crederent, qui ſtudio tam con-
tumaci Pontifices opugnarent, ut, ſi
Adverlario noſtro credimus, (5) in (5) fol. 90
ultimum diſcrimen Dominatus Pontificius
adduceretur: eò ſcilicet rem Luthe-
rus, Calvinus, Zvvinglius, tôtque alij,
eorum fidi in Pontifice oppugnando
adjutores, adduxerant. Præter tot
hoſtes undique excitos, auſim dicere,
nullos plus nocuiſſe, quàm ipſis ex
Pontificibus nonnullos, qui vitâ non
uno flagitio conſpurcatà parùm ab-
fuit, quin omnem, quà unà maxime
poſt DEl opem ſtat illa Sedes, po-
pulorum erga ipſam reverentiam ex-
tinguerent. De tot hoſtibus, exter-
nis, domeſticis, intimis, tanto furore,
tantà æmulatione, tot artibus & frau-
dibus rem unam aggreſſis, triumpha-
re, omnes proffigare, ſtare ſemper
firmius, latius imperandi ſpatia pro-
ferre, cujus demum opis dicam, ſi
divinæ non eſt?
Si hoc Regnum Tenebrarum (c) ()ol. r5.
eſt; ut appellat Antagoniſta, atque
adeò mali deæmonis excogitatum in-
genio, promotum artibus, firmatum
opibus ac potentia, quod tandem lucis
erit, DEl conſtitutum ſapientiâ, pro-
videntiàâ gubernatum, potentiaâ prote-

Kum,

384
ctum, conſervatumque? His ſi Pa-
ſtoribus, quos orbis veneratur, timet
Orcus, Cælum protegit, me commit-
tens in fures, in latrones incidi, quò
tandem me conferam? an non de di-
vina meritò conquerar providentiaâ,
quæ tam parum miſeris proſpexerit
Mortalibus, ut in exitium illos tantò
impellat crudelius, quò ſinceriùs ſtu-
dioſiusque eidem ſtuduerint famulari?
Talis ſi eſt, profectò DEUS non eſt,
inane ludibrium, puerorum terricula-
mentum, anile ſomnium Divinitas eſt.
Ita me ſapere docent, ita diſputare,

qui Romani Pontificis Monarchiam

everſum eunt. Si autem hoc nefari-
um, ſi impium, ſi homine ratione
prædito prorſus indignum eſt, ſuper-
eſt, ut cum Occidentis, Romano ab
Imperio avulſis: imò cum tam multis
per omnem late orbem Orthodoxà
fide imbutis gentibus, officij noſtri
eſſe putemus, ſingulari Romanam Ec-
cleſiam, ejusque Paſtorem ſummum,
pietate colere, & porrò exhibere Ve-
nerationem, quam illi peculiarem ve-
tuſtas ac dignitas, quâ reliquas non
Occidentis tantum, ſed totius late ter-
rarum orbis Eccleſias antecedit, con-
ciliaärunt: ſupereſt, ut in Eccleſiæ, pro
quâà videmus ſtare tantam Antiquita-

DISSERTATIO ACADEMICA.

tem, Authoritatem, Felicitatem, per-
petuam Paſtorum Pontificum Succeſ-
ſionem, teſtimonia Patrum ac Con-
ciliorum, cultůs divini caſtitatem, tot
ſæculorum, tot gentium conſenſum,
tot denique, tantisque miraculis com-
probatam veritatem, ſinu tuti ac læti
acquieſcamus; certi hæc non exor-
nandæ declamationis, (a) non ex- (a)fol. 124.
quiſitis verborum lenocinijs reſarci-
endæ eſſe argumenta, ſed quibus nul-
lus non intellectus, ſi ſanus ſit, ſi veri-
tatis amans ac ſtudioſus, & in errorum
immane barathrum præceps abire no-
lit, cedere debeat ac manus dare,
atque aded me ſummo jure omnem
hanc de Pufendorffij lucubratione,
quà ſacra non minus ac profana jura
ab unis petenda Principibus demon-
ſtrare infeliciter conatus eſt, diſputa-
tionem, illis magni Auguſtini verbis

coronare: (b) Eccleſiæ Catholicæ Ro- (“) I. de

manæ, de quà ibi ſermo, nolle primas util. cred.
dare, vel ſummæ profectò impietatis eſt, iub un.
vel præcipitis arroganti?. Quid enim
tam arrogans, quàm Paſtoris munus
invadere, quem ovem DEUs eſſe juſ-
ſerit? quid tam impium quàm ſublatâ
verà Religione eum, quantum in te eſt,
de medio tollere, erga quem folum
vere poſſis eſſe pius?

An ſerta
Monar

e Plu
que
cis Monachica
Antagorüſt in

God non poſt
Loepnute ſalyo

9) Kne nenl, & Geken
.ree, S AHud hom

Cim Aiqua cin
ſa ontifcii 4.
tum fis porto n
digere; ſed id
bus, gui Orth
Iurmuret acm
tum libet, ſie
id er allertis t
guitur, guim
in cauſa Prince
en kene ſententi
Funtes ſtate 0)
Ciltinine, ge⸗
qode
dellure ig ſt
Vel clo, an
5 (Ontr⸗
mel Pronunfiet:
atio in Pontifce

1 tuti hi
e non ex.
Mon ex. (ln
iniz reluc.
auibu nul.
it ſ Feti.
Ein errorum
55 ire no.
tunns dare,
te Omnem
Aochrrione,
Prodwa
dibas denon-
eſt, Aiſputr.
ſtini verbi
Curkuiis M. )lLd
uolle nindt utl. d
mniietei et, h
Qd erim
AAtoris wunns
NEUSelei
gim ſblu⸗
ruminte eil
pem u.

ius

(2) §. 33.⸗

fol. 140.

DISSERTATIO ACADEMICA.

38 5

DISSERTATIO TERTIA.
BREVIS.

An afſſerta hactenbus Romani

Pontificis Poteſtas

Monarchica nullos, aut quos limites habeat?

Ier plura abſurda ac abſona,
quæ ex aſſerta Romani Pontifi-
cis Monarchica poteſtate conſequi
Antagoniſta injuris conqueritur,
iſtud non poſtremum eſt, quòd hoc
dogmate ſalvo, nihil ſit, quod te-
neri, & defenſari non poſſit. ()
Si aliud homini non dolet, niſi,
cùm aliqua circa Fidem Controver-
ſia Pontificia Authoritate deciſa eſt,
tum fas porrò non eſſe, de ea am-
bigere; ſed id tenendum ab omni-
bus, qui Orthodoxi dici cupiant;
murmuret ac muſſitet, ut, & quan-
tum libet; ſic omnino eſt, atque
id ex aſſertis tam neceſſariò conſe-
quitur, quàùm quòd Judex, quem
in cauſa Princeps dedit, pofſit in
ea ferre ſententiam, quà partes liti-
gantes ſtare oporteat: eo tantuùm
diſcrimine, quòd à Judice alio ap-
pellare fas ſit; ut qui vel errore,
vel dolo, contra æquitatem non ſe-
mel pronuntiet: hæc autem Appel-
latio in Pontifice locum non habeat,
quem promiſſa divini Spiritůs in iis,
quæ ad fidem, moréesque pertinent,
lux & directio ab omni errandi peri-
R. P. Segneri Panegyr.

culo eximant: quod quidem aliter
eſſe non poterat, niſi, ſicut apud
Sectarios, ſic apud Orthodoxos,
epinationibus omnia, ac dubiis cir-
ca res graviſſimas, obnoxia DEUS
voluiſſet. At ſi contendit Adverſa-
rius, id ex Monarchica hac poteſtate
conſequi, ut & docere quidlibet
poſſit Pontifex, quamlibet pugnans
cum ſacris Litteris, & vero earum
ſenſu; & toti Eccleſiæ faciendum
ſtatuere, quamlibet æquitati, & rectæz
morum normæ non conſentaneum;
hæc equidem palmaris eſt injuria,
& ſola inficiatione abunde confutata.
Nihil in ea licet Pontifici, quæ divi-
nitus tradita; quæque ſemel legitima
authoritate inter Fidei Dogmata ſunt
relata; hæc omne in ævum manent
inconcuſſa, nec circa illa mutari vel
hilum poteſt. Non eo vertiginis
ſpiritu Eccleſia agitur, qui Sectario-
rum rotat capita, qui ſua Symbola
& Confeſſiones fingunt, refingunt,
addunt, demunt pro arbitrio, &
non rarò Regentium propenſioni ac-
comodant; imò cum certo illo,
propter duos Epiſcopatus duo Reli-
c c . - gionis

(a) Sefl. 7.
c. 2. de Refs.

(b) Card.
Fallavic.
hiſt. Trid.
I. 24. C. 12.

386
gionis dogmata ejurant. Nihil ergo
in olim decreta juris eſt Sacro Mo-

narchæ; nec ejus ſe poteſtas legitima

ad Eccleſiæ deſtructionem, ſed ædi-
ficationem tantùm porrigit: unde
nec in moribus decemere poteſt,
quod honeſtati adverſetur. In aliis,
maximé quæ facti ſunt, hominem ſe
meminit, qui non rarò falſus fallat,
& errorem admiſſum ſaniore judicio
caſtigare opus habeat. Non tamen
his erroribus annumerandum eſt,
cuùm gratiam nonnullis facit legum,
quæ humanâ, aut Eccleſiaſticà po-
teſtate ſunt latæ,. In his cum res,

cùm perſonæ exigunt, permitti ali-

quibus poteſt, quod vulgò non eſt
conceſſum. Sic Germaniæ noſtræ
neceſſitates poſtulant, ut, quod,
Tridentini Senatus graviſſimà Au-
thoritate denuo eſt inculcatum, ne
idem plures Cathedrales Eccleſias
adminiſtrandas ſuſcipiat, (a) non
ſemper ſervetur; ſed nonmmunquam
in unum idemque caput plures Tia-
ræ Epiſcopales congerantur, (⁵)
cùm vel circumfrementium luporum
ac hoſtium rabies potentem Paſto-
rem ac Defenſorem requirit, vel
egregia majorum promerita expoſ-
cunt, ut eorum poſteros favoribus
non ordinariis Eccleſiæ ſupremus
Paſtor proſequatur. Atque hoc
utrumque in iis hodie Principibus,
qui pedum plus quàm unum manu
non impari tractant, eſſe veri ſimum
nemo prudens ambigit. Nihil hic
ego de aliis Sereniſſimis Familiis di-
cam, quæ me Encomiaſta opus non
habent. Te Serenifſime ac Reveren-

DISSERTATIO ACADEMICA.

diſſime Dux & Princeps Carole,
Domuis Lotharingicæ Germen no-
biliſſimum, tacitus præterire ſin?
ingrati animi labe non poſſum, tibi-

que Tiaram non Olomucenſem tan-

tum, ſed & Osnabrugenſem intimis
ex præcordiis gratulari. Has, &
his digniores Infulas indoles illa verè
Regia, quam Auſtriaco & Lotha-
ringico ex ſanguine, non impar tan-
tis Heroibus Soboles, traxiſti, jure
ſibi ſuo vindicabat; ut virtutes tanto
gradu non inferiores neceſſitate po-
tius, quæ brevem eſſe me jubet,
quàm voluntate omittam, quæ te
tam multis illis, veſträã è& Proſapia,
quos Romana Purpura, vel ſumma
cum dignitate geſtata; vel glorioſius
poſita, celeberrimos reddidit; imò
ipſi Stephano ejus nominis Nono,
quem alij Decimum faciunt, quique
aliquot lIuſtris ante, quàm frater
Godefredus Solymam recuperaret,
ad totius Eccleſiæ clavum maximo
ejus bono, & utinam diutius! ſe-
dit ; quæ, inquam, Virtutes talibus
te ac tantis ſupparem faciunt. Po-
terâtne Eccleſia non memor eſſe Pa-
rentis tui, & quam illi non poteſt,
tam immaturo tato, tam amaris bo-
norum omnium lacrymis, abrepto,
tibi filio non referre gratiam, & pro
Dicceſibus Strigonienſi magnem
partem, Colocenſi, Agri enſi, Quir-
ue Eccleſienſi, Vacienſi, Veſpri-
mienſi, Canadienſi, Sirmienſi, Ci-
binienſi, Albæ Juliæ, & quæ aliæ
me fugiunt; in perpetuum, ut ſpe-
ramus, Eccleſiæ recuperatis, duas,
quas dixi, ad circumſcriptam vitæ
tud

Otmittent 1
tutis, Ommnis e
Ortd CNoec
Cudd en le met
Gucn At
eN Grmn jurs
wiſio: As
Uibus, it in
Camania, Ii

H, 4
les ill⸗ Vete
& Lotln.
inpar imn
miſti, iue
ttutes tanto
eſſiate po.
ne jubet,
„(glx le
biolapin,
A Wunn
Agordn
Cdicit; imd
inis Nono,
nt, gulgue
im ſiatet
ecupelntet,
onn WaNN.
Botnn! le⸗
ntutes bi⸗
Lcint. Po⸗
mor eſſe Pr.
non poteſti
1Wnis do⸗
8, Meyi⸗
nm, &
ſ nend
gkienl, r.

ar⸗
Ih

D ISSERTATIO ACADEMICA. 387

fuæ ſpatiis uſuram non concedere?
Quis unquam Parens Eccleſiam natis
ſuis devinxit, ſi ille veré Magnus
virtutibus, belli pacisque artibus,
tanta illa ſuâ fortitudine ac felicitate
Carolus eam non devinxit? Sapi-
entiſſime igitur ejus, quam dixi,
legis gratiam Principi noſtro fecit
Summus Pater Innocentius eo no-
mine Duodecimus; nec vel ille,
vel qui Petri poſt ipſum in Solio
ſedebunt Monarchæ, occaſionem
omittent talis ſanguinis, talis vir-
tutis, omnis generis honeſtamentis
porrò condecorandæz. Nec eſt,
quòd ea re metuant ſolvere legem,
quam altior poteſtas tulerit. Non
eſt divini juris Diœceſium hodierna
diviſio: aliàs profectò longe arctio-
ribus, ut in Italia, ſic in noſtra
Germania, limitibus finienda eſſet

F I

ſacrorum Præſulum poteſtas, & pro
tam paucis, longe plurimi, & ſci-
licet ſinguli ſingulis urbibus, eſſent
præficiendi. Quod uùt non fit, ita
argumento eſt longèe certiſſimo,
arbitrariam eſſe hanc partitionem;
& quod conſequens eſt, non iis
neceſſarid fmibus circumſcribendam
poteſtatem, quibus illam hodie
placuit circumſcribere. Quid ni er-
go tot cauſis poſtulantibus committi
uni cura potuit, quam duobus
conferri non res ipſa, ſed libera
voluntas juſſerat? Licet ergo multa
Romanus poſſit Pontifex, non po-
teſt tamen omnia; nec evertit Ec-
cleſiam, quam nos illi aſſeruimus,
evertit tamen, quam naturâ ſuàò
unicam, in tot capita Adverſarius
dividit, poteſtatem.

†1

N I S.

kebbbi

Rerum!

utmi, gleſ
(oncepd
Ahtenn 20 crit
4 §. Ktephan
Pattonos eli
40 Derotionet
Momen El.
4d Chriſtumin?
ud.
Aloleſtene Ob conl
Angelo ciſti⸗
Allliſennum ſt
Pitronus B.
4Nbenſ46. leuti
A Dhl goo
igrtellu ett.
lmn Ne
. Proponun
Cyriu in Nolo Cni

ſs inmun.
cerſit.
Ene numaol
kati.

snn

(P+
1 N D E X
Rerum memorabilium, quæ his Panegyricis
continentur.

Numerus Paginam indicat.

A.

Aademis „quæ ſtant pro Immaculata
Conceptione DElparæ. 237.
Adhortatio ad cultum S. Anſelmi. 205.
Ad S. Stephanum inter præcipuos
Patronos eligendum. 249.
Ad Devotionem erga Sanctiſſimum

Nomen JEſu. 381. 3 82.
Ad Chriſtum in SS. Evchariſtia aman-
dum. 339.

Adoleſcens ob conſortium pravorum ab
Angelo caſtigatus.
Adoleſcentum ſtudioſorum peculiaris
Patronus B. Aloyſius. 81.
Adverſa à S. Ignatio exantlata mox atque
ad DEI gloriam promovendam
aggreſſus eſt. 135. 136.
A S. Franc. Naverio tolerata in ſyno-
pñ proponuntur. 211.
Egris in Noſocomio ſerviendo S. Aloy-
ſius immaturam ſibi mortem ac-

cerſit. 82.
Sine numero à S. Franc. Xaverio cu-
rati. 216.
Eos curandi ratio mira. 216.

R. P. Segneri Panegyr.

Eſtimatio ſumma de S. Ignatio adhuc lite-
ris operam dante concepta. 134.
Ageſilaus Deformis ſe pingi, aut ſculpi
vetuit. 144.
S. Albertus M. S. Thomæ Ingenium præ-
ter opinionem retegit 177.
Alexander M. quid Matri ſuæ præſtare
potuerit, quid non? 402.
Alexander Severus Imp. quàm rigide Im-
poſtorem punirerit? I,
S. Aloyſius Gonzaga S. J. Pœnitentiam
Innocentiæ miro modo conjungit.
71.
Ejus Sanctitas nævi expers. 72.
Baptizatus antequam plenè natus. 73.
Quaſi in nido à DEO captus. 73.
Quamprimum DEUMagnofcit, eidem
ſe mancipat. 73.
Ante uſum rationis DEUM religioſe
colit. .
Alienus ab omnibus, quæ vulgò Ju-
ventus conſectatur. 74.
Innocentiſſimus duri ſſimè tamen cor-

pus ſuum habuit. 75.
A cibo abſtinentiſſimus. 75.
Principales inter dapes jejunus. 75.
D d d Sui

Index Rerum

Sui pervincendi conſtanter ſtudioſus.
76.
7
Lecti ejus durities. 76.
Varia ſe peſſimè habendi ratio. 76.
Ejus ſumma & Angelica Puritas. 77.
Etiam Matris aſpectum ſolicite cavit.

78.
Quando Iratus? 7³⁸.
Leviſſimas noxas ſummo cum dolore
ſacro Judici retegit. 78.
An tam dura ſe habendi ratio antido-
tum lapſuum futurorum? 78.

Indolis fervidæ, ab omni tamen Car-
nis ſtimulo ſemper immunis. 79.
Quo Tentationis genere à malo Dæ-

mone impugnatus? 80.
Sedat ſuàâ prudentiâ lites, quas maxi-
mi Principes non poterant. 80.
Patronus ſtudioſæ Juventutis. 81.
Mors ejus non ſiné tormento. 81.
Quaſi Martyr. 82.
Mors ægrorum miniſterio accerſita.
82.

Vivens nihil DEO commendavit,
quod ad exitum non perduceretur.

83.
Ad Altiſimum ſecura via per abjectio-
nem ſui. 175.
Amare res conditas, quarum Contemp-
tores veneramur, ſtultum. 97.
Amanti nullum donunr gratius Ima-
gine Amati. 147.
Amanti DEUM longa vita pro Mar tyrio
eſt. 254.
Ambitio & Avaritia rarè exules Aula.,
61.
Amici veri eſt, bene conſulere. 2.

memorabilium,
Amici non eſt beneficia collata identi-
dem exprobrare. 10.
Amici in adverſa fortuna deſerentis ex-
emplum. F.
Amici falſi ubique plurimi: cur tamen
impuniti? 1. 2.

Amiſſa invenire quàm jucundum? 401.
Amoris divini vis in S. Philippo Nerio.
62.
Amplius Xaverianum deſcriptum. 211.
S. Angelus Cuſtos Amicus verus. I. & ſeq.

Conſultor Fideliſſimus. 3.
Moyſi Ægyptum ingreſſuro cur ſe
oppoſuerit? 3.
Nos errantes corrigit. 4.

§. Franciſca Rom. ab eo correcta. 4.
Omne genus miniſteriorum pro ſuo
cliente obit. 5.
Clientem etiam deſperatæ curationis
nunquam deſerit. 6.
Exempla ejus in fortuna adverſa non
deſerentis. II.
Amat ſinè mercede.
Etiam injuriaâ affectus non recedit.

Mortis horam multis Clientibus ma-
nifeſtavit. 8.
Mortis tempore fidus Adjutor. 8. 9.
Laborandum nobis, ut Eum ante ex-
tremum illud tempus agnoſcamus.
9.
quàm alijs Cælitibus, ali-

Cur ipfſi,

qui Chriſtiani minus addicti?:
9.
Ejus beneficia non ideo minora, quia
occulta. 9.
Cur erga aliquos minus bencfcuslt I.
uis

8⁰

tonbus g
S ro⸗

.

Thomam miti
Cut non hu 4

Gunt 1Magifi, wo
Diſcipulitamen
imarun ſalus in
gi
Aſelni Ppilo
cum Principib

Ejns Coctninn au⸗
ſe⸗ in Nulahor
omos.
Humami quid

Celare, Pris

Ecni Penitens f
Cenſis.
Pontfer Mx im
ſtro abſtrahit.
Mligno amimo ce
juribis gpredl
Eſt manus tra
Angelis onſlij5
wemommum
Aminier,
legeng Apaſtle
lam: Prori in
tempore diſtei
Niiltioe⸗ *

eb hai
SVptior m.

collitzi

enli

Aſ . 10.
erenti

u
5 e.

in.. .
l. 1.
nebndum D
Dlf: l
ilippo Neii
.. 61
riptum. 21,
vellße /,ſ
§. 1

. 1.
reſturo cur ‚

.

ed.
forum pld llo
3
etatr curationis
6.
Una adyerſa non
II.
Os non ſeceli
68Clentibostm.
6 Atdr. d).
utEuNeer
npos goſemn
lis Crlib,
1 mnunns

arA
eo Wno
0n! 9.

NS Mi

m —

§
An
8

gia bis Panegyricis continentur.

uis Cultoribus quàm gratus? I1. 12.
eli S. Antonio Pat. obſequentes. 51.
Philippo Nerio valde familiares.
57. & ſeqq.
§S. Thomam mirabiliter cingunt. 176.
Cur non paſſi ſe adorari à S. Joanne?
257.
Sunt Magiſtri hominum. 262.
Diſcipuli tamen S. Joan. Evang. 262.

Animarum ſalus quanto fructu procura-

ta à Philippo Nerio? 67.

S. Anſelmus Epiſcopus Lucenſis fuit

cum Principibus omnis generis.
188.
Ejus doctrina quàm rara? 182.
Fugit in Aula honores, etiam ſummis
proximos. 189.
Humani quid paſſus, Inveſtituram à
Cæſare, priùs recuſatam, admittit.

L 190.
Facti Pœnitens fit Monachus Clunia-
cenſis. 191.

Pontifex Max. invitum iterum e Clau-
ſtro abſtrahit. 191.
Magno animo certamen pro Eccleſiæ
juribus aggreditur. 191.
Eſt manus dextra Gregorij VII. 192.
Angelus conſilij S. Mathildis. 194.
Ejusdem omnium operum præcipuus
Adminiſter. 194.
Legatus Apoſtolicus per Longobar-
diam: provincia hæc quùâm eo
tempore difficilis? 196.
Nihil ſuo corpori indulget laxamenti.
196.

In Æ£ gypto ſacrificavit abominationes

Tgyptiorum. 198.

Graves in Aula calumnias paſſus. 199.
Juſtitias Domini in Aula facit. 199.
Unio ejus intima cum DEO, & pie-
tatis ſenſus tenerrimus. 199.
Virtus Ejus etiam Cœlo probata. 200.
Apud Monachos fſuos ſepeliri vult,
ſed non obtinet. 201.

S. Antonius Patavinus paſſim ab omni-

bus cultus, quia in omnes benefi-
cus. 42.
De Ejus gloria DEUS ipſe ſingulari-
ter ſolicitus. 42. & ſeqq.
Solus ipſe obſtat ſuæ gloriæ. 43.
Doctrinam ſuam ſtudioſe diſſimulat,
& ut ignorans negligitur. 4 3.
Juſſus de DEO ad ſuos verba facere
Eloquentiam ſuam prodit. 44.
Primus Magiſter ſui Ordinis. 4 5.
Ejus Eloquentia prodigioſa. 46.
Submiſse loquens ad ingens interval-

lum auditur. 47.
Repulſus ab Hæreticis concionatur
Piſcibus. 48.

Collatæ in Eum gratiæ, & privilegia
omnis generis. 49. 50.
Angelos ad nutum promptos habet,

& ijs ut famulis utitur. 50.
Mortem Ejus Parvuli manifeſtant,
dum Fratres celant. 51I.

Ejus Lingua à morte integra. FI.
Primo à morte anno inter ſanctos re-
latus à Pontifice Max. 5I.
Omnibus locis, & ſæculis à morte
Miraculis celebris. 89.
Ejus Cultus quàm univerſalis? 52.
Imploratur in omnibus neceſſitatibus.

53.
D dd 2

Eum

Index Rerum memorabilium,

Eum qui Patronum habent, felices.
Morituro præmonſtratur omnis glo-
ria, quàâm à morte erat conſecutu-

rus. 54.
Patavinos prodigioſe liberat à tyran-
nide Ezelini. 55ß.
Antonij Perez argumentum pro Ortu
Virginis. 422.
Apocalypſis S. Joannis Evang. quàm pro-
funda? 266.
Apoſtatæ probant Sanctitatem Ordinum,
quos deſeruerunt. 166.
Eorum Vitia non pertinent ad Cætus,
à quibus defecerunt. 166.
Apoſtolicæ ſedis Authoritas hâc ætate li-
bere aſſeri poteſt. 113.
Quantà reverentià digna? 211.

Vide etiam verba. Pontifex Romanus,
Vaticanum. &c.
Apoſtoli quare pro Meſſia non habiti, etſi
tot patrarent Miracula? 20.
Cur ipſi vocentur Lux, etſi S. Joan.
Boapt. negetur eſſe Lux? 21. 22.
Atſgpoſtrophe ad S. Antonium Patav. ut ſuam
doctrinam manikfeſtet. 44.
Ad Sanctos Solitudinis Amatores, ut
S. Philippum Nerium in medio
Populi Sanctum mirentur. 62.
S. Hieronymi ad S. Franc. Xav. cru-
ces ipſi omnes præmonſtrantis.
210.
Ad S. Stephanum ad ejus patrocinium
impetrandum. 253.
S. Joannis Apoſt. ad Juvenem per-
ditum. 259.

Ad B. Virginem, ut juvet nos in in⸗

venienda gratia. 314.
Apparitiones Variæ S. Ignatij jam vit4
functi. 142².

Aquis immergitur S. Ignatius, ut ar-

dorem libidinis in alio reſtinguat.
£☛

136.
Aquilæ in ſolem obtutus, eſt effectus he-
betudinis oculorum. 85.

Arceſilaus Amico occultèe ſuccurrit. 9.
Aſperitatem vivendi dextrè celat S. Phi-
lippus Nerius. 65.
Quantà uſus S. Ignatius initio ſuæ ad
DEUM Converſionisꝰ 13 1.
Eam cur idem Sanctus deſeruerit?
132.
S. Auguſtinus deſcribit Miracula S. Ste-
phani Proto- Martyris. 24–.
Auguſtus clemens poſt crudelitatem.

72.
Aula, ut in hac quis ſit Sanctus, opus
eſt Spiritu duplici. 60.

Etiam in hac locum eſſe San ctitati,

probat Exemplum S. Anſelmi.

197. 198.
Aulici quo usque ad Virtutem eniti de-
beant. 204.
Peccata eorum ſolita. 204.

Aulicarum nugarum deteſtatio. 205.
Aures ſolæ Fidei fideles miniſtræ. 335.
Auſtriaca Domus Immaculatæ Virginis
Conceptioni addictiſſima. 238.
Authoritates Patrum, aſſerentium Im-
pios ab Angelis cuſtodibus non
deſeri. 10.

B.

– Metn
abin Odünen
Puinn Dralcl n
Orpusd. n

Culmmagnini coo
Aerum Panit
Celo udice pralai
ceni inquihn
tſor quanta mal
rit?
Ejns imago Po
guantos mott
Cindmne pet ſe ſo
Canorintonn
Aronigutix d, Ant
motte anno
CArtindler d. . l
Phiüppun .
CArliniler dolin
Cortibus n

yet n0 In i.
„ 6
. .
in i
a.
c t .
Aio Nlnn

6.

3 6
ſramtie .
e cehtd Pii⸗
initio x
55 1z1l.
eletueri⸗
1.
dla d Ne⸗
Nis. .
cktudelttaten.
11.
ncts. Opus
o.
Ee ri,
n Aleln
197. .
uten enit
ol.
104.
eteland. .
ünicr. 35)
colate Nuend
ee N
AWetectün 1

caho

1

qua his Panegyricis continentur.

Bellarmini Card. de Innocentia B. Aloy-
ſij teſtimonium. 7.
Beneficia à S. Aloyſio in Florentinos
profecta. 84.
In Animos collata ferme non agno-
ſcuntur. 163.
S. Birgittæ revelavit B. V. ſuam ſine La-
be Conceptionem, & cauſam, ob
quam Eccleſia eam non defiat.
228.
Bona non meliùs agnoſcuntur, quàm
ex jactura. 222.
Omnia per Mariam quærenda non
dubia obtinendi ſpe. 313.
Bonizo Præſul curat Mantuæ retineri
corpus S. Anſelmi. 201.

.
Cœlitum agmina duo, Innocentium unum,
alterum Pœnitentium. 71.
Cælo Judice prælati alijs Nationibus Pi-
ceni inquilini. 1038.
Cæſar quanta mala Rom. Populo intule-
rit? 150.
Ejus imago Populo Rom. oſtenta
quantos motus excitàrit? 149.
Campanæ per ſe ſonant Olyſſipone in
Canonizatione S. Antonij. FI.
Canonizatio S. Antonij, primo ſtatim à

morte anno ſecuta. 51.
Cardinales S. R. I. quanti fecerint S.
Philippum Nerium? 64.

Cardinales doctrinà eximij e Religioſis

Coœtibus aſſumpti. 158.

Sanctitate eximij ex ijsdem. 158.
Carnem quàm dure habuerit S. Ignatius
ad DEUM converſus?

131.
Caſtitas admirabilis S. Aloyſij, & ejus
effe cta. 77.
Catholici nullibi Terrarum deſunt. I14.

Cauſæ ob quas Religioſi hujus ætatis ho-
nore digni. 160.
Chriſtina Sueciæ Regina Laureti ad B.
Virginem inviſit. 103.
Chriſti Servatoris Noſtri Divinitas qui-
bus argumentis aſſeratur? 16.
Ejus Divinitatem Judæis perſuadere
quaàm arduum S. Joanni? 18.
§. Ignatio Loyolæ quùàm familiaris?
138.
In S. Sindone deformis ad ſui amo-
rem tamen omnes excitat. 144.
Nos deformes ipſe prior amavit.
145.
Specioſus formàâ ex ſe. 1457.
Cur deformem ſui Imaginem nobis
reliquerit? 144. 147.
Opera ejus glorioſa, quorum pictu-
ram potiùs relinquere poterat.
148.
Se pinxit, qualis fuit, cum nos de-
periret, ut viciſſim amaretur.
148.
Summa ejus gloria, tanta, noſtraâ
cauſa, eſſe poſſum. 149.
Quò deformior, hoc amabilior. 149.
In ejus Imagine nihil fictum, ſed ve-
riſſima omnia. 150.
Cur ſuam Paſſionem, Baptiſmum
appellaverit & Calicemꝛ II.
D d d 3 De-

Deformem an ament delicatuli?
. 152.
Diverſiſſima hominum de eo opinio.
153.
Chriſtus odit ſpectacula fucata. 330.
Foris vilia, intus pretioſa reponit,
maximé in SS. Evchariſtia. 331.
Majus ejus beneficium eſt, abſconde-
re ſe, quàm monſtrare in Evcha-
riſtia. ibid.
Amicis & Inimicis Chriſti utilius eſt
Illum latere in SS. Sacramento.
931.
Juſtis maximè expedit, Chriſtum in
§S. Sacramento ſpectabilem non

eſſe. 332.
Latet, ut fidentiùs & familiariùs cum
ipſo agere poſſimus. 334.
Vult ut fides ſit initium ſalutis noſtræ,
ſicut fuit ruinæ. 33 5.
Latentem ſub panis velo Chriſtum
multi ludibrio habent. 337.
Tantæ injuriæ gravitas ſeriò ob ocu-
los ponitur. ibid.

DEl ira, & præſens pœna intentatur
ſacrilegis contemptoribus. 338.
Boni omnes ad reſpondendum Chri-
ſti erga nos amori excitantur.
339.
Conceptio Immaculata Mariæ Virginis.
Huic favet Eccleſia, credendam ta-
men nondum propoluit. 325.
Maculata quid damni attuliſſet Virgi-
ni, oſtenditur. 227.
IIli illuſtrandæ quâm multi, & quàâm
ſedulò inſudent? 229.

Index Rerum memorabilium,

Plurimi illam hodie propugnant.
R 23.
Quibus induſtrijs nos illam propaga-
re poſſimus? 238.
Coœtus Sacer nullus ſiné aliquo malo.
164.
Conciliæa nullius authoritatis, quia à
Rom. Pontifice non approbata.
113.
Concionatores nonnulli Aucupibus non
abſimiles. 3.
Confeſſario mortem impetrat S. Ignatius,
ne ipſius decora revelet. 141.
Conjuges Sanctæ Maritos ſanctos effi-
ciunt. 391I.

Conſanguinei fœdum facinus auſi ad per-

vertendum S. Thomam. 175.
Conſtantia Vigilij Papæ in Eccleſia contra
Hæreſes tuenda. 123.
Conſtantini AM. Beneficentia erga Sedem
Apoſtolicam. 91.
Converſatio familiaris ſæpe minuit æſti-
mationem. 63.
Coriolanus Matrem mirè obſervat.
304,
Cor humanum perverſum omnibus mon-
ſtris deformius. 145.
Corpora Sanctorum incorrupta. 20.
Corpus S. Anſelmi ?. ſæculis expers cor-
ruptionis. 201.
Cruentæ S. Aloyſij ſui diverberationes.
76.
Culparum publicarum non rarò cauſa
ſuperbia Occulta. 190. 191.
Oyrus moriens Amicos veros à falſis di-
ſcernere cœpit. 8

D.

Denmn kentat E
ſpecum, be
dam.
Dennonun conutu⸗

numn .
Eorum extottun

Eos nonnullC
peceſſitatbus
Dalimnatis amittit D

Datmns in Eocies
(Obdat

Ex Ordinibu
llanin ghe

Denill Drophetn
non immun
Denid cur dicatun
cidendo Ur
peccirit?
Cur extrema et⸗
Deſurnites Amuabili
ifmntu nit
iplius.
Denocpitun cnr 1

eſerihti Dompe

telatz,

Pugne quam
9 Thomas

ſe
D ſoprenn

lnnn
i,
diintt, Ein
non Pnichen
4ehiten

tratS. ſpie
Plle. Il,
Anckos ef.
zyl.
ad der⸗
dmm. W.
n Eecleinconta
l
ntis eig degen
I.
de minbit alti⸗
6,.
mite Oblent:
t
ommibos mor⸗
14.
rupt. 90,
ulss erders c⸗
l.

Averbenntioren

quaæ his Panegyricis continentur.

D.

Dæmon tentat S. Ignatium ad Manreſæ
ſpecum, delertàâ ſcholâ, repeten-
dam. 134.

Damonum conatus ad fructus Concio-

num S. Antoni) impediendos.

47
Eorum extortum S. Ignatij Elogium.

141.
Eos nonnulli Chriſtiani præ] EsU in
neceſſitatibus implorant 23.
Dalmatia amittit Domum Nazarenam.
109.
Damna in Ecclefiam redundatura ex
continuato S. Ignatij vitæ rigore.
132.
Ex Ordinibus Religioſis abolitis.
132. & ſeqq.
Damnatorum quæ pœna acerbiſſima?
91.
Daniel Propheta à calumnijs in Aula
non immunis. 199.
David cur dicatur tantùm peccâſſe oc-
cidendo Uriam, cùm etiam aliàs
peccârit? 185.
Cur extrema ætate tam frigidus? 334.
Deformitas Amabilis. 145.
Deformitas in Chriſto noſtra fuit, non
ipſius. 146. 147.
Democritus cur ſibi oculos eruerit?
181.
Deſcriptio Pompæ, quàâ S. Joan. Chry-
ſoſtomi Oſſa Conſtantinopolin ſunt
relata. 45.
Pugnæ, quam pro Caſtitate pugnavit
—S. Thomas. 175. 176.

Mileri ſtatus Eccleſiæ tempore Grex
gorij Papæ VII. 1922
Rerum à S. Mathilde pro Eccleſia
geſtarum. 193
S§. Franc. Xaverij præſentis in dua-
bus Navibus diſtantibus. 213.
Victoriæ & Pugnæ Luſitanorum con-
tra Acenos. 21f.
Primæ Navis à litore in altum provectæ.
241.
Laborum & fructuum S. Pauli.
246.
Virginum Mauris pro lytro ſui Prin-
cipis adducendarum. 250.
Statuæ à Phidia elaboratæ. BI 5.
DEUS dat auxilia ad perficiendum, quod

imperat. 15.
Ultor mortis. S. Petro Parentino il-
latæ. 36.

Gloriæ S. Antonij ſtudioſus. 42. & ſeq.
Non tam doloribus & contemptu
ſuorum gaudet; quàm honoribus.

86.
Tam glorificat ſuos, quàm illi ſe ab-
jiciunt. 87.

Non tamen eſt illi ſerviendum pro-
pter hos honores & gloriam. 97.
Solus ille multis vilis eſt. 98.
Cur dicatur ſedere ſuper Cherubim,
& non, ſuper Seraphim? 180.
Dexteritas S. Philippi Nerij in diſſimu-
landis ſpecialibus DEl donis? 66.
Dignitates Sacræ plus ſplendoris à Reli-
gioſis acceperunt, quàm dederint.

Diwerberationes ſui publicæ originem
trahunt à S. Antonio. 4⁸.

Doctri-

Index Rerum memorabilium,

Doctrina inſignis rarò conjuncta cum

animi modeſtia. 4.
Ambæ iſtæ invicem in S. Franciſci Fa-
milia conjunctæ. 45.

S. Xaverij commiſſa cum doctrina
Academiarum Japonenſium. 212.
Doctorum præcipuorum è& S. Franciſci
Familia catalogus. 46.
Eoccleſiæ & ſacris Ordinibus. 156.
Docti non minùs, quàm Indocti amare
Deum poſſunt. 173.
Qui lucrum ſectati ſunt ex Scientia.
174.
5. Dominici Filij quid Eccleſiæ contule-
rint? 155.
Vitam pro Chriſto profundunt. 244.
Dominium DEI ſupremum relucet in
nomine ESU, 220.

E.

Eccleſie Romanæ quantum periculum à
Virgilio Papa? 123.
Ejusdem miſer ſtatus ætate S. Anſel-
mi deſcribitur. 191. 192.
Prudentia in S. Joſepho primis ſæculis
non valde honorando. 399.
Ectaſes S. Philippi Nerij quàm crebræ?
62.
Elementa in loco naturali
74
Eloquentiæ S. Antonij Patav. fructus.
4. 46. 47.
Encomia non ſuſpecta amantibus lauda-
tis. 129.
Epiſcopatum Neapolitanum non acce-
ptat S. Thomas Angel. 183.

puriora.

Epiſcopi ex Ordinibus Regul. aſſumpti.

158.
Eremitæ lapſi in ſolitudine. 58.
Ethnici cur Dijs ſuis affinxerint flagitia.
127.

Evangelij S. Joannis mira vis, & ſupra
cætera excellentia. 263. & ſeq.
Eventus admirabilis Principis captivi,
& ejus poſt liberationem Pietas.
251.
Excellentes in omnibus vix ulli. 2 5.
Exemplum. Exempla.
Illuſtre Angeli Cuſtodis, cultorem in
neceſſitate non deſerentis. 1II. 12.
Variorum, qui facultates ad miniſte-
ria injuncta neceſſarias à DEO ac-
ceperunt. 15. 16.
Servorum DEI, quos ille etiam in
terris glorioſos reddere voluit.
J 87.
Eorum, quui res à ſe geſtas pingi cu-
raverunt. 147.
In quibus Imagines teneros animi
ſenſus excitaârunt. 1651.
Eorum qui DEO Ingenium ſuum non
ſubdiderunt. —1l.
Memorabile Patrocinij S. Stephani
Proto-Martyris. 27f0.
Juvenis à S. Joanne Evang, ad frugem
reducti. 259.
Exempla Encomiaſtas ſuos pretio ſibi
conducentium. 385. 3 86.
Fæminarum in amore erga Maritos
ſuos valde conſtantium. 3920.
Conjugum, quæ Maritos ſuo con-
ſortio ſanctos effecerunt. 391.

Variorum, quos ad Virtutum Ima-
gines

nd

zne;

Nlattorucn 1
Regimis ie
MMoltorum . .
Matiam lun
Zandtoun,
manikeſtanu

Leonis 18

Lxercifiornn .
Lrifimninni
cium
Eailyu Tjrann
Patav. 2⸗
Ps T ſant
Procigio⸗

Lulmni in Anp

noco co
Fülſmnunun van
poenz.
Eumnulir illatx
Gant.
l. Elir Capue
familiaris
Hawianue Ma
niam trans
yentia Utbs 5
iceo de
ntmſi
Wmittere 0
Flunn 5 Auel
Hyjtitudo ior
Non,
hnn

hegul Am
e.
ſüen ligti
nlta vis, —
ii 263. A lg
hineßis capif
ekationem Pien
j

8 rirull. ,

dcis, cultoten in
lerentis 1I1,12,
Uunes id miniſte⸗
N ⸗
1u.
gvos le eiam i

leddere voluit.

N1.
e gelu pingi cn.

14

ges tepetos ini
. Il.
ngeniumſunmnn
itr.

iij 5 l
2ʃ0.

Eruncgadien
⁰

.(lt
eiio

3.
.
mnote eigt

orltuniun

1 ſ4
ve Mics eg.

0 een . lor.
l es

quæ his Panegyricis continentur.

zines Sanctorum excitârunt. 321.
& led.
Maritorum, qui Reges à Conjugibus
Reginis dicti. 392.
Multorum, qui maxima quæque per
Mariam ſunt conſecuti. 31I.
Sanctorum, qui rebus poſcentibus
manifeſtàrunt occulta DEI dona.
319.
Leonis à B. V. ad Imperium evecti.
327.
Exercitiorum S. Ignatij præſtantia. 138.
Exiſtimationis propriæ plenum ſacrifi-
cium DEO kfacit S. Ignatius. 131.
Ezelinus Tyrannus ad pedes S. Antonij
Patav. abje ctus. 49.
Ejus Lyrannide per §. Antonium
prodigiose liberantur Patavini. 5.

T.

Falconis in Angelum Cuſt. pietas miro
modo compenſata. II. 12.
Falſariorum variæ apud varias Nationes
pœnæ. 1. 2.
Famulis illatæ injuriæ in heros redun-
dant. 169.
B. Felix Capuc. S. Philippo Nerio mirè
familiaris. 67.
§. Flavianus Mart. prodigiose in Polo-
niam translatus. 43.
Florentia Urbs S. Aloyſio Spiritůs Mater,
& ideo peculiariter chara. 33.
Quantum ſibi de ejus Patrocinio pro-
mittere poſſt? 83.
Flumen S. Anſelmi ope traje tum. 202.
Fortitudo major mori pro Chriſti Lege
Nova, quàm pro Vetere. 243.
R. P. Segneri Panegjr.

Fortitudo S. Joannis jam Sehis inter
atroces cruciatus. 367.
Fortung Statuam depereuntis Adole-

ſcentis inſania. 92.
Bonæ quàm multi adulentur? 100.
Vera Beneficentia DEI. 100.

Foſſe Novæ Religioſi quo honore S.
Thomam ad ie venientem exce-

perint. 180.
S. Frantiſca Remana ab Angelo Cuſto-
de ſuo correcta. 4.

FS. Franciſci Seraphici Alumni quàm
ſeduli in Religione propaganda?
155. 156.
Multi pro Chriſto occiſi. 224.
S. Franciſcus Xaverius ſine Miraculis
non perſuaſit Indis Fidem. 17.
Quanti æſtimaârit Parentem ſuum S.
Ignatium? 140.
Ejus prodigioſum Brachium. 203.
Fuit ipſe poſt Converſionem quaſi

perpetuum Miraculum. 209.
Promiſſus ante quàm natus. 209.
Ejus in tractando corpore ſævities.
209.

Nocturnis ſpectaculis ad labores &
adverſa præparatur. 210.
Vide Xawerius.
Fructus laborum Xaverianorum com-
pendio enarrantur. 218. 2 19:
Fructus Zeli Animarum S. Philippi
Nerij. &c. 67.

G.
Galzeranus Princeps Gotholaniæ pro-

digiose à §. Stephano vinculis
Eee Mauro-

Index Rerum memorabilium,

Maurorum exemptus. 2 5. & ſeꝗ.
Ejus erga Patronum gratitudo. 252.
Gloria in S. Ignatium redundans e Cheiſti

Apparitione. 139.
Gloria Magnorum Ducum, multos neci
dediſſe. 149.
Chriſti, pro multis necem tuliſſe.
149.
Gratia DElI gemmaomnium pretioſiſſi-
ma. 401.
Gratiæ grats datæ plerumque in plures
diviſæ. 208.
Pleræque in uno Xaverio colle ctæ.
217.
Eas Maria vivens occultas firmèe ha-
buit. L 318.
An expetendæ? 26.

Gregorius VII. S. Anſelmum clauſtro
evocat, & publicæ adminiſtrationi

admovet. 190.
Ejus in Eccleſia gubernanda invicta
Conſtantia. 192.

S. Gregorius Thaumaturgus à S. Joanne
Apoſtolo Fidei formulam cælitus
accipit. 261l.
Gulæ perfecta Victoria vel in Eremi cul-
toribus rara. .
Eam quomodo vicerit S. Anſelmus?
197.

H.

Haæreditatem pinguem ultro oblatam

mirà conſtantiâ repudiat S. Philip-

pus Nerius. 59.
Heæreſis quæ mala ſecum in Urbes in-
vehat? 38.

Ejus clades Religioſis potiſſimùm ad-
ſcribendæ. 157,
Quæcunque poſt S. Thomam nata
ejus doctrinæ principijs evetitur.
179.
Per S. Joannis Evangelium omaer
Profligantur. 263. 267.
Haæreticorum erga S. Petrum Parentin.
perfidia & Crudelitas. 36.
In Sedem Apoſtolicam malignitati,
& calumnijs, quæ fides danda?

119.

Naullus ad Pontificatum Romanum
promotus. 121.
Eos quàâm conſtanter impugnaârit Vi-
gilius Papa, etſi alia omnia ab ipſo

expe ctarentur. 123.
Religioſorum hoſtes infenſiſſimi.
15 .

Hebræi Progenitorum ſuorum grati4
beneficijs à DEO affecti. 161.
F. Henricus Imperator quos in prælijs

Adjutores habuerit? 43.
Quos pomo aureo, ſibi oblato, di-
gnos judicârit? 9 .
S. Hieronymus notos & amicos ad ſolitu-
dinem invitat. 56.
Ejus ſtudium Pœnitentiæ. 79.
Honores conſequendi vera ratio eſt eos
modeſte fugere. 96.

Qui ſanctis à morte habentur. 40.
Eorum cauſâ non eſt ſerviendum
DEO. 97.
§S. Franc. Xaverio mortuo ab omnis
generis hominibus habiti. 220,
Exhibiti Martyribus, provocant ad
mortem in pari caulſâ non ti-
mendam.

/cuusdam
. geltis le
ynilitas Chiiſtia=

Non eſt cocd.
B. V. in es ele
Hugari Comreli

bet 5 Kephi

.

I. Iiter eXuN inal
lrancileus
WS X MAN.
MNOnio Dan
E Nurom
erprimit.
Eypninittmdb.
lum Relatin
Kigniccat Klrate
perlectiones.

Munifeltit Ds
Uicentimn.
Vi kfitianen
to viimi p
ogitur eiimn

Neenen luprenn

Dinrisn⸗
sanind
ſtrat

.
0en lher ornn

uman
eyetitn

nate

„ ¹
n malonitti,

ſiges dancz
119.
Romanum
111.
Nonirit Vi.
mnisbiol⸗
.
inkenichw.
.
vorum gratii
C. IA.
in Prelis
6.
oblito, di.
9.
cos 10 lolt.
6
1.
atio elt e
36.
dentar. 40.
ſewiendnn

tvo dd omn
abii.
Pro

( !.
auli
.

quæ his Panegyricis continentur.

Significat Salvatorem Naturâ. ibid.
Eo deditâ operâ abſconduntur DEI
perfectiones Abſolutæ. 374.
Significat ſummam DEl Potentiam.
.— 375. 376.
Manifeſtat DEl Sapientiam, & Pro-
videntiam. 376.
Uti & Juſtitiam, nullà creatà pro pec-
cato victimâà pacandam. 372.
Loquitur etiam Miſericordiam DEI.
378. 379.
Nec non ſupremum Ejus Dominumn.
Ejus vis admiranda exemplis derach-
ſtrata. 379. 380.
Nomen ſuper omne Nomen. 30.

mendam. 244. Dæmonibus Oleum bulliens. 381.
Hoſtilij cujusdam in oſtentandis rebus à A quibusdam non niſi, cùm in peri-
ſe geſtis jactantia. 147. culo ſunt, invocatur. 383.
Hamilitas Chriſtiana non eſt probroſa. Viventi familiare, etiam Morienti in
99. linguam veniet. 384.
Non eſt cœca. 317. S. Jacobus Apoſtolus Hiſpanorum Exer-
B. V. in ea excellentia. 321. cituum Ductor. 42.
Hungatia Converſionem ad Fidem de- S. Ignatius Loyola S. J. Fundator à Par-
bet S. Stephano M. 247. 24%. menſibus colitur. 129.
DEUM glorificans ab Eo viciſſim glo-
I. rificatur. 129.
Tam multa pro DEO molitus, ut plu-
I. Literà ex uno in alium Orbem evocatus res fuiſſe videantur. 129.
§. Franciſcus Xaverius. 223. Tarditatem ſui curſus celeritate com-
JESUS & MmARIA adſtant morienti S. penſavit. 130.
Antonio Patavino. 51. In eo initium Sanctitatis fuit, quod in
JESU Nomen omnes DEl perfectiones alijs eſt finis. 130.
exprimit. 372. Mundum fugiendo de eo triumphum
Exprimit Attributa DEl tam Abſoluta, agit. 131.
quàm Relativa. 373 Ejus Natales Nobiles. 131.

In ſæculo aſpiravit ad Honores. ibid.
In Ludo puerorum non minus mira-

bilis, quàm in Specu. 134.
Ejus Zelus in reducendo ad frugem
Juvene perdito. 136.

Socios ſibi ad promovendum DEIho-
norem perpetuos jungit. 136.137.
Hoc divini honoris ſtudium quàm ip-

ſimet honorificum? 137.
Ex vulnere decumbens à S. Petro ſa-
natur. . . 13772
Ejus donum Caſtitatis. ibid.
Literarum expers Libellum ſcribit
Exercitiorum. 138.
DEI dona ſtudioſe celat. 133.
De eo Chriſti cura. 140.
Eee 2 De

De eo adhuc vivente quanta inter
Chriſtianos exiſtimatio. 140.
Virorum Sanctorum & Principum de
eo judicium. ibid.
Solus ſux gloriæ conſtanter obſtitit.
141.
Quàm malta pro eo glorificando
DEUS viciſſim ſit operatus? 142.
Imagines Juſtorum ad Juſtitiam proſe-
quendam excitant. 391.
Imitari non eſt idem quod aſſequi. 204.
Immunitas ab omni Carnis ſenſu quâm
rarum DEl donum? 77.
Ab errore in Rom. Pontifice argu-
mentum DElI afſſſtentis. 120.
Imperatores Romani Eccleſiam perſecuti

quid effecerint? 41.
A Romano Pontifice Anathemate
percuſſi recenſentur. IIſ.

Impuritas odore proditur. 58. 59.
Incantator Animorum dictus S. Igna-
tius. 134.
Incarnationis Arcanum Angelos à S.
Joanne Evang. didiciſſe qui dicant?
⸗ 262.
Incitamenta ad ſeriam Peœnitentiam.

77
Inediæ genus admirabile in B. Aloyſio
Gonzaga. 74.
Infans lupi dentibus mirabiliter ere-
ptus invocato S. Anſelmo. 202.
Infernus quæ damna paſſus ab Eloquen-
tia S. Antonij Pat. 44.
Quantum illi timoris incuſſum ex S.
Ignatij Loy. converſione? 130.
Ingenium donandum DEO exemplo S.

Index Rerum memorabilium,

Thomæ Angelici. 173. & ſeq.
In eo frænum pati difficile. 180.
Eo abuti contra DEUMmagnam hu-
jus iram meretur. 185.
Quinam illo præcipuéê abutantur?
186.
Ingrati DEO, qui tam ardenter aman-
tem non redamant. 148.
Innocentia potius, quàm Peœnitentiàâ ad
ſalutis portum enatandum. 70.
Hæc etiam in ipſa Eccleſia rara. 71.
Innocentius III. Gubernatorem Urbe-
vetanis mittit F. Petrum Par. 29.
Inſania marmoream ſtatuam depere-

untis Juvenis. 929.
Intemperantis eſt animi velle excellere in
omnibus. 253.

Interfectores S. Petri Parentini puniti.

Inwectiva in eos, qui luxui ſe dedunt.
. 197.
Invocatio Patrocinij S. Franc. Xaverij.
223.
S. Joannes Baptiſta Signum fecit nullum:
&Æ cur? 14.
Sterilitas Miraculorum in eo argu-
mentum ſummæ Sanctitatis. 14.
Ardua provincia illi commiſſa, quàâ

facultate? 155.
Ejus Virtutum Synopfis. 18.
An Judæis perſuaſerit fidem in Chri-
ſtum? 18. 19.

Quòd Chriſtus vulgò ſit habitus,
quantæ Virtutis argumentum? 19.
Miracula ſi patràſſet, poterat DEUS
20. & ſeq.
Cur

videri?

Eius Homnilius gue
nn Angel
F. um ii
niitones lape
6 ſoume Huagtite
nis eWelenz.
Pacelensn lm
Dmmioens nthok⸗
Chiniss ls n
hercio.
celens Theolo⸗
Wa&ungic
Nec non brophet
Cogronttotun!
cleſie.
Coononit ſutur,
ut miniteſtaret
im Mngt, in
Dslrmnu An.

Qubuincloh

ſuuna Gilleng
dun gioles,
on bunhin;
ſenn

Ne ſin

U.
rgenter nan.

141.
Penitentii

ingum. o
ſütan, jl
torem Urbe-
Par, 19
nmn geper.
99.
le ezccheienn
142 ſ.
Nentini punit⸗
PPV.
i le dedont,
9.
nnd. Weri,
1,
m lecit nulum⸗
in eo e⸗
nctitats. 14.
I.
l.
t faem nCr
18 0
lsd i in

ugprem
ſet genl
4 4 ⸗
0*

quaæ his Panegyricis continentur.

GEur de ipſo neget Evangeliſta quòd

fuerit Lux? 21l.
Variorum de eo errores unde nati?
22.

Non idem reſpondebat omnibus
quærentibus, quid ſibi agendum.
203.
S. Joannis Chryſoſtomi corpus quà Pom-
pà Conſtantin opolim relatum?

44.
Ejus Homilias quanti fecerit 9. Lho-
mas Angel.? 183.

8S. Joannes & Philippus Apoſtoli com-
militiones Imper. Theodoſij. 42.
S. Joannes Evangeliſta in pluribus DEI

donis excellens. 2 5 ß.
Excellens in dono Virginitatis. 256.
Eminens in Apoſtolatu. 258.
Charitas ejus in reducendo Juvene
perdito. 252.
Excellens Theologus. 261.
Uti & Evangeliſta. 263.
Nec non Propheta. 264.
Cognovit totum futurum ſtatum Ec-
cleſiæ. 265.
Cognovit futura, ut ſciret ipſe, non
ut manifeſtaret alijs. 267.
Etiam Martyr, jure quo Maria. 269.
Ejus Lyrannus Amor. 26 8.
Quibus in Cælo Choris accenſendus?
270.
S. Zoannes Gualbertus contemptu Hono-
rum glorioſus. 98.
Joſeyh Patriarcha in adverſa fortuna de-
ſertus. F5.
S§. Yoſephi Sponſi Virginis Panegyriſta ipſe
DEUS. 286.

Juſtus dictus propter omnium virtu-

tum poſſeſſionem. 286.
Laudum ejus Synopſis, quòd fuerit
Sponſus Mariæ. ibid.
Non ſorte, aut temerê, ſed à DEO
ipſo lectus. 287.
Veroſimiliter jam in utero ſanctus.
287.

Sanctitatis fonti viciniſſimus. ibid.
Hunc fontem ſuum dicere potuit.

288.
Confirmatus in gratia. 289.
Sanctitate IlIlum, præter Sponſam,
nemo ſuperaſſe videtur. ibid.
Imò veroſimiliter omnibus major.
. 200.
Summée amatur à Virgine; & quid
hinc conſequens? ibid.

Aſpectu & Converſatione continua
Virginis quantum profecerit.

292.
Rex Sanctorum, quia Sponſus Regi-
næ Sanctorum. ibid.
Ejus Puritas quanta? 293.

Cuſtos Virginis tam prudens, ut vel
Dæmonem induceret in errorem.

294.
Chriſtus vultùs lineamentis illi ſimil-
limus. 294.
Ioſi DEUS ſubditus. 295.
Quàm in Chriſto gubernando fidelis
& ſedulus? 295.
Chriſtus illi aliquo modo vitam de-
Quid in Judicio dicere Chriſto poſſit?
297.

Cur illius cultus poſtremis his ſæcu-
Eeec 3 lis

Index Rerum

lis celebrior? 299.
Hac ætate illum non colere error eſt

ſinẽ excuſatione. 299.
Qui potiſſimùm Illum adoptare Pa-
tronum debeant? 300.
In Agone præcipuè Patronus. 300.
Italia S. Fr. Xaverij brachio felix. 223.
Illi à S. Ignatio idem Sanctus deſti-
nabatur, niſi mors rerenilter.
ibid.
Judei ætate Chriſti quales? 18.
Non excuſabiles, quòd Joanni Chri-
ſtum prædicanti non crediderunt.
18. 19.
Judices Sacri, ſeu Confeſſarij Lauretani
quàm utiles vicinis Populis?
106.
Qules, & quàâ poteſtate præditi? 107.
Judicij Extremi adumbratio. 297.
Juditha cur tantà reverentiâ tractata
petulanti milite? 33.
Julianus Imperator fruſtra furit contra
homines Religioſos. 170.
Idem ſeverifſſimis edictis prohibet
honorari Martyres. 243.
Juvenes duos ex Orci faucibus eripit S.
Ignatius. 1342.
Juventus ætas periculoſiſſima. .
Juſtitia DEl quùàm reſplendeat ex My-
ſterio Incarnationis? 279.
Ejus exempla ubique. 278.

IL.

Latrones multi à §. Antonio Patav. ad
frugem reducti. 47.

memorabilium,

Laudatores ſuos quàâm caro ali
tio conduxerint?
Lauretana Domus quantæ felic
Picentinis? 100.
Hac vix aliquid in terris D EO charius.
II.
Cur eam DEUs non reliquerit in ma-
nibus Barbarorum? ibid.
Ex hac nihil impunè aufertur. 102.
JQuam multis Nationibus & Principi-
us venerabilis? 103.
In hac beneficium Virginis maximum,
Judices pro ſacris Tribunalibus.

106.

itatis origo

Lecti F. Aloyſij durities. 76.
Legationes Principum in cauſa Immacu-
latæ Conceptionis. 232.
Lifardus Monaſterium deſerturus quo-
modo reductus ab Angelo- 4.
Linguarum donum in §. Franc. Xaverio
Prorſus ſingulare. 211.
Linſana B. Aloyſij Principibus chara.
80. 81.
Sanctorum, maximus Urbium the-
ſaurus.

43.
Eadem quàm pretioſa? ibid.
§. Stephani quot prodigiis elara.

248. 249.
Lipſanotheca S. Fr. Xaverij prodigioſe à
cancro relata. 216

Locæ quæ S. Franc. Xaverius Chriſtum
annuntians peragravit. 218. & ſeq.
Lucæ Urbis Libertas rectè S. Antonij pa-
trocinio commendabitur. .
*. Lucianus M. ſolo ſui aſpectu Infide-
les ad Chriſtum convertebat. 291.
Luci-

qui pre-
285. 286.

ℳ

iuAer qua
in a init⸗
miuII. Nrl
tnts decſept⸗
lin ard. quid pr⸗
ibus Conceptl

ſe⸗ ſaſtus

uu preſente dole
im diligenter e
jtrun Principis ceßl
nacenis pelitum.

M.

Aijeren ſtem fuort
Diles etiam hod
Manicheorun Here
Urbem vetere
Luci eguettres eri
loſi Ixcamatonem
mohfnarum uni

Suſtulere etiam
ſtratunm, &l
affirmerunt.
Alunta prima Pilſi
uns quomnodo Per
Anlelmum Pp. Lo
ns Urbis Encomia
lateli Mahrili ch

1 at
26,.;
idii

60
100.
fins
—. Al.
eliteiſinn
n;
lbus Füingt.

niDrde

.
Snsmarimmn,
Tbuniibu
lob.
.
cülalmmacn-
234,

lelertors go.

Angelo⸗ 4.
Hine Nverio
Uut.
napidus cnn
9,,1.
1

1s Ubbium t.

6
3 is.
vocgis chun.
Procigiole
116
werins Chiſtun
it 218. l,
ge §. Munmnir
engaditn.
S
mmk,

—

quæ his Panegyricis continentur.

Luciferi faſtus. 275.
S. Ludovicus Rex quanti fecerit S. Tho-
mam Aquinatem? 180.
Ludovicus XI. præcipuèê coluit ſanctos
ætatis decrepitæ. 2 5.
Lugo Card. quid promittat propugnan-
tibus Conceptum Virg. ſine Labe?

236.
Luna præſente Sole ſinè Luce. 224.
Quam diligenter obſervata? 309.

Lytrum Principis captivi horribile à Sa-
racenis petitum. 250.

M.

Majorum ſaltem ſuorum gratiâ venera-
biles etiam hodie Religioſi. 161.
Manichæorum Hæreſis quâ occaſione
Urbem veterem penetrârit? 29.
Ludi equeſtres exitiabiles. 31.
Ipſi Incarnationem Verbi, & Elee-
moſynarum utilitatem negabant.
38.
Suſtuléêre etiam authoritatem Magi-
ſtratuum, & bella omnia illicita
affirmaârunt. 38.
Manreſa prima Palæſtra S. Ignatij. 132.
Mantua quomodo Patronum nacta S.

Anſelmum Ep. Luc.? 188.
Ejus Urbis Encomia. ibid.
Marcelli Maſtrilli curatio ſtupenda.

2,2 I.
Prodigioſa poſt recuperatam valetu-
dinem vita. 222.

WMare Mundi quibus tabulis ſuperetur?
70.

MARIA hac luce plenior, quò Chriſte
ſoli vicinior. 22 5.
Ejus omnes prærogativæ ex propin-
quitate ad Chriſtum. 225.
Eam Labis omnis, etiam Originariæ,
expertem eſſe Chriſto nihil dero-
gat. ibid.
Ortus ejus ſine Labe cur necdum ab
Eccleſia definitus? 22 F. 226.
An parruùm ejus interſit, cum, vel ſine
Labe concepta ſit? 226.
Ejus perfectiones retegere DEO gra-

tiſſimum. 228.
Parcè laudata in SS. Literis. Cur»

Ejus pleræque prærogativæ aliquan-
diu in Eccleſia occultæ. 22,9.
Hodie ſolus adhuc Ejus Ortus dubjius.
ibid.
Nilo eleganter comparata. 23 I.
Gratiſſimus illi labor, qui inveſti-
gando Ejus Ortui impengditur.
233.
Hunc qui inveſtigant, plus præſtant,
quàm teneantur. 234. & ſeq.
Aſſiſtit in puncto mortis pro ſua Con-

ceptione laborantibus. 236.
Regina Martyrum. 268.
Inventrix Gratiæ. 302.
Mater DEl ſtudioſe electa. ibid.

Ipſa in ſui Electionem conſenſit. 303.
Chriſtus inde Ipſi obligatus, unde ipſa
Chriſto.

303.
Plus amata à DEO, quàm Sancti ſi-
mul omnes. 304.
Jam præſens DEO, cùm Mundus
conderetur. 305.
DEUS

Index Rerum memorabilium .

DEUS illi in ſingularum effe Rione
rerum adgaudebat. 305.
MARIA rerum ſingularum perfectio-
nes ſingulari modo complexa.
306.
Optimam partem elegit in omnibus.
Probatur egregié. 307.
Gratiarum Ejus menſura eſt Potentia

DEI. 307.
Vitis eſt, quæ magnitudinis terminum
non habet. 308.
Crevit ad menſuram fulcri, cui inni-
tebatur. 308.
Quantopere Eam coli voluerit Chri-
ſtus? 309.
Luna eſt Eccleſiæ: quàm in eam Be-
nefica? 310.
Obſequia illi præſtita quàm grata
Chriſto? 312.
Ipſa eſt, per quam omnia bona nobis
quærenda. 213. & ſed.

Quàm dignitate ſublimis, tam demiſ-
ſione ſolida. 316.
Ut in oculis DEl maxima, ſic in ſuis

minima. 317.
Non tamen ignotæ Illi gratiæ, quas à
DEO acceperat. ibid.

Gratias gratis datas demiſſionis ſtudio
occultare ſolita. 318.
Incarnatonis Myſterium & Verbi
Conceptum etiam Joſephum ce-
lavit. 319.
Suis tantùm laudibus auditis turbata.
320. & ſeq.
Conceptio ejus Illibata ex ipſis Virgi-
nis Verbis ingenioſe probatur.
322.

Argumentum hoc non minus eſt ſo-
lidum quàm argutum? 322.
Humilitatis Ejus exempla admiran-
da, & contemptús honoris &c.
324.
Quanto proin jure exaltata? 326.
Humilibus conkfert gratias etiam non
rogata, ut Leoni Imperatori.

327.
Patrocinium Virginis ſuperbi abi
promittere nec debent, nec poſ-
ſunt. 329.
S. Mariæ Magdalenæ de Pazzsis viſio de
gloria S. Aloy ſij. 82.
C. Marius cum Cymbris non confligit

niſi poſt velitationes prævias. 30.
Martha Aloyſij Mater partu admodum
difficili.

Ejus de filio ob nimium in corpus
rigorem querelæ. 76.
Martyres Legis Veteris. 242.

Alii in corpore, Joannes in anime
paſſus eſt. 269.
Aliis mors fuit Martyrium, S. Joanni
Evang. ipſa vita. 269. & ſeq.
Maternitatis divinæ prærogativa ſoler-
ter à Virgine occultata. 312.
S. Mathildis maxima quæque pro DElI
Eccleſia gerit. 193. & ſeq.
Ejus in Eccleſia protegenda conatus
DEUS miris modis juvat.
Mathaæus Riccius S. J. Sinarum Impe-

rium Evangelio aperit. 160.
Maurorum Granatenſium crudelitas.
250.

Mendacio abſtinere quàâm gratum Cu⸗
ſtodi Angelo? 1I. & ſeq.
Mira-

19 5.

Mutius Un laej

.

Mru in K
ſe effclun
Mullu Patratn
180. Joennl
Laureti hee⸗
Aigve
A Pjusden
1trata.
§ lgnati ne
DEIOmripot
nikeſtant.
ſencmniil
de telucet.
nifni Eaceii⸗
Pmnditn o
MKnuchi, Iul
ocer int
Morli S. lgnati,
Morr ib Angel
nuntiata.
Atms Larerjj/
s milerabi
Murtor vieinti
(avit 6. Fra
Moſſer iuſſus ed
is neceſſati
llem ob Cilt⸗
COkteptus 45
Cornon in
tum voluet

Mlierccla turpis

Thomam 40
AAuti ugi pleris
Ppſe mari c
Mineja quumn c0
Anlelmus.
ine
L Kgnen

nin eh,
1
a.

tle n 32 8

oni

.
1.
ſperdi

1
Hadir viſo ge

2.
non con git
8 Præwii. 30.
Atu adodum
12.
um in cnn
1.
.
ſes in anime
109,
ium, 5 ſounm
109. l
10getine loler.
ltaa. 319,
Avegleptol⸗
19. & e
tegenct Cnann
Odis junat
] Eun

b

0 eri⸗ de
endum an

ant 3 leg
. MR

Juaæ hbis Pa anegyricis continentur.

Miracula Sanctos celebres & venerabi-

les efficiunt. 3.
Miracula patrata in translatione corpo-
ris S. Joannis Chryloſt. 4 5.
Laureti perpetua & maxima. 104.
Aliqua S. Anſelmi. 200.
Ad Ejusdem ſancti corpus plurima
patrata. 201. 202.

§. Ignatij viventis pauca. 142. 143.
DEI Omnipotentiam Ggulatitert ma-

nifeſtant. 08.
Miſericordia DElI etiam in IESU Nomi-
ne relucet. 279.

Miniſtris Eccleſiæ contemptis ſenſim
panditur oſtium ad Hæreſes. 127.
Monachi, qui variis Regnis Evangelij

lucem intulerunt. 155.
Morbi S. Ignatij ex vita aſpera. 132.
Mors ab Angelo Cuſtode multis præ-
nuntiata. 8.
Mors S. Xaverij quàm in hominum ocu-
lis miſerabilis. 219.
Mortuos viginti quinque ad vitam revo-
cavit S. Franc. Xav. 217.
Moyſes juſſus educere Populum dotes ad
id neceſſarias accipit. I1.
Idem ob dilatam filij Circumciſionem
correptus ab Angelo. 3.
Cur non in £Ægypto, ſed deſerto tan-
tum voluerit ſacriſcare? 198.

Muüliercula turpis ad pervertendum §.

Thomam Aquin. immiſſa. 176.
Mundi fugâ plerisque ſalus paratur. 70.

Ipſe mari comparatur. 638.
Müunera quâm conſtanter repudiarit &§.
Anſelmus. 198.

Mutius uno facinore ſatis clarus. 239.
R. P. Segneri Panegyr.

N.

Nationes ad Domum Lauretanam viſens

dam concurrere ſolitæ. 103.
Quæx, & quibus titulis eam Domum
ſibi vindicare poſſint. 107.

Exteræ exemplo eſſe poſſunt Picen-
tinis ad colendam Virginem. 110.
Navis SF. Franc. Xaverij corpus vehens

prodigio ſervata. 22.0.
Primæ à portu ſolventis audacia Rhe-
torice deplorata. 241.

Neapolis Contagionis tempore à Viris
Rel igioſis ſtrenueè adjuta. 162. & ſeq.
Ejus erga Eosdem gratitudo. 163.
Nero Imper. Nili originem inquirit.
230.
Nili fluminis origo quò magis occulta,
hoc illi ampliùs gloriola. 230.
Ejus origini comparata origo Virgi-
nis DElparæ. 23 I.
Nobilitas Natalium cur tanti fiat? 226.
Noctes totas quomodo tranſegerit &.
Anſelmus? 196.
Nocturnæ &. Aloyſij preces. 76.
Nomen, quod omnes DEl perfe ctiones
exprimat, à Cœlo inventum. 272.
Qbàm muliiplici DeUs in Veteri Lege

à Fanctis appell latus? 272.
Hæc unam tantùm DEI perfectionem
fermè exprimunt. ibid.

Quàâm propudioſum neſcio quæ in-
ter Chriſtianos præ ] Eſu Nomine
audiri? 282⸗
Noxæ leviſſimæ, quas S. Aloyſius ſeve-
riſſimâà pœnitentiâ eluebat. 78
Fff Nutus

Index Rerim memorabilium,

Si eſſet infectus, eſſet juſta cauſa
confuſionis & abjectionis. 323.

Nutus ipſi S. Franc. Xaverij eloquentes.
. 21Z.
O.

Obedientid jubente S§. Antonius dotem
rædicandi manifeſtat. 44.
Obſequium Mariæ hodie vix aliud præſta-
re poſſumus, quàm Ejus ortum il-
libatum propugnare. 233.
Olyſſipone æs campanum ſponte ſonat,
dum in Italia Sanctis accenſetur S.
Antonius Patav. fI.
Opes conſtanter rejectæ à S. Philippo
Nerio; uti & Dignitates. 60.

Eccleſiæ Romanæ magnæ. 114.
Oracula obmuteſcunt, ex quo JEsSU
Nomen auditum eſt. 281.
Oratorij Patribus proprium, docere piè
vivere, etiam in Mundo. 68.
Eorum merita Encomia. ibid.

Orbe toto exeundum; ſi extra limites
Authoritatis Pontificiæ exire velis.
114.
Oratoribus ſolenne, profiteri ſe partium
ſtudio immunes. 154.
Ordines Antiquos in DEl gloria promo-
venda ſocietas juvat. 133.
Ordinibus Religioſis alii addictiſſimi, alii
infenſiſſimi.
Ordinis S. Franciſci Seraphici Encomia.
45. 46.
Origines putavit, nonnullos Impios ab
Angelis deſeri.
Ortus Mariæ quamdiu obſcarus, tamdiu
inveſtigabitur. 232.
Ejus obſcuritas Fidelibus utiliſſima.

233.

153. & ſeq.

P.

Palatia Romanorum Imperatorum quid
olim fuerint?

42.
Panegyriſta optimus eſt DEUS?; 2 86.

Parentes gloria filiorum. 128.
Eorum Encomia in ore filiorum fermè
ſuſpecta. 12 8.

Chriſtianorum, liberos à DEl obſe-
quio avocantium, ſtultitia. 97.
Parmenſes S. Ignatio addicti. 129.
Patronos Cœlites non colere tantùm,
ſed & imitari oportet. 1987.
S. Paulus S. Stephani precibus ad DEUM,
& fidem adductus. 246.
Quid pro Eccleſia præſtiterit?2 46. ſeq.
S. Petrus Parentinus vitam dedit pro Sa-
lute Urbis Veteris. 28. ſeq.
Gubernator huic Urbi datus ab Inno-
centio III. 29.
Juvenis huic muneri admotus. 29.
Virtutes ante aditam provinciam.

30.
Agnovit difficultatem provinciæ ſibi
commiſſæ. 30.
Ludos Equeſtres Manichæorum diſſ-
jicit. 31.
Ejus pro bono communi ſtudium.
31I.
Romam revertitur. 32,
Neceſſariis ad profligandam Hæreſim
adjumentis inſtruitur. 33.
Teſtamentum condit, redit Urbem
veterem. 33
Eo

6
Aunini
mInuns

Po te

ni 0

Nrſcs lur ni⸗
cumvenltun .

Uis alun
Charitas.
Inmorte ſobemn⸗
Procigiis olim
etate non ber
Pjus olli ſolem
mi Nilj wo
prælicl plne

Pitciroihus qvantu

Ere deden de

Peffeliiner Dl
Relativæ.
iſchin olbet

iſini ere omnium
ſactis detecert
Puitie de ſua ſtatv.
ingenioſun
Plizpur Muet, a
terantem /000
4 Plilypur Neyiue
dandus Pert
Vulune tot hebi
ſitabt
i⸗ conis e aff
binptizmule
tatus,

ſhen ſint o

Tentatos contta d

tionis z

etalonn ui 1

1
,
M
flionumtene
119.
Dhlobk.
ltiti, j.
li.
te tuntlin,
. 7.
dDr,
446,
erit 6/le,
eitgro K
16 leg.
dblono-⸗
19.
ts. 29.
provincam.
30.
rorincie idi
30.
hrdromn l⸗
1.
muni ſtldin

= —

Num latin

7

tol.
1o

n

— ——

qia his Panegyricis continentur.

Eo reditu animi fortitudinem & bo-
ni communis ſtudium oſtendit.
33.
Præſcius ſuæ mortis ab Hæreticis cir-
cumvenitur, barbare mactatur.

34. 35.
Ejus erga ſuum Proditorem inſignis
Charitas. 3 5.

In morte ſubeunda Conſtantia. 3 5. leq.
Prodigiis olim inclytus, cur poſtrema
ætate non perinde? 32.
Ejus oſſa ſolenni ritu translata. 40.
Petri Vellij mors à S. Franc. Xaverio
prædicta plané mirabilis. 214.
Peccatoribus quantum ruborem excu-
tere debeat Pœnitentia S. Aloyſij?
81. & ſeq.
Perfectiones DElI aliæ Abſolutæ, aliæ
Relativæ. 73.
Perfecti in quolibet genere ſemper pauci.
16 5.
Peſſimi fere? omnium, qui in locis DEO
ſacris defecerunt. 166.
Phidiæ de ſua ſtatua reſponſum ſapiens
& ingenioſum. 315.
Philippus Macedo Judicem crines adul-
terantem loco movet. 1.
S. Philippus Nerius in medio Mundo
Sanctus & Perfectus. 57.
Vultu & toto habitu Angelicum quid

Mireè comis & affabilis. 58.
Ab impuris mulierculis fruſtra ſolici-
tatus. 58.
Vivens ſpirat odorem Virgineum.
ibid.

Tentatos contra Puritatem varie li-

berat. 79.
In Romana Aula ab omni ſpecie ava-
ritiæ alienus. ibid.
Pinguia Beneficia, Dignitates, & ip-
ſam adeò Purpuram conſtanter re-
pudiat. 60.
Ejus donum Orationis ſublime. &I.
Facillimée ſolitus rapi in Ectaſin. 62.
Duæ coſtæ amoris vi prodigiose illi
erectæ. 63.
Pro ſancto conſtanter habitus. 63.
Ut Idea laudatiſſimi ſenis adhuc vi-
vens celebratur. 64.
Quanti illum Cardinales, & ſummi
Pontifices fecerint? ibid.
Vivens Angeli, Apoſtoli, Prophetæ
nominihus indigitatus. 65.
Externo cultu aliis ſimilis, multum
diſſimilis interno. 65. 66.
Miracula quaſi per jocum patrat, ne
talia videantur. 66.
Sui vilipenſionem multis modis pro-
curat. 66. 67.
Sed tantò ampliùs honoratur. ibid.
Ejus opera in ſalutem Animarum &
ſiu ckus. adtmirancli. 67.
S. Joanni Eleemoſynario comparatus.
67.
Picturæz rerum magnarum curatæ ab iis
qui geſſerant. 147.
Piceni Incolæ quàm fortunati? 100.
Nulla re celebrius, quàm Domo Lau-
retana Virg. 103.
Ejus Urbes quàâm multis à B. Virg.
favoribus affectæ. roſ⸗
Favor ſingularis illi collatus graphice
deſcribitur. 108.

PFff 2 Qan⸗

Index Rerum memorabilium,
Quantum DEO & Virgini debeant

propter Domum Lauretanam?
110.
Ingrati DEO, ſi remitterent in ſtu-

dio erga S. Domum. 110. ſeq.
Piſci Pompilo ſimiles Amici falſi. F.
Piſces Auditores S. Antonij Patav. de-
ſcripti. 4”8.
Politicorum in Aulis Juſtitia. 199.
Pompejus M. quàm à morte inglorius.
41.
Pompæ quibus excepta Sanctorum Lipſa-
na.
Pontiſex Maximus, Pontifices. Urbem
Veterem variis privilegiis & bene-

ficiis ornârunt. 37.
Eorum Amor & XÆſtimatio erga S.
Philippum Nerium. 64.
Studium in paranda ad Lauretum
via. 104.
Multis modis Lauretanam Domum
excolunt. 103. & ſeq.
Pontificiæ Majeſtatis Authoritas, non
aliunde quàm à DEO. 116.
Quanta etiam tum, cum adhuc in
cryptis deliteſcebant. 117.
Quadragies Romàâ pulſi, toties re-
verſi. 118.
Eorum aliqui ſcelerati. ibid.
Eorum labes facilius in oculos invi-
dorum incurrunt. 119.

In Romano Pontificatu major, quàm
in ullo Principatu Virtus viguit.

ibid.
Quot ex iis in numerum Sanctorum
relati? ibid.

Eorum nævi communes aliis Princi-

pibus, ſed non Virtutes, 119.
Eorum nullus ſuum æmulum antipa-
pam cruenta nece ſuſtulit. ibid.
Nunquam fœderibus illigati cum
alienis à KReligione Chriſtiana.

120.
Plurimi eorum vitam pro DEO &
ovibus dederunt. 124.
E ſacris Familijs adſciti nihilo alijs in-
feriores. 159.
Populi Romani furor ſpectatà Cæſaris
laniati Imagine. 149.
Potentia DEl menſura eſt gratiarum Vir-
gini collatarum. 307.
Præeuntes ſequi, quàm præire, ſemper
facilius. 242.
Prandia S. Aloyſij unius unciæ pondere
definita. 75.
Precum S. Aloyſij vis. 83.

Precum Religioſi cujusdam vis ad pro-

hibenda mala publica. 170.

Primum eſſe in aliquo genere heroico-
rum facinorum, quàm glorioſum.

242.
Principum Mauſolea ſubditorum Sem
tu ædincata. 40.
Eorum in Romanam Eccleſiam mu-
nificentia. 41. 116.
Qui ad Domum Lauretanam inviſe-
runt? 103.

Impiorum artes & conatus ad Ro-
manos Pontifices pervertendos.
124.
Bonum, format S. Thomas. 179.
Illis chari habentur, qui pro alijs mag-
na impetrare poſſunt. 246.
Privilegia à ſede Apoſtolica Religie5
L=

Vylig

inibus
utißo
es.
iun non
pontiſcum
non Audtuin
yoligiorunn inge
Gi in Aul
Pyoligiun Ais
tot inter F
modertiam
Aliad, homine
wiranda in-
nis EKcele
Prlphetiduantus

tentiaun.
Pjovidentie DE.
lendo ſ
Rcclelæ ſ⸗
In tuenca Ecc
Vigli bap
Prwintie integrx
Pjudontia Serpen
igna plo Oru
non coacta.
Palchyimde Mari

Pitar quant ins
Pipurann Romana
cipes ambiun

leiner TPette h

0s honote,
e.

tes,

llg.
t. i
Uri cum
e Uiſiinz,

110,
Pro NN
. u
itibin
1ſ
ii Cel,
.66
,
le, lemper
UA.
dn pondere
j.
N.
165 4 pro.
heroico-
Wdun.
A.
Orurn Lem
4.
edeſaun mo-
41. 116.
etanara ll.
G.
Ontus 1 ſr
V enO.
88 perrelte
4 144
Tpommn, n
DrO A)s
guühr 8
m. pdis

lpi⸗ 0r.

quæ his Panegyricis continentur.

Ordinibus conceſſa demonſtrant,
quàm hi Romanæ Eccleſiæ ſint uti-
les. 158.
Prodigium non vulgare, Authoritatem
Pontificum Rom. inter tot adverſa

non fluctuaſſe. 117.
Prodigiorum lingu promulgari debet,
qui in Aula Sanctus eſt. 203.

Prodigium alijs majus in S. Xaverio,
tot inter Prodigia ſummam animi
modeitiam retinuiſſe. 2138.
Aliud, hominem peregrinum tam ad-
miranda in propagatione Religio-
nis efficere potuiſſe. ibid.
Propheta quantus S. Joannes Apoſtolus?
265.
Proſopopæja Luciferi jactantis ſuam Po-
tentiam. 275.
Providentia DEI quàm mirabilis in de-
ligendo fundamento infirmo pro
Eccleſiæ ſuæ æ dificio. 112.
In tuenda Eccleſia poſt electionem
Vigilij Papæ. I21I.
Provinciæ integræ donatæ S. Petro. 41.
Prudentia Serpentum. 312.
Pugna pro Ortu Virginis illi Chara, quia
non coacta. 234.
Pulchritudo Mariæ qualis ac quanta?
. 306.
Puritas quanta in S. Joſepho? 287.
Purpuram Romanam etiam ſupremi Prin-
cipes ambiunt. 114.

R.

Rationes aperte demonſtrant, Religio-
ſos honore & reſpectu dignos eſ-
ſe. 154.

Rebus magnis proprium, nulli placere

mediocriter. 153.
Regna & Coronas dat Romanus Ponti-
fex. 114.
Regum à Romano Pontifice creatorum
nomina. 114. & II5.
Regularum arduitas facit, ut transgreſſo-
res nunquam deſint. 164.

Religioſorum operâ valde propagata Re-
ligio Chriſtiana. 155. ſeq.
Qui ex Inſtituto Animarum ſaluti ſtu-
dent, quantum ea in re præſtite-
rint? 156.
Ordinibus debetur, quidquid vere
habet Eccleſia ſplendidum. ibid.
Qui, quibus cum Hæreticis, com-
miſſi? ibid. & ſeq.
Etiam noſtræ ætatis honore digni
propter Majores ſuos. 159.
Hodiernis quid adhuc debeant ſæcu-
lares? 161.
Si ſimul omnes tollerentur, quantum
inde in Eccleſiam mali? ibid.
Venerationi eſſent, ſi bonis Tempo-
ralibus ditarent ſæculares. 163.
Inter illos non poſſunt deeſſe Imper-
fe cti. 164.
Aliquorum Infamia male redundat
in cæteros. ibid.
Eorum mala compenſantur recte fa-
Ctis aliorum. 16 5.
Eorum Virtutes ſæpe ignotæ. ibid.
Sufficit ipſis actionum ſuarum teſtem
habere DEUM. 166.
Jure petunt, ut ipſis non affricentur
vitia aliorum. ibid.
Malis ſunt odio, quia eorum flagitia
Ef 3 repre-

Inde Rerum

reprehendunt. 167.
Antiquiores easdem paſſi calumnias,
quas hodierni. ibid.
Ferenda de ipſis ſententia ſine Paſſio-
ne. ibid.
Sæ cularium calumniæ ipſis plurimum
proſunt. 168.
Qui eos traducunt, flagitiis ferme ipſi
cooperti. 169.
Vindicare ſe poſſent non orando pro
ſæ cularibus. 170.
Olim expetiti tanquam Urbium Pro-
pugnatores. ibid.
Rependunt ſæcularibus bona pro ma-
lis. 171.
Replicatio multiplex S. Xaverij. 212.
Ridicula quæ geſſit S. Philippus Nerius,

ut Romæ eſſet ludibrio. 67.
Romæ non eſt in pretio niſi exquiſita
Virtus. 65.

Romani Cenſores Morum acres. ibid.
Romanorum Pontificum Authoritas om-
ni human major. 117.
Eorum pedibus oſcula figunt Impera-
tores, & Stratorum munere fun-
guntur. I16.
Plures viginti inviti & repugnantes
ad eam Dignitatem tracti. 1 19.
Quantum contulerint ad bellum ſa-
crum? 120.
Etſi perverſi, in Fidei definitionibus
nunquam erràrunt. ibid. ſeq.
Sola eorum Cathedra Hæreticum nun-
quam admiſit. 121.
S. Ignatium quanti fecerint? 140.
Romanum Imperium à Pontifice Rom.

1

in Carolum M. à Græcis transla-

memorabilium,
tum. 1II5.
S. Romualdus quomodo gloriam con-
ſecutus? 98.
Rudolphus quidam S. Petri Parentini
proditor. 35.
Hujus erga Illum officia. ibid.

§.

F§. Sabas quanto honore ab Imperatori-

bus cultus? 88.
Sacerdotes, etſi Purpurâ non præfulge-
ant, tamen honorandi. 125.

Etſi Mali, tamen honore digni. 126.
Mali fiunt à ſæcularibus; quibus mo-
dis & artibus? ibid. ſeq.
Salomonis Templum tam ſplendidum cur
DEUS permiſerit everti? 102.
Salvatores omnes præter ESUM, im-
perfecti. 274.
JESUS ſolus Naturàâ verus Salvator.
ibid.
Et ideo Immutabilis, ternus, Infi-
nitus. 275.
Sanctitas ſine Miraculis rarò culta. 13.
Vera non conſiſtit in patrandis Mira-
culis; nec ille ideo Sanctior qui

plura patrat. 23.
In quo ergo conſiſtat? 26.
Siné Miraculis ſecurior. 27.

Sancti non ideo magis colendi, quia
magis prodigioſi. 24. ſeq.
Illi vulgo magis coluntur, qui in Cli-

entes magis profuſi. 42.
Non omni ætate æque prodigiis in-
clyti. 52.
Non

Non omes vt
is culu.
Optimæ Urbi
Verbis & eren
2 fagam k
Eorum peiih
Eorundem g
tum, ſed ⸗
Eos tevetite 1
1æ lenslss ex
Naturæ quon-

Co in honore
etiam Pkinci
Eorum conten
01S.
Non permiſ⸗
kationis en
Borum votum
jici: nibi
locuti
llis colendis
bonte of
Eor UIN precip
Clientibos

Hrecipi⸗ rogan
Vtæ praterit⸗
Iutim impet
ſatiorum illattre
gempl eorum,
Peccata Mun

gientian Eiſüimue

manikeſtat
Creatz null

dum ho

4

hor
Wines

tiam con.

e
lentini

peratori.
8.
prellhe.
1u.
gni. 126,.
ibos mo.
dic. ſeg.
iCum cur
.
M, in-
.
Alratot.
Wa.
nus, Inſ-
y.
Ulta. 13.
dis Mire-
Ctior gvi

quæ his Panegpricis continentur.

Non omnes ubique noti, multi mi-
nus culti. 53.
Optimæ Urbium Excubiæ. 54.
Verbis & exemplis mortales invitant
ad fugam ſæculi. 56.
Eorum plerique non ſine nævo. 71.
Eorundem gloria non in cælo tan-
tuùm, ſed & in terris maxima. 96.
Eos reveritæ ſunt belluæ, & creatu-

ræ ſensús expertes. 87.
Naturæ quomodo legibus ſoluti.
ibid.

Qoo in honore fuerint apud homines
etiam Principes. ibid.
Eorum contemptum ſevere ultus
DEUsS. 89.
Non permiſſæ eis nocere creaturæ
rationis expertes. ibid.
Eorum votum erat, poſt mortem ab-
jici: nihil tamen minùs ſunt con-
ſecuti. 40.
Illis colendis maximi ſumptus, ſed
à ſponte offerentibus, fiunt. 41.
Eorum præcipuus favor, impetrare
Clientibus gratiam Imitationis.
203.
Præcipuè rogandi, ut deteſtationem
vitæ præteritæ, & novæ ineundæ
Sratiam impetrent. 205.
Variorum illuſtres Prærogativæ. 304.
Exempla eorum, qui ſuos errores &
Peccata Mundo manifeſtarunt.
323.
Sapientiam diſſimulare difficile. 43.
DEl manifeſtat Nomen JIESU. 276.
Creata nulla potuiſſet excogitare mo-
dum homines redimendi. 177.

Sarolteæ Ungariæ Principi S. Stephanus
ejus Regni converſionem ad fidem
Præ dicit. 248.
Schediafmate amiſſo S. Thomæ Aquin.
Ingenium proditur. 177.
Scientia non ſemper obeſt Sanctitati.
173.
Scholaſtici pauperes à S. Philippi bene-
ficentia adjuti. 7.
Saæculares miris modis à S. Philippo ad
virtutem promoti. ibid. ſeq.
Ipſi pervertunt Sacerdotes. 126.
Ut liberiùs peccent, crimina affin-
gunt Clericis. 127.
Ipſis potiſſimum obſunt calumniæ,
quibus Religioſos inique lacceſſunt.
168.
Timeant, ne male tractando Religio-
ſos, eorum Fundatores contra ſe

irritent. 171.
Etiam illi Humilitati ſtudere debent.
329.

Sedes Apoſtolica acerrime impugnata ab

hoſtibus & domeſticis. 117. &
ſeq.
Sententiæ inter ſe pugnantes de Chriſto
Servatore. 153.

Septimum ætatis annum S. Aloyſius an-
num ſuæ Converſionis vocat. 73.
Sepulchrum S. Aloyſij glorioſum. 81.
Sepulchra Sanctorum Gazophilacia Chri-
ſtianorum. 42.
Sepulchrum Chriſti cur potius quàm
Domus Nazarena in Barbarorum
manibus relictum? 101.
Sepulchrum S. Ignatij, contra ejus vo-
tum, glorioſum. 142.
Sera-

Index Rerum memorabilium,
Seraphini vellent DEUM non videre.

. . . 337
Serpentes in quo imitandi? 312.
Servitus DEI nequaquam ignominioſa.
9777

Simon Machabæus quantum exemplo
ſuo potuerit? 242.
Societati 7ESU quantum gloriæ à S. A-
loyſio accedat enarratur. 80.
Haæc naſcentibus Hæreſibus oppoſita
teſtibus Roman. Pontif. 134.
Eam Pater æternus Filio commendat.

13239.
Adoleſcit inter proſpera & adverſa.
. ibid.
Quid in promulgando Evangelio
Præſtiterit? 156.
Cum Luthero & Calvino pugnat.
157.

Numerantur ex ea viri, qui plus Ec-
cleſiæ boni, quàm poſteri eorum
damni præſtiterunt. 160.
Alumni ejus cruenta morte ſublati.

244.
Socios pravos pati non poteſt Cuſtos An-
gelus. 4.
Sodalitates piæ Sæcularium à Religioſis
inventæ & inſtitutæ. 157.
Sol ſi beneficus non eſſet, cultores non
haberet. 41.
Fons lucis, etiam reſpectu Lunæ.
225.
Solitulo magnum ad vitæ ſanctitatem
adjumentum. 57.

Somni quàm parcus S. Aloyſius? 76.
Spectacula curioſa vitat S. Aloyſius.

74.

Cœleſtia, quibus recreatus S. Anſel-
mus. 200.
Splendor externus & apparatus cum
magna domi egeſtate & nuditate.

330.

Spontanea Sacrificia DEO acceptiora.
233.
S. Stephanus in SS. Literis ſatis laudatus,
dum primus pro Chriſto mortuus
dicitur. 240.
Dux Purpurati Exercitús. 242.
Etſi non ſpecialiter à Chriſto dile-
ctus, vitam tamen primus pro eo
dat. 24.
Huic Eccleſia debet S. Paulum. & S.
Paulus veram Fidem. 246.
Singulari grati? donatus impetrandi
Converſiones obſtinatorum. 247.
Eidem Ungaria debet S. Stephanum
Regem ſuum. 248.
Si pro Inimicis rogavit, Amicorum
non obliviſcetur. 24.9. ſeq.
Stylitæ viventes quanto in honore habiti

ab Imperatoribus. 82.
Suarezij ſententia de Gratia incompara-
bili Mariæ Virg. 377

Suavitas in converſando S. Philippi &
filiorum ejus PP. Oratorij. 68.
Sueci quo ſupplicio multarint adultera-

tores Monetæ? 1.
Superbia ip ſa Humilitatem Chriſtianam
non poteſt averſari. 99.

Superbia occulta publicorum fæpius
lapſuum cauſa. 1990.

Suum cujuſque eſt, quod in ſuo naſci-
tur. 229
Slverü

lle duæ, qubus
tatun.
Tuuinenſun imiden
Clriſtietormi
Teluenonomnnigfen
bigue ftadus
TLemtfe ora in in
ſoꝛnnis Chry
Temlun Utbe Ven
proggj Lyct

mmciu quam paſlx

§lanati inter er
Fum.
lime Sude jecupe
RomaniPonti
ernullicnu golam,
080 fbait.

leſmu noſtn debet

liore Aoguſte

um in ſun v
cem.

Uulefur lmpeat
ionibug uls v
nic egenit cin
degneni Pine

cteatus §. Anle
200,
ahuan cun

00 cce

ra.

..
eris ts luget,

330.
ſ

0 Chiſto nortnme

.
neeii.
ter ¹ Chrito aie.
wen prims go er
4 Aballun. 5.
fikrn. us.
lonung inpehund
dbſtinatotun. 147.
ebet .. Kephanmn
2440.
genip Amicorum
. h.e
oin honotelitii
ls. N

Gratn ionprr.

,CPhiipi &

Mratort.

lärmt adole.
4

en Chriſinan

i. 1
licorum ient
.
oluß 29

Hvenn

quæ his Panegyricis continentur.

Slverii Papæ contra Vigilium conſtan-
tia. 121. ſeg.
Smbola, quibus Mariana Excellentia
fuit adumbrata. 317.
Synopſis utilitatum, quas Eccleſiæ attu-
lit S. Ignatius. 133.

I.

Tabulæ duæ, quibus e Mundi Mari ena-
tatur. 70.
Taurinenſium invidenda ſors ex Imagine
Chriſti deformi. 15I.
Tellus non omnis fert omnia, nec iidem u-
bique fructus adoleſcunt. 74.
Tempeſtas orta in translatione oſſium S.
Joannis Chryſoſtomi. 4 .
Templum Urbe Vetere in memoriam
prodigij Evchariſtici extructum.
Tentatio quam paſſus eſt S. Aloyſius.
. 80.
§. Ignatii inter exordia ſtudii Litera-
rum. 134.
Terræ Sanctæ recuperandæ quàm ſtudioſi
Romani Pontifices? 120.
Tertullianus gulam, ſed non Ingenium
DEO ſubdit. 181.
Teſſera noſtra debet eſſe Nomen JESU.
266.
Theodoræ Auguſtæ conatus ad trahen-
dum in ſua vota Rom. Pontifi-
cem. 121.
Theodoſius Imperator quibus commili-
tonibus uſus vicerit? 42
Quid egerit, cùm loco moveri ſe non
R. P. Segneri Panegyr.

ſineret corpus S. Joan Chryloft.?

44.
Theologi Eminentes ex SS. Ordinibus
Regularium. 156.
S. Thomas Apoſtolus Vates venturi ad
Indos S. Pr. Kaverij. 209.
S. Thomas Aquinas Lucifer ſine ſuper-
bia. 173.
Paradyſus, in quo floruerunt arbor
Vitæ & ſcientiæ. ibid.
Multa ſibi à ſuo Ingenio polliceri

potuiſſet. ibid. ſeqꝗq.
Ingenio non indigebat ad parandas
Oopes. 174.
Natus proſapia illuſtri. ibid.

Neapoli inter æmulos eminet. ibid.
Familiæ S. Dominici Nomen dat la-
tendi ſtudio. ibid.
Primæ ejus quæſtiones de DEO, &

Divinis. 174.
Ad DEUM tendit viàâ demiſſionis.
175.
Qui eum à DElI obſequio avocare
conati? 175.
Ignem Igne fugat. 176.
Inter Literatos latere vult. 177.

Suis Condiſcipulis ludibrio eſt. ibid.
Pariſios mittitur, & Doctoris ibi
Laureà inſignitur. 178.
Nullibi in ſcriptis ſe oſtentat. ibid.
Contrariam quorumcunque doctri-
nam modeſte oppugnat. ibid.
Laterna Eccleſiæ, quæ illuminat, ſed

lædit neminem. 179.
Sol Doctorum. ibid.
Viventis etiamnum doctrinam ſecutæ
ſunt Academiæ. 180.
Ggg Eum

Index Rerum memorabilium,

Eum qui fecutus eſt, à veritate non
aberravit. 179.
Perpetuò in DEO abſorptus. 181.
Animum ſuum, cùm lubebat, avo-
cabat à corpore. 182.
Omnes titulos, & honorum quo-
rumlibet umbras exoſus. ibid.
Ejus animum ſolus DEUS explet.
183.
In gloria ſuppar S. Auguſtino. 184.
Tot edidit Miracula, quot ſcripfſit in

Summa articulos. ibid.
Quæx in eo potimmmùm admiranda?
184.
Tberius Imper. Draconem inſanè de-
perijt. 145.
Tituli Romanis Pontificibus à Saracenis
Principibus tributi. 125.
Tranclatio Romani Imperij à Quo, in
Quem? 115.

Triumphus Rom. nullus comparandus
honoribus, qui Sanctis exhibiti.

96.
Turcæ Lauretum fruſtra deprædari co-
nantur. 102.
Romanos Pontifices honorarunt.
12 F.
Turres receptacula Hæreticorum ſolo
æquatæ Urbe Vetere. 32.
Vranzi ſunt, qui ardua imperant, nul-

lis mediis ſubminiſtratis. 15.

V.

Vanitas amantium pulchritudinem peri-
turam. 152.

Vaticani Oracula quàm aliquibus con-

temptibilia? 113.
Thronus, thronus DEl inter homi-
nes. IIZ.
In eo ſedent homines, DEUS præſi-
det. 1 I24.
Vaticinia S. Philippo excidebant ùt fa-
cetiæ. 66.
Mirabile S. Fr. Xaverij de Luſitanæ
claſſis Victoria. 214.

S. Joannis Apoſt. omnibus antiquæ
Legis Vaticinijs præferenda. 267.
Veritas momenti maximi eft Infallibilis
Apoſtol. Sedis Authoritas. II 2. ſeq.
Non prodenda, ne quis mendax vi-

deatur. 12 82
Victoriæ Sanctorum ope à Chriſtianis
Principibus obtentæ. 87.

Reportata à §. Ignatio contra verſu-
tum hoſtem Dæmonem. 134. leq.
Inſignis à paucis Catholicis contra
Schiſmaticos plurimos reportata

auſpicijs S. Mathildis. 195.
Videre, idem nonnullis fuit, quod ar-
dere, 144.

Vigilius etſi malis artibus in Rom. Sedem
intruſus, miré dein rem Catholi-

cam promovet. 121.
Vindictæ genus ſanctum Religioſorum de
ſuis calumniatoribus. 1710
B. Virgo Maria Laureti eſt velut ſidus in
Domo ſua. 10ſ.
Laureto non recedit, etſi graves cau-
ſæ Eam inde avocarent. 109.
Studioſiſſime colenda ab ejus Regio⸗
nis Inquilinis. 110.

S. Ignatio decumbenti apparens do-
„ nnum

Magni vitiin ten
ercit.
ſonen 1Anienge
Fii Fnbolun N⸗
lilratecdeſn
68 enruntn.
Ihſer kolitm l
tult.
Ubuur M gvin
e erræ Nn
te axi los Con
lis mags colen
Pro ſps Nvim
Uhir Vemni de Con
ſtab tun Vetus
Mien eiscondit
Kleiiba⸗ enti
(ves ge iln bene
Qun oblri5.
Mlli li bene ie

Mlain ili prr

er certis K. Mar

II;.
nter homi.
112,
hef.

14
hrn

le Luſtn
114.
antigu
enda 267,
eInallibili
Kllarleg
lendax ni.
1
Criſciunis
97.
ntra verſo⸗
n. 144 e.
s contt⸗
leportutt
W.
, gvod r.
144.
omn. deden
em Cuholi⸗
111.
goloranie
Ill.
Uelut icuen
0.
6 grwe (Al⸗
h .

aa

quæ his Panegyrici

num Caſtitatis impertit. 137.
Ea dictante Libellum Exercitiorum
§. Ignatius ſcribit. 138.
In Statua S. Anſelmo locuta. 206.
yirginibus ſingulares prærogativæ con-

ceſſæ. 27.
Virorum ſummæ authoritatis de §. Phi-
lippo vivente judicia. 64.
Pirtutes S. Petri Parentini. 30.

Virtutis ſummæ eſt, opes & dignitates
in earum medio non ambire. 61.
Magni Viri in terris calamitatibus ex-

erciti. 86.
Viſiones admirandæ S. Ignatii. 138.
Vitis Symbolum Mariæ V. 308.
Utilitates Eccleſiæ à &Ignatio allatæ pau-
cis enarrantur. 133.
Ulyſes ſtultitiam diù ſimulare non po-
tuit. 44.
Urbanus II. quàm ſtudioſus recuperan-
dæ Terræ Sanctæ. 120.

Urbes erga ſuos Conditores gratæ. 27.
Ulis magis colendi, qui vitam dant
pro ipſis, quàm qui dant ipſis. 28.
Urbis Veteris de Conditoribus non con-
ſtat, tam Vetus eſt. ibid.
Miſera ejus conditio ante adventum
§. Petri Parentini. 28. ſeqq.
Cives de illa bene meiti multi. 34.
Quàm obſtricta S. Petro? 36. ſeqq.
Malti alii bene de illa meriti. ibid.
Multa in illà præclara. 37.
Urbes certis SS. Martyribus devotæ. 36.

r 1 N

s continentur.
Et Regna SS. Patrocinio protecta.

92.
Singulæ prudenter eligunt aliquem
Sanctis Cælitibus. 187.
Quæ S. Franc. Naverium ſibi Prote-
Ctorem adſcivère. 222.
Urias à Davide occiſus multàâ nequitiâ &
ingenio. 185.

§. Fr. Naverü periculum vitæ mire diſ-

cuſſum. 2,10.
Reſponſo uno quæſtionibus diverſiſ-
ſimis ſatisfacit. 211.
Pluribus locis ſimul præſens. 212.
Ejus multiplicia Vaticinia. 214.
Verbis elementa obtemperant. 215.
Solus exercitium fugat. 215.
Viventem nautæ invocant eventu fe-
lici. 216.
Mira per pueros & flagrum ſuum
Operatur. 217.
Corpus poſt mortem multiplici pro-
digio incorruptum. 220.
Poſt mortem mira etiam in Europa
operatur. 221.

Z.

Zelus Animarum & honoris DElI pro-
theos facit. 130.
Zelus non eſt, quo Religioſorum Vi-
tia traducuntur, ſed maglignitas.
169.

j S5.

B

*

ẽ

FEditio Tertia.

l int AE
1 2 3 4 12 13 14 15 16 17

—

faciilta
n

SACRI E –☛⸗
R. P. PAULI SEGNERI⸗ Trr- .
SOCIETATIS JEStI, —E
Ex Poſtrema Editione Italiaa =E„ –☛ r
Latinè Tedchiti E ee⸗ W
R. P. MAXNXIMILIANORLE TI
RASSLER, SoOC. PEi g2
Accedit E 8
Ex eadem Societate .
ORATIIO
AD S. R. E. CARDINALESI ☛. -
Habita Fer. V. in Coœna Domini. E — *
DIsaSERYATIONES ACADEMISA
R. P. MAXIMICIANI RASSLER ℳ 1..
MONARCHIA W N
SUMMI DCONTIFICIS. E,
.

XNNO . Pcc. I.