Gb799_fol
author: Ludolphus <de Saxonia>

N 12 45 11912467 021
IEIIIIIIIIIII
08B Toübingen

— —

— .
—
.
— =
re
— —

—

renedin ius ner

ing heecn toe eu
ini deponere.
aciattetz pece
Ciceten. Vennte
ſ.labore uitioꝛü
corum:Tegort
fonedo. t iuenien
in futuro⸗Audia
tum mecici u
trictione ac ſolici
poſtun ſeingh
Pigeer
us:tanch ihipp
Nchigerſine
famtliantae a⸗
tam reccctid⸗
iñ puide ne ann⸗
kiſec ſeriatim.
qluo ſabbatumn d
guoticie celebran
tiones eationes.
1d ilud recncae
tnenerunen
ſegnieſcre t ſun
nbbogfiet nelt
5 cnm moſes
eigles. nine

— — —

—

—

—

—

ſdꝛologus

Pꝛologus Ludolphi cartuſienſs ĩ medita
tiones uite Jeſu chꝛiſti.

tü alið ne
mo pt᷑ po
nere (ut
git apls)
pteꝛ id qð
põituz e:
q é xps.
ißßs. Cum!
dicat Au
ge. ð“ ẽ
res ſũme
ſufficiẽs:
⁊ homo ẽ

res ſũme deficiẽs:⁊ qd tale bonum deus eſt.

ut nemini euʒ deſerenti bene ſit. Iccico qui

cunqʒ ruinã defectuuʒ ſuoꝛuʒ euadere et ſpi
ritu repari deſiderat: neceſſe eſt ei ut a füda

mento pᷣdicto nõ recedat.ꝗa ĩ eo omnimoda
remedia ſuis neceſſitatibus inueniet. dꝛimo
itaq; peccatoꝛ cupiens peccatoꝛũ ſuoꝛum ſar G
cinã deponere: ⁊ ad requiem anime puenire
audiat deuz peccatoꝛes inuitãtẽ ad neniã: ?
dicẽtem. Uenite ad me omnes qui laboꝛosis
ſ. laboꝛe uitioꝛũ ⁊ onerati eſtis.ſ.ſarcia pec
catoꝛum:⁊ ego reficiaz uos.ſcʒ ſanado ac ꝛe
fouẽdo.⁊ iuenietis reqez aibus ur̃is:⁊ hic ⁊
in futuro. Audiat ergo egrotus pium ⁊ ſolici
tum medicũ. ⁊ ueniat ad vᷣſum ꝑ pfundã cõ
trictionẽ ac ſolicitã confeſſionem.⁊ ſtudioſũ
poſitum ſemꝑ declinandi a malo et faciẽdi
onũ. Scdo peccatoꝛ:ſed iaʒ ĩ xpᷣo fidel effe
ctus:tanqᷓ;ᷓ ipi ꝑ pẽitentiã reconciliatꝰ: ſtude
at diligentiſſime medico ſuo adherere:⁊ ſuã
familiaritatẽ acquirere: eius ſanctiſſimazʒ ui
tam recogitãdo.oĩ qᷓ poterit ðuotõe.Caueat
tñ puide ne curſoꝛie ipſã uitã legendo tranſe
at: ſed ſeriatim aliqꝗd de ea ꝑ diẽ accipiat: in
quo ſabbatum delicatũ pie meditatõnis xpo
quotidie celebꝛando:ac cogitationes ⁊ affec
tiones. oꝛationes et laudes totumq; opus dei
ad illud reducẽdo:in ipſo delectetur a tuml
tu exterioꝛum ? mundanoꝛũ impedimentoꝝ
requieſcere ⁊ ſuauiter obdoꝛmire.⁊ ad illud
ubiↄq; fuerit. uelud ad certuʒ ⁊ pium refugi
uz contra uitioſas humane infirmitatis uari
etates:continue dei famlłos impugnantes ſe
pe r̃currere.Sepitñ recurrat ad pcipua xpi
memoꝛalia: uidelicet ad incarnationẽ natiui

tatẽ. circũciſionẽ. apparitõezʒ. pꝛeſentationezs

in tẽplo.paſſioneʒ. reſurrectionẽ.aſcenſionẽ.
ſpirituſſancti effuſonem.aduẽtũ ad iudiciũ:
cã ſpãlis recoꝛdationis ⁊ exercitatiõis ac ſpi
ritualis recoꝛdationis ac conſolationis. Sic
ẽt ipſam uitam xpi legat. ut moꝛes eius ppoſ
ſe imitari ſtudeat. Darum enim pꝛodeſt ſi le
gerit: niñ ⁊ imitatus fuerit. Uñ Ber. Quid ti

G

1 . 1 .
. .

4 d

12. .

In nitam chꝛiſti.

bi ꝓdeſt piũ ſaluatoꝛis nom̃ lectitare ĩ libꝛis
niſi habere ſtudeas pietateʒ in moꝛibus: Un
de ⁊ Criſo.Qui legens de deo uult inuenire
deum feſtinet uiuere digne deo:et ipſa ↄuer
ſatõ bona ſit:q̃ſi lãpada luminis ante oculos
coꝛdis eiꝰ:uiaʒ ueritatis aperiens. Iſta uita
ĩ ſummo deſyderio dʒ eẽ peccatoꝛi ꝑꝑ młta.
Pꝛimo ꝑꝑ remiſſionem peccatoꝛuʒ. Kum.n.
fecerit de ſe iudicium.ſe ꝑ cõfeſſionem accu
ſando.⁊ iuſtitiã.pniĩam uolũtariam aſſumen
do:iam ſolicite ambulãs cuʒ deo ſuo.pꝛedic
to modo meditando.purgat non modicum a
ſoꝛdibus peccatoꝛum.deꝰ enim cui adheret
ignis cõſumens ẽ: purgationem peccatoꝛum
faciẽs.Secundo ꝑꝑ ſui illuminatõnem. Ille
em̃ cui aſiſtit lux ẽ ĩ tenebꝛis lucẽs:cuius lu
mine illuſtratꝰ docetur oꝛdiate diſponere ia
tam ſuã ad xpᷣm ⁊ celeſtia:ad ſeipſuʒ ac ꝓxi
mum ⁊ terreſtria. Tereio ꝑꝑ gratiam lachꝛy
maꝝ ualde neceſſariam peccatoꝛi:ĩ hac ual
le miſerie qᷓ; x-pᷣs ꝗ eſt fons oꝛtoꝛum et puteꝰ
aqrum uiuentium.ↄſueuit pecc atoꝛibus ſibi
adherentibus dare.Quarto ꝓpter repatõezʒ
lapſuum quottidianoꝛum de ꝗbus ſemꝑ ꝛele
uat dñs ſibi adherẽtes. Juxta illud. Sac ſer
pentem eneum ⁊ pone Knn ꝓ ſigno:qui pcuſ
ſus aſpexerit eũ uiuet.Quinto ꝓpte dulcẽ ⁊
deſiderabilẽ ðguſtationẽ quã ĩ ſe hẽt. Juxta
illud. Suſtate.⁊ uidete.qm ſua.eſt dñs.Sex
to ꝓpter cognitionez paterne maieſtatis que
ꝑ ipſuʒ ſolũ hri poteſt. Juxta illud.nemo no
uit patrẽ nifi filiꝰ ⁊ cui fi.uo.reue.Septimo
ꝓpter ſecurum exituʒ ab hac uita pꝑiculoſa.
fidelis nãq; peccatoꝛ.ꝗ modo quotidie ſuſci
pit xpᷣm in hoſpitio coꝛdis ſui ⁊ lectuluʒ floꝛi
duz per ſuaues meditationes eidẽ pparando
econuerſo poſt mõtem requiretur ⁊ ſuſcipie
tur a xpᷣo:ut ſicut ↄſueuit ⁊ cõcuꝑiuit.ſẽꝑ et
ineternum ſit cum ipſo. Dec uita eſt uita bo
na ⁊ irrigua: peccatoꝛes ſibi adherentes mù
dans ⁊ renouans:⁊ eos ciues ſanctoꝛũ: et do
meſticos dei faciens. Eſt amabilis et dulcis
ad conſeruãdum:non enim hbzʒ amaritudinẽ
conuerſatio illius:nec tedium conuictus ipᷣi
us:ſed leticiam ⁊ gaudiũ.& ſt delitõſa ⁊ ſua
uis.cetera que hãc non ſapiunt faſtidiẽs ex
ercitia:cum aliq;diu pio coꝛde fuerit frequẽ
tata.Aſt paſcẽs ⁊ reficiens. Nam ſᷣm Amb.
Qui domicilio xpᷣʒʒ recipit in teꝛno:maximis
delectationibus exuberantiuz paſcitur uolu
ptatum. ſt cõſolatoꝛia ſolitario.⁊ gdem op
timus comes ingis iocunditatis:ſolatijq; ⁊ 2
foꝛtatiõis: ac teꝛris foꝛtitudinis a facie inimi
ci ⁊ a tꝛibulatione et temptatiõe peccatoꝛis.
Pec eſt uita plana et facilis ad contemplan
dum creatoꝛẽ de qua nullus excuſare ſe põt
ſicut de cõtemplatiõe ſumme maieſtatis:a
quã nemo raptim poteſt ꝑtingete niſi pꝛofici
endo per iſtam uitã noſtri redẽptoꝛis. Panc
quicunq; incipientes ⁊ guuli quicunqne pꝛo
a

.

ficiẽtes ⁊ pfecti pñt hr̃e:⁊ in ea inuenire bo
num nidũu ſibi ubi tãq; turtures reponãt ⁊ ab
ſcõdant caſti amõis pullos quiſq; pꝛo ſua ca
pacitate. Dec uita multũ reddit ſanctos dei
fauoꝛabiles.pios ⁊ benignos cultoꝛibus ſuis
ꝓpter ipſum qui nobis cu illis cõe eſt gaudi
um. Uerbi gratia. Nuquid. b. uirgo mr miſe
ricoꝛdie.pietatis ⁊ gtie poterit te deſpicere.
uel oculos tuos a te auertere.q;ᷓuis ſis pecca
toꝛ.quando non ſolũ ſemel in die uiderit.ſed
⁊ fꝛequenter filium ſuum queʒ ſuper oĩa dili
git ĩ bꝛachijs tuis ⁊ ĩter ubera tua commoꝛã
te: Nuqꝗd poterit te cuʒ filio ſuo queʒ poꝛtas
deſerere:qñ uiderit te pdicto modo fuiũ ſuũ
tã ſolicite ꝑ ſingula cõmittãte.⁊ eidem pieta
tis officio deuotionis miĩſterium ꝑ dies ſingu
vs exhibetẽ: Nullo modo.Sic ⁊ ceteri ſanc
ti libentiſſime reſpitiunt illos cum quibʒ deꝰ
Rscatus habitaꝛe disnatur.cu iſta uita faci
at cultoꝛes ſuos cõſoꝛtes illoꝛũ qr ẽ ⁊ uita ip
ſoꝛum. Plane hec uita ẽ uita.b.mr̃is xpi:ip
ſi ſedule miſtrantis ĩ annis pluribꝰ ⁊ famulã
tis. ec ẽ uita apoſtoloꝛũ xpo familiarit᷑ ad
herentiũ:⁊ cũ eo fideliter ꝑſeuerãtiũ. Pec ẽ
uita ciuiũ ſuꝑnoꝝ xpᷣo fruẽtium:⁊ eiꝰopa mi
rabilia admirantiũ ſibi reuerẽter aſſiſtẽtiũ
ĩ eẽ᷑nũ. c uita ẽ Kia pꝑs.ſ.ſedere ad peõs
xpi ⁊ audire vbum eiꝰ.Uñn merito a poſſoꝛe
ſuo ipam mõ ꝑ graʒ colẽte ñ aufert:qꝛ ipa ẽ
retributio illa qͥ ̃ᷣuo fideli ⁊ pꝛudẽti ꝓmittit
⁊ h ĩcipiẽs iet᷑nitate ꝑficiet. Pac uiã nulla
ligua laudare ſufficit adðᷣo bõa ⁊ ſca ⁊ ſr̃ om̃s
uitas digniſſima.cũ ſit initiuʒ cuiuſlibet altõ
ris ↄtẽplatõis.ac uite angelice.⁊ et᷑ne.ꝗᷓ ſpa
tur ĩ pᷣma.An paꝝ ẽ tibi ↄtinue cũ xpo eſſe ĩ
quẽ deſyderãt angeli ſꝑ pipiccre⸗ S. uis ĩet
nu regnare cuzʒ xpo:ĩcipe regnare mõ.⁊ noli
deſᷣere eũ cui uire regnare ẽ. Appꝛopinq̃ gꝰ
ad ipſũ pio coꝛde.ut deſcẽdẽti.ſ.ð ſinu pr̃is ĩ
uteꝝ vgis qᷓñ alt᷑ teſtis cu ãgelo ſcẽ ↄceptõis
exiſtas i pura fide ⁊ ↄ gtulaꝛe uirgini mr̃i ſic
pp te fecuùdate.Adeſto eiꝰnatiuitati ⁊ ciroↄci
noni: q̃ſ bonus nutritꝰcũ ioſeph. Uaõð cũ ma
gis ĩ betheleẽ:et adoꝛa cũ eis ꝑpuulu ꝛegẽ.ad
iuua cũ pꝑẽtibus poꝛtare pueꝝ ⁊ pᷣſentaꝛe ĩ tẽ
plũ.Comitare cu apłis piũ paſtoꝛezʒ. gloꝛioſa
miracula facientẽ. Adeſto moꝛieti cu.b. mr̃e
eiꝰ Johe ad cõpaciẽdũ ⁊ cõdolendũ ſibi:⁊
q̃dem pia curioſitate palpãdo.tracta ſingula
uulnera ſaluatoꝛis tui ꝑꝑ te ſic moꝛtui.Que
re reſurgẽtẽ cum Maria mag.donec merea
ris iuenire. Admirare ĩ celũ aſcẽdẽtẽ:q̃ſi int᷑
diſcipulos ĩ mõte oliueti exñs.ſede cuzʒ aplis
ĩ cõclaui ⁊ abſcõdere ab exterioꝛibus ſinguł
ut vtute ſpuᷣſſãcti ex alto idui merearis.Aiſi
pio ac humili ⁊ uoto coꝛde ſic eum modico
tꝑe fueris ꝓſecutus in t᷑ris:ipſe te ſubleuabit
ad ſe ſedẽtẽ i õxtera dᷣi pr̃is ĩ cel ʒ ꝙ ꝓmiſit

fideli peccatoꝛi ſibi adherẽti: dicens. Qui mi

hi mi.ſe.⁊c. Quicũq; g fidelis peccatoꝛ hanc

.

Pꝛologus.

uitã amabilr ãplexatꝰfuerit: non vubitet ꝗn
xpᷣs eu ĩ filiũ adoptauerit. Uñ ſcriptũ ẽ ¶ ꝓv.
Ego diligẽtes me diligo.Uñn GBer.QAui n pla
cet deo.ſñ põt illi placere deꝰ.nã cui placet ðᷣ
us ðo diſpliceꝛe ñ põt.Caueat tñ pꝛudẽt᷑ fide
lis pctõꝛ: ut nüqᷓ; ĩi quocũq; ſtatu fuerit confi
dẽtiã ĩ meritis ſuis hẽat ſʒ taq; mẽdicus pau
ꝑculꝰoĩno nudiſſimꝰad elyazʒ dnicà mẽdican
dã ſp uacuꝰ accedat.h dt faciat.ñ q̃ſi ex hui
litate ficta meꝛita ſua abſcõdẽs ſʒ certiſſime
ſciẽs qð ñ iuſtificabit᷑ iĩ ↄſpectu ði oĩs uiuẽs.
Etiã ſoliꝰcogitatõis nr̃e ũ poſſumꝰ rõeʒ ꝛedð
ꝛe:ſi ipᷣe uoluerit nohᷣcũ ĩ iudiciu ĩtꝛaꝛe.Iſto
at mõ q;tũcũq; ſe ĩgeꝛet.cuʒ pio tñ tioꝛe ⁊ re
uerẽtia ad bonũ dũm pctõꝛes uocãtẽ pᷣſũptu
oſus n ꝛeputabit᷑.ſicut pauꝑes ſeculi.q;;to nu
dioꝛes ſt᷑.cũ ſe ñ tãq; dignos.ſʒ tãq;ᷓ mip̃ioꝛes
ꝓpᷣꝰiger̃t ad ełyaʒ diuitis mẽdicadaʒ.pᷣſuptu
oni ł ſrbi ñ dicũt᷑.ſʒ a bẽignis diuitibꝰmiricõ
diꝰreſpiciũt hanc uita. b. Geꝛ.plurimũ feeq̃n
tauit.ꝗ faſiculuũ mirꝛe.i.cumulũ amaritudis
ex uua ⁊ laboꝛibus xpᷣi colligẽs.⁊ ĩter ubera
ſua.i.affectões ſuas collocãs:ſic ait. Lu quo
q; ſi ſapis imitaberis ſpõſe pꝛudẽtiã:atzʒ mir
tataꝝ faſciculũ ð pᷣncipali tui pectõis:nec ad
hoꝛa patieꝛis auelli.⁊ amaꝛa illa oĩa q ꝓ te ꝑ
tulit.ſꝑ ĩ mẽoꝛia retinẽs ⁊ aſſidua meditatõe
ꝛeuoluẽs:qꝰ poſſʒ diceꝛe ⁊ tu faſiculus muꝛe
dil ctꝰmeꝰ mihi iter ubeꝛa mea ↄmõabit᷑.Et
ego fr̃es ab ieüte mea ↄvſatõe ꝓ aceruo me
ꝛitoꝝ qᷓ; mihi deeſſe ſciebã: hũc mihi faſcicu
lũ colligaꝛe.⁊ itenubeꝛa mea collocaꝛe cina
ui collectũ ex oĩbꝰ ãxietatibꝰ ⁊ amaritudibꝰ
dni mei. Dꝰ.ſ.ĩfatuliũ illaꝝ neccitatũ dᷣiñ la
boꝝ qꝗs ꝑtulit ĩ pᷣdicãdo fatigatõʒ ĩ diſcurrẽ
do.uigiliazũ ĩ oꝛado.tẽptatiõuz ĩ ieiunãdo.la
criaꝝ ĩ ↄpaciẽdo.iſidiaꝝ ĩ colloqndo poſtꝛẽo
picłoꝝ ĩ fal fr̃ibꝰ.ↄuitioꝛũ.ſputoꝛũ.colapho
ru.bᷣſanatõuʒ. expꝛobatõnuz. clauoꝝ hoꝝqʒ
ſil iu:qᷓ i ſalutẽ nri generis ſuua euagelica co
pioſiſſime noſcit ꝓtuliſſe. Ubi ſe it᷑ tot odoi
fere mirre hꝰ ramuſculos.mime.pᷣtmittẽduʒ
putaui ẽt illã miꝛꝛã.q̃ ĩ czuce potatꝰẽ:ſʒ neq;
illã qᷓ ictꝰẽ ĩ ſepltura.Quaꝝ ĩ pᷣma applicuit
ſibi amaritudinẽ meoꝝ pcõꝛu. In pᷣa futuraʒ
cõꝛuptõeʒ mei cõpis ðdicauit.Mẽoꝛiã habũ
dtie ſuauitatis hoꝛũ eꝛuctabo q?ad uixero.
Iner᷑nu ñ obliuiſcar miᷣatões iſtas:qꝛ ĩ ipᷣis
iuſtificatꝰſu.h̊ meditari dixi ſapiam: his iu
ſticie ꝑfectõz mihi ↄſtitui.ĩ his plẽitudinem
ſcie.iĩ his diuitias ſalutis.ĩ his copias meꝛito
ꝛũ.Ex his mihi ĩtdũ potꝰſalutãis amaꝛitudis

ex his rurſũ ſuauis unctõ ↄſolatõis.h̊ me eri:

guᷣt i advſis ꝓſꝑpis ꝛepᷣmũt: ⁊ ĩter leta tꝛiſtiaqʒ
une pñtis.uia ꝛegia icedẽdi tutũ pᷣbẽt ntꝛobi
q;ᷓ ducatũ hicið mala iminẽtia ꝓpł ſdo.hec
mihi ↄciliat mõi iudicẽ:du tremdu ptatibus
mittẽ hũilẽqʒ figuꝛãt dũ ñſolũ placabilẽ.ſʒ ⁊
aicabilẽ repntãt eũ ꝗ ĩacceſſibil ẽ pᷣncibꝰ teꝛ
ribilq;ʒ apð reges. ꝛetea h̊ mihi i oꝛe freqn

Hio pegors u/n
81 8 luceo fi
gecitjſtdubmna
ic hfel gal
Gralßz Duſch eiiuei⸗
Ouam biidnßta cadl
ſa hoſtüi teptamt⸗
ſba q fut vvſcoidfe
uetiei t aſſdua medd
atainiei amoꝛ ac
ſtabilt uana 1 ca⸗
Nenat. Ur gißaci
de uin pi ꝛepleue
porerit. Ofin pope
gerüt exiſtiscitatid
ſolicſo dcitada cici
Nachlatümn ofüc
blaroes ? ad fla me
Pqzi mqtinib An
ccliba mea iforami
ig doroe iſet t i
il Nb nimn woller
ancaliſni.
liratrit
numi erig⸗
tdleitiſonie

diuitibemißicz
e Plurimü fieqn
hulii amaritucs
bes lter ubera
udetia: atz mirf
pectois: nec ad
idua meaitatoe
faſculus muꝛe
ea omöabit Kt
be p aceruo me
uc mihi faſcicu
collocaꝛe cma
amaritudib⸗
neccitatu di la
gatoz i diſcurtẽ
uz i ieiunado. la
lloqndo hoſtdeb
putoꝛü. colapho
wa enaͤgelica co
bi ſae it lot odoi
ime. ptmitteduz
potat: ſßz neig
ipma applicuit
. In Fa futuraz
t. Mẽoꝛi habi
bo qꝛad uixeto.
es iſtas: qe i ißis
ſapiam:i his in
his pleitudinem
is copias merno
utais n nnde
ſclatois. H me erl.
ſter leta tꝛiſtluch
tutü pbẽt ntꝛobi
tia phl ſco hee
tremdũ platibus
lü placable t
bik pncib le
ſſibil pnc
mihi ĩ ee frec̃

d

Pꝛologus

ter ſic uos ſcitis:h̊ in coꝛde ſ ſicut ſciuit öᷣus
H ſtilo meo admõz failiaꝛia ſicut appet. Pec
mea ſublimioꝛ ĩt᷑iʒ phia:ſcire iſhm et hũc cꝛu
cifixũ. Punc et uos dilectimiĩ tã dilectũ faſci
culuʒ colligite uobis. Memẽtote qꝛ accepit
eũ Simeò in ulnis.mãia geſtauit ĩ uteꝛo:fo
uit ĩ grẽio ſpõſa ſibi inter ubᷣa collocauit.Ar
bitꝛoꝛ ioſeph ſr̃ gẽua illi freq̃nt arriſiſſe. Pi
oẽs añ ſe eũ huũer̃t ⁊ nullus ꝛetꝛo.E xẽplo igi
tur ſint uobis ut ⁊ uos ſilꝛ faciatis.Si eĩ anñ
oculos hũeꝛitis quẽ portatis ꝓ ceꝛto uidẽtes
ãguſtias domini.leuius ⁊ ueſtꝛas poꝛtabitis.
hec Beꝛñ. Sed qr iſta młti minime cogitat
ſtati fatigati ſũt.qr ſi iſta cogitarẽt nõ ita ci
to ð bõo oꝑe fatigati eſſẽt. Hãc ẽt uitã.b.Ce
cilia vᷣgo legit habuiſſe. Nã inter alia vᷣtutũ
⁊ laudũ pᷣconia õ ea ſcꝛibit.ꝙ euãgeliuzʒ xpᷣi
abſcõditũ ſꝑ ĩ pectoꝛe poꝛtabat.qð ſic intelli
gi ur̃.ꝙ ipᷣa ð uita dñi ihu ĩ euagelio tradita
qdã ðᷣuotiõa ſibi pᷣelegeꝛat.ĩ gꝗbus die ac noc
te coꝛde puꝛo ⁊ ĩtegro.attẽtioe pᷣcipua et fer
uẽdi medixabat᷑.⁊ cõpleta circulatõe iteꝝ re
petẽs.ac dulci ⁊ ſuaui guſtu ꝛuminaãs.ea ĩ aꝛ
chao pectoris ſui prudẽti cõſilio collocarat.
Silłe tibi ſuadeo faciẽdũ.Sr᷑ oĩa naq; ſpual
exeꝛcitij ſtudia G̊ magis neceſſaꝛiũ cꝛedo ma
giſqʒ ꝓficuũ.⁊ ꝙ ad celſioreʒ poſſit ꝓducere
gꝛaduz. Quſqᷓ; ei iuẽies ubi ſic edoceꝛi poſſis
3 uana blãdimta caduca. tꝛibulatões et ad
vᷣſa. hoſtiũ tẽptam̃ta ⁊ uitia.ſicut ĩ uita dñi
Phu.qꝗᷓ fuit abſq; oĩ oõfectu ꝑfectiſſima.Ex fꝛe
quẽti ei ⁊ aſſidua meditatiõe uite ipſiꝰ addu
cit aĩa ĩ ei amoꝛẽ ac ↄfidẽsiã ⁊ failuitatẽ.ita
ꝙ ſtabilit᷑ uana ⁊ caduca.ut ea uilipendat
⁊ ↄtẽnat. Ut pʒ ĩ pᷣdcã.b.Lcecilia q̃ ita coꝛ ſu
uʒ de uita xpi ꝛepleuerat.ꝙ ĩ ipſã uana ĩtꝛar
ñ poterãt. Uñ in põpa nuptiaꝝ ubi tot uana
gerũt᷑ exiſtẽs cãtatibꝰoꝛgais ipſi ſtabili cõde
ſoli dño ðᷣcatabat:dicẽs. iat dñe cõ meũ im
maculatũ ut nõ ↄfũdaꝛ.v ortificat᷑ qeq; õᷣ tꝛi
błatões ⁊ advſa.ut ea minꝰtieat ⁊ ſentiat: ut
piz i matiribꝰ. Un Ber̃. IJdcirco ᷣniqʒ audit
colũba mea ĩ foꝛamibꝰpetr:ꝙ ĩ xpᷣi uulneꝛibꝰ
tota ðuotiõe vᷣſet᷑ ⁊ iugi meditatõe pᷣmoꝛet ĩ
ilł. Inð matyri tolleratia:ĩde illi fiducia ma
gna apud altiſſimũ. Ault bẽignus dux dᷣuoti
militia ultũ ⁊ ocłos ĩ ſua ſuſtolli uulnera.ut
illiꝰex hoc animũ erigat. ⁊ exẽplo ſui reddat
ad tolleꝛãdũ fortioꝛẽ. Em̃ vo ñ ſẽtiat ſua duʒ
illiꝰ ułnera ĩtuebit᷑. Stat martir tꝛipudiãs.⁊
triũphãs.toto lʒ laceꝛato coꝛꝑe.⁊ rimãte late
ra ferro.nec mõ foꝛtit᷑: ̊ hilarit᷑ ſacꝛuzʒ e caꝛ
ne ſua cucũſpicit ebulire cruorẽ. Abi ge tũc
aia maꝛtiꝛis.nẽpe.ĩ tuto nẽpe ĩ petꝛa.nẽpe in
uiſceꝛibꝰ ꝓyhu. uulneꝛibꝰ nimiꝝ patẽtibꝰ ad in
troeuũdu. Si ei ĩ ſuis eẽt uiſceꝛibꝰſcꝛutans ea
ferꝝ ꝓfecto ſẽtiet.dolorẽ ñ ferrʒ ſuccuberet
⁊ negaret. Nũc ãt ĩ petra habitas ꝗd miꝝ ſi ĩ
modũu petre duruerit. Sʒ neqʒ miru ſi exul a
corpor dolores ñ ſẽtiat cõpoꝛis neqʒ hoc fac

ſtupor:ſgʒ amoꝛ.iſhᷣmittit eĩ ſẽſꝰñ amittit᷑ nec
deẽ doloꝛ. ſed ↄtẽnit᷑.Ergo ex petra martiris
fortitudo. h̊ Berna. Inde quoqʒ ẽ.ꝙ mlti cõ
feſſoꝛes ⁊ ẽt alij ĩ l aboꝛibꝰ⁊ tribulatõibꝰ ⁊ in
firmitatibꝰ ſuis nõſolũ patiẽtes:ſʒ et hilares
fuiſſe ⁊ eẽ reperiũt᷑.q; ex deuota meditatiõe
uite ⁊ paſſõis xpᷣi eoꝝ aie ñ ĩ eoꝝ cõpibꝰ ⁊ ui
ſceribꝰ.ſʒ xpᷣi fuiſſe ⁊ eẽ uidẽt Inſtruit ʒð ho
ſtiũ tẽptam̃ta ⁊ uitia. ut ĩ faciedis ⁊ obmittẽ
dis eꝛrar̃ aut falli ñ ualeat.cũ ibi ꝑfectõzʒ om
niũ untutũ repeꝛiat. Nã pauꝑtatis.huilitatis
caritatis.maſuetudis.obediẽtie:patie.ceteꝛa
rũq; vtutũ exẽpla ⁊ doctrinã nuſq; ſic ĩuẽies
ſicut ĩ uita dñi uirtutũ.Quicꝗd em̃ vtutũ ĩ ec
cleſia hr ab ipᷣo xpᷣo ꝑ exẽpla operũ illius tꝛa
hit. Uñ Ber. Quid uobis cũ vtutibꝰqui dᷣi v
tutẽ xpᷣi ignoꝛatis. Ubi nã q̃ſo uera prudẽtia
niſi in xpᷣi doctrina. Ubi va iuſticia niſi ð xgi
mivᷣicordia. Ubi va tẽperãtia niſi in xpᷣi uita
Abi ueꝛa foꝛtitudo niſoin xpᷣi paſſõne.Soli i
git ꝗ eiꝰdoctrina imbuti ſũt pꝛudẽtes dicẽdi
ſũt.ſoli iuſti ꝗ ð eiꝰ miſericordia neniã pcõꝝ
cõſecuti ſunt.ſoli tẽpeꝛãtes ꝗ eiꝰ uitã imitaꝛi
ſtudẽt.ſoli foꝛtes ꝗ eiꝰ ſapiẽtie patiẽtie docu
mẽta foꝛt iter in advſis tenẽt. In caſſũ ꝓinde
gs laborat in acꝗſitõe uirtutum.ſi aliuð eas
Iperandas putat.qᷓ; a d;o vtutũ: cuius doctri
na ſemĩariu pꝛudẽtie cuius miſeꝛico dia opus
iuſticie.cuius nita ſpeculũ tꝑatie.cuius mõs

iſigne ẽ fortitudinis. Uñ ⁊ greg. Quid ẽ ꝙ di

lectũ ſuuʒ ſpõſa nõ murã.ſed faſciculũ mirt
nominat.niſi ꝙ dũ ſcã mẽs:xpᷣi uitã ex omi ꝑ
te cõſideꝛat:ↄtꝛa omnia uitia ex eius imitati
one vtutes ꝛepugnates cõgꝛegat.ex ꝗbus ſibi
faſciculũ aptat.q? carnis ſue ſẽpiternã putre
dinẽ abſtergat. Uñ ẽt Aug.cũ omibus mõis
medeat aĩs ðs ꝓ tꝑz oportunitatibus.ꝗ mira
ſapiẽtia eis oꝛdinat eius.nłlo mõ bũᷣfacietius
cõſuluit generi hũano.q; cũ ipᷣa ði ſapiẽtia.i.
filius umicus cõſubſtãtiał pri ⁊ coet᷑nus totũᷣ
hominẽ ſuſciꝑe dignatus ẽ et vbũ caro factũ
ẽ ⁊ habitauit in nohᷣ.Satellites uoluptatuzʒ.
diuitias ꝑnitioſe ppli appetebãt: pauꝑ eẽ uo
luit. Ponoribus ⁊ imꝑijs inhiabant:⁊ex fieri
noluit.Cãnales filios magnũ bonũ putabãt:
tale cõiugiũ ꝓlẽqʒ ↄtẽpſit.Cõtũelias ſuꝑbiſiſ
ſime horrebat: oẽ gẽus cõtumeliaꝝ ſuſtiuit.
Iniurias intollerabiles eẽ arbitrabt᷑.qᷓ ma
loꝛ iniuria ẽ qᷓ; iuſtum innocentemq; damna
ri. Doloꝛes coꝛporis execrabant᷑.flagellatus
atqʒ; cruciatus eſt. Mori metuebant. morte
multatus eſt. AYgnominoſiſſimũ mortis gẽus
crucem putabat.cꝛucifixꝰ ẽ̊.Omnia q hr̃e cu
pientes ñ uitabamus:carẽdo uile fecit. Om
nia q̃ uitare cupiẽtes.ab ſtudio vuiabamus:
ꝑcipiẽdo deiecit.Nõ.n.ullũ pem̃ cõmitti pt᷑:
niſi cũ a ppetũt ea ꝗᷓ ille cõtẽpſit: aut fugiut qᷣ
ille ſubſtinuit.Tota itaqʒ uita eius ĩ terꝛis.ꝑ
hõiẽ quẽ ſuſcipe dignatus ẽ diſtiplia moꝝ fu
it:Et iteꝛa.Cocedamus non apꝑer̃ nüc homi
3 2

— .
nes dignos imitatõe.qſꝗs h̊ putas.m̃te denzʒ
itueꝛe.ꝗ hõ factus ẽ. ut hoieʒ uiueꝛe diceret
Reco:daꝛe ꝗd ſit ilud ꝙ Joh. ait. ꝗ ſe dicit
xpo manẽte.dʒ quẽadmõz ille abulauit ⁊ ip
ſe ãbulare.⁊ ita nec deeꝛit tibi quẽ ſequeꝛis.
Quia oĩs xpᷣi actõ eſt nr̃a iſtructõ. Itẽ alibi
habemus de paſſõne dñi.Exemplũ eim dedi
uobis.⁊ ut ita faciatis. Uñ Beda.Qui dicit
ſe in xpᷣo maneꝛe dẽt ſicut ille ambulauit: er
ipe qbulare.qð ẽ nõ abue teꝝnẽa.ñ caduca lu
cꝛa ſectari fugeꝛe honoꝛes.oẽm mõði cõtẽptũ
ꝓ celeſti gła ãplecti.libẽter cũctis ꝓdeſſe.in
iurias nł li ĩfene.⁊ ſibi illatas pacieter ſuffer
re ſʒ iĩferẽtibꝰa dño ueniã poſtlaꝛe nũq;ᷓ ſuã:
ſʒ cõditoꝛis głiã ſp qꝛeꝛe.⁊ quos ſecũ ualʒ ad
ſuꝑna erigere. Pec ⁊ hꝰmõi geꝛer̃ ẽ ueſtigia
xpᷣi ſeg. Pec beda. Epi itaqʒ ueſtigia ſeꝗ de
bemus.q (ut ait Amb.)in agnitõne xpi oẽm
ſqluteʒ ⁊ ſapiam habemꝰ. Et iteꝝ. Oia habe
mus ĩ xp̃o.⁊ oĩa nobis xps. Si uulneꝛũ cura
torẽ öſideras.medicus ẽ. Si febꝛibus eſtuas
fons ẽ ſi gauaꝛis iniquit ate.iuſticia ẽ ſi indi

ges auxilio uirtꝰ ẽ ſi moꝛteʒ times uita ẽ ſi te

nebras fugis lux eſt. ſi celu deſideꝛas.uia eſt
ſi cibu qᷓꝛis.alimentù ẽ. Pec Ambro.Et ideo

bñ ꝑ quẽda apier⸗ dr̃. Poc ẽ neſcitr᷑.ſine xpo

plłrima ſcire. Si xpᷣʒ ijñ ſcis.ſatis ẽ ſi ceta ne
ſcis. Vtins ſapiẽtes huiꝰ mũdi hoc ſaperẽt ⁊
ĩitelligerẽt.⁊ ſciĩ am ſuã ĩ hãc cõmutaꝛẽt.Qui

eꝛgo xpʒ ſequit eꝛꝛar̃ ul falli nõ põt.ad cuius

vtutes imitadas ⁊ adipiſcẽdas.ex fꝛeq̃nti me
ditatõe uite ipſiꝰ coꝛ accẽdit᷑ ⁊ aiat.ac diuĩa
uirtute illuminat.aðdo:ut plures fuerũt il r̃a
ti ⁊ ſimplices ꝗ magna ⁊ ꝓfuũda ði ide cogno
ueꝛũt.qꝛ ibi iuenit unctio que paulatiz puꝛifi
eãs aiam ⁊ eleuat docet de oĩibus. In oĩbus
itaq; uirtutibus et bonis moꝛibꝰ.ſꝑ ppðõe tibi

illud clariſſimũ ſpeculũ.⁊ totiꝰ ſactitatis cxẽ

plar.ſ.uitã ⁊? mors filij ði.dñi nr̃i ihu xpᷣi qui
ad hoc de celo nobis miſſus ẽ.ut pᷣiret nos in
uia uututũ.⁊ legẽ uite ac diſcipline ſuo nopᷣ
daret exẽplo.⁊ eꝛudiret nos ſicut ſemetipᷣm:
ut ſicut ad imaginẽ eius nãliter creati ſumꝰ.
ita ad moꝝ eiꝰ ſimilitudinez ꝑ imitatõʒ uutu
tüũ ꝓ nr̃a poſſibilitate reformemuꝛ.qui eiꝰ ĩa
ginẽ ĩ nobis ꝑ peccatum fedauimus. Quantũ
qt ꝗſqʒ ſe ei ĩ uiꝛtutü imitatione ſe cõfoꝛmar̃
ſtuduerit: tm̃ ei in patria ĩ glorie clarirate p
piquiõ ⁊ ſimilioꝛ erit. Dercurꝛere eꝛgo ſingu
las q̃ſq; etates xpᷣi uituteſq; eius ꝑ figulas.
ſicut fidelis diſcipulus ꝓpoſſe ſtudeas imita
ri. In labore ẽt exteriori ⁊ ĩterioꝛi.recordar̃
laboꝛũ ⁊ adueꝛſitatuʒ xpᷣi.Et qñoqʒ ĩ aliquo
geauaꝛis.ſtatim ad ipᷣm piũ pr̃em paupeꝛũ tã
qᷓ; puulus ad matris gremiũ curre.totũ illi
uela.totũ cõmitte totu ĩ ipſu iacta ⁊ pijce.et
ipſe ꝓculdubio tẽpeſtatẽ ſedabit ⁊ ꝛeleuabit
te. Hõ ſolũ at uigiãs dño yhu itẽdas:ſʒ ⁊ cũ

coꝛpꝰ ſtꝛato recolligis ⁊ caput ꝛeclĩatorio im

põis,.ſit tibi qᷓi cuʒ.b. Johe ſupeꝛ pectꝰyhu r

Q

Pꝛologus.

cũubẽs ſicq; recũbens ſuper pectus ieſu fuge
ubera eius.⁊ ĩ pace ĩ idipſũ doꝛmies ⁊ reꝗeſ
ces. Et uniuerſalr in oĩbus dictis ⁊ factis tu
is qſi ad exẽplar reſpitias ĩ ihʒ .ĩcedẽs ⁊ ſtãs
ſedẽs ⁊ iacẽs comedẽs ⁊ bibẽs.loquens ⁊ ta
cens.ſolus ⁊ cũ alijs:ex hoc eĩ magis eũ dili
ges.⁊ familiaritatis eius gram ⁊ fiducia ma
ioꝛẽ aſſeq̃ris.⁊ ĩ oĩ uirtute ꝑfectioꝛ eris.Et h

ſit ſapiẽtia tua ⁊ ſtudiũ tuũ ſꝑ de ieſu aliqua
cogitaꝛe.uñ ꝓuoceris ad imitandũ uł afficia

ris ad amãdũ ipſũ. Talia enim meditando.?
tẽpꝰ utiliter expẽdes.dum occuparis ĩ bonis
ſtudijs ⁊ diuinis circa dñʒ ihʒ.et moꝛes tuos
emẽdabis ad foꝛmã uite ipſius dũ in omibus
agẽdis:ſp ad ipſũ reſpicis oĩs pfectõis ſpecu
lu ⁊ exemplũ.Ect q́;tomagis has frequẽtaue
ris meditatões:tãtomagis eas tibi reddes fa
milia:es.⁊ facilius tibi occuꝛrẽt ⁊ iocũdꝰ te
ꝛeficiẽt. Uidiſti g ad qᷓ; excelſũ gꝛaduʒ medi
tatiões uite xpᷣi te ꝑducũt.nũc ĩ ipſas medita
tões te aliqualr ĩtroducere tẽptabo nõ oĩa q̃
ĩ euãgelio ſcꝛipta ſũt ꝑtꝛactãdo ſed q̃dam de
uotioꝛa ex his eligendo. Nec cꝛedas ꝙ oĩa q̃
xpʒʒ dixiſſe uel feciſſe meditari poſſumꝰſcrip
ta ſint: ſed ad maioꝛem impꝛeſſõeʒ ea tibi ſic

naꝛꝛ abo ꝓut ↄtingerũt.uel ↄtigiſſe pie cꝛedi

pñt ᷑ſᷓ quaſdã imaginatiuas repᷣſentationes:
quas aimus dr̃ſimode pꝑcipit. Naʒz circa diui
nam ſcripturã meditaꝛi.intelligere.⁊ expone
ꝛe multifarie poſſumꝰ.prout credimus expe

diꝛe.dũ modo nõ ſit cõtra ueritatẽ uite uł iu

ſticie.aut doctrine.i.nõ ſit ↄtra fidẽ uł bõos
moꝛes.Quicunqʒ eieꝛo aſſeꝛit de deo aliquid
ꝙ non ẽ ſibi certũ.uel ꝑ naturalem rõem uel
ninderinʒ.ul ꝑ fidẽ. uel per ſacrã ſcpᷣturã:pꝛe
ſumit ⁊ peccat: Eu eꝛgo me naꝛãatez inuẽies
ita dixit uł fecit dñs ipᷣs ſeu alij ꝗ introducũ
tuꝛ ſi id ꝑ ſcpᷣturã ꝓbaꝛi ñ poſſit.ñ alr accipi
as q; deuota meditatio exigit. DPoc ẽ pĩde ac
cipe:acſi diceꝛẽ meditatoꝛ ꝙ ita dixeꝛit uł fe
ceꝛit bonꝰ ihs ⁊ ſic de ſibꝰ.Lu aũt ſi ex his
fructũ ſumeꝛe cupis:toto mẽtis afſct᷑u.diligẽ
teꝛ delectabilit᷑ ?⁊ moꝛoſe oĩbus alijs curis et
ſolicitudinibus tüc obmiſſis:ita pñtem te exi
beas his que ꝑ dñm ihm dicta uł facta ſũt.⁊
ex his que narꝛãt:acſi tuis auribꝰaudiꝛes et

ocłis uideꝛes.ꝗa ſuauiſſima ſũt ex deſiderio

cogitanti.⁊ multomagis guſtati.Et ido qᷓ;uis
multa ex his tãq; ĩ pᷣteꝛito facta narrãtur.tu
tñn oĩa tanqᷓ; ĩ pñfti fierent mediteris.quia ex
hoc maioꝛem ſine dubio ſuauitatẽ guſtabis.
Lege eꝛgo que facta ſũt taq; fiant.põe añ oc

clos geſta pᷣteꝛita taq; prntia:et ſic oĩis magis

ſapida ſenties ⁊ iocũda. Vñ ⁊ qñsz ãnotaui lo
ca in ꝗbus hec uel illa ſt᷑ fcã.qr młtum ualʒ
hoi cu audit euãgeliũ legi ⁊ hoc uel hoc fac
tu tlłi loco geſtum.cuũ rem geſtã ſcit et loci ſi
tu. Ad tram enim ſctaz. qᷓ; uniuerſe xpᷣi eccle
ſie nocte dieque ſociate nõ deſinũt.qᷓ; bonꝰ il
le ihᷣs inhabitando ⁊ uerbo uel doctrine illũi

——ʒ—èRM

rre

. fli iboc uiuett
lo eftcanor. ci to
gum coſiſtere:ut ub⸗
lore igctu ſuo ? mo
lo ſuis qñ ciz pecca.
cat quadit v qñ ſeõ
Giomnedit 1 qn alis
oc qſ alia muacul
corde uo moꝛes eins
habuit inter hoes ⸗
izmiſencors futt ſup
Poia fecenat et quif⸗
cuo nullu ſreuit uel
quo ciutthus no adn
rismicdinec anripe
Paties ad comumelia
ei ſtudunſe netdom
ꝛe.ß bloco t haili
ſaf. Quã copoſiti
lct le iani ſolure,
emci enogo ſep
lchaliem aflicnis fin
cceſidt io tar
let helbtes iſcepit i

fectioꝛ eris Eiß

mmmeiltemie⸗
ccupqris bonis
63 et moꝛes tu
s
ispf⸗ omibus
bleckois ſpecn
das frequetaue
as tibireddes fa
eie 1 iocud te
lſi,gachz mei
ic i ipſas medita
teptabo no oia a
ao ſed qdam dge
gr. ipoſſumſcrip
eſſoez ea tibi ſic
tigiſſe pie cꝛedi
repſentationes:
Naʒ circa giui
ligere. ? expone
credimus expe
eritatẽ uite ul in
tra fidẽ ul boͤos
it de deo aliquid
uralem roem uel
acrã ſcptura: pꝛe
nanatez inueies
glij g introducu
oſſit. alr accipi
git. Doc ẽ gige ac
ia diyeꝛi ul fe
. Tu aut ſi ex his
metis affeku. diige
vibus alijs curis et
is: ita pitem te exi
icta ul facta ſüt.
aurib audues et
a ſüt ex deſiderio
uſtati. Et ibo itiis
facta narratun an
mediteris. quia er
nauitatẽ Geni
z65 fiant. poe end
ic⸗ et ſic oĩa magis
7 iz anotaui0
n 7 0
fci gr nltum

gir hoe nel hoe ſnt

ſtü ſet er loc
uniuerle t tegl
no deſinut , boi i
bo uel doctine

D

ado illũinatã ſuo ſacratiſſimo ſãguĩe cõſecꝛa
uit: ölectabile ẽ aſpirare.ſʒ delectabiliꝰeam
ocuł coꝛpis ĩtueri.⁊ mtis itellectu ꝛeuoluere
quũo ĩ locis ſinguł ĩ ea nr̃ am ſalutẽ dñs opera
tus ſit. Quis eni enarꝛare ſufficit quot ðuoti
diſcurꝛẽtes ꝑ loca ſingula in ſpᷣu uehemẽti oſ
culant᷑. terrã amplectũt loca in quibꝰ dulceʒ
ipm uel ſtetiſſe uel ſediſſe uł aliqd egiſſe au
dier̃t: nunc tundũt pectus.nũc fletus.nũc gẽi
tus nũc ſuſpiria emittẽtes geſtu coꝛꝑis ⁊ dᷣuo
tõis quã foris oſtẽdũt.⁊ abſq; dubio in hũt
ĩ lacrimas ꝓuocãt pleꝝqʒ ẽt ſſ anacẽos. Quid
dicã de priarchis Jacob Joſeph ⁊ fribꝰeiꝰ:
ꝗ qꝛ uiui ĩ fꝛa illa eſſe nõ potueꝛũt elegeꝛũt
ĩea mortui ſepultuꝛã.Quid pła:Tarditas in
gemiſcẽda ẽ xpᷣiãoꝝ nr̃i tꝑis.ꝗ tot exẽpla hñ

tsés tãdi ſũt de manibus inimicoꝝ erꝛuere ter

ꝛã.qᷓ; ↄſecrauit ſãguĩe ſuo ihᷣs xpus. Et nota
ꝓ ꝛegula geneꝛali.ꝙ ubicuqʒ ĩ ſequẽtibꝰ me
ditatiões ſingulães nõ ĩuẽieris.ſufficit tibi ꝙ
ꝛẽ ꝑ dñm ihm dictã uel geſtã.ante mẽtis ocu
los põas.⁊ cũ eo ↄuerſeris ac familiaris ei fi
as. Ta ĩ hoc uidet᷑ hr̃i maioꝛ dulcedo et dᷣuo
tio efficatior. ⁊ qĩ totus fructꝰ haꝝ meditatõ ⸗
num cõſiſtere: ut ubiqʒ ⁊ ſẽper ĩtueaꝛis eũ 5
uote ĩ actu ſuo ⁊ mõibꝰ.ut qñ ſtat cũ diſcipu
lis ſuis.qñ cuʒ peccatoribꝰ.qũ loꝗt ⁊ qipdi
cat qñ uadit ⁊ qñ ſeõt.qñ doꝛmit ⁊ qñ uigilat
qñ ↄmedit ⁊ qñ alijs miniſtrat.qñ ſanat egꝛo

tos ⁊ qñ alia miacula facit deſ. cribẽs tibi in

corde tuo moꝛes eius ⁊ actus.q;humiliter ſe
habuit inteꝛ hõies qᷓ;bẽigne inter diſcipulos
qᷓ;miſericoꝛs fuit ſup pauꝑes.ꝗbus ſe ſimilez
ꝑ oĩa feceꝛat.et qui failia eius ſpalis uiöbat᷑
quũo nullũ ſpreuit uel hoꝛuit: ẽt ſi leproſeſſʒ
quũo diuitibus nõ adulabat᷑.q;iber fuit a cu

ris mudi nec anxiꝰ ꝓ corpoꝛis neceſſitatibꝰq;

patiẽs ad contumelias.⁊ q; mitis ĩ reſpõſis ñ
eĩ ſtuduit ſe ueꝛbo moꝛdaci ⁊ amaꝛo uindica
ꝛe.ſg blãdo ⁊ hũuũili ꝛeſpõſo alteriꝰ malitiaʒ ſa
nar̃. Quã cõpoſitꝰĩ oĩbꝰgeſtibꝰ ſuis fuit.qᷓ; ſo
licitꝰde aĩaꝛũ ſalute.quarũ ẽt amore dignat⸗
ẽ moꝛi qꝰ?modo ſeipᷣʒʒ pbuit exẽplũ oĩs bõi. qõ
cõpatiens afflictis fuit quo ifiꝛmorũ pfectõni
cõdeſcẽdit.qũo pct᷑oꝛes nõ ſpꝛeuit.qᷓ; clemen
teꝛ pẽitẽtes ſuſcepit.qᷓ; obediẽs fuit paꝛẽtib?.
q; ꝓmptus ĩ miniſtrado oĩbus. Unde ipe ait.
E go in medio ueſtrũ ſũ ſicut ꝗ miſtrat.Quũo
oëm iactantiã. ⁊ oẽm ſingularitatis oſtẽtatio
nẽ öclinauit qũo omne ſcadalũ cauit q;mode
ſte ĩ edẽdo et bibẽdo ſe habuit.qᷓ;ueꝛecũdus
in uiſu fuit q;ſtudioſus ad oronem.q;ſobꝛius
ad uigilias.qᷓ;ᷓpatiẽs laboꝛis ⁊ penurie.⁊ quã
placidus ĩ oĩbus fuit. Et ſimiliter Fʒ huc mo
duũ ĩ oĩbꝰ dictis ⁊ factis qᷓ̃ de xpᷣo legeꝛis ł au

dieris. meditaꝛe mores ⁊ geſtꝰſuos:qliteꝛ ipe

ĩ oibꝰ ſe habueꝛit uł habere potuerit ſᷣm tuã

eſtimationem. qꝛ ĩ oĩbus ſẽper optimo ⁊ pfec

tiſſimo mõ ſe gerebat gĩ oĩbꝰſꝑ optimꝰ ⁊ ꝑfe
ctiſſimꝰ ẽ. Grat eni aſpectu dulcis: colloquio

„

Pꝛologus

ſuauis:⁊ oimi cõuerſatõe bẽignꝰ.Et maxime
ↄtẽplare faciẽ eius ſi potes eã ima ginari. qo
ſupra oẽ uidet᷑ difficilius.ſed foxte reſiceret
iocũdius.Et iſtud ſit tibi ꝓ doctrina ⁊? recur
ſu oĩʒ qᷓ ſequũt᷑.ut ubiꝰq; dictũ uel factũ nã
rabit᷑ ſi aliter ſingulaꝛes meditatiões nõ fue
rit expᷣſſe: ł ẽt iſte generales fuerit obmiſſe
curras ad hũc locu.⁊ ſufficit tibi ꝙ bhic gene
ꝛaliter ẽ dictũ. Ut ãt xpᷣi faciẽ ⁊ foꝛmã ſeu fi
gurã eiꝰtotã.⁊ ex his actus ſeu moꝛes ſuos ⁊
geſtus melius ualeas meditari.q̃dã ðᷣ his ali
bi ſcripta.hic ĩſeꝛeꝛe utile iudicaui.Legit᷑ eĩ
in libris annalibus apud romanos exiſtẽtibꝰ
ꝙ Jeſ xpᷣs(ꝗ dictꝰ fuit a gẽtibus ꝓpheta vi
tatis) ſtatur̃ fuit pꝛoceꝛe.mediocris ⁊ ſpecta
bilis. Uliuz hẽns uenerabilẽ.quẽ poſſẽt ĩtuẽ
tes ⁊ diligere et formidare.Capillos habons
admõʒ nucis auellane pmature fere uſqʒ; ad
auꝛes.ab auꝛibꝰ cincenos criſpos. aliquãtulũ
cerueleos ab hũeris uẽtilãtes.diſcrimẽ hẽns
ĩ medio capitis iuxta moꝛẽ nazarenorũ.F ꝛ0
tẽ planam ⁊ ſereniſſimã cũ facie ſine ruga et
ſine macła:quã ꝛuboꝛ moderatus uentilauit
Nañ ꝓrſus ⁊ oꝛis nulla fuit rephẽſio.Barbaã
hñns copioſã et ĩpubẽ capillis concollorẽ.ñ lõ
gã.ſed in mẽto biſur atã. Aſpectũ ſimplicẽ ⁊
maturũ. oculis glaucis uarijs et glaris exi ſtẽ
tibꝰ. In ĩcrepatiõe eꝛat terꝛibilis.ĩ amonitõe
blandꝰz amabilis. Pilaꝛis ſeꝛuata grauitate
Aliquãdo fleuit.ſed nuq; riſit. In ſtatura coꝛ
poꝛis ꝓpagatus ⁊ rectus. Manus et bꝛachia
uiſui delectabilia. In colloquio gꝛauis ꝛõna
bilis rarus ⁊ modeſtus.Et ido meꝛito ʒ p̃ᷣs.
dicit᷑ ſpecio.foꝛma pre fi.ho. Pec ibi ſupra.
Inter omnes ergo ſcripturas precipue euan
geliũ.ꝙ vᷣm Aug.inteꝛ omnes diuinas aucto
ꝛitates:que ſacais litteris cõtinẽtur merito pᷣ
cellit ſtudeas pᷣ maibus ſp habeꝛe ⁊ in corde
tuo iugiter cicũfeꝛꝛe.qꝛ hoc te de uita ⁊ mo
ꝛibus dñi nr̃i ieſu xpᷣi.et de omnibus ad ſalu
tem neceſſarijs poterit claꝛius edocere. Naʒ
Fm Ariſo.in euangelio totius pfectõnis natu
re ꝛationalis ſũma continetuꝛ.⁊ ᷣm Pieꝛo.e
uãgelia legis impletio ſunt.⁊ in his pꝛecepta
et exempla uiuendi pleniſſime ſunt digeſta.
Unde Eriſo. Opoꝛtuerat quidem nihbil nos i
digeꝛe auxilio litteraꝝ.ſed tamũdã ĩ omnibꝰ
exibere uitã:ut illarũ uite.gr̃a ſps uteremur
7 ſicut attramento pagine: ita coꝛda mra in
ſcriberentur a ſpuũ. Quia vo hanc a nobis ex
cluſimus gr̃azʒ ager̃.uel ſcõas diuitias expec
tamus ⁊ itẽdamus his qᷓ ſepta ſunt. Non em
ꝓpteꝛea date ſt᷑ ſcꝛiptuꝛe it ĩ libꝛis eas habe
amus ſoluʒz.ſed ut in coꝛdibus cõglutinemus
eas. Si. n. ĩ domuʒ ubicunq; fucꝛit euageliũ
poſitum nõ audebat accedeꝛe diabolus.mul
tomagis aĩam intelligentias hũtẽ tales ⁊ cir
cufeꝛentẽ.nõ tãget unqᷓ; neq ſupueniet ei de
mon.neq; pct᷑i natuꝛa. Sãctifica igẽ aĩaʒ: ſciĩ
fica coꝛpus tuũ hoc in lingua ⁊ coꝛde ſẽꝑ ha
3 F

De diuina ⁊ eterna

bẽs. Si eniʒ turpiloquzʒ ſoꝛdidat ⁊ demones
uocat:manifeſtuz ẽ ꝙ ſpualis lectio ſanctifi
cat ⁊ ſpiritus euellit gratiaʒ.Atiendam igr
dilecti ſcripturis:⁊ſi nulluʒ aliud.enangelia
ſaltem circũſtudioſa nobis fiant.⁊ hec pᷣ ma
nibꝰ habeamus. Cõfeſtiʒ eiz expãdẽs libꝛis.
ſi permanſeris uſq; ad finem oĩa reſpues mũᷣ
dana. oĩa deridebis que hic ſunt. Et ſi diues
fueris.nihil reputabis diuitias.et ſi ĩiops fue
ris.nõ cõfũderis inopia.Nõ rapies:nõ auarꝰ
eris.ſed cõcupitoꝛ eris magis inopie et deſpi
cies diuitias. Si uero hoc fiet: oia extmina
bis mala. olta alia ẽ lucrari q̃ non eſt nũc
ſecũdum ptem dicere. vciunt autem qui ex
perientiam ſuceperũt.Et iteꝝ.Quid igit un
uã euangłijs equale fiet: Utiqʒ deus ↄuer
Reur in terris. homo aſcẽdit in celũ.⁊ facta
Eoim una pmixtio.angeli cũ hõibus choꝛuz
ſaciebãt.hõies angelſs cõicabãt ⁊ alijs cele
ſtib? ſuperniſqʒ uirtutibꝰ.Et erat uidere an
tiquum pꝛelium repẽte diſſolutuʒ.deü homi
nibus recõciliatum. diabolum ↄfuſuʒ. demo

alit oogtur.τ
nes fugientes.moꝛtem peremptam. paradiſũ la noli pigreſcere ĩ uia: ne locuʒ perdas ĩ pa ſetni nnf
aꝑtũ.maledictionem remotã.peccatũ de me tꝛia. Finit ꝓlogꝰ. Sequitur oꝛatio eiuſdeʒ ſin ci berencos d
dio ſublatum. erroꝛem expulſum. ueritatẽ re in lihꝛum uite xpi JReuu. nuna eis pre
uerſam. pietatis mosẽ ubiqʒ ſeminatũ ⁊ ue Omine ieſu xpe filij dei uiui.cõce ſernch n
getatum eeleſtem conuerſationem ĩ terre ꝛe . d e mihi fꝛagili et miso peccatoꝛi: icz ſerſeg i chi⸗
gione planataʒ. ſupernas uirtutes familiari uitam: ⁊ moꝛes tuos pꝛe oculis coꝛ gerniate uerdi ineht.

ter nobiſcum loquentes.⁊ ad terras ſepe an
gelos uentittes: ex hiſq; oĩbus ſpẽ firmari
certiſſimam futuroꝛũ. Pꝛopterea igitur euã
głiuz iſta uocat hiſtoꝛia.quaſi.ſ.omnia alia
vba ĩania doceãtur:quibus ſolẽt pñtia ꝓmit
ti.Que uero piſcatoꝛu annunciata ſũt vbis.
pꝓbꝛie ac uere euangelia nominantur.qꝛ cuʒ

xpᷣi generatione.

gruẽtia exigere uidebatur ĩ ſequentibus per
oꝛdinem ſituantur.Mõ tamen affirmo qð hic
ſit uerus ac certus ⁊ debitꝰ rei geſte oꝛdo de
ſcriptꝰ.quia talis uix ab aliquo reperit᷑ expᷣſ

ſus. In ipſo autem euangelio reperies uerbi

icarnati hiſtoꝛiaz mandata ⁊ ꝓmiſſa:in qui
bus habes:uiam ueritatem:⁊ uitaʒ. t„pi igi
tur exemplo noſce:q; bene uiuere poſſis.pꝛ·⸗
ceptis bene uiuere ſcias pꝛomiſſis bene uiuę
re uelis. Pis itaq; tꝛibus tꝛia pulſari neceſſe
eſt.ſ.impotentiam.ignoꝛantiazʒ.negligentiã⸗
Ignoꝛans eniʒ ignoꝛabitur. Negligens uero
neſcitur. Nequazʒ ſimulatoꝛ impotentie nih
ominus eijcietur. Exꝑgiſcere ergo aĩa ⁊ xpᷣ
ðdᷣuota:euigila omnis anima chꝛiſtiana.⁊ ſi
gula que de xpᷣo ieſu dicuntur diligenter di
cute.conſidera attente. moꝛoſe ꝑtracta.⁊ do
mini tui imitare ueſtigia. Ille pꝛopter te de
celeſti ſede deſcẽdit að teꝛena.tu pꝛopter te
fuge teꝛrena.appete cełſtia.Si dulcis ẽ mũ
dus:dultioꝛ ẽ R*–̈⁵s. Si amarus eſt mundus:

omia ꝓpter te ſuſtinuit xpᷣs. Surge et ambu

dis ſẽꝑ habere.⁊ pꝛo mea poſſibili
tate imitari.facq; me in ipſis pꝛoficere ⁊ cre
ſcere in uirum perfectum.⁊ in templuʒz ſanc
tum domino Nlrgtra queſo coꝛ meuʒ lumi
ne gratie tue:que me iugiter perueniat et ſe
quatur.ut te dnctoꝛez in omnibus uijs meis

ſiz in gua cternalit pee
nitquigzde diuinis gſon
güt in ſubſciptis, Pein
recterni generatöem:
err nebum) in ipſo⸗
ſupponitur pmum pnci

habens:cuncta que tibi placent impleꝛe.⁊ q̃ bun ppie cicti tanh
omni nobis facilitate donata ſunt. Non eniʒ tibi diſplicẽt uitaꝛe poſſiʒ. iꝛige obſecro co licere flius erat in dat
laboꝛibus noſtris atq; ſudoꝛibus nõ doloꝛibꝰ gitationes.ſermones ⁊ actõnes meas in lege Noin Marig irepit eſ
⁊ erumnis: ſed ꝑ dei tantũmodo ĩ nos carita tua et in pꝛeceptis atq; conſilijs tuis o altiſſi paree geſt zncihiü fne
tem. tam grãdia hec ꝓmiſſa ſuſcepimus.hec me:ut in omnibus uoluntatem tuam faciẽs. eſtönepium denchi
Xriſo. Unde et Aug.Euãgelij nom̃ latine in hic et ineternum per te merear ſaluus eſſe. flium gr ieſns eg
terptatur bonꝰnuncius.uel bona annũciatio Amen. lisgei ſc gj p
ꝙ quidem cũ aliqd bonum annunciatur ſẽꝑ ti ei nni rinbe
dici põt: ꝓpᷣe tamẽ hoc uocabulum obtinuit flins dun leg
annunciatio ſaluatoꝛis. Naꝛꝛatoꝛes ꝗppe oꝛi zͤfli WN
ginis factoꝛuʒ: dictoꝛuqʒ paſſionis dii noſtri ſtüf ec ho nommen
ieſu xpᷣi.pꝛopꝛie dicti ſut euãgeliſte. Sed an . recrihflins Ubin
tequã ad euangelij hiſtoꝛiaʒ accedamus.ſci unacklerdüß ho
as ꝙ quedaz per euangeliſtas ſalubꝛiteridir engime igränm ſ
reptõe ſpiꝛituſſancti.aliquando anticipando bcitgnmn ian mmin
uel pꝛeoccupando que poſt dicẽda erant ali
quando rememoꝛando łᷣ recoꝛdando que ob ntas, Nrnencd
miſſerant.⁊ aliquando recapitulando uel re gicinr eier n⸗
petendo que dicta fuerant.põita ſunt que qᷓ; nnene teninne dae
uis aliter cõſcribi nõ deberent.qᷓ; ꝑ eos ſum ſunt ner ſin rsd
me utiliter ſunt dictata.qꝛ ſecũdum Augꝰ. p i Aeptus aaſn
babile ẽ ꝙ unuſgſaz euangliſtarũ eo ſe oꝛdi Neruocem ine
ne credidit debuiſſe narrare: quo deus uolu Egohorn ignetur
it eius recoꝛdationi ſuggerere: ne tam̃ turba enrgendenlerbi⸗
ri poſſit deuotio paruuloꝛuʒ locis debitis qꝰ pamete naboe ſg
dã oꝛdine alio.ꝓut res geſta uel dicendi con iun⸗ nenn nee⸗
tion di coce⸗ ſe⸗
Nihſminn ekſe
ie iir er
. Ror

grbes
Millis benegi
pulſminerin
ng.negligemtiz
inebligen⸗ nere
. hotentie nihil
cho gia ri

tur diligenter gif

oſe ptracta. 19
lle ropter te de
na. tu pꝛopter te
Bi dulcis ẽ m
rus eſt mundus:
Burge et ambu
cuʒ perdas ĩ pa
oꝛatio eiuſdeʒ

ij dei niui. cöce
nio peccatoꝛi:
s pꝛe oculis coꝛ
o mea poſſibili
pꝛoficere cre
in templuz ſanc
coꝛ meuz lumi
perueniat et ſe
nibus uijs meis
ent impleꝛe. 7
iꝛige obſecro co
jes meas in lege
Uijs tuis o altiſſi
em tuam facies.
rear ſaluus eſſe.

Pꝛime partis.

Incipit liber de uita ieſu xpᷣi nõ ille de in
fãtia ſaluatoꝛis apocriphus:ſed ex ſerie euã
gelice hiſtoꝛie collectus.
De diuina ⁊ et᷑na xpᷣi generatõne.Capi.j.

E plẽitu
die itaq;
euanglij
uliui ſ. bo
ni ꝙ uſz
ad B tpꝑs
Stie. dns
Yeſꝰbᷣua
uit quaſ
dam gut
tas hau
ꝛie cupi
ẽEtes.ſũa
m'initiü
a diuina
eius generatione.de q̃ euatgeliſta Johannes
ſpecialit᷑ logtur:qꝛ omnia ad hoc inducit: ut
diuinitas uerbi manifeſtetur et maxime con
tꝛa quoſdã heꝛeticos.dicẽtes xpᷣʒ purũ hõieʒ
eſſe:⁊ ꝑ cõſeqᷓns ppter tempoꝛalem natiuita
teʒ. nec ſẽꝑ nec ante Mariam fuiſſe. At is ð
eternitate uerbi incipit.oſtẽdens diuinã xpi
nãʒ. in qua eternalit᷑ pꝛeceſſit Mariã.At po
nit quĩq; de diuinis pſonis que ꝑ oꝛdineʒ tan
gũt in ſubſcriptis. Pꝛimo declarat filij a pa
tre eternã generatõem: d&cẽs.¶ In pꝛincipio
erat uerbum).i.in ipſo deo:qui ab omnibus
ſupponitur pᷣmum pᷣncipiuʒ: neceſſario ẽ uer
bum pꝓpꝛie dictũ tanq; in ipſo cuius eſt. Acſi
diceret filius erat in patre: patri.ſ. coeternꝰ.
nõ in Maria incepit eſſe.ſed in pᷣncipio.i.in
patre:ꝗ eſt pᷣncipiũ ſine pᷣncipio:⁊ filius:qui
eſt pᷣncipium de pᷣncipio.Dicit aũt uerbũ dei
filium:qr ieſus xpᷣs dũs nr̃:quẽadmodũ qr̃ fi
lius dei.ſic dỹ uerbuz dei.ſic ⁊ uirtus ⁊ ſapiẽ
tia dei.unũ enizʒ idẽq; ſignificãt: unũ idẽq; ſt
filius.uerbum.uirtus.⁊ ſapia. Sed ait vbu:
nõ filius.qꝛ hoc nomen uerbũ magis ad ꝓpo
ſitũ facit qᷓ; filius. Ubi ſciendũ.ꝙ uox ſignifi
catiua dr uerbũ.ſʒ hoc eſt tantmõ large et
denoĩatiue.ĩ quãtum ſignificat ĩterioꝛem mẽ
tis cõceptum ſicut urina dr ſana:in qtu ẽ ſa
nitatis ĩdicatina.⁊ io ſicut illud ꝓpe dicit ſa
nitas. ꝙ p urinam deſignatur: TRi ppaie
dicitur uerbũ ꝙ per uoceʒz ſignificatur. Hoc
ꝗautem ẽ ĩterioꝛ mentis cõceptus.quia uoces
ſunt note ⁊ ſigna paſſionuz: que ſunt ĩ aĩa.et
ita ↄceptus mentis interioꝛ.etiam antequaʒ
per uocem deſignetur ꝓpꝛie uerbu dicit᷑. u
eꝛgo hoc nomen uerbuz ſignificet uocẽ uoca
lem. ⁊ ꝙ exit ab oꝛe ſignificet etiam mẽtale.
ꝙ; a mẽte gignitur. nec ab es ꝛecedit cũ emit
titur.ſ.uerbũ cõceptũ:ſecuduzʒ ultimã accep
tionẽ h̊ ſumitur. ut per ipſũ filius intelligat᷑:
quippe quia a patre pꝛocedit ꝑ eternam nati

Lapi..

uitatem. ac cũ eo ⁊ in eo permanet per eſſen
tie unitatem.ſicut cogitatio ſeu cõceptio me
tis qᷓ ex mente nata ẽ. cum ipſa permanet.et
iõ maluit dicere uerbũ qᷓ; filiꝰ.Cũ igit ĩ ipſo
deo ꝓpᷣe ⁊ ꝑfecte ſit uerbũ.uerbũ aũt de ſua
26e dicit ꝙ ꝓcedẽs ab eo cuiꝰẽ uerbũ ſicu⸗
ceptus a cõcipiente:⁊ cũ uerbũ:⁊ filius ſint
idem:ſeꝗt᷑ ꝙ ibi ſit generatio filij a patre ex
quo ẽ ibi ꝓceſſus uerbi a dicente. Iteʒ potiꝰ
ðᷣſcribit füium dei ſub nõie vbi q; ſub nõie fi
lij:qꝛ filius ſolũ dic cõparationeʒ ad pr̃em v
bũ uero dic cõparationem nõſolũ ad dicẽtẽ.
ſed etiam ad id ꝙ ꝑ uerbũ dr.necnon ad uo
cẽ quã induit: et ad doctrinaʒ ꝗᷓ mediante x
bo in altero efficit᷑.Quia igit᷑ dei filius qʒ h
deſcribi non tm̃ in cõpatione ad patrẽ a qᷣo
ꝓcedit.ſed etiam ad creaturas qs fecit.⁊ ad
carnem quã induit:⁊ documenta q̃ pᷣbuit:cõ
gruiſſime ⁊ decentiſſime ſub nõie vbi deſcri
bit᷑.qꝛ nomẽ illud ad omnia ſupꝛadicta ꝛeſpi
cit.nec poſſet ſub celo ita nomẽ ↄueniens in
ueniri. Scõo declarat pr̃is et filij ꝑſonalẽ di
ſtinctõem:dicẽs.(¶ Et uerbũ erat apud deu)
Poc nomẽ deus ĩ hac clauſula ẽ pſonale.ut
uerbũ erat apud deũ.iapud deũ patreʒ. Se
ꝑ eiĩ in patre filius ſemper in filio pr. Uñ h p
poſitio apud q̃ͥ ẽ tranſnina pſonaruz ⁊ diſtu
tiua:diſtantiam diſtinctionis perſonalis deſi
gnat non eſſentie. Nulla eĩ res dicit ꝓpꝛie eſ
ſe apud ſemetipſam.ſicut nec aligꝗs eſt ĩ ſeip
ſo.⁊ iõ inter uerbũ ⁊ pꝛincipiu apud ꝙ ẽ uer
bũ:eſt ꝑſonalis diſtinctio.Non eniʒz uerbuꝓ
cedit a pr̃e ꝑ actioneʒ tranſeutẽ extra:ſʒ ma
nẽtẽ intra.⁊ ideo uerbu manet itra ulud: cu
ius eſt uerbũ:tñ ab eo diſtinctum diſtinctõe
pſonali ut iã dictuʒ eſt:qꝛ uerbũ erat apud 5
um:ut alius apud aliuʒ. Lertio declarat pa
tris ⁊ filij cõſubſtantialitatem ſiue ſubſtatie
unitatem:dicẽs.(¶Et deus erat uerbũ )ita ꝙ
ly deus ponit a ꝑte pᷣdicati dicẽdo uerbu eſt
deus.nõia enim ⁊ uerba tranſpoſita idẽ ſigni
ficant. Poc nomẽ deus ĩ hac clauſula ẽ eſſẽ
tiale:ut uerbũu eſt deus.i.natura eſt ſubſtan
tia diuina:ne dicat eẽ cuʒ deo ⁊ non deꝰ. ſſi
hil eni i deo ẽ ꝙ deus nõ ſu: q; totus idẽ ẽ et
ſubſtatialiter idẽ. Quauis g vbũ ſit apud de
um.nõ tñ ẽ aliqd extranee nae ſicut ẽ vbum
nr̃m: ſed ẽ nature diuine qꝗᷓ indiuiſibilis ẽ ⁊ ũ
multiplicabilis.qꝛ nullo mõ põt eſſe niſi una
et ſimpliciſſima: ⁊ iõ uerbũ ⁊ pncipiũ a qꝰ .
ſũt idẽ penitus ĩ natura:q;uis ut dictũ eſt di
ſtiguant i ꝑſona.At ſic in iſta clauſula impti
cãt᷑ oẽs tꝛes pſone.pr̃ in hoc nomine deus.fi
lius in nomine uerbi.ſpirituſſanctus in pᷣpoſi
tione apud.Quarto declarat patꝛis ⁊ fuᷣij co
eternitatẽ:dicẽs.(¶ Poc erat in ncipio apud
deum). Voc ſcilicʒ uerbũ de quo locutꝰ fue
rat:ẽ qpud deuʒz. patrem.a pꝛicipio eternita
tis. id eſt ante ſecła eſt eternaliter. Quaſi di
ceret. Hoc dei vpbum nunqᷓ; a deo pr̃e extuᷣit
9 iiz

De diuinã ⁊ eterna

ſeperatum. Nũquam eĩʒ pr̃ ſine filio fuit.nũ
qᷓ; ſine uerbo.nũqᷓ; ſine uirtute.nũqua ſine ſa
piẽtia eſſe potuit. Patrez eĩ dicimus qꝛ filiũ
habet:cũ hoc ſit patꝛẽ eſſe quod filium hr̃e.
Et quia pater qui uerbũ dicit ⁊ cõcipit ẽ ab
eterno.ergo uerbuʒ ꝙ gignit dicẽdo ut uere
dicatur uerbum ĩ pꝛicipio.ñ tempoꝛis quo di
ctum eſt.ĩ pꝛicipio creauit deus celum ⁊ ter
ram:ſed ĩ pꝛicipio eternitatis.de quo dicitur
tecum pꝛicipium ĩ die uirtutis tue ĩ ſplẽdoꝛi
bus ſãctoꝛuz ex utero.i.ſubſtãtia mea.añ lu
ciferum.i.an mũdi creatiõem gẽui te. Unde
quado dicitur.E go hodie gẽui te.ĩtelligitur
de die eternitatis.qui omeʒz diẽ complectit᷑.
Et ſic accipitur hic nomẽ pꝛicipij aliter quã
epꝛa quia ibi accipitur pꝛo patre h pꝛo eter
nicate. Qualiter autem uerbuʒ ipſe pater ge
nuit: ꝗa ſolui nõ põt:queri nõ debet.Diuina
enim generatio eſt oĩno ĩienarrabilis.de qua
dr.generatiõem eius quis enarrabit. Quia ⁊
ni dr filiꝰa pr̃e gẽitꝰ.tñ qlr nec ꝓpheta nouit
nec angłus. Moꝛaliter docemur ex pᷣmiſſis:
q; pᷣncipiũ omnis nr̃e ĩtẽtionis debet eſſe deꝰ
2 in pncipio erat uerbũ.et deus erat uerbũ.
Iterum ſi uis ſcire do omni actione tua inte
rioꝛi ⁊ eserioꝛi utrũ ſit diuina ⁊ utrũ deꝰ ip
ſam operet ĩ te ⁊ ꝑ ipſũ ſit facta:uide ſi finis
itentioms tue ſit ðᷣ¶ꝰ.Qõ ſi ſit:ita actõ tua eſt
diuia q; pᷣncipiũ ⁊ finis idẽ.ſ.ðꝰ. oſtquã er
go euangeliſta deciarauit ipſius vbi eſſe ſeu
generari.Cõſeq̃nter declarat ſuuʒ ageꝛe ſeu
opeꝛari.⁊ declarat nũc. Quito pr̃is ⁊ filij ĩdi
uiſam oꝑatõnem:dicẽs.( Oia per ipſum fac
ta ſũt. ſ.quecũq; a patre facta ſunt(⁊ ſiñ ip
ſo factu eſt nihil).ſ.a patre ſiue uiñbile ꝗd:
ſiue intelligibile.Si quidem omnia in ſapiẽ

tia fecit ðus.⁊ ſine ſapiẽtia nihil fecit. ¶xea

tuꝛe enim ꝓducũtur a deo ſicut artificiata
antificem. Brntit emn Alfev.cũ ſi dges
P ĩtellectum:qꝙ autem pꝛoducitur per artem
ſeu intellectum pꝛoducitur per artis ſeu ĩtel
lectus conceptum.ſicut domꝰ ĩ re extꝛa ꝓdu
citur a domo q̃ ẽ ĩ aĩa. uerbuʒz aũt in diuinis
idẽ ẽ. ꝙ cõceptus intellectus diuini:ut ſupꝛa
dictuzʒ ẽ.ergo oĩq ꝓducta.per ipſũ ꝓducta ſt᷑.
tã ſpirituales quaʒ coꝛpoꝛales cꝛeature. Pec
aut ppoſitio ꝑ.notat h̊ cãm efficientẽ nõ ami
niculãtem ulł miniſteriu uel iſtrumẽtũ. Ipſe
eĩ filius cũ pr̃e eſt actoꝛ oĩuʒ ⁊ ſimiliter ſpiri
tuſſanctus cũ eiſdẽ.qꝛ ĩdiuidua ſũt opera tri
nitatis.Oia eꝛgo ꝑ ipſũ facta ſt᷑.ut nec pater
nec ſpirituſſanctus excludãt᷑.Qia ſimul ⁊ ſe
mel ſunt facta:ſed ſex diebus ꝑ partes ſũt di
ſtincta. Si ergo omma pꝑ ipſum facta ſunt v
bů autem nõ poſſit a ſe fieri:uel ſe ipſũ face
re:quia eſſet antequam eſſet.ſequitur ꝙ ipᷣʒ
uerbũ nõ ſu factum.Et ſ̃m Aug.ſi factum ñ
eſt creatura non eſt. Si autem creatura n ẽ
eiuſdem cum patꝛe ſubſtantie eſt.Omnis eĩ
ſpᷣſtãtia q̃ deus ñ eſt:creatura ẽ:q̃ creatura

xpᷣi generatione.

n ẽ. ðᷣ eſt. Poc ãt vbũ nec ſillabis cõſtat.nec
unoce ꝓfert:ſʒ ſẽꝑ ĩ ſimu.i.ſecreto ⁊ coꝛde pa
tris manẽs.cũcta diſponit. regit.⁊ operatur.
Nõ ei loquẽdo.ſed uolẽdo cucta oꝑatur deꝰ
ꝗa dicere dei uoluiſſe eſt.⁊ uerbo.i.filio om
nia creaꝛe.O ſtẽſo itaqʒ qð uerbum ſit cauſa
ꝓductiua rerum.oſtẽdit cõſequẽter per quẽ
modũ ſu cauſa earum dicens.(Quod factũ
eſt .ſ.in effectu (in ipſo)).ſ.uerbo(( uita eꝛat
et uiuens. Sicut faber pꝛius facit archaʒ ĩ
mente.poſt in opere.quod i mente eſt:uiuit
cum artifice:quod fit mutatur cuʒ tempoꝛe.
Non eniz omnia que facta ſunt habent uitã
nec ſunt uita in ſe. hoc eſt in nã ſua in qꝗᷓ ſũt
ut creature. ut tamen ſunt in deo ⁊ arte diui
na que eſt uita.in ſe ſunt uita:ꝗa ibi habent
exemplar ⁊ rationem niuẽtemomnia nãq; q̃
tempoꝛaliter fiunt uel facta ſũt ab eterno fe
cit.i.facere diſpoſuit:⁊ pꝛiuſq; fierent:facta
nouerat.⁊ in eius mente.⁊ pꝛeſentia.et uiue
bant ⁊ uigebant: quia omnia ante mundi ini
tium in ipᷣo dei filio imaginata erant.⁊ ut po
ſtea fierent diſpoſituʒ erat:ac ꝑ hoc quaſi fa
cta erant.⁊ uiuebam.Aiuunt eim oia que ĩ
dei diſpoſitione ſũt:qꝛ ſicut diſpoſita ſũt.non
eiuire nõ poſſũt.t ſic pʒ modus ꝑ quẽ crea
ture ꝓcedut a uerbo:uidelicet ſicut artificia
ta ab artifice uel arte ꝓpter ꝙ dicit Boetius
Lu cũcta ſuꝑno ducis ab exemplo.pulchꝛuʒ
pulcherrimus ipſe.mũduʒ mẽte gerens ſiłiq;
imagine foꝛmas. Moꝛaliter eſt H noraduʒ ꝙ
opus vtutis eſt opꝰuite.ſicut opeꝛa uitioſa di
cutur opera moꝛtis:opꝰ aũt uirtutis ſine opꝰ
bonum nullus operat᷑ niſi in deo. Si uis igit᷑
ſcue an opus tuuʒz ſit uiuũ.i.ſi ſit opus vtutis
ſiue opus bonum ⁊ diuinũ:uide ſi ſit factũ in
ipſo.ſ.deo.q;ꝛ ̊ dicitur.ꝙ factuʒ ẽ ĩ ipſo.ſ.dᷣo
uita eꝛat.i.uitale ⁊ uiuum ẽ. In deo autẽ fit
ꝙ in caritate fit:⁊ ꝙ extra deum ⁊ pꝛeter de
um nõ hʒ mouẽs nec fineʒ. Oſtẽſo aũt quali
ter uerbum ſe habeat ad omnes creaturas ĩ
generali.ↄſequẽter oñdit qualiter ſe habeat
ad hõies in ſpali:dicẽs.(¶Eêt uita erat lux ho
minũ.)Quia nita.i.ipſum uerbũ ꝙ ẽ uita in
ſe.ĩ qua et ꝑ quã creature uiuut.erat lux ho
minuʒ.i.uñn rõnales creature.ut beate fierẽt
illuminãde eꝛãt.qꝛ nõ deficit hoĩes illuſtꝛaꝛe
per grati ã.ſuper omnes irradiando:ſi homo
facit ꝙ ĩ ſe eſt.ſe ad deũ ꝑ cognitionẽ ⁊ amo
rem ꝓut põt cõuertendo. Moꝛaliter uita bo

na eſt lux hominuz: quia plus illumiat ⁊ edi

ficat pꝛoximum uita qᷓ; uerba. Unde PHiero.
Multoplus ĩtelligitur quod oculis uidet᷑.qᷓ;
quod aure percipitur.t Seneca.?ongum
iter per pꝛecepta:bꝛeue ⁊ efficax pꝑ exempla.
Uũ ieſus cepit faceꝛe ⁊ doceꝛe(.⁊ lux ĩ tene
bꝛis lucet)).i.ĩ pectoꝛibus:quia uerbum qᷓ;tũ
ĩ ſe eſt.illuſtꝛat eos luce gꝛatie.ſʒ q tenebꝛo
ſi ſũt.hoc ẽ.ꝗa ſe ſubtrahut ab influentia di
uine lucis ſiue ue:bi:ideo ſequitur. ¶ t tene

5„

H mulo o moco heanss.
ſed ulo ſtor nodoen 4
iur eo dicttu. tenebr
tertiqni noͤfihe nec an
cäur enz aliquid conge
enitur ad finem cognmtonm
guioꝛes cognoſcit ia pe⸗
ſchlls eſt:el ſic ſolus ocul
conpnehendit et nulla ae
lur ntenebris lucet. qui
e in aduerſts 1 0ppoſitis.
nitateerficinn. Unde g⸗
luz pofecerit. niſt in adue
lisenim niſq; apud ſelar
lin oba Etquia la 10
heuure ſincos e ſepcrare
Gicitur Fitenedre eam n
Bonn enim uinſttangan
nötamen funguntur au
kuuden ractegann
cel. glanco geus per e
qul aduerſa d mbul

aumilid Jung eſt t

oſun coce d cum iplonß
eenebre enn non comp⸗

mn ſaige haſſiones hin
B angoniz. Benpereni
nchiig d eni

vche ſei t Mitats aaͤhel

P ferent: faca

eſemia et nine
erant. ? ut po
h hoc qnaſ fa
eim oia que i
poſita ſüt. non
us P quẽ creg
ſcut ortificia
dicit Boetius
plo. pulchꝛng
e gerens ſlich
t notadu
peꝛa uitioſa di
rtutis ſine op⸗
10. Si uis igit
ſit opus vtulis
le ſi ſu factü in
nz e ihſo. ſ0
In deo aule fi
um ? peeter de
ſtélo aut quali
jes creaturas i
liter ſe habeat
ita erat lux ho
bu ẽe uita in
uͦt. erat lux ho
ut beate fieret
poies illuſtꝛaꝛe
iando: ſi homo
gnitione ? amo
oꝛaliter uita bo
g illumiat ? ect
3. Unge Hiero.
oculis nidet . q;

.

Pblet

—

4 = „
Lonipche
a nullo. o modo a beatis. tio modo a ſactis
. ſed nullo iſtoꝝ modoꝛũ a malignis cõprehen o⸗

cecus eſt coꝛde pꝛeſente ſapia.

enie

4 Ayr

Pꝛime partis.
bꝛe eam nõ cõpꝛehender̃t)ꝗa pctõꝛes hac lu
pꝛium defectum. Arde Aug. Quũo.n. hõ on
tus in ſole cecus.pũs eſt illi ſol:ſj ipe ſoli ab
ſens eſt: ſic oĩs ſtultus oĩs iniquus.oĩs impiꝰ
Beg cuz ceco
pñ̃s eſt oculis eius abſens eſt: nõ quia illa ip
ſi abſens ẽ.ſed qꝛ ipſe abſens ẽ ab illa.Quid
eꝛgo faciet iſte:mundetur: unde poſſit uideꝛi
deus. ſdeccata ⁊ iniquitates tolle.⁊ uidebis
ſapientiã que preſens ẽ quia deus eſt ipſa ſa
pientia.⁊ dictuz eſt. beati mundo coꝛde.quo
niam ipi deum uidebunt. Secunduz Mꝛige.
Tux in tenebꝛis lucet:qꝛ vᷣi ueꝛbũ uita ⁊ lux
hõiʒ. in noſtꝛa natuꝛa que peꝛ ſe inueſtigata
2 conſideꝛata infoꝛmis quedã tenebꝛoſitas ĩ

cẽ non conſequũtur: nõ ꝓpter lucis.ſʒ ꝑꝑ po
8 t⸗

uenit᷑ lucere non deſinit.Et quoniaʒ ipᷣa luʒ

omni creature ẽ ĩcõprebhẽſibilis: tenebꝛe: eã
non cõprehendeꝛuũt. Ubi nota ꝙ tripiex ẽ ↄp
enſio.ſ.per incluſionem ꝑ apeꝛtam uiſioneʒ
peꝛ fidei ⁊ caritatis adheſionẽ. dꝛimo modo

ditur: ideo dicituꝛ.⁊ tenebꝛe eam nõ cõpꝛehẽ
derũt.i.qui nõ fide nec amoꝛe adheſerũt.di
citur etiaʒ aliquid compꝛehendi.quando ꝓer
uenituꝛ ad finem cognitõnis ipſius.⁊ hoc eſt
quaãdo ꝛes cognoſcit ita peꝛfecte ſicut cogno
ſcibilis eſt: et ſic ſolus oculꝰ diuinꝰ.lucẽ hãc
compꝛehendit et nulla cꝛeatuꝛa. Moꝛaliter
lux in tenebris lucet.quis uũtꝰ lucet:⁊ appa

ꝛet in adueꝛſis ⁊ oppoſitis. Nam untus in ifu’·

mitate perficitur. Ande gꝛego. Nemo quan
tuʒ pꝛofeceꝛit.niſi in aduerſuate cognoſcit. qᷓ
lis enim quiſq; apud ſe lateat.illata cõtume
lia pꝛobat: Et quia nłla aduerſitas poteſt ſu
peꝛare ſanctos et ſeperare a caꝛitate xpi:iðo
dicitur. Et tenebre eam non cõprehenderũt.
HBoni enim uiꝛi ſi tangantuꝛ adueꝛſitatibus.
nõ tamen franguntur aut uincuntuꝛ. immo ĩ
eis gaudent ⁊ delectantur. Wel lux in tũbris
lucet.quando deus peꝛ conſolatõnem illucet
his qui adueꝛſa ⁊ tribulationes ſuſtinẽt.ſecũ
dum illud. Juxta eſt dominꝰ his qui tꝛibula

to ſunt coꝛde. ⁊ cum ipſo ſum in tribulatione

et tenebre eam non compꝛehẽderũt.quia nõ
ſunt cõdigne paſſiones huius temporis ad fu
tuꝛam gloꝛiã.Sempeꝛ enim deus ꝛemuneꝛat
ſupꝛa condignuʒz. et punit citꝛa cõdignũ. Aux

etiam in tenebꝛis huiꝰ mũdi lucet.quia cea

toꝛ in cꝛeatuꝛis appaꝛz. Sicut enim in patia
deus eſt ſpeculum creaturarum. in quo crea
tuꝛe relucẽt.et in quo omnia uidebimus que
ad gaudiuz. noſtrum pertinebunt:ſic in uia.
econuerſo cꝛeature ſunt ſpeculum creatoꝛis.
in quo creatoꝛeʒ noſtꝛum ſpeculamur. quia (
ut ait apoſtolus) uidemus nunc per ſpeculuʒ
uidelicet cꝛeaturam in enigmate et obſcuꝛe.
⁊ inuiſibilia ði a creatura mundi.per ea que
facta ſunt intellecta conſpiciuntuꝛ.deuʒ em

Lapi.ij.

eſſe non ſolũ fides ꝛecta teſtatuꝛ.ſcriptuꝛa ſa
cta loquitur.compaꝛatio ꝛeꝛum ad ipum indi
cat. ratio naturalis dictat.ſanctiq; predicãt.
uerum etiam cꝛeature clamant. Omnia naq;
ſuo modo dicunt. ipᷣe fecit nos ⁊ non ipᷣi nos.
q; deꝰẽ uox nãe qua oĩa pulchra teſtãt ipz eẽ
płcerrimũ.dulcia dłciſſimũ ſᷣlima altiſſimũ
7 pura puriſſimũ.foꝛtia foꝛtiſſimum.et ſic de
alijs. Sane cum audis in premiſſis filium ex
deo patre gentium. caue ne mẽtis tue oculis
inf irmum aliqnid caꝛnalis cogitatõnis occuꝛ
rat.quinpotius columbĩo ⁊ aquilino intuitu
ſimpliciter crede. ac peꝛſpicaciter cõtempla
ꝛe ꝙ ab illa luce ſimul immẽſa ⁊ ſimpliciſſia
fulgentiſſima ⁊ ſumme aꝛchana.coeteꝛnꝰ co
equalis.⁊ cõſubſtantialis ſplendoꝛ exorituʒ.
cui eſt uirtus ſumma et ſapia.⁊ ĩ quo oĩa p
diſpoſuit ab eteꝛno.pex quem fecit et ſecuſta
factaq; gubeꝛnat ⁊ oꝛdinat ad gloꝛiam ſuam
ꝑtim per naturam. ptim peꝛ gratiam.ptiʒ peꝛ
iuſtitiam. partim peꝛ miſericoꝛdiam.ut nihil
ita in hoc mũdo inordinatum relinquat: Unñ

Aug. SSicut ſplendoꝛ ex ſubſtatia ſolis naſci

tur ita et filium ex ſubſtantia patris genituʒ
intelligamus.Etſ icut nõ eſt ſol aut ignis pꝛi
us ſplendoꝛe ſuo.licet ex ipᷣo naſcatur ſed ex
quo ſol aut ignis pꝛoceſſit.ſimul ciᷣ eo ⁊ ſplẽ
doꝛ eius appaꝛuit. nec dici poteſt ſplendoꝛ ſo
le uel igne poſterior.cum tamen ( ut dixi) ex
ipſo naſcatuꝛ. Si ergo in creaturis aliquid ĩ
uenituꝛ quod ⁊ naſcatur et poſteꝛius non ſit
genitoꝛe ſuo.cur hoc a creatoꝛe fieri poſſe ð
ſperes. Sicut ſplendoꝛ ex ſole natus rplet or
bem terꝛaruʒ. ⁊ tamen a genitoꝛe ſuo nõ ab
ſcinditur aliquando nec recedit: ita ⁊ filiꝰ ex
patre genitus. ubiq; dum ſit ĩ patꝛe ſp peꝛma
net. Et ſicut ſubſtantialiter ſplẽdoꝛ ĩ ſole eſt
et iol ĩ ſplẽdoꝛe.ita ſubſtatialiter pateꝛ in fi
lio ⁊ fiuius ĩ patre eſt. t ſicut ſoli ⁊ ſplendo
ꝛi una ſubſtãtia dũ ſit.nõ tamen una peꝛſõa.
quia nec ſolem ſplẽdoꝛem eſſe nec ſplẽdoꝛezʒ
dicimus ſolez. ita ⁊ pater ⁊ filius cu ſint uni
us eſſẽtie ñ tamẽ umus ſũt ꝑſõe.Et ſicut ſol
ſplẽdõe calefacit.⁊ illumĩat ⁊ ſiccat ⁊ ſoluit
⁊ excãdidat ⁊ denigꝛat.⁊ omia que ei a dno
liũcta ſũt operatur:ita ⁊ patꝛem per unigeni
tum filiuʒ ſuum omnia legimus fuiſſe opera
tum. DPec Auguſ. Secundum eundem Aug.
hoc initium ſancti euangelij quidam platoni
cus aureis litteꝛis pꝛeſcꝛibendu: ⁊ peꝛ omnes
eccleſias ĩ locis eminentiſſimis pꝛeponẽdum
eſſe dicebat. Ofo.

Omine deꝰpat᷑ omps ꝗ coet᷑t uʒ
⁊ coequalem ⁊ cõſubſtantialem

tibi ante oĩa ſecła filiu leffabiut

gẽuiſti.cuʒ quo atq; ſpuſct᷑o oĩa
uiſibilia ⁊ iuiſiblia ⁊ ac me miſeuʒ pecegto
ꝛeʒ it᷑ oĩa cꝛeaſti te adoꝛo te laudo te głifico
eſto ppitiꝰmihi pccõꝛi.⁊ ne deſpitias me opꝰ

—

Sniilz .
.„ g.

4

De luẽtiòe remedij pꝛo ſaluatiòe huma

manuum tuaꝛum ſed ſalua ⁊ adiuua me pp
ter nomen ſanctum tuum. Opi manuum tua
rum dexteꝛam poꝛꝛige:caꝛnali fꝛagilitati ſuc
cuꝛꝛe. Qui me feciſti.ꝛefice ĩfectum uitijs:ꝗ
me foꝛmaſti.ꝛefoꝛma coꝛꝛuptum peccatis:ut
ſecundum magnam tuaʒ miſeꝛicoꝛdiaã.ſalues
agnimam meaz miſeram. Amen.
¶ De inuentione remedij pꝛo ſaluatiõe gene
ꝛis humãũi.⁊ natitate uꝛgis Marie. La. ij.
Mpꝛincipio cum lucifeꝛ cꝛeatus
eſſet.eꝛexit ſe contꝛa deum cꝛea
toꝛem ſuuʒ.⁊ in ictu oculi de ex
celſo celoꝛum pꝛoiectus eſt in in
a feꝛnũ. Et ob hac cauſã decreuit
deus genus humanum cꝛeaꝛe:ut peꝛ ipſũ poſ
ſer caſum lucifeꝛi ⁊ ſocioꝛuʒ eius ꝛeſtauꝛaꝛe.
qua pꝛopteꝛ diabolus homini inuidens ſibi in
ſiciabatur:⁊ ad pꝛeceꝑti tꝛagreſſionẽ ipſum iĩ
duceꝛe nitebatur. Et quoddam genus ſerpen
tis ſibi eligebat:qui tüc eꝛectus gradiebatur
7 caput uigineum habebat. In huc fꝛaudu
lentus deceptoꝛ intrauit: et peꝛ os eiꝰloquẽs.
uerba deceptoria.mulieri narrauit: ac eaʒ ðᷣ
cipiens ſuper omne genus humanuz. moꝛtẽ
induxit.Et opoꝛtebat nos omnes carcereʒ in
feꝛni ingredi.ð quo non poteramus alicuius
adiutorio ꝛipi.Sed tandem pater miſericoꝛ
diarum.et dominus totius conſolationis.cle
menter reſpexit ſtatum noſtre damnationis
et nos peꝛ ſemetipᷣum libeꝛaꝛe decꝛeuit ſuper
quo ſignum nobis peꝛ oliuam dedit.quã colũ
ba incluſis in aꝛcha afferebat.que miſericoꝛ
diam dei futuꝛam incluſis in limbo pretende
bat. Nonſolum enim his ꝗ in aꝛcha eꝛant mi
ſericoꝛdia pꝛemittebatur.ſʒ ⁊ toti mdo ſignũ
ſalutis in oliua dabatur: ⁊ hoc ideʒ deus pꝛe
mõſtrauit nobis in multis alijs figuris. A pꝛĩ
cipio autem cõditionis noſtre adà in agro da
maſceno iuxta ebꝛon ð terra formato ⁊ a do
mino i paradiſum uoluptatis traſlato.ac eua
in padiſo de coſta ade dormientis facta et ꝓ
conſorte ei data:ipſiſq; pꝛimis paꝛentibus.in
paradiſo ad operandum ⁊ cuſtodiendum col
locatis.⁊ dehinc pꝛopteꝛ uetiti eſum.peꝛ diui
ni ſecreti ſeueritatem expulſis.ſuperna miſe
ꝛatio non deſtitit homines incitare ad bonuʒ
per occultos inſtinctus nec diſtulit hominezʒ
errabundum ad pniam ꝛeuocare.ſpem uenie
dando.per repromiſſum ſaluatoris aduentũ.
Et ne foꝛte per ignoratiaʒ ⁊ ingratitudinẽ tã
ta dei dignatio noſtꝛe ſaluti foꝛet inefficax:ĩ
quinque huius ſecłi etatibus.ꝑ patriarchas.
iudices.ſacerdotes. reges ⁊ pphetas. ab Abel
iuſto uſqʒ ad iohanneʒ bap.filij fui aduentũ
prenunciare repromittere. ⁊ prefigurare non
dDeſtitit. ut peꝛ multa milia tempoꝛuʒ et anno
ꝛum magnis. æ uaꝛijs multiplicatis oꝛaculis.
⁊ intelligentias noſtras ad fidem eꝛigeret:et
affectus per nimia et uiua deſideria inflama
ret: Unde ZLeo papa. Ceſſent illorum quere

ni generis.⁊ natiuitate uirginis Marie.

le que de dõinice natiuitatis tarditate cauſã
tur tanquam preteritis temporibus nõ ſit im
penſuʒ: quod in ultima munadi etate ſit geſtũ
erbi incarnatio.hoc contulit facienda .qõᷣ
facta:et ſacramentuʒ ſalutis humane.in nul
la unq; atiquitate ceſſauit.Quod pꝛedicaue
rũt aplłi:hoc anunciauerunt pꝛophete. Nec
ſero eſt impletum:quod ſempeꝛ eſt cꝛeditum
Sapientia uero ⁊ benignitas dei.bac ſaluti
feri opeꝛis moꝛa.capatiores nos ſue uocatio
nis effecit. Ut quod młtis ſignis ac młtis uo
cibus:multiſque miſterijs peꝛ tot fuerat ſecu
la nuntiatum:in his euangelij diebus non eſ
ſet ambiguuz. t natiuitas ſaluatoꝛis. tanto
conſtantioꝛem in nobis gigneꝛet fidem. quan
to predicatõ eius ⁊ antiquioꝛ pᷣceſſiſſet ⁊ cre
bꝛioꝛ. Non itaqʒ nouo conſilio deus humãais
ꝛebus nec ſeꝛa miſeꝛatione conſuluit:ſed a ⸗
ſtitutione mondi unaʒ eandemque omnibus
cauſam ſalutis inſtituit. gratia enim dei qua
ſemper eſt uniuerſitas iuſtifcata ſanctoruzʒ:
aucta eſt chꝛiſto naſcente non cepta.Et hoc
magnum pietatis ſacꝛamentuʒ tampotens ẽt
in ſuis ſignificatõibus fuit ut non minus aop
ti ſint qui illud cꝛedideꝛe pꝛomiſſum: quaʒ ꝗ
ſuſcipere donatum. Pec Reo papa. Et notꝗ
ſeéundum Aug. quod chriſtus non prius ue
nit.niſi homo de lege naturali et ſcripta priꝰ
comunicentuꝛ.quia ſi chꝛiſtus ſtatĩ ueniſſet:
diceꝛet homo.quod per legem natuꝛalem ſal
uaꝛi poteꝛat:et ſuꝑæꝛfluum crederet aduẽtuʒ
chriſti.ſimiliter dicere poterat de lege ſcrip
ta. Sed compeꝛto quod non ſic ſaluari pote

rat.cum omnes ad inferos deſcenaerunt tũc

uenit ipſe:quia tunc erat tempus miſerendi.
Et prius uenũe non fuit neceſſe:quia non
deſt medicina ſpiritu alis ſine affectu recipiẽ
tis. Nec poſteꝛius uenit:ne fides et ſpes ex p
miſſa incaꝛnatione peruent. Si eni tardaſtet
uenire:quottidie decꝛeuiſſent ⁊ tepuiſſent ſe
cundum eundem Aug. magnum deſiderium
habebant antiqui uidere chriſtũ.ſciebant eĩ
illum eſſe uentuꝛum:⁊ non ſolum patꝛiaꝛche
⁊ pꝛophete.ſed etiaʒ omnes qui pie uiuebãt:
deſiderantes dicebant. O ſi hic me inueniet
illa natiuitas:o ſi quod credo. uidebo oculis
meis. Si ergo fideles iſti tantuzʒ deſideꝛ abãt
tanquaʒ deuoti erant chriſto adhuc uẽturo.
quid faciendum eſt iaʒ ſuſcepto: Sed ue no
bis miſeris huius modeꝛni tempoꝛis.qui nec
tantum afficimuz ad gꝛatiam exhibitam quã
tum antiqui afficiebatuꝛ ad pꝛomiſſaʒ Ulnde
Bernar. deſiderium ſuſpirantium chꝛiſti in
pẽitentiam.fꝛequentiſſime ꝛecogitans.cõpun
gor ⁊ confundoꝛ in memetipſo.ẽt nunc nuix ⸗
tinuo lacrimas:ita pudet tempõis toꝛporiſq;
miſerabilium tempoꝝ horuʒ. Cui namq; ur̃ů
tantu ingeꝛat gaudiuʒ huius gre exhibitio
tuʒ accenderat ueteres deſiderata ſola ꝓmiſ
ſio: Pec Ber. Auù igit᷑ ꝑ longiſſima tpa circa

——

—

X„

pine im

. ,müiut
ennitunn⸗
gnne⸗ ulus h
pumm. bearitu,

namn ben i
Malenie iſiſni ſ̃
nunken eſua ſo

ijſiunij mier
Gucti uan nimm pus
leitututno gnun
hec ueſtoper pane
git t miſercorcla co
licebat gio cnca hon
insſinul aſetuan. G
cainenez. ec ic p⸗
et hec cic peri ſi miſen
Fin nors bon 1 hz un
Aui noriat miſencor⸗
Puerüt ofs iuerbo ſapi⸗
aca miſercordii oſeqnd
hoſi fei bos ci horiib
litrex Mors ciorü pen
etuie umna Fiuemann
Imotigtur ö oonorius
tenit tenere inoriinßß in
tanſeit libernni Plaan
lalspotent (reuit en
neo mos a ſoge ner
Anſencordin guſtrat⸗
guiſuffictene nehor he
bee lictoia debebat o
nue haberer r anmm i in⸗
nüföineno eſiden,

eſigerg
Har ſlli Ciri.,ſe

ampotens et
n minus aop
ſum: quaz 9
pa. Et rotq
von prius ue
ali ueniſſet :
inalem ſal
ret aduẽtuʒ
ge lege ſcrip
ſaluari pote
fuerunt tüc
s miſerendi.
quia non ꝓ
fectu recipiẽ
8 et ſpes exp
eni tardaſſet
tepuiſſent ſe
geſiderium
i.ſciebant ei
n patꝛiaꝛche
pie uiuebut:
me inueniet
idebo oculis
deſideꝛ abat
huc uẽturo.
Ged ue no
oꝛis. qui nec
chibitam oua
miſſaz Unde
ium chꝛiſti in
gitans. coßun
et nunc uix?
bis toꝛporiſc;
ee ſola pmiſ
ma tra cilc

Pꝛime partis.

ſpacium quinqʒ milium et fere ducentoꝛum
annoꝛum.miſerabiliter iaceret genus huma
num: ⁊ nullus ꝓpter peccatum pꝛimi homĩs
ad eternam beatitudinẽ aſcendere poſſet ad
pᷣmum beatiſſimi ſpiritus compacientes tan
dem ꝛuine ac de ſua ſoliciti ꝛeſtauratione : li
cet pluꝛies antea. tamen adueniente plẽitudi

ne tpis. ĩſtantius ⁊ deuotiꝰdño ſupplicauere.
Vnñ miſeꝛicõdia pulſabat uiſceꝛa patꝛis ut ſbᷣ

uenũet. ſecuʒ habẽs pacez: ſed cõtꝛadicebat

ueritas ſecũ hũs iuſtitiã.⁊ int᷑ eas magna cõ

tꝛoueꝛſia facta ẽ: pꝛout naꝛꝛat Beꝛn.lõgo ſer
mone de anunciatõne. Sʒ dicti ſui ſuma bec
E. Dicebat miſcðia deo.E get miſeꝛatiõe diui
na cꝛeatuꝛa ꝛõnalis.qm̃ miſeꝛa facta ẽ et ual
de miſeꝛabilis: uenit tempus miſeꝛendi eius.
Econtra ueꝛitas dicebat.Queſo dñe impleri
ſermonẽ: quẽ locutus es. Lotus moꝛiat Adã
cũ oĩbus que erãt in eo:qn puaricãdo pomu
uetitum guſtauit. Dixit miſeꝛicoꝛdia. AUt ꝗd
dñe me feciſti. Scit.n.ipſa ueritas ꝙ ego pe
ꝛij: ſi nunq; miſereris. Econtra ueꝛitas. Si pᷣ
dictã tuam ſnĩiam pᷣuaꝛicatoꝛ euaſerit: peꝛijt
ueꝛitas tua.⁊ nõ ꝑmanet ineteꝛnũ.F uit autẽ
hec queſtio per patrẽ miſſa ad filiu. Ueritas
aut ⁊ miſericoꝛdia. coꝛã eo eadẽ dicebãt.Nõ
uidebat᷑ qũo circa homĩẽ poſſʒ miſcõia ⁊ ae
ꝛitas ſimul ↄſeꝛuari.Scripſit aũt ꝛex ſũiã ſic
cõtinentez. Pec dĩc. erij ſi Adã nõ moꝛiat
et hec dic.perij ſi miſericoꝛdiã nõ cõſequat᷑.
Fiat moꝛs bona ⁊ hʒ utraq; ꝙ poſtulat.ut ⁊
Adã moꝛiat᷑ ⁊ miſericoꝛdisʒ ↄſequat᷑.Obſtu
puerũt om̃s ĩ uerbo ſapie.⁊ 2ſẽſer̃t ꝙ moõiat
adã miſeꝛicoꝛdiã ↄſeqndo.Sʒ qeut quo moꝛs
poſſit ficꝛi bõa cũ hoꝛꝛibil ſit ipo auditu. heñ

dit rex Moꝛs pctoꝛũ peſſia:ſʒ ſctoꝝ ẽ pᷣcioſa

et uite ianua. Inueniatur ergo ꝗ ex caꝛitate
moꝛiatur nõ obnoxius moꝛti. et ſic moꝛs ñ po
terit tenere ĩnoxiũ:ſʒ faciet ĩ ea foꝛamẽ ꝑ qõ
tranſeãt liberati. Placuit ſᷣmo. Sed ubi:auũt
talis poterit.Circuit ergo orbẽ tꝛaꝛu ueritas
2= nẽo mous a ſoꝛde. nec infans uni diei. Sʒ
⁊ miſeꝛicordia pluſtrat celũ.⁊ neminẽ ĩuenit
qui ſufficientẽ adhoc hẽat caritateʒ. C i ergo
hec uictõia debebat᷑. quo nemo maioꝛẽ cari
tatẽ habeꝛet ut animà ſuã ꝓ vᷣuis ĩutilibꝰpõe
ret. Redeũt itaqʒ; ad cõſtitutũ diẽ anxie plłri
mũ nõ inuento ꝙ deſiderabãt.Tãdẽ ſeoꝛſum
pax eos ↄſolãs dixit.Neſcitis qꝛ ñ Eẽgꝗ faciat
bonũ ñ eſt uſqʒ ad unũ. Qui dedit conſiliũ fe
rat auxiliu. Intellexit hoc ꝛex et ait. Pẽitet
me feciſſe hominẽ. Pena ingt tenet me. Pe
nã ſuſtineꝛe ĩcũbit mihi pꝛo hõie quẽ cꝛeaui.
Et uocato angello Sabriele:dixit. Uade:dic
tilie ſyon. Ecce ꝛex tuꝰ uenit. F eſtinauit ille.
2 ait adoꝛna thalamũ tuuʒ. ⁊ ſuſcipe regem.
Pec Beꝛñ. Uides ergo q́; magni piculi et q;
tũ fuit peccatũ ⁊ qᷓ; magna difficultas ſit ĩue
nie ꝛemediũ. In hoc itaqʒ cõſenſeꝛũt pᷣdicte
uirtutes. ⁊ tũc ĩpletũ eſt illud ꝓphicum. Mi

Capi.ij.

ſericordia ⁊ ueritas obuiauerũt ſibi iuſticia
⁊ pax oſculate ſunt. Uñ ⁊ Leo papa.qꝛ ñ ita
ĩ pꝛimũ hominẽ diabolus uiolentus extiteꝛat
ut eũ in partes ſuas ſine arbitrij conſenſione
tranſferꝛet:ſic deſtruẽdũ fuit peccatum uolũ

tariuʒ ⁊ hoſtile conſilium. ut dono gr̃e nõ ob

eſſet noꝛma iuſticie. In totius igitur humai
generis ſtꝛage cõi unũ ſolum fuit ꝛemediũ ſhᷣ
diuine rõnis occulto qð poſſet ſubuenire pro
ſtratis. ſi aliquis filioꝝ Adã originalis pᷣuari
cationis alienus atq; inocẽs naſceret᷑.qui ce
teris exemplo pꝛopᷣſiet et merito.Sed qꝛ hec
naturalis generatio non ſinebat: dicens.Da

uid factus eſt filius dð. et de ꝓmiſſi geneꝛis

fructu pꝛoles eſt orta ſine uitio. Unde etiam
Aſbeł : Matuꝛa nr̃a ad ſiłitudinẽ ði in princi
pio creata fuit qᷓtenꝰ indeſinẽter ipo deo friæ
retuꝛ.⁊ eius głia ſũ omi corꝛuptiòe ⁊ mutahi
litate aliqñ potiꝛet. Poc tãgrãde bonũ ſtatiĩ
in primis pẽtibus perdidit.atzʒ ĩ huiꝰ mõi mi
ſeꝛias infelix et pceps ruit in et᷑nas miſeꝛias:
decuꝛſo uite labẽtis aꝛticulo.multo ĩfelicius
ruitura. Trãſierũt multa ſcła.⁊ bãnatiõis ip
ſius immanitas.ſuꝑ omẽs filios hõiʒ eſt in ð
terius ꝛoboꝛata: Nec eĩʒ ſũmi/ſapia ði ullam
in maſſa cꝛeatõis humaane uiã inuenit.ꝑ quã
ut diſpoſuerat in mudũ ueniens tuctuoſe ꝑ
ditõni ſubueniet donec ad iſtã de qᷓ loqmur
ungineʒ uentuz eſſʒ. Sed hec mox ut i moõm
uenit. ꝑ huane geneꝛatiõis lineã.tãta oĩs bõi
uirtute atzʒ cõſtantia: perfecte ꝛeſplenduit ut
eam ipſa ſapientia dei uere dignaʒ iudicaret
ꝑ q; in hominẽ ueniens.nõ tm̃modo reatnzʒ
moꝝ hõiʒ. ſ et totius mudi pct᷑a deleret: atʒ
diabolũ ſui oꝑis inimicũ cũ ſuis elideꝛet.nec
nõ damna pr̃ie celeſtis.hõiem illuc reducen
do reintegꝛaret. Quis igr̃ iſta perpendẽs eſti
mar queat.qua laude digna ſu q tantorũ bo
noꝛũ ſola pre cũctis mediatrix: effici meruit.
Pec Anſh. Nec fuit iſta uugo ſubito ⁊ caſu
inuenta: ſed ab eteꝛno pᷣdeſtinata. Unde Da
maſce.ipᷣa dei genitꝛix ab eterno etiam pꝛeui
ſo tꝑe dei concilio pꝛedeteꝛminata.⁊ diuneꝛſis
ima ginationibꝰ ⁊ ſactificationibꝰpphetaꝝ ꝑ
ſpirituſanctũ pimaginata et pᷣdicata fuit.Ex
urgamus ergo in graꝛũ actiones: ? tata dei
cuca nos dignatione laudes ꝛefeꝛamus cum
Anſhelmo:dicẽtes.Adoꝛamus te chꝛiſte ꝛex
iſꝛael. lux gentium. pꝛinceps ꝛegum terre.do
mine ſabaoth uitus dei ommpotentiſſima.
Adoꝛamus te pꝛecioſum noſtꝛe ꝛedemptiõis
pꝛecium hoſtiam pacificam.que ſola odoꝛis
tui ineſtimabili ſuauitate.patrem ꝗ in altis
habitat.ad ꝛeſpiciendum humilia inclinaſti.
? filijs ie placabilẽ ꝛeddediſti. Cuas xpᷣe mi
ſeratões pᷣdicamus.ſue ſuanitatis mẽoriã cũ
habundãtia eructamus.tibi chꝛiſte ſacꝛifici
uz laudis immolamus.pꝛo mũůltitudine boni
tatis tue qᷓ; oñdiſti nobᷣ ſemini neqᷓ; filijs ſce
leꝛatis ⁊ ꝑditis.Cuʒ.n.adhuc eſſemꝰ inimici

5 . 5

Cαπ eSaαια.

2 , E
E E

De remedio ſaluationis humani generis.

tui dñe.⁊ antiq̃ moꝛs ĩ omnẽ carnẽ iniquum
exerceret dominiuʒ. cui omne ſemẽ Adaʒ le
ge pꝛemoꝛdialis culpe obnoxiũ erat recoꝛda
tyes uberrime miſericoꝛdie tue:⁊ ꝓſpexiſti ðᷣ
ſublimi habitatõe tua ĩ hanc uallẽ ploꝛatio
nis ⁊ mir̃ie. Uidiſti dñe afflictionem populi
tui.⁊ tactus doloꝛe caritatis intrinſecꝰ appo
ſuiſti cogitare ſuper nos cogitatiões pacis ⁊
redẽptiõis. Pec Anſhel.Tacitis autẽ illis.q̃
ab initio omiĩis creature uſq; ad ſãcti filij ſui
aduẽtũ de hac beata uirgine pꝛophetata ſũt
tã ꝑ eos qui ante legez.qᷓ; per eos ꝗ ſub lege
iuſti fuerunt.de natiuitate ipſius quam qdẽ
ex linea generationis humane deſcẽdiſſe ſci
mus.⁊ magna quedam atq; miranda ſignoꝝ
Indicia precurriſſe credimꝰ cõſequenter ali
qua uideamus. Uirgo itaq; głioſa ex qua in
Carnatio filii dei ẽ fgcta:de tribu iuda ⁊ ſtir
pe dauid ẽ oꝛta. Naʒ (ut ait Criſoſ) dignũ at
q; cõueniens erat celeſti miſterio: ut eadem
Maria q̃ mater dei ſᷣm caꝛnem eẽ meruit.⁊
ex regali genere.⁊ ex ſacerdotali oꝛigine na

ſceret᷑:ð qua filiꝰdei.qui ꝛex ⁊ ſacerdos eter

nus eſt. coꝛpus humãe carnis aſſupſit. Anno
aut imꝑij Auguſti circiter. xxvij.nata ẽ glio

ſa uirgo Maria.ex pre Joachĩ de nazareth

ex matiꝰ Anna de ſephoꝛ oppido diſtãte ad

duas leucas ö nazareth. ambobus iuſtis añ

deum. Qui ꝑ annos uigiti pꝛole caꝛentes pꝛo
habenda ſobole oꝛauerũt. uouentes ſe illam
domino oblaturos. Cum autem uideret Iſa
char ſacerdos Joachim inter conciues ſuos
cum oblatione aſiſteꝛe.ſpꝛeuit illù ĩpꝛoperãs
ſterilitateʒ. Qui impꝛoperij pudoꝛe ad paſto
res pecoꝛum ſuoꝛnm ſe contulit.ibiq; apꝑuit
ei angelꝰdñi.confoꝛtans eũ:⁊ dicens orones
eius exauditas.⁊ elemoſinas aſcendiſſe in ↄ
ſpectu dei. Terciam enim ꝑtẽ ſubſtantie ſue
dabat pauꝑibus:⁊ terciam templo et templi
miniſtris.ð alia tertia uiuebat cũ domo ſua.
Et git ei angelꝰ. Ecce uxoꝛ tua pariet tibi fi

liam uocabiſq; nomen eiꝰ Mariã Conſecra

ta erit domĩo ut uouiſti. ⁊ ſpirituſacto reple
bitur ex uto matris ſue:⁊ in templo dñi erit
conuerſatio eius.Eadẽq; angelus nunciauit

Anne. Monituq; angłico ambo aſcẽderũt ĩ

irlʒ: ⁊ debitas gras domino ꝑſoluentes i tem
plo:ꝛegreſſi ſũt ad ꝓpꝛia.ↄcepitq; Anna ⁊ pe
peꝛit filiam:quam uocauit Mariã. Ab oꝛigi
nali aut quodã pꝛiuilegio ſingulari in matris
utero purgata fuit. Unde Beꝛ.E ſt itaq; vgo
Maria honoꝝ titlis cumulata: que ꝓculdu
bio añ fuit ſãcta q; nata.Ego puto:quod co
pioſioꝛ ſanctificationis benedictio q; in alijs
ſanctificatis ab utero in ea deſcenderit.que
nonſolum ipſius oꝛtũ ſanctificaret:ſed uitazʒ
eius deinceps ab omni peccato conſeruaret
immunem.decuit nimirum.ut ſingulari pᷣui
legio uitam abiq; peccato duceret que dum
peccati moꝛtiſqʒ peremptoꝛem pareret uite

⁊ natiuitate nirgis Marie.

iuſticieq; munꝰplus oĩbus obtineret.h̊ Ber.
Unde dicit Auguꝰ. Quod.b. uirgo ante con
ceptõnem filij dei ſanctificata fuit quod pec
care uenialiter potuit:ſed poſt conceptiõem
filij dei nec moꝛaliter nec uenialiter peccaꝛe
potuit. Ipſa autez gloꝛioſa uirgo Maria cũ
trium eſſet annoꝛum poꝛtatur ad templũ ⁊ a
parẽtibus ĩ templo oblata.ĩtra ſepta templi.
cum alijs nirginibus collocata.ut litteras di
ſceret ⁊ dño ſeruiret.ibidẽ uſqʒ ad ãnũ.xiiij.
ꝑmanſit. Sed accelerato in ea diuina gra 20
nis uſu.qñ parẽtes eaz ĩ templo dimiſeruũt ex
tunc ſtatuit in cõde ſuo.deuz habere ĩ pr̃ez.
⁊ fecit ſe doceri dei legem ac deuote ⁊ feqn
ter cogitabat.quid poſſet facere deo gratuʒ.
ut ſibi gratiã ſuã daꝛe dignaꝛet᷑. Petebat ue
ro affectuoſe a deo gratiã obᷣuandi madata
⁊ pꝛecepta legis.⁊ ut faceret eaʒ amare oĩa
que ipᷣe amabat: et odire oĩa q ipſe odit. Pe
tebat quoq; oẽs vᷣtutes.ꝑ qͥs efficeret᷑ gratio
ſa añ conſpectum ſuum:⁊ melius ac melius
in dei oꝑe pꝛoficiebat.Omni tẽpoꝛe cõtẽpla
tioni.aut oꝛationi.aut lectioni.aut operatõi
ſe dabat. ꝓ ſalute generis hũani ſie itmiſſio
ne oꝛabat:ſcripturas de aduentu xpᷣi frequẽ

ter legebat.⁊ quicquid in ſcripturis de incar

natione dei inueniebat.hoc oſculando ⁊ am
plexando dulciter relegebat. iebat ut in ui
gilijs inneniret pꝛioꝛ:in ſapientia dei eruditi
oꝛ.in hũilitate humilioꝛ.in carminibns daui
dicis elegantioꝛ. in caritate gratioſiõ.in puri
tate purioꝛ.in omini uirtute perfectioꝛ. Erat
enim cõſtãs ⁊ immobilis ⁊ cuʒ quottidie me
lius tranſiſſet:hanc iraſcẽtẽ nullus uidit uel
audiuit.Omnis ſᷣmo eius ita erat gr̃a plena
ut in lingua eius agnoſceretur deus.Et erat
ſolicita cica ſocias ſuas.ne aliqua ex eis in
ullo ſermone offenderet.ne aliqua in riſu uo
cem ſuã exaltaret.ne aliqua iniurioſa uel ſu

perba circa parem ſuam exiſteret: ⁊ ne ĩ ali

quo peccarent. Sine intermiſſione benedice
bat dñm.Ett ne foꝛte in ſalutatione ſua a lau
dibus dñi tolleꝛetur ſi quis eam ſalutabat.ip
ſa pꝛo reſalutatione.deo gꝛatias ꝛeſpõdebat.
Deniqʒ pꝛimum ab ipſa exiuit.ut dum homi
nes ſancti ſalutantur. deo gꝛatias dicant. IJp

ſa etiam pꝛima omnium de ſeruanda uirgini

tate:niſi deꝰaliter oꝛdinaret:uotum uouit ꝙ
nulla ab initõ ſeculi.ex quo hic factus ẽ mũ
dus deo obtulit:tã pꝛudenter.taʒ humiliter
tã deuote ſe habebat:quod uita ipſius exem

plum uiuendi cunctis pꝛebebat. Unde de ui

ta eiꝰ ſic ſcribit Ambꝛo. Sit nobis taqᷓ; ĩi ima

gine deſcripta uita Marie: ex q̃ uelut ſpecu
lo refulget ſpecies caſtitatis ⁊ for̃a uirtutis.

Uuigo eꝛat coꝛpoꝛe ⁊ mte:coꝛde hũil.uerbis
guiſ.aĩo pꝛudẽes.loqndi ꝑitioꝛ.legendi ſtudio
noꝛ:nõ in incerto diuitiarũ:ſed in pꝛece pau
peris ſpem reponens. Intenta operi.uerecũ
da ſermone.aꝛbitꝝ m̃tis ñ hõiem ſʒ dũ qᷓꝛere

EEE —

taturus. Ler guu boſin
ineſſabil fuerat opeſan
õ
ceib/ad ijrni
ci repotes gligs! Mnn
hoſpſrarurus: clientes ro
ant mundem,oenent anq
nieticfo uo apkus ad hal
fit, Oö ſtals appatus fi
höis. nomentanee prütie
gppalat hos boni febal y
Leerni fegis in corde ſacn.
ili ronſolum erat i ſemenn
toraſecd etiam ex ſubſti⸗
ſocus poritura. Dec Anſt
Anee inntes ? mores un
hoſſe tuo eti imitan ſtue.
prione t ſiaificatione eſt ſc
hüaninmnnan Mumere d⸗
ig fuit tmani de gna nu
Erbecpflii ees dihace
ulluut in ſcholaſtien hyſtc
itcöcemeo ſlio ſne nin
16f cbus 7 foꝛibus ſe

gut operatoi

ſie itmiſſion
tu xpi frequs

urts de incar
ulando 7 am
iebat ut in ui
ia dei erudni
minibns daui
tioſio. in puri
fectioꝛ. Erat
quottidie me
Alus uiait uel
rat gra plena
deus. Et erat
liqua ex eis in
igua in riſu uo
nlurioſa uel ſu
teret:? ne i gli
ſione benedice
tione ſua a lan
n ſalutabat. ip
as zeſpodebat.
,ut dum bomi
ias dicant. Yp
nanda uirgim
iotum uouit
ic factus e ſnu
caz Runne⸗
ita ipſius exem
ur ncee i
nobis tich imd
. uetriſn.
fora virulis.
ar hul. uerbis

legendi ſtucio

e⸗ au
d in rece h 4
inen uereci
en ſzu cher⸗

e

appaꝛatꝰhõis boni fiebat p aduentu celeſtis

Capi.ij.

ſingularis ⁊ pꝛecipua: ſine q̃ ſtella nõ potera
mus ̊ feruidũ mare pꝑtꝛãſire nec ad poꝛtũ ce
leſtis pr̃ie puẽiꝛe. Ipſa ẽt.b.uirgo quo ad ſu
am natiuitatẽ pꝛefigurata fuit ꝑ uirgã de ra
dice ⁊ ſtipe ieſſe pris dauid egeſſam.ð qua
flos ameniſſimus.ſ.xpᷣus aſcẽdit:ſuꝑ q; ſepti
foꝛmis gr̃am ſpiꝛituſſancti reqeuit.Quo aũt
floꝛem ꝓduxit: pꝛefiguratũ fuit in poꝛta clau
ſa qᷓ; dis Eʒechieli mõſtꝛauit.que nũqᷓ; apui
hebebat:ſed dñs ſolus ꝑ eã clauſam tranſue
uolebat. IJopſa ẽt pꝛefiguꝛata fuit peꝛ tẽplum
ꝙ; Salo. dño edificauit. Poc templuʒ erat 2
ſtructum marmoꝛe candidiſſimo ⁊ oꝛnatuʒ iĩ
trinſecꝰauro mudiſſimo. Sic Maria erat al
biſſima cãdoꝛe puriſſime caſtitatis:⁊ oꝛnata
ĩtrinſecus auꝛo peꝛfectiſſime caꝛitatis.Obla
tõ ueꝛo Marie in templo fuit pꝛemõſtꝛata ꝑ
menſam ſolis in ſabulo:de qua menſa dicit᷑i:
ſcholaſtica hiſtoꝛ. Piſcatoꝛes enim quidam
rethe in mare mittentes.cau mirabili menſẽ
auream extraxerunt:que ipſi ſoli materiali(
quem gens illa tãquam deum coluit) oblata
fuit in templo.ꝙ ibidẽ ĩ littoꝛe maris ĩ ſabu
lo conſtructuz erat. Der illam menſã que in
templo ſolis materialis eſt oblata. bene eſt
Maria figurata.que uero ſoli.i.ſummo deo
⁊ in templo ſolis eternælis eſt oblata.Et pul
chꝛe per menſaʒz Maria eſt figuræ a: or per
eam celeſtis eſca nobis eſt collata.nam ipſa
filium dei ieſum chꝛiſtuʒ nobis generauit:ꝗ
nos ſuo coꝛpoꝛe ⁊ ſanguĩe refocillauit. Itẽ pᷣ
monſtrata fuit per Jepte filiã ſed illa ex ab
rupto ⁊ indiſcrete oblata.deo poſtea ſeruire
nequiuit. Maria uero rite ⁊ diſcrete oblata
poſt oblatõòem ſuam ſuper domino ſeruiuit.
Illa poſt uictoꝛiam hoſtium temporaliuʒ ꝓ
gratiarum actõe: Maria ante uictoꝛiazʒ. pꝛ?o
uictoꝛie hoſtiuʒ temperaliũ collatione.Qua
liter autem deo ſeruiuit.⁊ quam uitaz habu
it:hoc in hoꝛto illo ſuſpenſo demonſtratũ fu
it.quem res perſaruʒ uxoꝛi in alta ſtructura
plantauit: de quo patriam ſuam de longe cõ
tẽplari affectauit per quam cõtemplatiua ui
ta Marie deſignatur que ĩ templo domini 2
tẽpiationi inſſſtens patriam celeſteʒ ſemꝑ cõ
tẽplatur. Hꝛatio.
Vrgo uirginũ Maria:q̃ nec pꝛi
ma ſiłeʒ uiſa es.nec hr̃e ſeqntẽ:
que pᷣma ĩter feminas ſᷣuande v
iitatis uotuʒ uouiſti.⁊ głioſũ
munus deo obtuliſti.cum hoc a
nllło hõie: nec uerbo dediciſſes.nec exemplo
ad imitationem inuitata fuiſſes: hacque uir
tute ⁊ ceteris oꝛnata deo placuiſti. et uiuẽdi
exempluʒ omnibus ꝛeliquiſti. depꝛecoꝛ boni
tatem tuam immenſam: ut tu ſummum meũᷣ
ſolatium dirigas uitam meaʒ: meqʒ tuas uir
tutes ⁊ exempla pꝛo poſſe imitari facias. et
gratiam tuazʒ ſemper mihi adeſſe concedes.
Amen.

Pꝛime partis.

nullũ ledere.omĩbꝰbñ uelle. maioꝛibus aſſur
gere.eq̃libꝰ nõ iuidere.iactãtiã fugere.ꝛõem
ſequi.amare uitutem. Qñ illa uel nutu leſit
pentes.qñ faſtidiuit humilẽ.qñ irriſt debilẽ
qñ uitauit inopeʒ. Nihil toꝛuum in oculis.ni
hil pꝛocax in uerbis.nihil inue recundum in
actu.õ geſtus fractioꝛ.nõ ĩceſſus ſolutioꝛ.
nõ uox petulãtioꝛ:ut ipſa ſpẽs coꝛpoꝛis ſimu
lacruʒ fuerit mentis ⁊ foꝛma ꝓbitatis.Talis
enim fuit Maria ut eiꝰ unica uita oĩm diſci
plina ſit. Si igitur actoꝛ non diſplicet opuſ ꝓ
bemus:ut qↄq; ſibi exoptat pꝛemiũ imitetur
exẽplum.hec Amb. Uñ ⁊ Anſ hel. Nota igit
⁊ ifantiles annos exuta.qᷓ; caſte.qᷓ; ſancte q;
deo digne uitaʒ ĩſtituerit ac ĩſtitutã egerit.ł
cogitatu q̃at coniectaꝛe.Nulli deniq; dubiũ.
caſtiſſimũ coꝛpus ⁊ ſanctiſſimaz aiam eiꝰ fũ
ditus fuiſſe ab omni macula peccati iugi an
geloꝛum cuſtodia pꝛotectã. ut pote: aulaʒ qᷓ;
fumꝰ⁊ oĩm ereatoꝛ deus coꝛpoꝛaliter inhabi
taturus.⁊ ex qua hominẽ ſue perſõe unitatẽ
ineffabili fuerat operatione ſumpturꝰ.Et qd
miu. Mã ⁊ inter homines uſus obtinuit.ſi tñ
celeſtibꝰ ad trena põt eſſe cõparatio ullaut
cũ pꝛepotẽs aliꝗs l ꝑſona diues aliquo uadit
hoſpitaturus:clientes pꝛocuꝛent locuʒ.muni
ant mundent.oꝛnent atq; cuſtodiant quo ue
niẽti dño ſuo aptus ad habitandũ ⁊ cõgruꝝs
fiat.Qõ ſi talis appatus fit ꝓ aduẽtu terreni
hõis.⁊ momentanee ptàtis:qualis putamus

⁊ eterni regis in coꝛde ſacratiſſime vgis que
illũ nonſolum erat ĩ ſemetipſã tꝛãſitiue hoſpi
tatura.ſed etiam ex ſubſtãtia ſua hominem
factus paritura. Pec Anſheł: Aõſidera hic
attẽte uirtutes ⁊ mores uirginis Marie:⁊ ꝓ
poſſe tuo etiã imitari ſtude.de Maꝛie cõce
ptione ⁊ ſactificatione eſt ſciẽdũ ꝙ cuʒ deus
huanã natuꝛam aſſumeꝛe decꝛeuiſſet congꝛu
uz fuit.ut matrẽ de qua naſceret pᷣmitteret.
Et hec ꝑ filiã ꝛegis Aſtꝛagis pꝛefigurata fuit
qui ( ut in ſcholaſtiea hyſtoꝛia dꝛ)ĩ uiſione ui
dit.qð de utero filio ſue uitis pulchra cꝛeſce
bat.ꝗᷓ frõdibus ⁊ floꝛibus ſe dilatabat:⁊ fꝛuc
tũ pꝛefeꝛẽs totũ regnũ ſuũ obumbꝛabat.Oic
tũq; ẽ ei ꝙ de filia ſua ꝛex magnꝰ naſciturus
eꝛat que ptꝰ hec ¶yꝛum regeʒz generauit qui
filios iſeł de captiuitate babiloica liberauit.
Ita Joachim dictum eſt. ꝙ filiam gigneꝛet
que chriſtum ꝛegem poꝛtaꝛet qui nos de cap
tiuitate diabolica liberauit.qui. ⁊ uera uitis
fuit ⁊ totum mundũ obumbrauit. Apſa etiaz
prefiguꝛata fuit peꝛ fontem ſignatũ in hoꝛto
concluſo poſitum:qꝛ eam concluſazʒ in utero
matris ſpirituſſanctus ſãctificauit ⁊ ſigillo ſã
cte tꝛinitatis ſic concluſit ſignauit ꝙ in eam
nunquaʒ aliquid coniquinatũ intꝛoiuit.Hec
etiam pꝛefiguꝛata fuit per ſtellam Galaam
ꝗ promiſit ꝙ ð iacob oꝛuet ſtella:ꝑ qᷓ; figuꝛa
batur maria,fluctuantiũ ductrix et adiutꝛix

—*

ſulendũ dominum acceſſit. Nec mõa ⁊ cunc
tis audiẽtibus ð ꝓpitiotoꝛij loco uox facta ẽ:
yYſaie uatiino requirendum eſſe:cui uirgo ↄ
mẽdari.et deſponſari debe et.illo.ſ.egredie
tur uirga de ꝛadice yeſſe.⁊c.Cunctoſq; õ do
mo et familia dauid.nuptijs abiles nõ coniu
gatos.uirgas ſuas ad altare iuſſit allaturos.
Erat aũt inter ceteros homo nomĩe Joſeph
qui cum uirgam ſuã attuliſſet.⁊ ipᷣa llico flo
rem germinaſſet.atqʒ in eius cacumine colũ
ba de celo ueniens conſediſſet:liquido omni
bus patuit.ipᷣi uirginẽ deſponſanda foꝛe.Vñ
in Numeris legit᷑. Mopſes inuenit uiꝛgazʒ
Aron germinaſſe.⁊ turgentibꝰ gemmis flor̃s
erupiſie.ꝗ folijs dilatatis in amigdalas ðfoꝛ
mati ſunt. Per iſtã intelligi poteſt beata uir
go:que iſtar uirge fuit gꝛacilis per pauperta
tem.⁊ flexibilis ꝑ humilitatem.et recta ꝑ ĩtẽ
tionem ⁊ caritatem. Iſta uirgo inuenta ẽ ge
mmis turgentibus.qñ filium dei in utero ſuo
cõcepit:ex qua floꝛes fꝛuctiferi eruperũt quã
do dei filius ipa manente uirgie:natus fuit/
MNam ſicut flos nõ uiolat actoꝛem ſed oꝛnat:
ſic dei filius nõ uiolauit uirginem:ſed magis
donis et gratijs adoꝛnauit. Scðʒ Criſo. Pec
uirga ẽ q ĩ tabernaculo teſtimonij poſita:ſiñ
humoꝛe terre: fructum nucis germinauit.ꝗa
ſine ſemie uiri filiũ edidit qui tãq; nux ligno
paſſõnis adheſit.Et bene nuc flos nuc fꝛuctꝰ
r̃ q;ꝛ ſecũdũ Amb.ueluti boni aꝛboꝛis fructꝰ
ꝓ nr e uirtutis ꝓceſſu.nũc floꝛet.nuũc fructife
rat ĩ nobis.nuc rediuiua coꝛpoꝛis reſurrectõ
ne reparatur. Ideo etiazʒ alibi flos alibi fruc
tus dicitur quia utꝛiuſqʒ teſtamẽti paginis p
dicatur. los in littera:fructꝰ in ſpuͥ. S los in

rus.⁊ nuptijs neceſſaria ꝓuiſurus. uit itaq;
uirgo Maria ioſeph uiro ſue tribũs deſpon
ſaꝑa quia mulier uiro alterius tribus nubeꝛe
non poterat quando ad ipſam hereditas pat᷑
na ꝑtinebat. beata aut uirgo fuit unica Joa
chim patꝛi ſuo ſuccedens ei in hereditate:et
ideo ex lege cogebatur.uiro ſue tribus nube
re.Ambo aũt de esdeʒz tribu erant.quia am
bo a dauid deſcẽderant ſed Maria per Na
thã ⁊ Joſeph ꝑ Salomonẽ. Et licet Joſeph
etiã cogeret᷑ ad matrimoniuʒz cõtrahendũ ſe
cũduũ tempoꝛis illius modum tñ habebat uir
ginitatem in deſiderio ⁊ ppoſito ſed nũdũ ex
pꝛeſſerat in uoto. Contraxit itaqʒ mr̃imoniũ
cũ uirgine: ↄmittens ſe uoluntati diuine. Et
poſtmodũu ex diuina reuelatõe Joſeph agno
uit pꝛopoſituʒ Marie et tunc ex comuni con
ſeniu uouerunt uirginitatẽ ſeruare. Unde ſe
cũdũ Aug. Maria et ioſeph anteq; eſſet fcã
mutua deſponſatio:uirginitatez ſeruare pꝛo
poſuerũt: ⁊ utriqʒ conſenſit in matrimoniuz:
reuelatione ſpirituſſancti. Nec alter conſẽſiſ
ſet in alterus niñ docente ſpirituſancto. alter
alterius cognouiſſet pꝛopoſituʒ. Sed poſtea
uterqʒ; pꝛopoſitum ſuuʒ expꝛimens uerbo ðo
uouerunt uirginitatem. Adhuc enim (ut cꝛe
ditur.) Joſeph uirgo eꝛat cuius ꝛatio hec ẽẽ
poteſt. Quia cuʒ chꝛiſtus in paſſõne ſua.nul
li matꝛem ſeꝛuandam tꝛadidit niſi uiꝛgini:nõ
eſt pꝛobabile quod ante conceptum dum ad
huc eſſet iuuencula tꝛadeꝛet᷑ alicui cuſtodiẽ
da niſi uugini. uit autem beata uirgo ðᷣſpõ
ſata Joſeph. non deſponſatõne futuꝛas nup
tias pꝛomittente.ſed deſponſatione ⁊ conſen
ſu peꝛ ueꝛba de pꝛeſenti.et ita ueꝛum matꝛi

m -

△
*
.4
De deponſatione beate Marie nirgis. Gnfitite 4
e poptm ſ g
. De deſpõſatiõe uirginis marie.Caplʒ.iii. lege:fructus in gr̃a ⁊ ueritate. los in pꝛioꝛi ſenenini imer 3
tabernaculo:fructus ĩ ̃o.los in obſeruatõ 2 unni 6 Vrue dic
Irgo itaq; dũñi Maria.cum eta ne carnaliũ ſ. acꝛificioꝛũ fructus in ſi puͦali ĩtel 2è ſolet naintuen u⸗
is pꝛoceſſu quottidie ẽt in uirtu ligentia miſterioꝛũ.Sicut.n.in floꝛe fructus Ptr⸗ il len mmis
u tibus pꝛoficiebat.⁊ qꝛ pr̃᷑ et mat᷑ pᷣnũciat: ſic ĩ illis cerimonijs xpᷣs uenturus ſi ebere uben nitnsho
eã derelinqrãt: dñs eaz aſſupſit. gnificabat. Patet itaqʒ.ꝙ xpᷣs flos dr̃ in pꝛo bi er ngn aum edo
1 iottidie nãq; ab anglłis freq̃n phetica ueteris teſtamenti ꝓmiſſione.qui et VsN ſonſa ſucan
tabat᷑.quottidie diuina uiſitatõne fruebat q̃ fructꝰ uocat ĩ noui teſtamẽti gr̃e perfectiõe. cmin habens aſtoci
egaz a malis omnibus cuſtodiebat. ⁊ bonis oĩ Sed ſicut fꝛuctus nõ apparet: uirente floꝛe: iicnwoid i toman
bus ꝛedundaꝛe faciebat. Itaq; ſic uſq; ad an ita nec xpᷣi ueritas patuit carnali obſeruatio 4 “ cottraben oül
nuũ.xiiij.puenit.Tunc pontifex publice denũ ne manente Areſcẽte uero floꝛe.fructus ur: hn nbere. lamen in a
tiauit:ut uirgines que in tẽplo ↄſtitute hanc qꝛ decidente lege.gr̃a ⁊ ueritas ꝑ ieſum xpm 1 aef n gge Kr oͤ
etatem impleſſent domuʒ ꝛeuerterẽt.ac nup facta tenet᷑. Igitur uirgo dñi cum quibuſda N e ſſoe⸗ ccehatiſen
tijs opam darent.cui mandato cum cetere ꝓ uir ginibus collectaneis ſuis quas ob miꝛacu ni gi imolare A 1
ne paruiſſẽt:ſola uirgo Maria h̊ ſe facere ñ li oſtenſonem: ⁊ pudoꝛis ſui cuſtodiam.a ſa lſſi ebiangin
poſſe rũdit.Sigꝗdem ⁊ ꝑẽtes ſuos ſe dixit do cerdote acceperat.ad domũ parentuʒ ĩ naza W “ mn lumc
mini ſeruitio mancipaſſe:⁊ inſuꝑ ſeipᷣaʒz dño reth reuerſa eſt. habens ſecum (moꝛe ſolito) eret il incicheti⸗
lir ginitatẽ uouiſſe. Põtifex igit᷑ in anguſtia ſui pudoꝛis cuſtodes ⁊ teſtes ſine quo nuq; ꝓ OWUWM ſ Gi ſoi
poſitus cũ neqʒ; ↄtra ſcripturam que dicit uo ceſſit. Unde Hiero.Cum ea ſꝑ ſingul arü nir i pmmiſſo⸗ miſions
uete ⁊ reddite. uotunvifringendum putaret: tutũ pudicitia cões in ꝛemota manũñt.qꝛ oĩno et mernu ? p wüo
neqʒ moꝛem genti inſuetũ introducere aude pudoꝛ ĩdiuiduus uirginitati eſſe debʒ. ſine qꝰ Ita honun ee ro⸗
ret.conſilium hũit cum pꝛimoꝛibus.quid ẽẽt caſtitas uera ſeruari non poteſt.Nuũqᷓ; igitur ſbel Erggem eeer⸗
faciendum:omnibuſqʒ in ↄnñe placuit dñʒ ſu .b. Maria ſine pudõis ſui cuſtode pꝛoceſſi it. intntne ,aei⸗
per hoc eſſe cõſulendum.Et ceteris quidem Joſeph quoq; ſeceſſit ibideʒ. ⁊ mutua deſpõ zicceopoi glugf ine
oꝛationi incubentibus põtifex ex moꝛe ad cõ ſatõe facta.reſedit in domũ ſuã:eã diſpoñtu l ſne hac mnaleclicin

nlterufociebat iem
Ggoerzntiunginns a.
cocentin plio 5ginllans
cicionbustior⸗Verum
um lio icil mo
Gtelttince Dictien
Gitatis t excluſit ab ea tin
ledictdis. Uirgo tagz tene
ler ſtirpepgenita t ſoec
nez ſud torum amore ſuu
a hoc tedit:ut coepus
Uirginnate oſeanet. Bei
ctiusei conſerumertätot
Caſtiſimosimnog iſac
uaret Amnpegeddigt
tſe ognoutt iolegss
Nere euaſiram maledie
lans ſecum iluua tame
ſpiente nt anz ſe nula
ſui nelo ſcr aut hoſſef⸗
ſeknni cöſliüne ge
ti ſetiicfcat c

mnicree r o

efrucns uß:
dieſum xpm
um quibuſz
as ob miract
ſtodiam. ſa
ann 1 naza
nnde ſolito)
hne nd ni;
b ſingularä nir
mmanſit g dind
ſe gebz ſine
ſt. Nuͤch igitur
ode eoceſſit
NMutuas deſpõ
i:ed diſpoſtu
us. Fuit itac;
ribus deſpon
ribus nubeꝛe
dereditas pai
it umca Yoa
hereditate: et
e tribus nube
ant. quia am
daria per Na
licet Yoſeph
ötrahenduͤ ſe
ſi habebet uir
o ſed nũdũ ex
agz mrimoniũ
cati diuine/Et
Joſeph agno
ex comun con
Uare. Unde ſe
nreq; eſſet fca
ez ſeruare pꝛo
matrimoniuz:
jalter conſeſi
tuſancto. aller
.Gec poſten
nens uerbo do
cenim(ut ge
us ꝛatio hec le
aſſone ſun. il
t niſt uieginl: n

Pꝛime partis.

monium fuit inteꝛ ipos ⁊ cõſumatum:ſolem
nitates enim nuptiarum non ſunt de ſubſtan
tia matzꝛimonij. Unde ⁊æ Joſeph ſponſꝰ ⁊ uir
eius ſolet dici. Unde dicit PHugo.Quod cuʒ
.b. uirgo nirginitatem uouiſſet. et pentes eaʒ
nubere iuberent.timẽs illa inobediens eẽ ꝑẽ
tibꝰ.nec uirginitatis propoſitum deſerere uo
lens.per ſomſanctum edocta commiſit ſe ðo
certam habens fiduciam. quod eam diuina
miſericoꝛdia ita cuſtodiret ut poſſet parenti

bus in contrahendo matrimonio obedientiã
exhibere.⁊ tamen uotũ uirginitatis nõ coge

ret᷑ frangere. Et põit exẽplũ ð Abꝛahbaz ꝗ re
ꝓmiſſionẽ acceꝑat ĩ ſẽine Yſaac.qᷓ; tũ poſtea
iuſſus ẽ ĩmolare. Qui iuſſioi puit.ſciẽs ꝓ cer
to qr ⁊ſi ſʒ huanaz ꝛationẽ ꝓmiſſioni ↄꝛia ui
deret᷑ iuſſio.ſᷣm illam tñ uirtutẽ qꝗᷓ dᷣo poſſibi
lia ſunt oĩa.cũ obediẽtia iuſſiõis impleꝛi poſ
ſz ꝓmiſſio.Sicq; fcm̃ ẽ ut ⁊ obediẽtie ĩueni
ꝛet meritũ ⁊ ꝓmiſſionis cõſequeret effectuz.
Ita potuit eẽ ĩ ppoſito ð.b.uirgie.Añ ⁊ An
Theł.Et ꝗdem hec duo ipᷣa iocundiꝰamabat
nirginitalẽ.ſ.et fecũditatẽ. Uirginitatẽ quia
hàc deo ꝑ oĩa placer᷑ intelligebat.S ecundita
tẽ.qꝛ ſine hac maledictum legis qᷓ adhuc caꝛ
naliteꝛ cuſtodiebat᷑ ĩcurrere metuebat.Duo
ergo erant ĩ uiginis aio.ĩuiſibili ſed magno
cõcertãtia pᷣlio vginitatis amoꝛ ⁊ legalis ma
ledictionibus tior. Nerumtũ liberato diu.mł
tumq; ↄcilio uicit amor q̃ͥ ppondeꝛabat ⁊ ter
ga dedit timoꝛ. Uicit ĩ ea amoꝛ fuande uirgi
nitatis ⁊ excluſit ab ea timꝰꝛẽ icunende ma
ledictõis. Uirgo itaq; tenera ⁊ delicata.rega
li ex ſtirpe ꝓgenita ⁊ ſpecioſiſſima.totã ĩtẽtõ
nez ſud. totum amoꝛẽ ſuũ totũ ſtudium ſuuʒ
qꝗd hoc ĩtẽdit: ut coꝛpus ⁊ aĩazʒ ſuã ðᷣo ppetua
uirginitate ↄſecꝛaꝛet. Sciebat eiʒ ꝙ q;to ſan
ctius es conſeruaꝛet tãtoſublimius ei qui oĩʒ
caſtiſſimus.ĩmo ꝗ ipſa caſtitas eſt appꝛopin
quaret Amplectedo igitur quõ acceptabiliꝰ
eſſe cognouit dño legis.ſpeꝛauit ⁊ cꝛedidit ſe
plene euaſuram maledictionez date legis:re
putans ſecum illud tante bonitatis. tanteque
ſapientie: ut duz ſe nullatenus iuxta cõſciazg
ſuã meliꝰ ſcir̃᷑ aut poſſe faceꝛe.qᷓ; fſaciebat ad
vteret: tutũ cõſiliũ ne ꝗd pcti ĩ iſtis ſubiret:
iuemet. Nec cepta ẽ. Quis eĩz ſpauit ĩ dño
2 derelictẽ ab eo:deniq; ubi tã ſct᷑a ĩtẽtõeʒ
eius.tãcaſtuzʒ ppoſituʒ eiꝰ.tãfumã fidẽ.cõſtã
tẽ ſpẽ ⁊ ĩdeficietẽ uidit caritatẽ eiꝰ.eo miſeri
coꝛdie ſue ĩtuitu egit cuca illã.ut nec ſctitas
ĩtẽtiõis eiꝰfruſtraret᷑.nec caſtitas ꝓpoſiti eiꝰ
uiolaref. Ne autẽ firmitas fiõi. ifiꝛmata ſpei
cõſtantia titubaret. aut caritatis i ea plenitu

do deficeret.occurrit ði auxiliuzʒ. ꝗᷓ ei ⁊ ꝙ tie

bat: eripet ⁊ ꝙ amabat (ſaluo ſignaculo) non
auferz. Dedit gᷣ illi ut ⁊ uirgo ꝙ ⁊ magis op
tabat pmaneret.⁊ nẽo ill a maledicto liber
rimã dubitaret fecunda fieret. ddedit ei ut eſ
ſz ⁊ ꝓle fertilis.et uirgĩalis dãni imunis. Dec

La pi.iij.

Anſhel.Et ẽ hic ſciẽdũ ꝑꝑ Marie cognatõeʒ
de q̃ ĩ euangelio ſepe fit mẽtio.qð Anna tres
uiros ſucceſſiue habuit. P? Joachĩ. Secun
do Cleophã fratꝛẽ Joſeph. Tertio Salomã
de q?libʒ hoꝛum filiã unazʒ ſuſcepit ⁊ q;libet
Mariã appellauit. Pe tꝛes Mãie tres uuos
habuer̃t. Pꝛia Joſeph. Scõa Alpheuz. Leꝛ
tia Kebeden. Pꝛia pit xpʒ. Scõa Jacobũ mi
noꝛẽ ⁊ Joſeph iuſtu. ꝗ ⁊ barſabas ẽ dictꝰ ac
Symeõnẽ ⁊ Judã.Tercia Jacobuʒ maioꝛẽ
⁊2 Joßhʒez euãgeliſtã Jacobꝰ at Tebedei licet
poſterioꝛ natu tñ maioꝛ ẽ dictꝰ.qꝛ priꝰ a dno
uocatꝰ:ꝗd cuius diſtictionẽ. Jacobꝰ Alphei
minor ẽ appellatꝰ. Pic Jacobꝰ minoꝛ ⁊ tres
fr̃es ſui pᷣceteris cõſanguineis dicti ſunt fr̃es
dñi.qꝛ nõ ſoluʒ cognati erât ð duabus ſoꝛori
be. ſz ⁊ putabt agnati tãq; ex duobfratribs
ſ. Joſeph ⁊ Cleopha ðſcẽdẽtes. Int᷑ quos tñ
anthonomatice. Jacobais fr̃ dñi eſt dictꝰ .qᷣꝛ
erat ei ĩ facie ⁊ liniamẽtis corpoꝛis ſil is. Uo
luit at᷑ dĩs mrẽ hr̃e ſuã uirũ.et ñ de ſiplici ſʒ
ð deſpõſata concipi ⁊ naſci.dr̃ſis ex cauſis:q̃
rũ qᷓdã accipiũt ex pꝑte pueri.qᷓdã ex ꝑte mr̃is
q̃dã ex ꝑte alioꝝ.Ex ꝑte pueꝛi ſumunt᷑ ꝛõnes
ꝗnq;. ſdria ſᷣm Piero.pꝑ declaꝛatiõʒ oꝛigis.
ut ꝑ geneꝛationẽ. Joſe. cuiꝰ Maꝛia cogna
ta erat.origo Marie mõſtraret᷑.⁊ mõe ſcꝛip
turaꝝ.genealogia xpᷣi ꝑ uiruʒ ðſcꝛideꝛet. Se
cũda ſᷣm Ambꝛo.pꝓp remotionẽ ſuſpitiõis.ne
ſcilicʒ a legis ĩiuria icepiſſe uideꝛet᷑: cũ ꝑtꝰ ĩ
nupte lege daãnaret᷑.CTertia ſᷣm eüdem.pꝑpꝑ re
motõʒ ſuſpitionis.ne ſcʒ. Perodes ⁊ indi xpCqʒ
iuſte qn ð adulterio natũ pſeꝗ uideꝛẽt᷑:⁊ ab
ifidelibꝰtaãq; illegitimꝰ abijceret. Quarta ßʒ
Oꝛigenẽ.ꝑpꝑ ſuſtẽtatõnẽ pueri.maxiĩe cũ ðbe
ret in egyptu põtaꝛi. ut.ſ.a Joſeph minꝛiret.
uñ ⁊ Joſeph nutricius dñi appellatuꝛ. Quin
ta ſᷣm Orige. Diero.? Amb. ꝓpter occlłtatõʒ
natiuitatis xpᷣi.ut uʒ miſteriuũ ⁊ pꝑtꝰfilij di dia
bolo celaꝛet.dũ eũ putarʒ ñ de vgiĩe.ſj̊ ð uxo
ꝛe generatuz. Itẽ quiq; ꝛõnes ſumunt᷑ ex gte
mris. dꝛima ᷣm Amb. ne gꝛauida apparẽs ĩ
famaꝛet᷑: ⁊æ iõ ꝑmiſit dñs ꝙ poti de ſuo oꝛtu
qᷓ; ð mr̃is pudore dubitaret. Scða ĩʒ Bedã
⁊ hiero.ad uitatõeʒ pene.ne.ſ.tãq;ᷓ adłtera a
iudeis calumniaꝛet᷑: et ſic quaſi iuſte lapida
retur. Tertia ſecunduz hieꝛo. ? Qꝛige. ad ſu
ſtentationem ſolacij: ut.ſ.uiꝛi miniſteꝛio ⁊ ſo
latio.? maxiĩe in egyptum fugiens.⁊ inõ ꝛedi
ens kueretu?. Quaꝛta ſecunduz gloſaʒ. ad 20
borationeʒ fidi.ut.ſ. Marie vbis maioꝛ fiõs
adhibẽt᷑.nupta eĩ pᷣgns.mtiꝛi uidẽt.nec ei
ſi ſe vginẽ eẽ dicerz. cꝛeðꝛet. Quinta ad ptici
pationẽ ſtatus ſinguli.ut uidelicet mate⸗ dni
br̃3 aliqd cuiuſlibet ſtatꝰ.ſ.vginitatis.matri
monij.⁊ uiduitatis. Item quinque ꝛatiões ſu
muntur ex paꝛte alioꝛum. Dꝛima ſecundum
Ambꝛo.ad ꝛemotionẽ excuſatieis pcti.ne uiꝛ
gib'ĩpudicis ⁊ male uiuẽtibꝰ. uelamẽ excuſa
tõis pbeꝛetexquo mr dei infamata unideret

De conceptione

Secunda ſ̃m Oꝛiginem.ad confirmationeʒ
matrimonij. g futuros heꝛeticos matrimoniũ
damnaꝛe uolẽtes:uł ut per hoc ꝙ de uirgine
⁊ ðſponſata naſceꝛet᷑ utqʒ ſtatus ⁊ unginum
⁊ ↄiugatoꝝ appꝛobaꝛet: hbr̃ticos alti iſtoꝛũ
ötrabhẽtes. Tertia ad ſubleuationẽ obpꝛobrij
ut ſcʒ ab omni gradu feminaꝝ tolleꝛet᷑ obpꝛo
bꝛium.ꝙ in Eua incurꝛeꝛant omnes femine:
⁊ tã uirgines q; nupte q; etiaʒ uidue a cõuni
obpꝛobꝛio.ꝙ in Fua contraxerant eximerẽt
in perſona Maꝛie. Quaꝛta ẽ ad comdationẽ
exempli ut uidelicet oſtendeꝛet facta deſpon
ſatione.ante conuentioneʒ liberũ eẽ tranſire
ad melioꝛa uota.ſponſo ir ꝗſito.ut eſt in ꝛeli
gionis ingꝛeſſu ubi anima deſponſatuꝛ deo:ſi
cut fuit in beata uirgine. Quinta eſt ſecũdũ
Cꝛiſoſto.ad declaꝛationem miſterij.quo.ſ.ip
ſi xpᷣo deſpõſatuꝛ eccleſia.q̃ uirgo ẽ immacu
lata ſemꝑ ⁊ ſine rugs: cuius vginis ſumꝰ filij
in fide ihu xpi.ꝗa ſecunduʒ leonem papam.
quo ſpiritu ð uuginis utero naſcit᷑ xpᷣs:hoc ðᷣ
ecceſie utero naſcit xpᷣianus. Ideo autem pgz
Criſo.Beata Maria fabro lignario ðſponſa
ta fuit.ꝗa xpᷣs eccleſie ſponſus.omniũ ſalutẽ
peꝛ lignum crucis opaꝛi öbebat.t ſecunduʒ
Aug. Xps natus eſt e matꝛe q fabꝛo deſpon
ſata eꝛat omeʒz caꝛnalis nobilitatis tumoꝛem
extinxit Pec fuit prefigurata per uirginẽ ſa
ram Raguelis filiqaʒ Thobie deſponſataʒ: q̃
ab omni concupiſcẽtia mundam p̃uauit aĩaʒ
Multomagis Maꝛia Joſeph ðᷣſponſata:q̃ v
go ineteꝛnuʒ peꝛmanſit immaculata Comꝑa
tur etiaʒ uirgo Mãia turri foꝛtiſſime.qᷓ dice
bat barris:que ( ut in Scolaſtica hiſtoꝛia di
cit᷑) duobꝰ cuſtodibus defẽdi poterat:ab om
nibꝰ ueniẽtibꝰ.Tãfortiſſima et ĩuincibilis fu
it vgo Maria:cuiꝰ cuſtos pᷣcipuꝰerat ðᷣdeter
na ſapiẽtia. Cuius uita etiaʒ compaꝛat᷑ tuꝛꝛi
Dauid que mũuita erat mille clipeis.ꝗ ð ea ð
pẽdebant:qꝛ mille uiꝛtutes ⁊ multoplures in
Waria apparebãt:quibus uita eius munita
erat.in tantum ꝙ omnes temptationes ⁊ pec
cata ſuperabat:et non ſolum hoc a ſe:ſed ẽt
ab alijs gram ſuaʒ infundẽdo ꝛepellebat.Cõ
ſidera modo.quante añ hanc beatã uiginẽ.
⁊ etiã quante poſt eã mlieres et uirgines fue
rint: hec tñ ſola mr̃ dñi fieꝛi meruit. Magna
eniʒ ⁊ ineffabilis gra eſt: ut una ex tantis mi
libus eligatur. Jo at᷑ preceteris electa fuit
qꝛ omnes alias ſanctitate pᷣcelluit. Unde An
hel. am ſolam ſcrutans coꝛda ⁊ ꝛenes deꝰ.

ex omnibus uirginibus quas capiebat mũdꝰ

elegit et ſacrauit. ut habitaret in ea corpora
liter:quam iã plenaʒ pridem uirtutibus foue
bat et circumplectebatur ſpiritualiter. Ipſã
autẽ omnes mulieres ſanctitate precelluiſſe
puto ꝙ intelligit qui animaduertit. Naʒ alie
quidem partes gꝛatiaꝛum meꝛuerunt ipſa ãt
plena gra ab angelo ſalutatur. Pec Anſhel

—

ſancti Johaͤnis.

Alue uirga ieſſe florida et fructifera
aria uirgo beatiſſima:de qua uni

.
Nus ille ? ſingulaꝛis flos ⁊ fꝛuctus pꝛo
dijt. unde uirtutũ ſpiritualiuʒ geꝛmen erupit

flos ſuauiſſimꝰemittẽs odoꝛẽ:fructꝰ ſapidiſſi
mꝰĩmitens dulcorẽ.flos cꝰbõitas expellit me
ſticiã:fructꝰ cꝰſatietas plenã dat leticiã.GBñ
dicta uiꝛgo de radice ieſſe benedictus ⁊ flos
ꝗ de tali radice aſcendit. BGñdicta arbor. bñ
dictus et arboꝛis fructus. Tuo ergo floꝛe me
recrea. Tuo fructu ab omni miſeria me libe
ra uirgo Maria ineternũ benedicta Amen.

Dde conceptiõe Johãnis pᷣcuꝛſoꝛis. Ca.iiij.

¶Uit autẽ in diebꝰ illis).ſ.ĩ die
bus Herodis ꝛegis iudee (ſaceꝛ
dos ꝗdã nõie Cachaꝛias de uice
abia r uxoꝛ ei nõie Eliʒabeth))
aaꝛonica(erãtq; ambo iuſti añ deũ )nõ ſicut
yYpocrite qm fingunt iuſticiã ante mundũ(in
cedentes in omnibus mandatis)qᷓ;tuʒ ad ob
ſeꝛuãtiam moralium pᷣceptoꝛũ(⁊ iuſtificatio
nibus dqni)q;tum ad obſeruãtiam ceꝛemonia
lium (ſine querela)quantũ ad obſeꝛuationeʒ
iudicialiug. quia pacifice ad proximos ſe ha
bebant (⁊ non erat illis filins ꝓpꝛopter ſterili
tateʒ que ẽ cã ſpãlis mulieri:⁊ ſenectutẽ q̃ ẽ
cã cõis uiro ⁊ mulieꝛi.Ex quo apparet cõcep
tio pᷣcuꝛſoꝛis miraculoſa.qꝛ nõ fuit tm̃ peꝛ na
tuꝛã ſed ꝑ natuꝛam gra diuina adiutaʒ. Iſte
Peꝛodes ð pr̃e ydumeo deſcendens fuit alie
nigena: ⁊ iam ſceptrum ablatuz fuit ð iuda.
⁊ iõ tps aduentꝰxpi inſtabat.qꝛ Jacob patri
archa ſpiritu pꝛophetico ſignuʒ aduentchri
ſti pᷣdixerat qñ regnum iudee ad alienigenaʒ
tꝛãſlatum eſſet dicens. Non aufertur ſceptrũ
de iuda ⁊ cetera.t ſciendũ hoc ꝙ cũ Moy
ſes unicum inſtituiſſet ſummum ſacerdotem
cui moꝛtuo unꝰp oꝛdinem ſuccederet:auid
uolens ãpliare cultum domꝰ domini.de uigĩ
tiquattuoꝛ failijs que deſcenderãt ab aaꝛon.
inſtituit.xxiiij.ſacerdotes ſuper quos tamen

unus maioꝛ eꝛat ⁊ ſummus omniuz.qui dice

batur pꝛinceps ſacerdotum. Inſtituit etiã ut
uiciſſim miniſtrantes peꝛ hebdomadã a ſab
bato uſq; in ſabbatũ.tpᷣe uicis ſue ſinguli ca
ſtimonie ſtuderẽt. nec interim in domuʒ ppꝛi
am intrarẽt:ſed in domunculis circa templũ
conſtitutis que exedꝛe uocabantur cubaꝛent
At fʒ ſoꝛtes dedit cuique uicis ſue pebdoma
daʒ.et octaua ſoꝛs cecidit ſuper Abiã.ðᷣ quo
deſcendit iſte Zacharias.Similit᷑ de tꝛibu le
uiatarum xxiiij.leuite erãt ut ipſi quoq; eoõ
modo ſoꝛtiti iuxta morẽ ſacerdotis octẽis di
ebus miniſtꝛarent (.q Cacharias autem cũ in
oꝛdie uicis ſue ſacerdotio fugeret fʒz exigẽ
tiaʒ ſortis ſue octaue.exijt ð domo ubi ſe ſa
cerdotalibus ueſtibus induit.ut incenſuʒ po

cationez
notio autenm nethumfen mſun
ideo in hoc ſacrafci ) xedi
ſlam uero paetem SS
cum ſancloruz. ſolus ſumm H
en cum ſanguine hiri zuitult
eccno opliit er ilo aſpege⸗
ſitamnum. Oud ame lachana
Cunſanguinetalinon clcitur hic
ad ponendum inenſz Unde an
ruit eig depters ataris incenſl.
cotur altne aneum. Poc amen
uit ina ſancta ſunctorum ſedh
le tenpli.ad quaz ſinplices ſoce
funt ingredi. Gec incenſuz qnod
ſacerdotilicium eut ponere in
ſonctoꝛlim in gie erniroms born
tur ad ofeeendu ſe it nebula m
et oꝛaculum. auanmo ponfer
ſunguine ituli t hiri conna eaen
igius hiſtoriagyapbus geſciben⸗
lumn ucdcwum entiorem f⸗ t
Acharie ſacenoto. Derz cbni
nnn meno nerntxr. wns nns
nſiuo egore geber deinmenanzn.
ſutſvonum ſubciterun. . s
1 Clorum ſalute
lute. p .
enplum Ineditur⸗ perd
tus lcincinen r 7

◻

llisfiling) g de
l nsopter ſterl
mulieri: ⁊ ſenectutẽ q ẽ
i. Ex quo apparet cocey
loſa. qn noͤ fint t per nn
Ta diuina adiutaz. Iſte
meo deſcendens fuit alie
um ablatuz fuit d inda.
inſtabat. qꝛ Jacob pan
etico ſignuʒ aduentchri
um iudee ad alienigenz
ns. Non aufertur ſceptni
tſciendu hoc ců Moy
ſet ſummum ſacerdotem
dinem ſuccederet: Dauid
um domꝰ domini. de uigi
ue deſcendert ab aaꝛon.
rdotes ſuper quos tamen
ummus omniuz. qui gice
rdotum. Inſtituit eti ut
s peꝛ hebdomnada a ſab
i te uicis ſue ſinguli ca
ec interim in domuz ppil
omunculis circa templi
le uocabantur cubqnent
ique uicis iue hebrona

arias. Dinmilir de
nite erat ut yſi quoce
morẽ ſacerdotis olen

Pꝛime partis.

neꝛet: ingreſſus ĩ templũ domini decima die
menſis ſeptimi.i.ſeptembris((⁊ inteꝛim popu
lus foꝛis oꝛabat extꝛa templum) quia nõ eꝛat
licitum populo ingredi templum ſed tantum
atrium. Ex his uidetur Kacharias fuiſſe ſa
ceꝛdos ſimplex. non ſummus:quia hic dicit.
quod ingꝛeſſus ſuit templum ad ponenduʒz in
cenſum tantum. Poc autem licitum erat mi
noꝛibꝰ ſacerdotibus ſecũdum ꝙ dicit apoſto
lus. In pꝛimo quidẽ tabernaculo quottidie ĩ
tꝛabãt ſacerdotes ſacꝛifitioꝝ mĩſteꝛia ↄſũan
tes.ꝗa ꝑacto ſacrifitio ĩ altari holocauſtoꝛũ
ꝙ eꝛat in atꝛio ubi miſtꝛabant ſaceꝛdotes mi
noꝛes.ſaceꝛdos qui ibi miniſtꝛaueꝛat accipie
bat pꝛunas ð altari holocauſtoꝝ.⁊ ĩtꝛas pᷣmã
partẽ templi.q̃ uocatur ſanctũ uel ſancta.cõ
cꝛemabat i illa ſupeꝛ altare incẽſi thimiama
⁊ tũc erat ſacrificiũ conſumatũ ⁊ hoc fiebat
omni die. In hoc enim erat cõſumatio ſacri
ficij.quia ſacꝛificia ueteris legis nõ erant ac
cepta.niſi ex fide ⁊ deuotione offerentinʒ de
uotio autem per thurificationeʒ deſignabat
⁊ ideo in hoc ſacraficiuʒ conſumabatuꝛ.In
illam uero paꝛtem templi.que dicebatur ſan
ctum ſancioruʒz.ſolus ſummus ſaceꝛdos itra
bat cum ſanguine hirci ⁊ uituli immolati ꝓ
peccato populi ut ex illo aſpergeꝛz cõtra pro
pitiatoꝛium. Quõ autẽ Tachaꝛias intꝛaueꝛi.
cum ſanguine tali non dicitur hic.ſed ſolum

ad ponendum incenſuʒ. Unde angelus appa

ruit ei a dexteris altaris incenſi.qð etiam uo
catur altaꝛe aureum. Poc autem altare non
fuit intra ſancta ſanctorum ſed in prima par
te templi.ad quaz ſimplices ſacerdotes pote
rant ingredi. Sed incenſuʒ quoo ſoli ſummo
ſacerdoti licitum eꝛat ponere intꝛa ſanctum

ſanctoꝛum in die expiatõnis hoc non poneba

tur ad offeꝛendũ ſed ut nebula inde cõſuꝛgẽs
opiret oꝛaculum. quando põtifex aſpeꝛgebat
ſanguine uituli ⁊ hirci contꝛa oꝛaculũ Et ne
aliquis hiſtoriographus deſcꝛibens ſacerdo
tium iudeoꝛum mentionem facit de ſummo
achaꝛie ſaceꝛdotio. Peꝛ zachaꝛiam qui do
mini memõ interpᷣtat᷑.bonus platus ſignat q
in ſuo pectore debet dei memoꝛiam gerereꝓ
ſua ⁊ ſuorum ſubditorum ſalute. Pic autem
templum ingꝛeditur peꝛ diligenteʒ diuini cul
tus ſolicitudinem.⁊ offert incenſuʒ per deuo
tam orationem.⁊ populus oꝛat per eius ĩfor
mationem. Triplex uero debet haberi de ðᷣo
memoria.ſ.potẽtie eius quo ad opera crea
tionis. ſapientie quo ad opera recreationis.
bonitatis quo ad opera retributiõls. Prima
ad patrem.ſecunda ad filium.tercia ad ſpuʒi
tuʒ referatur.(¶ Apparuit autem zacharie ga
briel angelus.ſtans a dextris altaris incenſi.
)quo uiſo timoꝛ irꝛuit ſuper eum pꝛopteꝛ al
tioꝛis ⁊ potentioꝛis natuꝛe aſpectuzʒ. Sed bo
nus a malo diſceꝛnitur:quia malus hoꝛꝛoꝛeʒ

coninuat:qui ſecundum Bedam nulla meli

Capi.iiij.

us ratione quaʒ fide intrepida ſuperatur. bo
nus aut es ſtatim confoꝛtat ⁊ conſolatur. Vn
de ange lus ſtatim eum confoꝛtauit dicens.
Me time as zacharia) qᷓi dicerʒ. Ceni ad ↄſo
latõʒ tuã.⁊ idðo ſubdit᷑ (.qꝛ exaudita ẽ depᷣca
tio tua). Oꝛabat em̃ ñp ſobole:de q̃ iã ũ ſpe
rabat pſert im cum de ſua ſueqz; uxoꝛis etate
diffideret ⁊ angelo id ꝓmittenti ñ crederet ſʒ
pꝛo populi peccatis ⁊ redemptione: ⁊ aduẽtu
Meſſie.⁊ quia ſalus popłi ꝑ xpʒʒ futura erat
nũciauit ei filiũ naſcituꝝ.qui pniam ⁊ fidẽ pᷣ
dicando plebẽ ſaluatoꝛi pᷣpaꝛet. Nomen quo
q; pueri idicauit.qꝛ Johanes uocari debuit.
Johanes eni interpꝛetat ĩ quo ẽ gr̃a.ipſe vo
xXpim manifeſtauit:per quẽ gra:⁊ ueritas fac
ta eſt. Ubi Beda. Johannes interpꝛetatur
in quo ẽ gꝛatia:uł domini gatia:quo nomie
declaratur pꝛimo paꝛentibus eius gatiam.ꝗ
bus decrepitis filius naſceretur eſſe donata.
Deinde ipſi iohani:ꝗ magnus coꝛam dño
erat futurus.⁊ adhuc i utero matris ſpiritus
ſancti ſit munere ditãdus. Poſtꝛemo et filijs
iſrł:quos ad dnim deum ipſoꝝ erat cõuerſuꝛꝰ
Pec Beda. Patri quoq; ide gaudiũ ſcʒ inte
rius ⁊ exultatõem ſcʒ exterius inſinuauit.Di
citur eni exultatio quaſi extꝛa ſaltatio.⁊ hoc
ẽ ꝓpꝛie qñ gaudiũ ẽ tanlum interius.ꝙ ñ põt
contineri:quin appareat exterius. Xeticiã ẽt
mltis alijs in eius natiuitate pꝛomiſit.quia ĩ
oꝛtu eius non ſoluʒ pater.ſed ⁊ alij multi ſũt
gaatulati:⁊ nũc etià uidẽus ĩpleꝛi.qꝛ dies ſue
natiuitatis:non ſolum feſtinatur ab omnibꝰ
chꝛiſtianis etiaʒ a ſaꝛracẽeis ⁊ ꝗbuſdasʒ alijs.
Unde Beda merito pateꝛ gaudet. quod uel
in ſenecta natum: uł talis gatie acceperit fi
lium.gaudent ⁊ alij:quibus inauditum eate
nus ꝛegni celeſtis euangelizauit ingreſſum.
Unde et Ambroſius.Solemms leticia eſt in
oꝛtu et generatiõe iuſtoꝛum. Sanctus enim
non ſolum parentum gꝛatia: ſed etiam ſalus
eſt pluꝛimoꝛum. Unde admonemua hoc loco
ſanctoꝛum generatione letari. Pec ambꝛoſi.
Moraliter in quolibet noſtrum poſſumus in
uenire zachaꝛiaz. ⁊ uxoꝛem eius elizabeth: qᷓ
paꝛit ei filiuʒ:cuius nomen debel uocari ¶⸗o
hanes.eꝛitq; ſibi gaudiũ ⁊ exultatio:⁊ multi
in natiuitate eius gaudebut.Elizabeth uxoꝛ,
ʒaehaꝛie poteſt ĩtelligi caro coplłata ſpuiſctõ
qꝛ ſic ui regit ⁊ caſtigat uxoꝛẽ.ita ſpus caſti
gare et regere debzʒ carnẽ: ne laſciuiat ⁊ inci
dat in foꝛnicatiõis ꝛeatũ. Pec ꝑit ei filiũ.quã
do ſpũs per carnis officium exercet opꝰ muũ
ut ſi dat elemoſinã.ueſtit nuduzʒ. paſcit eſuri
entem.uiſitat ifiꝛmuʒ ſepelit moꝛtuũ ⁊ceteꝛa
hbmõi.tunc uxoꝛ ipſius ſic uitis habundat: in
lateribus domꝰ ſue. Puius filij nomendebz
iohãnnes.uidelicet dei gratia uocari? quia
nemo bonum opus debet ſibi adcribere. ſed
tantum gꝛatie dei. Eritque ſibi gaudium et
exultatio.quia de bono opere gaudebit ⁊ ex.

De conceptione

ultabit.qui mentẽ letificat et ſer̃nat. Et młti
in natiuitate eius gaudebũt. omnes uidelicet
bõi.qui ꝓximo ſuo congꝛatulãtuꝛ ĩ bono.Eſt
eꝛgo nobis ſũmopere pꝛouidenduʒ ut 9 gauoð
mus exterius tripudi lates i coꝛpe: gaudeam“
ĩterius exultates ĩ mẽte:qꝛ ꝛeliquie cogitatio
num dieʒ feſtum agũt dnño. õ ẽ impijs gau
dere dicit dis: nec peccatoꝛibus a facie pcto
rũ.Quo circa puꝛgemus aias nr̃as a maclis
uicioꝝ: ut tante ſolẽnitatis gaudiuʒ digne ce
lebrare poſſumus. Magnificentiaʒ ẽt pueri
coꝛã dñno futurã. in uirtute ſanctitate ⁊ digni
tate. angelus pᷣnunciauit. Cuiꝰ magnitudo ĩ.
iiij.cõſiſtit ſᷣm.iiij.dimenſiones.ſ.in altirudie
cõuerſationis in ꝓfunditate humilitatis.ĩ la
titudine caritatis.in longitudine pꝑſeuerantie
finalis. m illud apoſtoli. ut poſſuis cõphẽde
Te cũ oĩbꝰ ſcĩs.⁊c. Saluatoꝛe quoq; poſtmõʒ
atteſtante: inter natos mulierũ maioꝛ eo non
ſuꝛexit. Sed ⁊ anglus multiphaꝛiaʒ eiꝰ ma
gnitudinẽ ſubſeqᷓnter expoſuit ⁊ pluꝛa ipſius
puilegia ſeriatim memoꝛauit. Nam uitã eius
cũ abſtinentia pᷣdixit.ſ.ꝙ(uinu et ſicerã).i.
poculũ ꝙ inebriaꝛe põt.bibiturus ñ eẽt.qꝛ nõ
ðᷣcet uas celeſti mãcipatũ gre.ſecłi illecebꝛiſ
deſeruire. In quo patẽter idicauit angel?: qꝛ
ab omnib uicijs ⁊ nundi illecebꝛis.qᷓ ſtatuʒ
mẽtis ſot euertere futuꝛꝰ eꝛat imunis. Pꝛe
dixit ẽt angelus ꝙ ſpirituſcõ ex utero eſſet ꝛe
plendus.ſ.quãtũ ad purgatõnem oꝛigĩalł pcĩ:
⁊ ad oꝑatõʒ bõi meritoꝛij. In quo ꝓfecto oñ
dit:q; natꝰiĩ mũdũ.cũctis vtutũ fr̃ibꝰclarificã
dꝰ eẽt. Predixit qnoq; ꝙ multos filios iſa gel
convterʒ ad dominuʒ.i.ad xpᷣʒ:ꝙ ⁊ fecit pᷣdi
cado ipſũ.⁊ phibendo de eo teſtimoniũ. PDꝛe
nũciauit inſuꝑ angelus qꝛ añ dñm ĩ ſpu ⁊ uiꝛ
tute helye eẽt pᷣceſſurꝰ. Dꝛimo ꝓpteꝛ ſimilitu
dinem officij.qꝛ ſicut helyas pꝛecedʒ aduẽtũ
xp̃i pᷣm:ita iohes pᷣceſſit ᷣmũ.Secũdo ꝓpteꝛ
ſimilitudinem uite.quia uterq; uixit ĩ magna
uictus ⁊ ueſtitus auſteritate. Tertio ꝓpteꝛ ſi
mllitucine doctrine:q; uterq; ↄſtanter ꝛedar
guit uicia.ẽt perſonaruʒ magnaꝝ.Ad hoc at
debebat pᷣcedere(ut conuerteret corda patꝑ
in filios).ſ.quãtũ ad ſcripturaꝝ itelligẽtia/¶
7 ĩcredulos ad prudẽtiam iſtoꝝ) quo ad fiði
obedientiã et(ꝑaret dño plebem pfectam.)
quo ad euangelij ⁊ noui teſtamẽti graʒ ſuſci
piendã:qꝛ neminẽ ad pfectũ adduxerat lex.
Et propter hoc r illa lex tĩioris.qr ĩperfecto
rũ ẽ timore pene retrahi a mał.lex autẽ euãꝗ
gelica dr̃ lex amoris:ꝗa ꝑfectoꝝ ẽ a mał re
trahi amore boni. Sicut at de pentibus ſeni
bus talis ⁊ tãtus natus eſt: ſic ſepe pꝛouecte
etatis homines.⁊ bonis operibus ſteriles.ex
dong Pirituſſacti faciuůt magnũ fructum ĩ ec
cleſi dei ſic patet de Aug.⁊ dio.ꝗ prouecte
etatis uocati fuerunt ab fideʒ chriſti.acha
rias autem ſterilitatẽ uxoris ⁊ utriuſ. q; ſene
ctutem conſiderans non credidit. et ob hoc

ſaluatoꝛis.

uſq; in diẽ ꝑtus obmutuit. ſignificans qõ iaz.
adueniẽte xpᷣo lex ? ꝓphie adiplete tacerẽt.

Unde Caiſ. Et ideo gacharias ſacerdos iude
oꝛum obmutuit.qr iam ceſſare ⁊ obmuteſce
re opoꝛtehat ſacrificia eoꝝ.quep pctis popu
li offerebat. Ueniebat eĩ ſolus ſacerdos. qui
ꝗgno ꝓpꝛio iĩmolato.ſacrificiũ dᷣo ꝓ peccatis
oĩm offerret. Per hoc quoq; ꝙ dubitans fac
tus ẽ mutus.ſignificatꝙ lingua dubitantis ĩ
fide facta eſt muta.qm eius oꝛatio nõ eſt ðo
accepta. PDer hoc etiam ꝙ poſt reuelatõem
ſibi factam obmutuit. ĩnuit ꝗ· poſt reuelatio
nem ſiue uiſõeʒ dʒ homo reticere q̃ſ mutus
nõ ſe iactare tãq;ᷓ elatꝰ.¶ At aũt impleti ſut
dies officij eius.abijt ĩ domũ ſi uqMad quã nõ
licebat ꝛeuerti durãte officio. Vicis eniʒz ſuo
tꝑꝛe ſacerdotes caſtimonie ſtudebãat ac ſecũ
dũ pꝛeceptuʒ dñi uinum ⁊ omne ꝙ inebꝛiaꝛe
põt nõ bibebãat. Sed ſi legalis ſacerdos tene
batur ad tanta ↄtinentiam ⁊ abſtinentiã ac
reuerentiaʒ ſcõꝛũ multomagis ſacerdos euã
gelicus ꝗ tantum cõficit ſacramentum. ⁊= qꝛ
tota obdomada qua ĩ tẽplo mĩſtrabat ſacer
dos ad hoc deputatus in templo manebat *
nõ exibat ad ꝓpᷣa negocia ĩtentus ad diuingꝗ:
ex hoc inoleuit cõſuetudo apud aliquos reli
gioſos.ſancta ⁊ honeſta.ſ.quod ille qui ẽ eb
gomadarius per totã ebdomadã manet ĩfra
clauſtrũ: nõ exiens ad exterioꝛa ĩtẽtus ad di
uina.qꝛ illo tpꝛe mediꝰẽ ⁊ ſequeſter inter cõ
uentũ ⁊ deum. Apud quoſdam etiam religio
ſus abſtinet illa ębdõada cõi colloꝗo:⁊ apo
quoſdã ẽt ſeculares canonicos ĩ cõi tunc doꝛ
mit dõmitõio.(¶ Poſt H eliʒa.ↄcepit).ſ.viij.
Calẽ. octobꝛis ⁊ ſexta feria.⁊ ꝗqa ſenex erat
e uerecondia ſe.v.menſibus occultauit do
nec maria conciperet ⁊ fetꝰeius exultans cũ
gaudio ꝓphetaꝛet. Lʒ enim de cõceptu ⁊ de
ablato obpꝛobꝛio ſterilitatis gauderet pp an
nilẽ tñ etatẽ aliq;tulus erubeſcebat. ne in ſe
nectute uideretur libidini uacaſſe. Antig eĩ
ubi nõ erat ſpes de ꝓle. nõ ↄueniebant inter
ſe. Ubi Beda.Quanta ſanctis cura ſit ne qd
tuꝛpe ð quo erubeſceꝛe debeãt admittant oñ
dit elizabeth:que ⁊ de ipſis que accipere cu
piebat donis erubeſcit: Conſidera ergo h̊ qᷣ
modo elizabeth etiã õ licitis erubeſcebat co
ram hominibꝰ ⁊ ſtude de illicitis omnibꝰeꝛu
beſcere ⁊ abſtinere.nõſolũ coꝛam höibus. ſzʒ
etiam coꝛam deo ⁊ angelis eius.Naʒ ( teſtã
te boetõ) magis eſt nobis indicta neceſſitas
⁊ecte uiuendi ⁊ pꝛobitatis.que omnia facius
ante oculos iudicis cũcta cernẽtis.uñ Aug.
Quicꝗd fecero deꝰaſiſtit.ut pote ꝑpetuꝰiſpe
ctoꝛ oim cogitatõum. ĩtẽtiõuz ⁊2 actõuz. cůq;
h diligẽter cõſidero timoꝛe piter ⁊ ĩgẽti rubo
re confundoꝛ.qr illum ubiq; pñtem. ⁊ omnia
occulta mea uidẽtem intueor multa eĩm ſũt
ĩ me de quibus coram deo erubeſco. Et ideo

ait Anſhel. Ibi pecca.ubi deũ eẽ neſcis. Uñ

lAizc
citic e (uſ

Alcunron uetbl.h
in mocans eus oihe
Umum ce pmis pen
incinnen gallee dic
nuriam deſponſatez
fe anbo etant ded
fegaliö tbnt ſtirpen
ſa cicbeni. oaen
code mo hoi recorci
ſececideng ai doßg
gente exegueme drel
coſſemiene, Repr.
omranio geo geſtin
gogoiremenieme⸗
Aeni aen hic po
tehlt cict Beba ſ
nmcrti nſereni
ſnaqpolinipſetaen
inmaciſkhlbenr

de Urimegisnfeſalmrie

betis popn
erdos qni
P peccatig
bitans fze
ubitantisi
noͤ eſt z0
euelatöem
reuelatio
ſimutus
unpleti ſüt
ad qua ni
ls eniz ſino
dit ac ſeci
medrigze
cerdos tene
ſtinenti ac
cerdos en
entum. 7
gbat ſacer
nanebat ?*
id diuing:
iquos reli
e qui ẽ eb
nanet ifra
etus ad di
r inter co
amn religio
go:? apoͦ
i tunc do⸗
it) 1. viij.
ſenex erat
ultauit do
xultans cũ
ceptu ? de
geret gp an
at. ne in ſe
e.Antig ei
bant inter
a ſi ne gd
mittant onñ
ccipere cu
ergo h ⸗
eſcebat co
omnibeꝛn
hoibus. 6
ſiaz teſti
4 gkeeſtd
mnia facius
.uß Aug⸗
ppetuſiſpe
ctöuz. cüch

Pꝛime partis.

⁊ quidã aliꝰ.Cuʒ quid turpe facis ꝙ me ſpec
tante ꝛubeꝛes.Cuꝝ ſpectãte deo nõ magis ipe
rubes: Inter pꝛoprietates ꝗpe hominis unꝗ
eſt ueꝛecũdari ĩ tuꝛpe ꝑpetꝛato. Propter quð
inuerecũdi dicunt᷑ inemdabiles.qꝛ in aliquo
ꝗa 2õis honoꝛe mutati ſũt.pecoꝛinam naturaʒ

aſſumentes.⁊ tanquam effꝛontes inteꝛ hõies

ꝛõnales ſe hites. Ofo.
Ancte iohes tu eodem ãgelo quo xpᷣs
denunciate cõceptus.⁊ prius ab ipſo
e quo dixit deus. Int᷑ natos mulierum
nõ ſuꝛꝛexit maioꝛ.ad te domĩe tam ſcem tam
bem. tãmagnuũ.cõfugio.dubius ð ſalute mea
quia ceꝛtus ð magna mea culpa.ſed ſpãs de
maioꝛi tua gra.dele eꝛgo apud deuʒ ſceleꝛa
mea.qꝛ maioꝛa ſüũt apnd eu meꝛita tua. Ma

angelo laudatus qᷓ; a patꝛe genitus:
Xu

gna.n. ſt᷑ magne ioheſ meꝛita tua ut ſufficeꝛe

pñt tibi et mihi.⁊ ſi pꝛoſint mihi nihil minuẽ
tuꝛ tibi. Suppleat eꝛgo tua hndantia meam
inopiam ut de te meditatum et ſaluatum in
er᷑num gaudeam am̃.
De cõceptione ſaluatoꝛis.Ca.v.
menſe ãt ſexto) a cõceptiòe
peurſoꝛis pꝰ quam uenit plenitu
do illiꝰ ſacꝛatiſſimi et feliciſſimi
tꝑis.ſ.pꝛĩcipium ſexte etatis quo
ſumma trinitas generi humano
ꝑ icaꝛnatõm ueꝛbi.ꝓuideꝛe ate tpa oꝛdinaue
rat uocans deus oĩpotens gabrielẽ archãgl3
unum de pᷣmis pꝛincipibus ꝛegni ſui.miſit eũ
in citatem galilee dictã nazateth ad uirginẽ
mariam deſponſataz ioſeph uiro de ſuo gene
re.qꝛ ambo eꝛant de domo dauid.de familia
regali.ðᷣ tbu ⁊ ſtirpe nobili:⁊ pᷣ ceteris rligio

△

ſa.ſiẽ dic beꝛñ. Placuit deo eodem oꝛdine et
codẽ mõ.hoiẽ reconciliar̃.qꝰ nouerat cecidiſ

ſe. cecideꝛat at᷑ hõ ̃jʒ Bedã diabolo ðſtiãte.ſ
pente exequente dyalogo intueniẽte mulier
conſentiente. Repaꝛatus eſt eodem oꝛdine e
contrario.deo deſtinate angelo exequẽte dy
alogo interueniente: ⁊ uirgine conſentiente.
Uerba autem hic poſita miſterijs ſunt plena
⁊ ideo ut dicit Beba ſolemniter ſunt notãda
tantoq; cordi inſeꝛenda: quàto manifeſtiꝰ ap
paꝛet quod in ipſis tota redemptionis noſtre
ſumma conſiſtit.libent᷑.n.debemus ꝛecoꝛdaꝛi
de principijs nr̃e ſalutis. Notadũ ergo:ꝙ nũe
ꝛus ſenaꝛius non uacat a miſte:io. Unde xps
conceptus eſt ſexta etate.quia per ipſum de
bebant omĩa peꝛfici: nuũecꝛus ſenat iꝰ ꝑfectꝰ ẽ.
Itẽ ſexta cyliade.i.milẽaꝛio.qui ẽ limes oĩʒ
nueroꝝ: ⁊ xps eſt limes et finis oĩm etin. Itẽ
ſexto mẽſe.qꝛ illo mẽſe factꝰẽ mũdꝰ.ꝗ p ipᷣm
refici debebat:ſicut per ipſuʒ factus fuerat.
Itẽ ſexta feria.qꝛ illa die hõ eſt creatus et ꝑ
ipſum recreari öbebat iam peꝛditus.Et ideo
ſimiliter eadem etate. eodẽ mulẽario eodem
mẽſe.et eadem feria paſſus eſt: reuolutis.xx
xiij.ãnis.Et forte ut oĩa cõuẽirẽt.dici poſſet

Capi. v.

quam etiazʒ ſexta hora conceptus eſſet.qꝛ ea
hoꝛa paſſus eſt:ſicut etiam eadẽ hora homo
peccauit.ut ſic ̃ᷣm quãdam cõgru⁊ctiã eadeʒ
hoꝛa qua eua ſeducta fuit peꝛ qyabolum ma
ia edocta ſit per angelũ((.Miſſus eſt igitur
angelus gabriel qui ði fortitudo ĩterpretat
ut dei uirtutem ⁊ dei ſapiam carnem ſuſcipe
re nunciaret:in qua humil apparens:aeꝛeas
poteſtates debellarz. Et ideo merito de ordi
ne archãgeloꝝ eẽ òbuit: magna nũciauit.
Deus autem mittẽs angelu.fuit tota trinitas
licet patꝛi ſpecialiteꝛ attbuat᷑. Pater quideʒ
miſit.qꝛ ei incũbebat pꝛouidentia de filio.de
ſpõſa.⁊ de genitꝛice.filius uero miſit qr uẽtu
ꝛus eꝛat in uuꝛginem.ſpirituſſàctus etiã miſit e
2 ipſe ſanctificare ⁊ obumbrare habuit ioſã
En citatẽ galylee)q̃ interpretat traſmigra
tiõ.qꝛ.ſ.tranſiturus erat dẽe icredulitate iudo

rum ad fideʒ gentium. Eſt at duplex galylea

una eſt gentiuʒ⸗coniuncta tiris quam ſalomõ
dedit regi yraʒ.⁊ de illa hic non dicitur Miia
ẽ iudeoꝝ que ẽ ſuꝑ mare galilee:⁊ ð illa hic
intenditur.( Cui nomen naʒzareth) quõ inter
pretatur flos: conueniens enim cuit ut neꝛus
flos.id eſt chriſtus concigeretur in floꝛe id ẽ
i nazareth.⁊ ð floꝛe.i.de beata nirgie.⁊ cum
floꝛibus.id ẽ tẽpoꝛe floꝝ:⁊ ſic accipinus fio
rẽ de foꝛe.ĩ flore inter flores. Dicit᷑ autẽ flos
.s ꝓpter ſacte cõuerſationis pulchritudiez
7 decorẽ pꝛopter bone opinionis ſuauitatem
⁊ odorẽ ꝓpter paſſionis fructũ ⁊ cõuerſõis fi
deliũ utilitatẽ. Iſte flos floruit ĩ conceptione
ꝗppaꝛuit in natiuitate emarcuit in paſſioe: ſʒ
refloruit tãdeʒ in reſurre ctione. Si ergo uis
carpere iſtum floꝛem. ſequeꝛe decoꝛcʒ ſue cõ
vſatõis pᷣdica odoꝛẽ operatiõis.⁊ ſic habebis
fꝛuctum paſſionis. Noluit dũs ſicut teneni ꝛe
ges magnã ciuitateʒ eligere in nuptijs ſuis ꝗ
bus copłauit ſibi natuꝛà humanam.ſed naza
reth ciuitatem puaʒ pꝛopter humilitatis exẽc᷑
pluz: ut nos doccꝛet ſꝑ huilia loca eliger̃.ſed
i ciuitate hirlz magna elegu pati: ut nos do
ceꝛet obpꝛobꝛia coꝛam młtis ꝓ ipſo nõ eꝛube
ſcere. Miſſus eſt ĩq; (ad uuginem )nõ quam
libet.ſed uirginẽ mẽte.uirginem coꝛpꝑe.uirgi
nem ꝓfeſſione. Moluit auteʒ xpᷣs cõcipi ⁊ na
ſci de uugine. Primo ſᷣm Beꝛñ.o cõgꝛnum
fuit.ut ſi deus ↄcipi nel naſci debuit. nõ niſi
de uiugine ccipeꝛet᷑ uel naſceretur. Item ſi
uugo ↄceptura uel ꝑituꝛa eꝛat: nõ niũ deum
ↄciꝑet ulłl ꝑeꝛet. Secũda ꝛatio eſt ſecundum
Damaſ.ut qui in celis patꝛẽ hẽt ſine matre: ĩ
teꝛꝛis habetet matꝛeʒ ſine pate. Tetia ſeci
duʒz Auguſ. ut ſignazet membꝛa ſua miſtica.
de uugie eccleſia ſecũdũ ſpizitũ naſcituꝛa iõ
decuit caput de uugine naſci. Quaeta ut ſic
pꝛimus adam. de teꝛꝛa ungine fackus fueꝛat
ita ſccũdus adã de uiꝛgine homo fieꝛet.Qui
ta ut ſicut peꝛ euã unginem facta fuit huani
geneꝛis peꝛditio:ita peꝛ maꝛiaʒ nieginem ⸗ ie

ig

icg

t ιναaεaaα *

De coceptione ſal

ret eiuſdẽ reꝑatio.¶ Ad vginẽ inq; deſpõſatã
uiꝛo.) Cur aut ð deſpõſata cõcipi ⁊ naſci uo
luit ſupꝛa de deſpõſatõne uirginis marie dic
tum ẽ. Uirũ vo noĩat ut dicit Ber.non quia

maritus.ſʒ qa hõ vtutis ⁊ iuſtus eꝛat.⁊ ideo

fuit teſtis legittimꝰ. Uñ ⁊ ioſeph.i.accꝛeſcẽs
ſ.p augmẽtum vtutuzʒ dr̃.ꝑ ꝙ cõtinuus ꝓfec

tus vtutũ imuit᷑. Et nota.iiij.famoſos ioſepꝛyh

ĩ ſcriptura. Pꝛimꝰfuit iacob ĩ quo notat pꝛu
dẽtia.ꝗa ſomnia pharaonis pꝛudẽt᷑ expoſuit
Scðo ioſeph uir maꝛie in quo notat᷑ tꝑãtia:
ꝗqa maria uirginẽ reſignauit.Tertius ioſeph
ab arimathia:in quo notat᷑ foꝛtitudo.ꝗa au
dacter ĩtroijt ad pilatũ:⁊ petijt coꝛpus ieſu.
quartꝰioſeph iuſtꝰ ĩ quo notat iuſtitia unde

7 iuſtus eſt noĩatus.Tale itaq; decebat hre

nom̃ ſpõſũ uirginig: ĩ quo iueniret᷑ miſteriuzʒ
oĩs uirtutis.Additur aut(de domo dauid.
ad ondendũ ꝙ xpᷣs deſcẽdit de ſemine dauid
ſicut fuerat ꝑ ꝓphetas pᷣdictũ.Lzq eiz ioſeph
nõ fuerit pater ſaluatoꝛis.tũ uirgo maria de
qua xpᷣs carnẽ aſſũpſit.fuit ð eadem tribu cũ

ioſeph.ſ.õ tribu ipſius dauid. Merito auteʒ
dr (nom̃ vᷣgis maria.) Poc ei uenerabile no
ſreſla anẽ triplicẽ hʒ ĩtemꝛetatõem ĩ triplici ligua.

euegice iterpᷣtat᷑ ſtella maris uel illumina
trix lat᷑ie ethimoloygat mare amarũ.ſyriace
vo dña nücupat᷑. Ipſa fuit maris ſtella ĩ filij

dei natiuitate. tũc eni emiſit radiũ totũ mun

dũ illuminãtẽ. Maꝛe amaꝛũ ĩ filij paſſõe ꝗa

tunc ipiꝰaĩiam ꝑtrãſiuit gladius ſed domina ĩ

ſua aſſũptiõe:qñũ ſuꝑ choꝛos angeloꝛũ ẽ exal
tata. Iteʒ maria dicta ẽ ſtella maris ĩ pctõꝝ
cõductiõe.qꝛ ꝑ mare huius ſeculi eos diꝛigit
ad poꝛtũ pnie ⁊ ad filiũ ꝑducendo ĩ cuiꝰ ẽt ſi
gnu ĩ natiuitate xpᷣi ſtella magna appaꝛuit q̃
eos ad natũ ifantẽ ꝑduxit.uñ oculi oĩm pctõ
rũ ſint ad ipſã ſic oculi oĩʒ nautaꝝ ad ſtella.
Vñ Ber̃. Ne avtas oculos tuos a fulgoꝛe hu
ius ſideris ſi nõ uis obꝛuiꝓcellis.O quiſq; te
itelligis ĩ huiꝰſeculi ꝓfluuio magis ĩter ꝓcel
las ⁊ tempeſtates fluere quam ſuper terram
ambulare:reſpice ſtellã.uoca mariã.Si iac
taris ſuꝑbie undis.ſi ambitiõis.ſi detꝛactiõis
ſi emulatõis:ꝛeſpice ſtellã.uoca mariã:ſi ira
cũdia.aut auaricia.aut carnalł illecebꝛa na
uiculã ↄcuſſerit m̃tis.ꝛeſpice ſtellã.uoca ma
riaʒ. Si criminũ ĩmanitate turbatus łᷣ ↄſciĩe
feditate ↄfuſus baratꝛo deſꝑatõis icipias ab
ſoꝛberi.reſpice ſtellã.uoca Raram. Fn picu
lis.iĩ ãguſtijs.ĩ rebꝰ dubijs.mariã cogita.ma
riã iuoca.nõ recedat ab oꝛe.ñ recedat a coꝛ
de.⁊ ut ipetres eiꝰor̃onis ſuffragiũ ñ deſeras
2Zuer ſatõis exẽplu. Ipſa ſequẽs non deuians
ipam rogãs ne deſpes.ipſà cogitãs nõ erras.
ipſa tenẽte ñ coꝛruis.ipſa ꝓtegẽte ñ metuis.

ipſa ducẽte ñ fatigaris.ipᷣa ꝓpitia ad poꝛtũ ꝑ
uenis ſic in temetipo expiri poteris q;merito

dem̃ ſit nom vgis maria.maris ſtella.h/Ger̃.
Itẽ illuinatrix iterpᷣtata ẽ.qꝛ ſplẽdoꝛe gr̃e et

uatoꝛis noſtri ieſu xpᷣi.

exemplis ſue ſeiſſime uite mudũ illuſtrauit.
uñn ð ea canit eccleſia.c uita icli.cũc.illu.ec

cle. Pic ait Ber̃. Lolle hoc coꝛpꝰ ſolaꝛe.ubi

dies:tolle mariã hac maris ſtella.qd niſi ca
ligo iuoluẽs et umbꝛa moꝛtis ac deſiſſime te
nebꝛe reliquũt.h̊ Berũ.Eſt ꝗppe ſtella ma
ris hꝰutiq; tenebꝛoſi mãis ubi reptibilia quo
rũ ñ ẽ nuerꝰ. Pes ſtellas hʒ celù: mare unã

q̃ pᷣ oibꝰilt clarioꝛ ⁊ melioꝛ ẽ.micãs meritis.

illuſtꝛans exẽpł.de hac eĩ una oꝛtus ẽ ſol iu
ſticie.cꝰfulgoꝛe illuſtrãt oĩla quẽ ꝗ ſeꝗt non
amblat i tenebꝛis.ſʒ hẽbit lum uue.Auiꝰ g⸗
fulgoꝛis illã ſtellã eſſe putamꝰ q̃ huc tm̃ talẽ
q; ſolẽ pepit mũdo.Qui hac ſtellaà ſeꝗt᷑ duia
re ñ poterit nec erraꝛe. It᷑ ẽ maꝛe amaꝝ i pe
catoꝝ cõuerſione.q; eis ĩpetret:ut ↄuertat ð

pct᷑is ſuis:faciẽs aquã carnalis delectatõnis

ↄuerti ĩ uinum cõpũctõis. Poc ẽt nomẽ ↄue
nit ei.ĩ q;tũ mare pñũtis ſeculi ĩ tota uita ſua
fuit ſibi amaꝝ ⁊ ĩſipidũ ꝓpter deſideriũ uidẽ
di filiũ ĩ regno ſuo. Item legitime deriuat᷑ a
mari ĩ qᷓ;tũ ĩ ipſa ẽ cõfluẽtia oĩuʒ gr̃arũ ſicut
oĩa flũina ↄfluüt ad mare. It᷑ ẽ dña ĩ tẽptatõ
nũ ſubuẽtõe.liberãs om̃s de anguſtijs ſuo tẽ
poꝛe. Põt ꝗqdẽ ⁊ uult ſubuenire.ꝛ ꝛegina ce

o li ẽ.⁊ mr̃ miṽicoꝛdie. Poc ẽt nom̃.ſ.dũa ↄue

nit ei ĩ qtũ ipa dña exiſtit nõ im̃ hoĩum iĩ teꝛ
ra:uexetiã ãgeloꝝ ĩ celo ⁊ demonũ iĩ ĩferno.
Kt iõ ĩ oĩ tẽptatione ⁊ maxie ꝗ ĩfeſtatõnes ðᷣ

monũ ĩuocaâda ẽ maria q; f̃ᷣm Berñ.MNon ſic
timẽt hoſtes uiſibiles qualibet caſtroꝛu mul

titudinẽ ſicut Ale aeree poteſtates marie nuo

cabulũ. patrociniũ ⁊ exemplum. Sicut eniʒz

puluis ante faciẽ uenti ſpgit.⁊ ſicut cera an
te faciẽ ignis liſcit:ſic ad iuocatõem huius
nõis maria. fugiũt et ꝑeũt. Et iteꝝ. ubi nomẽ
marie nõiat᷑.ibi demoniuz eſffugatur reis ue
nia medela egris puſilł coꝛde robuꝛ afflictis
conſolatõ.pegrinantibus adiutoꝛium datur.

hec Ber̃. Uel aliter põt accipi ut ĩ q́;tuʒz ma

re amarũ gerat typũ actiuoꝝ.ĩ q;tũ ſtella uł
illuinatrix ſeu illumiata gerat typu ↄtẽplati
uoꝝ.ſʒ ĩ q;tuʒ dqnña geꝛit typũ platoꝝ. MWiſ
ſus ẽ igit ãgelus gabꝛiel ad mariam ut annũ
ciaret ei et diceꝛet:qꝛ dei filius ſpeciẽ ſuã cõ
cupiſceret.⁊ e ſibi ĩ mr̃em elegiſſet.ipamqʒ
mõeret ⁊ ĩducẽt:ut eudẽ filiũ letãt᷑ ſuſciꝑet.

qꝛ x eà totiꝰhuũani generis ſalutẽ deꝰ opari õᷣ

creuiſſʒ. Unñ Ber. elix maria cui nec humi
litas defuit nec vginitas.Ut ei ꝗ ſcm̃ ſcõꝝꝑ
ceptura erat ꝑit᷑ et ꝑitura ſcã eẽt coꝛpe.acce

pit donũ vgitatis. ut eẽt ⁊ mte. accepit ⁊ hũi

litatis. Pis mmiꝝ vgo regia gẽmis oꝛnata v
tutũ.gemioq; mtis piter ⁊ coꝛꝑis decoꝛe pᷣful

gida: ſpᷣe ſua ⁊ plłchꝛitudie ſua ĩ celeſtibꝰ co

gnita.celi ciuiũ ĩ ſe ꝓuocauit aſpectus.ut et

regis aĩim ĩ ſui ↄcupiam ĩclinaꝛet ⁊ celeſtem
nucium ad ſe de ſuꝑnis adduceret. ¶(Et ĩigꝛeſ
ſo angls ad eã quo:puto in ſecꝛetarius cubi
culi ubi illa fotaſſis clauſo ſr ſe oſtio oꝛabat

—

neßzniglenn
cſetta uhigeli
bici uſtre ſae
,. pehos celuli u
i ſaus aſpelicate
j not nct lee e
am ieſ ſeplchbisn
Mrerstalem alumtn
onſarten Etbenn.
iͦgiſo im. Cetec
goſtruagin enoriſtin
tenolatore conngente
er melatone ſuper ⸗
ualr.ſcper uirginez öd
aidamn cicunt ei tunc
Ecc i goochet te.
necieirons quoen
nnigeſini nganst
If ſ cocrta ſcin
Nummtuc ipſa ſprund
Cotenplanins gcnn
uigtne itpalano⸗
neten Et ei ag ſen
num ſpe phn o i⸗/
koumbiclaa mimu
Riufand mizdi⸗
Cnalaſhnum an
6umamntinnt ni
libletänteri⸗

buit aiſſe r

ſel ſegtd
Re gmani
etretrut vami
nalis gelectatönig
Doc et nomẽ )ue
culi i tota nitg ſug
bter deſideriu nidi
legitime deriuata
ig oiutz graru ſicut
tẽ dña ĩteptato
e anguſtijs ſuo t̃
emre ꝛeging ce
et nom. ſ. dſia one
no im hoiumire:
demonũ i iferno.
ie 3 ifeſtatoͤnes ð
jm Berñ. Nonſe
ibet caſtroꝛu mul
teſtates marie no
yplum. Sicut eniz
it. 2 ſicut cera an
iuocatõem buins
Et iteꝝ. ubi nomẽ
effugatur reis e
de robuꝛ alflicis
adiutoꝛium datur.
ccipi ut i q;titz ma
nox. iihtu ſtellaul
erat typuͦ Neplati
püͦ platox. Wil
d mariam ut apni
,lius ſeci ſluc
elegiſſet. ipam
iliü letat ſuſcipet.
ſalutẽ de opanid
aria cui nec hunm
Ut ei g ſeñ ſcor?
ſca eẽt coꝛpe.acce
imte. acceptt t hii

Pꝛime partis.

pr̃em ſuũ in abſcõdito.Nec ſuſpicãdum ẽ qð
aꝑtũ ãgelus ĩueneꝛit oſtiũ uirgis.cꝰ in ꝓpoſi
to erat hõim fugere frequẽtias.uitalle collo
quia ne uel oꝛãtis pbaret᷑ ſilẽtiũ ł cõtinẽtie
caſtitas tẽptaret᷑. Clauſerat itaqʒ etiam illa
hoꝛa ſuum ſuper ſe habitaculum pꝛudentiſſi
ma uirgo ſed homibus nõ angelis. hec beꝛñ.
Non igituꝛ in plateis maꝛia eꝛat nõ ĩ publico
moꝛabat ĩtus eꝛat ĩ penetꝛalibus ſola ſedbat
nec tñ ſola tãto uirtutũ exercitu circùſepta .
Vñ cꝛiſo. Inuẽeit ãgelus maꝛiaʒ.ũ foꝛis uagã
tem:ſed ſolitariam et contemplationi uacan
tem: ⁊æ quia non queſiuit gꝛatiaʒ apud mũdũ
iuenit gratiã apud deũ.unde ⁊ ãbꝛo. Hec ad
ipos ĩgꝛeſſ ãgeli iuenta ẽ dõi ĩ penet᷑ bilibꝰſie
comitte:ne ꝗs ĩtẽtõẽ abꝛũꝑet.Neq; eni cõmi
tes femias deſideꝛabat:q̃ͥ bõas cogitationes
habebat.Quinetiã tẽ ſibi mĩꝰſola uiõbat᷑:cũ
ſola eſſʒ.nã quẽadmodũ ſola.cui tot libri ad
eſſẽt tot aꝛchãgeli:tot ꝓph̊e.Deniq; gabꝛiel.
ubi eã reuiſere ſolebat: ĩiuenit. Vñ alibi. hie
ro. Pẽbis cellulã que te ſolum capiat:ĩimo ñ
eris ſolus angelica tecuʒ turba vſabit᷑.tot ſo
cij quot ſancti.lege euangeliuʒ.fabulatur te
cum ieſꝰ replicabis apłos uel ꝓphas.nunqæ
poteꝛis talem alium tuis ſermonibus habeꝛe
conſoꝛtem:Et bern. Nunquã minus ſolus ſũ
q; q ſolꝰ ſum.Lredẽduʒ ãt ꝙ tunc erat tota
abſtracta in deuotiſſima oꝛõe uel in intia cõ
templatõne.cõſurgente foꝛtę tunc ſpetialiter
ex meditatione ſuper ſalutè geneꝛis humani
quałr.i.per uirginezʒ öᷣbebat ſaluari.Uñ etiã

quidam dicunt eã tunc actu legiſſe ůlõ Jla.

Ecce uirgo ocipiet ⁊c. In hoc igr̃ actu ta iti
me cõtẽplatõnis.quo erat deo totalr coadũa
ta.ĩgreſſus ẽ angelus ad eaʒe Ratiõabile.n.
ur̃ ꝙ qñ coꝛpoꝛalłꝛ ſibi uoluii uniri uerbuʒ et᷑
num:tũc ipſa ſpiritualiter ſibi fuerit unita in
contemplationis actu. Ingꝛeſſus itaq; ãgelꝰ
ad uuginẽ ĩ thalamo ⁊ cõclaui domũucłe ſue
manẽtem.Et ei ad ſẽſum coꝛꝑali uiſõe:⁊ hu
mana ſpᷣe appaꝛẽs ait(Aue gra plena:domiꝰ
tecum:bñndicta tu ĩ mulieribus). Angelus in
hõis foꝛma apparẽs qᷓi exẽ plo docuit:qꝛ deũ
ĩcaꝛnaꝛi.et ſpiritum coꝛpaꝛi nunciauit.Quia
.n.illum nunciauit.qni in ſe inuiſibił coꝛpus
uiſibile uoluit ex uuꝛgine ſumeꝛe:congꝛue de
buit coꝛpoꝛali ſpe apparere.S oꝛmauit at an
gelus ſibi coꝛpus luciduʒ. Quia ſᷣm Aug. fa
cie rutilas ⁊ ueſte coꝛuſcàs.uigini apparuit
Couenieter uero ãnunciat᷑ uirgini ĩcarnatio
uerbi:ut.ſ.pꝛius ipſũ cõcipiat mẽte quaʒ car
ne. Mutans eꝛgo angelus nomen eue dici v
gini aue: idicans eam ab oi ve libeꝛam. Que

dene gra plena dicit: qꝛ alijs ad mẽſurã gr̃a

datur. hec aut ſola graz. quã nłla alia mern
erat:cõſecuta ẽ ut gꝛatie replet᷑ auctõe.Que
cum gr̃a plena ſit.pꝛius etid q; cõcipiat.poſt
cõceptiõem quata dei habundet gr̃a quis co
gitare poſſit. CInde Hieꝛo.Et bene plena.ga

Aapi.v.

ceteris peꝛ pꝑtes pꝛeſtat gra:maꝛie vo ſiml ſe
totã ifudit gre plenitudo. Ueꝛe gr̃a plena peꝛ
qᷓ; largo ſãctiſpiritꝰymbre ſuꝑfuſa ẽ omĩs cꝛe
atura. Que celis dedit gam: terris deum. pa
cẽq; refudit hõibꝰ.fidẽ gentibus.fine uicijs.
uite oꝛdinẽ.mõibus diſciplinã.Dicit᷑ quoq; ei
dñs tecũ.ſ.ſit ĩ utero.ꝗ ẽ tecũ ĩ aio:adipleat
uentrẽ.ꝗ adiplet mentẽ.CTecũ nõ tm̃ per eſſẽ
tiam.potẽtiaz. ⁊ pꝛeſẽtiã.qualr eſt in oĩbꝰrbꝰ
nec ſoluʒ peꝛ gr̃aʒ eo modo quo eſt ĩ ſctis ho
mibus: ſed etiã ꝑ caꝛnis aſſũptõʒ de tuis puꝛi
ſimis ſãguinibus.Ubi nota ꝙ ⁊ ſi tota ſaluta
tio ãgelica ſit uirgini gtiſſia iſta tũ clauſula.
ſ.dñs tecũ.potiſſie eam delectat:⁊ iõ ſingule
ri deuotõe dicẽda eſſet.lłʒ.n.iã erat cũ vgine
nouũ tũ miſit nücium:qꝛ mõ ſingulari uoluit
eẽ ſecũ.hec ẽt ſola pᷣ oĩidᷣus mulieꝛibus ⁊ ſuꝑ
oẽs mulieres bñdicta pᷣdicatur. Oĩs.n.młier

ſubiacet maledictõni dei uel legis:nã coꝛup

ta ſubiacet maledictiõi dei.ꝗ ait.ĩ doloꝛe pa
ries: vgo maledictiõi legis:ĩ qua eꝛat maledi
cta ſterilis. Sed maꝛia utꝛũq; maledictuʒ ui
tauit: maledictũ ði.qꝛ uirgo ꝑmanſit.maledi
ctü legis qꝛ fuiũ habuii Unõ ipᷣa pᷣmiceria v
ginũ dum pᷣmo vᷣgitatẽ ſuã deo obtulit. male
dictũ legis aboleuit.Et merito bñdicta dr.ꝑ
quã mundus a maledictõe liberat Et notan
dum ꝙ ſuꝑ hac ſalutatiõem nuq; hõ puenire
ualebit.nec aliꝗs excellẽtius dulcius ⁊ gꝛati
us bĩ am vginẽ ſalutare poterit.qᷓ; hac ſaluta
tõe qᷓ; ipſe deus pr dict auit ⁊ ꝑ angelũ ei ðſti
nauit. In cuius vbis ſingulis.dulciflua impli
cant miſteria. Mã deus pꝑr̃ ſua oĩpotẽtia ea 2ↄ
foꝛmauit.ut eſſet imunis ab omni ve. ꝙ ĩpoꝛ
tat iſtud vbũ aue. ilius quoq; dei ſua ſapia
ſic eã illuſtrauit ut eẽt pᷣclaꝝ ſydus quo celũ
⁊ terra illuſtꝛant᷑:ꝙ notat hoc nomen maꝛia
ꝙ ſonat idẽ ꝙ maris ſtella. SpirituſſanctPẽt
tota ſua diĩna dulcedĩe eã penetrado.ſua gr̃a
eã tãgroſam effecit.ut omnis qui qſierit ꝑ eã
gram iĩueniat ꝙ innuitur ĩ his ueꝛbis gr̃a ple
na. In hoc aũt uerbo:dñs tecũ:amonet illiꝰ
ĩeffabilis unionis oꝑatio q;ᷓ tota tꝛinitas in ea
pfecit.cũ ſue caꝛnis ſubſtatiã dine nature in
una pꝑſona copłauit ita ut ðᷣꝰ fierʒ hõ ⁊ hõ ð⸗
Quid iĩ illa hõa gaudij ⁊ dulcedis habuerit:
nłlꝰũqᷓ; hõiʒ ad plêũ exꝑiꝛi potuit:ꝑ hãc clau
ſłã bñdicta tu ĩ mulieribꝰ:oĩs creatura miraã
do agnoſcit ⁊ teſtat᷑ eã bñdictã ⁊ exaltata ſr
oẽm creatnrã tã celeſtem qᷓ; treſtrẽ. Per bñ
dictus fructus uẽtꝛis tui bñdicit᷑ ⁊ extolit᷑ ex
cellẽtiſſimus fructus uentris uirgialis.ꝗ oẽzʒ

creaturam uiui ficauit.ſct᷑ifauit ⁊ ineternum

bñndixit. Ipſa uero uirgo maria ut ſalutatõʒ
angłi audiuit. turbata eſt ⁊ nihil rñdit.Non
fuun tbata turbatione incredulitâtis.ſicut za
charias uel alia ratõne culpabili. nec de uiſi
one angeli. quia angelos uidere ſolita erat:
ſed turbata fuit primo ſ̃m criſo.ꝓpteꝛ noue
appitionis ſpẽʒ.qꝛ ⁊ſi cõſueta fueꝛat nidere 4
2

—–—

De conceptione ſal

gelum nũc tamen nouo modo appuit ei ſum
pta ſpecie coꝛꝑali:et cus ingenti lumĩe ⁊ ſplẽ
dõe ex hoc aliqualr ꝑterrita fuit. Uñ catat.
Et exſpaueſcit uirgo de luie. Scðõo ꝓpter uir
ginalis pudicitie uerecũdiã: (ut dicit abꝛo.
Itrepidare uirginum eſt. ad oẽs uni igꝛeſſꝰ
aueri om̃s uiri affatus uereri. Tercio ꝓpter
noue ſalutatõis foꝛmã q; ̃mo eius ĩgerebat.
Unde abro. Benedictionis nouã foꝛmulã mi
rabat᷑:qᷓ nuſq; ẽ ãte aꝑta.ſoli marie ſalutatõ
hec fuabat. Quarto ꝓpteꝛ laudatiõis excel
lẽtiam q̃ ãgelꝰ ĩ ſuo ᷣmõe eã laudauit.Sct᷑e
.n.mẽtes huiliuʒ.qᷓ;toampliꝰlaudibꝰattollun
un:tantomagis timẽt. Turbata eꝛgo fuit ex
vecũdia vtuoſa ⁊ hõeſta:ſʒ ñ ptbata.uñ tan
q;; pꝛudens ⁊ cauta ⁊ tota pudoꝛoſa:nihil rñ
dit.cogitas ĩtꝛa ſemetipſã ð nouitate tal ſalu
tatiõis ⁊ dem̃ exãinãs.ñ eĩ ſic ſalutar̃ ãgeli ↄ
ſueueꝛãt eã:nec unqᷓ; talia loqntes audieꝛat.
In q̃ ſalutatõe cũ uideret ſe ð tribꝰcõm̃dari
n potat huił dña ñ tbari. Cõmẽdat᷑ eĩ ꝙ eẽt
gra plẽa:⁊ ꝙ dñs eẽt ſecũ ⁊ ꝙ eẽt bñdicta ſr
omẽs mliers.At huil dña n potat ſuã cõmen
datõeʒ ſiũ rubõe ⁊ ᷣlatõe audir̃.qꝛ ueꝛꝰ hũił
ðᷣ laudibꝰ⁊ honoꝛibꝰerubeſcer̃ ſolet ⁊ doler̃.
Unñ Beril.ꝙ turbata ẽ fuit vecũdie vgiał.qð
n ꝑturbata fuit fõtitudis:ꝙ ve tacuit ⁊ cogi
tauit fuit pꝛudẽtie ⁊ diſcꝛetõis.c agelꝰ ĩtui
tꝰ vginẽ: ⁊ uaꝛias eã ſecũ uoluer̃ cogitatiões
facilie ðpᷣhẽdẽs ⁊ cãz ſue tbatiõis cognoſcẽs
ↄſolat pauidã:ↄfoꝛtat timtẽ.ac qĩ notã fãilia
ꝛit᷑ ex noĩe uacas:ne tiere ðbeat.bẽigne ꝑſua
öõt. ⁊ iubet dicẽs(Me tĩeas maia Inec õ laudi
bꝰq̃ſ tibi dixi venðris:ẽ eĩ vitas i eis.Nec ſo
lu es gr̃a plẽa ſʒ ẽt toti geneꝛi hůano grã mł
tiplice rcuꝑaſti ⁊ re (iuẽiſti apð ðu) qᷓ; nulla
unq; repꝑit creaturã.ꝗ.d. ſ̃m criſo. Qui apõ ð
uʒ me:et gr̃ã ñ hʒ ꝗd tieat. Inuẽiſti iquit qꝰ
meꝛito. Certe huilitate pudicitie. caſtitate.⁊
ſcĩe puritate.de pꝛĩo dicit cirſo.q̃liter gꝗſqʒ
gr aʒ ꝛeꝑiret:niſi mediãte hũilitate.Naã hũili
bus deꝰ dat gr̃aʒ. de alijs duobꝰdicit gꝛego.
Inuenit gr̃am vgo coꝛã deo.qꝛ ſplendore pu
dicitie ꝓpꝛiã exoꝛnãs aĩaz. gtũ ſe ðo hĩtaculũ
pᷣparauit.Et nõ ſolũ celibatũ ĩuiolabilẽ reli
gt: ſz ẽt ĩmaculata cõſciaʒ cuſtodiuit. Itaq;
iuẽiſti gr̃aʒ.ſ.dei ⁊ hõim pacẽ moꝛtis ſtruc
tõeʒ. ⁊ uite reꝑatõzʒ: ut ꝑ te deꝰ mũdũ ꝛedime
ret: ꝑ te iluinaret: peꝛ te ad uitaz reuocaret.
Plena g ia gra ĩuenit graʒ ſed alijs ⁊ ad diſ
peſũdũ. Unð aug. O maria gr̃am apud dnñm
iueniſti:et hãc ꝑ totũ mũdũ diffuůdere merui
ſti. Unde notãater dĩc ĩuẽiſti.nõ dĩc habuiſti
uel acꝗſiuiſti. q; res hĩta ulł iuſte acꝗſita. ut
ꝓpꝛia cuſtodit.ſed ĩuẽta his ꝗ ꝑdidert reſti
tuit.ſic ma?ia iuẽit gr̃aʒ.nõ ſibi ſoli ꝛetinẽdã
ſed tãq; alijs reſtituẽda. Qui.n.ĩuenit ꝑdituʒ
tenet᷑ reſtituere gram uero qᷓ; eua ꝑdidit ma
ria ĩueit.ñ ſolu ꝓ ſe ſʒ ⁊ ꝓ nobᷣ.ĩmo et᷑ ppter
nos:qꝛ ſi nos ꝑctoꝛes nõ fuiſſemꝰ deꝰ de ipſa

uatoꝛis nĩi ieſu xpᷣi.

carnẽ ñ ſũpſiſiʒ.⁊ iõ oẽs q peccãdo gtiã ami
ſimꝰ.ſecuri ad tronũ gr̃a accedamꝰ.et maꝛiã
ĩuent᷑cẽ gre pijs fletibꝰ⁊ deuotis orõibꝰpulſe
mꝰ.ut gr̃as nobis r̃ddat qᷓ; ꝓp nobᷣ ⁊ ꝓpteꝛ nos
iuẽit. Ipſa.n.ita legał.iuſta.pia ⁊ ꝓpitia.qð
łli qꝛẽti denegat gr̃az. Un Berñn.Oibꝰoĩa ẽ
facta.oĩbus ſinũ miſcõie apꝑpꝑuit.ut de plẽitu
die eius accipiãt uniueꝛſi.captiuꝰ ꝛedẽptõm.
eger curatõʒ.teſtis ↄſolatõm.pct᷑oꝛ ueniã.iu
ſtus gr agʒ. angelus leticiã. deniq; tota tꝛinitas
glazʒz. Et iteꝝ.ilioli hec peccatoꝝ ſcala.hec
mea maxia fiducia:hec tota rõ ſpei mee. Di
co uobis ſi pie a uobis pꝑł ſata fuerit ſi pie fue
rit ĩuocata:cõpatiet᷑ uobis.ñũ deerit neceſſita
ti ur̃e.Siꝗdẽ nec facultas ðᷣſſe potit.nec uo
lũtas qm regia celoꝝ ẽ miſericoꝛs ẽ.⁊ mr̃ mi
ſericoꝛdie.⁊ iterũ. Altius ĩtuemĩ quato deuo

tiõis affectu a nobis eã uoluit honoꝛari.ꝗ to

tius bõi plẽitudinẽ poſuit ĩ maia.ut ſi ꝗd ſpei
ĩ nob ẽ.ſi ꝗd gr̃e.ſi ꝗd ſalut᷑ ab ea noueriꝰ ꝛe
dũdar̃ nihil.n.nos hre uoluit ðs.ꝙ ꝑ mã?*ma

2

rie ñ tranſiet.hec berñn. Inueniſti inq; gram

totiꝰ gre auctoꝛẽ ↄceptura.Nã(ecee ↄcipies
ĩ utero)ſie peccato et macula(ac ꝑies filiũ)
ſme doloꝛe ⁊ iriſticia.uirgo ꝑmanẽs ĩ ꝑtu.ſic
⁊ ĩ ↄceptu.Et bñ dic cõcipies ĩ utero: iã.n.ꝑ
fidẽ ⁊ deuotõz ↄceperat eũ ĩ coꝛde ſuo.Et q;
mõ debẽus nos eũ cõcipe.ſ.ꝑ fidẽ et ðuotõeʒ
⁊ pere ꝑ ſcãʒ oꝑatõzʒ.Et uocabᷣ nom̃ eius ihʒ
i.ſaluatoꝛẽ.Nõ gĩc ĩpones.q;ꝛ h̊ nom̃ ab eteꝛ
no fuit a ðo pr̃e ipõitũ et ꝑ angelũ maꝛie ⁊ io
ſeph ac ꝑ eos alijs diuulgatũ. Poc etiã nom̃
ĩpoſitu ẽ ſecundũ ꝓpꝛietatẽ futuꝛam qꝛ ſalus
hũani generis futura erat ꝑ ihm ꝗ ſalus ĩter
pᷣtat᷑.⁊ iõ ſubdit. Ipᷣe.n.ſaluũ faciet.ñ quẽ⸗ↄ
q; ſed populũ ſuũ:ei.ſ.ꝑ fidẽ adheꝛẽtẽ.⁊ ipᷣm
bõis oꝑibus imitãtẽ.a pcĩs eoꝝ.Et ꝑ hoc no
tat᷑ uerus eſſe deus:ꝗa ſolius dei ẽ ſaluaꝛe a
peccatis ut ait Cirſo.popłs xpᷣi ñ tm̃ natio iu
deorũ ẽ.ſʒ oẽs quoq; ꝗ ad eũ ueniũt eiuſqʒ a
gnitõi donãt. Utina ⁊ me peccatoꝛẽ digneris
dne ihu ãnũerar̃ pplo tuo ut ſaluũ me facias
a pcĩs meis(Pic eꝛit magnus)ñ ꝗdẽ eað ma
gnitudie q̃ iohes.ð q? ẽt pᷣdcm fuerat.erit eĩ
magnus coꝛ dno.ſʒ drũter ̃ʒ ãbꝛo.qr iohes
magnus ut hõ coꝛã dño:h̊ vo magnus ut õᷣus
et dei filiꝰ.diĩc ãt h̊ erit magnus:ñ ꝙ añ ꝑtũ
Vgĩs ñ fuerit magnus ſꝑ.n.fuit magnus deuſ
ſiz futurus erit magnus hõ.qr magnificẽtiaʒ
qᷓ; habuit filius dei et᷑nałr ꝑ nãʒ accepturus
erat filius vgis ex tꝑe ꝑ graʒ ⁊ et᷑nalr hiturↄ
ut uns ſit ꝑſõa hõ ⁊ dus,. Et bñ magnus.qꝛ fi
lius altiſſimi meꝛebit᷑ appellari. Uñ ſeqr ( Et
filius)).ſ.nãł ( altiſſimi uocabr di.ipᷣius di ꝗ
ſolus ẽ altiſſimↄ. Põ.n.altↄ ẽ iter cꝛeaturas
coꝛpales ſʒ agłs altioꝛ:deꝰãt altiſſimus.((Et
dabit illi dĩs dus ſedẽ)) i.r̃gnũ ((dd pr̃is eiↄ
)fg Bedãa.ꝙ ãglłs pᷣo dixit xpᷣʒ filiũ altiſſimi
nũc vo pr̃ẽ ſuũ dixit eẽ od'. ꝑ q̊ euidẽt᷑ demõ
ſtrat duas nãs ĩ una perſõa xpᷣi:diuinã.fʒ q;

regnantin est⸗
ſieli Tccleſi ſr
timiu Ui t ſobclt
bieerni) Vic
icb no pels ſed ele
i. Beqbit ego ieten
ſupe onnes cleclode
clig ueum reybanr
hin cono cob bese
ler clegos ſt coputati/
gniantiegeft. Jacobe
lto. nil eñ g ſuppl
T licinregt rpo.gil
chabol. Keiit erge
itrcn iuda ueumerii
oiſrebel ritots eech
fnſucceſne mnss h
turgieb regni exercinn
galnqz dandtiacdof
eipſiſit piais tain
lcobi ſccebit t e
ſic eefnz ri finn
ſpineſhkinmni
ltſegnelöent ſins

tuit honorarigio
maia. ut ſi gaͤ ſpei
t ab ea noueri ꝛe

iit do P mamna
hemſti inq; gram

i (ecee cipies

lal ac pies flli)
pmanẽs i ptu. ſic
es i ulero: ia. n.
ĩ coꝛde ſuo. Et H
p fidẽ et öuotoeʒ
ab nom eius ihʒ
b nom ab eteꝛ
ngelü maꝛie 2 io
uͦ. Poc etia nom
futuꝛam qꝛ ſalus
ihm g ſalus iter
uũ faciet. ñ quẽ⸗
adheꝛẽtẽ im
eoꝝ. Et . hoc no
ius dei ẽ ſalugꝛe a
xpi ñ tm natio in
eü ueniüt eiuſcz a
eccatoꝛẽ digneris
t ſaluü me lacias
us) ñ gdẽ ead ma
lcm fuerat. erit ei
pz abꝛo. gr iches
o magnus ut öis
gnus:ñ añ Ai
fuit magnus den
r maggnificetiaz
naz acceptunus
a3 einalf han

z

Pꝛime partis.

& filius dei: et hũanã.ſʒ q; ẽ filius dauid. Da
bit ãt ei ſedẽ dauid ñ typicã ſʒ uerã.ñ tpales
ſz eternã.ñ terrenã ſʒ celeſtẽ.q idcirco r̃ fu
iſſe de:qꝛ hec ĩ q̃ dc'tꝑalr ſedit.eterne illius
ymaginẽ gerebat. Uñ beda.Accepit ãt ſedẽ
ſiue regnũ dauid dñs.ut gẽtẽ cui dd quondã
tꝑalis regni gubeꝛnacula ſimł ⁊ exẽpla iuſti
cie pᷣbuit:quãq; moduł hymnoꝛuʒ ſpuitaliũ
ad fidẽ atz amorẽ ſui ↄditoꝛis accẽdere ſole
bat. hãc e factis.vbis.dõis ⁊ ꝓmiſſis.ad re
gnũ celeſte et ĩmoꝛtale uocaret.atʒ ad ipam
dei pr̃is uiſiõzʒ ꝑduceret. Angelłs g ñ loqr̃ hie
ðͤ regno tꝑali qꝛ illõ negauit xpᷣs coꝛà pylato
dicẽs ꝛegnũ meũ ñ ẽ de q̊ mudo. neq; xpᷣs ĩ B
mũdo exercuit tpᷣale regnuʒ ĩ iudayco pplo:
cui tñ debebat regnũ iudeoꝝ iure hr̃ditaꝛio

6G; loqr de reg ſpũali eccleſie militãtis.⁊ cele

ſti eccłie triùphãtis: ꝙ figuratũ fuit ꝑ regnũ

dd tꝑale. ſic ⁊ celeſtis hirłm ꝑ tꝑalẽ. ⁊ ſicut
dcregnauit in reg tꝑali ita ⁊ xpᷣs regnabit in

ſpuũali ⁊ celeſti.qꝛ regnabit ĩ eccłia.hic ĩ uia
⁊ ĩ pr̃ia.Uꝛiñ ⁊ ſubdit᷑ (.Et regabit ĩ domo ia
cob ĩeternũ) Pic quoqʒ accipiẽda eſt domꝰ
iacob.nõ tꝑalis ſed eterna.ĩ qua regnet ĩeter
nũ. Regꝗbit eꝛgo ieternum in domo iacob 1.
4

ſuper omnes electos ð domo ei abrabe ⁊

ac aliꝗ fuerunt re ꝓbati.ſicut yſmael ⁊ eſau
ſz in domo iacob oẽs eꝰfilij.a ſct᷑is doctoꝛibꝰ
iter electos ſt᷑ cõputati.qꝛ ⁊ſi alig peccauer᷑̃t
pniam tñ eger̃t. Jacob ꝗppe ĩterpᷣtat᷑ ſupplã
tatoꝛ. In ilł em ꝗ ſupplatatepaſſões ioꝛdiataſ

⁊ uicia regt xps.ſʒ ĩ ilł ꝗ ſupplãtãt ab eis.re

gt dyabolꝰ. Regbit ergo ñ ſoluũ ĩ domo dð.i.
Itribu iuda. ueꝛumetiaã ĩ domo iacob.i.ĩ toto
ppło iſrahel ⁊ ĩ tota eccleſia.⁊ oĩbꝰ electis.ñ
pᷣm ſucceſſionẽ carnis ſʒ fidei. Der ꝙ ĩtelligi
tur ꝙ ĩ ei regni exercitu.oẽs illi enumerãt.
ꝗcunq; dauid ⁊ iacob fidẽ ⁊ iuſticiã imitãt.
qꝛ ipſi ſũt ſpũalis ⁊ eẽ na ſedes dauid ⁊ domꝰ
iacob:ĩ q̃ ſedebit ⁊ regnabit dñs ih̊s ĩet᷑nũ.⁊
nuc ꝗqdẽ ꝑ graʒ: ⁊ ĩ futuro ꝑ głaʒ. GBti ĩ gbus
ihjs ⁊ regbit ĩeternũ.qꝛ ⁊ ipi cũ eo gnabũt.

Et regm eiꝰnõ erit finis). Eps.n.nõſolũ inꝗq

tuʒ deꝰ.ſed etiã ĩq;ẽtũ hõ regnabit ieteꝛnum:
nõſolũ ſuꝑ hõies.ſʒ etiã ſuꝑ angelos. Poc re
gnũ eternũ ẽ ⁊ ñ coꝛũpet᷑.hoc ĩpiuʒ ñ defici
et ⁊ nõ aufert:q;ꝛ regbit dñs ĩieternũ ⁊ ĩ ſecłʒ
ſecłi. Ubi Beꝛñ.O q;ᷓ gloꝛioſũ ẽ regnũ illud.
ĩ quo reges ↄgꝛegati ſt᷑ ↄuener᷑̃t ĩ uuũ.ad lau
dãdũ.ſ.⁊ głificãdũ eum ꝗ ſꝑ oẽs ẽ rex reguʒ
⁊ dñs dñantiũ.de cꝰ ſplẽdiſſia cõtẽplatione:
fulgebũt iuſti ſicut ſol in ꝛes pr̃is eoꝝ.O ſi ⁊
mei pecatõis meminerit ihs i bñplacito ppłi
ſui:cuʒ uenerit ĩ regnũ ſuũ.O ſi me ĩ illa die
qñ traditurꝰ ẽ regnũ ðo pr̃i.uiſitaze dignabit
ĩ ſalutaꝛi ſuo.ad uidẽduʒ.ſ.ĩ bõitate electoꝝ

ſuoꝝ ad letàduũ ĩ leticia gẽtis ſue: ut laudet
Eẽt a me cũ hr̃ditate ſua. Ueni ĩterĩ dñe ihu:

aufer ſcãdala de reg tno ꝙ eſt aĩia mea.ut ꝛe

gnes ꝗ debes ĩ ea qꝛ tu es ipe rex meus ⁊ ðs

⁊ pi.fi.⁊ ideo credidit futuꝝ.ſ̊ quõ fieret añ

alicui pphe fuer at reuelatum. Cm̃.n. mada

Capi. v.

meus ꝗ màqdas ſalutes iacob. Pec Berñ. Et
cũ ãglłs tãta rtuliſſet maria ꝑplexa fuit.qꝛ ſ̃ʒ
ãbro.neq; ñ cꝛedeꝛe ðᷣbuit ãglo neq; tãtemer
uſuꝛpaꝛe diuina. Uñ de alio ceꝛtificaꝛi uolẽs
de quo multũ tiebat.ſ.ne uiꝛginitatẽ ſuã ꝑde
ret ð mõ cõceptõis qꝛit dicẽs Quõ fiet iſtõ)
ſ. ꝙ tu pmittis me ꝑeꝛe filiũſ(qm uixꝝ ñ coguo
ſco)i.me uiꝝ ñ cogniturã ĩ aĩio uoui:⁊ ex uo
to ꝓpoſui.qꝛ qᷓuis deſpõſata erat.tũ ſe nunq;
nupturã neq; uirũ cogniturũ ceꝛtiſſie ſciebat
Kt ita fuit vgo mẽte cãne ⁊ ꝓpoſuo.q.d. Rẽ —
eo t ð mõ Soſent dñs meus teſtis g. elf=
cõſcie mee uotũ eẽ ãcille ñ cognoſcere uiꝝ q̃ Pνπ
lege q? ordine placebit ei ut flar iſtð. uñ mmg ,
bro.lõ dubitat eẽ faciẽdũ ꝙ quõ poſſit fie?:i (S. F pi.
inquirit. Tegerat maria. Ecce vᷣgo ↄci.ĩ utᷣo

ñ legeꝛat.Nõ enim quẽadmoduʒ fieꝛet ł tato

ti miſteriũ ñ fuit hõis ſʒ ãgeli oꝛe ꝓmendũ.h̊
ãbro(Et anglłs. SFiet) inꝗt nñ modo hũano ſʒ
diuino.ñ ꝑ uiꝝ ſed ꝑ opatõʒ ſpuſſtci.ꝗ ĩ te ſr
ueniet ſicut ignis dinus menteʒ tuã inflams
carnẽq; tuã dᷣi filio uniendã pꝑfectiſſima puri
tate ſctificãs ⁊ ſigular? modo te fecudabit.⁊
2 eꝰopatõe ſalua tibi uirgitate tua ↄcipies.
pᷣuſſãctꝰ poĩ vginẽ uenerat ĩ ſua ſcificatõe
eã ab oꝛigĩali pctõ purgando ſʒ i cõceptõe fi
lij dei ſupuenit.i.iteꝛũ uẽit maioꝛẽ gr̃e pleni
tudinẽ cõferẽdo.q̃ nõſolũ ſcĩficauit mẽtẽ ſed
ẽt uẽtrẽ. Supuenit igr ſpuſſactꝰi vginẽ quez
admõʒ deſcẽdit ſr̃ ꝛoſã ⁊ liliũ dãs illis
cõcipiẽdi vᷣtutẽ. Et lʒ iſta ĩeffabił cõcepiõ ce
lebꝛata ſit opatõe totius trinitatis.cũ opa tri
nitatis ſint indiuiſa. ſpẽalr tñ appꝛopat᷑ q̊ opꝰ —. — —
ſpuiſcõ pp płes ꝛões. Pꝛĩa ẽ ſʒ Aug.pp oñſo ptd mi⸗
nẽ gre ſine meritis. ut nidelicet per hoc ꝙ af⸗ e/fſp en
cõceptꝰ ð ſpũſcõ.oſtẽdat᷑ ꝙ ſit ex ſola gra q;
niła hõim merita pᷣceſſerũt. r̃a ãt attribuit
ſpuiſcto.Uñ glo.Spũs ẽ nom omnis gre.q a
deo inſpirat. Schᷣã ẽ.̃m ãbꝛo.ꝓpter uiꝛtutẽ
opatõis:q; ſcʒ opatõe ⁊ vtute ſpuũſſct᷑i ↄceptꝰ
ẽ cui attbuũt opa clem̃tie ⁊ pietatis.Ceꝛcia
ẽ ſᷣm mgr̃m ſñiaꝝ ꝓpter oñſionẽ eximie cari
tatis ꝗ attibuit᷑ ſpuiſãcto ut.ſ.onñdat ꝙ vbũ
dei caro factũ ẽ ineffabili caꝛitate qᷓ de ꝰſic di
lexit mũdũ.ut filiũ ſuũ unigenituʒ daret(Et
uitꝰ altiſſimi )pr̃is.ſ.õi uerbum ſeu filius.qꝛ
pſᷣm aplʒ dr̃ dei pr̃is ſapia.⁊ vtus(obübꝛabit
tibi).i.de te coꝛpus q̃n ubꝛaculũ aſſuet.ĩ qꝰ
ðᷣus qñi hamũ ſõᷣ cibo ſe abſcõdet:qꝛ i beata
vgie ſub umbꝛa carnis latuit uirtus dᷣitatis.
Dinitas obũbꝛata fuit uirgi ꝑ ſuſc eptõz hũa
nitatis.ut ꝙ ĩpoſſibile eãt mõtali femine:ob
iectu tñ uiuifici cõꝑis ferꝛet pñtiã maieſtatiſ
et lucẽ ſuſtinet iacceſſibilẽ ſicua ſol.qñ eum
uiſu ĩtueri nõ poſſumus.obumbꝛatur nobis
aliquo uelãine. Anñ Ber. Quia dᷣus ſpiritus
nos vo caꝛo:umbra coꝛpis ſui tẽpauit ſe nob
ut obiectu uiuifice carnis.uideamus er inz
3

De conceptione ſal

ĩ cãne.ſolẽ ĩ nube.lum̃ ĩ teſta ceꝛeũ ĩ lateꝛna
hbec beꝛ. Qõð at in pfatõe bt᷑e maꝛie cit᷑.q̃ᷓ et
unigẽitũ tuũ ſciſpiꝛitus obꝛumbatiõe cõcepit

n ẽ qriuz huic. ꝙ hic qr̃ obꝛuᷣbatio fieꝛi ꝑ coꝛ

pus xpᷣi. applicatũ diuĩo lumi. Cu.n.ta filiꝰqᷓ;
ſpuſſactus ſit vtutes pr̃is.⁊ coꝛpus xpᷣi utꝛiqʒ

vtuti cõuẽiat.filio taq; cui unit᷑.ſpuiſcto.tã

q; agenti a quo foꝛmat᷑.pʒ ꝙ h̊ obũbratio ta
filio qᷓ; ſpuiſcõ ↄuẽiꝛe pot.Et attẽde qũo hic
ãgelus totã trinitatẽ vᷣgini edidit. Primũ nã
ſpũʒſãctũ ſub noĩe ꝓppᷣo cõmemoꝛat:ðinde
iliũ nõie vtutis. cõſeqnt᷑ prez nõie altiſſimi
ĩſinuat. Sic ergo ut notet᷑ tota trinitas feciſ
ſe icarnatõz appꝛopᷣat h ſpuiſacto icarnatõis
ooꝑatõez. cũ dicit. ſpuſſactus ſruẽiet i te.ſʒ
fil io carnis aſſũptõez. cũ ſubdit ⁊ vtus altiſſi
mi obũbꝛauit tibi: ſʒ ꝓ̃i auctõitatẽ cũ dic al

tiſſimi.Excelſũ nãq; ĩcaꝛnatiõis opus totius

tꝛinitatis fuit.qꝛ ſic ꝑſone ſic ⁊ oꝑa trinitatis
ĩſepabilia ſunt ĩdiniſa ita ut ꝗqeqd oꝑat᷑ una
ꝑſoa.opet ⁊ alia: qᷓ;uis ſolus filius ſueꝛit ĩcar
natus.ñ pr̃ nec ſpuſſãctus ut ꝑ eãdẽ ſapiazʒ q̃
ðs mũdus cõdiderat.reꝑatio fieret ⁊ ꝗ di fili
us erat ĩ diuinitate ipᷣe fil ius hõis fieret ĩ hu
maitate ne filij nomead aliuʒ trãſiret.ꝗ ñ eſ
ſʒ filiꝰ eterna natitate.Et hẽmo ſile ð tꝛibus
iduẽtibus unũ ð ſemetipſis.ð ꝗbus dici pt᷑:ꝙ
oẽs ſim᷑ unicũ faciũt opus ⁊ ꝗcꝗd facit unꝰ
fec aliꝰ.ñ tñ ĩiduit᷑ niſi unꝰ. Uñ Aug.ita ſiglo
ꝛũ qq; ĩ trinitate oꝑa trinitas oꝑpat unicuique
opãti coopãtibꝰ duobꝰ cõuẽiẽte ĩ tribꝰ agẽdi

cõcoꝛdia ñn ĩ uno ðᷣfficiẽte efficacia pagẽdi.
oq; 7 ꝙ naſceꝛet ex te ſaãctuʒ. uocabit filiꝰ

ñ adoptiuꝰſic alij ſʒ nãł. Qui tñ ab eteꝛno
fuit filiꝰ.ſʒ ũ uocabat ł mãifeſtabat᷑ nõie ali
qꝰniſi ĩ tꝑe.q.d.qr eĩ fecũdaris vtute ſpuſſct᷑i
ñ ꝓlẽ uiꝛi gnãbis:ſʒ filiũ ðᷣi qꝛ ñ ex libidie ↄci
pies.iõ ñ pctõꝛẽ ſʒ ſem̃ gignes et ꝑ ↄns ſiñ do
lõe pies. Uñ ber. Quid ẽ dicer. m̃ ñ ð hõie
ſʒ ð ſpſcõ cõcipies. ↄcipies ãt vtutẽ altiſſimi
B ẽ filiũ ði iõ ⁊ ꝙ naſcet᷑ ex te.i.ex tua vᷣa nã

ſcm̃ uocabit filiꝰði.i.ñſolũ ꝗ ð ſinu pr̃is i ute

rũ tuũ uẽiẽs.obũbꝛabit tibi.ſʒ ẽt id ꝙ de tua
ſbs ſociabit ſibi.ex G̊ iã uocabit᷑ filiꝰ di:quẽ
admõʒz ⁊ is ꝗ a pr̃e ẽ añ ſcła gẽitꝰ tuus qꝰq;
qmõ r̃putabit᷑ fuius.Sic ãt ⁊ ꝙ natũ ẽ ex ip

ſo erit tuus ⁊ ꝙ ex te naſcet erit eius:ut tñ ñ

ſint duo filij ſʒz unus.Et lʒ aliõ ꝗdẽ ex te alið
ex illo ſit.iã tñ ñ cq; ſuus ſʒ unus utriuſq; fi
lius erit.h̊ ber.Et nõ ꝙ dicit ſcm̃ abſolute ⁊
ſbſtãtie abſq; mĩatòe.qꝛ ſi diceꝛet ſcã caꝛo
ſcus hõ l aliꝙ cõnłe paꝝ uideret᷑ dixiſſe nec
expᷣſſiſſʒ ſcĩtatẽ eius ↄplete. Poſuit g ĩdifini
te ſem̃ q qcꝗd fuit ꝙ vgo gẽuit ꝓcłdubio ac
ſinglłarit᷑ ſcm fuit.Et ne vgo ð ꝑtu ĩ aliq? deſ
paret: ⁊ uiefidẽ exẽplo ãgls aſtꝛueret ⁊ cõfir
maxet.exẽplũ ſteꝛil anus ⁊ ꝑpituꝛe ĩduxit ſẽio
riſq; feĩe et ſteꝛil ĩopĩatã fecũditatẽ vgi nũci
auit ut aſfer̃t oĩa ᷣcẽtia ðᷣo poſſibilia qͥ ſolito
oꝛdie nãe uidẽt qria:⁊ ꝗ ſupꝛa nãz ↄceptũ ð

uatoꝛis nr̃i ieſu xpᷣi.

dit ſterili:daturꝰñ dubitaꝛet᷑ ⁊ vᷣgi ⁊ ut facili
us credas.ecce inꝗt elizaheth cõgta tua.cũ
eẽt ſenex.⁊ uocaret ſterił ꝑꝑ notà iã dudum
ein ſterilitatẽ.iã ſex mſes ſunt ꝙ ↄcepit füiũ
ꝑ ði vtutẽ.Lñ ꝛ iſtcexẽplũ ñ ẽ uſʒ qᷣq; pfec
tũ qꝛ maius ẽ vginẽ ↄcipꝑe q; ſteꝛilẽ: ⁊ iõ ãgłſ
iduc ꝛõis efficaciã ex ði oĩpotẽtia dicẽs(ꝛ ñ
erit ĩpoſſibile apd vᷣ oẽ vbũ) i.oĩs res dig ð
bo.qñ ipler̃ poſſit oẽ vbo ſuo ꝓmiſſũ ł vbũ.i.
ꝙcũq;ʒ opꝰł fem̃ ĩ eius diſpoſi õe ꝓuiſũ.nã di
cere ðdᷣi è facere.Fʒ illdpᷣs.ipᷣe dixit ⁊ fcã ſũt.
gcꝗd ei ↄdictõeʒ ñ iplicat totũ ẽ dᷣo poſſibile
cmõi ẽ vginẽ ꝑere.Sʒ qͥ iplicat dictõeʒ ut
Idictõia ſil ẽ va.ut ea q̃ fcã ſt fiãt ñ fcã ⁊c̃.

huiuſmõi talia nõ ſũt vo poſſibilia nõ ꝑꝑ ĩpo
ſibilitatẽ di. R ꝑꝑ ĩpoſſibilitatẽ tee n
tẽ actõz nae.nec ſteril nec vgo põt cõcipe B

dia potẽtia pᷣt B face.Scðõm ber.dic oẽ vbũ
⁊ n de fcibile.qꝛ qᷓ; facile pũt hõies logꝗ ꝙ uo
lut:ſic ĩcõꝑabiłꝛ faciliꝰpõt ðᷣĩple ꝗqcꝗd pñt il
li vbo expᷣmer̃. etea ʒ eũdẽ ber.Cõceptꝰ
elizabeth vgi nüciat ut duʒ miracłʒ muacło
addit᷑. .gaudiu gaudio cumłet᷑. Itẽ qꝛ occłta
vat ſe ⁊ iã occlłtar̃ ñ potat.cõueiẽs fuit ꝙ añ
ceteros vgo h̊ ſcir̃t. Itẽ ut tã pᷣcurſoꝛis qᷓ; ſal
iatõis geſta ſcuet:qͥ ſcriptoꝛes docer̃ dẽbat.
Itẽ ꝑp ſcificatõeʒ baptiſte:quẽ adhuc ĩ ut᷑o
mr̃is põit ihs uoluit ſcĩificare. Itẽ nit ãtiq̃ ↄ
gte obſeqũ pᷣbeꝛet:et ut huilitatẽ ĩplẽt. Ma
ria ꝗppe ⁊ eliʒabeth ↄgte ſeu ↄſobꝛie fueꝛũt
ĩ o gdu.ꝛ filie quꝝ ſoꝛoꝝ.ſ.anne ⁊ hiſme
rie. uit ẽt elizabeth ð tribu iuda ſic ⁊ mãia
Intuere h; æ meditar̃ qlꝛ tota ⁊ trinitas ẽ ibi

pñs rnſiõeʒ hꝰſue filie ſinglaris expectãs ⁊ a

mter ac ðᷣlectabilr eiꝰvᷣecũdiã ⁊ moꝛes aſpi
ciẽs:⁊ vba auſcultas.O qͥl ẽ domuncła:ubi
tales ſunt ⁊ talia exercẽt. Nã lʒ ſcã trinitas
ſit ubiq; ibi tñ nũc aliqꝰmõ ſingłari eò ẽẽ me
diteris.rõe ſinglaris oꝑationis. Intuere ẽt et
meditaꝛe qłr agłs cuʒ reuerẽtia ułtuq; placi
do dñ ſua diligẽter ĩiduc.⁊ vᷣba ſua ſapiẽter
oꝛdiat.ut ſr̃ G̊ oꝑe mirifico.uolũtateʒ dñi ſui
ꝑpficere ualeat.Et ẽt qͥlłr ipſa ſe hʒ tioꝛate et
huilr facie pudoꝛoſa:q̃ñ ex ĩpꝛouiſo ab ãgło
vbis iſtis pᷣuẽta. Nõ extollit neqʒ ſe ꝛeputat.
⁊ cũ audit maglia ð ſe q̃lia nũqᷓ; alicui dicta
fuere.ſʒ totuʒ aſſcribit gr̃e diuĩe.Jã g anglłs
expleto nũc ãbaſiatoꝛis oflõ expectat vgis rñ
ſũ. Uñ ber. Audiſti vᷣgo qr concipies.audiſti
qꝛ nõ ꝑ hõiem ſʒ ꝑ ſpmſcm̃.Expectat angelꝰ
rñſũ tuũ tpᷣus ẽ eĩ ut reuertat᷑ ad deũ ꝗ miſit
illũ.Expectamꝰ⁊ nos o dña vbũ mipᷣationis:
quos miſᷣablłꝛ pᷣmit ſnia danatõis.ecce pᷣciuzʒz
tibi offert nr̃e ſalutis:ſtatiqʒ liberamur ſi cõ
ſẽtis q̊ ſupplicat a te pia vgo flebiladã cũ mi
Fa ſobole.exul de padiſo.̊̊ d.h ceteri flagi
tat pres tui.ꝗ ⁊ ipᷣi hitant in ꝛegiõe ũbꝛe moꝛ
tis.hoc totus mũdus tuis genibus puolutus
expectat.O dñna reſponde vbũ: ꝙ terra.ꝙ in
feri.ꝙ celi expectant rñũde uerbum ſuſcipe v

ccCfiq ni elggt .
ſe ſt iclli ciceto
Felecicnni gi ſoce⸗
Halez gta buͤlttate
her p lozee ge in
deugei ſibis eſiſie
Pumlltas ergo feſpon
nreparetur.Ecce inqun
becti ublimis hüllia
ſordi ſoleſcere gla n
bamleigbieade, nag
hülltas donorata, dee
Ulna dis oies nici
lebaf Atñiſe gfüdiin
huiitab coadl hoid
iut. It oes eñn mmue
begte hbisflio ci ga
ek untie carnez aſſum
niht ibagemane
ucu Thoini
. tusſealce
ds decehan e

K⸗ i
Nn
go pot cocigeß

e Dicbeſſi
pie aca rd
ie gegpftil
ce ber. Cöͤcept
.re qr oeclta
neles fuit añ
beunſos ſl
s docer debat.
uẽ achuc ĩ uto
e. Ne nt ati
tatẽ iplet. Ma
oſobꝛie fueꝛut
ſ‚anne ? hiſme
iuda ſic ⁊ mqia
c trinitas ẽ ibi
is expectis ? 9
ia 2 moꝛes aſpi
domuncla: ubi
llz ſca trinitas
inglari ei ee ne
is. Intuere et et
Etia ultuc placi
vba ſua ſapieter
jolitatez ñi ſui
ſe hz ioꝛate et
pꝛouiſo ab aͤglo
neqz ſe ꝛeputat.
uq alicui dicta
expectat vgis tn
oncipies auiſi
Expectat angel
t ad deü g miſt
vbu mmifalions
atöis/ ecce peiitz
B lberamu ſch
0 febiladi cu mn
Oc.H ceten flagi
ꝛegioe ibee n
eribus puolum
bulenna
uerbumm ſuſcip

Pꝛime partis.

bũ: ꝓfer tuſ.⁊ ſuſcipe dinũ emitte trãſitoꝛiũ.
⁊ aplecte ſẽpit᷑nuʒ.hec beꝛñ uñ ⁊ bẽs auguſ.
exclamat.O bta maria ſecłz oẽ captiuũ.tuũ
depᷣcat aſſẽſũ.te dña mũdus ſue fidei obſidẽ
feè noli moꝛari vgo:nũcio feſtinãt rũde vbůͤ.
⁊ ſuſcipe filiũ.Tadeʒ pꝛudẽtiſſ ia vᷣgo auditis
ãgeli vbis cõſẽſit.ꝓut dr ꝓfuda deuotiõe.ge
nua flexit.ac mãibus expaſ deið iũctis.⁊ ocu
lis ad celũ eleuatis.cũ ineſtiabili bũilitate p
tulit öſideꝛãtiſſimũ vbũ toto cõdis affectu au
diẽdũ dicẽs (Ecce ãcilla dñi: fiat mihi ſᷣm v
bu tuu )Ecce ꝓmpta obedia deuota optatio.
fiõs ↄſeius. Ancilla ingt ſũ dñi.nõ mee ſed il
liꝰ ptatis ſũ.fiat mihi vᷣm vbi tuiũ .i. pᷣm ꝙ tu
mihi nüũciaſti. Que mr̃ dñi eligit᷑ ſue ↄditiõis
2 dine dignatõis ꝑ oĩia mẽõ:ãcillã ſe nücupat

— .

⁊ cũ mag ðuotõe ꝓmiſſu ãgłi ĩpleꝛi optat Ad
hãc uocẽ mãie exclamat aug. dicẽs.O felix
obedĩa. o ĩſignis gra.q̃ dũ hũiłr fidẽ dedit ce
li ĩ ſe opificẽ cõpauit.Unde ⁊ anſel.O fides
deo accepta.o humilitas ðᷣo gta.o obedĩa oĩ
ſacrifitio deo iocũdius oblata. o ſublimis uir
go mr di. o mr̃ humil acilla ði AQuid ſublimi
us eẽ poſſit Quid hũilius ſẽtire poſſit: Unñ ẽt
ãbꝛo. Uide huilitatẽ. uide öuotõz. Ancillã ſe
dic dñi q̃ mĩ eligit.nec rpẽtia exaltata ꝓmiſ
ſõe. ſił ãciilã dicẽdo nłlã ſibi progatiuã taãte
gre uẽdicauit qñ faceꝛet ꝙ iubert. Mitẽ eĩz
builẽq; ꝑita huilitatẽ ðbuit ẽt ipa pfeꝛrre Unñ
ber. Gꝑ iolʒ eẽ gr̃e dine failiaꝛis vthuilitaſ.
deus ei ſuꝑbis ꝛeſiſtit humilibꝰ ãt dat gram.
Pumilitas ergo reſpondetur. ut ſedes gꝛatie
pꝛeparetur.Ecce inquit ancilla dmi. Que eſt
bec ta ſublimis huilitas.q̃ ceder̃ nõ nouit ho
noꝛibꝰ. ĩ ſoleſcere gła neſcit. Nõ magnũ ẽ eẽ
bumilẽ iĩ abiectõe magna ꝓꝛſus ⁊ raꝛa uirt⸗
huũilitas bonorata. Pec ber. BGta ergo vgo qᷓ
ult:a oẽs hõies mũdi ꝑ ãnũciatiõʒ ãgeli attol
lebat᷑.⁊ tñ ĩ ſe ꝓfũdiſſime huiliabat᷑ ideo ei
hũilitas ĩcõꝑabił pᷣ oĩbus alijs vtutibꝰ cõmẽ
dat. Int᷑ oẽs em̃ vtutes.tatũ placui hüilitaſ
beatẽ vᷣgis filio di. ꝙ attraxit ipᷣm de celo:ut
ex uirgie carnez aſſumeret.quẽ admodũ feꝛꝝ
trabit᷑ ab adamante. Uñ Aug. O ueꝛa hũuili
tas ꝗᷓ de hõibꝰ pepit. uitã moꝛtalibus edidit
padiſu apauit. ⁊ hoinũ aias liberauit acta
E marie huilitas ſcala celeſtis ꝑ q; deus ðᷣſcẽ
dit ad tenas: Decebat em (ut dicit. Geda) qõ
ſicut ꝑ ſuꝑbiã eue:moꝛs ĩ mũdũ itrauit: ita p
huũilitatẽ marie uite ĩtroitꝰ pãderet᷑. Caàtũ at
placuit xpo iſta uox uirgis cũ dicit. ecce acil
la dñi.ꝙ ex boc magis appellat ſe ĩ ſcriptuꝛa
filiu ãcille qᷓ; uirginis.Ex quo trahit euidẽs
aꝛgumẽtum ꝙ plł' placuit deo maꝛie hũilitas
q; uirgitas.Et licʒ ſigula vba buius euãgelij
ſit plena miſterijs.iſta tamen uerba qᷓ ĩ ſui
ſẽſus expꝛeſſiõe uirgo ponit.pcipue ꝛedolent
uututes incõpabiles. Põit em ſex uerba ᷓ ꝛe

dolẽt ſiex uirtutes eximias ĩ ea. Dicit naq; ec

ce ĩ quo obedia ꝓmpta:acilla ĩ quo huilitas.

Capi. v.

dñi ĩ quo vᷣgĩtas ĩimaculata fiat ĩ q'caritas ĩ
flãmata. mihi ĩ ꝗ ſpes ſecura. ſᷣm vbũ tuuʒ ĩ
quo fides deuota. Et ve fides uota erat ĩ x

gĩe qꝛ illud credidit ĩ ſe debere fieri ad vbũ ã

geli. ꝙ nuq; a ſcłis fueꝛat auditũ.nũqᷓ; reꝑtũ.
nuqᷓ; uiſũ.at ab aliq? cogitatũ ðͤ̊ hac fide dic
berñ. Tria mirabilia fecit dñs ĩ ĩcaꝛnatione.
Cõiucta ꝗdẽ ſt adiuicẽ deꝰ ⁊ hõ:mr̃ ⁊ vgo fi
des ⁊ coꝛ hũanũ.Et qdẽ t᷑tia cõmixtio ẽ infe
rioꝛ alijs duabꝰ.ſʒ ũ minꝰ foꝛtis. Min eiz eſt
quõ coꝛ hüanũ his duobꝰ fidẽ accomodauit.
quõ credi potuit. ꝙ ðs hõ eẽt.ꝙ vgo fueꝛat q̃ᷓ
peꝑiſſet. Pec eĩ nequnt ↄmiſceri ſi ñ miſceat
glutinũ ſpuſſãcti. Igr his vbis dictis a uugie
ſtati ĩ illa hoꝛa ſãctiſſima ſpiꝛituſſãctꝰĩ eaʒ ſr
uẽit. ac dei filiũ vᷣgo głoſa cõcepit. Uñ ſtatsʒ
his vbis maꝛie filius dei totus intuit ĩ uteꝝ
eiꝰ.⁊ ex ea caꝛnẽ aſſũpſit:⁊ totꝰ ĩ ſinu pr̃is ⁊e
mãſit. In inſtãti eĩ fuit totuzʒ coꝛpꝰxpi foꝛma
tũ ⁊ aia rõnalł creata.⁊ ſił utrũq; dinitati ĩ ꝑ.
ſõa filij ↄiuctũ: ut ið eſſet deꝰ⁊ hõ.ſalua ut᷑ui
q; nat᷑e pꝓpᷣetate. uit ãt coꝛpꝰ xpᷣi foꝛmatum
ex ſãgule bĩe vgis.ñ ex caꝛne ⁊ fuit i inſtanti
ſguĩs ſepatio ↄſolidatio figuratio aĩatio bifi
catio.Et ĩ eodẽ ĩſtãti fuit plenus ⁊ pfectꝰ hõ
in aĩa ⁊ carne ſᷣʒg oĩa ceꝛꝑis liniamẽeta ſʒ puu
lus unalõ:ita ut mbꝛoꝝ diſtictõ.uix poſſʒ diſẽ
ni uiſu hũano. Poſtea vo nãliteꝛ in nuteꝛo cꝛe
uit ut alij.lʒ mbꝛoꝝ diſtictõ.⁊ aĩe ĩfuſio dila

ta ñ fuerit ut ĩ alijs. uit ẽt ꝑfectꝰ deꝰ ſic ⁊ ꝑ

fectꝰhõ ſ̃ʒ hũanã naʒ ex aia rõali ⁊ humana
carne ſubſiſtẽs ſᷣm diuinã ex uerbo.utriuſq;
ĩ unitate pſone ↄiunctio.Sicut eĩ ĩ deitate ẽ
una eſſẽtia ⁊ tres ꝑſone.ita ĩ xpᷣo ecõuerſo ẽ
una pſona ⁊ tꝛes eſſẽtie.ſ.deitas.aĩa ⁊ caꝛo.
Poc ẽ eteꝛnũ nouũ ⁊ atiquũ.ẽ.n.deitas eĩna
aia noua.qꝛ ĩ aſſũptõe cꝛeata.caꝛo atiqua.qꝛ
ab adã ꝓpagata.⁊ xpᷣs ᷣm naturã deitatis eſt
gẽerat. ᷣʒ aiaʒ creatꝰ: ⁊ ʒ carnẽ factus.Et
fuit unio triplex iĩ xpᷣo.ſ.deitatis ad aiaz ⁊ eꝰ
uerſo.ac deitatis ad carnẽ et ecõuerſo:⁊ aĩe
ad caꝛnẽ. Due pᷣoꝛes uniões ſꝑ mũſer̃t.tercia
ſeꝑata fuit ĩ mõte. Unio igit᷑ dinitatis ad hu
manã natuꝛã ñ ẽ ĩ unitate nate ſʒ pſõe.ñ ꝑſo
ne hũane ſʒ dine ñ aſſũpte ſʒ aſſumtis:nec ꝑ
ſone clibet. ſz ſolius vbi. Quia eĩ ĩpoſſibile ẽ
ꝙ nata dina ↄcurrat cũ alia.ſiẽ ꝑs ad tcij cõ
ſtructõm. uel ꝙ ipᷣa trãſeat in aliã. uel alia in
ipã iõ dĩnitas et huãitas ñ uniut ĩ unitate na
ture ſʒ pſone. Et q diuina nat᷑a in nullo ſup
põito pt᷑ ſubſiſtere pᷣterq; ppꝛia ypoſtaſi.ido
unio illa ñ põt eẽ ĩ ꝑſona hõis ſed di.⁊ ꝓpter
ea ðs in una ꝑſonaꝝ ſuaꝝ fecit ſeipᷣm ſuppõi
tũ huane nature. Uñ tm una ẽ ibi ꝑpſonalitas
⁊ unitas ꝑſõał.ſ.ex ꝑte aſſumẽtis ⁊ iõ xpjs fʒ
qð ẽ hõ.n ẽ ꝑſona.Un hugo. Exquo.hõinẽ ð
us aſſũpſit totũ aſſũpſit.canẽ.ſ.ꝓ animã.i.ho
minis nãz ñ hõis ꝑſonã: ſed hõiem in pſonazʒ
Caꝛo enim illa.⁊ anima. anqᷓ; uerbo unirẽt ĩ
uſonã: ñ erãt inter ſe unita ad bion Ani⸗ ſi
4

De conceptione ſal

qdẽ una fuit ⁊ ad nnũ vbi carnis ⁊ aĩe.ñ pᷣus
vbũ ⁊ cão.nec pᷣus vᷣbũ ⁊ aĩa.nec pᷣꝰaĩa et ca
⁊0: ſed ſił vbũ ⁊ aia ⁊ caꝛo.ec cepit eẽ pſõa
vbũ.qñ hõ eẽ cepit ſʒ hoĩem ſic aſſũpſit.ut p
ſõa eſſe hõ ĩciꝑet:nec alia ꝑſõa.qᷓ; erat illa q̃
eũ acciꝑet. Itaq; vbũ ꝑſona ſuſcepit hoĩem.
n pſona ſʒ naturã.ut ꝗ ſuſcepit:⁊ ꝙ ſuſcepit
una eſſet ĩ trinitate ꝑſõa ergo chꝛiſtus pſona
ad infernũ deſcendit.ſed ſecundũ ſolam aĩaʒ
et xpᷣs ꝑſona ĩ ſepulchꝛo iacuit.ſed ſecunduʒ
ſolã carneʒ et xpᷣs ꝑſona ubiq; fuit: ſed ſecun
dum ſola diuinitatem.ꝗd eſt autẽ ꝙ ſcꝛiptuzʒ

eſt.qꝛ cũ chꝛiſtus in ſepłchꝛo iacuiſſe dicitur
totum pꝛo parte poſituʒ ẽ. Foꝛtaſſe cogitas q̃

ſi tria qdã diuinitatẽ ⁊ aĩiam ⁊ carnẽ ↄpoſuiſ
ſochꝛiſtů. Abſit.Nò.n.ꝑs xpᷣi vbũ ⁊ ꝑs hõ:ſʒ
totus xpᷣs vbuz ⁊ totus xpᷣs hõ.Dinitas ꝑs nõ
fuit: nec ĩ ipſa ꝑs fuit ĩ humanitate ſola ꝑtes
ſũt aĩa.ſ.⁊ coꝛpus.⁊ ubi alteꝝ hoꝝ ẽ ꝑs hoĩs
Sẽ. Uerũ ẽ g ꝙ ĩ ſepłchꝛo xpᷣs iacuit.nec tñ ibi
totus hõ iacuit.q;uis totus hõ xpᷣus fuit.Aĩa
eĩ ⁊ caro ði vbo ĩ ꝑſõa unita fuit:iõ ubi caro
erat vbũ eẽ ñ potuit. Pec hugo.de hac uer
bi icaꝛnatõe ſic dicit anſ hel. UVidiſti dñe affli
ctõez populi tui.⁊ tactus doloꝛe caritatis ĩtꝛĩ
ſecus appoſuiſti cogiiare ſuꝑ nos cogitatões
pacis ⁊ redẽptõis.Ft quidem cuʒ eſſes filius
dei nerus deus deo patri ſcõq; ſpiritui coeter
nus ⁊ ↄſubſtãtialis.lucẽ habitans ĩacceſſibi
lem.poꝛtãſq; oĩa ueꝛbo vᷣtutis tue:nõ deſpexi
ſti: in hoc noſtre moꝛtalitatis ergaſcłʒ altitu
dinem inclinare tuã: ut nr̃az ⁊ guſtares ⁊ ab
ſoꝛberes miſeriã noſq; repaꝛes ad gliam. Pa
rum bone dñe ieſu fuit caritati tue ad conſu
mãdum opꝰ nr̃e ſalutis.cherubĩ uel ſaꝛaphĩ.
aut unũ ex angel ðſtinare ipſe ad nos uenire
dignatus es ꝑ mãdatũ.pr̃is cuiꝰ nimiã carita
tẽ expti ſum te.Uẽiſti.n.ñ locuʒ mutãdo ſʒ
pñtiã tuã ꝑ carnẽ exhibẽdo.ðſcẽdẽs ꝗ regali
ſolio ſublimis głie tue ĩ hũilẽ ⁊ abiectã ancil
lã ĩ ocuł ſuis puellã.pᷣmo vgiał ↄtinẽtie uoto
ſigillataʒ. In cuiꝰſacro ſcõ utero ſola ſ. ciſpus
vtus iennarrabił.⁊ concipi te fecit.⁊ naſci in
va humanitatis nã: ita ut nec maieſtatẽ diui
nitatis ĩ te.nec ĩtegꝛitatẽ vᷣginitatis ĩ ſe uiola
ret natitatis occaſio. Idẽ ad ſoꝛoꝛez ſuã. Dꝛi
mũ cũ bta maria ĩgreſſa cubiculũ libꝛos qui
bevginis ꝑtus.⁊ xpᷣi ꝓphetat᷑ aduẽtꝰ euolue.
Ibi aduẽtũ angeli pſtolaꝛe.ut uideas ĩtꝛãtẽ.
audias ſalutãtẽ.⁊ ſic repleta ſtupoꝛe ⁊ extaſi
dulciſſimã mariã dñazʒ tuã cũ angło ſalutãte
ſalutes:clamãs et dicẽs.Aue maria ⁊c Poc
crebiꝰrepetẽs q̃ ſit hec gr̃e plenitndo.de q̃ to
tus mudus mutauit gr̃aʒ bñ vbũ caro fem̃ ẽ.
Aõtẽplare ⁊ admirare dqñʒ ꝗ terrã iplet ce
luũ ĩtra uniꝰpuelle uiſcera claudit qᷓ; p ſãctifi
cauit fuius fecũdauit:ſpũſſcũs obũbꝛauit.O
dulcis dña.qnta inebꝛiebaris dulcedine quo
amoꝛis igne ſuccedebaris.cũ ſentires ĩ mẽte
⁊ ĩ uẽtre tate maieſtatis pntiã:cuzʒ ðᷣ tua car

rpſbn é; hnn! nkrtu

uatoꝛis nr̃i ieſu xpᷣi.

ne Carnẽ aſſumeret ⁊ mẽbꝛa ꝗbus coꝛpoꝛałr
oĩs plenitudo dinitatis ihitaret.de tuis ſactis
mẽbꝛis aptaret.h̊ anſhe.O ſi ualeres utiq; ſẽ
tie q̃le quãtũq; fuerit illud e celo ĩmiſſum in
cẽdiu.collatũ refrigeriũ.ĩfuſũ ſolatiũ.qta ſhᷣ
limatio vgis mr̃is q́;ẽta nobilitatio humani ge
ner is.quãta cõdeſcẽſio maieſtatis.Si vginẽ
canentẽ cũ iubilo poſſes audire.eſtimo ꝙ cũ
illa ꝑpiter ꝓ tãto bñficio icipes iubilaꝛe ⁊ non
ceſſaꝛes deo gr̃as decãtaꝛe.Ut ergo ipſi uirgi
ni tãtũ gaudiũ renouare ⁊ ad mẽtẽ reuocare
ualeas crebꝛo eã cũ dulci vſu angłico ſaluta
re ⁊ deuote ſalutatõis oſcula.ſaltẽ pedibꝰei
infigeꝛe nõ negligas dicẽs.Aue maria. UVnde
beꝛ.ẽ tibi vgo maꝛia quaſi oſculũ audie hũc
uerſũ angelicũ aue totienſ eĩ beatiſſima oſcu
laris.quotiẽs ꝑ aue ðuote ſaltaris.Ergo fr̃es
cariſſimi.ad imaginẽ eius accedite genua fle

ctite oſcula ei ĩpᷣmite aue maꝛia dicite.Et ite

rũ.celi rñdẽet angeli iubilant mũdꝰexultat de
mones ↄtremiſcũt.cũ dico aue maria.h ber.
Moꝛalꝛ tãgut h.vj.cõditões.q̃s dʒ hr̃e q̃libʒ
aĩa ſcã.xpᷣm ſpałr conceptura.debʒ enĩ pꝛi
mo hitare ĩ q̃dã ſeꝑatõe ⁊ alienatõe oĩs crea
te delectatiõis.ut ñic hitet ĩ galilea ꝙ ĩterpꝛe
tatur trãſmigratõ. Illa eĩ aia ꝑpfecte habitat
ĩ faſmigratiõe.q̃ trãſmeauit oẽm creaturã ð
lectatõeʒ: ita ꝙ nulla re creata amplius ðᷣlec
tat᷑.niſi ĩq;tũ in ea relucet imago ⁊ perfectio
creatoꝛis ꝙ nſolũ nullã ꝛc̃ diligit ð deum:ſed
nec ullã diligat.niſi iq;tũ ĩ ea ðᷣus relucet uel
imago ði ut ꝓxima.uel iqᷓ;tũ põt eſſe accomo
da ultĩate ſaluti.ſicut alia res. Scðo dʒ talis
aia hitare ĩ quadã floꝛitõe ði foꝛmis oꝑatiõis
ſ.ut ihitet ĩ naʒareth ꝙ iterpᷣtat flos.uirgul
tũ ſcĩitas.uel cõſecꝛatio ut.ſ.foꝛeat uel ĩ floꝛe
hitet ex cãdoꝛe inocẽtie:ſit uirgultũ.dulcoꝛe
diuine ĩfluẽtie.ſcĩtas feruoꝛe dine caritatis ⁊
ĩhĩtet ĩ q̃dã cõſecꝛatiõe.ſplẽdoꝛe vitatis.Ter
tio tal aĩa dʒ eẽ vgo ut ab oĩ motu nſolũ ſẽſu
uzg.ſed ẽt oĩ aĩe uiriũ ſit reſtricta.ita ut nihil
ĩ ea coꝛruptiõis ualeat ſubintrare.nec ꝑ uias
ſẽſuũ intret aligd ꝙ moueat ad carnalitatẽ:
nec ꝑ uias uiriũ intellectiuaꝝ ueniat aliquid
ꝙ tẽdat ĩ curioſitatem. Et ſᷣm Auguſ.q̃cunq;
aĩa tal fuerit uirgo cenſet. Quarto tał aĩia ̊
bet eẽ deſponſata.ut fidẽ ⁊ amoꝛẽ ad unicuʒ
bonũ ꝛeſtrinxerit.ꝙ deus:ne ĩ ĩcerto uaget
nũc iſtud. nuũc illd amans.Et ſignãter dicit᷑.
ꝙ dẽt eſſe deſpõſata ioſeph.ꝙ ĩteꝛpᷣtatur gaug
mentũ uł appoſiõ.nt ĩ fide ⁊ amoꝛe apponẽs
ſꝑq; ꝓficiès augmẽtet᷑:qꝛ ĩ talibus ñ pficere
ẽ quodãmodo deficeꝛe.Et ſignanter addit᷑ de
domo d& ꝙ ĩterpᷣtat manufoꝛtis.qꝛ ꝑ gꝛeſſus

ſpuales ꝑ foꝛtes cõatꝰ? oꝑatões ĩ ſpuùali exer

citõ augm̃tat Quito deſcribit hᷣ aĩa. ut tota
illumiata qr nom̃ eiẽ maria ꝙ ĩtpᷣtat ilłiata
ſ.ut ſignatũ ſit ſr̃ eã uultꝰdni.⁊ hẽat leticiaʒ

ſpualẽ ĩ coꝛde ſuo. Sexto deſcribitut a do ↄ

foꝛtata ꝑ donũ foꝛtitudis ſpuſſancti:qꝛ ingre

oez bſtinii d cot
einene
Zean mnido coce i⸗
gecbciemuma ſ⸗
iz ilebit et hicg ĩ
rin getemni fuinon⸗
ſe ſeqltut agni totius
t uities n it dea
beri Auq ſenel a ci
netihſi eiitinis iuss
ferefecĩ eſſo:tal ini;
ſigeheni ga tpexpin.
le ducat: nam poſt ſpn
ſatiſekſiutans ernre
Lpotus moleſtus cami
bliſeyene anioſtati
plleſttiniſimiiet⸗
ſloccent qe nde

ſenuo egecl ad arnig⸗
lnores ſun came

lengtoe ojs creg
alilea iterpꝛe
pfecte habitat
oem creaturã ð
ta amplius dlec
ago perfectio
igit 5 deum: ſed
dus relucet uel
öt eſſe accomo
8. Dcdo dʒ talis
foꝛmis opatiõis
tat flos. uirgul
loꝛeat uel i floꝛe
irgultü. dulcoꝛe
dine caritatis 7
doꝛe vitatis. Ter
1 motu nſolü ſeſu
ricta. ita ut nihil
trare. nec , uias
ad carnalitate:
ueniat aliquid
n Augul. qcunq;
nuano tal aia d
moꝛẽ ad umicuz
e i icerto uaget
t ſignuter dicik.
iteꝛptatur aug
amoꝛe appones
alibus pficere
ignanter gaclt ge
fouis. ge geſins
les i ſpllali exer
lbit h aia. u tota

ieptat ili⸗
it hearlaii,

eſcribil ut⸗ d09

uſſancti:r inge

—

G

Pꝛime partis.

dit ad eã anglłs gabriel.ꝙ ĩteꝛpᷣtat foꝛtitudo
dei.⁊ ꝑ eũ fit ãnũciatio.ſ.qũ aĩa cõtẽplatiua

foꝛtificata a deo.pꝑ ſpez eleuatur. ut appetat

gratie plenitudinem. domini preſentiaʒ. ⁊ q̃n
dam ſingularitatem benedictõis ĩter oẽs cre
atuꝛas. Spẽalꝛ ãt cuca t᷑ᷣciã ↄditõʒ ẽ ſciẽduʒ
ꝙ miſtice ꝑ G̊ ꝙ xpᷣs ↄceptꝰ⁊ foꝛmatus fuit ĩ
uteꝛo vᷣginali ꝑ oꝑatõʒ ſpᷣſſãcti ſignificat.qð
ſpualꝛ ↄcipit ⁊ foꝛmat ĩ mte pura.eiuſõ ſpſſã
cti opatõe.Opõtzʒ.n.m̃tẽ eterni vbi ↄceptiuã
eẽ vᷣginea.i.ñ.ſolũ a uicijs.ſʒ ẽt a ſpẽbↄ cꝛea

turaꝝ reꝑ.⁊ ab hmõi ſpẽꝝ ðᷣlectatõe ⁊ coꝛu

ptõe ĩmunem eſſe ⁊ abſtꝛactã.Cũ.n.oĩs cꝛea
ta uanitati ſit ſhᷣiecta.oĩs ſpẽs a ꝛe cꝛeata ab
ſtꝛacta uanitati eſt cõiucta:ac ꝑ hoc m̃tẽ ad
altioꝛa tẽdẽtẽ abducit qdðãmõ ⁊ coꝛꝛũpit.Ad
hãc ãt mtis abſtractõz hotat Dyo.thymo.di
cẽs.Tu at amice thĩothee foꝛti ↄtritõe ſẽſus
dereliq̃.⁊ ĩtellectuales oꝑatiões et oĩa ſẽſibi
lia ⁊ itellectibilia: ⁊ ad eius unitõm ꝓpa.q̃
ſr̃ oẽz ſiſtãtiã ⁊ cõgnotiõem Pec Dyo.Et ĩ
hac abſtractõe ꝑficit᷑ illa beatitudo.de qᷓ dr
Beati mũdo cõde.ĩtelligẽdo mũdũ coꝛ illud
ꝙ; ẽ ab oĩ extꝛanea ſpẽ emũdatũ.Tales ãt de
uz uidebũut.et hic ꝑ ĩternã cõtẽplationẽ.et in
pria ꝑ eternã fruitionẽ. Et tales uirginee mẽ
tes.ſequũt agnũ totius puritatis quocunq;ʒ ie
ꝛit.uirgĩes.n.ſũt.de tali mẽte et aĩa ſic dicit
berñ.Aĩa q̃ͥ ſemel a dño didicit intrare ad ſe
metipſã.et ĩ ĩtimis ſuis dei pñtiã ſuſpiꝛar̃.⁊ q̃
rere faciẽ eiꝰſꝑ:tał inq; anima neſcio ã ul ip
ſã gehẽnã ad tps expꝑiri.hoꝛriilius penalius
ue ducat:quam poſt ſpualis huius ſtudij gu
ſtatã ſeł ſuauitatẽ.exire ðnuo ad illecebꝛas.
potius moleſtias carnis ſẽuſuũque inexple
bilẽ repetere curioſitatẽ.dico ergo uobis.ni
hil eſt ꝙ ĩtãtũ foꝛmidet quiſquis hoc bñficiũ
ſeł accepit:qᷓ; ne gra ðrelictꝰ neceſſaꝛie hẽat
denuo egꝛedi ad carnis cõſolationes ĩmo ðſo
lationes.ꝛuꝛſumq; caꝛnalium ſẽſuum ſuſtine
re tumłtns.hec berñ. In nazareth at ubi an
nunciatõ facta eſt ſunt due eccleſie.una ubi
erat domus ĩ qua angelus ad maꝛiaʒ uenit ⁊
ãnunciatõnẽ fecit.ĩ qua ẽ altar̃ marie.ĩ loco
ubi oꝛabat.qñ angelus eaz ſalutabat:et alta
re gabꝛielis.ubi ãnunciationeʒ faciẽdo ſtetit
Alteꝛa ubi domus fueꝛat.in q̃ dũs nutritus ẽ
cum ifans erat. S uit autẽ cõceptio dñica in
rubo ardenti pfigurata. RPubus.n.ſuſtinuit
ignem ⁊ nõ pꝑdidit uiiditate: maria ↄcepit fi
Amiſit uirgitaté, Ons hitauit in ru
bõ ardente:⁊ ipe bitauit ĩ maſie guidato uẽ
te. Seſcẽnait iñ rũpũ ppteꝛ iudeoꝝ libe?ãtõ
nẽ. ut eos educeꝛz egypto:deſcẽdit ĩ maꝛiã
pp nr̃aʒ ꝛedẽptõem.uut nos eriꝑet de inferno.
Lũ ãt dñs iĩcarnari noluit mariã ſolaz pᷣ oibꝰ
mulieꝛibꝰelegit.Et hoc fuit pᷣfiguꝛatũ ĩ uelle
re gedeõis ꝙ ſolũ celeſtẽ roꝛeʒ capiebat ⁊ to
ta tra circũiacẽs.ſicca remãebat.Sic mãia
ſola dino ꝛoꝛe replebat ⁊ ĩ mundo nulla alia

Capi.vj.

digna ĩueniebatur. Repletio nelleris ſignuz
erat liberatiõis filioꝝ iſrł ab hoſtibꝰſuis coꝝ
ceptõ marie ſignũ eꝛat nr̃e redẽptõis.Uellus
gedeõis ẽ vgo mãia.ð qꝰ ueller̃ ihs xpᷣs fec̃ ſi
bi tunicã.uellꝰ ſuſcepit roꝛẽ.ſie lãe leſõe ma
ꝛia ↄcepit filiũ ſũ caꝛnis coꝛꝛuptõe.SGSedeõ ex
pſſit roꝛẽ.⁊ ochã:ex eo rpleuit mãia enixa ẽ
filiũ ꝗ totũ mõʒ roꝛe gre rpleuit. Pec ãt ↄce
ptio fcã ẽ ꝑ ãnũciatõʒ gabrieł ꝙ figuratũ ẽ ĩ
Fᷣuo abrae.⁊ rebecca filia batueł. Abꝛaã mi
ſit ᷣuũ ut de vgiĩe filio ſuo ĩ ſpõſã ꝓuideꝛet ꝛe
becca ãt nüũcio potũ pᷣbebat:et iõ eã filio dñi
ſui ĩ ſpõſã eligebat Sic ꝑ celeſtis miſñt ãgelũ
ſuũ ut filio ſuo qreret vginẽ ĩ mr̃eʒ ꝗ vginẽ ð
cẽtiſſima.ſ.mãiã ĩuẽit:q̃ ſibi potũ.i.nũciatio
ni ſue cõſẽſũ dedit. Rebecca ñ ſolũ nunciũ.
ſʒ ẽt caelos eiꝰpotauit:mãia tã ãgeł qᷓ; hõibꝰ
fontez uite ꝓpinauit.gabꝛiel itaq; ꝑacto lega
tiõis ſue offõ rueꝛẽt᷑ ſe ĩclinãs.⁊ dñe ſue uale
faciẽs diſceſſit ab ea ⁊ diſꝑuit.gaudens utiq;
⁊ exultãs.qꝛ ꝛeſpõſionẽ deo acceptabilẽ ꝛela
turꝰ erat. Jã eim uenerat ſpõſꝰ.⁊ iõ ꝛeceſit ꝑ
anymphus:dimittẽs ſponſum in ſanctiſſimo
ſponſe cubiculo:matꝛimonio conſumato.Di
ſceſſit quidẽ ab ea ange:ſʒ tᷣmãſit cũ ea rx
angeloꝝ ⁊ dei filius.deſceſſiᷣab ea quãtum
ad apparentiã: ſz remanſer̃t cum ea multi ꝓ
pt᷑ rueꝛẽtiã:qᷓ; ⁊ ſibi ꝑꝑ dignitatẽ mẽtis ⁊ ſuo
regi exhibebat. Recedẽs ergo ꝑacto nuncio
et ad patriã rediẽs.hocq; narꝛas:fecit ibi no
un feſtu ⁊ nouũ gaudiũ ⁊ exultatõzʒ magnaʒ
nimis. Cõſiderare ergo ðbes quãta ẽ hodier
na ſolẽnitas:et iubilaꝛe in coꝛde tuo ⁊ agere
dies liticie. Inaudita eſt eĩ uſq; tunc a ſcłis
nec unq; fuerat ſolẽnitas tał. Podie naq; eſt
ſolẽnitas dᷣi pr̃is:ꝗ filio ſuo ĩ deſpõſatõʒ hũa
ne nat᷑e.nuptias fecit qᷓ; hodie ſibi filiꝰ ĩſepa
bilit᷑ uniuit. Podie ẽ ſolẽnitas gloꝛioſe domi
ne nr̃e. PHodie ẽ ſolẽnitas nuptiaꝝ filij dei in
uto:ſʒ poſtea erit ex utero. Podie ẽ ſolemni
tas ſpuſſci.pꝓpt᷑ hoc mirificũ opꝰ ꝙ attꝛibuit
ei:⁊ qꝛ hodie incepit oſtendere benignitates
ſingularẽ humano generi. Podie eſt ſolemni
tas gloꝛioſe domine noſtre:que a patꝛe in fili
am.a filio in matꝛem.a ſpirituſancto in ſpõſã
E recognita ⁊ aſſũpta.hodie ẽ ſolẽnitas totiꝰ
celeſtis curie.qꝛ inchoat᷑ eius repatio.hodie
multomagis ẽ ſolemnitas humane nãae.qr eꝰ
ſalus ĩcipit ⁊ ꝛedẽptõ ⁊ totius mũdi recũcilia
tõ.⁊ q ipa hodie ẽ ſublimata atq; edificata.
Nuſq;.n.dei filiꝰangelos appꝛehẽdit.hoc ẽ ñ
in una ſibi ꝑſonaz aſſumpſit.ſed ſemẽ abꝛae.
Podie nouaz obediẽtiazʒ ſuſcepit fülius a pr̃e
de nr̃a ꝑpagenda ſalute.hodie a ſummo celo
egrediẽs exultauit ut gigas ad currẽdã uiaz
nre ſalutis:⁊ ſe recluſit in clauſtro ut᷑i vᷣgina
lis.hodie factꝰẽ qnaſi unus ex nobis ⁊ fꝛater
noſter ⁊ cepit perigrinari nobiſcuʒ. hodie de
celo lux ueꝛa deſcendit: ad fugadas noſtꝛas
tenebꝛas et tollendas, hodie panis uiuus qui

De natiuitate

dat uitã mũdo ĩ uteꝛo vᷣgĩali ẽ ↄfectꝰ:ſʒ ĩ cꝛu
ce qĩ ĩ clibão ðᷣcoctuſ. Podie.n.vbũ caro fac
tũ ẽ ut hitaret ĩ nodᷣ. Un uocat᷑ emanuel:qð
qf̃ nohᷣcũ öus.i.deꝰ⁊ hõ. Podie ĩpleta ſũt pᷣa
bła figuraꝝ docum̃ta ſcripturaꝝ.ac ðᷣſideria
ꝓphaꝝ:pp ꝙ ẽt aduẽtꝰxpᷣi plẽitudo tpᷣꝛis dr̃.
Clamabat ei ðᷣſideꝛio ĩenaꝛꝛabili.⁊ hodieꝛnũ
diẽ uehem̃tiſſie expectabat.hodie ẽ pꝛicipiù
⁊ füdamtũ oĩz ſolẽnitatũ:⁊ totiꝰ bõi nr̃i initi
uʒ. Mã uſq; nũc ĩdignatꝰeꝛat dñs ↄ genus hu
manũ pꝑpꝑ traſgreſſionẽ pᷣmoꝝ ꝑntũ:ſʒ ãmõ ui
dẽs filin hõiem fcm̃.ũ ulterius iraſcet ineter
nũ. Wides qᷓ; admirabile opꝰ. ⁊ ſolẽniſſimum
feſtũ ſit illd'. Totũ ⁊ delectabile.⁊ totũ iocũ
cũ:totũ deſiderabile ⁊ oĩ ueneratiõe digniſſi
mũ cũ oĩ deuotõe ſuſcipiẽdũ:in iubilatõe ac
letitia ⁊ exultatõe.ducẽduz. In his eꝛgo me
ditare in his delectare ⁊ iocũdaberis.⁊ foꝛte
oñdet tibi dñs ãplioꝛa ſi uigilaueris.Or̃o.
u fili ði uiui ꝗ ex uolũtate pr̃is co
opãte ſpuſcõ ð ſinu eiuſdẽ pr̃is.uelut
gaã fluuius ð loco uoluptatis egredi
ens ꝑ huũilia declinàs ↄualliũ.hũilitatẽ ancil
le tue reſpiciẽs ĩter uteꝝ vgĩs deſcẽdiſti.ubi
cõceptꝰ ĩeffabilłr cartẽ aſſùpſiſti: deſcẽdat ie
ſu mificoꝛs gra tua auide ꝑ merita mr̃is ⁊ v
gĩs ſuꝑ me ruũ tuũ ĩdigniſſimũ ꝑ quã teipʒʒ ð
Rderẽ. ⁊ amoꝛe ĩtus cõcipiã ⁊ ꝑ eãdem gram
opãtẽ ĩ me fructꝰbonoꝝ opũ ſalutaꝛes ꝓfeꝛã.
dDe natitate ⁊ cirↄciſiõe pcurſõis dñi.Cõrñ
öt euãgłio.Exuꝛgẽſ mãia abijt ĩ mõtãa.C.vj
Oſt h rogitãs maria ð vbis ãgli
q̃ ë cõſobꝛĩa ſua elizabeth dixe
rat eã uiſitare ad cõgtulãdũ ⁊ v
uiẽduũ eidẽ uoł bat ieſꝰ.n.ꝗ ĩ ute
ro illiꝰ erat iohez adhuc i utero
mris poſitũ.ſcĩficare feſtiabat.¶Exurgẽs)g
ð̊ loco ĩ qꝰ erat.⁊ a ꝗete cõtẽplatõis ĩ q̃ pꝰ ſe
derat.et ab orone ꝗᷓ oibus oꝑibus ſuis erat pᷣ
nia (iuit)ð licẽtia ioſeph a naʒareth.⁊ a bijt
vſꝰ auſtꝝ(ĩ mõtana q iudea ĩ mõtanis.i.in
altioꝛi loco ⁊ ad auſtꝝ è reſpectu galilee a qᷓ
receſſerat maria. Et nibilominꝰ domꝰ gacha
rie ĩ loco mũtuoſo ubi mõtana iudee ſt eãt ſi
ta:et uia ad eã ẽ pᷣtꝛoſa ⁊ mõtuoſa. Juit voſ(¶
cuũ feſtinatiõe )quia diu ĩ publico nolebat ap
parere ut oñcderet ꝙ vᷣgo nõ dʒ moꝛari in pu
blico nec ibi ↄᷣheꝛe colloquia cũ aliquo.⁊ ue
nit ĩ irm ciuitatẽ iude.ꝙ hq̊ loco nomẽ ẽ non
tribus ſʒ regni.ſ.iude. VPrłm.n.ĩ tribu benia
min erat ꝑ q́; ur̃ trãſiſſe ad oppidũ.in quo qr
tũc hitaſſe acharias.⁊ natus iohes.qrto mi
liario ultra hirłm feꝛe ↄᷣ occidẽtezʒ.ſʒ aliq;tu
lũ ad miridiẽ.maria cõcepto vbo eterno iuit
ad uiſitadũ eliabeth: ⁊ ſᷣm ambꝛo.hoc fecit
ñ q̃n incredula de oꝛaculo.ſ.ꝑ angelũ dicto.
nec q̃ſi icerta de nũcio.ſ.ſibi miſſo nec qſi du
bitãs de exẽplo.ſ.ð eliʒabeth ſibi dato:ſʒ q̃ſi
leta ꝓ uoto.ſ.aĩ ſui religioſa ꝓ offõ.ſ.obſeqn
di feſtina pᷣ gaudio.ſ.iññ ↄcepio.Conſpice igr

7 circũciſione pᷣcurſoꝛis dũi.

quõ uadit regina celi ⁊ terre nõ eqꝗ̃s ſʒ pedeſ
cũ aliꝗbꝰde vᷣgibus q̃s ſecũ dõi hẽbat ꝑ tam
lõgã ⁊ aſꝑã uiaʒ ut illa erat.Sũt.n.de naʒa
reth uſq; ĩ hirm trigitaqtuoꝛ miliaria ⁊ diñ
ad oppidũ zacharie.iiij. circa quoꝛũ duo fa
ciũt unã leucã uadũt at cũ ea verecũdia.hũi
litas et pauꝑtas oĩmq; vtutũ hõeſtas.& ſt ẽt
ſecũ ipſe dñs vtutũ.magnã ⁊ honoꝛabilẽ hẽt
comitiuã.ſʒ ñ hꝰ ſcłi uanà ⁊ põpoſà nec erat
a ↄceptu filij guata ut cõiter ↄtigit alijs mu
lieribꝰ.ñ.n.fuit dñs ieſus mr̃i ſue oneroſꝰ.O
qᷓ; felix fuiſſʒ ꝗ ĩ illo itine mariã obuiã hũiſ
ſet ⁊ uocẽ ſaluùtatõis ab ea ꝛecepiſſʒ.¶ Et int
uit maria ĩ domũ zacharie)⁊ elizabeth con
gnate ſue.Domũ religioſã uiſitat.ſueq; hüili
tatis ⁊ mãſuetudis ſig mãifeſtat ⁊ poꝛ (ſalłta
ni i.ſalutẽ optauit(elizabeth)q̃ſt ↄ gtulas
ei dono ꝙ eã accepiſſe didicerat. Pꝛiõ ipᷣa
vgo ꝓfeꝛt ſalutatõʒ ꝑꝑ duo pᷣmo cã huũilitatis
qꝛ hũilioꝛ. ᷣo cã pietatis q ſuꝑioꝛ. Pꝛia ratõ
reſpicit moꝛẽ illaꝝ regionũ.ubi inferioꝛes ſo
lẽt ſalutaꝛe pᷣᷣſuꝑioꝛes q̃ſ reuerẽtie exhibitõ
ne. Sʒ pᷣa reſpicit moꝛẽ illarũ ꝛegionũ ubi ſa
lutatio pfert a maioꝛibꝰĩ ſignũ ꝙ oĩs bũdictõ
oõſurſũ ẽ. Nõ moꝛalr ꝙ. vj.dicũt h̊ ð bta vᷣgĩe
&⁊ nos eiꝰimitatõe ẽt ðbemꝰ facere. Pꝛĩio ꝙ;
exurexit ſurgãꝰ⁊ nos a toꝛpoꝛe accidie.⁊ a ð
ſiderijs t᷑ꝛenis nos elõgemꝰ.ĩ ꝗbꝰmoꝛãdo doꝛ
mimꝰ. Scõo abijt ĩ motana aſcẽdamꝰet nos
i mõtana tẽdẽdo ĩ altioꝛẽ uitã ⁊ appetẽdo ce
leſtia ⁊ ad appꝛopiquãdo ad ea.Tertio feſti
nauit. feſtiemꝰnos ad bõa oꝑa accelerado
⁊ ꝗcꝗd poſſumꝰiſtaàter oꝑãdo.qꝛ (ut dic cri⸗)
nihil ita ẽ ꝙ uitã nr̃aʒ ualeat evtere ut oꝑũ
actõʒ bonoꝝ diſſiłare ſꝑq; diffeꝛr̃ ſepe ei iſtõ
oĩbꝰnos bõis fecit excidere. Uñ dixit ꝗqda ꝙ
bonũ opꝰnũqᷓ; differẽdũ ẽ.ne fõte aliqꝛ cau ſr
uẽiẽte ipediat᷑.malũ vo urgẽs ſẽꝑ differri dʒ
ſi fõte aliꝗs caſꝰſuꝑuẽiẽs ipediat.Quaꝛto ue
nit ĩ citatè iuda.ĩgrediamur ⁊ nos ĩ ciuitatẽ
iuð.i.ↄfeſſiõis ⁊ laudis dĩe.ſ.ĩ eccłiã ad lau
dãdũ ⁊ obſeq̃ndũ ibi.⁊ ĩ citatẽ ↄtẽplatiuã ce
leſtẽ hulʒ. ad ↄfitẽdũ nõi dqni. iudas eĩ ↄfitẽſ
itpᷣtat᷑.Auiĩto ĩtuit ĩ domũ zacharie ĩtremꝰ⁊
nos ĩ domũ zachaie.ñ ſeqntes cogitatões ua
nas.ſʒ magis mẽoꝛes mãdatoꝝ dni ad facien
dũ ea.ʒachãias eĩ mẽoꝛãs dni intpᷣtat. Sex
to ſałtauit eligabeth.ſalutẽꝰ ⁊ nos eliza beth
creaturas faſtidiẽdo.⁊ ĩ ſolo ðᷣo ſcĩitatẽ nr̃i dᷣ
ſiderij ſtatuẽdo:ꝗ ſolꝰ replet ĩ bõis ðvᷣſideriuz
nr ʒ. Elizabeth eĩ di mei ſcitas ũppᷣtat᷑.⁊ ĩſnꝑ
grã ꝑceptã cõicẽus ꝓxĩo.ſic mãia fec elizabʒ
⁊ puero.Quãcito at vgo ſalłtauit eliʒabeth rĩ
pletꝰẽ iohes ſpũſcõ ĩ uto ꝓut rpꝛomiſſu fueat
ab ãglo ⁊ ſẽtiẽſ dñi pñtiã pᷣ gaudio ĩ mr̃iſ uto
exłtàdo ⁊ ſaltãdo rpudiat.ac qꝰſdaʒ geſtꝰ ad
ſil ituciẽ exlłtatis repñtauit.et quẽ lĩigua ⁊ uo
ce ñ potuit.ꝗĩo exłtante ⁊ ẽt motu ſalutauit.
Mouebat eĩ ĩ uto qĩ geſtiẽſ ſalłtar̃ ⁊ dũo ſuo
aſſurgẽ ac qĩ egr̃di uellz ex uto ⁊ ei occuꝛꝛer

geiuceeigen⸗
litp ſautnor mho⸗
leerub EMidibatl
u erhiln n ſſh
ennectp andto
lui latis doeet ge
den Gßb ein fis nd
og roce pn eci dan
Alamauit it uoce naß
cos ti e nug ei con
nerolenebat gnor bi
hielzubeth itus conota
lauic uepet noce nu cl
ſa euota g no lioꝛ
AWiiſti niiinicom
ſe ctisitennis ſon
eimage die:ua ut un
„Alit gr tfe noſſſucii
lamn camnabal addei di
Coo, , Auguſti An
clihe fagrina leot
teint el iberd. H
hois mulleeg ef
ſgi ſlluntir ung
eatet Büclen en i
ſeens kehäiaſitf
üneite
riigini inde
fncnstinnign
.(le
duscliccbirde⸗
etabattine
eſeſebfcin ⸗
eir Ficneti
icien edlal nf di⸗
tbecleſen in diͤzh

ubi inferioꝛes ſo
nerene erhibißh
ꝛegionu ubi ſa
ſos bidictö
uͤtho bea vgie
facere. Pꝛio
e accidie. adð
gbemoꝛado doꝛ
ſcẽdamet nos
1 appetẽdo ce
ea. Tertio feſti
opa accelerido
,q (ut dic criſ)
t eytere ut opu
fleꝛrr ſepe ei iſto
Unñ dixit gaa g
föte aliq;cau ſr
s ſep differi cz
ediat. Quaito ue
2 nos i ciuitatẽ
ſei eccli ad lau
tẽ teplaliua ce
i. iudas ei o9fitel
acharie irrem
s cogitatöes ua
r ſi ad facien
fi iniptal Ger
2 nos elizabelh
ſcitate mn
3 bois oͤſide in
as üptak. iſnt
maͤia fet elzabz
liauit Atbethe
t fpreomiſu fue⸗
calcdio inmfil
eceſcn geſt i
et auẽ lign⸗ 7

t motl ſaintaun
ſaltaf ſo ſi
iot ei occun

— ——

. Pꝛime partis.
Et tunc pꝛĩo pᷣcurſoꝛẽ ſuà ihs ppha fecit ꝗ in
uto exiliẽs eiꝰaduetũ euãgeliʒauit: ⁊ pᷣcuꝛſio
nis ſue offin ĩchoauit:q̃ſi etia itꝛa mr̃is uiſce
ꝛa i clamaꝛet.Ecce agnꝰði.ecce ꝗ tollit pec
cata mũdi.uin Cri.Epᷣꝰ iðo fecit mariã ſalu
taꝛe elyzʒabeth.ut ᷣmo ꝓcedẽs ex uteꝛo mr is
ubi hitabat dñs.⁊ ꝑ aurs el yʒabeth ĩgrſſ?.ðᷣ
ſcẽderet ad iohezʒ: ⁊ illic eũ ugeret ĩ ꝓphᷣagʒ:
lã ſtatĩ ut uox exultatiõis ↄuẽit ad aur̃s eꝰ
exłtãs pueꝛ ꝓphauit.ñ uoce ſʒ motu.h̊ Cꝛiſ.
Dic ifas.dic pphaꝝ oĩm maxiĩe.ꝗ digne ſatis
pluſqᷓ; pphᷣa uocabeꝛis.uñ tibi hec exultatõ:
Mondu natus es: ⁊ iã ꝓphas.Dñi aduẽtũ ag
ſcis.quẽ qr uoce ſalutare ñ potes.exultando
agis ꝙ potes. Quaʒ letus ei occurꝛeres.ſi i

natus eũ uideꝛes:c agnito aduẽtu exultãdo

obniã ire cõaris.deiñ repleta ẽ ẽt mr̃ ſpũſã
cto ꝑ filiuʒ ⁊ meritis filij. Nõ pᷣᷣrepleta ẽ m̃
qᷓ; fuius.ſʒ filius repletus.replet et mr̃eʒ.cCx
plẽitudĩe ei gr̃e q̃ xpᷣs ſe receꝑat ĩ maria effu
dit ꝑ ſalutatõẽ vgis.grã ſciſicatõis ĩ ioheʒ:q
ulterius ꝛedũdabat ĩ mr̃eʒ. Uñ exultãs ac to
ta exhilarata.⁊ ſpũſcõ accẽſa.amplexat vgi
nẽ tenerie:et pᷣ gaudio exclamat mag uoce.
F iliꝰĩtꝰ latẽs docet ꝗd mr̃ exterius agere de
beat. Sps eim ĩfãtis nõ ualẽtis clamare nec
log uoce ꝓpᷣa fecit clamare mr̃eʒ uoce mag
Clamauit àt uoce mag tũ ĩ ſignũ magne affe
ctõis.tũ qꝛ mag dei dona cõguit.tũ qꝛ illũ in
utero tenebat ꝗ uox vbi erat. Quaſi ge mag
ui eliʒabeth ĩtus cõmota ñ ſolũ vginẽ reſalu
tauit. ueꝝẽt uoce mag clamauit: nñ tã clamo
ſa.qᷓ; deuota. nõ claoꝛ ſz̊ amõ ſonst ĩ aure
ði. Uñ iſta magnitudo magis ẽ ĩtelligẽda rõ
nẽe dᷣuotõis ĩterioꝛis.qᷓ; ſõi exterioꝛis.deuotõ
eĩ magnꝰclãoꝛ ẽ:ita ut uſq; ĩ celũ audiatur.

Quid ĩgꝗt dñũs moyſi tacẽti clamas ad me: ꝗ
2 5 tam clamabat ad deũ clãor̃ oꝛis:ſed ðſideꝛio

coꝛdis. Uñ Auguſti.Clamoꝛ ad dũm ẽ ĩtẽtio
cõdis ⁊ flagꝛãtia dilectõiſ qꝛ ſꝑ petit᷑ ꝙ optat
Et dixit elygabeth. HGũñdicta tu ĩt mulieres
i.ſuꝑ oẽs mulieꝛes:⁊ ĩt bñdictas.bñdictõe ĩ
ſignis. Nia.n.tãte unq; gr̃e pticeps fuit aut
eẽ poterit.GBũdicta es:⁊ aplioꝛi bñdictiõe cu
mulaberis(¶Et bñdictſit fructus uẽtris tui)
ꝑ qᷓ; bdictio uẽit alijs ꝗ ̃ʒ ꝙ hõ bũdictus ẽ
bndictõe gre ꝗppe plẽus dono oĩʒ cariſmatũ
Bñqdictus ẽt bñdictõe głe ᷑ʒ ꝙ deus ab et᷑no
et uſq; ĩeternũ.Nõ q; tu bñdicta iõ bnñdictus
fructus uẽtris tui:ſʒ qꝛ ille puẽit te ĩ bñdictõ
nibus dulcedis iõ ut bñdicta. GBGñdicta arboꝛ
bñdictus ⁊ aꝛboꝛis fꝛuctus.Bñdicta vga ð ꝛa
dice yeſſe.bndictus ⁊ flos ꝗ de tali ꝛadice aſ
cẽdit. Gũñndicta tal mr̃:bnñdict et talis filius.
Bñdicta ẽ maria ab agelo ſupra.qꝛ triüphã
tis eccleſie ruinã ꝛepauit:ſʒ hic ab eliʒabeth
ga militãtẽ eccłasg.qſi iäs motuam ſuſcitauit.
AUbi beda.E adezʒ uoce ab elyzabeth.qᷓ a ga
briele bñdicit᷑:qᷓtenꝰ⁊ ãgeł ⁊ hõibus uenerã
da mõſtꝛet. Et notaduʒ quod quique fꝛuctus

Aapi. vj.

colliguntur ex beata uirgine. Pꝛimus eſt uẽ
tris:⁊ hic ẽ generatio ꝑ quã fructum uite cõi
cauimꝰ. Secũdus ẽ fructus uẽtꝛis.⁊ hic ẽ cõ
paſſio qᷓ; habzʒ ad afftictos:⁊ ſuꝑ peccatores.
Tercius ẽ oꝛis:⁊ hic ẽ oꝛatõ.Quaꝛtus ẽ opis
⁊ hic ẽ ptectõ.Quitus ẽ nõis:⁊ hic ẽ ðᷣuotio.
q̃ habet ex bñdicto nõie eius.etiaʒ a ſcelera
tis ita.in oĩbus ꝑicuł ab oĩibus inuocet᷑.(¶ Et
uñ hoc mihi ut uẽiat mat᷑ dqñi mei ad me)ꝛi.
q̃ mea iuſticia.ꝗbus meis factis uel meruis.
accidit hoc mihi.ſ.ſteꝛili ⁊ ſeni ⁊ ʒ routatio
nẽ hõiʒ maledicte:ut mr̃ dñi mei.ſ.vᷣgo fecũ
da ⁊ benedicta.ueiret ſic humilłr deuote ⁊ ꝛe
uerẽter ad me ſ̃uã ⁊ ancilla ſuã.q.d.nulł.ne
q; ſãctitas.neq; religio.neq; nobilitas aliq̃ B
mihi pᷣſtitit. ut tãto honoꝛe tataq; beatitudiĩe
fierẽ dig ſʒ ſola ði gra. E go potius debui ire
ad te.ſʒ tua tuiq; filij huilitas te coegit uẽne
ad me.Et notãduũ ꝙ mr dñi uẽit ad pcõꝛes ꝑ
cõpaſſõʒ.iq;tũ ẽ amaꝝ maꝛe dãs eis gmaritu
dinẽ cõtꝛitõis.uẽit ad oppᷣſſos ꝑꝓtectõʒ lq;tũ

o dna liberãs eos:uẽit ad meſtos ꝑ cõſolatõʒ.

ĩ q;tũ ſtella litificãs eos.unõ auguſ.Scã ma
ria ſuccure mivᷣis:ecce pᷣmuʒ. iuua puſullani
mes ecce fᷣm refoue ſlebiles.ecce terciuzʒz. Et
uera bñdicta es ⁊ benedic.ſꝛuc.uen.tui.⁊ ad
miꝛoꝛ de huilitate uiſitatõnis tue pꝛopteꝛ ma
gnificentiã uiꝛtutis que appaꝛet in te( Ecce)
enim in tuo aduentu ⁊ ſalutatione nonſoluʒz
ego.ſed ⁊ infans ĩ uteꝛo meo gratulatur:⁊ ꝙ;
uoce non poteſt gaudio fatetua.ſic elizabeth
miraculum ⁊ incarnationem uerbi cognouit
⁊ mariam eſſe matrem domini ⁊ dee plenazʒ
intellexit. Intellexit quippe per ſpiritumſan
ctum quo ꝛepleta erat.quia exultatio infũtis
illius ſignificaꝛet ueniſſe mr̃ez eius cuius ipᷣe
pꝛecurſoꝛ erat futurus:⁊ ideo que qte erube
ſcebat onus pentis.duz adhuc neſciret miſte
ꝛium ꝛeligionis.iam benedicit.⁊ que ſe occul
tabat qꝛ conceperat fuliũ:iactat ſe qꝛ genera
bat pꝓpham. Alizabeth ẽt que in occłto ⁊ ſe
creta inſpiratõne congnoueꝛat:his qui ſimul
aderant palam euangelizabat dicens. ( Et
beata que credidiſti)ſ.angelo quado per aſ
ſenſum fidei concepiſti(quoniam pficient᷑)
amplius ĩ futuro((ea que dicta ſunt tibi a do
mino) ſcilicet peꝛ angelum nũciantem.et peꝛ
ſpir itumſanctũ mentem tuam illuſtrãtẽ. ⁊ te
imeditate docentem. Aꝑte hic indicat.quod
uerba angeli ad mariam dicta per ſpirituʒ a
gnouerat. Seata iquit que cꝛedidiſti. Sed ⁊
beati illi qui audiunt ⁊ cꝛedunt conſideꝛa ita
que q; magne uirtutis eſt beate maꝛie uirgis
ſalutatio.que confeꝛt gaudium confert et ſpi
ritumſanctum. confert reuelationem ſecreto
rum diuinoꝛum: confert ⁊ pꝛofecie actum.
Ft ideo ſemper ẽ ſalutanda: ꝓpter reſaluta
tionis lucrum inde ſperandum. Audita igit᷑
reſponſione elygabeth.qua eam matrem dnñi
ſui appellãdo ac btã pᷣdicãdo ⁊ fidẽ foꝛtẽ lau

νανο ρ ορ nνhάd.—

„

ſz
8

Dde natinuitate

dado ꝓphauit:ãplius mãia tacere nõ potuit.
dõa ꝗ pceꝑat.⁊ q̊ͥ vgiali pudõe ⁊ ex hſilitate
acceptũ oꝛa culũ ſiletio texerat iã cõgruo tꝑe
patefecit. Uñn exltas ꝓꝛupit i caticũ leticie ꝙ
qñno edidit: dicẽs.(¶ Magnificat aia mea dnʒ
⁊cᷓ Itotũ ibid ↄplẽs ioↄditatis ⁊ leticie cãticũ
Coſueuer̃t.n.habrei ĩ cãu magno cãtica opo
neꝛe diceꝛe dño.qñ deus miabilia fecit ciꝛca
ipſos. Et plus oĩbus põt hec vgo magnifica

re dũz. Btã ſiꝗdẽ vgo tm miſteꝛiũ ſibi eẽ ma

nifeſtatũ.⁊ quata ꝑ h̊ eſſet more humiliũ nõ
ſtati ruelauit:ſʒ quouſqʒ ꝑ eliʒabeth reuela
tuꝛ abſcõdit.quã q; cognouit miſteriũ ꝑ ſpũz
ſactũ coguiſſe.ĩtelligẽs dũm illð ꝛeuel aꝛi uel
le.tandeʒ ⁊ ipſa reuelat.deuqʒ magnificat.i.
magnum in operibꝰ eius laudat ⁊ pᷣdicat non
magnũ facit q ĩ ſe grãdeſcere non pt᷑ ⁊ nec ðᷣ
trimtũ nec augm̃tũ rcipit.q.d.maria.O eliʒa
beth. tu me magnificas ð bõis qᷓ uides ĩ me.
ſz aia mea dño ⁊ creatoꝛi uidelicet ðᷣo pr̃i ex
(quo ſũt omnia) attribuẽs ipſũ ĩ ̊ catico ma

gnificat.⁊ e magnificẽtiã pᷣdicat.ñ tm ligua o

laudat(Et exłtauit ſpꝰmeꝰĩ dᷣo ſalutari meo
⁊ ſaluatõi meo) ſ.iĩ filio ꝑ quẽ ſũt oĩa.ꝑ q̃ᷓ; ſa
lꝰmũdo rtat᷑. In Hat ſalutari vgo bñ bʒ cãʒ
exłtatiõis pluſq; õs creature:qꝛ pẽtes ĩ fuijs
ſolẽt exłtare.Et lʒ ipᷣe ſit ſalutare oĩiʒ bõim.
ſingłarit᷑ tũ fuit ſalutar̃ vgis pᷣ cũctis oĩbꝰ ꝑꝑ
ſingłares vgis progatiuas. Sps ipſe ẽ aĩa.in
terdũ tũ accipit ꝓ aie rõabilitate ⁊ excellen
tia.Aia naq; uiuimꝰ.ſpũ diſcernimꝰ⁊ ĩtelligi
mꝰ.uñ cõpᷣhẽdit õs uires ſhᷣ aĩa ⁊ ſpũ.iſh aĩa
cõpᷣhẽdut᷑ uires iferioꝛes ĩ cõpatõe ad coꝛpꝰ
ſps vo ĩpõtat eãdẽ ſhᷣam aĩe iʒ uires ſupiões
ꝗbꝰrapit᷑ ſupꝛa ſe dłcedie ↄtẽplatõis. Maia
g aĩa ⁊ ſpũ ðᷣo ðuota.ð oĩbꝰ bñficijs circa eã
de itꝰexhibitis.õs uires ſuas ĩ graꝝ actõe et
laude ði iĩpẽdit.q.d.ſᷣʒ Ambꝛoſi.Tato mune

re me ðᷣꝰſ pᷣlimauit.ut nilo lĩgue offõᷣ explica

re poſſũ.ſqʒ̊ totã aĩ ĩterioꝛis affectũ ĩ agẽdis ꝗᷓ

tiaꝝ laudibꝰofferro.totu ꝙ uiuo ꝙ ſẽtio ꝙ di

ſcerno ĩ eiꝰmagnitudie ↄtẽplãda ĩ eiꝰpᷣceptis
obſᷣnãdis ipẽdo. Magnificat ãt et ille dim ĩ
cobõitate magnificat᷑ ⁊ laudat dñs. Sic.n.in
diſcipul mgr̃i.ſic ĩ opibꝰ ſuis artificies ſinglłi
laudat ⁊ magnificat᷑. Magnificat g deꝰ ĩ no
bis.dũ aia nr̃a qͥ ad imagineʒ ði fca ẽ ꝑ iuſti
ciã xpᷣo ſe ↄfoꝛmat.ꝗ eſt imago pr̃is.dũ ima
go dei q̃ ẽ in ipſa magnificat.i.vtutũ magni
tudie magna efficit᷑.dũ f̃ʒ pcepta diuĩa uiui
mᷣ: duʒ bõis opibꝰlucemus.Et iõ (ait apłs).
Magnificate ⁊ poꝛtate deũ ĩ coꝛpoe ueſtꝛo.
Unñn no.ꝙ deus magmificat tripliciter in bñfi
cijs ſuis. Pꝛĩo ipᷣa bñficia deo attribuendo.
Scðopꝓ ipis ðᷣo gr̃as agẽdo.ttio ĩ ipᷣis ñ exer
cẽdo.Notadu ẽt ꝙ btᷣa vgo ĩ iſto cãtico dila
tauit ſe ĩ dei laude ⁊ gr̃aꝝ actiõe.Nuſq; aũt
alibi legit᷑ fuiſſe locuta nin ualde paꝝ ⁊ pau
ca vba. In univio eĩ tm̃.vij.uicibꝰ legim?* e⸗
locutaʒ ut ex h̊ onderet ſe gra ſeptifoꝛmi ple

——

⁊ circũciſione pᷣcurſoꝛis.

nd. Widelʒ cũ angło bis. Pꝛimo quõ fiet iſtõ

Scõo. Ecce ancilla dni cum elizabeth bis.
Pꝛimo cum ſalutauit elizabeth. Scðõo cum
ait.magnificat ania mea dñm.cum filio bis.
ſꝛimo ĩ tẽplo.fili ꝗd feciſti nobis.ſic ſᷣo ĩ nu
ptijs uinum nõ hnᷣt.Et ſemł cuʒ miniſtꝛis ibi
dẽ ꝙcũq; dixeꝛit nobis facite. In omnibhis
pʒ ꝙ nũq; locuta ẽ niſi bꝛeuit᷑ paucis vbis ex
cepto ꝙ ĩ cãtico ſe dilatauit ubi cũ deo locu
ta ẽ. Et nõndum ꝙ h. vij.vba locuta ẽ ĩ.iiij.
tꝑm uicibꝰ.⁊ ñ ſine euidẽti utilitate qlibʒ ui
ce.qter igr ẽ locuta ⁊.iiij.miꝛacła ſũt ſecuta
ſ.ĩ angł i annüciatõe:⁊ tũc cõcepit deùᷣ ĩ eli
zabeth uiſitatõe ⁊ tũc exultauit infans ĩ ute
ro ĩ nuptijs.tũc cõuertit aq; ĩ uinũ in cẽplo ⁊
tũc erat ſubditus ilł.Notandu ẽt ꝙ ĩter pᷣdic
tas locutiões cũ.iiij.ꝑſonis locuta ẽ beata v
go. ſ. cũ angelo.cum eliʒabeth uetła ⁊ cõgta
ſua.cũ filio.⁊ cũ miniſtris. In quo ondit pul
chꝛũ documtum.ꝙ puella iuuenis et pᷣcipue
monial rariſſime dʒ loꝗ niſi uel cũ angelo.i.
cũ angelico ſacerdote qa augelus dñi exerci
tnũ ẽ ſacerdos.⁊ hoc in ↄfeſſione.uel cũ ſac
ta eliʒabeth.i.cũ uetula łalia matura ⁊ ſcã
mulieꝛe ⁊ hoc ĩ rara cõſolatõe:ł cũ filio vᷣi.⁊
*ß̊ ĩ orone uel lectõe.uł cũ miniſtris honeſtis
⁊T B ĩ neceſſarioꝝ poſtulatõe.Cõſidera gꝗ̊ quũo
letãtur mr̃es ambe laudãt deũ de utꝛaq; con
ceptõe:⁊ ĩ graꝝ actõe cõſiſtẽtes agũt dies le
ticie.O q̃ł domꝰubi ꝑit᷑ cõmoꝛat et regeſcũt

tales mr es.ſ.maãia ⁊ elizabeth:talibꝰfuijs.ſ.

ieſu ⁊ iohe fecũdate.O ſi cũ dña tua ĩ mõta
na poſſes cõſcendere ſi ſterił ⁊ vgis mr̃is ſua
uẽ ↄtueri ↄplexũ.⁊ ſalutationis offm̃.puto ;
cãticũ illud ſacrũ.magnificat aia mea dñĩm.
cũ beatiſſima vgie ſuaui cũ modulatõe ↄcĩe
res:miꝝq; cõceptũ vgineũ.una cũ ꝓpha ꝑuu
lo exultãs et iubilãs adoꝛares.Vñn anſhelmꝰ
ad ſoꝛoꝛẽ ſuã 5 cũ dulciſſima dña tua ĩ mõo
tana cõſcẽde.ſterilł ⁊ vᷣgis ĩtuere cõplexuʒ ⁊
ſalntatõis offm ĩ quo ᷣnulus dñʒ:pᷣco iudicẽ
nox vbu iter aĩalia uiſcera cõcluſus.ĩ uirgis
utero clauſũ ⁊ aguit ⁊ ĩdicibili gaudio ꝓpha
uit. Gt᷑i uẽtres ĩ ꝗbus totiꝰ mði ſalus exoꝛit᷑
pulfᷣq; tꝛiſtitie tenebꝛis ſẽpit᷑na leticia pꝓphe
tatur.Accurre ꝗſo.accurre.tãtis gaudijs ad
miſcere ꝓſternere ad pedes utriuſq;.⁊ ĩ uniꝰ
uẽtre ſpoſũ tuũ amplectere animi cũ vo eiꝰ ĩ
alteri uto uenerare.hec anſhel. Attẽde h̊ et
imitare hũilitatis explũ ꝙ. n. maia ad eliʒa
beth. xpᷣus ad ioheʒ. dna ad ancillã.dũs ad
uu uẽiere.⁊ maria elizabeth fuire ñ ðdigt᷑:
d alið qᷓ; huilitatis exẽpluũ oñdit᷑.de q̃ etiã
pẽalꝛ ĩ cãtico ſuo pᷣdcõ maria glłiat᷑.⁊ plena

oiqʒ vtutũ.ſolã hũilitatẽ recogſcit dicẽs:qꝛ ꝛe

ſpexit huilitatẽ ancille ſi ue g. ⁊ tu õ te huilia
cũ maria ſẽtigs:et ꝗcꝗd bõi hẽs dᷣo ñ tibi cũ
ea attribuas(⁊ ſtetit mãia qſ mſibꝰtribꝰ cũ

elizabeth) ꝓ cꝰſolatõe ⁊ obſego nẽerat mĩ

ſtꝛas ⁊ pᷣuieſ ei hũilꝛ ꝛevẽt ⁊ dᷣuote.ĩ oibꝰꝗbꝰ

crit cohitits 0
afftnelg belh
ſict fctl io Mii ſi
ſniſicocli eifet /o
oo ñ t ali fli
tcoceri ſgnutreicl
up tiocno 3g
ltinatiaste e gauce
ſictitate ieo iuturi ſn
cöulanice bono alten
cos gomalo gonulit:
nora hac cie ſcis iohe
feh moi mguit t ad cel
busongel goſneinauit
Nopotut bodie ei feſtü⸗
elcfaichconadanuet
Ulterfieril gen die funt
lel eticſfllansi fin
7enins baptſſteiſio
lehciegeb anpelo gans
ſubontiticnnis fuit. T
atcsſinos amnies/
ntlits geuets hocie in

lbeong gfenn
ſcſcinurt en r
ſen . ,. ann

leruroſ⸗ u N
rotitzg vzd Nncde
neebichert

linnotzis , „ Fid
(thrus g agt

gelus i exerci
ſione. uel cu ſit
la matura ? ſca
e:kcü filio di. .
niſtris honeſtis
Coſidera quo
u de utꝛaq; con
tes agut dies le
ꝛaͤt et regeſcut
b: talibfllij. ſ.
dña tua ĩ möta
vgis mfis ſua
nis offn. puto
t gia mea dim.
modulatoe ocie
mg cu ppha puu
s. Un anſhelm
ma dña ta i mo
tuere coplexuz 7
anz. pco indicẽ
ocluſus. i nirgis
ili gaucto ppha
nöͤi ſalus exoꝛit
na leticia pphe
taͤtis gaudijs 34d
ntriuſq;. 1i uni
mnimi cu vo eii
ſhel. Auẽe het
n. maia ad eln
ancilla ſ c .
th fuire idigt:

.

Pꝛime partis.

poteꝛat q̃ſ oblita ſe mr̃eʒ dei eẽ. ⁊ totiꝰmũdi
reginã.ut ĩ oĩbꝰipleret hũilitatis mẽſurã. In
ea igr̃ cõtẽplatõis ñ ðᷣſuit actõʒ.nec actio di
minuit cõtẽplatõez. Un ⁊ euãgłiũ ſcpᷣtũ ð mĩ
ſterio marthe ⁊ ↄtẽplatõe marie.legit ĩ ipſiꝰ
bẽe vgis aſſũptõe q̃ ⁊ actĩa fuit ut patʒ i G lo
co:⁊ ↄtẽplatia qꝛ ↄpſᷣuabat oĩa vba h̊ ↄferẽs
ĩ cõde ſuo.Cãdiu ꝗppe maſit maria cũ eliʒa
beth dõec ꝑtꝰtꝑe ↄpleto pᷣcurſoꝛis dñi ſui.pꝑ
q; uenerat natitatẽ uideꝛet.ut ei ⁊ mr̃i obᷣa
ret ⁊ ut ĩ uia ⁊ publico ñ uioꝛet freq̃ntiꝰ ⁊ ut
tãto tpᷣe eliʒabeth ⁊ iohes creſceret ĩ gtijs ꝓ
fectꝰ.Naã ſi ĩ pᷣmo aduẽtu marie ſʒ ⁊ ẽt ipius
dni ſpũſcõ ſt᷑ repleti:młtũ eſt ilł ſuꝑadditũ ð
gꝛatijs ĩ tãta mõa mãſiõis. Cõpleto igr̃ ꝑiẽdi
tꝑe peꝑit eliʒabeth filiũ.ſ.octauo calł.iulij.⁊
feꝛia.vj.cui nato ac ẽt mr̃i eihũilia obſega
bta vgo exhibuit:⁊ ĩ domo ẽt aliẽa mĩſtrar
potiꝰq; miſtꝛari uoluit( Et audier̃t uicini)ꝗ
erãt cohĩtãtes(⁊ ↄgti) ꝗ erãt cõſaguinei uł
affines elizabeth( magnificauit) magni
fice fecit(dñs mĩaʒ ſuaʒ cũ illa).i.magnam
miᷣicoꝛdiã ei fecit.ſ.obpꝛobiũ ſteꝛilitatis au
ferẽdo.⁊ tm̃ ⁊ talẽ filiũ ſic nüciatũ mirabilꝛ
⁊ cõceptũ ſuꝑnãlr ei dãdo:⁊ (cõgtulabaãt᷑ ei
Aſuꝑ tãto dono.vᷣʒ ꝙ angłꝰgacharie dixerat
młti ĩ natitate eiꝰ gaudebũt. Hoc at gaudiũ
ſãctitatẽ ĩ eo futurã ſignabat.Sic ꝗlibet dʒ
cõgtulari de bono alterius et gaudere ⸗ʒ ĩui
dos.ꝗ ð malo gratulat ⁊ de bono triſtãt᷑.Et
nota ꝙ hac die ſcũs iodes euãgliſta ð carce
re hꝰmði miguit ⁊ ad celeſte palatiũ letanti
bus angebl glioſus ĩtꝛauit:⁊ q; ꝑꝑ ingẽs offm̃
nõ potuit hodie eiꝰ feſtũ celebꝛari.ſtatuit G
eccłſia ĩ ebdomada natał dñi die tercia ſolẽ
niter fieri:ł qꝛ ea die fuit ibi baſi ica dedica
ta.ł qꝛ tũc ĩfulatus ẽ pr̃iarcha eccłiaꝝ ĩ aſia
⁊ ſolenitas baptiſte i ſuo die remaſu: nimuũ
qꝛ h̊ dies ab angelo gaudio natiuitatis pᷣcur
ſoꝛis autẽticatus fuit. Igr̃ dilectiſſimi hos e
ꝗnotos ſũmos ði amicos.ĩter choꝛos ãgeloꝝ
rutilãtes.deuotis hodie laudibus honoꝛãtes
⁊ or̃ones ad thꝛonuz gr̃e mittamꝰut mĩicoꝛ
diã cõſeqᷓmur ⁊ gram ĩ auxilio opoꝛtuno iue
niamus. Sʒ cur natitatez iohis potius q; ali
cuius ſcĩ celebꝛemus.h̊ cã ẽ ᷣm Aug.qa illo
rũ pꝰnatitateʒ ⁊ etatis acceſſũ.fides dqro ad
heñt.ſʒ niłius eoꝝ natitas xpᷣo militauit Jo
hnis ãt dñʒ ipᷣa natitas ꝓphauit quẽ cõcep
tũ ex uto ſalutauit. Iccirco ẽt iohis celebꝛa
tur natĩtas qꝛ iohes dði gr̃a datus.ſ.⁊ natus E
T initio tpᷣis gr̃e.qꝛ ẽt grazʒ noui teſti erat pᷣdi
caturus.ꝗ ẽt ĩ utero ẽ mũdatus.Die qeq; na
titatis iohis.quidã lucernas młtas accedut ¶

iile eãt luena ardẽs ⁊ lucẽs.¶ Ictauo at die
a natitate pᷣcurſoꝛis ( uenert cirocidẽ pueꝝ

q ſignificat᷑ ei eeẽ natitatis diẽ ð qdũs dixit

fů pceptũ legis. Kt qꝛ ĩ cirↄciſiõe tůc ipone

bat nom puero ſic mõ ĩpõit ĩ baptiſmo:iõ (b
dit᷑ ¶Et uocabãt eũ nõie pr̃is ſui zachariã).

Mos eĩʒ erat atiqꝰꝝ ĩponere noĩa pr̃uʒ pᷣmo
gẽitis.⁊ maxĩe nnigcnia ASUe at iponeba
tur nom ĩ circũciſione: qr nullus niſ abiſciat
carnalia ꝙ ſignificat circũciſio dignꝰ ẽ ut no
mẽ eius ſcribat᷑ ĩ libꝛo uite (Et rñdẽs mr̃ ei⸗
dixit.Neqq;).ſ.uocabit᷑ acharias(ſʒ uoca
bit iohes). Hoc ſibi a dᷣo reuelatuʒ fuit q a
pr̃e muto ñ didicit. Pr ẽt nutu et ſig ð̊ nõie ĩ
ponẽdo ĩterrogatus. Per ꝙ ur̃ ꝙ nõ im̃ erat
mutus.ſʒ ẽt ſurdus(poſtulauit )ſig nõ vboſ
pugillarẽ)).i.tabul tãtã q;tũ poterat pugil
lus cape.Vñ rʒ ułgare romaoꝝꝑ pugilla ẽ ta
bula ad ſcribẽdũ.Dr etiã aliqñ pugillaris ca
lamus.⁊ ſtilus ⁊ gfiũ qꝛſcribius(.Et ſcripſit
ſic dicẽs. Johes ẽ nom̃ eius).Nõ dic eꝛit ſʒ ẽ
q.d. Jã ẽ ipoſitũ nom adeo ⁊ ab ãgło.ego nõ
ipono ſʒ ĩpoſitũ ĩdico.Et notãdũ.ꝙ h̊ nom̃ io
hãnes fuit ei ppꝛiũ.pᷣmo ꝓpter plẽitudinẽ gr̃e
qᷓ; habuit.Secũdo ppteꝛ tpᷣs gre ꝙ ichoauit.
Teꝛcio ꝓpteꝛ excellẽtiã gr̃e qᷓ; pᷣmuſ pᷣdicauit
.ſ. remiſſiõz pcõꝝ.⁊ gr̃e collatõm (Et mirati
ſũt univſi)ſr̃ cõuẽiẽtia ⁊ cõcoꝛdãtia ĩteꝛ pr̃eʒ
et mr̃em de nõie pueri.ſeu de ĩpoſitione nõis
hmõòi.(Et tẽ aꝑtũ ẽ os ʒ harie)⁊ ſoluta ẽ
ligua eius.qꝛ qᷓ; uĩxerat icredulũas.fides ſol
uit. Peꝛ cõfeſſiõʒ eĩ fidei ĩ ſcpᷣto qᷓ; vbis face
re ñ poterat:meruit liberari.ſic ꝑp uerbũ du
bitatiõis demeruerat ligari. Quo fcõ gr̃a no
ui teſti reſ̃ata.i.maifeſtata ondit ee. Et lo
q̃bat bñdicẽs deũ) ꝓ bũficijs oſtẽſis cuca eũ
Nec miꝝ ſi lobat᷑.qꝛ p̃oꝛ ſuus.ſ.dus aderat
ei bñdicite.⁊ iõ bñdixit deũ ſʒ illd.GBũdicite
ſacerdotes dũi dño.(¶ Et fcus ẽ tioꝛ magnus
ſp õs uicios eoꝝ )tĩoꝛ.ſ.admiratõnis de bis q̃
fcã ſũt ĩ oꝛtu iohis.ſ de ꝑtu ſẽis ⁊ ſterił:q im
poſitõe noĩs ſingłaris:ð miracloſa reſtitutõe
locutõis łᷣ tioꝛ puitõis:q; uidẽtes uirũ religio
ſũ ꝑp heſuatõʒz ſic puitu.tciebãt ſibi õs ſciẽtes
ꝙ ñn eẽt tutũ offedè du ((Et ſr oĩia mõtana iu
de) circũ circa ((diułgabat᷑ oĩa vba H)ſ.pᷣdcã
muabilia.)Et poſueruũt õs ꝗ audieꝛat ĩ code
ſuo.ſ.miracula que facta fuerant ↄſiderates
et euemum rei tacite pꝛeſtolantes:dicentes.
ſ. intra ſe(Quis ⁊ qualis putas puer iſte erit
.q.d. ualde magnus et laudabilis erit. Nec
mirũ ꝙ ita qebt ð pueꝛo(em mãus dũi)i.
põtas diuĩa ⁊ vtus dei oꝑatiua(eꝛat cũ illo)
ſ.iohe ĩ mirabilibus cuca eũ fcis:ex ꝗbʒ ꝛoa
bilꝛ ↄcludebat᷑ magiĩtudo pueri futᷣa coꝛã ðᷣo.
(Et zacharias ĩpletus ẽ ſpuſcõ ꝓphetiʒis
cãticuʒ diuie laudis fec dño:dicẽs. Gñndcũs
dñs s iſir ⁊c.) ꝑ toti. Maß ẽ largitas die
pietatis ⁊ muneris eius ſi ꝓmpti ⁊ pati ad ac
cipiẽdũ ſimus.Nã ecce locla.q̃ ſola ablata ẽ
diffidẽti.cũ ſpᷣu ppłᷣie ẽ r̃ſtituta credẽti.⁊ ubi
habũdauit delictü ſuphabũdauit ⁊ gra.⁊ ita
freqnteꝛ ãplius ꝛeddit dñs qᷓ; ſuſtuleri.qui ẽt
quos ſanauit in coꝛꝑe.hos etiaʒ ĩ anima ſana
uit. Unde Ambꝛo. Uide q; bõus deus et faci
lis ĩdulgere peccatis.nonioluzʒ ablata reſtitu

—==s

„

De genealogia

it. ſed ẽt inſpata cõcedit. Ille duduũ mutus p

phetat. Pec eĩz gra di maxia ꝙ eũ qui nega
uerat cẽfitet Mẽo g diffidat. nemo ueteꝛũ 2
ſciꝰdelictoꝛũ.pᷣmia diuina deſpet. Nouit deꝰ
mutare ſnias.ſi tu noueris emẽedare delictũ.
hec Ambꝛoſ. Maria uero tãdem ualefaciẽs
elizabeth ⁊ acharie ac bñdicẽs.iohi.redijt
ad domũ habitationis ſue in nazareth:com
pleto tamẽ pꝰoꝛiu pᷣcurſoꝛis.ꝓut opio magis
cõis tenet. Per hoc autem quod peracto ob
ſequio.poſt partum cognate ſue redijt in do
mũ ſuam.oſtendit ꝙ inhoneſtuʒ ſit moꝛari ſi
ne officio in domo aliena. ibet nunc intue
ri quãtas tũc zacharias.quãtas et elizabeth
lachꝛymas fuderũt.quando uirgo maria ide
receſſit quãdo mundi gaudiũ ⁊ ſtella maris
ĩ domum ſuã reuerſa ẽ. Johànes quoq; ĩ eiꝰ
diſceſſu non parum doluit.qui in illiꝰ aduen
tu tanto gaudio exłtauit. In reuerſione aũt
marie paupertatem eius ad memoꝛiazʒ reuo
care ſtude. Redijt ad domuʒ in qua nec pa
nẽ nec uinum nec alia neceſſaria erat iuẽtu
ra.Stetit quaſi tribus menſibus apud illos.
foꝛte opulenter.nusc auteʒz ꝛedijt ad pauper
tatem ſuaz: ut pꝛopꝛijs manibus laboꝛando
uictum ꝓcuret.Cõpateꝛe ergo ſibi:et ĩ amo
rez pauꝑtatis accendere.(¶ Puer aũt hiohes
creſcebat)q;tum ad augmentuʒ coꝛpoꝛis(
et cõfoꝛtabatur ſpũ)quantũ ad augmentum
gre ⁊ uirtutis:ga ſecundum crementum coꝛ
poꝛis creſcebat per augmẽtum uirtutis caro
eĩ eſt infſirma:⁊ iõ ſpũ ꝓmpto eſt cõfoꝛtãda.
(Et erat)quantũ ad ꝑfetionem cõuerſatõis
in deſertis Aocis oroni ⁊ cõtẽplatiõi aptis.
ibi.n.habitauit a ſeptimo anno etatis ſue uſ
q; ĩ diẽ oſtẽſionis ſue ad iſrł.i.donec placuit
deo.ipʒʒ iſrłitico ꝓpłlo demr̃are.ſ.quãdo uẽit
trãſioꝛdanẽ pꝛedicãs baptiſmũ pnie qð factũ
E ꝗanno.xv.imperij tiberij ceſaris tũc.n.exijt

de deſertis ad pꝛedicanduʒ populis. Conſide

ra ĩ pᷣmiſſis magnificẽtiã iohis et in młtis ali
js ꝗ de eo ꝛeꝑiut pᷣuilegijs. Ofo.
unct⸗ iohes baptiſta.tu pꝛiꝰplenꝰ ðᷣo

. Q qᷓ; natus ex utero.pꝛius noſcẽs deum
q; notus ĩ mũdo:ad te domine quẽ g

f

tia fecit᷑ tã amiciũ dᷣi.fugio anxiꝰquem iniqui
tas fecit tã reuʒ ði mem̃to g dñe.ut ſicut gr̃a
dei te ſic ipᷣlimauit.ſic mivᷣicoꝛdia tua erigat
quẽ culpa ſua ſic humiliauit me.n.iniquitas
mea talẽ fecit.te aũt talẽ nõ tu:ſʒ gra dei te
cũ. Obtine qſo mihi mio: ut ſicut ĩ pᷣmo ad
uentu nr̃i ſaluatis magno gaudio exultaſti
ſic ⁊ ego ĩ ̃o aduentu eiꝰmerear gaudere et
cu ſanctis in gloꝛia exultare. Amen.

6 De gẽealogia ſaluatoꝛis.Ca.vij
Eſcripto igit oꝛtu pᷣcurſoꝛis oñt
d V ſegt genealogia ſaluatoꝛis.qꝛ B
6

eiꝰ oꝛtu pᷣceſi ð q̊ mat.ſic dĩc (li
ber gnãtõis). I. tꝑal Cieſu xpi)i.
ſaluatõis ũcti filij dð filij abꝛahaʒ (B.l.J ꝗ

ſaluatoꝛis.

ſegꝗt᷑ mat.liber dcũs liber gnãtõis.qr ſcpᷣſit
hebꝛayce.ↄſuetudo aut hebꝛeoꝝ ẽ libꝛos ab
eoꝝ pᷣncipijs ſeu ab eo ð qoctat᷑ ĩ pᷣncipio de
nõiare.⁊ iõ a xpᷣi genealogia euãgłiũ ſuũ de
nõiat ſeu ĩtitłat qꝛ ab ea ipʒʒ ĩcipit ⁊ ichoat.
ppoſuit ãt ĩ ꝓlogo iſtos duos.ſ.dõ ⁊ abꝛahã.
potiꝰqᷓ; alios ⁊ hoꝝ duoꝝ filiꝰſpalłr or̃ xpᷣs qr
unꝰit᷑ priarchas.alt᷑ ĩter ꝛeges fuit pᷣncipał ⁊
his duobꝰſoluʒz ĩ ueti teſtõ fcã ẽ expᷣſſa ꝓmiſ
ſio ð xpᷣo ex his naſcituꝛo ⁊ ut dignitas ſacer
dotał ex abꝛaã ⁊ ꝛegalł ex dð oꝛigĩali iure oñ
deret i xpᷣo. Pꝛepoſuit vo dõ abꝛahe.cũ eↄv
ſo eẽt q;tũ ad tpᷣs:ga dignitas regni maioꝛ ẽ
q; poꝛitas tpᷣis.⁊ qꝛ dauid ꝓfũdꝰfuit pctõꝛ.iõ
ut ex ſola miſericoꝛdia xpᷣs natꝰoñdat᷑ pecca
toꝛ iuſto pᷣpõit᷑.⁊ ꝗa euidẽtius ⁊ ſepius et fiꝛ
mius ꝓmiſſio facta ẽ dauid.⁊ ne oꝛdo genea
logie turbaretur.quia finis clauſule unius ẽ
pꝛincipium alterius.uñ incipiẽs genealogiã:

ſubiungit.(¶ Abꝛaã genuit yſaac ⁊c.) uſq; ad

ioſeph deſcẽdẽdo.Que gnatões naꝛrat᷑ pꝑp il
lã q̃ maria gẽuit ieſũ.ꝗ uocat᷑ xpᷣs.õ q̃ dicet᷑
iferiꝰ. Et iõ dic liber gnatõis ſingłarit᷑: ga qᷓ;
uis młte gnãtões ꝑ oꝛdinẽ ꝛeplicẽt᷑.uniꝰtñ.ſ.
cieſu xpᷣi gnãtio q̃rit᷑ ꝑꝑ q; cete h̊ ĩiducut᷑ ꝗ qr
ieſꝰqꝰad diuinã ⁊ xps q ad huanã nãm.elñ
nom̃ ieſu ẽ nom ꝓpᷣiũ.ſʒ nom̃ xpi ẽ nom cõe.
⁊ nom̃ ieſu ẽ nom głe.ſʒ nom̃ xpi ẽ nom̃ gr̃e.
Cõſiderãdũ at ꝙ matthePꝰoõſcẽdẽdo texit gnã
tõzʒ xpi qꝛ agit ð hũanitate q̃ xpᷣs ad nos ðᷣſcẽ
dit ⁊ aſſũptõʒ ĩfirmitatis nr̃e a ðᷣo oñdit.Vñ
⁊ ab abꝛad ĩcipit oñdẽs mõʒ q̃lr ð uẽit ĩ mõ
du: carnẽ a pr̃ibꝰõðſcẽdẽtẽ aſſũendo ⁊ ꝓcedit
uſq; ad ioſeph uiꝝ marie ð qᷓ ſola vᷣgie natꝰẽ
ihs materialr qꝛ ð pr̃e eẽntialr.E ↄꝛio aũt lu
cas ðᷣſcribit eã deſcẽdẽdo.qꝛ filios gre ꝑ xpᷣʒ
ad regnũ aſcendere oñdit:et reductiõem hu
mane nature ĩ deum deſcribit. Unde ⁊ a ba
ptiſmo ubi filij gr̃e fit incipit.⁊ uſq; ad adã
ꝓcedit:ga ſpiritualis gnãtio om̃es qui uolũt
l chꝛiſto filij dei fieri cõpꝛehendit. Ut auteʒ
dic hyla.gꝛadũ quezʒ mat.in oꝛdine ꝛegie ſuc
ceſſiõis ediderat.lucas ĩ ſacerdotali oꝛigie ꝰↄ
putat.quẽ dũ uterq; dinumerat cognatiõeʒ ĩ
qno.utriꝰqʒ tribꝰ uterqʒ ſᷣcat:atq; ita ſuis q̃
qʒ ptibꝰdqñni nr̃i ieſu xpi.q̃ ẽ eternus rex et ſa
cerdos.ẽt ĩ carnali oꝛtu utriuſq; generis głã
ꝓbauerũùt. Pec hyla. Uñ ? Aug. Solꝰat tũc
ugebat ꝛex ⁊ ſacerdos.⁊ ĩ his duabꝰꝑſõis pᷣfi
gurabat unꝰ rex ⁊ ſacerdos. utroqʒ munere
unꝰxpᷣs regẽs ⁊ ĩipellãs ꝓ nobis faciẽſq; nos
m̃bꝛa ſua:ut ĩ illo et nos xpᷣi eẽmꝰ. Incipiẽs
itaqʒ mat.ab abꝛaà ⁊ ꝑ iude lineã ueiens ad
dõ pᷣmũ regẽ ĩ tꝛibu iuda tota ſibi ſuccẽdẽtiũ
gẽealogiã uſʒ ad ioſeph ex oꝛdĩe texit ut ſal
uatoꝛẽ nr̃ʒ ex ſemie abꝛae ꝗ pᷣncipat fuit iteꝛ
pr̃archas:⁊ ð̊ꝓgẽie dð ꝗ pᷣncipal fuit ĩt᷑ ges
7 ð tribu iuda ꝗ iter tribꝰ pᷣncipalis fuit ſecũ
dũ carnẽ deſcendiſſe oſtendat. Nã et abꝛahe
⁊ dõ xpᷣs dñs fuerat ꝓmiſſus ⁊ ꝙ ð tribu iuda

Critur in nobis er
ſinvuuelen
Ot uenimi⸗ a⸗
nmmnũ iant flhin⸗
rit ad terri ſbi n⸗
genas hotitur tna le⸗
1 tio gfe. Pein iterde
oeiclnſuue.Gecidn
tone babllonis terlia⸗
lonisſqad z. Denn
Lecüdt ꝛeges Letiu
pylino nuti ane igeſtu
Gcöonmtii corpto bi
iipy egeſi ibi/uaſ⸗
ſiher generntone ppiß
de Lcdai tig fictena
Boitorii püclsi ia
uo ppie nnbeiiicdo
Tornnticoſinoe icde
ſccecennin coſtinen
Pececenir ſit no i⸗
ſeſcbni hes ene
la ſittin comino igu
nisamnari 9 1n
li ſrificno o/f,
itngoftk g
ſcna gie 1 .

„V

chrgin eri

Uinet iſcnene

geneglogii:
naurit py il
bs.5qdcet
glar ie: ga Ś
ek. uniitß.f.
bncit gaf
na nam. Un
nom cöe.
e nom̃ ge.
do texit gnäͤ
ad nos oſce
jo oßdit. Vñ
deit i mo
ndo ? pcecit
l vgie nat'e
Eꝛo aut lu
ics gebn,
quctiõem hu
T uſq; ad ad
ñes qui uolüt
dit. Ut autez
line ege ſuc
otali oꝛigie 2
cognatidezi
qz ita ſuis
rnus rex er ſa
g generis gl
g Bol in
Ouav pſos ßfi
utrocz munere
bis facleſch ros
cemd. Incipies
linei neiets ac
ſbi ſuccedeliu

die texit ut ſal

w e

Pꝛime partis.

oꝛiginem duceꝛet fuerat pꝛophetatuʒ. Seſcri
bituꝛ autem hic geneꝛatio xpi.per trs quateꝛ
denas generationuʒ. quoꝛũ aliq fueꝛunt ante
legeʒ. ⁊ alique tempoꝛe legis ⁊ ultia.ſ.xpᷣi ge
neꝛatio tempoꝛe gꝛatie.quod incepit ab eiꝰ2
ceptõe.Et peꝛ hoc ſignificatuꝛ:ꝙ aliqui iſtis
tribus tempoꝛibꝰ ſaluati ſüt per fideʒ xpᷣi. It᷑
p̃m Criſo.cõpletis ter quatuordecĩ generato
nibus. mutatus eſt in iudeis hominum ſtatꝰ.
ab abrahã. n. uſq; ad dauid fuerũt ſub iudici
bus.a dauid uſq; ad tranſmigꝛationeʒ ſub ꝛe
gibus. a tranſmigratiõe uſqʒ ad xpᷣm ſub põti
ficibꝰ oñditur per hoc qð ſicut copletis ter qᷓ
tuordecim generatõibus.mutatꝰ eſt hominũ

ſtatus.ſic a x-po hominuʒ ſtatus mutatus eſt

ut ipſe ſit iudex ꝛex ⁊ pontifex. Iteʒ peꝛ hoc
ſignificatur ꝙ in xpᷣo ↄſumatur obedientia 5
calogi ⁊ ueꝛitas euãgelij ĩ fide tꝛinitatis.in q̃
dedit nobis poteſtatem filios dei fieꝛi.et ꝙ pꝑ
iſtoꝛuʒ obſeruationẽ xppᷣs qui eſt ſol iuſticie:
orituꝛ in nobis peꝛ ſpu itualem illumiationez
Itẽ tres quaterdene faciũt.xlij generatões.
p quas puenimus ad xpᷣm ꝗ promiſſus ẽ nob
in pmiu.ſicut filij iſrael ꝑ.xlij.manſões uene
rut ad teꝛra ſibi ꝓmiſſa. Peꝛ has tres quateꝛ
denas notãtur tria tẽpoꝛa añ legem. ſub lege
Ipᷣs gre. Pꝛia qterdena ẽ ab abꝛaã uſqʒ ad
dð.icluſiue. Secũda a dõ. uſq; ad trãſmigra
tionẽ babilonis.tertia a tꝛanſmigratiõe babi
lonis uſq; ad xpᷣʒ. Peima cõtiet patriarchas
Secũda ꝛeges.Teꝛtia duces. In pᷣma ponũt
pꝛimo nati ante iĩgreſſũ egypti.ibi(iudas at)
Scõo nati ĩ egypto ibi(phaꝛes ãt) Teꝛtõ na
ti pꝰ egreſſu.ibi((naaſõ at). Pꝛia quateꝛdẽs
ſignat generationẽ xpᷣi per gr̃aʒ ĩ anima peni
tete. Scõᷣa ĩ aia ꝓliciẽte.Leꝛtia ĩ aĩa ꝑfecta
Gnãtõ xpi ſpũalis ĩ aĩa pẽitẽte oñdit᷑ ʒ tꝛes g
dus pnĩe.pᷣmus eĩ ĩ ichoatõe.Scðᷣs ĩ ꝓgeeſſu
Tertiꝰ ĩ còſuatõe.iĩ ĩchoatiõe pnĩe ĩplicàt᷑ tꝛia
.ſ. pcedentia. cõſtituentia ⁊ ↄſeruantia pnid.
Dꝛecedẽtia ſũt duo.ſ.fides bõitatis diuĩe.qᷓ
peꝛ (abꝛaã) ſpes uenie q̃ ꝑ(yſaac) Cõſtituẽ
tia ſũt tria.cõtritio ĩ qua eſt lucta deteſtado
pct᷑ʒ prius amatũ.q̃ ꝑ Ciacob) Cõfeſſio que ꝑ
(iudã)ſatiſfactio qͥ ꝑ(fr̃es eꝰ ). Confᷣuatia
it᷑ tria.timoꝛ offẽſe.q̃ ꝑ( (phares) ꝗ dicit diui
ſio. Amor głie.ꝗ ꝑ(zarã).ꝗ dicit᷑ oꝛiẽs. Hoꝛ
roꝛ gehẽne qui .(eirõ) ꝗ r ſagitta.Segtuꝛ
ſpualis gnãtio xpᷣi ĩ aia ĩ pgreſſu pnĩe.que cõ
tinet.iiij.generationes fᷣm.iiij.expedientia ꝓ
greſſu. Primuʒ eſt electio boni a malo.q̃ ꝑ¶
aꝛã) ꝗ dicit᷑ electꝰ. Secũdũ ẽ uolũtas peꝛfec
ta ĩ boa exequẽdo.q̃ ꝑ(ãminadab).ꝗ dr̃ ſpõ
taneus. Teꝛtiũ ẽ prudẽetia diſcernedi iuuãs a
nociuo.que( ꝑ naaſõ) ꝗ dr̃ ᷣpẽtinꝰ. Quãtũ ẽ
ſẽſogaudij ĩ ↄplacẽdo.ꝗ ꝑ(ſalomõ)ꝗ dqr ſeſi
bil. Sbᷣſeqr̃ t᷑tia generatõ xpᷣi ĩ ↄſuatõe pnie
ad qᷓ; ↄcurꝛũt.iiij.generatões vᷣʒ.iiij.ibi expe
diẽtia. Pꝛimũ ẽ robur ↄ tẽptatiões culpe qð
ſigificat ꝑ(boos) ĩ q? ꝛobur.ʒ ẽ ſᷣuit ad ope

LCapi. vij.

ꝛatiões gre.q̃ ſigificatur ꝑ(obed) ꝗ f̃ fᷣuiẽs
Teꝛtiũ ẽ ↄſtãtia ) ꝑſecutões ꝑẽe ꝙ deſignat
(yeſſe).i.ĩſule libai.iſula ei qtit᷑ undis.Qua

tuᷣ ẽ foꝛtitudo fialis ꝑſeueꝛãtie.ꝙ ſignat( õ)

i. mãufoꝛtis. Deiñ icipit ̃a qtdẽa.ĩ qua ſᷣ
gnat᷑ generatio xpᷣi ſpiritualis in anima pꝛofi
ciente.⁊ hoc ſecundum.iiij.gradus.Quoruʒ
pꝛimus eſt in uoluntate bonoꝛum. Secundꝰ
in declinatõne maloꝛum. Tercius ĩ opeꝛe mã
datorum: Quartus in impletione conſilioꝛuʒ
Ad pꝛimũ gradum ꝑtinẽt tria.ꝗetudo coꝛdis
ad hõiez ipʒ. qᷓ; öſignat(ſalomõ).i.pacificus
Tatitudo caritatis ad ꝓximuʒ q; öſignat(2o
boã ).i.latitudo ppłi.Sbᷣiectio uoluũtatis ad
ðu.qᷓ; öſignat( abia) pr̃ dñs ĩ quo amõis ⁊ ti
moꝛis ſubiectio ĩtelligit᷑. Ad fp᷑ʒ gradũ ꝗ ẽ ꝓ
fectus ĩ ᷣcliatõe maloꝝ pꝑtinẽt ſiur tria. Nita
tio ſcãdali ꝙ ſignat(aʒa)i.tollẽs. Uitatio pᷣ
ui iudicij ꝙ ſignat(ioſaphat i.iudicans.Ui
tatio contẽptꝰ ꝓximi.ꝙ ſignat(ioꝛi i.excelſ
Peꝛ pᷣmũ ſignat uitatio mali ĩ effectu ꝑ ᷣʒ in
cogitatu p tciũ ĩ affectu.Ad ᷑ᷣciũ gRadũ ꝗ eſt
ꝓfectꝰĩ ope mãdatoꝝ pꝑtinẽt qtuoꝛ generatio
nes q; obᷣuãda ſunt mãdata.ĩ ſtatu adxſitat᷑
⁊ ꝓſpitatis.Ad ſtatum advſitatis ꝑtinẽt duo
fõtitudo ĩ aggrediẽdo difficilia.qᷓ; ſignat( oꝛi
as ) i. robuſtdñi uel ſoꝛtitudo:patia ĩ ſuſtinẽ
do advſa.qᷓ; ſignat( voathã ) i.ꝑfectꝰqꝛ patia
opꝰpfectũ hʒ.Ad ſtatum ꝓſpitatiſ ꝑtinẽt duo
ↄtinẽtia a ðlectãdo ĩ bono ↄmutabili.qᷓ; ſigt
(achar)).i.ↄtinẽs ↄfoꝛtatio ĩ bono ĩↄmnta
bili. ꝙ ſigat (ezechias)).i.ↄfoꝛtauit me dñs.
Ad qrtũ gau q ẽ pfecisi adipletio cõcilioꝑ 2
cuꝛꝛut.iiij.pᷣmu ẽ obliuio tꝛẽoꝝ hꝰmði.q; ſigt
((manaſiei .i.obliuio.ᷣʒ ẽ ſuſcepiõ iugi dũᷣi
qñ ſpuał nutrim̃ti q; ſiꝗt (amõ) i.nutꝛitꝰ. ¶Uñ
alibi. uẽite ad me õs ꝗ labõatis.⁊ ego tᷣficiã
uos.t᷑tiuʒ ẽ ðuotio reſpectu pñtis meriti.q; ſi
gnat(yoſas).i.ĩcẽſũ qñi.qᷣrtũ ẽ pᷣpatõ ꝛeſpe
ctu fuiuri pᷣmij quã ſigẽt (iechõias).i.pᷣpatõ.
Vltio icipit tertia q̃terdẽa.qᷓ ſignat gnatioõez
xpi ꝑ gram in aĩa pfecta ʒ q̃tuoꝛ gdus. Dꝛi
mus attẽdit᷑ qᷓ;ntũ ad ꝑfectõem religioſoꝛuz.
ſcõᷣs pꝛelatoꝛum.tercius actiuoꝝ.quartus re
ſpõdẽs cõmuniter oĩbꝰ.ſ.pſeueꝛãtiuʒ.(¶ Doſt
trãſmigꝛatõm babilonis) id ẽ poſt tꝛaſitum a
ſtatu impfectõis ſequituꝛ ꝑfectio religioſoꝝ:
Ad qᷓ; ptinẽt tria obedientia ꝓmpta.q; ſignat
(iechonias )id eſt pᷣparatio.pauptas uoluta
ria.que nihil aliud quam deum queru.quaʒ
ſignat ((ſalathiel)) id eſt petitio mea deus re
gulaꝛis diſciplina.quaʒ ſignat (30ꝛ obabel )id
eſt magiſteꝛ confuſionis quia diſciplinat con

fuſſionem peccati. Ad peꝛfectionẽ pꝛelatoꝛuzʒ

pertinent qnatuoꝛ. ſcuicet paterna ſolicitudo
ad ſubditos.qð ſignat ((abiud)).i.pater meꝰ
iſte: doctꝛina excitans pigros.qð ſignat((ely
achim)) i ꝛeſuſcitans: ſcſia impitis cõſulens
ꝙ ſignat( aʒzõ)) id eſt uidẽs lumẽ: ſãctitas u
te alios iformans.ꝙ ſignat (adob. id ẽ iuſt

De eo ꝙ ioſeph uoluit

Ad perfectionẽ actiuoꝛũ ptinẽt quattuoꝛ.ſ.ꝑ
fectõ caritatis ad ꝓximos ꝙ ſignat (achim)
ideſt fr meus:perfectio amoꝛis ad deuʒ. ꝙ ſi

gnat(elyud )ideſt deus meus:peꝛfectio fidu

cie ĩ deum ĩ aduerſis:ꝙ ſignat(eleagzar) .i.ð
us meus adiutoꝛ.pfectio humilitatis ĩ ꝓſpꝑis
ut oĩa reputẽt᷑ dõa dei.ꝙ ſignat( matho). i.
donũ.Ad ꝑfectõem vero cõeʒz pſeuerãtiũ pti
nẽt tria.ſ.ſupplãtatio vitioꝝ ꝙ ſignat (iacob
.i.ſupplãtatoꝛ: cõtinuus pfectꝰ uirtutũ.quẽ
ſignat(ioſeph).i.accꝛeſces:cõſtãtia fidei im
mob ilis ꝙ ſignat ĩ hoc qð dicit (uir marie)
que ĩcerpꝛetatur ſtella maris:que eſt polꝰ ꝗ
nõ mouetur hec eiʒ tria ſũt neceſſaria perſe
ueratie. Per hos autem pᷣdictos omnes figu
ratur xpᷣs:quia ei cõueniũt res interpꝛetatio
num noium pꝛedictoꝝ. Lõſidera hic ꝓgenito
res dñi.ꝗqa de exiguis ⁊ peccatoꝛibus nõ ðdi
gnatus eſt naſci.⁊ noli in pꝛogenitoꝛibus glo
riari.Neq; enim ĩ his neq; ꝙ amplius ẽ in vx
tutibus ⁊ operibꝰ gloꝛiari debemus.ne hoꝛũ
mercedez ĩ aliquo minuamus.uel ẽt in toto
perdamus. Uñ Criſo. Pic refulget dignitas
xpi non qr magnos ꝓgenitoꝛes habeat ac po
tetes:ſʒ qꝛ exiguos gc uiles. Sbᷣlimiũ eiĩ illa
maxima et admirabilis głia ẽ:huiliari ſpote
ſubmiſſius.Sicut eni admirabilis iudicat ñ
qꝛ moꝛtuus tàtum ẽ. Uerum qꝛ etiaʒ crucifi
xus ẽ ⁊ ſepultus ſic etiaʒ in generatioe illius
dici põt.ꝙ ñ ſolum,.quia ſuſcepit carnẽ ⁊ hõ
factus ẽ.admiratiõe ſit dignus:ſed quia etiã
tales ꝓgenitoꝛes habere dignatus eſt.nihil ð
noſtris uilitatibꝰ erubeſcẽs.per iſta pculdu
bio docẽs ut nos qꝰq; nuũqᷓ; ð uitijs erubeſca
mus parentum: ſed unuʒ illud qᷓramus ſꝑ no
bilitari ꝓpᷣarum honoꝛe uirtutum. Non ẽ oĩ
no.nõ ẽ nec de uirtute nec de uicio parẽtũ:
aut laudandꝰaliꝗs aut culpãdus nẽo ĩde ve.
aut obſcurꝰaut clarꝰẽ. IJmmo ut ↄſiderãtius
aliꝗd dicamꝰ. neſcio quo magis ille rſplẽdet
ꝗ ex ꝑẽtibꝰa vtute pꝛſvꝰaliẽis exñs.ipᷣe tñ fue
rit ð vtute mirabił.Nullꝰigr ĩ ſuꝑbiã de głia
eleuet ꝑẽtũ.ſʒ ↄſideras pgenitoꝛes dñi omnẽ
euacuet ⁊ cõpꝛimat mentis tumoꝛẽ.⁊ de ſoł
uirtutibus głiet. Quiimo ne de iſtis qdem.
Sic ei etiam phariſeꝰ publicano deterioꝛ ef
fectus ẽ. Noli igit ipᷣe tuoꝝ coꝛꝛüpere fructꝰ
laboꝛũ ⁊ noli ſudoꝛes tuos ĩ uanum effüdere
noli curſũ ianeʒ dirigere poſt mille circuitꝰ.
mercedẽ laboꝛis euacuãs.Nouit eĩ dñs tuꝰ2?
quidẽ multo te melius tuaꝝ merita uirtutuʒ
nõ igit ĩ ſupbiã tumeſcamꝰ.ſed dicamus nos
metipſos ĩutiles: ut ĩ ꝑtem utiliũ tranſeamꝰ.
Si.n.laudandu te eſie dixeris repꝛobus effi
cieris etiam ſi fueras añ laudabilis.Si ueꝛo
ĩutilẽ te fateris factꝰes utilis.etiaʒ ſi ante re
pꝛobꝰ fueris.ꝓpter ꝙ neceſſaria nobis E pᷣte
ritaꝛũ obliuio uirtutum. Stabũiſſimum eim
erarium uirtutum eſt obliuio uirtutum. Ata
q; ſi eas ĩ memoꝛia quaſi uenales aſſidue põ

dimittere mariam.

temus armamus hoſtem:irritamus inimicũ
⁊ doloſum inuitamus ad furtum. Si vo nẽo
alter hec ſcierit.niſi quem nulla occulta pñt
latere:tuto ĩ loco pꝛetioſa ↄſſtẽt.Neqᷓq; igi
huiuſmodi bona frequẽter euẽtiles ne qs fõ
te ea dirripiat.quod etiam phariſeus paſſus
eſt in lingua illa circunferens unde ea ⁊ dia

bolus rapuit. Caueamus igit᷑ de nobiſmetip

ſis dicere aliꝗd głioſe hoc.n.nos ⁊ hõibꝰodi
biles et ðo abhoĩabiles facit. Et iccirco quã
to maioꝛa feceremꝰ.tãto ð nobis mĩoꝛa dica
mꝰhoc eĩ modo maximã.⁊ apud deũ ⁊ coꝛazʒz
hõibus głiam cõſequimur: nec ſolũ głiã apð
deũ:ſʒ ẽt meꝛcedẽ retributiõemq; pleiſſimã.
Qnñ ei aliqua ſancta fecerimꝰhabemus pcul
dubio debitoꝛeʒ.quando uero nihil nos arbi
tramur operatos.amplius etiam ð tali mere
mur affectu quam ꝓpter opera ipſa que faci
mus. Itaq; uirtutum ommum merita bonuʒ
humilitatis exuperat.q̃ ſi ñ aſſit nec ille pote
runt eẽ laudabiles. Itaq; ſi bona tua magna
uis faceꝛe noli illa putaꝛe magna alr magna
eſſe nõ poſſũt.Sic eĩ centurio ait.nõ ſum di
gnus ut intres ſub tec.me.⁊ ppterea dignꝰef
fectus eſt ſupꝛaqʒ omnes tuc iudeos mirabi
ls. Sic etiam pꝓaulus git.nõ ſu dignus uoca

ri apls.⁊ oim pmus effectus eſt. Sic ⁊ iohes

nõ ſũ inꝗt ydoneꝰ ut ſoluã coꝛꝛigiã calciamẽ
ti eius.⁊ iccirco amicus factꝰeſt ſponſi ⁊ ma
nũ quaʒ ĩdignã dixit calciamẽtis.hãc xpᷣs ſu
pꝛa caput attraxit ſuum. Sic etiam petrꝰait
exi a me dñe quoniam homo peccatoꝛ ſum
⁊ ꝓpterea factus eſt füdamẽtum eccleſie.TMi
hil eĩ ita ẽ amicum deo.ut ſi ſe aliquis mini
mũ ac humilẽ reputet. Que uirtꝰnõ aliunde
magis aut oꝛit᷑ aut nutritur.qᷓ; ſi nũq; animꝰ
a cõiũctione.⁊ ſui diſcuſſione diſcedat.Qui
enim humiliat᷑ coꝛde atq; cõterit᷑.nõ offeꝛet
in gliã nõ ĩ iuidie liuoꝛeʒ.nõ iracũdie furoꝛe
uexabit.ũ aliquam aliam ſuſcipiet paſſionẽ
diſcite.n.inꝗt a me.qꝛ mitis ſũ ⁊ humilis cõ
de.⁊ ĩuenietis requiem animabꝰ ur̃is. Ut *
hic ⁊ ibi requie multa ꝑfruamur. humilitatẽ
matrez bonoꝝ nr̃is penitus ĩſeramus aĩabꝰ.
Sic.n.⁊ iſtius uite pelagus ſiue fluctibꝰ trã
ſire poterimus.⁊ ad trãgꝗliſſimu illu enauiga
re hoꝛtum. DPec Criſo.
Omie ieſu xpᷣe ſpes ⁊ fiducia nr̃a.
memoꝛ eſto q p redemptiõe noſtra
ſuſcepiſti.memoꝛ eſto quð creatoꝛ
oĩum ſuſceptõe rr̃e nãae cõſciꝰfieri
dignatus es figmenti nr̃i. Ueniſti domine ꝓp
ter peccatoꝛes ut omnium peccata ðᷣleꝛes ꝗd
tibi retribui.quid ꝓ hoc digne poteſt agi.te
laudo.tibi totis uiiceribus gꝛatias ago pꝛo ĩ
menſis benefitijs tuis quibus humano gene
ꝛi peꝛdito ſubueniſti:et pꝛecoꝛ te pijſſime do
mine.ut qui ſic nobis flexus es: ut homo fie
ri digneꝛeꝛis: non in nobis patiaꝛis peꝛũe ꝙ
pᷣcꝛeuiſti meſeratus aſſumere.et fac me tibi

— r

ibiic ſinlis nte
us lſtnon p e
mmcrr coi hablin
uromo habilnel⸗
nundym ſnut bitaba
hiciſun conomune
c incoos y honſis
iun celebꝛtatione ſint
rent inuena) uiſ
ero his, galid.
inuenit hec agnotut ma
ſyirtuſancti operanoon⸗
1 Gnoris tanti ſecꝛetün
babatur ac nolens enz
Cuun idl ulgarer iffn
leralapicaretur. Uel ne
in domnumſuam ad co⸗
hia woper nſtergun
ſeicgignun ocd einscſon
Rocculee egz aiminere
enzacrepennt Aegern
enulceleſe mge wr
gnen rlegerar enian
a deceen ruebar
ecien facies eins
Maearn

terea dignnef
ideos mirabi
dignus noca
Dic d iches
gia calciamẽ
t ſponſi? me
is. haͤc xpys ſu
tiam petrogit
eccatoꝛ ſum
n eccleſie. Ti
gliquis mini
1nõ gliunde
ſi nuq; anim
giſcedat. Qui
it. no offeret
acücie furoꝛe
ipiet paſſione
? humilis cõ
ufis. Ut g.
r, humilitaté
zmus aiab'.
fluctib tra
ill enauiga

fiducia na⸗
nptioe noſtnu
o qud creaſo
ge ciſci eri
ſti dominep⸗
catableres g
poleſt 4i e
tas ago n

l
7

Pꝛime partis.

tibi gratã et debitã ſeruitutẽ exhibere. Am̃.

¶¶ De eo ꝙ ioſeph uoluit dimittere mariã cõ

reſpondit euangelio. Cum eſſet deſpon.ma.
mater domimi. Capi.viij.
7 T quia in pꝛemiſſa xppᷣi genealo
gia Mattheꝰ oñdit ueꝛam eius
e Vumanitatẽ. cõſequẽter nunc o
Nengdit eiꝰdiuinitatẽ per moduʒ
coöceptiõis eius mirabilẽ:dicẽs.
¶ Iði autez generatio ſic erat) q.d Mon cre
datur ꝙ deus ſit genitus ex commixtiõe ma
yis ⁊ fémine.ſicut pꝛecedetes:ſed potius mo
do mirabili ꝗ ſequit.¶ AQum eiz eſlet deſpon
ſata maria ioſeph) ⁊ ipa de eliʒabeth ad do
mum ſuã in Naʒzareth ꝛediſſet tãdem ioſeph
a iudea in galileã ueniens.et deſponſatã ſibi
in domum ſuam duceꝛe uolẽs (anteq; conue
nirẽt).i.anteq; nuptiaꝛũ ſolẽnia celebꝛarent
nõ ꝙ poſtea conuenerint.ſʒ oſtendit ꝓximũ
tempus nuptiaꝝ ſolẽnijs:et eſt tꝛopus loquẽ

di huic ſimilis anteq; peniteret.moꝛte pꝛeue

tus eſt.non ꝙ poſtea penituerit uel antecq; 2
uenirent cõi habitationi.id ẽ anteqᷓ; ſimul in
una domo habitarẽt.nõdũ enim ↄuenerant.
nundum ſimul hĩtabant: ille in ſua: ⁊ illa ad
huc ĩ ſua domo manebat:quia licituzʒ ñ erat⸗
apd iudeos.ꝙ ſponſus ⁊ ſponſa abſq; nuptia
rum celebꝛatione ſimł conuenirent uel habi
tarent (inuenta) ⁊ uiſa((ẽ) maria a ioſeph(ĩ
utero hñs) grauida. Sed quid ſequitur.nõ

inuenit nec agnouu mamfeſte. ſcz hoc eſſe ð

ſpirituſſancti opeꝛatione. Derpendens igit H
⁊ ignoꝛãs tanti ſecꝛetũ miſterij dolebat ⁊ tur
babatur (ac nolens eaʒ traducere ) in publi

cum.i.diaulgare ⁊ diffamare ne.ſ.tãq; adul

tera lapidaretur. Uel nolens eam traduceꝛe
in domum ſuam ad cohabitationẽ aſſiduaʒ.
quia pꝛopter mſterij uirtutem quã neſciebat
ſe idignu ad eius cõſoꝛtium eſtimabat( uolu
it occulte eaz dimittere )parentibus a ꝗbus
eaʒ acceperat. egerat eiz egꝛedietur uirga
de radice ieſſe unde nouerat mariazʒ duxiſſe
oꝛiginem.⁊ legerat etiam ecce uirgo concipi
et. ? hec de ea credebat: pꝛeſertim quia poſt
conceptiõem facies eius ita reſplenduit diui
nitate. ut pꝛopter coꝛruſcationem uix eam ir
reuerberatis oculis ⁊ non cum timoꝛe poſſet
intueri. Jõqʒ; uoluit ſe ante tantaʒ gratiã hu
miliare indignum ſe reputãs.tante uirgis co
habitatione. Unde Hiero. Poc teſtimoniuʒ
marie eſt ꝙ ioſeph ſciens illius caſtitatem ⁊
admirans ꝙ euenerat celat ſilentõ.cuius mi
ſteriuʒ neſciebat. Unde ⁊ Criſo.O ineſtima
biłᷓ laꝰ mãie magis credebat ioſeph caſtitati
eius quam utero ⁊ plus gratie ꝙ nature.Cõ
ceptioneʒ uidebat: ⁊ foꝛnicatiõeʒ ſuſpicaꝛi ñ
poterat. Doſſibilius enim cꝛedebat uirgineʒ
ſine uiro poſſe cõcipere.q; mariam poſſe pec
care.hec Cꝛiſ. Et nec maria pertranſiuit abſ
q; tꝛibulatione.peꝛpendebat enim ⁊ uidebat

Capi. viij.

ioſeph turbatum.et de hoc ipſa turbabatur
non modicum. Pumiliter tamen tacebat: et
occultabat donum dei:uolens potius uilis ⁊
mala reputari.qᷓ; ivpſum donuz ꝓpalare.⁊ de
ſe aliquid loqui.ꝙ ad iactâciam putaretur ꝑ
tinere. Rogabat autem dominum ut ipſa di
gnaretur remedium apponere. ⁊ hanc ſibi et
uiro tribnlationẽ aufeꝛꝛe. Mides quã magna
tribulatio ⁊ anxietas eis eãt.⁊ quõ dñs ſuos
tribulatõibꝰ uexari ⁊ tẽptari ad ipſoꝛuʒz coꝛo
nam permittit. Sed tandẽ dũs utriq; puidit.
Joſeph eĩ de dimiſſione marie cogitate ⁊ de
liberante.ubi habes argumẽtum:diu delibe
rãdũ eſſe ĩ ĩcertis ⁊ dubijs ne peccetur teme
ritate leuit atis. iniſit dominus angelum ſuũ
ſcilicet gabꝛielem ſecundum Auguſtinu. Et
hoc facit triplici ratione ſecundum Ariſoſto
mũ. Pꝛio ne iuſtus hõ faceret rem iniuſtam
iuſto propoſito:ſecundo pꝛopter honorezʒ ma
tꝛis.ſ.ne dimiſſa notaꝛet turpi ſuſpitione.ter
tio ut ĩtelligẽs Joſeph cauſaz conceptionis:
reuerentius ſe habeꝛet cuʒ uugine.quaꝛto ſe
cundum gloſam ne uiteꝛius pᷣmeꝛet dubietas
quez cõmẽdabat equitas Cui.ſ.ioſeph.appa
ruit angelus in ſomnis.non manifeſta uniſõne
quia ipſe dubietate animi premebatur uelut
ſõno ĩfidelit atis:⁊ dixit ei( Joſeph fili dauid
Aper quod ſecundum Chruũoſto.reducit euʒ
in memoꝛiam ꝓmiſſionis facte dauid de ipſo
chꝛiſto.quaſi diceret ſecundum glo.ꝛecogno
ſce pꝛomiſſionem factam dauid.de cuius ſti
pe tu es et maria:⁊ uide impletũ ĩ ea (noli ti
meꝛe accipere) ⁊ domi ꝛetinere(. Mariã cõ
iugem tuam )non ad caꝛnalez copulã:ſed ad
cohabitationem cum ea ⁊ miniſtrationem ðᷣ
uotam. necnon affectu et copulatione animo
ꝛum:quod eſt ueꝛe coniuguʒ. Exemplo eꝛgo
Maꝛie liquet fideles coniugatos ſeꝛuato pa
ri conſenſu in continentia poſie permanere.
cõiugiũq; poſſe uocari.nõ permixto coꝛpoꝛis
ſexu.ſed cuſtodito mentis affectu. Uñ et Jo
ſeph uir Marie dicitur:quia nerũ coniugiu
eſt: ubi amoꝛis affectus ſeruatur.et etiam in
Maria fructus nuptiarum inuenitur. Quaſi
diceret angelus. Ne ſuſpiceris: ꝙ hic ĩterue
neꝛit humana conceptõ(Quod ei in ea natũ
eſt. )id eſt conceptum(de ſpirituſancto eſt)
id eſt uirtute ſpuũſiancti eſt factuʒ. In ea ꝗp
pe naſci.ẽ cõcipi: ſed de ea naſci eſt in luceʒ
pꝛoferri.Et ſecundum hoc dicitur ꝗ duplex
eſt natiuitas ſcilicet in urero ⁊ ex utero. Na
ſcimuꝛ em in uteꝛo. cuz concipimur: ſed ex u
tero cum in lucem educimur. Pic ergo poni
tur explicita ꝛeuelatio.facta ipſi Joſeph ab
angelo. Antea eniʒ noueꝛat implicite. qodam
dininum eſſe in uirginis conceptu.ut ſupra ẽ
dictum explicite tamen neſciunt factũ.⁊ con
ceptiõis moduʒ ſeu miſteꝛium: ⁊ ideo hec ex
plicite ſibi ꝛeuelant᷑ ꝑ angelũ.(¶ Pariet autẽ
filium) quando ſcilicet erit natiuitas ex uto
c

De eo ꝙ Joſeph uoluit oculte

uẽ ipſa ſicut ſtella luceʒ. ſicut uirga floꝛẽ.ſi
cut terra germẽ pitura erat’(⁊ uocabis nom̃
eius ieſũ i.ſaluatoꝛem.(¶ Ipe eĩ ſaluũ faciet
populũ ſuũ a peccatis eoꝛuʒ ꝙ nõ ẽ modicũ
ꝗa nulla ſᷣuitus miſerioꝛ:qᷓ; ſeꝛuiꝛe peccatis.
⁊ hoc ꝓpter uilitateʒ ipſoꝛũ.Vbi oſtendit an
gelus eü uerũ hominem in ꝑtu uirginis et ue
rum deũ i ſalute populi a peccatis:qꝛ nullus
põt ſaluaꝛe a peccatis niſi ſolꝰdeus.e h̊ lati
us uidere poteris ſupꝛa de ↄceptione ſaluato
ris. Joſeph igitur certificatus de conceptõne
⁊ uir ginitate Marie exurgẽs a ſomno dubie
tatis.et ad mandatum angeli accipiens ſpon
ſam in ↄiugeʒ.id eſt ad nomen ↄiugis.⁊ uxo
ris.cum nigine uuigo permanſit.⁊ ei obſeꝗo
ſe tanq; domine miniſtꝛauit. Pinc habemꝰaꝛ
gumentum.ꝙ ꝗqcꝗqd a deo monemur ſtati fa
cere ðbemꝰ. Ergo ſi uouiſti deo aliqd ſtatim
ſi potes ꝑſolue.ſi ñ potes.qᷓ;cito facultatẽ ba
bebis.ſtatiʒ implere tenebeꝛis. Uota etiazʒ qᷓ
ñine expᷣſſione certi tꝑꝛis ſunt facta: ſtatiʒ ſũt
adimplenda.Ubi Ariſoſto. Joſeph ꝑ angłm
de ſacramento miſterij celeſtis inſtruit᷑. mo
nitis angeli letus obtẽpat:gaudẽs diuina iuſ
ſa ꝓſe ꝗtur. Suſcipis ſactam Mariã.⁊ uotis
exultantibꝰgloꝛiat᷑: gꝗa tãte maie ſtatis uirgi
nem matrem: coniugẽ dici ab angelo meret
qudire. Pec Criſoſtomus. Per Wleph cogi
tantem dimittere Mariaʒ ꝗ certificatus de
miſteꝛio ꝑ àgelum. accepit eam ut dñazʒ ſigni
ficatur hõ dubitans in fide uel moꝛibus:ꝗq ꝑ
ddicatoꝛem uel ↄfeſſoꝛem bonum ſolidatur ĩ
iſtis.⁊ ſubicit ſe monitionibus ipſius.((Et ñ
cognouit id eſt non agnouit eam (donec pe
pit filiũ ſuuũ pᷣmogenitum) qꝛ eo nato dignita
tem eius maxime agnouit. Unde Criſoſtoꝰ.
Uere nõ cognouit eam ante cuius fuerat di
gnitatis.ſed poſtqᷓ; peperit tũc cognouit eam
ꝗa ſpecioſioꝛ ⁊ dignioꝛ facta fuerat quã totꝰ
mundus: qꝛ quẽ totus mundus capere nõ po
terat:ĩ auguſto cubiculo uteri ſui ſola ſuſce
pit.Uel non cognoſcebat eã opꝑe coniugali
pter ea qͥ didicerat. donec ꝓ eterno ſumendo
id ẽ nunq;: ut per parui tempoꝛis ſignificatio
nez omne tempus ſignificatũ accipiatur.Eſt
enim hec dictio donec quàdoq; ſignificatiua
determinati tẽpoꝛis quo ttãſacto fit aliꝗd ſic
dicitur.iſte non comedit.donec eſſʒ hoꝛa ſex
ta: qua ↄpleta cõedit.Quandoq; eſt affirma
tiua omniũ tempoꝛum.et accipitur pꝛo ſemꝑ
ut ibi ſede a dextris meis:donec ponã inimi
cos tuos ſcabellũ pedũ tuoꝝ.id eſt ſemper ſe
de a dextris meis. Qñq; ẽ abnegatiua oĩʒ tẽ
hum ⁊ accipitur ꝓ nunqᷓ;. ut hic in ꝓpoſito.
SGi enim eꝗ nõ cognouit ante ꝑtum:młtoma
gis nõ cognouit eam poſt ꝑtũ.uiſis uidelicet
tot ſignis ⁊ miraculis in natiuitate.⁊ poſt na
tiuitatem domini cognoſcens deuʒ eẽ qui na
tus eſt. Aliqui exponunt hoc de cognitiõe fa
ciei:dicentes quod ex pꝛeſẽtia chꝛiſti ĩ utero

dimittere Mariam.

uirginis. tanta erat claritas in facie eius ꝙ;
Yoſeph facie ad faciem eam uidere non po
terat.q; ſpirituſſanctus a conceptõe penitus
impleuerat.ſient dicit ð claritate faciei Mo
yſi.ex conſoꝛtio ᷣmonis dñi:qr nõ poterant ĩ
tendere in eam filij iſrł.⁊ ideo ioſeph non co
gnoſcebat facie ad faciem qᷓ; deſponſaueꝛat.
dõec uterus euacuatus eẽt. Remanet igr̃ et
ſtat gaudent᷑ cum ſua benedicta cõiuge ⁊ ul

tꝛa q; dici poſſit eã caſto diligit amoꝛe.et cu

ram ipfſius gerit fideliter.⁊ dña cũ eo moꝛat
confidenter ⁊ ſił i ſua pauptate uiuunt letan
ter. Unde tribulatõne ceſſante ꝛedijt magna
cõſolatõ. Sic ⁊ nobis contingeret.ſñ in tribu
lationibus paciẽtiã haberemus.Stat etiam
dominꝰieſus moꝛe alioꝝ.uſq; ad nouẽ mẽſes
in utero ꝛecluſus.ut homines ꝗ in miſijs mũ
di uel inferni clauſi erant ad conſoꝛtiũ nouẽ
oꝛdinũ angeloꝝ reduceret. Stat benigne.ac
pacienter ſuſtinet et tempus debitum expec
tat. Compatere ſibi ꝙ ad tantaz humilitatis
ꝓfũditatẽ deuenit. Multum debemus hanc
uirtuteʒ affectare.nec deberemus ad elatõʒ
uel nr̃i reputatõem unq; itumeſcere quando
tantuʒ ſe uoluit dñs maieſtatis inclinare.Et
A de hoc ſolo benefitio huius tã ꝓlixe ꝛeclu
ſionis nũq; ei digne ſatiſfacere poſſumꝰ ſaltẽ
coꝛde hoc cognoſcamꝰ.⁊ gr̃as eidẽ toto aſſe

ctu agamꝰ. ꝙ nos ex alijs aſſumere dignatꝰẽ

ut uel hoc modicum rependamus eidem:qd
ꝛecluſi ſtemus ad ſuum ſeruitium. Ipſius ꝗp
pe beneficiũ eſt hoc non noſtrum merituzʒ. ⁊
quidem beneficium multum acceptabile ac
uenerabile ⁊ permaximum. Non eniʒ ad pe
nam:ſed ad cautelã ſumus recluſ ⁊ in arce
religõnis tutiſſima collocati:ad quam huiuſ
mũdi nequiſſimi uenenoſe ſagitte uel tumul
tuoſi maris pꝛocelle niſi noſtra temeritate.ñ

poſſunt attĩgere.Cõemur igit᷑ toto poſſe mẽ·

te recluſa ⁊ abſtracta ab omnibus caducis.
eidem domino coꝛdis puritate uacaꝛe:gꝗa cõ
poꝛał recluſio nihil aut parũ ſine mentali ui
detur pꝛodeſſe.Unde Auguſt. Quid pꝛodeſt

ſolitudo coꝛpõis.ſi ſolitudo defuerit mentis

Et gꝛego. Quid pꝛodeſt coꝛpoꝛe conuerſari i
clauſtro. et mente uagari ĩ ſeculo: Conemur
etiam in omnibus ei gꝛatias ageꝛe.et ex coꝛ
de eum benedicere. Nam hoc in uirtutibꝰno
biliſſimum eſt ⁊ coꝛam deo ſplendidiſſimuʒ.
ut homo in coactõne obedientie.in exilio.in
panpertate.in contemptu.in infirmitate.mł
tiplici mentis.et coꝛpoꝛis tribulatione uelit:
ſciat ⁊ poſſit deum laudare.⁊ ex coꝛde bene
dicere ac ei cum gaudio gratias agere. deſi
deria ſurſum erigere ⁊ eum operibus collau
dare. Unde Bernar. elix qui paſſiones coꝛ
poꝛis ſui pꝛopter iuſticiam oꝛdinat. nt quic
quid paciatur pꝛopter dei filium paciatur.qᷓ
tenus ⁊ a coꝛde tollatur murmutio. ⁊ in oꝛe
uerſetur gratigrum actio et uox laudis. Pec

gernn octhiſ
gertitar animmd
lo auertitur nec⸗
tureniipernie
ſes dolores argii
fet domninms ?
lcitchy ealiol
i tilexal c
niutes eorumn. ot
uongo it peccana
ge entens:ct ſe eo
Natus fut. Unde en
mn feno guon fon
garo hoc mbnlatio
boſephacebit. Wen
Cquimus in fratrem n
ſblatoodiurore melli
licent ? ſeioſiz cognea
Ciklinbabundntian
nun ſel u melusmn
iſtinceontmmam
bons Aicumdonn
ſeuandamt ununn
Isſiuspreſunaai,
o poſolns ,ſn
enolar negruse
gt malu ſitfthe⸗
idenmnis
emamnmi elignlſete
lolscent,,

g in mißijs m
conſoꝛtiü nons
tat benigne. ac
gebitum expec
maz hijmilitatig
gebemus hane
emus ad elatoʒ
heſcere quando
ig inclinare. Et
taͤͦ plixe ꝛeclu
poſſum ſaltẽ
eidẽ toto affe
mere dignat'?
nus eidem: c
ium. Jpſius g
rum merituz.
cceptabile ac
lon eniz ad pe
cluſt 2 in arce
d quam huiuſ
ite uel tumul

a temeritate. 5

f toto poſſe nẽ
nibus caducis.
nacae: ga co
ne mentali ui
Ouid pꝛodeſt
erit mentis⸗
econuerſarii
llo: Conemur
eꝛe. et ex (o
in uirtutibno
endidiſſimuz.
tie in exilon
igfirmiate i
ulatione uelit:
er coce bene
as agere deſi
benibus collau
ipaſſiones
linat .Nt quic
mn pocialun .
utio ⸗ in ꝛe
laudis. Nec

Pꝛime partis.

Beꝛ. Qui enim bene attenderet. quod diligen
tibus deum omnia coopeꝛantuꝛ in bonum.ad
magnam animi quietem perueniret. ita quod
in eo locum haberet quod ſapiens ait.non 2

triſtabit iuſtuʒ quicquid ei acciderit.quia ſe

cunduʒ Aug.quicquid acciderit iuſto uolun
tati diuine deputãdum eſt.nõ poteſtati inimi
ci.Et ſimiliteꝛ ipſe diceꝛe poſſet cuzʒ iob¶ Si
cut domino placuit ita factuʒ eſt ſit nomẽ do
mini benedictum) Igitur in tribulationibus
ſeu flagellis ⁊ afflictônibus nõ debes dubita
re:quia deus non permittit eas ad ſuos ueni
re niſi pꝛo ipſoꝛum utilitate.Aliquando qdeʒ
ut homo a ſeculo ſe aueꝛtens oblectamenta
temporalia reſpuat.⁊ ad deuz ſe conuertens
eterna concupiſcat. Unde Aug.Non eniʒ cõ
uertitur anima ad deum:niſi cũ ab hoc ſecu
lo auertitur.nec opoꝛtunius ab hoc ſecło av
titur:niſi pernitioſis eius uoluꝑtatibus.labo
res dolores atque miſceantur. Si enim ceſſa
ret dominus ⁊ non miſceret amaritudines fe
licitatibꝰſeculi:obliuiſceremur euz. Pec Au
gu.Et ideo ait pſal.¶ Multiplicate ſunt iĩfir
mitates eoꝛum. poſtea accelerauerunt)). Ali
quando ut peccata ſua melius agnoſcat.et ĩ
de penitens:et ſe coꝛigens puꝛgatus et muikf
datus fiat. Unde enim ( ut ait Auguſti).quod
lima feꝛꝛo.quod foꝛnax auꝛo quod flagellum
grano.hoc tribulatio uiro iuſto. Unõ fratres
ioſeph dicebãt¶ Merito hec patimar.qꝛ pec
cauimus in fratꝛem noſtrum) Aliquando ut
ſublato adiutoꝛe melius in perfectionem ſuã
uideat ⁊ ſeipſuʒ cognoſcat. Unde pſal.(¶ Ego
dixi in habundantia mea nõ moueboꝛ ineter
num ) ſed ut melius me mihi oſtẽderes(aueꝛ
tiſti fraciem tuam a me.et factus ſum contur
batus) Aliquando pꝛopteꝛ humilitatem con
ſeꝛuandam ⁊ uiꝛtutum cuſtodiaʒz. ne de meꝛi
tis ſuis pꝛe ſumat et in ſuperbiam ſe extollat.
Vnõ apoſtolus(. Ne magnitudo reuelatõnũ

—

extollat me datus eſt mihi ſtimulcarnis me
e.ãgelus ſathane ꝗ me colaphiʒet) Aliqñ ut
ſciat qᷓ; malũ ſit rligſſe dũ.⁊ ab eo cẽ ðr̃lictũ
unñ Hieremias(Scito ⁊ uide.quia malum ⁊
amaꝛum ẽ ꝛeliquiſſe te dominũ deu tuu. ⁊ nõ
eſſe timoꝛez eius apdte) Aliqũ ut deus patiẽ
tiam alicuius declaret.⁊ per ſanctoꝛuʒ exem
pla alios ad patientiam inſtruat. Unde YJob
Hec ſit mihi conſolatio ut afſligens me do
loꝛe non parcat.nec contradicam ſermonibꝰ
ſanctis) Aliquado ut alij magis timeãt ⁊ exẽ
plum uiuendi inde ſumant. Unde Sapiens((
Peſtilente flagellato ſtultus ſapientioꝛ erit
Aliquando ad dei ſaluantis laudem.⁊ eius
gloꝛiam manifeſtandaʒ.ſicut infirmitates ce
ci nati ⁊ Lazari fuerunt ut ĩ eis opera ðᷣi ma
nifeſtarentur. ⁊ ipſe deꝰ gloꝛificaretur ineter
num. Aliquando ut amoꝛis chꝛiſti inſignia ꝛe
cogitet: et miſericoꝛdiaʒ dei circa ſe recogno
ſcat. Unde in machabeoꝛum.Et enim multo

Capi. vtij.

tempoꝛe non ſinere peccatoꝛibus penitentiaʒ
ex ſententia agere:ſed ſtatim ultiões adhibe
re:magni beneficij eſt iudiciuʒ. Unde ſecun
dum PHieronymuʒ. magna miſeria eſt ad pꝛe
ſens miſericoꝛdiam non conſequi. Et ſecũdũ
Aug.magna ira dei.eſt quando peccantem ũ
coꝛꝛipit.ſed licentiam uagaz in peccatuʒz ruẽ
di permittit. Aliquando ut ſpem maioꝛem ad
deu habeat.⁊ fiduciã âplioꝛeʒ inde accipiat.
Unde Auguſ.Lũ tioꝛe debes eſſe quado tibi
bñ eſt. Nõne melius ẽ tẽptari et ꝓbari qᷓ; ñ tẽ
ptatuzʒ ꝛepꝛobaꝛi. Uñ et Beꝛñ.Tũuũc magis ia
ſcitur deus cum non iaſcitur. Non enim cuʒ
neſcio ſed cuʒ ſentio te ꝛiatum.tunc maxĩe ⸗
fido pꝛopitiuʒz: etenim cũ iꝛatus fueris miſeri
coꝛdie ꝛecoꝛdaberis. Aliquando ut quã para
tus ſit deus ad ſecurrẽdũ homo ſciat:ſi tam
ad eũ toto coꝛde recurrat. Unde pſal((Ad do
minum cum tribularer clamaui.⁊ exaudiuit
me) Aliquando ut homo pꝛobetur ſi.deum
amet. ⁊ ſi uirtutes in ſe habeat. Unde Grego
rius. Pena inteꝛrogat.ſi quietus quis deũ ue
raciteꝛ amat.Et iterum nemo ĩ pace uies ſu
as cognoſcit.ſi enim bella deſunt uirtutuz ex
peꝛimenta nõ pꝛoderunſ. Aliquãdo ut homo
inde pꝛobatioꝛ fiat ⁊ per patientiam coꝛonaʒz
maiorem ⁊ merituʒ amplius accipiat: ut pa
tet de Job ⁊ martiribus.UVñ Jacobꝰ¶. Bea
tus uir qui ſuffert temptationem quoniaʒ cũ
pꝛobatus fuerit: accipiet coꝛonam uite quaz
repꝛomiſit deus diligentibus ſe.) Item ſecũ
dum Criſoſto.ut ſignum creditoꝛum ſibi the
ſauroꝛum.id eſt donoꝛum collatoꝛũ accipit:
neque enim ſuperueniret ei diabolus niſi eũ
in maioꝛi honoꝛe effectum uideret.ſicut ĩſur
rexit aduerſus adam: quia multa illuʒ digni
tate uidit conſpicuum: ⁊ cõtꝛa ſanctuʒ Job.
quia uidehat illum a deo miris laudibus co
ronatum..¶ Inſuper quidam flagellis et tri
bulationibus atteruntur non ad peccati pur
gatiouem ⁊ ueniam.ſed ad punitionez ⁊ uin
dictam: ⁊ ad eterne damnationis ichoatiõeʒ
⁊ augmentum.quod reproboꝛum eſt pꝛopriũ
ſicut Antiochus ⁊ heredos ac quidam alij ſt
paſſi.et multi adhuc hodie nidentuꝛ pati qui
bus congꝛuit illud pꝛophete (duplici cõtritio
ne contere eos talibus enim pꝛeſentes mole
ſtie ſunt quoddam pꝛeambulum et initiuz pe
naꝛum gehenne:quia afflictõug ſuaꝝ miſeꝛia
oſtendunt quod ꝑpetuo in gehenna paſſuꝛi ſt᷑
Lirca ſuos uero dominus omnia miſericoꝛdi
teꝛ oꝛdinat:⁊ ad utilitatem eoꝛum cuncta di
ſpenſat. Omina ergo uel iuſte ł miſericordit᷑
facit uel fieri permittit dominus.⁊ ideo ĩ om
nibus ſemper eſt laudandus. Unde Auguſti
nus. Uera fidelinz humilitas eſt in nullo ſuꝑ
bire in nullo murmurare.nec ingratum eſſe.
nec querulum:ſed in omnibus ði iuditijs gꝛa
tias deo agere.deuzq; laudare: cuiꝰ omnia o
pera aut iuſta ſunt aut benigna. Pec Augu.
Cc 2

De natiuitate ſal

Pis itaq; conſideꝛatis.ſic coꝛ tuum ſtabilire
⁊ ordinare ſtudeas ut in cotingẽtibus aduer
ſis et quibuſcunq; diſplicentijs.humiliteꝛ.ac
patienter et letanter te habeas ⁊ in uia ſpiri
tus ita te exeꝛceas.ut eius repletus feꝛuoꝛe.
etiam hec pro amoꝛe domini ieſu appetas.ꝗ
in ſe ⁊ in ſuis hanc uiã excelſazʒ tenuit et mò
ſtrauit: et exemplum ambulandi per eam oĩ

bus reliquit. Patitur eniʒ et ſuſtinet.ut elec

ti. et filij regni affligantur hec ĩ ĩterioꝛi hoĩie
⁊ exterioꝛi.Nã ſecundum apꝑlzʒz:qui extra diſ
ciplinam ſũt:nõ filij ſed adulteri ſũt.Et ſecũ
duzʒ Augꝰ. qui exẽptus eſt a paſſione flagello
ꝛũ: exẽptus eſt a numero filioꝛũ. Unde ⁊ idẽ
Aug. Nemo ſibiꝓmittat ꝙ euangelium nõ ꝓ
mittit. Neceſſe ẽè ut uſq; ĩ finem ſic fiat.ſicut
ſcripture dixerunt. Non nobis pꝛomittũt ſcri
pture noſtre in hoc ſeculo:niſi tribulatõnes.
pꝛeſſuras. anguſtias.augmenta doloꝛum. ha
budantiam temptationum. Ad iſta pꝛecipue
nos paremus ne imꝑati deficiamus. Sed ali
quãdo peccatoꝛes in hac uita aut nõ.ant mi
nus flagellantur:quia iam deſperata eſt coꝛ
rectio eoꝛum.at uero illi quibꝰ paratur uita
ſempiterna.neceſſe eſt ut hec flagellẽtur:qr
flagellat omnẽ filiũ queʒ recipit.i.quẽ recep
turus eſt in hereditatez eternã. Addit omnẽ
etiam unicum.qui ſine omni peccato ẽ.Qui
ergo flagellat unicum ſine peccato:ꝛelinquit
ꝗdoptatuz qui eſt cum peccato. Unicus ſine
peccato nõ tamen ſine flagello.exempluz no
bis pꝛopoſuit in paſſionibꝰ ſuis.Non ergo cõ
turbari debemus.cum aliquis ſãctus grauia
⁊ idigna perpetitur:ſi obliti non ſumus:que
pertulit iuſtus iuſtoꝛum ſanctuſq; ſanctoꝛũ.
Omnia enim terꝛena bona contempfit. ut ea
contempꝑnenda monſtraret ⁊ omnia terrena
mala ſuſtinuit que ſuſtinenda pꝛecipiebat ut
nec in illis quereretur felicitaas nec ĩ iſtis ti
meretur infelicitas. Pec Auguſ.E xpedit igi
tur nobis tribulari hic.⁊ affligi:et iõ non de
bemꝰ ĩ his frangi uel impacientes eſſe:ſʒ po
tius hec affectare ⁊ diligere: quia ſepe a ma
lo nos ꝛetꝛahunt ⁊ ad bonum inducunt.Con
traria uero ꝓ aduerſarijs habere debem et
fugere:quia contraria pꝛedictis in nobis effi
ciin Ofo.
mine ieſu xpᷣe qui ex inexpugnabił
urus omnium in te ſperantiuʒ: eſto
in tribulatione meum refugiuʒz: uide
tribulatõnes ⁊ anguſtias meas ⁊ mei miſere
re:⁊ per omnes miſeratões tuas mihi ſuccur
re. Mide infirmitatem meam ⁊ paterna miſe
ratione me pꝛotege.ut tua ſuffultus pꝛouidẽ
tia.nũquam tua diſtituar conſolatione et mi
ſericoꝛdia. ememto domine creature tue.

⁊ ĩſidiantes mihi hoſtes a me repelle: ut tua

miſericoꝛdia munitus. bonitatis tue dulcedi
nem in me cognoſcazʒ: et dignam penitentiaʒ

pio peccatis meis exoluaʒ Amen. Capitu

uatoꝛis noſtri ieſu xpᷣi.

lũ.ix. de natiuitate ſaluatoꝛis: ⁊ coꝛrũdet
euãgelio(. Exijt edictuʒ a ceſare auguſto).
diebus illis ſcilicet maria ad

ceſare auguſto ut deſcriberetur
).i.in ſcripto redigeret᷑ (uniuer
oꝛbis(.ſ.quilibet in ciuitate
ſua ſub cenſu uidelicet perſoluẽdo ut ait gꝛe
go. Naſcituro domino oꝛbis deſcribitur: qꝛ il
le ueniebat i carne ꝗ electos ſuos aſcriberet
in eternitate. Utinaʒ dñe ieſu de electis tuis
me miſerum facias.ut me in eternitate aſcri
bas. PHuic regi noſtro debemus ſenſũ fidei ⁊
iuſticie pꝛofiteri.coꝛde oꝛe et oꝑe:huic debe
mus denarium.i.animam lumine uultus eiꝰ
inſignatam. uel decalogum legis.ĩ quo nultũ
regis noſtri.id eſt voluntatẽ eius inuenimus
Sicut enim nullus a denario excipiebat᷑.ſic
nullus ab obſeruantia mandatoꝛum excipit
Vbi notandum quod pꝛimꝰ imperatoꝛ roma
noꝛum fuit Julius ceſar:qui ſecunduzʒ yſido
rum ideo ceſar appellatus eſt:quia ceſo mõ
tue matris utero eductus pꝛobatuſq; fuit.uł
quia ceſarie natus ẽ:uel quia foꝛtiter hoſtes
cedebat. Unde ab eo imperatoꝛes ceteri ſũt
łeſaꝛes appellati. Julio moꝛtuo ſucceſſit ſibi
Octauianus auguſtus.nepos Julij ĩperatoꝛ
ſecũdus.qui ideo appellatus auguſtus:quia
maxime rempublicam ⁊ romanum auxit im
periuʒz. Unde ab eo imperatoꝛes ceteri dicti
ſunt auguſti. PHic retento congnomine pꝛede
ceſſoꝛis.ſ.ceſare una cuʒ congnomine ſuo.ſ.
aquguſto.uocatꝰeſt ceſar auguſtus.a quo mẽ
ſis cui pꝛius uocabatur ſextilis dictus eſt au
guſtus.uel quia in eo natus eſt uł quia tunc
de uictoꝛia redijt a tempoꝛe iſtius pꝛimo po
teſtas cepit imperij.que grece dicitur mõar
chia.⁊ regnauit ãnis.lvij.⁊ ſemis hec duode
cim anis circa tpᷣus natiuitatiſ xpᷣi ĩ pace regꝗᷓ
uit ⁊ tali tpᷣe chꝛiſtus cui pax iſta famulaba
tur naſci uoluit:quia pacẽ magnopere queſi
uit ⁊ pacis caritatiſq; amatoꝛes ⁊ etiaʒ ſecta
toꝛes ſp ĩiuir̃e dignatue cẽ.qꝛ eĩ naſciturꝰ erat
rex pacificus ⁊ pᷣnceps pacis cõgꝛuuʒ fuit ut
ipſe ante oꝛtum ſuum. pacem quaſi pꝛenunci
a3 pꝛemitteret.quam etiam pacẽ ipſe poſtea
uiuens in mundo docuit.⁊ exiens de mundo
diſcipulis reliquit.Ex q etiam moꝛaliter da

tur intelligi.quod verbum eternuʒz non naſci

tur niſi in coꝛde pacato.nde Pſal.( In pa

ce factus eſt locus eius.) Pacatus ergo om

nibꝰ regiõibus per oꝛbem uniuerſum.cũ qui
etum ſilent ium uniuerſalis pacis ſub ceſaris
auguſti imperio peꝛturbata prius ſecula ſeꝛ
uaſſet memoꝛatꝰ auguſtus rempublicam.le
gibus pacificis adequare. et nutriꝛe deſide

ꝛãs.pꝛotulit edictum.ut deſcriberetuꝛ uniueꝛ

ſus orbis. Uolens enim ſcire numerum ꝛegi
onum in orbe que ditioni ſuberant romane
numerum etiam ciuitatum in qualibet regio

huc pꝛegnante (exijt edictum a

bffern aceſſre ngul

Aeſcs tiller ad ihan

afucn eſt acnin

enon babutt peſcen
ſebatur ſub ſfria cun
maamtenpoeſt dieig
gein enzſſrin eſt on
Rindercpaſunblie
ciun orlam eſe
geine per orciante
Pſeguerenar apur
lerſus oebis deſcn
ſesneceſiſeinelie
lclutne ſebat a me
inregone n legno c̃
Obe coam ceſare. d⸗
ſtummonibinmn⸗
cnioqnotnnnis
ſotirſen aniag in en
ſeruüron ſauit
1bannnesn
muitumn ued
Nrcpingunnt un
(geent ienin
uzerelb gllte
ſundeſponlata ſbin
temn iuge e 1
Ultated

foꝛtiter hoſtes
toꝛes ceten ſut
no ſucceſſit ſbi
Julij iperatoꝛ
auguſtus: quia
anum auxit im
es celeri dicti
gnomine pꝛede
gnomine ſuo. ſ.
uſtus. a quo mẽ
is dictus eſt au
ſt ul auia tunc
iſtius pꝛimo o
e dicitur moer
emis hec duode
iſ xpi i pace reg
x iſta famulaba
nagnopere queſt
es ? etiaz ſecla
i naſcitur erat
cõgꝛuuzʒ fuit ut
quaſi pꝛenunci
ace ipſe poſten
xiens de mundo
m moꝛaliter da
erruz non naſe

Pꝛime partis.

ne. numerum quoq; capitum ſ.perſonarũ in
qualibet ciuitate: ut ſciret que et quanta de
berent iure tributa dare.et ſic tributis idebi
tis nõ grauarẽt.⁊ ſciꝛetur per quem moduʒ
ſingule terre ſub romão imperio melius rege
rentur: pꝛeceperat ut de ſi uburbanis oppidis
ac uicis ⁊ pagis.ubicũqʒ habitarent ad ſuazʒ
homines ciuitatem conluerent: ubi territoꝛi
um habebant uel oꝛiginem tꝛaxerãt ⁊ quiſq;
denariuz ſcilicet nummum argentenʒ pꝛecij
decem numorum uſualiuʒ. unde ⁊ denariꝰdi
cebatur pꝛeſidi puincie tradens ſe ſubditũ ⁊0
mano iĩperio recognoſceret: et ad ſoluẽdũ tri
buta ſe obligaret. Nã ⁊ nummus pꝛeferebat
ceſaris imaginem. ⁊ nominis eius ſubſcriptõ
nẽ. dicebat᷑ aur pfeſſio.q; qꝗlibet quãdo rede
bat pᷣſidi denariũ:ponebat illũ ſuꝑ caput ſuũ
et pꝛopꝛio oꝛe fatebat᷑ ſe romano imperio eẽ
ſubiectum. Dicebatur etiam deſcriptio:quia
numerus eoꝛum qui cenſi capite i. cenſi ul ꝛe
cenſiti per ſingula capita et numerati ferebã
tur:recto determinabantur numero ? in ſcri
ptis redigebantur. Et ſic tripliciter pꝛofitebã
tur ſcilicet facto: quia cẽſum capitis impera
toꝛi ſoluebãt.uerbo quia ſe eſſe ſubiectos ⁊o0

mano imperio oꝛe fatebat. ſcripto quia eo⸗

Ama facta eſt a cyrino pꝛende ſirie )qui miſi
fuerat a ceſſare anguſto in ſyriam tanquam
pꝛeſes ⁊ iudex ad ipam regẽdam. Judea ꝗp
pe non habuit pꝛeſidem ꝓpꝛium ſed ipſa cõti
nebatur ſub ſyria.cuius pars eſt iudea. Pꝛi
ma autem poĩeſt dici quamum ad cyꝛinum:
quia eniz ſyria eſt pꝛouincia.in cuius medio
eſt iudea quaſi umblicꝰ terre habitabilis: di
citur pꝛouiſum eſſe.ut in ea ipe inchoaret. ⁊
deinde per circũſtantes ꝛegõnes alij pꝛeſides
pſequerentur vel pꝛima vniuerſalis.in q̃ uni
uerſus oꝛbis deſcribitur: quia alie particula
res pꝛeceſſiſſe intelligũtur. Uel pꝛima capitũ
ĩ ciuitate fiebat a pꝛeſide.ſecunda cinitatum
in regione a legato ceſaris tertia regionum ĩ
oꝛbe coꝛam ceſare.Hic pꝛimum iudea facta
eſt ꝛomanis tꝛibutaria ſeu ſtipendiaria. Hec
deſcriptio quotannis.i ſingulis annis poſtea
facta ueſter quia in euangelio legitur. magi
ſter uidetur non ſoluit hoc anno tributum.
Et ibant omnes ut pꝛofiterentur ſinguli in ſu
am ciuitatem )unde duxeranmt oꝛiginem.Ap
pꝛopinquante autem termino nouem menſũ
(alcendit) ſecundum loci ſitum et. Joſeph
a nazgareth galilee. ubi manebat(cum ma
ria deſponſata ſibi uxoꝛe pꝛegname) in beth
leem iude cimtate dauid: quia ibi natus eſt
⁊ in regem vnctꝰfuit.de cuius domo i. pꝛoge
nie ⁊ familia erat Joſeph ⁊ etiaʒ maria. vbi
habitabat eoꝛum genus ? familia. vt ⁊ ipſi ſi
cut ceteri eandem faceꝛent pꝛofeſſionẽ. Ubi
uide dominum pꝛopter te ⁊ etiam capite cen
ſui aſcribi in teꝛis.ut ⁊ nomẽ tuum aſſcriba

rum nomina ſcribebãtur¶. Pec deſcriptio 5
TN

Capi.ix.

tur in celis. In quo dedit exemplum humili
tatis perfecte:a qua ſaluatur icepit a natiui
tate. et eam continuauit vſq; ad moꝛteʒ in qᷓ
humiliauit ſemetipſum factus obediens vſq;
ad crucem. Unde Seda. Auius non pꝛetere
unt tanta tanq; benigna eſt humilitas intuẽ
da:quia nonſolum incarnari pꝛo nobis.ſed ⁊
eo tempoꝛe dignatus ſit incarnari: quo mox
natus cenſu ceſaris aſcriberet᷑ atq; ob noſtri
liberationem ipſe ſeruitio ſubderetur CLonſi
dera etiam quod licet beata virgo iaz conce
piſſet regem celi ⁊ terre ipſa tamen una cuz
ſponſo ſuo Joſeph ĩperiali edicto uoluit obe
dire ut poſſet cum filio dicere(ſic decet nos
implere omnem iuſticiam ac per boc da
ret nobis exemplum obtemperandi omni po
teſtati ſuperioꝛi.Laboꝛat ergo iterum domi
na: hoc longo itinere. Nã a naʒareth vſq; in
hieruſalem ſunt.xxxv.miliaria.⁊ deinde ĩ &
cliuio montis hieruſalem verſus meridiẽ eſt
bethleem ſita que ⁊ effrata eſt dicta diſtans
a hieruſaleẽ per quĩq; miliaria uel circa Kx
o hoc loco colligitur. quod beata virgo licet g
uida eſſet ⁊ iam vicina partui non tamen ex
hoc grauabatur in co:poꝛę quin iret de puin
cia in pꝛouintiam. Quia (St dicit Augꝰ) cum
eſſet virgo guida ſalubꝛi leuitate plaudebat
lumen enim quod in ſe habebat pondꝰ habe
re non poterat. referendo ſingula ſingulis io
ſeph volens ſoluere cenſum imperatoꝛi teꝛꝛe
no. aſcendit de ꝓuincis in pꝛouintigm. ſcʒ de

galilea in iudeam. ? de ciuitate in ciuitatem
ſ. de nagareth in bethleem .MWoꝛalr̃ ioſeph
qui interpꝛetatur augmentum ideſt quilibet
noſtrũ volens ſpiritualiter augeri ſi ſoluere
vult cenſum deuotõnis eteꝛne ⁊egi.de bet iꝛe
paſſibus viꝛtutum ⁊ aſcendere de galilea. id
eſt de mundo ⁊ uolubilitatem mundane con
uerſationis ad iudeam confeſſionis ⁊ laudis
diuine nam galilea interpꝛetatur tꝛanſmigꝛa
tio. vel rota ſeu volubilis. iudea vero confel
ſio. Et ſic eundo aſcendet d'nazaꝛeth in beth
leem. ideſt a floꝛida vꝛtutum actione ad pa
ſtum contemplationis ĩterne in qua va refe
ctio animarum inuenitur.na zareth eni fios
7 bethleem domus panis. id é domus ꝛefecti
nis interpᷣtatuꝛ. Aſcendit autez ioſeph cũ ma
ꝛia quia ſemper debemus nobiſcum habere
pẽitẽtiam.ſicut ⁊ ioſeph uſqʒ ad mortem ha
buit mariam: que intergꝑretatur mare amaꝝ
Lunque in bethleem eſient. quia paupeꝛes
eꝛant. hoſpitium inuenue non potuerunt pꝛo
pter conuentum ⁊ frequẽtiam multoꝛuzʒ: qui
ob eandem cauſam concurꝛeꝛant. Compater
hic domine.⁊ conſpice delicatam inuenem ã
noꝛum quindecim. ex longo itinere fatigataz
æ cum uerecundia inteꝛ homines uerſantem
queꝛentem ubi quieſcebat.⁊ non inuenier tẽ
Omnes eam. ⁊? ſotium licenciant. ? ſic ĩ ccm
muni tꝛanſitu in diueꝛſoꝛium ſe ꝛecepezꝛunt ꝙ
c 3

De natiuitate ſal

infra ciuitatem in fine iuxta unam poꝛtaruʒ
ſub ripe concaua erat:non habens deſuꝑ te
ctuʒ (ut hodie cernitur) niſi rupem de monte
depẽdẽtem. Secundum Gedam Oiuerſoꝛiũ
eſt ſpaciuʒ inter duos uicos ex utroq; latere
habens murum ⁊ ex utraq; parte poꝛtam. ut
ſit inde exitus in utrunq; uicuʒ deſuper coop
tum pꝑꝑ aeris ĩtemperiẽ ut in feſtiuis diebus
poſſint ibi homines conuenire ad colloquen
dum ⁊ ſolatiandum.⁊ figurat eccleſiam iter
paradiſum ? mundum exiſtentem:in guã di
uertamus ab enoꝛibus mundi huius. Ibi eti
am homines ad illam ciuitatem ppter nego
cium aliquod ueniẽtes animalia ꝓpter aeris
intemperiem locare conſueuerant.unde ⁊ di
uerſoꝛiuʒ dicebatur ꝗa illuc homines diuer
tebãt. oꝛte ibi ioſeph faber lignarius pꝛeſe
pe fecerat boni ⁊ aſino quos ſecum duxerat
aſinum quidem ut uirgo pꝛegnans ſuper euʒz
ueheretur. bouem foꝛte ut ipſuʒ uenderet ac
cenſum pꝛo ſe ⁊ pꝛo uirgine ſolueꝛet ⁊ de ꝛeſi
duo uiueꝛent. Uel foꝛte aliquis alius bouem
aduxerat in illum ibi uenderet qui tunc cuʒ o⸗
aſino in eo.dem pꝛeſepio cõmedebat. Uel foꝛ
te ambo hec animalia per alios fuerunt ad
ducta. Unde Criſòſto. Quicunqʒ pauper eſt
accipiat conſolatõnem ioſeph.?⁊ Maria ma
ter domini non habebaut ſeruuluzʒ non ancil
laz. De galilea de nazareth ſoli ueniunt non
hebebant iumẽtum. Jpſi ſüt domini ⁊ famu
li. Rem nouam ingrediuntur in diuerſoꝛium
non ingrediuntur in ciuitatem. Paupertas
enim timida inter diuites non audebat acce
dere. Ubi cum ueniſſet hoꝛa partus ſcilicet
in media nocte.diei dominice.duʒ nox medi
um iter haberet nam ea die qua dixit fiat
lux ⁊ facta eſt Juiſitauit nos oꝛiens ex alto(
peperit uuꝛgo filium ſuum pꝛimogenitum y
pꝛimogenitum non dicit hic oꝛdinem reſpec
tu ſequentis.ſed pꝛiuationeʒ reſpectu pꝛioꝛis
quia nullum habuit ante illum. Unde ſecun
dum Bedam pꝛimogenitus dicitur non poſt
quem alius:ſed ante quem nullus.Et ſecun
dum eundem omnis unigenitus eſt pꝛimoge
nitus.et omnis pꝛimogenitus ut ſic eſt unige
nitus. Et quia filius dei tempoꝛaliter naſci
uoluit ex matre ſecundum carnẽ ut ipſe mul
tos fratres acquireꝛet per regenerationeʒ ſpi
ritus. Pinc eſt quod ut ſic melius eſt dictus
peimogenitus quam unigenitus. Et boc eſt
quod dicit GBeda quod chꝛiſtus eſt unigeni
tus in ſubſtantia diuinitatis. ſed pᷣmogemitus
in ſuſceptione hbumanitatis. In nocte natus
fuit quia occultus uenit. ut cos qui in nocte
eroꝛis erant: ad lucem ueritatis reduceret.
ilium quoq; natum mater ſtatim ut deum
adoꝛauit.inuoluitq; per ſemetipſam(pannis
ideſt uilibus et neteribus indumentis. UVIn
de pannoſi dicuntur pauperes qui pannis in
duuntur ueteribus inſimul conſutis. Et re

uatoꝛis noſtri ieſu xpᷣi.

clinauit) æc poſuit eum.non in reclinatoꝛio
auꝛeo:ſed (in pꝛeſepio) in medio duoꝛuʒ ani
malium pꝛedictoꝛum.ſcilicet ĩter bouem ⁊ 9
ſinum. (quia nõ erat ei locus) alius((ĩ diuer
ſoꝛio.) Ecce magna chꝛiſti pãupertas et ino
pia:quia nonſolum ñ habuit domum pꝛopꝛi
am ſue natiuitatis:ſʒ nec in communi diuer
ſoꝛio poterat habere locum conueniẽtem et
congruum.⁊ opoꝛtuit eum pꝛe inedia loci in
pꝛeſepio ꝛeponi. Unde uerificatum eſt illud.
ſaguine⸗ foueas habẽt. uolucres celi nidos.
ilius autem hominis ñ habuit ubi caput ſu
um recliet). Et itellige quod diuerſoꝛium il
lud ⁊ ſtabuluʒ erat ita animalibus ⁊ glijs re
pletum.ut ñ haberet locum niſ it bꝛuta ani
malia artiſſimum. Uñ poterat dicere illud
pſalmi.(¶ Ut iumentum factus ſum apud te.
⁊ ego ſemper tecum). dꝛimo quieuit ĩ nirgi
nis alueolo.ſecũdo ĩ uili pꝛeſepio.tertio ĩ cꝛu
cis patibulo.quarto in ſepulchꝛo etiam alie
no. Ecce quanta ĩopia et qualia recliatoꝛia.
Aduerte ex pꝛemiſſis quod iam ĩcipiebat ſta
tum perfectionis exemplo docere qui conſi
ſtit ĩ humilitate. auſteritate ⁊ paupertate ut
uere poſſet dicere illud pſalmi(. Pauper ſũ

. Ego. ⁊ ĩ laboꝛibus a iuuentute mea). Pic er

go damnatur huius mũdi honoꝛes ac pompe
⁊ uditates. Itemqʒ delitie ac mollities ⁊ car
nis delectationes.inſuper diuitie ⁊ habudan
tie ac ſuperfluitates. VUnde Anſ helmus. O
amãda.⁊ ammirãda dignatio.deus immẽſe
gloꝛie uermis cõtemptibilis fieri nõ deſpexi
ſti dominus omniuz. conſeruus apparere uo
luiſti parum tibi uiſum eſt parem nobis eſſe
⁊ frater noſter eſſe dignatus es. Et tu domie
uniuerſoꝛum qui nullam habes indigentiam
inter ipſa natiuitatis tue initia non hoꝛruiſti
abiectiſſime paupertatis deguſtare icommo
da. Ut enim (au ſcriptura)tibi non naſceris.
non erit locus in diuerſoꝛio. nec cunabula.
que teneritudinem tuam acciperẽt habuiſti
ſed in uilli pꝛeſepio ſoꝛdentis ſtabuli tu qui
terram palmo concludis.inuolutus pannicu
lis reclinatus es ⁊ hoc ipſuʒ a bꝛutis anima
libus mater tua mutuo accepit.Cõſolamini
cõſolamini:qui in ſoꝛdibus paupertatis enu
trimini: quia uobiſcuʒ eſt deus in pauperta
te. Non cubat ĩ delitijs ſplẽdidi cubilis. nec
inuenitur in terꝛa ſuauiter uiuentium. Quid
igituꝛ glõiaris o diues res lutea ĩ uolutabꝛo
lecti picti ⁊ ᷣlicati.cum ꝛex ꝛegum ſuo recu
bitu ſtꝛamẽta paupeꝛuz honeſtare maluerit
Quid dura ſtrata deteſtaris.cum teneꝛ ĩfan
tulus in cuius manu ſunt omnia ꝛegna. tu
is ſericis plumeis lectis. duras iumentoꝛum
ſtipulas prelegerit. VUnde et Bernaꝛdꝰ Ton
conſolatur chꝛiſti infantia garꝛulos. non cõ
ſolantur chꝛiſti lachꝛyme cachinantes.non
conſolantuꝛ pauni eius ambulãtes in ſcolis.
non conſolantur ſtabulum et preſepe aman

io eſt. Sicniac;
halte ſoplen
ifrmymmumula
inmesnns cpe
mnals bolo fißt
E nons ſecls dele
ſentenrum aula ß
guun. dor ſaobllun
ſeye damat hoe ſne
ſeſe umuncuan ho⸗
gelizont O guritia a
Ne ſan rerdum n⸗
fat t co nans
1ger pppetann. aufe
tnaltcu lobis
Viciſtiori ſancuiin
1parum fegne cele
fnamn paupennenan
s eſt ila euigelicn
a et conparandd
anca deceſt oen⸗
urium fimiamem
Unstunguam humil
ofecions racir an
Atacinns Derut
„Poſterdainz
neſcnurkne
bucognen, 4
de gentur t a

abüdan
Anſbelmus. O
to. Deus imméſe
fieri noͦ deſpexi
uus apparere uo
parem nobis eſſe
8 es. Et tu domie
bes ir digentiam
itig non hoꝛruiſti
eguſtare icommo
libi non naſceris.
o. nec cunabula.
cciperẽt hobliſti
is ſtabuli. tu qui
uolutus pannicu
a bꝛutis anima
epit. Coͤſolamini
paupertatis enn
geus in pauperta
didi cubilis. nec
uiuentium. Quid
lutea i uolutabꝛo
ꝛegum ſuo ſecll
neſtare maluerit
is. cuim tene: inn
ſia ꝛegna⸗l
8 lnchtann
. Bernanc Non
galulos. non
cachinantes en
hulates in ſcolis⸗

areſepe amnin

Pꝛime partis.

tes pꝛimas cathedzas in ſinagogis. Uigilanti
bus pa ſtoꝛibus annunciatuꝛ gaudium lucis.
eis dicituꝛ eſſe natus ſaluatoꝛ pauperibus
atque laborantibus.non uobis diuitibus qui
veſtraz habetis conſolationem non diuinaʒ.
Et iterum naſcitur dei filius ĩ cuius arbitꝛio
erat quodcunq; uelle eligere tempus. elegit
quod moleſtius eſt preſertim paruulo ⁊ pau
peris matris filio:q̃ uix pãnos haberet ad in
uoluendum.preſepe ad reclinãdum. Et cum
tanta eſſet neceſſitas: nullam audio fieꝛi pel
lium mentionem chꝛiſtus utiq; qui non falli
tuꝛ elegit quod caꝛni moleſtius eſt. Id eꝛgo
melius. id utilius.id potius eligenduzʒ. ⁊ quis
quis alid doceat uel ſuadeat.ab eo tanquaʒ
a ſeductoꝛe cauendum. Et tamen fratꝛes ipᷣe
eſt pꝛomiſſus olim per yſaiaʒ. par uulus ſciẽs
repꝛobare malum ⁊ eligere bonum maluʒ er
go uoluptas coꝛporis eſt. Bonum uero afflic
tio eſt. Siquideʒ ⁊ hanc elegit:⁊ illaʒ repꝛo
bauit pueꝛ ſapiens uerbuʒ ĩfans caro ſcilicet
infirma infantulus tener. caro omnis labõis
impotes omnis operis impaciens. Itaq; iam
carnalis homo fuge uoluptatem: quia poſita
eſt moꝛs ſecus delectationis introitum. Age
penitentiam. quia per illam appꝛopinquat ꝛe
gnum. Poc ſtabulum illd pꝛedicat. Hoc pꝛe
ſepe clamat. hoc membꝛa illa infàtilia mani
feſte annunciant.hoc lachꝛyme ⁊ uagitꝰeuã
geligant. O duritia coꝛdis mei. Utinaʒ domi
ne. ſicut verbum caro factum eſt.ita carneũ
fiat ⁊ coꝛ meum. Si quidẽ et hoc pollicitus.
es per ꝓphetam. auferam inquiẽs a uobᷣ coꝛ
lapideù ⁊ dabo uobis coꝛ carneuũ. PHec Ber.
Vidiſti oꝛtũ ſanctiſſimi pᷣncipis. Uidiſti ſimł
⁊ partum regine celeſtis.et in utꝛoq; artiſſi
mam paupeꝛtatem attendeꝛe potuiſti. Pec v
tus eſt illa euãgelica margarita.ꝓ qua emẽ
da et comparanda. omnia ſunt uendenda et
danda. Pec eſt totius ſpiritualis edificij pꝛi
marium fundamentum. Pec ẽ ſpanſis uia ſa
lutis tanquam humilitatis fundamentum et
perfectionis radix.cuiꝰeſt fructus multiplex
ſed occultus. Dotuiſti etiam attẽdere ĩ utro
q; pꝛofundiſſimam humilitatem. Non eĩz ſut
ſtabulum dedignati.non pꝛeſepe:non fenuʒ:

₰

non cetera uilia: ad dandum nobis exemplũ

perfecte humilitatis. Sine hac virtute ſalꝰ
nõ eſt. quia nulla operatio noſtra cum ſuper
bia ðᷣo placere poteſt. Nempe ut uirtutes ſe
pe dentur. uł accepte ſeruentur. aut ſeruate
conſumentur. humilitas meretur. et abſque
iſta ille nec eſſe uirtutes uidentur. Potuiſti
etiam attendere in utroq;.et maxime in pue
ꝛo ieſu non paruam coꝛpoꝛis afflictioneʒ. In
ter ceteras autem hec vana fuit. quod quan
do mater ſua in pꝛeſepio eum locauit.et plu
uinar uł aliud huiuſmodi nõ haberet. ad ca
put eius quendam lapidem non ſine grandi

—

Capi. ix.

coꝛdis amaritudine poſuit interpoſito fote fe
no quod ab animalibus mutuo accepit. Et (
ut dicitur) adhuc ille lapis ibidem ad memo

riam reſeruatus videtur. Paupertatem igit

⁊ humilitatem afflictionemq; coꝛpoꝛis ſtude

s ⁊ tu pꝛo poſſe amplecti. et in his chꝛiſtum

pꝛo modulo tuo imitari.Unde Bernar. Tꝛi

bus exemplis viam nobis oſtendit qua eum re S8

ſequi debemus.Exempluʒ paupertatis:quia
in hoc mundo diuitias habere noluit: quod
exemplum leue facit.⁊ expedituʒ. ut currat.
Exemplo bhumilitatis: quia mundi gloꝛiam
ſpꝛeuit. quod modicuʒz facit ut lateat.xem
plo patiente.quia mala ſuſtinuit quod foꝛteʒ

Secundum Anſhelmuz. Redemptoꝛ noſte?ꝛ
cecatis luminibus collirium ſue incarnatõis
appoſuit. ut qui deum in ſecreto maieſtatis
fulgentem uidere non poteramus.deũ in ho
mine apparentez aſpiceremus.aſpiciendo co
gnoſceremus.cognoſcendo diligeꝛemus.adili
gendo ſummo ſtudio ad eius gloꝛiam perue
nie ſatageremus. Incarnatus eſt: ut nos ad
ſpiritualia reuocaret: mutabilitatis noſtre ꝑ
ticepſ factus eſt ut nos ſue incommutabilita
tis particeps faceret. Inclinauit ſe ad humi
lia noſtra:ut nos ad excelſa ſua ſublimaret.
Et ſecundum Xꝛiſoſto. ilius dei naturalis.
etiaz dauid filius eſſe dignatus eſt:ut nos fi
lioſ dei faceret. Seruum ſuum habeꝛe pat:ẽ
dignatus eſt: ut nobis patrem faceret deum.
Non enim fruſtra nec uane ad tantaz humi
litatem ipſe deſcendit: ſed vt nos ex humili
ſublimaret. Natus eſt ſecundum carnem: ut
nos ſecundum ſpirituʒ naſceremur. Et quia
partus ſequitur conceptionem.ſicut fructus
floꝛitõnem.congruum fuit quod chꝛiſtus qui
conceptus fuit ĩ flore ſcilicet naareth.quod
ĩiterpꝛetatur flos naſceretur in fructu ſcilicet
in bethleem.quod ĩterpꝛetatur domus panis
vel refectionis. quod pertinet ad fructum.
OQuottidie quoq; dominus in nagzareth. con
cipitur.et in bethleem naſcitur: cum aliquis
floꝛe verbi ſuſcepto. ſe domum eterni panis
efficit. IJdeo etiam congruum fuit vt in beth
leem (que domus pamis interpꝛetatur) chꝛi
ſtus naſceretur.quia ippᷣe eſt panis viuus qui
de celo deſc endit:qui electoꝛum mentes iter
na ſacietate ꝛeficit. Natus quoq; in bethleeʒ
que inter omnes ciuitates iude exigua erat:
noluit quenquam de terrene ciuitatis ſubli
mitate gloꝛiari.Qui non ĩ paremum domo:
ſed in via naſcitur. vt ſe peregrinuʒ eſſe ⁊ re
gnum ſuum de hoc mundo non eſſe oſtende
ꝛet:qui etiam dicit.ego ſum via qua ſcilicet
ad patriam vẽiamꝰ.i diuerſoꝛium ſe ꝛecepit:
ut nos non palatia:ſed diuerſoꝛia in hoc mù
do querere doceret. Stabulum ad naſcẽduʒ
elegit.vt curioſiatem edificioꝛum et gloꝛiaʒ

c 4

1

et ꝛubuſtum facit ut ſuſtineat. PHec Bernar.

7

ne ptis
,
2

—
r4 ſveaf Er 35
1

„

De natiuitate ſal

mũdi damnaꝛet. Paruulus factus eſt. ut nos
magnos ac uiros perfectos efficeret. et ne ul
tra magnificare ſe homo ſuper terꝛam appe
teret. Infiemus facteſt.ut nos ad bona ope
ra foꝛtes et potentes faceret. Paupeꝛ factus

Ceſt. ut ſua inopia nos ditaꝛet.⁊ ne de teꝛrenis

diuitijs quiſquã ſe extolleret. Pannis uilib?
inuolutus eſt. ut nos laqueis moꝛtis abſolue
ret. et ſtola pꝛima immoꝛtalitatis indueꝛet.
Manus et pedes eius conſtringuntur. ut
manus noſtre ad bene opeꝛandum laxentuꝛ.
⁊ pedes noſtri ĩ uiaʒ pacis dirigantur ĩ diueꝛ
ſorio loco eget. ut nobis in domo patris ſui
manſiones multas pꝛepaꝛaꝛet.Et ſic in preſe
pi anguſto poſitus eſt: ut lectos delicatos et
ampla edificia r̃pꝛobaret: ⁊ ut nos ꝑ celeſtis
ꝛegni gaudia dilataꝛet. ⁊ nos locuʒ coꝛdis no

ſtri ſibi pꝛopꝛium dilataremus.iuxta illud fi

7

4

li pꝛebe coꝛ tuum mihi. In pꝛeſepio etiam ꝛe
clinatus eſt. ut nos quaſi ſancta animalia cã
nis ſue frumento ꝛeliceꝛet.⁊ ut cibus eſſet iu
mentoꝛum. homo enim factus eſt iumentum
peꝛ peccatum ſecundum illud homo cum in
honore eſſet nõ intel exit. comparatus eſt iu
mentis inſipientibus.⁊ ſimilis facius eſt illis
ideo dominus factus eſt fenuz quod eſt cibꝰ
iumentoꝛum.quia uerbum caro factum eſt:
⁊ omnis caro fenũ. Bos quippe qui deſignat
populum iudeoꝛuz.et aʒinus qui deſignat po
pulum gentium:dominum in medio habẽteſ
ei miraculoſe cognoſcẽtes:flexis genubus in
ceſſanteꝛ eum adoꝛabant.et tanquam laudã
do uoces dabant. Unde Ambroſius. Infan
tis audis uagitus.non audis bouis dominuzʒz
agnoſcentis mugitus. Agnouit enim bos poſ
ſeſſoꝛem ſuum.et aʒimus preſepe domini ſui
Unde et gregorius naʒanzenus. Uenerare pᷣ
ſepe illud peꝛ quod cum eſſes pene iam mu
tum animal paſceris nunc uerbo et ratione
dei.Agnoſce ut bos poſſe ſſoꝛeʒ tuum et ſicut
9zinus pꝛeſepe domini tui.ſeꝛui tu mundorũ
animalium qui es et eorum qui ruminare no
runt.et uerbum dei ad memoꝛiam reuocare
quique etiam diuinis ſacrificis atque altaꝛi
bus apti ſunt ſeu certe ex immũdis es anima
libus. et neque cibis neque ſacrificijs denota
tus es. der mariaz eccleſia deſignaꝛi poteſt
⁊ per ioſeph ſponſum eius epiſcopus.pꝛopter
quod annulum habet ſicut ſponſus. Et ſicut
maria fecunda fuit non tamen a Yoſeph ſpõ
ſo:ſed a ſpirituſancto.ſic et eccleſia fecundi
tatem gratie habet a deo. Pi aſcendunt ten
dendo in bethleem ciuitatem ſuaz. ſ.celeſtẽ
et pꝛofitentur omni impeꝛatoꝛi exhibere ſer
uitutem.Eccleſia nero in qualibet bona ꝑſo
na parit filiũ quando bonum pꝛius conceptũ
peꝛducit ad effectum. ⁊ pannis inuoluit quan
do ab humanis laudibus hoc abſcõdit et ĩ pᷣ
ſepio ꝛeclinatus quando ex bono opere non

uatoꝛis noſtri ieſu xpi.

eleuatuꝛ:ſed magis ſe humiliat. Naſcemem
etiam dominuʒ angeli cucũdedeꝛũt.⁊ natugʒ
ſtati adoꝛaueꝛunt(. Et paſtoꝛes erant in ea
dem regione uigilantes ſuper gregem ſuuz))
pꝛope per miliare.ſ.iuxta turriʒ quandam in
teꝛ bethleem ⁊ hie:lm. ubi iacob rediens de
meſopotamia moꝛatus eſt cuzʒ grege ſuo.ubi

mortua ⁊ ſepulta ẽ rachel.⁊ turris gregis di

cit᷑. Ubi etiã ĩ eccleſia tria paſtorum illoruzʒ
mõſtrantur monumẽta(Et ecce angelus do
mini) circa quaꝛtã uigiliã noctis uẽit ad eos
(diuiditur enim nox ĩ quatuoꝛ uigilias) ⁊ ſte
tit iuxta illos in ueſte candida et facie ꝛutila
ti et iocunda.Et creditur fuiſſe gabꝛiel.qui
uirgini conceptum uerbi nüciauerat. Unde
ipſe amplius ceteris gaudẽs de impletiõe eiꝰ
quod dixerat añ om̃s ſe agebat'ut chꝛiſti na
tiuitatẽ pꝛedicaret¶.Et claritas dei circũful
ſit illos undiq; exteꝛius ĩ coꝛpoꝛe ⁊ etiam ĩte
rius ĩ mẽte in ſignum quod oꝛtus erat ſol iu
ſtitie.⁊ in tenebꝛis lumen rectis coꝛde. ⁊ ap
pꝛopĩqua bat claritas gloꝛie. Ideo ergo lum
angelus attulit qꝛ eũ nũciaꝛe veneꝛat ꝗ ẽ lux
vera ꝗ oẽm hõiem illumiat. Magis autẽ ap
paruu angłus paſtoꝛibus qᷓ; alij generi hoĩz.
Primo quia pauꝑes ꝓpter quos xpᷣs vẽiebat
Fʒ illð pſalmi. Popter miſeria ĩopũ ⁊ gẽituʒ
pauꝑũ ⁊c. Scðo qꝛ ſunplices.iuxta illõ puer

bij.⁊ cũ ſimplicibus ſᷣmocinatio eius.Tertio

qꝛ uigiles.ſᷣʒ illud ꝓuerbij.qui mae uigilaue
rit ad me:iueniet me.Quarto ꝑꝑ miſteriũ ut
ſignificet ꝙ doctꝛina debet a panoꝛibꝰ ⁊ pᷣla
tis uenire ad ſubditos (Et timuerunt timore
magno propter inſolitam angeli uiſionem.et
ſubditam claꝛitatezʒ. Sed angelus eos conſo
latuꝛ:dicens((Molite timere) uius cauſa
ſubdituꝛ cuʒ dicitur (Ecce eni euaâgeliʒo).i
bonũ nuncio(( uobis ſ. (gaudium magnu ꝙ;
erit omĩ populo)id e eccleſie c' cuctis pplis.
ſcʒ.iuðoꝝ.⁊ gẽiiliũ colligẽde(qꝛ na ẽ nob)
id ẽ ad utilit atẽ rr̃aʒ.ſ.hoĩʒ (Hodie)i.ĩ iſtõ
die naturali.noctẽ pᷣcedẽtẽ ſupputãdo ad diẽ
ſequẽtẽꝭ. Un ex tũc nox incepit pᷣceder̃ diẽ.⁊
potius dicit hodieq; hac nocte:qꝛ gaudiũ ue
nerat nuntiare.⁊ nox illa ſicut dies illumina
amatoꝛ ⁊ diſpẽſatoꝛ(qui eſt chꝛiſtꝰ) quo ad
humanitatem (dominus )quo ad diuinitatẽ
in ciuitate dauid).i.beihleeʒ.unde Dauid
tꝛaxerat oꝛigenem. Chꝛiſtus grece idem eſt
quod vnctus latine. In veteri autem lege vn
gebantur tantum reges et pontifices. Chꝛi
ſtus vero rex eſt et pontitex. et ideo bene
dicitur chꝛiſtus id eſt vnctus non vnctione
humana ſed diuina:quia in humanitate pro
nobis aſſumpta.fuit unctꝰ a ðo patre immo
a tota trinitate plenitudine gatie. Secundũ
Bedam. aliter angelus Mariam. aliter io
ſeph.aliter paſtoꝛes inſtruit.ſcilicet.⁊ cõcipi

ta fuit ex diuĩa claritate (ſaluatoꝛ Ni. ſalutis

poncekelͤ it⸗
Onnetin in
tunmnnbibis
ſoyl eelnmnon.
iinbus uols ellgi
iamm ad inun
ſccuncum. ?Obecent
Etbere nato ſummo⸗
bus appenitt niglan
cebennt ee paſtors ee
et iglontes. Miſtce
iſipaſtoꝛes gegz ig
fosfeliü giar gui n
ornz:ne gellnuat.
tis uper gegen ſuum
Fummefbusperennt
temptationnz maicat:
ieclos ofnnes gai perſe
ſon ceſſant Et iuna
fum cuſtoclam:r da
ad ſum er ſubait
ſeuncum eumem Be
Npeſofen: Crocon
norſtenoun deſton
unennesfileles

uin ton iſnl

Nege ſuo udi
Enis gegigi
orum üloruz
e angelus do
ts eit ac eos
igligs) 2 ſte
et facie ꝛutili
ſe gabꝛiel. qui
auerat VUnde
e impletöe en
dbut cheiſti na
as dei circiful
e etlam ite
Prere⸗ ſol in
1s (oꝛde, 1 g
deo ergolun
eneꝛat ꝗ 6 lux
agis autẽ ap
generi hoiz.
9 xps veiebat
iopu ⁊ geituz
xta illo puer
o eius. Lertio
mae nigilaue
pp miſteriũ ut
alioꝛib ? pla
nerunt timore
li uiſionem. et
lus eos conſo
CLuius cauſa
euaͤgelizo) i
lium magnu g
c; cictis polis.
ꝛ na e rob)
Hociei.i iſio
putugo ad diẽ
pceder glẽ.?
qe gaudiü ue
dies illumina
atoꝛ . ſalutis
iſt ) qro d
ad diuinitale
.urde Dauid
rece idem eſt
gutem lege vn
ontifices⸗Chii
xet ideo bene
umanitale id
jo ane innd
atie⸗ Gecunen
miamnalilet io
glicet. coc

Pꝛlme partis.

endum ⁊ cẽceptum ⁊ natum dominum teſtã
do.ut et homines ſufficienter imbuat.⁊ ſuuʒ
deo ſeruitiuʒ inceſſanter impendat.(Et hoc
uobis ſit ſignum ) moꝛe iudeoꝛum qui ſigna q̃
runt.¶ Inue nietis) ſcilicet tanquam abſcon
ditum non ſe oſtendentem (infamẽ) non fan

fantem. ⁊ tamen verbum dei exiſtentem (pã

nis) non ſericis.(inuolutum).ecce eius pau
pertas et habitus vilitas (et poſitum in pꝛeſe
pio Inon in reclinatoꝛio aureo ecce mira hu
miluas.vt dominus dominoꝛuʒ reclinaret ſe
uſqʒ ad pꝛeſepe animalium bꝛutoꝛum. Et no
tanduʒ quod paſtoꝛes erant ſimplices.paupe
res et humiles ſeu contemptibiles ideo ne ti
merent accedeꝛe.datum eſt eis ſignum infan
tie paupertatis ⁊ humilitatis in chꝛiſto. Pec
ſunt ſigna aduentus pᷣmi: ſed alia erant ſigna
aduentus ſecundi. Moꝛaliter in hoc inſtrui
mur qualiter ⁊ a quibus chꝛiſtus inueniatur
Quia non niſi a puris ⁊ ſuimplicibus.quod ꝛeſ
pondet eius infatie et a pauperibus quod reſ
pondet pannoꝛũ inuolutioni.⁊ ab humilibus
⁊ contemptibilibus.quod ꝛeſpondet eiꝰin pꝛe
ſepi reciinationi. Que tria compꝛehendutur
in tribus uotis religioſoꝛum ſcilicet caſtitate

quantnm ad pꝛimum. paupertate quantũ ach

ſecundum. ⁊ obedientie quantum ad teꝛtiuʒ.
Et bene nato ſummo paſtoꝛe angelus paſtõi
bus apparuit ⁊ vigil antibus.inſinuãs quales
debeant eẽ paſtoꝛes eccleſie ſcilicet humiles
et vigilantes. Miſtice ergo ſecundum Bedã
iſti paſtoꝛes greguʒ ſignant doctoꝛes et recto
res fideliũ aiaꝝ:qui vigilat ſuper vitaʒ ſubdi
toꝛuʒ: ne delinquat. ⁊ cuſtodiunt vigilas noc
tis ſuper gregem ſuum. ne infernalium lupo
rum mo:nbus pereant. Nox enim pericula
temptationuzʒ indicat:a quibus ſe ſuoſq; ſub
iectos omnes qui perfecte vigilant cuſtodire
non ceſſant.Et iuxta illos ſtat angelus ad eo
rum cuſtodiam: æ claritas dei circunfulſit il
los.ad ſuam.et ſubditoꝛum dirrectionem. Et
ſecundum eundem Bedaz. nec ſolum epiſco
pi: pꝛeſbyteri: dyacones vel etiam rectoꝛes
monaſterioꝛum. paſtoꝛes intelligendi ſunt:ſʒ
etiam omnes fideles qui uel paꝛuule domus
ſue cuſtodiam gerunt. paſtoꝛes recte uocan
tur in quantum eidez ſue domui ſolicita uigi
lantia pſunt: ⁊ quicunq; ſalutem vni vel duo
bus fratribus quottidiano pꝛeeſt regimine:ð
bet eiſdem paſtoꝛis officium implere:quia iu
betur in quantum ſufficit hos uerbi dapibus
paſcere. Inmo vero vnuſquiſq; qui etiam 5
uatus creditur viueꝛe.paſtoꝛis officium gerit
et ſpi itualez paſcens gꝛegem. vigilias noctis
ſupꝛa illum cuſtodit: ſi bonoꝛum actuum et
mundarum cogitationum ſibi multitudinem
aggregans: hoc iuſto moderamine guberna
re.⁊ celeſtibus ſcripturaruʒ paſcuis nutrue.
peruigilique ſolertia contra immundoꝛum

Cap.ix.

ſpirituum ĩſidias ſeruare contendit.Cunque
paſtoꝛes ð uiſis et auditis mirarentur: ne uni
us angeli et teſtis autoꝛitas parua uideretur
pꝛo ſigno ⁊ concoꝛdia teſtimonij ¶ſubito fac
ta eſt cum angelo Yqui tanquam pꝛincipalis
inter alios nunciauerat natiuitates chꝛiſti (¶
multitudo militie celeſtis)).id eſt angeloꝛum
qui nomine militie deſignatur: quia pꝛo ſalu
te hominum cum demonibus pꝛeliantur. uel
quia natus eſt ꝛex celeſtis ideo multitudinez
angeloꝛum nomine militie deſignat:quia ve
ro dux ad pꝛelium natuseſt.ideo eam ſecun
dum aliam litteram exercituʒz appellat(lau
dantium deum) conſona voce de chꝛiſti nati
uitate. eo quod peꝛ ipſum ſciebant homines
ad ſalutem deduci:⁊ ruinam angeloꝛuz repe
rari:et in honoꝛem dei una benedictione (di
centium.gloꝛia in excelſis deo).id eſt ĩ celis
quia licet eius gloꝛia ubique reluceat.maxi
me tamen in celo empyrreo.ubi eſt angeloꝛũ
⁊ ſanctoꝛum habitatio.⁊ quaſi diceret in ter
ris a multis deſpicitur: ſed in celis ab omni
bus gioꝛificat ( IEt in terra pax hominibus
Inon quibuſcunq;: ſed (vone uoluntatis Aſci
licet eis qui bona volunłate chꝛiſtum natum
ſuſcipiunt non perſequuntur.nõ enim eſt pax
impijs ſed pax multa diligentibus nomen do
mini. Nam ſecundum eonem papam. chꝛi
ſtiano vera pax eſt:a dei voluntate non diui
di:⁊ i his ſolis que dei ſũt delectari ad deuzʒz
quippe pacezʒ habeꝛe eſt velle quod iubet: et
nolle quod pꝛohibet. Pax eꝛgo nũciatur ho
minibus uolũtatis. id eſt hominibus bonis.
Per bonitatem eniʒ volũtatis dicitur homo
ſimpliciter bonus.magiſq; per bonitateʒ alia
rum potentiarum anime: quia voluntas mo
uet alias potẽtias ad actꝰſuos.⁊ iõ bõitas eiꝰ
uel malitia ĩ oẽs alias redũdat potẽtias ſicut
ifluẽtia cauſe mouẽtis in motis ab ipᷣa.malis
autem hominibus non eſt pax: quia non eſt
pax impijs.x hoc etiam verbo angeli patet
quod illa pax que pꝛincipaliter per ꝓphetas
pꝛedicta fuit futura i aduẽtu chꝛiſti eꝛat pax
interioꝛ bone voluntatis. quia ſecundum qð
dicitur in prouerbijs non contriſtabit iuſtuʒ
quicquid ei acciderit:pax autem temporalis
que fuit in aduẽtu chriſti pacatis omnibꝰ gẽ
tibus ſub imperio ꝛomano.fuit figuꝛa huius
pacis pꝛicipailter ĩteme.Et bene dicituꝛ glo
ria deo.⁊ pax homimbus:quia peꝛ chriſtum
eſt pater gloꝛificatus.⁊ pax facta inteꝛ deuzʒ
2 hominem ac inter angeluù ⁊ hominẽ. et iteꝛ
iudeum ⁊ gentilẽ. ¶audamꝰ te ⁊ cetera que
ſequunt᷑ in hoc canico.cꝛedit Pylaꝛiꝰ addi
diſie. et Anaſtaſius papa ſecundus inſtituit
ipſuʒ cantaꝛi in miſſa diebus domicis. ? feſti
uis:qr eſt cãticũ gaudij ⁊ exultatõis.de gau
dio hꝰ diei dicit Caſſiodorus ſuper illud pſal
mi. hec ẽ dies qᷓ; fecit dominꝰ. Licet ĩquit de

De natiuitate ſaluatoꝛis

us cunctos dies creauit. ſingulariter tamen
hunc diem feciſſe dicitur. qui chriſti domini
natiuitate ſacratus eſt in quo merito exulta
ꝛe conuenit ⁊ letaꝛi.quoniam in eo dyabolus
ius peꝛdidit.⁊ ſalutez mundus accepit.Et no
tandum quod multitudo celeſtis angelo nun
cianti ſocia ta eſt vt młtitudo adueniens dic
tum angeli confirmaꝛet.Et ſecundum Bedã
uno euangelizante angelo. multitudo in con
ſonam laudem prorumpit cꝛeatoꝛis.⁊ officiũ
ſuum deo impendens.et nos exemplo ſuo in
ſtruens.vt quotiens ſacram eꝛuditionem ex
fratris oꝛe audimus.uel ipi que pietatis ſunt
intra nos ad mentem reducimus: ſtatim deo
laudes coꝛde.oꝛe ⁊ opeꝛe ꝛeddamuſ.⁊ apeꝛte
demonſtrans quod per hanc natiuitatem ho
mines ad paeem unius fidei. ſpei ⁊ dilectiõis
atque ad gloꝛiam diuine laudationis eſſẽt cõ
uertendi. Deinde aſcendentes angeli in celũ
cum iubilo ⁊ canticis.nunciauerunt hec ſimi
liter conciuibus ſuis.Tota igitur ſuperna cu
ria exhylarata magnoque feſto facto ac lau
dibus et gratiarum actionibus deo patri ex
hibitis.uenerunt omnes per oꝛdines ſuos: ui
deꝛe faciem domini dei ſni:et adoꝛantes euzʒ
⁊ matꝛem ipſius cum omni ꝛeueꝛentia laudis
eidem perſonabant ⁊ cantica. Quis eniʒ illo
ꝛuz talibus auditis nouis ꝛemanſſiſſet in celo
quin uiſitaſſet dominum ſuum ſic humil iter
conſtitutum in terra. In nullo eoꝛum cadeꝛe
potuiſſet hec tanta ſuperbia. Unde apoſtolꝰ
Et cum introduceꝛet primogenitum in oꝛbez
teꝛꝛaꝛum dixit. Et adoꝛent eum omnes ange

li dei. Unde Auguſti. In ſtabulo naſcitur.et

a matre maria vili faſcia cingitur.⁊ in preſe

pio reclinatur.nõ erat ei cedrina domus nec

lectus eburneus.in quo paꝛeret creatoꝛem.⁊
omniũ poneret redemptoꝛem. Idcuco velut
exul et peꝛegrina ĩ aliena domo mundi domi
num peperit.et tanquam femiua pauper non
ſericis ſed pannis vilibus inuoluit et in preſe
pio collocauit. Quem ut peperit ſtatim ut de
um adoꝛauit. O ſtabulum felix pꝛeſepe bea
tum in quo naſcitur chriſtus ⁊ ꝛeclinatuꝛ oĩʒ
deꝰ Ibi fuerunt obſtitrices angelice poteſta
tes.⁊ ſolatiuum angeloꝛum.iibi eꝛãt milia mi
liuʒ exultantiũ. Ibi uagiebat chꝛiſtus in ſta
bulo.⁊ fiebat leticia magna ĩ celo. Ploꝛabat
in pꝛeſepio chriſtus.⁊ tamen de ipſo exultat
multitudo celeſtis exeꝛcitus:ꝛeſonans dᷣo glo
riam in altiſſimis: et in teꝛꝛa pacem annunci

ans hominmibus bone uoluntatis:quia bõöitas

celi nata eꝛat in teꝛis.deſcendeꝛat pax ueꝛa
de celo ⁊ ide angeli gratulantes dacantabãt
gloriam in altiſſimis deo.Exultant angeli cõ
iremiſcit maria mater dei effecta. gaudent ã
geli de chriſto tripudiando ſecure, ante quez
ſtat mater cum magno tꝛemoꝛe.et timoꝛe ex
ultat. et cum exultatione timida perſeueꝛat

Jeſu chꝛiſti.

Pec.Auguſ. Poſt hec (paſtoꝛes loquebant
adinuicem )dicentes (. Tꝛanſeamus uſqne
bethleem) de qua nobis dictum eſt (et niõᷣa
mus) ibi oculis noſtꝛis (hoc verbum Jideſt
iſtam ꝛem dignam ueꝛbo vel recoꝛdatione.q̃
ꝛes facta et impleta eſt:quam ꝛem dominus
fecit: quia alius faceꝛe nõ potuit(et oſtendit
i.ꝛeuelauit ( nobis)quaſi diceꝛent. Uidea
mus pueꝛum natum peꝛ veꝛbuʒ angeli nobis
ſignatum. Ueꝛbum enim vel ſermo in ſacꝛa
ſcriptuꝛa ſepe pꝛo ꝛe digna veꝛbo accipitur.
vt in yſaia.nõ erat verbuʒ in domo ſua.ideſt
ꝛes gꝛandis quam non oſtendeꝛet eis. Uel ui
deamus hoc veꝛbum: quod eꝛat in pꝛincipio
apud patꝛem.quomodo caꝛo factuʒ eſt.quia
cum caꝛo domini noſtri uidetuꝛ: uerbuzʒ uide
tuꝛ: quod filius eſt quod factum eſt. quod
tota tꝛinitas incarnaꝛi conſtituit.⁊ ſic factuzʒ
hominem.ſcilicet moꝛtalem oſtendit nobis.
quia in deitate uideꝛi non poteꝛat( Et uene
ꝛunt fe ſtinantes )pꝛincipaliteꝛ ex uehementi
gaudio.et deſiderio uidenti infantem natuʒ:
⁊ ſecundario vt cicius redient ad gꝛegem ſu
um: ſiue cuſtodia dimiſſum. In quo notatur
eoꝛum deuotio et ſolicitudo querendi.nemo
enim cum deſidia querens chꝛiſtum: inueni
re meretur. Ad quem ſecundũ Bedam feſti
nanter ue eſt non peduʒ greſſus acceleraꝛe:
ſed in fide ſemper ac viriute pꝛoficeꝛe((. Et
inuenerunt Mariam ⁊ ioſeph. ⁊ inſam ez po
ſitum in pꝛeſepio.) Ex haburndantia duippe
pacis qua tunc homines gaudebant.et pꝛop
ter hoſpitiũ ſupeꝛuenientiuʒ ſequentiam poꝛ
te non claudebantur.ideo paſtoꝛes nocte in
tꝛaꝛe et ad pueꝛum venie poteꝛam. Inueni
tur chꝛiſtus cũ mãia viꝛgine.⁊ ioſeph viro iun
ſto ⁊ in pꝛeſepio per cuod docemuꝛ quod qui
vult inueniꝛe chꝛiſtum:debet habere mnndi
tiam coꝛdis ꝛeſpectu ſui quod peꝛ maoꝛiaʒ uir
ginẽ iuſtitiaʒ reſpectu ꝓximi.quod ꝑ ioſeph.
iuſtum. ⁊ humilitateʒ ac ꝛeueꝛentiam reſpec
tu dei quod peꝛ humile pꝛeſepium innuitur.
Inuenitur autem xpᷣs mediante maria et io
ſeph.i.contemplatione ⁊ actione.in cuius fi
guram iacob.qui ⁊ iſra hel.i.uidens deum di
ctus eſt.utranque uxorem.ſſ.rac hel et lyam
habuit(Uidentes auteʒ Yoculis corporalibꝰ
⁊ exteꝛius pueꝛum ſecundum caꝛnem((cogno
ueꝛum cogitatione intellectuali ⁊ peꝛ fidem
interius (de verbo)i. filio dei dictum eſſe ¶
quod dictuzʒ erat ulis de puero hoc) ⁊ ſic per
cognitionem humanitatis veneruni ad cogni
tionem deitatis:quia (vt ꝑredictum eſt )non
ſolum exterius:ſed etiam interius fuerunt il
luinati ð cognitiõe vbi ĩcarnati.Et adorãtes
puerũ:rferebãat q̃ ab ãgelis audierãt( Et oẽs
qui audierunt mirati ſunt). ⁊ de incarnatio
nis miſterio. et de paſtoꝛum atteſtatione.
Moraliter ex premiſſis nota.quod uolenti.

ð

õ

2

crocolamus aman
ſicigns bonmibs
etiam abiectis carna
ioeſiderio mentis
nqz igeſt domum pan
ſec eemam in cellse
nelbum caro factum
ſeget in extera pa
utum inſtantia ſegue
c conperis caſtigatio
Uliin peſepiomaeren
ſolio meregmur uider
tanta beanmdoume
fencg ſed aducner ſi
ſigia At ſcut li ui
ſos gue ccta ſunt ge
tilectone feſtinemne
nſofege cogniton
dkimigl Mi an
Gutbr inſnino pee

it.d ſic fg
oſtendit icn⸗
eratſEt nene
ex uehementi
ffantem mitz:
tal gegem ſi
nquo notatur
lerendi. nemo
iſtum: inueni
Bedam feſti
1s accelergꝛe:
ꝛoficeꝛel. Et
c inſan ez po
dantia guippe
ebant. et pꝛop
quentiam poꝛ
toꝛes nocte in
ant. Inueni
ioſeph viro in
cmur quod qni
habere myndi
peꝛ moꝛiaʒ uir
quod g ioſeph.
entiam reſpec
ium innuitur.
te maria et io
ne in cnius fi
dens deum ci
chel et lem
is corporalib
aꝛnem (cogno
gli peꝛ filen
acun il
o hoc)e ſicpa
enal cogni
lictum eſt) non
erius fuefult
ti.Et adorites
cierit Etoes
1 de incarnato
atteſtatione⸗
,quo golenl.

Pꝛime partis.

bus ſpiritualiter inuenire chriſtum:tria ſunt
neceſſaria.ſ.colloqui peꝛ meditationem ſcꝛip
turaꝛum.tranſire per contemplationem crea
turaꝛum.feſtinare per deguſtationem gꝛatia

rum. Wel uolẽtes inueni:ꝛe chꝛiſtuz. debemus

colloqui per peccatoꝛum confeſſionem tꝛanſi
re per carnalium et tempoꝛalium abiectionẽ
feſtinare per feruentis deſiderij acceleratio
nem.et hoc uſq; in bethleem ideſt domuʒ pa
nis per diuinoꝛum deguſtatõnem.Et tunc in
ueniemus chriſtum in pꝛeſepio coꝛdis noſtꝛi.
per delitioſam ſue pꝛeſentie exhibitiõem cu
ius d elitie ſunt eſſe cum filijs homium. Mo
raliter etiam et anagoyce per bethleem que
inteꝛpꝛetatur domus panis.patꝛia celeſtis de
ſignatur:quia ibi eſt ille beatus panis ð̊ quo
infꝛa dicitur. Geatus qui manducat panem ĩ
ꝛegno dei.Ad hanc bethleem tꝛiplici tranſitiu
peꝛuenitur. Pꝛimus eſt de uitijs ad uututes.
Secundus de uirtute in uirtutem. Tertius ẽ
ex hoc mundo ad patrez. ſiue de moꝛte ad ui
tam. Igitur ſecundum conſilium Bebe. Tꝛã
ſeamus etiam nos exemplo hoꝛum paſtoꝛuzʒ
uſque in bethleem ciuitateʒ dauid cogitãdo
ac recolamus amando.⁊ incaꝛnationem chꝛi
ſti dignis honoꝛibus celebrando. Lꝛanſeamꝰ
etiam abiectis carnalibus concupiſcentijs to
to deſiderio mentis uſque in bethleem ſuper
naz ideſt domum panis uiui.non manufacta
ſed eternam in celis et ꝛzecolamus amado ꝗa
ueꝛbum caro factum illuc carne aſcendit.ibi
q; ſedet in dextera patris.illuc eum tota uit
tutum inſtantia ſequamur.et ſolicita coꝛdis
ac coꝛpoꝛis caſtigatione pꝛocuremus.ut quẽ
illi in preſepio uidere uagienteʒ nos in patriſ
ſolio mereamur uidere regnantem. Non eſt
tanta beatitudo cum deſidia ac toꝛpoꝛe que
renda ſed alacriter ſunt chriſti ſequenda ue
ſtigia.At ſicut illi uidẽtes cognouerunt ſic ⁊
nos que dicta ſunt de ſaluatore noſtꝛo.plena
dilectione feſtinemus amplecti. ut hec ĩ futu
ꝛo peꝛfecte cognitiones uiſu.?⁊ compꝛehende
ualeamus(Waria autem )pꝛudentiſſima(⸗
ſeruabat) in ſcrinio pectõis ſui(omnia vba))
ſcilicet de annunciatione angelica de exulta
tione iohannis.in utero de ortu ſaluatoris.ðᷣ
cantico angelorum ac de apparitione et fide
paſtorum(conferens ea in corde ſuo) cũ ſcri
ptis prophetarum.Ecce ergo optimã diſcipu
la.que audita conſeruabat memorie commẽ
dando:et omnia nihil obliuioni dando ⁊ con
ferens:obſeruata frequenter repetendo. Un
de fuit aꝛcha contingens diuinoꝛum eloqui
oꝛum aꝛchana conſeruabat ergo omnia et
memoꝛie commendabat.et poſtea ipſa docẽ
te et narrante ſcꝛiberentur et in uniuerſo

mundo pꝛedicaꝛentuꝛ. Ab ipſa enim apoſtoli
plurima de geſtis domini iceret marine

ea que geſſit antẽquam eos uocaꝛet ad ipſaʒ
omnes quaſi ad magiſt:a ꝛecurꝛebant.Et ꝗa

Cap.ix.

ſanctas ſcripturas legerat et pꝛophetas ſcie
bat conferebat que ſecum ſunt acta de domi
no cuz his que nouerat a prophetis ſcripta ð
eo.attendens prudenter quomodo prophetie
implebantur in puero nato. Kõferẽs eꝛgo ea
que in pueꝛo fidei uidebat.cum illis que ð eo
in oꝛaculis pꝛophetarum legeꝛat.tantouerus
eum deum eſſe cꝛedebat quanto ea que de il
lo legeꝛat ĩ eo compleri cernebat.Et iſta col
latio eꝛat ei delectabilis ualde et utilis eccle
ſie.quia ſecundum Pie:ony. Ipᷣa poſt aſcen
ſionẽ filij ſui ꝛemanſit ad tempus in terris cũ
apoſtolis.ut eos plenius inſtrueret. quia om
nia familiarius niderat et tꝛactauerat.ꝓpter
quod melius expꝛimere poteꝛat. Ut emm dic
Pieronymus.quod meluis nouimus meliꝰ ꝓ
ferimus. Maria eꝛgo uuginalis pudicitie iu
ꝛa cuſtodiens.⁊ non minus pudica oꝛe quam
coꝛpoꝛe.ſecreta chriſti que nouerat nłli diuł
gare uolebat.ſed tacito corde ſcrutans ↄgꝛu
um tempus.quo deus hec diuulgari uellet.⁊
quomodo uellet ꝛeueꝛenter expectabat:cõfe
ꝛens ea que uideꝛat cica ſe acta.et que i ſcꝛi
pturis legerat agenda ATegerat enim in yſa
ia.Ecce uirgo concipiet ⁊ pariet filium.et ui
debat ſe uuginem ⁊ cõcipiſſe ⁊ peperiſſe.Le
geꝛat: cognouit bos poſſeſſoꝛem ſuuʒ ⁊ aſinꝰ
pꝛeſepe domini ſui.et uidebat dei et ſuum fi

Legerat egredietuꝛ uirga de radice yeſſe.⁊c̃
⁊ uidebat ſe de ſtupe dauid et oꝛtam natam
egerat nazarenus uocabituꝛ pueꝛ iſte: ⁊ ui
debat ſe in nagzareth de ſpirituſſancto conce
piſſe.A egerat ⁊ tu bethleẽ t᷑za iuda ⁊c.et ui
debat ſe in bethleezʒ peꝑiſſe. Comparat ergo

liuʒ inter hec animalia uagientẽ in preſepio 4

uerba pꝛophetarum et que legerat.factie et
his que audiebat ⁊ uidebat:⁊ in omnibꝰunã

mater ſapientie cernit concoꝛdiam:et habet
certa fidei augmenta. O quantum gaudeꝛe

poterat.cum ſe matꝛem dei cognoſceꝛet gad
ut ait Anſhelmus.) Soluz de ſacta Maꝛia
uugine pꝛedicaꝛe, quod dei mater eſt.exce
dit omnem altitudinem:que poſt deum dici
vel cogitaꝛi potes.¶ Paſtores) autem abie

runt cum gaudio ingenti(et reuerſi ſunt)ad

curaʒ et coſtodiam gꝛegis ſui (gloꝛificantes
Acoꝛde (et laudantes )oꝛe(deum tanquam
auctoꝛem ⁊ opificeʒ (i ommbus).i.de om ni
bus(que audieꝛant ſ.ab angelis (et uiderãt
Iin bethleem pꝛoprijs cculis.ſicut dictũ eſt
ab angelo ad illoſ.i.in hoc gloꝛiaʒ deo lauõs
que rererebant: quod non aliud ueniẽtes ĩue
nerant. quam ſicut ad illos dictum erat Yo
ſi enim de tam eximio bñ̃ficio toti mundo ge
neraliteꝛ collato ⁊ eis ſpecialiteꝛ oſtenſo gꝛa
ti exiſtẽtes:vtᷣuotõnem ſuam in laude ði eꝛuc
tabant ⁊? deuʒ gloꝛificabant. In hoc etiam
ꝛeputãtuꝛ deuoti.quia pcſt cõtemplatõeʒ ſal
uatõis revtut ad exercitiu actiõis. In qdat
for̃a paſtoibꝰecclłie ꝗ alijs dõmẽtibꝰ dent ui

ſ&

Feg

De natiuitate ſaluatoꝛis

gilare. ⁊ ire aliquando in bethleem contẽpla
tõnis.⁊ ad ſtudium ſacꝛe ſcꝛiptuꝛe.ut ibi pãe
celeſti ꝛefitiãtuꝛ.⁊ ꝛefecti pãe doctꝛine ad pa
ſcendum gꝛegeʒz ꝛeueꝛtantur. Vnde in ezechi
ele.animalia ibant et reuertebãt᷑. Vade nũc
2 tu ad uidendum uerbum pꝛo te carnez fac
tum. ⁊ genibus flexis adoꝛa dominum tuum.
2 eius matrez. ac reuerenter ſaluta ioſeph ſa
ctum ſenem.¶ Deinde oſculare pedes pueri
ieſu iacentis in pꝛęſepio.⁊ roga dominam ut
eum tibi poꝛꝛigat uel accipeꝛe peꝛmittat. Ac
cipe ergo eũ ad te. ⁊ inter brachia tua ꝛetie.
Intuesaꝛis faciem eius diligenteꝛ ac reueren
teꝛ deoſculaꝛe. et ölecteꝛis in eo ex coꝛde A5
fidenter hec faceꝛe potes.qnia pꝛo ſalute eo
rum uenit ad peccatoꝛes. cum eis humiliter
conueꝛſatus eſt.et tandem ſe eis in cibum di
miſit. Unde benignus dominus patiẽter per
mittet ꝓ tuo uelle ſe tangi. nec imputabit pᷣ
ſumptioni:ſed amoꝛi.Sempeꝛ tamen cum ꝛe
ucꝛentia ⁊ timoꝛe hoc facias.quia ipᷣe ſanctꝰ
ſanctoꝛum eſt. Poſtea redde ipſuzʒ matri ſue
⁊ conſpice ſtudioſe quam diligenteꝛ ⁊ ſapien
teꝛ euʒ lectat et gubemat.ac ceteꝛa obſequia
ei facit. Sta ⁊ tu ad ſeruiendum paratus.et
adiuua eam ſi potes. In his delectaꝛi.iocun
dari ⁊ ſedule meditari memento: ⁊ quantum
potes ſta familiaris domine ⁊ puero ieſu.et ĩ
tuearis faciem eius ſepe. in quem deſiderant
angeli pꝛoſpicere.ſempeꝛ tamen ( ut dixi)cuʒ
reuerentia ⁊ timoꝛe: ne paciaris ꝛepulſam de
pꝛeſumptione Reputaꝛe enim te debes indi
nũ in conueꝛſatione talium ⁊ tantoꝝ. Unde
Ant helmus. Pinc matrem cum omni pᷣuotio
ne in bethl eem pꝛoſequeꝛe ⁊ in hoſpitium di
uertens cuz illa aſſiſte.⁊ obſequere ꝑienti.lo
catoq; in pꝛeſepio paruulo erumpe in uocem
exultationis.et clamans cum yſaia paꝛuulus
natꝰ eſt nobis.⁊ filius datus eſt nobis.et am
plectere illud diuinuʒ ⁊ dulce pꝛeſepiũ. Mit
tiget ueꝛecundiam amoꝛ. timoꝛẽ ppellat affec
tus.ut ſacꝛatiſſimis pueri pedibꝰ labia figas.
⁊ oſcula gemines.Deinde paſtoꝛuz excubias
mente peꝛtꝛacta. angeloꝛum cuꝛentem exeꝛci
tuʒ admiraꝛe celeſti melodie. tuas interpone
preces ſimul coꝛde ⁊ ore decantans.gloꝛia in
excelſis ðᷣo.⁊ in terꝛa pax hominibus bõe uo
luntatis. VUnde ⁊ Auguſti. Angeloꝛum uoceʒ
peꝛ quam dñs ieſus xpᷣs natus uuginis paꝛtu.
paſtoribus nunciatus eſt.cuʒ euangelium le
geretur: audiuimus.gloꝛia in excelſis deo et
in terra pax hominibus bone uoluntatis. F E
ſta uox ⁊ gratulatoꝛia.non uni femine cuius
uteꝛus edideꝛat pꝛolẽ ſed humano geneꝛi cui
uirgo peperit ſaluatoꝛẽ. Dicamus ergo ⁊ ros
7 quanta poſſumus cum exultatione dicamꝰ
dicamus.inquam et nos fideli coꝛde deuota
uoce.gloꝛia in excelſis deo ⁊ in terra pax ho
minibus bone uoluntatis.et hec ueꝛba diuia
has dei laudes.hoc euangelium gaudiũ qua

Ae ſu chꝛiſti.

ta ualemus conſideratione perſpectuz. fide ?
ſpe et caꝛitate meditemur. Unde etiã gꝛego.
nazangemus. Cum paſtoribus pueꝛum uene
ꝛaꝛe.cum angelis hymnuin dicito cum aꝛchã
gelis quorũ ducito.E xulta et ſi non potes ut
iohannes ex uteꝛo.certe uelut dauid in colla
tiõe aꝛche teſtamenti tripudia. Ueneꝛare na
tiuitatem peꝛ quam teꝛꝝene natiuitatis uincu
lis liberatus eſ. Pec grego. Uenias et nihilo
minus quottidie ut uideas ieſum in pᷣſepi ſpi
rituali ſcilicet in altari. ut caꝛnis ſue fꝛaumen
to merearis cuʒ animalibus ſanctis refici.Et
ſciendum quod triplex ẽ chriſti natinitas ſci

patre eteꝛnaliter. Secũda ex matꝛe tempoꝛa
liter. Texia in mẽte ſpiritualiter. Et iſte tres
natiuitates ſumuntur ſecundum tres chriſti
ſubſtantias.que ſunt deitas.caro et ſpiritus.
MNam ex patꝛe naſcitur deus ex matre caꝛo i
mente naſcituꝛ peꝛ gꝛatia ſpirituſſanctus.Ex
patꝛe naſcituꝛ ſempeꝛ.Ex matꝛe ſemel in mẽ
te ſepe. Secundum natiuitatem diuinã chri
ſtus habet patrem ſine mat:e ſecundum hu
manitatem matrem ſine patꝛe ſecundum ga

tuita m habet patꝛem et matꝛem. ſecundum

illud: Quicunque fecerit uoluntatem patꝛis
mei qui in celis eſt.ipſe meus frater et ſoꝛoꝛ
et mater eſt. Pas uero chꝛiſti natiuitates.re
pꝛeſentat eccleſia in die natiuitatis eius. Pꝛi
mam natiuitatem repꝛeſentat in miſſa.que
cantatuꝛ in nocte quia diuina natiuitas eſt
nobis occulta. Secundam repreſentat in miſ
ſa. que cantatur in auroꝛa: quia natiuias
humana fuit paꝛtim oculta.ſ.quantuʒ ad mo
dum et partim maniſeſta. ſcilicet quamum
ad affectum. Teꝛtiam repreſentat in miſſa q̃ᷓ
cantatuꝛ in die quia gꝛatuita natinitas mani
feſta eſt in anima.in qua chꝛiſtus concipitur
per effectum. naſcituꝛ per effectum. nutritur
per profectuʒz. Ponoꝛa tunc et uenerare ciui
tatem bethleem puſillam et minimam peꝛ q;
tibi ꝛegꝛeſſus patefactus eſt ad paꝛadiſum et
patꝛiam Pec ciuitas ſpatio modica.pꝛimo di
cta eſt effrata:ſed poſtea facta eſt ibi fames
magna qua tranſeunte facta eſt ibidem ma
xima habundantia. et tunc uocata eſt beth
leem.ideſt domus panis.pꝛopter euentuʒ ba
bundantie ſupezꝛuenientis. er ciuitas non
eſt minima in pꝛincipibus iuda i. dignitatis
excellentia.quippe quia conſcia miſteꝛioꝛuʒ
ante chꝛiſti aduentum. IJbi enim unctus fuit
dauid. ibi ſacrifitium ſolenmʒatum ibi cen
nubium Ruth. ⁊ boos celebꝛatum. in quo
pꝛefiguꝛabat humanitatis et diuinitatis con
nubium: verum ſacrificium et immutabüe
regnum. Item conſcia gaudioꝛum in aduen
tu chriſti. O quis digne penſet gaudium
angelorum laudantium. paſtoꝛum uidenti
um regum adoꝛantium populorum creden
tium: ¶ Nem conſcia martyrriorum. poſt

—
1 er⸗

licet diuina humana gratuita. Pꝛima eſt ex

—

.

—

7

7

νορ

—.—

deſtin eininn

1— gen ſ
iſt lnnſen
in gernen alal

7

inatnIn ba cinun
is ac mue pulcallnan
e ehenan
nis mane cuum ficn
mniarer Monſtannini ne
1, Tin la pulcenimum
looubi uirgo naria pep⸗
lit kſt etum in iſn eeck
mar deuota inia crat
erabllet cini⸗ eucee
Ncli t ſenche bil dien
lat euſtochiüfegeſcunt.
iͦfela dur nagoruz de
ſancti et zodileci ciuitan
nsileegt ut bice domin
1n erampalla Teuſtochi
nsclisnugridesi mor
lium ceiſoruiio diuine
Motiſſine nocmmenregun
.trnatu gronter undeen
Hietloci deuorionem e
llo er his ui eſidenin
ate cognorione ſna
orzenienmr lccernd
in ſcigdnt ſimt in
umeni⸗
ſerninn tubts.

Rye⸗ uaz ſar
ge anla
earn degt bie

znehten

tuz. fide

tia
dego.

n potes ut
lic in collg
eneꝛgre na
tatis ninen
1s et nihilo
in öſepi ſpi
ſue fꝛumen
is refici. Et .
natinitag ſci
Nimg eſt ex elei
me tempoza ⸗

tres chriſti

0 et ſpiritug./
matre col
ancnek
emel in mẽ
diuind chri N
cundum bu
undum gea

ſecundum

Ntem panzis
ler et ſoꝛoꝛ
tiuitagtes. re
is eius. Pei
miſſa. que
atiuitas eſt
entat in mif
9 natiuitas
intuz ad mo
t quantum
t in miſſa q
tinitas mani
s concipitur
limn. mutritur.
enerare cilii
man per q;
Nradiſum et
a pꝛimno di
ibi fames
ibidem ma
ta eſt beib
euentuz ha
cinitas non
1i. dignitalis
a miſtenorli;
n uncuus fui
atum ibi cen
ilum,In quo
initatis 0n
immutabie
Um in aduell
ſet gauclum
um niidenti
orum reden

TO

Pꝛime partis.

aduentum chriſti:quando herodes. fecit in

fantes occidi. Sed maxime beata in germie
quia inde exijt germen nobile ſcilicet.dux.?
dominatoꝛ germen utile. regens populuʒ iſra
el. De cuius ciuitatis laude. Sic dicit Beꝛ
na. O bethleem parua ſcilicet. magnificata
a domino. Magnificauit te: ꝗ factus eſt in
te paꝛuus ex magno. Que ciuitas ſi audiat.
non inuideat precioſum ſtabulum illud.et il
lius pꝛeſepij gloriã. Ubiq; glorioſa dicta ſũt
de te ciuitas dei. ubiqʒ canitur quia homo
natus eſt in ea. et ipſe fuudauit eaz altiſſimꝰ
Pec Ber. Bethleem ſita eſt in monte longo
ſed arte ab oriente ſe extendens in occidẽtẽ
in cuius fine oꝛientali ſub rupe quadam que
erat in quodaz diuerſoꝛio.illuxit nobis ſol iu
ſticie chꝛiſtus deus noſter. et contra occiden
tem ad quatuoꝛ uł quinqʒ pedes eꝛat pꝛeſepe
iumentoꝛum.in quo dulcis pueꝛ ille fueꝛat ꝛe
clinatns. In hac ciuitate eſt ſancta ⁊ uenera
bilis ac mue pulcꝛitudinis ⁊ ðuotõis eccleſia
cathedꝛalis. cõſecrata in honoꝛe beate uugi
nis maꝛie: quam edificari fecit beata helena
mater Conſtantini imperatoꝛis.in qua ẽ cꝛip
ta.⁊ in illa pulceꝛꝛimum altare marmoꝛeuʒ ĩ
loco ubi uirgo maria peperit.⁊ xpᷣs naſci uo
luit E ſt etiam in ipſa eccleſia capella pulcer
ꝛima ⁊ deuota in qua erat illud pꝛeſepiuʒ ue
nerabile ? dinũ. In eadẽ ecła ẽ ſepulchꝛũ in
nocẽtũ ⁊ ſeplchꝝ bti PHierõymi. Ibi bta pau
la ⁊ euſtochiũ reꝗqeſcunt. Ibiq; ẽ ciſterna in
q; ſtella dux magoꝛuʒ dicitur cecidiſſe. Pac
ſanctã et ðo dilectã ciuitatẽ beatus Hierony
mus pᷣleegit ut ibidẽ domino deſeruiret/ Gea
ta etiam paula ⁊ euſtochium filia eiꝰcũ mul
tis alijs uiginibus ĩ monaſteꝛio ſanctimonia
lium dei ſeruitio ⁊ diuine contemplationi de
uotiſſime uacantes regnum mundi ⁊ omnem
ei oꝛnatũ pꝛopteꝛ amoꝛem domini noſtꝛi ihu
xpᷣi et loci deuotionem contẽpſerunt. Multi
quoq; ex his qui deſiderio terre ſancte de ter
2a. ⁊ de cognatione ſua. ⁊ de domibus patꝛuʒ
ſuoꝛuʒ exierunt: licet tuꝛba et tumultus höiz
plerunq; religioni ſint impedimentuzʒ malue
runt tamen inter tuꝛbas populoꝛum corpora
liteꝛ habitaꝛe.quaʒ ſanctaꝛum ciuitatum q̊ͥs
xps ſpecialiter elegit.ſ.hierlm betheleẽ ⁊ na
gqaꝛeth. que tanquazʒ celle aꝛomatice ſaluato
ris conuerſatõne redolent. habitatione priua
ꝛi. In nazgaꝛeth enim ð ſpiꝛituſancto ex mãia
ungine fuit dominus conceptus.in betheleẽ
natus in hiꝛlm pꝛo ſalute noſtꝛa crucifixꝰmõ
tuus ⁊ ſepultus.in bethleez ergo ſecundus a
dam eſt natus. de qua ad ſeptem miliaria uł
circa.contra auſtrum eſt ebron cinitas ubi ĩ
agꝛo damaſceno fuit pꝛimꝰ adam ð ꝛubꝛa tꝛa
foꝛmatꝰð q agꝛo ad iactũ aꝛcus ẽ ſpelũca du
plex ubi ipſe adã cũ cõiuge ſua ẽ ↄdit ⁊ ſept
to tres magni patriarche.ſ.abꝛahã.yſac et ia
cob cuz cõiugibus ſuis.Chriſtus itaqʒ natus

Cap.ix.

eſt ut eaptiuum hominem liberaret. Et boc
pꝛefiguꝛatum fuit in pincerna pharadis.cui ĩ
carcere uidebatur quod coꝛam ſe uitis ð ter
ra creſcebat.habens tres pꝛopagines ſeu ra
mos:que cepit floꝛeꝛe ⁊ nuas pꝛoducer̃.quas
in calicẽ pharaonis expꝛimens. potum phaꝛa
oni offerebat:qui ſecundum ſomnij interpre
tationem poſt tres dies libeꝛatus eſt. Sic cũ
genus humanũ miſerabilem ſuſtineret capti
uitateʒ uitis.i.chꝛiſtus de terꝛa ſola.ſ.maria
excreſcebat:qui in ſe tres ꝓpagines.ſ.caꝛneʒ
animam et deitatem habebat uel tres ꝓpagi
nes ſunt tres peꝛſone ſancte trinitatis.Tertia
uero die.poſtq; uinum ſanguinis ſui in cruce
eſt expreſſum et ꝛegi celeſti oblatum tunc ge
nus humanum de captiuitate eſt egreſſum.
Poc uinum ꝛegem celeſtem ita inebꝛiauit.ꝙ
omnem offenſam humano generi relaxauit.
Poc uinuʒz nobis ſub ſacramento reliquit.ut
quottidie regi celeſti pro mundi offenſa offe
ꝛatur quia quotidie a mudo offendituꝛ. Unð
cum chriſtus naſceꝛetuꝛ ninee engadi floꝛue
ꝛunt.⁊ chꝛiſtum ueram uitem ueniſſe oſtẽde
rũt. Modus aut ẽnatiuitatis chꝛiſti figuratꝰ
eſt in uirga aaron que flruit et fructuʒ ami
gdalinum pꝛotulit. Sicut enim uirga illa mi
rabiliter contra naturam germinauit.ſic ma
ria ſupꝛa oꝛdinem natuꝛe miꝛabiliteꝛ filiũ ge
neꝛauit. Uuga aaꝛon pꝛotulit fꝛuctũ.ſine pꝑlã
tatione: maꝛia genuit filium ſine unili cõmix
tione. In teſta amigdalina dulcis nucleus la
tebat. in teſta caꝛnis chꝛiſti dulciſſima dᷣitas
abſcondita fuit. In uirga aaron inuenimus
fondium uiꝛiditatem. floruz ſuauitatẽ ⁊ feuc
tuum ubertatem. ſic maria habuit uiiditatẽ
uuginitatis.ſuauitatem pietatis.et ubeꝛtateʒ
perpetue ſacietatis. Nonſoluʒ autem chriſtꝰ
iudeis:ſed et paganis oꝛtum ſuum pꝛemõſtꝛa
uit. quia omnes homines ſaluos fieꝛi uo uit.
Vnde octauianus qui tunc toti mundo domi
nabatur. ⁊ ideo a romanis tanquam deus re
putabatur.ſibiillam pꝛophetiſſimaʒ conſule
bat ſi in mũdo aliquis eo maioꝛ futurꝰ erat.
Kodem autem die quando chꝛiſtus in iudea
naſcebatur ſibilla ꝛome ciꝛculum auꝛeum iu
xta ſolem contemplabat ĩ quo circulo virgo
pulcerima reſidebat.q̃ puerũ ſpecioſiſſimũ in
gremio gerebat Qch illa ceſari octauidão mõ
ſtꝛauit regẽ potẽtioꝛez ipſo natũ ẽẽ itimaui.
Meditari ergo debes cuz gaudio quanta ſit
hodierna ſolemnitas. DPodie nanq; natus eſt
chriſtus.⁊ ſic uere eſt dies natalis regis eter
ni⁊ filij dei niui. Podie pueꝛ natus eſt nobis
⁊ filius datus ẽ nopᷣ. Podie ſol iuſtitie q ĩ nu
bibus erat.clare fulcit. Podie ſponſus eccle
ſie electoꝛum caput de thalamo ſuo pꝛoceſſit
hodie ſpecioſus foꝛma pꝛe filijs hominũ deſi
deratam faciez eius oſtẽdit: hodie luxit nobᷣ
dies ꝛedẽptiõis nr̃e. reꝑpatõis antiqᷓ felicitatis
et᷑ne. hodie pax ẽ nuerata nobᷣ hõibꝰ ut cãit

De circũciſione dñi nr̃i

in hymno angelico qui hodie eſt factus. Po
die ut cantat eccleſia per totum muũduʒz mel
liflui facti ſunt celi. Podie appaꝛuit benigni
tas ⁊ huanitas ſaluatoꝛis noſtri dei.quia (ut
dicit Ber.) Potẽtia appebat in ꝛeꝝ cꝛeatiõe
ſapiẽtia uero in earum gubernatõe:ſed beni
gnitas miſericoꝛdie maxime nũc apparuit in
humanitate. Podie adoꝛatus eſt deus ĩ ſimi
litudine carnis peccati. Podie ⁊ nos cũ chꝛi
ſto ſumus ↄgeniti:quia generatio chꝛiſti oꝛi
go ẽ popli chꝛiſtiani. Podie illa duo miracu
la cõtigerũt.que oẽm ſuperat ĩtellectuzʒ ⁊ ſo
la fides apphendere pᷣt.ſ.quod deus naſcit ⁊
uirgo parit. Podie alioꝛum miraculoꝛuz cla
ruit multitudo.Deniq; oĩa q̃ de ĩcarnatõe di
cta ſũt quaſi hec clariꝰeluceſcũt.ibi ĩchoata
hec manifeſtata uideas nũc illa.ac iſtis con
iunge et applica. Merito g eſt iſta dies gau
dij ultatiõis ac letitie magne nimis. oro.
Eſu dulcis.qui de ancilla humili hũi
lis natus te humiliter natũ hũilitatis
anis iuolui: ⁊ ĩ pᷣſepio recliari uolui
ſti da mihi clemtiſſime dñe per tuã iennarꝛa
bilẽ natiuitatẽ renaſci in me noue uite ſanc
titatem. ⁊ ſic ſub habitu ⁊ pãnis mee religio
nis humiliari ut ĩt᷑ arta reglaris diſciplie ſtu
dia.uelut in quod am pꝛeſepio reclinatus.ad
culmẽ uere hũilitatis ualeã attingere.et qui
nr̃e humanitatis ⁊ moꝛtalitatis fieri dignatꝰ
es ꝑticeps.da mihi tue diuinitatis et eterni
tatis eſſe ꝑticipẽ. Amẽ. Capi. x.
¶ De circũciſione domini. Coꝛꝛeſpondet euã
gelio S Doſtq; cõſumati ſüt dies.⁊c.
Oſtquã aut cõſumati et impleti
ſunt dies octo.ſ.a natiuitate dñi
p utrãq; extremitatẽ omputando
Q¶ut cirocideret puer) ſecũdũ le
glis pᷣceptũ.qꝛ hoc erat tpᷣs cucũ
ciſioni deputatũ (uocatũ)et declaratuʒ eſt(¶
nomẽ eius) eſſe¶hs).i.ſaluatoꝛ(quia ĩ cir
cũciſione ſolebat nomẽ ĩponi) ꝙ. ſ.nomẽ iaʒ
an ĩpoſitum ẽ a deo( uocatum).i.pꝛenuncia
tũ ẽ ab angelo pꝛiuſq; in utero).ſ.uirginis(
ↄciperetur) de ſpũſancto. Ritus circũciſiõis
a bro patriarcha abꝛahã exoꝛdiũ ſũpſit.qñ ⁊
nõis amplificatiõeʒ accepit.Na cũ ſignaculo
circũciſionis augmẽtũ ⁊ ĩmutatõeʒ pꝛomeru
it noĩis:ut ꝗ pꝛius dicebatur abꝛã.i.pater ex
celſus.deinceps ob meritũ fidei diceꝛet᷑ abꝛa
hã.i.pater multarũ gentium. MNec ſolũ ipᷣe ſʒ
etiã ueneꝛabilis uxoꝛ eius augmentũ cũ noĩs
mutatione ꝓmeruit. ut que pᷣus dicebatur ʒa
rayv.i.pᷣnceps mea ⁊ domus ſue tantum dein
ceps diceretur zara.i.pꝛinceps oĩm recte cre
dentium feminarum.Ex hoc ergo in ↄſuetu
dineʒ uenit ꝙ ad huius rei imitatiõem nomi
na ĩponerẽtur pueris ĩ die circũciſionis eoꝛũ
et ſic puero ieſu eſt factuʒ. Ab humilitate g.
que eſt ꝛadix ⁊ cuſtos uirtutuʒ. IJeſus ſumẽs
initium ciꝛcunciſionis accepit ſignaculum.ut

Jeſu chꝛiſti.

pꝛo te ſanguinis pꝛecium non tardans effide

ꝛe ſe: tuum ueriſſimum ſaluatoꝛẽ oſtendat.
patribus tam uerbo quam ſigno repꝛomiſſũ.
eiſq; afſimilatũ per omnia.pꝛeter ignoꝛantiã
et peccatũ.Duo magna hodie ſũt facta. Pꝛi
mum quia nomen.ſ.ieſus eſt manifeſtatum.
quod ab eterno ſibi erat impoſitum.et ab an
gelo pꝛiuſquam ĩ utero conciperetur.nocatũ
Angelus enim gabꝛiel miſſus ad mariaʒ ait.
Ecce concipies in utero ⁊ paries filium ⁊ uo
cabis.ſcilicet in circunciſione nomen eius ie
ſum ſcilicet a ðᷣo patꝛe ſibi impoſitum. Ande
in iſaia.Et uocabitur tibi nomen nouum qð
os domini nominanit. Secũdum oꝛigenem.
uocabulum ieſu dulce ⁊ gloꝛioſuʒ omni ado
ratu.cultuq; digniſſimum.nomẽ quod eſt ſu
per ome nomẽ. nõ decuit pꝛimum ab homini
bus appellari neq; ab eis offerri ĩ mundum:
ſed ab excellẽtioꝛi quadag maioꝛiq; natura.
HPHoc ergo nomen ei innatum eſt.ut enim ſal
uatoꝛ ſit.a pꝛopꝛia natura habet.Et quãuis
hoc nomen alijs ante fuerit impoſtum tamẽ
fuit nouum ĩ chꝛiſto in quantum fuit impoſi
tuʒ ab hac pꝛopꝛietate.quia eſt ſaluatoꝛ om
nium. qui in alijs nõ fuit. licet ſalutem in ali
quo facto particulari fecerit. Jeſus eĩ ebꝛay
ce.ſaluatoꝛ ĩterpꝛetatur latie.Dicitur auteʒ
ſaluatoꝛ. Pꝛimo a potentia ſaluandi.⁊ ſic cõ
uenit ei hoc nomen ab eterno. Secundo ab
habitu ſaluandi. ⁊ ſic fuit impoſuinʒ ab ange
lo ⁊ conuenit ei a conceptiõis ſue pꝛincipio.
Tertio ab actu ſaluadi.⁊ ſic fuit uocatuʒ no
men ĩ circunciſione.⁊ conuenit ratiõe paſſio
nis ſue. Igitur ſecundum Chꝛiſto.hoc nomẽ
dei quo ieſus ex utero uirginis nuncupatur.
non nouum ei eſt.ſed anquum:quia ieſus.i.
ſaluatoꝛ uocateſt ſecũdum carnem qui eꝛat

ſaluatoꝛ ſecundum diuinit atem. Unde conſi

deꝛa dignitates huius nominis. Pꝛimo quod
hoc nomen fuit ab eterno pꝛeoꝛdinatum 29
ſecratum. Secundo fuit diuino oꝛe nomina
tum. Tertio patriarchis ⁊ patribus antiquis
deſideratu.Quarto a pꝛophetis pꝛophetatuũ.
Ouinto ab antiquo ſcilicet in ieſu naue (qui
et Joſue dicitur)pꝛefiguratuʒ. Sexto ab an
gelo uirgini ? Joſeph pꝛenunciatum. Septi
mo a beata uirgine pꝛedicatuz. Octauo a io
ſeph hodie impoſitum. Nono ab ãgłis diuul
gatum. Decimo ab apoſtolis magnificatum.
Undecimo a martiribus teſtificatuz. Duode
cimo a confeſſoꝛibus collaudatum. Terdeci
mo a ſanctis uirginibus tanquam olenʒ effu

ſum pꝛeguſtatuʒ. Decimoquarto a fidelibus

ueneratum.E ſt autem ſecundum Augu.dif
feꝛentia iter nomẽ ieſus ⁊ nomẽ chꝛiſtus.ꝗa
nom̃ ieſus eſt nom pꝛopꝛiũ: ſed nom̃ xpᷣs ẽ no
me comũe ⁊ ſacramẽti. Item nomẽ chꝛiſtus
eſt nomen gratie:ſed nomen ieſus eſt nomẽ
gloꝛie. Sicut enim hic per gratiaʒ baptiſma
lem a chꝛiſto dicuntur chꝛiſtiani/ ſic in cele

-ʒ—

ibbilus no .
ſitecgetun lin
cindum enue
lit cecis uiſiz. iucu
ſermonemn nunis ,1l⸗ .
hoͤgtez e bſeſſs cn⸗
ninis efiggeui de boc!
ze wnc ulce.ont
cöfauamv Cotl.Momne
eſombifhe. ſone ieſne
1l. Alnneſts icificn
eſte in homine dni miteſi
genieſu uinutem ablutin⸗
aculam. uirturez ſancunfe
Gan. umnune iſtifcarin
Luzignr min int in peec⸗
nttea onet g quo ad
Uumremtnnn per nonen ie
Pemitturtur uobis peccat
Ylborfonine nne genu
leneſttum tinfoncum. b⸗
glicüc iuocaueuſalaus en
Hofnive e doninns n On⸗
4potre i honine ned dnde
onune inonmndbus gni
Nennonesionirerz
– cccleſe ifne
e⸗di no der ron 9
ed Na

S deilt, Tenen

n nonum
norigenem.
us ommi ado
quoch eſt ſi
im ab hominn
iimundum:
1oriq; naturg.
ſt.t enim ſal
et. Et quinis
oſttum tama
fuit impoſ
ſaluator ofn
lutem in gli
ſus ei ebꝛay
citur autez
ndi. ſie cö
Becundo ab
tiz ab ange
e pꝛincipio.
uocatuz no
ggtioe paſſio
o. hoc nomẽ
nuncupatur.
quig ieſus.i.
nem dui erat

1. Vrde conſi

Peꝛimo quod
edinatum ? 9
ooꝛe nomina
bus antiquis
pꝛophetatü.
ſu naue (cui
Sexto ab an
atum. Sepyti
Octguo 10
b glis diuul
agnificgtum.
icatuz. Duoge
atum. Ledeci
nam oleuz effu
nos fuelibus
um Augu di,
e chriſtus. ga
noß 1ps d ſo
nommẽ chriſtuſs
eſus eſt romne

Pꝛime partis.

. Ki gloꝛia ab ipo ieſu dicemur ſheſuite i.a ſal

uatoꝛe ſaluati:Et quata ẽ diffeꝛẽtia inter gꝛa

tiam ⁊ gloꝛiaʒ tanta differentia põt dici inteꝛ

nomen xps ⁊ ieſus. Moꝛaliter ſ̃ᷣm Bedam ſi
cut xpᷣs in ſua circũciſõne coꝛpõali accepit h̊
nomen ih̊s.ita electi ĩ ſua cucũciſiõe ſpuali ꝑ
ticipãt iſto nomine ut ſicut ipſi a xpᷣo dicti ſt᷑
xpᷣiani ita a ſaluatoꝛe uocẽtur ſaluati. Qõ ẽt
nomen eis nõſolũ pꝛiuſqᷓ; ĩ uteꝛo eccłie peꝛ fi
dẽ cõciperent᷑:ſed añ ſecula a deo uocatũ ẽ.
Poc eſt ergo nomẽ qð ẽ ſupeꝛ oẽ nomen.nec
eniʒz eſt aliud nomen ſub celo datũ hõibus.ĩ
quo oporteat nos ſaluos fieri. Nomẽ ꝙ ſecũ
duũ Bern.eſt mel in oꝛe.in aure melos.ĩ coꝛõ
iubilus.nomẽ qð ĩſtar olei lucet pᷣdicatũ.pa
ſcit ꝛecogitatum.lẽit ⁊ ungit iuocatum.Et ſe
cundum Petrũ rauennas. Poc è nomẽ ꝙ de
dit cecis uiſuʒ.⁊ ſuꝛdis auditũ.claudis gꝛcſſũ
ſermonem nutis.uita moꝛtuis.totãq; diaboli
põtatez de obſeſſis coꝛpoꝛibus uutus huiꝰno
minis effugauit.de hoc nõie dicit Anſhelmꝰ
Ih̃s ẽ nomẽ dulce.nomen delectabile nomẽ
cõfoꝛtans pctõꝛẽ.⁊ nomẽ beate ſpei eꝛgo ihu
eſto mihi yh̊s. Nomẽ ieſu ẽ vtuoſũ.iuxta illð
apłi.Abluti eſtis.ſãctificati eſtis.iuſtificaſti
eſtis in nomine dni nr̃i ieſu xpᷣi. Pabet eĩ no
men ieſu uirtutem ablutiuaʒ quo ad peccati
maculam.uirtuteʒ ſanctificatiuaz quo ad cł
pam.⁊ uirtutẽ iuſtificatiuã quo ad reatum.
Cuʒ igitur tria ſint in peccato.ſ.macula.cul
pa ⁊ ꝛeatꝰ.patet qð quo ad omnia iſta pecca
tum remittituꝛ peꝛ nomen ieſu. Unde Yohes
Remittuntur uobis peccata pꝛopteꝛ nom̃ eꝰ
In hoc nomine omne genu flectitur.celeſtiũ
teꝛꝛeſtrium ⁊ infeꝛnoꝛum. Poc nomẽ domini
quicuq; iuoc auerit ſaluus eꝛit.dDe hoc quoq;
nomine ipᷣe dominus ait. Quicquid petieꝛitis
q patre ĩ nomine meo dabit uobis. Poc igit
nomine in omnibus oꝛatõnibus uti debemus
ac petitiones ĩ nomine xpᷣi foꝛmaꝛe.⁊ pꝛopteꝛ
hoc oꝛatõnes eccleſie ĩ fine foꝛmant i chriſti
nomine:dicendo peꝛ xpᷣm dominum noſtrum
ul aliquid ſimile. In hoc nomine ille non pe
tit:ꝗ ↄtra dei diſpoſitiõem ⁊ cõtra ſuam uel
alioꝛum ſalutez petit. AImmo uero ꝗ talit᷑ pe
tit. hoc nomen eum petere dubinʒ non eſt.
Ueꝛe eꝛgo ⁊ pꝛopꝛie dictus ẽ ihs:qꝛ non niſi ĩ
hoc ſolo nomine ſalutem obtinere poſſumus
Vnñ de ſeipo dicit.E go ſuʒ alpha.⁊ o pricipi
uz ⁊ finis.Quia ſicut peꝛ uerbum eteꝛnaliteꝛ
dictum omnia pꝛoducũtur.ſic per uerbũ car
ni unitũ reparantur.promouentur et finiunt
Scðʒ quod hodie factũ ẽ q; cepit hodie dñs
ihs ſuũ ſacꝛatiſſimũ ſãguineʒ ꝓ nobis fuùdeꝛe
cuʒz ipius caꝛo cultelo iĩcideretur lapideo.Tẽ
peſtiue cepit pati pro nobis:et qui peccatum
ñn fecit.penam hodie poꝛtare incepit pꝛo ir̃is
peccatis.Nõſolũ eĩ ĩ uirili ſʒ ẽt ĩ infatuli eta
te:ſaguinẽ ſuũ ꝓ nobis uoluit fudere. Poꝛa
uit at pueꝛ ihs hodie ꝑꝑ doloꝛẽ qm i carne ſẽ

Lapi.x.

ſit.naʒ ueꝛã carnem ⁊ paſſibilem ſicut ceteri
homines habuit. Sed eo ploꝛante.credis ne
ꝙ mater potuerit lachꝛymas continere. Plo
rauit eꝛgo ⁊ ipſa compatere ⁊ tu ſibi.⁊ ploꝛa
etiam cum eo:quia hodie ipſe foꝛtiter ploꝛa
uit. Mam in ſolenitatibus iſtis multum gauð
re debemus pꝛopter ſalutem noſtꝛam quaʒ qͥ
ſiuit:ſed multum compati et dolere pꝛopter
ſuas auguſtias quas ꝓ nobis ſubſtinuit. Mł
tum etiã ex hoc ãmiraꝛi debemus ad tollerã
dum penas pꝛo peccatis pꝛo proprijs: cũ cer
nimus ipſuz tantas toleraſſe pꝛo alienis. Un
de Bernar. Quis non erubeſcat refugere mł
to minoꝛes penas pro peccatis ſuis:cuz noue
rit xpᷣm tanta pꝛotuliſſe.non pꝛo ſuis ſed pꝛo
alienis. Et ſciendum quod ſex uicibus fudit
ſanguinem ſuum pꝛo nobis. Pꝛimo in circun
ciſione et hoc fuit noſtre redemptionis initiũ
Secundo in oꝛatiõe.et hoc fuit noſtꝛe redẽp
tionis deſideriũ. Tertio in flagellatione.et qꝛ
to in coꝛonatione ⁊ Gᷓ fuit noſtꝛe ꝛedẽptõnis.

meꝛitum:quia liuoꝛe eius ſanati ſumus.Qui

—

to ĩ crucifixiõe.⁊ hoc fuit noſtre redẽptiõis pᷣ
tiũ tcẽ eĩzʒ q̃ ñ rapuit:exolusbat. Sexto ĩ late
ris apparitione.⁊ hoc fuit noſtre redẽptionis/⸗
ſacꝛamentum peꝛ quod figurauit nos per aq;
baptiſmatis debere mundari:qui quidẽ bap
tiſmus.habiturus erat efficatiam a ſanguine
chriſti. Der primũ docemur nos ſpiritualiteꝛ
ciucũcidere ⁊ peccata abijceꝛe. Peꝛ vᷣʒ mẽtis
ãguſtiã ꝓ ſalłte noſtꝛa ſuſtineꝛe ꝑ t᷑tiũ caruezʒ
noſtꝛam domare.per quartum animam nr̃aʒ
uututibus oꝛnare.per quintum membꝛa nr̃a
mandatis dei ligare.ꝑ ſextũ uulneratum coꝛ
ĩ caꝛitate ði habeꝛe. Uides eꝛgo quotiẽs chꝛi
ſtus ſuum fudit ſanguinem pꝛopter noſtram
redemptõnem. Ubi ſunt noſtre lacrime:ubi
gemitus: ubi fletus:ubi gratiarũ actõnes pꝛo
tamcopioſa ſanguinis effuſiõe: Uenite adoꝛe
mus ⁊ pꝛocidamus ante eum ploꝛemus ante
dominum qui fecit nos.⁊ tãcopioſe redemit.
Ut em ait Bern. Guffeciſſet ad redẽptõnem
oꝛbis una pᷣcioſiſſimi ſanguinis gutta:ſed da
ta eſt copia. ut in beneficij recoꝛdatione.uir
tus diligentis clareſceret. copioſa enim apud
eum redemptio. Ut autem dictuʒ eſt ritus ⁊
religio circunciſionis ab abꝛahaʒ ſumpſit ex
oꝛdium.quia pꝛimus unius dei confeſſus ẽ fi
dem.et in ſignum huius pꝛimo accepit circũ
ciſõnem.que fuit ſignum diſtinguens fideles
ab infidelibus.ꝛzedens em abꝛaham adhuc
in pꝛeputio poſitus.filium ſe habiturum quẽ
deus ei pꝛomiſit.huius rei ſignum circunciſi
onem accepit:ut ꝙ cꝛedẽs iuſtificatus ſic ceꝛ
neꝛetuꝛ. uit eꝛgo data ⁊ iſtituta circunciſio
Pꝛimũ pꝑꝑ meꝛuũ fidi abꝛahe.ut ſic diſtabat
a natõib ceteꝛis ſic diſtaꝛet ẽt ſig cuↄciſõis.
It᷑ ut ppłs ꝗ ex eadẽ ꝓgẽie naſcituꝛꝰeꝛat ꝑeꝛ
cucũciſõnis ſignu peculiaꝛis deo agnoſceꝛct
⁊ ab alijs natioibdiſceꝛneꝛet ac ſcmẽ eius ꝗ

— 4 „ 1 —
Xe& vwols α (πα☚⁰.
. 7

De circũciſione dñi nr̃i

cꝛzedens deo boc ipſum acceperat eſſe ſciret᷑.
IVtẽ ut ſi qui ex eodẽ populo in pꝛelio coꝛruiſ
ſent.hoc ſigno circũciſionis iteꝛ gentes cogni
ti.quia de ſtipe ſancta deſcenderãt:ſepultu
re tꝛade?ẽtur. Et ideo ĩ heꝛẽo ñ cucuncidebã
tur ubi ſoli ſine gentibus conuerſabant. Itẽ
in remediuũ peccati oꝛiginalis.et ad ꝛepreſſio
nem concupiſcentie carnalis. Data eſt etiam
circunciſio in pꝛepaꝛationẽ ſuſceptionis fidei
qꝛ circuũciſio eſt quedazʒ pꝛofeſſio moſavce le
gis ſeruande: ſicut ⁊ baptiſmus eſt profeſſio
legis euangelice et per pꝛofeſſione ʒ illam diſ
ponebantur ad iſtã. circunciſio igitur pꝛeteri
ti tempoꝛis mandatum fuit.⁊ ſignuz pꝛomiſſi
xpᷣi quaʒ uſq; ad xpᷣʒʒ opoꝛtuit auioꝛitatẽ hbr̃e
ut tamdiu curreꝛet donec naſceꝛetuꝛ ꝓmiſſus
abrae quo nato ⁊ pꝛomiſſiõe ĩpleta.opoꝛtuit
cucũciſionem ⁊ ſignum pꝛomiſſionis ceſſare.
unõ fiebat cultris petrinis.qꝛ petra erat xpᷣs.
Woluit autez xpᷣs circũcidi ex cauſis pluribꝰ
qᷓ;uis nõ eſſet legi ſubiectus. Primo ut oſten
deret ſe eẽ ð̊ geneꝛe abꝛae.ꝗ circũciſõnis mã
datuzʒ accepit.⁊ cui de xpᷣo ꝛepromiſſio facta
ẽ. Gecũdo ut patrihus aſſimulatꝰiudeis ſatiſ
faceret.ac ſcandalù et oẽz excuſationem ĩ ſe
nõ credendi. ⁊ euʒ nõ recipiẽdi.ipᷣis aufenet.
Tertio ut legem ueteꝛẽ ⁊ cucuciſõneʒz q; deꝰ
iſtituerat approbaret.ac eã ſãctam iuſtam ⁊
bonã fuiſſe monſtraꝛet: Quarto ut obediẽetie
⁊ huilit atis vtutezʒ nobis ſuo cõmendaꝛet ex
ẽplo: pᷣceptũ legis cui tamẽ ſubiectus ñ erat
obſeruando.Quinto ut legeʒ quã dedit alijs
Et ipᷣe impleret.⁊ qui ĩ ſimuitudine cãnis pec
cati:non autem ĩ caꝛne pci ueneꝛat remediũ
quo caꝛo pcti mũdari ↄſułuerat ñ reſpueret.
Sexto ut legis onꝰĩ ſe ſuſtines.alios a legiſ o
nere ꝙ põtar̃ ne gerãt:liberaret.qꝛ factꝰ ẽ ſbᷣ
lege ut eos ꝗ ibᷣ lege eꝛãt r̃dieꝛʒ. Septĩo ut ꝓ
nobð ſãguinẽ ſuũ.nſolũ ĩ etate uirili:ſʒ ẽt ĩ ira
tia fuùderet.⁊ tẽpeſtiue pati ĩcipeꝛet.Octauo
ut in ſe ueꝛitatẽ caꝛnis huane oſtẽdeꝛet.⁊ he
reticos qui dixerunt eum nõ uerũ coꝛpus ſed
fata ſticum habuiſſe cõfunderet. Nono ut ca
ſtitatẽ qne a circũciſõne actus Üllius mẽbri ẽ
cõmendaret.⁊ concupiſcentiam caꝛnalem re
pꝛobaꝛet.decimo ut in ipſo caꝛnalis circunci
ſio finẽ.⁊ ſpualis exoꝛdium habeꝛet.⁊ nos fo
le ſpualiter circuncidẽdos demonſtzꝛaꝛet. Ut
eniʒ apłus ait. inis legis xpᷣs ad iuſticiã om
ni credenti. Podierno itaq; die ceſſat circun
ciſio.et habemus pꝛo ea baptiſmum: qui eſt
maioꝛis gꝛatie: ⁊ minoꝛis pene. Ilaz gra bap
tiſmi ſuperueniens:caꝛnis cucuciſionem eua

cuaint.quẽ admodum frictu adueiẽte floꝛes

decidunt æ marceſcum. Unde greg. Qð apõ
nos ualet aqua baptiſmatis: hoc egit apõ ne
teꝛes uel ꝓ paruulis ſola fides. uel pꝛo maio
ꝛibus uirtus ſacrifitij Lꝓ his ꝗ ex ſtirpe abꝛa
he pꝛodierum miſterium cucunciſionis. Et
ſecundum Seda, idem auxilium curationis ĩ

JYeſu chꝛiſti.

lege cucunciſio ↄtꝛa oꝛiginalis peccati uulnꝰ
pꝛeſtitit: quod nunc baptiſmus tẽpoꝛe gratie
confeꝛt: niſi quod intꝛoitus in ꝛegnum nondũ
patebat circuciſis ut modo baptiʒatis. At vo
nonſolum baptiſmus hoc facit: ſed etiaʒ paſ
ſionis adiunctio.que ſi circiſiõi adiuncta eẽt
et ſimiliter ibi fieret. Ideo autem in carne
prepucij fiebat circunciſio:quia in parte illa
magis cõcupiſcentia dominatuꝛ.peꝛ quaʒ oꝛi
giale peccatù pꝛopagatur. Ubi ergo uia pec
cati eſt ibi apte ſignabatur peccati remediũ.
Significat auteʒ ꝑ circunciſionem caꝛnis cir
cunciſio mẽtis.qua mũdatur anima a uitijs.
Et ideo debemus cir eunciſionem ſpũaleʒz in
omnibus intus ⁊ extꝛa habeꝛe ⁊ ex omni paꝛ
te ſpualiteꝛ uicijs cucunciſi eſſe.Cucunciſus
em̃ xpᷣus eſt ut omnia pcõꝛuʒ uitioꝛumq; ſuꝑ
flua hõiem abſcidere a ſe ðbere doceret. Uñ
ſecundum Berñ.Duplex eſt circunciſio. que
aꝗ nobis fieri debet.ſ.interioꝛ ⁊ exteꝛioꝛ.E xte
ꝛioꝛ conſiſtit.ſ.in habitu ne ſit notabilis i ac
tu ne ſit repꝛehenſibilis.⁊ in ſermone ne ſit ↄ
temptibilis. Inteꝛioꝛ ſimiliteꝛ ĩ tꝛibus cõſiſtit
ſ.in cogitatione ut ſit ſãcta.ĩ affectione ut ſit
puꝛa.in intentõne ut ſit recta. Pec Beꝛñ.De
bemus igr̃ eſſe circunciſi coꝛde a cogitationi
bus noxijs ⁊ imundis.a iudicijs falſis ⁊ teme
rarijs.ab imentõnibus ⁊ uolũtatibus iniquis
ut coꝛam deo ꝑtimeſcamus uerſaꝛe in coꝛde.
ꝙ coram hõibꝰ erubeſceremꝰdicere uel face
ꝛe q; q dicta ulł facta hõibus.hoc ſũt cogita
tiões deo.ẽmus quoq; eſſe circũciſi lingua
a uerbis turpibus.ðtractorijs. mẽdoſis.ocio
ſis ⁊ ſupfluis:qꝛ de omni uerbo ocioſo etiam
ignoranter pꝛolato.ſicut ⁊ de cogitatione mi
nutiſſima redẽda eſt rõ ĩ dei iuditij. debemꝰ
etiaz eſſe circunciſi omibus ſẽſibus ⁊ mẽbris
coꝛꝑis noſtꝛi.a ꝓhibitis ⁊ illicitis.a uoluptuo
ſis ⁊ ſuperfluis omnibus abſtinẽdo.⁊ nõſolũ
a peccato:ſʒ ⁊ ab omni occaſiõe peccati nos
ſubtꝛahendo.quia niſi quis occaſiõcm pecca
ti uitaueꝛit.uix peccatuz declinabit.Tali cir
cunciſione ommia uitia ⁊ peccata tollutur et
excluduntur. Unde ⁊ octaua die cucunciſio.
merito fiebat:ĩ qua ⁊ ultima reſurrectio ſiet
qua ndo membꝛis omnibus circũciſis.i.uitijs
⁊ peccatis abſciſis totus ex integro innouatꝰ
omniq; ſuperfluitate mundatus hõ ad imõta
litatẽ reſurget. Octaua dies.ipſa ẽ q̃ ⁊ pᷣma.
In hac eĩ mũdus cepit.chriſtus reſurꝛexit.
in hac ⁊ ulis reſurrectio erit ſex etem̃ ſũt hu
ius ſcłi etates.in quibus ꝓ deo laboꝛibus inſi
ſteꝛe.⁊ pꝛo adipiſcẽtia ſempiteꝛna requie ad
tpᷣs operari neceſſe eſt. Septima etas non in
hac ſed in alia uita quieſcentiũ.uſque ad tẽ
pꝰ reſurrectionis omniũ.Octaua aut etas ip
ſa ⁊ dies reſurrectiõis ſine ullo tꝑis fine bea
ta. Lunc autez nõſolum circuncui ſed omni
bus ab eis pctis abſciſ mũdi et imaculati et᷑
num nomen ſciĩ ſuſcipient ⁊ hereditatẽ. Qui

nnagere⸗ . vobibeati
busli ;
nobe de i eemni/

arione tin d
e nimi gi
zungn iecheit
iuinuniz adede
oscnde el nen
liez nechi lle n
tus e goballent n G
nem:et daudit oolios
nicuſtwl ſiusn
ſua atenii ſbineg⸗
larctetuelnte lar
mnmmus ius? 4b omn fi
lasſosli ſipeſ onn
Imt ſenututi ſubifelon
ſun cet uonam er iſ
tiſa bonn agio ſn gue
Crciciſone non minus ind
o elemſfnaz ſcio loei
un goyer et agls abſco
Ciſone ſedllo omedat cui!
ſer ooe, dec Beca. de
(näͤitas exra püare:t
crrcicheſe. Coris etiaz
tis ot eccni d pniaz
chcucſdeziccder ooꝛe
miatöescllinaiganinn.
gunt/ ſcoctauo cie D
in uelice peccators
catirecognito contnino,
Ueceatigeteſtanio. firun.
ſn ai imj ufi
1 Apeccatü expellit
ftunenneimiſcce
aits a
Pnmnan uniniine 4
onie neiniete⸗

nem (mnis cir
rnima a itij,
em ſpüglez in
1 erommni pa
e⸗Cucunciſus
uitioꝛumcz ſun
re doceret. U
crrcunciſio que
Texteꝛioꝛ Ene
t hotabilis ige
rmone ne ſty
fectione ut ſit
er Be, i. de
a cogitationi
nubus iniquis
ſane in coꝛde.
icere uel face
hoc ſüt cogita
irciͦciſi lingua
medoſis. ocio
docioſo erliam
cogitatione mi
uditij debem⸗
ſibus ? mebris
itis. uoluptuo
tinedo.? roͤſoli
ſie peccati nos
ccaſtocmn pecca
inabit.Lali cir
ata tollüͤtur et
die cucunciſio.
reſurrectio ſiet
rcüciſisi uitiſs
Negro innouat
tus boͤ ad imott
.ipla ? pa.
iſtus S
t ſex etemn ſut
Zeolaboribus inſt
Ferna requie 4,
iterna
ma etas non in
ima e
aue ad te
entiu. uiſ
ana alt elas ib
ctaua9 neben
ullo mme Vommi
cunciſi ed o.

— —

Pꝛime partis.

eꝛgo mala ⁊ nana cogitare uł logꝗ aut facere
n appetit iſte ĩterius et exteriꝰ ꝑfecte circũci
ſus ẽ. Paruz aut pꝛodeſt circũciſuʒ eſſe ex ꝓ
te una ⁊ ñ ex alia ut eĩim ait Piꝰpapa. Nihil
ꝓdeſt hõi ieiunaꝛe ⁊ oꝛare.⁊ alia religõis bo
na agere:niſi mẽs ab iniꝗtate.⁊ ab obtrecta
tiõibus ligua pꝛohibeatur. Nihil quidẽ ꝓdeſt
.ſ.qᷓ;ẽtum ad vitã eternã ꝓdeſt em̃ quatum ad
tempoꝛalia. Uñ et Beda. Nemo ſane cuʒz cir
cũciſiõem pꝛedicari audierit unius ſolum mẽ
bꝛi cõtinẽtiazʒ actumet imperari q̃ſi uel a foꝛ
nicatione tm̃ vel licito matrimõio tꝑãter vtẽ
tez vlł uirginitatẽ glo:ioſũ exiſtere abſq; alia
rũ uirtutuʒ adiectõe ſufficiat.⁊ ñ oĩm potius
quos coꝛde uel coꝛpoꝛe geſtam?ſẽſuũ caſtiga
tiõeʒ pꝛecipi:ille itaq; uera circũciſõe mũda
tus ẽ ꝗ obdurat aures ſuas ne audiat ſangui
nem: et claudit oculos ſuos ne uideat malù:
qui cuſtodit vias ſuas ne delinquat in lingua
ſua ⁊ attendit ſibi ne grauetur coꝛ eius ĩ cra
pula et ebꝛietate.qui lauat inter innocentes
manus ſuas ⁊ ab omni via mala pꝛohibet pe
des ſuos:qui ſuper omnia caſtigat coꝛpus ſu
um ⁊ ſeruituti ſubijcit.omniq; cuſtodia ſᷣuat
ſuum coꝛ:quoniam ex ipſo vita pꝛocedit.Sʒ
⁊ ipſa bona actio ſua:que in abſcondito eſt:
circũciſione non minus indiget:ut cũ ieiuno.
oꝛo.elemſynaʒ facio:gloꝛiã itrinſecus querã.
Qua pꝛopter et apłs abſcõditam coꝛde cucũ
ciſione ſedulo ↄmẽdat.cui laus nõ ex hõibus
ſʒ ex deo ẽ. PHec Beda.Debemꝰ ergo oẽ pec
catũ itus ⁊ extra vitare:⁊ ex oĩ ꝑte ſpũaliter
circũciſi eſſe. Totiẽs etiaʒ hõ circũcidit᷑ quo
tiẽs poſt peccatũ ad pniaʒ reuertit. Pãc aũᷣt
circuciſiõez pᷣcedeꝛe opoꝛtet octo ſpuales illu

mãatões diuinarũ gratiaꝝ.q̃ ꝑ octo dies ĩtelli

gunt᷑.⁊ ſic octauo die cir cũciſio ĩ aia celebꝛa
tur uidelicet peccatoꝛis ad deũ cõuerſio.pec
cati recognitio.contritio.cõfeſſio.ſatiſfactio.
peccati deteſtatio.ĩ futurum cautio.⁊ ex tũc
octauo ſequit impij iuſtificatio.qua gratia ĩ
fũdit᷑ et peccatũ expellit.⁊ in ipᷣo die octaua
ſ.ĩ iuſtificatione impij celebꝛatur circuciſio
ĩ aia penitẽtis.Que ꝗdẽ circũcino nõ eſt alið
qᷓ; amputatio uitioꝛũ:que habʒ fieri in cultel
lo pnie.Sicut enim ĩ circũciſiõe coꝛpoꝛali fit

amputatio ſi uꝑflue carnis:ſic in cacunciſone
ſpuali fit amputatio uitioꝛum et peccatoꝛuz3z.

q̃ ſola ſut homini ſuꝑflua.omnia eiĩ alia crea
ta in hõie ſũt nalde bona.Et ñ iſta circũciſio
fiat in anima: ipſa ẽ filia perditõis ſecunduzʒ
illud genep.maſculus cuius pꝛeputij caꝛo cir
cũciſa non fuit peribit de ppło ſuo. Item iſti
octo dies ſunt octo illuminatiões ſpiritus ſep
tifoꝛmis in ſeptem uirtutibus pꝛincipalibus:
cum perſeuerantia finali que eſt octauo.Et

quia niſi per chꝛiſtum peccata ũ tollut᷑:ipᷣe ẽ
eĩ agnus dei qui tollit pcta mũdi.ideo ut dic

tũ eſt circũciſio cultris fiebat petrinis:qa pe
tra erat xpᷣs. Hec illa iudeoꝛu circũciſio ſigni

Capi.xi.

ficat:⁊ ſine hac ſignificatõe ĩutilis è. Et ideo
xpᷣs circuciſus eſt ut ciꝛcuciſionis ſignificatio
nem nobis cõmẽdaret.Sicut ei nobis eſt na
tus.nobis baptizatus ⁊ paſſus.ita ⁊ nobis nõ
ſibi ẽ circũciſus. Spũalezʒ ergo circunciſionẽ
ſignificatã ꝑ coꝛpoꝛalẽ habeꝛe ſtudeamus:ut
illã ſpuũalem q̃ in octaua reſurrectionis in no
bis futura ẽ.ab omni coꝛruptõe culpe ⁊ pene
cõſequi mereamur. Tres itaq; cõſtat eſſe cir
cũciſiones:una eſt ſacramẽtum ſcilicet circũ
ciſio que ẽ ĩ coꝛpoꝛe.due uero ſũüt ꝛes illius ſa
cramenti.uidelicet circũciſio a pctẽo que quo
tidie eſt in anima.ac circuùciſio a pcctᷣo.et ab
omni pena pcti.que in reſurrectiõe erit ĩ ani
ma ⁊ in coꝛpoꝛe. Oro.
Eſu clemẽs:ꝗ de uirgie natus.ſub le
i ge circũcidi uoluiſti: cirocide ieſu mi
.- coꝛs: cogitatiões: uerba ⁊ opera ſ
ui tui: ut nil tue uolũtati cõtrariũ.cogitãdo:

o loquẽdo:oꝑando peꝛagam.⁊ in ſeniu ſt mihi

cogitatus dei ⁊ omnis narratio mea in pꝛece
ptis altiſſimi.⁊ in oꝑibug mandatoꝛum tuoꝛũ
dirigãtur om̃s actus meĩ.E cce domini coꝛaʒ
te ſunt coꝛ meum.lingua mea. ſenſus ⁊ mem
bꝛa.conãtur quidem:ſed per ſe non poſſunt.
Fac tu ꝙ ipſa nõ poſſũt.⁊ perfice in bonis &
nderiũ mei pctoꝛis:qui conſueuiſti deſideriũ
ſuum dare iuſtis. Amẽ. de apparitione do

mãife ſtauit ſe gẽtil ibus.id ẽ ma
gis qui erant getiles. Pꝛopheta
m quippe ſeu vaticinatum fue
S.,; rat laam pꝛophetam gẽti
liũ.ꝙ oꝛiret ſtella ex Jacob.⁊ cõſurgeꝛet ho
mo cq iſrł:ubi oñditur ꝙ oꝛtus noue ſtelle ap
parẽtis.erat ſignũ xpᷣnaſcentis.Iſti ergo ui
dentes nouam ſtellam: cognouerũt per inſpi
rationẽ diuina ʒ quod illa eꝛat que per balaã
pꝛedicta fuerat: ⁊ ideo ſtatim mouerunt ſe q
locis ſuis ut ad veneꝛanduù pueꝛum natum ve
nirent. Iſti a balaam genus duxerant.⁊ non
miꝰ fiðt qᷓ; generis ſucceſſoꝛes ⁊ heredes eꝛat
vnde non a magica arte: ſed a magnitudine
ſcientie uocati ſunt magi. qſi in ſapientia ma
gni.⁊ eꝛant in ſcientia aſtroꝛum periti.OQuos

5S Ertiadecima uero die puer ieſ
t

enim hebꝛei ſcribas greci ꝑhosl

teſ. hos perſe
magi non malefici ſed ſapiẽtes pꝛi
noſtre.Qui idẽõ cẽtiam̃ rẽgẽes dicti funt: quia
illo tpᷣꝛe ph̊i ⁊ ſapientes regnaꝛe conſneuerũt
Vnde de antiquoꝛum tꝑũ felicitate Seneca
ſic dicit. Summa felicitas erat gentiũ.in qui
bus nõ poterat potentioꝛ eſſe niſi meliõ.llo
ergo ſeculo ꝙ aureuʒ perhibetur.officiũ erat
imꝑare nõ regnum. Parum erat regi. ſine ar
te ⁊ ſine difficultate.ſbi inuẽue aliꝙ recepta
culum. Unde de quodã pho tunc regente ſta
tim ſubiungit. Orogenes dedalus.cuzʒ uidiſſʒ
puerum caua manu aquam bibencmmi ſi egi
1¹

pſ

Helre

ſai bas

9 en gho

afSer

WXA

ſignificabatur ſãctiſp ritus illuſtꝛatõe mox ĩ
telligeretur. †”pm igitur deum ⁊ homineʒz in
ſtella queꝛebat.quã diuina inſpiratõne ꝑ ſtel
laz ſignificari intelligebant. Iſta ſte la diffe
ꝛebat ab alijs multipliciter. Pimo in ſubſtã
tia:qꝛ aliaꝛum ſtellaruʒ materia.eſt materie
celeſtis ⁊ quinte eſſẽtie. Pec ãt de ſubſtãtia
coꝛꝛuptibili fuit.Secundo quo ad eius prĩci
pium effectiuum:qꝛ alie ſtelle a deo ꝑ ueꝛbũᷣ
cꝛeate ſũt nłia coopeꝛãte natura.ſed iſta mi
ſterio angeli a uerbo facta eſt. Certio ĩ du
ratõe quia alie a pꝛincipio mundo ſũt cõdite
⁊ ineternũ manebũüt iſta xpᷣo nato creata ẽ ⁊
poſtea eſſe deſinit.Quarto ĩ ſitu:qr alie ſunt
in celo iſta autezʒ nõ fuit ſita in fimamento.
ſed in aere nõ lõge a terra. Quinto in magni
tudine.qꝛ tʒ ſdtholomeum.quelibet ſtellaꝝ
firmamenti uiſibilis nobis: maioꝛ eſt tota teꝛ
ra foꝛte iſta non fuit ultra quatitatẽ duoruz
uel triũ cubitoꝛuʒ. Sexto i motu.qꝛ alie mo
uẽtur circulaꝛiter ab oꝛiẽte ĩ occidẽteʒ. PHec
auteʒ feꝛebatur motu ꝛecto ab oꝛtu ĩ meredi
eʒz. Septimo ĩ ſtatu alie mouentur motu cõ
tinuo ⁊ nunq; ſtat:iſta aũt cũ magis euntibꝰ
ibat.⁊ cũ ſtatibus ⁊ quieſcẽtibꝰ quieſcebat:
Octauo in uiciſſitudie appaririõis ⁊ occulta
tõis.cum eĩ itrauerunt hirłm occultauit ſe.ðᷣ
inde ubi heꝛodem ꝛeliqueꝛũt ſeit ſam mõſtꝛa
uit. Nono in tẽpoꝛe.qꝛ alie lucent ſoluʒ ð no
cte. Hec uero i meꝛidie ſole lucẽte appar̃bat

noꝝ. Secundum eſt. quia eccleſia hodie ſan
cta eſt ab eo deſpõſata.et eidem ꝑ baptiſmũ
uere cõiuncta.quẽ tłi die.anno ſuo.xxx.reci
pere dignatus ẽ. Et ideo letant᷑ cãtatur. Po
die celeſti ſponſo iuncta ẽ eccłia.om̃ ĩ ioꝛda
ne lauit xpᷣs eius cia.Nã i baptiſmo deſpon
ſatuꝛ aĩia xpᷣo ꝗ virtutem ſumpſit a bapt ſmo
ſuo.et ideo animarum baptizatarum congre

gatio uocatur eccleſia.Tetiuʒ eſt quia tali

die.ſ.ãno ꝛeuoluto pꝰ baptiſmũ fecit ad nup
tias pᷣmuʒ miraculũ.ꝙ ẽt ad ecclłiã ⁊ ſpualeſ
nuptias adoptãt pt put ifꝛa ſuo loco apꝑebit
Pis ergo(ut cantat eccleſia)tribus miracuł
ornatu ſanctum diez colimus. Unde ut dicit
maximus epᷣus.⁊ in antiquioribꝰ libris.dies
illa dicitur pluraꝛiteꝛ dies epyphaniaꝝ.i.plu
riũ illuſtrationuzʒ xpᷣi epiphanes em̃ illuſtra
tionem ſonat. Pas tantum tres manifeſtatio
nes proprijs quidem nominibus diſtiguunt.
epyphniã uocãtes eã que peꝛ ſtellã facta eſt
qſi de ſurſũ facta theophania eãq; in baptiſ
mo quaſi a deo.i.patre factaz. bethaꝑhaniã
eã que ĩ nuptijs.quaſi in domo factà beth ei
domum ſonat. Recteq; tria hec in uno die
acta nobis miſteria predicantur qui trinita
tis ineffabilis archanum uno dei ſub nomie
cõfitemuꝛ. Pec maximus. Inſupeꝛ ſecundũ
origeneʒ etiã hac die pauit quatuõ milia ho
minum de ſeptem pannibus et paucis piſci
culis. Uides itaque qᷓ; ueneꝛabil ẽ dies iſta

De apparitĩone domini facta tribus magis. 1 * nunn
. 2 . 6 efictd .
ꝓtinus exemptum e perula calicẽ.hac obiuꝛ quaʒ lux diurna nõ impediebat:quia ſecudũ nigu ge ols
gatiõe ſui.Quãdiu homo ſtultus.ſuperuacu Chriſoſt. ipos ẽt ſolis radios pꝛoprio fulgore H‚ gnt ſie bic nugi
as ſarcinas habui. Qui ſe ↄplicuit in dolio.⁊ ſuꝑabat. Decimo in ſi ignificatiõe.quia alie ſi Wwe lara eicee gen
in eo cubitauit. Pec ſeneca. O quatũ diſtat gnant tẽpoꝛum ⁊ annoꝝ diſtinctionẽ. iſta ue . ſtusiugi e ſio.
ĩteꝛ rectoꝛes huius tempoꝛis ⁊ illiꝰquia nunc ro ſignificabat creatoꝛis natiuitatẽ. Undeci ai iftnc heef
omnia illis Sꝛia.ſ.diuitias honoꝛes ⁊ delitias mo ĩ effectu ꝗa alie ht efficatiã certã ad tꝛã gpbenam niban
queꝛũt.⁊ ideo ĩ futuro foꝛte peius gentibꝰha ſmutatõm iſtoꝝ ĩfeꝛioꝛũ: iſta auũt nullũ habu ſie r ei d
es l N bebunt. Et uenerunt magi ab oꝛiente.i.a ꝑti it effectũ.niſi ꝙ notauit natũ ſaluatoꝛẽ. Duo ſiconen idie
vdpus que reſpectu hirłm ſũt ueꝛſus oꝛientẽ.ut decio ĩ miſterio. cetera eniĩ aſtꝛa creauit ðus inrbegz bulo
Fʒ Cꝛziſo.unde dies naſcit inde ꝓcederet fiði ĩ miniſteriũ cunctis gẽtibus. Dec aũt ſtella wrgtiſuitt
initium:qꝛ fides lumen ẽ aĩaꝝꝑ.᷑t ᷣm Beꝛn. miſteriũ ſoliꝰ chriſti eſt edita. Credecimo in ſtimmt naſce
Merito ab oꝛiente ueniũt.ꝗ ſolez iuſtitie no ſingularitate apparitõis.quia quelibet ſtella rcha icd Aoi⸗
uum nobis oꝛtũ annunciãt.letiſq; ꝛumoꝛibus apparet omnibus ꝗ ſut in emiſperio eiꝰ: ſed geftceret ſcehuin
totuʒ mundũ illuminãt. Uenerut auteʒ ſpẽa iſta uiſa eſt tantuʒ tribus magis. Quartode iceorum d borl
liter de finibus perſaruʒ. medoꝝ.⁊ chaldeoꝝ cimo in motoꝛe: qꝛ alie ſtelle nõ hñt motoꝛes tugifut füime
ubi fluuius eſt ſaba.a q̃ ⁊ ſabea regio illa di pꝛoprios iſta autem habuit motorẽ propriuʒ engenn kecenn
citur. iuxta qᷓ; ẽ arabia ubi magi reges fuiſſe ſ.angelum qui natiuitateʒ xpi paſtoribus nũ leſamfunine
memoꝛatur. Sunt autem due arabie una cõ ciauit. Multa ⁊ magna hac die facta ſunt ꝑ. gteruhs⸗
termina ⁊ uicina iudee.⁊ reſpectu hirm ab dominum ihm. ⁊ maxime cuca ipſaz eccleſi l D nin i
oꝛiẽte. ð̊ qua uidẽt magi uẽiſſe.alia cõteꝛmia o am. Dꝛimum eſt qꝛ ipſa hodie in peꝛſõa ma e be
indie.diſtãs a hirim quaſi unius anni itinere goꝛum ab eo in ſponſaʒz eſt recepta:qꝛ eſt ex en . w in
⁊ de hac infra tredegim dies non poteꝛãt ue genttbus maxime congꝛegata. MNaʒ die nata liſt/ ae 6 *
nire. Unde Remigius. Scienduʒz eſt ꝙ aliꝗ lis ſui in perſona paſtorum iudeis apparuit velclane
ſolẽt diceꝛe.quod pueꝛ ꝗ tunc natus eſt ĩ taʒ de quibꝰ non niſi pauci ueꝛbũù dei receperũt. nne
breui ſpatio temporis ð ultimis finibus terꝛe PHodie vo apparuit gentibus:q̃ eccleſiam im eſapi Nümue
eos ad ſe peꝛduceꝛe potuit ulł ſi fuerũt ſucceſ pleuerunt.qr in ſtelle fulgore dei gratia.⁊ in Nonlam . ec
ſoꝛes balaam.regio iſtoꝛuʒ nõ longe diſtat a tribus magis uocatio gentium pceſſit.ipſi eĩ tteninis ulte
terra ꝓmiſſiõis.idcirco in tambreui ſpatõ tẽ magi primitie gentiũ fuerunt et gẽtes in xpᷣʒ cum ngianier De
poꝛis hirm uẽire potuerunt. Pec Remigiꝰ cꝛedituꝛas ſignaueꝛunt. Unde feſtum hodier nſicemur urſupea uen
Factum eſt aũt.ut uiſa ſtella.quicquid ꝑ eã num pꝛopꝛie eſt feſtuʒ eccleſie ⁊ fideliũ xpᷣia lur ut bie rentum ſene⸗

a eimun pennnet e
Aactucs tentumad
Uicen 1 edſcan ſecu

faonftenſigerinn tte

ags inceiigiin te
Etes inens nct ee
tgte tegii ſchitn r
no⸗ Gcpz uero glos

nmce ev ingeſt

mmienituonii unlin
iſegger innin
ngikeunkaunlion
int ſelaitril
rindantnuis

nia ſeci
Fofuge⸗
quia alie ſi
end iſta ue
e. Undeci
eni ad na
gtoꝛẽ. Duo
creauit dus
güt ſtella i
dlbet ſtella
erid ei :ſe
. Quantode
bit motoꝛes
ore popring
aſtoridus nu
facta ſunt
ipſaz eccleſi
peꝛſoa ina
la: e eſt ex
az die nata
s apparnit
receperüt.
cleſiam im
gratia. 1 in
eſſit ipſi ei
getes in xp
tum hodier
fideliu xpia
a hocie ſan
p baptiſmu
ſuo. xxx. reci
catatur. Po
ia. im̃ i ioꝛda
tifmo deſpon
ſit a bapt ſmo
tarum congre
ʒeſt quia tali
fecit ad nup
cli ſpuͤgleſ
loco appebit.
ſibus miracut
Unde ur dicit
be Utrbdrd
gniap.1
eĩ lufea
26 manifeſtatio
us eſtigun.
ſtellä falta ei
ciq in baßti⸗

Pꝛime partis.

quã dominus elegit ad tot muifica et magni
fica facienda. Conſideꝛans ergo eccleſia tot
magna beneficia hodie ſibi a ſpõſo exhibita
grata exiſtere uolẽs exultat.iocũdatur. ⁊ iu
bilat ac dieʒ hãc magnifice ſolemniʒat. Dica
mus itaque nuc de pꝛimo.qꝛ de alijs dicẽdũ

eꝛit infꝛa oꝛdine ſuo.(Cum )eꝛgo ſecundum

ꝓphetiam Michee (natꝰ eſſet ieſꝰĩ bethleez
iude que eſt ĩ tribu iuda.quod dicitur ad di
ſtictõnem alteꝛins bethleeʒ. que eſt ĩ galilea

ĩ tribu zabulõ ſĩ diebus Peꝛodis regis) ſ.an

no ꝛegni ſui.xxx.per quod oſtenditur tpᷣs pꝛe

finitum xpi naſcentis. pꝛophaueꝛat em̃ patri
archa iacob.illo tꝑe xpᷣm naſcituꝛum quãdo
deficeret ſceptꝛium ſiue ꝛex ⁊ dux de populo
iudeorum. ⁊ hoc lpletum eſt ĩ heꝛode aſcalo
nita qui fuit ydumeus. ⁊ pꝛimus regnauit ali
enigena((Ecce magi) ⁊ gentiles uniuerſã ec
cleſiam futuram ex gentibus repnrautes a ꝑ

tibus oꝛient alibus (uenerunt hieꝛoſolimã) ci
uitatem regiam. ibidem de xpᷣo nato inquirẽ
tes ⁊ (dicentes. Ubi eſt qui natus eſt ꝛex iuõ
oꝛam) E cce ergo titulus a magis hic nuncia
tus.a iudeis repꝛobatus ibi noli ſcꝛibere rex

iudeoꝛum.a ſcriptura confirmatus ibi ꝙ ſcꝛi

bſi: ſcripſi (idimus em̃ in oꝛiente ſtellã eiꝰ
ſ.pꝛopꝛiam:qr hanc creauit ad ſui oñſionẽ

Ex uenimiis)pſonaliter (adoꝛaꝛe )humiliteꝛ

eum) ſingulariter. Ueniunt paſſoꝛes ut cer
tificentur ut ſupꝛa. ueniunt reges ut ueneꝛen
tur.ut hic.veniunt ſenes ut gꝛatulantur ut in
fa. Peimum pertinet ad pꝛelatos.ſecundum
ad actiuos.tertium ad cõtemplatiuos.primi
uident ⁊ predicant. ſecundi uenerãtuꝛ et ado
rant.tertij ãplexãtur ⁊ tenẽt. Scõm quoſdaʒ

magis inde itꝛatibꝰ ſtella duſpazuit: ut amit

tẽtes itineꝛis ducẽ neceſſe hr̃nt r̃curꝛer̃ ad ci
uitatẽ ꝛegiã.ſ.hilłm.⁊ ibidem ĩquirer̃ de f̃ge
nato. Scõʒ uero alios cũ magi hierlʒ ad qrẽ
dum de pueꝛo ingꝛeſſi fuiſſent.ſtelle ducatũ

anmiſeꝛũt quoniã auxilium humanũ ꝛequiren

tes iuſte ꝑdeꝛe diuinũ meꝛueꝛunt:qꝛ ꝛecte di
uino deſeunt᷑ auxilio.qui humanũ pꝛeponũt
diuio.Et põt ſtella iſta illumiatio gratie ĩtel
ligi.qr dum boni a malis cõſiliũ querũt uerã

illuminationẽ amittũt. Sed ſiue ante ingreſ

ſuũ in hiꝛlłm ſiue poſt ingreſſũ diſpuit: factũ ẽ

hoc a deo pluꝛibus de cauſis. Pꝛima ꝑꝑ ipoſ

magos ut ꝗ pꝛiꝰfnerant cõmoiti celeſti ſi gno
confumaretu ẽt dicto pphetico.ex doctoꝛũ
ibi ꝛeſidentium ꝛũſo.Scðo pꝛopteꝛ xpʒʒ ut eiꝰ
natiuitas ĩ cinitate regia publicaꝛet᷑. ⁊ ꝓphe
tigꝗ d'loco natiuitatis xpᷣi ipleta mõſtꝛaꝛetur.
Teꝛcia ut ſtudio magorũ dãnaꝛetur pigritia

iudeoꝛũ q gẽtibus ſolicite xpᷣʒʒ queꝛẽtibus ip
ſi ĩ nullo moti ſunt ad queꝛẽdũ.Quaꝛta ut iu

dei xpʒʒ non ꝛecipientes.ĩexcuſabiles ð aduẽ

tus eius noticia ꝛemane:ẽt. cũ magi iudeis tẽ
pus. ⁊? iudei magis locũ natiuitatis oſtẽdeꝛẽt

per hoc ẽt figurabatur ꝙ fides xpi erat a gẽ

CLapi. xi.

tibꝰ deuote a recipiẽda.⁊ a iudeis pro maio
ꝛi parte infidelitate ꝛemanẽtibus refutãda.
Iſti magi fixi fuerũt ĩ tiore xpᷣi ⁊ fide firma
ti.qꝛ nõ obſtãte ꝙ ſcirẽt iuxta edictuʒ imꝑia
le capitali ſnĩia puniẽdũ eẽ quicũq; regẽ aliũ
qᷓ; ſubiectuzʒ ꝛomão ĩperio noĩaret: xpᷣm tñ in
trepidi ſũt cõfeſſi. Unde Chriſoſtomus. Sed
nũquid neſciebat.qð in hirm regnabat hero
des: Nuquid nõ ĩteligebant.ꝙ quicunq; rege
uiuẽte alterũ regeʒ ꝓnũciat aut adorat puni
tuꝛ in ſãguĩe: Sed du cõſiderabãt regẽ futu
rũ:nõ timebat pñtem. Adhuc nõ uidert xpʒ
et ia parati erãt mori xpᷣo.O beati magi.q
te cõſpectũ crudeliſſimi regis pꝛiuſq; xpʒ ui
derent xpi facti ſunt cõfeſſores. Pec Chriſo
ſtomus. ( Audiens autem herodes rex) tali
a de puero nato (turbatus eſt)timens ne ꝛe
gnaturꝰeẽt ꝓ eo ſe tanq; alienigena deſtituto
AUbi Augui.Quid erit tribunal iudicãt s qñ
ſuperbos reges cuna terꝛebat infantis. Time
ant nunc reges ad pr̃is dexteꝛam iã ſedẽtem
quẽ x ipius timuit adhuc matꝛis ubeꝛa lãbẽ
tẽ. Et n ſolũ tuꝛbat eſtapᷣe:ſed (et oĩs hieꝛo
ſolima cuᷣ illo nouirate miaculi peꝛcuſſa: ⁊
faueꝛe uolẽs heꝛodi quẽ timebat:q; ſibi ſubi
ecta. Sepe enim populꝰ plus eis iinſte fauet
quos cꝛudeles ſuſtiet. Uñ rex ĩiiuſtus oẽs mĩ
ſtꝛos hʒ impios ⁊ adulatoꝛes. Tuꝛbatu⸗ eꝛgo
ſecundum Chꝛiſoſtomuʒ omnis hieꝛoſolima
cum eo uel cauſa adulationis uel timoꝛis.
Tuꝛbãtuꝛ etiam ille et iſta quia de aduentu
iuſti non poſſunt gaudeꝛe iniqui. VUel accipi
endo hic paꝛtem pꝛo toto. omnis heroſolima
intelligit illa paꝛs.q̃ ſibi fauebat.ſic ↄmunit᷑

3

, ſp non E

a C

dicitu:.qñ maioꝛes ciuitatis aliquid faciunt

ꝙ totum ciuitas illud facit.ſic ĩ ꝓpoſito:que
ctant ibidem maioꝛes. et in ꝛegalibns offi ijs
aſſiſtenes:illi cu ꝛege tuꝛbati ſunt ( Et 2gee
gane apientes iudeoꝛuʒ (ſciſcitabat ab eis
vbi xps naſceꝛet᷑)Quia em̃ uole bat xpᷣm peꝛ
dere.ideo ſtuduit de loco natiuitatis xpᷣi dili
gẽteꝛ iquiꝛere.ab illis qui ſcꝛiptuꝛas ꝓpharũ
pᷣdictas de xpᷣo noueꝛat.⁊ genealogyos deſcẽ
dentes a dauid ſciebat(At illi dixeꝛũt ei) ꝙ
in bethleem iude) id eſt queſita ẽ ĩ teꝛꝛa in
da.ꝓut ſcꝛibituꝛ ĩ michea.Scðz Auguſtinũ.
Judei ĩ hoc facto ꝙ docent alios locum na i
uitatis ⁊ tamẽ ipſi nõ uadũt: ſiles ſũt fabꝛica

toribus arche noe qui alijs ůbi euadezet pᷣſti

terũt.⁊ ipſi dilũuio peꝛiezut. Silẽs etiam ſuũt
lapidibus miliaꝝ qui alijs niam idicãt: nec
iii Per eam ambulat. De quibus etiam dicit
idem Augꝰ ꝙ; oſtenſo alijs. uite fonte ipſi ſũt
mortui ſiccitate. Der ſcꝛibas autẽ ⁊ ſacerdo
tes qui locum natiuitatis xpi ex ꝓphᷣtia pcla

rauerunt. æ tamẽ ipᷣm xpᷣm nõ adorauerũt. ſʒ

magis ꝑiecuti ſunt ſignant᷑ doctores bone do
ct: ine: ied malẽe uite qui quem pꝛedicant ſa

ra doctrina perſequumtur mala uita (Tunc
heꝛodes clã) ⁊ oculte (uocatis)ad ſ magis
2

69

De apparitione domini

didicit ab eis tempus ſtelle qᷓ apparuit eis.)
Cognito en loco natiuitatis xpᷣi ex iudeoꝛuʒ
reſpõſis voluit ſcire tẽpus natiuitatis ab ipis
magis: vt ſi ad ipſũ redirẽt: ex tpꝛis et loci co
gnitione poſſet xpᷣm ĩterficere: et cum eſſet a
lienigena nõ cõfidebat de indeis. ⁊ ideo uolũ
it cõſlium ſuu latere eos.¶Et mittẽs illos in
bethleẽ dixit)eis doloſe ⁊ volẽs decipiendo.
Ite ⁊ ĩterrogate diligẽter de puero) nato(¶
⁊ cũ ĩueneritis r᷑nũciate mihi:ut ⁊ egõ uẽiẽs
adoꝛẽ euʒ.) Spõdet falſũ obſequi ut facili
us eos decipiat. et ad redeundũ per ipſuʒ ĩdu
cat. SFalſa quippe fuit Perodis pꝛomiſſio.qa
ſecũdum Chꝛiſoſtomũ deuotionẽ ꝓmittebat:
ſed gladiũ acuebat ⁊ malitia coꝛdis ſui humi
litatis coloꝛe depingebat. Talis eſt conſuetu
do omniũ malignoꝛũ:qñ aliquẽ ĩ occulto gra
uius ledere volunt: humilitatẽ illi ⁊ amicitiã
fingunt.Et ſᷣm Rabanu., ĩxit herodes.tam
valtu qᷓ; verbis ſe adoꝛare eù uelle: quem iui
da cogitatione tractabat occidere. ⁊ hoc vt ł
ad ipſuʒ magi alacriꝰredirent ⁊ ne iudei quo
rum eꝛat futurus ab eo ipſũ abſconderẽt. Cu
ius ꝑſonam omnes ypochꝛite tenent qui dum
ficte deu q̃rũt: ĩiuenire illũ nuq; merent. Et ſi
cut herodes ſub ſpecie religõis noluit occide
re xpᷣm.ſic ypocrite quãtũ in eis ẽ occidũt eũ
gm illud aplłi. Rur ſu crucifigẽtes ſibimetipᷣis
filiũ dei. lã z grego. Simulata ſanctitas ẽ
duplex iniqtas.vecunduʒ Criſoſto. Herodi
ſimiles eſie ꝓbantur qui ſacra cõmuniõe mi
ſterij idigne abutunt᷑. Adoꝛare quippe ſe fin
gunt.⁊ eu quantum iĩ ipſis ẽ interimunt. Jux
ta il dapłi.Qui manducat ⁊ bibit idigne:reꝰ
erit coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis dñi(.Cũ) auteʒ ma
gi (audiſſẽt regeʒ Iherodeʒ: mm hil mala ſuſpi
cantes(abierut ecedentes.ſ.de hieruſaleʒ.
ut irẽt verſus bechleeʒ edocti de hoc ꝑ ꝓphe
tiamC.Et)cum hulem egreſſi fuiſſent (ecce
ſtella))qᷓ diſparuer at iteꝝ eis apparuit: quia
auxiliũ ðſerẽtes humanũ meruerũt : ecuꝑaꝛe
diuinũ. In ipᷣo autẽ loco quo eis reaꝑuit ſtel
la.facta ẽ in memoꝛiam huius eccleſia.Dein
de (antecedebat eos)⁊ uiaʒ oñdebat( uſque
dum veniẽs ſtaret ſupꝛa) ocum et vicina do
mui(ubi puer erat).Siabat quaſi ſupꝛa ca
put pueri vt quaſi nueret et diceret. Pic ẽ ꝗ
natus eſt ꝛex quem teſtabar vt quem loquen
do monſtrare non poterat: teſtando monſtra
ꝛet.Et ſic ſtella duce cũ magꝰ gaudio ad thu
guriũ ĩ quo dominus Jeſus natus ẽ peruene
rut. Ambiguum ẽ quod iſtoꝛũ fuerit.ſ.an ma
gi ĩ oꝛicte poſii uiderut ſtellã ſupeꝛ iudeã exi
ſtẽtẽ ĩmobilem. vel viderit ſtell ĩ oꝛiente exi
ſtere:q̃ eos perduxit ĩ iudeaʒ. Potuit enĩ na
ſci in oꝛiente.⁊ eos pꝛecedendo in hirm ꝑdu
cere:⁊ ſẽtit Chꝛibᷣ.et tenetur ommnen pin
gentius tamen uidetur velle ꝙ eam pꝛimo ui
derint immobilem ſuper iudeã.que dedit eis

q; caput iudee adierunt: ⁊ ipſis egreſis.tunc

ſignum vemendi in iudeaʒ: qui hieruſalẽ tan

facta tribus magis.

motu notabili eos pᷣceſſit: qᷓ pacto offitõ ſuo ĩ
pᷣiacentem materiaʒ reueria eſt. ¶ Et ĩtrates
domũ) magi.ſ.diuerſoꝛium (inuenerunt pue
rũ cũ Maria matre eius)foꝛte tũc ſedente ⁊
tenente ſuper genua pueꝝ: ⁊ ualde gauiſi ſüt
qr a deſiderio ſuo fraudati nõ ſunt: nec inani
ter laboꝛauerunt. Unde Chꝛiſoſt. Pꝛopteꝛea
gratulati ſunt: qm̃ ꝙ queſitum eſt deſideratu
qʒ; repererãt em̃ effecti fuerant nuncij verita
tis ⁊ qꝛ non fruſtꝛa tam longe uie cõfecerunt
ſpatia. tã ardenti quippe erga xpᷣʒ cupiditate
flagꝛabant. F elix Maꝛia.nã Jeſus ſine Ma
ria nõ naſcitur.quia ipᷣa miniſtra ĩcarnatõis.
ſine Waria non iuenitur: q ipſa famula edu
cationis.ſine Maria non crucifigitur: qr ipa
ſocia paſſionis Joſeph autem ſecundum Cri
ſo.iccirco tacet᷑:qꝛ nulluz de offitijs ad nutri
cium pertinẽtibus commemoꝛatur. Uel ſecũ
dum hilariũ ⁊ rabanum. Diuina diſpenſatõe
actũ ẽ:ut illa hoꝛa abſens eſſet ne pater eius
crederetur.vel aliqua ſuſpitiõis occaſio dare
tur gentibus ꝙ deus non eſſet.qui pᷣmitias ſu
as ſtatim nato ſaluatoꝛe ad eum adoꝛãdũ mi

ſerũt. Ingreſſi itaq; (? ꝓcidentes))tam mẽte

quam coꝛpoꝛe genua flectunt puero ieſu hũi
liter: et adoꝛant in carne deum verum adoꝛa
tione.ſ.latrie reuerenter. PHonoꝛant ut ꝛegeʒ
et adoꝛant vt deũ:uidẽt eniʒ hominẽ et agno
ſcunt den ꝓcidũt ĩ ſignũ humilitatis ſine q̊ nt

l ve adoꝛat:gꝗa omnis adoꝛatoꝛ omneʒ faſtũ

⁊ ↄfidẽtiã ſui deponere dʒ:ut quã coꝛpoꝛe de
iectõeʒ pᷣfert ĩ ocłis dei aio gerat:ↄtꝛitiq; coꝛ
dis et hũilitati victimã offerens.deo ſe curan
dum ↄmittat. Quanta tunc exultatõ tibi fuit
o virgo beatiſſima.ꝗs cogitare ualeat.qñ eũ
quẽ nuꝑ genueras.iã quaſi deũ adoꝛari uide
bas.OQ q; magna fuit hoꝑ magoꝝ fiõᷣs.Quid
eĩ erat credere ꝙ ille puerulꝰſic uilr idutꝰ.cũ
pauꝑcła mr̃e et ĩ loco ſic abiecto.ſine ſocieta
te ſine fãilia.ſine oĩ oꝛnatu ĩuẽtꝰẽẽt rex et ue
ro ̊ꝰ. Et tñ utrũq; crediderũt. Paruulũ eĩ nõ
adoꝛaſſẽt ⁊ honoaſſẽt.ſi ꝑuulũ immõ creðdiſ
ſẽt. Tales duces ⁊ alia pmitiua nos hrc opoꝛ
tebat.Et q pʒꝭ ꝙ cognouerũt xpᷣi diuinitateʒ
ꝑ diuinã reuelatõz. Cũ eĩ uiderẽt pueꝝ pãnis
vilibus ĩuolutũ in gremio pauperis mr̃is poſi
tũ.nullũ regie dignitatis habẽtẽ ſignũ:rõ eſt
veriſimile ꝙ talẽ ꝛeuerẽtiã ei exhibuiſſẽt:mſi
iĩ eo aliꝗd ſupꝛa hominẽ cognouiſſẽt. Uñ ber
nar. Adoꝛãt magi ⁊ offerüt munera adhuc la
ctenti mr̃is ubera. Sed ubi ẽ o magi ubi eſt
puꝛpuꝛa ꝛegis huius: Nuũgꝗd uiles panni iſti
bo ẽ iuolut: Si rex ẽ.dyadema vbi eſt: Se
uos eũ uere videtis ĩ dyademate quo coꝛona

uit eũ mater ſua.in ſacco ir̃e moꝛtalitatis c

quo ↄſurgẽs ait ↄſcidiſti ſaccũ meũ et circun

dediſti me letitia.Et iterũ. Sʒ uñ uobis hoc

o alienigene. ut a uobis adoꝛet᷑ ? ps: Neq; em̃

ĩ iſił tãta fidẽ iuemmus.Sic uos non offedit

4.

ingit Ircit
ino inli. il
Gutins/0 ſcic⸗
ciitaf ei uenteunt
Sel eao gllo⸗
ſela fors fnomn
ccoeut. dee Benn d
golce cela egaliont
lcapitec ocena fulg
Ftenoꝛexcrcihus no ⸗
hos ac eü unoser feo⸗
lesolhatern Jaccha
caerige crge Neet
Gni ugalarebaripue⸗
Roae cdlonirie die
inätes oni neneft or

Mfeiche dd drace⸗

fugere: milead un⸗
li uni habete no a
Ouſtti nucttarss de d
lro enttua
leſſetemagis fuiſe
Uitneislabere ſſnec
lccbeſeſege nen
ſithiiedtnne ſhi
lgalthitoelien 4
Ugeneicen
hnt ſeci
eltecened in.
uslliante
imfefenii ia
ſriiteitsen
Aclucineſtnni⸗

doffto int
ltrates
enerunt pin
üc ſeh pue
ente
Neec inani
eſt deſidcrara
lenc verita
ne cöfecerunt
z cupiditate
eſus ſne Ma
rnicumnatos.
cifigrur:gr ißa
nſecunum I
offttis ad mni
egtur. Ael ſecü
ina diſpenſntde
et ne pater eins
bis occaſio gare
.qui pmitias ſu
um adoꝛdu mi
tes) tam mete
puero ieſu hüi
n verum adoꝛa
noꝛant ut ꝛegez
bominẽ et agno
ilitatis ſine qn
toꝛ omneʒ faſtü
qua coꝛpoꝛe de
erat: otutic; coꝛ
ns. deo ſe curan
exultato ibi fuit
gre ualeat. f eü
Zeu adoꝛari uide
nagop fiös. Qui
lſc uitr icut. cũ
iecto. ſine ſocietg
uẽt et e et ue
t. Paruulu ei ro
ſänos crebdiſ
iua ros hic oho
t i diuinitatez
deret puer pams
auperis nfispoſ
were ſgnu 0t⸗
ci exbibuſen
gnoniſſͤt Ui

Pꝛime partis.

uilis habitatio ſtabłi ñ paupes cune pᷣſepij.ſ.
uos paupis mr̃is pũᷣtia.ñ lactẽtis ſcandaliʒat

ffantia. Quid facitis magi. ꝗd facitis: actẽ

tẽ pueꝝ adoꝛatis ĩ tuguꝛio uili ĩ uilibꝰ pãnis.

Exꝛgo ne deꝰ ẽ iſte. deꝰ ceꝛte ĩ tẽplo ſãcto ſuo

—„ »

Dein celo ſedes eius. ⁊ uos eũ qᷓꝛitis ĩ uili ſta

bulo ĩ matris gremio.Quid facitis ꝙ ⁊ aurũ

offertis. Eꝛgo ꝛex ẽ ipe.Et ubi aula regia ubi

thꝛonus.ubi cuꝛie ꝛegalis fꝛequẽtia:lũquid

aula ẽ ſtabul ũ. thꝛonus pᷣſepiuũ.cuꝛie fꝛequen

tia ioſeph ⁊ maꝛia: Quõ ita ĩſipiẽtes facti ſũt
uũi ſapiẽtes. Ut adoꝛẽt ꝑuulũ deſpicabilẽ ta

ſua etate qᷓ; pauptate ſuoꝝ. Inſipientes facti
ſi ut fierẽt ſapiẽtes: ⁊ pᷣdocuit eos ſpũs quod

poſtea pᷣdicauit apłs.ꝗ uult eſſe ſapiens fiat
ſtuliꝰ ut ſapiẽs ſit.Nõne timẽdũ erat fratres
ne ſcãdaliʒ arent᷑ uiri iſti ⁊ illuſos ſe cꝛederẽt
cũ tãta idigna uiderẽt. A regia ciĩtate ubi re
gẽ q̃rẽdũ ↄiectabãt᷑: ad bethleẽ uillã ꝑpuulaʒ

dirigũt. Ingrediut᷑ i ſtabulũ iueniũt ĩuolutũ

pãnis ifatulu.Mõ illis ſoꝛdet ſtabulũ.ñ offen
dunt᷑ panis. nõ ſcãdaliʒ ant᷑ lactẽtis ĩfatia: pꝛo
ciduũt añ eü. ueneꝛant᷑.ut ꝛegẽ.adoꝛãt ut deuũ.
Sed pꝓfecto.ꝗ illos aduxit ipᷣe ⁊ iſtruxit:⁊ g4
ꝑ ſtelia foꝛis amonuit ipſe ĩ occulto coꝛdis ĩt
edocuit. Dec Bern. Unde ⁊ auguſ.Mon ſub
pollice cella regalis nõ de mẽbꝛis purpura.ũ

i capite dyadema fulgebat.ñ põpa fãulãtiũ.

n teꝛꝛoꝛ exercitus.nõ glorioño fama pᷣlioꝛuʒ.
hos ad eũ uiros ex rẽotis cu tãto uoto ſuppli
ces attꝛaxerat. Jacebat in pᷣſepi.puer oꝛtu ꝛe
cẽs exiguꝰcoꝛꝑe:ↄtẽptibił pauꝑtate. Sg ma
gnũ aliqd latebat ĩ pueꝛo:ꝙ illi hõies ñ teꝛa
põtãte iʒ celo narate didicerãt.uñ ⁊ criſo.Et
itꝛãtes domũ iuener̃t pueꝝ cũ maria mr̃e eiꝰ
More ĩq; eiꝰ nõ dyadẽate coꝛonata.ñ auro
fulgẽte:aut i lecto auꝛeo ꝛecũbẽte:ſʒ uix tũi
cã unã habẽte.nõ ad oꝛnamtũ coꝛꝑiſ ſʒ ad te
gumtũ nuditatis q̃lẽ haber̃ poterat cãpẽtarij
uxoꝛ pegꝛe ↄſtituta. Si eꝛgo regẽ teꝛenũ qᷓꝛẽ
tes ueiſſẽt:magis fuiſſẽt ↄfuſi q; gauiſi.qꝛ ta
ti itineꝛis labeꝛẽ ſine cauſa ſuſcepiſſẽt. Nunc
aut qꝛ celeſtẽ regẽ querebãt.etſi nihil regale
uidebãt ĩ eo:tamẽ ſolius ſtelle teſtimõio ↄtẽ
ti:gaudebãt oculi eoꝝ cõtẽptibilẽ pueꝛũ aſpi
cer᷑:qꝛ ſpus ĩ cõde eoꝝ tribiẽ eũ mõſtꝛabat.

Vnñ ⁊ leo papa. Nec imerito cũ tꝛes ad oꝛan

dũ pueꝝ.noui ſyõꝛis claꝛitas ðduxiſſʒ:nõ eũ

impantẽ demoĩbꝰ.nõ moꝛtuos ſuſcitanẽ.nõ

cecis uiſũ. aut claudis gꝛeſſũ.aut mutis eloꝗ
um refoꝛmatẽ.ł ĩ aliqua diuinaꝛũ uirtutũ ac
tõne uideꝛũt:ſʒ puerũ ſuẽtẽ.quietũ ſub mr̃is
ſolicitudine ↄſtuutũ. In quo nullù quidẽ ap
paꝛet de ptᷣate ſignũ:ſʒ magnũ pᷣbetuꝛ de hui

litate miraculuz. Tota em uita ſaluatoꝛis.qᷓ

⁊ dyabolũ ſuꝑauit ⁊ mũduũ.huũilitate ẽ cõcep
ta. huilitate ẽ ↄfecta. Diſpoſitos dies ſub pſe
cutiõe finiuit. Nec puero tolleratia paſſionis
nec paſſuro ðfuit maſuetudo puerilis. Uñ to
ta xpiãe ſapie diſciplia.ñ ĩ habũdatia vbi.nõ

ĩ aſtutia diſputãdi.neq; in appe

Lapi.xi.

L itu laudis et
glie: ſʒ ĩ vera ⁊ volũtaria huũilitate cõſiſtit.
dñs ieſꝰab vto mr̃is.vſq; ad ſupꝑplitiũ crucis
omiĩ foꝛtitudie.et elegit ⁊ docuit. Pec leo.
lt ergo poſſis ⁊ tu diabolũ ⁊ mũdũ vinceꝛe.

coneris ꝓ viribꝰ hũilitatis ac pacie vtutes ex

emplo xpi fuare.qꝛ his munitus poteris faci
liter aduerſarios ⁊ inimicos taz viſibiles quã

inuiſibiles ſuperare. Et magi inuento puero:

aperuerũt theſauros ſuos in quo moꝛaliter ĩ
foꝛmamur ut theſauros nr̃os ĩ via ñ pãdama
dõec pᷣtitis hoſtibus ſoli ðᷣo ex occłtis coꝛdiũ
offeꝛamus¶Et optuler)ſiguli puero ihu(au
rũ thꝰ miꝛꝛa) ꝛaditio fuit antiquoꝝ ut nul

lus ad deũ ł ad ꝛegẽ uẽiret uacuus ⁊ ſie muũe

ꝛibus. Arabes aũt auꝛo ⁊ divpᷣ generibus aꝛo
matũů abũdãt. ⁊ talia mũera offert᷑ ↄſueuerũt
⁊ iõ magi iſta obtuler̃t.Et lʒ moꝛẽ ſue gẽtis ĩ
dõis offerẽdis ſeqᷓ:ẽtur. hoc tñ dina iſpuatiõe
Eẽ factũ.ut al iqd miſteꝛij muũeꝛibꝰ ðmoſtꝛarẽt

2 fidẽ ſua miſticis rbꝰ ꝓfiteꝛẽt.tũ.ſ.trinitatis

fidẽ ⁊ miſteꝛiũ r̃ue ates:⁊ ĩ xpᷣo tꝛinitatẽ ado
ꝛates tũ eũ r̃gẽ ⁊ dñʒ ðᷣũj ſʒ moꝛtalẽ ſignifican
tes:⁊ xpi ̃giã ptatẽ ac diuinã maieſtatem et
huũana mõtalitatẽ ueneraâtes. Pec eĩ tria ma
gi ð xpo cognouer̃t ut ſuß dixer̃t. Ubi ẽ ꝗ na
tus ẽ: ecce huanitas rex iuðoꝝ.ecce ꝛegia ꝑo
te ſtas: uenimus adoꝛaꝛe eu.ecce dinitas. Si
gnificat eĩ ĩ xpᷣo regia ptᷣas ꝑ anꝛũ.ꝙ regi ſol
uit i tꝛibutũ.nã auꝛũ.ꝓpter ſui nobilitatẽ mu
nus ẽ ꝛegale.⁊ iõ oñdit pueꝝ regẽ eẽ ⁊ ſe illð
deceꝛe. Signat uero dina maieſtas ꝑ thꝰ: qð
deo offert᷑ ĩ ſacrifitiũ:⁊ iõ oñdit pueꝛũ eẽ vᷣu:
ꝙ ẽt eꝛat oblatio ſacerdotalis ⁊ puer ille eꝛat
ſacerdos cui nullꝰ unq; fuit eꝗ is. Signatur
quoq; huana mortilitas ꝑ mirra q̃ ↄdiri ſolẽt
coꝛpa moꝛtuoꝛũ et xpᷣs ꝛex ⁊ ſaceꝛdos uoluit
moꝛi ꝓ ſalute oĩuz. Unõ Aug. Aux ergo ſol
uit᷑ qſi regi magno.thꝰ imolat᷑ ut deo.mirra
pꝛebetuꝛ tãqᷓ; ꝓ ſalute omniũ moꝛituꝛo. Unuſ
qſq; aut eoꝝ pᷣdicta tria obiulit.q ut dictuzʒ
e: miſterio cõgruit. Nullus em uere xpianus
r̃.ꝗ nõ xpᷣm ⁊ deun ⁊ regẽ ⁊ paſſũ cõf teatur
ꝙ illis tribꝰ muneꝛib ſignificat᷑. Ande remi
giꝰ. Iſti magi nõ ſinguli ſingula obtuleꝛut: ſʒ
ſinguli tria.⁊ ſingli eu ſuis muneꝛibꝰꝛegeʒ ðũ
hõiem pᷣdicauerut. Pec ꝛemigius. DPos oĩs
nere xpᷣianus imitat᷑.ꝗ xpᷣm ueꝛu deũ regẽ et
paſſu cõfitet᷑. Offeꝛamꝰergo ei aurũ.ut eum
omiuz ꝛegẽ eẽ.⁊ ubiq; ꝛegnaꝛe cꝛedamꝰ.thuſ
ut deũ ueꝛu cꝛeatoꝛem omniũ eẽ ↄfiteamur.
mirrã ut ſic illũ den eẽ cꝛedamꝰ:quẽ homiezʒ
⁊ moꝛtalẽ ꝓpteꝛ nos factũ eſſe nõ dubitemꝰ.
Omia em hec ſacta fides ueraciteꝛ xpᷣo offer
ꝛe nõ deſinit:dũ unũ eüdẽq; deũ uerù.ueꝛum
q; homineʒ cꝛedit.⁊ uere ꝓ nobis moꝛtuu ue
racit᷑ recogſcit. Pabemꝰ itaq; t3 hilaꝛiũ ĩ hiĩ
nõ modica ſact amentoꝛũ cognitõz in homine
moꝛtis.ĩ deo reſurꝛectionis.ĩ rege iuditij.Et

ego dqñne ieſu i extremo ueſtigio ſeruoꝝ tuoꝛũ

3

De apparitione domini

adoꝛo te ſedẽtẽ ĩ gloria dei pr̃is ubiq; ꝛegna
tẽ ⁊ offero tibi ſplendorez fidei ꝗᷓ te credo ꝛe
gez oĩiuz ſeculoꝝ deũ ð deo⁊ homiĩeʒ ð vᷣgie.
mortuũ ꝓ peccatis nr̃is ſm bern.Obtulerüt
auri pᷣtiũ ob paupꝑtatem.ſ.ad paupis mĩis et
filij ſuſtẽtatõez. thuris ad ornam̃tu ob ſoꝛdi
dã ſtabuli mâſionẽ ⁊ õ loci fetoꝛẽ mur̃ ũguẽ
tũ ob ĩfãtulis (ut aſſolet) cõpis teneritudinẽ.
⁊ debiliũ mẽbꝛoꝝ pueꝛi ↄſolidatõʒ. Quia eꝛ
go obtulimꝰxpᷣo ſua: offeꝛamꝰ ei ⁊ nr̃a. Qud
eniĩ ꝛegẽ et deuz et hõineʒ eum eſſe cꝛedius:
ſuuʒ eſt.nr̃a vo ſt᷑:q̃ nobis a deo dõata ſunt.
Sunt ei ĩ nobis tria mũeꝛa deo placentia:⁊
hec offeꝛamus. ſdꝛimũ eſt aĩa nr̃a q̃ notat ꝑ

auꝝ qꝛ ſicut auꝛo nihil eſt nobilius.łl pᷣcioſiꝰ

aut pulchꝛius ſic nihil nobilius uel pᷣcioſius
ãt pulchꝛius qᷓ; aig coꝛã deo reputat᷑.ſᷣm eſt
cõpꝰnr̃ʒ ꝙ ꝑ murã deſignat mirra ei eſt ama
ra ⁊ coꝛpꝰeſt amaricãdu ꝑ caſtigatões ⁊ paſ
ſiões.Terciũ eſt cõvᷣſatio ſca ⁊ hõeſta ĩ utro
q;.ſ.ĩ coꝛpꝑe ⁊ aĩa:et q̊ ðᷣſignat i thure.thPaũt
nõ redolet niſ ĩ igne cremet ſic ↄvᷣſatio nr̃a ñ
reddit odoꝛez dᷣo niſi cremet igne tribulatõis
Debemꝰ et᷑ offerre fpo auꝑ dilectõis eo ꝙ ꝓ
nrᷣa ſałte ſubijt penã paſſiois ac thus deuote
laudis ꝑ graꝝ actõeʒ. ⁊ mirrã cõpaſſiõis per
moꝛtis eius ꝛecoꝛd atõez. Pʒ et᷑ eccłia mõalꝛ
guꝝ ĩ pfecta ſap'a ⁊ doctria ac recta fiõ.thꝰ
ðᷣuota or̃one ł bõa cogitatiõe:ac ſcã ⁊ bene
dðo ꝛedolente ↄvſatõe mirrã ĩ pnie amaritudi
tudie ⁊ carnis moꝛtificatiõe ac bõa opatiõe.
Auꝝ g offerũt doctões thus martyres ⁊ oↄfeſ
ſoꝛes mirraʒz iã penitentes peccatoꝛes. Ois eĩ
oblatio ĩ his tribus mune ibus ↄtinet talia g
munera magi obtuler᷑̃t i ꝗbus ⁊ fidei vitateʒ
⁊ totã eccłiaſticã diſplina ſignificauer̃t.ſcõᷣm
Ber. Auxꝝ offerimus ſaluatoꝛi.cũ ꝓ nõie ipiꝰ
ex ĩtegro ðᷣliqmꝰ ſhᷣam hꝰmũdi ia vo neceſſe
eſt vt ꝗ trena cõtempſimus flagrãti ðſider o
celeſtia regramus. Sic eiʒ offerimus thuris
odoꝛam̃tũ quo nimiꝝ ðſignat oroes ſcõꝑ.Oʒ
et᷑ ut nõſolũ pᷣſens ſclm cõtemnas:ſʒ ⁊ carnẽ
ipã caſtiges:ac ſᷣuituti ſubijtias.duas igituꝛ
alas habeat oro.vt cõtemptũ mũuũdi ⁊ afflicti
onez coꝛdis nec dubiũ ꝗn celos penetꝛet ⁊ in
ↄoſpectu dei ficut ĩcenſũ dirigat᷑ ĩ q̃ cũ auro ⁊
thure mirra quoq; ei offert. Pec ber. Sic eꝛ
go magi vpᷣʒ honoꝛauerunt de ſhᷣa triplici.ſ.
coꝛpꝑali qꝛ ꝓciderũt ſpuali.q; adoꝛauerũᷣt.tꝑa

li.q;ꝛ muneꝛa obtule:uũt. Dlus ꝗppe nõ hʒ hõ

niſi cõpus.aĩaz ⁊ tꝑalia. Bene aut tres magi
fuiſſie dicũt.qꝛ ꝗ ad fidem veniunt: ĩdiuiduã
ir initatem cõfueri debent ſiue ꝗa ꝗ deũ ado
rãt tres pᷣncipales vtutes.ſ.fideʒ.ſpẽ ⁊ carita
tem debent hr̃e: ſiue q ꝗ deu videꝛe ðſiderãat
cogitatõʒ.locuiõeg ⁊ opatõeʒ ſeu memoꝛiã ĩ
teilectũ et uolũtatem debent a mal obſᷣuare
⁊ in boms occupare. Unde ſʒ greg.ſacti viri
bene reges vocant᷑.qꝛ cuctis motibus carnis
non ↄſenciendo ſuccumbere:ſed bene regen

facta trivus magis.

do pᷣeſſe nouerũt.Et ſecundum iſidoꝛũ reges
a recte regendo uocantur et iõ recte faciẽdo
reges nomen tenet: peccando amittit᷑.Et hi
veniũt ⁊ recedunt ab oꝛiente.ꝑ ꝙ ĩtelligit᷑ ꝓſ
pitatis hũana ꝗᷓ eſt triplex ſcʒ diuitiaꝝ ðᷣlitia
rũ ⁊ honoꝝ ꝑ ſtellã aù᷑t q magis appuit ſigni
ficari põt virgo mãia:qᷓ iterpꝛetat maris ſtel
la. Pec aũᷣt ſtella appaꝛet magis ſeu regibus

cõdeſcendendo ſibi puotis ſe bene regentiba

⁊ eos ꝑ huius mũdi mare turbulentũ nauiga
tes dirigit ad poꝛtũ ſalutis ꝗ eſt xpᷣs:et ipſũ ĩ
uenientes:uenerant munera ei offerentes.ſ.
aurũ caritas ⁊ thus deuote oꝛatiõis ac mira
moꝛtificatõis caꝛnis.E odem ãt die cũ xpᷣs in
iudea eſſʒ natus ortus eius magis ĩ oꝛiente ẽ
nũciatus. Uidebt nãq; ſtellã nouã ĩ q̃ puer
ꝗpparebat:ſupꝛa eius caput crux aurea ſplẽ
debat.audierũt vocem ſibi dicentem.ite ĩ iu
deã ⁊ ĩiuenietis ibi natũ nouũ regẽ. Igr̃ in iu
deà feſtinauerùt ? audacter eã ſtrantes:ꝛegi
celi nato munera obtulerũt. hi ergo tres ma
gi ꝑ tres robuſtos pᷣfigurati fuerũt:ꝗ regi dõ
aquà de ciſterna bethleem attulerunt. Tres
robuſti exercitũ inimicoꝝ nõ timtes: ſed uirĩ
liter caſtra eoꝝ traſeũtes aqᷓ; haufũt: ſic tꝛei
magi potenti herodis nõ foꝛmidantes.ſʒ au
dact᷑ iudeã ĩtꝛãtes:ð nouo rege ĩtrogauerũt.
Tꝛes robuſti ꝑrexerũt bethleẽ ꝓ aqᷓ ciſterne
q; haupᷣunt de ciſterna treſti tres magi uene
rut bethleez ꝓ aq̃ gr̃e eĩẽne q; ſuſceꝑũt de pin
ceꝛna celeſti. iguꝛabat g illa bethleemmiti
ca ciſterna ꝙ ĩ beihleez naſciturus erat cele

ſtis picerna.ꝗ ꝓpinaꝛet aq; gre oĩ ſuiẽti.⁊ da

ret aq; vite nõ habenti: igura hꝰnoui regis
⁊2 hꝰnoue oblatõis:pᷣmõſtrata fuit ĩ regno ſa
lomõis.Salomõ reſidebat i thꝛono de eboꝛe
candidiſſimo ꝗ veſtitus eꝛat auꝛo puꝛiſſimo.
Univñi ꝛeges tre ꝛegem ſalomonẽ vidẽ cupie
baãt:⁊ ei munera pᷣcioſiſſima appoꝛtabãt.Sʒ

2⁊ ꝛegĩia ſaba talia ⁊ tãta munera ei offeꝛebat

nta ⁊ q̃lia ĩ hirłlem viſa nõ erãt.Thꝛonꝰ vo
ſalomonis ẽ bẽa vᷣgo maria.in quo reſidebat
ieſus xpᷣs va ſapia. Pic thꝛonus factus eſt cæ
eboꝛe càdido ⁊ auꝛo puro.E bur ꝑꝑ ſui cãdo
rẽ ⁊ frigiditateʒ:deſignat vginal muditie ca
ſtitateʒ. Sʒ ebur antiquum ĩ ruboꝛẽ vtit᷑.ſic
lõga caſtitas martiriũ reputat᷑. Aurũ qꝛ ĩ va
loꝛe pᷣcellit oẽ metallũ:nignificat caritateʒ qᷓ
eſt m̃ oĩuʒ vtutũ.Maria g qr̃ eburnea ꝑꝑ v
ginalez caſtuatez. ⁊ auro veſtua ꝑꝑ pꝑfectiſſi
mam carit ateʒ. Et pulc hꝛe uirginitati cõiun
g caritas:quia ſine caritate coꝛaz deo nihil
reputatur uirginitas. Thronus ſalomoms ſu
per ſex gradus erat exaltatus:⁊ maria ſuper
excellu beatoꝛum ſex ſtatus.ſ.patriarchaꝝ.
ꝓphetaꝝ.apoſtoloꝛum martiꝝ.cõfeſſoꝛum ⁊
vginũ.Duodeciz leù᷑culi ſuꝑ ſex gradus ihꝛo
nũ exoꝛnabãt.q; duodecim apli marie tanq;
regie celi miſtrabãt:uel er duodeciĩ pr̃iaꝛche
ꝓasenuoꝛes marie erãt. Sumuas theoni erat

1

*

iu inerrogabani
igeo dei nmnei
angeli niſtenio
repmu nin
irt feloe alin

cus ihiru vehen
Vii. Jruere adl
ſiteliznn ſitiſeips
guer⸗ ſcrceſtnsi
nis. or eie fefidei⸗
ſeßepiüt ßſuagen
ſonns. In boeg funm
leuotiad gei reniam
glilden melit ſn
Aiz geria nenus
i Aftugreuenit 1
venſaluenahezin
poris rſtendſtinne
de ug ſlognu ue
Pons noſtre ouenin
umurna ,Uwe
Agtmigiimnit
irenenit, hepoe
Ctun teſlcchnnn
Imugtbibennn 1
Nüancketeng u
Uecneſtmhcite
ceſſe enfeni uct

heyco, t

bitelligit pf
tmaris ſtel
ſen regbus
e regentib
tentü nanigi
Nps:et ipſuͦ i
offerentes.,
idis ae mirg
die ci pps in
gs ioriente
noniiqpuet
rny aurea ſpie
centem ite ſin
ſege. Igr inin
itrantesegi
iergo tres ma
erit: /egi dᷣ
ulerunt, Tres
imtes: ſed uiri
gufüͤt: ſic nel
iantes. ſz aun
ltrogauerut.
P aq ciſterne
es magi uene
uſceput de pin
bethleemmiti
urus erat cele
oi ſitieti. da
henoni regis
fuit iĩ regno ſa
nono de eboꝛe

uno puriſſimo.

onẽ vide chpie
pportabit. Sʒ
era eioffeꝛebat
quo reſidebat
s factus eſt C
ur pp ſui cudo
ior moͤitie (2
ruboꝛẽ Flil ſc
f. Auru eive
cat caritatez
f eburnea o/
l e gſeluſt
irgintatt onn
coꝛaz deo nihi
lss ſalomonns ſu
: 1 maris ſuper
patrarchap⸗

Pꝛime partis.

rotũda.q;ꝛ mariã erat ſine angulo ſoꝛdiũ ⁊ to
ta mũdꝗa. Due manus ſedile bicide tenehãt:
qꝛ pr̃ ⁊ ſpus a mre filij nuq; ꝛecedebãt.Cadẽ
magi reuerẽter ac deuote pedes pueri doſcu
lati ſũt: ⁊ adoꝛato dũo oĩq; obſeꝗo ꝑacto.⁊ ð
uotõe cõpleta ac bñdictione accepta iclinan
tes ſe cũ magno gaudio receſſerũt qui cũ de
reditu deliberaſſẽt (reſponſũ acceperũt in ſõ
nis) pꝑ diuinã reuelatiõeʒ (ne ad herodẽ redi
rent qꝛ cognita verit ate nõ lʒ retro ire. Der
HG etiã admonemur.ꝙ cũ malis hõibꝰſocieta
tẽ aliq; nõ ↄtrahamus:⁊ cognitos erroꝛes ui
temus. Unde ſeneca.Nòõ ẽ leuitas a cognito
erroꝛe diſcedere nõ ẽ turpe cũ re mutare ↄſi
lium. Quia ergo itus in cõſcia q̃rebàt ꝗd uel
let dĩna uolũtas de revſione ad herodẽ.ſicut
eĩ moyſes tacẽs clamabat ſicut ipſi pio affec
tu interrogabant ꝗd diuina volutas iuberet
ideo dei meruerũt reſponſionem.ſ.intert nam
łangeli mĩſterio factã.Et deſcẽdẽtes ad ma
re ꝑ naueʒ tranſ fretãtes:ĩ tharſis ſicilie abie
rũt.⁊ ſic (per aliam viam in regioneʒ)ſuã re
dierũt.qꝛ ſ̃ꝗ hiero.ĩfidelitati miſcẽdi nõ erãt
iudeoꝝ ꝓpter ꝙ factũ. herodes iratus poſtea
naues tharſenſiũ ĩcendit ᷑ʒ ꝓphetia dauid di
cẽtis ĩ ſpiritu uehem̃ti ↄteres naues tharſis.
Vnñ criſ. Intuere aũt magoꝝ fidẽ.qual:ter ñ
ſcãdelizati ſũt ĩ ſeipᷣgis dicentes.Si magnꝰeſt
puer hic.q̃ neceſſitas fuge ⁊ occulte receſſio
nis. Hoc eĩ ẽ ve fidei.nõ q̃reꝛe cauſas eoꝛũ q̃
ve pᷣcipiũt᷑:ſʒ ſuaderi ſolũ ab eis. PHec Criſo
ſtomus. In hoc g foꝛma dat᷑ cꝛedentibus.ut
deuoti ad deũ veniant: ⁊ ĩ oĩibus oꝑibus ſuis
d iubeat attẽdãt.ſ.ne ad diaboluũ redet:ſʒ
Pxpᷣʒ ꝗ ẽ uia.ueritas ⁊ uita et ꝑ ſemitas vtu
tu ad pr̃iaʒ reuertãt᷑. Pic itaq; admonemur
oẽm ſalutem ⁊ ſpeʒ ĩ xpᷣo locare ⁊ ab itinere
poꝛis vite abſtinere ⁊ ꝑ alið iter ĩcedeꝛe. Un
de Augꝰ. Nõ qua uenumus uia redeamꝰ. nec
pᷣoꝛis noſtre ↄuerſatõis ueſtigio repetamus.

via mutata ẽ. Unde gꝛego. Magnuz vo nob

aliqd magi ĩnuũt:ꝙ in regionem ſuã per uiã
aliã reuertũt. Regio ꝗppe noſtꝛa paradiſꝰẽ
ad quam ieſu cognito redire peꝛ u az qua ue
nimus:pꝛohibemur.A regione.⁊enĩ nr̃a ſuꝑ
biẽdo.in obediendo.uiſibilia ſequẽdo cibum
uetitum guſtando diſceſimus:ſed ad eam ne
ceſſe ẽ ut flendo obediendo.uiſibilia cõtemp
nendo.atq; appetitũ carnis refrenando rede
amus. Per aliam ergo uiam in regioneʒ no

ſtram regredimur: quoniã quia paradiſi gau

dijs per delectamẽta diſceſſimus ad hec per
lamenta reuocamur. Pec greg. Ad hoc etiã

ſgnificanduʒz. quod per aliam uiam in regio

nem noſtꝛam redue debeamus. Dominus pa
pa in pꝛoceſſionibus redit per aliam uiaʒ ab
ea per quam eſt egreſſus. Magi uero reuer
ſi ſtudioſe pluſquam pꝛius deuʒ colentes glo
rificauerunt ⁊ pꝛedicãtes multos erudierũt.
Pie autem cꝛedi poteſt ꝙ domina pauperta

tis amatrix zelans foꝛtiterꝓ panpertate ⁊ in
telligens filij ſui voluntatem:totũ auruʒ ifra
paucos dies pauperibus eꝛogauit. Unde q;n
do intrauit templù non habuit de quo agnũ
emeret quẽ offerret ꝓ filio:ſed emit turtures
vel columbas que erat pauperuzʒ oblatõ. Uli
des h̊ͥ pconia paupꝑtatis ĩ duobus. Pimo ꝗa
hodie puer ieſus elemofinã accepit vt pauꝑ:
⁊ mater ſua ſimil iter. Secundo quia nõſolũ
non pꝛocurabat acquirere:ſed etiam que da
bant nollebat retineꝛe. Increſcebat vᷣnderiuũ
pauptatis ſi aũt bene attẽdiſti: et pꝛofũditas
cꝛeuit humilitatis.Sunt etiam ꝗ ſe uiles et
aAbiectos ĩ animo ſuo reputaàt.et ĩ oculis ſuis
non extolluntur:ſed ſic eſſe nollunt in oculis
alioꝛum. MNon ſic puer ieſus dominus oium.
Etiaz alijs ſuos defectus ⁊ uilia patere volu
it.⁊ nõ puis ⁊ paucis.ſed regibus et eoꝛusz ſo
cijs.quos cõitatu ſuo aduxerant.⁊ in tali ca
ſu ⁊ tempoꝛe.in quo multum timẽdum erat.
Nam cum illi venirent.vt regeʒz iudeoꝛũ quẽ
etiam deum eſſe credebãt:ĩuenirent:dubua
ri poterant.ne talibꝰ ð xpᷣo uiſis reputãtes ſe
deluſos ſine fide ⁊ deuotẽe ꝛecederent. Sed
ne ppꝑea dimiſit humilitatis amatõ dans nopᷣ
exẽplũ:ne ſub ſpẽ alicꝰappentis boni receda
mus ab hũuilitate:⁊ ꝙ diſcamus ẽt in alioꝛuʒ
oc uł viles et abiecti uelle apꝑere.Expeditis
igr̃ magis ⁊ uerſus patriam ſuã regreſſis:ad
huc ſtat domina mundi cuʒ puero ſuo ieſu.
et nutritõ eius ioſeph apud pꝛeſepe in illo lo
cello.paciẽter ⁊ humiliter uſq; ad quadrage
ſimam diem acſi queuis mulier alia de popu
lo.⁊ puer ieſus hõ puꝛus eſſʒ.⁊ ipſi legis obi
uatione ĩdigerẽt. Stabat igit dña uigilans ⁊
attenta.ſupeꝛ dilecti filij ſui cuſtodia.O cuʒ
quanta ſolicitudine et diligentia ipſuʒ guber
nabat.ne uel ĩ minimo ðfectum haberet.Cũ
quanta etiam reuerentia cautela.⁊ pio timo
ee ipſum contrectabat quem ſuũ deum ⁊ do
minum eſſe ſciebat.S lexis ꝗqdez genibus ac
cipiebat ipſum ð cunis ⁊ ꝛeponebat ĩ eis.Cũ
q́;ta ẽt iocũditate cõfidẽtia ⁊ auctõitate ma
terna ipſum amplexabat᷑ ⁊ oſculabat.ſtrĩige
bat dulciter:et ĩ eo delectabat᷑:queʒ filiũ ſu
um eſſe ceꝛnebat:⁊ ceꝛtiſſime ſciebat.Quaʒ
ſepe quã cuꝛioſe et pꝛudenter tenella mẽbꝛa
ipſius faſciãs:cõponebat.Sicut eniʒ fuit hu
milima: ſic fuit ⁊ pꝛudẽtiſſima. Unde ĩ ſingu
lis offitijs et obſeꝗjs ſedule miniſtꝛabat uigi
lanti ⁊ doꝛmienti.non ſolum ifantulo:ſʒ etiã
gꝛandeuo.O q; libenteꝛ eũ lactabat. Uix fie
ꝛi potuit.quin magnaʒ ⁊ alijs feminis iexper
tam dulcedinez ĩ talis filij lactatione ſẽtũet.
Apſa uigo infantem hunc cõcepit ſine pudo
ꝛe pepit ſine doloꝛe:lactauit celeſti ꝛore. Ui⸗
go ante paꝛtum in conceptione.uiꝛgo in ꝑtu
in pꝛolis enixione.⁊ uugo poſt paꝛtuʒ ĩ pueꝛi
dulciſſima lactatione. Unde auguſ.ipſazʒ uiꝛ
ginem matꝛem dulciteꝛ aloquens an⸗ Cacta
4

De pꝛeſentatione domini

mater xpᷣm et dqñm noſtrũ ⁊ tuũ..acta panẽ
de celo uenientẽ lacta eũ qui talẽ fecit te. ut
ipe fieꝛet ĩ te:tibi et mũüus fecũditatis attulit
cõceptus.⁊ donũ vᷣginitatis nõ abſtulit natuſ
Vnde.et anſhel. Uerũ dũ hũc ꝑuulũ iteꝛ ma
nus ſuas ueꝛſaꝛi ⁊ ad ubeꝛa ſua pendeꝛe.atq;
ad puas pueri coꝛꝑis leſiones.puulorü moꝛe
uagiꝛe cõſpiceret.quo pᷣcoꝛ affectu mouebat᷑
pijſſimus animus ei .quo ue ſtudio ad occur
rendũ cũctis que incõmoda illi foꝛe timebat
pabat caſtiſſimũ coꝛpꝰeiꝰ.Sʒ ⁊ de ſãcto ſene
ioſeph ꝛefeꝛt beꝛ.ꝙ pueꝛũ idm ſuꝑ genua ſua
tenens. eidez frequẽter arriſit. Stante igi: uꝛ
ãte pᷣſepe domina: ſta et tu iuxta pᷣſepe cũ ea

⁊ ði ectate cũ pueꝛo idu qꝛ uutus exit ab illo

Quelibet aĩa fidelis ⁊ maxiĩe religioſa ðöber̃t
a die natiuitatis dni uſq; ad purificatõeʒ ſal
tem ſemel in die apud dictũ pᷣſepe dominã ui
ſitare.pueꝝ ihʒ ⁊ matrẽ eius adoꝛare de pau
peꝛtate ⁊ afflictõe.huilitate ⁊ benignitate ip
ſoꝛũ affectuoſe meditaꝛi.Uidiſti quõ beata v
go ĩ ſoꝛdẽti ſtabulo pacienter multis diebus
cum pueꝛo ihu ⁊ ioſeph ꝑſeueꝛabat: Unde ñ
deberet nobis graue Mſe nec magnũ uideri ĩ
mona ſteꝛio ⁊ ſecreto noſtꝛo ↄſiſteꝛe.Conſide
ꝛa nunc quãta ſit ſolemnitas hodieꝛna ⁊ leta
re ĩ ea quia hodie apparere cepeꝛũt fidei nr̃e
initia. Unõ leo papa. agnoſcamus eꝛgo dilec
tiſſimi ĩ magis adoꝛatoꝛibꝰ xpᷣi uocatiõis nr̃e
fideiq; pꝛimitias: ⁊ exultantibꝰ animis beate
ſpe i initia celebꝛemꝰ. Ponoꝛet a nobis ſacra
tiſſimus dies ĩ quo ſalutis nr̃e auctor apparu
it ⁊ quem magi ueneꝛati ſüt in cunabilis.nos
omnipotentem adoꝛemus in celis.ut ſicut illi
ð theſauꝛis ſuis miſticas domino muneꝝ ſpẽſ
obtulerunt: ita ⁊ nos de cõdibus nr̃is que ðᷣo
ſut digna promamus. Sacramẽtũ.n.pñtis fe

ſti opoꝛtet in nobis eſſe ꝑpetuũ ꝙ utiq; ſine fi

ne celebrabit ſi ĩ oibus actibꝰ noſtris dr̃s Je
ſxps appaꝛeat. Pec leo Uidiſti eꝛgo qᷓ; mul
ta noua in natiuitate dñi ↄcurrerunt q̃ eũ na
tuʒ pꝛobauerunt. Unde Cꝛiſoſtomus.Omnia
itaque noua ⁊ ſupra modum admiratiõis hu
mane in domini natiuitate concurrerunt An
gelus in templo zacharie loquitur futurũ eli
ʒabeth filium repꝛomittit: non credens ange
lo ſaceꝛdos obmuteſcit. Sterilis concipit.uiꝛ
go parit.iohannes iĩ uteꝛo matris exultat xpᷣs
dominus natus ab angelo nuntiatur. ⁊ quod
ſalus mundi ſit paſtoꝛibus pꝛedicat᷑ gaudẽt
angeli.exultãt paſtoꝛes:magna in celo et in
terꝛa letitia huius admirãde natiuitatis exo
ꝛituꝛ. Nounʒ ſignuʒz ſtelle de celo magis oſtẽ
ditur.per quod dominus celi ac terre rex iu
deoꝛum noſcitur natus. Pec riſoſtomus.
Oꝛatio.

. eſu bone ꝗ ð vingine natus.teipſuzʒ
O magis ſtella duce reuelaſti. ⁊ eos per

glia via i ꝛegionẽ ſu r̃diꝛe feciſti:illu

in templum.

minet ihu miſeꝛicors lumẽ gr̃e tue tenebras
ↄſcĩie mee.⁊ ꝑ tuaʒ letã apparitõez: da mibi
plena tui ⁊ mei cognitõʒ. ut intꝰ te uideaʒ in
tus te ĩueniazg ibiq; miazʒ cõpũctõis iterne.
thus or̃ois deuote.aurum dilectionis pie tue
maieſtati offerã.et qui per uiam tenebraruʒ
⁊ culpe:ꝛeceſſi a patria felicitatis ſupeꝛne ꝑ
uiam ueꝛitatis et gratie ad eã redeam te du
cente. Amen.

¶ De pᷣſentatione domini ĩ tẽplũ.C. xij.

Dueniẽte aũt quadrageſima die
qn ſecũdum legem (impleti ſunt
dies purgationis maꝛie )exijt ip
ſa de ſtabulo cum ioſeph et pue
20. ut legẽ ipleret ĩ qua nihil puꝛ
gãdum erat.qr ſine peccato conceꝑat. In ciꝛ
cuciſione quidez puꝛgabat puer ab originali
ꝙ a ꝑpentibus cõtaxeꝛat. In purgatõne uero
puꝛgabat᷑ mater a pct᷑o.qꝛ in libidine ↄceꝑat
ſed nihil hoꝛum ĩ hoc puero uel ĩ matre erat

Et (tulerunt pueꝛũ)prius circunciſum de be

thlec (in hieꝛuſalẽ Jut ᷣm legẽ (ſiſterẽt) i.of
feꝛꝛẽt ſeu offerꝛẽdo pnñtarẽt.(eum domino.)
ĩ templo(⁊ ut daꝛẽt hoſtiam).ſ(paꝛ turturũ
aut duos pcillos columbaꝛum )pꝛo eo Ad eui
dentiam huius ſciendum ꝙ de prole nata du
plex erat pᷣceptum. Unum generale q;tuz ad
omnes:ut.ſ.completis diebus purgatiõis ma
tꝛis:pueꝛ ad templum defeꝛꝛetur.et pꝛo hoſti
a daꝛetur. ex auteʒ purificationis erat quõ
mulieꝛ que ſuſcepto ſemine peperiſſet maſcu
luʒ immunda eſſet.vij.diebus.ſepata a cõſoꝛ
tio hoĩm ⁊ ab ingreſſu tẽpli.⁊ a tactu ſacroꝝ
⁊ die.viij.ciꝛcuncide:et ifantulus:⁊ ipſa qdẽ
munda efficeꝛetuꝛ quo ad conſoꝛtium hõòiʒ ſʒ
adhuc.xxxiij. die bus ĩimunda eſſet quo ad in
geeſſuʒ tẽpli.⁊ tactum ſacꝛoꝝ:⁊ his diebus ñn
licebat egꝛedi domũ ⁊c. Completis.xxxiij die
bus cuʒ lepteʒ pꝛecedẽtibus.ex tunc quadra

geſima die mulieꝛ intrabat templũ ⁊ pñtabat

natum puerum dño offerens ſacrifitia pro ſe
⁊ ꝓ puero.Si aũt feminã peꝑiſſʒ duplicabãt᷑
dies quo ad conſoꝛtia hominuũ. ⁊ quo ad tẽpli
ingreſſum aliud erat pꝛeceptum ſpãle de pꝛi
mogenitis tam in homimbus q; in iumẽtis ut
ſancta dño fierẽt qꝛ dño conſecrata erãt. Ex
eo tꝑe quo pꝛiogenita egiptõꝛũ dñs ini fecit.fi
lios irł ſaluans omnia primogenita filioꝛum
iſrael ſibi uendicauit.ſibique offerri pꝛecepit
Sicnt emni uoluit ſibi offeꝛꝛi pꝛemitias fꝛuc
tuum.ita ⁊ pꝛimogenita hominum et alioꝛuʒ
animalium mundoꝛum. Sed quaꝛe hoc.niſi
ut omnia pꝛima et maxime omnia melioꝛa et
caꝛioꝛa domino offeramus. Quia eꝛgo chꝛi
ſtus ex mulieꝛe natus ⁊ primogenitus ſub le
ge fieri uoluit. Vec duo premiſſa circa eum
obſeꝛuata fuerunt. Non ſufſicit magiſtꝛo hu
militatis perfecte. cum per omnia patri coe

.
,

ſemme epile⸗ n
arnuifcno ſye fuſe
Galit muemoratöis fr
unfccs tenminael.
eſt roſtu punificato⸗ uia
ſcat.Quinta ur nobis er
is daret. lunm bumliaun
Meterebarur, ur humlit
epin mnater docorts omn
nrreniſterer an non poſſe
lcecoceꝛe ueſbo⸗ io uolun
Meruigttzpunficanone
fanone,i nege nout
crit lgzaiſmechſauad⸗
Herachanteſtumen fin
euun legs nanlmn. F
blenn uibus lece recr
nma cligeme obſenub⸗
Bilegecoicber dinan

Weldeter g
u etebat Irar

eſortsrne
Nhegi mine⸗
eogluceht .

r
ge . 19e

er ab originali
urgatöne nero
lbigine cepat
imatre erat
unciſum de be
¶ſſteret)i.of
um domino.)
(var turturu
o eo Ad eui
prole nata du
rale ntuz ad
urgatiois ma
r. et pꝛo hoſti
onis erat quo
eriſſet maſcu
epata a coſoꝛ
tactu ſocrox
us: ipſa gdẽ
orium hoͤ ſz
eſſet quo ad in
2 bis diebus i
letis tiijdie
rtunc quadra
plu ? pñtabat
rrifitia pro ſe
3 duplicabaͤt
quo ad tepl
n ſpäle de pn
in iumetis ut

rata erat. Ex

aͤns inifel f
enita flioꝛum
ofker peecehit
pꝛemitus fiuc
mum et alioꝛn

angdi occaſionem ſubtꝛaheret.

. Pꝛime partis.

q̃is eſſet ſe ſubdere humili uirgini niſi: et ſſᷣ
deꝛet ſe legi. Poc autem pluribꝰ de cauſis fe

— 7
cit. Daima ut ueterem legẽ appꝛobaret. Se.

cundo ut eam ſeruando in ſemetipᷣam conſu
maret ⁊ terminaret. oſtendẽs ex hoc ꝙ ad ip
ſam oꝛdinata erat.Cextiont iudeis calumni
uarto ut ho
mines a vᷣuitute legiſ libeꝛaꝛet..uũito ut exẽ

plum humilitatis et obedientie noõbᷣisẽ daret.

AQudſuis etià beata vngo legem mulierũ non
teneret᷑ nec purificari indigeret.ꝗa non cõce

pit ſuſcepto ſeine ſʒ ſpuſcĩ miſtico ſpiramine
uoluit tñ ſ hᷣdi puꝛificatiõiꝓpter pluꝛes ꝛões.
Prima ut ſe ĩ hoc alijs mulieribus cõforma
ꝛet ſicut ⁊ filius ꝑ omnia fr̃ibus aſſimilaꝛi vo
luit. Unde bꝛen. Uere beata uugo nõ habes
cãm nec tibi opus ẽ puꝛificatiõe.Sʒ nũquid
filio tuo opus eꝛat circũciſione.E ſto ĩteꝛ mu
lieres:tanq; una illaꝝ.nam ⁊ filituus ſic eſt
medio pueroꝝ.Secũda ʒ bedã.Sicut xpᷣſ.

ſc ⁊ beata uungo legi ẽ ſpõte ſubiecta ut nos

a legis uiculo ſolueremuꝛ. Tertia ut occaſõ
nẽ ſcãdali uitaret.nõdũ eniz erat notũ ipſa ſi
ne ſemine peꝑiſſe. Unde ſi nõ obſeꝛuaſſet di
es puꝛificatõis ſue: fuiſſet iudeis occaſio ſcã
dali ⁊ muꝛmuratõis õ ipſaʒ.Quarta ut legẽ
purificatõis terminaret.adueniẽte.ſ.xpᷣo qui
eſt noſtꝛa purificatõ:quia peꝛ fideʒ nos puꝛi
ficat.Quinta ut nobis exemplum humilita
tis daret. Nam hum liauit ſe etiam ĩ his ad
que tenebatur. ut humilitatem doceret. ut

5
₰
–

enim mater doctoꝛis omnium, et ipſa doc

tꝛix exiſteret.cuʒ non poſſet ꝓpter ſexum pu
blice doceꝛe uerbo:iõ uoluit docere exẽpio.
Maria igit lʒ purificatione nõ idigeret puꝛi
ficationẽ tũ pagere uoluit qr ommia q̃ legis
erãt diligẽtiſſime obieruabat. Et ivo ipᷣa eſt
per aꝛcham teſtamẽeti pᷣfigurata ĩ qua icluſa
eꝛant legis mandata. Ibi enim erant due ta
bule in quibus decẽ precepta ſcripta erat qᷓ
maꝛia diuligenteꝛ obſeꝛuabat. Archa etiam li
brũ legis cõtiebat ⁊ maria libros ſac e ſcrip
ture libẽter legebat. In aꝛcha erat uirga aa
ron que floꝛuit ⁊ maria floruit ⁊ benedictum
fructũ uentris ſui pꝛotulit. Aꝛcha etiã urnaʒ
auream cũ mãna celi cõtinebat: ⁊ maria ue
rũ mãna celi nobis offeꝛebat. Archa ð ligno
cethiʒ imputꝛibili erat facta.⁊ maꝛia ĩi putꝛe
dinem uel in puluerẽ nõ eſt redacta. Archa
uatuoꝛ circulos aureos in later ibꝰhabebat

⁊2 maꝛia quatuoꝛ uiꝛtutes caꝛdinales que om

nium uii tutũ radices ⁊ initia ſũt ĩ ſe geꝛebat
Archa habebat duos uectes.quib portabat᷑
per quos duplex caritas ĩ maria deſignabat
Aꝛcha tam intꝛinſecus qᷓ; foꝛis deauꝛata eꝛat
maria intus ⁊ foris uirtutibus ꝛeſpiendebat.
Qua propter ipᷣa etiã pulchre figurata ẽ ĩ cã
delabro aureo. ꝙ lucebat hieroſolimis in do
mini templo. Supra ꝙ ſeptẽ lampades ardẽ
tes ſtabant,que ſeptẽ oꝑa milericordie ĩ ma

Cap. xij.

ꝛia figurabãt.que regina miſeꝛic oꝛdie et ma
teꝛ pietatis eꝛat. Poc cãdelabꝛum.et eius cã
delam honoꝛamus. quando in feſto puꝛifica
tõis accẽſas candelas baiulamus.Maꝛia eĩ
candelam dño in ſua purificatiõe offeꝛebat.
qñ ſymeon lumen ad ꝛeuelatõʒ gentiuz cõci

nebat. EFpus marie f lius eſt candela accẽéſa

ꝓpter lꝛia que iueniũtuꝛ ĩ ea.ſ.ligmen.ignis
et cera.⁊ ĩ xpᷣo ſùt tria ſcʒ caro anima et dei
tas uera. Pec candela pꝛo humano genere ẽ
dno oblata.per quã nox tenebꝛaꝝ noſtrarum
illuminata.Oblatio huius beatiſſime cãde
le prifiguꝛata fuit i pueꝛo ſamuele. Anne ſte

rili contꝛa moꝛem natuꝛe.deus filiuʒ dedit.⁊

marie uirgini ſupra curſum nature filium in
ſpuauit. Anna obtulit fůium qui iudeos eꝛat
propugnaturus.maria obtulit filium qui mũ
dum eꝛat pꝛotectuꝛus. Filius anne poſtea a
iudeis eſt refutatus. Filius marie eſt ab eis
tuꝛpiſſ ima moꝛte cõdemnatus. Hoc eſt quod
ſymeon. Marie pꝛophetando pꝛedicebat.qð
fuij ipſus gladius animam ſuam pertranſire
debebat. Ibant igituꝛ paꝛentes iheſu in hie
ruſalem.ut legis mandata peꝛficeꝛent et qna
uis timerent herodem tamen non ſunt auſi
tranſgꝛedi legem quin ad templum pueꝛuz ð
ferrent.Kt forte adhuc omnia quieta erant.
adhuc heꝛodes magos expectans nunduʒ ſui
coꝛdis malitiam reuelauerat.dominus itaq;
iheſus chriſtus cum matre in his ⁊ alijs legẽ
obſeruans:oſtendic cum quanta ſolicitudine
et uigilantia debemus obſeruare euangelij

pꝛecepta. quando ipie precepta legalia que

per ſeruum dedeꝛat cuʒ tanta obſeruauit dil

ligentia. Adduxeꝛunt eꝛgo dominum templi ⸗

ad templum. ut faceꝛent ſecundum conſuetu
dinem legis pꝛo eo. Cunque intraſſẽt tempiũ
emerunt duos tuꝛtures.aut duos pullos colũ
baruʒ.ut pro eo offerꝛent ſicut pꝛo paupeꝛibꝰ
erat conſuetum.Et quia pauperimi eꝛant c:e
dendum eſt magis quod de pullis columba
rum emerunt.quia facilius et pro minoꝛi pꝛe
cio inueniuntuꝛ ⁊ ideo in lege ultimo loco po
nuntur. Et tacet euangeliſta de agno:quia
erat diuitum oblatio. Uide taʒ pauperes pa
ꝛentes dominns elegit.qui nõ habeꝛent agnũ
quem pꝛo eo offeꝛrent: ſed tantum par turtu
rum aut duos pullos columbaꝛum: que eꝛat
oblatio pauperum. In lege enim dominus
preceperat ut die quo parens infantem in
templo pꝛeſentaꝛet. pꝛo ſua et ſobolis puꝛifi
catione agnum anniculum immaculatum in
holocauſtum ac etiam tuꝛtuꝛem ſiue pullum
columbe pꝛo peccato: quia in libidine con
cepeꝛat:offerret.¶ Qui uero non ſufficiebãt
ad offerendum agnum duos turtures offer
ꝛent. uel duos pullos columbaꝛum. unum lo
co in holocauſtum quod totum incenſum di
citur quia totum incendebatuꝛ et alteꝛuzʒ pꝛo
peccato qui cedebat in partezʒ ſacerdotis qui

„O

mns „ e,

5

De pñtatione dñi

oꝛabat ꝓ mulier̃ ⁊ ſic mũdabat᷑. Hac hoſtia
et oblationeʒ paupeꝛũ. uoluit dominꝰ ꝓ ſe da
ri.et cũ diues eſſet pro nobis pauper dignatꝰ
eſt fieri.ut nos ſua paupeꝛtate ditaret.⁊ diui
tiaꝛum ſuaꝛum donaꝛet eſſe paꝛticipes.⁊ nos
faceꝛet hic in fide diuites et ĩ celo regni heꝛe
des. Sicut enim moꝛtalitateʒ noſtꝛam aſſũp
ſit. ut peꝛ eam nobis immoꝛtalitateʒ cõferꝛet
ſic paupeꝛtatem noſtꝛã uoluit aſſumere.ut ꝑ
eam nobis eternas diuitias tribueret. Imite
mur ergo nos dominum noſtꝛum et ſpontaeã
paupertatem amemus.ut habentes uictuʒ ⁊
ue ſtitum. his contenti ſimus. Cur autem pul
li columbarum et nõ ſimpliciter columbe.ſic
tuꝛtuꝛes in ſacrificio domini peꝛmittebant of
ferri declarat ber. dicens.Et licet alias ꝗdeʒ
per columbaʒ ſpirituſſanctus ſoleat ðngnari
quia tamen libidinoſa auis eſt nõ ðcuit offer
ri eaz in ſacrifitio domini niſi ea ſane etate q̃ᷓ
neſcuet libidinez. At turturis non deſignatur
etas qm agnoſcitur caſtitas in quacunqʒ eta
te.denique compare uno contenta eſt.quo a
miſſo alterum non admittit numeꝛoſitatez in
hominibus nuptiarũ redar guẽs. Cernere eſt
turtureʒ tempoꝛe ſue uiduitatis ſancte uidui
tatis opus ſtrenue ac in fatigabiliteꝛ exequen
tem uideas ubiq; ſingularem ubiq; gementẽ
gudias nec unqu in uiridi ꝛzamo reſidentem
pꝛoſpitias.et tu ab eo diſcas uoluptatuʒ virẽ
tia uirulenta uitare. Adde quod i iugis mon
tium.⁊ i ſummitatibus arboꝛum frequentioꝛ
illi cõuerſatio eſt ut quod uel maxime pꝛopo
ſituʒ pudicitie decet doceat nos terrena ðſpi
ceꝛe ⁊ amar̃ celeſtia. Pec beꝛn.(Et ecce) ſy
meon inter ſaceꝛdotes famoſus ⁊ nominatus
qniiuſtus) eꝛat in omni operatione boniet
timoratus)in cautela mali uł iuſtus recte ſe
habendo ad pꝛoximuʒz et timoꝛatus quo ad pᷣ

uʒ.quia difficile iuſticia ſine caſto ⁊ filiali ti

moꝛe domini cuſtodituꝛ. Timoꝛ enim domini
iuſticie ⁊ ceteraꝛuʒ uirtutum cuſtos eſt quia
quanto iuſtus ardentius deum diligit. tãto ſo
l ertius offendere cauet.illoꝛuz eniʒ operatio
comittatur iuſticia.quoꝛum mentes timoꝛ di
illuminat teſtante pCᷣs.qui ait. Beatus uir qui
timet dominum in mandatis eius uolet nimiſ
Et ſalomone qui dicit qui timet deũ.nihil ne
gligit. Et bene iuſtus erat.⁊ ad pꝛoximum ſe
recte habebat quia non ſuaz ſolũmodo ſed ⁊
totius populi ſalutem queꝛebat(expectans ↄ
ſolationem iſrł) in deſiderio ⁊ ſpe boni ꝓmiſ
ſi quo ad fidei ⁊ ſpei rectitudineʒ quaz habe
bat. Minoꝛes quidam expectabant cõſolati
onem tempoꝛalem ꝑ pꝛomiſſũ ſalutis auctoꝛẽ
ut ꝗ ab heꝛode preſſi fuerãt in aduẽtu ſalua
toꝛis liberati cõſol ationẽ acciperent. Maio
res uero ut ſymeon ⁊ hꝰmòi ẽt ſpũalem cõſo
latiõez ⁊ ꝛedẽptõz a dyabolo expectabãat.Cõ
ſolatõ ꝗppe iſꝛł.i.videtiſ uũ dñi aduẽtꝰĩ cãne
fuit ſci ei pres quos metꝰoꝛigiał pcii cõtriſta

in templum.

bat ꝑ dñi ĩcarnatõʒ cõſolaꝛi credebãt. Pãc .„N

ſolatiõezʒ ſymeò (ꝗ obediẽs iterpretat᷑) expec
tabat.quẽ matura etas ð mùdo exit̃᷑ cõpelle
bat tñ ꝓpter deſideriũ uidendi dñm in carne
manebat(Et ſpuſſanctus) ⁊ ſanctificatoꝛ ex
pñtia ſũmi boni(eꝛat ĩ eo ctũ ad gratie plei
tudinẽ quã poſſidebat q; nõſoluũ habuit gr̃a⸗ʒ
iuſtificãtẽ ꝓut cõiter hr̃ a iuſtis:ſed ẽt q;tuʒ
ad illumĩatões ⁊ conſolatões d uinas ſpales.
Dicturus euangeliſta de ſymeone:qꝛ ſpuᷣſſan
tus erat ĩ eo pᷣmiſit ꝙ erat iuſtus ⁊ timõatus
qm illoꝝ coꝛda deus ĩihabitat:ꝗ timentes ðᷣuũ
iuſticiã ſᷣuat. Uñ ipe ꝑ ꝓpheta dic. Suꝑ quẽ
regeſcet ſpᷣs meꝰ niſi ſuꝑ humilẽ ⁊ getũ ⁊ tꝛe
mẽtẽ ſᷣmones meos( Et Yab ipᷣo ſoulancto.
ĩihabitamẽ gr̃am ĩ eo erat(ꝛeſponſũ)ĩ orõibꝰ
ſuis deuotis((acceꝑat) ĩuiſibiliter ĩ mẽte per

occultã ĩſpiꝛatiõem:⁊ itellex t de xpᷣi aduẽtu

ꝙ xpCʒ quẽ uidebat oculis mẽtis:uideret ocu
lis coꝛꝑis anqᷓ; pñtẽ finiret uitã.E x quo pʒ.ꝙ
ꝓ hoc pꝛius oꝛaueꝛat.qꝛ hoc ſperabat ⁊ cõſo
latõz iſił expectabat. Tùc eĩ erat opinio cõis
apud ĩtelligẽtes ꝙ ĩminebat aduẽtus xpᷣi ſᷣm
ſigna a pr̃iarchis ⁊ ꝓphetis data.⁊ iõ ſymeõ
ð B feruẽtiꝰdeũ oꝛabat(Et in ſpũ)i.ꝑ ꝛeuela
tõʒ ſpuſſancti.⁊ ipſo ſpuſacto ꝗ ĩ eo eꝛat iubẽ
te (uenit ĩ tẽplũ Jut ſicut repõſũ ⁊ ꝓmiſſũ ab
eodẽ ſpũ acceꝑat xpᷣjʒ dñi.i.unctũ a dño anq;
moreꝛet᷑: uideret.OQ quãto deſiderio uidendi
dñm ſenex iſte beatiſſimus eſtuabat:quẽ iaʒ
etas de hoc ſeculo exire cogebat:ſed dei reſ
ponſio retinebat.quia non erat moꝛtem uiſu
rus.i.ſenſiturus ul exꝑturus(niſi priꝰ uiderʒ
xpᷣm dñi meſſiã ꝓmiſſũ ocul corꝑalibꝰ. Poc
eꝛgo deſideꝛabat.hoc mẽte tꝛactabat h̊ ſp co
gitabat:dicẽs.Scio qꝛ ueniet.Scio qꝛ uide
bo eũ.Sʒ qñ uẽiet.qᷓ;do euũ uidebo: Uẽi dñe
ihu ſolue mihi hec uicula ⁊ me iã nũc ĩ pace
ue ꝑmitte. Dũ aut hec ſecũ dicerz. dũ h̊ deſiõ
ꝛio eſtuar̃t:dictũ ẽ illi a ſpũſãcto.Ecce adeſt
quez expectas.quẽ qꝛis nũc eſ videbis.ſurge
ꝓpeꝛa feſtia. vade ad tẽplu. Cuũ autẽ feſtinat᷑
ueniẽs tẽplũ itrarz. et en uideret.ſtatim eum
ſpu ꝓphetico cognouit.Eadẽ ꝗppe ſpᷣs gra.q̃
olim precognouerat uemuꝛum.etiã nunc ue
nientem. ⁊ iam iamque a ſe uidenduz cogno
uit ſaluatoꝛem. Et accelerando occurrens
gẽua flexit: et euʒ inteꝛ bꝛachia adoꝛauit ma
tris. hꝛac hiaque ſua extendit: ⁊ paꝛentib ait
Mihi eum date mihi debetur: mei offitij eſt
ad hoc miſſus ſum. huic obſequio reſeꝛuatus

ſum: Mater uero intelligens uoluntatè filij

porrexit eum ſymeoni. Ille autem letus ⁊ ex
ultans cum maximo coꝛdis gaudio in ulnas
ſuas et inteꝛ brachia eum ſuſcepit: O quam
beate manus.que uerbum uite palpaueꝛunt
et ulne que ipſum amplexate ſunt.Et eü pue
rum in ulnas accepiſſet:ſuꝛꝛexit ⁊ mox ſenec
tus fugit ac iuuenilis uigoꝛ ⁊ foꝛtitudo affuit
Magna hic dñi ptas.ſed non minoꝛ eiꝰclarzʒ
humilitas.Qui celo te:raq; nõ capituꝛ grade

–

ceorin ſalrtre ni h
utor ſine ſalutans lerpt
euli) crns hommne ßor
it eu eſe ei Dinitns/
imites ur inrelligat opr
ng ii ne töcetero fuu tui
hac cie ſne icocis gete
hrehe AQuaſiſeaue nori.
Ooſin'corecimar. Garcb
Weſauiini etto doec il
norediſci Moraitur
nig cgeniſmmu thrabe
lerci öſcete Wedrn ad id
Utſclutoe mi Gei en
licistr ſteneritleciͤſt
nue igr gens öi ueef⸗
ſcigfee fur hio uni 9
gi ingeigbuſti gen
fbrfigtolfn bene d
ſiktigermnti gaced
Wirerſe
iciialin⸗
zi... Dbee⸗
igriin n n⸗

ſconien me e

eo eꝛat iubẽ
pfmmiſſuͦ ab
g dſio aniq;
rio nidendi
bat: quẽ iaz
ſed dei reſ
noꝛtem niſu
1pri uiderz
rpalib. Doc
tabat b ſp co
Scio qe uide
ebo: Vẽi dñe
ia nuc pace
erz. u h geſio
to. Ecce adeſt
pidebis.ſurge
gutẽ feſtinat
t.ſtatim eum
ppe ſps FFa.
etia nunc ue
genduz cogno
do occurrens
adoꝛauit ma
1 paentib /ot
r:meiofftheſt
guio jeſemalus
oluntar füi
utem leius er
gucio in ulnas
cepit: O gnan
neꝛunt
te palpa

1 pectoꝛe. Ape EVY

PD
Diꝛꝛime partis.

ui hominis ulnis geſtat Qui pᷣus ſeipᷣz feꝛe

uix poterat.nũc leuiter pueꝝ feꝛẽs exłtat ipᷣe
em̃ poꝛtabat a quo poꝛtaba?.⁊ q vdo vtutis
ſua oĩa poꝛtat. Ille poꝛtabat xpʒʒ i huanitate
ꝗ quo põtabat᷑ ꝑ diuinitateʒ. Elegateꝛ igẽ dic
tũ ẽ.Senex pueꝝ põtabat:puer aũt ſenẽ r̃ge
bat. Ferebat ſenex xp[ʒʒ ĩfatẽ:ꝗ illũ ꝛegebat ĩ
ſenectute ðgẽtẽ. F elix ꝗdez ſymeõ iſte q ñ ſo
lũ uideꝛe:ſʒ et᷑ xpʒʒ ĩ carne meruit põtare. e
lix nimiũ ꝗ tãtã cõſolatõeʒ meruit qᷓ; ðöſidera
uerãt patriaꝛche ⁊ ꝓphete:⁊ ñ acceꝑunt.Et
nõ dubiũ ꝗn ex hꝰmõi aplexu ihᷣu xpi młtas
cõſol atões ꝛecepeꝛit.⁊ ſingularia cariſmatuʒ
gr̃aꝝ. Unõ ⁊ dicit doctoꝛ gꝛegꝰ. ꝙ ifãtis ĩeffa
bile iubaꝛ a do illuſtrauit ſenẽ.ut ꝓceſſu tꝑis
futuꝛa mox ſibi fieꝛẽt nota.MNõminꝰ felices ſt᷑
ꝗ nõ uider̃t et cꝛediderũt( SBenedixit)quoq;
⁊ laudauit.ðᷣũ gr̃as agẽdo tato benefitio.ſ.
ð ipletiõe ꝓmiſſõis ⁊ ð exhibitõe ſalłlatiõis ac
uiſo ꝛedeptor̃ aꝑit reuelatiõm ĩ ſecꝛeto dyalo
go ſibi factã dicẽs((Nũuc dimittiſ dñe ſ̃ᷣuũ tuũ
ĩ pace.qꝛ uideꝛunt oculi mei ſalutaꝛe tuum.
⁊c.ꝑ totuʒ) Te iꝗt dñe benedico ꝓmiſſio tua
opleta eſt ↄpletu eſt ⁊ ðᷣſideriũ meuzg quia vi
deo xpᷣi(ſalutaꝛe tuù) dñm meũ. Iß̃s ei ſal
uatoꝛ ſine ſalutaris ĩterpᷣtat᷑ ¶ Uidefr) ꝗdẽ (¶
oculi)carnis hominẽ: ſʒ oculi m̃tis cognoue
rũt eù eſie den(imittis )ergo.i.dimittes ul
dimittas ut intelligat᷑ optatiue.i.utinã dimit
tas iã nc ⁊ ðcetero ſᷣuũ tuũ abire in pace.⁊ ðᷣ
hac vita trâſue i cõdis ꝗete.gietuꝝ in ſinu a
brahe.Quaſi ſecuꝛe moꝛiõ.q; pñs ẽ:⁊ ĩ ꝓxio
paſſurꝰqao redimar. Sciebat qᷓ; beati ocłi q̃
xpʒʒ eſſẽt uiſuꝛi.et iõ dõec illũ uiðꝛet: nolebat
moꝛte diſſolui Mox aũt ut uidit:optabat ſol
ui a coꝛpore: ⁊ ĩ ſinu abrahe pacẽ hr̃e. Teta
ter ei ðſcẽder̃ volebat ad libu patꝝ ex qꝰ ſcie
bat ſaluatoꝛẽ natũ.Sed quõ ĩ pace dimittit
cũ oẽs tũc ſternerẽt lectũ ſuũ ĩ tenebꝛis(. In

pace) ĩgꝗt getis nõ ĩ paee fꝛuitiõis ði.Ecce ſy

meõ pfectꝰ fuit hñs uitã ĩ pacia:⁊ mortẽ ĩ ðñ
ðrio. A ðo g? ĩ ꝗbuſdã pfecti fuer̃t pr̃es uete
ris teſti vt uoui ſᷣm bedã.Qui ułt tener̃᷑ ihm

mãibꝰ⁊ ãplexari.⁊ ĩ pace dimitti:oĩ labor̃ ni

tat᷑ ut habeat ſpuz ducẽ:vẽiatq; ĩ hulłlm cõv
ſãdo.ĩ celeſtibꝰuẽiat ĩ tplũ aptado ſe exẽplo
illoꝝ ĩ ꝗbus hitat deus.ſuſpirando et unã pe
tẽdo ut ihĩtet ſꝑ ĩ domo dñi expectat dñũm et
aduẽtũ eiꝰ Sic eĩ ⁊ ipʒ vbu ði ĩ mãibꝰaccipe
et fidei ac ſpei ⁊ caritatis bꝛachijs merebit᷑ ã
plecti. Tũc dimittet᷑ ut nõ uideat mõtẽ.et᷑nã.
qꝛ uidit uitã. Multũ ei felix moꝛtẽ niõbit cã
nis.ꝗcũq; ſic xpʒ dñm ſatagerit pᷣꝰ uiõre.ocu

lis coꝛdis. UVñ ber. Dimittet ĩ pace q xpᷣm h

aia miva.ꝗ ducẽ itineris Bʒ ignoras. Moꝛa
liter ſymeõ ꝗ obediẽs ĩterpᷣtat bonũ religioſũ

ſgnificat ⁊ hic maet ĩ hilm ꝗᷓ iterptat pacifi

ca q; met ĩ pace ĩeterna ⁊ frna.ꝗ ẽ iuſtꝰ ad
ꝓximu tioꝛoſↄ ad deũ expectat còlolatõʒ iſit

Oirnine⸗ en yrſe 3 Cr
2 „

Lap. xij.

.i. diuie uiſõis.qꝛ iſrł uidẽs deũ ĩterpᷣtat ⁊ ſpi
tuſſãctꝰẽ ĩ eo ꝑ ſue gr̃e bñficiu.Et tali dat ie
ſus ad ãplexãdũ.⁊ ſic cũ ſymeõe de tato bñfi
tio bñdicit dominũ ⁊ ſideꝛat exie de mũdo
ut eiĩ det ad pfecte fruẽdũ ſᷣ̃m apoſtolũ deſiõ
riũ.habens diſſolui:⁊ eſſe cũ xpᷣo.Moꝛaliteꝛ
ẽt hic iſtruimur de młtis. Prio ꝙ ꝑ uirtuoſa
opꝑa q̃ ꝑ brachia iĩtelligũt᷑ ihs apphẽdit᷑. Se
cũdo i hoc ꝙ ſenex ĩfatẽ ſuſcepit inſtruimur
ꝙ depoſia culpe uetuſtate: debemus.ĩduere
unite nouitatẽ. Tertio ĩ hoc qð xpᷣs ꝗ oĩa por
tat.voluit portaꝛi:habemus exẽplũ humiliia
tis.Quarto ĩ hoc ꝙ benedixit deu:ĩſtruimur
ad agẽdũ gras deo de oibus bonis nis. Poſ
ſumus etiâ diceꝛe ꝙ ĩ hoc cãtico magnificat᷑
xps quo ad qᷓtuoꝛ ſʒ quatuõ nõia ꝗbus ſyme
on xpʒ appellat.Cõmẽdat᷑ enĩ xpᷣs.ut pax.ut
ſalus ut lumẽ.vt gloria. Pax eſt qr mediatõ
ſalus.qꝛ redẽptoꝛ.lumen q Se Sia a p̈

miato? Et ĩ bis qnatuor coſiſtit perfecta xpi/

amendatio imo tocius euangelice biſtoꝛie ꝗ

dã bꝛeuiſſima comprehenſio. Ea nanq; à re
ſpiciunt eius ĩcarnatõez cõphendunt in pꝗ
ipſe eniʒ ẽ pax nr̃a que fecu utraq; unun
utrãqʒ naturazʒ in uno ſuppoſito uniuit du
populos ĩ vnũ copulauit dana pacẽ his ꝗ le
ge et his qui pꝛope deü etiâ hõi ꝛeconcil
Ea ueꝛo que ꝛeſpiciunt eius pᷣdicatiõeʒ.⁊ ſ e
uite cõueꝛſatiõem.ac muaculoꝛũ opationem
ↄpꝛchẽdunt᷑ ĩ luce uñ ipe vicit ego ſũ ux ma⸗

2

di. Que ãt ꝛeſpiciunt ꝛedẽptõem ⁊ paſſion
pᷣhenduntuꝛ ĩ nõie ſalutis.Sed que ꝛeſpiciũt
reſurꝛectionẽ ⁊ aſcẽſionẽ ↄpᷣhendũt ĩ goꝛia.
Kt qr canticũ iſtud ſic cõtinet laudis xpᷣi plłẽi
tudineʒ ⁊ ſenis moꝛientis cõſolatiõʒ:ideo ĩ ſe

ro ⁊ fine cantat᷑ ĩ cõpletio.(Et erãt pater eiꝰ

Ar.putatiuus.i.ioſeph qᷓ meꝛuit uocaꝛi pr̃᷑ xxi

EeE

FEr
ſr=

eo ꝙ fuit nutricius eius(et mr) eius ueꝛa.ſ.

maria (mirdtes)ñ dubitado:ſ̊ aſſentiendo ⁊
ↄgaudẽdo:ſuꝑ hiſ ꝗ dicebãt ð illo.ſ.ih̊u.Mi
ꝛabat vgo de his q audierat ab ãgelo ĩ nun
ciatõe.ab eligzabeth ĩ ſalutatiõe ⁊ iohnis ex
ultatiõe et zachaꝛia ĩ iohãnis natiuitate. It
mirabat ipſa ⁊ ioſeph de exultatõe angeloꝝ
nato xpᷣo ⁊ de cãtico nouo. Itẽ de aduẽtu pa
ſtoꝝ ⁊ ð ꝛeueꝛentia magoꝝ. Itẽ de aduẽtu ſy
meonis et laude eiuſdẽ. Que oĩa eꝛat mua ⁊
ãmiratiõe digna. Ulñ ãbꝛoſꝰ. Noõſolũ ab ãgel
⁊ ꝓphetis a paſtoꝛibus ⁊ ꝑentibꝰ.ſʒ ẽt a ſeni
oꝛibus ⁊ iuſtis gnãtõ domini accepit teſtimo
in. Omnis etas ⁊ uterq; ſexus euentoꝛumq;
miracula: fidẽ aſtruũt.uirgo generat.ſterilis
parit.mutus loꝗt eliʒzabeth ꝓphetat: magus
qdoꝛat. vteꝛo clauſus exultat vidua ↄfitet᷑ in
ſtus expectat. At ex uirtute pueri queʒ geſta
bat in ulnis.bi dictꝰ ſymeon maꝛie.et ioſeph
cũ affectu ⁊ gaudio ac ðᷣo gras r ferẽdo q;uis
enim maria ⁊ ioſeph eẽnt maiores in ſactita
te ille tñ pᷣcelebat q;tũ ad ſacerdotis ofm̃ ad
quẽ ſpectat bidiceꝛe pplʒ. Mos ꝗope cꝛat in

De pñ̃tatione dñi

lege ꝙ añ gẽtes pñtabant pueꝝ ĩ tẽplo ſacer
dos bũdicebat ilł.ſ.pẽtibꝰ ⁊ pueꝛo.Et iõ(bñ
dixit )ſymeõ pꝑẽtibꝰ.xpᷣʒ pñtatibꝰ.i.btos eos
dixit ⁊? bñdictos pᷣdicauit:ł bñdictõem a deo
eis optauit. Hat bnñdictõis foꝛmã nõ hẽmus
expᷣſſã.ſʒ pt iſta bñdictio ĩtelligi laudatõis ⁊
graꝝ actiõis.ſicut dicimꝰꝙ creatura bñndicit
creatoꝛi:ipᷣʒʒ cum gr̃aꝝ actõe laudãdo. Bñdi
xit ꝑentibus ꝑpꝑ filiũ ſic eↄuerſo plerũq; bñdi
cũt᷑ tilij ꝑꝑ petes.Et nõ qꝛ ĩ ioſeph pr̃is fil itu
do erat.qr nutritõ eiꝰiõ ũ ẽ cõi bnñdictõe pᷣua
tꝰ. Maria vo qꝛ ve eiꝰmr̃ erat.⁊ ð puero ma
gis ad eã ꝑtinebat.iõ ad eâ ſingłaꝛit᷑ ſe vertit
reueldo ei occultoꝝ pᷣſagia. Cognouit eĩʒ il
lo docente quẽ geſtabat i vlnis:diuinũ illdc'ñ
eẽ ex ioſeph:ſʒ ex vgie:iõ ad eã diꝛꝛigit ̃ᷣmo
nẽ. ⁊ nõſolũ bñdixit.ſʒ ẽt ꝓphetãdo futura pᷣ
dixil:dicẽs.(¶ Ecce poſie Bꝑ aduẽtũ ſuũ.⁊
a do ſtatutꝰ⁊ oꝛdiatꝰĩ(ruina).ſ.ſboꝝ ſe ſta
ꝛe putätiũ ð̊ ꝗbꝰ ipe dic ſi nõ ueiſſẽ ⁊ locutus
eis nõ fuiſſẽ:pet᷑zʒz nõ haberẽt(⁊ ĩ reſurrectio
nẽ młtoꝝ).ſ.huiliũ ſe nõ ſtare reputatiuzʒ q̃ ĩ
euũ credetes reſurrexerũt a peccatis ꝑ eũ ⁊ di
cit (i iſrł qꝛ multi indei a vitate cadẽtes fue
rũt excecati ⁊ młti pᷣᷣſinplices ⁊ ignoꝛãtes il
luinati(⁊ ĩ ſignuũ
teꝛ deũ ⁊ hõieʒ(cui dicet). Pꝛĩo a iudeis.
deide a gẽtilibꝰſeu pagãis.poſtea ab hr̃ticis
B nõ credẽtibꝰ. Ubi nondũ tʒ oꝛigenẽ.ꝙ ĩ oĩ
bᷣqᷓ ð xpᷣo narrat a fidelibꝰõdictiõeʒ paſſꝰeſt
falio ab ĩicreduł.õ ꝗbꝰ ipᷣe ↄqrit ĩ.ps.dicens.
Inſurrexerũt i me teſtes iniꝗ:⁊ mẽtita ẽ ini
Ntas ſi it eiz xp ipugnari: ſz nõ expug
ri. SGʒ ⁊ pꝛaui xpiani Sdicut ei ĩ moꝛib⁊ opi
b⁊ ſi nõ ĩ fide ⁊ ᷣmõibꝰ:ꝗ ↄfitẽt ſe noſſe ⁊ũ
factis ãt negat. Uẽit g ſaluatoꝛ ĩ ruinã ñ cre
dẽtiũ ⁊ ſupboꝝ.⁊ q̊ ꝑ occaſiõeʒ:et ĩ reſurrec
tõez credẽtiuũ et hũiliũ:ſʒ ꝑ cãz. Nẽ ſolũ autẽ
alijs ĩ ruinã ⁊ alijs ĩ reſurrectiõeʒ ueit:ſʒ eti
ꝗqʒ vni eidedq; hõi ĩ ꝛuina pit᷑ ⁊ re ſurrectioneʒ
appet ĩ ruind.ſ.vitioꝝ ⁊ reſuꝛrectõem vtutũ.
Nec fit reſuerectio vtutũ niñ pᷣcedat ruina vi
tioꝝ. Uñ ber. Mon põt vtꝰcũ vitijs pit᷑ creſce
re.g vt illa vigeat:iſta creſcer̃ nõ ſinat᷑.Tol
le ſuꝑflua ⁊ ſalubꝛia ãt ſurgũt. Un nõndũ qð

)). ſ. federis ? recõciliatõis ĩ

in templum. .
bit Ipꝑ ↄpaſſionezꝭ (gladiꝰꝰ.i.paſſio ſeu doloꝛ
paſſionisipᷣiꝰ).õ eiz abſq; magno affectu
materni doloꝛis potuit videre crucifigi filiũ.
⁊ ſi ſparet moꝛtem dᷣuictuꝝ ac reſurrectuꝝ.⁊
pomoꝛtẽ victuꝛũ. Uñ dic hie. ꝙ qꝛ ĩ pꝑte ĩpaſſi
bili paſſa ẽ pluſq; martyr fuit.Doloꝛes ꝗppe
quos piẽs effugit.hos tpre paſſiõis xpᷣi ſuſtiu
it. Un anſh. Nuc repoſcit ðbitũ atrox uis na
ture ꝙ tibi ðtinuit olim ꝑpiture pẽaſq; fenoꝛe

eſtimãat uſuꝛe qᷓ cõi maꝛtuibꝰdebebatr᷑ iure.G¶

Ut reuelẽt ex młtis cõdibꝰcogitatões).Epᷣi
naq; paſſio mitoꝝ cõdiũ cogitatões ruelauit
qr ꝓphaꝝ dcâ: cogitatõnes ⁊ oculta miſteria
ibi reuelata ſt᷑ et ↄſũata.Et G̊ qdẽ uela tẽpli
ſignificauit.ꝙ eo moꝛiẽte ſciſſũ ẽ ut ſcã ſcõꝝ
oibꝰapperẽt. Ulel młtoꝝ coꝛdium.ſ.bonoꝝ ⁊
maloꝝ cogitatiões tũc reuelate ſt᷑.qꝛ xpᷣo paſ

·ſo alij crediderũt.alij credere noluerunt. Et

6t

fʒ beda.antea ĩcertũ erat ꝗ iudeoꝝ eũ ꝛecep
turi ert: et ꝗ nõ poſtea certi fuit. Miſtice(
ut dic beda) vſq; ad finẽ ſecłi.gladiꝰ tribula

tõis aĩaʒ eccłie ꝑtraſu: cũ ſigno fidei ab ĩpijs

⁊ repꝛobis dicit᷑.cũ multos ruere videt cuʒ
reuelatis coꝛdiũ cogitatiõibꝰ.vbi bonũ ſemẽ
ſemiĩiaueꝛat:qizania geꝛmiaꝛe ↄſpicit.Et nõn
dũ ꝙ ly vt ñ tenet h̊ clr nõ eĩ ꝑꝑ h̊ pᷣncipalr
pati uoluit xpᷣs ut ꝛeuelarent᷑ hõim cogitatio
nes:ſʒ tenet h̊ ↄſecutiue.qꝛ G̊ ꝙ eſt reuelare
cogitatões:ſecutũ eſt ad paſſionẽ xpᷣi. Sicut

ſi dccrez: riui ad campos vt caperer ab ho
ſtibus.capi a

modus loqndi.cũ er ſepe ĩ cuãgelio. Poc fa

ctũ eſt ut ipleꝛẽt ſcꝛiptu:e. Poc ei nõ fuit pᷣn

cipal itemõ xpᷣi ꝙ talia fecit ł paſſꝰeſt.ut im
plerent ſcripture.ſʒ poſtq; talia euenerũt:cõ
ſecutiue ſcr ptur̃ ſt᷑ iplete.õ eĩ ꝓphetia eſt
cauſa euentus ꝛei: ſed ipſa ꝛes eſt cauſa pꝛo
phetie.Aliter exponit oꝛ igenes ð ꝛeuelatione
occultoꝛum pctoꝝ ĩ cõfeſſione ut ꝛeuelent co
gitatões male ꝑ cõfeſſ.õeʒ.ꝗᷓ pus occultaban

tur.ᷓ ꝑ effectù paſſiõis ĩ ſacramto penitentie

xps oſtruxit regnũ pcti ⁊ ↄſtruxit regnu vtu

tu.pp ꝙ qr.poſuꝰ ĩ ruinã ⁊ reſurrectòeʒ. Ru
it ei irbia ex eiꝰhuũilitate.ruit auaritia ex eiꝰ
paupert ate.ruit luxuria in eius caſtitate.ru
it inuidia in eius benignitate.ruit gula in eiꝰ
ſobꝛietate.ruit ira ĩ eius pacientia.ruit acci
dẽetia ĩ ei laboꝛe ⁊ vigilia.Et ſic xpCs ↄſtruen
do regnũ vtutũ:ðſtꝛuxit regnuʒ vitioꝝ.ita ꝙ;

opãtis ſanait᷑ (.Et ipſa eadem hoꝛa) q.ſ.ſy

meon loq̃bat ò xpᷣo.tenens eu in ulnis:ſuꝑue

nit ⁊ Canna ꝓphetiſſa ) nõ a cau ł ex diſpom õ
ne huana ſʒ ſpuituſſacti ruelatõe.ſicut dictũ
eſt ð ſymeõe adoꝛùs eũ(ꝓfitebat dño) cõfeſ

ſõe laudis ⁊ gꝛatiaꝝꝑ actõis.laudas deũù de tã

eiſdẽ uenerit ĩ ruinã ⁊ reſurrectõem. Naã ᷣm

Criſo.cũ ſuꝑbꝰhuił efficit᷑.laſciuꝰ caſtꝰ.aua
rꝰmip̃icoꝛs.⁊ ita ð alijs.tuc ĩ eadẽ ꝑſõa ẽ rui
na vitij ⁊ reſurrectõ vᷣtutis.Et ad h̊ a ðo poſi
tofuit q̊ ĩi mũdo.tãq; ſignu ad ſagittã.ut qlibʒ
qn ꝓ libuo iaculuʒ muteret ĩ eu.Et ꝓp hizãs
ſymeõ ð xpᷣi paſſione ait.(¶ Et tuã aiam pᷣꝛaſ

tis benefitijs adipletis ? in ĩcaꝛnatõne et na
tiuitate exhibitis.phibenſq; teſtimoniũ de fi
lio ⁊ ĩſtꝛuẽs ppłm(loqbat de illo omibꝰ qui
expectabãt ꝛedẽptòz hierlm) ⁊ iſrł.ãnũtians
eis natum eẽ ꝛedẽptorẽ,. et huani generis ſal
uatoꝛẽ. ⁊ ꝙ ille diu deſideratꝰ eẽt.ꝗ eos r̃dĩe
re ⁊ liberar̃ deberzʒ. Qmibꝰ fidelibꝰ qui iugo
herodis alienigene guati. liberatõʒ ciuitatis
⁊ popuili ac ẽt ſpualẽ expectabat ꝑ aduẽtum
xpᷣi ꝓxio fieri ꝛ edẽptõʒ a tirãniõ heꝛodis et
demonis ꝓmittebat. Pec mulier uenerabilis

conobilitas extollii. ↄtientia laudat elas ↄm

1s. hoſtibus nõ fuit ð ſtẽtõòe mea
ſquoddã cõſecutiuũ ad exiuũ meu:et ẽ ſilis

. Anſpel
gut dict Aner⸗
e liduu ſcnei
eifegenne u⸗
ſudo ſicuni ie⸗
neſole iſcens cg
mmem ? mouz na⸗
cret Enltu goriu⸗
gmnulongeus gekcein
lliuincit ucrecicli a
6ſectus occpiss ? imat⸗
Gorſtlenlieuecn
ſoſicnſinoſene:cl co
Uumm turz Cie:fin uerb
ſpel. Morolitcr nord/1
ſterun gonaru de gubu
ſne niſteno inſtinceu du
posſorlualtai mente d⸗
tuor ſorand peelionez ce
oNem quiimtaregat audi
uciueata ſpiſano me
ſcniicatur uebieiſtu
nicue imeriratun gra e
ſpoſignfcat aehru e
Nauun anpoſto nl agn
——
eicöinna gopoltnioe
—
ſütamdnieciſemt

ſcß fenore
dͤt iure 4
0es) Pp
s ruelanit
a miſteria
ueluͤ tepli
in ſcq ſcd
ſdonor 7
t xpo pal
Auerunt. t
op eü ꝛecep
t. Niſticel
di⸗ lribulqꝗ
jei ab ipijs
pider cuz
onü ſemé
it Et non
Pncipalr
cogitgqtio
reuelare
rer ab ho
letoe meg
io. Poc fa
no fuit ön
ſoeſt. ut im
uenerit: cõ
pphetis eſt
ſt cauſa pꝛo
euelatione
eucelert co
occultaban
penitentie
a ).
ilms: ſupne
ex diſpoſid
Kcut gictu
dno) cofe
aͤs deu ge li
natöne el ia
imontüge fi
loomib gun
iſt, inutians
i generis ſol
eos fdie
libi gol uge
ſoz ciuitaiis
. Haauetum
z herodis et
uenerabllis
dai,elas 2n

——

Pꝛime partis.

dat᷑ religio pᷣdicat᷑: ydõea et digna ualõ eꝛat
dei filio incarnato teſtimoniũ perhiberet⸗
Vnde ⁊ pꝓphetiſſa deſcꝛibitur ut ei teſtimoni
um auteéntizetur. quia ꝓphetie inſpꝛatio uel
reuelatio diuĩa eſſe ꝑpibetur. Unde oꝛigies.
uſte ſancta mulier ſpiritũ pphetandi meru
it.qꝛ longa caſtitate longis etiam ieiunijs ad
hoc culmen aſcendeꝛat.Quia eꝛgo omnezʒ ſe
xum ⁊ omnem etatem gradũ ⁊ omneʒ pꝛofeſ
ſionẽ dominus redimere uenerat. dignũ erat
ut oẽs i eius natiuitate teſtimoniũ ꝑhiberẽt.
Sunt ei tria gnã ĩ utꝛoq; ſexu cõmdata puta
de uirginibus ſcilicʒ maria: ⁊ xpᷣs ac de uidu
is ſcilicet anna ⁊ ſymeõ.cuius etas compara
tur anne. Et etiaʒ teꝛtiũ genus.ſcilicet de cõ
iugatis.ſcilicʒ Aliʒabeth ⁊ ʒzachaꝛias. Nullꝰ
ergo gꝛadus xpianoꝝ fideliũ pꝛetermiſſus eſt
de quo nõ haberet teſtimonium ſalus omniũ
Vlt aũt dicit Anſhel.Oblatus ẽ ĩ templo ⁊ a
ſancta uidua ſuſceptus.ut fideles ſuos donũ
dei frequentare.⁊ ut euʒ meꝛeantur ſuſciper
ſtudio ſãctitatis itendere moneret. A ſymeo
ne ſene ſuſceptus atq; laudatꝰẽ ut uite gꝛaui
tatem ⁊ moꝛuz maturitatẽ ſe diligere patefa
ceret.Exulta ergo ⁊ tu cũ illo ſene ſymeõe ⁊
anna longeua: ꝓcede in occurſuʒ matꝛis ⁊ ꝑ
uuli uincat uerecũdiã amor timoꝛẽ expellat
affectus accipias ⁊ infatẽ ĩ ulnas tuas:dicas
q; ſponſa tenui eu nec dimittam ꝛipudia euʒz
illo ſãctiſſimo ſene: et cõcine.nunc dimittis
uum tuuz dñe:vᷣm uerbũ tnu in pace. Pec 4
ſhel. Moꝛaliter nota.ꝙ inopinatus cõcurſꝰ
iſtarum ꝑſonarũ de quibus fit hic mentio: ñ̃
ſine miſterio inſtinctu diuio ſactus eſt. Anõ
nos ſpiꝛitualiteꝛ ĩ mente debemus iſtaꝝ qua
tuoꝛ ꝑſonaꝛũ ꝓceſſioneʒ celebraꝛe. Deꝛ ſime
onem qui interpretat audiens.qui ⁊ ꝛeſponſũ
audiueꝛat a ſpuſancto.mentali.i .reuelatõne
ſignificatur ueꝛbi dei ſtudioſa auditio: per ã
na que inteꝛptatur gr̃a et qᷓ non diſcedebat ðᷣ
tẽplo ſignificat crebꝛa or̃o:ꝑ ioſeph qui ĩteꝛ
pꝛetatuꝛ appoſitõ uł augmemum qui ⁊ ſolici
tam curã habuit ð puero xpo ĩtelligit bonoꝝ
opeꝛũ cõtinua appoſitio.per maꝛiã uero que
ĩterpꝛetat illumiata.que ⁊ xpᷣʒʒ poꝛtauit ĩ uto

ſigmficatur diuĩe cõfoꝛmitatis peꝛfectiſſima

unio. Pec aũt quatuoꝛ perſõe xpᷣm offeretes
in mente debẽt põtare quatuor luinaria. Sy
meon poꝛtat lumen ſancte meditationis: ãna
geſtat lumẽ interne deuotionis ioſeph ðfert
lumen uiꝛtuoſe ꝓgreſſiõis: maria uero põtat
lumen ſuperne cõtemplatõnis. Dec quatuoꝛ
innuũtur ĩ. ps. cũ dicit᷑. Memor fui dei ⁊ öle
catus ſum: ⁊ exeꝛcitatus ſuʒz et deficit ſpiꝛuꝰ
meus.Et patent ꝛefeꝛẽdo ſingula ſingulis. Et
cõſideꝛãdum ꝙ pñntationi dni interfuerũt an
q; pſone. Ipe Fs per quẽ ſignificantu⸗ inocẽ
tes. marid.ſ.amaꝝ maꝛe per qu penitentes.

ioſeph.ſ.accꝛeſcens per que pꝓficientes.ſyme
on peꝛ quẽ perfecti ĩ uita actiua.anna ꝑ qua

Lap. xij.

peꝛfecti ĩ nita cõtemplatiua. In quo ſignifi
cantur illi qui ſunt digni uultui dei ĩ templo
dei celeſtis hiꝛlłz preſentaꝛi. Tandem. ſymeõ
puerum ihjm mr̃i ꝛeddidit: quẽ illa letãter re
accipit. Doſtea uadunt ad altare facientes
pꝓceſſioneʒ que hodie repreſentantur ꝑ univ
ſuʒ oꝛbem. Drocedũut alacriter illi duo uene
rabil es ſenes.ioſeph ⁊ ſymeon cũ exultatiõe
magna iubilantes.ſequit mater portãs regẽ
ihʒ cũ ineffabili cõdis letitia ⁊ anna aſſociat
eam uadens ex latere cũ ꝛeuerentia iubilans
⁊ ipa cum indicibili gaudio ⁊ laudans domi
nuz affectu immenſo. Ab iſtis eꝛgo fit pꝛoceſ
ſio uenerabilis paucis quidem: ſed ualde ma
gnis ⁊ quaſi de omni geneꝛe hominum repre
ſentantibus. Sunt enim inter eos de maſcu
lis ⁊ feminis.ſenibus et iuuenibus uirginibꝰ
z uiduis. Maꝛia quidem et ioſeph tanquam
parentes pueruz ihm in templo pꝛeſentauer̃t
ſymeon ueꝛo ⁊ anna ut ꝓphete pconijs ꝓphe
ticis laudauerũt. Sic et nos in iſta die miſſia
zu ſolẽnia celebꝛãtes cereũ accenſũ (per quẽ
ſignificat puer ieſꝰ)in manibus baiulamus: 2
pꝛoceſlionem facientes uſq; ad altare deferi
mus ⁊ offerimus.recolẽtes illë lum ĩeffabile
ꝙ maria ⁊ ſymeon hodieꝛna die poꝛtaueꝛũt ĩ
manibus. Sunt enim tria in cereo per que ſi
gnificant tria que fueꝛunt in xpᷣo. Nam cera
ſignificat carnem xpᷣi que nata eſt de virgine
maria ſine coꝛꝛuptiõe ſicut apes ceraʒ gignũt
ſine alterutrũ ↄmixtõe. igmus auũt ĩ cera la
tẽs ſignificat aĩam xpi candidiſſimã in carne
latentẽ. Ignis ueꝛo nue lumen ſignificat diui
nitatez: quia deus noſter ignis conſumens E.
Per hec etiam tria poteſt trinitas deſignari
unde eſt verſus. Cera.focus.ligmen:tria ſuüͤt
mõſtrantia tꝛinum. Cu aut peruemiut ad alta
ꝛe: mater cum reuerentia genua flectit. ? di
lectiſſimũ filiuʒ ſuũ deo patri ſuo ſuper alta
re offeꝛt. Dꝛeſentabat ipᷣa beata uirgo maꝛia
puerum domino gr̃as agens deo patri de mu
neꝛe tanto. quod ipa uiꝛgo euʒ conceperat et
pepereꝛat ⁊ ꝙ ipᷣa ĩ tali pꝛole digniſſia ðo pa
tꝛi cõmunicabat. Preſentatio enim pueꝛoꝛũ

ad templũ pꝛecepta eꝛat pꝛopteꝛ tꝛes cauſas
tum̃ ut ex Hoc infans domino conſecraretur

tum ut per hoc diuimne cuſtodie com
retur. tum ut gꝛatiaꝛuz actio deo redderetur
a quo tale donum parentes acceperum Eetẽ.
Sed pꝛime due cauſe:non habebant locum
in chꝛiſto.qꝛ mox conceptus in utero fuit ple
niſſime ðo conſecratꝰ:et dinine tuſtodie per
diuinitatis untoneʒ commendatus: ſed tertia
cauſa precipue locum habuit in chriſto.pro
q̃ beata vᷣgo gr̃as age habuit ðdo patri p oibꝰ
mr ibꝰ ut pote q̃ e ſiglłari puiłgõ ↄcepu ⁊ pe
pit. Quid autez ipſa tunc oꝛauerit. quidue di
xerit. ſcriptum non babemus. Sed foꝛte ſimi
lia his uerba ſaltẽ ore coꝛdis dicebat. Ecce

dñe ſcẽ pr pᷣſẽto tibi filiu tuũ a te et᷑nalit᷑ ei

de pñtatione dmſi

tum ⁊ de me tempoꝛaliter natuz. ego pꝛeſẽto
tibi eũ ꝗ tibi ſẽper ẽ pꝛeſens.gratias tibi ago
ꝙ eum tuo munere ſic ↄcepi mirabiliter ⁊ pe
peri ineffabiliter. O ſancte pater hunc filiuʒ
tuum ⁊ meũ tibi offeꝛo oblationẽ nouaz deũ
caro factũ.ꝗ pꝛo ſalute mundi oblaturus ẽ ti
bi ſemetipſũ. OQqualis eſt iſta oblatio. Nuqᷓ
talis facta a ſeculo.Unde bern.Offer filium
virgo ſacra.et benedictum fructuzʒ uẽtris tui
domino repꝛeſenta. Offer ad noſtram omniũ
reconſiliationem. hoſtiam ſãctã deo placẽtẽ.
DVec ber. VUoluit autem xpᷣs deo patri pꝛeſen
tari.ꝗ nuq; ab ei aſpectibꝰlatuit nobis ĩ exẽ
pluʒ: vt ſicut nõ gratia ſui deus factus eſt ho
mo:ſed vt nos ꝑ gratiaʒ faceret deos.nec ꝑꝑ
ſe circunciſus ẽe in carne:ſed ut nos ſpirituali
ter circudamur ſic pꝛopter nos ſiſtit᷑ domino
ut diſcamus deo pꝛeſentare noſipſos.deinde

ꝗqduocantur ſacerdotes.et redimitur dominꝰ

omnium.tanquam ſeruus quinq; ciclis argen
teis quia eꝛat pꝛimogenitus.Quinq; ciclis aꝛ
genteis redimebatur pꝛimogemituʒz. ⁊ erat ci
elus genus monete obulos.xx. habẽs. Pꝛece
pit enim lex omne maſculinum pꝛimogeitum
tam hois q́; peccoꝛis. ſanctum dño uocgri. i.
domino ſactificari et pꝛeſentari ac ſanctifica
tum ⁊ dedicatuʒ domino dici ⁊ ſacerdotis eſ
ſe.ita ꝙ pꝛimogenitum de tꝛibu leui non redi
meretur.ſed in miniſterio ⁊ ſeruitio domꝰ da
nid.ſ.tempii ſꝑ ⁊ perpetuo teneretur. Pꝛimo
genitum vero de alijs undecim tribubꝰ ſacer
dos redimi faceret. ⁊ pꝛetio accepto illc' ppᷣa
A parẽtibus referri permitteret. pꝛimogenitũ
quoq; animalis mũdi deo offerreret. immũdi
vero aut pꝛetio redimi aut mùdo mutari aut
occidi faceret.eſt autem animal munduʒ ad
offerendu mùdum ad eſum imundoꝛum uero
aliud ẽ imudu ad offerendum: ſed munduz a
natura vt aʒinꝰ ideoq;.aut pꝛetio ꝛedimebat
aut agno ↄmutabat. Alid'imuùduʒ ad offeren
dum ⁊ ꝛedimẽda ſeu cõmutãdũ uʒ canis ⁊ iõ
eetiũ aliqd ñ habẽs occidebat᷑.⁊ ex toto ab
vſbus templi pijcebat. Xum igitur xpᷣus de
tribu iuda.una de undecim fuerit patet re
dimi debuit ⁊ iõ redemptꝰ fuit. Accepit etiazʒ
mat᷑ de manu ioſeph aues pꝛedictas ⁊ genua
ſiectens offert ſuꝑ altaꝛe deo patꝛi egs. Obtu
lit ergo beata vgo tãq; pauꝑcula.par turturũ
aut duos pullos colübaꝝ. unũ in holocauſtũ
ꝓ fitio alteꝝ ꝓ peccato:in hoc ſe ſubdẽs legi
peccatricũ.q;uis nulla haberet peccatũ. ac
ta ergo oblatione ⁊ redemptione:mater fuliũ
reaccepit:ut eum ſecuʒ domi ꝛepoꝛtat.Tvnde
ber. Oblatio iſta fratꝛes ſatis delicata uidet᷑
ubi im ſiſtitur duo redinitur auibus ⁊ illico
ꝛepoꝛtat. Ueniet tempus quando iam nõ offe
retur in templo nec iĩtex bꝛachia ſy meonis ſz
extra cinitateʒ iner. hꝛachia crucis. Ueniet
quando nõ redimetur alieno:ſed redimet ali
os ſaguine ꝓpo qꝛ redẽptoꝛem miſu euʒ deus

in templum,. .
pater populo ſuo. Iſtud eũ ſacrificiũ maturi
num. illud aut veſpertinum. Pec ber. Miſti
ce per primogenita aialiuʒ ſignificat ille qui
unigenitus ði dignatus ẽ naſci pꝛimogenitus
ſ.dignitate oĩs cꝛeatuꝛe.qui ẽ ueꝛe ſãctꝰ duo
qꝛ ſine peccato. Moꝛaliteꝛ autezʒ peꝛ prĩogẽi
ta ſignificãt᷑ bõe actionis initia que quaſi cõ
de gignimꝰex dei gꝛatia. Cõmouemur eꝛgo. H
ut omnia pꝛimogenita noſtꝛa deo offeramus
quicquid bonuʒ ⁊ iuſtũ in noſt:iſ opibus ĩuẽi
mus eius gratie non noſtꝛis meritis putemꝰ
dicentes non nobis dñe nõ nobis:ſed nomini
tuo da g'oꝛiaʒ. Si autẽ ĩmundũ aliquid pari
mus.id eſt ſi peccatuʒ in opere pepetꝛamꝰ oc

cidamus.i.malum peꝛ emendationem radici
tus euellamus. aut certe mutemus illud mũ

do declinãtes a malo ⁊ facientes bonum aut
redimamus quandoq; ciclis bona opera ⁊ di
gnos fructus preſentie.per quinq; ſenſus cor
poꝛis facientes. Commonemur eti hic ut ſi
in gege operum noſtroꝛum agnum innocen
tie uel pꝛincipales niꝛtutes qualis eſt caꝛitas
caſtitas humilitas pacientia et homini im ẽi
mus deo offeramus.i.quod digne uiuimus ñ
noſtris meritis deputemus:ſed illius g ait in
euangelio. Sine me nihil poteſtis faceꝛe. ip̃e

ei dat uelle ⁊ ꝑficeꝛe. Si t tãpaupeꝛes ſumꝰ

ut ĩ ope noſtro agnum ⁊ giuitias inocue uite
uel pricipales ui?tutes nõ inueniamus offeꝛa

mus ſaltem duos tuꝛtures uel duos pulios co
lubaꝝ.i.duo geneꝛa cõpumiõis. uideli cʒ timo

ris ⁊ amoꝛis ⁊ nõſoluʒ ꝓ noſtris alioꝛuqᷓ; dilu

endis peccatis:ſed ẽt ꝓ impetrãdis uirtutibꝰ

et deſiderio patꝛie celeſtis quottidie öfleamꝰ

Et ſic unum pꝛo peccato offeꝛimus dũ de ma

lis peꝛpetratis gemimus alterum in holocau
ſtiù quado amoꝛe celeſtiu ĩflamamur. Mora
liter hic attẽdẽda ſũt tꝛia.ſ.miſteꝛiũ purgatõ
nis marie. ſacꝛa mentũ delatõis dñice. et ſigni
ficantia oblatõis facte.Quãtũ ad primũ ſciẽ
dũ.ꝙ maria que inteꝛpretat᷑ ſtella maris uel
ama:um maꝛe deſignat animam ſiue ſit in lu
mine uite contemplatiue ſiue in amaritudie
uite actiue.Et uterque neceſſaria eſt purga

tio quod uidelicet anima contemplatiua puꝛ

getur in ſuperbia.quod fit per timorez. ⁊ ani
ma actiua a negligentia. quod fit per rigoꝛezʒ
laboꝛem. In hierlm enim que interpꝛetat᷑
uiſio pacis:⁊ ſigniſicat uitã biaz. nemo infeꝛ
tur: niſi dies prius purgatiõis eius inpleant.
Qulia niſi quis ſit plene puzgatus ⁊ ita purus
ſicut fuit in baptiſmo nõ põt puenire ad iſta

hieꝛuſalem uel etiam in templuʒ celeſte. Ta
lis autem purgatio celebratur: uel hic in pre
ſenti p.? penitentiam aut tribulationes ⁊ hu
iuſmodi: uel in penis purgatoꝛij. Quantũ ad

ſecundum ſciendum.ꝙ legimus chꝛiſtum de

latũu ĩ hirlʒ ut Hᷣ ⁊ legimus en delatũ in egyp
tuʒ. In quo docemuz. quod pꝛoles mentis no

ſtre que eſt intelligentia nnnc eleuanda ẽ ad

fumn. Dumns gemuus eſt u
7 epoſelsginnt weten
ceayloorü gei erpeganes ecn

us,iieotine
mtaſon
elations tin Catbecri
cnac teniu eſt wamnen
Uureneebat dlamtre rel
fiqeſt ſoiungga t caſtuin
geniug ver cMunban ſen
lnetfecida e:ſgnifcanun
Aub genntun habet goca
glta Henit'en tumunis ce
ilis hic orminatur en

geuo clcit ice agls ihn
bogemnirbus iemaradil
(Albe vpetit achiis t hie
cun cuos vulos colibann
isſpbfmilug Fue gr⸗
Sknenne Aust ron
Urlrvon onnes porre er
Naakgners Dan n
Uundide er guiggn
uben Paan r
bibeckenin,⸗
tng egen 1
int iheii eun

4

ſencee t deſentane

(d

unſgaſciteene⸗

liuimus ſ
ug q ait in
facere iße

peꝛes ſum?

nocue uite
mus offeꝛa
8 pullos co
ſelicz timo
lioꝛicq; dilu
is irintib“
die dfleam
us d de ma
in holocan
mur. Mora
eꝛiũ purgatõ
gſice. et ſoni
d primu tcie
la maris uel
ſiue ſit in lu
amaritudie
a eſt purga
nplatiug pr:
morez. am

it per rigoꝛez

e interpretgt
33. nemo iffe:
eins inpleant,
us t 1ta inis
nenire ad iſt
nz eleſte

uel bic in hpre

lationes 1 n
i. Quanti
chiſtun ge
gelatü in eg
les mertis no
ieuandges

.
. Im — TvS
1 vuag
5 mafn

Pꝛime partis.

contemplatõnem eternorũ.que per birłem ðᷣ
ſignatur que viſio pacis interpꝛetatur.nũc ve
ro depꝛimenda eſt ad conſideratõem pꝛopᷣoꝝ
oõfectuuũ.que ꝑ egyptũ deſignat egyptus eniʒ
tenebꝛe ĩterpꝛetatur. Doſſumus etiaʒ alꝛ qn
q; numeꝛaꝛe loca ĩ qbus xpᷣs poꝛtat᷑ uel duci
cur.ſ.in hirim egypiũ deſertũ.mõtẽ excelſuʒ
⁊ templi pĩaculũ ⁊ iſta quinq; loca ſignificãt
quinq; ſtatus in quibus ĩuenitur xpᷣs. Pirłeʒ
ſignificat uitam ↄtẽplatiuam vbi eſt viſo pa
cis.E gyptus ſignificat vitam actiuã in qua E
meꝛoꝛ ⁊ anguſtia tribul ationis.Deſertũ ſigni
ficat religioneʒ ĩ qua inſiſtit᷑ ieiunijs. Mons
excelſꝰ ſignificat faſtigiũ pꝛelatöͤnis. Dinacu
lũ tẽpli eſt ſedes magiſtrał.et in his ſtatibus
iuenitur ieſus.ꝗa in omni ſtatu eccleſie põt iĩ
ueniri ieſus.ſ.ſalus.Sed cõſidera quis poꝛta
uit eum i hirłem ⁊ alibi: ⁊ iuenies ꝙ ĩ hirim

⁊ in egyptum tulerunt xpʒ Maria ⁊ ioſeph.
ſtella maris ⁊ augmentü.fides.ſcilicet ⁊ cari
tas. In deſertuʒ ductus ẽ a ſpirituſancto.ſed
ĩ mõtẽ excelſum ⁊ ſuper pinaculum tulit euʒ
dyabolus. ⁊ ideo timeꝛe debẽt pꝛel ati ⁊ igri
ne eos poꝛtauerit dyabolus ĩ mõtẽ excelſüũ.ſ.
pꝛelationis ⁊ in cathedra magiſtratõis.Qu
tum ad tertiũ eſt notandum ꝙ oblatio ĩdeteꝛ
nminate fiebat c'turture vel coluba.per turtu
rẽ q̃ eſt ſoliuaga ⁊ caſta.intelligit᷑ vita contẽ
platiua.per columbam vero que gregatiz uo
lat et fecũda ẽ: ſignificatur actiua.Et utraq;
auis gemitum habet pꝛo cautu: ſed aliter et
aliteꝛ. Semitꝰem turturis competit cõtempla
tiuis.⁊ hic germinatur.vnde dicit᷑ par turtu

n rum. Dꝛimus gemitus eſt amoꝛis.de quo dic᷑

— gpoſtolus ꝙ intra nos gemimus adoptiõeʒ fi

Deuaaia le⸗n dei expectantes. Secũdus ẽ deuotionis

de quo dicit idẽ apłs ꝙ ſpiritus poſtulat ꝓ no
bis gemitibus ĩennarrabilibus.gemitus ueꝛo
colube ↄpetit actiuis: ⁊ hic ẽ duplex.vnde di
citur duos pullos colubaꝛũ. vnus ẽ pꝛo pecca
tis pps ̃m illud Iſaie. quaſñ colube meditã
tes gememus: Alius ẽ pꝛo peccatis alienis f̃ʒ
illud trenoꝝ.omnes poꝛte eiꝰ deſtructe ſacer
dotes eius gemẽtes. Hunc quadruplicem gẽi
tum offerꝛe debent: qui agnu.i.ĩinocentiaʒ nõ
habent. Reedicta igitur ꝛecolligẽdo dicendũ
ꝙ i hac purgatõe.delatione ⁊ oblatõe ſignifi
catur: ꝙ qui purgatus eſt a ſuperbia et negli
gẽtia. ⁊ diſpoñtus ẽ vt aſcẽdat ad cõtẽplatio
nem dei.⁊ deſcendat ad cõnderatõem ſui.Et
rurſas aſcẽdens: gemat ex amoꝛe ⁊ deuotiõe
æ deoꝛſũ rediẽs gemat ex cõtritõne ⁊ compaſ
ſone. In bis cõſñſtit perfectio fidelis anie ðo
deuote. Et quia vtreq; iſte vite deo ſũt acce
pte:nõ ẽ diffinitũ utrũᷣ ꝓ domino turtures an
. columbe ſint oblate:ſed indifferẽter eſt dictũ
par turturuʒ aut duos pullos collumbarum.
Uidiſti ergo ĩ pdictis chꝛiſti et parentũ eius
⁊2 paupert atem. ꝗa pauperũ tantü habebant
oblatiõez. Si autem vis infoꝛmaꝛi de humili

Cap.xij.

tate: cõſiderata oblatõe ⁊ redẽptiõe ac legis
obſeruatione de facili poteris aduertere. Ad
uerte ẽt hic q chꝛiſti humilitate quõ a pꝛece
dentibus ſit aucta ſucceſſiue.Nã ĩ natiuita e
ſe habuit ut pauꝑ hõ.ĩ circũciſione ut pauꝑ.
⁊ pct᷑oꝛ hõ ſed hodierna die ut pauꝑ et pecca
toꝛ ⁊ ſeꝛuus. Ut pauꝑ qdẽ ĩ eo ꝙ paupꝑũ obla
tionem elegit vt peccatoꝛ vero.in eo quð ipſe
cũ matre ꝑ oblatõeʒ expiari voluit vt ſeruus
aũt.ĩ eo ꝙ redimi ſe fecit.Et qꝛ ut viſi eſt pꝰ
circũciſionẽ filij ⁊ purgationẽ matris tulerũt
ieſũ ĩ hirłm vt ſiſterẽt eũ dño. Sciendum eſt
⁊ diligẽter advtẽdũ ꝙ ex pᷣdictis tribus moa
liter ĩſtruũt᷑ fideles.ut cũ templum dei mate
riale.i.eccleſiã ĩgꝛedi uoluerũt ĩ ipſis ti ibocu
cunſtaàtijs ſe debeant beate vũgini ⁊ xpᷣo con
foꝛmare. vt nidelzʒ ſint a peccatoꝛũ ſcoꝛia pur
gati ⁊ circũciſi.quo ad pꝛimũ.ſint brachijs ſã
cte matris eccleſie depoꝛtati quo ad ſecũdũ:
ſint recte intentionis fine oꝛdinati quo ad ter
tium. Pꝛimo ergo ingreſſuri eccleſiam ðbẽt
a peccatoꝛuz ſcoꝛia eſſe purgati ⁊ circunciſi.
nam beata virgo anteq; egrederetur ĩ tẽpluzʒ
poſtqᷓ; partũ ſui imaculati filij dies purgatio
nis ĩpleuit: ipſe etiam filius anteq;ᷓ iduceret
ĩ templuʒ ciꝛcuncidi voluit MNon quod mater
purificatione indigeꝛet aut filius circunciſio
ne.cum illa non ſuſcepto ſemine cõceperit et
ipſe ex itacta virgine natus fuerit: vterq; tũ ĩ
hoc legem ſeruare uoluit:vt nobis daret᷑ foꝛ
ma purificationis ⁊ circũciſionis ſpiritualis.
quia purificari ⁊ circũcidi debemus a uitijs.
antequam eccleſiam ingrediamur ⁊? deo offe
ramur:ſi volumꝰquod ei noſtra placeat obla
tio:quia ſecundum bedaʒ.nemo niſi purifica
tus ⁊ circunciſus a vitijs dominicis ẽ dignꝰ2
ſpectibus. Ex quo trabit docum̃tũ.ꝙ nullus
igredi dʒ eccłiam cum cõſciẽtia moꝛtalis cri
minis. niſñi pꝛius ſi cõfeſſus vel ſalteʒ cõtritꝰ:
ſi nõ aſſit copia cõfeſſoꝛis: ⁊ quod igꝛeſſuri ec
cleſiazʒ pꝛius debent purificari a peccatis ſi al
tem generali cõtꝛitione.etiam ſi nõ habeat 2
ſciam certi peccati. cũ bonaꝛũ mentium ſit ck
pã timere.ubi culpa non exiſtit.exemplo bea
te vuginis purificatõne minime indigentis ꝓ
pteꝛ ꝙ conſuetudo ẽ ꝙ aqua benedicta habe
tur ante foꝛes eccleſie. ut ĩgreſſuri eius aſpſõ
ne puꝛificẽtur etiam a vemalibus qui de moꝛ
talibus ſibi conſcij non exiſtunt. In cnius fi
gura labuim cum agqua erant ante oſtiuʒ ta
bernaculi.⁊ ibi aaron.et filij eius ingreſſuri
tabernaculuz: lauabant manus ⁊ pedes. Se
cundo debent eſſe bꝛachijs ſancte matris ec
cleſie ſuppoꝛtati.ſicut chꝛiſtus poꝛtatus eſt i
templuzʒ bꝛachijs ſue matris. ut de fidelibdi
gne eccłiazʒ igrediẽtibus.dicat ipſa mater ec
cleſa ilłd oſee poꝛtabã eos in bꝛachijs meis.
Extꝛa iſta at bꝛachia vnitatis eccłie ſue ſũt
heretici.ꝗ oberꝛãt a fide ſciſmatici ꝗ ðuiãt a
caritate et õs excõica:i ꝗ pᷣſciſi ſt ab unitate

/

Ar vpß 19 mar li⸗ vo&αι.1
tar

—

£

Wmi »nah enkeſie 1„

ſ
1

De pñtatione dñi

eccleſie.Hi eĩ omnes qꝛ nõ portãt ĩ brachijs

matris eccleſie nõ ſũt ydonei ad ĩgreſſũ eiꝰ.

Alnde ciprianus. Non pot habere den patræ
ui matris ecclene no tenet unitaté. Sruſtꝛa

ergo ⁊ indigne eccleſiam mateꝛialẽ ingꝛedit᷑
qui inter bꝛachia eccleſie miſtice non ↄſtrin
git᷑. CTeꝛtio debẽt eſſe recte ĩtentõnis fine or
dinati.ut nidelicet cã deuotõis ⁊ oratõnis in
gediat᷑ eccleſiam. nõ cã uane ſimulatiõis ſic
ypochꝛite.nõ cã oſtẽtatõis ⁊ inanis gloꝛie ſiẽ
illi qui ſe oꝛnãt ĩ ueſtibus ⁊ alijs ut appaꝛeãt
hõibꝰ. ñ cã laſciuie ſicut qui uadut ad eccłiã
ꝗad uidẽduʒ mulieres uel uiros ut cõcupiſcãt
⁊ ↄcupiſcãt᷑.nõ cã uanitatis ⁊ ſolatij.ſicut qꝗ
uadunt ad eccleſiã ut uacẽt uanis colloquijs

cachinis ⁊ leuitatibus.ñ cã queſtus ⁊ auaꝛi
6 . . ——. . 2 1
1 tie.ſicut clerici qui uadunt ad eccleſiã ſoluzʒ
p pntias ſibi dandas.uel qui uadũt ad nego

ciationẽ.⁊ cã lucri tꝑalis. Pi eĩ omnes quia

finem debitũ nõ intendũt: nõ ſunt digni igꝛe
di in tẽplũ.qꝛ ingredientes non ſiſtunt ſe dñoꝰ

nec ueniũt ſpiritu ĩ tẽplũ Unde nõ uidẽt xpᷣʒ
nec eũ amplexari poſſũt ſpalibꝰ aĩie brachi
js.Et nota ſᷣm bedam. ꝙ ille poſt circũciſõezʒ
hirlm allatus ⁊ dño oblatus eſt qui iuxta eũ
qui dixit:declina a malo ⁊ fac bonũ: poſtq̃;
ðõᷣſijt a peccatis bonis cepit opeꝛibus habũda
re.qui dicere põt oculi mei ſeniꝑ ad dñm:et

audiam uocẽ laudis tue qui dicit xpᷣi odoꝛ ſu

mus.⁊ leuaui manus meas ad mãdata tua.
⁊ cõueꝛti pedes meos ĩ teſtimonia tua.qui ſi
ue mãducat ſiue bibit ſiue aliõ quid agit oĩa
I gloꝛiazʒ ði facit.⁊ dicit.qᷓ; dulcia faucibꝰme
is eloquia tua dñe.⁊ ad extremuz coꝛ meum
⁊ caꝛo mea exultauerũt ĩ deum uiuum. Qua
re aut ſaluatoꝛ in templũ põtari uoluit pᷣt rõ
nes alias põt eſſe ratio.ut per ſuã pꝛeſẽtiã tẽ
plũ ſanctificaret.ſicut baptizatꝰ ẽ ut ipᷣe aq̊s
ſanctificaret. Unde ſicut per baptiſmu xpᷣi ñ
ſolù ſãctificata ẽ illa paꝛs aque ioꝛdanis que
tetigit caꝛnẽ xpᷣi ſed ⁊ oẽs aque.ſic ꝑ eiꝰ dela
tiõem ĩ tẽplũ illud ĩ hieꝛłm ſanctificata ſunt
oĩa tẽpla ĩ eiꝰnomĩe dedicata.ꝑpꝑ ꝙ ſtatutuʒ
Eẽ ꝙ in eccleſijs debʒ haberi ẽt cõꝑał xpᷣi pre
ſentia uidelicet ĩ ſacꝛamto. Unde ẽt ibi ꝛecõ
dunt᷑ ꝛelige ſãctoꝛũ.ibi ẽt miſteꝛia fiut ãgelo
ꝛũ.Et iõ dignũ ẽ ut eccłie ĩ ueneꝛatiõe habe
antur.⁊ nõ niſi cũ ſumma reuerẽtia ⁊ öᷣuotõ
ne frequẽtent. Uñ ᷣm pᷣſ. Domum dei decet
ſanctitudo poſſũt autem hec expõi ð templo
mẽtali ĩ ꝙ ueꝛbũ eteꝛnũ quottidie ĩducitur a
deuotis fidelibus de quo ait apoſtolus. Tem
plu dei ſanctuz ẽ ꝙ eſtis uos:Et quia nobili
tas cuiuſlibet ꝛei ex eius cais colligitur. hinc
eſt ꝙ huius tẽpli nobilitas colligit ex quatu
oꝛ cãis.ſ.ex efficiẽtis dignitate ⁊ mat eꝛie pꝛe
tioſitate.⁊ fõme ſpecioſitate:⁊ ex finis hono
ꝛibilitate. Pꝛimũ patet qꝛ hoc tẽꝑlũ ꝙ ẽ mẽs
anime rationalis:eſt ab ipio deo met imedia
te creatũ ⁊ hoc arguit maximaʒ anime nobi

2 los, vote Gaber Je⸗d

,
767

9

g

in templum.

litatẽ. na⸗ ad creandã animam deus non ad *

uocauit aliquam creaturaʒ: ſed ipſa trinitas
ſemetipᷣm iuitauit:dicẽs.faciamus hõinem.
Non em̃ hoc ueꝛbũ diꝛexit deus ad angelos.
Ut dicit auguſti. Sed ipſe pater ad alias ꝑ
ſonas ĩ diuinis.t ex hoc ondit᷑ hoc eſſe opꝰ
ſingulaꝛe ipᷣius tꝛinitatis. Secundum patet.
qꝛ non ex aliqua pꝛeiacente mateꝛia fct᷑a eſt
anima ſʒ ex nihilo. In omnibus em̃ rebꝰ cre
atis nõ ĩueniebatur aliquõ materiale ita no
bile. ut ex eo poſſet fieri anima rõnalis. Non
quidem terꝛa uel aliꝙ alioꝝ elementoꝝ. nec
celuʒ puta ſol.luna.ſtelle ſeu aliquod cõpoꝝ
celeſtium fuit dignũ itrare compoſitõz amie
ꝛationalis. ut materiale pꝛicipiuʒ eius eſſent
que lõge altioꝛ ⁊ nobiliõ eis extitit:⁊ iðo fac
ta ẽ ex nihilo.ꝙ ad maxĩã nobilitatẽ ei cedit
Tertium patet.nazʒ foꝛma rõnalis anime eſt
nobiliſſima.cũ ſit ymagine dei ĩſignita.Non
em̃ deus impreſſit anime ymaginẽ alicuiꝰrei
cꝛeate:ſed foꝛmã ſuipᷣius ita ꝙ ipᷣa forma aie
rõnalis nõ eſt aliud q́; quedaz relucentia ip
ſius beatiſſime trinitatis.Nec poteꝛat beata
trinitas magis animã rõnalem nobilitare:qᷓ
ei eã ſibi aſſ imilauit.⁊ proprie ymaginis for
mã ꝙ imꝑꝛeſſit.ut qꝛ ſimilitudo eſt cauſa di
lectõis ⁊ ut aia oẽm affectũ dilectõis ĩ ißm 2
uerteret:cũ nihil ſibi ſimile ĩ rebꝰcreatis iuẽi
ret. Quartũ pʒ. nã ð ũ ad aliuʒ finem cꝛeauit
aĩiaʒ qᷓ; ꝑꝑ ſeipm ut uidelicʒ eſſʒ hitaculũ ſuũ
Juxta illd.pᷣs.qm̃ elegit dñs ſyon.i.aĩazʒ ſpe
cłatꝛicẽ elegit eẽ ĩ habitatiõeʒ ſibi. Et qm̃ ad
hoc eã elegi.ſume ei ihabitatõem ↄcupiſcit
Juxta illd ꝓuerbi. Pꝛebe filij coꝛ tud mihi.
⁊ illd ſapiẽtie.delitie mee eſſe cuũ filijs hõiʒ.
Unde qncuq; deꝰ hꝰmodi animam digne pꝛe
parata iuenerit quaſi uoto potitus.Dicit ilłd
pᷣſ.Pec requies mea in ſecilʒ ſeculi:hic habi
tabo quoniam elegi eaʒ. O igitur fideł aĩa ſi
nobilitateʒ tuã ex omnibꝰpremiſſis cauſis at

tẽderes: utiq; nunq; peccares. Unde Berna
Si nobilitatẽ tuaz cognoſcis o aĩa mea: pec

catũ abhominaris. Et ceꝛte ĩ taãtu deſidezaiõ
nobilitatis aĩe ducit ĩ adhominatõm peccati
ꝓ etia nõ habẽdo r̃ſpectũ ad pᷣmia uel ad pe
nas adhuc ĩduceret ad rõ peccãduz: qꝛ anĩa
nobilis oĩa iſta caduca reputat nimis uilia 2
idigna ad hoc ut ipᷣa eis uelit coĩquinari.Et
hec ẽ quedã ſãcta ⁊ nobił ſuperbia aĩe gene
roſe:quã ẽt habuit ille gẽtił ſeneca:qui dixit
Si ſcirem deos ignoſciutuꝛos et homies igno
raturos: adhuc ꝓpteꝛ peccati uilitatẽ pecca
re dedignaꝛeꝛ. Poc igituꝛ tẽplum dei mema
le dʒ eſſe ornatũ et depictũ uarijs coloribus
uirtutũ uipᷣlicet coloꝛe albo caſtitatis.ꝛubeo
uoluntarie pro xpo paſſioĩs.croceo ſpirituał
iocunditat᷑.uiridi vtuoſi exercitij.blaueo ce
leſtis deſiderij. aur̃o caꝛitatis.õmi nigro hu
militatis. In iſtud templuz ſic cõpõitũ ſic oꝛ
natu debemus inducere puerů ipᷣm vᷣbum et᷑

Bone lcund Gauu
glic beati npoy⸗ u
o icigerehoolmon
Cidelaba ve feſtunm
ielasbenecictas t acca
ſnus repeſentantes ? ie
hem ſrmeons. Pecten
ie guo biccicitr i moͤe
icho uoluit abꝛabi imo⸗
un inauoe iam locoia
ſcalereci eſc; aa celi.
teersdunid ungelüſt
Pulumiteramcörui:1
ſeofiiges ced eum n

„Aes prnn iebrſeign.

icamn bbicong conn
ſcociam in ilo looc
ſngolooci ſolonon
ſpoſacncin offenet,
1 Wern goinon
scetotelrnut bo
i Gentbns t mn
— L
donmdr⸗
egerant
Aegtenintirt
Nrbor oer MR 5

oteꝛgt begta
nobilitare: q;
Fmaginis for
eſt cauſa di
ctois i ißm 0
bcreatis inei
finem cleauit
bitaculuͦ ſud
on. i. aigz ſp
ibiEt n
dem ocupiſcit
coꝛ tuu mihi.
cuͤ filijs hoͤz.
mam digne pꝛe
titus, Dicit iltd
ſeculi.hic habi
itur figel aia ſi
miſſis cauſis at
„Unde Berna

0 £
tätu del iceꝛaid

natöm peccgti
pmia uel ad he
ccůduz . g anin
at nimis ullia
it coinimi⸗
perbia aie gen⸗
ſeire quidixii
g et honies igno
ti ulitate peccs
eplum deimenna
uarijs coloribis
caſttansaubee⸗
croceo S
erciti blaue .
is.ni nigto

gig meg: pee⸗—

cõpoitu ſic e
ſic cox ſbum et

ru ihim

Pꝛime partis.

nũ.vbiq; debemus offerre pꝛo eo par turtuꝛũ
aut duos pullos colũbarum.i.geminaʒ dilec
tõem dei uidelicet ⁊ ꝓximi uel ſolitudinez 2
tẽplatiõis ⁊ publicu actiõis aut caſtitatẽ mẽ
tis ⁊ coꝛpoꝛis.qr turtures ſt aues caſtiſſime
ad multiplicatiõem bonoꝝ oꝑm.qr columbe
ſunt aues in ꝓle fecũde. Debemus ẽt euʒ cũ
ſymeone poꝛtare i ulnis amplexado eum bꝛa
chijs veri amoꝛis.ddebemus nihilominꝰ eum
benedicere ꝓ oĩibus bñfitiis menti in hꝰmodi
pᷣguſtatõne diuĩe dulcedis exhibitis vt ſic de
ſiderio diſſolutõis affecti:beatã fruitionem vx
bi eterni expectemus:cãtantes cãticum iubi
loſũ cũ ſymeone ⁊ dicẽtes.lũc dimittis ſᷣuũ
tuũ dñe:ſecũdum uerbum tuum ĩ pace. Ma
gna eſt ergo pñs ſolemnitas ꝓpter multa que
I ea facta ſfut:quã tñũ tꝛia ſpecialiter attollũt.
ꝛimũ eſt templi inductio pᷣſentialis.Secũ
dum ẽ ꝑentum eius ꝓ eo oblatio legalis. Ter
tiu eſt ſymeonis ſenis conſolatõ ſalutaris.Et
ſᷣm hec tꝛia feſtum iſtud ſoꝛtit tria vocabła.
lam rõe pꝛimi dictuzʒ ẽ ypapati.ꝙ idẽ eſt ꝙ
pñtatio eo ꝙ ipſo die xpᷣs pñtatus eſt ĩ tẽplo.
Rõne ſecundi dicitur feſt purificatõnis.eo
ꝙ tüc beata virgoꝓ ſui purificarõe ᷣ̃m legẽ (

Iʒz nõ ĩdigeꝛet) oolationeʒ fecit. Rõe teꝛtii d?/

cãdelabꝛa vei feſtum luminis. eo ꝙ hodie cã
delas benedictas ⁊ accẽſas ĩ manibus geſta
mus.repꝛeſentantes ⁊ ſectantes in hoc deuo
nem ſymeonis. Poc templuʒ domini ſanctũ.
de quo hic dicitur ĩ mõte moꝛia ẽ cõſtitutuʒ
i quo uoluit abꝛahã ĩmolare yſaac filium ſu
um.in quo etiam loco iacob doꝛmiens:vidit
ſcalã erectã vſq; ad celũ. In hoc quoq; mon
te videns dauid angelũ ſtãtem ⁊ cedẽtem po
pulum ĩ teꝛram cõruit: ⁊ penitens grauiterq;
le afſigẽs a deo vẽiam mernit. In hoc mõte
aurea vrna iebuſei erat. qua dauid ad conſti
tuẽdam ibi domuz domini emerat. eoꝙ miſe
ricoꝛdiam in illo loco cõſecutus fueꝛat. In G
ſancto loco cũ ſalomon opere conſumato do
mino ſacriſicia offerret. nebula impleuit do

mũ ⁊ apparuit gloꝛia domini:et ignis deſcen

dens de celo deuoꝛauit holocauſta. Cum au
tem ibi flexis genibus ⁊ manibus ad celũ ex
panſis ſalomon dominum oꝛaſſet. ut quicũqʒ
benefitia petiturus ingꝛederetur. pꝛeces eiꝰa
domino reciperentur. apparuit ei dominꝰ: di
cẽs.exaudiui oꝛationem ⁊ depꝛecationez tua
elegi enim ⁊ ſanctificaui mihi locum iſtum.
In hoc loco heliodoꝛus a rege antiocho miſ
ſus.vt locum ſanctuzʒ violaret ⁊ ſpoliaret fla
gellatus ⁊ ſine intermiſſõne młtis plagis nul
neratus: uerberatus eſt. Templum auteʒz do
mini uocatur quia in eo ſacꝛificia domino of
ferꝛebantur:ſed modo conſecratum eſt ĩ ho
noꝛe ſaluatoꝛis mundi ⁊ genitricis eius Ma
rie.Quod licʒ pꝛimo a babuũonijs ⁊ poſtea a
romanis fuerit deſtꝛuctum.a fidelibus tamẽ
⁊Treligioſis viris opere ꝛotundo iĩi eodem loco

Capi.xij. 1

magnifice ⁊ miro artificio eſt iterũ repatuz.
In boc loco beata vir go cũ aliis uirginibus
dicit miniſtꝛaſſe.templi coꝛ inas ⁊ ve ſtimẽta
ſacerdotalia pꝛeparado: litteras ſacras addi
ſcẽs.ieiuniis vigiliis oꝛationibus ⁊ diuinarũ
lectionum ſtudiis vacãs. In hoc loco dũ ſan
ctus Tacharias ĩcẽſum domĩo offeꝛr et: appa
ruit ei angls:nuncians ſibi oꝛationem ſua eẽ
exauditã ⁊ iohannis natiuitatẽ futurã. In B
loco(ut hic dicit᷑ )dominus nr̃ ieſus chꝛiſtus
a parẽtibus ẽ oblatus.a ſymeone ſuſceptꝰ ꝗa
ſancta anna vidna omnibus:qui expectabãt
redẽptõem iſ:ł:annũciatꝰ. In B; tẽplo ieſꝰ cũ

iam duodecim ẽẽt annoꝝ inuẽtus ẽ ad diſpu

tationem ſedẽs ĩ medio doctoꝝ.Supꝛa pina
culũ huius templi ieſũ diabolus ſtatuit.? ut
ſe deoꝛſuʒ mitteret temptando ſuggeſſit. Ab
hoc templo uendẽtes ⁊ emẽtes eijecit ac mẽ
ſas nümularioꝛũ ⁊ cathedras columbas uen
dentium euertit. In templo hoc duʒ moꝛare
tur in hierm:docebat iudeos:licet eü emła
tes. In templo hoc liberauit adłteraʒ ab ac
cuſantibus eam. Imminente ẽt eius paſſiõe
tota die erat ĩ templo hoc docens.⁊ veſpe in
bethaniam ſecedẽs. Puius templi velũ ĩ mõ

——

te eius ſciſſũ a ſũmo vſq; deoꝛſũ: ut pateret ĩ
troitus ad ſancta ſanctoꝛum. Ab huius tẽpli
p nnaclo verſus meridiem beatus Jacobus
apls pꝛimꝰ ſub gratia hieroſolimoꝛum epᷣs p
dicans pꝛecipitstus ptica fullonis ꝑcuſſꝰmar
tirio eſt coꝛonatus. Inter hoc templum ⁊ al
tare ꝙ eſt ante templũ foꝛis in atrio ad meri/
dieʒ: Tachaꝛias filius baꝛachie marty: occu
buit. Ipſũ veꝛo templum rotũduz conſtat ex
octo parietibus ↄcluſum exterius per circui
tum ĩteriꝰ vo igentibus colunis marmoꝛeis ꝑ.
triuiũ ĩ medio quoq; ĩ ipſa altitudine ĩmodũ
foꝛnacis eſt obductum.&E ſt autem intrinſecꝰ
ſcriptũ ĩ ſupmo oꝛdine.Andi domie hymnuz
⁊2 oꝛationem quã ſeruus tuꝰ oꝛat coꝛaʒ te ho
die.ut ſint ocłi tui aperti.⁊ auꝛes tue intente
ſuꝑ domuʒ iſtam die ac nocte. In vno quoq;
vero pariete extrinſecꝰ ſcripti ſunt ſinglłi iſto
rum uerſuum in circuitu.ita vt per totà ciui
tatez legi poſſint. Contra ciuitatẽ. Pax eter
na ab eierno patre ſu huic domui. Contꝛa tẽ
plum muitum. Bene fundata eſt domus dñi
ſupꝛa firm petram. Cõtra bethaniã. Nõ ẽ h
aliud niſi domus dei ⁊ poꝛta celi. Contra mõ
tem oliueti. Beati qui habitant in domo tua
domine. Contꝛa uallem ioſaphat. Benedicta
głia domini & loco ſancto eius. Lontra clau
ſtrum templi. In domo domini omnes di
cent gloꝛiam: Conmtra montem ſypon: Tem
plum domini ſanctum eſt: dei cultura eſt.
dei hedificatio eſt. Item contꝛa ciuitatem.
n domum domini letantes ibimus. PHoc tẽ
pium in inferiori paꝛte urbis in uicinia muri
ad oꝛientẽ nec longe a muꝛo ad meꝛidieʒz eſt
ſitum. In huius templi eccłeſia ſolebat eſſe
* 3

De fuga domini in egyptum

cum abbate canonici regulares ſecdum ꝛe
gulã beati auguſtini dno ſeꝛuiẽtes.ſNõ lõge
aut ab hoc tẽplo dñi ẽ tẽplum aliud imenſe
quantitatis et ałtitudinis ꝙ domus ſaltus.i.
de lignis libani dicit᷑ ⁊ templũ ſalomonis vo
cat qr ſalomõ ibi docebat ⁊ iuditia faciebat
⁊ ad diſtinctionem alterius pꝛedicti ꝙ ſpecia
liter appellat templum domini. Ut ergo ma
ria ⁊ ioſeph pfecerunt omnia que ̃m legem

debebant᷑.nibil obmittentes quamuis nõ te
nerẽt. receſſerunt ð hie lem uolentes redire

ĩ galileam ĩ ciuitatẽ ſuaʒ nazareth.Erat qui
dem (ut dicit theophilꝰ) eoꝛum ciuitas beth
leem ſicut patria. Naʒareth uero tanq; hiĩta
culum. Uade ⁊ tu ſemꝑ cuz eis ⁊ adiuua põ

taꝛe puerum ieſum: ⁊ ſeruias eis in quibꝰ po

eris - Oꝛatio
E ſu deſiderabi.ꝗ in templo te iuſto
ſymeoni te ad videndu deſiderãti. ad
lexandũ miſericoꝛditer tꝛibuiſti.
vẽi ieſu dulciſſime.⁊ toto deſiderio te expec
tanti.teipſũ clemẽter indulge.⁊ quicqd ĩ pu
ritatis in me inueneris:per gr̃am purinicãtezʒ
expelle.et coꝛ meũ templum tuũ dignanter ĩ
habitãdo perfice ibi te bꝛachijs deſiderij am
plexer ⁊ teneam. Da mihi ſemper deſideraꝛe
te fontem luminis.ꝗ es apud patrem.et nõ p
us ð hac uita exeam. q; te oculis coꝛdis uide
am qui es amoꝛ ⁊ deſiderium uuta ⁊ pꝛemiuʒ
te deſiderãtium. Amen.
Dde fuga dni in egyptum. Coꝛreſpõdet euã
gelio. Angelus domini apparuit in ſomnis io
leph 7 LCapitulum.xiij.
. Uz ergo Maria ⁊ ioſeph perge
ꝛent uerſus nagzgaꝛeth.neſcientes
adhuc ſuꝑ hoc cõſuium dñi.⁊ ti
moꝛ iaz de puero iciperet dilata
(angls dii apparuit in ſomnis
ioſeph:dicẽs ei ut ſurgens acciꝑet puerum ⁊
mr̃em eius.⁊ fugeret in egyptum.qr futuruzʒz
eẽt ut heꝛodes qreret pueꝝ ad perdendũ euzʒz
Am humilitatẽ ꝑfectam triuzʒ ſpecialr̃ adõ
nari decet comitatu uirtutum.ſ.pauꝑtatis in
fugiendo diuitias ut fomẽta ſuꝑbie.paciĩe ve
ro inequamini ꝑpeſſione cõtemptus obedien
tie quoq; ĩ alienis paꝛendo mandatis:ideo ſr
ne renelatõis oꝛaculo ieſus in egyptũ trãſfer
tur ut ꝑegrinꝰ et pauꝑ ĩ ꝑuulis ipſius cã occi
ſis occiditur.et quaſi i quolibet trucidatur et
ad patriaʒ ꝛeductus adeo erat ſubditꝰ paren
tibus.ut nũq; uel ad momentũ ſecedeꝛet.miſi
cũ duodecim factus annoꝝ remanſit ĩ hirlʒz.
nõ fine matris doloꝛe qſitus nec ſine gaudio ĩ
uentus. Joſeph uero euigilans matrem exci
tat ⁊ quecũdq; ipe ab angelo audierat:ei nar
ra. Ipa ueꝛo icõtinenti ⁊? nulla moꝛa cõtꝛac

ta ſurꝛexit ⁊ ad it᷑ aꝛipiendũ diſpoſuit ſe.Cõ

cuſſa ſut eĩ ad hãc nocẽ oĩa uiſcera eiꝰ:et ẽt
ciꝛca ſalutẽ fülij nolebat negligẽs ſaltem iuẽi
ri.Qõſpice ⁊ meditare iſta et quõ puerũu ieſũ

7 nece puerozum.

doꝛmientez mater eleuat et puer ſic impoꝛtu
ne excitatus ploꝛat ⁊ compatere ipᷣis.ſi qua ĩ
te ſut uiſcera pietatis. Cogita que conſolatõ
matri eſſe pot erat qñ ipᷣa puella delicata q̃ ð
partu ꝛecenter ſurrexerat.in teꝛꝛã longinquà
ꝑ uias aſperas ⁊ incognitas cogebat᷑ fugeꝛe:
quando puerum tenelluz ſic per uias longas
cogebatur circũfeꝛꝛe: quando inter idolatꝛas
compellabat manere. Igitur ð nocte uerſus
ptes egypti ue ceperunt quia nox magis quã
dies fuge competit.ut ſic negocinz magis oc
culte fieret ⁊ ſecretius pericula eminentia e
uaderent.ne.ſ.fuga a uidentibꝰaccuſari apð
regem poſſet.licet eĩim de hoc habeꝛent ꝛeue
latöem diuinam.nõ tamen pꝛopteꝛ hoc debe
bant obmittere.ꝙ poterant facere ſecùdum
uiam humanam.Ecce fugit xpᷣus ⁊ nocte fu
git ut fuga que per ſe difficil ẽ:noctis obſcu
ritate difficilioꝛ fiat.ugit autem in egyptũ
ut eos ſpecialiter illumiaret pᷣ ceteris ⁊ ſana
ret.Unde Augu. Audi etiaʒ magni miſterij
ſacꝛamẽtum.Moſes quandoq; in egypto ꝑ
fidis clauſeꝛat diem. Illuc xpᷣs adueniens ſe
dentibus ĩ tenebꝛis reddidit lucem. Unde et
criſoſtomus. Sʒ quare ĩ egyptum. Recoꝛda
tus eſt em̃ dominus.qui ĩ fineʒ non iraſcitur
q;ta mala feceꝛat ſuper egyptuzʒ ideo miſit fi
lium ſuum ĩ eaz.dans illi recõciliatõis ſignũ
⁊ pꝑpetue amicitie pignus ut decem plagas e
gypti una medicia ſanaret. O mutatõ dexte
re excelſñi ut populꝰ ꝗ ante fuerat perſecutoꝛ
populi pᷣmogẽiti:poſtea fieꝛet cuſtos filij uni
geniti.Et iterum (i egyptum)puulomittit ut
illa regionez que pᷣ oibus terꝛis flãma ipieta
tis ardebat: igne potius fidei ſuccenderet ex
hijs ꝑſuadens etiam de alijs mdi partibus
ſperanda eſſe melioꝛa. Et ut etiam addiſca
mus ꝙ ab ipſis uite initijs ad temptatõnes c
beamus.atq; ĩſidias pᷣparari.Nas ab ipſis cu
nabil xpᷣi iſtud effectum eſt: ut tu nidelicet
hoc audiens.cũ uideris te tribulatõnes uari
as ⁊ mile ſuſtiere diſcrimia nibil omnio tur
beris. ſed ut iſto munitus exemplo uiriliter

cuncta ſuſtineas: ſciens tꝛibulationes maxi
mas iſeperabiles quaſdaʒ comites eſſe uirtu
tum. hec criſoſtomus. Ideo etiaz fugit ĩ egy

ptum mag's qᷓ; ĩi aliam teꝛam: ut oſtenderet
ſe uerum mopſen.ut ſicut moyſes populũ dei
de phaꝛacne ⁊ egypto liberãs ĩ team.duxit
pꝛomiſſionis:ita ipie populũ fideliũ ð dyabo
lo ⁊ iferno liberans ſecum ad regnum duxit
beatitudinis. Multa quidez bona conſidera
re potes ĩ pñti negotio ⁊ materia. rimo cõ

ſidera quẽ admoduz dominus in ſua perſona

circa pꝛoſpera ſuſcepit etiam aduerſa.Et eĩ
i natinitate ſua magnificatus fuit a paſtoꝛi
bus tanquam deus.⁊ parum poſt circunciſꝰ
tanquam peccatoꝛ. deinde venientes magi
eum plurimum honoꝛaueꝛũt ⁊ ipie nihilomi
nus in ſtabulo remanens ĩter beſtias ſtabat

enieil nan
lus ſoſpnez ſol
cein undes plen
nereplelẽ Gel
ige ſucceſlich
ſex fureret G!
ſubſecutae ap⸗
tonagaum Pe
neumpenuum
rotes atiman
rlorg tora rayn
z hiero nbll al
llĩnecicoſolnd
ſmnbilanoib fungi
latiöes d ſpe ſublen
bularonesad bumi
Gpoſcenes fam mil
ns. Gecido oſider⸗
Tbeneſita guie
ſne won edz.1ui⸗
indrec ipeemtit
locutonesnediriee
meloſgeeſzeaiſen
Rnocipt rofudnn
uo,t munmurzren
cmal god geu rop
loeg accet Ten
nuelt ſuos gleanto
Im Etucre nagg
gepbeci uicerenr
Anuideigenin
Gumtbundang,
chta utgg
cuneſerindlcs,⸗
bler Genr

Neninern der
leyra gleng annn

i enmniſſern

r

e in poꝛtn
lsſiqua i
conſolat
licata zö
onginqus
tfugere:
1s longas
idolategs
te uerſus
nagis qna
magis oe
ninentig e
uſari apö
ent ꝛeue
doc debe
eſecium
t ſocten
dctis odſen
nin egypi
kerig ? ſana
Gni miſterij
negyptoy
lenlens ſe
.Une et
HRecoꝛda
iraſcitur
eo miſt fi
toͤis ſignü
1plagas e
gto dexte
perſecutoꝛ
os filij uni
lomutit ur
ama ipieta
cenderet er
di partibus
iam adiſca
nptatones d
z ab ipſis cu
tu nielicet
latönes uari
omnio tur
plo uiriliter⸗
tiones mart
es eſſe uirin
3 fugnieg,
r oſtenderet
es hollutei
Lienam auril
Gelii dcfu
regnum duxit
vona oſder⸗

na. rino lo

in ſus perſona
aauerſa 4

Sꝛime partis.

⁊ vt cuiuſdã homũculi filiꝰ ploꝛabat.pæſtea
pñtatus ĩ tẽplo ſymeõ ⁊ ãna extulerũt q; plu
rimũ ⁊ tue ab angło dicit᷑.ꝙ fugiat ĩ egy ptũ
Et młta talia ĩ uita ſua poteris ꝑpẽdere que
ad noſtꝛã ĩſtꝛuctõnem poſſumus retoꝛqueꝛe.
Unde chꝛiſo. Miſeꝛicoꝛs deus.meſtis ꝛebus
quedam ẽt iocuda permiſcet: ꝙ ceꝛte ĩ ſactis
oiĩbus facit quos neq; tribul ationes neq; ioꝰↄ
ditates ſinit habere continuas:ſed tuʒ ex ad
uerſis. tum ex ꝓſperis:iuſtoꝝ vitam quaſi ad
mirabili quadaz uarietate ↄtexit. Quod hic
quoq; eum feciſſe conſidera. Midẽdo quippe
ſanctus ioſeph gꝛauidam ſponſam ĩ turbatio
nem ĩcidit maximã. Sed affuit ꝛepente ange
lus ſuſpitõeʒ ſoluẽs ⁊ timoꝛẽ pꝛoꝛſꝰ extigues

deiñ uidẽs pueꝝ ſig natum: maxima exltatio

ne repletꝰẽ. Sed ꝛurſus huic gaudio ꝑiculuʒ
gꝛãde ſucceſſu:cũ tota ciuitas turbaꝛet᷑ ⁊ ipe
rex fureret. Sʒ ⁊ hunc meroeẽ rurſus letitia

ſubſecuta ẽ apparitio uidelicʒ ſtelle ? adoꝛa

tio magoꝛum. Poſt hanc quocʒ iocunditatẽ
ueꝛum periculum iteꝛumqʒ foꝛmido. Querit
herodes animam pueri ⁊ fugeꝛe neceſſe ẽ et
in long nqua tranſie. DPec criſo. Cũ g ↄſola
tõʒ hueris tribul atõez expecta ⁊ econuerſo.
Vnñ nec ĩ cõſolatiõibus debemus extolli: nec

Iĩ tribulatiõibofrangi. Dat ei nobis deus cõſo

latiões ad ſpẽ ſubleuàdã ne deficiamus ⁊ tri
bulationes ad humilitatẽ cõſeruãdam.ut co
gnoſcentes nr̃ am miſeriã: ſꝑ ĩ ſuo timoꝛe ſte
mus. Secũdo ↄſidera circa dei cõſolationes
⁊ benefitia. ꝙ qui ea ꝑcipit: nõ ꝑcipienti ſe pᷣ

ferre non debʒ. qui nõ ꝑcipit: non dijtiatur
animo nec ꝑcipienti ĩuideat. Naʒ ⁊ angeloꝝ

locutiones fiebt ioſeph ? non matricum ta
mẽ longe eſſz ea ĩferioꝛ. Item ⁊ qui percipit
ſi nõ ꝑcipit pꝛo ſuo uelle: non debet eſſe ing
tus uł murmurare:cũ etiã ioſeph qui tantus
erat apud deu: nõ palazʒ ſed ĩ ſomnis tales lo
cutões acciꝑet. Tertio cõſidera qualiter deꝰ
ꝑmittit ſuos ꝑſecutõibus ⁊ tribulatiõibus ue
xari.Et uere magna erat tribulatio matri et

ioſeph: cũ uiderent puerũ ieſum ad occiſiõeʒ

queri.Quid ei grauius audire poterãt. In B
etiam tribulatio erat. ꝙ ĩ terrã longinquã q;
ignoꝛabat et ꝑ uias aſpas eos ire opoꝛtebat:
cum eſſent inabiles ad eundum. domina ꝓpt᷑
iuuentutem.ioſeph ueꝛo ꝓpter ſenectutẽ.Ip
ſe ẽt puer quem poꝛtaꝛe habebant: adhuc te
nerrimꝰerat. Peregrinari quoq; habebat in
terra aliena: pauperes ⁊? quaſi nihii habẽtes
Dia enim iſta ſũt afflictionum materia. Tu
quoq; cum turbaris pacientiã habe. nec cre
das tibi a deo pꝛiuilegiuʒ dari: ꝙ nec ſibi tri
buit nec matri. Quarto cõſidera benignitatẽ
dñi. Vides q; cito ꝑſecutionem patit᷑ et fuga
tur õ terra natiuitatis ſue.et q; bẽigne cedit
furoꝛe illius quez poterat ĩ momemo pꝑdere.
Magna pacia dni ſed nõ minoꝛ eius humili
tas. Yle eni ante faciem perſe ecutoꝛis fugit:

Capi. xiij.

cui angłi miſtꝛãt.Deẽ: ſʒ hõ ut ſugit he:odẽ
nipa: qui refugiũ eſt omnium. Pꝛofuda hec
eius humilitas ⁊ mira pacia.Nolebat perſe
cutori uicẽ reddere nec euzʒ offendere:ſed fu
giẽdo ĩſidias uitaꝛe. In quo dedit nobis exẽ

plũ ut et nos ſic facere conemur. ſ. aduerſti

us uel ꝑſequentibus non re ſiſtere. uel de ip
ſis uidictam expetere:ſed pacienter expecta
re ⁊ furoꝛi ipſorũ cedere et ꝙ plus ẽ ut aubi
docet pꝛo eis oꝛare. Quõ eĩz dũs ne occidere
tur ſublatꝰ ẽ ĩ egyptu: ſignificat electos ſepiꝰ
maloꝝ ipꝛobuate ſuis e ſidibꝰeffugdos l eti
am exilio danandos. In quo etiã debilibꝰ ex
emplũu reliquit: et eos ad paciam cõfoꝛtauit.
Naã ꝙ fugit ſacri fuit exẽpli.non tĩoꝛis ut ex
emplũ daꝛet ſuis.maxie cũ fuga ⁊ conſerua
tio pꝛelatiꝓdeſt eccleſie ut pauli.⁊ qũ gex ñ
piclitatur de fuga pꝛelati. Moꝛaliter per fu
gam iſtam in egyptuz: ſignificatur fuga iuſti
a piculo ⁊ perditiõe peccati. in ſtatum pnie:
ubi debet maneꝛe uſq; ad obitum heꝛodis.i.
donec ceſſent ĩpugnationes hoſtis.ngiebat
quoq; dominus ante faciem ſerui ſui ĩmo po
tius ſerui diaboli.non ꝙ moꝛtez timeret: ſed
ut tempoꝛe cõgꝛuc ſuſtineret. Non eĩm fugit
moꝛtẽ qui moꝛi uenerat:nec inſidias expauit
qui inſidias et uerſucias dyaboli aꝑire uene
rat. De ꝛtauit eũ mater tenera ⁊ iuuenis ual
de ⁊ ſanctus ioſeph multum ſenex in egyptũ
per uiam ſilueſtrem: obſcuram: nemoꝛoſam
ihabitatam ꝑ uiam etiaʒ ualde longâ. Dici
tur enĩ ꝙ ad iter cuꝛſoꝛis ſunt.xij.uel.xv.die
te. pꝛo eis autem foꝛte erat duoꝛum men ſiuʒ
uel prurium. Juerũt autem vt dicituꝛ per de
ſertum illud per ꝙ filij iſrł tranfierunt.ĩ quo
2. xl. annis ſteterunt. Sed quõ de uictu ſecũ
poꝛtando faciebãt. Ubi etiaʒ ⁊ quomodo ce
nocte hoſpitabantur. ⁊ geſcebam. Raꝛo em̃
domos ĩ illo deſerto iueniebant. Compatere
er go eis.qꝛ laboꝛ difficilis.magnus ⁊ longus
tam puero quam ipſis.⁊ uade cuʒ eis ⁊ ad
iuua poꝛtare puerum ieſuʒ ⁊ in omnibus qui
bus poteris exhibe eis miniſterinm. Non de
bet uideri nobis laboꝛ:pniam agere ꝓ nobis
ipſis ꝓ quibus laboꝛ tatus ab alijs.⁊ a talibꝰ
et totiẽs ẽ aſſũptus.Unde anſhel.Noli ĩ tua
meditatione fugiẽtẽ ĩ egyptũ relinquere ĩ co
mitatu. Inſpiciat oculus deuotõnis puulum
ieſuʒ dulces mâmillas gloꝛioſe uirginis mr̃is
dulciter ſugẽtẽ et mamilias maternas filiali
moꝛe tractàtem. Quid uiſu iocundius:Quid
delectabilius:Aerne illum qui immenſus eſt
paruulis bꝛachijs ad materna colla penden
tem ⁊ dicas. elix ſum.felitioꝛq;:dum illum
uideo. quem reges optauerunt uidere et non
viderunt. Dign' ẽ uiſu. ꝗ ſpecioſus ẽ foꝛma pᷣ
filijs homiuum. Kogita recogita quo aĩo ⁊
q̃ cogitatiõe tenebat᷑ illa dulciſſima mr̃ cius
cum ilium dominum tantum ac tantillum in
bꝛachijs ſuis exultans ⁊ leta teneret: cum ei
C 2

De fuga domini in egyptum

ut ĩfantulo geſtienti dulcibus oſculis ac fre
queẽtibus cõgauderet.cuzʒ eum lacrimantem
ſuꝑ genua ſua quibꝰ poterat modulis ↄſola
retur.cum deniq; alijs atq; alijs ſtudiis ad q̃
ipſa materna pietas informabat ei pꝛo quali
tatum niciſſitudinibus ſedula blandiꝛetur.
tem ulterius notandum eſt qualiteꝛ maꝛia
uit ĩ uia apprehenſa cum puero ihu a latro
nibus. Opinare ueꝝ eſſe ꝙ dicitur euʒ eſſe a
latꝛonibus cõpꝛehenſum in uia et adoleſcen
tuli cuiuſdam beneficio eꝛeptũ.Eꝛat is ut di
cunt pꝛĩcipis latꝛonum filius.ꝗ pꝛeda potitꝰ
cum ꝑuulum ĩ matꝛis gꝛemio aſpexiſſet: tan
to in eius ſpecioſiſſimo vultu ſplendõis maie
ſtas apparuit.vt euʒ ſupꝛa hominẽ eẽ nõ am
bigẽs ĩcaleſcens amoꝛe:amplexatus eſt eũ.
Et o ĩquit beatiſſime puuloꝝ.ſi aliud ſe tem
pus obtulerit rurſus miſerendi:tunc memen

to mei ⁊ huius tpᷣis noli obliuiſci.Ferut hüc

latroneʒ fuiſſe qui ad dexterã dei crucifxus

altex blaſphemãteʒ coꝛipnit: dicẽs. Neq; tu.

times deum ꝙ ĩ eadẽ damnatione es. Et nos
quidẽ iuſte:hic ueꝛo nihil mali geſſit.Cõueꝛ
ſꝰ ueꝛo ad dominum: eũ in illa que ĩ paruulo
apparuit ituens maieſtate pacti ſui uon ime
moꝛ memento ingt mei duʒ veneris in regno
tuo.Itaq; ad incentiuuʒ amoꝛis:hoc non in
utile arbitroꝛ uti opiniõe:remota omni affir
maudi temeritate. Dec anſh̊.¶ Perodes)au
tem cum magi quos eſtimabat ꝑ eandẽ uiaʒz
regreſſuros ad eum non reuerterent᷑.⁊ nihil
ſibi renuntiarent putauit eos uiſione ſtelle
ceptos.⁊ erubuiſſe ad eum redire ⁊ ideo ceſ
ſauit a pueri igſitione. Uel tot ⁊ tantis occu
pationibus ꝛegia cura diſtendebat᷑.vt a pue
ri inꝗſitione auerteret᷑ uel impediret᷑. Sʒ cũ
poſtmodum audiret.q̃ in templo geſta eſſẽt.
ꝗd ſymeõ dixerit:et gꝗd ãna ꝓphetauerit:tũc
fama pueri nati creſcente:turbatꝰex his ma
gis timuit ⁊ ſentiens ſe illuſuʒ a magis ad ip
ſum ñn redeũtibꝰ(iratꝰ ẽ valde Ytum ꝑꝑ ſui 2
teptum tũ ꝓpter timoꝛẽ ammittẽdi regnũ:iõ
de moꝛte pueroꝛum bethleemitarum tracta
uit: vt cuz illis occideretur ille qui incognitꝰ
ſibi fuit. Dutabat enim ꝙ ſi omnes pueri oc
ciderentur: unꝰ quẽ qᷓꝛebat: euadere non poſ
ſet. Nõ eſtimans ĩfelix quia nõ ẽ cõſi ium nõ
eſt ſapiẽtia.nõ ẽ pꝛudentia cõtra dñũm. Dum
ergo ð nece pueroꝛum diſponeret:ꝑ epiſtolã
hoꝛtatus ẽ a ceſare auguſto vt romã ueniret
Qui cũ iter faceret ꝑ cilitiam. audiẽs naues
tharſenſium magos tꝛſuexiſſe. iratus valde
in ſpiritu uehemẽti.i.ĩ ira cõburi ⁊ cõteri fe
cit naues de tharſo cilitie.quibꝰ magi crede
bãt occłte redijſſe.ſᷣm quod dauid ꝓphetaue
rat:dicens. In ſpiritu vehementi cõteres na
ues tharſis. Et d' ꝛzoma reuerſus hieroſolimã
miſit ſpiculatoꝛes:⁊ iuſſit occidi om̃s pueros
qui erãt in bethleem iude: ⁊ in omnibus fini
bus eiꝰ ⁊ locis adiacẽtibus(a bimatu et ifra

7 nece puerozum.

.i.biennes ⁊ minores etatis uſq; ad pueruʒ

diei ſeu noctis unius.ᷣʒ tempꝰ ꝙ a magis de
oꝛtu ſtelle exquieſierat:ut nec loco nec tẽpo
re celaretur qui natus erat:quoꝛuʒ maxima
paꝛs tertio miliario a bethleem ad auſtrum
ſepulta eſt. Gimatus ſpacium duoꝛum anno
rum dicit᷑.a bis ⁊ ꝓmatos gꝛece quod eſt an
nus latine.et inde bimatus quaſi binus annꝰ
appell at. Uñ dicitur binꝰbina binum.ſ.aĩal
duoꝝ annoꝝ.⁊ trinus trina trinũ. annoꝝ triũ
Iner opiniones diuerſas pluriũ ſnĩa ⁊ uſita

tioꝛ hec ẽ.ꝙ herodes euoluto anno poſt xpi

natiuitatẽ occidit ĩfãtes:et ꝙ ſtellam eadeʒ
die qua natꝰ* eꝛat dñs oꝛtã didicerat.⁊ ̃m oꝛ
tum ſtelle dñʒ anniculũ ⁊ inſuper aliquot di
erum eſſe ſciebat:ideoq; ſupꝛa etatẽ eius uſ
qʒ ad binos ⁊ ĩfra uſq; ad unius diei ſeu noc
tis ĩ ĩfãtes deſeuit pueꝛos timẽs:ne puer cui
ſydeꝛa famulabant᷑ paulo ſupꝛa etatem ſuã ł
infra ſpẽʒ ſuã tranſfoꝛmaret ut etatẽ ſui tpᷣis
occultaꝛet.Sic eꝛgo poſt ãnuz ⁊ q̃ttuoꝛ a na
tiuitate dñi dies:ueriſimile ẽ eum occidiſſe ĩ
fates.¶ Tunc ĩpletũ eſt illud hieremie uox ĩ
rama audita ẽ ploꝛatus ⁊ ululatus.⁊c.) Ra
ma nõ ẽ hic ꝓpꝛiuʒ nomẽ loci:ſed hic ẽ nom̃
cõmune:ac interpꝛetat et ſignificat excelſuʒ

vt ſit ſenſus.Uox in excelſo audita.i lõge la

teq;ʒ diſpſa:qꝛ multũ exaltata circũquaq; dif
fudebat᷑ pꝛe ſua magnitudine immẽſa. Mul
tus eĩ ploꝛatꝰq;tũ ad flexũ paruuloꝝ.⁊ ulula
tus q;tũ ad lamẽtũ matꝛũ ibi erat:ubi tot ꝑẽ
tes tot hõies utꝛiuſq; ſexꝰ viſa tãta crudelita
te etiam ſi vellẽt voces cohibere nõ poterãt.
In puul aũt moꝛs faciebat finẽ doloꝛis ĩ ma
tribꝰ veꝛo ſemper ꝑ memoꝛiam ꝛeꝑabat᷑ ⁊ iõ
dicit ululatus multus. Uel in excelſo audita
eſt quia de moꝛte innocentiu mittebat᷑ quoꝝ
ſanguis vſq; ad celos cõtra ĩterfectoꝛes eoꝛũ
clamauit.ᷣm illud. VUox pauꝑis penetrat nu
bes.Quuis autem bethleem ſit ĩ tꝛibu iuda
oꝛta de lya ⁊ hieruſalem in tribu benyamin
oꝛta de rachel.ploꝛare tamen dicitur ꝛachel
filios iude.id eſt bethleem quaſi ſuos ſiue qꝛ
iuxta bethleem in effꝛa ſu ſepulta. ac rõne ſe
pulture et ex materni coꝛpuſculi hoſpitio no
men matris accepit:et dicta eſt mater ipſius
bethleez ⁊ habitantiũ in ea ſiue quia iuda et
benyamin due tribus iuncte ac vicine ſibi et
ꝓxime erãt:qꝛ iuxta ſe hereditatẽ acceꝑant.
⁊ funiculus foꝛtis benyamin ꝓpe hierłm per
ueniebat.⁊ heꝛodes pᷣcepeꝛat.nonſolũ ĩ beth
leem:ſed ⁊ in omnibus finibus eius interfici
pueros. et per occiſionem bethleem intelligi
mus multos rachel filios de benyamin ꝓ ui
ctima fuiſſe occiſos.quod enangeliſts inſinu
at ad exaggerẽdũ ſcelus herodis quod ex ef
fꝛenata crudelitate hoc fecit. Unõ dicit Ra
banus.Crudelitas in nullo moduʒ tenuit nõ

eſt contenta uaſtatione bethleem. ſed adia

centia loca uaſtauit, Ploꝛauit autem Ra

ſe ſc ilo⸗
gernal corſolan
ſos n inpenitent⸗
iget illos m
1 g nide loe in
conſoln Ob ſa
tiri udem en /
ſenbinis a ul
ſtr ohinesilenti
ltes igbls ty
gent ſgcefii n
eop efi oſt tin
nnigen numiche
ni Gecico iohams
uecns ecceſe eßs
hicicus in ſtephano.
Nocencibis. Innocen
beun ſcteſtiſcari
(Mbice mortui ſüͤt ſ⸗
inansih tit onlo⸗
ſtficmſonn Xarato
PPiitehaäcinu
Cin gecememnres
leſtes rji ſum gnin
ti occubuerumtſe
cof ſynt, auis in⸗
batur ocii iu
nlienco ſnt cofen
Mrgo martir ſeni/
Eteint Wacheben

ust Digen

finihinebepint
No ſattniefin
acleſenienns
pueri V 1ccc

m anno
quocd eſt an
ibinus ann⸗
inum. ſ.gial

.annop triij

6
—
uuot di
etate eins uf
i diel ſen noe
8: ne puer cui
etatem ſnak
Letate ſun tpis
qttuoꝛ a n
im occidiſſe i
eremie uox i
tus. ?c.) Ra
ed hic nom̃
cat excelſuz
lita.i.löge la
rcuquac diſ
nmẽſa. Mul
ulox. ? ulula
at: ubi tot pẽ
ata crudelita
e nõ poterat.
doloꝛis i ma
ꝛepabat ⁊ ĩ
xcelſo audita
nittebat quox
fectoꝛes eoꝛu
penetrot nui
ti tiibu iuda
u benpamin
ſcitur ꝛachel⸗
1ſuos ſiue en
a. ac roͤne ſe
i boſpitio no
mater ipſius
guig iuda et
vicine ſbiet
atẽ garolt
pe bierlmny⸗
onſol iberh
s eius erfici

Pꝛime partis.

chel filios ⁊ noluit oſolari qr nõ ſũt.id eſt de
hboc ꝙ nõ eſſẽt ⁊ ſuꝑ boc ꝙ moꝛtui erãt:quia

ĩieternũ victuros eẽ ſciebat. Rachel qᷓ ouis ł
videns pꝛincipiuʒ dicitur eccleſiam ſignificat
cuius tota intentio ut deum cõtempletur ĩui
gilat ut ipſa ẽ ouis centeſima.quam paſtoꝛ i
humeꝛis ad caulas repoꝛtat. Hec ergo filios
ſuos ploꝛauit:q; ꝓ ꝑſecutione fideliuʒ gemit.
PNon uult aũt cõſolationem reciꝑe de hoc qr
nõ ſunt.i.qꝛ non ſunt moꝛtui ut ꝗ uicerunt ſe
culuz moꝛte: rurſus ad ſeculi certamina ſecũ
tolerãda redeant iteꝝ pugnaturi: ſed gaudet
potius.qꝛ feliciter ſũt et regnant cum chꝛiſto
per martirium coꝛonati. Ploꝛat eꝛgo eccleſia
bonos ut martires.qr uidet eos ĩiuſte crucia

ri. ſed qꝛ ſcit illos beatos nõ vult tꝑaliter ſed

eternal? conſolari. Ploꝛat inſuper etiam ma
los ut impenitentes quia uidet eos damnari.
7 qr uidet illos irr emedialiter ꝑditos nõ uult
conſolari.Ubi ſciẽdum ꝙ triplex ẽ genꝰ mar
tirũ.quidam em̃ paciunt᷑ uoluntate ⁊ actu ut
ſtephanus:qdã uolũrate nõ actu ut euangeli
ſta iohãnes:tertij nõ uolũtate ſʒ actu. ut ĩno
centes ĩ ꝗbus xpᷣs cuius uice mõtui ſi unt: ſup
pleuit.ſi qd defuit uoluntatis. Unde oꝛdinãt᷑

eoꝑ feſta poſt natiuitatem domini.ſecunduʒ

maioꝛem martirij dignitatem. Pꝛimo ſtepha
ni. Secũdo iohannis. Tertio ĩnocentum. Nã
dilectus eccleſe xpᷣs.candidus i iohanne. ru
bicũdus in ſtephano.electus ex milibus in in
nocentibus. Innocentes ergo etſi uſuz nõ ha
beant. ⁊ ſic teſtificari non poterant xpᷣs tamẽ
cuiꝰuice moꝛtui ſũt ſuppleuit.ſi qd defuit uo
lũtatis:ipᷣi aũt non loquendo ſed moꝛiendo te
ſtificati ſunt. Laxato igit uocabulo martires
xpᷣi.i.teſtes dicuũtur quos enim teſtes latĩe di
cimꝰgꝛece martires appellãtur.non quia ꝓpe
teſtes xpᷣi ſunt.quia necꝓ fide xpᷣi nec ꝓ iuſti
tia occubuerunt: ſed qꝛ ꝓ fide xpᷣo.i.loco xpᷣi
occiſi ſunt.quia in eoꝛuʒ numero xpus quere
vbatur occidi. in quo eũ ⁊ſi nõ loquendo tamẽ
moꝛiendo ſunt cõfeſſi. Multis uero de cauſis
põt ꝗs martir fieri.ſ.ꝓ iuſtit ia ut. Abel ꝓ le
ge dei. ut Machabei. ꝓ aſſertione ueritatis:
ut. Iſaias ? Pieremias.pꝛo arguitiõe pecca
ti.ut iohãnes baptiſta.ꝓ ſalute popłi.ut xp̃ᷣs
pꝛo fide ⁊ nõie xpᷣi.ut tephanꝰ. ꝓ libertate
eccleſe. ut Thomas.ꝓ xpo ſeu loco xpᷣi.it hi
pueri. Uñ ⁊ eccleſia ꝓ his pueris ſolemniʒat
quamuis ad inferos deſcẽderunt.et ob hoc q̊
dam cantica letitie pꝛetermittuntur. Uñ Eri
ſoſt. In bethleem omnes occiduntur infan
tes.qui dum innocenter pꝛo chꝛiſto moꝛiũtur
pꝛimi chꝛiſti martires extiterunt ⁊ pfecte lau
dis martirium conſequuntur. Unde non ime
rito. infantes illi beati per omnia ex titerunt.
qui pꝛimi moꝛi pꝛo xpᷣo meruerunt Uñ ⁊ Au
guſ. O paruuli beati. modo nati. nuquam tẽp
tati. nõdum luctati. iam coꝛonati. Et iterum.
Nunqᷓ; pphanus hoſtis beatis ꝑuulis tantum

Capi.xiij.

pꝛodeſſe potuiſſʒ obſequio: quantum pꝛoſuit
odio.Nam quantum contꝛa eos iniquitꝗas ha
bundauit tanto gꝛatia diuine benecictiõis ef

fulſit. Et dum iĩſequitur chꝛiſtum. regi noſtro

coeuum pꝛocurauit exercitum.ſtolis uictrici
bus candidatum. Pec Auguſ.cõſidera h̊ qũo
xpᷣs adhuc infans tenerimus iaʒ cepit pati in
ſe ⁊ ſuis:et vehementer ei cõpatere ſi qͥ in te
ſẽ uiſcera pietatis. Uñ anſhel.Sed ⁊ tenella
hec xpᷣe tua ĩfatia a perſecutoꝛũ gladijs tuta
nõ fuit adhuc eĩm ĩter qlłcia matꝛis ubera ſu
gẽs depẽdebas.quando apparuit angelus in
ſomnis ioſeph dicens. Surge ⁊ accipe puerũ
⁊ matrem eius et fuge in egyptum:⁊ eſto ibi
uſq; du dicam rvi. utuꝝ eĩz ẽ ut herodes qᷓ
rat puerũ ad ꝑdẽdu eũ. Ja ex tũc bõe ieſu pa
ti cepiſti.Nõſolũ aut illã aĩe ĩfatie uexatõem
in teipſo ꝑtuliſti ſed ẽt moꝛteʒ in puſillis tuis
quoꝛũ multa milia iter mamillas matrũ ꝓ te
herodes trucidauit ĩmanitas excepiſti. PHec

ani h. Ju rege herode crudelitas impioꝛũ exi

ſtimantiũ martirũ cede poſſe religionez xpᷣia
nam extinguere ⁊ in occiſione paruuloꝛũ cũc
toꝝ martirum ꝗ paruuli.i.humiles et inmocẽ
tes occiſi ſunt ab impijs fõma pꝛeceſſit. Sed
nõ ſic ꝛeligio ĩ xpᷣo fůdata extiguit᷑.q ( ut leo
ait) non munitur perſecutõmbus eccleſia.ſed
auge ᷑. Uñ ſᷣm Bedã ⁊ Bernardum herodia
na malitia ⁊ babilonica crudelitas eſt.naſcẽ
tem uelle ꝛeligionem extinguere.⁊ puulꝰ iſta
el allidere. Si ꝗs eĩz ꝗd ad ſalteʒ peꝛtinens.
ſi ꝗs ꝛeligiõis ł ſanctitatis oꝛtum ulł pꝛofectuʒ
uł conſumatiõem impedit uł pꝛoſequitur:tal
plane cum egyptijs pułos iſꝛa helitici germĩs
necaꝛe conat᷑ ĩmo cum heꝛode naſcẽtẽ ſalua
toꝛem ꝓſequitur. Quõ aut nato dño ꝑſecutio
ei ientca⸗ per omne tpᷣs uite pñtis nõ ðᷣ
eſſe futuros qui electos ðᷣi pſequent᷑ ſicut do
minꝰ iĩ euangelio ait.ſi me pſecuti ſunt ⁊ uos
pſequentuꝛ:At apłs.Omnes qui pie uolũt ui
uere pꝛo xpᷣo ꝑſecutionẽ patiunt᷑. Quia uero
pueri ꝓ dño occiſi ſunt ſignificat ꝑ humilita
tis meritũ ad coꝛonam martirij eſſe neniẽdũ
qr (ut dñs ait) qui ſe humiliat exaltabit᷑.pue
ꝛoꝝ eniz innocentia humilitatẽ ſignificat ſim
pliciũ de quibus dñs ait ſinite puulos ueniꝛe
ad me taliũ ẽ enim ꝛegnũ celoꝝ.quõ aũt occi
ſi ſunt ſʒ xpᷣs euaſit ĩſinuat coꝛpoꝛa martiruzʒ
ab impijs poſſe pimi: ſed xpᷣm ꝓ quo perſecu
tio ſeuit: nullatenus poſſe a fidelibus aufeꝛꝛi
Siue enĩ uiuimus ſiue moꝛimnꝛ dñi ſumus.
Moꝛaliteꝛ occidũt pneros multos et miłtipli
citeꝛ.phaꝛao ſubmeꝛgendo. Peꝛodes detꝛun
cando. antibochus ſuſpendẽdo. medi ſagittã
do. In flumine ſubmeꝛgẽte ſignificatuꝛ dilec
tatio pñtis uoluptatis. In gladio detꝛũcante
inflictõ pñtis aduerſitatis in ſagitta de longe
peꝛcuciente.timoꝛ future aſperitatis.ĩ ſuſpen
dio ſpes ſiue ambitio future ꝓſperitatis. Sic
ergo dyabolus qui pharao.i.diſſipans per in
c 3

De fuga domini in egyptum

uidiâ ꝗ herodes.i.gloriãs ꝑ ſuperbiam.ꝗ me
dus.i.menſutãs.ſ.culpe penã pꝑ malaʒ it entio
nẽ qui anthiochus.id eſt ſilemiũ pauꝑtatis ꝑ
fraudulentiã. pauꝑtatẽ enim celat.⁊ diuitias
ſuggeꝛit: hic occidit pueꝛos ſᷣʒ quattuoꝛ affec
tiones que ſũt gaudiũ pꝛeſentis pꝛoſpeꝛitatis
⁊ ſpes futuꝛe tꝛiſtitia pñtis aſpitatis.et timoꝛ
futuꝛe.At eſt notabile ꝙ inteꝛficiunt᷑ pueꝛi ĩ
quo ſtultitia ĩ bethleeʒ ĩ quo habundantia.a
bimatu ⁊ ifꝛa in quo habundatia.⁊ hoc cõpa
tiẽdo lugʒ eccleſia.Cũ ãt maꝛia ⁊ ioſeph cuʒ
puero ihu ĩtraꝛent egyptũ:oĩa ydola illius ꝓ
uincie ĩ tẽplis ſuis coꝛꝛuer̃t. ſicut ꝑ yſaiã fue
ꝛat ꝓphetatũ. Tꝛadat enĩ ꝙ ſicut ĩ exitu filio
ꝛu iſeł ð egypto nõ fuit domꝰ egypti.in qᷓ deo
ꝓcuꝛante nõ iaceꝛet moꝛtuũ pᷣmogenituʒ:ita
nec mõ fuit tẽplum ĩ egyptũ ĩ quo ñ coꝛꝛuiſſʒ
Ydoluũ.Sicut ⁊ ante aꝛchã dñi coꝛꝛuit dagon
Ydoluũ cũ aꝛcha appꝛopinquaſſet ad ipᷣʒ. Spi
ꝛitualiteꝛ ẽt coꝛꝛuũt uicia:ĩgꝛediente dño do
mũ cuinſq; pꝛius deſeꝛtã ꝑ peccata.ut etiã di
cit i ſcolaſtica hyſtoꝛia.qñ Pieꝛemias ĩ egyp
to ꝑ captiuitatẽ ductus fueꝛat:ꝓphetauit eiſ
ꝙ i futuro q̃dã uirgo paꝛituꝛa eſſet ⁊ tũc om
nes dij ⁊ oĩa idol a egypti ꝛueꝛent.Egyptij gꝰ
imaginẽ uirgis cũ puero ſculpebãt:⁊ ſibi ho
no:es exhibebant. Pec ãt ꝓphecia mõ qnan
do xpᷣs cũ matꝛe itꝛauit egyptũ ẽ impleta.nã
oĩa idola egypti corrueꝛũt:⁊ uiꝛgineʒ ſiẽ pre
dictum fuerat peꝑiſſe ĩidicauerũt. PHoc idem
pfiguꝛatu fuit ĩ moyſe ⁊ phaꝛaone ĩ cõfractõ
ne dei ſui hamonis ⁊ coꝛone. Ut eni ĩ ſchola
ſtica hiſtoꝛia qr phaꝛao rex egypti coꝛonã ꝛe
galẽ habebat.ĩ qͥ imago dei ſui hamõis egyp
li ſculpta fuerat.filia eꝛgo phaꝛaõis q̃ moyſẽ
pueꝝ ĩ filiũ adoptauerat:poſtea q̃dã uice de
creuit ut eũ pharaoni regi uidendũ preberet

Cui pharao alludens coronã ſuam iponebat/⸗/e

quã ille ĩ terꝛã piciẽs penitus cõftingebat.&t
cuũ eum occideꝛe uoluiſſet dixeꝛunt quidã qð
pueꝛ hoc ex inſipiẽtia feciſſet Moyſes nutu
dei ſaluatus eſt a nece pharaonis:ſic xpᷣs nu
tu dei ſaluatus ẽ de gladio heꝛodis. Moyſes
natꝰ eſt ut filios iſrł educeret de egypto:xpᷣs
homo factꝰ ẽ. ut eripꝑet nos de inferno. Moy
ſes deù regis egypti cũ coꝛõa cõfꝛegit xpᷣ oĩa
Ydola egypti ⁊ deos in nihilum ꝛedegit. Pãc
ruinã ydoloꝝ illa ſtatua pretendebat. quam
rex nabuchodonoſor i ſomno uiõbat. de mõ
te aùt ſine manibus quidã lapis eſt abſciſus
et ĩ pedes illiꝰ ſtatue ſeu imaginis ⁊ ydoli eſt
illuſus. Cõtriuitq; eam ⁊ in puluerem r̃degit
⁊ poſtea idem lapis in mõteʒ magnum excre
uit. apis iſte ſignificat xpᷣʒ qui abſciſus eſt
de mõte ſine manibus:qr natus eſt de maria
ſine tactibus maritalibꝰ.Lapit iſte ſcʒ xpᷣs 2
triuit ĩ egypto omnia ydola de quacũq; erãt
materia. Et ↄfracta ſtatua lapis ille ĩ mõteʒ
magnum excreuit.ꝗa deſtructa ydolatria.fi
des xpi ꝑ totum mundũ inoleuit.⁊ chriſtꝰcre

7 nece puerozꝛum.

uit ĩ montẽ taleʒ ⁊ tãtum.ꝙ ſũma immenſita
te repleuit tam celum q́; mundum. Peꝛ tran
ſitum dñi in egyptum ꝓpter perſecutionez he
rodis.ſignificatus fuit trãſitus apoſtoloꝛũ ad
gẽtes ꝓpter perſecutionem eis motã a iudeis
per ꝛeditum aũüt eius in iudeã.defuncto heꝛo
de ſignificat illũinatio iudeoꝛum in mundi fi
nem. Unde ſcõm Remigiũ. Peꝛ ioſeph deſi
gnant᷑ pdicatores:per pueꝛuʒ fides ⁊ noticia
ſaluatoꝛis:ꝑ maꝛiszʒ eccleſia ⁊ ſacꝛa ſcpᷣtuꝛa.
peꝛ peꝛſecutiõez herodis. pſecutio facta a iu
deis.per fuga ioſeph in egyptuʒ tꝛanſitus pꝛe
dicatoꝝ ad gẽtes.ad quas fidẽ xpᷣi ⁊ eccleſie
tuleꝛũt.ꝛelicto heꝛode.i.iudeoꝛũ infidelitate
per tpᷣs ãt quo fuit in eygpto.ſpacinʒ tꝑꝛis ab
aſcẽſione dñi uſque ad aduẽtum antixpi:per
obitum heꝛodis.extinctio ĩuidie in cordibus
iudeoꝝ ĩ fine. Tunc itaq; dñs in egypto igno

ꝛantie tenebꝛas effugauit et ydoloꝝ uanitate

diſcuſſa dei ueri cultum ueneꝛatõnemq; ꝛeꝑa
uit. Ubi ignis fidei ſuccenſus ĩ tantum excꝛe
uit:ꝙ etiam deſeꝛta eiꝰ ꝛepleueꝛit.Domini eĩ
pniam poſtmodum hẽremꝰ egypti meꝛuit: ut
padiſo melioꝛ.⁊ celo claꝛioꝛ effecta uideꝛetuꝛ
unde Ariſo. deniq; ſi quis nunc ad egypti ue
niat ſolitudines.padiſo pꝛoꝛſus omnem illam
uidebat heremum dignioꝛẽ.et inumeꝛabiles
angeloꝝ cetus ĩ coꝛpoꝛibus fulgeꝛe mõtalibꝰ
Eſt eni cernere tota illa regione diffuſũ exeꝛ
citum xpᷣi.et admiꝛabilẽ illũ ꝛegium gꝛegem.
uiꝛtutumq; celeſtium ↄueꝛſatõeʒz in terꝛis mi
cãtem. Nõ ita uaꝛijs aſtroꝝ choꝛis celum re
fulget ut egyptus iĩnumeris monachoꝛum di
ſtinguitur atq; illuſtꝛatur habitaculis. Noc
tes quidez ſacꝛis hymnis ⁊ uigilijs.dies uero
orationibus manuumq; opibus exercẽt: apo
ſtolice curſum uiũtutis imitantes. Pec Criſ.

e. Juerũt eꝛgo ad quandam ciuitatẽ thebaide

que uocatur heliopolis.⁊ ibi aliquam domu
culam conducentes.habitaueut᷑ peꝛ ſeptem
annos tanquam aduene et peregrini paupe
ꝛes ⁊ egeni. Sed unde ⁊ quomodo iſti tanto
tempore uiuebant. Nunquid mendicabant:
legituꝛ aute ʒD de doĩna:quod colo et acu q̃re
bat ſibi et filio neceſſaria. Suebat g.et fila
bat domĩa mũdiꝓ precio pauꝑtatis amore.⁊
Zelo.O quot et quãte hꝰmodi aduẽis fiebãt
iiurie: quas dñs uitaꝛe non uenit ſed ſuſciꝑe.
Quid etiam ſi aliqñ filius famẽ paciẽs paneʒ
petijt nec unde daret mr̃ habnit. Mõne ĩ his
⁊ ſimilibꝰtotaliter concuciebant᷑ uiſcera eiꝰ:
Cõſolabat᷑ vbis filiũ ꝓut poterat.⁊ m hilomi
nus ope uictũ procurabat.⁊ ſibi forte aliquã
do ð uictu ſhᷣtrahebat ut filio reſeruaret.Et
ſi ex ope manuũ oportebat querere uictũ qd
dicemus de ueſtimentis quid de utenſilibus
ſcʒ lectis et alijs ĩfꝛa domu opoꝛtunis: Nuꝗd
duplicia.nüquid ſuperflua.nunquid curioſa
habebat: Hec contra pauꝑtatẽ ſunt.⁊ hec ſi
habere poſſet: nollet ea pauꝑtatis qmatrix.

Se R☚

———

Pem

Afügtih u
ei eicotn
ſen mun 4
ſce ic c er

groo ſbin
nſegucihalene
ad gnsen⸗

ſnetb in⸗
ignarnims.O.
igi tantici 4
hete ferebenii
ceptn nodſe
gioſepb⸗gentb
ſione naghan
pani in alh
eminidun b⸗
ſii uiei
nuneiß
1 ſearione⸗
pote occi
hec cit ac eritz n⸗
enter tolerare cul
ſe er ulla eiuns adr
ctiſini iwocentes f
Oirocentiam t mar
Aheſſctisrdignemi
conte ufe ifumitan
Uütenamt rez
Moodidere Nnen.
ſdereincner
Pohamisdohnſfe
defunao herode.
uibi
ſeben
eg
NQ (
lemgbiristrce
nalbet heroces,
Gonmne in cun
Nelent
Ggenſttna
Lexriniſtzenen
ißpuertfilt:
Auctorttagh a6

ummenſta
.4 er tran
utionez h e
tclonü a
laͦg indeig
luncto hezg
in mungifi
e8 7 noticig
tea ſetnne
o factg 4 in
ganfitus pre
Pi eccleſie
infidelitate
cinz tpris ab

n antippi per
e in cordibus
egypto igno
op uanitate
tamtum excie
it. domini ei
i meruit: ut
ta uideꝛetuꝛ
d egypti ue
mnem illam
lumeꝛabiles
e mötalib?
diffuſu exeꝛ
um gegem.

in terꝛis mi

ig celum re
achoꝛum di
aculis Noc
js. dies uero
exercẽt: apo
39. Pec Criſ.
ne thebaide
quam domd
Fper ſeptem
grini paupe
ſo iſti tanto
ndicabant:
et acu ère
bat g.et fͦa
tis amore ?
gueis fiebit
ſed ſuſcipe⸗
pacies panez
.cöne ihi⸗
t niſcera ei:
at.r nblomi
ifonte glian
cſernaret⸗
rere uici

Pꝛime partis.

Sed nũquid dña ſuẽdo.uel alia opa faciẽdo
faciebat moꝛe quoꝛũdaʒ opeꝛa cinioſa. Abſit
Eſt eni peꝛiculoſum ⁊ ualde magnu uicium.

ppter multa.de quo latius dicetur infta. Cõ

ſpice nũc dñam in laboꝛibus ⁊ opeꝛibus ſuis
filando. ſuendo.texendo ſolicitã quomodo fa
cit ea fidel iter atq; humiliteꝛ cũ diligẽtia ha
bẽdo:⁊ nihilominus ſr̃ filio ſuo ⁊ gubeꝛnatõ
ne domus curã diligẽtiſſimã habẽdo uigilijs
q; ⁊ oꝛõnibus iuxta poſſe ſꝑ itendendo ⁊ toto
affectu cõpatere ſibi.⁊ confidera ꝙ ñ habuit
oĩno gꝛatis ꝛegnũ dᷣi dña ꝛegni.Sed ⁊ ioſeph
ſanctus.fabᷣ lignarius aliquid opabat ĩ aꝛte
lignaminis. Uñ quia cõpaſſionis ocurrit ma
teꝛia tandẽ cũ aliquã moꝛã cũ eis contꝛaxeꝛiſ
pete recedendi licentiam. æ benedictione ac
cepta pᷣmo a pueꝛo ihu. deið a matre.poſtea
a ioſeph:genibꝰflexis ⁊ cũ lachꝛimis ⁊ cõpaſ
ſione magna ualefacias eis. qꝛ tanq; exules
a patria ſiñũ aliqua cã ⁊ exbãniti ꝛemanẽt ad
pegrinẽdum ibidem per annos ſeptem ĩ ſudo
ze ultus ſui uicturi. Oro.

mine ihᷣu xpᷣe qui adhuc infans peꝛ
d ſecutiones ⁊ exilia pati.⁊ ĩfantes tũc

pꝛo te occidi uoluiſti.da mihi meſeꝛo
hec oĩa ac etiaʒ moꝛtem ſi opoꝛtz pꝛo te paci
enter tollerare.cũctaq; ꝓſpera mũdi deſpice
re.et nulla eius adsſa foꝛmidare.Et uos o ſã
ctiſſimi ĩinocentes floꝛes et pᷣmicie martirũ.ꝗ
ꝑ ĩnocentiam ⁊ martirij palmã di filio ifanti
adheſiſtis:dignemi de plenitudine gr̃e et ĩno
centie ur̃e.ĩfiꝛmitati ⁊ miſerie peccatoꝝꝑ meo
ꝛũ ueniam ⁊ grazʒ ab eodẽ dei filio benigniſſi
mo obtinere Amen.
De reditu dñi ex egypto.⁊ initio penitẽtie
Johannis baptiſte.Coꝛreſpondet euangelio
Defuncto herode. ⁊c. Capitulum. xiiij.
Ompletis autẽ fere ſeptẽ annis.
quibus dñũs pegꝛiatus ẽ ĩ egypto

c ⁊ heꝛode moꝛtuo:uocatus e dũs
egypto. Quia (ſicut dicit᷑ ĩ hy
ſtoꝛijs) triceſimo ãno ꝛegni heio

dis natꝰ ẽ xpᷣs triceſimoctauo anno regni ſui
moꝛtueſt herodes. Poc aũt factũ ẽ( ut con
ſecutiue(adipleretur ꝙ dictù ẽ ad domio 1.
Oſee (ꝓphetaz. Ex egypto uocaui fili meũ
Acʒ conſubſtantialeʒ. Poc aũt de uocatiõe.
7 exitu iſił ð egypto ad litteꝛaʒ legitur qui et
qñq; puer ⁊ filius a dqno applłatur. Iſta ergo
auctoritas habet duplicem ſemſum litteraleʒ
quia ueꝛificata ẽ ad litterã de populo iſił uo
cato a dño ð egypto.ꝑfectius tamẽ ð dño no
ſtro u xpᷣo qꝛ ipſe eſt filius ði naturalis.alij
aüt ſũt filij p adoptionem. Pꝛimo ergo anno
archelai ſẽioꝛis fil ij herodis.⁊ anno dñi octa
uo(apparuit ãgelus dñi ioſeph in ſomnis:di
eens ei. Tolle puerum ⁊ matꝛẽ eius ⁊ uade ĩ
terrã iſirl )ſcilicet in iude (defuncti ſunt eni
ꝗ queꝛebàt aiam pueri)i. uita coꝛporalem.ſ.
berodes ⁊ cõplices ei?? fautores ĩ moꝛte dũᷣt

Capi.xiiij.

ſcʒ ſcꝛibe ⁊ phariſei.Quia ſeeundũ YFoſephũ
Perodes pᷣcepit ĩ moꝛte ſua plures de nobili
bus iudeoꝝ ĩterfici.ut ſic cogeret iudeos qui
eũ odeꝛant flere ĩ ſua mõte.Ulel heꝛodes mõ
tuus ẽ ad litterã.alij quo ad poteſtatez. Ex B
ergo loco ſ̃ʒ Hiero. intelligimus.nõſoluʒ he
rodem ſed ⁊ ſaceꝛdotes ⁊ ſcꝛibas eodem tem
pore necẽ domini fuiſſe meditatos. Ut at ait
Remigius. Peꝛ hoc ꝙ ãgelꝰ ĩ ſomnis ioſeph
apparuiſſe dicit miſtice öſignatur: ꝙ illi qui
a curis terrenis ⁊ ſecularibus negocijs requi
eſcunt pfrui angelica uiſione merentur. Igi
tur Joſeph(cõſurgens)tanq ꝓmptus obedi
ens(accepit pueꝝ tanq; nutricius ſolicitus
(⁊ matrẽ eius tand comes obſequioſus:et
cepit rediꝛe (in teꝛram iſrł) Uadunt ergo et
tranſeunt ꝑ deſertum ꝑ ꝙ ueneꝛunt. Uade et
tu cum eis auxilium ⁊ ſeruitiũ exhibẽs ⁊ im
pendens ipſis in quibus poteris. Et in ipᷣo iti
nere poteris ↄpati eis ⁊ reſpicere ipᷣos fatiga
tos ⁊ labore deuictos.⁊ tam de die q; de noc
te paꝝ quietis hũtes.O q;tum puer egꝛegius
ac delicatus rex celi et terre.pro nobis labo
rauit.⁊ qᷓ;cito ceꝑit. Unde ⁊ ꝓpha in eius per
ſona pᷣdixit. Pauꝑ ſum ego.⁊ in laboribus a
iuuentute mea. Purias magnas laboꝛes ar
duos et afflictiones duras coꝛꝑis conſtantiſſi
me aſſũpſit:⁊ ſe ipᷣm quaſi odio pꝛo amor̃ no
ſtri ſe habuit . Certe ſolus h̊ laboꝛ ðð quo nũc
tꝛactamus ad plenã ꝛedemptõnẽ noſtram ſuf
ficere debuiſſet. Dicitur autem ꝙ pꝛope finẽ
pᷣdicti deſerti iam puer iohes baptiſta penitẽ
tiam agere ceperat.cum tñ nullum pctm ha
beꝛet:qꝛ dicituꝛ petiſſe deſeꝛtum.duz ſeptem
annoꝝ eſſet:et ꝙ locus ioꝛdanis ubi baptiʒa
uit ipſe iohᷣes:eſt ille ubi tꝛanſieꝛunt filij iſꝛlł
qñ ueneꝛunt de egypto ꝑ ipſum deſeꝛtuʒ ꝓpe
quẽ locuzʒ ĩ eodem deſerto iohes fecit penitẽ
tiam pꝛedicatoꝛ pñie futuꝛus. q;tocius potu
it aſpa ſolitudis elegit.⁊ pecijt:vbi pꝛimeuaʒ
etatem tꝛãſegit.ut uiuẽs ĩ deſeꝛtis uitã auſte
rã duceꝛet.⁊ ab amoꝛe ⁊ illecebꝛis mũdi ⁊ ſe
⁊ auditoꝛes ſuos ſuſpenderet faciliꝰ ⁊ ꝛeuoca
ꝛet ⁊ ut ibi contẽplatiõi uacaꝛet liberius diui
nã ſapientiã hauriẽdo quã poſtea effudit pᷣdi
cando. GBonũ ẽ igit eius exẽplo ab adoleſcen
tia iugu dñi poꝛtaꝛe.⁊ dũ natura tenera ẽ bo
nis ſe aſſueſcere:et ĩ pᷣdicãdis auditoꝛes actu
pcede:e.Ex quo ſũit᷑ aꝛgum̃tũ.ꝙ aũq; quis ꝑ
fectus fueꝛit.ꝗlioꝛũ magiſteꝛiũ obtineꝛe ñ de
bet. Manebat iohes in deſerto ubi ẽ aeꝛ pu
ꝛioꝛ: celuz aptius ⁊ familiaꝛioꝛ deus:ut quia
nõdum baptiſmi et pᷣdicationis tpᷣus aduene
rat. orõnibus uacaret. ⁊ cum âgelis ↄuerſare
tur. æ extra multoꝝ malitiaʒ nutriretuz. ? ne
minem uereret᷑ arguere nihil ſibi ↄſciꝰet eẽ
fide dignus.qui xpᷣm erat pᷣdicaturus ⁊ de ip
ſo te ſtificaturus. Nemo em̃ pt᷑ alterius teſtis
eſſe ydoneus.niſi prius fuerit ſuus.ngit igi
tuꝛ tuꝛmas ⁊ tumultum populi:ne ex cohabi
e 4

. eun
De reditu qñi ex egypto.⁊ initio pnle JYohannis baptiſte. et h⸗ mg
SS g ahel n
tatione cõtꝛaheꝛet ĩfamia uel uita aliquã ma tio ſuo uacet.alienũq; officium non uſurpet. mmnlibe nngeln
11 ii,-r ——— 1 „ . — . . inaue ſf u!
cnlam ſcandali uel delicti. Qui ſi ĩ muüdo mã Qui tam ſi doceꝛe uult: audiat ↄſilium hugo em iguerat. 4 1
ſſſʒ.foꝛte malitia ⁊ conuerſatõe hõiʒ õpuatꝰ nis qui dicit. Ulilitas habitꝰ tui ⁊ ſunplicitas ſectonnt re ſoſep len
fuiſſʒ. Mũudũ itaq; fugit: ut ſacttatez ſuã cu uultus.⁊ ſanctitas cõuerſatõis ſue:docere dc' aubitan⸗ li inſtrue
ſtodiret.et nie leui ſaltẽ vbo uel peccato uitã bent hoĩes. Melius fugiẽdo mũduz doces qᷓ; cueaſoſe ib iſtavio⸗
er- i6 2 2 2 2 Etiorin
maculaꝛet. Nam ſᷣm Caꝛiß.ſicut impoſſibile ẽ ſequẽdo:Qui ẽt ſcõᷣm ↄſiliu gregoꝛij.reueren ſegle gerelen
aꝛboꝛẽ iuxta uiam poſità Ructus uſq; ad ma tis ſui habitus in actu.ĩ locutiõe in cogitatio cocertii⸗ ſiꝛeuer
tnitateʒz ſuqie: ſic hominẽ iixtã e i ne ſemꝑ cucũſpiciat: ut ea que mũdi ſunt peꝛ inann ſtinane
tũ uſq; ĩ fineʒ uitẽ imnocentà cuſtodue ſunt fecte deſeꝛat.et ꝙ oſtendit humanis ocuł ha emnoſttam 5 velar
aut quedã aꝛboꝛes q̃ Iʒ ſũt ĩ oꝛto plantate.ita bitu. hoc ante dei oculos moꝛibus pꝛetendat. oſehplcbn 4
ꝙ ad ſtipitẽ tranſeutes nõ poſſint attigere:tñ Nõ ergo gloꝛieris ꝙ ĩ ſolitudine uel religone Vgparetin iude⸗
rãmos ſuos ꝑ uiã expduũt ⁊ ideo moteſtãt a ſis.aut lougo tpᷣe fueris:niſi ĩ eg bene uixeri luc ueſſ nche⸗
tranſeũtibus:ſic ẽ de ꝛeligioſis ĩ negotijs ſecu qꝛ nihil tibi derit immo magna damna pa edeer Me lanch 7
laribus ſe ĩplicâtibus.E xcellẽs ualde ⁊ mira teris:ſi heremita ul religioſus uocaris.⁊ nitã didet 10 nis in
bilis ẽ puer iſte iohes. Ipſe eĩ fuit pᷣmꝰ hr̃mi nõ agis. Vt ei ait Piero.Nõ hieroſolimis fu aiuſch fülibls
ta. ac pncipiũ. ⁊ via religioſe uiuere uolẽtiGꝗũ6. iſſe.ſed hieroſolimis bene uixiſſe laudanduʒ “ Nccipitnr potot
„ ιs. De cuius ſingulari ↄuerſatione Petrus rauẽ E. Un Augu.ad fratres heremitas. NMõ eni ſa e notusin jude
nas ita ſcribit. Infra teneritudinẽ annoꝛum. tis ꝓdeſt. ꝙ iſtum locũ expetiuimus ſi tales ſi N ribr iude un
btus iſte puer ſpũ docẽte ad heremũ ductẽ. mus quales ĩ ſeculo eſſe poteramus. Nũquid ens e Tifn 1
Uec obſtitit etatis infirmitas quaz maieſtas nobis habitatio huius ſecꝛeti aliꝗd pdeſt.qu n mi t hcl/
dni fecudauit. Religꝗt iohes mũdu.hõies fu tyrãnico dñatu malitia ĩ nobis regnat qñ ira kend diuii e
git. patriã neſcit. parẽtes aſpnatur: ⁊ ĩ ſoliꝰdi ſuꝑeꝗtat.qñ maioꝛẽ nobis uictoꝛiã humanus tmn Ja
uinitatis apicẽ. beate ↄtẽplatõis figit obtuitꝰ oculus qᷓ; diuinus ĩdicit.qñ laudabiles here mt nags
Mira rerum cõuerſatio. hominẽ uix mundu mite extra mundum nos eſſe credimus ⁊ per nditrimen
igꝛeſſũ.mũdi głiam fugere et ſeculi cupidita diuerſarum paſſionum uitia muduʒ iĩtra nos nraä m ſn
tes nõſolũ obliuiſci.ſed ⁊ neſcie pꝑpetuum cũ incluſũ tenemus:ita ut qni putabamPnos pᷣci mmſ — .
diuinitate ſtabilire conſoꝛtiuz. Receſſꝰ mõti berr̃is ſecło ipſi ſuccurrer̃ pene neceſſe ſu ut nunſbi no
um ſiluarũ anfractus et uallium ſubteriacẽs uideamur magis ſeculi imerceſſoꝛibus ĩdige pernmne A —
uaſtitas puero pr̃iarche domicilia cũ nox co re.Oubiuʒz quippe non eſt quod illa anima q̃ ſaltfaneseilsdo
egerat pbuerunt. Sic iohânes etatis ſuꝑgreſ concupiſcentia uoluptatum poſieſſa efficitur dblippnsui ci o
ſus infan iaz. et nobilioꝛis generis generoſta mundãe conuerſationis nõ poſſit effici regnũ scuſt anig lione
tem oblitus ſoli uacat diuinitati.foꝛma nite. diuinitatis. Ideoque fꝛatꝛes uidete uocatõeʒ Hüpinogeſtüüttler
monachoꝝ pꝛopoſtũ.anachoꝛitaꝝ pᷣncipium ueſtram nenue quidez ad heremum ſumma D Oeer aite mortem ſun
totius religiõis aſſertio. Unde ⁊ Criſoſtomꝰ. per fectio eſt.ſed non perfecie ĩ heremo niue ratetanmtoni neneri,
Sicut ſacerdotuʒ pᷣncipes ſut apoſtoli ſic mo re:ſumma damnatio eſt. Quid enim pꝛodeſt portempecerum Tan
nachoꝛuʒ pꝛinceps iohannes baptiſta ẽ quan ſi locus coꝛpoꝛaliter quietus teneatur ⁊ inge Uuszomaporum udlen
tum tadit hebꝛeoꝛum ſcriptura ⁊ uſq; hodie tudo in coꝛde uerſetur. Quid iĩqᷓ; pꝛodeſt ſi in Oliperbiam.? aufſent
ĩ memoꝛia ẽ. Cõſiderate mõachi dignitatẽ ve habitatiõe ſiẽtiũ ĩhabitatoꝛibus ſit uitioꝝ tu (emabſtllerun es
ſtraʒ.iohes pᷣnceps ur̃i ẽ dignitatis. Ipſe mo multꝰ ⁊ colluctatõ paſſionum:ſi exterioꝛa no egnumi uatuoꝛ gee
nachus ſtatiʒz vt natꝰ ẽ in hr̃ᷣmo viuit in here ſtre ſerenitas teneat. et interioꝛa tempeſtas. ip is z en
ino nutrit.xpʒʒ expectat in ſolitudine:ñ uult Nõ eim iõ ad locũ iſtu uenimus vt nobis mũ ccchetgoſtioſcni,
3 Deckaf 111 lMlheſeo flio ſeniori te
cuʒ hoĩbus conuerſari.ĩ hr̃mo cum angelis p dus famuletur. ut rebus omnibus habundan mnegon
phetatur. elix iſta cõuerſatio. deſpicere ho tes omni quiete fꝛuamur.nõ utiq; ad requiẽ. a . en nanſi
mnines angelos querere:urbes deſere.et ĩ ſoli nec ad ſecuritatem:ſed ad pugnam huc ueni enado hm
tudine xpᷣm inuenire. EFpᷣm non ꝗrebat ĩ tem mus:ad agonẽ ꝓceſſimꝰ ad exercenda cuʒ ui ſeg mnan d
plo ſʒ ĩ deto.Seꝑauit ſe a multitudie. Ocu tijs bella pꝛoperamꝰ. ut lingue gladio retũda untam do
lis expectantibus xpᷣm nil aliud dignum ẽ aſ mus.ut nõſolũ non infeꝛamus ĩiuriam:ſʒ nec denedeuisi
picere niſi xpʒʒ:felices ſunt ꝗ imitãtur iopſem ſtatim ſentiamꝰ illatas. Pec Auguſ. Sʒ heu Z ckelnrucdt
quo maioꝛ ĩter natos mulierum non fuit.hec pauci hodie religioſ reperiuntur.ꝗ de bono nch Aenn
Ari. Infelices ergo monachi ſunt.qui ioheʒ ĩ melius ꝓficiunt ⁊ de uirtute in uirtutẽ qſcẽ Ntaz r betenn
encipe ſuũ non ſequẽtes ſolitudinez ſuam de dunt. Unde Bernardus. Multo faciliꝰ repe lecs beees
lerut ? ĩ urbibꝰcũ hõibus cõuerſant᷑ ꝗbus ſo rues multos ſecula:es conuerti ad bonum qᷓ hifii heolien
litudo carcer ẽ. ⁊ oppidu ꝑadiſus.Nõ ſic Pie unum de ꝛeligioſis tranſire ad melins. Rariſ namem iobam
ronymſentiebat.ꝗ dicebat. Widerint alij ꝗd ſima auis ĩ teꝛꝛis eſt qui de gꝛadu quem ĩ ꝛeli ernuit Etqnin h
ſentiant: vnuſaſaq; ei ſenſu ſuo dicit. mihi op gione ſemel foꝛte attigeꝛit. uel paꝛum aſcen uunin ſeerat in targ
bidu carcer . æ ſolitudo paradiſus. Pec Pie dit. Aut aſcendas neceſſe eſt. aut deſcẽdas ſi iceon isf⸗ co
ro. Agnoſcat eꝛgo monachꝰnom̃ ſuuʒ. monos attemptas ſtare.ut zuas neceſſe eſt. Et iterù bſeph . zued
emm grece vnus latine et achos græce triſtis minime pꝛo certo eſt bonus. qui melioꝛ ẽẽ nõ unis oer einn
latine dicitur: inde monachus quan unꝰ ⁊ tri uuilt ⁊? ubi ĩcipis nolle fieꝛi melioꝛ.ibi deſinis ſiinai ungelam
ſtis iterpᷣtatur. Sedebat ſolus et triſtis ⁊ offi ẽẽ bonus. Pec Beꝛna.Joſeph aüt ⁊ Maꝛia Clice en lbicg

biles here
mus 2 per
tz itra nos
mnos ci
ceſſe ſit ut
ibus icige
a anima q
a efficltur
ffici regnü
uocatoez
im ſumma
remo niue
im pꝛoeſt
gtur 2 inge
nodeſt in
ſit nitioxr tu
rerioꝛa no
empeſtas.
nobis mũ
abundan
d reqnie.
bhuc ueni
nda cuz in
gio retüda
iam: ſz nec

Pꝛime partis.

cuz puero ihu tranſeuntes iodaneʒ uenerüt
terram iſzahel. ̃m angeli iuſſionem. Nõ eim
öteꝛminauerat angel in quo loco terꝛe iſrł.
nec nomiauerat aliquã ciuitatẽ deteꝛmiate.
ut dubitante ioſeph iteruʒ ꝛeuerteꝛetuꝛ.⁊ ex
reuerſione ãgeli inſtruentis eũ õ loco.ioſeph
ex frequẽtioꝛi uiſtatiõe angeli ⁊ locutiõe cũ
eo certioꝛ ꝛeddeꝛet᷑ ⁊ magis cõſolaꝛet᷑.Quod
ihs in patꝛiã ſuã ꝛeueꝛteꝛet᷑.nos quoq; ĩ patꝛi
am noſtꝛam feſtinaꝛe ammonet. ¶Audiẽs vo
Vioſeph(qð aꝛchelaus)filius heꝛedis ſe Eioꝛ (
ꝛegnaꝛet in iudea ꝓ heꝛode ſuo patre timuit
illuc i e)pᷣ archelao paterne crudelitatis he
rede:qr ille tanq; principalis magis ꝓ parte
zelabat ⁊ omnis impetus pſecutiois ĩ bet hle
ez eiuſq; finibus deſeuiebat. Judea aliquan
do accipitur pꝛo tota teꝛa duodecim tribuuʒ
ut ibi notus in iudea deus. aliquado pꝛo ſola
terꝛa tribꝰ iude ut ibi. Judea ⁊ hieriʒ nolite
timere. Aliqñ pꝛo teꝛꝛa duaꝝ tribuũ ſcʒ iuõ ⁊
beniamin ut hic dicit ꝙ archelaus ꝛegnauit
iudea.diuiſũ ergo erat regnũ et iaʒ a pluri
bus ꝛegebatuꝛ.Ad cuius euidẽtiã ẽ ſcienduzʒ
ꝙ ᷣm opinionẽ magis ꝓbabilẽ. heꝛodes mori
ens cõdidit teſtamêtũ in q? ordiauit aꝛchela
um filiũ ſuum ꝛegni ſui ſucceſſoꝛẽ.ita tam qð
coronam ſibi nõ imponeꝛet niſi peꝛ romãum
iperatoꝛẽ. Ad ſumẽdũ igr dyadẽa roma uenit
ſed ⁊ fratres eius duo ſcilicʒ herodes antipas
philippus qui cũ ipo poſt moꝛtẽ pr̃is ſuꝑſti
tes eꝛant.quia alios tres filios.ſcʒ antipatrũ

ſuũ pꝛimogentiũ ⁊ alexandꝝ. ⁊ ariſtobulum.

pater ante mortem ſuum miſerabilẽ necaue
rat etiam romã uenerũt: ⁊ paterne hr̃ditatiſ
partem pecierunt. Tandem impeꝛatoꝛ ? ſẽa
tus ꝛomanorum uolentes fꝛangere iudeoruʒ
ſuperbiam. ⁊ aufferre eis rebellandi occaſio
nem: abſtulerunt eis ꝛegiũ nomẽ.⁊ diuiſeꝛũt

regnum ĩ quatuoꝛ ꝑtes ſcilicet thetrarchias.

quaꝝ duas ſcʒ iudeam ⁊ abilinã dederũt ar
chelao filio ſenioꝛi. terciã ueꝛo ſcilicet galile
am ⁊ regionem tranſfluẽtẽ.dederunt heꝛodi
antipe. ſub quo Johanes eſt decollatꝰ.⁊ dñſ
paſſus:ſed quaꝛtã ſcʒ ytuream ⁊ traconitidẽ
regionem. dedeꝛunt philippo .cuius uxorem
abſtulit ipſe herodes ãtipas frater eius ⁊ ſic
archelaus erat dyaꝛcha ſed alij duo fnerunt
tetraꝛche. Adhuc autem pꝛeter herodẽ aſco
lonitazʒ ⁊ heꝛodem antipam ſupꝛadictos etiã
tercius heꝛodes dictus agrippa filius ariſto
boli filij heꝛodis aſcolanite fuit qui iacobuʒ
fꝛatrem iohannis gladio occidit ⁊ petrũ ĩcar

cerauit. Et quia archelaus fuerat a patre qᷓ;

tum in ſe erat in toto regno iudeoꝛũ ſubſtitu
tus ideo magis fauebat factis a pr̃e ꝑꝑ quod
ioſeph timuit.ire in iudeaz (⁊ ammonitus in
ſomnijs per angelum iuit cũ puero et matꝛe
eius in galile am ubi dominabatur alius fili

ſcilicet herodes .qui poꝛtione ſibi ðᷣbita a pa

te quantuz in ſe erat.ante pꝛiuatus fuerat.

Lap.xiiij

propter quod ioſeph ibidem cum puero ſecu
ꝛiꝰ manſit que ⁊ ipſa terra iſeł erat qr eã iirt
incolebat. ¶ Et ueniẽs habitauit in ciuit ate
que uocatur naz aꝛet b Jut ibi xpᷣs nutriretur.
ubi fuerat conceptus:lʒ in bethleẽ fueꝛat na
tus ibi enim ſecuꝛiꝰ habitaꝛe poterat q; ĩ hie
ruſalez uel bethleem ubi archelaus maebat
Unde Cꝛi. uenit igitur ihs in naʒaꝛeth non
ſolum periculi timore. ueruzʒ etiã patrie aàmo
ꝛe cogente ut ſcʒ ſecuꝛius ubi habitaꝛz ⁊ ꝗra
tius. DPoc autem factuz eſt (ut adimpleꝛetur
quod dictum eſt per pꝛophetaʒ quoniam na
zaꝛeus uocabituꝛ) ly ut tenetur cõſecutiue ñ
cauſaliteꝛ quia prophetia non eſt cauſa euẽ
tus ꝛei ſed euentus eſt cauſa impletionis pro
phetie. Nazaꝛeus autem xps eſt nuncupatuſ
tã ex loci appellatione ubi cõceptꝰẽ ⁊ nutꝛit?

q; ex ſacramẽto legis ᷣm ꝙ naʒareus ſäct?'i2

terpᷣtat᷑ ⁊ dñʒ oẽs ſcꝛiptur̃ ſactũ dicũt et teſtã
tuꝛ. Sicut eꝛgo elegit locũ ĩ quo naſceꝛet᷑.ſic
7 cĩtatẽ ĩ qᷓ coadoeleſcẽs nutꝛuet᷑ cnomẽ E in
ditio ꝙ ẽẽntialꝛ ipᷣe fõs ſactitatis ĩ ſcitate nu
tꝛiꝰſcũs ſcõꝛũ q̃ſ nagaꝛenus naʒaꝛeoꝛũ recte
r. Maʒaꝛeth ei flos cãpi ł geꝛmẽ nouellum ł
ſãctitas ĩteꝛpᷣtat cuius ꝛadice geꝛminis ſcũs
ſcõꝝ.i.nagʒzaꝛeus aſcẽdiſſe legit᷑. Uñ ⁊ ex hoc
ꝙ xpꝰdictus eſt naʒaꝛeus diſcipuli ei ⁊ xpᷣia
ni pꝰcõi nõie cõſneuer̃t nagaꝛei uocaꝛi ſed pꝰ
qᷓ; pet: anthiocenà ſedẽ tenuit cõi cõcil io gꝛe
co nomine a xpo chꝛiſtiani dicti ſunt. In na
ʒaꝛeth eꝛgo concipi et nutꝛiꝛi xpᷣs uoluit: ut ꝑ
hoc daꝛet intelligi.quod fioꝛida fuit ⁊? eius 2
ceptio.quia ſine originali.et eius cõuerſatio
quia ſie actuali. Unõ dicit Berñ.quod amat
floꝛigeꝛam patꝛiam. flos ð radice yeſſe. In B
autem quod dereliquit egyptuzʒ ⁊ uenit in ga
lileam. habitauitque in nazareth:datuꝛ nobᷣ
exemplum.quod ſtatum culpe debemus dðſe
rere et de uitijs ad uirtutes tꝛanſue in peꝛſe
nerantiaque bonoꝛum operum floꝛeꝛe. ut ſic
ad patꝛiam celeſtem ualeamus peꝛueniꝛe.
Ecce ꝛeduximus puerum iheſum de egypto.
Eo reuer ſo ſorores domine alijq; cõſ guinei
7 amici ↄcurrunt ⁊ ad uiſitãdũ eos feſtinat.
Ipſi autem naʒzareth remanent: ⁊ paupeꝛuʒ

uitam ducunt. Ubi (more ſolito )ioſeph ope

ras fabꝛiles locauit: ⁊ maꝛia filando ⁊ ſuẽdo
et alias prout potuit: laborauit.ac nihiloĩnꝰ
circa filium ſuum diligens ⁊ ſolicita fuit. Ut
eĩ (ait Anſbel) nec ẽ aliqᷓ ſciẽtia q poſſit pene
tre nec eloq̃ntia ꝗᷓ poſſit pᷣdicar̃.qᷓta dulcedĩſ
ſedulitate punluz fouerit qᷓnta diligẽtia obſe
gꝗoq; adoleſcẽtẽ.⁊ ĩ ꝛobuꝛ etatis ꝓuexeꝛit ua
dẽtẽ. Et ut ipſã ? cuidàâ dᷣuote ꝑſòe reuelauit
multociẽs cũ filiũ ſuũ gꝛemio confoueꝛet:pꝛe
niia deuotõis dulcedie caput ſuũ capiti fili
acclinãs tãtas lachꝛĩas effudit: ut caput et to
tã eiꝰfaciẽ lachꝛĩs oꝛis ꝛigaꝛet.⁊ dicebat.Q
ſalꝰ ⁊ gaudiũ aĩie mee.Quis hec audiẽs ł mẽ
te tꝛactans ſe a lachꝛrmis poteꝛit contine:e:

agaznö

De eo ꝙ puer Jeſus remanſit in

Exiĩde uſq; ad.xij.ãnuũ pueꝛi ieſu non legitur
aliꝗd ð ipſo uel eius gꝑentibus.Dicit tamẽ et
viſiile ẽ ꝙ ĩ naʒar̃th adhuc ẽ fõs ꝑuꝰ ad quẽ
dna aliqñ ibat ⁊ de quo puer is ſꝛequẽter a
quã hauriebat et matri miſtꝛabat: ut pote ꝗ
ſubditꝰ illi erat. Pro ſumis ergo delitijs iter
du aqua tribuit ſue mr̃i ꝗ dat eſcã oĩ carni.
Ubi etiam herbas in a gris collegit de quibꝰ
mater olera cõficeret.̈ aciebat huiuſmõi p
uitia matꝛi humilis dñs nõ eniz habebat ali
um ſeruientẽ uel iuuantẽ ĩ neceſſitatibꝰ. In
huilitate ſe tẽpeſtiue exerceꝛe cepit.ð q̃ poſt
modũ pceteris uirtutibus głiâdo dixit. Diſci
te a me.ꝗa mitis ſũ ⁊? humilis coꝛde. Uñn An
ſhel. Nihiul ueſanitatis eſtimes tibi acceſſi uꝝ
ſi eũ apõ nazgareth puerũ iter pueros cõtẽple
ris.ſi obſequẽtẽ mri ſi oꝑanti nutꝛitio aſiſten
te intuearis. ODro.
E ſu mitiſiime qui õ uirgine natus ĩ ꝑ
tes egypti ſeceſſiſti. et ab egypto uo
2in trã iſrł redijſti: reuoca me dñe
Ffuuʒ tuũ a uultu occuloꝛũ tuoꝝ ĩ egypto hu
ius exilijpiectũ ĩ huius pegrinatõis tenebꝛis
exulatũ:ab egypti ꝑtibus a müdane cõuerſa
tionis tenebꝛis. reduc coꝛpoꝛe. reduc mente.
reduc ⁊ uolũtate fac me uitia deſerere et ad
virtutes traſire ⁊ in terram pꝓmiſſionis me di
gneris ĩ roducere modo fide ſpe ⁊ caritate.ĩ
futuro vo reſpecie gloꝛificatõe ⁊ ueritate.
¶ De eo ꝙ puer Jeſus remãaſit in hieruſi alez
7 luetn eĩ tẽplo. Capitulum. xv.
¶ Uer autẽ) Jeſꝰ(creſcebat) in
augm̃to(et ↄfoꝛtabat )ĩ uigoꝛe
ſ.quãtuʒ ad coꝛpꝰ:⁊ ne ꝗqs ima
ginet ita eũ creuiſſe ſecudũ aiã.
ſicut creuit ſecudũ coꝛpus:iõ ſhᷣ
dit ꝙ erat(plenus ſa apientia Iſcʒ quantuzʒ ad
aiam¶⁊ gra dei erat in illo Nicʒ qᷓtò ad utrü
q;: UVn ᷑jʒ Beda.Quia in chꝛiſto habitat oĩs
plẽitudo diuinitatis coꝛpoꝛaliter iõ puer iſte
erat plenus ſapientia.nec ſᷣ̃m hoc ĩdiguit au
geri uel cõfoꝛtari. ut pote uerbũ dei ⁊ deꝰſʒ ĩ
q;t fuit homo erat ĩ eo gra. Magna ei gyg
illi hõi xpᷣo donata ẽ: ut ex qꝰ hõ fieri cepiſſʒ
pfectus eſſet ⁊ ðᷣus.Et ſᷣm eüdẽ Beda. Puic
ſile ẽ ꝙ ſcribit iohes eù plenũ gra ⁊ ueritate
eadẽ ipſe diuinitatis excellẽtiam nõie uerita
tis quã lucas ſapientie nõie ↄmendauit. Pa
buit gppe chꝛiſtus plenitudinem omniuʒ ui⸗
tutuũ.donoꝝ ſpirituſſancti exceptis fide ⁊ ſpe
P quibus habuit certam ſcientiam ⁊ firmazʒ
poſſeſſionem qꝛ ab iſtti ſue cõceptõis beatꝰ
fuit.Quotiens ergo xpᷣs creſcere ⁊ cõfoꝛtare
uel tale aliquid agere dicitur: omnia ad coꝛ
pus referantur. Nam ſᷣm animã ab iſtanti ⸗
ceptionis totaliter ꝑfectus fuit.ſed hanc pfe
ctõez nõ ondebat miſiput cõueniẽtia tpᷣis exi
gebat. Unde Bern.uir erat ieſꝰnũduʒ natus
ſed ſapietia non etate aĩe uigoꝛe nõ coꝛpoꝛis
maturitate: itegritate ſẽſuu nõ coꝛpulẽtia m̃

hierlm ⁊ iuentus eſt in templo.

bꝛoꝝ.Necq; eĩ minus habnit ſcie ieſus cõcep
tᷣ: q; natus: puus q; magn. Giue ergo latẽs
in utero.ſiue vagias ĩ pᷣſepio.ſine iã gradiucu
lus interrogãs legiſdoctoꝛes in tẽplo.ſiue iaʒ
pfecte etatis docens ĩ populo:eque perfecte
fuit plenus ſpuſancto. de his ⁊æ huiuſmõi ha
bes et ifra in fine huiꝰcapituli. (Et ibant pa
rentes eius )tanquaz deuoti.et religioſi legis
obſe ruatoꝛes(ꝑ oẽs anos) ut eſſent i¶hieru
ſaleʒz in die ſolẽni paſce) icʒ paſceue.ut legẽ
audirẽt ſacrifitijs ꝑticiparẽt. ſolẽnitati ĩtereſ
ſent: ⁊ eius adhuc umbꝛe ſeruiebant. cuiꝰiaʒ
ueritatẽ tenebãt. Ubi nota ꝙ legales feſtiui
tates iudeoꝛum qdam erant cõmunes.⁊ cõti
nue quedaʒ aniuerſarie. Communes ⁊ conti
nue erãt due.ſcʒ ſabbatù quo uacabãt ab oĩ
opere.quod illo die deus requieuit ab oĩ oꝑe
creatiõis. alia ẽ neomenia ĩ pncipio ſcʒ noue
lune ad laudẽ creatoꝛis ꝗ cꝛeauit oĩa tẽpõa.
Anniuerſarie vo feſtiuitates erant Anq;.ſcʒ
feſtù paſche ꝙ celebꝛat decimaquarta luna
menſis pmi. erat hec feſtiuitas in memoꝛiam
liberatõis de egypto. Secũda erat feſtiuitaſ
pethecoſtes q̃ celebꝛat gqnq̃geſima die a paſ
cha eo ꝙ tunc data fuit lex iudeiſ ĩ monte ſ y
nai a deo. Tertia feſtiuitas erat tubaꝝ ⁊ clã
goꝛum.qᷓ erat pᷣma die mẽſis ſeptẽbꝛis.tũc ei
bucinabãt coꝛnibꝰpecoꝛũ.ĩ memoꝛiã ꝙ eadẽ
die fuit yſaac liberatus ab ĩmolatiõe patris.
pecoꝛe ibſtitutoꝓ eo. Quarta feſtiuitas erat
ꝓpitiatõis.⁊ celebꝛat decima die menſis fep
lebꝛis. qr eadem die nenit ad eos moyſes re
ferens dei irã plæcataʒ de offenſa cõflationis
vituli quem adoꝛabãt.Quinta eꝛat ſ/ cenophe
gia ſcilicet feſtum tabernaculoꝛũ .quod erat
decimaquarta die ſeptembꝛis ⁊ tunc illis die
bus habitabant in tabernaculis. in memoꝛiã
quod patres eoꝛum quadraginta annis in de
ſerio fuerunt ſub umbꝛacłis habitantes. In
ter has quĩq; feſtiuitates ſole tres ſcilicet va
ſche.pen hecoſtes et ſenophegie.erãt ſolem
nioꝛes et pꝛotendebantur ſeptem diebus. In
his tꝛibus omne maſculinuʒ p̃m pceptũ legis
aſcendebat ĩ hierłm.ut a Ppareret coꝛazg dño
tñ erant remoti ex rationabili cauſa de peë
thecoſte ⁊ ſcenophegia ſe poterant excuſaꝛe
ſed de paſcha non nin infirmitate cogente.
Iſta auteʒ lege mulieꝛes non erant aſtꝛicte.

led tamen plurime ueni ebant ex deuotione.

a n rααν⅞Eh

ͦ᷑fr.: dæ „

Unde et beata uirgo aſcendebat ſingulis an
nis. nolens puerum dimittere ſine cura maxi
me q;diu regnauit archelaꝰ. Quamuis ergo
batentes timerent archelaũ.ibant tam̃ ĩ hie
ruſalẽ ad dieʒ feſtu. quia poteꝛat fieri. ut tũc
iter tam igentem turbã latenter aſcendeꝛent
mox reuerſuri. nec ſolemnitate pꝛetermiſſa
eſſent irꝛeligion.ut nec longa manſione cõſpi
cui. (¶Et cu factus eſſet ieĩus annoꝛum duo
decim Jaſcendit cum parentibus ſuis(ſecun
du legis¶ conſuetudinẽ )ad diem feſtù ĩ hie

ndιοςnnπ

r

nibdad ichen
cin alnn eſu
ubis t cront
eitmuimur g ,
oet rpianus Cebe
Gb iſ eſt al ecle
am.obet pacare d
1 uanitatibus bebe⸗
lſiuns uel holisrde
hus no coneſſarion
le his quiſec ſacii
llgtes fas neonn
es. oſtqh ergoie
Pobumnvent fuam
CepiT anne ga paen
deberer Liasengz4
Gecim apoſtolorum
antas ennsern
Becke ergoiduo
(tonis eins geclar
ctolecz nbno r
loſtig ſaluicon ⸗
ez debis feſtis
Negcesoctodu⸗
uſennſt uer
ſecſenideglien
mgitmntgint
mnoſtancrerſ
cbedreen
☚⸗
tent⸗ i beinn
eſe cot

(Ctgtu t i
i Degttoatt

ue perfecte
huiuſmno 6
er
e iigioſi le gis
ſenti hien
anitati itereſ
bant, cn 33
aledfeſtin
nunes. cli
nunes ? conti
Hacabat ab oj
tipio ſc nolle
n din eon.
un gncg. ſc;
quarta luna
memoꝛiam
at feſtluitaf
ſi monte ſy
ubag ? cli
bꝛig. tüc ei
nia geace
töe paifis.
tinitas erat
menſis ſep
moßpſes re
Ccöflationis
ar ſcenophe
n. quod erat
tunc illis die
.in memorii
annis in e
bitantes. In
9 ſcilicet pa
erut ſolem
diebus. In
ceptü legis
coꝛaz ño
auſa de pe
nt excuſaꝛe
e cogente. „
an aſuce. Il.
deuoniort. nen

——

—

Prer
7vA

ſnghlis an /int&,

je cura max
lamuts ergo⸗
t tamn i hie
Lfieri.ut tu
aſcengerent
prele miſſa
nfone coſpi
noꝛum duo
ſuis ſecun
feſtüi bie

—

, 2 7 4 .
Oν facu * . .

Pꝛime partis.

ruſalem. Der hoc oñdit ꝙ a pueritia debent
hoĩes aſueſceꝛe ad diuĩa.⁊ ad idẽ facit ꝙ ali
js recedentibus ĩ loco diuini cultus remaſit.
Laboꝛauit ergo etiazʒ nũc puer ieſꝰ itineribꝰ
longis. ⁊ uadit ut honoꝛet patrẽ ſuũ celeſtẽ ĩ
feſtis ſuis.obſᷣnãs humiliter legez dñs legis.
Quia enim dominus uenit vt daꝛet oĩs perfe
ctiõis ⁊ hũilitatis exemplũ.voluit legẽ q;diu
ſtatũ habuit conſeruare. Ubi Beda. Serua
uit ipe legẽ quã dedit. ut nobis ꝗ hõies ſumꝰ
puri oñderet ſᷣuãduʒ ꝑ oĩa quicqd deꝰ iubet.
Sequamur ergo iter humane conuer ſatiõis
ei ſi deitatis gloꝛiã delectamur intueri. Pec
Beda.Nos itaq; ſerui ad exẽplum dñi debe

mus magno ſtudio bonoꝛum operuʒ ⁊ pꝛeue

nire ſolẽnitates ⁊ celebꝛare ac ſolicite diuia
pᷣcepta obſeruare. Unde quidam frater tam
magne deuotionis ad feſta xpᷣi ⁊ beate uirgi
nis ⁊ ad feſtũ oĩʒ ſãctoꝛũ erat.ꝙ ante quodli
bʒ feſtũ ieiunijs ac oꝛationibus ⁊ caſtigatio
nibꝰad ſuſcipiendũ ipʒʒ feſtũ ſe pᷣꝑabat ⁊ quã
diu aliqð feſtũ durauit.tãdiu circa illõ medi
tatõibus ⁊ oronibꝰ ſe occupauit. Moꝛaliter
hic ĩſtruimur ꝙ ſpecialiter ĩ diebꝰ feſtiuis ꝗ
libet xpᷣianus debet ire ad locum.quẽ elegit
dñs.id eſt ad eccleſiaz. nõ ad theatꝛũ ł taber
nam:õbet vacare dininis laudibꝰ nõ choꝛeis
⁊ uanitatibus debet inſiſtere elemoſinis.non
uſuris uel ſpolijs:debet intẽdere bonis operi
bus nõ cõmeſſationibus ⁊ ebꝛietatibus. Naʒ
de his qui ſecꝰ faciut dicit dñs ĩ yſaia.Solẽ
nitates ur̃as ⁊ neomenias ueſtꝛas odiuit aĩa
mea. Poſtqᷓ; ergo ieſus ad etatẽ duodeci an
noꝛum uenit ſuam ſapientiam manifeſtare
cepit.⁊ aꝑiꝛe ꝗd patri celeſti ꝗd teꝛene mðri
deberet.Etas eniʒ duodennis tipus erat duo
decim apoſtoloꝛum.per quos diuinitas ⁊ hu
manitas eius erat ꝑ oꝛbẽ nũcianda uniuerſũ
Recte ergo ĩ duodenario numero iubar ꝑfe
ctionis eius declarari ĩcepit.per quẽ quaſi ꝑ
duodeciʒ tribus ⁊ ꝑ duodecim apoſtolos uni
uerſitas ſaluãdoꝝ ñignificatur. ¶ Conſumatis
auteʒ diebus)feſtis ⁊ completa ſolemnitate
que ꝑ dies octo durabat.recedentibꝰparenti
bus (remanſit puer in hieruſalem)nõ a caſu
nec parentũ negligentia vel obliuione ſʒ ſua
uolũtate ⁊ oꝛdinatione vt a pueritia zeluʒ ſu
um onderet circa ſpualia. Et ſicut ꝑentibꝰqð
debebat exhibuerat. aſcẽdẽs cũ eis tanq; hõ
cũ hõibad offerenda deo ſacĩificia.ſic etiaʒ
pr̃i debitũ ſpũał doctrine uacàdo exhiberet.
¶ Et nõ cognouerũt parẽtes eius).i.i aduer
terũt ꝙ i hierlin remaneret (exiſtimãtes illũ
eſſe ĩ cõitatu) i.inter eos ꝗ ſimł fuerat cõita
ti. Secreto aut ⁊ eis ignoꝛãtibꝰremanere uo
luit. ne aut eis obediẽdo recedẽs retraheret
a diſputatõe aut ñ obediẽdo remanẽs uidẽt
eos ↄtẽnere. Pĩc hr̃ argumtũ ꝙ filiꝰabſch c

„—

pũtia pr̃ ⁊ mr̃ uitã pñt trãſigere: ipſis ẽt neſci

Etibus aut nolẽtibus põt ad religionem ⁊ ad

Kap. xv.

ſtatũ ꝑfectõis euol are ſeq; diuino cultui mã
cipare diſcꝛetõis iuditio comite.Et impedito
ribꝰait dñſ.Sinite puulos uẽire ad me taliũ
eſt eĩ regnũ celoꝝ.Sed queritur h̊ quõ parẽ
tes eius obliuiſcendo eũ relinquere potuerũᷣt
ꝗ tanta cura eũ nutriuerũt. Ad hoc dicendũ
ꝙ mos erat filijs iſrł ad feſta cõfluentibꝰ uel
ad pꝛopꝛia redeũtibus.ut ſeoꝛſum viri ⁊ ſeoꝛ
ſum mulieres pꝛopter mũdiciazʒ caſtitatis in
cederẽt: ut abĩuicem ↄtinentes.magis religi
oſe ſecũdum legis datiõeʒ feſta celebꝛarent.
⁊ ne eoꝝ mixta ſocietate aligꝗd ihoneſti cõtĩ
geret:pueri aũt cũ quolibet ꝑpente ĩdfferẽter
ire poterant. Unde ioſeph uidẽs pueruʒ ieſũ
6 eſſe ſecũ.putabat eũ eẽ cũ maria in comi
tatu mulierũ: ⁊ ecõuerſo maria purabat euz
eẽ cũ ioſeph ĩ comitatu uiroꝛũ.Sic ergo(ve
nerunt iter)umus((diei)a hierlm ſine puero
cũ hac exiſtimatione ꝙ eſſet ĩ comitatu uuo
rũ uel mulierũ. Et cũ in ſero ueniſſent ad lo
cũ ubi hoſpitari debevt: videns dũña ipſũ io
ſeph ſiñ puero quẽ cũ eo rediſſe credebat do
loꝛe vehem̃ti cõcuſſa.cũ lachꝛymis ꝑ domos
q́ᷓ; decẽter poterat ſero circuibat ⁊ ꝙ ipſo pu
ero querebat Joſeph uero ſenex cũ fletu eã
ſeqbat ⁊ aſſociabat. Uade ⁊ tu ſꝑ cũ eis et qᷓ
re pueꝝ ieſũ donec iuenias. Puero aũt a pa
rentibus tũc non inuento qualẽ quietẽ habe
re poterant tuipᷣe cogita.⁊ maxime mr ᷓ ipʒ
artius diligebat.Et lʒ a notis ↄfoꝛtaꝛet᷑.taiñ
cõſolari nò poteꝛat ꝗd eĩ erat ꝑdere ieſi:Cõ
ſpice bene ipſam. et uehementer ei cõpatere
quia ĩ magna anguſtia eſt nunc anima ſua.
ſunquã ex quo nata eſt uſqʒ tunc fuit ĩ tan
ta. Nõ ergo turbemur quando tꝛibulationes
hẽmus cũù ẽt mr̃i ſue nõ peꝑcerit dñũs ad ſuoſ
eĩ eas uẽire ꝑmittit ⁊ ꝑ ipſas ſignuʒ ſue dilec
tõis ſuis oñdit. Tãdẽ dña ĩ cameram ſe ꝛedu
cẽs ⁊ ad or̃onẽ ⁊ plãctuʒ ſe cẽuertens ꝑ totã
noctẽ illa, anguſtiabat᷑ ſuꝑ dilecto filio ſuo.
Mane uero ſequenti tẽpeſtiue domũ exeun
tes eum etiam ꝑ circũſtãtia loca queꝛebant.
nam reditꝰ per plures vias paebat.Circueũ
do igit᷑ eũ in utraq; comitiua (requirebant)
id eſt iteꝛum ⁊ iteꝛuz queꝛebant.maxime(in
ter cognatos ⁊ notos) amicos.ꝗ in utroq; co
mitatu erant. Quo etiam tunc n inuento. ma
ter ſine ſpe anxiebatur: ⁊ conſolari non pote
rat. Pec diligenter ꝛecogita.quantis uulneꝛi
bus ⁊ cꝛuciatibus coꝛ błe vgĩs tũc ſauciatuʒ
fueꝛat.ã ſuſpiria.q̃ lamta.qᷓs anxietates ꝑtu
leꝛit:cũ q̃ſtũ filiũ non ĩiuenit. Jd expiꝛi cepit
q̃lis eẽt futuꝛꝰdoloꝛ eiꝰ.de qꝰpdixit ei enes
dicẽs tuã ipius aĩaʒ ptꝛaſibit gladius. leſcie
bat vᷣgo ꝗd ageꝛet.qꝛ theſauꝝ ſibi pie a ðᷣo 2
miſſũ pdiõꝛat. Uñn lam̃tabilꝛ potuit dicer̃ illð
genes. Puer ñ ↄpar̃t ⁊ ego qibo: ↄſiðꝛa B qõ
bta vgo ð tra ſua expulſa et ĩ egyptũ fugata
ĩ tãta tribulatiõe poſta filiũ ũñ ꝑdidit: ſʒ poſt

qᷓ; ad feſtiuitates iuit.ipʒ amiſit ꝑ ꝙ dat itel

9 m *Rννα

Osdννν Cα

Dde eo ꝙ puer Yeſus remanſit in

ligi ꝙ ihs ſepe in adueꝛſtate cuſtodituꝛ ⁊ ĩ p
ſperitate peꝛdituꝛ. Ceꝛtia ueꝛo die (ꝛegꝛeſſi
ſũt in hieruſalẽ )a qᷓ per una dietã ꝛeceſſerãt
et eũ ibidẽ ꝛeqꝛebãt. Puto ꝙ cũ laboꝛe mul
to itineris ⁊ lachꝛymis płrimis uigo iterato
redijt hieꝛlz ⁊ appꝛopꝛiate potuit diceꝛe ilłd
Camicoꝛũ.queſiui quẽ diligit aĩa mea:queñ
ui illũ z non inueni.ſ.ĩter cognatos ⁊ notos.
Surgam eꝛgo eùdo de loco ad locu.⁊ cucui
bo ciuitatem peꝛ uicos ⁊ plateas.et queram
quẽ diligit aia mea((Et poſt triduũ) amiſſio
nis eiꝰ ĩ quo pᷣfiguratũ ẽ tꝛiduũ mortis eiꝰ.in
quo cꝛedebat᷑ amiſſus.quaꝛto die mane (ĩue
nerut eũ ĩ templo)).ut ̃m. Ambꝛo.daꝛet indi
ciũ.quia poſt triduũ triũphalis paſſiõis reſuꝛ
geꝛet.qui cꝛedebat moꝛtuus.⁊ tũc cũ gloꝛia ĩ
moꝛtalitatis ẽ inuentus. Inueneꝛũt eꝛgo eũ ĩ
templo in loco utiq; deuoto in loco dei ſãcto
Nõ iuenerũt eũ in theatro aut foꝛo uel ludo
(ſicut ſolẽt pueri ĩueniri)ſed in loco deputa
to doctrine ſacꝛe ⁊ oꝛotioni.F ilius libenter ĩ
domo patris ſui met. Ille igit ꝗ libẽter ſtat
ĩ eccleſia ſignũ ẽ ꝙ ſit filiꝰdei:q; ſtat ĩ domo
patꝛis ſui.ille ueꝛo ꝗ libenteꝛ ſtat ĩ tabeꝛna ſi
gnũ ẽ ꝙ ſit filius diaboli qꝛ moꝛatuꝛ in domo
patris ſui. Inuenerũt inquã eũ in templo nõ
huc atq; illuc leuit᷑( ꝓut mos ẽ pueꝛis)diſcuꝛ
rẽtẽ ſed tàq; ſapientie fontẽ (ĩ medio doctoꝝ
Nut melius oẽs audire ⁊ cũ eis ↄferre poſſet
Lompoſite ſedentez ⁊ tanq; exemplar humi
litatis prius(audientẽ illos ⁊ interrogantem
q; docentẽ. Ille doctores ĩ templo ꝗᷓ ãgeloſ
docʒ in celo. Ille doceri interrogãdo uoluit
ꝗ uerbum ſcientie ipſis ſuis doctoꝛibꝰ miſtra
uit. Interrogabat nõ quia indigeret uł ur ad
diſceret ſed ut nobis addiſcendi ⁊ ʒelãdi ſcri
pturas ſacras formã daret ⁊ ut ea q̃ nõ itelli
gimus interrogare nõ eꝛubeſcamus ð quo ta

men erubeſcut multi ſuperbi eligentes potiꝰ

in errore permanere qᷓ; inſtꝛui. Ad exempluz
quoq; hũilitatis prius audire qᷓ; ĩſtruer̃ uole
bat.docẽs ꝙ et hõies docti ꝓmptioꝛes ðbent
eẽ ad audiẽdũ qᷓ; ad docẽdù q ꝗ pᷣꝰ ꝛnõt quã

audiat ſtłtũ ſe cẽ demõſtꝛat. Ad pbãdũ ẽt qð

ðᷣꝰeẽt eoſdẽ hõies ſbᷣtiliteꝛ ĩterꝛogat ⁊ ſapien
teꝛ ꝛeſpõdet ita ut audiẽtes ĩde ſtuperẽt. Vn
de dicitur.ſtupebãt autẽ.i.ualõ miꝛabat᷑ oẽs
qui eũ audiebant ſuꝑ eiꝰpꝛudentia.ĩ ĩterꝛogã
do ⁊ opponendo.⁊ ĩ ꝛeſpõſis ſoluẽdo qꝛ alias
ĩauditum fueꝛat ꝙ puer talis etatis ta ſapiẽt᷑
locutus eſſʒ. SGtupoꝛ ꝗppe ẽ uehemẽs ãmira
tio rei oĩno ĩcõſuete.⁊ ſic fuit H. Audiuit em̃
humiliter. queſiuit pꝛudẽteꝛ ⁊ ꝛeſpõdit ſapiẽ
teꝛ cũ tñ eſſʒ puer. Apſe interꝛogabat.ipſe ꝛeſ

pondebat.ipſe ſuas ⁊ illoꝛũ queſtiones ſolue

bat morem agẽs peritiſſimi magiſtꝛi.qui nũc
inteꝛogado nũuc ꝛeſpondendo diſcipulos ĩſtꝛu
it. Unde ſᷣm Bedã. Ad oſtendẽdu ꝙ hõ eꝛat.
omnes magiſtros humiliter audiebat.⁊ ad ꝓ
banduʒ q; deus eꝛat.eiſdẽ loquentibus ſubłi

hierkm ⁊ ĩuentus eſt in templo.

mit᷑ ꝛeſpondebat.¶ Gtupebant aũt) uidentes
eius infantiaʒ.⁊ tamen ſic ſublimia loquentẽ
uidemes euʒ coꝛpoꝛe ⁊ etate paꝛuuʒz. ſed ĩter
ꝛogatõnibus(⁊ ꝛeſponſis)magnũ hõieʒ ⁊ ñ ð̊
um conſiderantes ⁊ ĩter alta qᷓ audiunt ⁊ ĩfir
ma q̃ uidẽt dubia ãmiratõe ãmiat. Nos aũt
nõ cum ſenioꝛibꝰ iudeoꝝ ſuꝑ pꝛudẽtia ⁊ ꝛñſis
eius ſtupeamus.neqʒ miremuꝛ:ſed ipſũ uerũ
deũ uerũq; hõiem eſſe credamus a quo ẽ oĩs
ſapiẽtia.⁊ cũ quo fuit ſemꝑ:⁊ ẽ ante euũ ſciẽ
tes ſᷣm ꝓphetiam.ꝙ ſic ꝑpuulus natus ẽ nobis
ꝙ ꝑmanet deus foꝛtis.Et paꝛẽtes eius uidẽ
tes eũ in templo ĩmedio doctoꝝ ſedẽtẽ (am
mir ati ſunt )ualde ppteꝛ rei inexperientiã. qr
nuqᷓ; fecerat rem talẽ uł ſimilẽ. Mateꝛ autẽ
eius quaſi ꝛeuiuiſcens exhilarata. Söo gtias e
git imenſas. At pueꝛ ihs uidens matꝛem uẽit
ad eam quem ipſa ſuſcipiens ⁊ dulciteꝛ oſcu
lans.ac deinde ꝛeſpiciens in faciem eius oco
ꝛem ((dixit ad illum. ili ꝗd feciſti nobis ſic:
Auaſi diceret.deſiderantiſſime fili. quare
hoc feciſti.ut nobis ignoꝛantibus ⁊ neſcienti
bus remaneres: Quid tãdilecte ⁊ tazgdiligen
ti matri.tantam materiaʒ doloris inferre po
tuiſti: Deto fili hoc mihi indicaꝛi.ut dolor
meus ex hac re ↄceptꝰ ualeat mitigaꝛi.Quẽ
uirgo mater peꝛ tridunm anxio dolor̃ queſie
rat.poſt inuemionẽ inter meroꝛem ⁊ gaudiũ
poſita pia coꝛectõne increpauit. Joſeph au
tẽ (lʒ pater eius diceretur) nõ fuit auſus illuzʒ
arguere.cũ firmit᷑ crederet ipʒʒ dei filiuz eſſe
ſiʒ ijir̃ ex maxia dilectõe quã habebat ad fili
uz quem ſic querebat ſic arguebat illaũ quia
amoꝛ excellẽs neſcit modũ. ogt ergo ipᷣa ⁊
ñ ioſeph.q;ꝛ in ea fuit maioꝛ doloꝛis affectus
UVñ Srego. Maria mat᷑nis affecta uiſceꝛibꝰ
q̃ſi cũ lamtis ĩꝗſitõʒ doloroſã ondit.⁊ oĩa ſic
mater fiducialit᷑ ⁊ huilit ⁊ affectuoſe expᷣmit
dicẽs.illi ꝗd feciſti nobᷣ ſic. Unõ et Anſhel
mꝰQuid ſi duodẽnẽ ꝑ triduũ cũ mre qſieris.
O ĩ quata copia fluẽt lachrie.cũ audieis ma
tꝛẽ dulci q̃dã ĩcꝛepatõe filiũ neꝛbeꝛãtẽ ⁊ dicẽ
tẽ. Fili qd feciſti nobis ſic. Uel poſſet dici ꝙ
ñ fuit ĩcrepatõ.ſʒ pia de eiꝰ abſẽetia ↄqueſtio
(KEece pr̃ tuꝰ).ſ.nutriciꝰ(¶ ⁊ ego dolẽtes ſcʒ
ð amiſſõe tua abſẽtia(qᷓrebamꝰ te cuiꝰ pᷣſen
tia eſt nobis dulciſſima. In quo moꝛaliter in
ſtruimur.quod dolere debemus.cuʒ ieſuzʒ.i.
ſalutem eternam amittimns.quod per pecca
tum fit cum peccamus.Et tunc euz queꝛamꝰ
per tꝛiduum penitentie. ſcilicet per contritio
nem cum dołoꝛe.per confeſſionem cuʒ pudo
re.per ſatiſfactionem cum laboꝛe.⁊ reinueni
emus eum. Sed heu multi plus dolẽt ð amiſ
ſione rerum tranſeumiũ.quaʒ de amiſſiõe et᷑
ne ſalutis ſue ⁊ alioruũ. Uñ Berñ. Cadit aʒĩa

⁊c ꝗ ſbᷣleuet.perit aĩa ⁊ ñ ẽ ꝗ ſuccurꝛat.Sa
crata vᷣgo patꝛeʒ erꝰ appellat ioſeph.tũ pꝑꝑ iu

deoꝝ ſi uſpitõz tuʒ ꝓpter eiꝰ educatõez. tu pp
genealogie explicationẽ ⁊ nota ꝙ nunquã le

—

ſckar ticinn
geinert imein
chrimabiier .
cclenes nereb⸗
niez eraſpelite
(Onide gned
coſanguineosc
lenploe comn
ne crci hialis.
lierle erculantis
nin icrepat e ult
runt ſec qſi conge⸗
lerus oater ſt el
Alis t robes iſſinl
gin hopfome
ſeſſcnicet itepoice
Gnifeſtetur pater n
beoꝛeſpicere ei cui
Natlnaz ciuini quuz
Datmnam bumanam:
flins uuntd, Unde
imitipapanezeten
go affcledaiſhod
Ad marrez nälen t
lignteslligeret:4
li geu hororare no

oletns ac ei⸗
er.
Gamoraliter,
wenöctnaſe
Utirinaceen
niſcntnlor in
ndine
eigachenen
* ohoͤgefcc
lox. Erhboignn⸗
eyſne iehntigſg
er nigns Pen
tntiaene⸗

gani. Quẽ
of queſie
gaudiu

oſeph au

uſus illuz
filiuz eſſe
bat ac fili
illͦ guia
ergo ißa

is affectug

q uiſeeꝛib
it. 7 oig ſie
noſe erpmit
ö et Anſbel
jfe qſieris.
zudieis ma
zaté ⁊ dicẽ
ſſet dici
queſtio
oletes) ſcz
cuũ pſen
norꝛaliter in
per pece⸗
z qlenn
per conniti⸗
mn cuz pudo
.T reineni
goleto amiſ
adit 51
cunat. S
töez p
nunguaͤ le

=

r

Pꝛime partis.

gimus ioſeph dño fuiſſe locutũ.ſed hoc uirgi
ni dimittebat q; ad ipſã ſicut ad ueram mr̃eʒ
magis ꝑtinebat. Queꝛendus eſt ihs ſocialiter
cum maria ⁊ ioſeph.ꝙ notat᷑ cuʒ dicit᷑ pateꝛ
tuus et ego. Joſeph eĩ inteꝛpretatuꝛ augmen
tuz et ſignificat opeꝛa bõa:que ſempeꝛ debẽt
augeri.maria inteꝛpᷣtatur illuminata.et ſigni
ficat fidezʒ qᷓ eſt illuminatio mentis.ĩterpꝛeta
tur et ſtella maꝛis ⁊ ſignificat caritatẽ.qꝛ ſic
ceteris ſtellis occidẽtibus illa non occidit.ſic
ceteris uirtutibus deficiẽtibus illa non ðᷣficit
Cum tali igitur ſocietate ihs ẽ querendus.ſ.
cum fide bona operatiõe ſolicita.et caritate

ſuccẽſa ⁊ tũc inuẽitur᷑.ſi eniʒ alteꝛum iſtoꝛuʒ

defuerit inuẽiri nõ poterit.Debet ẽt queri la
chrimabiliter. ꝙ notãtuꝛ ex eo qõ uirgo dixit
dolentes qnerebamꝰ te.(Et ait ad illos Inon
mr̃ eʒ exaſperãdo.ſed potius inſtꝛnendo dicẽſ
¶ Quid ẽ ꝙ me qᷓꝛebatis)ſcʒ ĩteꝛ cognatos et

cõſanguineos. cũ potiꝰdebeꝛetis me queꝛere ĩ

templo ꝙ ẽ domus patris mei.⁊ in occupatio
ne circa ſpũalia. Nõ ẽ uox ĩdignatis ſʒ humi
liter ſe excuſantis ⁊ miſteria detegentis. Nõ
enim increpat ⁊ uituperat ꝙ eũ quaſi filiũ q̃
runt ſed q̃ſi corrigendo uerbũ matris.ꝗs ſibi
uerus pater ſit.et quid potiꝰ eterno patri ðbe
at illis ⁊ nobis inſinuat: ſubdẽs(Meſciebatiſ
qꝛ in his q̃ pr̃is mei) ſcʒ dei ſũt( opoꝛtzʒ me eſ
ſe) ſcilicet ĩ tẽplo ĩ doctꝛina ⁊ ĩ oꝑibus quibꝰ
anife ſtetur pateꝛ meꝰ.quaſi diceꝛet. Potiꝰ

õbeo ꝛeſpiceꝛe eũ cuiꝰ ſum eternus filius ſᷣm

natuꝛaʒ diuinã quaʒ te cuiuꝰ ſũ filius ſecũdũ
natuꝛam humanam:et ioſeph cuius tantũ ſũ
filius nutritiꝰ. VUnde nõ ðbetis mirꝛari ſi uos
dimiſi ꝑꝑ patꝛeʒ eternũ cui plus teneoꝛ.Ma
gis afficiebat ihs ad patreʒ nãleʒ ⁊ eternũ.qᷓ
ad matreʒ nãlem ⁊ patrẽ putatiuuʒ. Quãuis
eiĩ ꝑntes diligeꝛet ⁊ eiſ obediẽs fuit tñ prĩcipa

liꝰ deũ honoꝛare uoluit. In quo datur doctxi
a ꝙ pietas ad deũ:pietati ꝛeſpectu ꝑntũ ẽ

ferẽda.Diſcas igit᷑ ⁊ tu deũ et ꝑntes diligere

—

2 Honorare. eis obedire:ſʒ ĩ oĩbus deũ pᷣfeꝛr̃.

Nota ẽt moꝛaliter.ꝙ per hoc ꝙ xpᷣs iterroga

tione reſpõdit quaſi coꝛrigẽdo uerbũ mẽr̃is.q̃
ipſũ doloꝛe inteꝛ cognatos ⁊ notos qꝗᷓ̃ſieꝛat.ob
miſſionẽ uinculoꝝ languĩs aꝑte ſuggerit oſtẽ
dẽs ꝙ nõ cõtingit meta perfectiõis attingere
eũ g adhuc uagatur in his que cõpꝑi ↄferunt
⁊ ꝙ hõ deficit a ꝑfectõe ꝓpter affectũ cogna
toꝝ. Et hoc ĩnuñ ꝑ pꝛimã clauſulã cũ ait ꝗd
ẽ ꝙ me ũrebatis ſcʒ inter cognatos ⁊ carnali

ter ꝓpiqnos. Peꝛ hoc uero ꝙ addidit:neſcie
patis ⁊c. docet nos nõ per infima gradi ſʒ ad

ſuꝑioꝛa ðbere m̃tis oculos attolere. Moꝛalit

per hoc ꝙ xpᷣs cũ correptus eſiet h̊s matre.

ſe dulciter ⁊ humiliter excuſauit.alibi ãt ſci
licet in nuptijs cũ iuitatus ẽ ad miraculũ du
ꝛe reſpondit.dedit nobis exemplũ et formam
humilitatis ut malimus corripi quã laudari.
Et nota ꝙ iſtud fuit primũ uerbum quõ ab o

Cap. xvj.

ꝛe ſaluatoris platũ eſſe legit᷑ ĩ quo ſuã diuini
tatẽ expreſſit.Et ipſum ueꝛbũ tãte fuit altitu
dinis.qð maria ⁊ ioſeph ipſum ñ itellexeꝛũt.
Et hoc eſt quod ſubdit (Et ipi nõ ĩtellexer̃t
uerbum ꝙ locutus eſt ad illos ſcqʒ ꝙ ð patꝛe
dixerat ⁊ qd ꝑ hoc uerbũ ĩnuere uellet. Vo

lebat eĩ eis ĩnueꝛe.ꝙ ſicut ad patꝛez ita ad ip

ſuʒ ptineret cura tẽpli ⁊ ſpualiũ ⁊ omnium q̃̊

patꝛis ſt᷑ gubeꝛnatõ.qꝛ amoꝝ una ẽ maieſtas

gloꝛia ⁊ oꝑatio ac ũa ſedes ⁊ domꝰñ ſolũ ma
terialis ſʒ ⁊ ſpũał.Lui maria ⁊ ioſeph ihm ði
filium crederẽt nõ tam aĩaduertũt ꝗd dicat.
nec diuine nature aꝛchanũ intelligunt.qꝛ ta
lia ab eo audire adhuc aſſueti non erãt.et di
uimtate ſua nõdum ad eos loquentem audie
rãt. Uel ĩtellexerũt quid dixit.ſed nõ ita ple
ne ut poſtmoduʒ. Ipſe ueꝛo ad matris ꝛequi
ſitõem ⁊ uolũtatez redijt(cum illis nazareth
Nad eoꝝ ↄſolatõzʒ ubi erat cõceptus ⁊ educa
tus: unde ⁊? naʒarenus ẽ uocatus. Nam qꝛ de
us ⁊ hõ ẽ: utrãq; ſuã naturã nobiſ h̊ ↄmdat ⁊
nuc excelſa deitatis.nũc ĩfirma humãe fꝛagi
litatis pᷣfeꝛt. Itaq; quaſi hõ cum ꝑntibus hie

ꝛuſalẽ aſcendit.ſʒ quaſi deus illis neſcientibꝰ

in templo remanſit quaſi hõ ſeniores inteꝛro
gabat: ſed quaſi deus que ſeniores mirarent
rũdebat.Quaſi dei filius ĩ templo pr̃is ⁊ ſuo
cõmoꝛat.quaſi filius hõis cum ꝑntibus quo
iubẽt:reuertitur.(¶ Et erat ſubditus illis Jad
noſtram inſtructõem ⁊ ſuꝑbie nr̃e ↄfuſionem
que frequenter ꝛẽnuimus ſubici ſupe ꝛioꝛibus
ris.( Erat qnippe ſubditus illis) ſcʒ ĩ ea na
tura qua pr̃e minoꝛ ẽ. Quia ( ut dicit Augꝰ)
ſcoᷣm foꝛmam ſerui pueꝛ xpᷣs minoꝛ eꝛat etiaʒ
ꝑntibus ſuis.Et tu ergo ſubditus eſto ꝓpter
illum ut ad eum peꝛ obediẽtie laboꝛẽ ꝛedeas
a quo ꝑ inobediẽtie ðſidiã receſſeras. Vic eĩ
exemplum ⁊ foꝛmã obedientie ⁊ humilitatis
xpᷣs nobis pᷣbuit ⁊ ondit.dum ipſe imperator
mundi ⁊ cui mundus ſubiectus eſt.paꝛẽtibns
ſuis ⁊ eoꝛum impeꝛio humiliteꝛ ſubdi uoluit.
Audiant ergo hec ſubditi.et ſubditi eſſe nõ ð
dignent ſi qnideʒ omnibus prelatus ſubditus
fieri non eſt dedignatus. Dꝛelati quoque nõ
ſuperbiant ⁊ in ioſeph pꝛelato ⁊ in chriſto ib
dito intelligit quia ſepe fit.ut maioris meriti
ſint ſubditi qua pꝛelati.quod ſi intellexerit nõ
eleuabit ſuꝑbia que eſt ſublimior dignitate:
ſciẽs melioꝛẽ ſibi ſubiectũ eẽ. Et advte q;ntas
fuit dignitas vᷣgis ꝙ ei ille ſubiectꝰeſt cui oĩs
ꝛeatuꝛa ſubicit. VUñ Auguſ.̊ ſigulare pᷣuile
gi habuit vᷣgo. ut habẽt nbi ſubiectũ.quẽ nõ
ſolù huana cꝛeatuꝛa. vũ etiã ãgelica ꝛeueꝛet᷑
⁊= qdoꝛat młtitudo. Unñ Ber:ꝑtractãs h̊ idezʒ
bũ ⁊ eꝛat ſubdictꝰ illis.miꝛaꝛe ĩꝗt utꝛaq;.et
elige id ꝙ apliꝰ mueꝛis ſiue filij beigniſſ iã di
gtõez ſiue mr̃is excelẽtiſſiã dignitatẽ. Atꝝch
ſtupoꝛ utuq; miraculũ.ꝙ femĩe deꝰ obtẽꝑet
huilitas abſq; exẽplo ꝙ femia ðo pᷣncipetur.
ſbᷣlimitas ſũ ſocio.Et ſbᷣait,Diſce g hõ obedi

e.

dpm in
Nriß m.

2.

. dʒ ſibimet ſic dicẽs. Ut te dñe ihpu xpᷣe noſtꝛe

de eo ꝙ puer Jeſus remanſit in

re.diſce tᷣra ſubdi:diſce płuis obtempar̃. Eꝛu
beſce ſuperbe cinis.Deꝰ ſe hũiliat et tu te ex
altꝗs. Deus ſe hõinibus ſubdit. et tu domiari
geſtiens hõibus.tuo te pᷣpoĩs auctori. Quoti
ens em̃ hõibus preeſſe ſideꝛo:tociens öũ me
uʒ pᷣire cõtendo.⁊ tunc uere nõ ſapio ea q̃ di
ſunt. Pec Bern. Et nõ ꝙ filius multa debet
pentibꝰ. Peimo amorẽ coꝛdis. Secũdo hono
ꝛem opis.Certio in necceſſarijs ſuſtẽtatõe ʒ.
Quarto ĩ obſequijs famulationeʒ. Quinto re
uerentiam i ueꝛbis Sexto obedientiã ĩ hone
ſtis. Septimo ueniaʒ ĩ offenſis. Octauo tolle
rantiã ĩ aduerſis.Sed ꝗd fecit puer ieſꝰ in il
lo triduo.Cõſpice eũ aiiẽde.quomõ ſe ad ali
quod hoſpitale pauꝑũ r̃ducit.⁊ cũᷣ neꝛecũdia
ſe ibi hoſpitari petit ⁊ ibi cũ pauꝑibꝰih̊s pau
peꝛ hoſpitatuꝛ.⁊ cõmedit. Mendicat ẽt oſtia
tim cũ pauꝑibus.ꝙ et als qñqʒ feciſſe ccedit᷑
Unde. Ger.hoc querẽs a dno eu alloquitur.
ſe inquit quis te ĩ triduo ſuſtẽtauit. Et rũñ

paupertati ꝑ oĩia cõformares.q̃ſi unꝰin tuꝛba
pauꝑuʒ ſt pendia ꝑ oſtia mendicans queſiſti

Kernc, Quis dabit mihi bucellaꝝ illaꝝ mẽdicataꝛũ

ticipc fieꝛi. ⁊ illius ſacri edulij reliquijs ſagi
nari. DPec Beꝛ. Konſpice euʒ etiã inter docto
res uultu placido ſapiẽti ⁊ rueꝛẽti ⁊ quõ eos
qſi ignoꝛãs ĩteꝛogat.et audit.qð ex hũilitate
facit ⁊ ẽt ne illi ſuꝑ mirabilibus rũſis eius ue
rcuderẽt. Conſideraꝛe ãt potes moraliter in

deo adherere nõ debet inter cõſangquine
uerſari.ſʒ potiũs ab eis diſcedeẽre. lã ⁊ puer
ihjs dimiſit a ſe dilectiſſimam mr̃eʒ. cu opibꝰ
kris intendeꝛe uoluit.ac etiã poſtea inter co
gnatos et notos queſitus.iuẽtus nõ fuit quia
cao ⁊ ſanguis euʒ nõ ꝛeuelauit:nec ĩuẽituꝛ ĩ
cai nali ſocietate.Unde Bez. Pueꝛ ihs inteꝛ
cognatos.⁊ notos qritur:nec iuẽit᷑ Fuge fra
tes tuos ⁊ tu.ſi tuã uis ĩiuenie ſalutem ⁊ obli
uiſceꝛe populu tuu et domũ patꝛis tui.ut ↄcu
piſcat ꝛex decoꝛẽ tuu. Et iterũ. O bene ihu ſi
non inuentus es ĩteꝛ cognatos tuos quõ te in
ueniaʒ inteꝛ meos. Qualiter te inueniã gau
dio.quẽ uix mater tua dolẽs iuẽit. Pec ber.
lIec ĩueniri põt ĩ cõmittatu multorũ qꝛ non ĩ
uẽit i multiplicitate mudanoꝝ.ſʒ ĩ intimo cõ
ð mẽtis ubi di ẽ cẽplũ.Secũdũ q; ꝗ ſpaliter
uiuit.nõ muet. ſi aliqnãdo mẽte arida rema
rẽs uideat᷑ ſibi ꝙ a deo derelictꝰſit.cũ etiꝗ HG̊

matꝛi dei contigeꝛit. Nõ eꝛgo mẽte tabeſcat

ſed ꝑ cõtinuũ exeꝛcitiuzʒ ĩ ſacris meditatõibꝰ
⁊ or onibus ac bõis oꝑibus ꝑſiſtendo: diligen
ter eu qᷓrat.⁊ eũ ſi ſolicit ꝰfueꝛit reiuẽiet. Naʒ
ſm originẽ.opoꝛtet eũ ꝗ qrit ih̊jm:nõ negligẽ
ter ⁊ diſſolute tꝛanſue.ſicut multi qꝛunt ⁊ nõ
luemut.ſʒ cu laboꝛe ⁊ doloꝛe.Unde Beꝛ. Si
uolumus fruſtra q̃rere. qᷓramus. ueꝛacit᷑. ut ñ
illo aliud:feꝛuent᷑ nit nõ cu illo aliud pſeue
rater ut nõ ab illo ad illud cõueꝛtamuꝛ. aci

predictis tꝛia ualde notabilia. Nimuzʒ eſt 9

hierlm ⁊ iuentus eſt in templo.

lius em̃ cel ⁊ terra tꝛanſire poſſũt qᷓ; ut ſic q̃
rẽs nõ ĩuer iat.ſic petẽs nõ accipiat.ſic pulla
ti nõ apeꝛiat᷑. Tertiũ ꝙ nõ dʒ ꝗs eẽ pꝛopꝛij ſẽ
ſus uel ꝓpꝛie uoluũtatis.Nã cu dñs ih̊s dixiſſzʒ
opoꝛteꝛe eũ oꝑibus patris itẽdere. mutauit 2ↄ
ſiliũᷣ. ⁊ matꝛis uoluütatẽ ſecutus.ꝛeceſſit cũ ea
⁊ nutritio ſuo ⁊ erat ſubditus illis. Pinc etiã
ppende qnũ debẽt hõies obediꝛe deo qñqui
de ipſe deus obedit hominibus. Si eiʒ exem
plo qũi obediẽduʒ ẽ hõibꝰ.multomagis opꝑtʒ
obedue deo.obediamus igit᷑ nõ ſolũ deo.ſed
⁊ hõibus.qꝛ dei filiꝰ obediuit nõ ſolũ deo pa
tri celeſti.ſed ⁊ ꝑentibus¶Et mater eius cõſ
uabatq̃i magna((oĩa neꝛba hec) q̃ nüc ⁊ ałſ
audierat ab eo.⁊ hoc (ĩ coꝛde ſuõ )q̃ſi ſub ſi
gillo ſcʒ ꝛecondẽs ⁊ ſi ignaculo. Niſi eiʒ ipᷣa cõ
ſeruaſſet nos ea nõ habeꝛemus.de eius naqʒ
theſauꝛis.nos iſta ſuſcepimus.omnia quippe
q̃ de dño uel a dño dicta uł facta cognouit ſi
ue ĩtellecta ſiue nondum itellecta.in coꝛde ⁊
memoꝛia quaſi ꝛuminada et diligentius ſcru
tanda ꝛecondebat.ut tꝑe ſuo uniueꝛſaꝗ pꝓut ge
ſta eꝛt ĩtelligeꝛet.ac euãgeliſtis ⁊ querẽtibꝰ
ſuffic ẽter explicaꝛʒ: ⁊ his taq; ꝛegula et lege
per totam uitam utebatuꝛ docens ut nos cre
bꝛa factoꝛum ⁊ dictoꝛum domini meditatõe ĩ
poꝛtunas cogitationes ꝛepellamꝰ.et alios in
ſtꝛueꝛe laboꝛemꝰ. Et iõ ſi ꝗs ĩdiget bõis ſpᷣmo
niboad cã recuꝛꝛat.qꝛ facta.⁊ uerba xpᷣi ĩ cu
ſtodia ↄfuat. Moꝛalit᷑ ex iſto habemꝰ exem
piũ qlit audiꝛi öbeat vᷣba diuina.ſcʒ ut ĩ coꝛõ

ↄſeꝛuent.⁊ ibidẽ ruminẽt᷑.nõ ut intrent pau

rẽ unã ⁊ exeat ꝑ alla(( Et ipᷣs eraebor etate

⁊ ſapia ⁊ gra apõ vᷣu.⁊ hõies Eras tiet ad
coꝛpꝰ ſapia ad aĩ ad ut uſqʒ ſe lute ꝓfi
ciebat᷑ utiq; etate ſic caꝛnis ẽ etatis icꝛemeta
ſuſciꝑe.qꝛ de ĩfatia ad pueꝛitiã ðᷣ pueꝛitia ad
inuẽtutẽ:ↄſueto hõibꝰ creſcẽdi oꝛdine: puẽit
poro ĩ ſapia ⁊ gr̃a pt᷑ aligs pficer dupłꝛ.uno
mõ fʒ ipos hitus ſapie ⁊ gre augmentatos.⁊
ſic xps ĩ eis ñ ꝓficiebat.qr ab ĩſtati cõceptõis
ſapia et gr̃a plenꝰfuit. Alio modo ſz effectus
iqntiu ſcʒ aliꝗs ſapiẽtioꝛa et vtuoſoꝛia opa fa
cit ⁊ ſic xpᷣs ꝓficiebat ſapĩa ⁊ gra ſicut et eta
te ſecunduʒ quod per toceſſuʒ etatis perfec
tioꝛa opera faciebat.et in his que ſunt ad de
uʒ ⁊ ad homines.⁊ hoc ẽ quod addituꝛ apud
deum ⁊ hemines. Uel aliter ſecundum. Am
bro.proficicbat ſapiẽtia quo ad mãife ſtatõʒ

⁊ uſum eius.quia ſuam ſapiẽtiam et gratiaz

paulatiʒ magis et magis palefaciebat. Uel
ſecuduʒ Gregoriuz pꝛoficiebat i alijs.qui do
ctrina eius ⁊ exemplo proficiebat.ſicut magi
ſteꝛ ĩ ſcolaribus dicitur proficere qꝛ ſcolaꝛes
ſub eo proficiunt. Et hoc apud deum id eſt
apud laudem dei.æ apud homines id eſt ad
utilitratem hominum. Uel ſecudum theophi
lum:apud deum ⁊ homines.quia prius debʒ
placere deo ⁊ poſtea hominibus. Et licet ihs
in ſe nõ pficiebat ſapientia et cognitiõe habi

—

gune pſius uen
lſe t dolores pot
igiopaſſeſt he.
Pec Ber⸗ Moraitte
inaeluten ga ayn
einrexit, ia imme
oNſecueces oflpfiea
Onesad guudiz ant
ſge doamadlis
ebacnoſuu
a inmennngn
1ofositerpennun
ligguet pinien
rncipin pcreaur
lbyoſubicicigut
Aorime ſi
Onine iu,
1da gnrbi
nle itenoo⸗
RKiueniene
leni uregen
oᷣ ge⸗ ne re
gesmihine

9 queretib
egula et lege
b 'Uut nos cre
meditatöe i
et alios in
et bois 'mo
iba xpii cu
abem exem
ſcz ut i coꝛ

intrent p au

iciebat etate
1gs Rriet ad
ſc lalue pfi
atis icꝛemeta
d pueꝛilia ad
i oꝛdine: gueit
e dupte. uno
iomentatos.
lari cöceptois
io ʒ effectus
oſoꝛia opa fa
a ſicut ei eta
etatis perfec
ie ſunt ad de
gaditun apud
ccundum. Am
d maifeſtalo;
lam et gericz
facicbat/ Ve
ti alip ui do
bat. ſcut magt
grece ſeglant⸗
A geum ic e
ines id eſt
idum theophi
ig prius gebz
a ltl iß

ò

in

Pꝛime partis.

tuali qa bec ĩ eo augmentata nõ fuit ab iſta

ti enim cõceptionis plenitudineʒ hohabuit p
ficiebat tamen ⁊ in ſe cognitõne ſi ẽſuali ⁊ ex
pimentali. qꝛ ſenſus eius cõvᷣtabat ð nouo ad
aliquid ad ꝙ antea nõ cõuertebat Angde fʒ
Apłm.didicit ex his que paſſus ẽ obedientiã
Non tamen de nouo aliꝗd didicit ꝙ pꝛius ne
ſciret: qꝛ ꝙ didicit.pꝛius nouerat ſciẽtia diui
na ⁊ iſpiata Unde Ber. At ob aliena miſeꝛi
ꝗm coꝛ miſeꝛum habeas opoꝛtet ut tuam pꝛiꝰ
agnoſcas utꝓximi mentẽ ĩ tua inuenias ⁊ ex
te noueꝛis qnaliteꝛ illi ſi ubuenias. Ueꝛ?ꝰ ꝗppe
dei filius pꝛiuſq; ſe exinaniſſet foꝛmam ſeꝛui
accipiens.ſicut miſeriam uel ſubiectionez ex
peꝛtus non eꝛat.ſic miſ eꝛicoꝛdiam uel obediẽ
tiaʒ expeꝛimento nõ nouerat. Sciebat quidẽ
peꝛ natuꝛà non aũᷣt ſciebat ꝑ expeꝛientiaz. At
ubi minoꝛatus eſt uſq; ad illã foꝛmaʒ in qua
⁊ pati ⁊ ſubici poſſet.in paſſõe exꝑtus eſt mi
ſeꝛiam ⁊ ĩ ſubiectõne obedientiam. Per quã
tamen experientiã. nõ illi ſcia ſed nobis fidu
cia cꝛeuit:duz in hoc miſeꝛo genere cognitio
nis is a quo longe eꝛraueramus.factus E ꝓpiĩ
quioꝛ nobis.Quãdo enim illi appꝛopinquare
auderemꝰin ſua iĩpaſſibillitate manenti Mũüc
autem monemuꝛ cu fiducia adie ad thꝛonuʒ
gꝛatie ipſius.quem nimuũũ languoꝛes noſtꝛos
tuliſſe ⁊ doloꝛes põtaſſe cognoſcimus.et ĩ eo
ĩ quo paſſus eſt ipſe.nobis ↄpati ñ dubitamꝰ
Pec Ber. Moraliter ſicut ipᷣe ꝓficiebat ſapi
Etia: etate:⁊ gra apud deũ ⁊ hõies.⁊ paſſꝰ et
ꝛeſuꝛrexit. ⁊ ita intrauit in głiam ſuã:ſic ẽoſu
os ſequaces pñt ꝓficer̃ uirtutibus.⁊ peꝛ paſſi
ones ad gaudia Ranſmigꝛaꝛe debeꝛe. Dec ãt
ſãcta ⁊ deo amabilis ciuitas nazareth ĩ qua
ueꝛbũ caro factũ ẽ. ⁊ flos omnia uincẽs gröa
ta in uteꝛo ni:ginis geꝛminauit. Unde ⁊ meꝛi
to flos ĩteꝛpꝛetatur. in hoc ſuꝑ oẽs alłs ſpecia
li gaudet priuilegio ꝙ ſalutis noſtre dñs ĩ ea
principiũ pcreauit.⁊ ipᷣe pꝛeteꝛea nutꝛiꝛi ⁊ ꝑn
tibus ſubici dignatꝰ eſt cui pater oĩa que ſut
celo ⁊ in terra ſubiecit. Oratio.
Omine ihu xpe filij dei uiui.qui ꝑ tri
d Jduũ a ꝑntibus tuis dolem ibꝰ queſitus
¶tandẽ ĩ tẽplo es iuuentus:da mihi mi
ſeꝛo te deſideꝛare.deſt iderando querere. qᷓren
do inuenie. iueniendo amare. amando mala
mea ꝛedimere:ꝛedẽpta non i eraꝛe.Et qui pe
tenti l argiris.querenti iueniꝛis.pulſati apiriſ
nõ deneges mihi minimo ꝙ omnibus promit
tis. Quiqʒ ad uoluntatem ꝑntuʒ nazarethre
diẽs ⁊ ſubditꝰ eis exiſtẽs fômã oſtendiſti obe
dientie. da mihi duro uoluntatem propriam
frangere ut ſubiectus ſiʒ tibi.⁊ propter.te Oĩ
humane creature. Amen.
Quid fecerit dĩs Ihᷣs ab âno duodecimo uſ
incipiun anmi triceſimi. Capi. xvj.
Euerſus eꝛgo dñs hs a templo et
hulm cum parentibus ſuis in naga
ꝛeth: eꝛat ut dictum eſt ſubditus il

Cap. xvj.

lis. Et ibidẽ cum eis uſq; ad pꝛincipinm anm
triceſimi habitauit. nec in ſcriptuꝛis repcrit
ꝙ in toto tempoꝛe iſto aliquid fecerit q; nal
de uidetur miz abile. Quid legitur meditabi
mur ipſũ feciſſe. Stetit ne domĩus ihs ocioſ?
tanto tꝑe. ut nil faceret dignu ſcptura et ꝛeci
tatione. Si eniz feciſſet. cur ſicut ꝛeliqua fac
ta ſua ñ ſcriptuʒ fuiſſet. Omnino ſtupoꝛ uide
tuꝛ.VFoꝛte ideo ſcptura tacet: ne acta iunioꝝ
nimis ſe publicen. Sed attende bene quia
patẽteꝛ poteris uideꝛe: ꝙ nihil faciendo fecit
mognifica. Nihil em de factis eiꝰ a miſterio
uacat.ſed ſicut uirtuoſe loquebatuꝛ et ope?g
batuꝛ: ſic uirtuoſe tacebatet ſe ſubtzabebat.
Cꝛedenduzʒ eſt eniʒ (ſicut dicit doctoꝛ grego⸗
)quod ante et deinceps abſq; oñſiore alicui
famoſi et publici miaculi taliteꝛ inter homi
nes ↄueꝛſatus fue ꝛit.quañ fuerit un ex illis
donec ad uerilem peꝛuenit etatem. Unde de
ipo dicit iohànes baptiſta .Nedius amé urz
ſtetit quem uos neſcitis.Et totum iſtud tpᷣus
breuiteꝛ cõplexus et lucas ſub his nerbis qꝛ
deſcendit cum eis ⁊ erat ſubditus illis. Uñ ⁊
thomss. Medio tꝑe ſcʒ a natiuitate uſqʒ ad
baptiſmum nullũ miraculum xpᷣs opeꝛatus ẽ
ſz ↄfoꝛmis ↄvſatõis alijs eꝛat ⁊ ſua vt ignota
oĩb exiſtebat. Jõ ãt ñ fecit muacula medio
tpe ut ñ putaꝛet miſteꝛiũ icaznatiõis fataſma
cẽ. ſi ñ ſe habuiſſet ſic alij etate ĩfates.⁊ iõ ð
mõſtratõz ſcie ⁊ vtutis ſue ad id diſtulit tpᷣs:
quo alij hõies ſcĩa ⁊ vᷣtute uigere ↄſueuert
H; Thõas. Magiſter hic ſümꝰaliqñ doctuꝛꝰv
tutes ⁊ niã uite cepit a ſua iuuẽtute oꝑa uir
tuoſa facer̃.ſʒ mõ miꝛabili ⁊ ĩcognito ac rᷣiro
actis tpꝑꝛibꝰ ĩaudito uz ſe ĩ ↄſpectũ iutilẽ ⁊ ab
iectũ ⁊ iſipiẽtẽ ꝛzeddendo:ut ðᷣuote ⁊ ſie oĩ te
meꝛaꝛia aſſeꝛtõe cogitari et meditaꝛi põt. Et
cũ hac modificatõne oĩa tibi affamo ꝑ auc
toꝛitatẽ ſacꝛe ſcꝛiptuꝛe ñ ꝓbat᷑ ꝓut ẽt ſupꝛa in
prologo ꝛecitat Bubtꝛabebar eꝛgo ſe a ↄſoꝛ
tio hominũ. ⁊ tumłtos eoꝛũ dᷣuitabat crebꝛis
q;ʒ oꝛatiõibꝰ intẽtꝰ eꝛat. Ibat ad ſynagogam
id ẽ ecdleſia ⁊ ſtabat ibi multũ in oꝛatiõe po
rẽs ſe in loco uilioꝛi ⁊ magis huili. Redibat
domũ ⁊ cuzʒ mr̃e ac nutꝛitio ſuo ſtabat. 7 ali
quando hos adiuuabat. Pertraſibat eudo et
redeũdo ĩter hoĩes. ac ſi n iuẽiret hoĩes. Mi
rabãt᷑ cũcti cernẽtes iuuenẽ tamſpacioſuʒ ni
bil facere.q;tũ apꝑebat laude dignuũ.Expec
tabat ꝙ faceret magnifica ⁊ ꝓbi viri opera.
Cũ ei puer erat ꝓficiebat etate ⁊ ſapientia ⁊?
gratia apud deum ? homines. Sed ecce cre
ſcẽs ⁊ perueniẽs uſqʒ ad uiceſimũ annum Et
etiã uſq;ʒ ad uiceſimaquimtũ.⁊? ultza: nulla fa
ciebat opeꝛa.aliquã ſpeciẽ ꝓbitatis ⁊ uirilua
tis ptẽdẽtia GStupebant uehemteꝛ eũ et deꝛi
bant. et apud omnes cõmunites uilis ⁊ abie
ctus reputabatuꝛ Quod bene peꝛ pꝛophetazʒ
in peꝛſona ibius dictum fueꝛat. Ego ſũ vᷣmis

t. 1 2 . „ — — .
2æ non homo. obpꝛobꝛium hominu ⁊ abiectio

Quid fecerit dñs ieſus ab anno.

plebis. Gmnes uidentes me riſerunt me. lo
cuti ſũt labijs ⁊ moueꝛunt caput. Reddebat
ſe uilem omnibus ⁊ abiectu. Sed an tibi pa

rum hoc nidetur. Ipſe quideʒ non indigebat

ſed ceꝛte i opibus noſtꝛis nullüũ maius aut dif
ficitius reputatur. Ad altiſſimnz gadũ puẽiſ
ſe uiot ac difficilimũ.qui ad hoc puẽit. ut coꝛ
de ĩ aio ueꝛe ⁊ non ficte ita ſe uincit ac domi
natoꝛ animo ſuo ⁊ ſuperbo cãnis ſue ſuꝑcilio
ꝙ nolit alicuiꝰmomento ꝛepoꝛtari ſʒ ut abiec
tus ⁊ uilis ſperni uſquequo igit᷑ ad hunc gra
dqum pueneris nihil tibi feciſſe uidearis. Tazʒ
cũ in ueꝛitate iuxta ue:bũ dñi omnes ſumꝰ in
utiles etid cuʒ benefecerimus:quouſq; ĩ hoc
abiectõis gradu nõ ſumus nũduʒ in ueritate
ſtamus ſed in uanitate conſiſtimus et ãbula
mꝰ. Unde nõ ſeducamus noſmetipſos ga ̃ᷣm
Aplm. qui ſe exiſtimat aliquid eẽ: cũ nihil ſit
ipe ſe ſeducit. In omni quidẽ cuꝛa quã ꝓ ſalu
te tna geris.no ẽ ullũ ofrciũ uel medicamen
tum utilius tibi qᷓ; teipſuʒ uituperare atq; cõ
temnere.Quicucq; ergo hoc facit adiutoꝛ tuꝰ
E.hoc em̃ agit ꝙ tu agebas aut ager̃ ᷣbebas
ut ſaluus fieres. Ad eũ itaq; ꝗ iniurià tibi fe
cit priuatũ magis te exhibe ⁊ effabilez ad eũ
neꝛo cui tu feciſti.ſuppliceʒ ⁊ erubeſcentem
Aduer ſatiũ tuũ ⁊ euzʒ qui tibi moleſtie aligd
nrogat amicu ⁊ adiutorẽ eſtia: dãnũ tibi illa
tũ ⁊ ↄtumelias lucrum ⁊ ꝓfectũ tui deputa.
ꝓ his gratias ðᷣo ⁊ ifeꝛretibꝰꝛefeꝛꝛe ñ ceſſa.
Tia ᷣm quẽdaʒ humilis gandet cu deſpicitur
dolet ſi honoꝛat.gemit in ꝓſperis.exultat in
adueꝛſis.timet ĩ diuitijs.luget ĩ delitijs.cꝛuci
atur in habundantia. ⁊ in penuria gloꝛiatur.
laudes contẽnit tꝛanſitoꝛias.et omni honoꝛe
eſtimat ſe indignuʒ. abhorret ypochriſim. ne
ſcit ſimulationeʒ. ſed diligit ueꝛitatem .tpalia
obliuiſcituꝛ.et eteꝛna cõcupiſcit.neſcit q̃ mũ
di ſt. ut celeſtia mereatur.nunq; de ſe pſume
ꝛe 2ueuit. uſes ſuas ł gras ſi quas habet nũ
qᷓ; ſibi tꝛibuit.meꝛita ſua non ſnis uiibus uel
ſuo ſenſui aſcaibit.ſed diuie clemẽtie dõa hu
mil iter ꝛecognoſcit. Idem latere deſiderat ſi
fieꝛi poſſit ſine dano ꝓximi.ne poſſit nł modi
co iactatie ſeu elationis uicio inꝗqnaꝛi. Quis
eſt talis ⁊ laudabimus eu. Unde ⁊ Bern. Ap
petere de humilitate laude hũilitatis.nõ eſt
untus ſed ſubuerſio. Terus humilis uilis ułt
repntari.non hùilis predicari:gaudet i cõtẽp
tu ſui hoc ſolo ſane ſuꝑbus ꝙ laudes cõtẽnit
Dec Bern. Si ergo q̃ras q̃re dñs ſic niuebat
rdeo tibi.nõ quia idigeret. ſed ut nos iſtrue
ꝛet. nde ſi nõ diſcimus. inexcuſabiles ſumꝰ.
Abhõĩabile ẽ pꝛoꝛſus.ſi ſe erigit uermiculus
* uermiuʒ eſca futurus:ubi ſe humilias abie
cu dnñs maieſtatis. Bi autem abſurdum ali
cui uideatur ꝙ ſic ĩutiliteꝛ ſtaꝛet.et ꝙ euãge
liſte multa de factis eius obmiſerit er alia ſi
milia foꝛte dicat ꝛeſpendeꝛi põt ꝙ non eꝛat in
ntue facere ⁊? pꝛebere tame vtutis exercitiuʒ

duodecimo vſq; ad pᷣncipiu triceſimi.

imo eꝛat ualde utile ⁊ omniũ uirtutũ rectũ ⁊
ſtabile fundamẽtũ. Voc autem qõ dico uide
tur etiam Gern.ſentire prout habes infra in
tractatu de baptiſmo domini circa finẽ. Quõ
cunq; aüt ſe habet ueritas rei.piuzʒ ⁊ utile ui
detur ſic meditari. Pabes ergo quõ dominuſ
ihs cepit prius facere quã docere. Docturus
enim eꝛat. diſcite a me qnia mitis ſum.et hu
milis corde. Poc ergo pꝛimo facere uoluit.⁊
nõ ficte ſed ex corde faciebat ſicut nere ⁊ ex
corde humilis. ⁊ mitis eꝛat. Mõ poteꝛat in eu
ſimulatio cadeꝛe.ſed potius ĩtima fundauit ⁊

ꝓfundauit ſe ĩ humilitate. uilitate ⁊ abiectio

ne.⁊ ſic ſe in cõſpectu omniũ anihilauit. ꝙ ẽt
poſtq; pꝛedicare ac diuina ⁊ altiſſima loqui.
miracula quoq; magnifica opa faceꝛe cepit:
nõ enm ꝛeputabàt ſʒ uilipendebãt. dicentes:
Quis eſt hic: Mõne hic ẽ fabri filius:Et mł
ta alia deꝛiſoria ⁊ deſpectiua dicebãt. Veꝛifi
catum eſt eꝛgo ſcðz hunc intellectum uerbũ
apli.exĩaniuit ſemetipᷣm foꝛmã ſerui accipiẽſ
⁊ nõ ſolum cuiuſcunq; ſeꝛui peꝛ incaꝛnatõeʒ.
ſed etiam in utilis ſeꝛui peꝛ huilem ⁊ abiectã
conueꝛſationem. Conſideꝛa ſigulos eius actꝰ
ſp in eis relucet huilitas: Pic igituꝛ ipſam fa
bꝛicauit.i.ondit qual ter acquiri poſſit.ſcʒ ꝑ
uilificatiõeʒ ⁊ abiectionem ſi uipius in cõſpec
tu ſuo ⁊ alioꝝ:ac peꝛ continuum exercitium
oꝑm uiliug. ⁊ huilium. Si em uis adipiſci bu
militatem. oꝑtet ꝙ pᷣcedat humiliatio et exeꝛ
citium oꝑm huiliuʒ. Unde Bern. Pumilitas
ad quã utiq; ducit humiliatio:totiꝰ eſt ſpũa
lis fabꝛice fundamentum Biquidẽ humilia
tio uia eſt ad humilitateʒ.ſicut pacientia ad
pacem ſicut lectio ad ſciam. Si uitutẽ appe
tis humilitatis uiam non refugias humiliatõ
nis. Nam ſi nõ pateꝛis hũiliari.nõ poteris ad
humilitatẽ puehi. Prodeſt itaq; mihi meaʒz
inſipiẽtiam iciri.⁊ a ſcientibus iure confundi
cui ſepe cõtigit a neſciẽtibus iniuſte laudari
Gꝛande ꝛeuera periculum audiꝛe quẽqᷓ; de ſe
ſupraq; ſẽtit in ſe.Quis dabit mihi apud ho
mines tantum de ueꝛis digne humiliari: quã
tum uel de falſ datuũ eſt idigne exaltari. Illã
uero uocem ꝓpheticam iure aſſumerẽ. xal
tatus autem humiliatus ſuz; et contuꝛbatus.
Et illud. Audam et uilior fiam. Cudam. ſ. ut
illudar. Bonus ludus quo michol nꝛaſcitur ⁊
deus delectatur. Bonus ludus bõibꝰꝗdem
ridicnlũ ſed agelis pulcheꝛimũ ſpectaculũ pᷣ
bet Bonus inquã ludus: quo efficimu⸗ obpꝛo
bꝛium habundantibus et deſpectio ſuperbis.
Poc caſto ⁊ ꝛeligioſo ludo ludebat qui dice
bat. Spectaculum facti ſummuſ ⁊ angelis ⁊=
homibus. oc ludo ⁊ nos lteris ludamꝰ: ut
illudamuꝛ. confüdamur. huiliemu: donec ue
niat qui depõit potẽtes ⁊ exaltat humiles: ꝗ
ſos letiticet ⁊ glorificet.⁊ ineternum exaltet
Et iterum. Oportet nanq; humiliteꝛ ſentire
de ſe nitentem ad altõra: nedum ſi upra ſe at

zſegum putauit. V
i biliun
gi nerito ab inmie
biberi nelecicüte
mnletien Beuleb⸗
leinitehn aun i
naletcdns in aualb/
hitur Et iiͤ dct.
laſine At dici iuſit
r hülitus uſtilcat no
humligto, Quit huͤlli
ci ricore hiliit Ali
le. Primi eiſt ſeguet
ſiAuiqz timoeen
eiuspud humlen. ſl
lbusdat Fam. Eſtar t
zden nerti inbumlit⸗
deo orü nihi g, buni
Bitin uri dälie
ctüi ngletcegoe e d⸗
tfühumltng gn
Uiltnt grut en guend
liniteatur ime
ithel teſe cicln
ſeck rcſcat fangen
Ginbflitare etercio⸗
nennntem doͤn
ilue ceſt obltus

geeneſnt nemn

A
.

Mecini Meconctis:

leigſe ulciſcei o

n exercitium
s gipiſci bu
liatio et exeꝛ
h. Pumilitas
otis eſt ſpüa
uidẽ humilia
pacientia ad
iuiꝛturẽ appe
ias humiliat
n poteris ad
aq; mihi meoz
iure confundi
ninſte laudori
nꝛe que de ſe
mibi apud ho
umiliari: qua
exaltari.Ylla⸗
ſumerẽ. Exal
contutbarus.
Ludam. ut
hol uaſcitur ?
g hoib /gen
ſpececl h
efficimur obpꝛo
eclio ſupe bis.
achatqil gice
nuſ t angeliot
nz ludamne: n
emmn coee ne
lat humes g
ernum exaltet
militer ſenire
un ſurs ſeat

—

—

tollituꝛ. cadat a ſe niſi firmiteꝛ per uerã hũi
litatẽ fuerit ſolidatus. Maxima em̃ niſi hũi
litatis merito mime obtinẽtur. Pꝛopterea ꝗ
ꝓuehẽeduſ ẽ coꝛreptõe hũiliat᷑.huũᷣilitate graã
meret᷑. Lu g cum te humiliari uideꝛis habe
to id ſignũ ĩ bonũ:oĩno ẽ aꝛgumẽtũ gr̃e ꝓpi
qutis.nã ſicut añ ruin exaltat᷑ coꝛ:ita ⁊ añ
exaltatõem hũiliat. Sane utꝛũq; legis.deuz
.ſ.⁊ ſuꝑbis reſiſtere ⁊ hũilibꝰ gr a dare Ac
paꝛũ ẽ cũ ꝑ ſeipſũ humiliat nos deus ſi tũc li
bẽteꝛ accipimus niſi ? qñ ꝑ alium hoc facit
ſapiamꝰ ſiliteꝛ. Quãobrem accipe buius rei
mirabile documẽtũ: ð ſancto dauid. Aliquã
do maledict ẽ illi ⁊ a ᷣuo. At ille nec cumu
latã ſenſit iniuriã ꝗr pᷣſenſit gr̃az. Quid mihi
ait ⁊ uobis filij ſaruie.O uere hoiem fʒ coꝛ
dei.ꝗ ſe ulciſcẽdi potius qᷓ; exprobranti ſue
cẽſẽdum putauit. Unde⁊ ſecuꝛa conſcia loqᷓ
bat᷑. Si ꝛeddidi ꝛetribuẽtibꝰ mihi mala:ðci
dã merito ab inimicis meis inanis. Uetuit g
ꝓhibeꝛi maledicũ conuiciantẽ: qᷓſtũ eſtians
maledicta. Seuiebat lingua maledicta ⁊ il
le intẽdebat quid ĩ occulto ageꝛet deꝰ. Uox
maledicẽtis in auꝛibꝰ: ? aius incliabat ſe ad
bñdictõz. Et iõ dicit. Gonum mihi qꝛ humi
liaſti me.ut diſcã iuſtificatões tuas. Uides
qr bũilitas iuſtificat nos. Hũilitas dixi ⁊ nõ
humiliatõ. Quãti hũiliant ꝗ huiles ñ ſt᷑. Alij
cũ rãcore hũiliãt. Alij pacienter.alii ⁊ lbẽ
teꝛ. Primi ꝛei ſt᷑.ſequẽtes innoxii.ultimi iu
ſti.Quãqᷓ; ⁊ innocẽtia ꝑs iuſticie ẽ:ſʒ ↄ ſũatõ
eius apud humilem. Nõ hũiliatis ſed humi
libus dat gr̃ am.E ſt t ver̃ huilis ꝗ humilia
tõem ↄuertit in humilitatẽ. ⁊ hic põt diceꝛe
deo.bonũ mihi qr bumiliaſti me Dec Beꝛn.
Sãt ãt plura q̃ͥ ad hũiliatõz ⁊ hũilitatis exẽ
citiũ ualẽt de ꝗbꝰ idẽ Ber.ſic dicit. Ad exer
citiũ humilitatis.ꝗqnq; ꝓdeſſe poſſunt. Amõ
uilitatis: ut ea queꝛat homo.in ꝗbus ⁊ locꝰ
ꝗdã uideatur ĩiuꝛie.eſſiduitas ſubiectõnis:
ut ſp uellit eſſe cũ aliquo.quẽ reueꝛeaf.⁊ ti
meat: ut diſcat frangere ſuã uoluntatẽ. Cer
tõ in hũilitatis exeꝛcitõ ẽ ↄꝑatõ melioriſ:ut
eum ſemꝑ attendat hõ. in quo inueniat gra
tiam que ei deſi: oblitus que retro ſt᷑ ⁊ ĩ ea
que ante ſunt extentus. Quaꝛtũ eſt aſſidua
meditatõ ꝓprie conditõis: ut ad oẽm elatõis
motũ ſtatiʒ occurrat.ꝗd ſupꝑbis terra ⁊ ciniſ
Quintũ ẽ ↄſideratõ occulti inſpectoris. Quõ
em̃ ꝗ ſepius ↄfeſſõem fecerit alicui ð ueꝛbis
que arrogter dixeꝛit ſi foꝛte ↄtingat. ut pra

us ſile aliquid loquens illum uideat audiẽtẽ

ualde ↄ funditur: ita qui conſideꝛat occultũ
inſpectorẽ cui cogitatõ omnis confitetur .ñ
poterit non eꝛubeſcere.ſi elatum quid me
ditetur. ꝓpterea non ſoluʒ contra ſupeꝛbid.

ſed ⁊ contra uitia uniueꝛſa ualde utile ẽ ho

mini ſemper uideꝛe uidẽtẽ ſe:⁊ ſic attendeꝛe
oculos eius in coꝛde ſuo ac ſi hec ſola cura
ſit ðo. ↄtemplaꝛi quid agat.aut quemadmo

Capklʒ. xvi.

dum ſe habeat ipſe Pec Ber. Pumilitatez

igitur pro poſſe ſectaꝛe: ſine qua non poteris
ꝓficer̃.aut vᷣtutẽ aliquã poſſidere.Uñ iteꝛũ
Ber. Pumilitas ceteris uirtutibus in tantuzʒ
eſt neceſſaria:ut abſq; iſta.ille nec eſſe uir
tutes uideãtua. Nempe ut caꝛitas ſiue queq;
alia uirtus detur hũilitas meꝛetuꝛ: quoniazʒ
humilibus deus dat gr̃am. Seruat acceptaſ
qr ñ requieſcit ſpũs niſi ſuper quietum ⁊ hu
milẽ. Seꝛuatas ↄſumat.nã untus in infami
tate G̊ eſt in humilitate ꝑficitur. Pec Ber.
Pumilitas eꝛgo meꝛet᷑ gre impletõem. Uñ ĩ
pſalmo ꝗ emittis fonteſ in ↄuallibus.i.gr̃aʒ
tuã pᷣſtas humilibus.ĩteꝛ mediũ mõtiũ ptꝛã
ſibunt aque. Duo eĩ mõtes ſunt due ſpecies
ſuꝑbie quaꝝ una naſcituꝛ ex ꝛe tꝑali.alia ex
re ſpũali:⁊ inteꝛ iſtos duos momes ẽ uallis
hũilitatis.ñ clindãs ad aliq; ſpẽm ſuꝑbie.⁊ ĩ
iſto medio tꝛanſeũt aq̃ᷓ gꝛatia ꝝ.Secudo hũi
litas meret implete gre augmentatõem ⁊ iõ
uolẽs ulteꝛiorẽ gr̃am reciꝑe a deo.ñ eſtimet
ſe magnũ.ſʒ hũiliet ſeipᷣʒ.Qð ãt hõ ñ eleuet
ſe de gr̃a quã hʒ.ſt᷑ tria ſigna. Primum ſi ñᷣ
uult ut ꝑꝑ grãm uel pfectòem quã habet ex
hibeatuz ſibi maius ↄmodũ q; aliti. Secũqũ
ſi patꝰẽ ↄtẽ ptũ incõmodũ ⁊ laborẽ pati ſicut
alii. Teꝛtõ ꝙ facto ſibi incõmodo cꝛedit ĩ B
nõ ſibi fieꝛi iniuriã ſed iuſticiã. Tertõ humi
litas meref gr̃e augm̃tate ↄſeruatõez. Sicut
em̃ cims ↄſeꝛuat ignẽ.ſic hũilitas gratiam
que ẽ ignis ſpũalis. Cõſeꝛuatuꝛ ẽt ignis per
lignoꝛugʒ appõem.ſic ⁊ gratia ꝑ bonoꝝ opeꝝ
multiplicatõm que ẽ quaſi lignorum appo
ſitio. Item ↄſeruat ignis ꝑ iſufflatõem.ſic ⁊
gratia ꝑ feruentem meditatõem que ẽ quaſi
qdã inſufflatõ. Item ↄſeꝛuatur ignis per pre
ſeruationẽ a cõfrario.ſic ⁊? gratia ꝑ occaſio
num ⁊ ſocietatum maloꝝ deuitatõem.qᷓ eſt
quaſi quedã a cõtrario preſernatõ. Sed re
deamus ad intuendũ actus ⁊ uitam dni ih;u
ſpeculi noſtri.ꝙ eſt pᷣncipꝑale noſtri ppoſiti.
Igit i omnibus exibeas te preſẽtem. ⁊ oſõᷣ
za illam ſuꝑ omnes alias benedictã ſamiliã.
ꝑuam ſʒ ualde excelſam.pauꝑem ⁊ humileʒ
uitã ducentẽ. elix ioſeph ſenex queꝛebat ðᷣ
aꝛte lignaminis ꝙ poteꝛat. Domina vo colo
⁊2 acu ꝓ precio laborabat.uictũ ſpõ o ⁊ fuio
parabat ⁊ alia expedimenta domꝰ obſequia
qᷓ muita ſunt faciebat.quia ſernientem non
habebat. Compateꝛe igitur ſibi quam ſic oꝑ
tet laborare.⁊ ſuis manibus operari. Com
patere etiam domino ieſuqr e im adiuuat
fiöliter ⁊ laboꝛat ĩ his que poreſt. Uenit enĩ
(ut ipſe ait) miniſtrar̃᷑ ⁊ miniſtꝛari. Intue
re igitur bene eũ humilia obſequia domꝰ fa
cientẽ: ⁊ nihilominus itueꝛe etiam dominaz
⁊ ioſeph ſenẽ pꝛo uite neceſſarijs laborates
Unñn Baſilius. Ab ipſa ẽt primeua etate pen
tibus obediẽs, quatũ laboꝛẽ corporeum hu
militer ⁊ reuerẽter ſuſtiuit.Anm eniz doles

Quid feceꝛit dñs Ihs ab ãno duodeci

eſſent hõeſti ⁊ iuſti. egeni tñ.⁊ neceſſariorũ
pe nuriã paciẽtes teſte preſepi:mãifeſtũ eſt
ꝙ ſudoꝛes corporeos freqntabant.neceſſ. aꝛia
uite ſibi ĩde qrẽtes ihs ãt obediĩẽs illis ẽt ĩ ſu
ſtinẽdo labores ſubiectõm ꝑplensriam onde
bat Pec Baſiliꝰ. Conſpice ẽet q̃liter: ipſi tres
comedũt ad unam mſaz ſimul ꝑ finglos dieſ
nõ lautas ? exꝗſitas: ſo pauꝑes ⁊ ſobrias ce
nas ſumtes.⁊ ꝗqliteꝛ poſtea ſimul colloquun
tur.ñ inania ⁊ occioſa vᷣba:ſed plłena ſpiritu
ſancto ⁊ ſapiẽtia.nec mĩus mente reficiunt
qᷓ; coꝛpoꝛe: ⁊ q̃liter poſt aliqualẽ ̃creatõem
conueꝛtũt ſe ĩ cubilibus ſuis ad oꝛatõm. Nõ
em̃ erat eis domus ampla ſed ꝑpua. Medua
re etiam tꝛia cubilia ĩ aliqua camerula.ſczʒ
unum ꝓ quolibet eoꝝ.⁊ itueꝛe dominũ ieſum
ſuꝑ unũ ſero poſt orationẽ ſe componere: ꝑ
ſĩgulas noctes tã lõgiſſimi tꝑiſ ſpacio.ſic bu
milit eꝛ.ſic utiliteꝛ.ſic etiam ꝑſeueꝛanteꝛ:ut
faceꝛet quicunq; aliꝰ pauperculus de popło
Quolibet ſero ĩ hoc ſtrato deberes ſibi ↄpa
ciendo eum aſpicere.⁊ te eidem humiliter z
deuote r̃cõmendare. In tanta tſi coꝛꝑis affli
ctõe ⁊ penuria mea mater replebat m̃tiſ leti
cia.ð tanti filij pᷣſentia. Uñ Anſhel. Quo uł
quali gaudio rĩ plebatur tota ſubſtãtia eius.
quando eũ quẽ tanto tꝑe diligebat.queʒ cre
atorẽ taq; dominatorẽ omniũ rerũ eſſe ſcie
bat.ſecum degentem ſecũ edẽtem:ſeq; q̃cun
q; noſſe uolebat dulci affatu docẽtẽ habent
ꝗs capiet: Quã ꝗs mirabit itaq; ⁊ ĩeffabilis
amoris affectus conſiderari queat.ĩter hunc

mo uſq; aà pᷣnc ipiũ anni triceſſmi

ideſinẽteꝛ ⁊ uigilanter ꝓ poſſe ĩnſtamus.Ex
bhoc ergo facto oni accipe doctrinam ĩ tuã ꝑ
uitatem reſiliendo. ac teipᷣm nõſolũ ĩ tuo: ſʒ
etiã alioꝝ cõſpectu uilifſicando: ⁊ per exeꝛci
tiũ uiliũ ⁊ humilium oꝑm abiciẽdo. Uiðᷣas
ↄtiue fectus tuos ⁊ peccata tua.⁊ es aggꝛa
ua qᷓtum potes:alioꝝ vᷣo defectuſ poſt teꝛgũ
ꝓicias.⁊ nõ uideas:ꝙ ſi uidꝛis alleuies ⁊ ex
cuſes ⁊ ipſis cõpaciaris ⁊ ſuccuꝛzas ꝓ uiꝛibꝰ
cogitans ſꝑ ꝙ tu faceres peius. niſi ſola ſua
gẽa te ↄſeꝛuaꝛet ieſusxps.Auerte ocloſ tuoſ
⁊ m̃tis ⁊ coꝛꝑis ab aſpectu alioꝝ: ut in lumi
ne uultus dei cõſpiceꝛe poſſis teipſuʒ.Nihil
eĩ ad te hũiliandum utiliꝰr̃ꝑire poteris: qᷓ ſi
teipſũ beñ ĩſpexeris. Unde Bern. Uolo ꝓin
de anĩam pᷣmo oĩm ſciꝛe ſeipam. qr talis ſciẽ
tia nõ iflat ſed hũiliat ⁊ eſt q̃dã pᷣpaꝛatio ad
edificãdũ.Niſi eĩ ſr̃ hũilitatis ſtabile funda
mentũ ſpũale edificium ſtare mime pt᷑. Por
ro ad ſe huũiliãdã nihil aia ĩnuẽiꝛe uiuatiꝰ ſeu
accõmodatius põt: qᷓ; ſi ſe ĩ vitate ꝑſpexeꝛit
tm̃ nõ diſſiłet nò ſit ĩ ſpiritu eius dolꝰ: ſtatu
at ſe ante faciẽ ſuã.nec a ſe aueꝛter̃᷑ abduca
tur. Pec Bern. Unde ⁊ Auguſ. dicit ꝙ non
eſt paruꝰad beatitudinẽ acceſſus cognitio ĩ
felicitatis ſue. Teipſum g ſine ceſſatõe conſi
deꝛa. ⁊ ſemꝑ ſine ſimulatõe diiudica, In om̃i
actu tuo.ĩ om̃i locutõe tua.⁊ ĩ oĩ cogitatõe
tua teipᷣm ꝛephẽde ⁊ ĩ te ſemꝑ cõpũctõis ma
teriã ſtudeas ĩuenire cogitando ꝙ ẽt bona
que facis non ſunt ad plenum excocta: nec
illo feruoꝛe quo ðᷣberẽt facta.ſed multis ig

letmoͤſcera ev a
recitot iſin
gnri re cglan
no udot letnliot⸗
cetir ſoldens ?41
te tilentes ſncerez ac
leni? eterent no
deinle zndfias
Uibus bonis tuis, denn
nis tetotum ? declines
Maugini hällint igro⸗

talẽ tante matris filiũ.⁊ hanc talem tanti fi nata negligẽtijs. ut merito om̃is iuſticia tua te ſcheno tu ſo noe
lij matrẽ ꝑpendant hij ſalteʒ quoqnomodo pãno menſtꝛua te compꝑaꝛi debet mulieris. limerts düanis:r gihs
ꝗ unico duectõis feruore ſepe altriſecꝰamãt Conſidera etiã diligenter.⁊ cũ magno pauo Uaritmotyieti altn
mater ſcz fili:⁊ filius matrt᷑.Nec putet ab ꝛe frequẽtiſſime rumma: ꝙ omnẽ aptitudinẽ tus narſfigaranst
aliquo. uel parum ꝗd ſentire ĩ ſe quẽlibet ð̊ ad bonum ⁊ ad omnẽ gratiam. ſeu quamcũ lerſettig inen
affeciu iſtimatris ĩ filium ſuſ. Nullo ſigdẽ q; ſolicitudinem circalſuirtutẽ acquiſitiõem Ancios nic ſol r
modo credideriĩ. ꝙ is ꝗ ad eum ĩtelligẽoũᷣ ꝓ a teipᷣo ñ habes:ſed xpᷣus tibi ðᷣdit ſola ſua ſneman unchhnſ
ue hi meruerit.ab amoris ipſius dulcedĩe ex miſcðia.ꝗ ſi uoluiſſet.potuiſſet ita conferre gtisnan nun Hte⸗
traneꝰ ẽ uſquequaq; fieri poſſit. Qui autem cuicũq; ribaldo te ĩ luto fecis ⁊ lacu miſerie ſuſte tuug nudoe
ĩ huius dilectõnis ſuauitatẽ tranſit nllo pac derelicto.Quõ em̃ ſibi aliqd tanqᷓ; ſuum at i iuar tora e
to defic iendum quin ⁊ in retributionis eius tꝛibuet. ac ſi ab ipſo puẽiai:ꝗ multociẽs ſu ſgultewnintn
participum. tranñturus ſit. Dec Anſhelmuſ. am ĩpoſſibilitatẽ in ꝗbuſcunq; bonis opibuſ ien Nigſain r ,.
Vidiſti quantam pauptatem. uilitateʒ .æ aſ magnis ⁊ puis ẽ expertus.ꝗ tociẽs cognouit iuctbaßniſe ge
peritatẽ: uigilando: dormiendo:abſtinẽdo. ſe nõ poſſe dũ uoluit.⁊ qñ(ut ita dicam) nõ eud e voi B
⁊ ĩ omnibus ſuis actibus rex regũ ⁊ de eter noluit nec curauit nec ſuper talibus cogita 5 W ert
nus ꝑ tam lõgiſſimi tẽporis ſpacia pro nobiſ nit.ſenſit ſe ſubito dinitꝰexcitatum feruore ntiſnin
ſuſtiuit. Ubi ſunt ergo querẽtes ocia ⁊ com miꝛabili ad illa opa facièda q̃ pᷣus cũ oĩ ſuo iciiitnn
moda.querẽtes ſupeꝛ flua ⁊ ornata.queꝛẽtes conatu impler̃ ñ potuit.Nã ⁊ talẽ impoſſibi ſaneninegee
curioſa ⁊ uana: Non dicimus ĩ ſcol magiſtei litatẽ idciꝛco us. tamlongo tempore domi ioſbidiſine
buius.ꝗ talia uolumus. Sed nungd ſapien naꝛi in hoĩe ꝑmittit: ut diſcat hũiliaꝛi.⁊ nun 7ſni tiicte u1
tiores eo ſumꝰ: Ipſe nos docnit ueꝛbo ⁊ exẽ ̃ i ſeipo inaniter gloꝛietur.ſʒ deo omne bo ohaſia nurii a
plo bumilitatem. pauptatẽ ac corpis ⁊ labo num attribuat. nonſolum conſuetudie qua 6ſgalie aucitg ad
ris affliciõnem. Sequamur ergo ſũmuzʒ ma dam ⁊ labijs ſed potius ex intimo ſui cordis . Nlrt iohiin i
giſtrũ.ꝗ nec faller̃ uulr.nec falli poteſt ⁊ hñ Cogita etiam ꝙ non eſt ꝛibaldus uel quicun ſeiie e no ſit
tes iuxia doctrinam apłi uictum ⁊ cum ꝗbꝰ q; petor. ꝗ non magiſ aſſiſteret deo ſuo qᷓ; tu⸗ Noriingl irabi
tegamur ad ↄgruẽtem ſcʒ neceſſitatem.ñ ad 2 aui non magis recognoſceret dei beñficia Ninenen laſtcii⸗
ſuꝑhab ũdãtiam: hbis comẽti ſumus.Alijs ẽt qᷓ; tu ſi recepiſler gratias.quas tu ſola ðᷣi gra “äl lt ppin
nir.uiũ exeꝛcitijs ⁊ ſtudijs ſpualibꝰ coniue tuita bonitate, ⁊ non pꝛoprijs meritis recèe lrer ani⸗
Ulels d Lanſe
glaiſthe ta

—

AA

amn. gr talis ſcie
Gdä ppnratio id
is ſtabile funda
ſe mime pt, dor
nene uinatiſen
vitgte pſpexeꝛit
eius gol?: ſtaru
queꝛter abonca
uſ. gicit ynon
ſſus cognitio i
ceſſatoe conſi
ludica. In offi
ĩoĩ cogitatoe
cöpücléis ma
ndo c et bona
excocta: nec
ſed multis ig
mis mſticia tua
ebet mulieris.
cu magna pauo
mnd aptitndine
am. ſen quamcu
ute acquiſitioem
tibi vait ſola ſus
iſſet ta conlerte
cis tlacu miſerie
1 tanc ſuum at
q multociẽs ſu
nc; bonis obidul
tocies cognolit
ut na dicam)
r talbus cogig

Pꝛime partis

piſti ꝑꝑ ꝙ potes teipſum viliorem ⁊ ĩferiorẽ
oĩ hoĩe iudicare:⁊ ne ꝑꝑ ingratitudinem tuã
a ſuo ↄſpectu te xpᷣs foꝛis abiciat ñ ĩmerito
foꝛmidare.⁊ peccata alioꝝ in te ſub q̃dam ſi
militudine tꝛãſfoꝛmare:ſic te in tua ↄſcia in
cꝛepãdo.Ecce ille ẽ hõicida:⁊ ego miſer mł
tociẽs occidi aĩiam meã.Iſte foꝛnicator ẽ ⁊

adulter.⁊ ego tota die foꝛnicor.⁊ adulteꝛor.

a deo meo oculos auer tẽdo ⁊ diabolicis ſug
geſtionibus ſupponẽdo.⁊ ſic ðᷣ alijs ſuo mõ.
Debes ẽt hr̃e in ꝓprio tuo ſentimẽto.duo vi
delicet ꝙ ſentias de teipᷣo ſicut ᷣ uno corpor
mortuo fetẽti pleno vᷣmibꝰ ⁊ male olẽti ⁊ ſiè
de vno cadauere ꝙ hoĩes dedignãtur uideꝛe.
immo claudũt naꝛes ꝑꝑ eius peſſimum feto
rẽ.⁊ auertũt facies vt nõ videant talẽ ac tã
tã abhoĩatõʒ. Et ꝙ ſi ꝗs de tuo corpor iuſti
ciã faceret.ſẽtias ꝙ iuſtũ ẽẽt ut tibi oculos
erueret.ac naſũ ⁊ aureſ ⁊ oſ abſcideꝛet.⁊ ſic
ð̊ aliis ſenſibus ⁊ mẽbꝛis corpis:qr deũ offen
diſti cũ eis ⁊ ꝙ tm̃ ð q̊ gaudẽs ut nũqᷓ; aliðõ ðᷣ
te tm̃ öſiderares aut velleſ.⁊ ꝙ oĩa vitupeꝛia
verecũdias.⁊ diffamatões.pluſqᷓ; poſſẽt ima
ginari vel cogitari vt vinuʒ biberes.ac cũ ſũ
mo gaudio ⁊ letitia cordis r̃cipes:immo ĩ fa
cie ꝛidẽs ſplẽdens ⁊ alacer appeꝛes. ⁊ ꝙ oẽs
te videntes ſaceres admiraꝛi ⁊ ad ſeipſos cõ
uerti ⁊ ꝙ crederent nõ poſſe ſine deo h̊ fieri.
Deinde ozʒ ꝙ diffidas de teipᷣo totaliter.⁊ de
oĩbus bonis tuis.⁊ de tota vita tua.⁊ cõuer
tas te totum ⁊ ꝛeclines ſuꝑ brachia ihu xpᷣi
pauꝑꝛimi.hũilimi.ĩproꝑati deſpcti ⁊ mõtui
xꝑ te. uſq;quo tu ſis moꝛtuus ĩ oĩbus tuis ſẽ

timentis hũanis:⁊ ꝙ ih̊s xpᷣus crucifixus vi

uat ĩ tuo corde ⁊ ĩ aĩa tua.⁊ totuſ trãſforma
tus ⁊ tꝛanſfiguratus ⁊ viuus:⁊ hec cordiali
ter ſentias inte itantum. vt nunqᷓ; videas vł
audias niſi ſolum ichm ſtãtem in cꝛuce ſuſpẽ
ſum ⁊ mortuum pꝑpꝑ te.ad exemplar beate v
ginis mortuus mũdo ⁊ uiuens ĩ fwe.Et ꝙ ĩ
ilia fide uiuat tota tua uita uſq; ad reſurrec
tõz. ĩ qua deus mittet gaudiuʒ ſpũale ⁊? donũ
ſancti ſpũs ĩ aĩa tua ⁊ in illis ꝗ diligũt aduẽ
tũ eius.Ex his pᷣm iſſis generabit᷑ĩ te vtꝰ illa
q̃ ẽ mater ⁊ origo oĩʒ vtutũ.ſ.humilitas q̃ t
teriores oculos aperit ad dei cõſpectum cot
humanũ ab oĩ ſuꝑ flua cogitatõne purgãdo.
Nã dũ hò ĩ ſuã ꝑuit atẽ ꝛeñilit ſe uilificando.
ſe increpãdo.ſe deteſtãdo ſuã nihileitatẽ 2
ſörãdo ſibiipſi ſtẽtiſſime diſplicẽdo:per hec
⁊ ſimilia ĩtatũ ciꝛca propᷣa occupat᷑ negocia.
ꝙ oĩs alia inutilis cogitatõ areſci ⁊ ſic dum
oĩa alia audita.uiſa ⁊ tꝑaliter oꝑata a ſe re
pellit ⁊ ĩ obliuionẽ adducit ĩcipit ad ſeipſazʒ
rediꝛe.⁊ modo mirabili ĩ ſeipſa ruoluit᷑ ⁊ ſie
ad originalem iuſticiã.⁊ celeſtẽ quodammõ

puritatẽ incipit ppinquare. Sic dũ ĩ ſeiß5am

reflectitur ↄtẽplatõis oculꝰ dilitat᷑ ⁊ ĩ ſe ſca
lã erigit:ꝑ qua tꝛanſeat ad contemplandum
et angelicũ ſpùz et diuinũ .Ad ꝙ opoꝛtet ut

Capitulũ.xvij.

aĩa mateꝛialia oĩa ab oculis ſuis excludat ſi
cut aliꝗs uolẽs ſolẽ uiſihilẽ itueri:neceſſe ẽ
ut ab oĩbꝰ alijs niſbilibꝰ oculos aueꝛtat.Et
ex tali ↄtemplatõe animus ad bona celeſtia
iaꝛdeſeit.⁊ oĩa tꝑalia tanqᷓ; nihil a longe ꝓ
ſpicit. Der hoc illa caritas ĩ mente ferueſce
re incipit qᷓ̃ uelut ignis oẽm rubiginẽ uitioꝛũ
conſumit. Sic totam aĩaz ĩtantũ occupat ca
ritas ꝙ nõ ẽ qua ĩtret uanitas. Jaz ꝗcꝗd co
gitat ꝗcꝗd loquit uel ogat᷑.totum pꝓuenit ex
dictamine caritatis. Ut ergo ĩ bono iugiteꝛ
ꝑſeueres ſta iugiter ĩ timoꝛe:⁊ a deo totalit᷑
Fcogſce.⁊ ab ipᷣo pſeuerãtiã pete.Et ſi ñ uis
corꝛuer̃.noli alioſ iudicare.nec ↄ eos ĩdigna
tõis ſpũ mouearis.ſi eos nides ĩ aliꝗbꝰ defi
cere.⁊ eis ↄpaciaris ex coꝛde.acꝓ eis ſuppli
citer ora.⁊ eos ĩ corde tuo q́;ntum potes ex
cuſa.cogitãdo ꝙ nõ potes aliꝗd nec ipſi poſ
ſunt.niſi q;tum xpᷣi gra manuʒ ſuaʒ porꝛigit.
q̃ nõ ꝓ meritis.ſʒ ꝓ ſue uolũtatis beneplaci
to tꝛibuit. Si hec cogitaueris firmꝰ eꝛis.Nã
que eſt cauſa ꝙ multi quãdoq; incipiũt mul
ta in abſtinentia ⁊ in alijs facere.qui nõ pſe
uerant.coꝛpe languẽte uel ſpiritu fꝛigeſcen
te.Ceꝛte nulla alia cauſa.niſi propter eoruʒ
elatõem ⁊ pᷣſũpt õnem.dum de ſe pᷣſumentes
alijs idignant᷑ ⁊ eos ĩ cordibꝰ ſuis iudicãt ⁊
deus ſubtꝛahit ab eis domũ ſuum efficiũtuꝛ
q; defectuoſi pluſq; alij. quos pᷣmitus iudica
bant. Nam ↄmuniteꝛ iſtud accidit.ꝙ qcũq;
alium in aliquo iudicat. deus tandem eum ĩ
eodem defectu nuł maiori cadere ꝑmittit.Eꝛ
go ſᷣuias deo ĩ timore.⁊ ſi quãdo te ſẽtias in
exaltatõe quadã.ob memoꝛiã beneficioꝛũ q̃ᷓ
tibi donat altiſſimus.appᷣhende diſciplinam
ĩcrepatõis.⁊ ppᷣe repᷣhenſionis.nequando ti
bi iraſcat dñs ⁊ peꝛeas de nia iuſta ⁊ cadis.
Et breuiter ſequere utilem Anſhelmi doctri
naʒ. Omnia ingt inteꝛioꝛa tua ⁊ ea:que agiſ
inſpitias. ⁊ ad quẽ finem queq; ꝑuẽtuꝛa ſunt
uideas.Et credo(niſi inſanus ſis) ea facies.
unde felicitatem et gaudiũ recipies.ea uero
dimittes. unde tormenta ⁊ triſticiam meꝛea
rishec Anſhelmus. Oratõ.
Wu mitis et ueꝛe pacientie fõma.et
o huilitatis exẽplum. repelle a me oẽs
faſtus ſuꝑbie.cũctoſq; appetitus ina
nis głie oĩa ſimul geneꝛa tãte peſtis tanteq;
malitie.Nõ ſit de neq; uideri poſſit ullũ tã
ti mali.tãteq; ꝑditõis ſignũ ĩ ſᷣuo tuo neq; in
mõioꝰ meis.neq; ĩ x ð.neq; ĩ fcis.neq; coꝛã
te in cogitatõibꝰmeis.Fuda in va ⁊ ꝓfunda
bhumilitate ut nullus in me pateat locus ini
micorum inſidijs.⁊ preſta nt ſim paꝛuulus ĩ
ocnlis meis.quaten plenam gratiam iueni
am in oculis tue maieſtatis Amen.

de offitio ⁊ uita Johannis baptiſte. Coꝛreſ
pondet euãgelio Anno quĩtodeno ĩperij tibe
rij ceſaris ⁊c. Capitulũ,xvij.
2

7

De officio ⁊ uita

pN Retermiſſis omnibus alijs infan
tie ſaluatoris actibus.cura fuit de
inceps ipſs euangeliſtia deſcribe
ꝛe facta ⁊ dicta xpi q̃ geſſit ſecũdũ
etatis plenitudinẽ ⁊ ſᷣm uirũ ꝑfectum .= pri
mo de baptiſmo quo a iohe baptizatus fuit.
Premittẽdũ ẽ igit miſteriũ ⁊ offm̃ iohiſ bap
tiʒãtis. ⁊ baptiſmũ pnie pᷣdicantis. In diebꝰ
itaq; illis quibus aohuc ĩ nazaret ieſus habi
tabat.uel qñ hec q ſequũᷣtur cõtiger̃t ſᷣm ꝙ;
ꝗr ĩ ncipio euangelioꝝ ĩ eccleſia ĩ illo tpe.
ſ.(ãno ðc ĩoquĩto tiberij ceſi aris ) g ſucceſſit
octauião anguſto.ſub quo natꝰ eſt xpᷣs. Cpꝛo
cuꝛãte) ⁊ regẽte (põtio pilato iuõðam.tetrar
cha ãt Aadhuc (galilee beꝛode. ⁊ lyſania abi
lie tetraꝛcha:philippo)ẽt adhuc Ctetraꝛcha
ituꝛce ⁊ tꝛaconitidis regionis) Ubi ſciẽdũ ꝙ
ut ſupradictũ ẽ ĩ gnũ iuõoꝝ ĩ qttuõ tetꝛãc hiaſ
diuiſũ fuerat quaꝝ duas.ſ.iudðam ⁊ abilinaxʒ
habebat aꝛchelaus.terciã vo ⁊ qrta Phili
pꝰ.Accidit ãt ut archelaus tyꝛãmadẽ exeꝛcẽs
apo auguſtũ accuſaret᷑. ꝗ ob hᷣ ab Auguſto
depoſtus ĩ exilium eſt miſſus decimo anno
ſui pꝛicipatus.Et ex tunc una pars pꝛincipa
tus ſui.ſ.iudea.cepit ꝑ ꝓcuꝛatores ⁊ officia
les romanoꝑ admiſtrari.quoꝝꝶ quintꝰ põciuſ
pilatus fuit.dictꝰa põcio unſula in qua ſtetit
UVñ nõ erat pꝛinceps/ordĩarius.ſed fuit uica
rius uei delegatus: ⁊a ideo ꝓcuꝛatoꝛ ẽ dictuſ.
Sl ergo quandoq; legituꝛ oreſes fuiſſe. in
telligendum ẽ de ꝓcuꝛatoꝛe. q (ut videtur)
nunq; pꝛeſes fuit.ſed eo ꝓcurator exiſtente
uiceillius preſes ſyꝛie cuius ꝑs inõa eſt :exti
tit. Et forte idðᷣo preſes dici poterat.qꝛ quan
doq; preſidis officium exercebat. Atero vo
ps pncipatus ſui.ſ.abilina tradita ẽ lyſanie
ſub noĩe tetraꝛchie. Iſtuzʒ lyſaniã dicũt qui
dã fuiſſe fůium herodis aſcolonite.ſub quo
natus ẽ dñs:ſed ioſephꝰdicit ꝙ fuerit nepos
eiꝰnatus ex alexandra ſoꝛore ipſius herodis
⁊ ex patre ptholomeo ð libano ⁊ hoc magis
uidet᷑.t ſubdit᷑ (ſub prĩcipibus ſacerdotuzʒ
ãna ⁊ caypha) Iſti affinitate erãt eoniũcti
2 viciſſim pontificatũ ãminiſtrabant: ſedo an
nas quo anno dñs eſt baptiʒatus.⁊? cayphas
illo quo ẽ paſſus.inter quos in illis triv? an
nis tres alij.ſ.iſma hel.eleazarꝰ et ſymon fue
rũt ꝗ hic tacẽt᷑.⁊ tagit euãgeliſta ſolũ illos
ſub quibus predicatõ incepit iohis ⁊ paſſus
xps. Quõ autem pᷣdicatio iohis tamſolemni

ter deſcꝛibitur.ſ.ꝑ imꝑatoris ⁊ pontificum ⁊

prĩcipũ tꝑa.ẽ ad deſignãdũ excellẽtiam eius
quẽ nũciare ueniebat: ut pote ꝗ ſumꝰĩꝑatoꝛ
7 pontifex ⁊ gubernatoꝛ oĩm eriſtebat. Cuũc
ergo(ſactũ ẽ vbũ dqni)ideſt ſuꝑna mentis in
ſpiratio q̃ dicituꝛ vᷣou:qꝛ itus ĩ mẽte loquit
Fʒ illõ pſalmi. audiã ꝗd loquat᷑ ĩ me qñs deꝰ
lupeꝛ ioheʒ acharie filiũ ĩ deſerto) ꝗ tũe
lãno erat tꝛicenmo.ꝙ tpᷣs pdicationi vbituʒ
b. qr tunc etas viꝛilis uigz: ut baptiʒans ⁊ pᷣ

Johis baptiſte.

dicãs xpᷣi advuentũ ⁊ redẽptõis ſolatium ãnũ
ciaret. Audiuit iohes ꝑ ĩternã ĩſpiꝛatõzʒ ac ĩ
nelatõm diuinã ⁊? auditu mẽtis. vpuzʒ qmi ſola
gr a deſuꝑ ei loquẽtis. Uñ vʒ Lri Derbuz
dui hic mandatũ ſeu pᷣceptũ di dicit᷑.qꝛ nõ a
ſemetipſo iohes:ſed deo illũ monente ad mĩ
ſteꝛiũ iſtua acceſſit. Uñ ⁊ ipſe ait.ꝗ me miñt
baptizaꝛe ĩ aqua ⁊c̃.Et ne ꝓpteꝛ defectũ adqᷣ
differꝛet baptiſmus eoꝝ ꝗ i eius pᷣdicaiõe cõ
ueꝛtebãt.⁊ ut pꝛedicãdo magis ꝓficeꝛe poſ
ſit. exiuit õ deſerto ubi iã penuẽtiã agendazʒ
pᷣdicare ceperat ( uenit ĩ regionẽ )cir ca ior
danẽ. ubi copis aqꝝ ⁊ loca pplłoſa erãt (ba
ptiʒãs ⁊ predicãs baptiſmũ penitẽtie in ẽᷣmi
ſonem peccatoꝛum) Et ĩ hoe dedit exẽpluʒ
pdicatoribus.ut loca fructificatõis vᷣbi diui
nm queꝛant.ñ recꝛeationis. Baptiſmus iohis
diſponebat homines ad ſuſcipiendum xpʒʒ iõ
ñ baptiʒabant᷑.ab eo niſi iudei quibus prici
palixeꝛ ꝓmiſſus fuit x-ps. Mulieres ẽt ñ bap
tizabantur quia ipſe erant iſtruende a uiris
lec infantes baptigzabantuꝛ quia miſteriuzʒ
non intelligebant ⁊ cogmitio neceſſaꝛia eꝛat
Baptiſmus uero xpᷣi datuꝛ oĩ ſexui. oĩ genti
omni etati in r̃miſſõem pct᷑oꝝ. Quod ergo h̊
dicit᷑ in remiſſõem pctoꝝ nõ eſt referendum
ad baptiſmũ iohis.ſʒ ad penitẽtiam que bap
tiſmo ãnectebat᷑: ſola em̃ ipſa penitentia re
mittebat. Gaptiſmus ꝗdem iohis baptiſmuſ
pẽitẽtie eꝛat.qꝛ ad penitentiam baptizan oſ
monebat.⁊ nõ niſi adultos quoſ penuẽtes vi
debat baptizabat. Unde lʒz baptiſmo ipſius
non dimitteꝛẽt pcta: ſuſceptio tamen ullius
erat quedã ꝓteſtatio agendi penitẽtiam.per
quam dimittuntur pefa: Erat etiam baptiſ
mꝰiohis ĩ ᷣm ſõeʒ pc toꝝ.ñ effectiue:ſed pre
paratiue.qꝛ ppaꝛa bat ad xpᷣi baptiſmũ.ĩ quo
fiebat remiſſ o pc oꝝ. Baptuſmus eꝛgo iohis
eꝛat baptumꝰpeniiẽtie.qr penitẽtiam ðlicto
rũ habebat ſʒ ea relaxare non poterat. Bap
tiſmus ãt xpᷣi ẽ baptiimus gratie: qꝛ in xpᷣo
datf ⁊ pct᷑a relaxant᷑. Ubi Cꝛile ſtomus. Jlo
datum eſt in penitẽtia hoc in gꝛatia. Ibi ve
nia hic uictoria.Et not andum ſcõᷣm Srego.
nagzãzenum ꝙ quĩtuplex ẽ dr̃a baptiſmatuz
Eſt eĩ quoddã figuratiuũ.qꝰ baptizauit mo
Yſes ſed in aqua ſolum. ſ.in nube ⁊ in mari.
Atiud eſt pᷣpaꝛatiuuzʒ quo baptigauit iohes.
de quo hic dicit᷑.Teꝛcium eſt ꝑfectiuum.ut
baptiſmũ xpᷣi ꝙ fuit ĩ ſpũ.Qnartum eſt ſuꝑe
togatiuum ꝙ. ſ.fit in ſanguine ꝑ martiꝛium
2 boc eſt uenerabilius ceteris:qr ireratis nõ
fedat᷑ ↄtagijs.Quĩtũ ẽ culpaꝝ actualinʒ ab
ſteꝛſuũ.ꝙ fit quotidie ĩ lac hꝛymiſ ẽ ⁊ labõio
fius ceteꝛis. Johis quidem baptiſt mꝰeꝛat pre
paꝛatiuus. quia neceſſarium eꝛat hoĩes ppa
ꝛari ad xpᷣ baptiſmo erꝰ. ⁊ ſcᷣm ̊ ita ſe hẽt
baptiſmꝰꝛohis ad xpᷣi baptiſmuʒ. ſicut cat he
ciſmus ĩ quo baptiz andi inſtruuntuꝛ de fide
⁊ preparamur ad baptiſmũſe habz ad bap

n Bedi ut per bapt
Lentur kbumtigrent
neſt mipſüichem u
iſbapr ſnare iohis fo
cchatgpri inoſeno⸗
deca gmoti nſoe⸗
Dnzogte Ceſtpeni
Nrioriſpte aprrohin
Ppriam agen Ge⸗
celorum quatuor mos
ſegnum gei ntra poe
cici lo auferenn
nlet, ſucienti uer
ditoan iluc: Sinie.
ſagnipps:ſuonum ſol
ſſench giente Tocci.
ndcen
Aackhententit⸗
Ddtopticicg n,,
. Aa ne
hue eſten 4
mnegſeuner
Pfeugef

u

ſolatinn 5
NAkiu
ſongt naͤnn

ealcz ac '
ouz cfiſcin
Dris. Verbn
ejbuz
cet qe no a
nonente ac mi
ant,g me miſt
s Pdicanöe t
s pficeze pof
netiz agenae
None)circa ior
Moſa erqt ha
demntetie in imni
dedit exeping
ficatöis bi dii
agiſnug ichi
apendum xyz i
cei quibus prici
ninere⸗ it ſ baß
ſtruende 4 uiris
eqnia miſterinz
neceſſaꝛia eꝛat
iſexui. oi geni
x, Quog ergoh
eſt referendum
etiam que bap
penitentig re
is baptiſmat
m baptizangof
loſ pemtetes vi
daptiſmo ipſius
10 tamen Ulins
peni etiam. Per
t etiam baptiſ
effectiue: ſed pre
i baptiſmi i quo
tiſmus ergo iohs
penitetiam dlicto
non poterat.Bap
gatle: ge in o
Euſoſtomus. Ill
in geatis. Jbi ve
um ſeom Prego⸗
ira baptiſmaluz
nube 1 in nn⸗
baptizauit ine
eſt gfectun

OQnariuneſ N

Pꝛime partis

tiſmũ veꝝ.Unde ꝛemigius. Saptiſmus iohiſ
figuꝛã gerebat cathecuminoꝝ.Nã ſicut mõ
cathezizant᷑ pueri ut digni fiãt ad ſacramtũ
baptiſmatiſ:ita iohes baptigabat.ut baptiza
ti ab eo poſtea deuote viuẽdo.digni fieꝛent
accedere ad xpᷣi baptiſmũ. Uñ ⁊ Criſ. Apte
cũ dixiſſet.ꝙ venit pᷣdicans baptiſmum pe
nitẽtie.adiecit ĩ ꝛemiſſõnem peccaroꝝ.quaſi
diceꝛet. Iccirco ſuadebat illis penitere. ut
ſubſequẽtẽ veniã facilius ĩpetrar᷑t credẽtes
in xpᷣm:vñ baptiſma illud nullã aliam hũit
cãm.niſi ꝙ pᷣparatoriũ erat ad fidẽ. Pec cri
ſo. Unde ⁊ baptizabantur ĩ ioꝛdane qͥ ðᷣſcen
ſio interpꝛetat᷑.de ſuꝑbia veteriſ hoĩs ad hu
militatem cõfeſſionis ⁊ emendationis deſcẽ
dentes.q̃tenus abdicata vita vetere renoua
ri meꝛentuꝛ ĩ xpᷣo. Jõ et᷑ cõuenient᷑ haptiſmꝰ
iohis factus ẽ ĩ iordane.qr erat q̃dazʒ pteſta
tõ penitentie agende.ꝑ quã appropiqᷣt ̃gnũ
celoꝝ ⁊ tranſitus ad terꝛã viuentiũ.ſicut filij
iſrł ad terrã ꝓmiſſõis tranſierunt ꝑ iord anis
fluuiũ. Saptiz auit ãt ioh es ꝑꝑ pluꝛeſ ꝛõnes.
Prima ẽ ſᷣm Auguſtinũ ut ſignificaꝛet bap
tiſmũ xpᷣi.⁊ ſic fuit ſacꝛam uũ.Secũda eſt ᷣʒ
Cꝛiſo.ut ex noĩe baptizãdi plures ad iohan
nem conuenirent. ꝗbus ð xpᷣo annunciaꝛet.
Teꝛcia eſt ſᷣm Sregoꝛiũ.ut ꝑ baptiſmũ iohis
hoĩes aſueſceꝛent ad baptiſmũ xpᷣi.Quaꝛta
bm Bedã. ut per baptiſmuʒz iohis hoĩes pᷣoa
zentur ? humiliarent ad baptiſmũ xpᷣi. Quiĩ
ta eſt ſᷣm ipſũ iohßem ut manifeſtet᷑ xpᷣs ĩ iſrt
in baptiſmate iohis voce pr̃is.⁊ ſpuſãcto.Di
cebat g̊ priꝰ in ðᷣſerto.⁊ poſtea circa iõdanẽ
ad eos ꝗ moti ↄvſatõe vite eiꝰexibãt ad ipᷣʒ(¶
pniĩaz agite))id eſt peniteat unuſquiſq; mala
pꝛioriſ vite (appropinqbit em̃ regnum celoꝝ
.ſ.pniam agenti. Scoõᷣm Remigium regnuũ
celorum quatuoꝛ modis dicituzꝛ. ſ. xpᷣs ſ᷑ʒʒ illõ
regnum dei intra vos eſt: ſancta ſcriptura ſe
cũdũ illuõ aufeꝛetur a vohis ꝛegnũ dei.⁊ da
bit gẽti facienti fructũ eius:ſancta eccłia ſe
cũdum illud: Simile eſt regnũ celoꝝ decem
viꝛginibus:ſuꝑnum ſoliũ ſᷣm ilud. Multi ve
nient ab oriente ⁊? occidente.⁊ r̃cũbent in
gno celoꝝ.t hoc totum poteẽſt hic intelligi
Agenda eſt penitentia ⁊ ñ ſera.que eſt dam
natoꝝ: nõ coacta.que eſt latronum: nõ ficta
que eſt ypocritaꝑ.nõ öſperata.que ẽ ꝑdito
ꝛnm:ſʒ veꝛa que [ßʒ riſoſtomũ.coꝛ mũdat.
ſenſus illuminat.⁊ ad ſuſceptõem xpᷣi huma
na pᷣcordia pᷣpaꝛat. Ut aũt ait Pieꝛonymus.
Primũ baptiſta iohes ꝛegnuz celoꝝ pᷣdicat
ut pᷣcurſoꝛ domini hoc honoretur pᷣuilegio.
Unð ⁊ Petrus rauẽnas dicit ꝙ poſt pecca
tũ ade ⁊ illius diluuij uaſtitatẽ ſolẽnem .ele
cta eſt inſtoꝝ infinita pluzalitas. cum quibꝰ

dðus facie ad facieʒ locuiꝰ fuiſſe dinoſcit Et

enũeꝛatis pcipuis pr̃iaꝛchis pr̃ibꝰ⁊ ꝓph̊is ue

teris teſtamẽeti ſubinfert. qr ab eis nulla mẽ?

tio facta fuit ð regni celeſtis ꝓpetua maſiõe

Capitulũ.xvij.

nec in his omibus memoꝛia ꝛegni.nec noĩiat
nec auditur: mn hilq; de celeſtis regni gloria
ꝓphetatur.Et ſubðit. Quid plura: A pᷣncipio
mundi uſq; ad iopem uniuerſitatis humane
electionem ꝛecollige.nec ĩ ſeꝛmõe uel ope il
lius regni celeſtis poteꝛis repeꝛire dulcedinẽ
Veni ergo ad ioheʒ ⁊? audi uocẽ exultatòis
uoeẽ leticie.miſcõie vbũ.ſᷣmonẽ głie.gꝛa tie
largitatẽ:ꝙ celauerat deus.tacuerat aàgelꝰ.
latueꝛat patriaꝛchaſ.ꝓphete neſcieꝛant. Pe
nitẽtiam.inquit agite. appꝛopinquabit enizʒz
regnuz celoꝝ. Ueꝛbũ penitentie dulce ⁊ glo
rioſum:vbum regni celoꝝ letum ? aduocan
dum:illi ſoli pᷣmo conueniẽs.qui primus no
ui teſtamẽti poſuit füdamta.t addit.A die
bus ade uſq; ad ioem oꝛganũ noſtrum vſũ
in uocẽ flentiũ.quia ubi peccatoꝝ frequẽ
tia.nec pnie locus.duplex eꝛat deploꝛãdi ma
teria. Johes natꝰ oñdit medicamẽ vulneri.
peccato penitẽtiam. ueniam iniquitati. Pec
ẽ pᷣma uox quã clamans in deſerto ꝓpoſuit.
⁊ uox turturis audita ẽ in ꝛa noſtꝛa ⁊ tunc ĩ
miſit in os ntẽ m nouum caꝛnẽ deo noſtro ⁊ ?
ſonat in oꝛe noſtro grarũactõ.⁊ vox laudis.
Supereaxaltatur miſeꝛicordia peccatoꝛibꝰ
pcit᷑ ꝛzegnat pietas.iuſticia diſſimulat.⁊ mi
ſerendi nõ feꝛiendi querit occa ſionem miſeri
cors ⁊ miſeratoꝛ dñus. Pec Petrus.Et ut o
ſtendat᷑ idoneitas iohannis ad teſti ficãdum
& xpᷣo ex ſanctitate uite.õſcꝛibit euangeliſta
uit a iohannis. Primo ab aſperitate ueſtis
quia utebat᷑ veſte aſpeꝛa ſcilicet cilitio ſeu
tunica de duris (cameloꝝ pił) In quo moue
muꝛ ut ad refrenatõem caꝛnis aſpis utamu?
Vñ PHieꝛo.de pil:inquit.habebat neſtimen
tum ñ ̊ lana. Aliud auſteritatis indicium ẽ
aliud luxurie mollioris. Uñ ⁊ Cri. Seruis
ãt dei non ↄuenit hr̃e ueſtimentum ad ſpẽm
uiſionis ł ad caꝛnis delectamentũ ſed tãtum
ꝗad nuditatis tegumtum. Pabebat eni iohâ
nes ueſtem nõ mollem neq; delicatam. ſʒ ci
licinam gꝛauẽ ⁊ aſpeꝛã.⁊ ↄterentem corpus
potius qᷓ; fouentem. ut de uirtute aie eius ip
ſe hitus corpis loqueretur. Secũdo a conti
nentia ↄſtꝛingente car nis laſciui am quia ha
bebat(Jonam pelliceã )aſperaʒ.i.corꝛigiã ðᷣ

ſiccis ⁊ cꝛudis alĩalium pellibꝰ factam circa

lumbos.in ꝗbus eſt ſedes luxuꝛie ad carnẽ

2 luxuꝛiã moꝛti ficãdam qr carnem ſuazʒ cru

cifixit cum vicijs ⁊ ↄcupiſcentijs.ꝙ eoꝛũ eſt
ꝓpꝛium qui ſt᷑ ieſn xpᷣi.inde Criſᷣ.Conſue
tudo ei erat apud iudeos ut gonis laneis ute
rentur.ideo iſte quaſi durius aliquid facere

nolẽs. zona pellicea cigebatur. Quid tunica

⁊ zona ioh̃is allegorice ſignificent.patet per
Crip.qui ſic ait. Eꝛat iohannes hoc eſt lex ĩ
iohe ueſtitꝰ pilis cameli.MNõ poterat hr̃e tſi
cã ð agno ð quo dr.Ecce agnus dei ecce qui

tollit pc t̃a mundi. Et zonam pelliceã hẽbat

in lumbis qr iuði hoc ſolum putant permn Eẽ

De officio ⁊ uita

ꝙ opere peccant.Ceteꝝ dñs nr̃ ieſus xpᷣs in
apocalipñ iohiſ que ur̃ inter ſeptem candela
bra.ha bebat zonã aureã non iĩ lübis ſ̊ i pee
tore. Tex ĩ lũbis cingit ceteꝝ xpᷣs ̊ eſt euã
geliũ ? monachoꝝ uirtus.nõſolũù ĩ libidie ſʒ
ĩ mente condẽnatur. Pic nec cogitar̃ ꝗdẽ
expedit:ibi qui fornicatꝰfuerit tenetur ĩ cri
mine. Teꝛtio ab abſtinẽtia ⁊ uictus paꝛſymo
nia (locuſtas) eĩ.i.heꝛbas ſic appellatas ⁊
mel ſilueſtre cõmedebat ꝗ cibus pauperuz
E ĩ t᷑ra illa. Ubi ſciẽdũ ꝙ locuſte plura ſigni
ficãt de ꝗbus iſte vᷣſus exiſtat. Radices heꝛ
bas ⁊ aues dic eẽ locuſtas.ſũt enĩi: pua ania
lia ꝑ modũ ſaltus uolitamtia q̃ reꝑiunt᷑ in de
ſerto iuõe.⁊ frixa cũ oleo ſunt cibus pauꝑez
Sed nõ ur̃ ꝙ iohãnes locuſtaꝝ carnes man
ducauit ꝗ pane ẽt ueſci rẽnuit.⁊ ꝙ frixuris
uiſit ꝗ mhil coctũ accepit.Et iõ magis uið
tur probabile de alijs intelligi debere. unde
paꝛtibus illis quandam herbam languſte.
ideſt locu ſtam nominant que dicitur illa eẽ
qᷓ; beatꝰiohes eðbat.Mel ãt ſil ueſtre ex api
bus ĩ trunicis arboꝝ reꝑitur. Uel ᷣm Raba
num ſt᷑ folia arboꝝ alba ⁊ tenera. que mani
bus ↄtrita ſapoꝛezꝭ habẽt quaſi mellis. Inue
nitur ẽt ibidem mel ex callamelis. que cala
melle ſt᷑ calami pleni melle.i.õ ſucco dulciſ
ſimo. Uocãtuꝛ etiam alio noĩe cãnamelleſ ꝙ
nomen ex cãna ⁊ melle ↄponitur.eo ꝙ cãnis
ſiue arüdinibus hmõi calami ſt᷑ ſites. In hoc
itaq; beᷣus iopſᷣes aperte demõſtrat. ꝙ pꝛo ni
hilo mundum iſtuz oẽſq; eius blandicies du
ceret.que tã uiliſſimo indumento.ciboq; te
nui ⁊ iparato utebat. Sols eim huius uue
neceſſaria querebat.qui ſic niuere diſpoſue
rat. Puius exemplũ iili ſequũtur qui dicunt.
hntes uicrũ ⁊ ueſtitũ his ↄtẽti ſumus. Prop
terea em qr penitentiam pᷣdicabat. qualiter
penitẽtes uiuere debeant: ut bonꝰ magiſteꝛ
eis ĩ ſeipſo exemplum ⁊ regulaz dabat erat
ei tra cubile: antea domus.pilus ueſtis, pel
lis zona.aq̃ potus.locuſta cibns. Et ſic non
ſolum mundũ ⁊ blanditias eius ↄtemnere:ſʒ
etiam totius generis hũani peccata deflere
ſe oñdit:⁊ exemplũ utile poſteris ðꝛeliquit.
Totũ ergo ꝙ erat ĩ ioße penitentiã predica
at.⁊ nomẽ.quia ði gra:locus qꝛ ðᷣſeꝛtum. ⁊
habitꝰqꝛ ciliciũ:⁊ cibus qꝛ locuſtoꝝ:⁊ ſeꝛmo
qꝛ penitẽtie vᷣbũ:⁊ oꝑatio qꝛ baptiſma aſſue
faciens ad bonum. In iohe deſcribituꝛ euan
gelij predicator ? primo quantum ad doctri
nam. debet enim exemplo iohannis pᷣdicare
pniã.⁊ ea q̃ ̃cedẽ faciũt a peccatis ⁊ ea que
faciũt acceder̃ ad ↄſecutõz r̃gni celeſtiſ.Se
cũdo qᷓ;tũ ad ↄtinẽtiãiqꝛ zona qr̃ eſſe ciꝛca lũ
bos ut pᷣdicator ↄtinẽtiã hẽbat. Uñ dñs hie
remiã mittẽs pᷣdicare ait.accĩge lũbos tuos.
Tertio qᷓ;tum ad uitam. ⁊ G̊ duptr. ſcʒ qᷓ;tum
ad ueſtitu ⁊ uictum ĩ quibuſ etiã a iohe acci
piat exempium, Qui gᷓ pemtentiam ⁊ aſpera

Johis baptiſte.

iniũgit.ł pᷣdicat ⁊ corripit: habitũ penitẽtie
pᷣtendat.aſꝑa ueſte tegatur.⁊ ꝑce ꝛeficiatuꝛ:
ut ĩ eo uilitas ueſtis ⁊ cibi laudetur,quoruzʒz
uſus ĩ diuite arguitur. Auſteritas enĩ uite re
quirit ĩ euãgelij pᷣdicatore. Ideo dicit apłs
Caſtigo corpꝰmeũ ⁊ in ſᷣuitutem redigo. ne
forte cũ alijs pᷣdicauerĩ ipſe reprobꝰ efficiaꝛ.
Unde PHiero. Ueſtis quippe ⁊ cibus ⁊ potus
totam auſteram uitam pꝛedicantium oſtẽde
bat. Abi ⁊? Criſoſtomus. Talem eſſe oporte
bat precurſoꝛem domini.prophetam ⁊? Apo
ſtol um chriſti:qui totum ſe celeſti ðo cõtẽp
tis rebus mundi preſtaret. Unde non imme
rito a domino ẽt angelus nũcupatur qꝛ ĩ hoc
mundo poſitus:mundum ipuʒz angelica uita
calcabat.Si ãt ille ꝗ purus ita erat. ⁊ celo
clarioꝛ.⁊ pꝛophetis celſioꝛ.⁊ quo nullꝰ homi
nũ maioꝛ fuit quiq; tanta apud deũ familiaꝛi
tate gaudebat ita ſeipᷣm ad oẽm pacientiam
durabat laboꝝ. fluxa deliciaꝝ cũ diuitijs de
ſpiciens.atq; ad oem ſe uite rigorẽ coaꝛtans
q; nos habebimus excuſatiõem:qui poſt tot
xpᷣi bnficia.poſtq; tãta ⁊ ifinita oneꝛa pet᷑oꝝ
neq; minima ꝑticulam illius caſtigatõis imi
mur:ſed ↄmeſſatõibus ⁊ ebrietatibus dedi
ti.ac ꝑegrino odore flagꝛãtes.uel potiuſ fetẽ
tes.ac undiq; noſmetipſos relaxãtes ⁊ molli
ficãtes.in predã diaboli pᷣparamur.⁊ ei cap
tabiles nos facimus,. Dec Criſoſtomus(.

CTunc) audita iohis famaexibat ad eũ ois

hieꝛoſolima) q;tum ad habirãtes ĩ ciuitate
illa (⁊ oĩs iudea q;tum ad circũiacentes in
ea(⁊ oĩs regio circa iordanẽ ) q;tum ad duaſ
tribus ⁊ dimidiam. omnis ĩ quam id eſt mul
ti de omnibus ut ſit iperbolica id eſt multuz
expreſſſua locutio:⁊ ponitur ibi continẽs ꝓ
2tẽto((Et haptiſabamuz ab eo ĩ iordae)bap
tiſmo ſuo((ↄfitentes pct᷑a ſua) ⁊ ſe aptantes
baptiſmo xpᷣi ſuſcipiedo. Baptiſmꝰ enĩ iohʒiſ
ad h̊ erat ordĩatus.q̃i qᷓdã ppaꝛatõ ⁊ pᷣfiguꝛa
tio baptiſmi ipſius xpᷣi ð pximo nẽturi:⁊ iðo
iohãn es nõ ſolũ pᷣdicabat:ſed ẽt baptizabat
qꝛ ſicut ſua pᷣdicatione nuciabat xpᷣm ð ꝓxio
uenturũ:ſic ſuo baptiſmo aſſuefaciebat hoi
nes ad libentius ſuſcipiẽdum xpᷣi haptiſmũ.
Uñn baptiſmꝰ iohnis erat q̃dã ꝓteſtatio cre
dẽdi ĩ xpᷣm uenturũ.⁊ faciẽdi opera pẽitẽtie
ut öuotius accipiꝛẽt ipſuʒ.Et hoc eſt ꝙ ĩ ac
tibus dqr̃.ꝙ iohãneſ baptizauit baptuſmo pe
nitẽtie populũ.dicẽs ĩ enm qui uẽturus eſſet
poſt ipᷣm ut crederẽt.h̊ ẽ ĩ ieſum:⁊ iõ r̃ hec
ofitẽtes peccata ſua.delẽda ſczꝭ ꝑ xpᷣm uẽtu
ꝛũ.qꝛ ñ poteꝛat hoc faceꝛe io hãnes:ſʒ denun
ciabat hoc ꝑ xpᷣm fendũ.(¶ Uidẽs aũt młtos
phariſeoꝝ ⁊ ſaduceoꝝ) ñ ↄfitentes peccata
ſua (uenientes )cũ tur bis(ad baptiſmũ) nõ
ex uera r̃ligione:ſed populi timoꝛe ac ficte.
⁊ iſdioſe:dixit eis SGenimia )ſeu ꝓgẽies (ui
peraꝝꝑ ). uenenati ? uenenatoꝝ filij (ꝗs oſtẽ
du uobis: Inon penitentibus (fugeꝛe a uẽtu

,orioo ſs fote?
laracu inlͤtte
tmiuenemn fli⸗
uri⸗fli fjfmigi
initatoe opep nonmn
nitatoe uiperar pe
Luigtonia ? coree
increpantqr ipus e
bapelſnu neniit, Ui
Go)binpreſenti t
deſt pfiam cignan
löem gconfeſſionem
giais rä nenturi g
dillam. Woi Cnioc
nitentius deccna dh
fiuctus fene mn ilu
bonmmn, Diceut röͤſc
lan euellere ſyopo⸗
apponere, lon ät d.
umeſgnans. pec
ocier i ualeſ i
epgeniam cllpe
ipunnsperen

uz angelica nitg
ug erat. 2 celo
quo null⸗ hommi
pud gei famlian
oen Pacientiam
n ci djuitis de
ngore coarans
em: qui poſt tot
ta oneis pctop
caſtigatotg imi
ietatibus gedi
uel poriuſ fetẽ
axates t molli
amur. ? ei cap
eriſoſtomus.
ibat ad eü ois
ites i ciuitate
rcüſacentes in
Gchtum ac duaf
lam id eſt mul
a id eſt multuz
ibi contines p
eo iordaͤe) bap
) ſe apfantes
ptiſm' eni ioh
aratͦz figuea
no uetu/:? 1do
get baptizabat
bat rymo prio
nefaciebat doi
rßi haptiſmü.
pteſtatio ere

Pꝛime partis.

ra ira t euadeĩr̃ ſeueritatẽ futuri iudicii qᷣñ
diceret nullus niſi a malicia ur̃a recedatis ⁊
penitentiam faciatis. Ticet enim falſitas ue
ſtra lateat in conſpectu populi non tamen la
teꝛe poterit in iudicio dei qꝛ tunc ert màife
ſta abſcõdita cõdis ueſtri. Sic eos arguebat
ut a malis ſuis reſipiſcẽtes.ꝑ iuſtã pniam fu
turi iudicij penã euaderẽt. Nã ſᷣm Sregoꝛiũ
Uẽtuꝛa i a ẽ extrema ði uẽdicta quã tũc fᷣu
gere peccator nõ ualet.ꝗ nũc ad lamẽta pẽi
tẽte ũ recurꝛit. Phariſei dicùt a phares ꝙ ẽ
diuiſio quaſi ab alijs diniſi.ł ſe diuidẽtes. ſ.
iundeoꝝ ſaceꝛdotes ꝗ in habitu ⁊ in uictu ⁊ ĩ
geſtu erãt quodãmõ diſtincti ab aliis i ſignũ
maioris religiõis. Saducei dicunt᷑ a zadoch
q̃ſi iuſti uel ſe iuſtifictes.ꝗ ꝗnq; libꝛos moi
ſi recipiunt ꝓphetas reſpuũt ꝛeſurreciõem ⁊
angelos ẽe ñ credunt. Hos quoq; ꝗ int᷑ iuõoſ
maiores eẽ videbant᷑. uidẽs iohes ad ſuũ ue
nire baptiſmũ eos ĩcrepabat.⁊ ↄfidenter ui
cia eoꝝ arguẽs utroſq; genimina ⁊ ꝓgenies
viperarũ uocabat.qr uenenũ ypoc hriſiſ 7 ez
roris a ſuis traxeꝛunt ꝓgenitoribus.⁊ qꝛ ma
loꝝ acta imitãtes eis inuidẽt eos pſequunt.
2 ita uenenati filii dei uenenatis ꝑpentib“ ſut
nati. Nã vᷣz rᷣmigiũ ↄſuetudo ſẽptuꝛaꝝ ẽ ab
imitatõe opeꝝ nomina iponer̃. Sic ⁊ iſti ab
imitatõe uiperaꝝ ꝓgenies uiperaꝝ dicunt.
Cũ igit᷑ pnia ⁊ corꝛectõe maxime indigeꝛent
increpant᷑ qr ñ pᷣus uenena ðponũt.ut ſic ad
baptiſmũ ueniãt. Uñ ſubiũgitur.( F acite er
go).ſ. in preſenti ⁊ cito(dignos fſꝛuccus pnĩe
Jid eſt pniam dignam ⁊ fꝛuctuoſaʒ ꝑ contri
tõem,.ꝑ confeſſionem.ꝑ ſatiſfactõnem: ut ſu
giatis irã uent u:ã.qr hec eſt ſola uia euadẽ
di ilam. Ubi Criſoſtomus.Nõ ei ſatis ẽ pe
nitentibus peccata dimittere ſz opus ẽ eis
fꝛuctus ferꝛe. ſ̃m illud. Declina a mal o⁊ fac
bonum. Sicut nõ ſufficit ad ſanatõem ſagit
tam euelleꝛe. ſz oportet ulceri medicamtum
apponeꝛe. Non ãt dicit fꝛuctũ ſed fructꝰ. co
piam deſignans. Dec Cꝛziſoſtomus. &cuctns
nero dicit ñ qualeſcũq;.ſed dignos pnĩe.id ẽ
m exigentiam culpe. ut ſᷣm SGregoriũ.Quã
to quis grauius peccauit tantoamplius pro
qualitate culpe peniteat.⁊ tantomaioꝛa que
rat bonoꝛum opꝑa lucra ꝑ pniam.qᷓ;tograuio
ra ſibi intulit damna ꝑ culpam. Unð i Apo
calipn.Quantum ſe glorificauit ⁊ in öliciis
fuit tãtum ille date tormentum ⁊ luctũ. Ubi
petꝛus cantor pariſieñ. Sed ꝗd faciendum iꝛ
retito pluꝛibus facinoribus ↄfitẽti.tam̃ ⁊ pe
nitẽti qualitercũq;.nolenti at ſubire opus ⁊
frnetum pnie dignum culpe. Ego ne a ſe re
pelleret carit atem. ꝑ impoſitõz grauioris pe
nitẽtie:reſpuẽs eam ꝑ tedium. modicam ei ĩ
iungeꝛe pniam. Melius em̃ eſt ut in purga
torio ſuppleat ꝙ minus hic agit᷑.qᷓ; quis in ĩ
ſerno eteꝛnaliteꝛ puniatur. Aut em̃ deuſ aut

bomo punit. Sed quid ſi ↄfeſſoꝛ mihi nõ ĩiũ

Caplʒ. x vij.

git fructũ dignum penitẽtie.ſ. ꝓ quantitate
culpe. E go ſupplebo.qꝛ m quititatem ⁊ q̃ᷓ
litatẽ cłpe.metiri dʒ quãtitas pene ꝙ fit ex
deſcꝛetõe que neceſſaria ẽ penitẽti ſicut⁊ cõ
feſſori. Pec Petꝛus.Sed qr iudei de gſ̃ris
nobilitate ⁊ ſanctitate gloriãtes.ſ.qr ð̊ abra
hã deſcẽderũt ex ꝓmiſione facta abrahe ſiñ
opꝑibus ſalutẽ ↄſeꝗ preſumebant.ideo ſubiũ
git. ¶( Et nolite diceꝛe )ueꝛbo uel mente (itra
uos)per falſã.ſ.eſtimationezꝭ (prĩes habem
abꝛaha)de eins iuſticia ↄfidedo ⁊ ex Gᷓ̊ uos
iuſtos ᷣputãdo:cꝛede nes uos ſaluari ſine o

peribus pnie.qr ſine fructu pnie. nullus ſanc

torũ poterit pc toꝛes ſaluar. Sic ãt ur̃ ð plu

ꝛibus xpianis.ꝗ deuotõem ſpecialem ad ali

quẽ ſanctoꝝ habentes.ꝑ eoꝝ merita ſaluari
cꝛedunt ſiue operibus boms. Pec eſt etiam
gloriatio quorüdam religioſorũ ꝗ gloriant

de bhonitate ⁊ ſanctitate fundatoꝛũ. patruʒ

ſuorum: ꝗbus dici poteſt ſi filii abꝛahe eſtis

opa abrahe facite. Pec ẽt eſt ſtulta giiatio

gquorũdam miſeroꝝ. qui uane głiantuꝛ de ſta

tu ſuoꝝ natalium. Ubi Crip.quid eĩ ꝓdeſt ei
quẽ ſordidãt mores.generatõ claꝛazaut ꝗd

nocet illi generatõ uit quẽ mores adornam⸗

Ta ⁊ aurũ de terra naſcit ⁊z nõ ẽ terra.aurũ

ggem eligitur ⁊? terꝛa ↄtemnitu?. Welius &

enim de uili geneze clarũ fieri: q; ð claro ge
neꝛe ↄtẽptibilem naſci. Meliꝰ eſt alicui ut ĩ
eo gloꝛieuent ꝑentes qꝛ talẽ filiu hũt: q; ut ip
ſe ĩ parentibus gloriet᷑. Sic ⁊ uos nolite głia
ꝛi dicẽteſ ꝗqr pr̃eʒ habemus abrahã.ſʒ magii
er pbeſcite qr filii eſtis eiꝰ:⁊ ſanctitatis eius
nõ eſtis heredes.De adulteꝛio eĩ natus ur̃ ꝗ
non aſſimulat ꝓrez ⁊ qui ſanctitati ſui gene
ris nõ rñdent amittunt geneꝛis dignitatem.
DHec Criſoſtomus.Et iõ nõ de ꝓpagatõe car
nali ſʒ de imitatõe ſpũsli ẽ cõfitendũ nec in
csꝛne ſed in fide ẽ gloꝛiandũ.nõ eĩ ꝗ ſemen
ſunt abꝛahe:omnes filii ſunt:ſʒ qui fidẽ eiuſ
imitantur. nã ſanctitas ñ uenit ꝑ ꝓpagstõeʒ
nꝗqe ſʒ p gr az vtut᷑ dine. Judei ꝗðẽ filu abꝛa
he erant ſ̃m caꝛnẽ.ſʒ ñ f̃ůʒ fidei imitatõem:
2 qr fidem abꝛa he de xpᷣo ꝛeſpuer̃t.iõ nomẽ-
filiatõis abꝛahe ꝑdideꝛunt.E cõtꝛario genti
les qr fidem xpᷣi deuote ad pᷣdicatõem apłoꝝ
receperũt: ideo filii Abꝛahe facti ſunt.Et h;
eſt ꝙ ſubdit iohes (Dico em̃ uobis qr pot de
us de lapidibus iſtis)id eſt de gentilibꝰ per
hos lapides ſignatis.(ſuſcit a filios abrahe
If de ⁊ imitatõe id eſt imitatoteſ fidei abꝛa
he. Qui em̃ fidẽ atq; opeꝛa abrahe fuerit ſe
cutus:ille abrahe meretur dici filius. Põt
etiam deus de lapidibus filios abrahe ſuſci
tare.id eſt de duꝛis ⁊ pc toribus deuotos fa
ceꝛe ꝙ utinam in me dignetur oſtendere.Di
cituꝛ autem ꝙ iohes digito ad Iram demon
ſtrauit ⁊ oſtendit eis.xiui.lapides illos quos
ioſue peꝛ.xii.duces tribuũ iſeł.ð mædio ⁊ fũ
do iordanis in aꝛidam tꝛaſportari kerpit g
4

De officio ⁊ uita

Et totidẽ ĩ eodem alneo/ex terra f̃põi fecit
pꝑ prios ariditatem ⁊ excecationẽ figuras iu
deorũ:ꝑ ſecundoſ.fidẽ gentium ꝑ baptiſmũ:
uel per pᷣmos emerſõem gẽtium ĩ lucẽ fiðᷣi ꝑ.
ſecundos ſubmerſionẽ iudeoꝝ ĩ ifedilitatem
Et merito ꝑ lapides ſignãtnur gẽtes ł qꝛ cole
bãt idola ð lapidibus facta:uñ: ĩ pſalmo dr̃.
Similes illis fiãt ꝗ faciũt ea:ł qr hẽbãt cor
da lapidea.i.ad ĩtellectũ ði ĩſẽſibilia:De qui
bus filij abꝛahe ſuſcitati ſt᷑.qꝛ dum i abꝛahe
ſeminęæ id eſt ĩ xpᷣo crediderunt eius filij fatti
ſt᷑.cuiuſ ſemĩe ſunt uniti.Uñ eiſdem gẽtibuſ
Paulꝰdicit. Si ãt uos xpᷣi ergo abrahe ſem
eſtis:ᷣʒ pmiſſionẽ heredes.F ilij ergo abra
he ð lapidibus ſuſcitati ſt᷑:qñ iudeis ꝑ.ĩfedᷣli
tatẽ a filiatõe abrahe ðcidẽtibus.gentiles fi
dẽ xpᷣi recipiẽtes:ĩ locũ eoꝝ ſubſtitnti ſunt.
Sic g ſjʒ rabanũ.Quia pᷣco vitatis ad dignũ
pnie fꝛuctũ faciẽdum.iudeos ĩcitar̃᷑ uolebat
eos ad humilitatẽ ꝓpuocabat.ſine qua nullꝰ
penitere põt.Et qꝛ doctor viratis non ſolũ ðᷣ
bet nicia cõfidẽter arguere ſʒ ẽt penã pᷣdice
ꝛe:iõ qĩ rõez aſſignãs cuꝛ ad pniã ĩ pñᷣti ⁊ ei
to faciẽdã monueꝛit. Subdit dicẽs( Jã eim
ſecuris) id ẽ ſeueritas dine iuſticie(ad ꝛadi
cẽ arboris põita ẽ.ad pᷣſcĩidẽdũ pctores ob
ſtiatos ð pnti uita: ⁊ ad cõburꝛẽdũ eos in ge
bhbẽna. Uel ſecuris id ẽ trãſit ꝰuite ſuccedẽtis.
ad radicẽ ⁊ natiuitatẽ arboris ⁊ cu ſi bet ho
mis poita ẽ qꝛ ab ipᷣo natiuitatis innõ ĩcipit
hõ tẽdeꝛe ad caſum. Nã ſ̃ʒ Aug. nihil aliud

ẽ uiuer̃ qᷓ; ð uita trãſire ⁊ ad mortẽ tendere.·
Nox eĩ q̃i unꝰ caꝛpentateꝛ ð dicta aꝛbor̃ tol

lit unũ copulũ ⁊ dies ſiłit᷑ aliũ: quot eim die

do noctibꝰuixit hõ tot mĩus habet uiueꝛe.·
7 ad ultimũ neceſſe habet arbor cadeꝛe. Et
ẽte nbicũq; ceciderit ibi ᷣmãebit. ut dicit

eccleſiaſt.ſiue ceciderit lignũ ad anſtꝝ ſcili
cet ꝑadiſi.ſiue að aꝗlonẽ.ſcʒ ifeꝛm.ĩ quocun

q; loco ceciderit ibi erit. Naturaliter ueꝛo ca

dit arboꝛ ad partem ĩ quam mags iclinant
eã rami ⁊ fructꝰnic homo cadit. ubi magis in

clinatur modo per affectõnes ⁊ opera ſeu ac

tus. Unde Bernar. ſiue ad auſtrum ſiue ad

aquilonez arbor ceciderit:ibi erit. Auſtri ca
lor ⁊ leuitas ĩ ſacra ſcꝛiptura bonam ſolent
hbre ſignificatõz ab aquilõe vo pãdit oẽ ma
lũ. Porꝛo hoĩi es ſicut aꝛbores uidet aliquis.
Excidit᷑ ergo arbor ĩ morte. ⁊ quocunq; ce
ciderit ibi erit:qr ibi iudicabit te deꝰ ubi te
inueneꝛit. Ibi inqᷓ; erit immutabiliter ⁊ iꝛre
tractabiliter. Uideat quo caſura ſit ãteqᷓ; ca
dat:qr poſtq; ceciderit ñ adiciet ut reſuꝛgat
Qua pꝑte caſura ſit arbor ſi ſci uolueris.ra
mos eiꝰ attẽde: ubi maior ẽ copia ramoꝛum
⁊ põderoſior. inde caſurã eẽ ne dubites:ſi tſi
fuerit tunc exciſa. Rami noſtri öſyõria nr̃a
ſunt.ꝗbus ad auſtrũ extendimur. ſi ſpũalia
fuerint: ſi caꝛnalia fueꝛit ad aquilonẽ. Que
neꝛo preponderent medium corpus indicat.

Johis baptiſte.

Illa pᷣponderãt q̃ ſeeũ tꝛaxerĩt corpᷣus Pec
Berñ.Et ſubiũgit iohes((Om̃is ergo arboꝛ)
id eſt oĩs hõ generaliter.ſine perſonarum. ſ.
acceptõe(non faciẽs h̊ fꝛuctum bonum) ſim
pꝓliciteꝛ ſine criminis admixtõe (excidetur)
a cetu fiõliũ ſẽtẽcialiteꝛ ĩ morte(⁊ ĩ ignem)
iextinguibilem Cmittet Yeteꝛnaliter ſine re
emptõe.q̃ eſt pena contra culpã. Der B er
go patet ꝙ ſola obmiſſio damnat. E xempluʒ
de hoc habet᷑ è ſeruo pigro.⁊ inde eſt ꝛ:ꝙ in
iuditio fiet ↄrꝛa malos ð obmiſſiõibus tm cõ
memoratõ. Non ergo ſufficit homini declĩa
re a malo.niſi faciat etiam bonũ. Nihil em ĩ
fꝛuctuoſũ diligit us.nihil ĩ horro ſui.mihil ĩ
uinea ſua.nihil ĩ agro ſuo uult eſſe infructu
oſũ.ſicut nec ĩ ꝑadiſo erat arbor infructuoſa
ex hoc patet quia pꝛimi ꝑnteſ iubebantuꝛ co
medere ex omni ligno in paꝛadiſo.pꝛeterq; ᷣ
ligno ſcie boni ⁊ mali.Si aũt ille ꝗ nã facit
fꝛuctum bonum ĩ ignẽ eſt mittẽdus.ꝗd erit
ð illo ꝗ malũ facit. Aꝛboꝛ iſta ẽ genꝰ huma
nũ ſiue hõ ꝗ ẽ q̃i aꝛboꝛ ↄueꝛſa. Quedã ueꝛo
aꝛboꝛes omnino ſt᷑ aride ⁊ ſteꝛiles ut pagani
⁊ ĩcꝛeduli. Queda uiꝛides ut xpᷣiãt.⁊ iteꝛ has
uiꝛides quedã ĩifructuoſe ſt᷑ ⁊ nullum feuctũ
faciũt ut ocioſi accidioſi.quedã faciunt fruc
tũ ſed iutilẽ ⁊ non bonum ſen meritorium ut
hypocrite.q̃dã faciunt fꝛuctũ nõ tm̃ iutilem
ſed malum ⁊ nenenoſum.ut heꝛetici:qui pꝛe
dicãdo fꝛuctũ paꝛiunt ſed moꝛtifeꝛum ⁊ hee
omnes iĩicẽdio apte ſunt ⁊? dãnabileſ.quedazʒ
vo bonum fꝛuctũ faciunt.ut boni catholici:
obediẽtes ueꝛbo d᷑i. Radices aꝛboꝛis ſunt co
git a tiones.ꝗbus plantati:uel ſurſum celo ſu
ſtolluntuꝛ. ad ima ifeꝛni mittũtuꝛ. Uel ꝛadi
ces ſunt uoluntas bona ⁊ mala.ex q̃ ſicut ex
radiee ꝓdeunt tanq; fructus bona uel mala
vba ⁊ oꝑa.que uoluntatis ſt᷑ teſtimõia. Igit᷑
(ut dicit Ambꝛo.)faciat feuctũ ꝗ poteſt gre
q debet pmie adeſt dominus qui fructũ reꝗ
ꝛat fecundos uiuificet ſteꝛiles ꝛepꝛehendat
Turbe vo cõminatõnẽ ge hẽne pꝛo operibꝰ
malł ⁊ obmiſſione bonoꝝ audientes.teꝛriti ĩ
teæꝛogabant dicentes (Ergo)ne excidamuz
⁊2 ĩ ignẽ mittamuꝛ (quid faciemus ) ⁊ opera

bimur. Quaſi dicerẽt uitam noſtram corꝛige

re parati ſumꝰ.Et reſpõdens dicebat tubis
¶ Qui habet duas tunicas)i .ueſtimentũ ſu
pꝓfluum (det ſuperabundat (non hahenti
2 habet eſcas)ſupeꝛfluas (ſimiliter faciat )
t ita itelligendum eſt de alijs rebus ꝗbuſ
cunque que ſuꝑfluunt. conſiderata conneniẽ
ti nece itate ſtatus peꝛſone. Unde Baſilius
Pinc autẽ docemur ꝗa ex omm eo quod af
fluit ſupra prop uictus neceſſitate.tenemur
erꝛogaꝛe illi ꝗ non habet propteꝛ deum qui
q̃cuq; poſſidemus largitus eſt. Unõ ⁊ grego
rius. Quia enim ĩ lege ſcriptum eſt diliges p
ximum tuum ſicut teipſum. mius proximum
agmare conuincitur, qui non cu eo in neceſſi

ſerſin inpentere/
Aug Cn tas n heif⸗
tratumumt cu fue
õ
tonem uenertt quid h
1ſNmorilucrum. O
luz tho. Icivitiſt ca
noſuoctisminategen
busoſtituto. banc tu e
furwe ute nutrieris Pe
ſectionen uparatus ,
e pro franndetais, d
gen ditilesſanenne
ultum ptlitate auder
kofumn mmiſerenur ioſ
fentur. Uide Aris, ſl
ſuen pauyer gens
ſecinitbus porera ſ⸗
enpiutum panpere
viczgitfutmni n
erdedi Phmnn
min Nclirſe
Anntßa⸗

t illeg naͤ ſacit
ttedus ga ent
ae gen humg
9, Queda uero
eles ut pagani
bidt. ? iter hag

ſullum huctů

i faciunt fruc
neritorium ut
tmm iutilem
ꝛetici: qui pꝛe
efeꝛum 2 hee
bileſ. quegaz
ni catholici:
boꝛs ſunt ce
urſum celo ſu
utm. Oel ꝛadi
.ex q ſicin ex
vong uel mala
eſtimoͤſa. Jt
tũ g poteſt gfe
gui fructu reg
9 kepꝛehendat
eno opeiib⸗
entes.teꝛriti i
ne excidamu?
nus )t oper4
ſtram coruge
licebar tmbis
ueſtimemu ſi

E

——

Pꝛime partis.

tate illiꝰ.etiam ea que ſibi ſunt neceſſaria ꝑ
titur. Ubi ſciendum qð duas tunicaſ haber̃.
eſt ultra neceſſitatem aliquid ſupeꝛfluũ ha
bere non habens autem poteſt intelligi exñs
in neceſſitate extrema. uel citra neceſſitatẽ
que aliter abſq; periculo poteſt probabiliteꝛ
tꝛanſiri.tunc dicendum quod habens ſic ſuꝑ
ua.quod ultra neceſſitatem ſui ⁊ ſuoꝝ quo
zꝛum cuꝛa ⁊ nexuſ maioꝛ ex caritate ſibi incũ
bit ea habet.⁊ abſq; illis poteſt trãſigere. ex
precepto tenetu non habenti exiſtenti ĩ ex
trema neceſſitate dare: aliteꝛ ſibi ſuũ aufert
? uitam cum in tali neceſſitate.ſic ſuꝑflua il
li ſint tanquam debita ſuaquantum ad ipſiꝰ
neceſſitatem ꝑtinet. Si vero non habens ſic
citꝛa extremam neceſſitatem. tunc dare nõ
cadit ſub pꝛecepto ſed ſub conſilio. Pic ꝓba
tuꝛ homo.⁊ apparet in paruo: quid facturꝰ
eſſet in magno. Unde Gꝛego.Qui tranquilli
tatis tempoꝛe non dat pꝛo deo tunicam ſuaʒ
quomodo in perſecutione daturus erit aĩazʒ
ſuã. Wirtus eꝛgo caritatis ut inuicta ſit ĩ per
tuꝛbatõe.nutriat ꝑ miſericordiam in tranꝗl
litate:quatenus omnipotenti dño pꝛimum di
ſcat ſua impendeꝛze.poſtmodum ſe: Unde ⁊
Aug-Caritas ut peꝛficiatuꝛ naſcitur.cũ fae
rit nata:nutrit᷑.cũ fuerit nutꝛita:roboratuꝛ
cum fuerit ꝛoborata:ꝑficit᷑. Cum ad perfec

tionem uenerit quid dicit᷑. Mihi viuere xps

eſt.⁊ mori lucrum. Optabam diſſolui ⁊ eſſe
cuʒ xpᷣo. Incipit iſta caritas fratres ut de ſu
is ſuꝑfluis tribuat egenti in anguſtijs aliqui
bus ↄſtituto.hanc ita ceptaz.ſi vbo ði ⁊ ſpe
future uite nutrieris.peruenies ad illam per
fectionem. ut paratus ſis animam tuam põe
ꝛe pro fratꝛibus tauis. Dec Aug. Non eꝛgo pi
geat dinites ſubueniꝛe pauperibus.qr pro di
uitum vtilitate pauꝑes deus fecit ut ꝑ G̊ q;
eorum miſerentur ipſi miſericordiam cõſeqᷓ
rentur. Unde Criᷣ.Ne putes quia propt᷑ uti
litatem paupeꝝ deus diuites fecit.quos ⁊ ſi
ne diuitibus poterat ſuſtentaꝛe.ſed ꝑꝑ utili
tatem diuitum pauperes fecit.qr infcuctuoſi
⁊ ſteriles eꝛãt futuri.niſi pauperes facti fniſ
ſent Pec Cꝛiſ. Johannes itaq; turbis ⁊ rudi
bus nondum difficilia ſcilicet uigilias.ieiũia
2 hᷣmodi imponit ſʒ opa miſcõie ad dignos
fructus pnie iniũgit.ſꝑ ꝗbꝰdñs ĩi iudicio diſ
ceptabit.⁊ ðᷣ ꝗbꝰ alibi dicit. Date elemoſinã
⁊2 omnia munda ſunt uobis. Uñ Beda. Ordo
predicandi aptiſſimus eſt ut poſt penitentiã
elemoſina.i.opꝰ miſericoꝛdie ſnggeꝛat. Ille
enim iuſte a deo penitens ut ſui miſereat im
petrat.qui proximi indigentis quantũ ualet:
ipſe miſeꝛeri non tardat. Ac ꝗ aueꝛtit auꝛez
ſuam ne audiat pauperem.oꝛatio eiderit ex
pectabilis. Unde ⁊ iohes baptiſta.cũ tuꝛbis
ſuadeꝛet.ne meꝛito ſue ſteꝛilitatis in ignem
mitteꝛentuꝛ. dignos penitentie fructus eẽ fa
ciendos:mox conſilium ſalutis queꝛentibus

Capkz. x vij.

adiunxit.atq; ait.ꝗ habet duas tunicas det
non habenti. ⁊ qui habet eſcas ſimiliter fᷣaci
at. Inter hec autem (ut ait Grego) ſcienduzʒz
eſt quantum miſericoꝛdie opeꝛa valeant cuʒz
ad frnuctus dignos penitentie ipſa pre ceteꝛis
precipiuntur. Et hene mentionem facit de
tunica ⁊ eſca.quia tumca qua interius ⁊ de
neceſſitate tegimur pluſquam pallium ẽ ne
ceſſaria.? adhuc magis neceſſaria eſt eſca.
Ad fructus eꝛgo dignos penitentie pertinet.
ut non exteꝛiora ⁊ minus neceſſaria ſed etiã
ipſa ualde neceſſaria cuzʒ pꝛoximis diuidamꝰ
ut eſcam qua uiuimus.⁊ tunicam qua veſti
mur. Pinc babetur argumentuz. quod ſi ba

bens duas tunicas ptecipituꝛ unam daꝛe nj⸗

habenti ergo multofortiuſ qui habet duo be
neficia. tenetur ünum dimitte:e non habẽti
⁊ maxrime ideo qr duobus nequit ſeruire al
taꝛibꝰ.Et ſi hñs eſcas ſuꝑfluas iubet᷑ dare ñ
habenti.ergo qui habet duo feꝛcula quod pᷣ
teꝛ neceſſitatem eſt. uel ad minus eque lbe
ꝛare tenetur de duobus eꝛogare egenti. Per
tunicas poſſunt uiꝛtutes que ſunt anime ue
ſtes intelligi.quas habens applicare ad bo
num proximi. Et peꝛ eſcas poſſunt intelligi
ſacre ſcꝛipture que ſunt ſpiꝛituales eſce q̃s
habens debet pꝛoximum ſpũaliteꝛ ĩde paſ
ceꝛe(Ueneꝛũt g& ⁊ publicãi)ſic dicti qꝛ ne

gotijſ ad publicu ꝑtinẽ tibꝰſe ĩtꝛomittũt ut ꝗ
publica uectigalia. theolonia. pedagia 2 tri

buta colligũt.ſiue ꝗq.hoꝝ ⁊ reddituũ fiſci.uł
ꝛeꝝ publicaꝝ ↄductoꝛes ſt᷑ necñ ⁊ hi ꝗ ſecnli
h lucra ꝑ negocia.ſ.ꝑ mercatuꝛas fumas ⁊z
homõi quer᷑̃t. Doſt minores pc tores ueneꝛũt
ẽt maiores (ut baptizaꝛẽt ab eo.Et dixerũt
ad illů. Magiſter ꝗd faciemꝰ) ut.ſ.uitã eter
nã hẽamꝰ(At ille dixit. Nhil ã pliꝰ).ſ.ĩ tri
butis ⁊ uectigalibꝰ ab aliquo(exigatis q;ᷓ ꝙ;
ↄſtitut ẽ uobis).ſ.a legibꝰ ⁊ ↄ ſuetudibꝰap
pꝓrobatis. Voc ãt dixit ꝗqx collectores talium
ſolent eſſe proni ad plus colligendum.q; eis
ſit permiſſum uel mandatũ:ut ꝙ ampliꝰ fue
rit eis remaneat. Non prius monet eos ð ele
moſinaꝛum laꝛgitõne ſed ut caueant a rapia
rei aliene.i quo innuit.quod prius declinan
dum eſt a malo ⁊ poſtea faciendũ bonum ⁊
ſic primo reſtituenda eſt res aliena quam ſit
facienda elemoſina. Unde Beda. Publica
nos ab agenda fraude co heꝛcet. ut duʒ pᷣmo
ſe ab alienorum temperarent appetitu tãdẽ
ad pꝛopᷣa cum proximis comunic anda peꝛtiĩ
gerent. Der publicanos poſſunt iĩtelligi offi
ciales dominoꝛum ⁊ prepoſſiti qui non debẽt
a ppło exigere.niſi ꝙ conſtitutuzʒ ẽ ſ̃ʒ ordinẽ
iuſticie.¶ Interrogaueꝛũt ãt ⁊ militeſ ꝗd fa
ciemꝰz nos).ſ.ut ſalui ſimus.Et ait illis ne
minẽ ↄcuciat᷑.ſ.ſub pᷣtextu officij ur̃i paupe
res ꝗ ſe öfendeꝛe ñ poſſunt opprimendo uel
corporaliter aſfligẽdo ł ĩidebite terrẽdo(ne
q; ealũmam faciatis talius crimẽ diumibus

»

— 2 2 „ * 4
De eo ꝙ iohes ñ ꝑ ſeipᷣm ſʒ a deo miſſus uenit ad publicũ. mlimnn
g . 64 ect. f. ſeſti.
7 potentibus ĩponẽdo ⁊ eos in cãm trahẽdo Et nota quod iohãnes ſᷣm audiẽtiuʒ diſpoſt monnn, nili
⁊2 ůic pecuniã ⁊ bona eorum q ꝑ aliam uiam 1õʒ effüũdebat f̃ᷣmonẽ ut qum miora perfice ie) miirin.
a talibus ꝛaꝑe ⁊ haber̃ nõ poteſtis extoꝛquẽ rẽt tandẽ ad maioꝛa ꝑtingeꝛent. Unde Ari. 4R rta no

do((⁊ contenti eſtote ſtipendijs ueſtꝛis)qᷓ ꝓ

defenſione patrie ? reipublice hẽntis preter
bec etiam ſine oppreſione ⁊ falſi criminis im

Uolebat at iohànes qñ publicais ⁊ militibꝰ
loq̃bdat:ad alia maioꝛẽ perſectõzʒ eos tradu
cere.ſed qm̃ nõdũ erant ad illã idonei miora

poſitõe a nullo tallias ⁊ exactiones muneꝝ ł reſeꝛat:ne ſi potioꝛa ꝓferꝛet.nequaq; illis in e⸗Slune ig
ſeruitiorum exigendo. Ad predicta autem ĩ tẽdeꝛent.⁊ his ẽt puarent᷑. Pec Cri. Maiõa ſen (laritss den ti
ducebat bis Jopes milites (qr ad contꝛaria aũt q̃ tuꝛbis pᷣcepeꝛat.ẽt ad publicanos ⁊ mi pomſſunn .
proni eſſe ſolẽt) ̃quirẽtes iſidiando pᷣdag ab lites ac ↄmunit᷑ ad oẽs ꝑtinẽèt. Unõ Ambro. noe unio huane
eis ꝗbus militando ꝓdeſſe debent. Unde pe Singulis quodq; geneꝛibus boĩm connenienſ i eliſta.eum
trꝰ Gleſẽſis. Podie militaris diſciplia prſus teibuit ſanctus baptiſta rñũſum unũ oibꝰ ita. “ Peig nucerel
euanuit. Olim ſe milites iuꝛamti uinculo o Publicãis ne ultꝛa pᷣſcꝛiptũ exigãt militibꝰ reileeſet tn.
bligabãt.ꝙ ſtarẽtꝓ r̃ipublice ſtatu.ꝙ ĩ acie ne calũniã faciẽtes.pᷣdã reqꝛãt. Sʒq h̊ ⁊ alia 1 neteuigeliſt
nõ ngerẽt ⁊ ꝙ uite ꝓprie utilitatem cõez pᷣ ofſficioꝝ pᷣcepta ſinguloꝝ.Miſcdᷣia ↄmuniſ ẽ g eſſentiam?
herent. Sed ⁊ hodie enſes ſuos recipinnt de uſus idðo cõmune preceptuz omnibus officijſ. 1. nnmic; alie
altari. ut ꝓfiteãt ſe filios eccleſie atq; ad ho omnibꝰ etatibꝰ neceſſariũ ⁊ ab oĩbus ðferen u ncipn⸗
norẽ ſacerootij ad tuicõem pauꝑm.ad uĩdic dum eſt. Non publicanus non miles excipit KieR lelt

tam malefactorũ.⁊ ad patrie liberationeʒ ſe

gladiũ accepiſſe. Poꝛro ĩ cõtrariũ res uerſa
?. Nam ex quo hodie militari cĩgulo decoꝛã

non agricola luꝛbanus diues ⁊ paupeꝛ omes
ĩ cõmune admonẽt.ut cõferant non habẽti
Miſcõia eĩ plenitudo vᷣtutũ eſt.⁊ iõ ab oĩbꝰ

tur: ſtatiʒ ĩſurgũt ĩ xpᷣs qñi deſeuiũt ĩ patri eſt ꝓpeſita ꝑſfecte ſorma vtutis.ne ueſtim̃tis nare d
moniũ crucifixi ſpoliãt ⁊ pᷣdãt ſubiectoſ ſibi alim̃tiſq; ſuis ꝑcant. Miſcðie tñ ipſꝰ ꝓ poſſi wai *
paupꝑes ⁊ miſerabiliter atq; ĩmiſericoꝛdit᷑ af bilitate ↄditõis humane m̃ſiꝛa ᷣuat.ut ñ ſᷣ —
ſen

fligut miſeros ut ĩ doloꝛibꝰ aliẽis illicitos ap
petitꝰ ⁊ extraoꝛdinaꝛias ipleant uoluntates.
Pec Pe. Olim ꝗppe ꝛectoꝛes ⁊ gubeꝛnator̃ſ
terꝛaꝝ a milite uſq; ad regẽ ⁊ ĩꝑpatorem utili

fraude mercatõeſ faciat.⁊ qui aliena bona ſi
bi cõmiſſa nõ ĩuadet: Quis eſt ex maioꝛibus
oni minoribus calumniam ñ faciat? qui ſer

bi unuſꝗſq; totũ eꝛipiat.ſʒ qdð hʒ cũ pauꝑibꝰ
igt. Dec Ambroſius. i
Eatiſſime Johes baptiſta pᷣcurſõ xpᷣi
⁊ uirgo ſcfiſſime.qui pnĩiam peccato

pa OQꝛatio.
ribus vbo pᷣdicaſti.⁊ e nihilominus

de deſerto ad baptizandum ⁊ teſtimoniuzʒ ꝑ
hibẽdum de xpᷣo. Ubi obie uirtus ĩ iohe cõ
mendat. non enĩ a ſemetipſo.id è a ſua pᷣſũp

rlin luminis o
loez t ſc ſicti iunt lu
enplo. Jöa at luroͦh

tati ꝛeipublice magis qᷓ; priuate ĩtendebant. ursſeun obetrolll
panꝑes ſe tueri ñ ualentes ðfendebãt. Sed exẽplo ðmõſtraſti.ſcilicet auſteram ĩ uictu pri,d ſne ticipatd
prob dolor hodie ð ꝛzepublica ⁊ pauꝑibuſ pa 2 ueſtitu uitam ducẽdo.⁊ te a mði illecebriſ luminat lumine gatie
rũ curant:terras ⁊ res alienaſ iuadũt ⁊ occu elũgãdo:obſecro te obtineꝓ me.iuis ſacris lemiboc noͤnn eneb
pãt:ut alijs excluſs domũ ſuã ditent ⁊ auge pᷣcibns.ut donet mihi dominus congruentẽ üiluminidun, gr n
ant. pauꝑes miſerabilit᷑ affligi ꝑmittũt.⁊ qð abſtinẽtiam cibi.⁊ potꝰ.cogitatõis locutõis Ali Auminat. ui no
plus ẽ.ẽt ipimet imiſericoꝛdit᷑ eos affligunt. arq; operis:cuſtodiat me ab omni pollutiõe u Velßn iiFl
Et ideo timdũ ẽ eis ne ĩ poſteꝝ a terra uiuẽ mtis ⁊ cõpꝑiſ.ↄcedatq; mihi qᷓ;diu ĩ hae uita guamuminſei tade⸗
tiũ alienẽt᷑ ⁊ a regno celoꝝ ꝙ pauꝑz ẽ exclu tpᷣali ſubſiſto.ſegregaꝛi a uitiis.ac militaꝛi ſi .R Non ſunt luminan de
dãt᷑. Vt ẽt dicit Aug. AQuilibet queq; recto bi. ⁊ ita dignos fꝛuctꝰpnie faceꝛe:ut ualeam Dinfiuentia hiucs,
res quilibet clerici ſi ampliꝰ qᷓ; decꝛetũ ẽ eis oĩm pct᷑oꝝ meoꝝ ueniam cõſeꝗ/⁊ ad uitam beulos claucen 8
ꝗqrũt.tãqᷓ; calũniatores ⁊ cõcuſſores iohis ſẽ eternam peruenire Amen. lioo no l egſl
tẽtia ↄdeénant᷑ milites em vpᷣi ſumꝰ. Peꝛ mili De eo ꝙ iohes ñ ꝑ ſeipᷣm ſed a deo miſſus ne ſel imili varell,
tes ẽt poſſunt pᷣdicatões ĩtelligi quos armat nit ad publicũ. Corrñndet euãgelio(( Fuit bõ n uecpgui
Apts dicẽs.Accip ite armaturam ði ⁊ gladiũ miſſus a ðᷣo cui nom̃ erat iohes ⁊ xviii.ca. nun.ta luce/
ſpũs ꝙ ẽ uerbũ dei. Iſtis dicit᷑ neminem con 2 6 Uod autem iohannes officiuʒ bap niagetonomin
cuciatis nimis aſꝑe pdicando ⁊ ſic ad deſꝑa tiſmi. non propᷣa auctoritate uſuꝛ rie 1d gfam
tionem ĩducẽdo neq; calũniam faciatis pꝛe pauerit ſed ad teſtificandum xp̃i antdüriurl
dicatõm ſubtrahẽdo ꝛeputantes eos ĩdignoſ maieſtatem miſſus.teſtatuꝛ Johã tendiin
exhortatẽis ueꝛbo.⁊ cõtẽti eſtote ſtipendijs nes euangeliſta: dicens (Fuit homo miſſus 6 Annuchend
ueſtꝛis q̊ füt ꝛedditꝰ aſſignati pdicatoꝛibuſ.i. a deo cui nomen erat iohannes) Quia enim Feoſcutatichen
poſſeſſiones hẽntibꝰ.⁊ elemoſynã date mẽdi lucas dixeꝛat.factum eſt uerbum domini ſu as ſuſnifn
cãtibꝰ. O q; felices turbe mercatores ſeu pu per Johannem ʒzachaꝛie filium i deſeꝛto ꝗdᷣ lueehtr ien 1
blicãi ⁊ milites eſſent: ſi hãc doctrinã ioßbis hoc ſignificet iohes hic declaꝛat cum dicit aeiſek oe W
obſeꝛuarent. Sed ꝗs ẽ ꝗ de duab“ tunicis ĩ ¶ Fuit homo)id eſt uiuens uita bominis ſecũ N alen Cit ſent,
mo de multis unam det nã hñ̃ti? ꝗs ẽ ꝗ fin um dictamen recte rõis miſſus a deo Iſcs eſtma Ri

uos non cõtuciat.⁊ ꝗ ſtipendijs ſuis conten tõe uenit.ſʒ a deo miſſus cui nomen erat io hon ſact nif
tus exiſtat: Quis eſt officialium quĩ ultra ſu hãnes)⁊ ↄuenit hoc nomẽ rei.iohãnes ei di ſliee, eri bſeht
um non accipiai: certe talis rarus inuenitur. cit᷑ ĩ quo ẽ gr̃a,.⁊ ivᷣo fuit idoneus ad peurre wanicneneſin
liqj er ere ud
he ſi lact⸗ ⸗

1

. Gzh t ali
ſcdia dmuniſ
Omnibus ofſciͤſi.
ab oibus öferen
on mileg excipit
8 pauper offes
rant non habeti
eſt, ioͤ ab oib⸗
dune geinnd
eln ipſid p poſſi
urgen 4
hʒ cũ paupib?
, Okatto.
iſta pcurſ xpi
niam peccato
nibilominus
ſteram i nictu
möi illecebriſ
me. iuis ſacris
ns congruemẽ
tatois Locutdis
omni pollutioe

ßdini bae nita⸗

ſis. ac wilitaꝛi ſ
aceꝛe: ut ualeam
oſeg. e 60 uſtam

a deo niſſis de
eſfu ho
nes officinz bap
nctoritate ult⸗
ſtificandum Xh
teſtatm Jop
it homo mmiſſc⸗
mes) Ouzeni
erbum domin,

Piꝛime partis.

dũ ante illum q̃ͥ ẽ auctoꝛ gre(¶ Vice venit ĩ te

ſtimonium.ſ.ut teſtimonium ꝑhiberetide lu

min e)..ſ.xpᷣo(ut ꝑ ueid ẽ ꝑ eiꝰ teſtimoniũ

(oẽs cꝛederẽt ) xpᷣm.Et nota ꝙ euangeliſta
qnq; hic mutat nomẽ uerbi.nũc eĩ appellat
lucẽ.nũc lumẽ.⁊ G̊̊ iõo:qꝛ lux dicit claritatẽ
in puritate ſua.ſine alterius natuꝛe adiũctõ
ne. Sʒ lumẽ dicit claꝛitatẽ cũ aliq̃ re ↄiũcta

ſicut claritas aeꝛis.nõ ẽ lux ſʒ lumen. Et qm̃

iohis miſſuſ fuit ut teſtimõiũ ꝑhibeꝛet ð xpᷣo
ĩ quo ẽ unio hũane nature cum vbo:iõ dicit
euãgeliſta.eum ꝑhibere teſtimoniũ õ̊ lumi
ne. Bed qr iudei eſtimauerunt ð iohe ne foꝛ
te ille eſſet xpᷣs. Ideo eorũ falſam opinionez
rmouet euãgeliſta dicẽſ.¶Nõ erat ille lux)
.ſ. va ꝑ eſſentiam ⁊ ex ſe naturaliteꝛ lucenſ ⁊
ad illumindduz alios luce gr̃e ꝑ ſe ſufficiens
ſed lux ꝑ ꝑticipatõem ⁊ a luce va illa q̃ lucẽ
ĩhabitat inacceſſibilem illuminatꝰ.ut de ea
luce va ⁊ ſole iuſticie.ſ.vbo q̃ ẽ ſubſtãtia pa
tꝛis luxq; in quo tenebre nõ ſũt vile.teſtĩoni
um phiberet. Johes.quidem ⁊ ſct᷑i nõ ſt᷑ lux
illuminãs effectiue.ſʒ lux illuĩata a luce pri
ma. Eſt em̃ lux illummans effectiue.q̃ ẽ lux
ꝑ eſſentiã ⁊ ſic ſolus deꝰ ẽ lux illuminãs.E ſt
2 lux illuminãs diſpoſit iue.q̃ ẽ lux ꝑ ꝑticipa
tõeʒ ⁊ ſic ſãcti ſunt lux ꝗ illuminãt vbo ⁊ ex
emplo. IJpᷣa ãt lux.ð qua teſtimõium ꝑhibe
bat (eꝛat)ab et᷑no (lux va)ſine falſitate ſine
umbra.⁊ ſine ꝑticipatõe:ſed ꝑ eſſentiam.q̃ il-

luminat lumine gratie (omnem hoĩeʒ uemẽ

tem ĩ hũc m m) teneboſum ⁊ quẽlibet uer̃
illuminãdum.qr ſᷣm Aug.nullus ẽ de oĩbus
qui illuminat. qui nõ ꝑ hanc lucem illumie
tuꝛ. Uel ſᷣm Cꝛipᷣ.¶ Aluminat oẽm hoĩiem)
qu antum in ſe ẽ ⁊ ad eũ ꝑtinet.Quia ſi aliꝗ
non ſunt illuminati hoc iõ ẽ qr ſe ſubtrahũt
ab influentia hꝰlucis. Si eni ꝗqdã mentis ſue
oculos claudẽtes nolũt ſuſcipere lucis hꝰ ꝛa
dios.nõ a lucis natura obtenebratio ẽ illis:
ſed a malitia eoꝝ qui huic illumina ioni obi
cem ponunt. ⁊ a luce ſe auertẽtes:nolũtarie
ſeipſos gre dono priuant.Et iõ ĩiexcuſabil ẽ
homo qui ſe ad gram recipiẽdam ñ ppaꝛat.
Et ꝗqdem vbũ ⁊ lux illa.id eſt ſapientia ði ꝑ
q; factꝰẽ mõs id ẽ uniuerſitas reꝝ ⁊ oĩs cꝛea
tuꝛa in mundo eꝛat.ab ipſo ſcilicet mõi exor
dio ſicut cauſa ĩ effectu. ⁊ aꝛs oĩpotẽtiſ dei ꝑ
q; olĩla facta ſunt ĩ facto:h̊ ẽ ĩ uniueꝛᷣ cꝛeatu
ꝛis lucebat ꝛõe creandi ⁊ gubernãdi eas. ide

us ei eſt pnñs ubiq; ꝑ potentiã.qr eius vᷣtꝰ ad

ola ſe extẽ dit.ſicut ẽ rex in toto regno: ⁊ ꝑ pᷣ
ſentiam qr oĩa nuda ⁊ aperta ſũt oculiſ eiꝰ.ſi
cut ẽ rex ĩ aula ſua.qr oĩa que ſũt ibi patent
eias aſpectui.⁊ peꝛ eſſẽtiã.qr ñ ſolũ dat r̃bꝰ
eſſe ſed rebus creatis exñs ↄſeꝛuat eas ĩ eſſe
ꝙ non facit niſi ꝑ ſeipſum.ubiq; ꝑ eſſentiam
pnᷣtialiteꝛ exñtem:ſicut rex ẽ ĩ loco ſuo ðtmi
nato cui corpus ſuũ ẽ ꝓ portionatũC(. Mũdꝰ
Ainqᷓ;(per ipſu factꝰ ẽ ua bonitate.ut eſſẽt

Capłz. xviij.

quibꝰ ſuam gr azʒ ĩpartuẽt(¶ Et mũdus).i.hõ
mundum inhabitans(eum Inõdũ((cognouit
N⁊ ideo neceſſariũ erat ꝙ ipſe creator ꝑ c ar
nem in mom veniꝛet.ut per ſeipſuʒ cognoſce
ꝛetur. Uel mundꝰ.i.mũdani ⁊ mõi amatores
eũ non cognouerunt.qꝛ mõane ĩpꝛeſſiones in
Farlbet; taliũ ĩpediunt a cognitione diuino
rũ.Qui ãt dei amici erãt euʒ etiam añ coꝛꝑa
lẽ pnñtiam cognouerũt.Et ideo lʒ eſſet ĩ mon
do.ſic deus uniuerſaliter eſt ĩ rebꝰ creatis:
hoc tamen ñ ſufſecit ut cognoſci poſſet a ru
dibus ⁊ mundanis. Qua ꝓpter. ut ad ſenſum
ab omnibus uideri poſſet caꝛnẽ ĩduit.⁊ ſic ꝑ
ĩcaꝛnatõʒ ſen carnis aſſũptõʒ (ĩ ꝓpᷣa uẽit: )
ſ.ĩ mõm ꝗ ſuus ppᷣus eſt. ſicut cꝛeatura ſua
qᷓ; ie fecerat:ꝑ quẽ facta ſt᷑ oĩa qꝛ ĩ mᷣo ap
paꝛuit ꝑ humanitatẽ quã fecerat ꝑ diuinita
tem. Et ſpãliteꝛ uenit ĩ iudeã que dicebatur
terra dei.⁊ ad iudeos de quibus oriũdus fue
rat.quos pᷣ ceteꝛiſ ĩ populũ peculiarẽ ſibi ele
gerat:qꝛ ſemen abrahe apphendit. dum exi

uit a pr̃e ⁊ uenit ĩ mundũ carnẽ aſſumẽſ. AIn

mðo eꝛat ꝑ deitatẽ: ſʒ ĩi mòum uenit ꝑ hũani
tatẽ. Uenire ꝗppe ł abir̃ ẽ hũanitatis:ſʒ ma
neꝛe deitatis. Uñ ſenſus ẽ. uenit id ẽ uiſbilr
apparuit. Et uenit nõ ꝑp ſe ſed ꝑꝑ noſ:⁊ hoc
bene ĩnuit euãgeliſta.qr em̃ ñ cognoſcebat
mũdus ſublimitatem diuinit atis apparnit ĩ

bumilitate humanitatis.(Et ſui eum ꝑ fidẽ

⁊ appꝛobationem non recederunt id ẽ hoĩeſ
quos ad ymaginem ⁊ ſimilitudinem ſuam fe
cerat magna ex parte in eum credere nolue
runt uel ſui.id eſt iudei eum per fidem ⁊ ca
ꝛitatem nõ receperũt. Sic ⁊ hodie elerici ꝗ
reſpectu omnium xpᷣianoꝛum magis propr ie
ſũt ſui.qr de ſorte dei ſt pꝛo mag ꝑte eum n
recipiũt.ſed prauis ſuis moribus magie quã
layci eum abiciunt. Moraliter deus i pꝛopᷣa
vẽit qr uẽit i mẽtes hoĩʒ ꝗ ſe totos ðᷣo ðdica
uerũt ⁊ ſeipᷣos abnegãtes.dᷣo ſe totalr ppᷣ os
fecerũt.ut iam ñ ſibi.ſed deo uiuãt ⁊ ſui eũ ñ
fceperũt id eſt illi qui ſũt ſuimet. querẽtes
que ſua ſũt ñ que dei:tales enim eum ñ r̃ci
piũt nec uenit ĩ tales mẽtes.Et ſic uolẽs de

um ĩ ſe uenire.oportet ꝙ ſit fiuuſ dei uerbuʒ

enim cuius proprium eſt quod eſt filius.non

uenit niñ ĩ propria id eſt ĩ eos qui ſũt filij dei

qui credũt ĩ nomie eius cuius nomẽ propꝛiũ
eſt filius. Aliqui tamẽ de ſuis ⁊ pauci.com
paꝛatiue recepeꝛũt eum per fidem caritate ĩ
formatam. filium dei a patre miſſum. ac ue
rum ⁊ hominem cꝛedẽtes ⁊ cõfi ẽtes: fibiq;
per caꝛitatem ĩherẽtes. Sed quid eis profu
it.ꝙ eum receperüt: Multum ꝗppe pꝛofut
eis qꝛ nniuer ſalite r quotquot )abſq; diſtie
tõe ſtatus aut cõdicis. ſexus aut etatis.⁊ ſi
ne diſcretõe ꝑſona ꝝꝑ (receperũt eũ) ꝑ fidem
(ðdit eis ptatẽ filios ði fieꝛi).ſ.adoptõis ꝑ
rgeneꝛatõʒ baptiſmi ⁊ graz adoptõis (his ꝗ

credut ĩ noĩe eiꝰ id ẽ ĩ ꝛe uel veꝛitate nomis

de eo ꝙ iohes non ꝑ ſe ipᷣm ſʒ a deo

ꝙ ẽ xpᷣs dens ungẽs ⁊ homo unctus. Nomen
quoq; eiꝰ ẽ emanuel id ẽ nobiſcũ deus.⁊ iðᷣo
ille credit ĩ noĩe eius qui cꝛedit eum öum ⁊
hoĩem ⁊ hoc ẽ filius ði. Uñ Johes. Omnis
qui credit qm̃ ipſe ẽ filius dei:ex deo natꝰ ẽ

Et notandũ ꝙ nõ dicit: fecit eos filios dei.ſ,ʒ

ait:õdit eis p tatẽ filios di fieri:⁊ hoc flgnã
ter ſecũdũ Criſoſtomũ. Pꝛĩio ad oſtẽdenduzʒ
ꝙ multo ſtudio opus ſit vt imaginẽ filiatõis
dei in baptiſmo foꝛmatã icõtaminatã ſẽꝑ cu
ſtodiamꝰ. Scõo ad ſignific andũ.ꝙ hãc põta
tẽ nullꝰ nobis auferre poteꝛit: niſi noſmetipᷣi
auferramus. Ceꝛtõ ad oñdẽdũ ꝙ hec gꝛatia
ñ datur niſi volentibus ⁊ ſtudentibus:ita ꝙ
hoc eſt ĩ oꝑatõne gꝛatie et ĩ põtate liberi aꝛ
bitrij. Nam hoc ꝗdẽ eſt dᷣi ſcʒ daꝛe gꝛatiam
illud ãt hoĩs.ſ.pᷣbere fidem. Poteſtas ergo
filios dei fieri.nõ dat᷑ niſi pfitẽtibus fidẽ xpᷣi
p ſe ſi ſint adulti.uel ꝑ aliũ ſi ſint puuli. Der
filium eĩ natuꝛalẽ ⁊ peꝛ credulitatez ĩ eũ.hꝰ
modi filiatõ acquiꝛitu: ñ peꝛ caꝛniſ propags
tönem.Ecce quantus fructꝰaduẽtus filiꝰdei
qꝛ ex ̊ hõ fit filius dei ꝑ adoptòis gratiã ꝙ;
ipᷣe eſt ꝑ naturã.Et h̊ ẽ magnus fructus.qa
(ut dicit aplłs) ñi filij ⁊ heꝛedes.heredes qdẽ
dei coheredes ãt xpi. Ubi larga miſeꝛicõdia
dei oñdit᷑ qñ qui ſerui non fuerunt digni.etiã
di filij ſint ?⁊ nomientuꝛ. Unde Aug. Magna
beniuolentia uniꝰ natus eſt ⁊ uoluit manere
unus nõ timuit habeꝛe coheredeſ.qr heꝛedi
tas eius non fit anguſtia.ſi multi poſſiderĩt.
Et ne ꝗs putaꝛet hãc natiuitatem caꝛnalem
eſſe ⁊ nõ ſpũalẽ.ſubiungit euẽgeliſta modũ
quo aſſeꝗqmuꝛ iſtà filiatõzʒ: dicẽs(.Qui ñ ex
ſanguinibꝰ id ẽ ex materia ſeminũ pr̃iſ ⁊ ma
tris.pluraliter eĩ ſᷣm gꝛecos dicẽdo ex ſãgui
nibꝰ uii paꝛit᷑ ⁊ femie cõionẽ oñdit qð ẽt ex
ponẽdo ſubdit (neq; ex uolũtate)id ẽ ↄcupi
ſcẽtia ⁊ ölectatõe (caꝛnis)id ẽ mulieris ꝗa
eĩ caꝛo minꝰfoꝛtitudis hẽt.⁊ ab oſſibꝰ ſuſten
ta t᷑ ꝛiõ ꝑ eã ſexus infirmioꝛ öſignat. neq; ex
uolũtate: id ẽ ↄcupia et ölectatõe uiri((ſed
eꝛ ðᷣo nati ſt )ꝑ baptiſmi ſacram̃tũ ⁊ ſpualeʒ
generatõem ⁊ filij adoptõis facti ſt᷑.qꝛ ñ fit
p modũ carnalis generatõis is ſpũalis ĩqᷓ;tũ
boĩes a ðo r̃cipientes gr̃aʒ.tꝛahũt quodam
modo ad nam diuinã qr ꝑ donũ gr̃e efficiũ t᷑
ↄſortes diuĩe natuꝛe. Moꝛaliteꝛ hic collige.
qð nihil humanũ ⁊ ꝑ ↄñs nihil mũdanũ:neq;
cꝛeatũ debet ſe gignere ĩ nobis.ut nõ ex illo
Nſz ex ſolo ðᷣo nati ſimus.Deinde ondit ? mãi
feſtat modũ quo uerbũ uenit ĩ mundũ qꝛ nõ
uenit locali aduentu ⁊ ubi pᷣus non erat:ſed
qr nouo modo ibi eſſe ĩcepit ſcut ꝛex ꝗq pᷣns
eſt ĩ aliqua cim ã ſui potentiam qñ
uenit ilſue pſonatiteꝛ: icipir ibi eſſe nono mõ
ſ.ꝑ ſui pᷣſentiam ſic dei filiꝰg eꝛat pᷣus i mù
do ꝑ potentiaʒ pᷣſentiã ⁊ eſſentiam. uenit ibi
nouo mõ ſcʒ huiliando ſe pꝑ carnis ⁊ nr̃e ĩfir
mitatis aſſumptõm ut filij adoptiui efficeꝛe

miſſus uenit ad publicum.

mur ꝑ filiũ nãlem.t hoc eſt ꝙ d (Et vᷣbus
caꝛo fem̃ eſt )id ẽ carni unitũ ẽ ſeun carneʒ aſ
ſũpſit.B eſt hoĩes a ſſũptũ ĩ unã ꝑſonã ſibi co
pulauit. Caro eim h̊ qr̃ hõ accipiendo ſyno
doc hice ptem ꝓ toto ac ſi diceꝛet.factũ ẽ ca
ro id ẽ hõ( Scm̃ eſt )utiq; vᷣbũ caꝛo.ñ ꝙ vbũᷣ
mutaꝛet i carnem ſʒ qꝛ caꝛnez aia rõnali aĩia
tã ſuſcipiẽdo.ex dĩnitate ⁊ hũanitate una ꝑ.
ſõa ft᷑a ẽ̊. utiſint due nãe ĩ una ꝑſõa ĩcõfuſibi
ter ĩtegre ⁊ ĩdiſticte unite ñ una i aliã ↄuer
ſa. ſʒ abe ĩ una pſona de⁊ hõ. Natura ergo
humana aſſumpta ẽ a vᷣbo.non ĩ unitate na
ture ſed ĩ unitate ſuppoſiti uel ꝑſone.⁊ ideo
ſenſꝰeſt. Uerbum caꝛo factum eſt: acſi dice
ꝛetur deus homo factus eſt. Unde Auguſti.
Filiꝰhoĩs hʒ aĩam. hz coꝛpus. Filius dei qð
E ybũ ði:hʒ hoĩem tan; aĩia corpus. Sicut
aĩᷣa hñs corpꝰ nõ facit duas ꝑſonas ſed unuʒ
hoĩem.ſic vbũ hnñs hoĩez.ñ duas pſonas ſed
unũ xpᷣm. Quid ẽ hõ:Aiĩa ꝛõnalis hñs corpꝰ.
Quid ẽ xpᷣs: Uerbũ ði hñs hoĩem. Dec Aug-
Perfectã ergo in ſe natuꝛã hoĩs dñs mõſtꝛa
uir:qr totũ hominẽ ſaluare uenit.Unð Cri.
Nam qꝛ iam duduz pꝓpteꝛ peccatum hõ totꝰ
ſentẽtiam mortis ĩcurrerat.⁊ ĩ corꝑe ⁊ ĩ aĩa
neceſſario dominus utꝛunq; ſuſcepit ut utrũ
que ſaluaret. Pec Cꝛiſo.Noluit ãt euangeli
ſta nominaꝛe totum. ut oñdeꝛet ſingulareʒ ⁊
maximã unionem vbi ad hoĩem.que tata e:
ut nõ ſolum ueꝛbũ ſit homo.⁊ homo vbum:
ſed etiã ſeꝑatis ꝑtibus hominis.ſcʒ caꝛne ⁊
aĩa. uerbũ ẽ unaqueq; ꝑtium ⁊ q̃libet ꝑs eſt
uerbũ.Et licet aĩa ſit nobilior ⁊ pᷣſtantior cãᷣ
ne.noĩat tñ caꝛnẽ magis qᷓ; aĩiaʒ.qr ut magis
nos ceꝛtificaꝛet.ideo ꝑtem ĩdignioꝛẽ expᷣſſit.
de q̃ magis dubium eſſe poteꝛat. quod vbuʒ
ipſam aſſumpſerit. Moraliteꝛ autem maluit
dicere caro quam anima. ad commendãduz
inenarrabilem condeſcenſum benignitatis ⁊
humilitatis dei unde paꝛtem uilioꝛem nomi
nauit. In quo ſuperbiam multoꝛum pꝑcutit.
qui requiſiti de cognatione ſua: reſpondent
nominando aliquem tenentem ſtatum digni
tatis.etiam in linea ꝛemota ditentes ſe eſſe
nepotes talis epᷣi pꝛepoſiti uel decani aut hu
iuſmodi.⁊ tacent de parentibus ⁊ alijſ ꝗ ma
gis ſunt propinqui Exemplum ad hoc fabu
loſum narratuꝛ de mulo.qui ꝛequiſitus quiſ
eſſet pater eius e it oxtzaꝛius eſſet eius
auunculus tacens ⁊ erubeſcens quod azinui
eſſet pater eius (Et)ſc vbum (habitauit)
in nobis id eſt in noſtꝛa natura inſeperabilit᷑
ut ampliꝰ nullatenus ab ea diſtiungeꝛef᷑.Nõ
eſt ĩtelligendum quod habitauit ĩ nobis q̃ñ
ĩ unitate ſuppoſiti.ĩ quolibet noſtrum ſicut
in chriſto.ſed ĩtelligendum in unitate natu
2e humane. quam communem nobiſcum ha
buit.ecum qua manſionem perpetuam inijt.
Uel hĩtauit ĩ nobis id eſt ĩter nos in mõoo fʒ
illud Baꝛuch in teꝛris uiſus eſt.⁊ cũ hoĩibꝰ⸗

EEE

— -—

riieoneto bĩ

Tpernumram t ſetn
1 aegnes eice ſatt
denns Et attidel
guifidu ſinlliain
iſberhciunm ümli
eutns tepreſſion
Uldimas oriam le
Ebabere nigenimnz
glehneunlen in
gen palge ornatum
centemn:? incipiens
ileyg totum appa
thumerore clceret
cere: naſ rer
urbecenangeliſ
iſenane din oͤgi
ci muona⸗
amnflldeſtrre
enchnnteehe
ſetn nmniru
ta, Ethreniite,
L idenicgan
ltiegenenu
lere ſſichii⸗

um.

r (Er gh⸗
loni ſbi .
0
Dlendo⸗ ſno
ſacnͤe
i tha bi
mnitate u
e Une
Maicfubi
e
ni unitate de
hſone ideo
neſt:ackidice
Ande Augtſt.
.Filinscei g
toſpus. Bicut
ſonas ſed unuz
uas plongs ſed
alis hig corp'.
jem, dee Aug.
ig ßs möſteg
nit, Und Ari.
atum ho tot
corpe ? i aia
ſcepit ut utri
taͤt euangeli
Lſingularez 2
n. que tata e:
vomo vbum:
8.ſcz cnne 2
qlibet ps eſt
1 pſtantior c
3. gr mmags
gnioꝛd expſſit.
at. quod vonz
autem maluit
commendaduz
h benignitatis
uiliotem nonmi
ltoꝛum pcutit.
ua: reſpondent
nſtatum igni
itentes ſe eſſe
decani aut bu
us 1 aliſſ gms

m .
aequiftus dal
,aning eſſeteln

ena guo zſll

In bebittu)
nliiuntil

diſiung obis äf
n ſicut

itauitin

Pꝛime partis.

uerſatus . Moraliter põt etiam intelligi vᷣ
habitatõe mẽtaii.qua deus mentem ĩbabi
tat ꝑ gratiam. Et hec uerbi inhabitatõ mẽta
lis bene ſequitur eiꝰ ihab tatõem caꝛnalem
qᷓ viᷣlicet factum ẽ caro.ſicut effectus ſegꝗt
ſuam cãm. Er eo eni ꝙ vbum ẽ incarnatũ ꝓ
nenit nobis illuo bonũ ꝙ idem vbuz nos ĩha
bitat mẽtaliter (Et vidimus gloriã einſ id ẽ
cognouimꝰmaieſtatem glorioſã diuinitatis&
q̃ſ id eſt veꝛe (vnigeniti a pr̃e) vntꝰ eiuſ ẽ
cum eo nature. Uiore accipituz pro uiſione
coꝛporali ⁊ pro cognitõe intelligibili.⁊ utꝛo
q; mõ vidẽdi habuit iohes ⁊ alij apoſtoli no
titiam verbi incaꝛnati.qr cũ ipſo fuerùt cor
poraliter ↄuerſati ⁊ ſic viderunt ſenſibiliter
opera. virtutẽ totiꝰ nature excedẽtia.ex qui
bus viſu mentis ꝑceperunt ⁊ itellexerunt di
ninitatis eius excellentiam in carne latẽtẽ.
qᷓ; ꝓ ifirmitate carnis viſibilis ſuperbi creðᷣ
noluerunt. Sloriam ꝗppe vbi cognouerũt di
ſcipuli in ſapientia doctrine.⁊ qr eꝛat docẽs
ſicut poteſtatem habens.⁊ ꝓpꝛia auctoritate
loq̃ns: ſimiliteꝛ in miraculoꝝ operatõne.⁊ qꝛ
cꝛeature obediãt ei ad nutu ſicut dño ⁊ crea
tori: necnon in tꝛanſfiguratõe.ĩ paſſione .
ſurꝛectione.ĩ aſcẽſione ⁊ in ſpnᷣſſãcti miſſiõe
Propter ꝙ dicens ⁊ uidimus gloriaʒ eiꝰ ſub
dit q̃ñ exponẽdo hãc gliaʒ quaſi vnigeniti a
patre id ẽ ñ ꝑ adoptõem: ſʒ reuera unigeni
ti per naturam ⁊ natuꝛalite: ab eo ꝓcedẽtis
7 ꝑ ↄſequẽs eãdẽ naturã numeꝛo cuʒ ipo ba
bentis.ſEt attẽde ꝙ ly quaſi.nõ ponitu: ̊ ad
ſignificãdũ ſimilitudinẽ filiatõis diuine qr nõ
eſt h̊ expᷣſſiuum ſimilitudinis ł ↄparatõis:ſʒ
veꝛitatis ⁊ expreſſionis.Ac ſi dicat ſᷣm Cꝛiſ.
Uidimus gloriam q̊lem decebat ⁊ ↄueniens
E habere unigenituʒ filium. Et eſt modus lo
quẽdi ſᷣm eundem.ñſcut ſi aliquis vidiſſet re
gem valde ornatum. ⁊ ĩ multiplici głia ince
dentem: ⁊ incipiens de hoc alijs naꝛꝛaꝛe.nec
valens totum appaꝛatum ⁊ orn atꝰ claꝛitaiẽ
enumerare diceret alijs ſic. Quid oportet mł
ta dicere:quaſi rex ibat.i.ſeut decebat ᷣgẽ.
Ita ⁊ hec euangeliſta.cũ nõ poſſet ſub bre
ui ſermone oĩa q̊ ð gloria verbi cognouerat
enaꝛrar̃:puta quomodo angeli ipCʒ gloꝛifica
ueꝛant ut ſᷣui paſtoreſ magi adducti per ſtel
lam. ðmones de corporibꝰexpulſi.mortui ſu
ſcitati. infirmi curati.⁊ alia iã ſupra mẽora
ta. Et breuit᷑ oĩs creatuꝛa cognouit ⁊ clama
uit ꝛegem celoꝝ adueniſſe: immo ⁊ pater de
ceł ⁊ ſpuũſſãctꝰſr̃ ip¶ʒ veniẽſ h̊ teſtati ſũt. Pec
2 infinita alia gloꝛiã vbi atteſtãtia bꝛeuit᷑ 2
phẽdẽs ioh̊s dicit ⁊ uidimus gloriã eiuſ.qua
ſi unigeniti a pr̃e:id ẽ tatã q̃lem decet umige
nitũ dei.eſt eꝛgo dei filius iuxta diuinitatis
exce llentiã.unigenitꝰa pr̃e:iuxta frnam vo
ſocietatè pꝛimogenitus in gẽa. Inde ẽ ꝙ ff̃
nũcupat᷑ ⁊ dominꝰ fr̃ qꝛ primogenitꝰ dñus qꝛ
unigenitus.C(ognitio aut vbi incarnati qᷓ; ha

Caplʒ. x viij.

bneꝛũt apłi ⁊ cꝛedẽtes.fuit q̃ntũ að ntꝛanq;
nã m. ſ. diuinã ⁊ hũanã: quãtù g ad diuinã di
cit.⁊ uidimus głiam eius q̃ſ unigẽiti a pr̃e
ſed qᷓ;tũ ad hũanam ſubiũgit ⁊ uidimus eum
plenũ gr a.i.cariſmet.bꝰ.qr oĩa dona ſancti
ſpus abſq; mſuꝛa r̃cepit:⁊ vitatis qꝛ ꝓmiſſa
adipleuit.Et dic plenũ gre ad exaurienda
pct᷑a.⁊ plenũ vitatis adiplẽda ꝓmiſſa.Et ue
re plenũ. qr ĩ xpᷣo habitat oĩs plenitudo dini
tatis cor ꝑaliteꝛ. Et notãdũ ꝙ iſtud euangeli
uz cũ ſit altiſſime ĩtelligẽtie.⁊ ↄtineat ꝓfũdiſ
ſima miſtẽia.⁊ pᷣcipue ubi dicit vbũ caꝛo fac
tũ ẽ cuiꝰmiſterij modũ explicare ille ſactiſſi
mꝰiohdes ſe fatet᷑ ĩdignũ:ñ dubiũ ꝗn vba ſint
magne efficatie. Un cõſuetudo laudabił ẽ.
qꝙi fine miſſe iſtõ euãgeliũ legit᷑ ð cuiꝰ euã
gelij eff catia.bꝛeuit᷑ ꝛecito qda exẽpla.In a
gtania fuerũt ðᷣo mõiaci.ãbo mẽdici ⁊ ui
dẽs un ꝙ alteri pl“ daret᷑: clã uni ſacerdoti
dixit. Si feceris id ꝙ tibi dixero ſcʒ ꝙ illud
eupgeliũ. In pᷣncipio erat vbũ legeris ĩ auꝛe
ſocij mei me iñ ũ audiẽte pꝛocerto fugabit᷑ ð
mõ ab ipᷣo Intelligẽs ãt ſacerdos vᷣſuciã de
mõis:alte ũllõ euãgeliũ legit.Et cũ diceret.
Uerbũ caro factũ ẽ ſtati öᷣmões euolauerũut
2 ſbo liherati ſt᷑. It᷑ narrat diabolũ dixiſſe
cuidã ſct᷑o hoĩ ẽẽ qdᷣdã.vbum euãgelij ualõ
tremebũdũ dᷣmõibꝰquo ifrogãte ꝙ eẽt illõ x
bũ:noluit dicer. Uir ãt ille cũ ꝓduceret i me
diũ plures auctoritates diabolꝰꝛndit ad ſin
gka ñ eẽ illð.Tãdẽ itrogatꝰan eẽt illud. Uer
bũ caro fctm è.ñ ꝛñdit:ſʒ cũ clamor̃ diſpuit.
Itẽ cuidã abbati apꝑuit diabol“i for̃a młie
ris pulc hre.alliciẽs eũ ad ↄcubitũ.cũ ſoli eſ
ſent ĩ quodã niridiaꝛio: ⁊ ad vtẽs abbas ma
liciã diaboli ſiguit ſe:dicẽs.vᷣbũ caro factuzʒ
E ⁊ hĩtauit ĩ nobiſ:⁊ mox ðᷣmõ cũ mag ſtꝛepi
tu diſparuit. Itẽ legit᷑ de quodam mõacho
qui cù audiens legi iſtud euangeliuʒ. In pᷣn
cipio erat vbũ.⁊ ꝑuento ad vbu caro faciunz
eſt nõ genuflecteret nec aliquã ruerẽciã fa
ceret:diabolꝰei alapã ðdit:dicẽſ.Si legeꝛet᷑
Sbũu vmon factũ ẽ. nos nũqᷓ; genu flecteꝛe ceſ
ſaremꝰ. æ Expimto patg. ꝙ uidius e(plenu
gre ⁊ vitatis qꝛ ð plẽitudie eius nos accepi
mꝰ ⁊ gr am ꝓ gra.Quaſi diceꝛet.ẽt nos om̃s
duodecĩ. ⁊ ois plẽitudo fioliũ ⁊ ꝗ nũc ſt᷑ ⁊ fu
turoꝝ.ð plenitudie eiꝰ accepimꝰ:⁊ iðo plenũ
fuiſſe dicer̃᷑ poſſumꝰ. Ubi ſciẽdũ ꝙ młtiplex
diſtiguit pleitudo. Una ẽ uniuerſitatis ſiue
nũeꝛoſitat᷑ ⁊ coꝛporeitatis q̃ geneꝛalit᷑ fm di
Sſas ꝑſõaſẽ ĩ eccłia cui nuliũ donũ deẽ. Alia
E ſufficiẽt ie.q̃ fuit ĩ ſtephano ⁊ ĩ alijs ſct᷑iſ ⁊
Eẽ ĩ ſingłis iuſtis.ĩ uno quoq; ꝓ ſua capacita
te. Tercia ẽ pꝛogatiue ſiue habũdãcie.qͥ fuit
ĩ bła vgĩe.q̃ om̃s ſctos excedebat ĩ dõiſ gr̃e.
Vñ ſẽ ĩ ſole de ꝰpoſuit vtutes oĩm ſideꝝx: ita
2 ĩ Maria vtutes oim ſanctoꝝ. Quaꝛe ñ ſuf
ficit ei hrᷣe cũ alus plẽitudinẽ ſufficientie.ni
ſi hẽat eã cũ ſingłari progatiua ⁊ in tãta ba

Johannes cõfeſſus eſt ſe non eẽ xpᷣʒ

bundantia ꝙ poſſit ſuꝑfluere ⁊ redundare ſu
ꝑ peccatoꝛes.cuius tũ gratje auctoꝛ eſt ⁊ pᷣs
Quarta eſt plenitudo ↄſumatõis ſiue excel
lẽtie ⁊ ſupeꝛeffluentie que fuit ĩ xpᷣo ⁊ ð qua
dicit hic iohes. Non ſolum ei habuit plẽitu
dinẽ ĩ alijs ꝛeꝑtam.ſed etiam in alios ꝛedun
dantem.qꝛ ð hac plenitudie donorum quaʒz
habuit. om̃s nos electi tãq; huiꝰcapitis men
bra.q̃ſi peꝛ ꝑuos ꝛiuulos quoſdã. ſupꝛa meꝛi
ta noſtꝛa accepimus.ſcʒ gꝛatiam pro gꝛatia
Gratiam reconciliatõis ⁊ ſalutis.pꝛo gratia
fiõi qua ĩ eũ credimus.gratiam uite eterne
pro gꝛatia preueniẽte ⁊ iuſtificãte: gꝛatiam
remuneratõis ꝓ gratia meꝛiti ðᷣdit: enim no
bis gratiam ut ꝑ eam gloꝛiam ↄſequamuꝛ q̃
gratia ↄſumata.Et breuit᷑ ꝗqeꝗd ð gratia
additur gr̃e pᷣueniẽti totum ẽ gratia ꝓ gr̃a.
Uñnẽ illuo.Quicqd habes meriti preuẽtrix
gra donat. Nil õus ĩ nobis pᷣteꝛ ſua dona co
ꝛonat. Uñ Auguſ.Qnã gr̃am pꝛimo accepi
mꝰ.Fidẽ uocat᷑ em̃ gratia qr gratis dat᷑ hãe
g accepit gratiã pꝛimã peccator.ut eius pec
cata dimitterẽt.Et iteꝝ gratiã ꝓ gr̃a.i.pꝛo
hac gratia ĩ qua ex fið uiuimus r̃cepturi ſu
mꝰ aliam.i.uitam eternã:uita eĩ eterna q̃ſi
merces ẽ fidei: Sʒ qr ipᷣa fides gr̃a eſt: uita
eterna gratia ẽ ꝓ gratia. Et qꝛ ut dictum eſt
ð plenitudie eius om̃s gr̃am accepimus ĩ fõ
te qt plẽo uas accipeꝛe põt aquam qᷓ;tuʒ põt
ſcdᷣm ſuam capacitatem.⁊ ſi parum accipiat
non eſt ðfectus fontis:ſed uaſis ſic ĩ xpo ꝗ ẽ
fons uite plenus.noſ g̃am r̃cepimus ſᷣm coꝛ
diũ noſtrorũ capacitatẽ. Sed vidimꝰ ꝙ pluſ
capit vas baſſũ ⁊ latum.qᷓ; uas altuz ⁊ ſtric
tũ ſic cor baſſũ per humilitatẽ. ⁊ latum ꝑ ca
ritatẽ.plus r̃cipit ⁊ magis ẽ capax gratie qᷓ;
cor alium 3 ſuꝑbiã ⁊ ſtrictum ꝑ auaꝛitiam.
Uñ ex pte dãtis nõ eſt defectus ſed ex parte
noſtra ẽ öfectus ſi non accipimus ꝑ bhũilita
tẽ ⁊ dilectõm quãtum poſſumus.Vnõ iſodo
rus. Nullo magis ðᷣi ⁊ hoĩz ge'am meremur.
q; ſi humiles ĩ ſinu caꝛitatis eſſe ſtuamꝰ. AVt
autẽ dicit Augꝰ. Non erat iſta gratia ĩ uete
ri teſtam̃to.qr lex minabat᷑ non opitulabat
iubebat non ſanabat.lãguoꝛẽ oſtẽdebat nõ
auferebat:ſed pᷣparabat medico uẽtuꝛo cuzʒz
gra ⁊ vitate ⁊ iõ modum acceptõnis gre de
terminans ſubiũgit.Quia lex p moyſeʒ data
ẽ q̃ eſt annũciatio ſalutis.gr̃a qᷓ; dat in uirtu
tibꝰ ⁊ donis ⁊ ſacram̃tis.⁊ q̃ fit ſalus hoĩz ⁊?
vitas ĩpletõis figuraꝝ ⁊ ꝓmiſſionũ. ꝑ ieſum
ſaluatorẽ xpᷣm unctũ ſpũ ſcto.facta ẽ ĩ ſe ⁊
ſe ſufficiẽt. Uñ Aug. Mõtẽ eĩ tpᷣalẽ ⁊ ei᷑nã
oceidit moꝛs dmi tui.ipᷣa ẽ gra.q̃ pmiſſa ⁊ nõ
bĩta ĩ lege. Et Cri.Ea em̃ q̃ ĩ nouo teſtam̃to
pficiẽda erãt.ĩ ueteri teſtamto fignꝛis pᷣſcꝛip
ſer̃t q̃s xpᷣs uẽiẽs adĩpleuit.uUñ figuro data
ẽꝑ moyſẽ vitas ꝑ xpCᷣʒ facta ẽ.q̃it᷑ ãt gyẽga ⁊
vitas facta ẽ oñdit cũ ſubdit᷑. Sũ ut ẽ nẽo id
ẽ nłla creatura uidit unqᷓ/i,uiſiõe ↄpᷣhẽſõiſ

ſed eius precur ſores ⁊ nüciũ.

aꝛ ut (dic Cri.)Nec ãgeli nec ipᷣa ſeraphĩ eſ
ſentid dᷣi uipᷣrùt.ł deũ nemo.ſ.mortaliũ uidit
unqᷓ;. Un Srego. Quamdin h mortaliteꝛ ui
uit᷑.uidᷣri ꝑ quaſdã imagĩes deꝰ põt ſʒ ꝑ ipᷣaʒ
nãe ſue ſpem nõ põt ut aia gra ſpũs afflata
p figuꝛas qſdã deũ uideat ſed ad ipam uiz e
eſſentie nõ ꝑtĩgat. Si vo a quibuſdã poteſt
i hac corruptibili carne uiuẽtibꝰ et᷑na clari
tas dᷣi uiðꝛi:hoc ab hac ſnĩa n abhorret.qm̃
ꝗſꝗs ſapiaz q̃ us eſt:uidet.huic uite fũdiiꝰ
moꝛit᷑.ne iam eiꝰamoꝛe teneat᷑.Et aug.Niſ
eĩ ab hac uita ꝗſq; quodãmodo moꝛiat᷑ non ĩ
illam ꝛapitur ⁊ ſubue hit᷑ uiſionem. Et ſubdi
tur ð eo a quo cõprehẽditur unigenitus ſcʒ
filius ꝗ ẽ ⁊ manet ĩ ſinu id ẽ ĩ itimis ſecꝛetiſ
pr̃is et᷑ni. Der qð ſ̃ʒ ¶ꝛiſ.ſignat᷑ familiaꝛitaſ
⁊ coeternitas eiꝰ apud pr̃em: ipſe enarrauit
fiðᷣlibus qð uidit.qꝛ eos ð ſecretis diuinitatis
docuit.ut ð miſterio trinitatis ⁊ de multis a
lijs.q̃ nõ fuer̃t ita explicite tradita ĩ lege.⁊
ꝓphetis.ſicut xpᷣs explicauit:ſicq; eos ĩ fide
⁊ gr a fiði fũdauit.ac uiã ſalutis oĩbꝰoñdit ⁊
ĩ ſe apuit.Un beda.Põ factꝰenarrauit quid
ð trinitatis unitate ſẽciẽdũ q̃liter ad eiꝰ cõtẽ
gr pperad. qb accib ar pueniẽdũ.Or̃o
mie ihu xpe filij ðᷣi uiui.ꝗ es lux vᷣa
q̃ illuminãs oẽm hoĩez uemẽtẽ ĩ hũc
mom.ego miſer ꝗ tenebꝛis dẽſis ob
fuſcoꝛ.te adoro depᷣcans miſcõiam tuam ut
alam medà illumĩes. mẽtem infoꝛmes. cogita
tões diſponas.ſenſus componas. ſ̃ᷣmões.⁊ ac
tus diꝛigas:quatẽus iniꝗtatis auctor ⁊ tene
braꝝ amatoꝛ nõ me ſurripiat nec ĩ me ſignũ
ſunm reperiat:ſed ueriſſime lucis fulgoꝛe P
cuſſus pꝛocul a me recedat.ut ꝑ claram ⁊ ꝛe

ctam ſemitam. ad te lucis auctoꝛẽ tendens?

d tuã gloriam puenia ſempiternã. Amẽ.
¶ Quia iohes confeſſus ẽ ſe non eſſe xpᷣm ſʒ
eius pᷣeurſorẽ.⁊ nuncium. Capitnluz. xix.
0 nibus autem exiſtimantibus ⁊?
cogitantibus in coꝛde ſuo de iohã
ne.ne forte eſſet xpᷣus in lege pro
miſſus tum pꝛopter mirabilẽ eius
conceptum ⁊ oꝛtum:tum propter ſancte ui
te eius meritum:tum propter doctrine eius
prudentiam efficacem: tum propter baptiſ
mi nouitatem.phariſei audita opinione quã
turba habebat de iohanne:moti contra eũ.
quod ſi baptigandi officium preter oꝛdinem

legis ⁊ traditionem eoruʒz aſſumpſiſſet ĩdebi
te.⁊ dubitantes an meſſias eſſet (miſer̃t ab

hieroſolĩs) ad ic heʒ ð ſtirpe ſaceꝛdotali exñ

tẽ (ſacerdotes ⁊ leuitas)i lege ſapiẽtes(ut ĩ
trogarẽt eũ)ꝗs eſſʒ ⁊ q̃fe baptizaret. Sapiẽ
tes tñ et ſeribe ſciꝛe poterãt eũ ñ ẽẽ xpᷣm.qr
xpᷣs pmiſſꝰfuit ex tribu iuda:iohes ãt fuit ex
tꝛibu leui. Johãni ĩ utero ſct᷑ificato.mouet

qſtio ꝗs ſit:ratõe cꝰnota q̃ttuoꝛ ꝗ̃ſtões cuili

bet ð ſuis mouẽdas.ſczʒ.ꝗd ſit ĩ nã. ꝗgd i pſo
na q̃lis i foꝛma qntꝰ ĩ ſtatura. Priꝰ g de his

ARRX.

i
ſ3 X

önn ge iſa eutss.
r ſiepotegl
1 intentönen gueren
ſtionenreſponcit 40
iſer utreſponcerete
ron Vne licet expre
eſer chricus hoctan
tendedami corte u
ponfohe, Köͤſeſſus e
negauit ſe ee gen
popinio nulgi oud⸗
lit ſe eſe tij eun.
ſe ſ ee iucici non ſe
lorſeſſus feſſe er
onf mici. Coſe
ſiſengauit eſſe nor
ienedanena
Wziinalut
ananetiiner

ensſonneinn

re adſeii ein⸗

Et aug. iſ
en. kt ſubai
ſgenitno ſcz
timis ſecꝛetif
famlianita
tis diuinitanis
de mulnig 3
ta ilege,
c eosi fige
0b ondit 7
larrauit quid
ad eid ctẽ
eniédi, Of
g eo ux va
neté i huͦc
is deſis ob
m tuam ut
nes. cogita
ßmöes. ac
ctor ? tene
ime ſignu
s fulgoꝛe .
claram 7ꝛe
e tendens:
nä. Amé.
neſſe xpm ſz
apitnlu;, rix.
imantibus 7
ſuo ge ioha
in lege pro
jrabilé eins
, ſancte ui
ctrine eius
bter baptiß
pinione oua
contra en⸗
ter oꝛdinen
npfiſſet iei
1 miſeft 40
ceroralieri
ſopiereli
zret⸗ Guhſe

D

Prime partis.

teipſũ ĩterroga.ut uideas quid interꝛoganti
deo poſſis rñ dere. Drima ego queſtio ẽ ꝗd
ſis in natura. Ad hoc trina è rñſo. Es enĩ hõ
ꝛatione corporis teꝛra, ut humilieris Söſupeꝛ
biã:es rõne aĩe ſpũs ut ſurſũ coneꝛis ↄð aua
ꝛitias: es rõne homo id eſt animal rõnale ut
rõnabiliteꝛ ↄuerſeꝛis ↄtꝛa luxuriam. Hec eꝛ
go querit a te deus. Tu quis eſ.O ſuperbe ð
natuꝛaſti.ñ ex terra te hũilians.ſʒ aer te ex
altans:nõ ſpũs querẽſ ſpũalia.ſʒ caro ſapiẽſ
terrena:ñ hõ rõe utẽſ.ſʒ beſtia brutaliteꝛ ui
uens. Secunda queſtio eſt quis ſis in perſo
na. ⁊ hoc queret᷑ a te quando pulſaueꝛis ad
ianuam:dicens dñe dñe apeꝛi nobis. Et fõte
rñdebis xpᷣianus ſum. Sʒ (ut dicit A mbꝛo.)
mendaciũ eſt xpᷣianum ſe diceꝛe ⁊ opeꝛa xpᷣi
ñ facere. Uel fote ꝛůdebis amicꝰẽ. Sed attẽ
de ꝗd dicit. Uos amici mei eſtis:ſi feceritis
q̃ pᷣcipio uobis.Si eꝛgo neuter es: audies.
Amẽ dico uobis neſcio uos.Tertia qõ eſt.q̃
lis es.ſ.in foꝛma morum ⁊ actionum inteꝛiꝰ
2æ exterius.ut attendas diligẽter quantũ ꝓfi
cias uel quantum deficias Qusꝛta queſtio
eſt quantus ſis.ſ.in ſpũali ſtatura:qᷓ; paruꝰp
hnumilitatem ut ſciatuꝛ an poſſ is ꝑ anguſtazʒ
portam intraꝛe ad uitã qᷓ; magn ꝑ caritateʒ
ut ſciatuꝛ quantus tibi locus ĩ celo debeat᷑.
Interrogatus eꝛgo ꝗs eſſet (cõfeſſus ẽ Jue
ritatezʒ (⁊ nõ negauit) hoc ei eſſet negar̃ ipᷣʒ
xpᷣm.q ẽ ipſa ueꝛitas. Uñ ſeqnit᷑ (Et ↄfeſſuſ
E qr ñ ſũ ego xpᷣs). In quo magis ad mẽtem
2 intentönem querentium quã ad ueꝛba ⁊ q̃ᷓ
ſtionem reſpondit.ad hoc enim querebãt ꝗs
eſſet.ut reſponderet eis ſi eſſet chriſtus an
non. Unde licet expreſſe nõ quererẽt an ipᷣe
e ſſet chriſtus boc tamen ſecundum Cꝛiſ. in
tendebant ĩ corde. ut patet ex iohannis reſ
ponſione. Cõfeſſus eſt ſe non eſſe qð nõ erat
ñn negauit ſe eẽ ꝙ erat.Cõfeſſꝰẽ ſe nõ ẽẽ xpᷣʒ
ꝙ opinio uulgi publica habebat:⁊ nõ nega
uit ſe eſſe xpᷣi pᷣcurſorem ꝙ eꝛat. Confeſſ ẽ
ſe ñ eẽ indicẽ: non ſe negauit iudicis pᷣconẽ.
Confeſſus ẽ ſñ eſſe eccleſie ſpõſũ nõ negauit
ſe ſponſi amicu. Cõſeſſus eſt ſe nõ eſſe vpuzʒ
nõ ſe negauit eſſe uocẽ.Elegit ſolið ſubſiſte
re ĩ ſe:ne humana opinione inanit᷑ rapet᷑ ſuꝑ

ſe. Magis ei uoluit infirmitates ſuã humili
teꝛ ꝛecognoſcẽdo ĩter mẽbra xpᷣi nuerari: qᷓ;

eius nom immerito uſuꝛpando ab ipᷣo xpᷣi cõ
poꝛe abſcidi. Pic ẽgo nodis iohis huũilitas qᷓ
nihil maius ẽ: ↄmendat᷑:qui cuʒ tante uiꝛtu
tis eſſet ⁊ auctoritatis apud iudeos: ut eum
crederent vpᷣm ñ eſt tñ eleuatus ĩ ſupbiam.
uſurpans nomen ⁊ honorẽ alienum. Ut eniz
(ait.Cꝛiſoſtomus)deuoti famuli ẽ.non ſoluzʒ
nõ raꝑe gloriã dũi:ſʒ ⁊ oblatã ⁊ młtis tᷣſpue
re. Sed hanc iołl is humilitatẽ lucifeꝛ ñ ha
buit.qui głiam diuinitatis uſurpar̃ ſibi uolu
it. Pãc ẽt hũilitatem primi paꝛenteſ non ha
buerũt.ꝗ dine ſapie ſilitudinẽ ſibi uſurpare

Lapitulũ.xix.

uoluerũt. Pãc igituꝛ hũilitatẽ ille malignuſ
ñ habebat ꝗ ſe extollens diuinũ ibi honorẽ
uſuzpabat.Et adhuc hodie qdã imitãt luci
ferum ut tyrãni:ꝗ ſeuiẽdo uiolent᷑ pꝛeſũt: ⁊
ãabicioſi q ſe extollẽdo neꝗter ſuꝑioꝛitatẽ q̃
rũt.Quidã imitãt ꝓthoplaſtũ:ur hr̃tici ⁊ ho
mies mõane ſapĩe.ꝗ uolũt piꝰſaꝑe q; oʒ ſape
re. Quidã vo pᷣfigurãt ãtixpᷣʒʒ:ut ypocrite. ſi
mulãtes ſct᷑itatẽ ac mẽdaces ⁊ delof i negã
tes vitatẽ. Igr.qꝛ iuði eſtiabat iohᷣezʒ ẽẽ xpʒ
ĩ lege ꝓmiſſũ.pz ꝙ ſᷣm ſcpᷣtuꝛas.ſ.ñ auferret
ſceptrũ ð iuda.⁊ hꝰmõi dñice ĩcaꝛnatõis tpᷣs
ad ẽe tẽ eis fuit notũ.Sʒ mira cecitas iuõo
ꝛũ:ꝗ cũ crederẽt iohʒ ẽẽ xpᷣʒʒ cꝛeder̃ nolebãt

ißpo ioſe atteſtãte xpCꝭ ẽe ſaluatoꝛẽ tot ſigniſ

ac uirtutibꝰapprobatũ.Et qꝛ ſicut apło iuõo
ꝛum expectabat᷑ xpᷣs uentuꝛus ita ⁊? helyas
ipᷣm preceſſurus.ſicut em̃ aduentus xpᷣi fue
rat iudeis ꝓmiſſus.iſta ẽt helye aduẽtus ⁊ iõ
uidentes qui miſſi erant ꝙ iohes non confite
bat ſe eſſe xpᷣm(querebant ſi eèt helyas).
Propteꝛ duo queꝛebàt ſi eſſʒ helyas.quorũ
unũ ẽ ſititudo habitus ⁊ nite auſteꝛitas: ali
nd ſiłitudo officij pcedendo aduẽtum xpᷣi ⁊
rñdit ſe ñ eſſe helyam. Siẽ̃ iohes fuit angłs
ſi natuꝛa ⁊ ꝑſona.ſʒ ofſicõ ⁊ uita:ſic etiã hic
ſe uegat helyam ẽẽ corpor̃ ⁊ ꝑſona:ſʒ alibi
xpᷣs dicit eũ eſſe helyam offitò ⁊ uita. Nõ fu
it ergo helyas ĩ ꝑſona ⁊ corpor̃.ſʒ in ſoũ ⁊ x
tute: quia.ſ.in ſuis opibus onõbat ſimilitudi
nem helye. Sicut em̃ helyas aduentũ dñi pᷣ
ueniet ſᷣm: ita iopes puenit primum. Ille pᷣ
curſoꝛ uenturus ẽ iudicis iſte pᷣcurſor factuſ
eſt ꝛedẽptoꝛis.æt ſicut helyas in deſerto mo
rabatuꝛ.parco cibo utebatur. ⁊ duris ueſti
bus opiebatur:ſic ⁊ iohes.Ambo in deſerto
ↄueꝛſati.ãbo uictu parci.ãbo ueſtitn ĩculti.
Et ſiẽ helyas magni zeli fuit.ſic ⁊ iohes ʒe
lo vitatis mortuus eſt. Ambo reges argue
bant ãbo ꝛegum inſani am tollerabant. Ille
iordanem celũ petituruſ diuiſit. hic ad laua
eꝛũ quo celũ petit᷑ młtos ↄueꝛtit.Et ꝗr ioheſ
ne gauit ſe eſſe aliam. quẽ ante ehꝛiſti aduẽ
tum noueꝛt eẽ uẽ rarcqrebat ſi ꝓpha eẽt)
ſcʒ ille ð quo moyſeſ locutꝰ.ẽ quẽ ẽt cꝛeõbat
eſſe nẽtuꝛũ añ xpCᷣʒj. Erat eĩ famoſa opĩo tunc
tꝑis.ꝙ añ xpCꝭ ueniꝛet unꝰ magnꝰꝓpha. ſim
głaꝛis. ꝓ eo ꝙ ſcꝛiptũ ẽ pph̊ᷣam ſuſcitabit ðꝰ
ð fr̃ibꝰ ur̃is.ipᷣm tãqᷓ; me audietis.ꝙ ſᷣm ueꝛi
tatè ĩtelligendũ eſt ð xpᷣo.lzʒ iuði itelligerent
ð̊ ꝓpha alio.⁊ iõ ĩterꝛogauer̃t eũ ſi eẽt illex
pheta. Et rñdẽs negauit ſe eſſe illũ.ppha.
q?ſcpᷣtura pᷣdicta ĩtelligit᷑.ſʒ ñ negauit ſe ẽẽ
ꝓphaʒ abſolute nec ꝓphaz miſſũ añ xpᷣʒ. Si
ei fuit plꝰqᷓ; ppha.ſeꝗt ꝙ fuit ꝓph̊a.qr minuſ
ĩcludit᷑ĩ maiori. Cũ igr̃ iohᷣs tã famoſus ẽet
ur poſſz ſi uellet xpᷣs putaꝛi: noluit ñ ſolũ xpᷣſ
ſʒ nec heiyas nec pppᷣa aliꝰ reputari ⁊ B; eſt
3 eos ꝗ ſe iactãt ðò gener̃ uita ſcĩa ⁊ hꝰmodi
De ĩde cũ ĩſtarẽt ⁊ quererẽt ꝗs eſſet.⁊ quid

Johannes ofeſſus ẽ ſe ñ eſſẽ xpᷣm

ſe diceret.ne ad illos qui eos miſerũt abſ
q; eſpõio redirẽt: rñdit dans ð̊ xpᷣo teſtimo
niũ aſſerẽdo ſe eiꝰeſſe pᷣcuꝛſorez.⁊ dicens.(¶
Ego uox)non qdẽ iĩ perſona ⁊ corpore.ſed ĩ
officio ⁊ ſiłitudie uox ĩqu vbi ⁊ xpi ꝑ me(¶
clamãtis ĩ öſeꝛto dirigite uiã dñi⸗ſicut dixit
iſaias ppha)id ẽ ego ſũ ille.õ quo ſcriptura
iſaie dicit.ꝙ ĩ õſerio iudee clamare ðbet.ut
hoĩes ad xpi aduẽtum ĩ mũdũ ſe pᷣparẽt.pꝛe
nuncius xpᷣi ĩ öſerto clamat.qr iudee a gr̃a ðᷣi
öſerte ⁊ ſtitute ſeu orelicte ſolatium r̃dẽp
tioniſ annũciat. Et beũ deſignat᷑ iohãnes ĩ ꝓ
prietate uocis.qr erat annũciatõ vbi diuini
i. xpᷣi ꝗ ſᷣm diuinitatem eſt vou patꝛis ſicut
uox hùana ẽ expᷣſſiua uerbi mẽtalis. Uos g
uocat᷑ iohannes qr vbũ uocatur xpᷣs. Sicut
em̃ pᷣedit uox vᷣbũ ita iohãnes pᷣcedit xpᷣm.
Nam ſtatiʒ ut ex oꝛe loquẽtis ſonus ĩ qualeſ
cũq; pꝓcedit uox ẽ. uerbum ãt nõdũ eſt.quia
oẽ uerbũ aliꝗd ſignificat. Et ſicut uox mani
feſtat pum.ſic iohãnes xpᷣm qꝛ ꝓpteꝛea ue
nit. ut eum ĩ iſꝛael mãifeſtaret. Item uox ꝓ
pingoꝛ ẽ vbo qᷓ; ſonus qꝛ pꝛimo audituꝛ ſonꝰ
deinde pcipituꝛ ꝙ uox eſt.⁊ deinde ueꝛbũ ꝙ;
dicit᷑ ꝑ nocem. Si iohãnes ꝓpingoꝛ eſt xpᷣo
q; alij pphete quorum ꝓphecia fuit q̃ſ ſonꝰ.
reſpectu iohannis qr illi ð r̃motis iſte ð ppĩ
quo chriſtum ĩdicauir:dicẽs.Ecce agnꝰ dei
Merito gᷓ iohannes precuꝛſor dñi uocatur.
ꝗqa ⁊ naſcendo ⁊ baptizando ⁊ predicando ⁊
moꝛiẽdo:⁊ ipſe ſui nominis appellatõe xpᷣm
precuꝛrebat. Sed ꝗqd clamabat alius euan
geliſta ſicut naꝛrat:dicẽs. Parate.i.pꝛepaꝛa
te uiã domini.ſ.quo ad mãdatoꝝ implectõʒ.
ꝛectas faci te ſe mitas eius.ſ.quo ad conſil io
rum ſupeꝛeꝛogatonẽ:ut ipſe ad uos uenire
dignetur.⁊ ĩ nobis habitare:qui niſi per uiã
⁊2 ſemitas rectas neſcit iĩicedere uel ad hoĩeſĩ
traꝛe. Unde ĩ pſal. VUias tuas domie demon
ſtꝛa mihi ⁊ ſemitas tuas edoce me. Primuʒ
clamabat ad om̃s.ſecundũ ad proficient es.
Et he ſemite ꝑ quaſ cito compendioſe pᷣueni
tur ad patriam melius rectificantuz ĩ ſolitu
dĩe.i.ĩ mũdanoꝛuz elongatione ⁊ omnimoda
temporalium abſtractõe:ne ꝑ colles deuiaſ
mũdane oblectatiõis cõtigat obeꝛrare.has
autem ſemitas ꝗqdam obliquant ꝗ ſpẽʒz ſanc
titatis pꝛetendentes ł habitum religioniſ ge

ſtantes i obſeꝛudãtiis ꝛeligiõis ⁊ ↄſilijs euan

gelicis ñ recte ambulant nec ſeipſos ĩ ill ꝛec
tificant. Uel per uias que aptiores ſunt poſ

ſunt irelligi actõnes per ſemitas que magis

occulte ſunt cordis ĩtentẽes. Vñ paꝛate niaʒ
dñi ꝑ mali deſertionẽ.⁊ boni oꝑatõm ꝛectas
facite ſemitas eius.i ĩtentões occultas faci
te rectas nõ diſtoꝛtas.ſcʒ ꝓ eteꝛnis ñ pꝛo teꝛ
ꝛenis faciatis. Refoꝛmatio imagĩs in mente
hoc attenditur. q; facies mẽtis ĩcuꝛuata ad
trã ꝑ terrenoꝝ oblectatõm: erigat᷑ ſurſũ.⁊ ẽ
ctificetuꝛ ꝑ celeſtiũ ↄſideratõzʒ ⁊ dilectionẽ.

ſed eius pᷣcuꝛſoꝛem ⁊ nciũ.

Uñ ĩ cãticis recti diligũt te. bi ſᷣm Bern.
Recti itelligũt᷑ ꝗ a teꝛrenis ſunt abſtꝛacti.
contẽplatõe ⁊ dilectione toti ad ſuperna ere
cti. Uñ dicit ꝙ queꝛere ⁊ ſoꝑe q̃ ſunt ſupeꝛ t
ꝛam cuꝛuitas aĩie ẽt meditani ueꝛo ⁊ deſyõra
re q̃ ſurſum ſunt ꝛectuudo.Lui ẽt ꝛecitudini
ſ̃m eundem Ber. atteſtat᷑ ſtatura erecta cõ
poꝛis hnmam. Quid ei idecentius qᷓ; cuꝛuuz
ꝛecto coꝛꝑe gerere aĩm. Peꝛuerſa ⁊ꝛes ẽ ⁊ fe
da.luteũ uas ꝙ ẽ coꝛpus ö terra oculos ha
beꝛe ſuꝛſũ.celos libeꝛe ꝛeſpiceꝛe:ſpũalez vo
celeſtẽq; creaturã. ſuos econtꝛarios ocłos.i.
iteꝛnos ſenſus atq; affectus trahere.ðorſuz ĩ
terꝛam. Et ſubdit᷑.Ois uallis ideſt populus
gẽtilis uel qcũq; humilis.ĩplebit bonis ſpũa
libꝰ:ſcʒ gra i pſenti:⁊ gła ĩ futuro ⁊ oĩs mõſ
⁊ collis.i.iudaicus populos uel ꝗqeunq; ſupꝑ
bohũuũiliab t.i.euacuabituꝛ:ga gratiã ⁊ głiã
amittet:deꝰeĩ ſuꝑbis reſiſtit hũilibus ãt dat
giãm.⁊ ꝗ ſe exaltat: humiliabit᷑.⁊ qui ſe hu
miliat: ⁊ exaltabit. Mõs icit quãtũ ad ma
iores:⁊ colles quãtũ ad miores. Et erut pꝛa
ua.i.coꝛde m aloꝝ ꝑ ĩiuſticiam diſtoꝛta.erũt

idiꝛecta:id ẽ ꝑ eꝗtatẽ iuſticie ꝛectific abũtuꝛ

⁊ ad iuſticie regulã dirigẽtur.⁊ aſpera i.mẽ
tes iracunde ⁊ imiũtes ĩ uias planas.i. pꝑ infu
ſionem gr̃e ad manſuetudinẽ ↄueꝛtẽ t᷑:⁊ coꝛ
da contꝛa vxpᷣm idurata mollificabũt᷑: ⁊ uide
bii oculo coꝛꝑali ĩ pᷣmo aduẽtu.om̃is caro.
i.oĩis homo tã gentilis qᷓ; iudeus.ſalutaꝛe ði
.i.xpᷣm ði filiũ.diuidebatur em̃ tunc cõitas
hoĩm ĩ duas ptes. ſcʒ ĩ iudeos ⁊ gẽtiles.⁊ m
ti ð̊ his oĩbꝰhoĩbꝰ uiderunt eum mõo inter
hoĩes conuerſantẽ. Pote ſt etiã hoc uerbum
ĩtelligi ð uiſu ſpùali.quo uidẽt eũ cõuerſi ad
fidem catholicã ex omibus gẽtibuſ tociꝰmõi
Uel uidebit eũ in foꝛma hũana om̃is homo.
ta probi qᷓ; electi ĩ ſcðo aduẽtu ſcʒ in die iu
dicij.Et cum miſſi a iudeis.audiꝛent a iohã
ne.ꝙ non erat aliꝗs triũ pᷣdictorum quos ex
pectabant.tanqᷓ; pꝑſonas ſolemnes: q̃ ſerunt
ab eo:dicẽtes (Qnid eꝛgo baptizas )nouum
ritum iducendo.⁊ officium alienum uſurpã

do(ñ tu ñ es chriſtus)qui poteſtate pꝛopꝛia

baptizabit (neq; hel yas) qui ĩ tꝛãſitu ioꝛda
nis baptiſmũ ſignificabai(neq; pꝛopheta)cu
ius officium eſt ba ptizaꝛe.nt patet ð helyſeo
qui naamã baptizgzari miſit. Quaſi dicerent
Quare tibhi officium baptigandi uſuꝛpas:cũ
uicem perſonarum quibus ſcriptura baptiza
re concedit non geras.ſicut proprio ore con
feſſus es: Notandum autem ꝙ licet iohãneſ
non eẽt xpus.poteꝛat tamen baptizare: ꝗa
eꝛat pꝛecurſor eius:⁊ ideo debuit ꝑpare uiam
illius. Item licet non eſſet helyas pſonalit᷑:

erat tamen vtute. Itẽ ſi non eꝛat ꝓpheta il

le ſingularis.erat tam pluſqᷓ; pꝛopheta com
munis:⁊ ideo baptizar̃ potuit. Et ꝛñdit eis
iohannes teſtimoniũ ð xpᷣo iteꝝ perhibendo
qr ſcut pꝛecurrebat pᷣdicatõnein xpᷣi ſua pᷣdi

naibſlr ⸗
uiſtilepinſtle n ,
pis chlul h aſe⸗
alcd inr bopllinuni
e iud er moil
lcacoig ſir iilts t
vtehiit eſeconmune
(operetetlaraut on
Ponuniseſt gerere onian
Rtgam mylcre niſteni

dbannin undrt
edapünigeig ſgnifie

Gumeukunnnu
onmdanln ddins
Uuri,ſlecpedaumed
Doppkngebons n
Chs ni abilo den⸗
lo oſtrictos eſe ſene
ent undawrior
lbiopporniſer ueren
bunte in niem i40
uſcn hetogogin ia
ſleetenti lanaten
eneneemieſſen a
clheſdglinne⸗ br⸗
Kerun ininnenn
Rla getepilan,
pernnienr
Utlond Erntn
iſetaden 1 n
nenlntien du

miliabit. qui ſen

99 Ricit quati
miores, Et anin
kiciam diſtoꝛtaerir
bcie ꝛectificabutn
tur, 7 aſpera j, mè
9 pl me
1s planas. , p infu
line ueꝛtet! ? coꝛ
ollificabut: uide
lnetu. ofis caro.
udeng. ſalutaze di
ir em̃ tunc cõitas
eos 2 getiles. 2 m
teum i möo inter
etiaͤ hoc uerbum
idét eü conerſi ad
getibuſ tocimdi
üana omis homo,
guetu ſcz in ie n
is. audient a iohi
pdictorum guos er
olemnes: Iferunt
bbaptiae)nouum
n alienum uſurpo
poteſtate eoꝛis
ui i naͤftn ionda
nec o betaen
ut pater d belfſe⸗
t. Quaſdicefent
andi uſures
ſcriptma ban ſi
ut proprion
licetohinl
tem .

DDiꝛime paꝛtio

catione ? dennnciatõe: ita baptiſma xpᷣi pꝛece

debat ſuo baptiſmate. ſicut ⁊ pphete antiqui
tus aliquando denũciabant futura. nõ ſolum
uerbis ſed etiam factis. Unde dicit(Ego bap

tiſo in oqua) in pnñiam nõ ĩ ſpu.in remiſſionez
peccatorum: docẽs uos penitere. non potens
uos abioluere. Ego baptiſo ĩ aqua pᷣparatiue
corꝑa tm̃ lauando ad ſignificanduʒ illum ꝗq uẽ
tuꝛus eſt baptizare in ſoſancto auctoritatiue
St alaſ abluẽdo.Quaſi diceret. Non ðbetiſ im
putar̃᷑ audacie ꝙ ago.nec miꝛaꝛi ſi ego ꝗ ñ ſũ
xps neqʒ helyas.neq; ille propheta ſingulatis

baptiſo: qꝛ baptiſmus meus nõ ẽ cõpletus ⁊ ꝑ

fectus. Nã ad cõpletionem ⁊ ꝑfectionem bap
mi exigitur locio corporis ⁊ anime: ⁊ corpus
quidem ̃m naturam lauaf aqᷓ ala vo ñ niſt
ſpuᷣ. Anõ ⁊ ego baptiſo in aq̃ tantuʒ in penitẽ

tiã io ẽ in ſignuzʒ ↄnie puꝛgatis animas.coꝛpe

lauo c oꝛpꝰ ⁊ inſtitutuʒ baptiſadi uſuʒ.paꝛãs

niam fortiori me donec ueniat ꝗ abluit aias
ꝑ ſom. Unde Amb. Ego ingt. uos aqᷣ baptilo.

Lito pbauit ſe non eſſe xpᷣm.ꝗ inuiſili oꝑet
officio. Nam cum ex duabus natnꝛis homo.i.
ex aia ſubſiſtat ⁊ corꝑe:uiſibile ꝑ inuiſibilia.I

uiſibile pĩuiſbile miſteriũ ↄlecrat.aqua eni

coꝛpus abluit᷑: ſpũ aie ðᷣlicta mundant᷑. Et i0ᷓ
al ud fuit baptiſmù pnie: aliud eſt bapriſmus

gre. Iſtud ex utroqʒ illud ex uno. Nam cum
delicta cõia ſint mtis ⁊ coꝛꝑis puꝛiſicatio quo
qʒʒ debuit eſſe communis.Et bene non uerbo
ſed opere declarauit non eſſe ſe xpm. opus.n.
pominis eſt gerere pnĩam delictoꝝ dei munꝰ
eſt gram implere miſteꝛij. Pec Amb. Johan
nis ergo baptiſmꝰ umbra ⁊ figura erat melio
ris baptiſmi quia ſignificatio ⁊ pꝛepaꝛatõ que

dam erat futuri.ꝑꝑ ꝙ ut habetur in actibus.
forma baptiſmi Jobpanis erat iin nomine nen
ruri. Nec putandum ẽ bapiſmum Johannis
paꝝ pfuiſſe hoĩbus.qꝛ ⁊ ſi pct᷑a nõ dimittebat
om̃s in qui ab illo baptiſabantur.ſub pcti uin

culo ↄſtrictos eſſe ſenciebat.⁊ ideo redempto
rem ⁊ mundatorẽ ꝗ peta dimittè poſſet. mor
ubi apparuiſſet queꝛere neceſſe habebant. vñ
baptiʒat in pniam.i.ad hoc ut agerent pnigz

ut ſicut ipe eos aqua lauabat exterius: ita ip
ſi ſe penitentia lauaꝛent interius. ut mox xpo
ueniente parati eſſent ad eius baptiſmum ſu
ſcipiendnz: quia quos baptiʒauit baptizati ſt
iterum. Baptilmus enim ipſius erat quedam

—

teſtatio credendi in xpum uenturum. ⁊ faci

enda opeꝛa pnie ut deuotius reciperent ißm.
UVltilis ergo erat baptiſmus iohannis. propter

aſſuefactõem ad xpᷣi baptiſmum: ⁊ ꝓpter uite

emendatõem. qꝛ baptiſabant᷑ ↄfitentes pcta
ſua. ⁊ ꝓpreuxpi manifeſtationem. ¶ Unde æ
ſubdit᷑ Medius ur̃m ſtetit) id eſt pnᷣs eſt in

ter uos quẽ predico.qui eſt meditator dei et

poim (quẽ uos neſcitis) nec cognoſcitis.? ad

illum cognoſcendũ ego uos preparo baptiſa
do in aqua. Iſta uerba exponi pnñt uno modo

LCapi. xix .* ðU
m humamitatem xpi. ᷣm quam ad litteꝛam
xpᷣs fuit in medio iudeoꝝ ga inte⸗ hoĩes cõͤit
E ↄueꝛſatus.quaſi unus ex eis: ⁊ nõ cognoue

runt pntem. queʒz crediderunt futnꝝ. Alio mõò

exponuntur de xpᷣo ſᷣm diuinitatem. pᷣm qua⸗ꝶ
ubiqʒ pñ̃s eſt.⁊ inuiſibilis.t ᷣm hoc medicꝰ
eſt omnibus rebus creatis:⁊ tñ nemo ſcit eũ⸗
qꝛ nemo ↄpꝛebenditil Pic nota ꝙ ypᷣs ſepe le
gitur locum medium ſpecialiter eligere quis
medium eſt locus bumiulis, unde ipe ait. Ego
autem in medio ueſtꝝꝑ ſum ſicut ꝗ miniſtrat.⸗
It᷑ ẽ locꝰ cõitatis qꝛ uniformit᷑ ſe hʒ ad om̃s
ut centꝝ ad ciicunferenciam. Unde Detrus.
In ueritate ↄperi quia non eſt perſonaꝛ us⸗

acceptoꝛ deus. Iteʒ mediũ eſt locus unitatis

ar extrema uniũtur in medio. Unde apoſtolꝰ
IJple eſt pax nr̃a qui fecit utraq; unum. Iteʒ
eſt locus ſtabilitatis.qr mediũ mũdi eſt fixu⸗
Unge apłs. Jundamentum aliud nemo põe
ꝛe pt᷑ ⁊c᷑. INem locus pximitatis qaia omibus
partibus approximat. Uñ ĩ actibus.Si foꝛte
attꝛactẽt eũ cum non longe ſit ¶ Et ſubdit io
hannes de xpᷣo( Ipſe ẽ qui poſt me ueniet utł
uenturuſ ẽ Ydquẽ ego ut precurſor p̃ᷣnũtio:qui
iñ ante me factus eſt lzʒ iã ueniſſet naſcẽdo tñ
dicit eſſe uenturũ or nõdũ ueneꝛat ad baptiſ
mũ nondũ ſe mamfeſtaueꝛat pᷣdicando. ? mi
racula faciendo: ac noſtre ꝛedẽptionis miſte
riũ complẽdo.Ktt lłʒ iohes preceſſerit xpᷣm tẽᷣ
pore natiuitatis ⁊ mortis:non tñ ꝛeſurꝛectiõis
2 aſcenſiõis. Uel ꝗ poſt me uẽturus ẽ id ẽ ꝗ
predictns a pphetis.poſt me uẽtuꝛus ẽ.Se
cũdũ. Remigiũ qnq; modis uenit ihs poſt io
hannẽ ſczʒ naſcẽdo.predicâdo. baptiſãdo.mo
ꝛiẽdo.⁊ ad iferos deſcendendo. & cuʒ hoc ꝙ;
dicit (ante me factus eſt non poſſit intelligi
ſecundum deitatem que facta non eſt: nec de
humanitate qua chriſtus poſterior eſt iohan
ne facrus:opoꝛtz ꝙ itelligat᷑ quo ad honoreʒ
et dignitatem. ꝗa quaſi dĩũm ſequitur eum io

hanes ? uadit poſt en. Ante emim hoc in loco

non tꝑis ſed orðinis hʒ ſignificationem. et no
tat dignitatis: nõ natiuitatis poritatem. Ac ſi
dicat pᷣm Criv. Non qꝛ prioꝛ neni aò pᷣdican
dum:ex hoc maiorez illo me eſtimens. Coſt

me ergo uenit tempore:qꝛ poſtmodum natus

ante me factus ẽ dignitate: qꝛ tanq; clarſoꝛ =
ponorabilior. ſeu maior ⁊ dignior. mihi pᷣpoſi

tus eſt ⁊ prelatus. Huic ſimile eſt cum de ali

quo dicimus hic olim me minor uel mihi par

erat. ſed modo añn me fcts eſt. honore mõ me

pcedit.modo mihi prelatus eſt: uel ſct᷑s eſt 4
Te.ſinceritate conſcie. innocentia uite. fame

decore. ¶SPꝛelationis aũt xpᷣi cas iohannes

apit.cũ ſubiungit. Qui prioꝛ me erat. Pro ta

to enim an me ſcts eſt id eſt mibi pꝛelatus ⁊
dignitate anpoſitus eſt: qꝛ ⁊ ſi poſteꝛioꝛ ſit in
tẽpoꝛe ẽ tamen prior in eternitate qr priõ me

eꝛat non ſecundum humami:atẽ quò accepit
łtẽpore ſed ſecundũ deitatẽ.in qua ẽ ab et᷑no
6£

De iohes P9feſſus te ñ ẽẽ xpᷣm

uʒ patre pꝛioꝛ me erat.qꝛ ipᷣe ab et᷑no.ego ex
tpꝛe. Quoniam qui: poſt me natꝰ ẽ de mr̃e ſi
ne patre ante omnem creaturam ſine ullo ini
tio genitus ex pr̃e ſine matre( Et foꝛtior me
qꝛ ipe deus fortis ⁊ potẽs:ego ãt hõ ⁊ fragi

lis ⁊ iporens. Alle dñs.ego ſ̃uus:ille impatoꝛ.

ego mileſ.vñ Rabanus. ortis ẽ iohannes ꝗ
ſpm̃ſctm dignus ẽ babeꝛe: foꝛtior ꝗ eundẽ po
teſt dare.Fortis ꝗ regnũ celoꝝ pᷣpicat fortiõ
A donat.Soꝛtis ꝗ baptizat i peccatoꝝ ↄfeſſio

. 1 9
ne foꝛtior ꝗ in eoꝑ remiſſiõe. Immenſitatẽ ãt HNꝗ

ſiʒ ei pᷣcurſorè ⁊ nũciuũ

us. In baptiſmo.n.xpᷣi ↄfert᷑ gr̃a ſpũſſancti.⁊
ꝑ ipᷣin ignis caritatis ſi debite ſuſeipiat᷑ uel ob
ex non ponat᷑. Baptiſmus aãt iohis iſta non cõ
ferebat ſʒ bap:iſmũ xpᷣi ſignificabat ⁊ ad ipᷣm
diſponebat.vñ Xrip. Aliud fuit baptimn Jo
hannis.aliud domini. Illud pnĩe.hoc ſanctifi
catõis ⁊ gr̃e in quo ſpũſſanctꝰin uno quoc; cꝛe
dente ad decoquẽda peccata modo ignis ope
ratur urens delicta purgans ſordes carnis 2
anie. Unde ? Beda. Baptiſamur auteʒ a do
mino in ſpiritaſancto. non ſolum cum in die

excellẽtie eius fubdẽdo manifeſtat.(¶ Cuius ñ /dbaptiſmatis fonte uite in remiſſione peccatoꝝ

ſum dignus.ut ꝓcubens ſolnam coꝛigiaʒ cal
ciamtoꝝ eiꝰ )qõ humile ⁊ uile ofſiciũ ẽ. Quaſi

dicat. In im ẽ ante me.ut ego neq; ſeruir̃ ei
neq; ĩ ultimis miſtroꝝ eius uocari dignus ſũ:
galciamentum.n.ſoluere ultimi miſtꝛi res .
Cũ xpᷣa calciamta non portauerat pʒ ꝙ hec ẽ
methaphorica loeutio:qꝛ iohes ĩ hoc dixit ſe
non eſſe dignum exhibere xpᷣo.ẽt minimũ ob
ſequium: hoc expꝛimẽs ſᷣm cõem loquẽdi mo
dum. Cu.n.aligꝗs ſuã ꝑuitatem. ⁊ alteriꝰexcel
lentiam uult expmere.ſolet cõiter dici:nõ ſuzʒz
dignus tãgere lotulares eius uł alið huiuſmo
di. NAec miꝝ ſi iohes hoc dixit.qꝛ bõ qutũcun
q; magnus deo ↄꝑatus nihil ẽ niſi puluis ⁊ ci
nis:nec èt aliqua creatuꝛa ẽ digna ei pᷣuir̃.niſi
gram aſſumat per hoc oñdit ẽt iohannes
ipis phariſeis ꝙ offim alienum non uſuꝛpabat
ſiz tm̃ ſuum ꝓpᷣum offm.ſ.pᷣcurſoꝛis exercebat.
Uel ſ̃m grego.allegoꝛice ꝑ calciamentum hn
manitas per pedes deitas ꝑ coꝛꝛigiaʒ unio cal
ciamentoꝝꝑ.ſ.aie ⁊ corꝑis ad deitatez imelligi
põt:qꝛ nec ipe iohannes nec aliquis alius ſuſ
ficiens eſt uel põt miſteriũ ⁊ mõm illius ieffa
bilis unionis duaꝝ naꝝ.ſ.diuine ? humane q̃
vbum caro factum eſt explicare uel aꝑire:cũ
hec unio tãto eſiʒ qð hoĩem deũ.⁊ deũ hoĩeʒ
faceret. Unõ iſaias.generationẽ eius ꝗs enaꝛ
rabit.Quaſi diceret. Nullus ẽ dignꝰ.vbi Sre
go. Qua ĩ re penſandũ nobis ẽ.quo ſct᷑i uiꝛi ut
hſilitatis i ſe vtutem cuſtodiant.cum quedã
mirabiliter ſeiunt:illud añ mentis oculos ſtu
dent reuocare ꝙ neſciunt. Ut dum ex ꝑte ali
qua infirmitatem ſnam ↄſiderant: ex ea pãte
qua pfecti ſunt.eoꝝ ſe aĩus non extollat. Re
ſtat g ut in om̃e ꝙ ſcit.ſeſe mens deprimat:ne
ꝙ vtus ſcie ↄgregat nentus elatòis tollat.Cũ
bona fr̃es agitis:ſꝑ ad memoꝛiam mala acta
reuocate.ut dum caute culpa ↄſpicit᷑ nunqᷓ; ðᷣ
bono ope aĩus letef. Suꝑiores iuicem ꝓxios
ur̃os attendite.Quia ⁊ quos ageꝛe aliq̃ pꝛaua
oſpicitis:quie ĩ eis lateant bona neſcitis.Que
lz bona aſſint oꝑa:nulla ſt᷑.niſi ex humilitate
ↄdiantur. Qui.n.ſine hnmilitate uirtutes con
gregat:quaſi in nento puluerem portat¶ Vec
gꝛeg. ¶ Deinde iohs ſubiungit/( Jpe uos bap
tiʒabit) non ſolum in aqua. ſed ⁊ (in ſpnitu

ſancto ⁊ igne ) gratiam ſpirituſſancti: c cari

tatis conferendo. ꝙ non poteſt facere niſi de

abluitur:uerumetiam cottidie. cum per gr̃aʒ

eiuſdem ſpũs ad agenda que deo placent: ac
cendimur.E ſt ergo baptiſmꝰfluminis i aqua.
ſlaminis in penitentia. ſanguinis in mart yrio.
Deinde poſt teſtimonium iohannis de primo
xpᷣi aduentu addit etiam de extremo. auctori
tate ⁊ miniſteꝛio:iuditij xps ↄmendando ⁊ po
pulis comminando: dicens. (Cuius uentila
bꝛum in man eius.) Uentilabꝛum a uentilan
dis paleis d'ctum ẽ inſtrumentum. quo in pa
leſtina ſolebat purgari bladum:⁊ eſt factum
ſicut pala qua pꝛoicitur gꝛanum paleis ↄmix
tum in altum: æ uentus paleas tollit ⁊ granã
in area cadit. Johannes ergo methaphoꝛice.
loquens per uentilabꝛum intelligit diſcrctõeʒ
iuſti examinis ſeu diuinum iudicium ⁊ pote
ſtatem diſceꝛnendi bonos a malis:ſicut nenti
labꝛo diuidunt᷑ grana a paleis.⁊ fructuoſa ab
inſructuoſis.ꝙ eſt in manu.i.in poteſtate ⁊ aꝛ
bitrio eius:qꝛ indicandi offm̃ ſibi traditum ẽ
a patre qꝛ omne iudicium dedit filio.¶ Et peꝛ
mundabit) id eſt perfecte mundabir.⁊ purga
bit in futuro aream id eſt ecclenam(ſua⸗ꝭ)
a paleis.in qua nunc grana cum paleis.i. bò
cum malis commixti ſunt:ſed in iuditio ſepa
buntur ab eis.Et congꝛegabir triticuʒ hmodo
pluribus locis diſpeꝛſuzʒ.ſ.bonos ⁊ iuſtos.qui
ad modum tritici ſunt interius candidi ꝑmun
ditiã. exterius rubei ꝑ paciam graues mõihꝰ
utiles ſᷣmonibus multiplicabiles alioꝝ conueꝛ
Ronibusin hoꝛꝛeum ſuum).i.in celeſte habi
taculum ( Paleas autẽ).i.malos ⁊ repꝛobos
leues per ſuperbiam. pallidos per inuidiam.
fragiles per iracundiam. aꝛidos per auaritia⸗
infructuoſos per accidiam. uilles per carnalẽ
2ↄcnupiſcentiam comburet igne)gehenne (in
extinguibili)⁊ pena ſenſbili. In hac ẽt pñti
nita dñs eccleſiam puꝛgat dum ob manifeſta
peccata perneꝛñ ⁊ mali de eccleſia peꝛ ſenten
tiam eiſciuntur: uel per moꝛtem de hac uita
abſcinduntur: ſed hec puꝛgatio in fine ꝑficief
qñ peꝛ angelos de regno ſuo omnia ſcandala
colligentaꝛ?. Uel moao mundat diſcernendo
merito non numero: ſed tunc ⁊ numero ⁊ me
rito¶ Multa quidem ⁊ alia exhortans: ? do
cens ioſes enangeliʒabar ⁊ annunciabat po
pulo. Ex quo patet ꝙ non omnia facta ⁊ dic
ta Johanuis ſcripta ſunt.ſed pauca reſpecti

—

fit ſbniſo coſxe.
ſocumenti ſuſcipen fe
AA bꝛptſnu puene
pbeptguns heſn
bama. Una eqdu
Uullatis de birlin ſc;
ubi lazarus fait laſcin
ſta ſapra ierdand er
ſone duau mibni te
diei urius obteticl
Ketiä tiuckop u bis
nustöis Erdenenn
gbig gentes cölng g
ceperunt,
WDhannes de
lucicioamie
ſgcii noſt⸗
iſtlipen mibini
fihhnthntmnisſn
Worticſs ectore:
inütnann non
lnikei c
iinceſunn

S

e exreno
3 endando 2do
8. (Kuing Uentilg
llabꝛum auentil
n
nemum. qnoin 1e
dnm: r eſt factinn
num paleis Dnir
kas kollit ? granz
o methaphoꝛice,
elligit dlſcrctöe
udicium 3 pote
Halis: ſent neni
8. kructuoſa ab
in poteſtate :2
ſibi traditum
git flio. Et per
indabir. ? purga
ccleſtam tuaz)
um paleis i. bo
din iucktio ſep⸗
i titicnz ) noco
candit onun
mn greues nöh⸗
les aliox conne:
.in celeſte habi
los ? repꝛobos
per inuidiam
les per carnalè
e)ebenne in
N hac dinif
mob maniſeli
det hern

Pꝛime paꝛtis

ue. ſiẽ ? ð xpᷣo dicitur iohis ultimo. ¶ Moꝛa
liter iohes dat formã uiuendi.pᷣdicandi ⁊ feu

ctificãdi:nã eiꝰ uita auſtera.et quo ad uictũ
duꝝ.⁊ quo ad ueſtitũ aſpeꝝ.et quo ad locũ dᷣ
ſertũ: eius doctꝛina ueꝛa.ſiue de deo ſiue ð ſe
ipſo ſiue de pꝛoximo:eiꝰ oꝑatio fꝛuctuoſa.qr
multos uocãdo baptizãdo et rectificàdo.In
pꝛio fuit exẽplaꝛ religioſoꝝ.ſᷣo doctoꝝ.ĩ teꝛtõ
pᷣlatoꝝ. Si enĩ talis eſſet pᷣdicatõ oĩs hiꝛłima
quo ad clauſtꝛales:et iudea quo ad cleꝛicos
et ꝛegio quo ad larcos uenirẽt cõfitentes pec
cata ſua tã uenialia q́; mortalia: uemiret et ie
ſus cum eis ad ſanctificandũ eos.et vbo et re
medio et exẽplo.¶ Aod maiorẽ ãt expreſſionẽ
pᷣdictoꝝ locus ubi facta ſũt determinat᷑ ↄñnter
cũ ſubiungit᷑. Pec ĩ bethania facta ſũt tranſ
ſordanẽ ubi eꝛat iohes baptizãs) Ut eniʒ dic

Cri. Non ĩ domo neq; i ãgulo xpm pᷣdicabat

ſed ioꝛdanẽ trãſiẽs ĩ media multitudi e pnñtibꝰ
oĩbus ꝗ ab eo baptizabãt. In bethania que
domus obediẽtie ĩterpᷣtat᷑ iohes baptizare di
cituꝛ: ut ꝙ ex obediẽtia dei uenerat xpᷣm nuũ
ciaꝛe imolandum ꝓ redẽptione moi oñdatur
2 intelligãt hoies qꝛ ſi a peccato originali qð
ꝑꝓ inobediẽtià pᷣmi parẽtis cõtigit abſolui oſid
rãt:ſubmiſſo corꝑe.⁊ credulo corde baptiſmi
ſacꝛamentũ ſuſcipere.⁊ ꝑ obediẽtiaz fidi vẽs
ad baptiſmũ puenire deben:.et ut ſignificet.
ꝙ baptizatis obedia cõuẽit.ſt ãt dup ex be
thania. Una ẽ qdã nilla cicra iõdanẽe ad duo
miliaꝛia de hirłm. ſcz in latere mõtis oliueti.
ubi lazgzarus fuit ſuſcitatus.Alia de qᷓ dictũ ẽ
fſita ſupra iordanẽ. ex altera tñ ꝑte fluĩs.ſeꝭ ĩ
ſorte duaꝛũ tribuũ ⁊ dimidie.a hirtm itineꝛe
diei unius.ubi eꝛat ioh̊s baptizs.ſ.iĩ confinio
gẽtiũ ⁊t iudeoꝝ ut his ⁊ illis oñderetur baptii
mus ceõis.Et bene tꝛanſ iordaneʒ baptizsbat.
quia gentes cõius quam iudei baptiſmum re

ceperunt. Oratio.

Dhannes beatiſſime pᷣcurſor xpᷣi:pᷣco
indicis amicus ſpõſi uox vbi diuini ꝗ
ciũ noſtꝛe redẽptõis anũciare me
ꝛuiſti ipetra mihi miſero apnð eundẽ dnñm no
ſtru ih̃m xpᷣm tnis ſanctiſſimis pᷣcibus ut puꝛ
gato a uicijs pectore ⁊ ornato vtutibus pareʒ
ſm ſalubꝛia tua monita uiã dñi.⁊ ꝛectas faci
am ſemitas eius: quatenus ĩ extremo iuditio
cã areã eccłe ſue mundauerit ⁊ triticũ a pale
is ſeꝑauerit: merear inter grana tꝛitici.⁊ elec
tos ſuos inueniꝛi.⁊ in hoꝛꝛeũ celeſtis manſio
nis cum eis ꝛeponi. Amen.
deę penitenia facienda. Capłm. xx.
. Uia ueꝛo de pnĩa peꝛ quazʒ ꝛegnum
9 eloꝛum appropinquat ⁊ uia domi
ni paratur tactum eſt in pꝛeceden

¶Itibus: nunc conſequenter de ipſa a
— Hauan

tulum lacius uideamus. Ad ueꝛam ita
q; penitentiam quam amoꝛ dei ⁊ odium pec
cati facit.añ oia duo requiruntuz.ſ.ꝙ pecca
toꝛ ð pct᷑is pᷣteritis doleat,⁊ nũq; iterata uice

Lapi. xx.

peccandi fiꝛmà uoluntateʒ habeat. Sine his
duobus penitẽtia uera nõ eſt qr ſine eis nec
deus pcta dimittit. nec ſacerdos abſoluere a
pct᷑is põt.Unde berũ.Uera ſiquideʒz pnia eſt
ſine intermiſſione tꝑis.de pᷣteritis malis dole
re.et ſic plãgere cõmiſſa:ut non cõmittat plã

genda. Irꝛiſor nanq; eſt et nõ ueꝛus penitens

qui adhuc agit ꝙ peniteat. Si ergo uis ueꝛus
penitẽs.eſſe.ceſſa a pcto et amplius noli pec
caꝛe:qm̃ inanis eſt pnia.quã ſequens coinqui
nat culpa.Unde et grego. Deitẽtiam quippe
ageꝛe eſt et ꝑpetrata mala plãgere.et plagẽ

da nõ ꝑpetꝛare. Nam qui ſic alia deplorat.ut

tñ alia cõmittat: apᷣhuc pniaʒ ageꝛe aut igno
rat aut diſſilat. Unde etiam Augꝰ. Inanis &
pnĩa.quaʒ ſequẽs coinꝗnat culpa.Nihil pro
ſunt lamenta.ſi ꝛeplicant᷑ pct᷑a:nihil ualet a
malis ueniam poſcere.⁊ mala denuo iteraꝛe.
Et iteꝝ. Penitẽtes.penitẽtes.ſi tñ eſtis pẽuẽ
tes. ⁊ non irridentes:mutat uitam. recocilia
mĩ. Pniam agis genu figis et rides.ſubſãnas
paciam dei.Si penitens es.pemiet te:ſi non
penitet penitẽs non es. Si eꝛgo pẽitet.cur nõ
facis ꝙ male feciſti. Si feciſſe pemtet.noli fa
cere.Si adhuc facis:peitens non es. De ꝗ
bus at᷑ pnĩa ſit agenda. notat idem. Augꝰ. dt
cens. Tres ſunt actiones pnie. Una eſt que
nouum hoiĩinem ꝑturit.donec per baptimũ ſa
lutaꝛe oĩm preteritoꝝ fiat ablutio pctoꝛum.
Ois em̃ qui iaʒ ſue uolũtatis aꝛbiter ↄſtitutꝰ
eſt cũ accedit ad ſacꝛamẽta fidelium:niſi euzʒ
peniteat uite ueteris.nouam inchoare nõ pt᷑ᷣ.
Ab hac pnia cuʒz baptizdtur ſoli guuli immu
nes ſt᷑.nõdũ eĩ uti poſſut libero aꝛbitrio.Qui
bus tñ ad ↄſecrationem. remiſſiõesq; origina
lis peccati ꝓdeſt eoꝝ fidᷣs a quibꝰ offerut᷑: ut
quaſcunq; maculas delictoꝝ per alios ex qui
bus nati ſunt ↄtꝛaxerunt alioꝝ etiam interro
gatione.⁊ rñſione purgent. Ceteroꝝ hominũ
nullus tranſit ad xpᷣm. ut incipiat eſſe ꝙ non
erat:ni i peniteat euʒ fuiſſe ꝙ eꝛat. Altera
uero ꝑnia eſt. cuius actio ꝑ totã iſtà uitã ꝑpe
tua ſupplicatõis hũilitate ſubeũda ẽ. Primo
qr nemo uitã eternã deſiderat.miſi eũ uue hu
ius tꝑalis peniteat. Quis dubitzʒ in quacunq;
tpali felicitate, uerſemur.peniteꝛe tñ nos de
beꝛe huius uite:ut ad imham icoꝛruptõem.to
ta auiditate curꝛamus.Quis eꝛgo feſtinat at
que exoptat ad pr̃iam remeare niſi quez peꝛe
grinationis ſue penitet quis itaq; ſane mẽtis
non ingemiſcit.Cui.nõ per pniam.ſic eſſe diſ
pliceat. Deinde multa ſunt peccata qᷓ q;uis ſi
gula non letali uulnere fe:iꝛe ſenciant᷑ tam̃ ſi
mul oĩa congregata quo pluꝛa ſũt necãt: niſi
medicamento quotidiane penitẽtie deiecẽt᷑.
Quiſquis itaq; ſe diligẽter attẽ dit.ſatis intel
ligit cum quãto ꝑiculo peregrinetur a diũo.
S Teecia actio eſt pnie que ꝓ illis pet᷑is ſub
ennda eſt qᷓ legis decalogus cõtinet. In hac
ergo pnia maioꝛẽ in ſe quiſq; ſeueritatẽ debzʒ
g 2
8

De penitẽtia

exerceꝛe.ut a ſeipᷣo indicatus.ñ iudicet᷑ d ño.
Aſcẽdat itaq; hõ aduerſũ ſe tꝛibunal mentis
ſue.ↄſtituat ſe añ faciẽ ſuã. Atq; ira ↄſtituto
in cordis iuditio aſſit accuſatrix cogitatio.te
ſtis ↄſcia.carnifex tĩor. Inõ ꝗqdẽ ſãguiſ aĩ ↄfi
tẽtis ꝑ lachrias ꝓfluat. Doſtremo ab ipᷣo mẽ
te talis ſnĩa ꝓferat᷑ ut ſe ĩidignũ hõ iudicet ꝑ
ticipatõe coꝛꝑis ⁊ ſanguis dñi.Ut ꝗ ſeperari
a ꝛegno celoꝝ tiet ꝑ ultim ſniaz ſũmi indicii
p eccleſiaſticã diſciplinã a ſacramẽto celeſtis
pams ſepaꝛet. Judicet eꝛgo ſeipſũ hõ in iſtis
Woluntatẽ qũ põt ⁊ moꝛes cõueꝛtat ĩ melius
ne cũ iã nõ potuerit etiazꝭ pᷣteꝛ nolũtatẽ a dño
indicet᷑. Sediſi iam de ſanitate deſpeꝛans ad
dis peccata peccatis:ſicut ſcꝛiptũ eſt peccatõ
uñ uenerit ĩ profundũ maloꝛũ: contẽpnet noli
cõtẽpnere noli deſperare clama de ꝓfundis
Et ad dñm.dde tali profũdo niniuite clamaue
rũt ⁊ ꝓpiciatõnẽ ĩuenerũt.F aciliuſqʒ eſt eua
cuata cõminatio ꝓphetie qᷓ; humiliatio pnie.
Quicquid enim feceris quecunq; peccaueꝛis
adhuc ĩ hac uita es:unde te omnino ſi ſanare
nollet: auferꝛet.. Cur ergo ignoras.qr pacia
dei ad pniam te adducit. Pec Augꝰ.MNon
ſolum eꝛgo de magnis ſʒ ⁊ de paruis pet᷑is ut
dictũ ẽ.cotidiana pnia ẽ agenda:⁊ q;uis pua
nideantuꝛ: non tamen propter hoc ſunt negli
genda. Quia (ut ait grego) Nullũ pcẽm adeo
pnum quod non creſcat neglectũ.Et iterum
pctᷣm.quod pnĩa non diluit.ipſo ſuo pondeꝛe
mox ad aliud tꝛahit. Unõ dicit Ambro.quod
minimũ pcẽm ſciẽt᷑ ↄmiſſũ graurꝰ ẽ roto mõo
Uñ ⁊ Augꝰ. Sed iſta leuia q̃ dicimꝰ noli ↄtẽ
neꝛe.Si cõtemnis qñ appendis expaueſce. qᷓ;
do nũeras leuia multa faciunt unum gꝛãde.
Multe gutte iplent flumẽ. Multa grana faci
unt maſſã. Pec Auguſt. Nẽ itaqʒ leuia ſunt
cõtemnẽda.nec ꝓpter grauia ẽ deſperãdum.
Quia ( ut ait Anguſt) nullũ petᷣm criminale ẽ
dũ diſplicet:nullũ ueniale dum placet.Agen
da eſt at᷑ pnĩa ſine dilatione.⁊ dum poſſumus
ne ſubito pᷣoceupati queꝛamus ſpaciũ penitẽ
lie.⁊ ĩuenire nõ poſſumus. Unde Augꝰ. Re
media conuerſionis ad deũ.nullis ſũt cũctato
nibus diffeꝛẽda:ne Ipᷣus corꝛectionis ꝑeat tar
ditate. Qui em̃ penitenti ĩdulgenciã promiſit
diſſiłanti diẽ craſtinum nõ ſpopõdit.E t iteꝝ
Si quis at᷑ poſitus ĩ ultima neceſſitate egritu
dinis ſue uoluerit accipeꝛe pnĩam ⁊ accipit.⁊
mox recõciliatuꝛ ⁊? hinc nadit: fateor uobis ñ
illi negamus ꝙ petit.ſed nõ pᷣſumimꝰ qꝛ hinc
bñ exit.Nõ pᷣſumo.non uos fallo:nõ pᷣſumo.
fidelis bñ uiuens ſecurus hĩc exit. GBaptizatꝰ
ad hoꝛã ſecurus hinc exit. Agens pniam ad
ultimũ ⁊ recõciliatus.ſi ſecurus hinc exit.ego
nõ ſum ſecurus.vnde ſecurns ſũ.ſecurus ſum
⁊ do ſecuritatẽ: unde non ſũ ſecurus penitẽci
am dare poſſũ.ſecuritatẽ dare nõ poſſũ.Non
dico damnabit᷑.ſʒ nec dico liberabit᷑. Uis te
de.dubiollibeꝛare: Uis ꝙ incertũ eſt euadere

facienda.

Age pnĩam dũ ſanus es.Si.n.agis ueꝛas pei
tentiam duù ſanus es:⁊ iuenerit te nouiſſimus
dies.currentem ut ꝛecõcilieꝛis:ſi ſic agis.ſecu
rus es:qꝛ egiſti pnĩiam eo ipᷣꝛe.quo ⁊ peccare
potuiſti.Si aũt tunc uis agere pniam. quado
iam peccare non potes:peccata te dimiſeꝛũt
non tu illa.Due res ſunt aut ignoſcit tibi ant
nõ ignoſcitur. Quod hoꝝ tibi ſit futuꝑ.ego ne
ſcio. Ergo dimitte inceꝛtum: ⁊ tene rertum
Pec Auguſtinua. Ideo autem Auguſtinus
dubitat de his qui penitent in extremis quia
tales potius nidentuꝛ penitere timore pene
quam amoꝛe iuſticie: ideo eorum penitẽtia
ur eſſe dubia. Nõ ergo tardes uel diſſimules
i ſanitate pnĩd agere ⁊ cito peccati onns depo
nere.qr (ut ait Auguſtinus) Stultũ ẽ in illo
ſtatu uinere in quo ꝗs non audet mori.⁊ an
datior qui cũ nno peceato moꝛtali dormit q;
ꝗ cũ ſeptẽ hoſtibꝰ. Sepe ꝗdẽ ꝓmittũt ſibi ho
mines uitam longã.ex eo ꝙ ſunt iunenes ł bo
ne ↄplexionis aut foꝛte neſcientes ꝗd ſuꝑuen
tura paꝛiat dies nec attẽdentes ꝙ ꝛaro ꝗs mo
ꝛitur morte natuꝛali ſʒ frequẽter ex accidemẽ
bus:puta.febꝛe.apoſtemate ⁊ huiuſmodi uel
qñq; morte ĩpꝛouiſa ⁊ cãli.Et tñ credit᷑ ꝙ qui
libet ĩ ſtatu meliori morit᷑.vñ Pug.de ſancto
victore.Sciẽdũ ꝙ nec iuſtus nec impius.nec
puer nec ſenex añ ſoluunt᷑ a coꝛꝑe qᷓ; ſint in ilł
lo puncto bonitatis uel malitie ultra q; ſi ſẽꝑ
uiuerent nũqᷓ; tranſieꝛent. Pec Pugo.ſʒ pꝛop
ter uanã longe uite ſpẽ multi decipiũtuꝛ:⁊ pe
nitentiã qᷓ; erpectant nõ ↄſequũt᷑.vñ Crib.Ni
bil tm decipit hoĩes.quãtũ uana ſpes lõgiõis
nite.Et Aug.experti ſumus multos expiraſſe
Expectantes reconciliari. Et poſito ꝙ homo
certus eſſet de uita lõga adhuc tñ pnia nõ eẽt
uſq; ad ſenectutẽ ⁊ ſeniũ ꝓlõgada:qr tũc ĩna
lidi ſũt hoĩes ab laborẽ ⁊ uix ĩ his etatibꝰ rept
tuꝛ quis ꝗ ſe a peccatis que conſueuit euellat
p pnĩã.Optimũ er go cõſiliũ.ſumma prudẽtia
Maxima pronidẽtia. in hoc conſſtit: ur ꝑ ne
rã contꝛitioneʒ ⁊ puꝛaz ac integrales cõſefſio
nem ⁊ per ſatiſfactionem condignam homo
ſanus ⁊ foꝛtis ſe diſponat: cunctaq; noxia eum
a ſalute eterna retꝛahentia. ac inpedientia
proiciat.et ſe iugiter omni tempoꝛe ſic tene
at:ac ſi hodie uel cras.uel ad longius in hac
ſeptimana diſceſſurus ſit de hoc mõo. In ex
tremo quippe uite ſue põt hõ peĩtere:qr uſqʒ
tũc põt peccaꝛe.⁊ ergo uſq; tũc põt de pecca
tis ꝑ dininã miſericoꝛdiã ↄſequi uemaʒ:qr mi
ſeꝛicoꝛdia dei nincit hůanam malitiam. Sed
talis pnia tarda. raro eſt ueꝛa ⁊ fructuoſa:qr
ĩ ea nõ habetur diſtictiua ⁊ ſufficiẽs de pecca
to diſplicẽtis: ↄtꝛitio em̃ ſufficiẽs requirit᷑ q;
petm dimittat᷑.ſed nehemẽs paſſio ⁊ doloꝛ in
ꝑte ſenſitiua qualẽ hñ̃t cõiter illi in aꝛticules
mortis:ĩpedit ĩ pnie uſũ rõis:ne bñ deliberet:
⁊ de peccatis de penitentia ergo iniuncta aut
uolnntaꝛie aſſumpta gauõ.⁊ deo gꝛatias age

O

Pocie füboin
curampfcinct 0
care netuttzpu
tr ſ altuanna
ſcoli bypoetis
giib fſcorbus
gi Gollgtani Eti
heu nbil bobie ulli
loſalliis e nemno /e⸗
cora nofno eriſſee
bera gibll ibac una
hora voſſz go uenli
uschtolus nios uul
fali heuis iqi
Ptblr dig tenent et
Intaeirc ins ul
Purgetonoänus Fi
tiot enatiſpergan
törale une de deor
Megttoriſcurior d
hap. aut ientre aut
Non Jeit magsscn
ongr oi Geech
Nin utä meciamn
aſſie ſcorclsotn
ſimta receni,
ſtuttnettoften
nufmanti.
Minute uenet
rimenginat
ſettſane
tſallohenineg
W
teamug iam .
criſte⸗ emu ni
l,ell

lfuturo, In hoee
mnin mbren

te ? huiuſmodi nel
ECtiñ ed tqui
yñ Vug. de ſancto
ns nec impius, net
corpe q; ſint in i
ltie ultra q; ſi ſeg
dec Pugo. g pꝛop
ideciptütn: 1 pe
muͦf. vñ Criß. ni
lana ſpes lögois
multos expiraſſe
t poſito bomo
uc tñ pnia no eet
ögada: qr tüc ina

ei bis etatib' regi

con uenit euellat
,ſomms prudelis
c contſtit: ur o e
negalez coſeſſo
ndignam homo
ctach noxis enum
ac impediemtia
empoꝛe ſic tent
longius in bac⸗
hoc moo⸗ In ey
peitere: uſc
tuc pot de ren
qui nentaz.
—
1a t fuctnoln:gt
ſuffciis e ecce
fcies renniit

Pꝛime paꝛtis

qui te ad eâdẽ decꝛeuit miſericoroit᷑ expeeta
ꝛe. Hõ ſis igratꝰ qr hodiernũ diẽ habes ĩ quo
corrigaꝛis. Peri malus fuiſti hodie bonꝰeſto.
Aonſideꝛa qm multi mõ moriunt.ꝗbuſ ſi una
bhoꝛa ad agedã pniaʒ cõcederet᷑ ꝗᷓ tibi ↄceſſa
ẽ:quõ ꝑ altaria ⁊ q; feſtinãter curꝛerent.⁊ ibi
flexis genibꝰ. uel ceꝛte toto corpe ĩ terꝛã ꝓſtra
to.tãdiu ſuſpiraꝛẽt ploraꝛẽt ⁊ oꝛarent:donec
pleniſſimã peccatorũ luoꝝ uenià a deo cõſeꝗ
meꝛerent. Iu vo comedẽedo bibẽdo iocãso ⁊ꝛi
dẽdo⸗⁊ otioſe uiuẽdo tpᷣus pꝑdis ꝙ tibi deus in
dulſit ad ꝛeqrendam gram. ⁊ ad ꝓmerendam
grkam. Cogtita ẽt qnot aie in infeꝛno cruciant ſi
ne ſge uenie ⁊ miſcie.Si amor dei te teneꝛe
2 mulceꝛe nõ põt: ſaltẽ teneat ⁊ terꝛeat timor
judicij.metPꝰiehẽne.laqᷓi mortis ⁊ omia mala.
Sʒ heu młti hodie abutẽtes dei pacia paꝝ h
attẽdũt.⁊ tpᷣs quo nihil ẽ pᷣcioſiꝰ iutilr tꝛanſi
re ꝑmittẽtes.miſerabilr amittunt. vñ Berñ.
PHogdie filij hoĩm aĩe curam negligunt.canis
curam pꝑficiunt i omni deſyderio.Neqʒ.n.pec
care metuũt ſʒ puniꝛi.nec vᷣtuti cordis oꝑa da
tur.ſʒ ualitudini corꝑis ĩmo ẽt uoluptati.De
ſcola hypocratis ⁊ eꝑſcuꝛij didicer̃t h tpᷣus G
aĩabꝰñ coꝛpoꝛibus ẽ aſſignatũ dies ſalutis uti
q; ñ uoluptatis.Et iteꝝ.Nihil pᷣcioſius tpꝛe.ſʒ

beu nihil hodie uilius eſtiatuz. Cranſennt di

es ſalutis.⁊ nemo recogitet nemo ſibi nõ redi
tura mom̃ta peꝛijſſe cauſat᷑ ¶ Dec Beꝛ. Et re
uera nihil ĩ hac uita pᷣcioſus ẽ tpre.ꝗa bꝛeui
hora poſſʒ ꝗs ueniã ⁊ graz ac głiaʒ obtinere.
plus q; totus mõs naleat pmeꝛeri. Nõ ẽ.n. ho
ra tã breuis.i q̃ñ ſoualia lucra ſuo ualoꝛe ĩcõ
pabilr oĩa terrena excedẽtia cõꝑare poſſet.
Attẽde ẽt qꝛ plus ualzʒ h ĩ pacĩa dies unqᷓ; in
purgatoꝛio ãnus.vñ in ʒechi.Diẽ ꝓ ãno ðdi
tibi. Dena tñ purgatorij excedit oẽm penam
tpralẽ uite h. Dicit. n. Augu-quod ille ignis
puꝛgatorij durior ẽ qᷓ; quicꝗd in hoc ſeculo pe
naꝝ. aut ſentire aut uidere.aut cogitare quis
põt. Igit magis ẽ curandu dę bona uita q; de
longa. vñ Seneca.qᷓ; bñ uiuas refert.ſi q;ʒdiu.
Actu uitã meciamur nõ tpᷣre. Sũt at tres ꝑ
tes pnĩe.ſ.cordis ↄtritio.oris ↄfeſſio.⁊ operis
ſatiſſactio. Pꝛecepit.n.ſcꝛiptura ſcidere cõda
nõ ueſtimenta: ↄfiteri alteꝛutꝝ pet᷑a.⁊ facere
dignos fructus prĩie. Nam cum oẽ peccatum
ↄmittat᷑ coꝛde oꝑe uel ore:iuſtũ ẽ ita curari ꝑ
Srium. nut pctoꝛ culpa aio deteſtet᷑.vyho accu
ſet t facto peniteat. Iſte tres ꝑtes pnie ſunt
trine diete. quibus adð terrã ꝓmiſſionis itnr.de
quibꝰin Exodo dr.deus hebꝛeoꝝ nocauit nos
ut eamus niam trium dierum in ſolitudine.⁊
ſacrificemus dño deo nr̃o:ne forte accidat no
bis peſtis.i.eulpa in pñti.aut gladius.i.pena
ĩ futuro. In hoc triduo q̃ſuit uirgo maria fili
um ſuũ ⁊ inuenit eũ. In quo felici tꝛiduo ſiłr
⁊ tu ſi qſieris:inuenies ieſum.i.ſalutem et᷑nã.
Pec ẽ ſcala cũ tribus gꝛadibus quã uidit ꝗOa
cob erectã a terꝛa uſq; ad celum.⁊ dñm inni

xũ ſcale ppitria. Pꝛimũ ut eã fortiter ſuſtine
at. Scõᷣm ut aſcendenti ꝑ eã manus ſi neceſſe
fuerit porꝛigat. Tertiũ nt acẽdẽs cum labõa
ueꝛit ⁊ fatigatꝰnerit in ipm ꝛeſpiciat.⁊ tota⸗ʒ
ſuã curã i eum iactet. Non.n.ita cꝛudelis eſt:
qꝙ eũ cadeꝛe ꝑmittat. Pria eꝛgo paꝛs pnie ẽ
cordis comruio.E ſt ãt ↄtꝛitio dolor uoluũtarie
aſſũptus ꝓ peccatis cũ ppoſito ſen intentõe cõ
ftedi ⁊ ſatiſfaciendi:ga nullus ve cenſet᷑ con
tritus mſi habeat ꝓpoſitũ huiuſmodi. In qua
ↄtritõne homo ſigillati oĩa peccata ſua añ tꝛi
bunal ↄſcie ſue adducat ut ibi ſeipm accuſãs
in amaritudine anime ſue de ſingulis conteꝛa
tur.⁊ poſtesa cõfiteatur. De ſingulis ꝗppe pec
catis mõtalibus ꝛequirit contritio ſingularis.
diuerſoꝝ.n.moꝛboꝝ diuerie ſunt medicine:ſʒ
ↄtꝛitio ẽ medicina ſingulaꝛis.õ unum im mor
tale.ergo non ſufficit una cõis ð oĩbus pecca
tis: ſed de quolibʒ mortali tenet᷑ hõ ſpalr con
teꝛi.ſi hʒ diſtinctã peccatoꝝ memorid. Sed ſe
cundum Xꝛib. ſcut in ravᷣijs ſolaribus uiden
tur athomi minuti in aere.qui nequaq; extra

ꝛadios ſolaꝛes apparent:ita menti zadio circũw

ſpectionis ꝓprie illuſtrate.appaꝛent ſeu defec
tus minutiſſimi: ꝗ alijs deſidioſis ac ꝑ hoc te
nebꝛoſis mentibus occultant. Si vo queritur
q;diu quis de peccato dolere debeat.dicendũ
qꝙ deus quando abſoluit hoĩem a uinculo pec
cati ſeu a culpa ⁊ pena eterna. ligat eum uin
culo peꝛpetue deteſtatiomſ peccati.nde uti
le ẽ ꝙ ſaccrdos aliquã penitentiam quantum
cunq; paruam perpetuam iniungat: ut homo
per hoc peccatoꝝ ſuoꝝ pꝛeteritoꝛuʒ.aliquan
do in contritionis ſpꝛitu rememoretur. Sed
deteſtatio peccati pe:peiua eſt duplex. Que
dam in actu. ad quam homo non tenet ſemꝑ
ſi quis tamen faceret perfectionis eſſet.nõ ta
men omnino de eſſentia ſicut beatus ſdetrus
legitur ſꝑ fleuiſſe ⁊ ſanct“ danid dicebat pec
catum meu coram me ẽ ſemꝑ. Alisa ẽ in hitu
ad quã homo ſẽꝑ tenet᷑.ẽt poſt: ꝑfectaʒ pecca
ti ꝛemiſſionẽ.De hac vᷣa dicit Aug.loquẽs de
penitente. Denitens oẽs fꝛuctus pnie ſuo paꝛ
unos hẽat nuq;. ſufficiat: ſꝑ doleat ⁊ de doloꝛe
gaudeat.⁊ nõò ſemꝑ doluiſſe ſe doleat.ꝓ dno
añ quẽ peccauit erubeſcat.doloꝛem cum uita
fimat.Et iteꝝ.Añ ↄtinui doloꝛes cruciabunt
penitentem uita meã: aut eterni cruciatus ue
xabunt puniendã aĩam meã. Pec Aug. Iſte g
dolor ceſſare non dʒ in penitente nec finiri in
hac uita.ſʒ ſicut hõ in deum qui e᷑nus ẽ pec
eauit:ita in eterno ſuo.ſ.q;diu uixerit dolore
dʒ. Sed multi gemũut pꝛo peccatis non ꝙ pec
cata eis diſplicesnt ꝓpter deum. ſed propter
penam. Nõnullos ẽt pẽitet peccaſſe ꝓ ſola pec
cati turpitudine. Sructuolſa ergo cõtritio eſt.
cũ quis de peccato quo deum offendit dolet.
æ inde turbat ⁊ gemit: qꝛ iniquitas amore iu
ſticie ſibi diſplicet. Et quantotius aliquis ſie
uere penitet tantocius deus peccatũ oimittit
3

De penitẽtia

Eſt ãt deum peccata dimittere eternã penã ꝓ
illo debitã ꝑ collatõez pñtis gr̃e flaxare.Sic
quoq; actnalis pct᷑i ꝑ uiuificatöõem memtis et᷑
na pena relaxata ꝛelinquit᷑ temporalis ĩ quã
eterna ẽ ↄmutata.ut ꝙ illicita aie delectatio
ne ſiue etiam carnali uoluptate cõmiſſum eſt
ſatiſfactõis digne amaꝛitudie purgetuꝛ ab ho
mine dum licet ne diſtrictius a deo puniatuꝛ
in futuro q; nullum malum pterit ipunitum.
Eſt autem duplex penitentie gemitus uel
dum plgimus quod male geſſimus uel dum
plangimus.quia non egimus quõ agere debui
mus. Secunda pars penitentie ẽ oꝛis confeſ
ſio. ſt ãt confeſſio ꝑ quaz morbus latens ſpe
uenie aperit᷑.Et eſt confeſſio duplex quedazʒ
mentalis que fit coram deo ⁊ hec ẽ de iur̃ na
turali quedã uocalis que fit homini.⁊ hec nõ
E de iure naturali. Igitur añ incaꝛnatõez xpᷣi
ſuff ciebat mentalis confeſſio facta ſoli deo qꝛ
deus nondũ erat hõ. Sed poſtq́; deus homo
factus eſt ꝛequirit ab homine ꝙ confeſſio ſibi
tãqᷓ; homini fiat.Et qꝛ ipᷣe in forma bumana
nobiſcum ubiq; pꝛeſens eſſe non pòt.nicaꝛios
ſuos conſtituit homines.quoꝝ pᷣmus fit Pe
trus ⁊ ceteri apoſtoli ac conſequẽter ſaceꝛdo
tes quibus ipᷣe dixit quecuncq; alligaueꝛitis ir
terram ⁊c. Der hoc, n. ꝙ miniſtꝛis ſacramen
toꝛum dedit poteſtatem ligandi ⁊ ſoluendi in
ſinu auit confeſſionem eis tanquam iudicibuſ
r̃e fieri. Sic xpᷣs iſtituit confeſſiõez tacite
ſed apoſtoli ꝓmulgauer̃t eà expᷣſſe. Ideo etia
ↄfeſſio faciẽda ẽ hoĩ xpᷣi uicario ut ꝑ hoc pec
cata nr̃a celentur dyabolo.vñ Aug. in oĩbus
ſcꝛipturis diuinis fres cãiſſimi utiit ac ſalubꝛi
teꝛ ämonemur ut peccata noſtꝛa öbeamus iu
giteꝛ ac humiliter.non ſolum deo ſed ẽt ſanc
tis hoĩbus ⁊ deum timentibus confiteri. Non
enim ideo uult deus ut ↄfieamuꝛ peccata no
ſtra.ꝙ ipe ea ſcire nõ poſſit:ſʒ qꝛ dyabolus G̊
deſyderat ut inneniat ꝗd nobis ante tribũal
eterni iudicis obiciat.iõ uult ut magis defen
deꝛe quaʒ accuſare peccata noſtra uelimns.
Contꝛario deus nr̃ qꝛ pius ⁊ miſericors ẽ ułt
ut eam confiteamur in poc ſeculo ut ꝓ illis ñ
ↄfundamur in futuro. Scieñns g dyabolus uiꝛ
tutem pure ↄfeſſiõis toto niſu impedire cona
tur hominem ne ↄfiteat᷑.Et ſicut ſuggeſſit pᷣ
us ut hõ caderet ſic poſt eaſum ĩpedit ne r̃ſuꝛ
gat qꝛ ſcit nos non reſurgeꝛe poſſe ſine confeſ
ſione. Pec Aug. Peius ẽ ↄfiteri nolle q; legẽ
ptẽnẽ. Peius ẽ dei offeniaz ſatiſfactione nol
le placare quam peccando vei bonitatem offẽ
dere.Quãuis ei ĩ contritõe dimittat peccatũ
tamen confeſſio uocalis neceſſaria eſt uel in
re quando habet oportunitas.uel i ppoſuo qñ
aꝛticulus neceſſitatis eã excludit.⁊ non ↄtẽp
tus religionis ⁊ ita neceſſitasconfitendi poſt
ↄtritõem nõ ẽ in tali caſu ꝑꝑ neceſſitatẽ ꝛeme
dii ſed pꝛopter obligatõem pᷣcepti.Eſt ãt con
feſſio conuenienteꝛ inſtituta ut qui in ſua po

facienda.

teſtate poſitus a deo diſceſſeꝛat: ſub alio poſi
tus cum humilitate ⁊ deuotõe rediret. Jõcq;
deus ĩſtituit ſacerdotẽ ſui uicariũ.⁊ quaſi me
dicũ cui peccatoꝝ ułnera detegerent: ut pec
cator ñᷣ a ſe ſʒ ab alio maioris humilitatis cã
ſatiſtactõis medicinaz ſuſciperet.Sunt.n.ſa
cramenta quaſi quedaz emplaſtra: Igituꝛ (ut
ait Augulſ.) ponat ſe oĩo penitens ĩ poteſtate
iudicis ĩ iudicio ſacerdotis:nihil ſibi reßuanſ
ſed omnia ꝑatus ſit facere eo iubente pro re
cipienda uita aie quecunq; faceret ꝓ euitãda
coꝛpoꝛis morte. Poĩes ẽt ad peccandũ effice
ꝛẽtuꝛ ꝓnioꝛes ſi turpitudĩies ſuas nõ eſtimaret
fuelàâdas.⁊ qꝛ iniciũ oꝑpz bonoꝝ ẽ ↄfeſſio ope
ruũ maloꝝ:ualde ẽ utile ↄfeſſionẽ frequẽtare.
Euenit.n.cor pꝛius ↄtritum ⁊ humiliatũ con
firmari in ↄfeſſione.te plerunq; peccator ſolo
timore uł eccle ↄſuetudie ſacerdoti pñtatus:
ꝑ ſacerdotale offm̃ uere ↄpugit᷑.ac plenus ca
ritate recedit. Nõnulli etiam nec ex corde re
deunt.ſed tñ ſoꝛma pnie quã ſuſcipiũt: paula
tim ĩ eis huilitatẽ cũ caritate nutrit. Nec ob
pudoꝛem ceſſes a ↄfeſſione qꝛ erubeſcentia ⁊ꝛ
pudoris anxietas.ac ↄfitentis bumilitas. ma
xima ꝑs ⁊ pnie.vñ Cripᷣ.confeſſio peccatoꝝ ẽ
ſignũ bone mentis ⁊ teſtioniũ ↄſcie deum tim
tis per fectus eni timor ſoluit oẽm pudorem.
Illic autem tuꝛpitudo confeſſiõis aſpicit᷑ ubi
futuꝛi iudicij pena non credit᷑.Et qr ipum eꝛu
beſcere pena ẽ grauis.iõ iubʒ nos deus nr̃a 2
fiteri pct᷑ᷣa ut nerecũdiam paciamur ꝓ pena:
nã.⁊ hoc ipᷣm paꝛs diuini iudicij eſt. vñ ?æ Us
lerius. Uenia dignus ẽ qui peccati excuſatio
Hem non qaerit. Ubi enim eſt confeſſio.ibi ẽ
remiſſio..quia pꝛoximum ad innocentiam lo
cum tenet ueꝛecunda conſeſſio.vnde etià Au
gu.Qnoniam ueꝛecundia magis eſt confiteri
peccata qui erubeſcit pro xpᷣo fit dignus miſe
ricordia.Et quanto pluribus confitetur quis
in ſpe uenie turpitudinem criminis:tanto faci
lius ↄſequetur gratiam ꝛemiſſionis. Et iteꝝ.
O ſtulte cur erubeſcis homini dicere quod ñ
erubuiſti in conſpectu dei faceꝛe.remoue a te
pudoꝛẽ.curre ad ſacerdotẽ reuela ſecꝛetuzʒ. J
fitere peccatũ: alioꝗn nihil tibi pdſeꝛit ↄtritio
cordis niñ ſequat᷑ oꝛis ↄfeſſio ſi poſſis. Et ſte
ꝛum. Kõſfeſſio ẽ ſalus aĩaꝝ ẽ diſſpatrix uttioꝝ
reſtauratꝛix vtutum oppugnatrix demonum.
Quid plura. Obſtꝛuit os inferni portas apit
paradiñi. B Aug. vnde 2 Gꝛego. ad ↄmendatio
nemconfeſſionis ſic dicit. Miꝛẽtur qui nolũt
in quolibet iuſto caſtitatis continentiam. m
rentur integritatem iuſticie.mirèt᷑ niſcera pie
tatis: ego nõ minus ãmiror confeſſionẽ humi
limã pct᷑oꝝ.qᷓ; ot ſublimia geſta nututũ. hec
Gꝛego. Atile eſt etiam ⁊ ualde ſalnbre cõfeſ
ſionem etiam eoruudem pct᷑ox frequenter ite
ꝛare.⁊ pluribus confiteꝛi:quia confeſſio iteꝛa
ta licet ad ſalutem non ſit neceſſaria. tam mł
tum eſt proficua, tum quia neicit homo an in

Criſinantel
. eunuret of
poccgta elalia⸗d el
uiſlkäffnn
nnento begetu oͤſ
geletetiam ölicentis
guocöflens renunci
ſilcentiz icenic⸗
iie eono pot ipeco
biincdfeſſone gr ipſe
Cehrolegisdluine ten⸗
tum ciſectonscadtt:⸗
ſo nonbepölaten e⸗
ſlio ſariori deder ſd
ob hanc tamum cau
exprimere ſuperoi ne
in caſu mortio fbi in
Conio por ut gehet
Rutare hec cʒ iiaß
Miignoperare nec at
imiunecenabene
Knerongner,
Nafulſintg
ie elendne
dagſe uniin
ifie ies
noneteſſefuneni
ebonioperige
Auibuſtaz c non
onoei oon or

uuf hkulita
Uintn inppen
ſecgubſti⸗

vonon
mi equetare,
ene Duſmniliati con
run peccator ſo
ſacerdoti Pftatu .
dügtk. gep .
lt. ac pleyns cg
im ſec ex corgere
i luſcipiut panla
nte nutrit. flecob
: erubeſcentig:
tis hummilitas /ng
nfeſſio peccaton
uͦ oſcie deum tim̃
toëm pudorem.
ſſtöis aſpicit ubi
.Et qr ipum eꝛn
nos deus nra 9
ciamur p pena:
cij eſt. vñ e Us
eccati excuſatio
t conkeſſio ibi ẽ
innocentiam lo
lio. vnde enid An
gis eſt conkiteri
kit dignus miſe
conlitetur quts
iminis:tanto ,ac
ſtonis. l llex.
nidicere guot i
eie remoneate
uela ſecꝛeinz.3
bipterit )rritio
ſipoſſis. Et te
dtrix demonum,
erni hotud eni
o.ad omeſdnnio
Dietur qui nolüt
omtinentiamn,n
miret ſlenune
conſeſſone hum
eſti ninni her
e ſaalubre e

nter üe
or frequent,
in confeſſio itera

teſſaris, un int

Pꝛime paꝛtis

pꝛima cõfeſſiõe ſufficienter contritus fuerit.
tum quia maiõ humilitas ⁊ erubeſcẽtia meri
tum cauſat ⁊ acquirit.tum qr ꝑ quantãcũq; 2
feſſionem tollitur uiꝛtute ſacramenti aliquid
de pena ⁊ cõfertur aliqua gꝛatia. Quia enĩ ſa
ceꝛdos uirtute clauium aliquid relaxat de pe
na debita poſſet aliquis tociens cõſiteri ꝙ tã
dem nihil remaneret de pẽa.Et licz aliqui di
cant qᷓ; ſola pꝛima abſolutio effectum habeat
ui clauiũ.alie aũt non cuʒ n hil inueniant ab
ſoluendu ſecũdũ benigniorem tamẽ opinionẽ
aliorum nõ ꝛeputatuꝛſicõuemiẽs qn hõ poſſet
totiens. idem peccatum coꝛde cõtrito cõfiteꝛi
⁊ ab eo abſolui ꝙ per hoc lueꝛet totam penaʒ
purgatoꝛij ⁊ talis moriens ſtatiʒ euolaꝛet.tũ
nirtute clauiũ que ſẽꝑ aliquid ꝛelaxat.⁊ ſi tał
abſolutio nõ inuenit culpam.iĩuenit reatũ pe
ne ⁊ dato ꝙ nibil pene inueniat tunc facit ad
augmentum gratie tum ex ui cõtꝛitõis.nec tñ
peccatum tũc remaneret ſine pena.non eĩ mo
dica ꝑs pene eſt dolor cõtꝛitionis.⁊ eꝛubeſcen
tia cõfitentis que in ſequenti cõfeſſiõe iterat
Quid iar melius qᷓ; fꝛequẽter ↄfiteꝛi quouiq;
p centiſſimam uel milleſſimã cõfeſſioneʒ. tota
pena relaxetur cõfitenti. Et notãdum ꝙ cõfeſ
ſio generalis qᷓ ſit ante m ſſ ĩ eccleſis purgat
peccata uẽialia.⁊ delʒ peccata mortalia obli

Ia. ¶Lalde aũt cautus debet eſſe cõfeſſor in

tenendo ſecretũ cõfeſſionis.ita ut nec illud t
uellet etiam ð licentia côfitentis. In caſu ei
quo cõfitens renunciat ſuo ſecꝛeto.⁊ dat ↄ eſ
ſori licentiaʒ dicendi cui uo uerit. uel loquen
di de eo nõ põt ipſe cõfeſſor ꝛeuelare dictuʒz ſi
bi in cõfeſſione.qꝛ ipſe ↄfitens non põt in pre
cepto legis diuine ⁊ euangelice.ſub quo ſecre
tum cõfeſſionis cadit: diſpẽſare.⁊ ideo ſi ↄfeſ
ſoꝛ non hẽt põtatem abſoluendi. uł ind get 2
ſulio ſaniori debet ſibi iteruz extꝛa cõfeſſ onẽ
ob hanc tantum cauſam dici facere.⁊ tũc põt
exprimeꝛe ſuperõi uel alteri coſulẽti. Ssʒ nec
in caſu mortis ſibi ĩminẽtia.nec ſub ſigillo cõ
feſſionis põt uł debet ꝗs ſecꝛetů ↄfeſſiis alijſ
reuelare nec dʒ ipᷣi ↄfitenti poſt ↄfeſſionẽ pec
catũ ĩpꝛoperare nec ab eo peccatum ad denu
dandum uel detꝛabendum cautuloſe poſt con
feſſionem extoꝛquere. ¶ Teꝛtia pars pnĩe eſt
operis ſatiſfactio.ẽ ãt ſatiſfactio.qᷓ ꝓ qualita
te culpe. pena digna exoluit. Pinc eſt illud
baptiſte. acite dignos feuctus pnĩe.vñ hᷣꝛeg.
HMõ ſolũ fructꝰ pnie ſʒ dignos pnĩe ftuctus am
monet eſſet faciendos. leqʒ. n. par fructus eſ
ſe boni operis debet eiꝰ qui minus ⁊? eius q à
plius deliꝗt aut eius qui in nullis ⁊ eiuſ qui ĩ
quibuſdaz facinoꝛibus cecidit. Peꝛ hoc ergo
cuiunſubet cõſcĩa cõuẽitur.ut tanto maiora q̃̊
rat bonoꝛũ oꝑm lucra ꝑ oniam. quanto gquio
ra ſi intulit damna ꝑ culpam. Et iteꝛu. Nã co

gitandus ſũmopere ẽ ut ꝗ illicita memimt ꝰ

miſſiſſe.a quibuſdà ẽt licitis ſtudeat abſtiere
quatenus per hoc ↄditoriſuo ſatiſſaciat ut ꝗ

Lapi.xx.

comitſit pꝓhibita ſibimet aſcideꝛe debeat etiã
ↄceſſa. Uñ ⁊ Bernã. Pro eo ꝙ ab ipſiſ licitis
abſtinemus. ea nobis ꝗᷓ prius cõmiſimꝰ illici
ta cõdonant᷑. Datet eꝛgo ex iſtis qm ad pniã
ptinet oꝑaꝛi cõtraria his qᷓ̃ aliquis peccauit.
Unde Crip̊. Penitẽtie uero dico.nõ ſolũ ut a
malis prioribꝰ öſinamus.uerũetid ut bonoruʒ
opeꝛũu fꝛuctibuſ ĩpleamur. acite ĩquit fructꝰ
dignos pꝓnie. Quo aũt modo ſtuctificare pote
rimus. Si utiq; peccatis adueꝛſia faciamus.
Aliena rapuiſti.icipe donaꝛe iã pꝛopria:lõgo
es tꝑe foꝛnicatus.a legitimo quoq; te uſu ſuſ
pẽde ↄiugij.ac ꝑpetua cõtinẽtiã ſepiꝰ paucoꝝ
dierũ caſtitate meditar. In uri ł oꝑe cuiq; ł
pᷣmone feciſti.refer benedictõis vᷣba cõuitijs
⁊ peꝛcutiẽtes te nũc offitijs.nũc ẽt beneſitijs
placare cõtẽde. Neq; ei uulneꝛato ſufficit ad
ſalutẽ tãtũmodo ſpicula de corꝑe euelleꝛe:ſʒ
ẽt remedia adhibere uulneribꝰ.Delitijs aũt ⁊
temulẽtia diffluebas ieiunio et aqᷓ potu utrũ
qʒ compenſa. ut famem ſuꝑes ĩminẽtẽ: uidiſti
ĩpud cis oculis alienũ decoꝛẽ feminã iã oĩno
ne uideas.maior̃ tactus cautõe poſt uulnera
eclina ingt a malo.⁊ fac bonũ. Inquiꝛe pa
cẽ ⁊ ꝑł q̃r ea. Nõ tin hãc dico pacẽ qᷓ cũ hõi
bouerũetaʒ q̃ͥ cuʒ deo eſt copulanda.Er bene
ait ꝑſequere. Exagitata eſt undiqʒ ⁊ prorſ'erx
ploſa. ac teꝛras relinauens in celum ꝓfecta.
Sed tamẽ poſſumus eã ꝛurſus reuocare ſi uo
lumus.id eſt ſi ir aↄdiã ſuꝑbiazʒ atq; iactã iã
oĩaq; abicientes ĩpedimẽta pacis modeſtam
hanc uitam puꝛamqʒ ſectemur. Vec Caiſoſt.
¶ Satiſfactio autem debʒ ſieri peꝛ opera pe
nalia. ꝑ ſatiſfactionem eniʒ oportet peccati
uulnꝰ ſanaꝛi ꝑfecte.ſʒ peccaminũ medicie ſut
pene. ? g að ſatiſfaciendũ ſt neceſſarie. Naʒ
lʒ deo mhil poſſit ſubiꝛahi.tñ pcr̃or peccãdo
quantum in eo ẽ ſubtra h it ꝙ eſt ad honoꝛezʒ
dei:⁊ ideo cum ſatiſfactio ſit quedam recon
penſatio.opʒ ꝙ ᷣ eam ſibipſi penitens aliꝗd
ſubtꝛahat quod ad honor ez dei cedat.hoc ak
non poteſt eſſe nin ſit opus bonum quantum
ad dei honorem ⁊ penale opus quantum ad
pct᷑oꝛem penitentem cui eſt ſubtrahendum
ſic ⁊ deo ſatiſfacit.⁊ etiã a uitijs ⁊ fuſ uris ma
lis in quantum penale pꝛeſeꝛuat Satiſfa
tio e go debet eſſe talis ꝑ quazʒ lanis nobis
ad hornorem dei ſubtꝛahamus.
bemus niſi tria bona.ſcilicet bõa anime. bõa

coꝛꝑis ⁊ bõa fortune.iſ.bona exteriora.Ex bo
nis qdẽ fortũe ſubtꝛa bimꝰ nobis aliqd ꝑ ele
moſinã. ex bõis eoꝛꝑis ꝑ ieiuniũ: ex bonis aũt
aie nõ opoꝛtz ꝙ aligd nobis ſubtraham qᷓ;ũ
ad dimiutõezꝭ bonoꝝ aĩe.qr ꝑ ea eff icimur ðo
accepti ſed ꝑ hoc quod ſubmittimus ea ſcz ta
animam quam eius bona totaliter deo ⁊ hoc
fit ꝑ oꝛationem. Iſte etiam numeꝛus operum
ſatiſfactorium uidetnr eſie ordinatus contra
radices peccatorum que ſunt concupia car
nis ⁊ ↄcupiſcentia oculoꝝ ⁊ ſuꝑbia uite: * 3
8

Sʒz nos ha

De penitẽtia

concupiſcentiam carnis ordinatur ieſunium.
ↄcupiaʒ ocłoꝝ elẽoſin. ſr̃biã uite or̃o.igr
ut deʒ ẽ ſᷣm exigentiam culpe.faciendi ſut ſeu
ctus pnie.ꝙ ẽ cõtꝛa illos quoꝝ culpa ẽ multa
2& pnia modica. Uñ dignos fructus penitentie
facit ille.ꝗ ſᷣm modũ culpe facit equalitatem
pene.ut qui plus peccat plus peniteat ⁊ quot
iuenit ĩ ſe oblectam̃ta ĩ culpa.tot de ſe faciax
holocauſta ĩ pnia.⁊ ꝗ amiſit deũ ĩ peccari ᷣ
lectatione qat eũ in peccati abhominatione
recogitãdo oẽs änos ſuos ĩ amaritudine anie
ſue.Et ideo qudo cõdignã pẽitẽtiã ſaceꝛdos
nõ iiungit. uel ſi iniungit nõ tamẽ impler nõ
abſoluitur penitens a pena cõdigna ſed a tan
ta quam hic facit. nõ autem a reſidua. Uñ
Berna:oꝰ. Nec tibi blandiaris ſi gꝛauiter pec

canti leuior pena uel a neſciente uel a diſi

mulante dictat᷑ cum in purgatoꝛijs ignibus ꝑ

ficiẽdu n ſit quicqd hic minus feceriſ:quia di

gnos fructus pnie qrat altiſſimꝰ. Dec Berñ.
Digna uero penitẽtia nõ tantum carnis mace
ratõe uł tpris lõgitudine qnantuz cordis ↄtri
tõne cõpenſatur qr apud deum nõ tam ualet
mẽſura tꝑis quam doloꝛis nec tantũ abſtinen
tia ciboꝝ qᷓntum mõtificatõ uicioꝝ. Cropter
ꝙ mẽſuram tꝑis in agẽda pnia canões ĩ aꝛbi
trio ſaceꝛdotis itelligentis ſtatuũt ⁊ pnie tem
pora fide ⁊2 ↄuerſatõne penitencium abb:eu
anda. ? negligentia ꝓtela iſia exi timat. Tata
et ã cõtritõ põt eſſe quod totaliteꝛ tollat rea
tum pene.quia deꝰ plus acceptat cordis affec
tum qᷓ; exteꝛioreʒ actum. ſed peꝛ actus exreri
ores abſoluitur homo a pena ⁊ a culpa:ergo
⁊ ſi niliter per cordis affectuz que eſt cõtritio
abſoluſtur ab ea qꝛ intentio cõtꝛitionii põt at
tẽdi quplicitcr. Uno modo ex parte caritatis
que diſplicẽtiaʒ cauſat.E ideo mediante ca
ꝛitate meret᷑ nõ ſolum culpe admonitioneʒ ſʒ
etiam ab oĩ pena abſolutionem. Alio mõ ex ꝑ
te doloris ſẽ ſibilis quẽ nolunntas ĩ cõtritõne
exercitat.⁊ qr ille doloꝛ ẽ etiam illi penitẽti
quedam pẽea que tantum poteſt intẽdi ꝙ fuf᷑

ficit ad deletionem culpe ⁊ pene.Et ſwi bomo

x ſe n poſſit ſatiſſ icer̃ pꝛo peccatis poteſt ta
men ꝑ adiutorium alterius. Quia enim pẽa
quaʒ peccatõ bʒ ſuſtiner̃ excedit uires eius
ideo oꝛdinauit dus ex magna miſericoꝛdia.
ut cũ eo ⁊ pro eo primum ſatiſaciar meꝛituʒ
paſſio nis xpᷣi qui ꝑ ſuam paſſionẽ non ſolum
mundum r̃demit ʒ8 etiam ſuum meꝛitum pꝛo
peccatoꝛ bus ſatiſfaciat.Secũdo ſatiſfaciat p
peccatoꝛe meritũ totiuseccłe.dicit.n. Augu.
ꝙ elemoſyne ⁊ orationes que fiunt in eccleſia
ſubueniũt recognoſcẽti mẽtem ſuaʒ ad ueniaã
Tertio ſubuenit peccatori ꝓ ꝛia ſatiſfactio.
Er his tribꝰ ſcilʒ merito domi ice paſſõis: ⁊
torius eccleſie 2⁊ ppꝛie penitentie: ↄponituꝛ ta
lenu pᷣpondeꝛans culpe. Et ſciendum ſecun
dam Diero.qꝛ ſinilꝛ circũuenit ſathanas per

nim.ãa duriciã ut peccatores pereãt de ſperaͤyo

facienda.

qũo in nimia ꝛemiſſione corrigendo.dñ Salo
mon. Ne declines ad dexreꝛã neq; ad ſiniſtrã
AUt at ad agendã pniam cõgruã magis accen
daris.cõſidera ſi unũ peccatũ ade tam diſtꝛie
te pumtum è. ut nongentis ãnis ⁊ amplius ui
te huius miſeriã lugeꝛet.⁊ in augmtũ miſeꝛie
multis ſubſidijs ⁊ ſolatija mechanicoꝝ ꝗbus
nunc utimuꝛ careꝛet.ac feꝛe quattuor mulibuſ
annoꝝ iferni tenebꝛas ſuſtineret qualr puniẽ
tur tranſgꝛeſſioneſ nr̃e. tã multe ta magne: cũ
ſuꝑnus iudex cui redituri ſumus de ſinguł rõ
nem. ⁊ multitudinẽ numeꝛet. ⁊ magnitudinez
pondeꝛe ⁊ diuturnitatẽ mẽſuret:⁊ iõ mitis la
chaymis ⁊ oronibus multiſqʒ ieiunijs ẽ opus
ur peccata nr̃a ꝗbus mors et᷑na bebat᷑. ſatiſ
factõe cõdigna deleamus.Cõſidera ẽt ⁊ attẽ
te quid ꝑ peccatum peꝛdidiſti quid incuꝛriſti.
Os ſit qnẽ offendiſti. Derdidiſti amiciti totiꝰ
tꝛinitatis.angeloꝝ.apłoꝝ.⁊ oĩum ſanctoꝝ.de
corem aĩe.ſufftagia eccłe. Incuꝛriſti laqueos
fortiſſimos. hoſtes creduliſſimos ſtatũ ꝑieulo
ſum.hoꝛꝛibile pᷣcipiciu defectũ grẽ̃e ⁊ mortem
aĩe. Offendiſti eum ꝗ te creauit.ꝓ te mortem
ſuſtinuu multa beneſicia contuli ⁊ eteꝛna pᷣ
mia repꝛomittit. Si hec iugiter cogitares uti
q; doleres ⁊ ꝓ peccatis fleꝛes.Et quia ĩ modo
agendi penitentiam ꝛaro penitentes docti ſũt
non oẽs pnĩam ueram agunt.Nam ſ-e Amb.
⁊ Greg.ſfacilius ĩuemiũtur.qui innocentiaʒ ſer
uauerunt.qᷓ; ꝗ vazʒ pnĩam egeꝛunt.Et iõ pau
ci ſunt qui ĩ igne purgatoꝛij non indigent. Uñũ
Ber.iudicẽt ⁊ ſentiant alij ut uolunt.ego cer
te adhuc nullum penitentẽ noui quẽ non eſti
meñn igne ⁊ flamis puꝛgatoꝛij indigere. Me
cu feliciſſime actũ credam ſi uſq; ad diem iu
dicij ira me purgatoꝛiũ.i.conflatorium omni
ſcoꝛis permund abit nt audeam iudici purꝛga
tus occuꝛrere. Dec Beꝛ. Ecce quid ſpeꝛar̃ poſ
ſunt multi mileri.ſi ille uiꝛ tam ſanctus de ſe
ſic tremuit ⁊ expauit. Ut igitur penitentiam
ueram agas ⁊ ꝑfectã remiſſiõis gram ↄſequa
ris.cautela magna ẽ adhibeda.ut.ſ.circunci
ſus ⁊ puꝛgatus ꝑ cõleſſiõeʒ de peccato: mane
as(ſm ioſue quinto)ĩ eodẽ caſtroꝝ loco dõec
ꝑfecte ſaneris. Quid fiet ſi panẽ doloris ⁊ pe
nitentie.cũ ſilentio extꝛa turbã manduces.ſhᷣ
trahendo te a ludis ⁊ ſpectaculis mũdanis ⁊
alioꝝ conſoꝛtijs.⁊ ab oĩ occaſione peccandi.
Cæcuũcide itaqʒ oèm cãm. ⁊ oẽm occaſionem
⁊ ſuſpitõem peccati.ac ꝑſonas ⁊ loca ⁊ conſoꝛ
tia eoꝝ cũ quibus conuerſabaꝛis peccans. Ciꝛ
cũcide ſenſus tuos quibus tranſgꝛeſſor fuiſtĩ
⁊ intra i cubiculum tue mentis.⁊ oſtio clauſo
3 oẽs riuulos peccatoꝝ.ora in abſcõdito pr̃eʒ
tuũ ꝗ ẽ ĩ celis.Sedere.n.⁊ ĩ uno loco mane
re penitẽtiuʒ ẽ. non uagari non diſcuꝛrẽ ao ↄ
uiuia ad ſpectacula.æ huiuſmodi:maxime in
crepundijs penitentie agende. dum ꝛecentia
ſe uulnera circunciſonis tue. Vnde Joſue ꝗqn
to) Non ſinebat caſtra moueri. antequaʒ per

che welugz lens gen
in enuu enschamnu
nluon ririſe dcn
in eo tiſſecuns meun⸗
ſoͤtme od nehea i⸗
Pucuinelsonnin fen
ANiguitgteorationi
foſtroe corpotis fonte
Inltobcactam ? obdun⸗
cimei geibus iſcepger
ſer dd meorii llicni t loc
lchorespauli,uigligs bar
Pieonf tunſci uepresdi
Chry nad atten,, manuld
mes ſineoris mdline r
catriogegfpinecdn
lſiecimcnere t clicn
tera ſegendopmiam
edippnbam o,han
un luum 4 re, I ſeſo
ſeum incere fo ice
uun bumi geners naſſ⸗
taiecſogͤli⸗ Ner
inſmitck niihe⸗

contulit ? eteꝛna 5
ugiter cogitares ut
es. Et quia ĩ modo
venitentes docli ſut
unt, Nam z Amb.
qui innocentiaʒ ſer
egeꝛunt. Et tõ pan
non indigent. Un.
ut uolunt.ego cer
noui quẽ non eſti
toꝛij indigere. Me
1ſtuſq; ad diem iu
onflatorium omnt
leam indici pmga
cce quid ſpeꝛaf pof
tam ſanclus ge ſe
igitur penitentiam
ſſöis gram 9ſegue
boͤa. ut.. crcunci
de peccalo:mane
caſtror loco döec
anẽ doloris T be
rba manduces . ſ
aculis müdanis 7
afione peccandi.
0eẽm occaſionen
nas t loca t conſe
bmis heccand li
tranſgteſ uſi
1otoclauſo
entis10 ,,
ra in abſeot Prez

Pꝛime partis

fecte unlnera circunciſoꝛum ſanarentur. Ma
ria ſedit ad pedes domini lachꝛymis rigauit ⁊z
capillis terſit quouſqʒ audiuit.idimiſſa ſunt ti
bi pcta multa.Et ut minus tedeat te laboris
pnie.recoꝛoaꝛe obſecro Jacobi minoris. ꝗ lzʒz
ſpm̃ſanctum tanq; pignus accepiſſʒ.⁊ ſic con
firmatus de uita eterna certus eſſet nihilomi
nus tñ i pnia ⁊ uita duꝛa uſqʒ in finẽ ꝑſeueꝛa
uit ac vus ẽt ipe carnalis deſiderij ſupplanta
toꝛ fuit ? adeo magni meriti. ut ab omnibus
nocaretuz iuſtus ꝗ ẽt merito filius alphei.i.
docti ẽ cõgnommatus. Unde quando bieroſo
limã paulus ingreſſus ẽ.ut cũ ceteris apłis de
doamatum vitate conferret. continuo ad hũc
itrauit. Hic epłlam canonicaʒ ſcripſit. Pic (ut
teſtat Criſ.⁊ egeſippas uicinus apoſtolorum
tꝑʒ hyſtoꝛiacus) tamirabilis fuit ut ſtatiʒ poſt
paſſionẽ dñi epatum hie:ꝛoſolimoꝛum oꝛdinan
tibus aplis pᷣmus acceperit. Pic de utero ma
tris ſanctus. uocatus fuit uinam ⁊ ſiceram nõ
bibit. car nem nullam ↄmeoit.nũqᷓ; attõſus ẽ.
neqʒ unctus ẽ unguento.neqʒ uſus è balneo.
die noctuqʒ flexis genibus oꝛabat. intanrum:
ut genua eius obduruiſſe callo ⁊ camelorum
duritiam traxiſſe dicerẽtur. Tantamqʒ aiunt
in eo fiiſſe caꝛnis incuriã ⁊ ipᷣm dure uite tm
irẽdete. quod mẽbꝛa oĩa mortificauerit. ut ad
huc uiuẽris omnia fere mẽbra moreꝛentur. at
q; aſſiduitate oꝛationis iugiqʒ ad pauimẽtuzʒz
proſtꝛatõe corpoꝛis frontẽ quoqʒ eius callo ſi
milit᷑ obductam ⁊ obduratam ut nihil fere a
cameii geibus diſcreparet. Reduc ẽt diligen
ter ad mẽoriã ciliciũ ⁊ locuſtã YJohis baptiſte
labores pauli.uigilias bartho.ſaccũ ⁊ panezʒ
Pieꝛony.tunicã uepres bñdicti.ſudariuz ⁊ la
chrymas arſemij.mattulã eulalij colũnã ⁊ ueꝛ
mes ſimeonis. nuditãtẽ ⁊ radices herbaꝝ pec
catricis egyptiace do ẽt regem de ſolio deſcẽ
diſie ac in cinere ⁊ cilicio humilr ⁊ abiectuz
in terra ſedendo pniam egiſſe donec audiuit
a dño ꝑ natham ꝓoham tran ſtulit dñs pecca
tum tuum a te. In ſeſſione bumiliatio demon
ſtꝛaruꝛ in cineꝛe vᷣo ↄſideratio moꝛtis ꝑ q; to
tam hũ ani generis maſſa iĩ puluerẽ ẽ redigen
da.ĩ cicilio ꝙ õ pilis ↄtexit᷑.mẽoria pct᷑i aſꝑe
pũgẽtis ſignificat.vñ q̃reg. In cilicio quippe
aſperitas ⁊ ↄpũctio pctoꝝ. In cineꝛe t płuis
oñdit mortuoꝝ ⁊ iccirco utꝝqʒ hoc adhiheri
ad pniam ſolet ut ĩ ↄpunctione ci icij cogſca
mus qd ꝑ culpã fecimus ⁊ ĩ fauilla cieris per
pendamus quid ꝑ iuditin facti ſumus. B Gre⸗
LConſolationem ergo in his habe.⁊ teipʒʒ ĩ his
exerce.qꝛ ciniſ ⁊ ciliciũ ſunt aꝛma penitẽtiuzʒ.
Maxime.n.in cibo ⁊ ueſte conſiſtit labor: pe
nitentie. Circa pᷣmiſſa uero his uerſibus pote
is edocer. ,
Sit tibi potꝰ aqua.cibus acidus.aſpꝑa ueſtis.
Dorſo vga.bꝛeuis ſomnus.durũqʒ cubile.
Flecte genu. tũde pectus. nuda caput orãs:
Pereat os terre.mẽs celo ligua loquat᷑.

ℳ

rrata tu animas.
PErxet me nita mea. Mã diligenter diſ
t ſſa appaꝛet mihi aut pcem aut ſte

KCa plm xxj *

Coꝛ dictet.ſit larga manus.ieiunia erebra.
Mẽs humil ſiplex oculꝰ.caꝛo mũda.piũ cor.
Becta fiðs.ſit firma ſpes.dilectio ſemꝑ.
FGerueat aſſiduis pᷣcibus iuſtis tamen ora.
HPHec peccator age quẽ nere penitet a te.
Nuc poriꝰ penas peccatis exige dignas.
Quam te ꝑpetuis addicat iudieis ira.
Audi etiam. Berñ.qui dicit.Uere penitẽs de
tꝑe nihil ꝑdit.qr ⁊ pteꝛitum ꝛeſtauꝛat ꝑ cõtri
tõem. ⁊ pñs tenet peꝛ bonã oꝑatõem. ⁊ futuꝝ
tenef᷑ ꝑ bõi ꝓpoſici cõſtãciã ⁊ firmitatẽ. Pec
HBerñ. Uirlliter ergo agãt penitẽtes ⁊ nõ defi
tidt.tꝑe em̃ ſuo.metent nõ defitiẽtes.lã qui
ſeminãt in lachꝛymis:ĩ exaltatõe metẽt. Cõ
fortet᷑ coꝛ eoꝝ ĩ pnĩa ⁊ cõſolent᷑ i ea ſpantes
cũ martyꝛibus ꝑtem hr̃e.qr ſᷣm r:ſo. Uiuen
tes ĩ pnia pũt maꝛtyribus cõꝑari.grauior eſt
em̃ longa ſuga q; uelox mors. Sed ⁊ ipᷣe dñs
eos heatos pᷣnuntiat.eiſq; conſolatõem ꝓmit
tit cũ dicit. Beati ꝗ lugent qm̃ ipp còſolabũt᷑
Penitẽtium em̃ luctũ dñs perpetui gaudij cõ
ſolatõne.cõpenſat.de pnĩe quoqʒ laudibꝰ ſic
dicit Cipanus.O pnia quid de te noui.referã
O mia ligata tu ſoluis oia clauſa tu referas.
omia aduerſa tu mitigas. oĩa contraria tu ſa
nas. omnia confuſa tu lucidas. omnia deſpe
Oratio.

riliĩas ? ifꝛuctuoſa.⁊ ſi quis fꝛuctus ĩ
ea uidet᷑: aut ẽ ſifatus.aut imꝑfectus.aut ali
quo modo corruptus.Quid ergo ꝛeſtat mihi
pctoꝛi.niſi ut ĩ tota uita mea plorẽ totã uitaʒ
meã.Certus ſum dñe.qr peccata mea eteꝛna⸗ʒz
meꝛẽtur dãnationem.certior qr pnĩia mea nõ
ſuff icit ad ſatiſfactõez. certifſimuſ.qr miſcdia
tua ſuꝑat om offenſionẽ. Fac ergo mecũ mi
ſcdðiã.⁊ concede mihi peccatoꝝ meoꝝ indul
gentiã. qr meritũ meũ idulgẽtia tua è:dñne ðᷣꝰ
meꝰ Iué De baptiſmo dñi. LCapitulũ.xxj.
Ompletis autem. xxix. annis etatis
ue.quibus dñs ihs ſic penoſe ⁊ ab
te uixerat. ⁊ tꝛiceſimo iam ince
ptò.⁊ in diebus illis ſcilicet quibus
Johes baptiʒabat ⁊ predicabat anteq; clau
deretur incarcer:dicit iſ̊s matri ſue qr tempꝰ
eſt ut uadar et glorificet ac manifeſtet patrẽ
ſaum. ⁊ ſe mundo oſtendat.qui diu latuerat.
⁊ oꝑet᷑ aĩaꝝ ſalutẽ ꝓ qua pr̃ ipᷣm huc miᷣat.
Et reuerenter ſe licentians ab ea ⁊ nutꝛitio
ſuo JYoſeph:iter arripuit a nazareth galylee,
ubi nutritus fuer at que ꝛeſpectu hieruſalem
eſt ad aquilonem ⁊ iuit uerſum locum iorda
nis. ubi Johs baptigabat.nõ longe a hierico
q̃ ꝛeſpectu hirłm eſt ad oꝛientem. De hieꝛico
em̃ ſiłr ad oꝛientem ſũt quaſi duo miliaria uſ
qʒ ad capella ſct᷑i iohis unbi ipe hĩtabat.⁊ ĩð ẽ
qi nnũ miliar̃ uſqʒ ad locũ iordãis.ubi xpᷣꝰ dẽ
baptizatus. Dutatu⁊ꝛ tñ a nõnullis xpᷣs bapti
zatus inter ennõ ⁊ ſalim nõ lõge a monte gel

De baptiſmo

boe in bethania que eſt ſupra iordanem tribꝰ
leucis de hiericho.ſg duabꝰ de capella ſancti
Johannis. Scõᷣm Remigiũ.ꝗa galilea trani
migratio ⁊ iordãis deſcẽſus ĩterpᷣtat᷑.ꝑ boc ꝙ
Cieſns de galilea uenit ad iordanẽ ſigniſicat
ʒ eius m̃bra ſi uelit baptizari ⁊ ꝑ gras lauaꝛi
opoꝛtet ea trantmigraꝛi de uitijs ad vtutes ⁊
deſcendendo humiliari. Ut ät ait Beda.ieſuſ
annoꝝ tꝛigita baptizat.⁊ ĩcepit aꝑtiꝰ ſigna fa
cere ⁊ docere:legitimũ tpᷣs oñdens his ꝗ oẽm
etatẽ uel ad ſacerdotiũ uel ad docendum pu
tant opoꝛtunã.Nec õS hoc mouere quẽpiã dʒ
ꝙ; Vieꝛemias atq; dàiel ꝓphetie ſpm̃ pueꝛi ac
ceperunt.qꝛ miracula ĩ exẽplo oꝑatõis nõ ſũt
tꝛahẽda.Cricẽnalis ãt baptizati ſaluatoris e
tas ↄueniẽs fuit ⁊ nobis ↄuenit ꝑꝑ miſterium
trinitatis ⁊ oꝑpatõem decalogi. Qui ꝙ baptiʒa
tur ł gaudet ſe eſſe baptizatũ:tricẽnalis ſit ĩ
hunc modum. uut in fide ſancte tꝛinitatis ĩtel
ligat ⁊ ↄpleat decalogum. Pec Beda. Pic eꝛ
go ſᷣm Rabanum inſtruimu nullũ debere ſa
cerdotẽ aut pᷣoicatorẽ fieri uel eccłe pᷣfici:niſ
uiꝛilis ⁊ perfecte etatis fuerit. Sed hen nunc
tales pꝛeficiuntur regimini leccłe ꝗ ſeipos ne
ſciunt ̃gere tales ꝓcuratores patrimonij cꝛu
cifixi qui ſuaꝝ ꝛeꝝ tutões eſſe non pñt alijs ẽt
pᷣeſſe ꝗ pedagogo adhuc ino gent. Scõm vo
Aꝛif. Cꝛigita annoꝝ uenit ieſus ad baptiſma.
ꝗga.ſ.poſt baptiſma illud:legẽ ueteꝛeʒz erat ſo
lutarus.ꝓpteꝛea uſq; ĩ hãc etatẽ q̃ oĩa põ: ca
pere pct᷑a: in legis obſeruatione pꝑmãſit ipam
uniuerſaʒ iplẽs.ne ꝗs diceret iõ iſllã ſoluiſſe le
geʒ.q eã ñ ualuiſſʒ iplere. Dꝛopterea igit oẽʒ
hãc xpᷣs expectauit etatẽ.ꝑ q̃ oẽ tpᷣs iuſticie ĩ
pleuit.ac tũc demũ uẽit ad baptiſma quaſi tu
mulũ illud cũctis obſᷣuatõibus legis ĩiponẽs.
B Crib. Uadit g dñs mũdi ſolus pedibꝰ nudis
E ſpaciũ talõgi mtĩeris ĩtuere eũ diligẽter.æ de
uote eidẽq; uehem̃ter ⁊ ex coꝛde ↄpateꝛe.Nõ
ducit ſecũ militũ aut equoꝝ aut alterius comi
tue frequẽtiazʒ . necduũ hebat diſcipulos uł ſe
ꝗlam aliam.ñ hʒ ꝗ pᷣcedat ad hoſpitia ⁊ neceſ
laria pᷣpaꝛanda.nec ſunt ibi honoꝛes ⁊ põpe.
Abus nos vmiculi utimur ⁊ delectamur. Sʒ
ilie cui ĩ regno ſuo milia miliũ miſtꝛant. ⁊ de
cies milies centena milia aſſiſtunt:ſic ſolus in
cedit.terrã pedibꝰ nudis calcãdo ⁊ uſq; ad fa
tigationem laboꝛando.nam regnum ſuũ non
eſt de hoc mundo.q exinauiuit ſeipᷣm formazʒ
ſerui nõ ꝛegis ſũmendo.f actus ẽ ſeruꝰ ut nos
reges faceret.factus ẽ aduena ⁊ pegrinus ut
nos ad pr̃iam ⁊ regnũ ſuũ ꝑduceret.Uiaʒ po
ſuit añ oculos nr̃os pꝑ quã ilind aſcendere ua
leamus. Sed quare ipᷣo negligimus. quar̃ noſ
ipos non humiliamus. Quare honoreſ ⁊ pom
pas caduca ⁊ uana ſic auide querimus ⁊ tene
mus.Aerte qꝛ regnũ nr̃m ẽ de hoc mõo nec ↄ
ſideramus nos aduenas ⁊ pegrĩos. ⁊ pꝛopiea
oĩa iſta mala incuꝛimus.O uani filij hoĩum.
cur nana pꝛo ueris caduca pꝛo ceꝛtis tpꝛalia ꝓ

4

domini.

eternis acceptamus. ⁊2 ſic ſtudioſe ampleeni
mur. Cur iſta tranſitoꝛia non ſpernimus ⁊ &
trãſacta non reputamus. Uadit g dũs ieſus.ſ.
datoꝛ ſalutis ⁊ nõ ĩdigens ſalute.ſic humilite=
2 continuatis diebus quouſq; perueniat ad iõ
danem. Cum aũt uenit ad iordanẽ iuenit Jo
hãnem peccatores baptizantes.⁊ turbam ma
gnam q̃ᷓ illuc ac ipſius pᷣdicatõeʒ concurreꝛat
qꝛ eum quaſi xpnm habebant. Cum famulis
dña cum reis iudex baptizandus uenit non tñ
agꝗs mundari ſʒ ias mũdare cupiẽs ( AUenit)
quidem (ieſus ad Johem) maioꝛ ad mioꝛem
i. deus ad iohem. dña ad ſeꝛnũ rex ad militẽ.
lux ad lucernã. ſol ad lucifeꝝ ut ⁊ ipᷣiꝰ pᷣdica
tõem Johis confiꝛmaret.⁊ ut teſtimonſum a
VYohe acciꝑet ( ut)exterioꝛi ablutione (bapti
zaret ab eo)).ſ.fons a ꝛiuo plenitudo a ſtilla
auctoꝛ baptiſmi a baptiſmi miſtro ñ purgatio
ne indigẽs:ſʒ nr̃am faciẽs ñ neceſſitate ablu
tõis ut ipᷣe remifſõez pctoꝝ ꝑ bapᷣm accipet ſʒ
ut bapᷣte ſus bapᷣm Johis approbaret. ⁊ ipʒʒ a
deo oꝛdiatu oñderet.ut nobis miſteꝛiũ bap:iſ
mi ĩſinuaret ut qꝛ hõ natꝰ erat oẽm iuſticiã le
gis: ⁊ oẽz hũilitatẽ lplẽt.⁊ ĩplendo:docẽt.nt
trinitatis miſteriũ ruelaꝛet.ut nẽo qᷓ;tũlibʒ ſãc
tus baptiſmi gr̃azʒ ſuꝑfluã iudicaret ut pᷣus fa
ceret ꝙ poſtea faciẽdũ ĩparabat ut cognoſce
rent ᷣui quãta alacritate ðbeãt currẽ ad bap
tiſmu domini qñ ipᷣe dñs non dedignatne ẽ ſu
ſcipere bapCʒ ᷣui.⁊ nemo r̃fugiat lauacꝝ gr̃e.
qñ xpᷣs ñ refugit lauacꝝ pnĩe. ut caput draco
nis ĩ aq̃ ↄtereret pct᷑a deleret.⁊ ueterẽ adam
ſepeliret.unt ↄtactu mũdiſſime ſue caꝛnis ⁊ cõ
poꝛis e q̃s ſccificãs.nĩ abluẽdi ⁊ regeneratiuã
ags ↄferret.⁊ ſct᷑tificatas aq̃̊s baptiʒãdis poſt
modũ relinqueret. Ut ꝑ deſcenſionẽ columbe
in lanacro cresẽtiũ.ſpũſſancti aduentum ſuꝝ
baptizatos mõſtraret.ut ppłs teſtioniũ Johã
nis de xpᷣo.⁊ ẽt dei pr̃is audiret.⁊ ut ꝑ hoc ꝙ
ipᷣe filius dei baptizatus eſt oẽs ꝑ bapᷣm ꝛena
tos:filios dei ⁊ fr̃es ſibi faceret ⁊ oſtenderet.
Quẽ ⁊ tu fidelis ut iã ĩ xpᷣo regeneratus cõco
mitaꝛe eiuſq; ſacr̃a ⁊ cuncta q̃ͥ agũt᷑.ſcꝛutare.
Volens g dñs oꝑaꝛi nr̃am ſalutem.cepit pꝛius
facer̃ qᷓ; doceꝛe ⁊ pᷣmũ ĩchoãs a ianua ſacr̃oꝝ
2 fũdam̃to vtutũ.uoluit a Johe baptizãi. Dic
itaq; Johi tũc pctoꝛes baptiʒanti.¶ Rogo te
ut me cũ iſtis baptizes) Johs vo intuens eũ.
⁊ ſoũ ꝑ diuinam reuelatõem cognoſcens eus
eſſe ueꝝ deum ⁊ hoĩem.nullũ pcem hñtem.⁊
ob hoc lauacro non ĩdigentezʒ:alios a pctᷣo la
udtẽ:timuit ⁊ expauit.⁊ ut hũilitatẽ regis im⸗
taret miles ex ꝛeuerẽtia eum ꝓhibens dixit/.
Dñne ego trenꝰa te celeſti.ꝗ ñ eges baptizãi ðᷣ
beo.qꝛ egeo baptiʒari.⁊ tu cuius geneꝛatio ñ
E uitioſa.uenis ad me baptizari.Tu maioꝛ es
⁊ dominus.⁊ ego mĩor ⁊ ſeruus.⁊ tu ⁊ ad me
ſʒ ego potiꝰõbui ire ad te. Tu mũdus es ⁊ oĩa
mũdas.ñ tu a me:ſzʒ ego a te.nõ mũdãi ⁊ bap
tiʒari öbeo.&go hõ ſuʒ.tu deꝰ.Ego pct᷑oꝛ.ꝗs

—

—

RE

zipummllis dnenifli⸗
Ubi adimiſtot chend
tii.Lu noen g icu
lins inb erwmn hſe⸗
cie cunt eOidiſi
nis,Bpthz es eſent
Oludbiptini nſorcen
Iire uolveroioratnsno
le ſactorem ſuum conernit
hec eo, ſlͤmirun ſibapt
Manibus iuis hülliatun cui
tereſtriüet inferner omn
Pclinalur ſab bapriſtemt
Uundamangelis deneredun
Aumacipatidus⸗ Anid mir
pec aude atingereſcimde
nel ioſs ogtatione onci⸗
Aum ertigindtiocin
ſcinnnm , nener gund
ſtlimiot erenmetmne
B di len⸗ pꝛob t nid
ſſim sobſeniun ſec in
Elan niſteni giceſ / Gin
Imegtebaytizm., kai .
nedrzriein hü amg⸗
1d Ngne eeninz kii
ſehihmen i
leneins iſieicn
goſpeinene
ſnüglcet niin
coſlere)e ine en

Re 4
N gre erene
iſleinn Et e e
tiam Ktactchim

ſeanu rexad mlii
fent une
pl' pdica
T ut keſtimonſumg
i ablutone bati
) plenitucos ſile
i miſtroñ Purgatio
neceſſitate abln
p bapm aecſper ſig
approbaret. 215za
bis miſter bapiif
Tat oem iuſticiale
iplendo: gocet. ht
ut neo q;tülibz ſie
dicaret ur pus ſi
abat ur cognoe
it curre ad bap
dedignatns e ſu
glat lauacx gre.
ut caput draco
.2 ueterẽ adam
e ſue caꝛnis 2 c
it regeneratini
baptizaͤdts poſt
enſione columbe
ti aduentunm ſup
leſtioniu Yoha
tet. utp hoeg
et t oſtenderet.
agut ſcutare.
tem. cepit pꝛius
gianua ſacfor
e baptizi die
vo intuens eu⸗
tognoſeens n
peim biten
,alis i rl
iilitaterehitin
nphitencnl
egtbn

— —

—

Pꝛime partis

homo.tu ſine peccato.qr deꝰ.Qnid uis a me
baptizaꝛi: Mõ rcuſo obſeqniũ:ſʒ ignoro miſte
riũ. E go peccatores baptizo ĩ pẽitẽtia.tu ꝗd
uis baptizari.qui non habes peccati cauſam.
Immo potiuſ quid uis ut peceatoꝛ baptizari.
qui ueniſti peccata donare. Unõ Bernardꝰ“.
Baptiz ari nis domine ihu: Ur quid enim aut
d tibi opus baptiſmate: Nuquid ſano opus
eſt medicina.aut mũdatione mãdo: Unde ti
bi pctm ubi baptiſma ſit neceſſariu: Quã ma
culã hr̃e pᷣt agnꝰ ſine macula.vñ (ꝛiv. Ut tu
me baptizges:ẽ ydonea rõ ut iuſtꝰ efficiar.et
dignus celo.ut aũt ego te baptizea.qᷓ ẽ ꝛatio:
Omne bonuz de celo deſcẽdit in terrã.nõ de
teꝛra aſcẽdit ĩ celũ. Unde ẽt leo papa. Quid
facis domine.Ecce q̊i mẽdacẽ me lapidabũt
Ego magna ð te pꝛedicaui.⁊ tu täſimplex ue
lnt hoſpes adueniſti. Tu ſurſus filius regis ⁊
deorſum filius regis ⁊ nuſq; ſceptrum ꝛ egale
oſtendis. Oſtende dignitatem tuam cur ſolus
tâhpumilis adueniſti. Tbi angeloꝛũ agmina.
Tbi admiſtꝛatõ cheꝛubi ſex alaꝝ. Ubi nẽtila
bꝛũ.Tu moyſen glłificaſti ĩ nube lucida: ⁊ co
lũna ignis.et tu mihi caput ĩclinas. Rẽnue
dne caput es oĩz. Oñdiſti hũilia onñdiſti ſubli
mia. Baptiza oẽs preſentes et me ante om̃es
Quid baptizaꝛi uis ſordem nõ hñis: Etſi bap
tizare uoluero iordanis non ſnſcipit: ↄgnouit
te factoꝛem ſuum.cõueꝛtit fluentia retrorſus
hec Leo. Nõ mirum ſi baptiſta cõtremuit qñ
manibus ſuis hũiliatuꝛ:cui oẽ genus celeſtiũ
terreſtriũ et internoꝝ curuatur. unde Berũ.
Inclinatur ſub baptiſte manibus caput ado
ꝛandum angelis. ꝛeueꝛedum płratibus.tremẽ
dum pᷣncipatibus.Qnid mirũ ſi tremet homo
nec audet attingere ſcm pei nerricem: Quid

uel ipſa cogitatione non cõtꝛemiſcit. O quam

–—

altum erit in iuditio caput iſtud ouod mõ ſic
iclinatur. ⁊ uertex qui mõ tãhumilis uidef q;
ſublimis ⁊ erextus tunc anparebit:hec Bern.
¶ Dñs ueꝛo pꝛobat quidẽ famłi ſui fidele ſᷣ
nitutis obſequium ſed diſpẽ ſationis ſue mani
feſtat miſteꝛiũ dicẽſ(¶ Gine) i.peꝛmitte ( moõ)
ſeʒ me a te baptizari ĩ aq̃.ut tu poſtmoduʒ a
me hapt ʒzeris in ſoũ.auia miſteriuz eſt quod
ago. In quo(ſecunduz Cꝛiſ)oſtẽait.quia po
ſtea xpCᷣs. Aohannem baptizanit. Sine modo
ut qui formam ſerui aſſpfſi expleaz ⁊ hũilita
tem eius.Et ſubiũgit(Sic eniz faciendo dũ
ego ſnpeꝛioꝛ ⁊ non ĩdigens a te ſuſcipio bapti
ſmũ (decet nos ) me ſuicipiẽdo ⁊ te baptizan
do (iplere )⁊ dare exemplum implẽdi((omnẽ
inſticiam) Et acccipitur hir iuſticia nõ prout
eſt uirtus ſpecialis uitio aunaritie oppoſita:ſʒ
geneꝛaliter prout includit omnem nirtutẽ ſeu
omninm uirtutum peꝛfectionem. Secundum
Cꝛip/ ꝙ dicit tale eſt. Omnia iaʒ legalia com
pienimus nec ullum tranſi greſſi ſumus aliquã
do mandatũ. unum adhutc deeſt ſolũmõ opoꝛ
tet etiam iſtud adiungi:ſicq; a nobis iuſticis

Ks płm Xxj .

omnie implebitur. Juſticia uero hic eoͤplem̃
tum cunctorüũ nominat mandatorũ:oſtendẽs
hanc ueraz eſſe iuſticiazʒ. ut ipſe dominus ac
mgr.omne in ſe ſalutis noſtre ſacꝛamentum
impleret. Mandatum ſi quidem eꝛat homini
bus baptiſmum ſubire prophete.vel omnem
inſticiã fſaciendo unicuiq; quod ſuũ ẽ. Qui eĩ
xpᷣi baptiſmum ſuſcipit: miſeretnꝛ amnme ſue
placens deo ſalutis medelã ſuſcipiẽs.⁊ humili
teꝛ ſubdit cꝛeatori ſuo.eius inſtitutõni obedi
ens: ꝓximumq; exemplo edificat eum ad bo
Fum inducẽs.ñic ergo oẽm iuſticiam implet.
qr deo ⁊ ſibi ⁊ primo facit ꝙ debet. vel omẽ
iuſticiam ſaciẽdo pꝛius ꝙ poſtea fieri debet
ab alijs.Quaſi diceret. Ipeo me nunc ſubdo
tibi minoꝛi: ne dedignẽtuꝛ maiores a minori
bus baptizari uel regi.vnde Ambꝛo. Que eſt
iuſticia niſi ꝙ alteꝝ facere uelis:pᷣor ipſe inci
pias ⁊ tuo alios horreris exemplo.vñ ⁊ Caipᷣ.
Non ergo ſui cã baptizari dominus uoluit:ſʒ
cauſa nr̃i.ut impleret oẽm iuſticiam. Juſtuzʒ
eſt em̃ ut ꝙ quis docet alterum facere pᷣor in
ip at. Quia igitur dominus mgꝗr̃ humami ge
neris uenerat.exemplo ſui docere noluit quid
eſſet faciẽdum.ut diſcipuli mgr̃m.ſeꝛui domi
nũ ſequerẽtur.vñ etiam Aug. Uoluit facer̃᷑ q;
faciendũ oĩbus ĩperabatr. utidũs magiſter doc
tꝛinam ſuam non tam vpis inſinnaret qunã ac
tibus cxerceꝛet.vł ᷣm Rabanum. Sic decet
nos exemplum daꝛe omnis iuſticie implende
in baptiſmo.ſine qua non apeꝛituꝛ aditus r gni
celeſtis.ut diſcãt hoĩes neminẽ ſine nnda bap
tiſimmi perfectum eſſe. Uel oẽm iuſticia⸗.i.oẽʒ
2 ſuꝑhabũdãte hũſlitatẽ. maior. n. ps iuſticie
eſt humilitas. Eſt quippe debita ⁊? ſufficiens
humilitas oĩ iuſto neceſſaria. maiori ſe ſubde
re pꝑꝑ deum ⁊ non pᷣferre ſe eq̃li habundãs ſe
ſubdere eq̃̊li ⁊ non pᷣferꝛe ſe mioꝛi pfecta ⁊ ſt
habundans ſubdere ſe minoꝛi ⁊ nõ pᷣferre ſe a
licui ⁊ hũc terciũ gradũ xpᷣus h̊ tenuit iõ oẽm
hũilitatẽ ĩpleuit.vñ Beꝛ.ẽ ãt qdaʒ inſticia tri
ſta ⁊ anguſta ualde ita ut q;cuo pedẽ vteris ĩ
peccati foueã cadis nec pᷣponeꝛe ſe eq̃li nec e
q̃le ppaſito. Pui diffinitio ẽ:redẽ unicuiq; q;
ſuũ ẽ.E ſt alteꝛa latiõ ⁊ aplior iuſticia.nec eq́ᷓ
re ſe pari.nec iferioꝛi pponẽ. Sicat.n.grãdis
2 grauis ſuꝑbia è pᷣferre ſe eqᷣli ãt eq̃re pᷣlato
ſic gꝛandis hũilitas eſt inferiorẽ ſe exhibere
equali ⁊ equalem inferiori. Maxima ⁊? ple
na iuſticia eſt inferiorem ſe exhiberi etiam
ipi ĩferiõi. Sicut.n.ſũma ⁊ ĩtolleꝛabił ſrbia ẽ
ſr ioꝛi ſe ppõeꝛe.ita ĩferiõi ſubdẽ:ſũma ẽ ⁊ ple
na inſticia. Qõ & iohs ait.ego a te beo bap
tizari.ð pᷣma fuit q̃ͥ ſupiori ſe ſubdidit. Qõ ãt
xpᷣs fec ðᷣ plẽa inſticia fuit.ſi ꝗdẽ ille ſᷣnuli ſui
ſe mãibꝰiĩcliauit. Uideat nũc qlibʒ qu imite
tur.hũc an eũ ꝗ extollit.ſupra oẽ ꝙ credituꝛ
aut colit᷑ deus.Et iteꝝ. Nõne ðdᷣo ĩqt ſubiecta
ẽ aia mea.Aut paꝝ ẽ eſſe ſubiectum dðeo mſi
ſis ⁊ omni huane creature ꝓpter deum. Sie

De baptiſmo

enim decet nos inquit implere oẽm inſticiam
i.ↄſumatõem ꝓfecto iuſticie in humilitatis ꝑ.
fectõe ↄſtituens.Uaõ ⁊ tu ad minoꝛem ſi uis
iuſticia eſſe ꝑfectus defeꝛ infeꝛiori ⁊ minori te
inclinato. Pec Ber. In hoc appet iuſticia in
humili quia alienũ non ſurꝛipit.nec ſibi attri
buit quod non debet ſʒ unicuiq; ius ſuuz red
dit. Non ſuꝛꝛipit honorem deo ⁊ ſibi attribnit
ſed deo honorem ⁊ ſibi ꝛetinet utilitatem. Nõ
ledit ꝓximum.nec eum diiudicat.nec prefert
ſe alicui uel comparat ſed minoꝛem omnibus
ſe ꝛeputat.⁊ locum nouiſſimuʒ ſibi eligit ⁊ op
tat. Uides itaq; qũo augmentata eſt domini
humilitas precedentibus. Ibi enim paꝛenti
bus ſubditus erat.hic nero ſe etiã ſerno ſubij
cit ſeque uiliſicat.ac ſeruum iuſtificat ?⁊ ma
gnificat.Sed ⁊ in alio conſideꝛa quomodo eꝰ
creuit humilitas, Nã uſq;mõ ↄueꝛſatus e hui
milis quaſi inutilis ⁊ abiectꝰ. DPic ãt etiaʒ pec
cator noluit apparere hominibus. Peccatoꝛi
bus enim pꝛedicabat Johannes penitentiam
2 eos baptizabat. ⁊ dominus ieſus inteꝛ eos ⁊
coram eis baptizaꝛi uoluit tan unus ex illis
2 lz idem dici poſſet de ciꝛcunciſione quia uo
luit peccator apparere.tamen hic plus eſt: qꝛ
coram turba publice. ſed ibi magis occulte.
Sed nõne timendum fuerat cum ipe ammõ
uellet intendere ad predicandum ne tanquaz
peccator/ſperneretur. Non propterea dimiſit
humiliratis magiſter. quin pfundiſſime ſe hu
miliaret. Ipᷣe g ꝑꝑ nos inſtruendos uoluit ap
parere quod non erat in ſui abiectionem ⁊ de
ſpectionem: ac nos econtra uolnmus appaꝛe
ꝛeꝛe quod non ſumus:in nr̃am głam ⁊ laudẽ.
Si quid in nobis uidetur eſſe pbitatis:oſten
ſmus.defectus uero qui in nobis ſunt celamꝰ
Exihoc ẽt poteꝛis eius humilitatem conſidera
re.quod in ſuſcipiendo baptiſmã ⁊ in alijs que
ſm legem debebantnꝛ. dominus legis ? ſupꝛa
legem exiſtens faciebat ut ceteri homĩes nec
uolebat ullas habeꝛe pꝛerogatiuas ſpales.
Non ſic multi in cõi congregatione poſiti fa
ciunt qui pꝛeceteris pꝛerogatiuas ſingulaꝛes
habere uolunt. Aum ergo Yohannes cogno
uiſſet iuſticiam ſic ⁊ tali oꝛdine debeꝛe cõple
ri ſoũs enim in momento eum docuit ꝙ priuſ
neſciuit tunc conſenſit ⁊ dimiſit eum a ſe bap
tizari.i.non ulterius reſtitit.ñ ulteꝛius comꝛa
dixit.qnĩmo ut baptiʒaret acꝗeuit ⁊ eũ ſecũ
dum ſuazʒ uoluntatem facere permiſit. Quaſi
tenebat euʒ iohannes. ⁊ reueꝛentia prohibẽ
do ſed dimiſit eum obediendo. Ueꝛa enim eſt
humilitas quas comes obedientia nõ deſerit
2 ideo officium ꝙ priuſ timens ⁊ expaueſcens
humiliter recuſauit poſtea cõſentiẽs ⁊ obedi
ens duote impleuit. Unde Ber. Acquieuit io
hannes ⁊ obediuit. baptizauit agnum dei et a
quis lauit. Nos abluti ſumus nõ ille:quia no
bis lauandis aque cognoſcuntur ablute. Pec
Ber. Nunc ergo bene ipſum dominuʒ conſpi

domini.

ce. Spoliat ſe dominns maieſtatiſ.ſicut᷑ qnili

bet alius homuncualus.⁊ ereator elementorũ
ſubijcit ſe hũili elemto aq̃ ⁊ emergit ĩ aꝗs fri
gidis tꝑe magni frigoris ꝓ nr̃o amor̃.Opatur
noſtꝛã ſalutẽ tactu ſacri coꝛpis.aq̊s mũdãs ⁊
ↄſecꝛãs.ac uir regeneꝛatõis ⁊ ius baptiſmatis
eis ↄfeꝛẽs ſacr̃ʒq; baptiſmi ſct᷑ificãs ⁊ cõſtitu
ens ac cꝛia noſtra lauãs ⁊ puꝛgãs.Deſponſat
ſibi univſalẽ eccłiã.⁊ oẽs aĩss fideles nã ĩ fiõᷣ
bapᷣtis deſpõſamuz dño nr̃o ihu xpᷣo ꝓpha ĩꝑ
ſõa ipſius dicẽte.deſpõſabo te mihi ĩ fide uñ
h ſolẽnitas ⁊ hec oꝑatio ualde utilis ẽ ⁊ majꝗᷓ
⁊ iõ letãt᷑ cãtat eccłia. Hodie celeſti ſpõſo iũ
cta ẽ ecełia qm̃ ĩ iordane lauit xpᷣs eius cꝛimi
na. Unde Anſhel. At vo ubi ꝛobuſtiores eta
tis plenitudo adueĩt.miſſurus manꝰ ad fortia
egreſſꝰ ĩ ſalutẽ ppli tui.ut gigas fortis ad cur
rẽdã uiã totiꝰ nr̃e miſeꝛie.Et pᷣmũ quidẽ.ut ꝑ.
oĩa te fr̃ibꝰ aſſiłlares:fſᷣnũ tuũ baptiʒãtẽ pct᷑o
ꝛes ĩ pnĩaz.taqᷓ; pctor adiſti:baptizari te.qꝰq;
poſtulaſti. Innocẽs agne dei.queʒ nulla pct᷑ᷣ
ſtilla uel cogitatõ unq; maculauit:baptiʒatꝰ
es.nõ te ĩ aquis ſʒ aq̃s ĩ te ſctificãs.ut per eas
ſctificaꝛes nos.Vñ ⁊.Cꝛiſ. Gaptizatꝰ ẽ xpᷣus
iohis bapᷣte.ut ex ipſa natuꝛa bappᷣtis.ſcias.qr
neqʒ pcti cã neq; ppt᷑ indigẽtiã dõi ſpũs bapti
3atus ẽ. Judaicũ ꝗdẽ baptiſma abolet᷑ ac ðſ
nit.nr̃ʒ vo ſumit exordiũ qdq; ĩ paſce mutatõ
ne factũ ẽ idipſu effcit᷑ ẽt inouatõe baptiſma
tis. Nã ⁊ paſcha dũs cũ utrũq; celebꝛaueꝛit
illi ꝗqdẽ miũ poſuit.huic vo pᷣncipiũ Pic vᷣo
poſtq; iudaicũ ĩpleuit baptiſma:ↄtinue ianu
as eccleſie reſeruauit. Sic eꝛgo ĩ una tũc mẽ
ſa.ita ĩ uno nuũc flumĩe ⁊ recepit umbrã ⁊ ad
didit vitatẽ. Sãcti ei ſpũs gr̃a ĩ xpᷣi baptiſma
te ẽ iohes vo baptiſma hac dõatõe pᷣuat.Et
iterũ. Quia g nonũ baptiſma datuꝛ erat ad
hũani geneꝛis ſalutẽ ⁊ remiſſionẽ peccati pᷣoꝛ
ipſe baptizari dignatus ẽ ſi ut peccata depõe
ret ꝗ petʒ ſolꝰ ñ fecerat ſʒ ut aq̃̊s baptiſmi ſo
l' ſactificarʒ ad diluẽda pcta crdẽtiũ.nũqᷓ; eĩt
aqᷓ baptiſmi puꝛgar̃ pc ta cẽdẽtiũ potuiſſẽt niſi
tactu dñici corꝑis ſct᷑ificate fuiſſẽt. Ile ergo
baptiʒatꝰ ẽ ut nos lauar̃mur a pct᷑is.Ille tic
tᷣ ẽ aq̃̊. ut nos a ölictoꝝ ſordibꝰ purgaꝛemur.
Ille lanacꝝ ̃gẽeꝛatõis accepit.ut nos ex aq̃
⁊ ſpuũᷣſct᷑o rnaſceremur Gapᷣm ꝗ xpᷣi:ablutõ ẽ
pctoruʒ Moꝝ. ⁊ ꝛenouatõ nite ſalutaꝛis. Per
bapᷣʒʒ eĩ pcto moꝛimuꝛ:ſʒ xpᷣo cõuiuimꝰ. Aite
pᷣſtie ſepelimuꝛ.ſʒ noue uite reſurgimꝰ. Vetu
ſti hoĩs erꝛoꝛe exuimur:ſʒ noui hoĩs indumẽ
ta ſuſcipimus.hec Criv.¶ Cõgꝛue auũt noluit
dñns ĩ ioꝛdane baptizari.ut ibi apiret᷑ ianua o
gni celeſtis:ubi datꝰ ẽ aditus filijs iſrł itradi
teꝛrã ꝓmiſſionis.qr ſicut ꝑ illud flumẽ filij iſrł
traſiert ad teꝛꝛã ꝓmiſſã eis ꝑ dñm.ſic ꝑ bapm
fideles trãſeũt ad terꝛã uinẽtiũ. Et etiã iõ qr
ioꝛdaĩs ẽ fluuiꝰ medius gentiũ ⁊ iudeoꝝ.⁊ ba
ptiſmus coĩs eſt gentibꝰ et iudeis nenientibꝰ
ad ſidem ⁊ chꝛiſtum. ¶ In ioꝛdane quoque

———ʒ

alunenninen le
1reo eeeratis ſleco
ſfnnceretur. on gcelt
i lls gioin coperee
Aegie uicebꝛst (ſertic
nnonscelnzegnucel)
gorianceleſten epeige
uenntissgitue tattti⸗
eclutincelnz gui peluin
lum. Vnde Crif Giuid
Apertiſum cell ciſcast
ris hoc inuifdir fin iam
cate nibilq; intena cde
itex. Decit itapertut ce
lluſum ſuſſz. Jam ait
in uhufn recocto. ? uno
lun petui. ꝛbo temeul
la i: Beln Jeinit
mecalung dum e⸗
In mies iordanis iub⸗
leni dl wchiziannas
nwrifigndu enn
hotſanmdezengg
4. Nnborigde
Pertumeſtſene 5
i boninie telnn derer

e·Et hmuntci
tui danezut N
iſti:bapti iei
ete ptizarite,
quez nulla deii
nacnlauit:baptizgir
eſelifcis nt per eag
5.Bapttzot) ris
nua baßtig ſclag
getlijdoi ſps bayti
tiſma abolet ac öf
oqi paſce mutatõ
monatöe baptiſmma
trüch celebꝛaueꝛit
o öncipiu Pic v0
iſmna: dinue iana
eꝛgo i una tuc me
cepit umbra t ad
gra i xpi baptiſmma
c doatoe puat Et
na datur erat ad
iſſione peccatiper
ut peccata depoe
ut aqs baptiſmi ſo
i ctdini,niͦije
getiö poruiſet nif
fulſſet. Ile ergo
ra pckis. Ille ſic
ib? purgatetnur.⸗
epit ut nos er a
mß rhi: ablutoͤ;
te falutanis. der
ocainim , Uie
refurgin,Un
noui hoisinim
rogur itui

—

Pꝛime partis

baptiſmus domini in helya.⁊ helyſeo ioſue ⁊
naaman prefiguratns fuit quia in his f. guꝛa
baptiſmi preceſſit. In aqua uero baptiʒatus
eſt quia aqua eſt cõtꝛaria igni.⁊ peccatuzʒ eſt
ignis ⁊ unde igne ſupplitij punituꝛ. ut eꝛgo H
ignis extĩguatuꝛ ĩ aqua baptigatꝰ ẽ. Aqua eti
am ſordes abluit. ſuiiz extĩguit imagineʒ red
dit. ita gratia ſpirituſſancti in baptiſmate ſoꝛ
des peccatorũ abluit.ſitiz aie nerbo dei ꝛeſtri
git. imaginẽ dei p cłpã amiſſã ꝛeſtituit.Et ex
boc ꝙ dñs ĩ aq̃ ẽ baptizatuſ tꝛa bit᷑ argumẽtũ
ꝙ in alio liquor̃ qᷓ; i aqua non põt fieri baptiſ

mus. In aqua ẽt uniſor mit᷑ baptiſmus ↄſecꝛa.
tur qr a dextro latere aqᷓ manauit.-? qr null“
iquoꝛ adeo ad abluẽdũ nalet. et apud omnes

facilit᷑ acquirit.ne ſe aligs ꝓpter ĩiopiax excu
let. Et lʒ ſoũs mundet interiuſ.tñ neceſſaꝛia ẽ
aque lauatio: qr ſicut ex duobꝰ ẽ homo ſcʒ ex
corpore ⁊ aĩa ſic ex duobꝰ renaſcit ſcz ſouſac
to ⁊ aq̃ (ð actum ẽ ãt ut cũ baptigaꝛet Ja io
hãne fere (oĩs ppłs) terre illius.id ẽ multi de
oĩ pplo((⁊ ihu) a iope (baptizato) ac poſt ba
ptiſmuʒ de aquis aſcendente.? ꝓ baptizédis
ut ſpiritumſanctuz acciperent Corante aptuz
eſt celuz Jid ẽ ineſtimabilis ſolendoer fact ẽ
circa xpᷣmi ⁊ tantus fulgor ciucũfulſit eũ.ac ſi
celum empirrenz aꝑtũ uideret᷑. celoqʒ aeꝛeo
2 ſiqereo ꝛeſeratis ſplẽdõ celi empirrei terris
infundeꝛetur. Non ꝙ celũ tũc diuiſũ fneꝛit.ñ
eĩ illa aꝑtio in corpore celeſti ſʒ ſ aere fuit ſz
qꝛ aꝑiꝛi uidebat᷑ (ſicut ĩ cõruſcatõe ſolet fieri
in qua celuz apiri uidet) ⁊ ꝑ hoc ſigniſicabat
gloriam celeſtem aꝑii cꝛedentibus in vpm et
qꝛenatis aꝑituz ⁊ patet ianua regni celeſtiſ ⁊
adituſ in celnz. qui pᷣcluſus fuit hõi peꝛ pecca
tum. Unde Crif. Si quidẽ in eius baptiſmo
aperti ſunt celi ut diſcas etiam cũ tu baptiza
ris hoc inuiſibir fieri iam deo te ad celuʒ uo
cãte nihilq; in terra cõe habere ſuadente. Et
itex. Dicit ãt apertũ celum tanq; hacten re
cluſum fuiſſʒ. Jam aũt ouili ſupeꝛno ⁊ ĩfimo
in unum redacto. ⁊ uno exñte oĩm paſtore ce
lum patuit.⁊ hõ terricula aggꝛegatus ẽe ange
lis. Unñ ⁊? Beda. Jeſu at baptizato ⁊ oꝛante a
pertũ ẽ celum. qꝛ dum coꝛꝑis humilitate do
minꝰ undas iordanis ſubijt diuinitatis ſue po
tentia celi nobis ianuas pandit: duq; caro in
noxia fꝛigentibus tigitur aquis.oppoſita qnõ
dã noxijs rumphea extinguit᷑ ignea. Pet Be
da. In hoc ẽt ꝙ ieſu baptizato ⁊ orante celuzʒ
apertum eſt ſignificat᷑ ꝙ oratio mundi ⁊ ſãc
ti hominis celum penetrat.oranit ãt xpᷣus ut
nos ĩformaret ad orandũ poſt baptiſmũ.⁊ ut
ofideret nobis oꝛandi oꝛdinẽ ⁊ neceſſitatezʒ oꝛ
dinem qꝛ ad hoc ꝙ placeat or̃o oʒ pꝛius mun
dari ⁊ baptizari qᷓ; oꝛare neceſſitatem. ꝗa bap
tiſmalis gratia: indiget per orationem cõſᷣaa
ri.⁊ ur daꝛet exemplũ ꝙ ĩ receptõe ſacr̃oꝝ de
bet mens hominis ĩ deũ eleuari. vnde Beda.
ꝙ ieſus euius oĩia que patris ſunt baptiʒatus o

Caplm. xxj.

raſſe memoꝛat᷑ ad nos infoꝛmandos actũ nõ
dubitat᷑.ꝗb poſt lauacrũ baptiſmatis ut au
la celi pandatur.iõ nõ otioſe uinendum: ſed
ieiũijs pᷣcibꝰ atq; elemoſynis ẽ ĩſiſtẽdũ.qꝛ ⁊ ſi
pct᷑a ſũt oĩa ĩ baptiſmo laxata nõ adhuc tam
ẽ caꝛnis fꝛagilitas ſolidata. Naã quañi trãſito
mãi ꝛubro grarulamur ſubmerſos egyptios: ſʒ
Ideſe:to mõdane convſatiõis hoſteſ occurꝛũt
alij.ꝗ duce xpᷣi gra noſtꝛo ſudore nict᷑ dõec
pueniamus ad priazꝭ ·hec Beda (At deſcẽdit
ſpſſanctus )uiſibilit᷑ in colube ſpecie ac reꝗe
uit ſuꝑ eũ.ſedẽs ſuꝑ caput ipſius.Deſcẽdit in
q; ñ ꝑ graz qr a prĩo inſtãti cõcepꝑtiõis ſue ple
nus fuit ſpũſſancto:ſed deſcẽdit ĩ ſigno uinbi
li ⁊ hoc triplici ꝛõne primo ad indicãdũ alijs
ꝙ in ipſo eſſet plenitndo gꝛatie.Secũdo ad ĩ
nuendũ ꝙ in baptiſmo dat ſpùſſãctus accedẽ
tibns nõ ficte. Tertio ad ondendũ ꝙ ipe ẽ ꝗ
per ſpiritũſanctuz baptizat mdando a ſorde
Ar paꝛuit at ĩ coꝛpali ſpecie colube.q̃tenꝰ mi
tẽ ⁊ ſimplicẽ ſine felle omniqʒ amaritudie eũ
eẽ.⁊ nos ꝑ mãſuetudinẽ colliger̃ eũ ueniſſe ſe
qʒ mãſuetos ⁊ hu miles ihabitar̃ onñderet. Jõ
ẽt ĩ colũbe ſpẽ apparnit.ut ĩ hoĩbus hũᷣtibus
caritate dei (ᷓ pcipne ĩ colũba ẽ) ſpmſanctuzʒ
eſſe deſgnaret.vñ Qꝛziſᷣ. Ideo aãt ſpuſſanctus
ſpẽm columbe ſuſcepit, qm̃ pᷣ oĩbus aislibus
hec cultris eſt caritatis. Omnes at ſpẽs iuſti
cie quas hũt ſerui dei in ueritate pũt habere
ui diaboli in ſimul atione ſolam t caritatezʒ
ſanctiſpiritus non poteſt immundus ſpũᷣs imi
tãi. Ideo & hãc pᷣnatã ſpẽm caritatis ſibi ſer
n auit ſpiꝛituſſanctꝰ.quia per nullius teſtimo
niũ ſic coſcit ubi ẽ ſpũſſct᷑s.ſicut ꝑ gr̃azʒ cari
tatis. Et ſᷣm eũdem KHri.ꝛñdet ẽt figure ue
teris teſti.Sicut.n.ĩ diluuio colũba apparẽs
2 ramũ nirentis oliue deferẽs:oñdit ſignũ cle
mentie dei his ꝗ reſdui fueꝛunt ex aqais dilu
uij. ? oẽm orbis terraꝝ traquiullitatẽ annũtia
nit: ita ⁊ nũc ĩ baptiſmo ueniẽs ſpũſſanctus ĩ
colũbe ſpecie:oñdit ſignũ diuine clem̃tie q̃ uũ
tute baptiſmatis ⁊ pct᷑a rᷣmittit.⁊ gr̃azʒ ↄfert:
2 libeꝛatorẽ nobis demonſtzds ꝓ ꝛamo oliue:
adoptõem geneꝛi bumano affert. Nihilomin?
tñ oĩs baptizatus ſep:ẽ vᷣtutibꝰ ĩ colũba ſigni
ficatis:̃bzʒ repleri ⁊ ꝑfici.Quicunqʒ em̃ ẽ ꝑſe
ctus.bpebet eſſe ꝑpfectus q;tum ad ſeipᷣm.q;tuzʒ
ad ꝓximũ.qᷓ;tũ ad deũ.⁊ oĩa iſta ſianificat ꝑ
proprietates in columba reꝑtas. Quantuʒ ad
ſeipſuzʒ duplici proprietate.quis columba ha
bet gemituz pꝛo cantu.⁊ caret felle:ſic homo
debet habere in ſe contritioneʒz pro peccatis.
et gemitũ cuz lachrimis. et deber careꝛe felle
amaritudinis peccati et na iratiõ abili.Quã
tum að proximuz triplici pꝛoprietste quia co
lumba roſtro non ledit: ſic nec ſanctus cui
quam detra hit. ungnibus nil rapit ſic ſanctus
gliena non ꝛecipit: pullos alienos tanq; ſuos
paſcit ſic ſcts ꝑ ſuã ↄpaſſionẽ ĩvigẽtibꝰ ſua tꝛi
buit.qᷓ;‚tũ ad ðũ vuplici ꝓpᷣetate qr colũba ſſ

De baptiſmo

aquas reſidet ut umbra accipitꝛis in aqua pꝛe
uiſa mergat ſei euadat ſic ſct᷑us ſuꝑ fluẽta di
uine ſcripture reſidere ⁊ oeula hbrᷣe dʒ ut dya
boli uerſucias ⁊ ĩcuꝛſuʒ euadere q̃at meliora
grana eligit. ⁊ mõo ueſcit᷑. ſic ſäctus ſanas ſẽ
tentias ꝗbus paſcatur eligit: ⁊ in ſolo deo in
quo puritas ſũma ẽ recreat᷑. Uñ ſicut colũba
Icauernis petza nidificat.ſic ſct᷑s ĩ plagis mõ
tis xpᷣi(ꝗ petra firma ẽ) nidu.i.ſuuʒ ꝛefuginm
⁊ ſpem ponit(Et uox ) pfr̃is teſtimoniu filio pᷣ
bentis itonuit ⁊ audita ẽ ð ſublimi.ſ. de nube
dicens.Pitc ẽ filius meus dilectus )p ceteris
qꝛ non adoptiuus ut ceteri. ſed naturalis. vnõ
Cripᷣ. Suus utiq; non per adoptionem gratie.
necq; per electioneʒ creature ſʒ ſuus ppꝛietate
generis ⁊ vitate natuꝛe.&t (ut ait Piero) Se
dit columba ſuper caput eius ne quiſ putaret
uocẽ patꝛis ad iohem factazʒ non ad dominũ.
In quo mihi ↄplacuit.i.in quo nolũtas mes
complebit de ſalute generis humani. Alius ue
ro enangeliſta ſic dicit (u es filius mens di
lectus in te mihi ↄplacuit).i.in te ⁊ ꝑ te con
ſtitui ꝙ mihi placet facere. ⁊ que agenda ſt᷑
agere.i.genus humanũ redimeꝛe. Uel mihi
placuit.i.ↄplete ⁊ totalr placuit. Nihil.n. un
qᷓ; deo diſplicuit ĩ eo ſicut in nobis ꝗ pꝛius ſu
mus natura fli iꝛe. vnde Beꝛ. Uere. n. hic ẽ
Iqno non è ꝙ patri diſpliceat.q; oculos maie
ſtatis offendat. vnde ⁊ ipᷣe ait. Omnia q̃ placi
ta ſunt ei facio ſemꝑ. Donet nobis qñs ieſuſꝗ
ſempꝑ placet patri.ut nos pe: iſum meꝛeamur
placere ſibi.ſᷣm Bedam.tm̃ duꝛauit ſplẽdor.
; din pateꝛna nox aundita ẽ ? cũ ea termiatuſ
E ipᷣnm ãt filium audie huic cꝛedeꝛe ⁊ obedi
re.pater nos ãmonet dicens. IApᷣam audite.
Lui enim niſi ſapientie.inſticie.⁊ neꝛitati cre
dere debemꝰ. vnde Ber. Ap[ʒz igt audite. Ecce
dñe ieſu.uel nunc iam loqueꝛe licentiam loq̃n
di habes a patre. Quãdiu uirtus ⁊ dei ſapien
tia.quaſi infiꝛmus aliquis ⁊ inſipiens lates ĩ
popnlo,qᷓ;diu nobilis ꝛex ⁊ rex celi fabꝛi filiuʒ
te pateris appellaꝛi paꝛiter ⁊ reputari. O hu
militas vtus xpᷣi.O ſublimitaſ humilitatis q̃n
tum ↄfundis ſtultitiam mee uanitatis paꝛuzʒ
aliquid ſcio uel magis ſcire mihi uideor.⁊ iaʒ
ſilere non poſſum impudenter ⁊ impꝛudenter
me ingerens oſtentans. ꝓmptus ad loquen
dum.uelox ad docendum. taꝛdus ad audiẽdũ
Et xpᷣs cum tanto tpᷣre ſilebat cũ ſeipᷣm ſic ab
ſcondebat.nunquid inaneʒ: głiam metuebat.
Quid timeret ab inani gloꝛia q ẽ va gła pr̃is
Vtiq; timebat ſed nõ ſibi. Nobis timebat ab
illa qnibus nouerat eſſe timendũ. Nobis tace
bat ⁊ nos inſtruebat. Tacebat ore.ſʒ inſtꝛue
bat opere.⁊ ꝙ poſtea docuit uerbo iaʒ clama
bat exẽplo.Diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ hami
lis coꝛde. Nã ð ifantia dñi paꝝ aligd audio.
Ex tũc iã uſq; ad huᷣc tꝛiceſmũ ãnũ nihil ine
nio. Nunc vo iam non põt lateꝛe.qui tãmani
feſte demonſtꝛat a patꝛe. Pec SGer.Et hec ẽ

domini.

anctoritas quam ſupra allegaui. ꝑ quam ap
paret qũo ſiluit dũs ieſus ad noſtram inſtꝛue
tionem.⁊ tacendo ore inſtruxit opere ippiꝰ igi
tuꝛ exẽplo ſtude ⁊ tn taciturnitati.qꝛ ꝗ ð om
nibus tacet:de omnibus pacem hʒ. Stude ĩ
quã ⁊ nitere quia (ut ait Amb.) Rarior ẽ enĩ
tacendi untus quam loquendi. Uidiſti ergo
ubiq; in domino ieſu humilitatem redolere. q̃
nirtus magnifica ⁊ ualde neceſſaria eo qðᷣ
ſtudioſius queꝛenda ⁊ etisz affectuoſius amã
da eſt quia dominus in ſingulis actibns ſuis
ſtuduit eam ſignanter obſeruare: ⁊ exempluʒ
inde alijs oſtendere. Sic eꝛgo in hoc oper̃ ex
cellentiſſimo tota trinitas mõ ſingulari ſe mãi
feſtando appaꝛuit:large appa:itionem accipi
endo:⁊ ſic trinitatis pñtia baptiſmus ↄſecꝛat
Pater apparuit in noce.filius in homine ſen
carne ſpſſanctus in columba. Differenter tã.
ga filius apparuit in homine ĩ unitate ſuppo
ſiti.iohis.i.ſed in apparitõne aliaꝝ pſonarum
eꝛat unio ꝑ mõʒz ſigni. Caꝛo.n.unita erat filio
in unitate ſuppoſiti uox ãt ⁊ columba non ba
bebant umitatem ſuppoſiti cuʒ patre ⁊ ſpiritu

ſancto:ſed tm̃ in pñtatione ſigni. In columba

ergo fuit ipiritus.non ſpũs fuit in columba.ꝗᷓ
ei tñ non fuit unita non emm fuit incolũbatui
qꝛ pᷣteꝛ naturam hũanam nunquam unquam
creatuꝛa fuit deo peꝛſonalr unita. nec infuit
ei per gratiam: ſed peꝛ apparitionem ⁊ ſignuzʒ
que peracto officio ſuo poſt apparitionem ĩ
moꝛdialem ⁊ piacentem materiam redijtiuno
ſumpta fueꝛat.ſicut etiam ſentitur de alijs fi
guris ĩ ꝗbus dñs apparuit. Apparuit ãt miſte
rium trinitatis dño baptizato: ⁊ non cũ bapti
zaretur quia cum non egerat gra mundanrte:
ñ ẽ baptiʒat bapitiſmate ſuo ſʒ iohis.baptiſ
mꝰãt iohiſ dabat i noĩe uẽturi baptiſmꝰvo xpᷣi
datur in nomine trinitatis.⁊ ideo non decuit᷑
in actu baptiſmi:ſed poſtea nomen tꝛiniratis
explicari.ut diſtantia pateret inteꝛ baptiſmuʒ
iohannis qui non in nomine triniratis dabat
2 inter baptiſmum chꝛiſti cui hec forma ſᷣua
batu?. Et peꝛ talem apparitionem tꝛinitatis
baꝝtizato xpᷣo factam.ſignificatum fnit.quod
baptiſmus debẽet conferri in nomine patꝛis ⁊
fil ij ⁊ ſpirituſſancti. In pꝛimitiua tamẽ eccle
ſia ad tempus collatus fuit baptiſmus in no⸗
mine Chriſti nt nomen chriſti in reuerentia
habeꝛetur maiori.⁊ ad excludendum illoruz
erroꝛem qui uirtutem baptiſmi attribuunt mi
niſtris dicentes ego ſum Pauli ego ſum Ce
phe ⁊ ceteꝛa:ſed illis cauſis ceſſantibus redi
it eccleſia ad formam pꝛedictam. Et ponitur
hic triplex effectus baptiſmi quem baptiſmꝰ
cauſat.maxime poſt paſſionem cbꝛiſti ſcili/
cet celi apeꝛtio quia celoꝛum regna patent ꝛe
natis in baptiſmo ſpirituſſancti miſſio: cuius
gratia ac donum confeꝛtuꝛ in eo:⁊ paterna lo
cutio que baptizatos regenerat ĩ filios adop
tionis qui ſibi complacent quia ꝑ baptiſmũ ðᷣ

rupeyn uuun⸗
ſe crt uci c c⸗
umn non anatoneft
onmo aur heclliin
guun niceren ſ Alui
hadereteſtc baps egn.
llcetiam t cois
rüéinnaaman iroge
lſunbelzer ſeptes li
1ſccbcilent iun nun
Weicrtantslotoezie
len morrälädecenopi
[o mammntaca eſt
(noesefficamun wöif
Pigoraridinnurftnie
Leeußttenipniſton
lolinifgnꝛi beptiin
Nicun baprſmitran
Imienipniſioniggn
leiſ netſo iogan
emmnizmink eur
Nigrtgplenlt
Roſdieraſt riſ,
ltentende rſe⸗
elnni, (r
gtieinſäſinan
uieiſtmnen.
lorſcd niitr⸗

.i
rait hiſri

n ſuit incolubatu
unduam unqnam
umta. nec infuit
llonem ?2 ſignuz
pparikionem i 5
eriam redijtund
mitur de alijs fi
oparuit at miſte
:2 hon cuͦ bapti
gra mundante:
ſz iohis baptiſ
i baptiſm vo xpi
ideo non decuit
nomen teinifatis
tinteꝛ baptiſinuz
friniratis dabat
ibec orma fua
ſonem teinitatis
atum fuit. noc
omine pattis 2
tiua tamẽ eccle
ptiſmmus in no /
ti in reuerentie
dendum lloru,
ni auribuunt m

Pꝛime partis

filijs ire fiũt filii gẽ̃e.⁊ regeneramur in ſpẽ ui
te eterne.Conſidera hec fingula diligenter.2=
erige aĩm.ut aperto iam tꝛinitatis celo ſurſuʒ
feraꝛis in deum. In humilitate quoq; memis
perſiſte.et ſoiꝛituſſancti dono ⁊ pateꝛno collo
quio munerari mereaꝛis. Unð An. In iorda
ne ſub manu iohis ſe ad bapᷣm inclinans pat᷑
nam uocem audiuit. et ſpũſſancti adueutuʒ ĩ
columba ſuſcepit.ut nos doceret in huilitate
mentis que ꝑ ioꝛdanem notatur iordanis enĩ
geſcenſio eoꝛũ ĩiteꝛpretat debere cõſiſtere ibi
q; ſuperni patꝛis honorari colloqnio de qꝛdi
citur er cum ſimplicibus ſermocinatio erꝰ.et
ſpirituſſancti preſẽtia ſublimari qui ſuper hu
miles requieſcit ⁊ hoc ſub manu iohis qui di
gꝛatia dicitur ut eidez gꝛatie quicꝗd a deo ꝑ
cipimus non noſtꝛis meꝛitis aſciibamus.hec
Anb.¶ Fuit aũt baptiſmus in mari eneo.i.in
lanatorio pᷣfiguꝛatus ꝙ ante templi intꝛoitum
hieroſolimo erat collocatũ. Sacẽdotes em ꝗ
templũ dñi ingreſſuꝛi eꝛant in lauacro illo ſe
lauaꝛe neceſſe habebant.ita oẽſ qui uolũt in
trare ĩ celeſte templum domini:neceſſe hent
prius ꝑ bapm lauari. Duodeci boues enei ma
re poꝛtaueꝛũt.qr.xij.apoſtoli bapʒ xpᷣi per to
tum mom dilatauer̃t. Lauatoꝛiũ ciꝛcũtectnm
2 ornatũ eꝛat ſpeculis mulieꝝ.ut ingreſſuri tẽ
plum niderent ſi aliquã maculã ł idecentiaʒ
haberẽt: ſic bapᷣs reqrit ↄſcie ꝑfectõnem.pct᷑i
diſplicẽtiam ⁊ coꝛdis ↄtritõem. Iſtud ẽt figu
ratũ ẽ in naaman ſyro gentili ⁊ lepꝛoſſo ꝗ ad
iuſſum helizgei ſepties.ĩ iordane baptisabatur
2 ſic ab oĩ lepꝛa ſua mundabat᷑. Per ſeptenã
aque iordanis lotõez pᷣfigurauit heliʒeus ſep
tem mortaliũ peccatoꝝ ĩ baptiſmo ablutõeʒ.
Caro naaman facta eſt ut caro pueri ita pec
catoꝛes eff iciuntur mõi ſicut paꝛuuli. Iſtõ ẽt
pᷣfiguratũ ẽ in tranſitu ioꝛdanis.qñ filij iſeł in
tꝛaueꝛunt teꝛã pꝓmiſſionis:q; pꝛius tranſiuer̃t
ioꝛdanẽ figuꝛã baptiſmatis. Sic oz oẽs per la
uacrum baptiſmi tranfue.ꝗ deſideꝛant ad ue
ram terrã pmiſſonis puenire. Aꝛcha teſtamẽ
ti que in medio ioꝛdanis ſtabat xpᷣm ꝗ in ioꝛ
dane baptiz andus eꝛat figurabat. Duodecim
lapides quos ppłs tulit de iordanis alueo pꝛo
mẽoriali ꝑperuo ſt᷑.xij.apłi ꝗ ꝑ õbẽ traxꝝ teſti
ficati ſunt bapᷣm xpᷣi. Circa pᷣmiſſa ẽ ſciẽduzʒ
ꝙ dũs bapᷣm ſuũ ĩiſtituendũ inſinuauit: ⁊ iſti
tuit.ĩſtitutũ ↄfirmauit.Inſtituẽdũ ĩſinuauit x
bo ⁊ facto.vpo.cũ dixit niñi ꝗs renatus fuerit
ex aq̃ ⁊ ſpuũſſancto ⁊c.facto qñ baptizatus ẽ a
iohe. Inſtituit facto ⁊ vbo facto qñ diſcipuli
baptizabant eius auctoꝛitate vbo qñ miſit di
ſcipulos ad pᷣdicanduz ⁊ baptizandum. Inſti
tutum confiꝛmanit ⁊ facto ⁊ ueꝛbo.F acto qn
ðᷣ eius latere ſãguis ⁊ aq̃ exierunt.Alerbo qñ
po reſuꝛꝛectõeʒ miſit diſcipłos ĩ mũdũ univſũ
pᷣdicare ⁊ baptizare. Vic gr̃a hnius tãti ſacſi
.ſ. baptiſmi pᷣmo a xpᷣo ineitati ð ſacf̃is aliꝗdᷣ
uideamus. Circa qᷓ ſciẽdum ꝙ celeſtis medi

Capłm. xxj.

eus humaͤi 1genert reparatiuus tali mò ſaſis
1

uit egroiũ ſicut optie ↄpetebat.E grotꝰ hõ ẽ.
morbꝰ qt original culpa ẽ. Origo vo iſtiꝰ cul
pe lʒz pᷣnciplr fueꝛit ex ↄlenſu rõnis.occaſõnẽ
tñ ſũpſit ex ſenſibꝰ carnis.Ad G̊ g medicina
ꝛndeat mõbo.optuit ꝙ n im̃ eſſet ſpũalis ueꝝ
ẽt aliꝗd hr̃et ð ſẽſibilibꝰ ſignis ut ſic ſẽſibilia
fuerũt aie occaſio hñdi ita eſſent ei occaſio r
ſurgendi.ꝓpteꝛea medicia nr̃i uulneris.cõue
nit i eccleaſiſticis ſacr̃is. Anſtituit autẽ deus
ſacr̃a duerſimode quedã.ſ.añ aduẽtũ ſuũ.ut
matꝛimomuz ⁊ pniam. ſed hec duo confirma
uit in lege euangelica.⁊ conſumauit.dum niu
ptijs interfuit.et duʒ penitentiam predicauit.
Alia quinq; ſacr̃a ſolus rpᷣus initiauit.hapᷣm
quidem ipᷣm ſuſcipiẽdo.⁊ deiñ formã dando.
ↄfiꝛmatõem manuũ ꝑuuł imponendo.unctio
nem diſcipulos ad curãdum mittẽdo.qui ĩfir
mos ungnebàt oleo. oꝛdinem ueꝛo piatem li
gandi ⁊? ſoluendi. ac cõfitenti ſacim altaris
tribuẽdo eucariſtiam cõfitiẽdo ⁊ dando diſci
plis ĩminente paſſione: ſacr̃ʒ corꝑis ⁊ ſanguĩs
ſui.i Inſtituta quoq; ſunt ſact̃a multiplici
de câ. Primo igituꝛ ꝓpteꝛ humiliatõem. ma
gna em̃ humilitas exhibitis eſt in iſtis uiſibi
libus ⁊ homine multũ inferioꝛibus.a deo qre
ꝛe ſalutem.qᷓ; ſuperbia peꝛdidit. Secundo p
pter eꝛuditõem qua ꝛapitur et ꝓmouet.Ter
tio ꝓppteꝛ cõgꝛuentiam.ꝗa homo per petm ſe
ſubdidit per affectũ rebus coꝛꝑalibuſ.ideo de
cenſ fuit ut deus ꝑ quedã ſigna corꝑalia ſpũa
lem adhiberet homibus medicinam. Quarto
ꝓpter excitatõem qua homo otium et noxiaʒ
occupationem deuitet.et ſe in bono.miſſam
audiendo eucaꝛiſtiam ſuſcipiendo et ſimilia
faciendo exerceat.Quinto propter congruita
tem medicine.qr cum medicus ſit deus ⁊ hõ.
ↄgruẽter medicia dʒ ↄtiere aliꝗd dinũ.ſ.ĩui
ſibilẽ gr az. ⁊ aligd buanũ.ſ.uiſibilẽ gr̃e foõmã
Sexto ẽ ↄgꝛuitas ex ꝑte ĩfirmi.qr cũ ifirmus
ſit hõ ↄſtãs ex coꝛpꝑe et ſpũ.ſpũs ãt ĩ coꝛꝑe.nõ
bñ capiet ſpũalia niſi ĩ coꝛꝑalioꝰ cõgꝛnuʒ fuit
dare medicamẽta ſpualia ĩ rebꝰ corꝑalib ſic
pillule dãtur ĩ nebula. Septimo pꝑ argum̃tũ
meriti.mitũ ei ualet ad meritũ qñ deo cꝛedit᷑
in bis ubi humana rõ non pᷣbet experimẽtuz.
Cõſiſtit at᷑ ſacẽ̃m in ꝛeb ac factis ? dictis:
Res ſacr̃ales ſũt.ut aq̊.oleũ ⁊c. S acta.ut ba
ptizandoꝝ ſubmerſio. inflatio ⁊ hꝰ. Dicta. ue
lat ſancte trinitatis ĩnouatio or̃o ⁊c. Sacẽm
ẽ uiſibile ſignũ inuiſibilis gr̃e.ut cuzʒ ꝗs bapti
gat᷑ ipſa exterioꝛ coꝛpis ablutõ quã uidemꝰ: ſi
gnũ ẽ iterioꝛis ablutõis aie.q̃ cõſiſtit ĩ pcf̃oꝝ
remiſſione quà non uidᷣemus. Educti quidem
ſumꝰõ egypto ꝑ baptiſmũ tãq; ꝑ mar̃ rubꝝ.ꝗr
ſãguie xpᷣi ↄſecꝛatũ.motuia iimicis id ẽ petis
nr̃is. A mõte ꝗqppe xpi ⁊ ſãguiiſ effuſiõe.ha ba
ptiſmꝰ vtutẽ ⁊ efficaciã.ſic᷑ ⁊ alia ſacr̃a ſi aũᷣ
legẽ ſiũ ĩ lege.p hũc ei xpᷣs pcta qᷓ ſcã it᷑ dĩttit
adiuuat ne apliꝰfiãt ꝑduc ubi oĩo fiei ũ po ¶6

De ieiunio ⁊ temptatiombus

ſumeꝛi ſacr̃oꝝ en qꝛ oꝛdinantur contꝛa tripli
cem culpa n. ? quadrupliceʒ penam. Un bap

tiſmus oꝛdinatur. 3. peccatum originale peni
tentia contrasmoꝛtale extꝛema uncrio cont:ꝛa
ueniale ↄfirmatio 5 impotentiam ordo cõtra
ignoꝛantiam. eucariſtia contra malitiam ma
ttimonium ↄcupiſcemiam quam temperat
⁊2 excuſat.Quia vo caracter eſt ſignum diſtĩc
tiuum ĩdelibile ſpale.iõ non cõfert in ſacr̃is
q̊ͥ ſolẽt iteꝛaꝛi ſicut ẽ pnia.matꝛimoniũ.unctõ
2 eucaꝛiſtia. Baptiſmus nero ⁊ cõfirmatio ⁊

ordo caracteꝛes ipᷣmũt.p quos ĩdelibitꝛ impᷣſ

ſos ſꝑ diſtinguũt ꝗ recipiunt. Per bapᷣm.n.fit
diſtinctõ fidelium ab incredulis peꝛ confirma

tõem fortium ab infirmis.per oꝛdinẽ cłicoꝝ a

laycis. unde nullatẽus poſſũt iteꝛaꝛi.Et q;ᷓuis
h tria ſacr̃a pꝑ caꝛacteris impᷣſſionẽ non ſtterẽ
tnꝛ tamen cõe ẽ hoc omnibus non iterari ſuꝑ
eandem ꝑfonam ? mãm ⁊ ex eadęm cauſa.⁊
hoc ẽ ideo.ne fiant contumelia ſacr̃o. Ex hoc
en.credi poſſet qð ſacr̃a pꝛius diſpenſata fuiſ
lent iefficatia ⁊? inepta.
Lementiſſime ieſu ꝗq p manus Johis
vbaptizari uoluiſti.qꝛ fidem quam in pᷣ
mo lauacꝛo pꝓmiſſi irritam feci peccã
do ad ſ̃m recurro lauacꝝ. penitendo. Confite
or tibi deus ego peccator ⁊ reus me gꝛauiteꝛ
peccaſſe.cogitatione.locutõe.ope ⁊ obmiſſio
ne.inumerabilia ſunt peccata mea ⁊ circũſtà
tie eoꝝ non tm̃ me in laqueis adduxi peccatũ
ſʒ ⁊ multos ꝗ mea ſuaſione exemplo negligen
tia uel occaſione aliqua peccauerunt.ꝓ quoꝝ
⁊ meis obnixe depᷣcoꝛ peccatis.ut omĩa nobis

indulgeas miſeꝛicorditer ⁊ abſteꝛgas. Ament .

De ieiunio ⁊ temptationibus dñi. Coꝛꝛñdet

euangelio. uctus eſt ieſus in deſertum a ſpi
rituſancto ⁊c. Lapłm. xxij.

Oſtq; dominus ieſus fuit baptizatꝰ
p ((regꝛeſſus eſt ab iordane plenꝰſpũ
ſancto)plenitudine ſuperhabũdan
tie:de cuius plenitudine nos omẽs
accepimus. Et in continenti ac ſine mõoa (du
ctus eſt) ſpontanee (in deſertum ) ſuper quen
dam montem mire altitudinis dictum quarã
tena.qui eſt inter hiericho ⁊ hieruſalẽ.diſtãs

ab hiericho duigbug miliaribug.? a hir Hz duo
decim uel efreã in ð deſeitõ latrones mo
rari ſolebant qui locus nocat᷑ domyn.ꝙ ſan
guinem ſonat.pꝑpꝑ effuſſionem ſanguinis quazʒ
ibi latrones faciebant. Specialiter domyn ẽ
caſale ubi ille ꝗ dᷣeſcẽdit a hirm ĩ hieꝛicho ĩ
cidit in latꝛones.quaſi circa medium in uiaq̃ᷓ
de hiericho ducit in hirłm a pte auſtrali deſ
ti quar antene deinde in bethania ⁊ bethfage
2 Hhłm. ⁊ tꝛanſit nia in latere auſtrali montis
olineti.Quia ergo homo qui ibi incidiſſe dr̃ ĩ
latrones: gerebat figuram ade. qui a demoni
bus eſt uictus.conueniens fuit ut ibi hyſtoꝛia

„domini.

liteꝛ ? m rem xpᷣs ſuperaret dyabolum. ubi
figuraliteꝛ ⁊ ſecundum ſimilitudinem dyabo
lus ar̃ hoiem ſuꝑaſie pꝛtimum. Ande dr̃ ꝙ ſa
maꝛitanus ead muia deſcendit:qr caꝛne idu
tus filins dei qui eſt cuſtos hoim eaſdem tẽp
tationes ibi ſuſtinuit. Dugnaturus quidẽ dñs
cum dyabolo:in deſertuʒ ſeceſſit.ut nobis oñ
deret ꝙ ꝗ ꝑfectelaqueos tẽptationuʒz eius ułt
ſupare non ſolum tuꝛbas demonum: ſed etiã
ſocietatem maloꝝ hoĩm.aliqñ quidem coꝛpo
ꝛe.ſemꝑ autem mente debet uitare ⁊ fugere.
exemplo illiꝰ.qui in regali aula ⁊ inteꝛ tuꝛbai
ppłares poſitus:dicebat. Acce elongani fugi
ens ⁊ manſi in ſolitudine. MNos gᷓ exemplo xpᷣi

⁊ Johannis agitemur a ſpũſancto.on p by

pocriſiʒ a maligno in deſertuʒ loci ⁊ ſolitudis
uel ſaltem in deſeꝛtum noſtri pectoꝛis ⁊ con
templationis ut quieti a ſtꝛepitu mundi meliꝰ
vᷣeo uacemus ⁊ in mente fſecilum deſerentes
quaſt mãna deſerti ſola eterna gandia eſurir
diſcamns.(Puctus eſt) igitur (ieſus a ſpiritu

ſancto) quia humanitas xpᷣi erat organum di

uinitatis.⁊ ideo ad omnia agenda mouehati
ſtinctu ſpũſſancti. Voc g motu iuit in deſertũ
locum ut ibi ſom ĩ orõne ꝓ nobis deo patri of
ferret. ⁊ peꝛ ieiunium carnem innocentem
pꝛo nobis maceraret exemplumc; fideli/
bus daret. ut ſe deo per ieiunium ⁊? oratio
nez offeranr. Nõ iuit inuitus.ſed uoluntate pu
gnandi.⁊ (ut temptaꝛet᷑ a dyabolo)per ꝙ inſi
nuatur.qꝙ ag rediens deſertum pnie fortiꝰ tẽp
tatuꝛ ab hoſte. Juxta ülud. Fili accedens
ad ſetuitutem dei.ſta in iuſticia ⁊ timore.⁊ pᷣ
para animam tuam ad temptationem.i.ad v
ſiſtendum temprationi que imminet tibi. Jõ
autem ductus ẽ a ſpſancto qui eum deſigna
uerat in baptiſmo.ꝗa quos ſle replet: mutit
adipugnam. ⁊ pᷣbet eis fortitudinem. Jõ duci
uo uit in deſertũ.i.locũ certaminis ⁊ ĩ quo pu
gnatur aſpeꝛis.qm̃ adam in paradiſo deltiijs
affluès: uictus ẽ oblectamentis. Jõ temptari
uoluit. ut tẽptatões ſuꝑando nobis poteſtatẽ
ſuꝑandi tꝛibueret.ſicut ⁊ mori uoluit ut mõte
ſua nr am deſtrueret.Et hoc poſt baptiſmum
? ieiunium peꝛ hoc nobis inſinuans quod poſt
lauacrum regenerationis ⁊ gratie peꝛceptio
nem poſt laboꝛem ieiunij. ⁊ ſancte uite pꝛo
poſitũ ſtati dyabolꝰ tẽptator accedit ⁊ acꝛius
i nos ſuꝛgit.ut nos a ꝓppoſito ꝛeligionis avtat
2 ꝙ ꝓficiẽtibꝰ.⁊ ad meliõa tendẽtibꝰiuidet ⁊
iſiſiat.ꝑp ꝙ tũc magis cauendũ ẽ quodq; bo
nos magiſq; malos tẽptat.Qnuia (ᷣʒ Gre) illos
tẽptare negligit quos ſe geto iur̃᷑ poſſidere ſẽ

rit.Et ſᷣm Iſydoꝛum.tunc maxime impugna

ris cum te im pugnari neſcis. Pec.n.quattuõ
ſiata fuert ĩ xpo. quod pꝛimo fuit bapti
ʒatus ſecundo in deſertum duetus. tertio ie
iuna nit.quarto temptatus fuit in quo ſigniſi
catur.quod pꝛius debet eſſe in nobis ablutio

Aſcbaotiſmus. deſextu. ieiunium⸗-a temntatio:
ſic ordiata!

neſfünitereeln/9
yrcuctr ic⸗
nnonizchennid
el ueniemwofeine
gtaclehnot guuctt
ſronducone. Obifon
ſei nocteconeclſſep
Oteceſebabenste
ibus aduerſtatoͤdl
Nuri ceſſatteptando
ſtgte n aduerſnst
dinobsdaetgafmt
Ptauonaſopererſodei
liter ut oidere gino
takin uig uonnddnen
tiatig ſumnidarh
Pulti morti einocft
clpilcetiſoſuis te
Huͤ norificango fge
cueij nagnu bon
uciedeliſcuti en
Onanteltſe tebe
iſemdientere⸗
ſenenſtigeng ſe
taniefianrden⸗

godnen i

loog exemplop⸗
ic m
ntuz locit ſolitudis
Mri pectorig Tcon
Lepitu mungi melts
eculum delerentes
erna gondia eſariß
itur leſng a ſpfnin

Rerat organni
agenga mouebatſ

totn uit in eſen
nobig eo varriof
nem innocenten
mplumqg ſideli/
iunium ? orati
ſech uoluntote pu
abolo)per ginſt
m pnie fortid tep
1. Fili accedens
cia 2timore.2
fationem i. acͤ
mminet tidi. J05
qui eun geſigna
ile reptet: mittit
udinem. Jo duci
aminis ? guo yu
paradiſo deltin⸗
ntis, Jotenplarl
nobſo poleſtatẽ
ruoluit ur moͤte
poſt baptiimmum
nuans gnod poſt
gratie penceprid
7ſancte uite eo
accedit 7 gceins
ꝛalioſib dfi
tendetib iuiten⸗
endis uug i⸗
lalenſ⸗
u iin

Pꝛime paꝛtis

a peckis ſecundo ſubſtractio a mũdi illecebꝛis.
tertio exercitatio in ieiunijs.quarto eſt oppu
gnatio ab hoſtiuʒ ĩſidijs. In figuꝛa huius quat
tuor occurꝛeꝛunt pplło iſꝛahelitico ꝑximo mar̃

rubꝝ.lecuudo deſeꝛtum.tertio ſitis ⁊ ſamesqʒ

to hoſtium inſultus. Haptizatus igitur domius
ſolitariam ac duram uitam ⁊ pniam conſtãter
aſſumpſit.ut fidelium mentes ad ꝑfectionis: ag
greſſionem erigeret ut ad gꝛauia peꝛleꝛẽda fiꝛ
maret.Non em̃ ꝑꝑ ſe ſed propteꝛ nos heꝛemũ
adijt.ut uidelz ſuis peꝛfectis imitatoꝛibꝰ uitaz
heremiticam cõſecꝛat: iſtꝛuẽs nos nihilominꝰ
Hm Aꝛiv.ut unuſqſq; baptiszatoꝝ ꝛelictis mũdi
illecebꝛis ⁊ ſocietate pꝛauoꝝ:diuinis ꝑ omnia
ðᷣbeat uir̃ mãdatis.Ex hoc reputant quidem
fiðles deuoti tꝑe iſto ieiuniũ obſeꝛuantes ⁊ ꝑ H
ſe xpᷣo uelut ĩ deſerto ↄfigu:ꝛantes. Uoluit aũt
xpᷣs pniam agere non qꝛ egebat ſed ut ad pnĩã
nos mone:et.⁊ pnĩiam nobis exemplo ondeꝛet.
Ubi docet tꝛia que debẽt eſſe in pnia va ⁊ fꝛuc
tuoſa. rima dʒ eẽ pura. ut do placeat qr poſt
baptiſmmũm ſtatim fecit pnĩiam. Secũdo dʒ eẽ
aſpeꝛa ut carnẽ domet qr fecit pnĩam i dep̃to
non in loco delitioſo. Leꝛtio debʒ eſſe diſcꝛeta
ne nimis excedat.qr xpᷣs ductus ẽ a ſpũſſacto.
non qꝛ ductoꝛe indigeret.ſed ut nobis ondeꝛ5.
in pnia agenda: ductore indigem“ diſcꝛeto.
Cgr huenie dñs in deſeꝛtuʒ (ieiunauit qdꝛa
gita diebus ⁊ quadꝛagita noctibus) nihii ĩteꝛĩ
manducans. Ubi ſignanteꝛ noctibus addituz
ne i nocte cõmediſſe putaꝛet᷑. Item in ſignum
ꝙ neceſſe habemus ⁊ diebus ꝓſpeꝛitatis ⁊ noc
tibus adueꝛſitatis ↄð diabolum nos munire:ꝗ
nunq; ceſſat tẽptando nos ĩpugnare. Jeiuna
uit qdẽ ut aduerſus tẽptatões exẽplũ ieiunan
di nobis daꝛet ga ᷣm baſiliũ uolẽti pugnas cẽ
ptationũ ſuꝑare:ſobꝛietas neceſſaria ẽ.⁊ ſpã
liter ut oñderet ꝙ ĩnocẽtia baptiſmal pericly
tat᷑ in uita uoluptuoſa ꝗa ꝗ xpᷣi ſunt: ut bap
tizati ꝗ ſunt mbꝛa xpᷣi.⁊ xpᷣum ĩduerunt conſe
pulti moꝛti eius dñt caꝛnẽ ſuazʒ crucifigere cũ
ↄcupiſcẽtijs ſuis ⁊ eſtiare ſe moꝛtuos ſuꝑ trã.
ſpu mortificando facta caꝛnis. Uñn Cꝛiſ.At ãt
diſcas q́; magnũ bonũ ſit ieiuniũ. ⁊ q̃lꝛ aduer
ſus diabolũ ſcutũ eſt maximũ.⁊qm̃ poſt laua
chꝝ non delitijs ⁊ ebꝛietati ⁊ menſe habũdan
ti ſʒ ieiunio ĩtendere oʒ ꝑꝑ hoc: e dñs ieiuna
uit non eo ĩdigens.ſed nos erudiens ꝗbus pec
cata q̃ añ᷑ lauachꝝ erãt dominatio uentris in
troduxerat. Quẽadmõm.in.ſi aligs egꝛotates
ſanũ cũ feciſiet:iubet non facere illa ex ꝗbus
egꝛitudo contigeꝛat ita utiq;:⁊ hoc poſt laua

chꝑ:ieiuniũ õᷣ uiciũ edacitatis ipᷣe induxit.ſ
Nam ⁊ Adam de padiſo icontinentia uentris

eiecit.⁊ diluuiũ fuit ſub noe illã mernit ⁊
fulmina ĩ ſodomitas ipᷣa deduxit. Ita ⁊ iudei
maxiĩa opati ſunt ab ebꝛierate ⁊ delithj mala
pp hoc ⁊ ipe ieiunauit:nobis utiq; demõſtrãs
foꝛmã ſalutis. Uñ ⁊ Ambꝛo. Poc.n.fecit cau
ſa ſalutis noſtre,ut rem utilem non ſolum do

Capi.xxij.

teret uerbis. ſed etiam exemplis inſtrueret:
Qualis aũt xpᷣianus es:cum xpᷣo eſurientet tu
reficieris. Ale pꝛo ſalute tua famẽ ſuſtine:
tu pꝛo peccatis tuis ieiunaze formidas. Et
iterum. Nihil tam cecum q́; ſecularis ſua
uitatis piculum.q̃ dum mulcet:anni uitasꝭ ob
ruit ⁊ ſenſum mentis illudit. Merito igit᷑ dñs
nr̃ ieſus xpᷣs ieiunio ſuo atq; deſerto:aduerſꝰ
uoluptatũ ĩfoꝛmat illecebꝛas ⁊ temptaꝛi ſe a
diabolo dñs oĩuz patituꝛ.ut ĩ illo oẽs uolupta
tes uinceꝛeſdiſceremus.hec Ambꝛo. Et ſciẽ
duʒ ꝙ; xpᷣs ꝑp ifirmitates nr̃as ut eas cuꝛaret
diuerſas ĩ ſe medicinas accepit. Curauit nos
ꝑ dietam qñ ieiunauit quadꝛaginta diebus ẽ
noctibus. Per electuariuzʒ qñ coꝛpus ⁊ ſangui
nem ſuuʒ dedit ĩ cena diſcipulis ſuis. Peꝛ ſu
doꝛem.qñ factus ẽ ſudoꝛ eius ſicut gutte ſan
guinis decurrentis ĩ terram. Per emplaſtꝛuzʒz
qñ facies eius ſputa illita fuit. Per potatõem
qñ guſtauit acetum felle mixtum. Peꝛ minu
tõem.qñ clauis ⁊ lancea uulneratus eſt.Cõ
ſidera hic ⁊ attende inſpice dñm ieſum. pluri
um enim uututum tibi monſtrat exemplu.Nã
uadit in ſolicitudinem.ieiunat.oꝛat.⁊ uigilat.
in terra nuda iacet ⁊ doꝛmit.⁊ humilr ac pa
cifice cũ beſtijs ↄuerſatur. Compatere igit᷑ ſi
bi ꝗa ſemꝑ ⁊ ubiq; ⁊ maxie hic uita ſua peno
ſa e ⁊ coꝛꝑpis afflictiua.ac eius exẽplo diſce ẽt
ĩ his exercitaꝛi. Quattuoꝛ ei hic tagũtuꝛ que
ſpualis exercitij ſunt.⁊ mirabilr ſe iuicẽ adiu/
uant.iſ.ſolitudo.ieiuniũ.or̃o.⁊ coꝛꝑis aſflictio
2 ꝑ iſta maxime poſſumus ad puꝛitatẽ coꝛdis
pꝑuenire.que utiq; nimiũ poptanda eſt.eo ꝙ i
ſe quodãmodo oẽs vᷣtutes ↄphendit:⁊ remotõ
nem oĩum uitioꝝ ↄtinet.ꝗa cũ uitijs uel defec
tu vtutis non ſtat puritas coꝛdis.Et ꝓpterea ĩ
collatõibus ſanctoꝝ patꝝ tꝛadit᷑ ꝙ totũ exer
citium monachi dʒ eſſe ad puritatem coꝛdis
hñdam. Per hanc.n.homo meret᷑ deum uiõ
re:dicente dño in euangelio. GBti mundo cor
de qm̃ ipi deum uidebunt. Et ᷣm Berñ. Qui
clarioꝛ ẽ deo ꝓpinquioꝛ ẽ eſſe ãt clariſſimuzʒ p
ueniſſe eſt. Ad hanc hñdam multnm ualʒ oꝛa
tio feꝛuens ⁊ aſſidua. Sed oratio cum crapu
la ⁊ coꝛꝑis mollicie ſeu otioſitate paꝝ ualet.
⁊ iõ requirit᷑ ieiuniũ ꝑ coꝛꝑis afflictõeʒ.diſcꝛe
ta tñ:ga indiſcreta oẽ bonum ĩpedit ꝓpterea
ad oĩum pᷣdictoꝝ ↄſumatõem nidet iacere ſo
litudo. Nam cum ſtumultu ⁊ ſtrepitu non põt
decẽter fieri õo. Et uidere ãt audire multa
uix põt fieri ſine ĩpuritate ⁊ offenſa ga mors
itꝛat peꝛ feneſtras ſenſuʒ ad animas noſtras.
Et pꝛopter ſuperuenientes ſepe relaxatur ab
ſtinentia ⁊ coꝛpoꝛis afflictio.Et ideo quere ſo
lirudinem ⁊ ſepera te a tumultu ſi uis deo ↄ
lugi.⁊? peꝛ puꝛitatem coꝛdis eum nideꝛe.
Fuge collocutiones propteꝛ tacituꝛnitatis cui
ſtodiam. interdum etiam a bonis ceſſa eloqui
is iuxta illuo prophete.obmutui ⁊ humiliatus
ſum,⁊ ſilui a bonis. Non queꝛas nouas zmmic

Solundhe

C20

Dẽ leiunio 2

tias. uiã noua inde pꝛoueniunt collequia. ?
impedimenta. Non impleas oculos uel aures
fantaſmatibus uanis: 7 omnia que quietem
animi 2 tranquillitatem mentis peꝛturbant:
fugias tanq; nenenoſa ⁊ anime inimica.Non
enim ſine cauſa patres ſancti petebant loca
ſolitaꝛia: 2⁊ mundabant his que in cenobijs ꝛe
manebant.ꝙ eſſent ceci ſuꝛdi ⁊ muti.quia ſic
melins poterant deo coniungi. Un Caib. Qñ
ſpũſſanctus deſcẽdit ſuꝑ dñm nr̃m: ſtatim ex
pulit eũ ĩ deſertũ.Qñ monachi hiĩtãt cum pa
ꝛentibus ſuis ſi deſcẽderit ſpuũſſanctus. ⁊ mã
ſerit iuper eos:expellet eos de domo. ⁊ ducet
eos in ſolitudinẽ. ſpũſſanctus non libenter ha
bitat ubi turbe: æ frequentia:⁊ diſſenſiones:⁊=
rixe ſt᷑:ſʒ ppᷣe ſedem bʒ ſolitudinẽ. Deniq; ⁊
qñs noſter erat ĩ die cũ diſcipuł ſʒ qñ uolebat
oꝛare ĩtentius:ſolus recedebat.Et nos g ſi uo
lumus oꝛare pluſqᷓ; i publico.hẽamus cellulã
bẽamus agꝛos. hẽamus deſerta.poſſumus ⁊
Stutes hre de fr̃ibus ⁊ ſolitudinẽ hr̃e. Unð ⁊
Aug.res chaꝛiſſimi quãtum poſſumus otio
ſis fabulis ⁊ detꝛactionibus ac ſcurrilitatibus
cunctis finẽ ſtudeamus ĩponere.⁊ totis uiribꝰ
de impedimentis mundi iſtius fugiendo aliq̃ſ
hoꝛas querere in quibus ꝓ ſalute aĩe noſtre
orationi ⁊ lectioni poſſumus intendere. Igit
a toto affectu ⁊ poſſe tuo coneris imitari dñʒ
ieſum ĩ ſolitudie.ieiunio.or̃one ⁊ coꝛꝑis aflic
tionibꝰ diſcꝛetis.de quo ẽt ſcribit᷑ ꝙ erat cuzʒ
beſtijs.ſ.urſis.leonibus. ⁊ alijs feris pacifice.
2 angeli miſtrabãt ei. In h̊ g diſce ĩter alios
pumiliter conuerſari ⁊ equanimiter tolerare
eos qui aliqñ tibi uident᷑ irrõnabilr ſe hr̃e qꝛ
p boc moraliter inſinuatur qð illi quoruʒ ſen
ſualitas ſub rõe pacifice tenet ꝑ angeloꝝ mi
niſteriuzʒ ad celeſtia tranſferuntur. Angelicũ
enim ẽ inter beſtiales homines conuerſari q̃
ſi in heremo in ſolitudine.ſ.mentis. Voc ẽ in
contemplatione.lectõe.or̃one.clauſo cubicu
lo. ⁊ moꝛibus eoꝝ ferinis non pollui.difficile

F eĩ tangere picẽ ⁊ ex ea nõ coinquiñari⸗ U
Bẽdã.iter̃ beſtiãs dñũ moꝛqꝗα Bo ſʒ mint

ſterio uti᷑ angelico ut deus.Et nos cum here
mo ſc᷑e ↄuerſatõis beſtigles hoiĩm moꝛes im
polluta mente tolleꝛamus miſteriũ angeloꝛuzʒ
meremuz a ꝗbus corꝑe abſoluti ad eterna in
celis gaudia tranſfeꝛamur. Uñ ⁊ Viero.Cuũc
beſtie pacate nobiſcũ ſt᷑ cũ caro nõ ↄcupiſcit
aduerſus ſpm poſt hec angeli miſtri mittunt
nobis ut reſponſa ⁊ ſolatia coꝛdibus uigilanti
bdẽt. Ipʒ at dñm ſepe in hac ſolitudle uiſita
ↄſpitiẽs eũ qualłꝛ ↄueꝛſatuꝛ ibidẽ ⁊ maxime q̃
liter iacet de nocte i terra. Quelibet eĩ ala ſi
delis deberet eum ſemel ad minus in die uiſi
tare ab epyphania uſq; ad dies.xl.quibus ibi
manebat ⁊ ſe humilr ei recõmendare. In B
ſiquidẽ mõte ⁊ deſeꝛto deſiderabili qdã exem
plo dñi ſpalr ducti uitaʒ heꝛemiticã in paꝛuis
cellulis ducebãt.dño deuotiſſime militãtes ⁊

temptatioñious dmi.

aluearibus cellulaꝝ modicaꝝ tanq apes dſi
dulcedinẽ ſpũalem mellificãres. In hui? mõ
tis quaſi medio ꝙ a tetra plana feꝛe per dimi
dium miliare diſtat. dũs ſecit pniam ubi ẽ ec
cleſia ⁊ cella: eſtq; ibi altare ubi ſtabat qñ tẽ

ptabat a ſathana. Quadraginta autez vieb⸗ 40.

⁊2 noctibus dñs ieiunauit: qa quadragenari
numerus ex quattuoꝛ conſtat ⁊ decẽ.quater
eĩ decẽ l decies quattuoꝛ fiunt quadragita.ꝑ
quattuoꝛ t nouum teſtm̃ ꝙ in qttuoꝛ euange
liſtis ↄſiſtit: ſignificat.p decẽ uero uetus.qxr
in öceʒ mãdatis legis cõtinetuꝛ. Quadragĩta
ergo diebus ieiüare ẽ utrinſq; teſtamẽti pcep
ta ſeruare.⁊ ab illis oibus q̃ utꝛũq; teſtamtũ
iterdicit.ſeinuicẽ ⁊ ieiuniũ cuſtodiꝛe.ut ſicut
caro exterius ieiunat a cibis. ita ⁊ mẽs ĩteriꝰ
ieiunet a uitijs. Jeiunauit itaq; dqñs qdꝛagin
ta diebus ⁊ noctibus.qꝗtenus ĩ ciborũ ieiunio
ſignificaret nobis ieiuniũ corpoꝛis.⁊ in dierũ
numero ſignificaꝛet ieiuniũ cordis.E xẽplo ſa
ne ipſius H numerus dieꝛũ pnĩaliũ ĩ eccleſia ẽ
Unde ⁊ poſt ephiphanià nõ ſtatiĩ icipit eccle
ſia ieiunaꝛe. ſed circit᷑ poſt q̃dra ginta dies qᷓi
ipſo tꝑe ieiuniũ ſuũ ieiunij dñici ↄſecutiuũ ſi
gnificãs. Un beda. Quadꝛegeſſima ieiuniorũ
hʒ auctoritatẽ.⁊ ĩ ueteribus libris ex ieiumio
moyſi ⁊ helye.⁊ i euangelio qr totidẽ diebus
dñs ieiunauit: ðmõſtrãs euãgeliũ ñ diſſentire
a lege ⁊ pphetis. In perſõa quippe morſi lex
ĩ perſona helye pꝛophᷣe accipiurur. Int᷑ quos
in monte głioſus apparuit.ut euidentius emi
neret ꝙ de illo dieit apłus. Teſtimoniũ hñs a
lege ⁊ ꝓpohᷣis PHec Beda.Unde ⁊ Albinꝰ. Si
cut moyſes legem. helyas ꝓphetiam.ita dñs
nr̃ euàgelicam pᷣdicatõnem quadꝛagita dieꝝ
ieiũio ðd cat.ongrue etiam ieiunium q̃dra
geſime ſtatutum eſt cõſine paſſioni dñice qꝛ
ſignat nos a mũdi amicitia debere continere
ut deum ſequi ualeamus: Unñ Auguſt. Moy
ſes ⁊ helyas ⁊ ipſe dñs quadragita diebus ie
iunauerũt.ut ĩſinuaretur nobis ⁊ ĩ moyſe ⁊ in
helya ⁊ ĩ xpᷣo.hoc ẽ i lege ⁊ pphis.⁊ ĩ ipo euã
gelio id nobiſcũ agi.ne ↄformẽt᷑ ⁊ hereamus
huic ſeculo.ſʒ crucifſigamꝰ hoĩeʒ ueterẽ.⁊ cã̊
nis cura ne fecerimꝰ ĩ cõcupiſcẽtijs.Cõgruit
enim noſtre deuotiõi ut ꝗ dõini erucifixi paſ
ſionem celebraturi ſumus repᷣmendarum car
nalium uoluptatum crucem nobiſipſi etiam
faciamus ſicut dicit apls.Qui autem ihu xpᷣi
ſunt:carnem ſuã crucifixerunt cũ paſſionibꝰ
Cc cõcupiſcẽtijs. In hac quidem cruce ꝑ totaxʒ
iſtam uitã que ĩ medijs tẽptatõnibus ducitur
ꝑpetuo ðbet pẽder̃ xpᷣianus.Nõ em̃ eſt ĩ hac
uita tpᷣus euellendi clauos.de ꝗbus in pſal.
dr.onfige clauis a timore tuo carnes meas
Carnes em̃ ſũt carnales concupĩe.claui ſunt
pᷣcepta iuſticie. Pis illas timor dei cõfugit ꝗ
nos illi acceptabilem hoſtiaʒ crucifigit. Sic
ſemꝑ hic uiue xpᷣiane. Si terreno limo greſſꝰ
non uis immergeꝛe:noli de iſta cruce deſcen

—

us aoſtſtent
in negligeti
rſpe n
cſt conſecatus.
nlie ſlo ſf /
Gapſa meſbus
1, ilaltsfi
1n ebnsietuna
fnit in ſepulcro. b
Graginta dlebus fn
ciptoi nunco. Ne⸗
nnctehns agne
Nriorsenenniani
lnsilurterefna
me aeim Ni⸗
(Cun erpgen
debugtgnani
teſſt uel tranſiti
fet carnig agin
elur robolo gr
Uit T helas t 9
neteſſtarerſei o
le pnſt ut in ſen
ſacfſtfer r orafe
ſetangmöſten
Wde Sc
get Sc
ann n
len etbois.

ſtatlicipit eccle
iaraginta dies
Idmici ſecuninifi
geſſima ieiuniori
s librſa ex ieiunio
qr toridè diebus
geliü ſidiſſentire
quippe morſi lex
vlütur Int ques
t euidentius emi
eſtimoniuͦ his 4
lde ? Albin?. Gi
phetiam ita dns
quachagita die
nieinnium äara
gaſſioni afice d
debere continere
Is Auguſt. Mo⸗
Aragita diebus ie
obis ? moyſe t in
z pohio.ziſpo eud
vnit t bereamus
boſez uerere.aca
hices. Kogruit
öini erucinnpel
eömendarum ear
ui anen ſu
um cuͦ paſſoni
dem cruceß ſoltz
eatömibis duclur
tatomblls hac
n ſiöeel

degte il⸗
xre tuo Mesne
Ne tu nn ſunt

Pꝛime paꝛtis

dere.hec Aug. Sed cane ne de iſta eꝛuce peꝛ
uoluptatum admixtionem deſcendas.qꝛ (ut
dicit Augnſ) mhil ꝓdeſt tota die lõgũ duxiſſe
ieiuniu ſi poſtea ciboꝛũ ſuauitate uel nimieta
te aĩa obruat᷑. Inſuꝑ hoc numeꝛo ſoluimus ðᷣ

cimas ⁊ pᷣmittas dno. Sunt eni ĩ anno vricen
tiſexa gintaſex dies Aora Pter ;& ſex die; oci
ma eigitater ?7 ne ſex reſidui remaneãt inde
ciati:addit᷑ unus qr mius addi nõ põt.tres ãt
alij ſupadditi ſoluunt. ꝓ p̃mitijs. pro ꝗbꝰ ſilr
ſut ieiunia q̃ttuoꝛ tꝑz ꝑ tres dies. Sicut ergo
ĩ lege offerre iubemur pᷣmitias ⁊ decias reꝛũ
ita qᷓdꝛagita diebus ieiunãdo offerimus Ppmiti
as a decĩas dieꝝ. Ut qui nobiſmetipſis ꝑ acce
ptũ annũ niximus:auctori nr̃o nos eius in ci
mis ⁊ pmitijs ꝑ abſtinẽtiã mortificemꝰ.⁊ q a
padiſi gaudijs ꝑ cibũ cecidimus:ad hec (inq̃n
tum poſſumus) ꝑ abſtinentiam reſurgamus.
Igitur tempore quadrageſime plꝰ ſolito ðbe
mus abſtinentie ⁊ deuotioni intedere.⁊ alioꝝ
tꝑm negligẽtias hoe tpe ſct᷑o diluere ⁊ emen
dare.¶RPHic numerus q̃dragenarius multipłr
eſt conſecratus.nã quadragiĩta aänis paun do
minus filios iſrt pane angeloꝝ in deſerto.qua
ꝗqragita mẽſibus pᷣdicanit in mũdo.quadragĩ
ta ſegtimauis fuit ĩ utero uirgineo. quadragi

ta diebus ielunauit ĩ öſerto. quadragita horiſ

fuit in ſepulcro.ab hora mortis cõputanvo.qᷓ
draginta diebus fuit poſt reſurrectõem cũ di
cipłis ĩ mundo. Item ſᷣm Ambro.qr q̃dragin
ta diebus aque diluuij mudauerũt.per quas
pecoꝛes extermĩati fuerunt. ⁊ exiĩde celi ſereni
tas illuxit ⁊ refuſa fuit.ſic ſacro iſto ieiunij tẽ
pore abolẽtur pct᷑a ⁊ refulget diuĩa clemẽtia
Cum )ergo(ieiunaſſet) dñus(quadragita
diebus ⁊ quadragita noctibus)non ultra pro
ceſſit uel tranſijt ieiunãdo ne ĩcꝛedibilis uide
ret carnis aſſũptio.⁊ ut uirtus diuĩtatis cela
ꝛetur dyabolo.qꝗr ẽt tot diebus moyſes ieiuna
uit helyas.⁊ (poſtea )dũs (eſurijt) Nõ aut
neceſſitate:ſed uolũtate eſurijt ⁊ corpus eſuri
re ꝑmiſit.ut in ſe ⁊ ueritatẽ humane ifirmita
tis onret.⁊ occaſionẽ téptãdi dyabolo darʒ
ac ifeſtatus mõſtraret.q̃liteꝛ ſupare ⁊ uicere
oporteret. Scõm Cripᷣ. Der q̃dragita dies ñ
eſurire nõ erat hois.poſtea ãt eſurire nõ erat
dei.⁊ ideo dyabolus ſicut dubius de xpᷣo. acce
pit occaſionẽ tẽptandi ipʒ. Moyſes æ belyas
qdraginta diebus ieiunauerũt.ſed ieiunantes
eſuꝛiebãt ⁊ ſiciebãt xpᷣes vo quadragita diebꝰ
nõ eſurijt ſed poſtea. Ep̃s aũt noluit ieiunar̃
pluſq; illi ne deus a dyabolo putaret᷑.nec mi
nus: ne purus hõ uideret᷑. Tunc ergo dyabo
lus ſentiẽs dñm eſurire.acceſſit ut tẽptaretſi
poſſet eũ ĩ peccatũ deijcere ⁊ ut explorgꝛet .
an filius dei eſſet quẽ ſciebat qñq; nenturum
⁊ ſuã ꝑ eũ poteſtatẽ amiſſurũ.̃ʒ Grego.Tẽp
tauit dyabolus dñm eiſdẽ tribus modis.ꝗbus
pᷣmũ hoĩem deiecerat. Drimũ hoĩem ſupera
uit gula in uetito pomo. nana glia:dicẽs eri

7 * W 7 -

Capi.xxij.

ſicut dij auaritia dicẽs ſciẽtes bonũ ⁊ malum
auaritia eĩ ẽt dr̃ ſcſe ⁊ ſublimitatis ambiuio.
Sic ⁊ dñm tẽptauit:ſʒ uictus receſſit.Dauid
goliã ꝓſtrauit tꝛibus lapidibꝰ de toꝛꝛẽte.xpᷣui
dyabolu tribus teſtionijs de lege. Et ſ̃ʒ Greg.
cuũ tẽptatio tribꝰ modis fiat.ſ. ſuggeſtõe. ðᷣleæ
tatione ⁊ conſenſu.dns ſola ſuggeſtõe têptat?
S. ga delectatio peccati mentem eius non mò
moꝛdit. nec conſenſus eum ſupauit.&t iõ omĩs
illa tẽptatio foris non itus fuit.qꝛ nihil Zdic
tõis ĩ ſemetipo tollerauit. Utꝝ ãt oẽs iſte tem
ptatões facte ſint nna die uel diuerſis non eſt
expᷣſſum in ſcꝛipturis,. Dꝛimo itaq; tẽptauit eũ
de gula:dicens.(Si filius dei es).ſ.natrurał.

7 ꝑ ↄns in pfate ei equalisdic iit lapides iſti
panes fiant) Qogitabat ei/itra ſe: dicens. ſi. la
pides in panes conuerterit: filius dei erit.ſi ãt
conue?tere non poterit:homo purus appebit.
Hoc ẽt eſurienti 2grue dicebat᷑. ut panes ni
dẽs ĩmoderato cibi appetitu accepᷣretur. Nõ
ſolum experiri uoluit: an deus eſſet ſed etiã
quaſi hoĩem allicere uoluit:ut eſuriens inde
bite delectaret᷑ in cibo.⁊ ſic uitio gule pecca
ret. vnde Pyla. Intendebat demonum pꝛin
ceps ex mutatõe lapiduz in panes uirtutẽ po
teſtatis ĩ deo agnoſcere. ⁊ in homine oblecta
mento cibi: patiam eſuritõis illudere. Sed n
potuit dyabolus mgęr̃s decipere.Talr eĩrñdit
⁊ ſic ſe habuit.ꝙ nec ipᷣm ad gulam poterat ĩ
ducere: nec deitatem eius ppendere. Non enĩ
in temptatione ſuccubuit.ſeqʒ filium dei eſſe.
nec negauit. nec aſſernit. ſed eum anctoritate
ſcꝛipture conuicit: dicens. ¶ Non in ſolo pãe)
.coꝛꝑali (uiuit homo) ⁊ ſuſtentatur: ied ĩ oĩ
ner bo ꝙ pꝛocedit de oꝛe dei.cum ſcz uolunta
tem ſuam ꝑ ſcripturas reuelat. vnde Auguſti.
Ceꝛtiſſime ſcitote fr̃es caꝛiſſimi.qr qualis eſt
caro que poſt multos dies non ꝑcipit cibum:
talis eſt qanima que non aſſidue paſcituꝛ dei x
bo. hec Aug. Voc etiam dictum dñi nezificꝗ
tuꝛ nõ ſolũ de uita ſpũali:ſed etiam de coꝑa
li. ſicut patet de mopſe qui ieiunauit qdꝛagin
ta diebuſ ⁊ noctibus ueꝛbo ⁊ alloquio dei ſpũ
aliteꝛ et corꝑaliter ſuſtẽtatos. Quaſi diceꝛet

Non tm̃ pane coꝛpali ſuſtentatuꝛ et uiuit hõ
ſed etiam ſpnali pene ie; derbi der päne oa. -
tionis ſet᷑e.pane gratie.tandem uictuꝛus inet᷑
num pane głie.Et ideo non oportet de lapidi
bus panes faceꝛe.qꝛ licʒ eſuꝛiam iñ dñns poteſt
ſolo ſ̃ᷣmõe eſuꝛiẽtẽ ſuſtẽtare.elñ ꝑſuaſio tua
tẽptatio ẽ cũ mẽtõʒ faciat ⁊ mihi ſuadeat tm̃
de cibo corpis.nõ de ciho mẽtis. Scoõm Cri.
De ueteri reſtamẽto reſtionium protulit arq;
pcepit. ut ſiue famem ſiue aliquid aliud patia
muꝛ: nnnq; mũ dominum ꝛelinmus. Dominus
quidem ihs panes de lapidibus facere potuit
ſed noluit nec decuit. et ideo non fecit. Crio
ut diabolum eius diuinitas lateꝛet. Secund 9
ut peꝛ humilitateʒ ⁊? ſapiam magiſq; per potẽ
tiam uincere nos doceret.Tertio ut rarisz
2£

De ieiunio e

fu geꝛe ſuaderet.Quarto ut uoluntatêm tẽpta
toꝛis ↄtemneꝛet. qꝛ fas non erat dnjm uolũtati
eiꝰ obtẽperaꝛe.⁊ alit᷑ tẽptatoꝛ i uincit᷑ niſi cõ
tẽnat. Quinto ut doceret nunq;ᷓ eſle credẽdũ
dyabolo. 2 nihil faciẽdũ ad eius impium. ẽt ſi
bonũ ⁊ utile ꝙ ſuggerit iubet. Moꝛalr ſe
pe ſuadet dyabolus ut lapis i. durities pnĩe
ſub quadà ſpecie diſcretõis ↄuertat panẽ.i. ĩ
delicias ⁊ mollitiẽ: dicẽs. Jaz filius dei es.de
cetero tãta auſteritate 2 pnia n indiges. Sic
athalia uineã naboch ↄnertit in ortuù oleꝝ.ſic
libanus ↄuertit᷑ in chermel ꝙ interpᷣtat᷑ molt
ꝙ fit fꝛiequẽteꝛ honoꝛe feſtiuitatis ca ſocieta
tis.ſic iudei petieꝛunt a pylato ne coꝛpus ieſu
maneꝛet in crnce ĩ die feſto. Tũc dyabolo iſta
ſuadẽti è rñdẽdũ ut ſupꝛa ſᷣm rñſionẽ dnt. Et
nota bic exẽplo dmi reſiſtẽdũ ẽẽ gule.nam ab
ipa inchoadũ cẽ.ſi ceteꝛa uitia uolumus ſuꝑa
ꝛe. Uidet᷑. n. ꝙ qui gule ſuccumbit: imbecillis
zeddatr᷑ ad alia uitia deuincẽda. vñ Beda. niſi
pus gula r frenet fruſtra Z alia uitia laboꝛat
Et iõ pᷣmo hic ponit᷑ tẽptatio de gula: qꝛ bec
tẽptario pᷣmo occurrit hoĩ ab infantia. ⁊ alie
ſequũtur poſtea.Quia g dñns ieiunãs tempta
tus fuit.ſi tu ieiunaueris ⁊ tempteris ñ dicas
qꝛ ieiunij mei fiucfü pdidi. Nã ⁊ ſi ñ tibipfuit
ieiuniũ tuũ ut ñ tẽpteris. tñ ꝓfitiet ut a iẽpta
tionibus nõ uincaꝛis. Ut ãt aia a caꝛne ñ uin
cat᷑.neceſſe ẽ ut dyabolo tẽptatoꝛi ꝛeſiſtat:
deo rectoꝛi ſeruiat.vñ Aug. Uis ſeruiat caꝛo
tua aie tue. deo ſeruiat aĩa tua.debes regi ut
poſſis ꝛegere. Sed qꝛ dyabolus ſic uincere eũ
non potuit. cogitauit apud ſe: dicens ſicut git
Cri. Domo iſte ſanctus vr. ſancti ãt ⁊ ſi non
vincuntuꝛ de uicio gule. ſepe tñ uincuntiꝛ de
aliquo motu uane gloꝛie ⁊ iõ((acſumpfſit) dñzʒ
2 poꝛtauit (eum in ſanctam ciuitatem ).i.in
birłm que reſpectu aliaꝝ (in quibus idola cꝛe
debantur) dicebatur ſancta qꝛ vᷣiuĩo cultui de
putata ꝑꝑ tẽplum ⁊ ſanctaſanctoꝝ que eꝛant
ibi nec erat licitum in lege ſacrificare alibi.
Punc ãt dr̃ ſancta.pꝑ ſacr̃a nr̃e redemptõi⸗
ibi patrata. ̃m Cꝛi. ex pacientig non impotẽ
G (iia ſe pmiſit aſſumi. ⁊ hoc coꝛꝑałꝛ. qꝛ ſecundũ

glolam ueriſmile eſt dyabolũ in bumana ſi de
Eie apparuiiſe. 1 xps ſic egit ut a nemie ni

deret. m aliquos euʒ in bꝛachijs poꝛtauit.
ſ̃m alios ad manũ duxit qui ſequebat eum
ſi athletà ad temptationeʒ ſponte ꝓficiſcens.
Conſidera hic benignitate ? patiam domini.
perm.ſit eniʒ ſe portari ⁊ ↄtrectaꝛi ab illa cꝛu
enta beſtia, que ſuuʒ ⁊ oĩium amicoꝛum ſuoꝝ
languinẽ ſitiebat.nec miꝝ(ᷣm Greg.)ſi ſe ad
illo pmiſit duci.ꝗ ſe ptulit a membꝛis illiꝰcꝛu
cifigi ¶Et ſtatuit )ac collocauit(euʒ ſupꝛa pĩ
naculum templi ut eũ ð uana gloꝛia tempta
ret ibi. Sciendum aut ꝙ in templo erant trel
mãſiones. Pꝛĩa pauimtũ uſq; ad ᷣmũ tabula
tũ ſine ſolariũ. altitudis trigita cubuoꝝ. Se
cuũda a pᷣmo iolario ulqʒ ad vᷣm.tꝛiginta etisaꝭ

4Tlor o Anp.

7

temptationibus dim.

cubitis alta. Tertia uſq; ad tertiũ ſolariũ q⸗
erat tectũ tẽpli nõ cameratũ ſed planum.al
tituoinis draginta cubitoꝝ. Quodlibet aut
ſolaꝛium hẽbat in circuitu exterius unum de
ãbulatoꝛiũ.⁊ iſta ãbula toria ſ̃ʒ mgrm in hy
ſtoꝛijs dicunt᷑ pinacula ſuper quoꝝ unaʒ xpʒ
ſtatuit diabolus,⁊ foꝛte in eminẽtiori ael for
te inferiori.ubi ſcribe ⁊ ſacerdotes alloque
bant᷑ ppł'm exponendo legẽ dm. Et nota m
glo. ꝙ in eo loco diabolus xpᷣm de uana glia
temptabat.in quo multos peꝛ uanam gliam
in cathedia docrorũ deceperat. Et ſimile uo
lens exploraꝛe quod ſupꝛa.temptauit euʒ de
uana gloria:dicens (Si filius dei es mitte te
ðdᷣorſum) Quaſi diceret. Virtute ꝓpria potes
ſine piculo te mit:er̃᷑ doꝛſũ.⁊ ẽt ꝓpt᷑ miſteriũ
angelox tibi fmentium et te cuſtodientium
Kogitabat ꝙ ſi peꝛ aera uolando ſine leſione
deſcendezet filius dei eſſet.ſus ſitq; ut deoꝛſũ
ſe mitteret ut fic cadendo ⁊ nõ ſe ledẽdo ho
mines miraꝛentur.et ipᷣm tanß dei filium re
nererent᷑.⁊ inde occaſionem inanis głie aſſu
meret. cum omnis ciuitas laudaret eũ et ma
gnificaret. Uere diabolica uox.que nõ ad ce
li aſcẽſum ſed ad deſcẽſum ꝓuocat.⁊ mente

hominis de altiori gradu meritoꝝ pcipitare

contẽdit. Non em̃ quos decipit ſurſum aſcen
dere mouet. ſed ĩ yma prouocat ⁊ deorſũ rue
re ſuadet qr optat omnes cader̃.qui ſe ſentit
pre omibus cecidiſſe.diaboli quippe eſt ſtan
tes deoꝛſum mittere.dei aũt iacentes ſur ſuʒ
erigee.ſdicens ãt mitte te deoꝛſum:infiꝛmita
tem ſuam manifeſtat.qꝛ nemini põt nocer̃ ni
ſi ipe deoꝛſum ſe miſeꝛat. Nam ipe ꝗ oẽs ðor
ſum cadere deſydeꝛat.pſuadere quidem põt.
pᷣcipitare non põt.vñ Cꝛiᷣ. Non dixit mitto⸗
ne uim faceꝛe uideatuꝛ:ſed mitte deorſum di
xit ut oñderet ꝙ unuſquiſqʒ nẽ̃m libertate ax
bitrij ⁊ uoluntatis ſue culpa cadit in mortezʒ.
Illius ẽ quidem ſuadeꝛe.ſʒ noſtrum ẽ peꝛſua
ſiones eius ꝑ legis obſeruantiã ſupare.Et qꝛ
xpᷣs ſupꝛa uſus ẽ auctoꝛitate:iõ ⁊ ipᷣe auctori
tatẽ aſſumit ſcripture.⁊ hoc non ut vtutes ↄ
ſtruat ⁊ doceat:ſʒ ut erroꝛes ingerat ⁊ fallat.
Unñ ſubiungit ( Scꝛiptum eſt enim )de te ſcgs
in pſalmo(qꝛ angelis ſuis mandauit de te. ut
ↄſeruẽt te)a nocumento((⁊ in manibus tollẽt
te) deducẽdo (ne forte offendas ad lapidem
pedẽ tuum )malum incurrẽdo. Manus ange
loꝝ dr hec põtas eoꝝ duplex.ſ.poteſtas uan
di a malo.? ꝓmouendi ad bonũ.ita ꝙ pᷣma ẽ
ſiniſtra ̃a dextra. Auctoꝛitas hec non ẽ ad ꝓ

poſituz.qꝛ (õm Hiero.)non intelligitur ð xpo

capite ſʒ de mẽbꝛis.i.quolibet iuſto. Epᷣs.n.⸗
non poꝛtat manibus angeloꝝ. ſʒz ipſe vᷣbo uir
tutis ſue portat angelos ⁊ omnẽ creaturam.
nec indiget angeloꝛum auxilio qa maioꝛ eſt
angelis.Eſt eꝛgo auctoritas illa ſecundũ glo
ſam ſic exponenda. ꝙ angelis ſuis ammini
ſtratoꝛijs ſpiꝛitibus deus madauit de te uiro

tile „Ae
teni inigeeen
ounts.
ik fni und
tlgnir ) ſant
ittelen — h⸗
tgtbſond 4
ſornn debe

Nemtcreccen.
baſliſcls ihelec
nnuthn
je qpſe fclil⸗
ſitanijaſt
or autlio uaſa⸗
culcunone uaſ te
hicauctorlate ſenpot
n t ſus mentione /⸗
ommbus his temotatle
Gt u inreliget ifilu
feſponſionen ſic tempe
incuat, Ungereſpo
nun eſt)ꝛ dicum. ſn
Ptabisdoninum deum
ie eunteepoteris ege
gliteꝛpoſtun deſcenden
me pecipitarer d deo
Multplcteranen
ſdeple erhloramot
lendo een ſpen
unde de na
Wüi⸗ dao taß
menin
dctiundein
greſecun

üͦſolanii
Planum 3
us uſum de
mgim in by
or unazrp
Etiort gel for
des allogne
Et hotg bm
de uana gkia
nanam gliam
t.Et ſimile no
nptauit euz de
dei es mitte te
te ppria hotes
t por miſteria
cuſtodientium
do ſine leſone
aſitch ut georſi
ſe lecedo ho⸗
dei ſlium re
nanio glie aſſu
jaret eü et mg
que no ad ce
ocat. ? mente
tox pcipitare
ſurſam aſcen
2 deorfü rue
. qui ſe ſentit
uippe eſt ſtan
centes ſurſuz
ſum:infumita
ipot nocer ni
ipe g oes dor
e guidem pot.
on dixit mitto⸗
itte deorſum
m libertate ar
cadit in mortez⸗
oſtrum e perſua
i ſupare Etq;
ö? ſe auctort
on ut vrutes 9
ngerat fallat.
enim Ge te iez
aavit de te.u
manibus ollet
das 44 lapiden
1. Mannd aſte
hoteſts u⸗
voniͤ ite genn⸗
las bet one 9

imeligin⸗ tn.

num experimẽtum. quia ſecundum Auguſti.

Pꝛime paꝛtis

iuſto qeuſiq; ſis nt tollant te.in manibus ſuis
id eſt auxilijs ſuis ſuſtolant ⁊? ita cuſtodiant
te.ne offendans pedem.i.mentem uel affectũ
mentis ad lapidem.i.ad aliquod offendiculuzʒ
peccati.lapis enim dicitur quaſi ledens pedẽ.
Unde omnis peccati ⁊ ruine occaſio ad qnazʒ
poteſt offendi affectus mentis: nomĩe lapidis
intelligitur. &ſt ergo ſenſus ꝙ angelis mãda
uit deus ut cuſtodiant hominem iuſtnz a pec
catis.Non ꝙ bonus homo cõfidens de cuſto
dia angeloꝛnm. debeat ſe pꝛecipitio exponeꝛe
ad ſuggeſtionem demonum. Ex quo loco ⁊ il
lud cognoſcitur quia ad cuſtodienduz ſancto
ꝛum uitam angeli deputantur. Male ergo in
teꝛpᷣtatur dyabolus ſcripturam. ⁊ intellectuʒ
eius pueꝛtit.⁊ ſic impertinent᷑ allegauit. Itẽ
allegauit ĩcomplete. qꝛ ⁊ ſi eſſet de xpᷣo.ẽt il
lud ꝙ ſeqaituꝛ debuerat meminiſſe.ſ.ſnꝑ aſpi
dem ⁊ baſiliſcuz ambulabis ⁊ cõculcabis leo
nem ⁊ draconem. Jpᷣe enim dyabolus ẽ alpis
2 baſiliſcus.ipſe leo ⁊ draco.quem in tempta
tionibus xpᷣs conculcauit. Ideo partẽ ſcriptu
re q̃p ſe facit:tanq; ſuꝑbus inducit. partẽ vo
q̃ ↄtꝛa ſe ẽ tanqᷓ; aſtutus dimittit. Nam de an
geloꝝ auxilio quaſi ad infirmuʒz loꝗtur. de ſui
ↄculcatione quaſi tergiuerſatoꝛ tacet. Sed ⁊
hic auctoritate ſcriptue aduerſarius deuinci
tur.⁊ ſua intentione fruſtꝛatur. ̃ʒ Piero. In
omnibus his temptationibus dyabolus hoc a
git. ut intelligat ſi filius dei ſit. Sed domius
reſponſionem ſic temperat.ut eum ambigunz
relinquat. Unde reſpondens (ait illi. Scrip
tum eſt) ⁊ dictum.ſ.cuilibʒ homini(non tem
ptabis dominum deum tuum).ſ.quamdiu ali
teꝛ euadere poteris.ego autem homo ſum. ⁊
aliteꝛ poſſum deſcendere quam peꝛ iactantiã
me pꝛecipitare: ⁊ ideo nolo deum temptare.
Multipliciter autem quis temptat deunm. ſcꝗ⸗
indebite explorando dei potentiazʒ. uel indebi
te expeꝛiendo eis uoluntatem. uel indebite in
quirendo eius ſapientiam. uel indebite expe
ꝛiendo ꝙ poſcit apud deum. Sed hec ſunt ui
tanda q;diu homo habz ex humana ratõne z
facultate aliud ꝙ faciat. Unde eſt hic argum̃
tum. ꝙ quandocunq; homo habet aliquid ꝙ
poteſt facere ſecundum uiam humaue ratõis
uel conſilij uel auxilij ad euadendum peꝛicu
lum non debet illud obmittere queꝛendo diui

Si pꝑeꝛiculum quantum caueri poteſt non ca
ueret. magis temptaꝛet deuʒ quã in deum ſpa
ꝛet. Unde qᷓ;uis deus omnia poſſt: diſcipulis
tamen ſuis ait.Si nos peꝛſecuti fuerint in c
uitate una: fugite in aliãm.Et ipſe idem fugit
? latuit.Et pꝛopter hoc pꝛobatio ferꝛi canden
tis ⁊ monomachie.i.duelli tãq; illicita phibẽ
tur in iure. Si uero deficit humana rõ ⁊ ꝓui
dentia 2 homo non habet aliud quod faciat:
tunc ſecure ad dei potentiam ſe conuertat: ⁊
ſne pꝛouidentie committatnon temptando:

ut facilius ad grauioꝛem trahat caſum. ſicut

Auguſt. quanto quis in loco ſupeꝛioꝛi:tanto ĩ

temptanit de gula. ſupra pinnaculum ubi ca

Capi.xxij.

ſed deuote confitendo. quia ſicmon eſt dicẽds
temptatõ. Sed quia chaſtus adhuc habebar
quid faceret.quia boni erãt ibi gradus ꝑ quoſ
de pinnaculo deſcendere ꝑoterat.ideo dyabo
lo ſic reſpondebat. Vbi Criſoſt. Nihil motus
nihil indignatus:ſed cuũ multa modeſtia ſcrip
turarum ei rurſus noce reſpondet.nos ntique
docens. quia dyabolum per patientiam atqʒ
tolleꝛantiam non per ſigna ſupeꝛari.ni bilque
ad oſtentationem noſtri. atque ad amorez fa
cere gloꝛiandi.Et iterum. Hſpice autem quo
modo nonmtuꝛbatus eſt dominus.immo de icꝛi
ptuꝛis hamilime cum iniquo diſceptat. ⁊? con
foꝛmeris in xpo pꝛo poſſe. Nouit dyabolus ar
ma chꝛiſti quibus ſuccubuit. Et manſuetudi
ne euʒz cepit.ex humilitate deuicit. Cu quoqʒs
cum uideris hominem effectum dyabolum ⁊
tibi obuiantem: eo modo deuincas.ꝭoceas a
nimam tuam formaꝛe os condecens ori xpᷣi.

Bicut enim cum romanus foꝛſitan reſidet iu
dex non exaudiet eſponſuz ignoramis eo mo

dole iſtus mſi ſuo modo loquarie
Moꝛaliter multos dyabolus eleuat in altum

coꝛnix nuceʒ eleuat ut ab alto deijtiendo frã
gat.ſic ⁊ pugil ſocium a terra ſubleuat ut pꝛo
ſteꝛnat. Multi enim ducuntur in altum pꝛela
tionis.⁊ deijtiuntuꝛ ibi qui in ualle ſimplicis
ſtatus fuerant ſecuri. In montibus enim gel
boe ceciderunt foꝛtes iira hel. Unde ſecurdũ

periculo maioꝛi uerſatuꝛ. Et ſecundum Cꝛipᷣ.
Pelatos ſubuertit elatio: ideo ad talez locũ
dominus ſe aſſumi permiſſit. nec tamen ibi/
dvabolo conſenſit ut ĩ talibus lecis poſitidy
bolo reñſteꝛent. Supꝛa pinnaculum templi ẽt
dyabolus hominem ſtatuit. quo ſe ceteꝛis me
lioꝛem eſtimet.⁊ per falſam humilitatem de

oꝛſum ſe mittat.Et tunc ergo ſecundum Ber

nhaꝛ. Quia dominus nihil oſtẽdit diuiniratiſ.
arbitratus hoſtis eum eſſe hominez. Tempta
uit eum tertio ut hominem. Exinde enim aſ
ſumens eum:repoꝛtauit enim (eum in montẽ
nalde excelſum) ſecundo miliaꝛio a quarẽte
na uerſus galileam.ut ſcilicet locus congruat
temptationi.ut ſicut in deſerto ubi eſt eſuries

—.—

thedra eſt doctoꝝ de uana gloria ſic in mote
ſibi uidentur hec temporalia temptat aua
ꝛicia.(¶ Et oſtendit ei omnia ꝛegna mundeno
ea que neſciebat indicando.ſed ſecunduz Cri
ſoſtomum. oſtendit ei ac ſi aliquis in loco ex
celſo poſitus:manum extenderet:dicens.Ec
ce ex illa parte eſt affrica.ex illa paleſtina. ex
illa grecia. ex illa italia ⁊ huiuſmõi. Vel oſtẽ

dit id eſt expoſuit ⁊ enarrauit ei in momento

⁊ in breuibus.omnia regna mundi id eſt om
nium regnorum pompam: ? gloriam: ac ma
gnicudineʒ uel omnia concupiſcibilia ĩ mundo

De ieiunio?

ſie ut ſunt ðĩuitie.delitie.⁊ honores ut dquaſ
ſpetioſa ⁊ delectabilia ſuadeꝛet.⁊ uel ſic eum
ſibi ſnbijceret. Momentum eſt decima pa:s
puncti.uel quadregeſima pars hore.punctus
enim quarta paꝛs hoꝛe eſt.per hoc ergo ſigni
fica tur breuitas uel tranſrus bonorum tẽpo
raliam moi huius. vnde Ambro. Bene autez
in momento temporis ſeculaꝛia teꝛrena mõ
ſtrantur non enim tam conſpectus celeritas ĩ
dicatur.qᷓ; caduce fragilitas poteſtatis expri
mituꝛ i momento enim cuncta illa preteꝛeũt.
⁊ ſepe honor ſeculi abit ameq; uẽerit.Et tẽp
taui eum de auaritia vominu omnium ex aꝛz
ro gantia ⁊? iactantia: promutena mendaciter
que dare non poterat, æ dicens (Vec omnia
tibi dabo )⁊ te regẽ facià (ſi cadene Manq; ĩ
feꝛioc (adoꝛ aueꝛis me)anq; ſuꝑiore m. quod
uere eſſet cadere ⁊ diabolo ſe ſubijcere.vnde
ꝛiß. thil enim ſic diabolo hominẽ ſubijci
facit. ut inbiaꝛe opibus ac habendi amore ſu
pari.Et iterum. Regna mundi promittit üli
ꝗq ꝛegna celorum credẽtibus preꝑaun BGliam
ſeculi pollicetur ei qui dominus eſt glorie ge
leſtis. Spondet ſe uniuerſa dare.qui nihil ha
bet ei qui ommia poſſidet.Ab eo ſe iubzʒ adora
ri ĩ terra.quẽ angeli ⁊ archãgeli adoꝛant i ce
lo. Pec Caip̃ᷣ. Ubi ⁊ gio.Ecce antiqua diabo
li ſupeꝛbia. Sicut enim in principio uoluit ſe
ſimilem deo facere. ita nuc uolebat. puinum
cultũ ſibi uſurpare. Et ẽ hic notanduũ ꝙ ſi cõ
ſideremus principium huius temptatiois.tuc
temptatio eſt auaritie.ſi finem. temptatio eſt
ydolatꝛie ⁊ bene iũgitnꝛ.quia auaruia ẽ ydo
loꝛum ſeruitus.Ronſideꝛandũ etiaʒ quod glo
ria mundi que cam mundo peritura eſt:ĩ mõ
te ⁊ in ſuꝑcilio demonſtratur. ⁊ diabolus ho
minem duceꝛe ad montez nititur. ut coꝛuat⸗
2 ei ſubijciatuꝛ: ſuadens ut ſeꝛuia: ei.negligẽſ
iuſticĩiã dei a cuius ſeꝛuitio liberet nos xpus
ꝓ nobis temptatus ⁊ paſſus Dominus auteʒ
ad campeſtria ⁊ humilia deſcendit ut dyabo
lum humilitate ſuperaꝛet. Nec intuebatuꝛ ſi
bi oñſa oculo ↄcupie ſicut nos: ſed ſicut medi

ne leſone uidèt moꝛbos. Cum & Raluerie
leri magnuũs ?7 aſtus. anłe oculos mẽtis iſta
ꝓponis.cito ꝙ dyabolus tibi regna mundi oñ
dit que ſi conſequi uolueris.neceſſe eſt ut pꝛo
cidens dyabolum adoꝛes quia adoꝛaturꝰ dya
bolum ante curruit ? nunq; ſine caſu dyabo
lus adoratur. Unde Ambro. Pabet eniz am
bitio domeſticum periculum. ⁊ ut dominetur
alijs priꝰ ſeruit ⁊ curnatur obſequio. ut hono
ꝛe donetur. ⁊ dum uult ceſſe ſublimior: fit Tmit᷑
ſõ. Ois quidẽ poteſtas ⁊ ordinatio poteſtatũ
a deo eſt: ſed a malo poteſtatis ambitio. Nec
eſt poteſtas mala: ſed is qni male utitur pote
ſtate. Docemur ergo ambitõem deſpicere. eo
ꝙ dyabolice ſubiacet poteſtati. Pec Ambꝛo.

Sʒ ⁊ bic homicida ille ſuccubuit. ⁊ dñs ⁊ uic

toꝛ auẽtate dina ↄmiatꝰ eum abiecit.⁊ abſce

temptatioſtibus dũi.

der̃ iuſſit dicẽſ.uaõ ⁊.ceõ a me.ſ.i ignẽ et᷑nũ

ſathana:qui ueritati ⁊ hõinuz ſaluti adueꝛſa
ris. In quo (ut ait Crip)finem temptandi dia
bolo ponit.ne progrediatur ulteꝛiuſ temptas.

Continuo enim illum in fugam uertit.neque

alijs iam eum per ſemetipſum temptatiombꝰ
appetijt. Ubi etiam docemur propꝛias imuri
as portar̃.ſed nullo modo dei iniurias tolera
re. Unde Crivᷣ. †”pus cum paſſuſ fuiſſet temp
tationis iniuꝛiam.dicente ſibi diabolo.ſi fili

us dei es mitre te deorſum: non eſt turbatus.

ner diabolum increpauit. Nunc autem quan
do diabolus dei ſibi uſurpauit honoꝛem: di
cens.hec omnia tibi dabo ſi cadens adoraue
ris me:exaſpꝑatus eſt.⁊ repulit eum:dicens(¶

UWade ſathana )ut nos illius diſcamus exem

plo. noõſtras quidem iniuꝛias magnanimiteꝛ
ſnſtineꝛe.dei autem iniurias neque uſque ad
auditum ſuffer:e. quoniam ĩ propꝛijs iniurijs
eſſe quempiam pacientem. laudabile eſt. in
iurias autem dei diſſimulare nimis impiuz ẽ.
Vbi ⁊ Hiero. Non ut pleꝛique putant:eadezʒ⸗

ſathanas ut apoſtolus petrus ſenemia con

demnator. petro enim dicitur:uade retꝛo me
ſathana.i.ſequere me.qui contrarius es uolũ

tati mee.hic uero audit uade ſathana. ? non

dicitur ⁊ retꝛo me. ut ſubaudiatuꝛ. Uade in
ignem eternum qui paꝛatus eſt nibi 2 angelis
tuis. Deinde dominns ſubiungit( Scꝛiptum
eſt )omni homini((Sdominum )omnium.i.per
potentiam. ¶(deum)ſcilicet per creationem ¶
tuum)ſcilicer qui debet eſſe tuus per cultum
ſpecialem (adoꝛabis)inteꝛius fide.ſpe.⁊ cari
tate (⁊ illi ſoli ſeruies)ex erius ſeruitute la

trie.Et per hoc ſecundum Aug. Non excludi

tuꝛ ſeruitus debita do ninis temporalibus.Et
ſecundum Bedam. iubemur hic ſoli deo ſᷣai
ſeꝛuitute latꝛie.que ſoli diuinitatis cultni obe
tuꝛ. unde ⁊ hi qui hanc idolis impendunt ido
latrie nuncupantur.ſed ab apoſtolo iubemuꝛ

per caritatem inuicem ſeꝛuire ſeruitute dulie

que commnnis eſt.ſiue deo ſiue homini ſiae

cuilibet rerum natuꝛe. Itaq; (ut ait GBeda) di

cens dyabolus ſaluatori.ſi ꝓcidens adoꝛaue
ris me egrio audiuit quod ipſe magis adorar
eum debeat deum ⁊ dominum ſuum. Quaſi ſi
bi diceret. Non ego te ſed tu me debes ut de

um adorare. Sed adoratio diaboli ſubiectio

nis eſt nondeuotionia.¶ Ex ſupradicto orde
ne temp:ationis patet quod diabolus incipit

a leuioribus ⁊ procedit ad grauia. deinde ad

grauiora. ⁊ tandem ad grauiſſima. Ince

pit enim a temotatione leui.quando tempta

uit eũ ð gula.q̃ tẽptatio lenis ẽ:maxiĩe tꝑe fa
mis ⁊ fialit᷑ pꝰᷣaſ pu it ad guiſſia.qñ tẽptauit

eũ ð idolatria WUicit ãt xpᷣa ipas tẽptatões eis
ĩ ſuis pᷣncipijs opuiãdo. Nã morx cũ di abol?ꝰtẽ

ptatões ĩ feꝛebat. xpᷣs eas rpellebat. Sic ⁊ hõ
mos ut dyaholi tẽptatões ſẽp̃it eas ĩ ſuo imtõ
vʒ r peller. Nã (ut dic Hiero) Lubꝛicꝰ ẽ ſeꝛpẽs

— —

ñ iſ cbecies eenn
1 ſpäſſanetigerat
gae d fun pfin
leirobol teplat
tefeignlnar
naiitirteliio ol
lur os terar ulcu
gn.it polet oe
Aligsiuſtor itemane
greſſonbi go!ach
ia:ciglenptatiocf⸗
1 lgaragr in gala ſun
Netio uit oig uia id⸗
Ibbeitb'eſtoimn
inipaongne ſür cauen
ofecinnidoeſtoeu
dcloptſchehiaute.
loldezanng öſeſonis
Nereobem mie i⸗
Pblickfna aueini re
ſtoinqn noſonſh⸗
ſos ſetſeo .n bolo
ſet oo lif tenpen

iefönelgea nobe
riſramnen
nraiiht gifn
ay leunmirie
d Mmüdtiinrenn
Nno licee⸗ N
Ariröi enn e

er mmagnanimite
neque uſque ad
mi propꝛio tniuri⸗
m auobile eſtin
e nhlſnis impiuze,
ique putant:eacez
elrus ſententia con
ltur uade reno me
contrarius es uol
de ſathana.? non
udiatm. Uade in
eſt nbi ? angelts
ungit(Scaigtum
m)omnium. .per
per creationem (
tuus per cultum
us fice. ſpe. ? cari
erius ſeruitute la
Aug. Von excludi
temporalibus. Et
ur hic ſoli deo auif
umitatis cultn öbe
gis impendunt ido
b apoſtolo ubemn⸗
uire ſeruitune gle
o fue homini ſie
glar au Bedn)ai
cidens adolaue
ſe magis adoraf
um inum. Quafi ſi
me debes un de
diaboli ſubiecti⸗
Er ſupradicto o
o diaboltg inen

Pꝛime paꝛtis

antiquus ⁊ niſi capite teneat᷑ totſtati illabit
Pʒ.n.pgẽs ifernał caput.ſ.mala ſuggeſtõem
bʒ corpꝰ.ſ.ↄſenſũ hʒ caudã.ſ.opis ↄſumatõʒ.
Ubi ãt ponit caput ſaggeſtõis ſtatĩ põit cõpꝰ
oſenſus:⁊ ubi ponit corpus ↄſenſus:ſtati poit
caudã oꝑis,⁊iõ ĩ ſuo capite.i.iĩ ſua ſuggeſtõe
ẽ ↄterẽdus.⁊ tũc nocẽ ñ pot᷑it.nec qᷓ;tũ ad coꝛ
pus.nec q;tũ ad caudã.qꝛ ãputato capite ſug
geſtõis: tota ẽ ↄfracta uis pᷣpẽtiſ ifeꝛnał.Ft ⸗
ſumata.i.ſuꝑata oĩ tẽptatõe ad quã explẽdazʒ
dñs uenerat.lucifer ñ iueniẽs ꝗd ageret audi
to dei noĩe (religt eũ)quẽ tñ nũqᷓ; tenuit. ꝗqa
ſuꝑatus a tẽptatõe ceſſauit.⁊ receſſit ab eo tã
q; uictus ⁊ ↄfuſuſ uiq; ad tpᷣs poſtea.n.nõ tm̃
doloſe temptaturus.ſʒ aꝑte ꝑ iudeos eũ ⁊ i ſe
2 ĩ mẽbris ſuis ĩpugnaturꝰaduit.qꝛ appꝛopi
quante tpꝛe paſſiõis. ꝑſecutõem ei ꝑ p̃ᷣncipes
ſacẽdotu ſuſcitauit.ñ ꝑ ſeipᷣm ſolũ:ſʒ ⁊ ꝑ alios
ac ꝑ organa ⁊ iſtr̃a ſua pꝓpᷣa cepit eũ ipugnar
putas eũ moꝛtis tior̃ ðeijce. ſᷣm Ari.dyabelꝰ
n q̃ſi obediẽs pᷣcepto receſſit.ſʒ diuinitas xpᷣi
⁊ ſpuſſanct?*ꝗ erat ĩ eo excuſſit iñ dyabolũ ꝙ
ꝗdẽ ad nr am pꝓficit ↄſolatõezʒ qꝛ ñ tãdiu hoĩei
dei dyabolꝰtptat qᷓ;piu ulłt:ſiʒ qdiu xpᷣs ꝑmit
tit ⁊ ſi eũ ꝑmittat pauliſꝑ tẽptar᷑ ad nr̃azx utili
tatẽ tñ repellit ꝑꝑ noſtra ifirmitatez. qꝛ ñ pati
tur nos tẽptari ultꝛa qᷓ; poſſumꝰſuſtineꝛe.Uñn
Augu.ſi tm̃ poſſet nocere dyabolus q;ꝛũ uult
aligꝗs iuſtoꝝ ñ ꝛzemaneret.Tribus ãt pᷣmiſſis
ↄgreſſionibꝰ ĩ ꝗbꝰ adhuc exercet militia vpᷣſi
ana:oĩis temptatio dr̃ ↄſũpta in ſuis radicibꝰ
⁊ ſuꝑata qr in gula.ſuꝑbia auaꝛitia.ex ꝗbꝰẽ
ptatio oꝛit᷑ oĩa uitia ſibi ↄfederata ſũt ꝑẽpta.
In his eĩ tribꝰ eſt oĩm mã ðlictoꝝ quoꝝ ſemiĩa
in ipſa origine ſũt cauenda.or iohe atteſtate
om̃e ꝙ in mũuᷣdo eſt ↄcupia cãnis eſt ⁊ ↄcupia
ocłoꝝ ⁊ ſupeꝛbia uite.Eui triplici hoſtis telo.
totideʒ arma ðfẽſionis.ſ.ſcutũ triãgulũ oppo
neꝛe ðöbemꝰ:ut ieiũio ↄcupiaz carms orõne ſu
pbiã ełyna auaritiã repellamꝰ. Sic ãt ille ho
ſtis ãtiquꝰa dðno uſq; ad tpᷣs receſſit ⁊ tpᷣre paſ
ſõis redies.ñ in dolo ſʒ aꝑte eũ impugnauit:
ſic ⁊ nos aliqũ temptare intermittit.⁊ qñ ĩ top
tatõe ñ pᷣualzʒ:a nobis uſq; ad aliõ tpᷣs recedit
ut q̃ſi ſecuros inueniens repente rediẽſ. faciliꝰ
inopinatꝰiꝛꝛũpat. Inſtruimuꝛ g h ad cautelã.
q lʒ aliquã temptatõez ſuꝑpxemꝰ.iꝑ tñ dyabolũ
ad puguã patũ inuenimꝰ. Cpre vo paſſõis om
nino uictꝰdyabolꝰ.eligat eſt ĩ ĩfernũ in diebꝰ
antixpᷣi ſoluendus ſecundum apocalip Jo
hanis. Uñn Aug.innuit.ꝙ iſte temptatõ fueꝛit
lucifeꝛ pᷣmus angelꝰ.ille ſupiorg pᷣmũ hoĩem
ſuꝑauerat.Cꝛedendus ẽ ant ipᷣe diabolꝰ hoĩs
formã ad horã aſſũpiiſſe.in qua dñm ciꝛcũdu
ceꝛe ⁊ ei colloqui poſſeti Et notãdũ ꝙ oꝛdo
temptatõnũ xpᷣi ſic ̃ᷣm mattheũ poſitꝰfuit ſᷣʒ
ordineʒ temptatõnũ ade ꝗ fuit iſte.In qcũq;
die comederitis.ecce gula.eꝛitiſ ſicut dij.ecce
inanis gła.ſcientes bonũ ⁊ malũ ecce auãitia
q̊ nõ eſt tm pecunie,.ſʒ ⁊ ſublimitatis ⁊ ſcie cũ

Capi. xxij.

ſupra modũ àbit᷑. Scðʒ vo aug.Certũ nobiſ
ñ ẽ qͥ fuerit ſecũda ⁊ que tertia. Sʒ duo euã
geliſte uarie narrãt.pᷣt ratio aſſigri.qr una tẽ
ptatio ẽ de cupiditate pᷣncipłr. alia de elatõe
? frequẽter contigit.ꝙ unũ uitiũ ex alio naſci
tur ⁊ ecõuerſo.ideo mattheus pᷣponit unã.u
cas vo alid. Uñ Remigiꝰ.Ob hoc euãgeliſta
rũ hac iſte illã vo ille pᷣmittit.ꝗr ianis gloꝛia
?7 auaꝛitia adinuicẽ.ſe gignũt. Epᷣs vo diabo
lũ in temptatõne gule ſupauit ⁊ hoc quondã
in ydolo belis ⁊ draconis pᷣfigurauit. In babi
lõe em̃ ydolũ belis ꝓ deo colebat ꝙ młtũ co
medere ⁊ bibere dicebat ꝙ daniel pſtruxit ⁊
ſaceꝛdotes eius interemit. Ibidẽ ẽt ĩ ſpelũca
draco latitabat quẽ gens tanq; den eſtiabat
cui ſacerdos ſtatutis horis cibu offeꝛebat.Da
niel aũt maſſã de pice ⁊ adipe ⁊ pilis ↄfecit.⁊
ĩ os dꝛaconis iniecit.Quã cũ cõmedit:ſtati ẽ
eruptus ⁊ ſic uteꝛq; deuoꝛator ⁊ guloſus ꝑ da
nielẽ ẽ deſtructus. ⁊ iõ daniel xpᷣʒ deſignauit
ꝗ tẽptatõʒ gule ſuꝑauit. Epᷣſẽt ſuꝑauit diabo
lũ ĩ tẽptatiõe ſuꝑbie ⁊ hoc pᷣfiguratũ fuit oliĩ ĩ
dauid ⁊ nece golye.golyas ſuꝑbiſſime ð forti
tudine ſua ſe iactauit.quẽ dõ cu funda ad ter
rã deiecit.⁊ ꝓpᷣo gladio int᷑fecit.golyas gigas
figurã ſuꝑbi tʒ lucifeꝛi.dð at paſtor ꝗ hũc pro
ſtrauit xps ẽ ꝗ ĩ tẽptatõe ſuꝑbie hũiliteꝛ triũ
phauit.Tertio xpᷣs diaboluʒ i tẽptatione aua
ritie ſuꝑauit.ꝙ ⁊ dõ in nece leonis ⁊ urſi prefi
gurauit:leo ⁊ uꝛſus auaritiã figurabt.qr au
ferẽdo ſibi ouẽ eas ꝑpetrabãt.Dauid aũt ouẽ
ſuã eripiens:⁊aptoꝛei ĩt᷑fecit.⁊ xpᷣs ſupata tem
ptatõne auaꝛitie:ſathanã a ſe reiecit.¶ Abie
cto aut ſathana acceſſer̃t ãgeli ⁊ tãqᷓ; uictori
mi ſtrabãt ei ſic ꝗ uirilit᷑ pugnãdo õ diabolnzʒ
triüphauerit miſterio ⁊ ↄſortio ãgeloꝝ dignꝰ
erit.de temptatõũ vo ſuggeſtiõibꝰ ſic dicit.
Cri. Nuc breuit᷑ ꝑſtrigamꝰ ꝗd ſignificent xpᷣi
tẽptatõeſ. Jeiũiũ eſt abſtinẽtia rei male.Qn
vo quis inflatꝰ fuerit q̃ſi ſactus:ductꝰ eſt q̃ſi
ſuꝑ tectuũ.Et hec temptatio ſeqnit᷑ pᷣmã qm̃ ui
ctoria tẽptatõnis gliatõem oꝑatur ⁊ fit cã iac
tãtie. SFuge exaltatiõem coꝛdis.⁊ nõ patieris
ruinã. A ſcenſio at᷑ mõtis eſt ꝓceſſo ab altitu
dĩe diuitiaꝝ ⁊ glłie huiꝰmði.ꝗᷓ ð ſuꝑbia cordis
oſcendit. Ut aut dicit, Ber. q̃rtã temptatõ
nem de dno nõ legit ignorat ſcriptuꝛã qᷓ dicit
ꝙ temptatio eſt uita hoĩs ſuꝑ tra. Apłs quoq;
dic eũ fuiſſe temptatũ ꝑ oĩa ꝓ ſiłitudie abiq;
peccato. ¶ Voluit ãt xpᷣs tempari płibus ex
cãis. Dria eſt ſᷣʒ grego.ut ꝑ ſuã tẽptatõʒ nos
a nr is liberaret.ſicut pꝑ ſuã mortem nos a nr̃a
libeꝛauit. Secũda eſt ̃̊sꝗ Pyla.u t cautos nos
faceret ne ſcilicet aliquis quantücunq; ſãctus
pꝛeſũat de ſe quaſi ð temptatõibus ſit ĩimunis
Et 1õ poſt baptiſmũ ⁊ accepto ſgũſct᷑o tẽpta
ri uoluit ut oñdẽt ꝙ ſactificatis maior pugna
icũbit.Ceꝛcia eſt ᷣm Aug.ut nobis exemplũ
pugnãdi daret.⁊ ꝑ hoc nos inſtꝛuet. ⁊ ut eſſet

—

mediatoꝛ niſolù ꝑ adiutoriũ ſʒ etiã ꝑ exemplũ

hb 4

De ieiunioæ

Quata eſt ſʒʒ cꝛis.ut nos animaret ut.ſ.nemo
turbet᷑ de tẽptatõnibꝰ pᷣter ſpem irꝛuentibus
du ẽt xpCꝭ uidet ſubdi temptatõibꝰ. Quita eſt
Sm 1eonẽ ut diabolũ uinceꝛet ⁊ uincẽdo eius
uirtutẽ et audatiâ ꝛeciꝑet. Sexta eſt ʒ3 Aplz
nt tẽptatis melius miſeꝛeri et cõpati ſciret.et
nobis ð ſua miſcᷣia: ſoem facerzʒ.qr hõ tẽpta
to faciliꝰ miſeret᷑ ⁊ cõpatif᷑ temptatis. It᷑ tẽp
taꝛi uoluit ut tẽptatis ↄſolatõeʒ oaret.fuit eĩ
temptar ſtatiz qñ fuit baptizarꝰ qñ a pre fili
us ẽ appellatus.qñ ſpuſſactꝰ in ſpẽ colube ſt
eũ ma it.qñ celũ ſibi aꝑiũ fuit.qñ qdraginta
diebus ⁊ noctibus ieiunauit. ut ꝑ Bᷓ; det intelli
gi ꝙ ſi aliqs temptat᷑ n ppter hoeſt mĩus a pec
cato muũdatus. nõ eſt min“ dei filiatõe dign?
ñ eſt min ſpuũſct᷑o plenꝰ.non eſt minus celo di
gnus ñ eſt minꝰ in pnia ſua deo accept?. Igi
tur qꝛ dñs ſic fuit cõtrectatꝰ ⁊ tempiat:ñ mi
remur ſi nos temptamur./2? qr ĩ oibꝰ uicit: ni
tamur ⁊z nos eiꝰ adiutoꝛio ut uincamꝰ. Nec ĩ
aliqᷓ vtute nr̃a cõſfidamꝰ ſʒ totã ſpeʒ ⁊ fidutiã
in adiutoꝛio altiſſimi ponamꝰ. Et ſieut ubiq;
ñns adſariũ ſuũ.ñ uirtute potentie ſʒ auctę
ſcriptᷣe ↄu cit: dicẽs ſcriptũ ẽ: qr huilitate nõ
potẽtia eũ uinceꝛe.⁊ ſue pacie nobiſ exemplũ
pᷣber̃᷑ uolebat.ſic ⁊ nos qꝰtiẽs a prauis hib?
aliqd patimur: ad docti inà potiuiq; ad uĩdic
tas excitemur. z advſaꝛios nros humilitate.⁊
patĩa magiſq; ſupbia 2 potẽtia uineamus. At
tẽde itac; er pdictis documẽtũ.ꝙ dñs in oĩbꝰ
temptatiombꝰ ſuis uſus eſt au toitatibꝰ ſacr
ſcripture. ad nos informãdũ.Artẽð ꝗd ille rñ
dit. ⁊ qñ talis tẽptatio adueneꝛit: dic illõ ⁊ tu
ſemꝑ ut rñdendo ꝑ ſcriptuꝛà ſic ipe fecit.vnõ
ſi temptat de appetitu honoꝛũ debemus ꝛnde
ʒe ſcriptũ ẽ. Qnid ſuꝑbis t᷑a ⁊ cinis. Oĩs po
tentatꝰbꝛeuis eſt uita. Si temptat ð appetitu
diuitiaꝝ. rñdeamꝰ. Scꝛiptũ ẽ. Nihil intulimꝰ
in hac mũduz. nec auferre ꝗd poſſumꝰ.Et nu
dus egꝛeſſus ſũ ò utero mr̃is mee.⁊ nudus re
Staꝛ illuc. Si tẽptat de appetitu, delitiaꝝ car
naliũ: rñdeamus. Scriptũ ẽ Caꝛo ⁊ ſanguis
gnuz ði ñ poſſidebũt. Abi pᷣʒ glo. ꝑ carnẽ ⁊ ſã
guinẽ: uentrezʒ et libidinẽ i. opa carnalia oͤſi
gnat. Et ita de alijs ꝗbuſcunqʒ uitije ipngna
mur ſemꝑ ut amur clipeo ſacre ſcriptuꝛe ad ðᷣ
fentõm nr̃am õ illud uitiũ. De pᷣmiſſis qñi fac
tis ſic dicit Anp̃. De baptiſmo in deſtũ in ſpũ
fortitudinis ingreſſus es.ut uite ſolitaꝛie in te
non deeſſet exemplum. Solitudinem ⁊ ieiu
nium. xl. dierum famis aceꝛbitatem cempta

menra illuſoriſ ſpiꝛitus equanimit᷑ tolleraſti.

ut omnia hec nobis tollezahilia efficeres. Et
iterum. Exinde dilectiſſimus iohs ſolitu ſinis
tibi ſecrera dicauit. ſanctificauit wi ieinnium
ibhi ſubeũduz docẽſ cuʒ callido hoſte ↄflctuzʒ
PPec tibi ſacta.p te facta.⁊ quo nã mõ facta
ſant diligẽt᷑ attendẽs. dulige eum a quo facta
It᷑. HAnb.cC va nũc xpᷣi diſciołe.cuz pio mgr̃o
(olitudis ſecreta pquire. ut ſotiꝰ feraꝝ effectꝰ
qchana ſilẽtij orõis dᷣuote diuturni ieiunij tꝛi

temptationibus důi.

ie ↄflictatõnis cũ callido hoſte imitator fias
⁊Z ptireps: ⁊ in oĩ tẽptatõis diſcꝛimie ad ipʒʒ di

icas hr̃e ꝛecurſũ: ꝓ eo ꝙ ñ hẽmꝰ põtificẽ ꝗ ñᷣ

poſſit ↄpati ifirmiratibꝰ nr̃is:tẽptatũ ꝑ oĩia ꝓ

ſitirudie abſq; pcto. Nec timer̃᷑ öbes tẽptatio
nes aut dubitar i eis. qr qs de diligit ſepe

ca ſtigat.⁊ młte tribulatões ñ qꝰrũcunq; ſʒ iu
ſtoꝝ ut cũ ꝓoati fueꝛit: corona uite accipiat
vñ Ambro.Docz igr̃ te icriptura diuĩa.ſñi ſolũ

3 carnẽ ⁊ ſàguinẽ. ſʒ eti ꝗ iſidias ſpuales eẽ

certam.Coꝛona ꝓpoſita ẽ: ſubdeüda certaia
ſe. Nemo pᷣt niſi uicerit.coꝛõari:nẽo aũt uice
ꝛe niſi añ certauerit. Ipi q q; coꝛõe maiõ eſt
fructꝰ.ubi maior ẽ labor.Et iõ temptatõem
nuq; timer̃ dẽmꝰ.E ſt ei cã uicrõie mã trium
phorũ. Ilõ time am?tẽptatões. ſz magis ĩi tẽ
ptatõibꝰ głiemur: dicẽtes.Cũ ĩfiꝛmamur tũe
potẽtes ſunꝰ, Tuc eniʒ nectit᷑ coꝛona inſticie
Tolle mãtye u certamina: tuliſti corõas. Tolł
le cꝛuciatꝰ tuliſti beitudines. Nõ obem igit

tẽptatões ſeclip malis timer̃.qbꝰbõa pᷣmia ↄ

ꝑant ſʒ magis ꝛogar̃ ↄtẽplatõe ↄditiõis hũa
ne. ut eas tẽépiatõeſ ſheamꝰ. q́s feĩ poſſumꝰ.
Pec ãbr.· Uñ ⁊ ꝓſꝑ ad ma gnã utilitatẽ fidᷣliũ
ꝛ2t p̃aata eſt mã ceridinuũ.ui ñ fuꝑbiat ſct᷑itas.
qdin hoſtiu icurſu ſẽtit inſꝛimitas. Attẽptat
ãt diabolꝰ ſpaut᷑ ſex mõis.in bõis ꝑ elatõʒ.in
mał ꝑ deſpatõʒ. in ocio ꝑ luxurid.in negotijs
tuꝛoatõe.ĩ iuſticia ꝑ cꝛuõlitatẽ.ĩ mia ꝑ adu
larõeʒ. Ft q;ais młitis modis tẽptet.qctnõ tñ
mõ s ſpdtr cipit ⁊ fallit. Pꝛio ſuadẽ do bõuz
pe malũ.ut cu homini inſtabili ſuadʒ religio
nis ingꝛeſſu ꝑꝑ B̊ᷓ ut appoſtatet poſtmodũ. Se
cũdo ſuadendo malũ ſub ſpẽ bõi. ut piurare ꝓ
ꝛebꝰalt᷑i?op̃uandis. Lertõ diſuadendo bonuʒ
tãq; nociuu.ut cũ diſſuadʒ bono uiio fligiõis
igꝛeſſũ ne ð̊ q̊ penteat.⁊ egrediens:ↄfũdat᷑.t
qñ diſſuadʒ alicui oronezʒ ł ełynam ne ꝑ h̊ in
cuꝛrat uanaʒ glaʒzʒ. Quãto diſuadenꝰmalũ ux
perꝰꝗdducat.ut qñ diſſuadet intꝑantiaʒ uictꝰ
2 ſõni. ut in ñ diſꝛetaʒ abſtinentiã ꝙ peiꝰeſt
inducat. Mlta g ſolitudine pcauendũ eſt om
nibꝰ, ne diabolicis capiãt᷑ inſidijs. ⁊ eiꝰiuoluat᷑
laq̃is quos ubiq; pᷣtendit mõis uaꝛijs. vnñ eo
pa.ñ ðſinit hoſtis antiquꝰtꝛaſſigurãs ſe ĩ ange
lum lucis:ðteptõuʒ laqos ubiq; ptenpᷣre. To
uit cui adhibeat eſtꝰcupiditas.cui illecebras
gule igerar eu appõat incitam̃ta luxurie. cui
infundat vc'inuidie. Nouit quẽ meror̃ ↄturbzʒ
quẽ gaudio fallat quẽ metu oppᷣmat.queʒ ad
miratõe ſeducat oẽz diſcutit ↄſuetudinẽ. . uen
tilat curas.ſcꝛutat᷑ affect. Et ibi q̃rir canſas
nocendi ubi quengʒ ſtudioſius niᷣrit occupãi.
hH Leo. Solicite g ꝗlibʒ nigiler.qꝛ nullꝰſine tẽ
ptatõe eſt.vñ Beꝛ. PHoc pᷣmõitos nos eſſe uo
lo qꝛ nemo in coꝛꝑe uiueꝛe por᷑it ſine tempta
tõe. ⁊ ꝗ ab una liberat᷑: ſtatiz expectet aliã.
⁊ ſic petat ab ea liberari.ut nouerit alias ꝓti
noeſſe uenturaz. Sepiꝰ. n. fir.nt unaz dñs pa
tiat᷑ diutiꝰ ĩmorari.ne alia poſſit accedᷣere aut
ab una citiꝰliberz ut alia poſſit exercẽ.h̊ ber.

–—

ſioueiedil. Bchod
ſfrabat.ihn tacßte
zogntlatoe tlau
pit. ſbigugnil tt
gabit De hoc icola
ir do f Qvdu
giaboli ci us teptam
ſeno gincal ccoces
zectatoͤcs fer lgolii de
cpeeaſb fis ſbſern⸗
onüſ. vie BerDeinit
gatcte igeto acceſſet
Ettug üussbfe miſten
loesſecli lptatoib f
ſoli aiotng i eliſs ſii⸗
haraf.Oricinn nut
chigeos apere gnin
MNäfugunt doſih
rucii ſugerepttic
ulucſcilgreang
ulloni igel fhete ſii
glipanox nor ubi
lt ſce ig elizt
fistor'prius jiun
luic e ler Aneli

ef. gbeböa mia

toͤe aitiöts hua
qs fei, poſſum.
na utilitat fiöliu
ſi ſupbiat ſctſtas.
imitas. Attéptar
bois g elatoz. in
turid. in negoijis
ate i mia g adu
teptet. ttuo tů
io ſugdẽ do boͤnz
bili ſuadz religio

et poſtmodu. Se

boi. ut piurare p
ſuadendo bonuz
vono un fligioi
reiens: ofüdat.
elynam neph in
giſtuaden malu ut
t intpantiqz uci
ſtinentii pereit
pcauenguͤ eſt om
ſiis ei iuo uit
ig uarijs vn 1e0
ſugurds ſei ange
bi pteniöre Po
tas. eui ülecebtas
tamta kaxurie cu
quẽ meroĩ Aurbz
u onpnan ez
tit 9iuetuchne
9 Et ibiqit nn 68
ofue nionktollnin⸗

Pꝛime partis .

Uictoria itaq; ſcã ⁊ temptatoꝛe uicto p̃confu
noe recedente.uenerũt ⁊ tedieꝛũt(ãgeli ut
nientes ⁊ ſubiecti ſibi.ad obſeqũ ꝑati.⁊ acce
dentes((miniſtrabãt ei)ſic vo dno ꝓpᷣ ̃ui uo
lutatez eiꝰimplentes.ꝗ peipiente dño ad tpᷣs
ceſſeꝛãt agões eiꝰ ꝓcul aſpiciẽtes ut diuinitas
eiꝰdyaboluũ mag lateret. ⁊ ut ↄuenientiꝰ locũ
temptãdi hĩ et ne fõte nidens circa eũ ãgelos
ad eũ ñ appꝛopinqrzʒ. ⁊ ut nictõia xpᷣi excellen
tiõ apꝑeret ex q̊ ꝙ ſolꝰ ipʒʒ öninceretx.⁊ ne eoꝝ
pſidio eguiſſe ł uiciſſe uiðret . Pꝛeccdit tem
ptatõ ut uictõia ſeq̃t.ꝑ uiciõi ſtatiʒ ſᷣuiũt ã
geli ut uictõis digtas cõpꝛobet. Ex B.n.diui
mitas xpi apꝑz ⁊ fit mãifeſta.qꝛ nł la nã eſt ſr
ãgelica niñ diuina.Et ſʒ gre.ex hac ꝛe uniꝰ ꝑ
ſoe uĩq; nã ondit qꝛ ⁊ hõ eſt queʒ dya bolꝰtem
ptat ⁊ idez ipe ðᷣꝰ eſt cui ab ageł miniſtrat. B
ãt minſſtratõ triplłꝛ pt᷑ accipi. Po ð cõꝑali ſub
uẽtõe ut ſit ſenſus miſtꝛabãt.i.eſuꝛiẽti i cibo
ſubuẽiebãt.Scõo ð adõatõe.ut ſit ſẽſus mini
ſtrabãat.i.ipᷣim tãq; den ſuppłr adõabãt.Cẽtio
ðͤ ↄgꝛatulatõe ⁊ laudatõe ut ſit ſenſus miſtra
bat.i.ſibi pugnãti ⁊ uicẽti ↄgaubãt.⁊ eũ lau
dabãt. de hac uictõia dñi ⁊ miſterio angeloꝝ
ſic dicit Arfᷣ.Quadꝛagita dieꝝ ↄpleto ieiunio
diabolũ cũ ſuis tẽptamtis ſuꝑãs ãgelico ẽ mĩ
ſteꝛio glificatꝰ.edocẽs nos toto uite pñtis tpe
ðᷣlectatões reꝝ tꝑaliſ ðᷣclinãdo mõʒz cũ ſuo pᷣn

cipe pedibꝰnr̃is ſubſternẽ. ⁊ ſic ãgelicis pᷣſidiiſ

ↄmũiꝛi.vñ ⁊ Ber.Deiñ cẽptatõibPꝰſuꝑatis ⁊ lẽ
ptatoꝛe fugato.acceſſer̃t geli ⁊ miſtrabãt ei.
Et tu g ſi uis hr̃e miſteriũ ãgeloꝝ fuge ↄſola
tões ſecłi.⁊ tẽptatõib“ r̃ſiſte dyaboli rẽnnat 2
ſolaꝛi aĩa:tua ĩ alijs.ſi uis ĩ ði mẽoꝛia ðᷣlectaꝛi
vñ ẽt cri.Quãdiu.n.fuit ĩ ↄflictu poſi us.ne
qqᷓ; gelos apꝑere ꝑmiſit. ne.ſ.añ uictoriã ſu
pandũ fugaret. Doſtq; vo illũ ꝑ cũcta ðᷣn cit.
⁊ uictũ fugẽ pᷣcepit tuc ãgeli còlſeqnt᷑ appent.
ut tu diſcaſ ꝙ te quoq; poſt cõfectã ð dyabolo
uictoꝛiaq geli pẽte ſuſcipiẽt plaudẽtes tibi te
q; ſtipatoꝝ mor̃ ubiqʒ cõitãtes ⁊ ĩ oĩibꝰ hõran
tes. Sic ⁊ utiqʒ ⁊ lagaꝝ pꝰ fornacẽ pauꝑtatiſ
ac ſais tociꝰ ꝓrſus ãguſtie ſuſcipiẽtes ad regẽ
ptuler̃t.Et iteꝝ.Angeli agõeʒ xpᷣi ꝓcul aſpitie
bãt.ne nioret eoꝝ pᷣdio ðuiciſſe.⁊ uictoia ſcã
acceſſer̃t ⁊ miſtrabãt ei.ſʒ ꝗd miſtrabãt ſcrip
tura ñ expᷣmit.ſʒ ſatis cꝛedibile ẽ ꝙ mĩſtrabãat
ei aligd ↄmeſtibile ut pᷣni ⁊ miſtri qꝛ legit eſu
rifſe.2 B ñ pp neceſſitatẽ ĩpotẽtie xpi ei miſtꝛa
bãt.ſʒ ad rueꝛẽtiã exhibẽdã ⁊ ꝑꝑ bhonorificẽ
tiã ptatis.ñi.n.dr̃ q adiuuãt.ſʒ ꝙ mĩſtrant. H
Xripᷣ. Pic diligẽtiꝰ attenðõ ⁊ cõſp ce dñm com
medẽtẽ ſolũ circũſttibꝰãgeł.⁊ cõſira bñ oĩa
ie płchꝛa ſt᷑ ualõ ⁊ ðᷣuota.Et q̃ro qd ageli mi
ſtꝛabãt ut pꝰ tòlõgũ ieiuiũ cõmeðꝛet.ðᷣ h eniʒ
ſcript̃a ñ logt. Poſſumꝰ ãt uictõioſũ prudiuʒ
ſic uolumꝰ oꝛdiare.Et ꝗdẽ ſi eꝰ potẽtiã conſi

deꝛemꝰ: potat res q̃s uellz crear̃.?⁊ ꝓ ſue uolũ

tatis arbitꝛio creatas br̃e. Sʒ ñ ĩuẽm hac
potẽtia ꝓ ſe ł diſciplis ſuis uſꝰ fuerit. ꝓ turbis

imonio Vobhis de xp̃o.
[de teſti R xp̃ᷣ

Caplm. xxtiij.

So ulꝰ fuit s duab uicibꝰi młtitudie magna
ð paibꝰpaucis pauit.De diſeipulł àt legimꝰ ꝙ
eo pũte uellebãt ſpicas ꝑꝑ famẽ ⁊? cõedebt.
Silr cũ fatigatꝰ ex itinere ſepᷣbat ſr̃ puteù lo
quẽs cũ ſamaritana ñ dr̃ ꝙ creavit cibos ſʒ ꝙ
mis̃it diſcipłos ĩ citatẽ ad qꝛẽdũ eos. nec ẽ vi
ſile ꝙ ꝑ miraculũ ſibi ꝓpuiret qꝛ miracula: ad
alioꝝ edificatõez ⁊ ĩ pntiapluriũ faciebat. ſʒ
hB ñ eꝛãt aliꝗ niſi ãgeli. Qui ̊ circa G̊ medita
bimur. In mõte nãqʒ illo ũ erat hitatõ boim
2 cibi pati ſʒ à alibi pata cibãia portauer᷑̃t ei
ãgeli nc ↄtigit dteli. Cu.n.abacuch ꝓphᷣa pł
mtũ meſſoꝛibꝰſuis paſſiʒ põtauit eu ãgelꝰami ꝑ
capillos ò iuõa ĩi babilõez ad dàielẽ ut ↄmede
ꝛet ⁊ poſtea ĩ mom̃to euzʒ rpõtauit.ĩmoremuꝛ
SB. ⁊ hũc mõʒz aſſuamꝰ. ⁊ cũ dño thu ĩ ſuo ꝑpꝛã
dio iocũpmuꝛ.ſentiatxqʒ inr̃ ſua excellẽtiſſima
ð hac eadẽ iocũditate atqʒ uictõia. Pie itaq;
2 duote ſic meditemur. Pergũt duo ex àget
dnño ãnuẽte ⁊ in mom̃to fuer̃t corã mre.ac eã
reueꝛent᷑ ſalutãtes ð filij ſui ſtatu ſibi narrãt.
2 modicũ pulmũ ꝙ ſibi ⁊ ioleph pavat.ac pa
nẽ cũ aliis oportunis repõtãt. Revſi ꝗᷓ pant ĩ
plana t᷑a. ⁊æ mſe bndictõʒ ſolẽnit᷑ pagat. Cõſpi
ce h; eũ bũñ in ſinguł q̃ agit ⁊ q fiut. ſedʒ ĩ tra
opoſite ⁊ cõedit ſobrie. Cucũſtãt angeli mini
ſtrates dño ſuo.æ ymnu cãtt ð caticis ſyõ ac
iocudant᷑ ⁊ diẽ feſtũ agũt cũ eo.Sʒ (ſi dici li
cear) pmixtũ⸗ B; feſtã ↄpaſſiõe pmaxima: ꝑpp
quã ⁊ nos plorare ðbemꝰ. Cõſpitiũt.n.euzʒ re
erent᷑.⁊? cõſi ſeꝛantes deũ ac dim ſuũ ⁊ to:iꝰ
mõi creatorẽ.ꝗ dat eſcã omni caꝛm ſic humi
liatũ.⁊ ſuſtentatõe cibi corpał indigentẽ.⁊ cõ
medenteʒ ſic cet᷑os ò ppło mouẽt᷑ cõpaſſione
ſuꝑ eo.Et credo ꝙ ſi corõ affectuoſo ĩ Gq̊ ſtatu
eũ ꝛeſpiceꝛes:⁊ eũ aliq̃tr diligeres.ex ualida
cõpaſſiõe ploares. Tãdẽ ſuſtentarõe cibi per
cepta ⁊ grãrũactõe ꝛeddita:qñs ieſus uolens

ad matꝛez rediꝛe. cepit ò mõte deſcendeꝛe. Cõ

ſpice et᷑ nic bñ eü.quo ſolꝰaadit nudꝰ pedibꝰ
dñs omniuʒz. ⁊ ei uehement᷑ cõpatere ⁊? uade
1 cß eo ſeruiens ſibi in omnibꝰ ſtuaioſe. Oro
Bone ieſu ꝗ duct in o a ſpũ ieiu
o nans qdꝛaginta diebꝰ z noctibꝰ. æ p0
ſtea eſuꝛiens temptatorẽ tuuz ſuꝑaſti
da mihi ieſu miſericoꝛs vtutez abſtinẽtie ⁊ 9
tinentie ieiunare a uitijs ⁊ pctis eſurrire 2 ſui
te iuſticiaʒ ⁊ ut temptatorez meũ immo tem
ptatoꝛes meos mom carnem diabolum deus
tua gratia deus tuo auxilio ualeas ſupaꝛe: ⁊

ga temptatio eſt uita noſtꝛa ⁊ miſia ſuꝑ fraʒ

mem̃to dñe noſtre mßie ac labõis ⁊ da nobiſ
in temptatione non cadere ſed ꝑ tuaʒ tempta

tõòem ſꝑ uinceꝛe ? tandeʒ ab ommbtemptatõ

nibꝰ misicordit᷑ libeꝛari. Amen.
1 Hie Ca. xxiij.
1ta ãt die) pꝰ regreſſũ a deſer o
uenit ieſus ad ioꝛdanem quem o

hannes uidens (ad ſe uenientem))
oſtendit eum digito ? exclamauit bi

„ . —

Dereſtionio Johis ð xpᷣo ac ð pꝛia di

cẽs ( Acce agnꝰ dei:ecce qui tollit pcta mõi.)
Vbi tangit teſtioniũ iohis de xpᷣo dupłr. Dꝛi
mo q; ũ ad eius vam hũanitatẽ ĩ qᷓ ꝓ nobis ĩ
molatus ẽ cũ dr: ecce agnꝰ di.i.a ðo miſſus.

ut hoſtia acceptiſſia ĩmolãdus. Scdᷣo quatuzʒz

ad eiꝰ dinitatẽ cũ ſubdit᷑.ꝗ tollit pcta mõi ꝗa
tollẽ pct᷑a ẽ ppᷣũ ipiꝰdi. Pec ꝗppe ẽ cã q̃ uenit
ut pentis moi pct᷑a ſuſcipiẽs pct᷑i labẽ ⁊ oĩum
mõcẽ ĩ ſe ꝗ uici ñ poſſʒ:abolẽt. Jã uenerat ⁊ ñ
agſcebat ſʒ nũc öᷣmõſtꝛat᷑.Ecce ẽ h̊ quẽ deſy
br auerut priaꝛche.quẽ pᷣnũciauert ꝓphe.quẽ
pᷣſignauit lex.Ecce agnꝰdr̃ ꝗ tollit pct᷑a mõi.
Ac ſi diceret. Ecce ĩnocẽs iter petoꝛes iuſtus
int᷑ pꝛobos.piꝰ int᷑ ĩpios.ĩ quo nulluũ pet᷑z po

tuit iuẽiri:⁊ iõ potẽs ẽ tollẽ pct᷑a mõi.uñ ſicut

agnus oblatꝰẽ ꝓ pct᷑is ppłoꝝ qꝛ ĩ eo ẽ gr̃a ⁊ x
tus purgatiua pctoꝝ. ſpalr ãt int᷑ ceta aĩalia
ᷓ ĩ lege offerri ↄſueuer̃t.xpᷣim agnũ noĩauit qꝛ
lʒ alia aĩalia imolarẽt᷑ ĩ lege.ut bos.nitulꝰca
pꝛa ⁊c.tñ xpᷣs magis ⁊ poti uocat᷑ agnqᷓ; ceta
aia ia ĩmolaticia. Dꝛĩo ꝙ ĩt᷑ oẽs figuꝛas uete
ris teſti agnꝰpaſcał expſſus figuꝛabat xpm ĩ
nocẽtẽ imol andũ qꝛ ille paſcał agnꝰ erat ſine
macula ⁊ ꝑ eius imolatõem f.lij irahel libe
ꝛati ſt᷑ a ᷣuſtute egyptiaca.Sic ⁊ xpᷣs erat ſine

pct᷑o ⁊ ꝑ eiꝰpaſſiõez libᷣati ſumꝰ a fᷣuitute dia

bolica.Et ũ ſolũ ꝑp ĩnocẽtia ſʒ ⁊ ꝑꝑ ſimplicita
tẽ xpᷣs dict ꝰẽ agnqa ſicut agnad uictimã du
ctꝰ ⁊ ñ aꝑuit os ſuum. Seðdo qꝛ lz alia fieꝛẽt
ſacꝛif̃icia ĩ tẽplo certis tipꝛibꝰ.unũ tñ erat quo
tidianũ ĩ quo iugit᷑ unꝰagnꝰmãe ⁊ aliꝰ neſper
offerebat᷑.nec hoc mutabatur unq;: ſed tanq;
pncipale obſeruabat᷑ alia erant ex adiũcto ⁊z
Ipꝛe öðtermĩato. Hoc g iuge ſacriliciũ ꝙ figu
rabat ppetuitatẽ bt᷑itudinis:fiebat de agno.
ſic ⁊ xpᷣs nr̃a ꝑpetua btitudo ẽ.Agnꝰ ẽt dr ab

agnitõe.ſiue ab agnoſcẽdo.qꝛ aguit prem fac

tus ei uſq; ad mortẽ obediẽs ⁊ agnouit mr̃es
curã eius diſcipło ↄmittẽs.Agnns ẽt dr̃ a pie
tate.q̃ toliit pcta mði ñ ſeł tm̃ ſʒ ⁊ quotidie.
vñ Theophilus.Nõ dixit ꝗ tollet ſʒ ꝗ tollit q̃ᷓ
R ſꝑ hoc faciẽte ipo.ñ.n.tunc ſolũ tulit cũ paſ
ſus ẽ.ſʒ ex illo tpᷣre uſq; ad pñs tollit non ſẽꝑ
crucifixus. Unã.n.ꝓ pct᷑is obtulit oblatõem.
ſʒ ſp purgãs ꝑ illã. ¶heo. Tollit.n.pct᷑a.ſa
tiſtaciedo ⁊ lauãdo nos a pct᷑is ĩ ſanguie ſuo.
⁊ pᷣter h̊ dimittẽdo quotidie q̃ facta ſt᷑: ⁊ adiu
uando ne fiãt. ⁊ oĩo libeꝛando.ſ.pducendo ad
uitã.ubi oĩo fieri ñ pnñt.Nõ ſolũ ãt lauit nosi.
qñ ſanguinẽ ðᷣdit ꝓ nobis ł qũ baptizamur in
miſterio paſſionis illius ueꝝẽt quotidie lauat
nos ⁊ ſanguine ſuo cũᷣ eiuſdẽ bte paſſiõis mẽo
ria ad altar̃ rplicat cũ pais ⁊ uini creatura ĩ
lacrm carnis ⁊ ſangninis eius ĩeffabili ſpũs ſã
ctificatõe tranſfert᷑ cuʒ ſct᷑iſſimo eius corꝑe ⁊
ſanguine faciamuꝛ.ꝑꝑ duo vo alioꝝ trium.ſ.
ꝓ dimittẽdo ⁊ adiuuando dicimus ĩ miſſa bis
agnins dei miſerere nobis ꝑꝑ tertium dicimus
da nobis pacẽ.o agne dei agnoſce me miſeꝝ ĩᷣ
ter oues a dextris tuis ponendas ſʒz pᷣus dimit

ſcipuloꝝ uocatõe ⁊ occłta xpᷣi pdicatõe.

te mihi pct᷑a ⁊ offeſas ut ĩ meliꝰ it᷑ tnas oues
agſcas. Scdʒ criſo.ihs nũc ſcdðᷣo pꝰ baptiſmũ
uẽit ad iohẽ duplici de cã. Pria qꝛ ülud erat
baptiſma pnie et ipᷣe eũ cũ młtis baptizauẽat
ut nullꝰ ſuſpicet et putet qm̃ ipᷣe tali ꝓpoſito
et ex eadẽ cã ex q̃ et alij ad iohez et iordanẽ
ueneꝛãt puta ut pct᷑a ↄfeſſurꝰ aut ĩ pnĩã ĩ flũi
ne abluẽdꝰ. Propterea accedit dãs iohi occa
ſiõem corꝛigendi hac ſuſpitiõz qᷓ; iohs per vba
coꝛrexit agnũ ac redẽptorezꝭ uocãdo ab oĩ qð
in toto orbe eꝛat peccato.Etei ĩiducendo ecce
agnꝰ di ecce ꝗ tollit pct᷑a mũdi oẽz hac ꝑemit
ſuſpitõz q eĩ ita puꝛꝰ erat ut alioꝝ pct᷑a abſol
Se et cũcta hũani gũñris pc ta ðler̃ poſſʒ młtõa
gis abſq; oĩ erat ipᷣe ðᷣlicio ⁊ iõ maifeſtuzʒ eſt
qm̃ ñ ut pct᷑a ↄfiteret᷑ ł ĩ pniã ablueret᷑ acceſ
ſit ſʒ ut occaſiõʒ daꝛz iohi loqndi ð ipᷣo.Scõa
cã ut hi ꝗ pᷣora audierãt.certiꝰ ̃cipeꝛẽt q̃ dic
ta eꝛãt ⁊ alia ruꝛſꝰ audiꝛẽt. Un ſbiũgit ( Pic
ẽ de quo dixi) añq; ad bapCʒʒj ueniret( P me
uenitx uir ꝗuirẽs ĩ vtute ⁊ gr̃a ⁊ etate ꝑfecta ¶
ꝗ añ me fct᷑s ẽ Idig ate ((ꝛ por me eꝛat Jet᷑ᷣmi
tate(⁊ ego neſciebã eũ q;ꝛũ ad ꝑſonã deim
natã añ ſuũ a me aduetũ ( Sʒ ut mã feſtet᷑
Iiir ł)i.ipᷣi iſrł( ꝓptea uẽi ego ĩ aq̃ baptizãs)
⁊ pnĩã pᷣdicãs. Jõ ingt deſtũ ⁊ ſolitudinẽ rliꝗ
⁊ ad plãttiẽ ðᷣſcẽdẽs:baptizaꝛe cepi.ut mãiſe
ſtarẽ eũ opło undiq; ad me ↄfiuenti. Totũ eĩ
offm̃ iohiſ ĩ baptizando ⁊ pᷣdicãdo eꝛat odiatũ
ad mãàifeſtatõzʒ xpi ad teſtioniũ ð eo ꝑhibedũ.
uñ fuit ſibi pᷣceptũ a dño ut baptizaret ĩ noĩe
ueturi.⁊ pᷣdicãet eiꝰaduẽtũ.et pꝑaret pplzʒz ad
eũ recipiendũ. Et ferebat iohs de xpᷣo płies te
ſtioniũ ut efficatiꝰ eſſet płries latũ.Deiñ g rur
ſus teſtim ꝑhibet dicens (Quia uidi ſpmſctm
veſcendenteʒ. q̃i)et ve Ccolubã de celo.et mã
ſit gac ſedit(ſr̃ eu)) Eõᷣ fuit qñ iohs eũ baptisa
uit ĩ eo maſit ſpuũſſct᷑s ẽt ex qꝛ ↄceptus ẽ ñſolũ
baptizatꝰ.ĩ alijs vo qnz nenit ⁊ p pct᷑ʒ recedit
Vnñ Caiſ. In xpo ſpũſict᷑s deſcẽdit.? pmanſit
ceteꝝ ĩ hoibꝰ deſcẽdit qaẽ ſʒ ñ ꝑmanz. Qñ eĩ
iraſcimuꝛ.qñ ðᷣrꝛahimꝰ.qñ triſtitiãõ habemꝰ q̃
ducit ad mortẽ.qñ cogitamus ea q̃ carnis ſũt
putamus qr ſpũſſanctus non ꝑmanet in nebis
BGi qñ g boni aliqd cogitamus:ſciamꝰ q ſpũ⸗
ſcts habitat ĩ nobis.Si vo aligd mali:ſignuzʒ
ẽ ꝙ ſpũᷣſſactus r̃ceſſit a nobis.hec Lriᷣ. Quã
diu ſoũs manet icluſus ĩ corꝑe.q;uis coꝛpus il

lud ſit ĩ aqᷓ. bñn põt fluctibꝰ ⁊ undis agitari.nũ

i; tñ ſubmergit.ſʒ ſꝑ ſuꝑnatat ⁊ fluctuat.ſi at
p aliquã ꝑtẽ ſui ꝗqᷓ ſubitret tũc ſpũs exit ⁊ coꝛ
pus ſubmergit᷑ ⁊ ꝑit.Sic illi ꝗ ſunt in aquis
mundi.ac diuitiaꝝ ⁊ deliciaꝝ tꝑꝛaliũ ſi hñt in
cluſum ſoũm ꝑ amoꝛẽ dei ⁊ ꝓpximi.lʒ agitent
a fluctibꝰcẽptationũ ⁊ tribłlationũ nũqᷓ; tñ ſub
merguũt᷑. Ad hoc ãt ut bñ cuſtodiãt ſpum iſtũ
reꝗqrit ꝙ habeant ſenſus clauſos ad trena ⁊
mũdi ölectabilia.qꝛ ĩ uaſe bñ clauſo nũqᷓ; aqͥ̊
intrabit:nec ẽt ꝑ ↄſequens ſpũs de eo exibit.
deinde iteꝝ ſubiungit(⁊ ego neſciebam eũ)

liae Mmnouanionisc⸗
Puelz btiinide
en autſi ſan
mnne poennus d ſeft
litniqtorbegiiſe,
inus baptzet eßſt⸗
ceſin.Qunnz iſe
ſug hoe laf n iliu
ĩhubut ohs cius
rno tſonfcato fum
ertions dalt eccen
timalte iſubtir ue ſn
Ticn cidicty ſcut
lſmn ſi otale i itt
tifloditun Sico th⸗
dactßz Lus giſeige
lauetat uetupf Aug
Peloine ametanisre
retſtneisi na ef
mngieſtae, 0ethein
ſohe leſe uit zn coiͤd
Ba miſt meſ dus
ſitiuſalbaptna i
bl ritp ſubleci gen
ſiſſ ui hiter n ſoo
ſe ſon diöſeetiien
nitliccibeſ ſoii,
Nucl nüſcin) ſif

me.!

Pieſdini uii
ſirdie dipens⸗
RN
ea lee tne

ſeſtueſn ere

Begi ſi biteſ
Drca ſue hireſ⸗
i Nbiaiſiee
ilea atdalcef

loegtͦtiti ngie ee
ſt in woͤndͤr

oi nemins
L nins gi⸗
nles ſeonsferd
ectnconnnn
amter non i en
nonminmt
lepniiſlb

t. An ſbugitſ Di
h3 neneſwne
ra detare pfecta
npor me eral)eint
lij ad pſona deimi
(G lit maͤleſtet
goieq baptizie)
? ſolitudine flig
ꝛe cepiut maͤſ⸗
fluenti⸗Totü ei
cuͦdo eꝛat ödiat
iü d eo phibeau.
aptizaret i noie
t pparet pplz ad
de po plieste
latü Dein grur
nia uidi ſpmſcem
bä e celo.et mo
Uiohs eü bapftiza
eoceptus e ſſol
ſit ?1 ppctz recedit
eſcẽdite penſit
zñpmanz⸗Ajn ei
riſtrii babem q
is ea q carnis ſüt
omanet in nedis
usrſciam n ſpit
ligd mali: ſignngz
eec Lriß. Auz
de Snis conpll
unds Agitani e.

Pꝛime partis

Fm Cri.neſciebat eũ facialr anteq; ad baptiſ

mum uenizet qꝛ extra prÄfnam domũ ĩ deſerto
ouerſatus ꝑſonalr eum añ tpᷣs quo uẽit ad ioꝛ
danẽ non nouerat lʒ nouiſſʒ dnim xpᷣm natum
de uir gine qui in ſpũſancto baptizar̃᷑ dẽbat: ſʒ
cum xpᷣs pnftialłr acceſſit ad baptiſmũ diuina
Fuelatione nouit eum quẽ pꝛius facialr nò no
uerat. Aug.ãt ̃feꝛt: neſciebã ad pt᷑atẽ excellẽ
tie in baptiſmo. qu xpᷣs ſibi rtiuit ac ꝑ ſeipᷣm
exercẽ ⁊ nõ alt᷑i ↄmittẽ uoluit:gꝗa neſciebat ꝙ;
hãc excellẽtiam in baptiʒãdo ſibi retiner̃t.vñ
poſtea ſubdit᷑.h̊ ẽ ꝙ baptiʒat.ſ.ſolus quantuzʒ
ad iſtam excellẽtiã. Ubi notandũ ꝙ votentia
baptizandi multiplex ẽ, pꝛima ẽ auctõitatis q;
ðᷣus nullicõicauit nec cõicar̃ potuit.ſicut nec
potẽtiaz cꝛeandi.ſᷣa ẽ ſubauctoꝛitatis qᷓ; potn
it dare ſᷣm męr̃m.ſqʒ noluit:ſʒ alij dicunt ꝙ nõ
potuit aꝛ ĩplicat potẽtiam cꝛeandi.ſ.gramter
tia ẽ innouationis qᷓ; dar̃ potuit: nam poſſʒ ðꝰ
ſi uellz ꝙ baptiſmus daꝛetur in nomine ſancti
Perꝛi aut ſctci Pauli ſʒ q̊ noluit:ne ſoẽ in ho
mine põemus.⁊ ne fiẽt ſciſma.⁊ tot eſſẽt bap
tiſmi quot baptiſte. Quaꝛta ẽ excellẽtie puta
ꝙ unus baotizet efficacius alio: ẽt nemim ẽ
ↄceſſum. Quinta ẽ iſtõnis quã habuit vxpᷣs ſo
lns ꝗ hoc ſacr̃m ĩſtituit.Sexta ẽ pᷣparationis
q; habuit Johs: cuius baptiſmꝰerat q̃dã pᷣpa
ratio ⁊ ſignificatio futuri. Sepꝑtiĩa eſt miĩſterij
extioꝛis.q; ᷣdit eccłe miſtris. Neſciebat ꝗᷓ eũ
tamalte tãſubtilr:quẽ ſpũ ᷣo ðᷣſcẽdẽte coguit.
Tũc.n.didicit ꝙ ſicut alioꝝ ſacr̃oꝝ ſic ?⁊ bapꝰ
tiſmi ſui põtatẽ dñs ẽt ſibi ꝛetẽtuꝛus:⁊ nulli
eàâ ᷣuo datuꝛꝰ. Sic rpo uẽiẽte ad baptiſmũ
ðdicit ſ̃y Cꝛipᷣ.ꝙ iſte i ꝑſona ille erat quẽ pᷣdi
cauerat uẽtuꝝ ᷣʒ Aug.vo didicit ꝙ hr̃et ĩ ba
ptiſmo ptatẽ auẽtatis ⁊ excellẽtie q; ſibi tine
ret ſiue pñs ĩ ra corpe fiue abſẽs coꝛpe ⁊ pñs
maieſtate.Qð g xpᷣs pratẽ baptiſmi retinẽt B
ie hs neſciuit ſʒ p colũbã didicit. Uñ ſubdit.
Sʒ ꝗ miſit me)ſ.ðus ⁊ tota trinitaſ cui opa
ſt idiuiſa(baptiza᷑ ĩ aq̊ͥ )ñ ĩ ſpũ(ille)ẽt (mi
hi vixit ꝑ ſubiectã cꝛeaturd.ſ.ãgelũ łᷣ iſpiratõ
nẽ (ſr quẽ Jĩter młtos quos baotizabis (uide
ris ) ſpm̃ ði ðᷣſcẽdẽtẽ ¶ ⁊ manẽtẽ ſr̃ eũ in ſigno
uiſibili colube (H)ſolꝰ(ẽ ꝗ baptiʒat auẽtate
⁊ płate(ĩ ſpuſſcto).ſ.ĩ ̃miſſiõʒ pct᷑oꝝ q̃ ẽ peꝛ
ſym̃ſct᷑z ꝙ ẽ ppᷣ ipius ði.ſ.lanar̃ aĩas ꝑ gr̃aʒ
ſpuũſſct᷑i:aliis vo ñ ptatẽ ↄtulit ſʒ miſteriũ cõ

miſit. Miſter.n. miſtrat. ſz xp̃e baptizat qᷓ ꝑx
ſiue a clicis ſiue a laycis ſiue ẽt a młieribꝰ ne
ceſſitate immẽte baptiſm det᷑.ñ tñ iterat᷑. Et
vʒ Bedã ſue br̃tic ſine ſciſmaticſiue facioꝛso

lus qſq; ĩ ↄfeſſiõe ſcte trinitatis baptizet᷑ vʒ ⁊
ñ dʒ ille a catholicis f baptizari ne ↄfeſſio ł in
uocatõ tãti noĩs uidᷣaf ãnullari. Doteſtas q
dẽ a dno ĩ neminẽ trãſit ſʒ mĩſteriũ ĩ bonos ?z
malos. Ne quis gᷓ exhoꝛꝛeat maloꝝ miſteꝛiuʒ
reſpiclat in domini poteſtatem. Ueritas.n.ſa
cramtoꝝ non minnit merito miſtꝛoꝝ. Et ſub
iungit Cego nidi).l.ſpmſcem pᷣdicto mõ ðᷣſcen

apłm. xxitij.

dente ſupeꝛ ieſum (ꝛ teſtimonium peꝛhibut
q⁊ h ẽ filius ði)unicus ñ adoptatꝰ. In quo oñ
dituꝛ ꝗd baptiſta ex hac uiſione ĩtellexeꝛit.ſ.
ꝙ vxpᷣs ẽt filiꝰ õᷣi vus ⁊ nãlis ⁊ ꝑ ↄñs eãdẽ viꝛ
tutem hñ̃ᷣs cũ pr̃e. HPHic teſtat᷑ dei filiũ quem
iã ſuꝑra dixẽat niꝝ:ut ab eo hẽat᷑ utꝛiuſq; na
tur̃ teſtioniũ.Quadriꝑtitũ ãt habuit dñs teſti
monium habuit.n.teſtimõiũ a pphis qꝛ h̊ ẽẽt
xpᷣs: habuit teſtimonium iobannis.Ecce agnꝰ
dei habuit teſtiomuz pr̃is:h eſt filius meus di
lectus:habuit ⁊ teſtioniũ opeꝝ.ſi ñ facio opa
q̃ nemo alius ⁊c. Meditaꝛi h̊ potes qũo dñus
ieſus a iohãne alacꝛiteꝛ ſuſceptus ibi aliãnu
lũ ſubſtitit ⁊ illa cruda heremi cibaria come
dit cum eo.Xu vo abſtans ibideʒ ⁊z aſpiciens
extende manum ſicut mẽdicus : lemoſyna pe
tens inſinua q̃ſi tabefactus famẽ:ſi foꝛte noca
ꝛi meresꝛis ad r fectöem. Candẽ f̃cꝛeatõe ha
bita ⁊ graꝝactione ꝑacta dũs iohi ualefec᷑: æ
ad tpᷣus ab eo diſceſſt. Tũc ãt ſeqᷓns ieſũ.⁊ in
aduẽtu.⁊ ĩ diſceſſu genu flecte iohi öoſculanſ
peõs eiꝰ ac bñdictõeʒ petẽs r̃cõmẽda te eidẽ
excellẽs eĩ ⁊ magnꝰ ẽ ualde ipᷣo ẽt dno teſtio
ii oc phibẽte. Oratio.
Die vᷣus agnus di filiꝰ pr̃is.ꝗ tolł pec
d Icata mõi.ꝑ mẽita illi ꝗ B; teſtionio te
oñdit mõo tolle pct᷑a mõi qͥ ori ĩ moo.
Et tu ſct᷑e ichſ ꝗ ondiſti moo tollẽtẽ pct᷑a ſua
p gr̃am tibi data. fac mihi hàc mĩicordiã ut
tollat pcta mea.Tu dðᷣus tol: pet᷑a mi tu ami
ce eius dicis.hic tollit pcta mũdi.ecce añ uos
onuſtꝰ pct᷑is mũdi. ꝓbate mihi ĩ me tu actum
tuũ ⁊ tu dem̃ tuũ.tu.n.magnꝰdũs ⁊ tu magnꝰ
coꝛã dño ꝗ ẽ iet᷑nã mipicõs ⁊ ſr̃ oĩa bñdictꝰdᷣꝰ
ſe teſtimonio Joh̃is de xpᷣo ac de pꝛima di
ipuloꝝ uocatione ⁊ occulta xpᷣi pdicatõe.
Lapłm. xxiiii.
Dhuc ãt ieſu ĩ ꝑtibꝰ illis manente¶
alt᷑a). i.q̃dã alia ſen una (die) que
ad heſternã ñi refert᷑.ũ.n.ſꝑ r̃ſpecti
ne ponituz (iteꝝ ſtabat iohs Jiuxta
iordanem ĩmobilis in culmine perfectéis nec
flectens ſe a ꝛectitudine ueritatis tanq; para
tus ad exeꝛcendum officium ſuum teſtifican
do de xpᷣo ac baptizando ⁊ docendo ⁊ omnes
ad ſe uenientes de ipo inſtruendo. ſupra qui
dem perhibuit teſtimoniuz de xpo ad turbas
hG; vo ad diſcipulos(t)ſtabant cum eo ex di
ſcipulis eius duo fiꝛmiteꝛ inheꝛentes eius ma
giſterio quoꝝ unꝰ andreas memoratur ſed al
terius quia inſũgnum non erat nomen tacet᷑.
Unñ ſicut ſtephanus eſt pꝛimus martyr pꝰxpᷣʒ
ita ⁊ andreas eſt pꝛimus xpᷣianꝰ ⁊ ſimiliter
muis xpᷣi diſcipulus qꝛ de duobus pꝛimo adhe
ꝛentibus pꝛincipalis extitit ? pꝛius. Quidã ta
men dicunt ꝙ alter duoruʒ fuit iohannes euö
geliſta quia modus eſt ſcribentium tacer lau
dem pꝛopꝛiam uel ſaltem loqui de ſe tanquaz
de alio ad uitandam arrogantid. ¶(Et Juidir
Johannes (ielum ambulantem ) tãq; i ſlalute

₰

Deteſtionio Yodᷣis ð xpᷣo ac ð pꝛĩa di

nr̃a ꝓpcurada ꝓficiſcẽtè iuxta ioꝛdanẽ.ſ.ꝓpe
locũ ubi iohs ſtabat.qꝛ ihj̊s poſtq; a iohe e ba
ptiʒatus ad tpᷣs ppe locũ illũ morabat᷑ 2 fac
tꝰ ẽ iohi failiaris.ut ſic iohes frequẽt᷑ teſtioni
uz i ſui pnñtia diceꝛz ⁊ ſic x-pᷣus ab alijs cogno
ſcẽt. In quno commendat᷑ iohannis conſtan
tia.quia nõ una die nec ſemel tm̃ ſed pluribꝰ
diebus ⁊ multotiens xpᷣo phibebat teſtioniũ
Unde ſubditur eius teſtionium iteꝛato factũ
quia cuʒ uideꝛet ihm (oixit.Ecce agnꝰ dei))
Ecce neruex qui ſequend eſt ſicut dux gꝛeg.
¶ Bꝛeuiter repetit euangeliſta teſtimonium
quod fueꝛat ſuperius dictũ ⁊ ideo obmittit re
ſiduum quod ſupꝛa dictuʒz eſt. ſ.qui tolłlit pec
cata mundi. Sicut fupra eſt habituz per io
bannem pꝛedicator euangelij deſignatu: et ꝑ
bhoc quod dicituꝛ hic ſtabat ⁊ uidit ieſuz am
bulantem ⁊ dixit ecce agnus dei:ſignificataꝛ?
quod predicator euangelij debet eſſe con tãs
un predicatione uerbi dei.æ diligenter cõſide
rare proceſſum uite xpᷣi.⁊ non ſolũ conſideꝛa
ze ſed etiaz pꝛedicaꝛe.Et audiẽtes debent de
uote recipere talem predicationez. 2 dominꝰ
Jeſus ad tales conuertituꝛ per clementiam.
⁊ ꝛecipit per gratiaʒ ⁊ eos inſtꝛuit de neceſſa
rijs ad ſalutem. Unde ſubdituꝛ fructus teſtio
nij. ((Et audiẽtes)illi((duo diſcipulicꝛedi
derunt magiſtro loquenti ac commẽdanti ie
ſum. ⁊ de eo teſtimoniũ perhihenti ⁊ (ſecuti
ſunt Jeſum) ad uerbuʒ iohannis ut potius il
lum auduent quam iohannem. gaudentes ſe
tandem inueniſſe ülum. de quo totiens iohã
nem audieꝛant loquentem. Relinquentes io
hannem ſecuti ſunt non tantum paſſibꝰ pedũ
led etiam deuotione fidei ⁊ imitatione operũ
eæum quem ippius teſtimonio cognouerunt. ipiꝰ
quoq; iohannis eſſe magiſtꝛum. deſiderantes
ei adheꝛere ⁊? eius doctrinam audire. Admira
re ſimplicem ⁊ humilem ⁊ facilem diſcipuloꝝ
uocationem ſine omni obmiſſ one ⁊ perſcꝛuta
tione factaz. Benignus autem dominus ſtiẽs
eoꝛum ⁊ omnium ſalutem (conuerſus ad eos
ex ſua benignirate.qui ſemper cõuertitur ad
eos)qui ad ſe conueꝛtentur:⁊ recipit uenien
tes nidenſq; oculis miſericoꝛdie ⁊ bẽignitatis
eos ſe ſequentes ut daret eis de ſe fibuciam ⁊
audaciam (dixit eis.Quid queritis) Nuaſi di
ceret paꝛatusiſum ad ueſtram noluntatem.
Non dicit quem queritis.quia de peꝛſona illu
minati per ioheʒ erant ſed dicit quid queritis
quia ſciuit ꝙ de ſalute aligd diſcere querebãt
Nec petijt hoc ex ignorantia ut aliqd diſcat:
ſed ut per interrogationem magis familiares
faciat: ⁊ ut ex eoꝛum reſponſione conueniẽtiꝰ
eos dirigat.ꝙ dominus ad eos conuertitur qðᷣ
eos ̃ᷣſpicit ⁊ cum eis loquituꝛ. clementie ⁊ bo
ne uoluntatis eſt iudicium. ſciebat enim quo
affectu ſequebantuꝛ euzʒ. An quo datur nobis
intelligi.quod omnibus qui chꝛiſtum ſequi in
cipiunt puꝛo coꝛde dat ſiduciam ⁊ ſpem miſe

ſcipuloꝝ uocatõe ⁊ occłta xpᷣi pᷣdicatòe.

ricordie ⁊ ao eos ſe conuertit nt opem miſeri
coꝛdie ſue eis impendat. Unde ꝛiſoſtomus.
PVinc erudimur.quia cum nos bene uelle in
ceperimns tũc multas dat nobis ſalutis occa
ſiones. vnde ? Iheophilus. Uide autem quõ
ſequẽtibus ſe dominus conuertit facieʒ ⁊ reſ
pexit quia niſi peꝛ bonam operationem ipſuzʒ
ſecutus fueris: ad uiſionem aciei eius nunqᷓ;
pertingens neqʒ ad domum eius poteris puẽi
re.(Qui dixerunt ei. Rabbi ſcilicʒ magiſteꝛ
Cubi habitas) Quaſi dicerent: magiſterium
tuum ⁊ doctrinam tuaʒ querimus. Ecce pau
cis uolnntatem ſuam ⁊ cur eum ſequerentur
inſinuat ſapienti enim multa ex paucis inno
teſcũt. Ubi habitas. Quaſi dicerẽt. Ubi eſt
hoſpitium tuum: ubi tanquam tranſeunt con
uerſariſ.òe hoſpitiolo querunt.nõ de domo
eius unam non habebat:quia filius hominis
non habebat ubi caput ſuum reclinaret. Ni
hil habuit dominus in terra preter unicum ti
tuluʒ Dil ati: ⁊ nobis plures tituli non ſuffici
unt. Moraliter chriſtum interrogant.ubi ha
bitas:quaſi uellent ſcire qualeſ debẽt eſſe ho
mines:qui digmi ſunt ut xpᷣs in eis habitet:ut
exemplo eorum ſe tales exhibeant in quibus
habitare uelit. Miſtice autem delectabilis ẽ
iſta qſtio.ↄtẽplãtiũ lucẽ ĩ q̃ deus hĩtat.unde
pſal niſta.Domine dilexi decoreʒ domus tue
7 iocum habitationis glorie. Querebãt ergo
habitationem eius ſicuti ſtudioſi diſcipuli: ut
poſſent ad eum frequenter uenire ⁊ cũ eo fre
quenteꝛ loequi.⁊ ab eo inſtrui.vnde beda. No
lebant tranſitõie magiſterio ueritatis perfrui
ſed manſionem querebant ut plenius ab eo
poſſent inſtrui.Sed nos quotiens incarnatio
nis xppᷣi trâſitũ ad mètẽ reducimꝰ: ſolicito cor
ð eũ rogemꝰ. ut màſioms et᷑ne habitatõeʒ no
bis digne ur oſtendere. ote uero liberali
ter condeſcendens eorum petitioni reſpondit
eis. (Aeniente ⁊ uidete). ¶ Uenite teſti
monio iohannis ab onere legiſ ad fontes gra
tie ⁊? uidete reuelata fide tandẽ uiſuri ſpecie
quaſi diceret ſecundum Alchuinum. Pabita
culum meum explicaꝛi non poteſt ſermone.
ſed opere demonſtratuꝛ. Hemte ergo creden
do et bñ operando:et uidete intelligẽdo.uel
ſecundum Originem.ꝑ hoc quod dicit uẽite
ad actionem inuitat.ꝑ hoc autem ꝙ dicit ui
dete ad contẽplationẽ. Non dixit in illo uł in
illo loco habito.quod ſi dixiſſet.potius Llocum
oſtendere quam eos inuitare uideretur. Et
duxit eos ad domum in qua tunc in partibus
illis ſe ꝛeducebat: quia proprium habitacu
lum non habebat((⁊ manlerunt ibi apud eum
die illo) hoc eſt diei illins reſiduo.⁊ ſequentis
ſue noctis ſpacio:audientes uerba uite ab eo.
Dicit autem die quia ubi eſt Chꝛiſtus lux
uirtutum et ſol iuſticie:ibi nulle tenebꝛe poſ
ſunt eſſe.O quãbeatã diẽ.⁊ q;eatã noctẽ du
ꝓeruntaudientes ? uidentes eum.quẽ multi

*

inaemus t um eo hahn
untgminufuennn
einſaſieit allcunn
narebiu;ni naene
Onen peccgtorqſeclmis,
oclcliheubitpe bebltet
Ueran penſtenriaz un nos⸗
ſogenmsei ſlicko cerce
ſonis cterne nobis ignet
ſecum hiditnefzciatincu
babitam, der ecimam et
Uli ciſciorli tiſe dſeruan
Verat bora ipd igendi
etiam ſelegen ſigificn
damni, Venerat teng un
loſen gue a jndeis ipen
ſen Secici (nio. ſ⸗
frnßnſean ſirigv⸗
NGenalnlttiiti wee
aiRhaniſtai iu
z d anliti ihn n.
ani ve
eentreten
nt ſuiaitnize
lig.löinentei
teſſteriſeühfeffnine

ndelectabilis
eus hitat, unde
rez domus tue
Nuerebat ergo
bſichſcipuli:ut
nre 2 cu eo fre
nde beda. lo
ritatis perfrui
plenius ab eo
ens incarnatio
no: ſolicito cor
babitatoez no
bſe ueroliberali
titioni reſpondit
Uenite teli
lſad fontez gya
e uilun ſoecie
uinum. Dabita
oteſt ſermone.
te ergo creden
ntelligedo. uel
od dſcit neite
tem dicit ui
ixin in ülo ulin
et. votius ocum
gideretur, 4
tunc in oc ili
pprium habilocu
umn it gpucd eum

ſiduo.? anemis

nerba uit beo⸗

Pꝛime partis .

nidere ⁊ audiꝛe uolentes nõ uiderunt necq; au
dierunt.ꝗs ẽ qui nobis:que audierunt a domi

no. Edificemus ergo ⁊ nos in coꝛde noſtro ubi
habitet et in nobiſmetipſis faciamus domnm
quo ueniat ⁊ nobis colloquatur ⁊ nos doceat
(Voꝛa aũt erat quañ decima).i.prope ueſ
perã. Abi ĩſinuat cõmendatõem xpi æ diſcipu
lorũ hora ei decia ẽ ĩ occaſu diei ex qno ⁊ xpᷣs
cõmen ſat᷑ a diligentia: ꝙ tazʒ ſtudioſus ad do
cendũ fuit ꝙ nec ꝓpter temporis tarditatẽ eos
docere diſtulit ⁊ diſcipuli cõmendant᷑ a feꝛuo
re audiendi xpᷣm.qꝛ q;uis taꝛde eſſet.⁊ aohuc
forte ieiunarẽt.nõ tamẽ ꝛetaꝛdabant a ſ equẽ
do eũ.⁊ cũ hora ueſpertia ſoleant hoĩes reueꝛ
ti ad domicilia ꝓpria tamen omnibus dimiſis
manſerunt cũ eo uſq; in craſtinũ: deſydeꝛio au
diendi ipm. Secũdũ Criſo. Pinc docemurioẽ
tpᷣs poneꝛe ad diuinam auditionem qꝛ oẽ tem

pus ad eã àptũ ẽ 7 nullum itganeum. vnde æ

theophilus.Non fruſtra tempus notauit euan
geliſta nt tam doctores qᷓ; diſcipulos erudiret
ꝙ doctrina ppter tempus nonẽ ptermittenda
Pec theoppilus.hoꝛum igit᷑ exemplo nullam
horã pteꝛmittam. ad diſponendũ nos ut xpᷣm
ꝛecipiamus ⁊ cum eo habitemus.qr neſcimus
quando dominus ſiue in nocte ſiue in mane ſi
ue in ſeꝛo ſi ie in gallicantu uenruꝛus ſit iuxta
mare buiꝰ mũdi iudicare ? damnare amaꝛitu
dinem peccatoꝝ qᷓ fecimus. Queram ergo in
nocte culpe ubi xpᷣ habitet ſequamuꝛ eũ per
ueram penitentiaʒz ut nos clemente: reſpiciat
rogemus eũ ſolicito corde ut habitatiõem mꝗ
ſionis eterne nobis dignet᷑ oſtendeꝛe.⁊ ut nos
ſecum habitare faciat in cuiꝰ domo beati qui
babitant. Der decimam ẽt horaz exprimut᷑
illi diſcipuli fuiſſe obſeruatões ðᷣcalogi.qr ue
nerat hora ipſũ iplendi. Unde Aug. Numerꝰ
etiam iſte legem ſignificat.qr ĩ deceʒ pᷣceptis
data ẽ. Ueneꝛat tempꝰ ut ſpleret lex ꝑ dilec
tionem que a indeis ĩpleri nõ poterat ꝑ timo
rem. Secũdũ Criſo. Mõ alterius alicuius cã
ł gr̃a xpᷣm ſecuti ſũt qᷓ; ꝑꝑ doctꝛinã qua ita co
pioſe uoluptati ſũt ĩ norte una ut ↄfeſtĩ al tut᷑
2 ad aliorũ uenatõöem uẽiret. Unõ Audꝛeas
audita xpᷣi doctria ſtari iuit ad q̃rẽdũ fr̃es ſu
uz ad audiẽdũ ihjm xpᷣm. ⁊ hoc ẽ ꝙ ſequit (
¶Vnuenit hic) ſ.audreas (primũ ſymonè fra
trẽ ſuũ)cui ex cognatõne carnis vlꝰ tenebat
q; alijs. Nõ ĩuenit eũ a caſu ſʒ diligẽter q̃ſitũ
deſyderãſ eũ hr̃e freʒ ĩ religione fidei:ſcut ⁊
ĩ ꝓpingtate caꝛnali S illos qꝗ ꝓpᷣos amicos F
trabunt ab igreſſu religiõis uel aliquos a uia
vitatiſ ⁊ vtutis(Et dixit ei. Inuenimꝰ) ſicut
lapid pᷣcioſũ ⁊ ſicut thezaurũ abſconditu⸗ (
Meſſyam )i lege ⁊ propbetis ꝓmiſſũ ac diu
expectatũ ⁊ queſi um (ꝙ eſt interpᷣtatuʒ xpᷣs
(id unctꝰ. Et bene dicit ĩuenimuſ qr ſuflici
enteꝛ fueꝛat a xpᷣo inſtructus ꝙ ipᷣe eꝛat ueꝛe
xpᷣs.Et (ut dicit. Geda) Poc ẽ uere dũm ſuẽi
re uera illius dilectõe feꝛuere ſeaterne quoq;

Caplm. xxitij.

ſalutis curam gerere. Meſſyas hebraice. xpᷣs
grece.⁊ unctꝰ latine dr̃. pᷣue.n.a criſmate.i.
unctus ab unctõe dr.a quo oẽs xpᷣiani ungũf

Ille ãt ſingulaꝛit᷑ unct oleo iuiſibili.ſ.ſpũſſã

cti pᷣ ꝑticipibus ſuis.ꝑticipes eĩ eius it᷑ oẽs ſcti
qꝛ iſto oleo ungunt ⁊ ipᷣi:ſʒ ille ẽ ſingul ariter
ſct᷑us.ſingulariter unctus: Unõ cyrillus. uit
ãt unctus laluatoꝛ ſpũſſancto huanitus in fer
mã ſerui.ungens ut deus ſpuſancto credentes
ĩ eũ. F'ps g' rex ⁊ ſacerdos unctus nõ unctõe
hũana ſed diuina: qꝛ in huanitate ꝓ nobis aſ
ſumpta fuit nnctus a deo pr̃e.immo a tota tꝛi
nitate plenitudĩe gre ſicut reges ⁊ ſaceꝛdoteſ
in neteri teſtõ ungebãtur coꝛꝑali unctõne (ut
dicit albinus) in fide non quent᷑ annoꝝ multi
tudo nec pancitas. Andreas minoꝛ erat ſymõe
etate.⁊ iñ ieſum pᷣmo inuenit.ſtatimqʒ inuen
tum nũciat fr̃i.traditurus ei bõs ꝗᷓ ſuicepit ut
ſicut ſanguine ſic germanus eſſʒ ⁊ fide. Uera
pietas ſtatiʒ theſauꝝ inuentum nũciat fratri.
qꝛ eũ ᷣ mũ inuenit: ⁊ ſi aliũ pᷣus inuẽiſſʒ ei nũ
ciaſſʒ: æ ad ſaluatõẽ eũ adduxiſſʒ. nulliꝰ.n. bo
no inuidit (&t adaquxit eũ ad ieſu).i.ſaluato
rẽ q; ñ ↄfibat ð ſe.ꝙ poſiʒ eũ ſuffciẽt᷑ ĩſtruẽ
Ft ex ̊ accepit eccłia.ꝙ in ſacr̃o baptiſmi ⁊
ↄfizmatõis. utit᷑ adducẽtibꝰ. ꝗ pnᷣtẽt ſuſcipien
tes ſacẽm ꝗ patrini ſolent uocari. Jeſus uero
alacꝛiteꝛ eũ ſuſcepit ſciebat.n.ꝗd ð ipſo factu
ꝛzus eſſzʒ. Uide hic petri humilitatẽ ⁊ obedien
tiam qꝛ non dedignatuꝛ maioꝛ ſeꝗ minoꝛẽ. Izʒ
ofeſtiĩ occurrit ⁊ mihil taꝛdans obedit.(¶ Intui
tus ãt eum ieſus Joculo mĩicordie.non ſoluʒ
exterius.ſed iterius uidẽs deuotõem eius.
quia coꝛ intuetur: dixit ei ( Tu es ſymon) i.
uere obediens quaſi diceret. nomen tuum eſt
pꝛoprietati tne conſonuʒ (filius iohanna) Meu
bariona. id eſt eius in quo ẽ gratia ſeu filius
columbe.quaſi diceret: hoc cognomen conſo
nat tuo nomini: quia ille qui ẽ uere obediens
ẽ filſus gratie ſpirituſſancti que ꝑ columbam
deſignatur. meꝛito ſymon filius iohäna leu ba
riona dr ſiue uocatur. Symon.n. interptatur
obediẽs iohana gr̃a bar filius 2 iona colůba.
Quaſi ei dicẽt. Tu es obedẽs filius gre l filiꝰ
colũbe.i.ſpũſſancti.q; hũilitatẽ ð gr̃a ſpuſſũc
ti accepiſti nt uocâte Andꝛea nide:e me deſy
derarea. Congꝛuunt g& hec nomia miſteno ut
inſinuet ꝙ obedia neceſſaria ẽ ↄuerſ̃ ad xpzʒ
p fidẽ ⁊ ꝙ hoĩes p gram ueniunt ad fidẽ xpi.
7 ꝙ ꝑ lomſanctũ firmamuꝛ ĩ amoꝛe di (Au uo
caberis cephas quod)Matine inteꝛpꝛetatur (
Peirus ) : in greco caput ſiue capitaneuns:
2 congruit miſterio. ut ille qui debeat alio
rum eſſe caputi? Chꝛiſti nicaꝛius: firmitateʒ
habeat quam diſignat petrus. Symon qnip
pe erat nomẽ eius ante uocatiõz ⁊ conuerſi
onẽ.ſʒ poſt ĩpoſitũ fuit ſibi nomẽ perrꝰ ſic ẽt
qñ baptizat᷑ adultꝰ æ qñ aliꝗs ĩ papã ẽ crea
1 mutat᷑ nõen eiꝰ. Gymõ g ꝓpriu nomẽ. pe
trꝰ“ vo ẽ cognomẽ. Gariona ẽ hebreũ ⁊ ſõat fi

De mutatione

lius iona. Sed pſᷣm alium euangeliſtam dicit᷑
filius ioh anna.qꝛ pᷣm quoſdam idez erat nom
pris iona ⁊ iohanna aliqualiteꝛ tñ ꝑpꝑ ſub:ꝛac
tionẽ unius ſyllabe diuerſſicatum ſicut in lati
no Nicholaꝰ ⁊ colinus. el dicendum ꝙ; pat᷑
Petꝛi eꝛat binomius.⁊ ſic iona ⁊ iohanna ſt᷑
due noia. ⁊ hoc vr̃ ex eoꝝ interpᷣtatõe diuẽſa.
qꝛ iohanna inteꝛppᷣtat in quo gr̃a.⁊ iona inter
pᷣtatur columba.Cephas hebꝛeum ẽ ⁊ ſyruʒz.
Petrus gꝛecum ⁊ latinum: ⁊ in utraq; ligua
nomen Petri a Petꝛa ẽ deriuatum. Uocat
enim Petrus qꝙ; iteꝛpᷣtatur firmus ob robuꝛ m
tis ⁊ firmitatẽ fidei. ⁊ pꝛopteꝛ fidelem ↄfeſſio
nem xpᷣi qua dixit tu es xps filius dei uiui.cui
tanq; ſolidiſſime petre firmiter adheſit. Utꝛũ
ãt hoc nomen modo ei impoſuit an pmiſſit im
ponendu n: eſt ĩceꝛrum. Turius tñ dici põt q;
non ꝓmiſit.qꝛ cum dr̃ nocaberis. non impoſi
tio eſt ſed pꝛevictio quaſi de futura nomis im
poſitõe loqauendo:⁊ tunc impoſuit cuʒ dixit iu
es Petrus ⁊ ſuper hanc petꝛam edificabo ec
cleſiam meam.nel ĩ electõe duodecim ubi dr
⁊ impoſuit ſymoni nomẽ Petrus.Sicut ⁊ cla
ues añ reſurrectõem pꝛomiſit ſed poſt dedit .
Si uero nomen modo impoſuit tunc in ſequẽ
tibus confirmauit. Et ſic hi pꝛedicti diſcipuli
pꝛimo ad fidem uocati in aliqualem noticiazʒ
c familiaritatem ieſu uenerunt ⁊ deinde ad ꝓ
pꝛia redierunt. (In craſtinum Jautem poſt
Petri ⁊ andree uocationem. uolens ieſus de
iudea large dicta.ubi Johannes baptizabat
redire in galileaz de qua patꝛia diſcipulos no
cauit.⁊ ad matrem quam ibi reliquerat(iue
nit philippum qui erat de bethʒayda ciĩtate
ſupꝛa mare galilee conc iuis(petri ⁊ andree
Et hoc ↄgruit miſterio bethzayda eni domus
uenatoꝝ interpᷣtatur oñdat qð de domo uena
toꝝ congrue uenatoꝛes ad capiendas animas
ad uitaʒ uocaret.Nõ a caſu uel quaſi ignotũ.
ſed ex ſua poꝛdinatõe ⁊ ĩtentõe queſitum iue
nit eum ut eum illuminaret: ⁊? ad fidem uoca
⁊et. Uñ ſequitur.(Et dixit ei ſequere me)hoc
ẽ doctrinã ⁊ exẽplum imitare ut dicit Alchui
nus.ſequitur eum qui imitat humuliſatẽ ⁊ paſ
ſionem eius.ut ſit ſocius reſurrectõis ⁊ aſcen
ſionis. Qui ſtati ſine ulla dictõne ſicut bonus
obediens ſecutus è euz ¶ Secundum hec dic
ta pꝛimus oĩm apłoꝝ philippus uidet᷑ eſſe uo
catus. Pi quattuoꝛ pꝛedicti.ſ.andreas ⁊ alte?
cuius nomen tacetur ac petꝛus ⁊ philippꝰ fue
ꝛunt diſcipuli Johannis ꝗ uidentes ꝙ Joban
nes de ieſu teſtimonium deðderat coniuncti ſt᷑
ei. Philippus autem a xpᷣo inſtructus iuit ad
querendum. Nathanaelẽ fratrez ſuum deſide
rans eum hahere fr̃em in fide ſicut in caꝛne.
Et inuenit enm ſub ficu non caſu ſed diligent
q̃ſium (Et dixt ei. Quẽ ſcrivſit Mopſes ĩ le
ge) ⁊ pꝛophete pᷣnunciauert(iuenimus)diu
exoectatũ (ieſnʒ alutis auctoꝛẽ (filiũ ioſjeph
.ſ.putatiuuũ(a naʒarethqꝛ ibi conceptus ⁊

gque in uinum.

nutritus erat.⁊ quia de eo per pphetas andie
ꝛat.qm nazareus uocabit᷑ philippus ſᷣm cõem
loquẽdi mõm logtur:qꝛ filius ioſeph cui ðᷣſpõ
ſata mr̃ eius erat putabat᷑.Et miratus natha
nael. ꝙ de galilea nõ de iudea ſurgeret ꝓpha.
⁊ qꝛ ſcriptura michee dixerat xpᷣm ĩ bethleem
naſcituꝝ ait negatiue ⁊ dubitatiue pʒz criſ.¶A
nazareth pt᷑ aliqd bõi eſſe) Quaſi diceret nõ.
U aꝛ iſte legiſpitus legerat i ꝓpha alio. nazʒa
reus uocabit ⁊ ſigna dnici aduẽtꝰ foꝛte nota
ueꝛat qñ audiuit a nazaꝛeth. ſtatĩ erectꝰĩ ſpe:
dicere uolebat ſpᷣm Ang. affirmatiue ⁊ aſſertie
nunc tãdẽ a nazaꝛeth põt aliqd bõi eẽ. Et gꝗa
philipp ñ erat ita ꝑfecte ĩſtructꝰ⁊ iõ duxit eũ
ad ih n. ut ab illo pleniꝰ audiret: ꝓpter ꝙ ſeꝗ
tur ¶ ¶(icit ei philipus.Ueni ⁊ uide)id eſt
ab eo addiſce ꝑ expim̃tuũ vtutis q̃ eſt ĩ ipo.Et
adduxit eũ philippꝰ ad ihʒ ut dic Arip.trahit
dẽ eũ ad xpᷣm.ſciẽs ð ꝛeliquo eũ ñ cõtraditu
⁊uz ſi vba et doctrinã illiꝰ guſtaueꝛit.Natha
nael interpᷣtat donũ dei: ꝙ aligꝗs ad xpᷣm con
uertit᷑ ex dono dei ẽ(Et uidit ihſ)ĩtuitu dile
ctionis (nathanaelẽ ad ſe uenientẽy? magis
ĩtus q; extra appropiquãtẽ.qꝛ nõ ſolum uidit᷑
coꝛpus exterius. ſed ẽt coꝛ ipſius ĩterius((⁊ di
xit ð eo) circũſtãtibꝰ(¶Ecce veiſꝛahelita de
uʒ uidẽs(i qꝰdolꝰ ⁊ ſiłatio ñ eſt).Naã ſine ĩtẽ
tõe doli ⁊ falſitatis uẽiebat: ut vitatẽ agnoſce
ret. Si em̃ habet peccata cofiterur ea. Non
igit negat eũ eſſe peccatorez:ſʒ laudat ĩ eo
feſſionẽ.doloſi quippe ſunt ꝗ ſe pᷣdicãt bonos
et iuſtos:cum ſint mali et pctores. Magnua
tur iſte Nathanael:cui ipſe dominus taſe te
ſtioĩu phibet. Iſꝛabel ĩterpᷣtat nidẽs ðᷣu. Vn
de dicit᷑ uerus iſꝛahelita.pꝛio ex fide.qua iaʒ
deum uideꝛe ⁊ ĩ eũ credeꝛe ĩcipiebat:qr iſtꝛu
ctus i lege.p fidem æ ĩtelligentiaʒ ſcꝛiptuꝛaꝝ
ſaltẽ ꝑ ſpeculum et ĩ enigmate deum uidebat
Secundo ex ↄfeſſõne quazʒ xpᷣo reſpondendo
faciebat. Uidens ergo nathanael quod condi
tõm ſue mentis expꝛeſſerat queſiuit uñ ipſum
ſciebat dicẽs (unde me noſti id eſt ex qua S
tute cum hoc ſit ſupꝛa uirtutẽ humanitatis.
Et xpᷣs rñdit ei ꝑ reuelatõeʒ alterius orculti:
dicẽs( Pꝛiuſqᷓ; te Philippus uocaret N cibi
de me loquer̃tur (cũ eſſes ſub ficu:uidi).i.co
gnoui(ce) ⁊ ꝓpoſitũ coꝛdis tui. Ad lr̃am ſub
quadam ſcu ſederat.foꝛte cogitãs de futuꝛo
ſaluatoꝛe: ubi philippus ſuperneniens de xpᷣo
tũ eo ſingulariter. nullo alio pñte loq̃bat᷑.Et
iõ ꝑꝑ hoc ſignum ⁊ pᷣcedens:nathanael ſtati
confeſſus eſt ioſum eſſe chꝛiſtum. Inde ſe
gquit᷑ ¶ Rñdit NMathanael:⁊ ait. Rabbi. tn es
fliꝰ dei:tu es rex iſfrahel)i.xpᷣus expectatꝰ ab
iſꝛahel ĩ regẽ ⁊? defenſorẽ. Expectabãr em̃ oẽs
iudei meſſyam tempalẽ regẽ futuꝝ ⁊ hoc mõ
nidet᷑ loꝗ iſte Nathanael.qr nõ hẽhat adhuc
cognirõʒ pfectã ðᷣ rpᷣo.non eĩ uidet᷑ ĩtellixiſſe
tũc ipᷣiꝰ diuĩtatẽ.qr ñ dixiſſet.tu es rex iſfra hel
ſ totiꝰ mũdi.⁊ ppteꝛea quũ dixit.tu es filiꝰ ̊s

(er änt ei c
i ane io uche
bi denlien ſni
mitats. aebils
1celis telidet⸗
izetans ibuman⸗
ſone n AMprni ope
erinteiunecte uif i
eit n aenſoe ſ
neſtb'glbis. Gj daͤte
ſuupar eit eunpelße
ſbicaſo. Aideqltery
ductt ſuctgnoͤult
Amiei mgel miniſrit
eſet derdorigte ſnace
wee her (i Vertſin
ünus 1 iennsenti
agenci dlis iger
ſacſetm eorie
prſuiſcigz e elegn
ouitei rysanioo
ſtotast ſmlce bo
teir vin ciſo ho
ri belcinne, doe⸗
ſgegeils cifme
Mrnichlenis
neihemfteiguf
erncigite
iſetinztactten
tiq decepti We
luta ſuital n⸗
leunnseſet derng
Loctieſalute nie
frimilio nin
d , Drinoef

c aligs ad ry
uänßſininen
e uenientéhe ne 6
,e gis
te, r noͤſolum udee
vyfus teriug r
ce ſeſſeabelita ce
ofeſt) Näſne i
t:ut vitatẽ ggnoſce
1coͤfitetur eg. ſlon
rez: ſßzlaudat i eo2
1g le pdicat bonos
petores. Magnus
ſe domirus taſe te
ptat uides da. Un
io ex fide. qua iaz
ꝛe icipiebat: qr iſtꝛu
ligentiaz ſeriptina
mate deum uidebat
laz xporeſpondendo
athanael quod condi
at queſiuit ufi ſoſum
voſtihia eſter qua
rtmté bumanitatis.
ez alterius occulti:
pus nocaret thi
ſubfcu: uidl) i00
is tui. Aalfam ſub
te cogitas de fututo
lupernenien⸗ ce jo
alio püͦte locat/El

lens: nathaltl ſta
Pigum.⸗ Une ſe
Reie, bbi tu es

Pꝛime partis

fon fuit confeſſus eius diuinitatem ſed intel
lexit hanc filiationem ꝑ quadaʒ gratie excel
lentiam. unõ dicit Cꝛi.ꝙ adhuc credens eẽ

ſapientem qui ex aliqua reuelatſone dᷣi ſecre

ta nouerit confitet᷑ eum eſſe filium vei non ꝑ
naturã ſed ꝑ adoptionis graʒ qꝛ adhuc ñ eꝛat
plene illũinatus de fide trinitatis. Alij tamen
dicunt ꝙ hoc ex corde cꝛedidit.ſicut oꝛe ↄſeſ
fus fu it ſʒ pᷣmũ ꝓbabilius ẽ ſicut iĩferius pate
bit. Unde dominus docet eum ampliꝰeleuãs
eũ ad maiora ſcilicet ad diuinitatis ſue cogni
tionem ꝑ obſequniũ angelorũ ſibi tanq; ſuꝑio
ꝛi exhibendũ nulla enim natura ẽ ſupꝛa ange
licam niſi diuia.⁊ hoc ẽ quod dicit᷑ (Reſpon
dit ihs ⁊ dixit ei. Qr dixi tibi uidi te ſub ficu.
credis) me ẽẽ xpᷣm quantuʒz ad excellentiam
gꝛatie ¶maius his uiõbis)cognoſcẽdo uirtutẽ
diuine ſubſtantie. Ubi Criſ.q.d. Magnuz ti
bi uiſuʒ eſt hoc eſſe ꝙ dixi ⁊ ꝓpterea me r̃gẽ
iſꝛahel ↄfeſſus es.Quid igit᷑ dices cũ maiꝰ ui
deris: Et quid ſit iſtud maius. oſtẽdit ſubdẽs
¶Et dixit eiſ).ſ.philiopo ? Nathanaeli. C
Am amẽ dico uobis) Am̃ idẽ ẽ ꝙ fioᷣlit᷑.et iõ
ubi deplicat ẽ ſignu maxie certitudinis ⁊ fir
mitatis (Uidebitis celũ apertũ.⁊ angelos ðᷣi
aſcẽdẽtes ⁊ deſcẽdẽtes ſuꝑ filiũ hõis )ĩ obſe
quz deitatis i humana latẽtiſ natura. In paſ
ſione.n.apparuit angelus de celo cõfõtãs eũ
et in ꝛeſuꝛrectiõe uiſi ſũt angeli ciꝛca ſepulcꝛũ
eius.⁊ in aſcenſioe aſtiteꝛũt tanq; duo uiꝛi in
neſtibꝰ albis. Sz ⁊ ate hoc acceſſeꝛũt ⁊ mini
ſtrabant ei ⁊ enangelizabant eius natiuitatẽ
ubi cꝛiſo. Uide qliter paulatiz eũ a terꝛs ſub
ducit ⁊ facit ꝙ nõ uult eſtimet eũ hoĩeʒ ſoluũ
Qui eĩ angeli miniſtrãt q̃liteꝛ hic homo purꝰ
eſſet. Deꝛ hoc igit᷑ ſuadet angelſoꝝ ſe ẽẽ dnña
toꝛẽ heł Cꝛi. Ueꝝtñ qr iſte nathenael doctiſ
Rmus ⁊ prtiſſimus eꝛat ĩ lege noluit eũ dũs in
avłm cũ alijs eligere nec et nichopᷣmũ ðᷣ quo
ifia dicituꝛ. eo ꝙ ⁊ ipſe ꝑitus ⁊ doctus eẽt.ne
ꝓpot᷑ ſuã ſcĩaʒ ſe electos diceꝛẽt uł pᷣſumeꝛẽt.
Voluit eĩ xpᷣs aplos pᷣmos fũdatoꝛes eccleſie
ydiotas ⁊ ſimplices hoies eligere ne doctrina
fidei ⁊ pria convᷣſio hoĩz bumane ſapie aſſcꝛi
beꝛet᷑.ſed diuine. Poc etiã iõ fecit:ut mundũ
2 ſapiẽtes eius cõfunderet.ueꝛũt tñ natha
nael ? nichodemus a pꝛĩcipio ad fidẽ nocati.
ne doctꝛina fidei quaſi a ſoł ſimplicibuſ recep
ta hẽꝛetur cõtẽptui:⁊ ne ſi a pꝛincipio omnes
fuiſſẽt ſimplices crederent᷑ ꝑ oppoſitũ ꝑ igno
rãtiã decepti. Poſtqᷓ; vo fides cathelica radi
cata fuit paulꝰ ad apłatũ uocatus ẽ q;uis lit
teꝛatus eſſet. Der andreã ⁊ philipũ ꝗ a xpᷣo e
docti de ſalute frm ſuoꝛũ ſoliciti fuerunt ſigni
ficãtuꝛ illi q ꝓximos ſuos.quãtum bono mõ
pñt ad ſeq̃iã xpᷣi ĩvucũt ꝙ ẽ cõtꝛa młtos q nõ
ſolũ ñ iducũt ſʒ p poſſe ſuo aueꝛtunt.Et rᷣgreſ
ſus ẽ ihs cũ philipo in galileam.⁊ ueiens na
zareth ad mr̃ez ſu cũ ĩdicibili gaudio rceptꝰ
E ꝑ eã,Attẽð ꝙ poſt baptiſmũ pꝰ uictoriã tẽp

Caplm xx.

tationuz xpᷣe redijt nasareth ꝙ inteꝛpꝛetatat

flos ⁊ ſignif cat ꝙ hõ quãtumcunq; lorus ſit a
pct᷑is quãtũcũq; tẽptatões ſuꝑauerit uł qcũq;
boa fecerit ſꝑ dʒ ie ꝛepntare i floꝛe ⁊ i pᷣncipio
eſſe.Et deiceps ꝑ illũ ânu ieſus ĩ galilea rmã
ſit nec aligs euãgeliſta põit qꝗd inteꝛi uſq; ad
nuptias fecerit. In ãno ei a baptiſmo uſq; ad
nuptias nihil aliõ legit xpᷣʒ feciſſe.niſi ꝙ legi
tur de ieiunio ĩ öſerto ⁊ de tẽptatõe a ayabo
lo ⁊ de teſtionio baptiſte ⁊ de diſcipuloꝝ con
uezſ one. Oratio.
Bõe ihu. redemptor pditorũ:ſaluator
o redemptoꝝ. ſpes exulum. paupeꝝ ſpũ
. dulce ſolac ium dabor âcium fortuudo
laſſoꝝ recreatio.triüphãtium corona ſuꝑneꝝ
ciuiuʒ unica meꝛces ⁊ leticia uera ĩclyta pro
les ſũmi dei.⁊ fructus ſublimis uteꝛi uirginał
fõs gr̃aruʒ oĩm. de cui plenitudine nos om̃es
accepimus:ĩ te ut finem oĩm. tendẽs ⁊ ſperãs
⁊2& ams.ferar deſideꝛate i;;u ad te adducar.ſe
ſequar.qꝛ tu ſolus ſufficis.tu ſolus ſaluas.tu
ſolus bonus ⁊ ſuauis es te qꝛentibus ⁊ diligen
tibus nomẽ tuũi Amẽ.⸗
Den tatõne aqᷓ in uinuz. Capituluʒ3. xxv.
Einde ãno ſequenti.ſ.trice ſimo pꝛi
d mo.cepit ihus ſignis mirificis mun
dum illuſtꝛaꝛe ? primo appꝛobans
4 comugium nuptias intrauit.⁊ acq;
in uinum conuertit ꝙ eadem die qua baptiza
tus fuit.ſ.anno ꝛeuoluto fecit. Dominus ſua
coꝛporali pñtia.ac nihilominus ſignoruʒ ſuo
zum initio nuptias quas inſtituit tanq; licitas
2 honeſtas honoraꝛe c commẽdare uoluit ne
eas heretici diſpicere et damnare preſumerẽt
Unde beda.quia bona eſt caſtuas coniugal.
melioꝛ cõtinentia uidualis.optima medicia v
ginalis ad probandum omnium electioneʒ
duum diſcernendum tamen meritum ſingulo
ꝛzũ ex ĩtemerate marie uirginis utero naſci di
gnatus eſt a pphᷣico âne uidue oꝛe mox natuſ
bñᷣdicif ⁊ a nuptiaꝛũ celebꝛatoribuſ iã iuueis
i uitatꝰ hos pñtia ſue vtutis honoꝛat (Sie)ita
q; (ccia) i.tertio ab euangeliſta noĩata pꝰ pri
mos duos ꝗbus ip̃s poſt regꝛeſſu a deſeno ad
iohem uenit.qᷓ;uis inter eos multi dies flluxe
ꝛit (nuptie facte ſunt in chana galilee)i.in qꝰ
dam uico ſeu uilla pꝛoniĩtie galilee ſic dicta.
quanuis autem dᷣubium ſit cuius nuptie ſne
ꝛzint. tamen nos meditemur eas fuiſſe iohânis
euangeliſte: ſic in pꝛoiogo ſupeꝛ ioem Pie
ro. uidetuꝛ affiimaꝛe.quem uolentem nubeꝛe
chꝛiſtus de nuptijs uocauit.et ex tunc iohan
nes chꝛiſto pꝛopteꝛ mundieiam continemie v
ginalis. magis familiaꝛis fuit. Poc etiam inoõ
tuꝛ ex eo.quod chꝛiſtus nõ legitur fuiſſe ĩ nu
ptijs alijs. ⁊ ꝑ hoc mr ihu eꝛat ibi tq; ĩ nupti
is ſui nepotis.nõ em ẽ ueꝛſile ꝙ ipa uemſſet:
niſi multuʒz ſibi attinuiſſet.ſicut iuit ad ely⸗
beth cognatã ſuã.nec legit᷑ in tali caſu iuiſſe
ad aliã. In ipſis ergo nuptijs domina noſtra

De mukatio e

fuit non tanqᷓ; extranea inuitata: ſed tanq; pᷣ
mogenita ⁊ dignioꝛ inteꝛ ſoꝛoꝛes fuit in domo
ſoꝛoꝛis quaſi in domo ſua.cum enim ſoꝛoꝛ eiꝰ
maria ſalome uxoꝛ ꝭʒebedei,uellet facere nup
kias filio ſuo Johãni uadens ad dominam no
ſtram in nazareth.quarto a cana miliario inti
mauit hoc ei:⁊ ſic ipa ante alios uenit ad pꝛe
paꝛationem nuptiaꝝ. Unde legituꝛ ꝙ (mater
ieſu eꝛat ibi) ſed de ieſu ⁊ diſcipulis eius dicit
qð fuerunt nocati qui tñ diſcipuli adhuc fuami
ter non adherebant.ſed ſequebãtuꝛ gratia fa
miliaritatis.imbui cupientes eius doctrina.
De Joſeph autez ſponſo vᷣginis non fit mẽtio.
ã quidã dicunt eũ tunc moꝛtuuz faiſſe. ⁊
ginem in cuſtodiam filij tꝛanſiſſe: gꝗa nec etiã
deinceps de eo legituꝛ in euãgelio. Quõ ſi non
dum moꝛtuus fuit tamen in paſſione domini ſi
ne dubio moꝛtuus erat:quia uxoꝛ illius alij ⸗
mendata eſt.Conſpice igituꝛ dominum ieſum
inter alios fieut unum qnemuis de populo co
medentem ⁊ humiliter in loco infimo non in
teꝛ maiotes ſedentem. Nam ducturus erat im
poſteꝛum cum inuitatus fueris ad nuptias re
combe in nouiſſimo loco. Ipe vero pꝛius cepit
faceꝛe quam docere. Conſpice ẽt dominaʒ ob
obſequioſam ⁊ in cunctis recte ⁊ oꝛdinate fa
ciendis ſolicitam. Cunque pꝛope finem conui
uij cõgnoſceret uinum deficere:iuit ad filium
⁊ dixit ad eum (Cuinum non habent)) Non cau
nec foꝛtuitu accidiſſe putandum eſt ut domio
ueniente ad nuptias uinum deficeꝛet.ſʒ eo ma
is ut occaſio miraculi fieret. unde intelligenſ
ancta dei genitrix iam temp perfecte etatis
quo per miracula ſeipᷣm deum mundo innote
ſceret.⁊ non filius ioſeph.ſed dei ⁊ marie vgi
nis crederetur.ait uinum non habent.ſcilicet
ad ſufficientiam.quaſi diceret fili mi ninuzʒ h
defic᷑.ſolũ iſinuat ðfectũ miil petens:ſcienos q;
amanti ſufficit ſoluzʒ inſinuare neceſſitatẽ abi
q; ulla petitõe.unde non ovicit. da eis uinum.
ut reuerentiam filio ſeruet.⁊ in liberalitate fi
lij ⁊ miſericoꝛdia ſpem ponens.tantum defec
tum pꝛoponit.Ex coꝛde enim pijſſimo uoluit
pᷣuenire totalem defectum ne confuſſio appa
reret:⁊ iõ inuitauit filium quẽ ad hoc potetẽ
ſciebat. Plena quippe ſpiꝛituſancto iam tunc
illud miraculuʒ pᷣuidebat quod filius eius fac
tuꝛus erat.ꝙ ergo facere cogitabat hocilla ut
faceret ammonebat.ſᷣm Piero. Congruum ẽ
ꝙ ubi deus inuitatur tempoꝛalis uinuz iocun
ditatis deficere debeat. hoc enim uino ſancti
non delectàtuꝛ ꝗa iebꝛiat ad dei obliuionez ⁊
incendit ad concupiſcentiam nec dubium eſt
quin rpᷣs ad delectantes in uino iocunditatis
nunqᷓ; introiſſet:⁊ iõ ↄgruum eſt ut in nuptijs
ſanctoꝝ deficiat( Reſpõdit ieſus. Quid mihi
⁊ tibi eſt mulier) Quid me moleſtas. Secun
dum Aug. M ꝛia mulier dicta eſt non coꝛꝛup
ta vginitatẽ ſʒ appellatõe gentis ſue. Mulie
res.n/oẽs feĩas illi appellaueꝛũt.ppꝛietate lin

gague in uinum.

gue bebꝛee. Unde ⁊ mulieꝛ de eua uirgſie cũᷣ
adhuc in padiſo eſſet: dicit᷑ mulier q; dediſti
mihi ſociaʒ ⁊c̃. Secundũ originẽ congꝛue uo
cat maꝛiã mulietẽ pꝛo ſexu ⁊ pꝛoprietateccoꝛ
dis pꝑ miſeꝛicoꝛdiã emolliti qm miſeꝛicoꝛdia e
mollita.mollia ſenſit de nuptijs celebrãtibns
ex paupertate uini in ꝓximo manifeſtãda
uerecũdati fuiſſent. Et addidi:(¶Nõdũ uenit
hora mea) i.nõdũ uini defectũ ſentiũt ꝗ aſſũt
Bine ergo eos pꝛimũ hoc ſentire. qꝛ cù necei
ſitatẽ cognouerit.magis ꝛeputabũt beneficiũ
ꝙ recipiüt. Nam vᷣm Ari.beata uirgo ex pie
tate motu uoluit poccupare tempus debitum
faciendi miraculũ.⁊ qꝛ iſtud miraculũ iter mi
racula xpᷣi eꝛat pꝛimũ.⁊ ad cõfiꝛmationem di
ſcipuloꝛũ:ideo debuit eſſe notũ ibidem exiſtẽ
tibus.⁊ gratũ ipſis conuiuãtibus hoc aũt ma
gis fuit ex eo ꝙ factũ eſt pꝰ totalẽ uini defec
tũ qᷓ; ſi ante fuiſſet factũ.Et q; (ut dictũ eſt)
mẽ u uoluit ꝑuenire totalẽ deſectũ.⁊ ꝙ ſta
tiʒz.anteq; eſſet opoꝛtunũ.xpᷣs faceret muacu
lũ:ideo xpᷣs matre (haud dubiũ) ſapiẽtioꝛ eazʒ
repᷣſſit dicẽs.Quid mihi ⁊ tibi eſt mulier:q.d.
Scire tpᷣs aptũ ad faciẽdũ miraculũ fienduʒ
non eſt mihi ⁊ tibi cõe ſed mihi ſoli cõuenit.
porer ꝙ ſubdit᷑.Nõdũ uenit hoꝛa mea.ideſt
oꝛa cõueniens faciẽdi miraculum a me ſolo
cognita.Sed ſecundum Aug. Facere mira
cula competebat xpᷣo ſᷣm diuinam naturã qᷓ;
a matre non habuit.⁊ ideo pᷣdicto mõ reſpon
dẽdo matri oſtendere uoluit:ꝙ i boc nõ tene
batur ei obedire.qr i natura dina nihil hũit
a matre.nec per conſens cũ ea aliquid com
mune ideo dicit.Quid mihi ⁊ tibi eſt mulier.
q.d. Uis fieri miraculũ.ſed ad hoc agẽdũ ꝗd
cõmune habeo tecũ:Quaſi diceret ex natuꝛa
cõi tecũ hoc non ſet ex eo ꝙ habeo a pa
tre qr uirtutẽ facidi miracła a patre habeo
non a te. Sed quia humanitatem in qua paſ
ſus eſt traxit a matre:ideo addidit. Nondum
uenit hoꝛa mea a me diſpoſita.hõa ſcilicʒ uo
luntatis non neceſſitatis.id eſt tempus pati
endi ex comuni mihi ⁊ tibi ſcilicet in natura
quà a te habeo:⁊ tũc te recognoſcã.et tibi cõ
deſcendam.unde cuz ueniſſet hoꝛa qua ut hõ
moꝛeꝛetur de cruce cognitã mr̃em recõmẽda
uit diſcipulo. quem pꝛe ceteris diligebat. Dꝛi
me tamen ſententie.ſ. Criſoſtomi magis con
ſonat littera ſequens gꝗa mi ieſu ex eiꝰ reſpõ
ſione ñ oñdit petitõem ſuam repulſam: ſed
nenienter dilatatam unde de domini reſpon
ſione non diffidens: ſed de ſua benignitate pᷣ
ſumẽs.redijt ad miniſtꝛos qui ſᷣuiebant ĩ nup
tijs illis:⁊ fidueialiter mittens illos ad filium
ſuum:dixit eis qdcunq; dixerit uobis facite⸗
expectãs hoꝛa ↄuenienti a filio ſuo cogmta ĩᷣ
pletõem petitõis ſue.q.d. Licet abnegare ui
deat᷑ tñ facie.. Intellexit eĩ ĩ illis vᷣbis dñi ſe
non exaſpatã: ⁊ iõ fiducialr᷑ ĩgauit miniſtris
ut pꝛecepta implerent filij iubentis: Scie

one nenſibisna
rious lactatts gi
use bielin heſe
c,Ouid mihiet
namnfeſte i do
cofimnuere oleo ſp
glicireis nla mi
e ru ceptig e⸗
eisy ſgeſt.
ſcera oeins Uriq⸗
gin utta non ſolen
eteſitudies le nd in
e, Auäckin eni mü⸗
ciſtateſſe vetidus At
meuoſos multomagis
beraniſunnus Aß legi
mnoconeſamenn cü.
li Fa adtiſerreſn
ſand eap cä deme
falus qui nenemnri
ſeuog ſir obiſſen
Gocuit dominus. ne!
Carnos me pluſcß re
ettallmfi rfdir Au⸗
Ati lo lco ci/
ni enst ffes forgg
ini nent
ſügücmünti
Nagſie aciſit
Paheshe Ki
ſerheſte mnörſen
nüurftis u
aadun ſeccnn
lluiggt nidr

rtibieſt mulier i,
di miraculufienauz
A mihi ſoli couenit,
enit hoꝛs meg igeſt
raculum a me ſolo
ug, Facere mira
iuinam naturiq
pdicto mo reſpon
itici hoe noͤtene
a dina nihil hüit
iͦ eg aliquid com
i 2 tibi eſt mulier.
ad hoc aged ga⸗
1 diceret ex natuꝛa
x eo g habed apa
acka a patre habeo
WMitatem in qua pal
0 addidit, Nondum
oſita. hoz ſellicz uo
id eſt tempus patl
biſelicet innature
ecognoli. et tlbi co
iſet boꝛn qua ut ho
i miem recomeca
eris diligebat. i
ſoſtomi magis 001
mf ielu er es reſpo
zm repulſam ſeco
ge de domini ſeſpon

—

—

Pꝛime partis.

bat emn eum tãte miſeꝛicõdie ⁊ pietatis.ꝙ cõ
pateret᷑ idigẽtibus ⁊ faceret ꝙ petebat.licet
aſpe loqui ⁊ negare uideꝛet᷑. Ssana doctrina
vgis maꝛie. ut ſemꝑ debeamꝰ xpᷣo obedire.et
ꝑꝓ hoc ẽt monemuꝛ de dño nõ deſpeꝛaꝛe.ſi nõ
bis cũ oramus uideat᷑ de facto durius ꝛeſpon
deꝛe.ſzʒ cũ beata vᷣgie fiducialłꝛ eius miſeꝛicõ
diã expectare. Sed cũ xpᷣs mayrimaʒ ꝛeueꝛen
tiã mr̃i detulerit.miruʒ uidet᷑ ꝙ ſic extranee
ei rñdit.ura qdẽe ur̃ pdcà dmi reſponno ſed
ſm Aug.iſtructoꝛia eſt qr ĩ dinis que dei ſũt
mat:ez recognoſceꝛe nõ debemus.Et ſi: ſ̃ᷣm
Bernar.ad iſtructionẽ noſtꝛam fuit ꝗ ð hoc
loco ſic dicit.Quid tibi ⁊ illi domie: lõne ꝙ
filio et mri-Quid ad illã ꝑtines queꝛis cũ ſis
benedictus fꝛuctus uentꝛiſ ſui imaculati:.Mõ

ne ipa eſt qᷓ ſaluo pudoꝛe ↄcepit.⁊ ſie coꝛup

tione te peperit: Nonne ipſa eſt ĩ cuius utero
nouẽ menſibus morat es. cuius vᷣgineis ube
ribus lactatus es.cũ qua duodecĩ annoꝝ fac
tus de hierm deſcẽdiſti.⁊ eras ſubditꝰilli di
cis:Quid mihi ⁊ tibi.multũ ꝑ oẽg modũ: Sʒ
manitfeſte iã uiõðo ꝙ nõ uelut indignans aut
cõfundeꝛe uolẽs.vgis ⁊ matꝛis teneꝛã ueꝛecũ
diã dixeꝛis quid mihi et tibi.cũ ueniẽtibꝰ ad
te iuxta pᷣceptuzʒ eius miſtris.nihil cũctatus.
facias ꝙ; ſuggeſſit. Ut quid ergo fr̃es:ut ꝗd
rũderat pꝛius: Utiq; ppter nos.⁊ ↄuerſus ad
dnm ut iã non ſolicitet carnaliũ cura ꝑẽtũ:⁊
neceſſitudies ille nõ ipediãt exercitiũ ſpiritu
ale. Quãadin eni ð mũdo ſumꝰ.debitoꝛes nos
cõſtat eſſe ꝑẽtibus.At poſtq;ᷓ ꝛeliquimus nos
metipſos.multomagis ab eoꝝ ſolicitudine li
berati ſumus. Vñ legimus freʒ qnda in here
mo cõueꝛſantem. cũ ad eũ caꝛnał fꝛateꝛ auxi
lij gra aduẽtaſſet reſpõdiſſe: ut adiret alterũ
fꝛatꝛẽ eaꝝ.cũ ille utiq; iã obijſſet. Cuʒ admi
ratus qui ueneꝛat rñderz qꝛ ille obijt.hr̃ᷣmita
ſe quoq; ſir obijſſe ꝛeſpondit.Optie eꝛgo noſ
docuit dominus.ne ſoliciti ſimꝰ ſup ꝓpiquos
carnis nr̃e:pluſqᷓ; ꝛeligio poſtłet qũ ipſi mr̃i.
et tali mr̃i rñdit.Quid mihi et tibi ẽ mulier.
Sic ⁊ ĩ alio loco cũ ſuggereret ei ꝗqdam:qm̃
mr eius ⁊ fr̃es foꝛas ſtarẽt qrentes ei loꝗ:rñ
dit:Que ẽ mr̃ mea ⁊ fꝛatꝛes mei.Ubi modo
ſut q̃ tã carnaliter ⁊ inaniter ſuꝑ carnalibus
ꝓpigꝗs ſuis ſoliciti ſũt acſi adhuc uiueꝛent ⁊
ipi cu eis.h̊ Ber.¶Erãt aũt ibi lapidee ychie
ſex poſite ᷣm purificatõem).i.ſᷣm moꝛem et
ritũ purificatois(iudeoꝛu hoc eſt uaſa aqᷣti
ca ⁊ aquarũ receptui parata ab ydoꝛ ꝙ ẽ aq
ſic dicta ut ſi foꝛte contigiſſet aliquem de co
uiuis uł mĩſtris leuare ſe uł uaſa.aqu ad H
iuenizet ⁊æ haberet paratã. Arebo eĩiʒ manus
et uaſa epulatoꝛia iudei baptizabant. id ẽ la
uabãt ⁊ purificabant. ⁊ ſi caſu immundũ ali
quid terigiſſent.niſi pꝛius loti non commede
bant(. Capiebant)autez ſingule (ꝓdrie)me
tretas.i.mẽſuras((binas uel trinas)a metrõ
ꝙ eſt mẽſura ſic dicta ᷣm yſi. Meiꝛeta q̃daʒ

Lapi. xxv.

mẽſura ẽ cõtinens deceʒ ſextarios.⁊ ᷣm cunꝝ
dẽ ſextariꝰ cõtinet tm duas libꝛas.qui bis aſ
ſũptus nocat bilibꝛis.Et(dixit ihs mi ſtris(¶
Implete ydrias lAli eig de aqua pᷣus
poſua inde aſſüpſerant.ad purificationeʒ ua

ſoꝝ: ⁊ iðo iuſſit ihſuppleri ꝙ fuerat amotũ.

Eũtes igit miniſtri hauſerũt aquã de puteo.
qui adhuc ibi eſſe dicit extra uiculum((⁊ im
pleueꝛũt ydꝛias uſq; ad ſũmũ.) Que cuʒ fuiſ
ſẽt ĩplete aq̃ ↄuerſa ẽ ĩ uinũ diuina uirtute/
Mon or̃ hic ꝙ aliqua uerba ad hoc dixerit ſi
cut i traſubſtãtiatõe panis ⁊ uim ĩ coꝛpus ſu
um ⁊ ſãguinem.ſed occulta uirtute diuinita
tis hoc operatus eſt. Sine eꝛgo omni uerbo
ſola dñi uolũtate.ĩ optimũ uinuʒ aqᷓ cõuerſa
eſt cũ tñ alia muscula ⁊ vbo ⁊ tactu coꝛpeo
⁊ aliqñ fletu pfecerit.(¶Et dixit eis ih̊s. DPau
rite nunc ⁊ ferte architriclino.) In hoc duo
notãt᷑. Pꝛimũ diſcretõ dni.ꝗqa pmo miſit ma
gis honoꝛabili. Nec ĩ hoc fuit perſõarù acce
ptoꝛ.qꝛ m Aug.non cũ hõies diuerſo modo
pꝓ ſuis gꝛadibus honoramus.tuc timẽduʒ eſt
ne pſõas accipiamus. Scõᷣm hũilitas dñi.q;
patz ꝙ ſedebat lõge ab aꝛchitriclino:cũ dice
ꝛet feꝛte illi.quaſi ab eo ꝛemoto ⁊ cũ ille ſede
ret ĩ magis honoꝛabili loco colligit᷑ ꝙ dũs no
lens ſedere ibi nec iuxta eũ.elegit ibi humili
oꝛem locũ.Tricliniũ eſt locus ubi ſũt tres or
dines menſaꝝ.Fʒ gradus ſupiores ⁊ ifeꝛioꝛes
oꝛdinataꝝ (ſicut ſolet eẽ ĩ re fectoꝛ ijs rligioſo
rum) ⁊ dicit tricliniũ a triplici oꝛdine lectoꝝ
ſuꝑ quos ſedẽdo recũbẽtes comedebant. Ali
neʒ em̃ grece.lectũ latie ſignificat.nã ãtiqui
tus ĩ lectis ſedẽtes ⁊ accũubẽtes comedere ſo
lebant ut ex labore fatigatõis ſterim du cibꝰ
ſumitur.m̃bra quieſcerent:et iõ ſcripturis di
cũtur comedẽtes accũubere.uel recũbere:ſeu
diſcũbeꝛe:ꝙ eſt quaſi iacendo comedere. A?
chitriclinu s eſt priceps et primas tꝛiclinij.
pꝛicipalis ⁊ pᷣmus inteꝛ cõuiuantes iterclinio
Et ꝓbabile eſt ꝙ fueꝛit aliquis ſaceꝛdos illiꝰ
temiporis.qui nuptijs ĩteꝛerat ad bũdicẽdum
⁊æ ad oſtẽdẽdum qualiteꝛ debeant ꝓcedere ſe
cũduʒ legẽ et ſtatuta ſenioꝝ. Uoluit eꝛgo do
minus noſter:ꝙ pricipalior inter conuiuas p
mo ð uino illo guſtaꝛet. ut pᷣſidentis ſentẽtia
acceptabilioꝛ eſſet.et ex ipſius commendatoõ
ne miraculũ notius fieret. Sic etiag nos ůbe
mus noſtꝛa examinatoꝛi pꝛelato offerre:ad
bandum ea((. Ut autem guſtauit archirꝛicli
nius aquꝗ uinũ factũ) i.mutat in uinum (et
non ſciebat unõ eſtet ſ.p xpᷣi uirtutez (uocat
ſponſum quaſi ad aꝛguendum ipſum yet dicit
ei( Om̃is homoyrationalis et pꝛudẽter agẽs
ĩ pꝛinc ipio(bonum uinum appomit cõuiuati
bus:qꝛ tunc æẽſus eſt uiuax. ⁊ põt diſcernere
uini bonitatem ⁊ acceptaꝛe (et cũ icbꝛiati fu
erint tunc Jappõit (id quod deterius).i.aqꝰ
ſius et debiliꝰ ad mitigatiõem ebꝛietatis:ꝗa
tüc non ſic ſciut diſcernere inter bonum ⁊ de
1

De mutatione aque in

terius.¶ Tu aut)p cõſuetudineʒ faciẽsrᷣna
ſti ninũ bonũ uſqʒ aenen ita ꝙ mõ ſapõ ei⸗
diſcerni ñ põt.q.d.arguẽdo eũ.ĩoꝛdinate ⁊ ĩ
pꝛudẽter feciſti cõtꝛariũ. Iſte tñ(.ut pᷣdictũ
E)ignoꝛanter loquebat᷑(¶ Miniſtꝛieꝛgo ꝗ ð
derant uinũ illi ? alijs diuulgauerũt miracu
li:qꝛ ipi(ſciebãt )quõ fuerat factum. Comẽ
dauit aꝛchitriclinus uini bõitatẽ:⁊ poſt ĩ cõ
muni ↄmendauerunt miraculi nouitatẽ. Nõ
dubiũ qui melioꝛ erat mutati uini natura q;
nati. Unde Ariſ.S ecit aquã ĩ uinũ nõ ſimpli
citer aut uinũ ſed uinum optimum. Talia eĩ
xpᷣi miracula multo his que per manuʒ pfici
untur ſpecioſioꝛa ⁊ potioꝛa quodãmodo ſũt.
ta ⁊ in alijs qñ mebꝛuʒz direxit coꝛpis clau
icas ſanis demõſtrabat hoc meliꝰ ⁊ iterum
generale ẽ in oĩbꝰ xpᷣi miraculis ꝙ ſẽꝑ ad ali
Id melius terminat᷑ qᷓ; poſſet fieri ꝑ naturã.
bec Criſo. Poc miraculũ pᷣmo a xpo factũ ẽ
ad manifeſtadũ vtutẽ diuinitatis in eo laten
tẽẽ: æ ad cõfirmandũ eoꝛu fidẽ. ⁊ hoc eſt ꝙ di
cit᷑.(¶Voc fecit ihs initiũ ſignoꝝ) ꝑ ſe factoꝝ
qꝛ an hoc fuerũt ſigna ꝑ prez facta circa ipᷣʒ
⁊T iõ falſuʒ ẽ ꝙ dr̃ de ſignis puerilibus ĩ libꝛo
de ĩfantia ſaluatoꝛis.⁊ in euangelio naʒzaꝛeo
ꝛuũ. ecit aut hoc (in chana uilla quadaʒ ꝓ
uintie ( galilee )in qua uilla oſtẽdit᷑ locꝰ ubi
ſteterũt ydꝛie:et tricliniũ ubi ſteterunt mẽſe

⁊ deſcẽditur ad ea ꝑ pluꝛes gꝛadꝰ ſub teꝛra ſi
cut ẽ ĩ pluribꝰalijs locis ſanctis:ꝙ foꝛte acci

dit ꝓpter frequetes deſtructònes ⁊ ruinas fa
ctas in illis.(Et manifeſtauit )per hoc ſignũ
(gloꝛiam ſuam )idem gloꝛioſam latentem in
carne deitatem. ⁊ per deitatis potentiam peꝛ
q; hec fecit.⁊ qᷓ; gloꝛioſus eſt:oſtendens per
effectum diuine nirtutis. ꝙ ipſe eſſet dñs uir
tutũ ⁊ rex gloꝛie.⁊ ꝙ ipſe eſſet ſponſus eccle
ſe: ⁊ ꝙ ipſe eſſet qui cuncta ex nihilo potuit
creare:ꝗ etiã ſicut dominus quando uoluit:
potuit elemẽta imutare ſᷣm Lꝛiſ.oſtẽdẽs qm̃
ipe ẽ ꝗ ĩ uineis aqua tꝛãſmutst:pluuiam per
ꝛadicẽ in uinũ uertit. ꝙq; ĩ planta ꝑ multum
tpis fit:hoc repẽte ſimul ĩ nuptijs opatus ẽ(¶
Kt) uiſo miraculo((crediderũt in euʒ diſcipu
li eius).ſ.magis firmiter ⁊ pfecte quaz ante
miraculũ. Pẽbat em̃ paucos diſcipulos ſicut
⁊ ioh̊s quos familiarit᷑ docebat:ñ tam̃ ſic ĩſe
ꝑabiliter adherentes ⁊ ꝑfecte credẽtes ſicut
pꝰ miraculũ: ſed ꝗ illi fuerüt neſcimꝰ. Unde
dicutur diſcipuli ꝓpter notitiam ⁊ ſequelam
7 mutuum iter xpᷣm ⁊ ipſos amoꝛem.uel ꝗa
poſt futuꝝ diſcipuli eꝛãt: ad uerbũ eni iohes
ꝓluꝛes euʒ occłte audiebãt ꝗ poſtmodũ oĩno
eu ſecuti ſunt. Dõt etiã dici ꝙ aliqui ð nouo
ĩ eum crediderũt.⁊ illi ꝗ pꝛius crediderãt ut
andreas ⁊ slij ꝑ boc in fide ſolidati fuerunt.
Ubi Aug. Scriptura non ſ⸗ oluz illos duode
nos appellat diſcipulos eius.ſed omnes qui ĩ
eum cꝛedẽtes. magiſterio eius ad ꝛegnum ce
loꝛum erudiebant᷑: Notanda hic ꝙ ſm q̃dru

tinum.

plicẽ ſẽſuʒ ſacꝛe ſcripture quadruplices ſunt
nuptie.ſ.carnalis copulatõnis ſᷣm ſenſum lit

teralẽ diuine ĩcarnationis. ſᷣm ſenſũ allegoꝛi
cũ ſpũsł ↄiuctõis rʒ ſenſũ ttopologicũ ⁊ bie
fꝛuitiõis ſᷣm ſenſũ anagogicu de pmis nupti
js ad Fam ẽ euangeliũ pñs. Iſtis nuptijs int
eſſe debent mater ieſu ⁊ ihs cũ diſcipulis ſu

is. der tꝛes iſtos ĩtelligütur tꝛia bona matri

monij. Teimũ bonũ ẽ fides caſtitatis ꝙ ſigni
cat caſta mr̃ dñi.Secundũ eſt ſacramẽtuʒ.
ſigniſicat eniz cõiuctionẽ diuinitatis ⁊ huma
nitatis ĩ xpᷣo uel xpᷣi ⁊ eccleſie quã ſacꝛã ꝛem
ſignificat ⁊ efficit xpᷣs ꝗ ĩterf uit nuptijs terti
um ẽ pꝓles ſuſcipiẽda ⁊ educãda i fide xpi q;
ſignifict xpi diſcipuli.Scðe nuptie allegoꝛi
ce ſt᷑ dĩne icarnatõis. In his nuptijs ſponſus
E filins dei uerbũ eternũ.ſponſa vo humana
na. In bis nuptijs totaliter fuit mr ihu ⁊ ipᷣe
ipjs ⁊ diſcipuli eiꝰfuturi quos elegit ĩ ipſo añ
mũdi cõſtitutionẽ. Parũ nuptiaꝝ ples ſut õs
qui credũt ĩ eun. Alit᷑ iſte nuptie allegoꝛice di
cut ẽẽ ĩter xpᷣm ſponſũ ⁊ eccleſiam ſpõſam q̃
rũ nuptaiꝝ ꝓles ſunt oẽs fideles ⁊ redit ĩ ide

ciſi iã pmiiſis.Tertie nuptie ſunt tropologice

ſpualis uidelicet cõiüctiõis dei ⁊ aie. In his
nuptijs conſiſtunt tꝛia bona coniugij fides. ꝓ
les.ſacramẽtum.Quarto nuptie ſunt anago
gice ⁊ celeſtes ĩ quibus gaudium noſtꝛũ eꝛit
plenũ unde in apocalipſ.gandeamꝰz exulte
mus ⁊ demus gloꝛiam deo:gꝗa uenerunt nup

tie agni ⁊ uxoꝛ eius pparauit ſe. Ad has nup

tias nõ ĩtꝛant niſñ beati qui ad cenam nuptia
rũ agni uocati ſut quales ſũt uirgines pꝛudẽ
tes que itrauerũt cu ſponſo ⁊ clauſa ẽ ianua
Sicut ergo ſut nuptie hoĩs ⁊ hoĩs in carnali
copulatõe.ita ſut nuptie dei ⁊ hõis in nãꝛum
cõitictione. ⁊ ſpus cꝛeati.⁊ ſpũs incꝛeati ſoci
etate ⁊ hoc in gra ⁊ gloꝛia. Prime nuptie dði
⁊ hõis facte ſùt cũ humanãa naturam diuine
nature in unitateʒ perſone copulauit ſecũde
ſũt dei ⁊ hoĩs in uno ſpu ĩ gꝛatia caritatis ⸗ↄ

iuncti tertie ſunt dei et hoĩs in gloꝛia.quãdo

fidelis aĩa ingꝛeditur thalamũ ſponſi ſecꝛeto
celeſtis luminis. In oibꝰ aut his aqua terne
cõſolatiõis inſipide.tranſit ĩ uinũ iocũditatis
eterne.ĩ dᷣi ſapoꝛe ⁊ ſocietate. Poſſumus eti
am diceꝛe ꝙ; ꝑ nuptias de quibus hic ᷣ̃m ſen
ſum l̃alem dicit.cõiũctio xpᷣi ⁊ eccleſie ĩtel
ligitur:⁊ ꝙ iſtud matrimoniu ĩ utero tirgĩa
li iniciatum fuit quãdo deꝰ pater fuio huma
nam naturà ĩ unitatẽ ꝑſoe uniuit.⁊ ſic thala
mus huius cõiũctiõis fuit uterus uirginalis.

PRubiicatum autem fuit. quando eccłſia ſbi

ꝑ fidẽ cõiucta eſt:ↄſumatũ uero erit.qñ ſpõ
ia.i.eccleſia ĩtroducetur in thalamũ ſponñ ĩ
celeſtem.ſ.gloꝛiam. Et ſecundum Bedam ñ
uacat a miſteꝛio ꝙ die tertia nuptie facte re
ferũtur. Pꝛimus naq; dies eſt tempus legis
natuꝛe quo patꝛiaꝛchaꝛum exemplo.Secun
dus tempus legis ſcꝛiptn:e.quo pꝛophetaꝛuʒ

atuchntaun⸗
cnmni cl uni c⸗
plg alhuc Mau
gilenictui dſtun
ziten titidi oonii
lb goe noraliate al
plulterengoichant
giina ungi eccleſin
Plerucr ppoficeles l
ſennaunn zel'd ſini
nis gallea uend itembta
ar eignmnecceſii
bocoßdit aliſechin
lias geniüt ciſciden
feruoꝛe dlecoönis
ala oper reſpuere
Ge e ninſo ac innn
lii necno ge tereo a
a ſepſis i geigz miß⸗
gecgi ſiei puals
Mußtins nala an
ſenesniſtora wiſn
ſirit gleennie
Guuntnda rrocci
pgillerſcr giin
Ptyoſpälnnsdide
16)pisieiln
4nctieteegtien
llk ipiumn 72fete
e lum r fſzer in
lit⸗ Sllalzest

1lunum

de nuptie aleg e
s nuptij ſwoe
vonſa vo humana
pfuit mi ur ie
os elegit i ipſo ai
uptiap ples ſit ös
pptie gllegoꝛice gi
cleſan ſpoſam
teles e redit ie

ſunt ropologice

eir aie n hi⸗
vomiugij fiqes, 5
btie ſunt anago
ium noſtꝛu erit
deamr exulte
uenerunt nnp
ſe.Ad bas nup
d cenam nuptia
uirgines hrucẽ
(lauſa e igaua
bois in carnoli
bois in nꝛum
ſpuͦs incꝛeani ſoci
Prime nuptie di
i naturam diuine
copulauit ſecue
Natia Caritatis9
bin gloria quuo
muͦ ſponſ ſecꝛeto
t his aqua terhe
uinu iocuditatis
e. Polſumus en
nibus bic im ſen
Hi r eccleſe illl
na i mero ingi⸗
pater fuio hnn
uniuit ſt thili
merus nirginalis,

quancoetlit ſbi L

Pꝛime partis.

ſcriptis. Tertius tpᷣs gre.quo euangeliſtaruzʒ
pconijs.quaſi teꝛcie diei luce mudo refulſit.iĩ
quo dominus i caꝛne natus appaꝛuit ⁊ nupti

as celebrauit. uñ Oſee. Uiuificabit nos poſt

duos dies ĩ die tercia ſuſcitabit nos.⁊c.Sed
ad hoc ꝙ in chana galilee.i.ʒelo tranſmigꝛa
tiõis eedẽ nuptie facte phibẽt ſignificat eos
gra dei dignos eẽ: qui zelo deuotiõis feruere
ac de uitijs ad vtutes.et de trẽis ad e᷑na no
runt tꝛanſmigrare.Et ſ̃j Augu.miſteꝛia que
illo dñi miraculo latẽt uideamꝰ. Opõtebat
iplere ĩ xpᷣo que de illo ſcꝛipta eꝛãt. Illa eꝛãt
aqua. ecit aũt ð aqua uinu.cũ apuit eis ſẽ
ſuʒ ⁊ expoſuit.Sic eĩ ſapit ꝙ nõ ſapiebat ⁊ ĩ
ebriat ꝙ ñ ĩebriebat. Ut aut dicit Alchiuinꝰ
miſtri fũt doctores noui teſta.qui ſcripturas
ſpualiter alijs ĩterptant᷑. Aꝛchitriclinus ueꝛo
= aliquis legiſpitus.ut Nichodemꝰ gamaliel
ſaulꝰ. um eꝛgo talibus euangelij ueꝛbuʒ cõ
mittit ꝙ i litteꝛa legis occultat᷑:quaſi uinuʒ
de qua factü architriclino pꝛopinat᷑. Et beñ
ĩ domo nuptiarum tres oꝛdines diſcũbentiuʒ
altitudine inteꝛ ſe diſtantes deſcribunt qꝛ ec
cleſia tꝛibus oꝛdinibus fideliũ conſtat.ſ.cõiu
gatoꝛu.continẽtiũ.doctoꝝ.Optimũ aũt uinũ
xps uſq; adhuc ↄſeꝛuauit.i.euãgeliuʒ ſuũ uſ
q; ĩ ſexcã etatẽ diſtulit.Sed alijs pꝛopteꝛ ꝓli
xitatem uitãdã obmiſſis.de nuptijs tꝛipologi
cis ppteꝛ moꝛalitatẽ aliqtulũ latiꝰ uideamꝰ
Spaaliter eꝛgo ĩ chana galilee fiunt nuptie
qñ ĩtꝛa ſancta eccleſiã ſiue ↄueꝛſatõnẽ bonã.
ꝑ feruorẽ xpᷣo fideles aĩe ſociant. Chana eĩ
ſierpꝛetatuꝛ ʒelꝰ ⁊ ſignificat feruoꝛẽ dilectio
nis galilea ueꝛo ĩteꝛpᷣtatur tranſmigꝛatio fac
ta ⁊ deſignat eccleſiã. Ex qua ĩteꝛpꝛetatione
hoc oñdit᷑ qꝛ illi feciliteꝛ ad has ſpuales nup
tias ueniũt.⁊ diſcũbentes digni chriſto ſunt
ꝗ feruoꝛe dilectõnis ⁊ gelo amoꝛis dei tacti.
mala opeꝛa reſpuere. ? bõa amare didicerũt
ac de uitijs ad uitutes et ð ſtatu culpe ad g
tiã necnõ de teꝛrẽo amore celeſte deſyderiũ
⁊ a ſeipſis ĩ deuʒ trãſmigrauerũt.In ſcta nã
q; eccłia ſiue ĩ ſpualis uite ↄueꝛſatõne hone
Na. ꝛeſpuẽtes mala amamus bona.⁊ poſtpo
nentes trãſitoria. trãſmigramus ad et᷑na.Ad
boc facit. ꝙ ille eximie nuptie in ãnunciatõe
quando bt᷑a uirgo celi nupſit aꝛchitecto.ſũt
in galilea facte. ad ĩſinuãduz ꝙ mẽes apta nu
ptijs ſpũalibus debet eẽ in trãſmigratoe. In
his nuptijs ieſꝰ ſaluator.i.ꝗ ppłm ſuũ ſaluat
a pct᷑is eoꝝ aquã conuertit ĩ uinuz qñ cõueꝛ
tit ĩpium ⁊ facit piuʒ qñ aufert culpã ⁊ ↄfeꝛt
graʒ. Sed ad pces bte uũginis que ſp cõpa
titur mileꝛis.ĩplentur ydrie: ⁊ aqua triſticie.
cõuertitur ĩ uinum cõſolatõis ⁊ deuotionis ĩ
tne. Sex ydrie ſũt quinqʒ ſẽſus corꝑis. cum
uno ſimplici ſeſu aie.Sed ydrie dicunt lapi
dee.qꝛ ſeſus nr̃i ante graʒ obdurati ſut ꝑ cul
paʒ Iſtas ydrias aqua iplemus.quãdo fletu
nr̃e cõpuũctõis omnes ſẽſus nr̃os a culpa trãſ

Capi. xxv.

acta pfecte lauamus. Tali aqua purificàt iu
dei.i.uere cõfeſſoꝛes xpᷣi:ꝗ ñ tm̃ confitentur
eum uoce oꝛis.ſʒ etiã opere manuũ in uerita
te coꝛdis. Capiunt ãt ydrie metretas bĩas uł
tꝛinas.binas.qñ flemus que cõmiſimꝰ õlecta

tiõe ⁊ cõſenſu. Trinas uero quando fletibus

purgamus nõ ſoluʒ delectatiõeʒ pꝛauazʒ ⁊ cõ
ſẽſum.uerũetiam opꝰmalũ.Aqua deniq; ĩ ui
nũ cõuertitur.qñ fletũ culpe iocũditatis gtie
ſequit. Uł ẽt quãdo in mente hoĩis opus dei
qꝙ laboꝛanti pꝛius nõ ſapit.ꝑ ſpualẽ intelligẽ
tiã illuminato dulceſcit.Omnis aũt bõ pᷣmũ
uinũ bonum ponit.qꝛ hõies ea que ad uinuʒ
ptinẽt.ſ.delectabilia amant et querũt ĩ pñti.
deinde ꝙ deteriꝰ ẽ.qꝛ amara iuenient ⁊ reci
piẽt ĩ futuro.Sic ergo diabolꝰpᷣmo ſuggerit
aliqua ſub ſpecie boni:⁊ cũ quis ꝑ cõplacẽti
am inebꝛiatus fuerit:tunc qð deterius eſt.ſ.
enoꝛmitates diuerſas in peccatis ſuperindu

cit. Sed chꝛiſtus non pꝛimo uirum bonũ po

nit.ſed impoſterũ ſeruat.qꝛ a pꝛincipio ama
ra ⁊ dura ꝓponit ga arta ẽ uia q̃ ducit ad ui
tam ⁊ oẽs qui pie uolũt in xpᷣo uiuere amari
tudines ⁊ tribulationes patiũt᷑.ſed in futuro
delectationes ⁊ gaudia ↄſequunt᷑.⁊ pua ſũt
bõa que nobis tribuit ĩ pñti tꝑe ad cõpatõeʒ
futuroꝛũ que nobis daturus eſt in eternitate

Bonus medicus nũq; dat bonuʒ ⁊ puꝛũ uinũ (S .

Imouñ q euaſit de infirmitate c;din ẽ ð̊
bilis donec pf̃ectã Habeat ſanitatẽ. ſed dat ſi

——

uinũ aqua mixtu ſic Boĩe exiſtente ĩ uta

iſta q;uis euaſerat infirmitatẽ peccati iñ de
bilis ẽ ⁊ põt recidiuaꝛe:dat dñs uinũ mixtuʒ
aq tribulationis.ſed in fine quando habebit
perfectam ſanitatem: tũc dabit uinum purũ
eterne conſolatiõis.te pꝛedictis ydrijs ⁊ me
tretis ſic dicit Sern. Sex ydꝛie poſite ſt᷑ his.
qui poſt baptiſmũ ĩ peccata labutur. Pꝛima
ydria ⁊ pꝛima purgatio in cõpuctione ẽ de qᷓ
legimu s:qm in quacũq; hoꝛa igemuerit pec
catoꝛ oẽs iniqtates eius nõ recoꝛdabut. Se
cũda ueꝛo coreſſio eſt.Omnia ſi quidem ĩ cõ
feſſione lauãtur. Tertia elemoſinarum largi
tio. Pinc enim habes in euangelio. Date ele
moſinã ⁊ oĩia munda ſunt uobis. Quarta ẽ ꝛe
miſſio iiuriarũ.ſᷣm ꝙ oꝛantes dicimus dimit
te nobis debita nra.ſicut ⁊ nos dimittimus ðᷣ
bitoꝛibus noſtꝛis.Quinta ẽ afflictio coꝛpoꝛis
uñ exoꝛamus ut mũdi ꝑ abſtinẽtiã deo cana
mꝰ głiam. Sexta ẽ obedia pᷣceptoꝝ: ficut au
dierũt diſcipuli:ꝙ utinã mereamur audire ⁊
nos uos mudi eſtis ppter ᷣmonẽ queʒ locutꝰ
ſũ uobis nimiꝝ qꝛ non erant ſicut hi ð ꝗb di
cit᷑. ſermo meꝰ n capit ĩ uobis ſed ĩ auditu v
bi obedierãt ei. Pe ſunt ſex ydrie poſite ĩ pu
rificatiõeʒ noſtrã ⁊ qᷓ uacue ſut ⁊ plene uẽto
ſi ꝓ inani gloꝛia obſeruantur. Aqua replent
ſi timoꝛe dei cuſtodiant᷑: qm timoꝛ dñi fõs ui
te. Aqua inq; timoꝛ domini eſt: ⁊ ſi minꝰ ſapi
da.ſed optime ꝛefꝛigeꝛãs animaʒ noxijs deſy
1 2

Se ad

Arnt

—

V.

De pᷣma eiectione uẽdẽtiũ de

derijs eſtuãtẽ. Aqua ẽ qᷓ iacula iimici ignita
poſſit extiguere. Sʒ dina vtute aqᷓ mutatur
i ninum quoniam perfecta caritas foꝛas mit
tit timoꝛe. Dicũt aut laꝑidee ydrie non ta pꝓp
duriciã qᷓ; ꝑꝑ ſtabilitatẽ. Capiẽtes ſingłe me
tretas bias ul trinas. Due metrete tioꝛ gehẽ
ne ĩcuꝛꝛẽde:tioꝛ glie amittẽde.Sed q; hec ðᷣ
cõtingẽti futuꝛo ſũt: ⁊ blãdiri ſibi põt aĩa:di
cẽs poſtq; aliq;diu in uoluptatibus tuis uixe
ris.ages pẽitentiã: ut nec iſtã pdas nec illã ĩ
curras.bonũ ẽ adhiberi ⁊ terciuʒ.ꝗ utiq; ſpi
ritalibꝰ notꝰ ẽ. eo utilioꝛ quo ð pñti ẽ. Timẽt
ꝗ nouerũt ſpiritalẽ cibũ ne qñ foꝛte frauden
tur eo. Ipᷣe ẽ pãis angeloꝝ panis uiuus.pãis
quottidianus. Pic ẽ de quoꝓmiſſum ẽ gꝗa cẽ
tuplũ accipiemus ĩ q̊ ſeculo.Sicut eĩ meꝛcẽ

narijs ⁊ cibus quottidianus dat i ope.? mer

ces ſᷣnat᷑ ĩ fine: ſic dũs uitã ĩ fine reddet ⁊ ĩte
riʒ cẽtuplũ ꝛepꝛomittit ⁊ exbibet. Quid ergo
miꝝ ſi timet ne ꝑdat hãc gr̃am.ꝗ iaʒ ſecutꝰẽ
eã. Pec ẽ metreta tcia quã ſ̊ diſtictõe ſignã
ter poſuit.eo ꝙ nõ oĩm ſit q; nec oĩbꝰcẽtuplũ
ꝛepꝛomittit᷑.Et iteꝝ Ber. Queramꝰ ergo mẽ

ſuras quas ydrie capiebãt binas aut trinas.

ſvm A*Hα Häzæ ſaluator tri licẽ nobis aquã apponit ?

= dlua

—

r&α

pfect oĩs erit: ꝗ has tres metretas hre potu

erit. Dloꝛat ipſe ſuꝑ lagaꝝ ⁊ ſuꝑ ciuitatẽ hie

ruſalẽ.hᷣ ẽ aq pᷣma.Sudat iminẽte paſſionis
hoꝛa ⁊ h̊ ẽ pᷣa.nõ ab oculis tm̃ ſʒ a toto cõpo
re manãs: rubea ꝗdẽ ⁊ ſãguiea. Tertia ueꝛo
una cũ ſãguine manauit ex eiꝰlateꝛe. Et tu G
pmã bhẽs ſi de peccatis cõpũctus ↄſcĩe ſtratũ
ꝛigas.Secuũd hẽs.ſi ĩ ſudoꝛe uultus tui pãe
tuo ueſcaris. ⁊ laboꝛe pnie cõpꝰtuũ caſtiges.
Eſt aũt coloꝛis ſanguinei ſiue ppter laboꝛẽ ſi
ue ꝓpter ipᷣm cõcupie quẽ extinguit ignẽ. Ja
uero ſipficere potes uſq; ad gr̃am deuotiois
potaberis aqᷓ gre ſaluatoꝛis:⁊ ſpirituſſãcti ꝗ
ſuꝑ mel dulcis ẽ:ĩ te fiet aque fõs ĩ uitã eter
n ſaliẽtis. Et memento hanc eſſe aq; q̃ ð la
tere doꝛmiẽtis ꝓcedit.⁊ ſine oĩ moleſtia fluit
opoꝛtet eĩ ꝙ iã mõdo moꝛtuus ſit qui ĩ hac gꝗᷓ
tia ðᷣlectari uoluerit pᷣma igit᷑ a pꝛeteritis de
lictis abluit conſciam ſecunda ut futura ca
pias.extinguit cõcupiſcẽtiã tertia vo ſi ad eã
puenire merueris ſitiẽtẽ potat aiam. ̊ Ber.
Finito aut cõuiuio.dns ieſus uocauit iohem
leoꝛſũ ⁊ dixit ad eũ.Dimitte hãc uxoꝛẽ ⁊ ſeqᷓ
re me. Qui uiſo miraculo in eius nuptijs fac
to.ſtatim relicta ſpõſa ſua ſecutus eſt dim.
Et h̊ fuit pᷣma uocatio iohis.qua ad xpᷣi uẽit
familiaritatẽ ⁊ notitiã. Sponſa uero eiꝰana
chita nõie. uel ̃ʒ alios maria magdalena uo
lutarie ſicut ſpõſus eius cuʒ alijs ſanctis mu
lieribus qnʒ ẽ ſecuta. dei eĩ pfecta ſunt opa
10 ex quo nocauit unũ cõiugum conuenies
fuit ? alterum. In hoc ergo ꝙ; dominus nup
tijs interfuit:casnale matꝛimonium appꝛoba
uit.ſed in eo ꝙ ioheʒ de nuptijs uocauit itel
ligi aperte dedit.qð longe dignius eſt ſpuale

tẽplo ⁊ de Nichodemo.

mr imoniũ qᷓ; carnale. Vñ ĩ eccleſia obſerua
tur ꝙ añ copulam carnalẽ põt licite alter cõ
iugum intrare religionẽ. Oꝛatio.
mie ihe xpᷣe.qui die teꝛtia.ſ.tẽpoꝛe
gre ad nuptias.ſ. cõiuctõnes tui ⁊ ec
cleſie.p caꝛnẽ ueniſti ⁊ aquã ĩ uinũ ⸗ↄ
uertiſti: dum ea q̃ i ſcriptuꝛa ueteri caꝛnalia
uidebant᷑ ſpualia oſtẽdiſti uñ plene ſũt ydaie
qꝛ implete ſunt ꝓphetie:cõuerte qſo animaʒ
meam frigidã ĩ caritatis tue ſeruoꝛẽ.ĩſipidaʒ
Iſuauitatis tue ſapoꝛẽ.fluxibilem ⁊ iſtabilẽ
ĩ uirtutis ⁊ gre tue cõſtãtiam:mutãs aquam
totius mee ĩdeuotiõis.ĩ uinũ fructuoſe cõpũ
ctõis.quo me miſeꝝ ſꝑ potaꝛe ⁊ inebꝛiare.ac
illud tadẽ i uinũ iocuditatis cõuertere ð tua
iſericoꝛdia digneris. Amen.
de pᷣma eiectione uendẽtiuʒ de templo et
de Hichodemo. Capitulo.xxvj.
7 † Refato miraculo ĩ meſe ianua
rij fcõ.moꝛã tꝛaxit ihs in galilea
p uſq; duʒ appꝛopinquaret menſis
apꝛilis.in quo(tũc erat paſcha
iudeoꝛũ: ⁊? tũc (deſcẽdit)ſecũdũ
loci ſitum ð chana(ĩ capharnan )metropoli
galilee (ipſe ⁊ mater eins) deſcẽderũt ſur(⁊
fres eius)id eſt cognati eius ſcõᷣm carnẽ.f.⸗
ſaguinei matris uel Joſeph.ꝗ pater putaba
tur (⁊ diſcipuli eius) ꝗ ꝑ eũ erudiebãtur. J.õ
auũt capharnau.que erat metꝛopoł uoluit ue
nire.ꝗa iam inceperat gloꝛiam ſuam manife
ſtaꝛe. ¶ Et maſerunt ibi nõ multis diebus) qr
ciues capharnaũ ualde coꝛꝛupti non ſe exhi
buerunt deuotos ad ſuſcipiendum xpᷣi vociꝛi
naʒz ⁊ qꝛ iminebat tẽpus eũdi ĩ hierm ppꝓxi
mũ paſcha iudeoꝛuũ. Appꝛopinquante autẽ (¶
paſcha iudeoꝝ aſcẽdit ihs) cũ diſcipulis ſuis
(hieroſ. – metropoli iudee rʒ legis pᷣce
ptu.(Et ĩuenit ĩ tẽplo uẽdẽtes boues ⁊ oues
⁊ colubas.⁊ nuũmularios ſedẽtes) Noĩe tẽpli
ſi accipit hic ipa domus dñni in qua erat alta
re thimiamatis.⁊ cadelabꝛũ nec atriũ ſacer
dotũ ĩ quo erat altare holocauſtoꝝ ſʒ qodaʒ
atꝛiũ ubi hõies oꝛabãt ⁊ doctoꝛes docebãt et
ibi uẽdebãt ea q̃ ĩ tẽplo offerebat ⁊ qꝛ de lon
ginquo adduci ñᷣ poterãt.iõ ſacerdotes ꝗ pp
cupiditatẽ diuerſis adiuẽtionibꝰpopulum de
paupꝑabat ſtatuerũt hõies qui talia ibi uẽde
bãt.ut uẽiẽtes de longĩquo excuſatõem ð̊ ob
latõibus dimittẽdis nõ habeꝛent.Aliqui etiã
aduẽiẽtiuʒ nõ habebant peccuniam.⁊ iõ ſta
tuerat ibi cipſoꝛes.ꝗ ſh̊ cautõe tradebãt eã.
⁊ cũ hoc ultra ſoꝛtẽ recipiebãt aliqua munu
ſcula.nõ tñ pecuniã ne argueꝛent mamfeſte
facere contra legem dado ad uſurazʒ(. Et fla
gello de funiculis facto eiecit omnes).ſ.uen
dentes ⁊ (nummularios) ac(oues ⁊ boues ðᷣ
templo. æ nümularioꝝ ee (.i.pecuniam) effu
dit(⁊ ĩ diuerſa ſpſit: ? mſas(eoꝝ que erant
quaſi uaſa denarioꝛum peuertii (et deiecit:)
7 his ꝗ colũbas uẽdebat:dixit. Auferte iſta

Agt Vatittßl ecch
fit qhhn ipi Ven⸗
olut Et tora ole
eſtiidio obent o⸗
gurfi licit di gli
chriſe iueſti'oniun
Gneten lpni hibel
holes garit pecicnto

(giſcikgoos idin

ſagti iican. ⸗
naridee Wigäma
ociuinsmgdorn
leri Aolidas wedin
tii gue g olidi ac
nu dar, tſnoͤ ade
litifauore,z nibuin
gfam latgiit. Nun
gno ſinulare celeſti
Olsieckfu eſerni
i niercii donn
üngaggeu
necceſe Neperit,n
idunmeinhnn
llech S
Nogeſnr i n

barnai merropoli
Meſcidenit iiflir
is ſcom carn ſ.
h.gpater putaba
erudiebatur. Jo
etzopol noluit ue
lam ſuam manife
multis diebus) r
nupti non ſe exhi
iendum xpi docni
idi i hierlm popri
dpinquante aute (.
No Giſcipulis ſuis
iudee fʒ legis hce
detes boues ? oues
ſedetes) loie tepli
dñi in qua erat alta
bꝛu nec atmiu ſacer
Nocauſton iy goͤlaz
loctoꝛes docebat et
ferebat ? e de lon
i ſacerdotes g hp
tionib populum ge
qui tslia idi nede
1o excuſatöen dob
abeꝛent Fliqui etii
peccuniam. io ſin
cautoe tradeba ee
ipieba gliqua nunn
rgucꝛent mannie
. ſiulrs .Et fla
ido ad uſin
jeci nnre) uen
eiecito
ac(oues ? boſe⸗

a runi ef,
jſas c] ne cran
ileniſeteren
rtt. Afen

3

Pꝛime partis.

hic ð loco iſto:⁊ nolite facere )opere ueſtro
illicito(domũ patris meiq ẽ domꝰ oꝛatõis
domũ negociatõnis) æ mercationis. Bis legi
mus ihm aſcẽdiſſe hieꝛoſolimã ĩ paſcha ſel ĩ
5mo anno pᷣdicatõis ut hᷓ ⁊ iteꝛũ illo ãno quo
paſſꝰ fuit.Et h̊ qdẽ ĩ pncipio ſignoꝝ expullit
uẽdẽtes de tẽplo.ſʒ ſo ad paſſionẽ ueniẽs ex
pullit uẽdẽtes ⁊ emẽtes duiꝛius agẽdo multo
ppe maioꝛ numerus erat emẽtiũ qᷓ; uenden

tiu: Dic quoq; remiſſa quadà de icrepatione

utit dicẽs.nolite facere domũ patris mei do
mũ negociationis.ibi et durioꝛibus ſᷣmonibꝰ
utebat᷑ dicẽs nolite facere domũ meã ſpelun
cã latronũ. F ecit ãt flagellũ de funiculis.qa
ſm Augꝰ. de peccatis nr̃ is ſumit materiã uñ
nos puniat. Ipa ei ꝓtelatio peccatoꝛuʒ ʒ ꝙ;
peccata peccatis addũt ꝗqdaʒ funiculi dicũt᷑
UVñ i puer.qr̃ ꝙ ipius funiculis peccatoꝛum
ſuoꝝ ↄſtrigitur. Miſtice ſᷣʒ Alchiuinũ quot
tidie deus ſpualiter eccleſiam ſuã ĩtrat ⁊ q̃xr
unuſqſq; ouerſet attẽdit. Caueamꝰ ergo ne
ĩ eccleſia dei fabulis uel ꝛiſibus uel odijs uel
cupiditatibus uacemꝰ.ne impꝛouiſus ueniẽs
nos flagellet. et de eccleſia ſua nos eijciat fſʒ
Augu. Uẽdẽtes ĩ eccleſia ſũt.ꝗ qᷓ ſua ſũt que
rut. nõ ꝗᷓ ihn xpi. Uenale totũ hñt qa redimi
uolut. Et nora ꝙ; ꝑ oues iĩnocẽtes ꝗᷓ ſuo uelle
ꝛe ue ſtiẽdis pᷣbent oꝑa munditie ⁊ pietatis ſi
gnant q̃ uẽdùt.dũ ꝓ laude humana ſub ypo
chꝛiſi ⁊ ĩ ueſtibꝰ ouium gerũt. Ipochꝛite nã
q; mẽtem lupinà habẽt ſub ouina pelle. Per
boues ꝗ arãt pꝛedicatões celeſtis doctrine ſi
gnificãt quos uẽdũt ꝗ nõ amoꝛe dei ſʒ p que
ſtu tpali pdicant. Der boues ẽt ꝗ laboioñ ſ t
ſignari pnᷣt illi:qui magnos laboꝛes ſuſtinent
pꝛo diuinis ut ꝑ hoc in eccleſia ualeant ꝓmo
ueri. Colũbas nẽdũt: qui acceptã ſpuſſcti g
tiã que pꝑ colũbã accipitur non gratis ſed ad
pmiu dat.⁊ ſi nõ ad queſtum pecunie ad uul
gi tñ fauoꝛez tꝛibuüt nõ ad uite meꝛitũ.ſʒ ad
gram laꝛgiut. Numos mutuo ĩ eccleſia dant
ꝗ nõ ſimulate celeſtibus ſed a ꝑte tenenis ꝛe
bus i eccłſia deſeruiũt ⁊ ſua nõ que ieſu que
rũt. Domũ ẽt dñi domũ negociatõis faciũt.ñ
ſolu hi ſʒ et ꝗ gradũ uel gratiam ſpirit alẽ q;
in eccleſa pccperũt.nõ ſimplici ĩitentione.ſʒ
cã humane retꝛibutõnis exercent. Oẽs iſtos
eiecit de tẽplo xpꝰᷣſignans ꝙ ſũt excluſi de tẽ
plo glłie ſancte dei. Qui ergo nolũt de eccłia
7 de domo celeſti ueniente dño auferri aufe
rãt iſta de actibus ſuis. ⁊ ab auaritie ⁊ ſymo
nie ceſſẽt negotijs eijciũt᷑ enĩ de parte ſoꝛtis
ſactoꝝ ꝗ iter ſãctos poſui uel ficte bona b ap
te mala faciunt. æ funiculis peccatoꝛũ modo
ſla gellantur ad coꝛꝛectionem quibus incoꝝe
cti i fine gliabuntur ad damnatõem. Poſuit
aut qñs remediũ ⁊ opis ⁊ vbi ut doceret eos
g curam hñt eccle ſ ubditos facto ⁊ uerbo ð
bere coꝛigere. Si igit in figur ali tempo ẽt
in atꝛio eius ꝙ eſt domus oꝛatioms pꝛohibet

Capi. xxvj.

negotiatõez que honeſta putatur cũ ſit ð his
que ĩ tẽplo offerut᷑: multomagis phibet com
meſſatões.pot atõnes.riſus.lites.uaniloquii
⁊z homòi fieri ĩ eccleſia ði.Ergo cũ omis xpᷣi
actio nobis öbeat eẽ lex ⁊ pꝛeceptio.nõ licet
cãdelas uł alias merces etiã dño offerẽdas iĩ
eccleſia uẽdi nec aliꝙ officiu niñ merũ eccle
ſiaſticum exerceri.¶ Recoꝛdati uero ſunt di
ſcipuli eiuſ.qꝛ ſcriptuʒ eſt)ĩ pſalmo de xpᷣoᷣG
ʒelus domus tue cõmedit me).i.acccdit.Et
xpi eĩz facto recoꝛdati ſut ſcripture illius ⁊ ĩ
pletõis eius ĩ xpᷣo. Gonʒelus ẽ animi feruoꝛ
ĩ bonum:quo mens relicto ⁊ abiecto humão
timoꝛe ꝓ defẽſione ueritatis accendit. Unde
Augu. Fres unuſꝗſq; xpᷣianus in mẽbꝛis xpᷣi
ʒelo domꝰ dei comedat. Quis comedit᷑ ʒelo
domꝰ dei:Qui omnia que foꝛte ibi uidet per
uerſa.ſatagit coꝛꝛigi.cupit emendari:nõ qui
eſcit: Si emendaꝛe nõ potes.tolera.geme ſu
ſpira.ſuſtine paleã uerbigr̃a.Uides fr̃eʒ cur
rere ad theatꝝ ꝓhibe.mõòe.ↄtriſtare.ſic zel“
domꝰ dñni comedit te. Uides alios currere et
iebꝛiari uelle ꝓhibe quos potes.tene qᷣs po
tes.teꝛꝛe quos potes.quibus nõ potes blandi
re: noli acꝗeſcere.Si autẽ fueris frigidus ⁊
marciduſ.ad te ſolu expectãs ⁊ quaſi tibi ſuf
ficiẽs:dixeris in coꝛde tuo.Quid mihi eſt cu
rare aliena pcta. Sufficit mihi ania meg uit
ipſã integꝛã ſeruem deo.Eya non uenit tibi ĩ
mẽtẽ ſeruus ille ꝗ abſcõdit talentum ⁊ nolu
it errogare. Nuquid.n. accuſatꝰeſt & pdidit.
et nõ q ſine lucro ſeruauit. Sic ergo audite
fres mei ut ñ geſcatis. Nolite geſcere lucra
ri xpᷣo q lucrati eſtis a xpo. Pec Aug?. Abi
ſciẽdũ ꝙ gelꝰ dicit quãdã ĩtentioneʒ amoꝛis:
quo intenſe deũ diligẽs nihil ſi uſtinet ꝙ amo
ri ſuo repugnet. Ille igitur pꝛopꝛie zeluʒ dei
habet: qui nihil pacienter ſuſtinere poteſt 2
tra honoꝛem dei quẽ maxime diligit. Nos at
debemus diligeꝛe domũ dei ĩ tantum ꝙ Zel“
eius nos comedat.cũ ſi quid cõtrarij fieri ui
demus. ſtudemus etiã quãtũↄq; chari noſtri
fut qui hec faciũt remouere:nec timemus ꝓ
pter hoc aliqua mala ppeti Attendẽdum eſt
aut quanti meriti ſit zelꝰ domus domini ⁊ ge
neraliter oĩs zelus bonus.cuius actum inter
pᷣma opera xpᷣus oſtẽdit. cuiꝰmerito phinees
pactuʒ ſẽpiterni ſacerdotij accepit.cuius fer
uoꝛe Mathathias legẽ defendit: cuins igne
ſuccẽſus Pelyas pꝛophetas balaal iteꝛfecit.
Et dixerunt ei iudei.qð ſignũ oſtendis nob.
qꝛ hec facis.i.qꝛ cum tanta auctoꝛitate ⁊ po
teſtate nos expellis. Nõ uidet᷑ hoc tui officij
eẽ: nec cꝛedimꝰ tibi liceꝛe.Eꝛgo oñde nob ſi
gnuz quo czedamꝰ. Quauis mn. factum eẽt bo
nüu de ſe nõ tñ ꝑtinebat ad quẽlibet hoc face
ꝛe:ſʒ ſolum ad eum qui haberet auctoꝛitatẽ
coꝛꝛigendi exceſſus ſacerdotum.ꝙ non coͤue
niebat alicui de cõi pplo. cũ ſacerdotes eeënt
ſuper ioꝛes in populo illo:ſed ꝓphe quâdeqʒ
1 3

De pᷣma eiectione uẽdẽtiũ de

mittebantur ad hoc ſpẽalr a deo. ¶um eꝛgo
xpᷣs nõ eſſet filius aaron.⁊ ꝑ conſequens nec
pontifex ᷣ legẽ.nec eſſet rex ĩ 2ſpectu ppli:
nõ appaꝛehat eis.quare ſic auctoꝛitatie eijce
ret eos.mẽſaſq; ſubuerteret niſi dina auctoꝛi
tate ꝓpheta magnus miſſus eſſʒ:⁊ iõ petier̃t
ſignu )miſſionis ſue.Nõ auſi manꝰ in eũ iij
cere. Signũ petũt.ut ſue potẽtie fidẽ capiãt.
familiare.n.eꝛat iudeis ſigna qꝛeꝛe.ut pote p
ea ad legẽ ⁊ fidẽ uocati.Queꝛebãat aũt nũc ſi
gnũ.nõ ut cꝛederẽt ⁊ uenerarent᷑.ſed quaſi ð
ſpantes. ꝙ ſignũ oſtẽdeꝛe nõ poſſet.⁊ ſic eum
derideꝛẽt ⁊ ĩpugnarẽt. ꝙ ex hoc patet.qꝛ ſta
ti dictũ ſuũ ipugnauer̃t. Dedit ergo eis ſignũ
poteſtatis dine i ſuſcitatõe coꝛꝑis ſui ppria v
tute.æ q praue qrebant.nõ dit eis nignũ ap
tũ ſed occultuzʒ. ⁊ ĩ figuꝛa de ſua ꝛeſurrectiõe
q digni nõ erat ut pᷣdiceret eis reſuꝛrectionẽ
ſui corꝑis manifeſte. Unde(rñdit ⁊ dixit eis
Soluite tẽplũ hoc.⁊ ĩ tribus diebꝰ excitabo
illõ) Poc at᷑ dicebat ſpualiteꝛ ðᷣ tẽplo coꝛpis
ſui.i.ĩtranſitiue hoc eſt de templo ꝙ ẽ corpꝰ
ſuũ.loquẽdo ð coꝛꝑe ſuo ſub nõie tẽpli qꝛ hu
manitas xpᷣi erat ſpẽale hitaculum ipᷣius ði.
Tẽplu eni dr̃ ĩ quo ðus ĩhitat.⁊ qꝛ ĩ coꝛpoꝛe
xpᷣi dinitas inhabitat: iõ corpus xpi tẽplũ dei
nõ ſolu ſ̃m aiam ſed ẽt ᷣm coꝛpus dr̃. Nec di
cebat hoc ipando uel cõſulendo uł hoꝛtãdo
ſed id ꝙ factuꝛi erat pᷣdicendo. æ denuciando
ñ ei ẽ uerbu ſductiuũ ad hoc faciẽdũ cũ fuit
ſimplr malũ ex ꝑte iudeoꝝ:xps aũt non pote
rat iduceꝛe ad malũ.ſed eſt vbu denũciatiuũ
eius ꝙ erat ꝑ ipᷣos fiendũ:quo hoc ꝙ affecta
bant ömonſtrat nõ eſſe abſcõdituz.q.d.ſolui
te.i.ſoluetis:quia ĩ paſſõe xpi aĩa fuit ſoluta
a coꝛpe ⁊ ſanguis a caꝛne.⁊ ↄtinuitas mẽb:o
rũ ĩfixõe clauoꝝ ⁊ lacee.⁊ ego vtute ĩ me la
tẽtis dĩnitatis excitabo q̃i a ſomno illo teplũ
ꝑ uos diſſolutũ.dedit ergo eis ſignũ ꝛeſuꝛꝛec
tionis futuꝛũ qꝛ in hoc maxie potẽtia ⁊ vᷣtꝰdi
nitatis eins ondit᷑ nõ eĩ puri hõis ẽ ut ſe moꝛ
tuis excitaret: ſed ſolus xpᷣs ꝗ ĩteꝛ moꝛtuos li
ber fuit.hoc potẽtia ⁊ vᷣtute dinitatis ſue fec᷑
hoc ẽt fuit ſignũ potẽtie ⁊ remiſſionis ꝙ ſolü
Peccatoꝛibus cõpetebat. Et qꝛ ddit eis ſignũ
ĩ figura.uocãs corpus ſuũ tẽplũ iõ illi carna
les hoc nõ ĩtelligẽtes.ſed de ĩaĩato tẽplo euz
bhoc dicere putantes:deridebãt eũ ⁊ uolebat
argtieze dictũ ſuũ ꝑ mateꝛiale tẽplũ dicentes
Quadꝛagita ⁊ ſex ãnis edificãtũ eſt tẽplũ G
Vi.ꝛeedificatuʒ (⁊ tu ĩ tꝛibꝰ diebus excitabis
ulud) Voc dixerũt öridẽdo quaſi eſſet ipoſſi
bile. t multoplus deriſiſſẽt: ſi ꝛeſurrectõem
ſui corpis manifeſte pᷣdixiſſet.qr difficilius ẽ
ſuſcitare moꝛtuum.q;ᷓ edificaꝛe tale templũ
Kt nõ loquũt de tẽplo facto p ſalomonem.qr
illõ fuit edificatũ in ſeptem annis ⁊ pfectum
? poſtea ꝑ nabuchodonoſoꝛ de ſtructum: ſed
loquũtur de teplo reedificato ꝑ zoꝛobabel et
neemiam poſt captitatem babilõicam.ꝙ fac

tẽplo ⁊ de Michodemo.

tum fuit ĩ xlvi.ãnis.anteq; cõpleret᷑ inimicis
ꝓhibentibꝰ.qe indei ĩpediebatur ĩ edificatio
ne templi a natõibus i circuitu eoꝝ exiſtenti
bus (multi autem tuc credideꝛunt) i. credere
icepeꝛumt(i nomine eius) id eſt in ſue dinita
tis notꝗqmine.cuius notã fecit ꝑ ſigna.⁊ ideo
ſegtur (uidentes ſigna qᷓ faciebat Nnde pa
tet qõ ĩ fide adhuc ↄfirmati nõ fucꝛit.q; mma
gis ſignis.q; ex deuotiõe cꝛedideꝛũt( Ihs au
tem nõ credebat ſe eis.eo ꝙ ipſe noſſet omẽs
⁊ ꝗad eſſet ĩ homĩe ſciꝛe em ea qꝗ̃ ſunt ĩ coꝛde
hõiuzʒ.ſolius dei eſt ꝗ ſolus cõda plaſmauit.
⁊ idðo ſciuit ꝙ iſtabiles eꝛant ⁊ ĩ tempe temp
tatiõis recederẽt. Quapꝛopter (ut dicit beda
monemur.ut nunqᷓ; de nr̃a conſcia ſecuꝛi ſi
mus.ſed ſemꝑ ſoliciti formidemus.qꝛ qõ nos
latet.eteꝛnu arbitrium latere nõ ualet. Dubi
tat hic que nã ſigna uideꝛũt facta a ihdu cum
nulluʒ legamus eü tũc ſignuz feciſſe ĩ hirłm
Ad ꝙ poteſt dici uno mõ ꝙ multa facta ſunt
ibi tuc a ihu q hic nõ hñtuꝛ.nã euageliſte mł
ta ſcienter pᷣteꝛmiſeꝛũt de mizaculis xpᷣi.cum
tot feceꝛit.ꝙ non poſſent ſcꝛibi de facili.Alio
modo q; ĩter cetera miracula põt maximũ ꝛe
putari ſiguũ.ꝙ cuũ flagello uno ihs de templo
ſolus ⁊ paꝝ adhuc reputatus eieceꝛit młtitu
dineʒ hõim. Oina ꝗdẽ uirtus ĩ illo facto ope
rabat.q̃ apparebat i effcctu cũ uolebat. Cor
pus ei xpᷣi erat ſſtrumẽtum dinati cõiunctuz
⁊ iõ ꝗdaʒ fulgoꝛ radioſus ⁊ mirabilis egꝛedi
ebat᷑ de uultu ⁊ oculis eius uirtute dina eos
deterrens: quo terꝛitri ſacerdotes ⁊ leuite et
alij nõ audebant nec poterãt ei r̃ſiſteꝛe ſicut
7 ĩ paſſiõe uox illa diuinitatis ꝙdazmõ ĩſtꝛu
mentũ eꝛat magnam armatorũ multitudineʒ
legit᷑ proſtrauiſſe. VUnde Pieronymus i Ma
theo ð ſecunda eiectione. Plurimiq; arbitꝛa
mur maxima eſſe ſignoꝛũ quod Tazarus ſuſ
citatus ẽ quod cecus ex utero lumẽ accepit.
ꝙ in ioꝛdane uox audita ſit patris.ꝙ tꝛaſſigu
ratus in monte gloriaʒ oſtendit triuphantis.
mihi autem inter oĩa ſigna que fecit dominꝰ
hoc uidetuꝛ eſſe mirabiius ꝙ unus homo.æ?
illo tẽpoꝛe contemptibilis ⁊ intantuʒ uilis ut
poſtea crucifigeꝛetur.ſcribis ⁊ pharizeis con
tꝛa ſe ſeuientibus.⁊ uidentibus lucra ſua de
ſtꝛui.potuerit ad unius flagelli uerbera tan
taʒ eijcere multitudinem menſaſque ſubuer
tere. ⁊ ↄfꝛingere cathedꝛas.⁊ talia facere q ĩ
finitus nõ feciſſet exercitus. Igneũ.n. ꝙdaʒ
atqʒ ſidereuʒ ꝛadiabat ex oculis eiꝰ.⁊ diuini
talis maieſtas lucebat ĩ facie. ̊ Pieronymꝰ
De his autẽ ꝗ cꝛediderũt ĩ nomine eius ẽ ſci
endum. ꝙ; ſᷣm Auguſtinum illi credũt ĩ noĩe
eius ꝗ ſolu ꝓpter ſigna cꝛedũt ⁊ adheꝛent no
mini eius ꝗ nõduʒ ſacramentũ baptiſmi pꝑce
betunt uelut cathecumĩ. hoc ẽ inſtructi.⁊= r
plenaʒ fidẽ ut oportet nõ habẽt in xpᷣm ⁊? eiꝰ

ſacramenta.ideo adpuc non credit ſe eis.qr

eccleſia nõ dat eis coꝛpus xpᷣi:quod quidem

mmulpcoorzer
ipoli enure? ſn
grerpelcrt⸗ ben
Cciemngiſter innt
bi gliori cocec an
ſogeni inſtnert.
ſudior dlligetia ig
liſgniftcabar gern
uebar Un Pedi.
te conesſecreg eiſ
fia figerins
Onn. Pechecn
talitpenbfidcimic
qad fo giner dde
li ſoo ſecic t⸗
lutare. . baptiſne
oſua innate e utr
toq ſua ac reſume
dumcc aclinner
eſeis Di gruet
Uümanslegtt gie⸗
nienmitnscorffert
Dahrinngefeeeſt
benfiefiiheſbie
cs nildiair
entluct hegdeun
eſtei 1 üee
midi, poniesn
Gi eſtciüt nidn
ſiale niütibitn

copleret ini
diderek inimt ⸗
an äſcaes
i 8 exiſtenti
ar r)i credere
. in ſue dinitg
ien agu⸗ e
tieat Arde
no fuexĩ

l.ma

didenit d Ba

Piſe noſſeron

cd ſunt i corge
Ecdae Plaſmmanit.
Titempe temnp
Ne (ut gicit beh
i onſcig ſeciniſt
idemus cg go no

et. Du
t facta a ihn

nigz feeſe hiin
multa facta ſunt
e ni euägeliſtemt
nuaculis ppi, cum
lla bot maxim ꝛe
mno ihs ge templo
i eieceꝛit mltitu
slillo facto ope
cü uolebst. Cor
linati cöiunctug
mirabilis egꝛedi
lirtute dina eos
dotes 1 leuite et
lei fſiſteꝛe ſicut
is aͤgzmo iſtꝛu
oru multirudine;
leronymus i Ma
Plurimiqz arbitna
nod Lazarus ſuſ
ero lumẽ accepit.
t parris leiſtign
endit miiphantts.
que fecit domin⸗
g unns homd.
intantuz uilis ut
pharizeis con
bus lucra ſus de
elli uerberg lan
nenſaſane ſubuer
,7 talis facereq
õ
oculis eie d diuifil
acie H Piefonm.
iĩ nomine eils e ſci

Pꝛime partis.

coꝛpus ſicut cõficeꝛe non poteſt niſi ſaceꝛdos
ↄſecꝛatus.ita nullus ſumere dʒ niſi baptiʒatꝰ
Et ſᷣm Ariſ.iſti ꝗ ppter ſigna credcbt i nõie
eius ñ firmiter nec ꝑfecte credebãt ĩ eũ.⁊ iõ
nõ cõfidebat i eis ſicut ĩ diſcipuł ꝑfecte ⁊ fir
miter credẽtibus.nec recipiebat eos ad ꝑfec
tõʒ. ⁊ cõuictũ.ut cũ eo ĩſeꝑabilr hĩtarẽt.nec
oĩa ſua dogmata ⁊ ſecꝛeta eis ↄmitebat.nec
eis altioꝛa miſteria fiõi reuelabat:qꝛ hoꝛum
credulitas ñ erat ex fide firma.ſʒ ex ſuſpitio
ne q; ð xpo recepãt ꝑpꝑ ſigna.nec eſtimabant
eũ deũ ſʒ hõiem a deo miſſũ doctoꝛeʒ uerita
tis. Et iõ ſignat᷑ euãgeliſta ut oñdat eos iĩper
ecte credere. nõ dic ꝙ crederẽt ĩ eum qamnõ
dũ credebãt ĩ eiꝰdiuinitatẽ.ſʒ dicit ĩ noie eiꝰ
.i. illud ꝙ de eo noĩetenus dicebat.ſ.ꝙ iuſt?
2 hꝰmõi. Uñ(Michodemus ) iĩter iſtos (pꝛin
ceps)ac unus õ((phariʒeis) ⁊ pꝛĩcipibus ſeu
magiſtris (iudeoꝛu) q ĩ tenebꝛis huius erro
ris erat(nocte ab ieſuz) ⁊ ad lucẽ uẽiſſe phi
bet᷑. Ipe ꝗqdẽ ĩ tenebꝛis erat ñ lux.qr ũ rena
to., Et iõ nocte ad luceʒ (uenit) q illuminari
uolebat. Pꝛe time quoq; populi quẽ offẽde
re metuit.cuũ eſſet unus ð ꝛectoꝛibus:qꝛ tunc
populꝰꝑ doctoꝛes et ſacerdotes gubernabat
ĩ palã uenire ⁊ ſciri nõ andebat.ne ð ſynago
ga expelleꝛet. Pꝛe uerecuũdia ẽt palaʒ addiſ
cẽdi qꝛ magiſter ĩ iirrł eãt.ſecrete ⁊ extra tur
bã alioꝛũ docẽdꝰad ihm ſolus uenit: ut ab ip
ſo pleniꝰinſtrueꝛet᷑. In hoc ẽt ꝙ nocte uenit
a ſtudio ⁊ diligẽtia ĩqſtiõis ↄmẽdat᷑.⁊ ſecꝛe
tu ſignificabat. ꝙ extra ſcriptuʒ diſcere vita
tẽ uolebat. Unñ Beda. Hic uenit ad ihm noc
te. cupiẽs ſecreta eiꝰ a locutõe diſcere miſte
ria fidei: cuius aꝑta oñſione iã rudimẽtũ ꝑce
pat. Pec Beda. Et qꝛ pꝛudẽter apta ſigna no
tauit pleniꝰfidei miſteria ꝛegqrit: ⁊ idᷣo de his
q̃ ad fidẽ ꝑtinẽt doceri meruit. Inſtruxit em̃
eũ dñs ð ſecũda ⁊ ſpuali generatiõe ſeu nati
uitate. ſ.ð baptiſmo ⁊ de itꝛoitu regni dei.ac
ð ſua dinitate ⁊ utraq; natiuitate.de paſſiõe
quoq; ſua ac reſurrectõe ⁊ aſcẽſione.necnon
ð utroq; aduẽtu: et pluribꝰ alijs ad ſalutẽ ne
ceſſarijs. Uñ ↄgruẽter hoc euãgeliuʒ ĩ feſto
trinitatis legit q; ĩ eo de baptiſmo qr̃ qͥ ĩ no
mie trinitatis confert. Poc ꝗppe ſacramẽtũᷣ
baptiſmatis ẽ neceſſitatis: ⁊ iõ opoꝛtet ꝙ; ha

beati re ſi ẽ ipoſſibile.łᷣ ĩ uoto quo ad pᷣoccu

patos: nã ubi ↄtẽptꝰ ĩ aliquo baptiſmũ aque
excludit neq; baptiſmꝰſlamiĩs neq; ſ anguinis
pꝓgeſt ei ad uitã eternã: qr ñ põt itrorre in
gnu dði) Pomies nãq; nõ aſcẽdunt illuc niſi ĩ
q;tũ eſiciüt mẽbꝛa xpᷣi ꝑ generatõem autem
ſpualẽ uniũt ſibi.⁊ mẽbꝛa eius fiunt: ⁊ ſic uu
tute ipᷣius aſcẽdũt.¶Memo eim aſcendit)i.
aſcẽdere poterit ĩ celuũ ꝓpꝛia vᷣtute niſi(q de
ſcẽdit de celo) nõ ꝑ motù localẽ celuʒ dimit
tendo ſed carnem ð nouo ſibi uniendo q oĩs
qui aſcendit uirtute ipſius aſcendit: ⁊ ipſe ſo
lus per ſuam uirtutem pꝛopꝛiaʒ aſcendit. Si

Capi xxvj .

autem hic obijcit ꝙ plures ueteris teſtamen
ti ſaluati fũt ſine bantiſmo.dicẽdũ ꝙ nõ erat
ĩ pᷣcepto.cõſecuti ſũt tñ ſpůalem uitam ꝑ a
tiã ĩ fide xpᷣi uẽturi.et ſic habuerũt rẽ baptiſ
mi habuerũt ipᷣm etiaz in figura ĩ aliquo coꝛ
reſpõdẽte ꝑ ꝙ to lebat᷑ pct᷑zʒ oꝛiginale: Jõ ẽt
hoc enãgeliũ in feſto trinitatis legit in eo
quelibet pſonaꝝ apte expᷣmit᷑. Nam ꝑſona fi
lij ẽ q̊ loꝗt᷑.pſona pr̃is expᷣmit cuʒ dicitur ſci
mus qꝛ a deo ueniſti:ꝑſona ſpuſſãcti cum di
eit (niſ quis renatus fuerit ex aq̃ ⁊ ſpvũ ⁊c.)
Expmunt᷑ aut pſone diuine cũ ſuis appꝛopᷣa
tis. Expᷣmit aũt ꝑſona pr̃is cum ſua potẽtia:
cuʒ dicit᷑ ¶(nemo põt hec ſigna facere qꝗᷓ tu fa
cis.niſi fuerit deus cũ eo Ingna enim facere
diuine potẽtie eſt.E xpᷣmitur ꝑſona filij cum
ſua ſapia cũ dr̃ (ſcimus q; a deo ueniſti męr
Nad mgr̃m em̃ ſpectat ſapiam docere. Expꝛi
mit pſona ſpirituſſãcti cũ ſua bõitate cũ qr ¶
ſpũs ubi uult ſpirat) nõ eniʒ nr̃is meritis ſed
ex ſua gratuita bõitate ſe nobᷣ ĩfudit.Quam
uis ei pater ⁊ filius ⁊ ſpuſſanctus habeãt eã
dẽ potentiam. ſapiẽtiam ⁊ bonitatẽ:tamẽ qꝛ
apud nos nomen pr̃is ꝓpter antiquitatẽ ipoꝛ
tat ĩpotentiam:ne ſimplices hoc crederent ð
patre celeſti attribuit ſibi potentia. Silr no
men filij apud nos ꝓpter iuuẽtutẽ ĩpoꝛtat im
pitiã.iõ ne de filio dei hoc credat᷑: attriduit᷑
ſibi ſapia. Silr nomen ſpũſſaneti apud nos ĩ
poꝛtat quẽdam furoꝛem iuxta illud vſa. quie
ſcite ab homiĩe.cuiꝰſpũs in naribus eius eſt:
ideo ne de ſpũſancto hoc credat attribuitur
ſibi bonitas.fides ⁊ ↄfeſſio ſcẽ tinitatis ſi eã
deuote receperimus. ualet ĩter cefa ad tribu
lationum ꝓpulſionez .Nam(ſic git iobannes
damaſcenus) cum apud cõſtantinopoli peſti
lentia grauis eſſet: ꝗdazʒ puer ð medio popli
celu raptus cãticum ſacte trinitatis.i.ſacte
deꝰſcẽ fotis ſcẽ æ miſericoꝛs ſaluatoꝛ miere
nobis. ab angelis ẽ edoctus.ꝙ cum ꝛediẽs co
ram populo decantaſſet. mox omnis peſtilen
tia eſt fugata. Der Nichodemuʒ ꝗ uenit ad
ipm ut de ꝑtinenbꝰad fidem plenius erudire
tur: ſignificat diſcipulus hum lis ⁊ diligẽs ꝗ
uenit ad doctoꝛem ut ab ipſo iſtruatur ꝗ de
bet eũ dutciter ꝛeciꝑe exẽplo xpᷣi ꝗ Nichode
mu dulcit᷑ recepit.ac manſuete ualde ⁊ cum
gete ei loqbat ꝙ eſt cõtꝛa iraſcentes qui fu
rioſe ⁊ cũ clamoꝛe fꝛequenter locuumtur .LG
tra quos ẽ remediũ utue mollit᷑ ? ſine clamo
2e zdeze: m illud ſapientis. Reſponſio mol
lis fꝛangit iram. ᷣmo duꝛus ſuſcitat furoꝛem
Et em ſecundum. Krip.ſi famnli cum aduer
ſus eos naſcimur poꝛtant humiliter ⁊ cũ ſilẽ
tio ↄtumeliam ꝓpter timoꝛẽ rr̃m: oua uenia
digni erimus aut qᷓ; excuſationẽ heébim? nos

q ꝓpter dei timoꝛem aliquid feꝛꝛe non poſſu
mus. magis at nolum²Z. Oꝛatio.

4 domine uniuerſoꝝ qui nullaz hus
gdigeniiam uoluiſti templũ tuu fieri

De incarnatione —

in nobis eijce a coꝛde ⁊ corpe meo omnia of
fedicula ⁊ tibi diſplicẽtia:mũdãs me ab om
nibus ĩqnamẽtis ⁊ macul mẽtis et corꝑis.et
fac de me tẽplũ tihi gꝛatũ ⁊ ydoneũ ĩ quo hiĩ
tare delecteris tu cuius del cie ſunt eẽ cuʒ fi
lijs hominũ.O ſapientia que ex oꝛe altiſſmi
pꝛodiſti.⁊ magiſteꝛ qui a do ueniſti doce me
queſo a malo declinaꝛe ⁊ bonuʒ faceꝛe terre
na deſpiceꝛe.⁊ celeſtia amare ut uetereʒ ho
minẽ cuʒ ſuis actibus exuens ⁊ nouũ iduens
quaſi ð nouo natus regnũ tuu ĩtroire merear
uideꝛe. Amen.
De incarnatione. Johanntis baptiſte.
Capitulum. xxvij.
. 7 (Oſt H).ſ. cõpletis diebꝰ feſtis
I hirlm:q ẽ in una ꝑte iudee Jue
nit iſjs cu diſciplis ſuis) ⁊ credẽ
tib“ in aliã ꝑtẽ iudee.ſ.ĩ ioꝛdanẽ
gque a ſoꝛte iude ul a regno dua
ꝛũ tꝛibuũ iudea dicebat᷑. A tꝛibu ei iude que
eꝛat pꝛicipalis ⁊ regia teꝛra ubi habitauerũt
filij irl nominata ẽ iudea.et illuc ömoꝛabat
(H.)ꝑ ſuos diſcipulos(baptiʒabat).multiqʒ
fiebàt credẽtes ⁊ diſcipuli eiꝰ. Judea iĩteꝛpᷣta
tuꝛ cõfeſſio ad quã uenit ih̊s.q; xpᷣs cõfitẽtes
uel ſua peccata uel dina laudẽ uiſitat.⁊ illic
morat.qꝛ tales ñ tꝛãſitoꝛie uiſitat.⁊ illic bap
tiʒat.i.a peccatis puꝛgat.uñ Alchuinus.ꝑ iu
dedã ꝗppe ſignãt ↄfitẽtes quos uiſitat xpᷣs ubi
enĩ e peccatoꝛũ cõfeſſio uel diuinaꝝ laudũ il
luc uenit ieſꝰ ⁊ diſcipuli eius hoc ẽ doctꝛia ⁊
illumĩato ei et ibi moꝛat puꝛgado a delictis
T uicijs ꝑ baptiſmũ ſactiſpus.Secũdũ Aug.
FEps pꝛio baptizauit di ſciplos aqua ⁊ ſpũſac
to.poſtea officiuũ baptizadi eodẽ baptiſmate
diſcipulis reliꝗt.itentus pᷣdicatõi ⁊ doctrine
ſicut ⁊ apłls Daulus paucos ꝑ ſe baptigauit
ut poſſit pdicatõi fidelius ĩtẽdeꝛe. Poſtea eꝛ
go ſoli diſcipuli ihu baptiʒabãt.eo ĩteꝛĩ circa
altiõa docẽda occupato. In quo ðᷣdit exẽplũ
pᷣlatis ecceſie ↄmittẽdi ea q̃ ꝑ ifeꝛioꝛes poſſit
ↄmode fieri ut ipſi liberius poſſint ĩ altioribꝰ
exeꝛceꝛi.Et qᷓ;uis ihs tüc ñ baptiʒaret mãibꝰ
ſuis.⁊ miſteꝛiũ exhibẽdo:ſed diſcipłi eiꝰbap
tiʒabat tñ pntia maieſtatis ipſius.n.eꝛat bap
tiſmi ſacramẽtuũ.⁊ ad diſcipulos ꝑtinebat mĩ
ſteriu. Pic eſt.n. ꝗ baptiʒat.Eꝛgo adhuc ihs
baptiʒat ⁊ quouſq; baptizãdi ſumus ih̊s bap
tiʒat.uñ Augꝰ. utruq; ueꝛu ẽ qꝛ ihs ⁊ baptiʒa
bat ⁊ ñ baptiʒabat. Gaptiʒabat.n.qꝛ ipe mũ
dabar nõ baptiʒabat.qꝛ ipᷣe nõ tigebat. Pre
bebat diſcipli miſteꝛiu coꝛꝑis.pᷣbebat ille ad
iutoꝛiũ maieſtatis ð quo dictũ ẽ hic ẽ (bap
tiʒat) Johanes aut babtizabat ĩ ennõ iuxta
ſaliʒ oppidu ꝓpe ioꝛdanẽ ſuũ.q; aq̃ młte ibi
Cat ꝙ e et iterptatio eius ꝙ qr̃ ĩ ennõ.ennos
hebꝛaice dr̃ aqua latie. Et dicũt aliq ꝙ boc
oppidu alio nõie uocet᷑ ſalẽ.⁊ ſit locus ubi ꝛe
gnauit melchiſedech. ſ B ẽ falſũ. q; ſalẽ ubi
reguit melchiſeõch idẽ ẽ ꝙ hulz. nã ipᷣã edifi

gohannis baptiſte.

eauit melchiſcõch.⁊ ᷣ mo dẽa ẽ ſalẽ.i.pacifi
ca ex ↄditõe regis ꝗ regnauit i pace. Poſtea
dicta eſt hirlm.a temꝑe quo abrahaʒ uoluit
ibi offerre filium ſuu. locũ illuʒ appellauit
dis uidet. ⁊ ita hiꝛlʒ iteꝛpꝛetat᷑ uiſio pacis.qꝛ
cũ pᷣma iterpretatiõe addita eſt uiſio. Mitte
bat ãt iohes ad ihjm baptizari ꝗ ueniebãt ad
eũ.ſʒ nõ mittebant ad ioez ueniẽtes ad ihʒ
Sicut ante baptiſmũ xpi.iohes baptizabat ĩ
nõie xpᷣi uenturi.ſic poſt bapti muʒ xpi.illos

quos baptizabat ad xpᷣm mittebat.ſic ⁊ ſuu,zʒ

teſtimoniu de xpᷣo ↄfirmabat. Et exiñ tuꝛba
ti ⁊ ĩuidia moti diſciplłi iohis.⁊ ĩdiſcꝛete ʒelã
tes ꝓ imngr̃o ſuo uolẽteſq; pᷣferre baptiſmũ eiꝰ
xpᷣi baptiſmo.murmurabant ꝙ mgjr̃i ſui gliã

zelabat. qr uiðbat᷑ cis ꝙ mgfi ſui ⁊ baptũmi

eius auctoritateʒ minueret(Et facta ẽ q̃ſtio
N cõotrouerſia (ð purificatione) i. baptiſmo
(a diſcipulis iohis) defẽdẽtibus mgri ſui ba
ptiſmũ.⁊ putantibꝰ eũ maioꝛezʒ xpᷣo quẽ uide
rãt a ioſᷣe quaſi maioꝛe baptiʒzatuũ.cũ iudeis
i. xpᷣi diſcipulis ⁊ alijs ad xpᷣi baptiſmũ uẽien
tibus.et magis ad ipᷣm ꝓpteꝛ miracula cuꝛꝛẽ
tibus ⁊ dicetibus maiorẽ eſſe xpᷣm. ⁊ ad eius
debere cõcurri baptiſmù tanq; ad baptiſmũ
melioꝛezʒ. qꝛ iohes mittebat quos baptizabat
ad ihm nõ ihs mittebat quos baptizabat ad
ioheʒ. Et hec queſtio ad ioheʒ ꝑ ſuos diſe cipu
los eſt delata.⁊ qꝛimõia de xpo facta.ꝙ bap
tiʒaret.et ples ad eũ qᷓ; ad ioheʒ currerẽt.uñ
gelo ĩdiſcꝛeto moti dixerũt ei.¶¶ Rabbi)cum
ſis excellenteꝛ mgr̃ oim. et mgr̃i debeas hr̃e
glam((ꝗ erat tecu)ſic cuʒ pꝛĩcipalioꝛi(tꝛani
Drgatehubt eum quaſi diſciꝑlʒ baptiʒzaſti.⁊
ſic bificiu ei pᷣſtitiſti(cui)eti (teſtimoniũ ꝑ

hibuiſti)i.quẽ tu claꝝ ondiſti.⁊ ſic magnum

honorẽ ipẽdiſti ecce hic)a te ſeꝑpans: nüc (¶
baptizat)⁊ eadẽ tibi audens.tun officiũ uſux
pat uñũ ualde miamur (et oẽs ad eu)⁊ ad ip
ſiꝰ baptiſmũ(ueniuntet te ꝗ eü baptiʒaſti:
dimittũt.Quaſi diceꝛet Nos vᷣſcꝛimur.hic ꝛa
ritas eſt ad illũ turbe cõcurrũt de te nõ cura
tur.et ſic gloria tibi ſurripit.Nõne phibeꝛi ðᷣ
bent. ut ad te potius ueniant. ubi Erip. Ipſe
quidem non baptizabat.ſed nuncij uolentes
erigere eos qui audiebant in inuidiam ita a
nunciauerunt. Omnium malorum cauſa eſt
uana gloꝛia hec enim eos zelotypiam duxit.
neque ad maliciam ſolam impellit captos ſʒ
⁊ uututibus obſtat.laboꝛes quideʒ ſuſtinere
cogẽs.fructibus ueꝛo pꝛiuans.hec Criſo. Jo
hannes autem emulationem ⁊ inuidiaʒ dici
puloꝛum ſedaꝛe uolens chriſtum commenda
bat.et excelſa de eo pꝛedicabat.ſeꝗ non chꝛi
ſtum: ſed eius nuncium.nec ſponſuʒ eccleſie.
ſed ſponſi amicum eſſe dicebat. ⁊ quod illuʒ
opoꝛteꝛet creſceꝛe ⁊ exaltari.non in ſe ſʒ quã
tu ad alios fama ⁊ auctoritate.ĩ q́;tum ev uiꝛ
tꝰ ꝑ miracła ⁊ oꝑa magis et magis iciꝑet eis
Inoteſcer̃:ipᷣs aut minui ⁊ huiliari in re va.⁊

itineezcunbis
annbib ſnles ſin
ios hhmel ghnſi⸗
ſit iones loriß c
l⸗ lcitney/elo⸗
utulaub enis
ſaet Dinocſtid ſo
ls hez Orates ſhn
hiteoſce giſchgulos
mnitur goctoꝛes boni ut
fecpiin ſec nagss ſepe
Pgoraaores ibent an
biscordhitſubto ſen
los thoderaheres ſiati
beeptolerdo ſedum
Dirnaones opeſcürdſ
ſoctces laudendo in
cpedat,r eis malun
t ſopies) uentus
ſclesmniſtislinguam
lübagerenf. ? ci io⸗
ſtuoſelcſerct anan
Uuniſzzmiſt heroge⸗
lenaltent oi
Kigalien 1d4

KRA

nt o mgfi ſui giz
gri ⸗ aniid
1(Ktfaclat qſti
ione)i bagtiſn⸗
eibus ingfiſibe
aeez xpo quẽ uide
ptizatu. cu iudeis
bibaptiſmu neien
eꝛ muiracula cunẽ
eypm. 7 ad eins
nq; ad baptiſina
guos baptizabat
baptizabat ach
3 ſuos diſcipu
po facta c bap
hez currejt. uñ
(BHabbi)cum
gri debeas hie
icipalioꝛi nanſ
lz baptizaſti.
tia(teſtimoniup
ſti. ſic mognum
te ſepans: nuͦcl.
gs.tuu officiu uſue
des ad ei) t ad i
g ei bultzaſti:
gbᷣſcumur. hic ?4
ritde te no cura
Nrdri
.ubi Krib. Ipſe
nurcij uolentes
inuidiam uid 4
lorum cauſae
elorſpiam auxit.
mpellit captos 6

Pꝛime partis.

quo ad pplʒ ĩ fama ſicut lucifer minuit᷑ ĩ cla
ritate quo ad apꝑẽtiazʒ oꝛiente ſole ⁊ auctoꝛi
tas pconis aduẽeiẽte iudice et offm̃ legati ad
ueniẽte pꝛincipe. In eſtimatione ꝗppe popłi
⁊ xpᷣs creuit qꝛ agnitus ẽ ꝙ erat ⁊ inuentꝰeſt
eſſe xpᷣs ꝗ putabat tm̃ ꝓpheta.et Johanes ðᷣ
creuit q; ceſſauit dici ꝙ nõ erat ⁊ inuenteſt
eiꝰ ppheta ꝗ putabat᷑ xpᷣs: Cui atteſtatur:ꝙ
Johannes natus ẽ decꝛeſcẽtibꝰ diebꝰxpᷣs cꝛe
ſcẽtibus ꝙ& Johannes capite minuit xpᷣs in
cruce extẽditur. Moꝛaliter autẽ hoc dʒ eſſe

i unoquoq; noſtrũ q opoꝛtet illuzʒ.ſ.xpᷣm ĩ te

creſceꝛe ut.ſ.ĩ eius pꝛoficias cognitõe ⁊ amo
re qꝛ ĩ q;tũ magis eù potes cognoſcendo et a
mãdo ꝑciꝑe tatomagis xps creſcit in te.ſicut
qui magis ꝓficit ĩ uidendo unã ⁊ eãdẽ lucezʒ
ꝛeputat lucez illã magis creſcere ⁊ B opoꝛtet
homines ſic ꝓficiſceétes minui ĩ ſui reputatõe
qꝛ quãto plꝰhomo cognoſcit de altitudine di
uina. tanto minoꝛem reputat ꝑuitatem ? hu
manitatẽ. Diſcipulie iohãnis ꝓ magiſtꝛo ſuo
idiſcrete elantibus ⁊ de xpᷣo qrimoniaʒ faci
entibus ſimiles ſũt multi etiaz religioſi ꝗq ma
gis adherent ꝗbuſdaz opinionibus pꝛo eo ꝙ
lut opiones illoꝛuʒ quos magis diligunt q; ꝓ
ipſa ueritate q́; reliquut. cũ dicat phꝰqð duo

—

tatẽ ? Platoò dixit ð ſocrate magr̃o ſuo ami
cus ꝗdez ſocrates:ſʒ magis amica uertas ꝑ
H at ꝙ eoſdẽ diſcipulos ſuos rephendit infoꝛ
mãtur doctoꝛes boni.ut tales adulatõnes nõ
recipiat ſed magis repellaàt. Conſyderem ẽt
h ꝗ ðtractoꝛes libent᷑ audiunt.⁊ cõtra eos ꝗ
bus detra hit᷑ ſubito ſeuiũt quõ iohes diſcipu
los xpᷣo ðtrahẽtes ſtatim ↄpeſcuit xpᷣʒ laudi
boextollendo ⁊ ſe humiliando ⁊ exemplo eiꝰ
ðᷣtractoꝛes ↄpeſcàt ð ſe hũiliter ſemiendo.et
doctoꝛes laudando: ipſoſq; detꝛactoꝛes foꝛtit᷑
rephẽdat. ⁊ eis malũ uultum oſtendãt.qꝛ (ut
dicit ſapiẽs) uentus agꝗlo diſſipat pluuias:et
facies triſtis linguam detrahetẽ. In illo tꝑe
duũ h̊ agerent.⁊ cũ iohes uno ano et tribꝰmẽ
ſibus pdicaſſet et arguẽs herodẽ plurimos 2
uertiſſʒ (miſſit herodes Netraꝛcha miſtros¶
ac tenuu )⁊ cepit (iohanem) ꝑ eos (et uinxit
Aeu ligauit(eu ꝗ libere pᷣaicauerat dei uer
vu⁊ ad ſe i galilea adductum poſuit ſeu T
ni recit (in carcere ppter herodiadem q; fra
tri ſuo abſtulerat ⁊ ſi copl auerat illicite qᷓ;
m legem quam acceperat nõ liceret ſibi ha
bere uxoꝛem fratris ſui eo uinemte ſic diabo
lus ſpualiter tenet ꝑ delectatõeʒ alligat ꝑ cõ
ſẽſu.icarcerat ꝑ cõſuetudinem ꝓpter animã
a uero ſponſo xpo ſepatam ⁊ alij copulataʒ.
Pꝛoſeluꝰꝗppe fuit hrdes ⁊ circũciſionem re
ceꝑat ut magis acceptꝰ iuðis eẽt: ut regnare
ſuꝑ eos poſſet iõq; ad legem moyſi tenebat i
H nc cet᷑i ⁊ ꝑꝑ legis quoq; nalis hõeſtateʒ nõ
licebat fr̃i reuelaꝛe turpitudinẽ fr̃is ſui ducẽ
do ẽt eo mo:tuo eiꝰuxoꝛẽ: niſi ad ſuſcitãdum

mib“ gmicis ſcm ẽ phonerare ueri

Capi.xxvij.

ei ſem̃.uñſiohes Atãqᷓ; teſtis ⁊ ðᷣfẽſoꝛ vitatis
¶ dicebat herodi.ñ lʒ tibi hr̃e uxoꝛẽ fr̃is tui.
. In quo vtus ⁊ conſtãtia iohis oñdit᷑.ꝗ ma
uit apõ herodẽ piclitari.qᷓ; ꝑpꝑ adulationez i
memoꝛ eẽ pᷣceptoꝛũ ðᷣi:ꝙ.n.uenerat ĩ ſpũ ⁊ v
tute arguit herodẽ et herodiadẽ ſicut helias
achab ⁊ iezabel.Nõ obmiſit dicere vitatem
ꝑꝑ herodis prᷣatẽ ł herodiadis ĩſidiatõeʒ dãs
LB exẽplũ pᷣdicatoꝛibꝰeuãgłij.ut ꝑp talia nõ
obmittãt ↄſtãtiã pᷣdicadi ueritatẽ. Pꝛimo er
go herodes iohem incarcerauit ex eo ꝙ ipſũ
repᷣhẽdebat de herodiade quẽ fratri abſtule
rat ⁊ iõ ad ſuggeſtionẽ herodiadis ipſũ ĩ uin
culis poſuit.Secundo ex eo quod iuſticia et
baptiſmum pꝛedicabat et ideo multus pplus
ad iohannez ob baptiſmũ ⁊ pꝛedicatõem un
diq; cõfluebat. et timẽs herodes ne ſui popli
ic hem ſequẽtis diſpẽdiũ hr̃et.⁊ ob vba iohã
nis pplło(cũ eſſet alienigena) exoſꝰfieret enʒ
q; a regno ob ĩceſtũ pelleret.iohãneʒ tenuit
⁊ uinctũ poſuit ĩ carcere ũñ auſeu ſtatiʒ t᷑cer
ficere.Tercio ex eo ꝙ iohes qᷓndã magnũ re
gẽ poſt ſe uẽturũ pᷣdicabat.⁊ cũ ꝛomani oꝛdi
naſſẽt ne aliꝗs ſine ſenatꝰauctoꝛitate rex no
minaret offenſam ceſaris timuit ⁊ iõ ipſum ĩ
carcerauit ⁊ inſuꝑ ꝓpter hoc ẽ capt?⁊ incar
ceratus qꝛ phariſei ꝓpter inuidiam de pꝛedi
catiõe iohãnis turbati ſuaſerãt herodi ut ca
eꝛet. eum incitãtes herodem ad eius moꝛẽ
(Peꝛodias autẽ Yadulteꝛa (inſidiabatur er)
timebat enim ne heꝛodes ad pꝛedicationẽ io
hannis de peccato ſuo peniteꝛet.et eaʒ mari
to ſuo ꝛedderet.qui eam foꝛte occideꝛet.⁊ iõ
uolẽs iohannem occidere moꝛteʒz eius quere
bat.ſed quoniaz facto id aggredi poſſet ĩuẽi
re ñ potat.(¶ Perodes eiĩ metuebat iohez Jeũ
ꝛeuerẽdo tioꝛc mudao ł huano(ſciẽs eu uiũ
iuſtu) qꝰ ad hõies((⁊æ ſcm) qꝰad deũ.⁊ cuſto
diebat euʒ ne ab heꝛodiade occider̃t.⁊ ex B
ipſe heꝛodes danu ⁊ piculu pater̃t ſolo eĩ me
tu ab itfectiõe iohis tenebat᷑ q pp ſcĩitatẽ eꝰ
q̃ erat nota toti pplło tiebat ſi eù ĩt᷑ ficeret.ne
totꝰpplłs eu ĩſuꝛgeꝛet:q õs ic hem ꝓphaʒ ſa
ctũ ꝛeputabãt.(Et audito eo młCa).ſ.qdã ꝑ
ua nõ pncipalia faciebat ſi atoꝛie ũᷣ ex vitate
¶⁊ libẽt᷑ eù audiebãt:) l.ſl atõie.i.audue ſila
bat.totũ.n.iſtõ erat ſi atoꝛiũ.ut ex tali audi
tu ⁊ obtẽpatõe ĩ aligbꝰretineret pplʒz a ꝛebel
lione cõtꝛa ipſum. Peꝛzodes populum et ſedi
tõnem eius tĩebat.ſed amoꝛ mulieris ſupera
bat. ꝓ quo etiam ðu poſtponebat qꝛ deù ĩ ca
nõ habebat.Na ſecũdũ Criſoſ.facile deuiat
a iuſticia ꝗ in cauſis nõ deuʒ ſʒ hominẽ foꝛ
midat. Timoꝛ enim dei coꝛrigit timoꝛ autem
hõiʒ peccandi diffeꝛt facultatẽ ⁊ opatõz ñi au
fert ſ̊ retinet uolutatẽ donec habeat opoꝛtu
nitatẽ uł occaſiõeʒ. Uñ ⁊ quos ſuſpẽdit a cri
mie auidiores r̃ddit ad crun ⁊ eſtuat aĩo ꝗꝰ
uſq; ꝑficiat ꝙ maluũ cogitat.Soliꝰenĩ dei ẽ ti
moꝛ.ꝗ nocẽtes cõꝛigit ſugat ciia.inocetia tri

De initio publice pꝛedicationis.

buit ppetez cõfert facultatẽ. hec Ariſo.aſte
q ioheʒ tenuit ⁊ ligauit ĩ carcere eo ꝙ; ̊ ma

lis ſuis eũ arguebat caritatiue.⁊ ꝗ ſimilia fa

cit fimiles ſt᷑ freneticis.ꝗ pin medicũ pcute
re nel occidere queꝛunt. Conſydera nüc quõ

iohanes magis uolebat deo q; hominibꝰ pla

ceꝛe magiſq; timebat deũ q; hõies offendere
⁊? eius exemplo ſemꝑ ad deũ magis q; ad ho

mines aſpiciendo in oĩbus dᷣi beneplacitũ fa

cias.⁊ ab eius offenſa omnimode abſtineas.
uñ Miſ.Cuʒ a ꝑnitioſis ꝗd patimur homini
bus ad pꝛicipeʒ noſtꝛù ↄſydeꝛemus et ↄſuma
toꝛẽ fiõi ⁊ qin a mał hõibꝰ.⁊ qm̃ ꝑpꝑ vitatẽ ⁊
qm pp eũ. Gi ei B excogitaueꝛimus oĩa faci
lia ert ⁊ poꝛtabilia. Si eip amalibibꝰ ꝗqs pa
ciẽs gloꝛiat ⁊ ꝑp deũ ſi patiat quicq; ſuſcipi
et ſeſũ.Si eĩ ipſe rem repꝛobalibiſſimã uioli

cet crucẽ głiaʒ nocabat.multomagis nos ita
diſponi oportet. Opoꝛtet ergo cũ debemꝰꝗd
pati inoᷣłctabile.ñ laboꝛes ſʒ coronas excogi
tare.⁊ ſi malũ ꝗd delectabile appareat exco
gita qm ðs ñ uult.⁊ idelectabile ↄfeſti appa
rebit. Si eim hõiʒ tioꝛ auertit ab ĩcõuẽienti
be bomultomagis xpi dilectõ. Gᷓ̊ A:iſ. Or̃o.
Omine ieſu xpe magiſter bone doce
d Ime ueritatẽ nite iuſtitie ? doctrie cõ
/dis. oꝛis. ⁊ operis ppter metum uel fa
uoꝛẽ humanum ſeu mudanum nõ obmittere
ne temeritudo caꝛnalis timoꝛis uł amoꝛis va
leat in me ꝑfectionem ſpualis dilectionis ĩpe
dire. Et qm pꝑꝑ peccatum pꝛimoꝛum parẽtuʒ
uis iraſcibilis noſtꝛa cõtraxit debilitatẽ ratõ
nabilis caliginẽ ? ↄcupiſcibilis pnitatem da
mihi paraclytum ðfẽſoꝛẽ contra pſecutiões.
illuminatoꝛẽ contra erroꝛes ĩfläamatoꝛẽ ↄtra
cõcupiſcentiã ut in oĩbꝰualeam bñplacitum
tuũ facere ⁊ ab offẽſa tua aſtieꝛe. Amen.
¶De initio publice predicatõnis domini Je

ſu. Capitulũ.xxviij.
4 UVzʒ at iha audiſſet.ꝙ iohes tꝛa
ditus eſſet )ᷣʒ Criſo.ſine dubio
c deo qꝛ ĩ unuʒ ſanctũ nemo põt
Atiqd niſi tradideꝛit eũ deꝰz cog

uiſſet pꝑ ĩtimationem ſibi factã (
qꝛ audieꝛũt phaꝛiʒei ꝙ pluꝛes faceꝛet diſcipu
los ⁊ baptizaret q; iohes) ĩde ↄtꝛa eũ ĩuidi
93 ceperũt maioꝛẽ: q;q; ihs nõ baptigaret tũc
p ſemetipᷣm exterioꝛi tinctione coꝛpoꝛuʒ ſʒ di
ſcipuli eius quos tamen ipſe baptiʒzauerat pᷣꝰ
(rreliquit iudeam) ĩ qua eꝛant phaꝛizei incre
duli. inuidentes augmento baptiſmi ⁊ doctri
ne xpᷣi ꝗ ad capiendũ iohem ↄſiliũ dederãt ⁊
xpᷣm etiam ꝑſequi cogitabãt ꝑp baptiſmũ ipi
us q ceſcebat ⁊ ꝑp doctꝛinaʒ eius ꝑ quã eua
cuari legẽ intelligebant ⁊ ſic docendi gẽtiles
habebat occaſioneʒ·) ſeceſſit ſeu (abijt ite
ruʒ in galileaʒ) Ceſſi aut ip̃s pꝛimo ut exem
pluʒ patientie et manſuetudinis malis ceden
di daꝛet. Secũdo ut abſentatiõe inuidiã eon
mittigaret dõec melioris animi fierẽt. Tertõ

domini ieſu,·

ut nobis fugiendi ꝑſecutoꝛes ⁊ penculuʒ. for
mam pᷣberet. Quarto ut alijs enaâgeliũ predi
caret.Quito r tpᷣs paſſõis ſue nõdũ ueneꝛat
Sexto ut vbi dei tranſituʒ a iudeis ad gẽtes
prefiguraret ⁊ ex hoc diſcipulos ꝗd qñq; fac
turi eſſent iĩſtrueret. Iſte eni tranſitꝰeiꝰ tran
ſituʒ eiuſdẽ ad gẽtes ſignificabat ad quas eũ
traſire impellebant. Et regreſſus ihs ĩ galile
qaʒ in uirtute ſpus faciendi ſigna ⁊ miacula.
; q;uis eſſet plenus ſpuſancto tñ extunc plꝰ
manifeſtauit uitutem ſuã in publicatiõe do
ctrine ⁊ opatione muaculorũ.⁊ fama exijt ðᷣ
eo per uniuerſam regionem. Et ꝛeceperũt eũ
galilei honorifice.propter illa que eum ĩ hie
ruſalem in die feſto feciſſe uiderant ⁊ cogno
uerant pꝑpꝑ qᷓ etiã nichodemus crediderar (Et
Flicta citate nazareth ubi fueꝛat ↄceptꝰ? nu
tritꝰ(uenit )ad pᷣdicãdu ĩ galiles (⁊ hitauit ĩ
Nciuitate (capharnau maritima ) q̃ iuxta ma
2e ẽ ſita ꝓpe naʒaꝛeth(i fibꝰ qabolõ ⁊ nepta
lim) ¶ Et exide).ſ.de (finibꝰ iũł) ( cepit ihs)
Capte pᷣdicare ⁊ diceꝛe) Quomiã ĩpletũ ẽ tpᷣs
ſ.hũane redẽptiõis.⁊ üenit plẽitudo tẽpoꝛis
ge dũ tpᷣs habetis penitentiã agite.et credite
eusgelio.qꝛ ſine pnia ⁊ f di ipoſſibile ẽ place
⁊e ðᷣo(¶ Appropinquauit.n.regnũ celoꝝ) ꝛ ia
nua celi aꝑta ẽ ꝑ xpᷣʒʒ. un beda. Regni em̃ ce
loꝝ ianuis appropinqre ẽ.ð his quẽq; ꝗboab
eo diſceſſerat pẽiteꝛe.Unde ⁊ Piero. Pnĩazʒ
agit qui uult eteꝛno bono.ſ.regno dᷣi adhere
ꝛe. Qui eniʒ deſideꝛat nucleum frangit nucẽ
amaritudinem ꝛadicis dulcedo pomi ↄpẽſat.
peꝛicula maꝛis ſpes lucꝛi delectat.doloꝛẽ me
dicie ſpes ſalutis mittigat. Miſtice ꝑ hoc qõ
iſjs ant eq; publice predicaret. uẽit in galileã
inſinuatur quod pꝛedicator euangelij pꝛius ðᷣ
bet trãſmigrare de carnalibus ad ſpualia ð t᷑
renis ad meditâdu cele ſtia qꝛ galilea trãſmi
gratio ĩterpᷣtatur. Et peꝛ q̊ ꝙ bitauit caphaꝛ
naũ que maior ⁊ populoſior erat:ut pᷣdicãdo
⁊ miracula faciendo plures illuminaret. reli
quit:ſecunduʒ remigiuz:predicatoribus exẽ
plum.ut eo tempoꝛe et in locis illis ſtudeant

pꝛedicaꝛe.quando ⁊ ubi multis poſſũt pꝛodeſ

ſe.Capharnau etid dicitur eẽ ĩter fines iue
⁊ gẽtiũ:exinde ergo ihjs pᷣdicare cepit uñ uo
care iudeos ⁊ gẽtes pᷣſignaretuꝛ ꝗ utꝛoſq; ſal
uare uenerat. In galilea eni gẽtes ſil.et inõi
habitabãat.⁊ ideo ibi debuit fudaꝛi lapis aͤgu
laris qui fecit utraq; unum:duos in ſe cõclu
dens parietes gentium ⁊ iudeoꝝ unde ⁊ poſt
dixerunt ſacerdotes ad pilatum. Commouet
uniuerſam iudeam incipiens a galilea uſque

huc. Sunt autem due galilee. una iudeorug

altera gentiuzʒ. Diuiſa eſt eniʒz galilea a tem
poꝛe ſalomonis.qui.xx.ciuitates ĩ galilea de
dit huam regi tyri.qui gentes ibi poſuit.que
ꝑs poſtea dicta eſt gentium.et ꝛeliqua iudeo
ꝛum Et meꝛito ĩ ↄfinio illo cepꝑit dũs pᷣdicaꝛe
ut młti iudi ⁊ gẽtils ad pᷣdicatõʒ oflueꝛẽt ĩ qꝰ

ieicuͤ beli ſwte
ccu d ideo ſubank
lon Nut Aongenn
inanatppenitenin
iohe raano inchhu
ſnene lege ok ggan
niciatio ſolet ici⸗
fenu t heſſtou ßů
leſtiu tleneni U
is teſinoni hg .
cinepmnitebat euuf
lert Mb. Pechre he
hincz doner ile ici⸗
Haceccicntoe mulntn
ſccnconeqz ignullüf
Nocz tnulttucine rade
Gopadnraröe oflnen
niduse iohannes uelut
fonn me len weco g
le dotminanm amicus ant
Lerſammondamtened⸗
CpKeramrſceniuch
bitbestiobinesäfi
liglipnncieingeni⸗
umlumen nidere
cene yni uaſten
le coſleſcerent Utpai
lraelete Tiſiölans
ir i lloceletix
ruatnen ooſſen he

er ila qn
ſe niderant 1c o
mus gekiäeraſt
1 1 fueꝛat Nept'e Nin
galilei r bitauiti
arltimi innta na
fib' zabor ne
nibyile)fcepi ſc,
1l cepit ißo
onla ipletu e tos
nit pleitudo teporis
lia ggite, et gecite
ſpoſſiblle place
regnu celon) qꝛ in
eda. Regni em ce
his queqg gb'ab
le ? Piero. Pniaz
ſ. regno di adhere
leum frangit nuceẽ
cedo pomi opeſat.
electat. doloꝛe me
Miſtice p hoc qo
aret eit in galileq
r euangelij pꝛins
libns ad ſpuglig oͤt
ig eꝛ gslileg trſni
Ht bitaui capha⸗
ſoor erat ut dicico
cs illumimoret reli
redicatoribus exe

ſocis illis ſtudeant

uluis poſſüt ode
eẽ iter fines ibe
dicare cepit un o
gretun g unoſch ſil
eni geles ſil et indi
nit fudani lapi⸗ igti
am: uos in ſe coͤclu
iudeor unce D
ilatum. Lonmole

biens 6

glilee. una iudeoritz

llea? lenit

ge eumi bie

alues uſaue

ſdꝛime partis.

ondebat᷑ ꝙ ad redẽptõem gentiuz; = iudeoꝝ
ueneꝛat. el exinde.ſ.poſtq; baptigzatus ubi
mõſtꝛat in eo plenitudo gre ꝑ tꝛinitatis teſti
moniũ.poſtq; temptatꝰubi mõſtratur ĩ ea ſ
ctitudo uite ꝑ uictoꝛiam temptationum poſt
q; a iohde teſtificatus ubi monſtꝛatur ceꝛtitu
do ydõeitatis ad pꝛedicãdũ pꝰqᷓ; iohs traditꝰ
ubi ſignificat. ꝙ ðficiẽte lege ĩcipit euãgeliü
ſicut ſol ſeꝗt auꝛoꝛã.cepit ihs pꝛedicare ⁊ di
ceꝛe penitentiã agite:ñ tm̃ dicite.õ loquẽtes
ꝗ dicũt ⁊ ñ faciũt ñ tm̃ iaio ꝓpõite ↄtꝛa dif
feꝛentes.nõ obmittite cõtra negligentes non
deſtꝛuite cõtꝛa ꝛecidiuãtes.ſʒ agite prniaʒ qſi
medicinà ad ſanãduʒ moꝛbum q̃ſi armaturã
ad ieũdũ bellũ quaſi clauem ad reſerandum
celuũ ⁊ ideo ſubdit᷑ appꝛopinq̃bit eĩ regnũ ce
loꝝ.ſicut elongatur per peccatum ita appꝛo
pinquat ꝑ penitentiam. Recto autem oꝛdie
iohe tradito incipit pꝛedicatio domini qr de
ſinente lege oꝛit gratia euangelij ꝙ bona an
nuciatio ſolet dici.ex ei ꝓmitiebat bona t᷑
rena ⁊ tranſitoꝛia ſʒ euaãgeliuʒ pmittebat ce
leſtia ⁊ terrena. Unde Theophilꝰ. Uetꝰnan
q; teſtimoniũ his ꝗ ſernabat illud dierũ lõgi
tudinẽ ꝓmittebat euangeliũ uità eternaz un
de ⁊ Criſo. Pꝛopter hoc neq; pꝛedicauit añ
iohnez. donec ille icideret i carcerẽ ut non
hac pꝛedicatiõe multitudo populi ſcinderet
iccirco neq; ſignũ ullü fecit iohanes: ut ex G;
quoq; multitudinẽ tradeꝛet xpᷣo ꝗᷓ ad euʒ ſi
gnoꝝ admiratiõe ↄflueret. unð ẽt Aug. Pꝛe
miſius iohannes uelut uox ante uerbu au
roꝛa ante ſolem pꝛeco ante indicem ſeruPꝰan
te dominum amicus ante ſponſuz. Et qꝛ uni
uerſum mondum tenebꝛe ⁊ nox infidelitatis
oppſſerant ⁊ ſolem iuſticie aſpicere nõ uale
bat beatꝰiohaànes qſi lucerna pᷣmittit ut ocu
li ꝗ lipitudie iniꝗtatis oppꝛeſſi maguũ et ue
rum lumen uideze nõ poterant admiſſũ lum
lucerne pᷣmũ quaſi tenuem ſplendoꝛem uide
re cõſueſcerent ut paulatim peccatoꝛũ nubi
lo recedẽte ⁊ ifidᷣlitatis digeſto humoꝛe xpᷣo
aduẽiẽte ab illo celeſti lũine letificari potiꝰ
q; retoꝛqueri poſſent. hec Aug.Et notãdũ ꝙ;
pfectio euagelica uerſat pꝛecipue circa tria
uz cCirca opa pietatis.circa cõñlia huũilitatis
et circa pcepta caritatis. Pec etiam tria pᷣci
pue dũs docuit in euangelio. Incepit ãt dñs
ſicut iohes eadẽ pᷣdicans q̃ ille añ dixeꝛat.ut
pꝛedicatio diſcipłi ⁊ magri ↄſõa ẽẽt ⁊ dũs pᷣ
dicationem ac doctrinã iohãnis appꝛobaret
⁊ ↄfirmãet ac ſr̃biã eoꝝ ꝗ dcã alioꝝ ðdignã
tur acciꝑe ↄfutãet ac ut ſe eiꝰdẽ ði filiũ ceil
le ꝓpheta ſi eẽ oderet vbũ g ꝙ ĩ iohe oꝛga
no ⁊ i oibꝰ pphetis clamauerat pᷣdicas rĩ gnũ
Si a peitẽtia ichoaꝛe uolebat.q; niſ remiſſio

peccatoꝝ ꝑ baptiſmu ⁊ pniam condignã non

poterit quis intrare in regnũ celoꝛù. An. Nõ
ei ſtati iuſtici pꝛedicauu ſ̊ pniam. Quis ge
auſus ẽ dicere uolo bonus eſſe ⁊ nõ poſſum.

LCapi.xxviij.

Pnia eĩ coꝝectõ ẽ uolũtatis.Et ſi uos mala
n terret.ut.ſ.pnias agatis uel bona delectẽt
appꝛopĩiquabit eim regnũ celoꝝ.i.beatitudo
regni celeſtis.ac ſi dicat. Parate uos ꝑ pnia
qꝛ appꝛopinquit tpᷣs mercedis eterne B Cꝛiſ.
Peedicauit aat dñs pniaʒ appꝛopinquate re
gno celoꝛũ ⁊ fine mi.ut foꝛmidaret foꝛte iu
uemil etas mõi. Nuc vo appꝛopiquãte regno
celoꝝ ondit regnu mi agere ĩ extrẽis.iõ me
rito dʒ ↄvti ſic itaq; dũs a baptiſmo ſuo uſq;

ꝗgd iohis icarceratõez pꝛedicauit z docuit oc

cłte ⁊ ĩ locis pᷣuatis ſʒ poſt eius ĩcaꝛceratõeʒ
publice ⁊ i ſynagogis.Sicut ei iohes erat pᷣ
curſoꝛ xpᷣiita pᷣdicatõ iohis eꝛat puia xpi pꝛe
dicatõi.⁊ iõ xpᷣꝰñ pᷣdicauit cõit᷑ ⁊ publice añ
iohis icarceratõʒ. ſʒ finita eiꝰ pᷣdicatõe ex B
nob tribues exeplũ huilitatis ſtupẽde du ſer
uo ſuo iohi lõge ſe ĩferioꝛi ĩ pᷣdicatiõis ⁊ doc
tꝛie offõ huilr dignatꝰẽ öferre.O quot ſt᷑ ꝓh
doloꝛ hodie ꝛeligioſi.ꝗ ñ dico inferioꝛi ſʒ nec
pi imo nec ſuꝑioꝛi ofer̃t ĩ qᷣſe ði filio pꝛeferr
⁊ en pire ↄtedut.Ad pᷣdicatõeʒ qꝰq; ⁊ doctri
n reꝗrit etas ꝑfecta pfectõ ãt etatis ẽ qnoꝝ
trigita.⁊ iõ ↄueiẽs fuit ut xpᷣs nõ niſi potrice
ſimu qnũ publice pꝛedicaret et doceret. Poc
tẽpus ẽ aptũ pꝛedicatiõi ut hic pʒ aptũ pꝛela
tõi ut pʒ ð ioſeph qui hac etate factus ẽ pꝛe
poſius egypti aptu ꝛegimini ut patz ð dauid
ꝗ iriginta annoꝛum erat cum regnare cepit.
Vac et etate pᷣficiẽdi eẽnt epᷣi.ſʒ heu hodie
pꝛeficiũt᷑ pueri ac ĩſufficiẽtes ꝓ h̊ ſtatu ⁊ mi
nꝰ ꝓdonei.F uerũt ãt a baptiſma xpᷣi uſq; ad
moꝛtẽ eiꝰtres ani ⁊ tãtoplꝰq;ntũ ab epiphaia
uſq; ad paſcha.et ſic modico tẽpoꝛe pꝛedica
uit.E adem eniʒ die qua baptizatus eſt reuo
luto anno conuertit aquam in uinũ.et in paſ
cha ſequẽti.ſ.triceſimipꝛimi anni icarceratꝰ
eſt iohannes.et in alio paſcha ſequenti.ſ.tri
ceſimiſecundi anni decollatus ⁊ in teꝛtio paſ
cha.ſ.triceſimitertij ãni paſſus eſt dominꝰ et
ita uixit trigintaduobus annis integꝛis de tꝛi
ceſimotertio quamum fluxit tẽpoꝛis a natali
uſq; ad paſcha quod pꝛo anno dimidio cõpu
tari ſolet. uit autẽ ano triceſimo paſcha iu
deoꝛum quito cal.apᷣł.et feria quinta.ſed an
no tꝛiceſimopꝛimo fuit decimoſexto cal.maijʒ
⁊ feria qrta.ãno vo triceſimoſcõo fuit nonas
apᷣlis.⁊ die dnica.ſed anno triceſimotercõ fu
it octauo.całl.apᷣł.⁊ ſexta feria.⁊ põt triplex
ca aſſignari.qꝛe vxpᷣs modico tꝑe uoluit pꝛedi
care. Pꝛia ad ömoſtrad ſuã vtutẽ. . l.ĩ taʒ
modico tpᷣe totũ mũdũ iĩmutãet. Scda ad ex
citãdũ vᷣſideria diſciplłloꝝ.ut magis eũ oſydᷣia
rẽt.quẽ tam modico tꝑe coꝛꝑali pnñᷣftia hituri
eꝛãt. Leꝛtia ad augmtadũ duciploꝝ ſpuale ꝓ
ſectũ.cũ ei xpi huanitas ſit nobᷣ uia tedẽdi ĩ
dðuũ nã ipe dixit ego ſũ uia ñ dẽmꝰi ea it ĩ ᷑mi
io ꝗeſcẽ ſʒ ꝑ eã i du cẽdè. ne g cõda diſipłoꝝ
ad xpᷣm canalꝛ affecta ĩ eo ut ĩ hõie ꝗſceret.
cõꝑale pñtiã cito ſpᷣtraxit. VUñ apls.Et ſi xł3

De ſecunda ⁊ tertia uocatiõe

pm carnẽ nouimꝰ. ſ. qñ coꝛpoꝛaliter nobiſeuʒ
erat ſed nuc iã nõ nouimꝰ. Unõ et ante paſſi
onẽ ĩteꝛ cetera dicit eis. Si ego nõ abieꝛo pa
litus nõ uẽiet ad uos q; ut capaces ſpᷣus fie
ꝛẽt expediebat ꝙ caro ⁊ foꝛma fᷣui ab eis au
fert᷑.ne adhuc carnal? euʒ diligeꝛẽt. Ipᷣe em̃
dñs ꝗ mᷣm uicit uoluit ut diſcipuli aim totũ
gd celũ tꝛanſfeꝛent.qꝛ ſic ⁊ ipi faciliter uince
ꝛe moᷣm poſſẽt. Nos quoq; ſimiliteꝛ ſi ad pria
nr̃am cor tranſponim?z ad pricipem fidi nr̃e
iſpiciẽtes uiã eius ſequi uolumus facilius ad
uerſa ⁊ pſpera mundi cõtemneꝛe ⁊ ipſuʒ mũ
au uincere poterimus. Oꝛatio.
Omine ihu xpᷣe ꝗ noſtre miſerie ↄpa
tiẽs et tanq; ueꝛus medicus medicinã
aĩaꝝ nobis daꝛe uolẽs a pnia pᷣdicati
onez tuam incepiſti ? nobis peccatoꝛibus dũ
tpᷣus habẽus eaʒ facere iuſiſti da mihi mio
peccatori ſpaciũ ⁊ effectũ penitẽdi ꝗ tã diu(
ꝓ qꝰ tibi laus) miſericoꝛditer peꝑciſti öᷣlinqn
ti.ut ꝑ pinĩiaʒ appropiquet ⁊ reſeretuꝛ mihi ꝛe
gnum celoꝛũ ꝙ elongatur ⁊ clauditur ꝑ pct᷑ʒ
ꝑ ueꝛam penitẽtiam ⁊ lacꝛimaꝛũ cõpũctiõem
talem me eſſe ↄcede ĩ moꝛtis articulo qualẽ
me eẽ ꝑ aq; regeneratõis pᷣſtitiſti ĩ baptiſma
tis lauacꝛo ut aptꝰeẽ mer̃aꝛ celoꝝ rgno. Am̃.
eß 7 teꝛcia uocatõe diſcipuloꝝ.c. xxix.
. O ſtq; igit᷑ dñs ieſꝰ revſus ð iuda
i galileâ multa pᷣdicaſſet et feciſ
p ſet. Dropter q̃ fama claꝛe ð ipſo
creuerat.ita ut(tuꝛbe )cũ pᷣſſuꝛa
⁊2 impeti(irꝛueꝛẽt)⁊ ipingerent
in eũ )pꝛe nimia deuotõne ⁊ deſydeꝛio audi
endi(uerbi )dei quadam die cũ eſſet ſecusi
ſtagnuʒ genezareth)( ꝙ ⁊ mare galilee uil ẽt
tyberiadis dicit) ⁊ in terꝛa ſtaꝛe pꝛe pᷣſſura ũñ
poſſet(uidit duas naues ſecꝰ ſtagnuʒ ſtates)
quaru una eꝛat ſymonis ⁊ etiã andꝛee ſui fꝛa
tris.altera ueꝛo iacobi ⁊ iohãnis¶ Piſcatões
auũt deſcẽderãt ad terrã ⁊ lauabãt) recia ſua
amouentes imũdicia ut plicaꝛẽt ea qꝛ nullos
piſces ceperãt nocte illa(Aſcẽdẽs t in unaʒ
nauem qᷓ eꝛat ſymonis )ut populuz de naui
ueniẽtiꝰdoceret (ꝛogauit eũ a teꝛꝛa ꝛeducere
puſillũ)⁊ paululum ita ut ñ nimis a terra di
ſtaꝛet q ita uolebat a terꝛa elõgari ut poſſet
audiri nõ tamẽ oppꝛimi.(Et ſedẽs )tanq; do
ctoꝛis auctoꝛitate utensdocebat de nauicu
la turbas) in t᷑ꝛa ſtates.Ecce mirꝛa xpᷣi hũili
tas ⁊ manſuetudo.pᷣcipe poterat pᷣceptoꝛ em̃
eꝛat ⁊ tam ꝛogat.In quo pꝛelatis foꝛmã ðᷣdit
ut libentiꝰmoneant q; pcipiãt magiſq; amari
; timeri appetat.ꝗa ut dicit ſeneca.Senero
ſus aĩꝰ faciliꝰ ducit᷑ q; trahit. Sʒ e orio faci
it fatui de quibus ĩ eʒechiele dicitur. Cũ au
ſteritate imperabatis eis ⁊? cũ potentia. Mi
ſtice per ſtagnuʒ poteſt intelligi lex.extra q;
dominꝰ erat quia legalia iam ceſſaꝛe incipie
bãt. ⁊ due naues quas uidit ſũt duo populi.ſ
iudaicus ⁊ gẽtil quos uidit.qr ð utroq; pplło

diſcipuloꝛũ.

imłtos mif̃icoꝛditer uiſi ãdo ad fidẽ uocauit.
Piſcatoꝛes ſt᷑ pᷣdicatoꝛes eccleſie doctoꝛes ꝗ
nos p ꝛethe pdicatõis ⁊ fivdi ↄphẽdũt.⁊ qi lit
toꝛi ſic terꝛe uiuẽtiũ aduebut ꝗ obẽt deſcẽde
re ð alto pᷣdicatõis ad ↄſideratoeʒ ſue ſꝛagili
tatis ⁊ ꝛetia lauare.i.maculas peccatoꝛũ ꝗᷓ i
pꝛedicatõe ↄᷣhut aq̃ ↄtꝛitõis delere.qꝛ uerba
pꝛedicationis ſepe maculat a queſtu tꝑali. a
głia inani.ab adulatione fallaci. ille ergo la
uat ꝛethia: ꝗq lucꝛũ tpale uel curioſitatẽ ł hu
manũ fauoꝛè a doctrina ? pꝛedicatõe ſua ex
cutit. Nauis Gymonis ẽ pᷣmitina eccleſia iu
deoꝛũ quoꝛũ pᷣdicatoꝛ Petrus eꝛat ĩ quã dñs
p fidẽ aſcẽdẽs.de ea turbas docebat.q; ð au
ctoꝛitate ipſius eccleſie uſq; ad hodie gentes
docet. Alia nauis ẽ eccleſia de gentibus ꝗbꝰ
Paulus doctoꝛ ẽ miſſ us.qꝛ de ugn nõ ſunt
credituri tot quot ad uitã eteꝛnaʒ ſt᷑ pꝛedeſti
nati. In naui at t᷑ze uitia docebat turbas ita
eĩ celeſtia öbemꝰdocere.ut ea treni ualeant
ſaltẽ ꝑ fidẽ cape ł ĩtelligeꝛe.Ad turbas qdezʒ
tꝑate ẽ utendu vbo diuino ut nec teꝛena eis

pꝛecipiãt.nec a terrenis nimis ut penitus nõ

itelligant. in pꝛofunda ſanctoꝛum ꝛecedatur.

Aliter ꝑ iſtud ſtagnu qð dicit᷑ mare itelligit

mundꝰ.ꝗ ad modu maris tumet ꝑ ſuꝑbiã.feꝛ
uet ꝓ auaritiã. ſpumat ꝑ luxuriã. Ad traſeun
duz iſtũ mu ndũ uidit xpᷣꝰ.i.approbauit duas
naues.q; una q̃̊ nõ nõiat ſignificat uiã cõem
mãdatoꝝ.eo ꝙ oẽs indiſtincte obligẽt ad eã.
et alia q̃ noĩat᷑.ſ.ſymõis q̃ iteꝛpᷣtat obediens
ſignificat ↄſilioꝝ ⁊ ſtatũ ꝛeligioſoꝝ.qꝰꝝ potiſ
ſimũ uotũ eſt obediẽtia:⁊ ad iſta ðſcẽdit xpᷣꝰ
⁊ ĩ ipſa ſedit ⁊ docuit.⁊ uoluit qõ reduceret᷑
a t᷑ra:quia chriſtus ad coꝛ religioſi deuote
ſilia obſeruantis deſcendit peꝛ gꝛatiam ſedet
per contemplationem.⁊ docet per donoꝝ ſpᷣs
ſcti influentiaʒ.⁊ ipſe uult ꝙ a teꝛꝛa ꝛeducat
puſillũ.ſ.corde ⁊ſi non coꝛꝑe.qꝛ nõ pr᷑ taliteꝛ
cor nr̃m retineꝛi.ne aliqñ terraʒ ex aliqua tã
gat pte.⁊ ſct᷑i uiri non pñt penitus elõgaꝛi.ſʒ
opoꝛtet coꝛꝑi ꝓuideꝛi.Sic gᷓ nauis Simonis
.i.religioſi debʒ a ra elõgari ſʒ hodie młti ꝑ
ingꝛeſſũ religionis nõ ſeꝑant nec elõgat a ter
renis.ſed potiꝰmagiſq; pꝛius appꝛoximãt eis.
Itẽ due naues q̊s xpᷣs uidit.ſunt due uie q̃ͥs
appꝛobauit q̃ꝝ utrãq; ingreſſus eſt una ẽ nia
innocẽtie alteꝛa eſt uia pnie. Sicut eĩ duobꝰ
modis habetur hereditas.ſ.per ſucceſſõnẽ ⁊
emptionem ſic celuʒ habetur per uiam inno
centie quaſi per ſucceſſioneʒ. ⁊ hanc nauem
ingreſſus eſt chriſtus.qui peccatum nõ fecit
nec inuẽtꝰeſt dolꝰi ore eiꝰ.hr̃ etiaʒ p empiõʒ
i.pꝑ pniaz. ⁊ hac nauẽ ꝓ nobis xpꝰaſcẽdit quã
uſq; ad mortẽ non dimiſi. Per has duas na
unes tranſitur mundus:et uenitur ad celum.
Ut ueꝛo ait Criſoſ.habemus pꝛo naue eccle
ſiam pro gubernaculo cruceʒ pro gubernato
re ſ beo ꝛethe patrẽ pro uẽto ſpmſantũ pꝛo
uello gram pꝛo nautis apłos.ꝓ nauigãtibus

Fuhed

, gteſtan.
inel b
u in eeln
ecge zuinsn
ſni aipluſ i e ione be
li finte lo fumn
ſia r.
ſuz . nea
ltul cöneſtenmd .
Nfnlüge apnt;)
ſecis an r Frecepi⸗
inninn nob ue
ltenan na
ihecligen doretde,
ittnola
90 N ee hoe
i ce e mnin
ginizchobean
ir biſces
gluces cit n⸗
ir gentme Vi⸗
Gare ſor eanin
ſpznbisd beiſin,l
1oluntat eins in
löraie Jnbi ſuc
goſs foma hechit
ſinpltciuebo o N
erpeatiet Mi
ne voris öicatiot⸗
uleut ccu na⸗
bitunen. Peroclt
ſiciſnnre toen
ſchecei fii Quaf die
hſacenialbus ſene ien
ſoſiqu ubiz erleſe
batet ſuit t cocei
n tiazcicatori expech⸗
Uerſgtioci c, ducina
Uolntaſoemd cü ſbait
torecgientoci addn
Phren oanlanoredum⸗
norltnügen!
(eebetzitfahe
uclnspiſeier non
ſaiceganr nugni
nogi ſolmmum d ipoſt
eitat mulnrucotene
unerit Gino e An
gui in nuni t nen
Chithecphlns
emminiſn
eſnütigant
Vörneſpiſſgant
ſo nithfummg

aſi hoeqnit
leſe o dres g
rbrcit. i 1
dobet geſcege

ere⸗ ſue hagili
as peccatorij
edelere gaue
ueſtutpall.
ſllaci lle ero
gel Curioſtenelbe
Redicgtöe ſug e
Pmiting eccleſig ſi
etrus ezari gla ds
6s docehe gͤan
iſ; ad hocie gentes
ſia de gennibits b⸗
.qr de ingeg noͤn
eteꝛnayſt Negeſti
docebat tunbng ſtn
t ea treni naleant
ere. Ad turbas dez
ſo ut nec teneng eis

nimis ut penitus nö5

ctoꝛum zecedatur.
icit mare ielligit
tumel , ſupbi feꝛ
xuria. Ad raſenn
. approbanuit duas
ignificat uia coem
cte obliget ad ea.
iteꝛptat obediens
ligioſop. gep potiſ
ach iſta dlcedit xp
oluit ad reduceret
religioſt denote⸗
it peꝛ Katiam ſedet
gocet per donop ſp
lt ca tena ꝛeucat
bꝛpe. g noͤpt talnte
jtemtz et glina ta
tpenis eloganl.6
c nauis Gimnoniis
arißz bodie mluip
nt nec elöͤgit e
us appꝛoxinn en.
rdun aͤue uie is

ni peccatumn no ſee
ei. h cuig henid⸗
nobis pniſcehil qn
iſt, Per hu⸗ iter 1
irler a Celliſin⸗
eenno me ecle

rucez o gbennot⸗

inſantu peo
beto ſpinſantn
alos. natiginbis

6

Pꝛime partis.

pꝛophetas ꝓ naui uet teſtamẽtũ ⁊ nouũ.Cõ
mittamus ergo nos pelagi huiꝰ ꝓfundo ad ꝑ
qrẽdã ĩ ſcripturis diuinis margaritaʒ latẽtẽ

Vt aũt finita pᷣdicatione ceſſauit loꝗ doctri

naz ſuaz mizaculo ↄfumaꝛe uolẽs.Simõi di
xit(duc).ſ.nanẽ (iĩ altũ)i.ad locũ aq̃ magis
ꝓfundũ ꝗq ẽ cõueniẽtioꝛ ad piſcãdũ ⁊ laxate
recia ur̃a in capturaz)).ſ.piſciuʒ (⁊ reſpõdẽs
Simon dixit ihu preceptoꝛ) cui obedire ðbe
mus’((pꝑ totam noctẽ labortes nihil cepimꝰ)
qᷓ;uis diligentiam magnà adhibueꝛimꝰ(ĩ ueꝛ
bo ãt tuo laxabo rethe).i.ↄfidens in uirtute
ueꝛbi tui (Et) cu hoc feciſſet obediẽdo pᷣcep
toꝛi(cõcłſerunt piſciuʒ multitudinẽ copioſaʒ
ara .quãtã ipſe maris ⁊ terre dñs uolebat
Nimiꝝ q; obediebãt ei cui ſbiecta ſẽ omnes
uolucꝛes celi ⁊ piſces maꝛis ideo ĩ eoꝛũ ptaãte
date ſũt cꝛzeatuꝛe. Uñ Anſhel. Jus ſi gdezʒ nł
luz in his qᷓ dei ſunt.ſ.creaturis dẽnt habere
q uoluntati eius prauis actibus nõ ueꝛentur
cõtraꝛie. In B ãt facto diſcipulorum dat reli
gioſis forma obedietie ut.ſ.faciliter obediãt
ſimplici ueꝛbo non pꝛeceptũ nel cõminationẽ
expectãdo ⁊ attẽde ꝙ ⁊ſi alijs impat᷑ ut rela
xaꝛent ꝛecia pᷣdicatiõis ĩ humilitate ſymonis
ſoli tamen. Petro dicit (duc ĩ altũ ꝛethe) ſ.iĩ
ꝓfũdũ ſcripture ⁊ doctrie.Quid.n.tã altu qᷓ
ſcire dei filiu.Quaſi diceꝛet.Sufficit minori
boſacerdotibus ſcire pᷣdicaꝛe minoꝛa.eppᷣis ue
ro ſi qua dubia ĩ eccleſia emerſerit offeꝛri de
bẽt ut ea ſoluât ⁊ doceãt. Miſtice h̊ tangun
tur tꝛia pᷣdicatoꝛi expediẽtia pꝛio ſublimis
uerſatio cũ r̃ (duc in altũ) fo plana et non ĩ
uoluta locutõ cũ ſubdit (iaxate retia ura) t᷑
tio recta ĩtentio cũ addit᷑ (ĩ capturã piſciu n
ꝓpteꝛ adulationẽ humanà ñ ꝑpꝑ nand gloꝛiaz
no ꝑp utilitatẽ tꝑalem.ſʒ pp hoiuʒz edificatõzʒ
KRupebat aũt rethe eoꝝ)ex grauitate miti
tudinis piſciũ ex quo pʒ duplex muaculuz.qꝛ
ñ ſoli cepant magnã miłtitudinẽ piſciũ ſupꝛa
modũ ſolitum ⁊ ipoſſibilẽ ꝑ uiã humanã:ſed
Et tata multitudo tenebat ĩ rethi rupto.(¶ Et
annuerut Simõ ⁊ Andreas filijs KRebedei ꝗ
eꝛat ĩ alia naui.ut uenirẽt et iuuarent eos).
Ubi theophilus. ſder nutũ ipſos uocãt q; ex
ſtupoꝛe ꝑꝑ capturã piſciũ loꝗ nõ poterant.(¶
Et uenerũt ⁊ ipleuerũt ãbas nauicłas ita ut
pene mergerẽt᷑ Iſʒ ecclis ſubmergi ⁊ ðficere
nõ põt lʒ fluctuet ⁊ q̃ſſet.Et cũ ſtupoꝛ admi
ratõis circũdaret. Simoneʒz petꝛum ⁊ ſocios
ei ac totã eoꝝ mẽtẽ occuparet.ꝑꝑ facta xpᷣi.
iſolita. Petꝛus intelligẽs ꝙ nõ poterat eẽ uir
tute humana (ꝓcidit )ex huũilitate( ad gẽua
ihu taq; )ſuu ꝛecognoſcẽs dominũſ(⁊ dixit ad
eu ((EE ⁊ ꝛecede a me dũe q: hõ pctoꝛ ſũ ⁊
n iu Naign Pnae ĩ tua ſocietate. Exia me
eg homa RE. Bomô de“. ego pcton. tu ſã
ctus.ego fᷣuus.tu dominus.Quaſi dicere
paret te locꝰ a me quẽ ſeperat a te fragilitas

nature uilitas culpe et ifirmitas potẽtie. Re

Evi ZE zcede ng

ret ſe

Capi.xxix.

putabat eiĩ ſe ĩdignũ eſſe pñtia taʒ ſãcte pſõe
Argumẽtũ qꝛ ualde timẽdũ ẽ hõi peccatoꝛi.
ſcã tãgere.cirↄdare xpᷣi altare ad euchariſti
am accedere. Dñs aut Detꝛuzʒ cõſolãdo.⁊ ei
exponendo ꝙ captura piſci ſignificaret cap
tura hõiʒ p eũ ait ad illu.(Moli timere )nec
obſtupeſce.ſed potius gaude.⁊ crede:qꝛ ma
loꝛi pꝛedeſtinatus es piſcationi.alia nauis et
alia retia dabũtur tibi. Uſqʒ modo cepiſti ꝑ
recia piſces((ex hoc).i.poſt hoc tempus et ð
ceteꝛo nõ tam ſtatim (eris capiẽs)per uerba
hõies)pꝑ ſanam doctꝛinazʒ trahendo eos ad
uiã ſalutis hoc eſt ad pꝛedicationis officium
aſſumeꝛis. Ueꝛbum enim ði hamo piſcatoꝛis
cõpatur q ſicut hamus nõ capit piſcẽ niſi ab
ipo capiat᷑.ſic nec uerbũ dei capit hõiem ad
uitã eternã.niſi ipm uerbũ mẽte eius teneat᷑
Uel(ex hoc eris homĩes capiẽs).i.ex hoc ꝙ
fem̃ e ſignificat ꝙ hoĩes capies uel ex hoc
ſic te huiliaſti hebis officiu hõies capiẽdi hi
milit as eĩ uirtus attꝛactiua ẽ ⁊ dignuz ẽ u il
li alijs pᷣint ꝗ ĩ põtate e xtolli neſciũt.Uñ ñ ĩ
apoſtolatũ eligit᷑ ſʒ aliqñ eligẽdꝰ ſit pᷣdicit᷑ to
tq; facti huius oꝛdo ꝗd ĩ eccleſia (cuius ipſe
typũ tenet) gerat᷑ ̊ oſtẽditur. Per petrũ etia
ꝗ cũ ſocijs ꝑ totã noctẽ laboꝛãs nibil cepat.
⁊ ĩ uerbo xpi laxãs rethe cepit copioſazg. młti
tudinẽ piſciũ:et tñ nõ attribuit ſibi niſi culpã
dicẽſ(exi a me dñe qꝛ hõ peccator ſ)figuꝛa
tur pdicatoꝛ euãgelij qꝛ ꝓprie initens uirtuti
nibil pꝛoficit: ſed innitens uirtuti dei magnũ
pꝛofectum facit. Et ĩ hoc quod petrus capta
multitudĩe piſciũ ꝓcidit ad genua ihu dat in
telligi ꝙ in pꝛedicatione uel ex hotatiõe cap
ta multitudine hominuz pꝛedicatoꝛ debet ſe
deo humiliare.et ei totum attribuere ſibi an
tem nihil niſi defectum aſcꝛibere.⁊ tunc con
foꝛtatur a domino dicente. (noli timeꝛe):et
tunc maior pꝛofectus ſibi promittitur cu ſub
dituꝛ (ex hoc iã płres hõies eris capiẽs)Et(
ſubductus ad teꝛꝛam nauibus) i.ſactis ⁊ col
locatis animo ⁊ ſpe redeundi ad eas.xelictis
ad tempus omnibus.ſ.nauibus ⁊ manuum iĩ
ſtrumentis (ſecuti ſunt dominum aliquantu
luʒ cauſa ꝛeueremie aſſociãdo(peirꝰ ⁊ adre
as. ⁊ iacob ⁊ iohes.ſʒ iteꝝ ad ꝓpᷣa ꝛedier̃t).
Jõ eĩ naues ad terrã ̃duxef̃t.qr adhuc uolũ
tatẽ r̃deudi ad piſcatiõis officiũ habuer̃t.Ex
q ptz ꝙ nõdũ rᷣbᷣ ſuis pfecte rnũciauer̃t nec
pfecte ĩ hac nocatõe xpᷣo adheſer̃t. Et ſcicdũ
ꝙ idẽ eſt mare galilee ⁊ tyberiadis.⁊ ſtagnu
genez areth. ſitũ int᷑ irm ? damaſcuũ.diſts di
tribus dietis ab utraq; ciuitate et ht᷑ in longi
tudine duodecim mili aria in latitudine quin
qʒ uł circa arenoſo littoꝛe ⁊ ſůuis cucundaiuũ
in quo eſt magna copia piſcium diuerſorũ ge
nerum et eſt uiſn amenum et delectabile ad
potandum.Et quãuis eius aqua ſu dulcis ⁊ iᷣ
amara dr tñ mare ᷣm cõſuetudinẽ lingue he
bꝛaice qꝛ magnaʒ collectõz aqꝝ ſiue dulcium

De ſecunda ⁊ teriia uocatiõe

ſiue ſalſarũ.uocat hebꝛeus tharſis.i.mare ſ̃s
illud gen. (congꝛegationeſq; aquarum appel
lauit maria.) icit᷑ autẽ mare galilee.a puĩ
cia adiacente quia ſtuʒ ẽ in ↄfinibus pꝛouin
cie galilee.ſ. iudeoꝛum non gẽtium. dicit au
tez mare tyberiadis a tybeꝛiade ciuitate cui
adiacʒ. quã ieſus in ſua iuuẽtute frequenter
niſitare ſolebat. Dicitur etiam ſtagnum. qꝛ ẽ
lacus ſtans qui fit ex reflexõne ⁊ fluxu ioꝛda
nis.ac undis ebulientibus et ĩfluentibus.nec
ht᷑ alpheuʒ quo fluat.extꝛa locum ſuũ ut flu
uius. Põꝛo genezaꝛ geeco uocabulo quaſi ge
nerãs ſibi auram. dr̃ a natura et proprietate
laci ipſius qꝛ ex faucibus montiũ circunſtan
tium fꝛequenteꝛ de ſeipſo ſibi aurã excitat et
uentum ualidum colligit. qui undis cꝛeſcenti
bus ⁊ ſe mouentibus.ex ipᷣius aque ꝛeſolutio
nibus generat᷑ ex quo facta in ſtagno pertur
batõne ⁊ inualeſcente tempeſtate undis fluc
tuantibus nauicule pluꝛimũq; ſubmeꝛguntuꝛ
Dicit tamen Joſephus.ꝙ ſic dictus ſit a mo
dica ꝛegione genereʒa quam pꝛeterfluit.que
tpatiſſima ẽ ⁊ ↄuenientiſſima oĩ generi arbo
ꝛuʒ. Unde interpꝛetatur hortus uel pꝛincipiũ
natiuitatis. Dicit etiam interduz lacus ſalia
ruʒ ꝓpter puteos unde ſal trahebatuꝛ. luui
us autẽ ioꝛdanis ad radices mõtis libani iux
ta ceſaream philippi ex duobus fõtibus.ſ.iõ
dan. ex ꝗbus nomen trahit ⁊ oꝛigineʒ ĩ pꝛe
dicto ſtagno genezaret deſcẽdit et per ipſum
tranſiens ⁊ inde totus egrediens.per longum
ſpaciũ ꝛegionẽ adiacẽtem irrigãs ꝑ uallẽ illu
ſtꝛẽ qᷓ uall ſaliaꝝ ducit ĩ mare mõtuũ ñ lõge
a hiericho ſe ĩfüdit et poſtea nuſqᷓ; apꝑpẽs ĩ a
pyſſo abſoꝛbet i¶ Deiñn cũ pꝰ iſtã uocatõem pᷣ
dicti diſcipuli ad ſua. ut dictũ ẽ ⁊ ad piſcatio
neʒz rediſſẽt.¶ Ambulans ih̊s iuxta mare gali
lee iterũ uidit petꝝ ⁊ andreã )nõ tã coꝛpoꝛali
ter q; ſpualiter ⁊ magis ad coꝛda qᷓ; ad faciẽ
reſpiciẽs (mittentes recia in mare) ad piſcã
dũ et uictu qendũ ut dicit glo.decenter ꝑ piſ
catõia uadit loca piſcatoꝛes piſcaturus(.Et
ait illis. Uenite poſt me)affectu ⁊ imitatõne
⁊ quẽadmoduʒ ego ambulo ⁊ uos ambłate(¶
⁊ faciaʒ uos fieri piſcatoꝛes hõium) nõ pᷣben
darũ.nõ decimarũ.ſed aĩarum.qꝛ p ꝛethe ſcẽ
pᷣdicatõis piſces.i.hõies de ꝓfudo pelagi.i.ĩfi
delitatis ad lucã fiði traxerũt quaſi ad littꝰſa

lutis. Unde beophuTanuanda aur eilg
piſcatio piſces eĩ cuʒ capit . moꝛiãt᷑
hoĩes cum capti ſunt uerbo pᷣdicatioms: poti
us iiuificant᷑. Ut aũt dicit Criſoſt. in medijs
aut oꝑatõibus exñtes eos uocauit mõſtꝛãs q;
oĩbus occupationibus ſequelam ſuã pᷣponeꝛe
opoꝛtet. cu ergo ꝗs pficit ecclie piſcatoꝛ ⁊ pa
ſtoꝛ ualde debet timere ne nõ ſeq̃tur dñʒ ꝑfe
ctõe ſequele qͥ ẽ ut ſemetipſuzʒ abneget ⁊ cru
cẽ ſuã tollat.(¶At illi ↄtinuo relictis retibꝰ et
naui: ſecuti ſunt eu oĩno.ũñ ſolu pedũ ĩceſſu.
ſzʒ magis obediẽtia amplius ad ꝓpꝛia reuer

diſcipuloꝛu.
ſuri.¶ Et ꝓcedens ĩde puſillũ ultra uidit iaco
bũ ⁊ iohem i naui cu ʒebedeo pr̃e e oꝛuũ) ꝗ tã
qᷓ; ſenex tenebat remũ (ꝛeficientes)j.i.ↄponẽ
tes ł ꝛepatesretia ſua) ꝙ magne pauptatis
eꝛat indicii. Uñ Cꝛiſ. Vide ãt q; ẽt diligẽt᷑ in

opid eoꝝ euſgeliſta ſignauerit. Iinuenit ingt

eos ſuẽtes retia ſua. anta eꝛat pauptatis ni
mietaſ ⁊ ſuphahũdatia.ut ueteꝛci ⁊ pꝛupta ⸗ↄ
texerẽt ⁊ emẽdarẽt.qꝛ noua ⁊ meliõa emere
uel hr̃e neꝗbãt ⁊ ꝙ ad maioꝛẽ pnetatẽ eoꝛũ g
tinet.ĩ tãta pauꝑtate ſic pr̃i ſuo ſuccurrebãt:
ut ſecũ baiularẽt ĩ naui n ut iſt os ille adiuua
ꝛet ĩ oꝑe ſʒ ut iſti illũ ↄſolarẽt᷑ ſua pnĩa.Nec
ſãe ꝑua h̊ ſũt dogmata uitutis facile oẽm to
leꝛare pauꝑiem ei de iuſtis laboꝛibus uinere
mutua ſibi caꝛitate ↄnecti ſeccũ hr̃e inopẽ pa
tꝛẽ.atq; in eius obſeꝗo laboꝛare.hec Cri.Er
go qnq; geſcẽdũ a piſcatiõe ⁊ ceſſandum a pᷣ
dicatione.ut retia reficias.Bi refeciſti retia
⁊ collegiſti auẽtes ſacre ſcr iptur̃᷑ gbꝰauarici
am iugulaſti geſcas a pᷣdic atione pauliſꝑ ut
iteꝑ refitias retia.⁊ colligas auẽtes ꝗbus ali
quẽ uitioſũ hõieʒ capias ⁊ uitiũ eiꝰiugules ⁊
extiĩguas( Et uocauit eos ad ſe Jut ẽt de cap
ta piſciũ trãſierẽt ad piſcatõʒ hoium fʒ Cri.
eligũtur piſcatores qꝛ eꝛant futuꝛe dignitatis
gr̃aʒ ſui officij oꝑe pphames.Qui ĩ meliꝰmu
tatio piſcatiõis officio ð terrena piſcatiõe ad
celeſtẽ tꝛanſlati ſüt ut humanũ genus ð pfun
do guꝛgite erꝛoꝛis uelut piſces caꝑẽt ad ſalu
tẽ ( Illi ãt ſtati ꝛelictis retibꝰ⁊ pr̃e ſecuti ſũt
eũ) oĩno imitatiõe ⁊ ſeq̃le ꝑfectiõe.Ecce qð

mutat ĩtẽtio ñ piſcatio muiãt᷑ r̃tia ĩ doct᷑nã.

cupiditas ĩ amoꝛẽ aiaꝝ.fit mare ſcłm. nauis

eccłia piſces bõi ⁊ mali hõies.ĩ his ãt dat fõ

ma oibꝰxpᷣs ſeꝗ uolẽtibꝰ. Per hoc eĩʒ ꝙ Pe
trꝰ ? Andreas ac Jacobꝰ? Johes ꝛelictis ꝛe
tibus naui ⁊ patꝛe.uocãtẽ dominũ ſtatĩ ſunt
ſecuti:oſtendit᷑ nobis quod nõ uoluntas car
nalis.non cupiditas tempoꝛalis. nec affectio
ſanguis nos retrahere debent a ſeq̃la xpᷣi r
pfecti ſectatoꝛes xpᷣi ꝛelictis retibꝰ pctoꝛũ et
naui poſſeſſionuũ et etiã ꝑẽtibꝰ q;tũ ad carna
lẽ affectũ:aĩo ꝓmpto ſequũt᷑ eü An ꝛetibꝰeĩ
⁊ naui ⁊ pr̃e tria ſignificant.q̃ liᷓre debent
diſcipuli xpᷣi.ſ.actio pct᷑i.q ꝑ retia q̃ſi retinẽ
tia poſſeſſio mdᷣi q̃ ꝑ nauiʒ: affectio ↄſãguini
tatis q̃ ꝑ pr̃eʒ pᷣt ĩtelligi.Un Criſo. Tria em̃
ſũt q̃ relinqre debʒ ꝗ uẽit ad xpᷣm:actus car
nales.ꝗ ꝑ r᷑tia piſcatõis ſignificãt᷑.ſuhᷣia mũ
dialis ꝑ nauẽ. parẽtes ꝑ prez. Reliqret g na
uẽ ut fierent eccłiaſtice nauis gubernatoꝛes
reliq̃runt retia ut nõ piſces affeꝛꝛẽt ad ciuita
te terꝛenazʒ ſʒ hõies ad celeſtẽ reliqrunt unũ
pr̃eʒ ut ſpᷣuales pr̃es oĩm fierent hec.Criſo.
Et notanduù ꝙ de Petro ⁊ Andꝛea dr̃ ꝙ mit
tebãt ꝛethe ĩ ee H⸗ ð. Johe ⁊ fr̃e eꝰdr̃ ꝙ)
ꝛeficiebant retia ſua qꝛ ᷣmm Criſo.pꝓpter. Pe
trũ dicti ſt᷑ mittẽtes ꝑꝑ Johẽ ꝛeficiẽtes qr pe
trꝰ euãgłiu pᷣdicauit ſʒ nõ cõpoſuit. Johanes

lryere udeat 9tal
ſecmpenen u ad ſon
jeſt gez fcee emiit
gioſc eni neceſſtudinid
rionnce? ge. Audiſte
nis ocem ſecn ſct ecke⸗
Heegunhvpoſſcee ui
Quid ediidico eins ch
iz ſeg Nennmnus 100.
Vechceprs fecumer nec
Umur. Pec geg Gecnun
neſtgia ſegneto us
enico e niggepypn
enin ſuffcit noboe
ſe neme ? llechoe
ccolin pllni coren
ſnle ſoictugie achjn
ſondſei Etſipeucs hi⸗
nltufi tiiit gibor
nel uneeſltnenit Un
iegfecun

funne cignitano
Qui imeli'mn
en piſcatioe ac
müͤ genus dpfun
es capet ad ſalu
r pfe ſecuti ſut
fectiöe. Ecce e
nare ſchm. nauis
es i his at dat f
der hoc eiz e Pe
Johes ꝛelictis e
dominũ ſtati ſunt
d nõ uoluntas cor
Nalis nec affecno
enta ſeqla thir
z retib pctoꝛu et
becztü ad corna
fei In ꝛeubei
flire debent
retia öli reuine
affectio 2ſaguinn
6 Kriſo. Tria
rpm: actus
ie ſubin ni
ez. Reliafelgnn
s gubennores
s affenet ad ciuitn

ee ⸗ —

ↄpoſuit ⁊ pᷣdicauit. Item ſcienduʒ eſt hic qꝛ
primo uocat᷑ actio deinde cõtemplatio. Que
enim circa petꝛum.actionez ſignificant.que
uero circa iohannem ↄtemplationẽ. Petrus
nãq; freuidiſſimus et magis ſolicitus alijs.io
hnes uero theologus excellentiſſimus fuit.
Conſideꝛa nũc quàta fueꝛit hoꝛum quattuor
beatoꝛuz diſcipuloꝝ obedientia.q̃ ad uniꝰiui
ſionis uocem ſtatim ꝛelictis oĩbus etiaʒ uolũ
tate ⁊ ppoſito habendi xpᷣGʒͥ dominum ſunt ſe
cuti. In q?ꝰ (ut ait riſo)ſe ueꝛi abꝛahe filioſ
compꝛobauerunt quia ſimili exemplo audita
dei uoce ſecuti ſunt ſaluatoꝛẽ. Dimiſerũt nã

q; ſtatim queſtum coꝛpoꝛaleʒ ut eteꝛna luẽ ĩ

quirerent Relinquerut patrẽ teꝛrenũ ut pr̃eʒ
celeſtẽ haberẽt uñ nõ iĩmerito ⁊ eligi merue
ꝛunt.Et iterum. Perpẽde uero ⁊ fideʒ ⁊ obe
dientiaʒ uocatoꝝ. Noſcitis autem qualiteꝛ a
uiduz ꝗd eſt piſcatio. Si quidẽ ĩ medio ipſiꝰ

opis ↄſtituti cuʒ uidiſſet illã iubentem mihil

diſtulerunt nihil oĩno cũctati ſt᷑. Nõ dixerũt
reuertimur domum.loꝗmuꝛ ꝓpiquis ſed cùc
ta illico ꝛelinqnẽtes fecerũt qð heliſeꝰ quoq;
ſub helia legit impleſſe. Talem ꝗppe obediẽ
tiaʒ a nobis xpᷣs efflagitat.ut neq; punctũ tẽ
poꝛis diffeꝛamus ⁊ ſi nos aliquid neceſſaꝛiuʒ
urgere uideat ꝑꝑ ꝙ ⁊ alidũ quẽ accedẽtẽ.ad
ſe ac rogantem ut ad ſepelliedũ pr̃eʒ ꝛediret
ne id ꝗqdeʒ faceꝛe peꝛmiſit ondens gꝗa xpᷣs cũ
ctis ſit etiã neceſſitudinibus pferendus. Vec
Criſo.unde ⁊ gꝛe. Audiſtis qr ad unius iuſõ
nis uocem ſecuti ſũt redẽptoꝛẽ. ⁊ ad unũ dñi
pᷣceptum h̊ ꝙ poſſideꝛe uidebant obliti ſum.
Quid eꝛgo i iudicõ eius dicturi ſumꝰ ꝗ uocã
teʒ ſeg cõtemnimus.⁊ ob amorẽ pñtis ſeculi
nec pceptis flectimur. nec ueꝛberibus emẽda
mur. Pec geg. Secuti aut᷑ ſunt dominũ eiꝰ
ueſtigia ſequedo eius oꝑa imitado ei vtutes
tenẽdo.hoc nãq; ẽ pꝰ xpʒ ire B ẽ xpᷣʒʒ ſeꝗ.Ne
q; enim ſufficit nobis pedibꝰtm̃ ire poſt ieſuʒ
niſi ⁊ mente ⁊ dilectiõe ſequamur eũù. In his
ergo(vᷣm DPil ariũ) docemur xpᷣm ſeꝗ et ſecła

ris uite ſolicitudie ac p̃ne domus ↄſuetudie

nõ teneꝛi. Et ſi pauca hi diſcipuli habueꝛunt
multa tñ reliqꝛut qꝛ i hoc ſeculo nihil retiner
uel amaꝛe ſtudueꝛùt. Unde gꝛeg. Sed ĩ hac
ꝛe affectum debemus potius penſaꝛe qᷓ; cẽſuʒ
Multum ꝛeliquit ꝗ q;libet paꝛum totu deſeꝛ
uit. Multuz ꝛeligt g ñbi nihil retinuit. Mul
tum dimiſit ꝗ deſyderia habendi deꝛeliquit.
Multuʒ dimiſit ꝗ cũ re poſſeſſa ẽt ↄcupiſcẽ
tijs renunciauit a ſequentibus ergo.ſ.chriſtũ
tanta dimiſſa ſut quta a nõ ſequentibꝰ cõcu
piſci potuerũt. Cor nãq; ⁊ non ſubſtatiazʒ dõi
nus penſat. nec ꝑpendit q;tuz ĩ eius ſacꝛificõ
ſed ex qudto ꝓferat.E ſtimationeʒ qppe peij
nõ hʒ ſʒ tñ regnũ dei tãtũ ualet quantum ha

bes. Ante dei nanq; oculos nunc; eſt uacua

manus a mũere.ſi archa coꝛdis repleta ẽ bo
na uoluntate. mihil ꝗppe offeꝛt deo diutiꝰ uo

lunt te bona. Pec gꝛe

Capi. xxx.

. Oꝛatio
mie ihu xpe fac me ꝑ auiditatẽ ad
audiẽdũ uerbuzʒ dei iꝛꝛuere recia pᷣdi
catõis ac deſiderij ⁊ bone operatõnis
ab omni auaritia.adulatõe ⁊ inani gloꝛia la
uere nauem ꝛeligionis a terrenis ꝛeduceꝛe ĩ
in ea geſcendo ſedere ⁊ per exemplum alios
docere ⁊ in pꝛofundum contemplatõis ⁊ pᷣdi
cationis ducere in uerbo tue inſpirationis ꝛe
cia laxare.⁊ in aꝗs tꝛibulatõnũ copioſã mul
titudinẽ ĩiternarũ cõſolationũ ↄcludere uoca
⁊& trahe me miſerum ad tuum ſanctum diſci
plinatũ quatenus oĩa relinquendo.et te ſeqn
do ad tuoꝛũ pauperũ merear pertingere con
ſoꝛtium. Amen.
e epilogo uocationu diſcipuloꝛũ.⁊ de di
igẽtia xpᷣi ad pᷣdicadũ. Cap.xxx.
Res itaq; uocatões diſcipuloꝛũ
a habuiſti de pᷣma dicit Jo
hanes.et tunc uocati ad fidẽ ue
nerũt ſolum.ut aliquã noticià ⁊
iiliaritatẽ ieſu comraherent
De ſecũda dicit.Tucas.eęt tunc etiam ſecuti
ſunt eum aio ꝛedeũdi ad ppꝛia ceperũt tamẽ
audire eius doctꝛinam. De tertia dicit. Mat
theus ? Maꝛchus ⁊ tunc ueneꝛunt ad perſe

uerandum cũ eo pfectõem eiꝰimitando. Pꝛi

me due uocationes foꝛma ſũt nouitioꝛuʒ ĩ ꝛe
ligiõibꝰ.ꝗ pᷣmo uoct ad ꝓbadũ ⁊ iſtruẽdum
2 qnq; ad ꝓpᷣa ꝛedeũt leꝛtia tʒ foꝛmã ꝓfeſſoꝝ
qꝛ tũc uelut ꝓfeſſi religõʒ xpᷣianã xpᷣo iſepabi
lit᷑ adheſt. Itẽ de uocatõe.Mathᷣ.publica
ni hẽs ĩfra. De mõ at uocatõis alioꝝ ũ ẽ ðteꝛ
miĩatũ ł ſcꝛiptũ. UVñ Ariſ.Quid ẽ at ꝙ õ alijs
apłis nobᷣ ñ r̃ q̃tr ⁊ quo ſt᷑ uocati niſ ð pet.
and.iac. ⁊ io;.⁊ matho. Vi ei maxie erat in
cõueniẽtibus et hũilibꝰſtudijs. Neq; ei theo
lonei offõ ẽ aliꝗd deteꝛius neqʒ piſcatõne ui
lius. Cõſidera igit᷑ ⁊ cõſpice dũm ih̊m ĩ pᷣdic
tis diſcipuloꝛũ uocationibus ⁊ cõuerſatione
eius cuʒ illis quomodo afſectuoſe eos uocat:
zeddens ſe eis affabilem. domeſticum. beni
gnum. et obſequioſum. attꝛahens eos intus
7 extꝛa ducendo eos ad domum matx is l ali
bi ubi pro tempoꝛe manebat et familiariter
uadens ad domos eorum. Docebat etia eos
= inſtꝛuebat.ac curam de ipſis precipuaʒ ha
bebat: ſicut mater ð unico filio ſuo habere 2
ſueuit. Dicituꝛ enim quia. b. petꝛ ꝛefeꝛebat ꝙ
quando in aliquo loco cuʒ eis dormiebat: et
ſuꝛgẽs ð nocte eos recooperiebat. quia tene:
ꝛime eos diligebat.ſciebat em ꝗd de ipis fac
turꝰ eꝛat. Nã q;uis eẽnt hõies rudis cõditiõis
⁊ huilis natiõis.tñ pᷣncipes mõi ⁊ duces ibel
lo ſpuali oĩm fideliũ eos erat ↄſtituturꝰ. Cõſ i
dera etiã nocatoꝝ obiaʒ q̃ cẽõmendat᷑: q ꝓm
pta. eo ꝙ cõtinuo ⁊ ſtatiʒ eã onderunt q; ite
gra. eo ꝙ omnia ꝛeliqrunt: q; ꝛecta. eo dnz
ihᷣm ſecuti ſt᷑. Drimu ꝑfectu.ſedᷣm ꝑfectiꝰ ter
ciũ ꝑfectiſſima. Sʒ ad ꝗd ꝛeliqꝛut omis ᷣm

De epitogo nocationuʒ diſcipuloꝝ ⁊ de

Ariſo. An boc docuerut nos aplłi ꝙ nemo po
teſt terrẽa poſſidere ⁊ perfecte ad celeſtia p
perare. Aer ĩter celum ⁊ terrà conſtitutꝰoſtẽ
dit.ꝙ ĩter celeſtia ⁊ terrena nulla põt eſſe ⸗ↄ
iunctio.celeſtia enĩ quia ſpiritualia ⁊ leuia.
ſurſum ducũt terrena qꝛ pondeꝛoſa ⁊ gꝛauia
ad deoꝛſuz deponũt. Sed nõne poſtea reſup
ſerũt ergo iperfecte reliquerunt. Dicẽdũ ꝙ;
fecta fuit obedientia qꝛ ⁊ ſi poſtea ꝛeſumpie

te.ſed ex neceſſitate uite B feceuũt. Koſideꝛa
etiam ⁊ no q quibus ⁊? qualibet cepit ⁊ oꝛta
eſt eccłia. Noluit dominꝰpꝛimos fundatoꝛes
eceleſie eligere ſapiètes uel potentes.aut no
biles huius ſeculi. ne fides euangłij ⁊ uirtus
fidei opeꝛa que fienda eꝛant.aſcriberentur
coꝛum ſapientie uł potentie aut nobilitati. ſi
bi hoc reſeruauit.quia ſua potentia ſapiẽtia
2 bonitate nos redemit. Si enim doctus uel
potẽs aut nobilis eligeretur foꝛtaſſe ideo ele
ctũ ſe diceret quia doctrina uel potentia uel
nobilitas eiꝰeligi meruerit uolẽs frangere ſu
perbiam elegit illitteꝛatos ⁊ mudo deſpectos
hoſq; doctoꝛes faciens et ad pꝛedicandũ mit
tẽs. per eos ſubiecit mundi rectoꝛes ne fides
cꝛedentium putaretur non in uirtute dei ſed
in ſapientia ⁊ uirtute hominuʒ. Unde Greg.
Relictis ſapientibus inſipientes ꝛelictis foꝛti
bus ðbiles relictis diuitibus pauperes elegit
⁊ pꝛedicatoꝛes infamos abiectoſq; qui poten
tes quoſq; et fideles populos colligerẽt hẽꝛe
ſtuduit.Ad pꝛedicandum nãq; eum tales ue
nire debuerãt qui de laude pꝛopꝛia nil habe
bant.ut tanto ſolius ueritatis cognoſceretur
eſſe ꝙ ageꝛent quanto ⁊ aperte cerneretur ſi
ad hoc agẽdum idonei per ſe non fuiſſẽt. Vn
de Kriſo. O beatos piſcatoꝛes iſtos quos do
minus inter tot doctoꝛes legis et ſcribas ĩter
tot ſeculi ſapientes ad diuine pꝛedicatiõis of
ficium ⁊ ad gꝛatiam apłatꝰpꝛimos elegit. Et
digna ſane domino noſtꝛo atq; conueniens pᷣ
dicationi eius fuit talis electio. ut in pꝛedica
tione nominis ſui tantomaioꝛis laudis admi
ratio naſceretur quanto etiam eã mũdi ĩifimi
⁊ humiles ſeculi pdicaſſent. Qui nõ ꝑ ſapien
tiam uerbi mundu caperent ſed ꝑ ſimplicẽ fi
dei pꝛedicationem ð erꝛoꝛe moꝛtis humanuʒ
genus liberarẽt. Non ergo nobiles mũdi aut
diuites elegit ne ſuſpecta fieret.pꝛedicatio ñ
ſapientes ſeculi ꝗ per ſapientiam mundi per
ſuaſiſſe humani generi crederẽtur.ſed elegit
piſcatoꝛes illitteratos imperitos. indoctos ut
aperta eẽt gꝛatia ſaluatoꝛis. Pumiles quidẽ
in ſeculo etiam in ipſo aꝛtis offitio ſed pꝛecel
ſos fide ac deuotos mẽtis obſequio. gnobi
les ſeculo ſed nobiles chꝛiſto. Non ſcriptos ĩ
aluo ſeatus terreni ſed ſcriptos in aluo ſena
tus ĩ celo. Deſpectos terre ſed acceptiſſimos
celo pauperes mundo.ſed diuites deo. Scit
enim deus quos elegit qui occulta coꝛdis no

nt.Ror Zopiietaté T-Afnoze ul cupidita-

diligètia xpi ad pꝛedicãdum.

uit.Eos utiq; qui non ſapientiam ſeculi que
rerent.ſed dei ſapientiam deſiderarẽt nec di
uitias mundi cuperẽt ſed theſauros celeſtes
optarent. hec Criſoſto. Attendant hec nobi
les potẽtes ⁊ ſapit᷑tes:ſuperbi huius mũdi 7
cognoſcãt ignobiles ĩpotẽtes ⁊ ideotas ſibi pᷣ
ferꝛi:⁊ ex hoc ↄfundant᷑ ⁊ erubeſcãt.⁊ a ſua
ſuꝑbia ꝛeſipiſcàt.Exẽplo itaq; hoꝝ pꝛicipum
⁊ ducnzʒ noſtꝛoꝝ relinquamus ⁊ nos oĩa ⁊ ſe

quamur ieſũ ĩ quo hẽmꝰ oĩa.Ad ꝙ bñ oꝛta

nos Cri.dicens. Monachꝰ apticã uitã deſi
derat imitari. Uis o mõache eẽ diſcipulꝰxpᷣi
imo uis diſcipuloꝛuʒ eius eẽ diſcipulus. ac
ꝙ fecit petrꝰ:quod fecit iaco.⁊ iohᷣ. Pẽbᷣani
oculũ ſcãdeliʒãtẽ:patrẽ.⁊ nauẽ.⁊ recte (.dDt
cit eis ihs. Vẽite ſeqmini me.)Abſconditur
oculus ⁊ hi ſequũt ihʒ monachi apoſtoloꝛuʒ
imitatoꝛes ſũt. Nõ ergo poſſumꝰeos imitari.
niſi fecerimus ꝙ feceꝛunt ⁊ apłi.Nemo eꝛgo
monachoꝝ dicat. Pabeo patrem. habeo ma
trem ⁊cetera pietatis caroꝛuʒ nõia. Reſpon
deo tibi. Pabes ihʒ. Quid qris iſta qᷓ̃ motua
ſut. Qui hg ihᷣm hʒ pr̃em. habet matrem. hʒ
filios hʒ omnẽ ꝓpiquitatẽ.Quid q̃ris moꝛtu
os.Sequere uinu.dimitte mõtuos.ſepeliam
moꝛtuos ſuos.dic ad eù unꝰ diſcipulus((.Di
mitte me: ut uada ⁊ ſepeli patrẽ meu).Nõ
dixit dimitte.ut ſim cũ patre meo.ſʒ dimitte
me uniꝰhoꝛe ſpatõ.Quid rñdit dñs.Et ĩ una
hoꝛa pꝑire potes. Uide neduʒ uis ſepelire mõ
tuũ ipe moꝛiaris.hec Criſ.¶ De pꝛedictis q̃t

tuoꝛ diſcipuł a piſcatõe uocatis.ſic ait. Pie.

Miſtice aũt hac quadꝛiga piſcatoꝛum uehe
mur ad ethera ut helyas:his quattuoꝛ angu
lis cõſtituit᷑ pꝛima eccleſia. his quattuoꝛ ĩis

hebꝛaicis tethꝛagramathon nomen domini

agnoſcit᷑ a nobis.Quibus ſimili exemplo pꝛe
cipitur ut audiamus uocez domini uocantis
⁊ obliuiſcamur populum uitioꝛũ ⁊ domũ pa
terne conp̃nationis que eſt ſtultitia deo.⁊ ꝛe
the arenarum in quo nos uelut culices pene
lapſos tenebat aer.ꝗ pendet in nihili nauem
pꝛe ſtine conuerſationis abbominantes. Sy
mon aut obediens.and.uirilis.iaco.ſupplan
tans iohãnes gratia in latinuʒ ſonat.quibus
quattuoꝛ noĩbꝰiĩ imaginẽ dei ↄuertimur obe
ientia ut audiamus uirilitate ut pugnemus
upplãtatiõe ut pſeueꝛemꝰ.gr̃a ut ↄfuemur.
Que q̃ttuoꝛ uirtutes cardiales dicunt.ꝑ pꝛu
dẽtiam enim obedimꝰ.per iuſticiam uiꝛiliter
agimus.per tꝑantiam ſerpentez calcamus ꝑ
foꝛtitudinẽ grẽam dei meremur.hec Piero
Et circuibat ieſꝰ tot galileã docens in ſyna
gogis eoꝛum. ⁊ pꝛedicans euangelium regni
ſanans langoꝛem ⁊ omnem infirmitateʒ in
populo.) UVbi Cri.Quia eniq illi ut debiles
ad medicuʒ ueniꝛe non poterãt.ipſe ſicut ſtu
dioſus medicus circuibat gauiter egꝛotates
bec Ariſoſ. Vic ſaluatoꝛ exemplo ſuo.docto
rum ſuoꝛum uitã inſtruit ⁊ qualis eẽ debeat

ſa haicet o⸗
hicans en⸗

ngeinz
lregni irtn
edare ſtugenn
gliaſibſin en⸗
i exrpideit 0
lo)i.itura auhe
licabat i ligen⸗
qr i j cmnulei
gri nic hb
ut nrtla:t icte
lſcẽzen t niſ
ezlig lors diutuenu.
ln go'f no egere
fit, lo ſoli cocebat .
fennban ficſo gmin
fen poteri rute din⸗
Apaſiones uolunt pei
Peinfunitem ad pal
les. NoNdnaureo
ui verusnecicnsde⸗
taun ifnmidnes doe
cig Verelangunres
utes ifas oſe on⸗
4 locker yite t med
lypeſent, pt nagit
c nii, t eitucies
ceinn ſonarer t o
benet t hniß ſim
reai mir itege
hche its ſbor
ſatdeſiernine ne
ettſenl ein
Nltgtit eſeſi ſeſt

,

Nbiſt nor

L no eꝛgo
patrem. habeo e

. elz noia ,8 eſpon
idci iſn nnnn
habet nanem hz
os.ſepelian
ndiſcpulug di
patrẽ mei). No
re meo. §H dimitte
Idit dis Eti una
iz nis ſepelire mo
(de peedictis it
catis. ſic git. Pie.
piſcatoꝛum uehe
bis quattuoꝛ angn
.bis queuor ifis
on nomen domini
ſimilt exemplo pꝛe
ez domini uocantis
uitioꝛi ? ormi pa
eſt ſtulnitia deo.?ee
s uelnt culices pene
get in nibili nauem
bhominantes. Df
illis iaco. ſuphlan
inusz ſonat. guidins
gei ouertimur ode
icate ut pugnemns
ga ut oßuen⸗
giales dicune gil
er iuſticianm nſilite.
rpentez calcumusp

Pꝛime partis

pᷣlatꝰ ⁊ pᷣdica tor euâgelij manifeſte oſtẽdit.
Ut ei i ſint negligẽtes ⁊ pigꝛi.ſʒ diligẽtes ⁊
feꝛuidi.docẽt ꝑ G̊ ꝙ qr̃ (ciꝛcuibat ihs ut nõ
ſint pſonaꝝ acceptoreſ.ſʒ ĩ doctꝛina oĩbꝰcõeſ
docẽet ꝑ B̊ ꝙ ſubiũgit (tota) Ult ãt ñ ſint car
nales nec qᷓꝛãt delicatas procuratões.docẽ t᷑
ꝑ hoc ꝙ addit᷑ (galileã)] erat eĩ galilea uit ⁊
pauꝑ ꝓuincia. ut autẽ vacui ⁊ ocioſi iuanuzʒ
ñ diſcurrãt.docẽt᷑ ꝑ ꝙ ſubdit᷑ (docẽs.) Ut
ãt pluꝛibꝰ pðeſſe ſtudeãt ⁊ doctrinã ſuã ñ ſuſ
pectã hẽant.monẽtuꝛ ꝑ ꝙ ſeꝗt (ĩ ſynagogis
vbi plures ⁊ doctoꝛes ↄueniebant.ut auteʒ
non enoꝛes neq; fabulas ⁊ inutilia. ſʒ ſaluta
ria pᷣdicẽt docentuꝛ peꝛ hoc quoð ſubdit᷑ (⁊
pᷣdicans euangeliuʒ ꝛegni).i.ꝙ docet uenir
ad regnũ. Ut t doctiꝛinam ſuaʒ virtutibꝰ cõ
mẽdaꝛe ſtudeant.⁊ nõ ſoluʒ ſpũalia ſed etiã
tꝑalia ſubſidia.? quecũq; pñt bñficia ſubdi
tis exhibeãt. docentuꝛ ꝑ hoc ꝙ addituꝛ (⁊ ſa
nãs oẽz lãguoꝛem ⁊ oẽm ĩfirmitatem ĩ popu
lo)i.ĩ turba paupeꝝ ⁊ minoꝝ.Sic eꝛgo pre
dicabat ihs diligẽter:qr circuibat. gñralit᷑.
qr totã.ñ carnaliteꝛ:qr galileam.euidenter.
qr i ſyna gogis:utiliter.qr docẽs.quo ad vtu
tes ⁊? moralia: ⁊ pᷣdicans euãgeliũ regni.quo
ad fidẽ pᷣcepta ⁊ miſteria mirabiiꝛ.qᷓ ſanans
oẽʒ lãguoꝛẽ diuturnũ.⁊ oẽz ifaꝛmitatẽ leuio
ꝛcẽ ut ꝗbꝰ p̃ no credere ũ ſuaſerat:oꝑa ꝑſuað
rẽt.o ſolũ docebat vbo.ſʒ⁊ doctrinã ſuã ⸗
fiemabat facto.ſ.p miracula uaria.qᷓ ſolum
fieri poteꝛãt vᷣtute dĩna.Uel ꝙ dixit lãguoꝛẽ
ad paſſiones uoluit ꝑptinere corꝑaleſ.qð ãt di
xit infimitatem ad paſſiones anime ſpiritua
les.ut ondat᷑ nature ↄditoꝛ utriuſq;. Uñ tan
quã verus medicus oẽs iteꝛius ⁊ exterius cu
rauit ifirmitates. Poc eĩ ꝓpheta pᷣdixerat di
cẽs (Uere languores nr̃os ipſe tulit.⁊ ĩfumi
tates nr as ipſe portauit) Uñ cc ꝛiſo. Ad hoc
eĩ docter vite ⁊ medicus celeſtis xps domi
nꝰveneꝛat.vt magiſterio ſuo hoĩes erudiret
ad vitã. ⁊ egritudies corꝑis aĩeq; celeſti me
dicina ſanaret.ut obſeſſa corꝑa a diabolo li
beraret.⁊ vaꝛijs ifirmitatibꝰlaborãtes reuo
caret ad virã ⁊ itegrã ſanitatẽ. Nã valitudieſ
corꝑz dine ptãtis vbo cuꝛabat.aĩaꝝ ãt vulne
ra celeſtis doctꝛine medicĩa ſanabat. Ueruſ
ergo ⁊ ꝑfectuſ medicus ille ẽ.ꝗ ⁊ corpoꝛi ſa
nitatẽ ⁊ aĩe ſalut ẽ reſtituit.hæc Cꝛiſo.(¶ Et
abijt opinio ⁊ fama eiuſ ĩ totã ſyriã) q̃ ẽ ̃ gio
ſpatioſa ↄtinẽs paleſtinã ĩ qua iudei habita
bãt ⁊ q̃ſdã alias ꝓuicias circa eã. Syrie enĩ
teꝛminus ad oriẽ tẽ ẽ eufrates.ab occidente
mare magnũ achon.⁊ a ſeptẽtrione aꝛmenia
7 capadocia.a meridie egyptus ⁊ ſynus ara
bicꝰ. Ot ſic large accipitur h; ſyria.qꝛ ſtricte
accipiendo.ſ.pro quodã ̃gno.c caput ẽ da
maſcꝰ.ſic ñ ↄpᷣhẽdit indeã.Nõ ſolũ g ĩ iuòða.
ſʒ ⁊ ĩ puicijs uicinis abijt eius fama ꝑꝑ cꝛe
ba ipſius miracula. Pꝛopt᷑ q ꝛex abagaꝛꝰ ꝗ
regnabat iuxta eufꝛatẽ ſcꝛipſit ſaluatori unã

*●

apitulü.xxx.

epiſtolam ut hbr ĩ eccleſiaſtica hiſtoꝛia.¶Et
obtulerunt ei oẽs male hñtes vaꝛijs läguori
bus ⁊ toꝛmẽtis ↄpꝛehẽſos ⁊ qui demonia ha
bebant.⁊ lunaticos ⁊ paꝛalyticos ⁊ curauit
eos) Anꝛat cõꝑa ut pacius adeant iuiſibilia
aliteꝛ paꝝ erat mox moꝛituꝛus curam impẽ
dere ſanitatis.Ubi Cꝛi.Et intende modera
tõeʒ euangeliſte qualiter nõ unũquẽq; cura
toꝝ nobis enarꝛat.ſʒ bꝛeuibus veꝛbis copio
ſitatem traſcurrit ſignorum. hec Criſo. Der
demoniacos ſignificant᷑ ſoꝛtilegi.⁊ diuini ſu
peꝛſtitioſi.ꝑ lunaticos ĩſtabileſ ĩ bono ꝑ para
lyticos pigꝛi.quaſi impotẽtes bonũ operari.
ſti enim pũt curari ꝑ bonã doctꝛinam pᷣdi
catoris ⁊ ↄfeſſoꝛis diſcreti((Et ſecuti ſunt eũ
turbe multe de galilea )que ĩterpretat᷑ tꝛãſ
migratio((⁊ de dec apoli)que dr̃᷑ decẽ ciuita
tum ꝛegio (⁊ de hieꝛoſolimis) q̃ interpretat
pacifica (⁊ de iudea)que ĩteꝛpretat ↄfeſſio
⁊ de tꝛãſiordanẽ) que ĩt eꝛpᷣtatuꝛ riuus iudi
cij: Peꝛ hoc.n.ſiguificat᷑:ꝙ illi xpᷣm ſequun
tur ꝗ de vitijs ad uirtutes tꝛãſmigꝛãt.⁊ ꝗ ðᷣ
calogum obſᷣuant: ⁊ q pacifice cumalijs ha
bitant ⁊ qui pcta humiliter ↄfitẽtur.⁊ ꝗ di
uina iudicia formidãt. Multi dr̃ſaruzʒ regio
num ſũt eũ ſecuti ſicut qr̃ſi corpore ita dr̃ſi
mente alij ꝑp iſtꝛzuctöem ⁊ celeſte miſteriũ
vt diſcipuli.Alij ꝓpter curatõem Ifirmitatũ.
vt infirmi.Alij pꝑ re fectionemut famelici.
Alij ppter vindẽda miracula.vt curioſi. uolẽ
tes ſi verum eſſet ꝙ dicebat exꝑiꝛi. Alij ppt᷑
inuidiam. ut iuder obſetuantes eũ.⁊ qᷓꝛẽtes ĩ
aliquo verbo vel facto caꝑe ⁊ accuſare. Uũ
ſunt veꝛſus. Moꝛbus ſigna cibꝰ blaſphemia
dogma fuere Cauſe cur dñim tuꝛba ſecuta
fuit.Et ideo quotiẽs ĩ euãgelio turbe voca
bulũu inſerit᷑.ſicut diuerſitas hoĩm.ita ⁊ divx
ſitas voluntatũ ſtimat᷑.non eĩ oẽs eadem vo
lũtate.ſʒ ex diuerſis cauſiſ ſequebantur.ꝗdã
pꝛo bono.ꝗdã pꝛo malo.oĩbꝰ tñ dñs bñnñficia
preſtabat docendo. alendo. ⁊ ſanando. Iſtis
qnq; generibus dominum ſequentium rñdẽt
quinq; loca ptedicta qr de galilea.i.ꝛota ve
niunt cuꝛioſi quibꝰ qr (Uiri galilei quid ſta
tis) ⁊c.( De ðᷣcapoli veniunt infumi ut ꝑ ob
ſeꝛuãtiam öcẽ mãdatoꝝ cuꝛentur.quibus di
citur (ſi viſ ad vitã ĩgredi ⁊c᷑.) Ee hieꝛoſoly
mis obſeruatoꝛes ⁊ ĩuidi.quibꝰ qr̃ (hirm qͥ)
occidis ⁊c.)he iuða famelici ut confitendo
pct᷑a ⁊ lauõs agẽdo.doctꝛinis euãgelij ſaciẽ
tur. De tranſiordanẽ diſcipuli ut inſtruentur
⁊ lauẽt ⁊ poſtea inſtruãt ⁊ lauẽt.In iſtis ãt
qnq; ſinificãt quĩq; ſtatꝰhoĩz ꝗ ſequũt xpᷣm
galileã.i.trãſmutationẽ ſtatꝰ penitẽtiuʒ.ꝑ.
ðcapoli.i.õᷣcalogi oꝑatõm ſtatus actiuornm
ꝑ bieꝛoſolimã.i.pacis uiſionẽ.ſtatꝰ contẽpla
tiuoꝝ.ꝑ iudeã.i.ofeſſionẽ.ſtatus pꝛelatoꝛuzʒ
ꝑ tꝛaſioꝛdanẽ. ſtatꝰ innocẽtiũ propter r̃ſtitu

tionẽ ſct᷑itatis.ꝑ baptiſmũ ĩ iordane ſignatũ
Vbi Eriv.Seqmuꝛ illum igitur etiam nos
2

—

2l

αιν .α

g.

Vane niut

De uocatione Ma

uarios ſi quidem languores habemus aĩaꝛũ
⁊ hi ſunt ꝗbꝰ pᷣncipalr vult mederi.Acceda
mꝰ g ad eũ ⁊ indulgẽtiam pcrtoꝛum pcemur.
Mam etiam nũc dabit ille.ſi nos ñ negligimꝰ
poſtulaꝛe.Nunc vero ſi quidem habuerimꝰ
aliquam coꝛporis paſſionẽ.oĩa facimꝰ ⁊? ne
gociamur ut in rliquũ egritudie liberemur.

anima vo nr̃a tã male ſe hñte diſſimulamus.

ſp differimus. Pꝛopterea necorporis qui de
languoribus libeꝛemuꝛ.quoniam que maxie
neceſſaꝛia ſũt ſuꝑflua eſie dicimꝰ.q̃ vo pene
diſſiłando. B̊ oĩno nccia iudicamꝰ.⁊ fõtẽ ipʒʒ
ĩicuꝛatũ rlinquẽtes.maloꝛũ riuulos pur gaꝛe
conamuꝛ qm̃ maloꝝ q̃ ſunt in coꝛpe malitia
aĩe ẽ cã.E xijcemus igituꝛ fötẽ maloꝝ.⁊ cũc
ta ↄtinuo lãguoꝝ fluuẽta ſiccabunt.ec qr
ñ doles ipſe cũ peccas age te ſecurũ.ſed ꝑꝝ
B ipſũ maxime ĩgemiſce.qr nõ ſentis de pec
catis doloꝛẽ.hoc ei fit.nõ qꝛ peccata nõ moꝛ
deãt.ſʒ qr iſenſibilis ẽ aia que peccat eſt er
go pᷣmũ bonũ nihil oĩno peccar̃.ſᷣm ueꝛo pꝰ
peccatũ ſentir̃᷑ qdᷣ ↄmiſeꝛis atq; luger̃. Si ãt
neq; hoc habuerimꝰ. qualiteꝛ öpꝛecabimuz
deum.et ̃miſſionem pct᷑orum petemus ð ꝗ
bus nihil oĩno curamꝰ. Cãũ ei ipſe ille ꝗ deli
quit ne G̊ ꝗqdẽ ipCʒ qõð peccauit ſtudeat agno
ſcer̃. Pro ꝗbus deũ ðlictis rogabit.q̃ adhuc
ↄmiſſiſſe ſe neſcit. Pec vero ignorãs quonã
mõ noſſe poterit diuini bñficij largitatẽ.So
licite igẽ ꝓpria delicta ↄſydera ut diſcas qꝰ
rũ accipias veniã:atq; ita ipſi bñũficio gratuſ
exiſtas. Nõ dolere eĩ qr peccaueris.magis ĩ
dignari atq; iraſci facit deũ qᷓ; illud ipᷣm quõ
ane peccaueras. ꝓpter hec eꝛgo oĩ a ſic deũ
pᷣcemur vt ẽt nr̃ a iũgamꝰ:volũtatẽ vʒ ac ſtu
aiũ ⁊ ðſideꝛiũ bonũ. Ita eĩ ẽt bꝛeui tꝑe pote
rimꝰ a malis q̃ nos obſidẽt liberari.et tũc ſal
tẽ vbinã fueꝛimꝰaddiſceꝛe ac digna ꝑfui lib
talg hec crip. Oratio.
O mine ihᷣu xpᷣe ꝗq tanq; ſtudioſus me
d Ætdicꝰ* circuẽdo q̃ñſti egꝛot ãtes.ac cor
pon et aĩ aꝝ ſanaſti ifirm tates: ſana
me qſo iterius et exterius uarijs laborãtẽ in
fiꝛmitatihꝰ. Tꝛahe me poſt te vt te ſequaꝛ.ð
vitijs ad viꝛtutes tꝛãſmigrãdo.õcalogũ obp
uãdo.pacifice cũ alijs habitãdo.pcta hũilit᷑
ↄfuẽdo.⁊ dina iudicia foꝛmidãdo.E duc me
de lacu miſerie ⁊ ð luto fecis.⁊ dirige greſſꝰ
meos ĩ uiã ſalutis:ut i pᷣceptis tuis ꝓſiciãt.⁊
ad beatã or̃iaz feſtinẽt:ac ſine ipedimto me
ꝑducant. Amen.
De uocatõe Mathei ⁊ eiꝰ ↄuiuio.La.xxxi.
EN(Tt cũ preteriret dominꝰ ieſus ue
nit ad mar̃ galilee Jubi uectigalia
maxime de rebus peꝛ mare dedu
. is ſoluebãtur (Et uidit ibi)nõ tã
corporis qᷓ; mẽtis ⁊ miſerantis ĩtuitu (homi
nem )ſ. Matheũ: ꝗ ⁊ leui ante uocationem
dſictuſ ẽ: alphei filia (ſedetẽ ĩ domo ad theo
loneu i.ad curã ⁊ diſpèſatõem uectigaliuzʒ.

thei et eius ↄuiuio

thelos eĩ grece uectigal ĩterpᷣtat latie. Se
öbat ꝗppe.i.ꝑtĩaci aĩo lucris ihiabat:ſeſſio
eĩ moꝛa ĩ lucro ↄſeqᷓndo notat (Et ait illi ie
ſus. Seq̃re me)).q.d.ei.iã ñ ſeð:ſʒ ämodo ſe
ꝗq̃re.ñ ad lucra n ſecularia negocia.ſed me ⁊
affectu coꝛdis ⁊ offõ corꝑis ⁊? effectu opeꝛis.
Matheũ at talibꝰoccupatũ uocauit .ut de
gẽa dei nullꝰ öſꝑet q;tucũq; uilibus occupa
tofuerit (Qui ſtati ſuꝛgẽs a theoloneo ĩ qꝰ
ſedebat.⁊ ð amor̃ terrenoꝝ ad deſyderiũ ſu
pꝑnoꝝ ꝛelictis oĩbus.ſ.ſuis ⁊ ẽt alienis ex ra
pina collectis.religt eĩ ẽt ꝓpᷣa qꝗ ꝛapeꝛe ſole
bat aliena.qꝛ ſᷣm Cri.theoloneũ ẽ rapia ꝑ
miſſa (ſecutꝰ ẽ eũ)ſine aliq̃ dilatõe ta gꝛeſſu
q; affectu ſicut diſcipulꝰ magr̃ʒ.ſicut uiatoꝛ
ducẽ ſuũ.ſicut ſᷣuꝰ qnm.ſicut ouis paſtorẽ ſu
um funẽ pᷣcidẽs ñ ſoluẽſ ſᷣm VPier. ↄſiliũ. Se
cutꝰẽ ꝗqdẽ ſine dilatõe.dina potẽtia intꝰ ope
rãte.accedẽte ⁊ docẽte.Qui eĩ exteriꝰ uoca
uit ut mox ſeq̃ret ĩtuſ accẽdit.traxit ⁊ modũ
docuit. Unde Pieꝛo. fulgor ipſe et maieſtaſ
ðᷣitatis occłte q̃ ẽt ĩ facie relcebat hũana ui
dẽtes ad ſe traher̃ pot᷑at ĩ pꝛio aſpectu. Si
.,n magnete lapiò h̊ eſſe uis dr̃ ut feꝛrũ tra
hat.q́;tomagis dñs oĩm cꝛeaturaꝝ ad ſe tra
her̃ poteꝛat quos uolebat. Ubi ⁊ Cꝛiſ. Siẽ
uidiſti uocantis uirtutem.ita addiſce uocati
obiãm. Neq; em̃ ꝛeſtitit neq; uacillauit.ſʒ ꝓ
tinus paꝛuit ⁊ nec ĩ ꝓppꝛiã domũ abire roga
uit.ut ſuis h̊ intimaꝛet Pec Aꝛiſ.Letus igit᷑
dñm ſequens.⁊ gꝛatus exñs eum ⁊ dicipulos
ipſius ĩ domo ſua t̃cepit.et cõuiuij magni ap
paratum eis exhibet.ↄgruam celeſtis beñfi
cij uicẽ xpᷣi rependẽs.ut illi ꝛedderet terrẽa
qui ei ſeminauerat ſpũalia.et accõmodaꝛet
tꝑalia. a quo expectabat bona ꝑpetua. Con
uiuiũ ꝗqdẽ exhibet magnum.i.ex magna de
uotione et ölectatione mẽtis.pro aduentu et
pñtia tanti hoſpitis et tã magnũ ut de r̃liqui
is ꝛefit iãt᷑ angeli in celis q gaudium eſt an
gelis dei ſr uno pecoꝛe pniam agente.Et bñ
congruit ꝙ magnum eẽt. Qui eĩ (ut ait Am
bro) domicilio xpᷣm r̃cepit interno:maxiĩs de
lectationibus exubeꝛantium paſcif uolupta
tum. Itaq; dominus libenter ingreditur ⁊ in
eius ꝛecumbit affectu. Ubi.Cꝛiſo.Statiz ut
dictum ẽ illi a dominoſſequeꝛe me) ñ mo
ꝛat᷑.non taꝛdat.ſed mox ſurgens ſecutus eſt
eũ. In quo ſe fidelẽ deo ⁊ abrahe filiũ eſſe
ſimili exemplo uocem domini ſequendo pro
bauit. Unõ ſtatim exemplo abrahe. ⁊ hoſpi
tio dominum r̃cepit ⁊ conuiuium exhibet ut
uere per oĩs dignus abꝛahe filius noſceret᷑
B Griſo. Miſtice ſicut mattheus poſt ſuam
conuerſionẽ ſecit chriſto conuiuium in do
mo ſua ſic quilibet conuerſus ad xpᷣm. ðᷣbʒ ſi
bi facer̃ cõuiuiũ ſpũale i domo ſua ſpũali.ſ.
ĩ corde ⁊ conſcĩa. ubi ſeruire ei debet ð ſanc
tis cogitatiombꝰ.meditatiõibꝰ.⁊ affectõibuſ

Vñ in Apoc(¶Ego ſto ad oſtiu ⁊ pulſo ſiquis

—

ceꝛet exe lo hſi
tiſo. dol ,noon
ey uolicnis ,nitn
ciores ? publican
publcpnia e tcu⸗
öofſicijcecoꝛat e
heyni e oes eos 91
genus ened erb be
loſtunco ſanitati
enulos. et coneedl
liagebat inte nooiſtn
spot nobis vtültat⸗
anon Nicioatcz pitan
ſhore doſi netici n
doßlcherarer WAit 1
cia ion toccald
les intandtdusſis
ſeguenter gei
feſenwur altna niie
Irt hülltag eheie
lu coemne e 9ne
ſeurer her Pier e

adan
lccdid

Cignutine
lſehuhe R
koctovſbene
liceꝛen 8

nnicnrckli⸗
za⸗ Niclenlin

an fen uen
uis paſtore ſn
mn Dier. aſli Ge
na potetin in ope
dui ei exteri uoca
or ipſe et maieſtal
ele cebat huͤana uj
eio aſpectu. Gi
nis df ut feiru tra
aturap ad ſe tra
Ubi ? Cꝛiß. Gẽ
a addiſce uocati
zuacillauit. ſz p
lomü abire roga
Luiſ. Letus igit
eum ? dicipulos
töniuij magm ap
amn celeſtis beffi
i ꝛederet terrea
et accomodaet
vona ppetug. Con
m. i Aex magna ge
is. pro aduent et
magnu ur de iui
y gaubium eſt an
iam agente⸗Et bf
ui ei at ait Am
interno:maxis de
m paſcif uolupta
ter ingreditur in
i. (iio. Blatizut
queꝛe me) i mi
urgens ſecuius

rabe flliu eſe
rah⸗ nenvo pr9

4

Pꝛime partio

aperuerit mihi.it ꝛoibo ad eũ ⁊ cenabo cuzʒ
eo ⁊ ipᷣe mecũ)(Diſcũbẽtibus ãt eis ĩ domo
ecce multi publicani ⁊ peccatores)ac ceteri
eiuſdẽ ordinis hoĩes((illue ad ↄuiuiũ ↄuenie
bant ⁊ cũ ihu ⁊ diſcipulis eiꝰ diſcũbebant)
Fuerãt em̃ ſocij Mathei.⁊ eiuſdẽ aꝛtis ſeun
officij:⁊ iõ ꝛecedẽs ab eis ⁊ uolẽs ſeꝗ xp[ʒ fe
cit eis ↄuiuiũ ſicut fecit elyſeꝰſocijs ſuis vo
lens ſeꝗ helyã magiſtrũ ſuüũ.Eꝛant ẽt multi
peccatores alij ꝗ iã penitẽtes ſequebãt᷑ dñm
ſꝑpantes vemã ↄſeꝗ peccatoꝝ. VUn PHiero.qr
videꝛũt publicanũ a peccatis ↄuerſũ.⁊ pnĩe
ĩueniſſe locũ. ob id ẽt ipñ ñ deſꝑabãt ſʒ ve
lut penitẽteſ veniebãt ⁊ ðᷣiſcũbebt cũ ihu ⁊
diſcipulis eiꝰ, forte iuitati a mat heo. ut hr̃et
ſocios in pnia.quos hũit ſocios ĩ culpa: t
vſᷣm glo. Pulchꝛũ fuit pᷣſagiũ.qꝛ ꝗ apłs ⁊ doc
toꝛ gẽtiũ eꝛat futurus iĩ pᷣma ſua ↄueꝛſõe.pec
cãtiũ gregẽ poſt ſe trahit ad ſalutẽ ut iã pfi
ceꝛet exẽplo ꝙ ꝑficere debebat ⁊ vbo. Ubi
cꝛiſo. Poſt ↄpꝛobatã igr̃ fidẽ mathei.ꝗ unꝰ
ex puolicanis fuit merito iã cũ dño ĩ ↄuiuio
pctores ⁊ publicani recũbũt.Cõueniũt aũt
publicani ad eũ ſicut ad collega ⁊ hoĩem eiꝰ
dẽ officij decoꝛatꝰ ei ingreſſu xpᷣi.⁊ glorians
de pnia erꝰ oẽs eos ↄuocauit. Epᷣs et qolibʒ
genus ꝛemedij exhibebat ⁊ nõ ſolũ diſputã
do.⁊ pᷣſtando ſanitatũ ꝛemedia uel arguèdo
emulos:ſʒ ẽt comedẽdo.nõ nullos errãtium
diꝛigebat,inde nosĩſtruẽs:ꝙ qolibet opus ⁊
tpᷣs põt nobis vtilitatẽ afferre. ſic nec publi
canoꝝ ꝑticipatozʒ vit auit ꝑpꝑ vtilitatẽ ſeq̃ntẽ
more boni medici.ꝗ niſi ſaniẽ tãgerz a mor
bo ñ liberaret. Uñ ⁊ Hier. Ibat t dñis ad ↄ
uiuia pct᷑oꝝ.vt occaſõz hr̃et docendi ⁊ ſpũa
les imitatoꝛibus ſuis pᷣbeꝛz cibos.Deniq; cũ
ſꝛequenteꝛ ꝑger̃ ad conuiuia ðſcꝛibat᷑ nihil
refertur aliud niſi ꝗd ibi fecerit.ꝗd docuerit
vt ⁊ hũilitas eiꝰ eũdo ad peccatores ⁊ potẽè
tia doctrine eiꝰ ĩ ↄuerſione penitẽtiũ demon
ſtraret. hec Pieꝛ.⁊ nos eadẽ cã poſſumꝰmã
ducaꝛe cũ peccatoribꝰvt alteꝛiꝰ cã potius qᷓ;
nr̃a agatuẽ nò tñᷣ cũ vſuꝛarijs ⁊ raptoribꝰ qr
ea q̃ apponunt ĩ ſtituere tenent Pphaꝛiſei
ve tanacitati iuſticie legis ⁊ traditõug ſuaꝝ
adherenres ⁊ miſcõiam dclinantes ð hoc in
dignati murmuꝛabant ⁊ hoc arguentes ad
diicipuloſ ihu dicebãt(¶Quaꝛe cũ publicaniſ
⁊ pctoꝛibꝰmanducat ⁊ bibit mgr̃ vr:)Quaſi
diceꝛent. Contꝛarius eſt legi hoc ꝓhibenti ⁊
eſtis fatui qui talẽ mgr̃m ſequimini. conſue
tudo dᷣtꝛactoꝝ eſt loqui de alio nõ in facie il
lius. Uñ qn diſcipuli videbant eis peccare al
loquehantuz magiſtzum vt alibi: q;do veꝛo
magiſter.alloquebãat diſcipłos ut h̊ utrobiq;
tñ in magiſtru iniuriam irrogantes.qr error
diſcipłoꝝ ignomia ẽ mgroꝝ.Sic hodie faci
unt tractores. bona facta mẽbꝛoꝝ xpᷣi öni
grates. Dupliciter iſti errabãt qꝛ putabant
ſe eẽ iuſtos.cij ſuꝑbi eſſent ⁊ illoſ ꝛeos cũ iã

Kapitulũ.xxxi.

peniterẽt ſimiles phaꝛiſeo ꝗ ſe iuſtificabat
⁊ alios ↄdẽnabat. Uera iuſticia cõpaſſionẽ
hʒ falſa dedignationẽ. Solẽt et᷑ iuſti pctori
bus indignari.ſʒ aliud ẽ ꝙ agit᷑ typo ſuꝑbie
aliud ꝙ zelo diſciplie. Pis phariſeis ſimiles
ſunt ꝗ traditões ſuas pceptis dñi.⁊ opibꝰ mi
ſericordie preponũt:collẽtes cũ appetitu ⁊
exeqntes cũ diligentia. culicẽ ſuaruz traditõ
nũ.⁊ deglutientes camelũ mãdatoꝝ deiac
mãdata maxiĩa. ſaluti necta: q̃ſ amara cito
exhauriẽtes.⁊ pᷣtereũdo pꝰponẽtes.Sʒ ipᷣis
fariſeis murmurãtibꝰobulat dni mia puocãſ
ꝓuocatores ad pniaz. cuius cibus ⁊ potus ⁊
ãbulatio ⁊ oĩa ꝗqᷓ geſſit.ſaluti ſeꝛuiũt.cuiꝰoĩs
actio nr̃a eſt lectio ⁊ inſtꝛuctio.ac magiſter
cuius liuore ſanati ſumus ſeipſum medicuʒ
ondẽs.ꝓ diſcipulis ſuis reſpondit phariſeiſ pᷣ
mo ꝑ roͤnem :dicens.(¶ Non ẽ opus ⁊? operoſꝰ
i.neceſſariꝰ ualẽtibus.i.ſanis medicꝰ.) ue
rum eſt ad collatõʒ ſanit atis.ſed tñ ad ↄſer
uationẽ beñ eſt neceſſaꝛius.(ſed male habẽ
tibus ⁊ iĩfiꝛmis) ⁊ eꝛgo familiarius ſe debet
hr̃e ad ifumos qui eo ĩdigent.q; ad ſanos ꝗ
non egent. Cũ igituꝛ xpᷣs ſit uerꝰ medicꝰ gĩia
rum.familiarius ſe òbuit haber̃ ad peccato
res qui ſt᷑ ifirmi ĩfirmitate ſpirituali. Quaſi
diceret. Uos ſani eſtis r̃putatõne ueſtꝛa idᷣo
opꝰnon habetis uiſitatione noſtra.ſʒ iſti ſe ĩ
firmos r̃putãt ⁊ peccatores. Unde gloſa iõo
uos öclino:qr putatis uos ñ ĩdiger̃ ſed illos
uiſito qr pẽitendo dat locũ gre.ubi (ſᷣm Cꝛi.
Joñndit ñ mererti eos ſanitatẽ celeſtẽ cõſequi
ꝗ ſanos ſe.i.iuſtos eẽ putãt.medicinã domĩ
ꝛeſpuẽtes:ſed eos ꝗ ifiꝛmitatẽ ſuã hoc ẽ pec
cata propria cognoſcentes.ac tota fið cꝛedẽ
tes medelã celeſtis gr̃e querũt. Ut enizʒ (ait.
Aug) nemo a deo fit famus.niñ qui ſe a ſeip
ſo ſentit infimum.deinde ꝛeſpondet eis ſe
cundo ꝑ auctoritatẽ ĩ Oſee iſcriptam. expro
brãdo eis ſcriptuꝛaꝝ ignorantiã:dicens( Eũ
tes ãt diſcite) a temeꝛitate ur̃a ̃cedendo.di
ſcite ignoꝛantie ur̃e ſubueniendo( ꝗd eſt qð
dicẽ̃ dnñs in Oſee.Miſericoꝛdiã uolo ꝑ pecca
ti dimiſſionem.⁊ non ſacꝛificiũ ꝑ olocauſtoꝝ
oblatõʒ Juñ in ꝓpueꝛbis¶ FAacer̃ miſericordiã
?2 iudiciu magiſ placet dño quã uictie) Qua
ſi diceꝛet. Ite ⁊ diligent᷑ ↄſiderate illõ ꝙ ſcri
bit ĩ Oſee ꝓpheta.qꝛ ſi hac ↄſvrauerit᷑ ſcrip
tuꝛã inuenietis me facer̃ ſcõm ipſam. Miſe
ꝛicordiã uolo potiꝰſine ſacꝛificio ⁊ cũ cordis
hũilitate.qᷓ; ſacꝛificiũ ſine miſcõia ⁊ cũ cõdiſ
elatione. Unde plus diligit deus peccatoreʒ
humilem qui ſue ĩfirmitatis cõſcius.penitẽ
do ſe gꝛatie ði ſubmittit qᷓ; iuſtum ſuꝑbuʒ ꝗ
ð ſua iuſticia pꝛeſumens alios ↄdẽnat.⁊ mi
ſeꝛicordiã circa eos rephendit. Secundum
Cri.ſcꝛibe ⁊ phaꝛiſei omnia peccata ſua pu
tabãt ſacrificijs legis poſſe deleri.⁊ omnẽ ꝛe
liquã vtutez ↄtemnentes.iĩ ſacrificijs totam
ſpẽ ponebãt.⁊ iõ dñs mileꝛicoꝛdiaʒ ſacꝛificio
12 2£

De uocatione Maà

p̃tulit ut manifeſte oñderet ñ ꝑ ſacrificia le
gis. ſz per oga miſericordie peccatoꝝ delicta
poſſe purgari. Ubi glo.Nõ tñ ðſpicit deꝰ ſa
crificiũ.ſʒ ſacꝛificiũ ſũ miſcõia.ꝙ aciebãt ãt
phaꝛiſei ſacrificia ut iuſti appaꝛerent corazʒ
opulo.nec exercebat oꝑa miſcoᷣie ĩ gbꝰ? ꝓ
at va iuſticia.vbi ?z Rabanꝰ.admõet itaq;
eos ut ꝑ oꝑa ſibimetipſis ſuꝑne miſericõdie.
pᷣmia ↄgrat:⁊ ñ ↄtẽpiꝰ pauꝑʒ neceſſitatibus
ꝑ oblatõʒ ſe ſacrificioꝝ deo placer̃ cõfidãt.
VUñ ⁊ ſuũ ð miſericoꝛdia exẽplũ eis preponit
dicẽs¶Nõ ei ueni uocar̃ iuſtos .ad pnĩam
ſz tm̃ ad ꝓficiẽdũ.⁊ ut ꝓficiant᷑ de vtute ad
Stutẽ (ſʒ peccatores ad pniã Jut corrigãt x
eã. Uel n veni uocar̃ iuſtos.iĩ.eos ꝗ ſe iuſtoſ
rputant ꝗ ignorãtes di iuſticiã ſuã cõſtitue
re uolũt.qꝛ ſi ↄunertant᷑ peccatores.iã ñ ſibi
iuſti vidẽt᷑.ſʒ peccatores.i.peccata ⁊ mala
ſua attẽdẽtes.ꝗ ſe pctoreſ eſſe ⁊ medico ege
ꝛe ꝛecogſcũt ac gr̃e dᷣi penitẽdo ſe ſubijtiunt
Vł nõ ueni uocar᷑̃ iuſtos qr nulli ſunt iuſti:
ſed pccẽ̃ores qꝛ oẽs peccauerũt ⁊ egẽt głia ði.
Vbi Gregoꝛi.nſſenus.ꝗ.d. Adeo peccato
res nõ abhomioꝛ.ꝙ eoꝝ tm̃ gra uẽi. Non ut
maneãt peccatoꝛes.ſʒ ut ↄueꝛtant᷑ ⁊ bõi fiãt
Vñ apłs.(¶ Eps uenit ĩ hũc moõm.peccatoreſ
ſaluos fa cer ) cce magna ſpes peccatorum
qꝛ ꝓpteꝛ eos uemit ði filius ĩ hũc mõm. Unð
⁊2 Auguſti. Nulla cauſa uemẽdi fuit chriſto
domino.niſi peccatores ſaluos facere.Tolle
morbos tolle vulnera.⁊ nulla ẽ medicie cã
Sic uẽit de celo magnus medicus.quia ma
gnus ꝑ totum orbẽ iacebat egrotꝰ. humanũ
genus. Uenit unus ſine pcto ꝗ pluꝛes faluos
faceret a pcto. Nõ eiĩ de celo trarerunt eum
nr̃a merita ſed nr̃a pct᷑a.Ergo (ut ait m
bro)uſurpat oꝛes iuſticie ñ uocant᷑ ad gr̃am
Nam ſi gr̃ a ex pnĩa: utiq; qui faſtidit penitẽ
tiam abdicat gram.publicani quippe uocan
tur.ꝗ uel publice ſceleꝛibus fedãtur uel qui
publica uectigalia ſeu tributa exigũt uel qui
ↄductores ſũt uectigalium. ſeu fiſci uel rrũ
publicarum. uel ꝗ alijs publicis negocijs ⁊
actibus ĩplicantuꝛ ⁊ ſeculi lucra ꝑ negocia
ſectantuꝛ. ut comunit᷑ ſt cãpſoꝛes.⁊ pecunia
rũ nũeꝛatores ac alij huiuſmodi ⁊ ſites. Pꝛĩ
cipaliter tamen ꝗ uectigalia ſeu tributa exi
gunt. dicuntur publicani a Publio rege ro
mano.ꝗ eos primo ordĩauit.ſic dicti.Ft ga
̃m Sꝛeg.talia negocis uix aut nũqᷓ; ſine pec
cato exeꝛceꝛi pñt iõðᷣo i hoc magna dei gꝛatia
patet q̃ ex talibꝰ Matheũ ad ſtatũ apłicum
reuocauit. Oñdit᷑ ãt h̊ ĩ vbis ⁊ factis xpᷣi.qð
peccatores redeuntes ſt᷑ dulciteꝛ ꝛecipiendi.
qr xpᷣs dulcẽ ſe exhibuit ĩreceptõe Matbei
publicãi. Uñ t᷑ʒ Piero.ceteri euãgeliſte ꝑꝑ
ueꝛecũdiã ⁊ honoꝛẽ mathei noluerũt eã ap
pellar̃ noie uulgato.ſʒ dixeꝛũt leui.ipſe autẽ
matheus (̃m illud Salomonis) Ciuſt ĩ prĩ
cipio accuſatõ ẽ ſui)matheũ ſe ⁊ publicanũ

thei et eius ↄuiuio

noĩat ut oñdat lugẽtibus nullũ obere ſalutẽ

deſꝑaꝛe ſi ad melioꝛa ↄueꝛſus ſit.c ũ ipe ð pu
blicano ĩ apłm ſit pẽ te mutatus.ĩ hoc etiã
iſtruimuz ꝙ peccata ⁊ öfectus alioꝝ iĩiq;tum
poſſumus celare ⁊ occultare öbemuſ.ut nec
bo nec nutu veniãt i alioꝝ ñ tm cognitõem
ſed nec ſuſpitõm ac noſmetipſos accuſare.⁊
ꝙ turpiꝰ ẽ i peccatis noſtris exẽplo mathei
ↄfiteri. Scoᷣm Bedã.ꝑ mat hei electionem ⁊
publicanoꝛum uocatõem fides gentium expᷣ
mituꝛ ꝗ pꝛius lucꝛis mundi ihiabãt.⁊? nunc
ſpiritualiteꝛ a domĩo ꝛeficiuntur. ſed per ſu
perbiam phariſeoꝛum iuidia indeoꝝ ĩſinua
tuꝛ.qui de ſalute gentium torquentur. Uel
matheus ſignificat homiem terrenis lucriſ ĩ
hiãtẽ quẽ ieſus uidet dum ocuł miſericõdie
ꝛeſpicit.⁊ uocat eũ uel ꝑ predicatõʒ ul ſcrip
ture admonitionem. ulł ꝑ internam ĩſpiratio
nem uel per tꝛibulatõnẽ uel per quãcũq; uiã
aliõ. Põt etiam uocatio mathei ad apłatũ.

ſignificar᷑ locationem ho minis ſeculaꝛis ad

religionis ſtatum. phariſei ueꝛo muꝛmuran
tes homĩes maligni. ꝛeligionis ſtatui detra
hentes.ꝗb bene dicituꝛ (euntes diſcite ꝗd
eſt miſericoꝛdiam uolo ⁊ non ſacrificium.)
opus em̃ magne miſeꝛicoꝛdie eſt pctoꝛes ad
pniazʒ uocaꝛe.¶ Lunc acceden tes phaꝛiſei ⁊
diſcipuli iohiſ querebant a dño ihn: quare
ioſi fequẽteꝛ ſed nõ ſui diſcipuli ieiunarent
) Dhariſei em̃ frequenteꝛ ieiunabãt:cũ qui
bus ic his diſcipuli adhuc ĩ conſuetudinibuſ
iudaicis pmãebant. Sicut ãt prius phariſei
ad diſcipulos acceſſeꝛãt.ut apð eos magiſtꝝ
ð̊ conſertio pctorum ĩ conuiuãdo argueꝛent
ſic modo ad magiſtrũ accedũt ut apud eũ di
ſcipulos de ieiunioꝝ obmiſſione argnant.ut
ſic int᷑ eos materia diſcidij poſſit oriri. Iſti ĩ
duobus deficiebant. Primo qr de ſua abſti
nantia ſe iactabant.cum talia ĩ ſecꝛeto fieri
debeant.ſecundo qr xpᷣm arguebãt ex defec
tu abſtinẽtie in diſcipulis defectũ ⁊ eꝛroꝛeʒ
diſcipuloꝝ retoꝛanẽtes ĩ magiſtꝝ. Peꝛ iſtos
qui de frequenti ieiunio ſe iactabãt ⁊ propt᷑
illud ſe diſcipulis xpᷣi pferebãt:ſignificantur
hypocꝛite. ꝓpteꝛ appaꝛẽtiã ſue ꝛeligioſitatis
alics contemnẽtes:dicẽtes illud cũ phaꝛiſes
(non ſũ ſicut ceteꝛi heĩm ieiuno bis ĩ ſabba
to ⁊ c) ¶ Jeſus autẽ confutauit eos ⁊ ꝛõnabi
liter excuſauit qiſcipulos tũ qꝛ corpalꝛ cuzʒz
eis eꝛat.tũ qꝛ ꝛuòs ⁊ ndũ ꝑfecte inouati ẽẽnt
nec difficilia ? noua ſuſtieꝛẽt.ponẽdo ad idẽ
tꝛes ſilitudines.ſ.ð nuptijs ⁊ ſponſo.de pãno
2 ueſtimẽto. utribus ⁊ uino. Uñ ait(Nun
quid poſſunt filij nuptiaꝛum ſeu ſpõſi)ſ.xpᷣi
ſponſi eccleſie. hoc ẽ diſcipuli de me ⁊ eccle
ſia ꝑ fidem geniti(ieiunaꝛe ſeu lugeꝛe.quam
diu cum illis ẽ ſponſne) Secundnm Diero.
qꝙdam eſt ieiunium expectatiõis.nt peꝛſona
melius expectetnꝛ ⁊ ſic in neteꝛi teſtamẽto
leiunabatur.⁊ iſto diſcipuli non indigebant.

Venitit iee /
guſeretun 4b e/
ſeitbeheiũ⸗ ne
ronie ?l dees ucti
ole N tanet ſti
Iug Aouf dlcaret
nerget ucln erüt/
Geucſa 9ſolatiaft
rͦtü hüclucti abſe
ipnorte deſurech⸗
Aficunetioeiliig
eſecehrant. Prin g
Pan ſncos babden
Möstiiarei
iti tei ndi
ſtitcz ad ius n
öſerabiis ecie
lrli,nifciu bci⸗
lhee Zela Eth
ed ep ule
ri ſonſigien
ſcholi erüc ⸗

doſielgatgar,
Alsoſolatört

iueꝛo miumuran
onis ſtatui getra
euntes giſcite ga
n ſacrificium.)
e eſt pckoꝛes ad
entes phariſei
dfo ihn: quare
ipuli ieiunarent
eiunabat: cu qui
conſuetudimibuſ
it prius phariſei
apd eos magiſty
niuädo argueꝛent
düt ut apud eü di
iſſione argnant. ut
poſſit orri.Iſtt i
mogr de ſus abſti
talia i ſecꝛeto fieri
arguebat ex defec
9 defecti t erorez
nagiſtx. Per iſtos
e iactabat ? propt
ebät: ſigrificaniur
jä ſue ꝛeligioſtatis

illud cü phariſes
g illud cu pt ſebbe

Pꝛime partis

qr iã pñtẽ xpCa habebãt.Aliud eſt ieiuniũ ue
xationis.ꝙ ordinat᷑ ad carnis refrenatõeʒ. ⁊
diſponit ad ↄtẽplatõem quo gꝗs ieiunat rᷣera
hẽdo ſe a ölectatõibus carnalibus nt rᷣplea
tur ſpũalibꝰ:⁊ iſto ẽt nõ ĩdigebant cũ ad ta
les ñ afficerẽt delectatões ⁊ xpᷣm pñtẽ habe
rent cuius pñtia ⁊ doctrina plus refrenauit
ↄcupias illicitas ĩ eis.qᷓ; ieiunij auſteritas in
alijs ⁊ idᷣo ieiunar̃᷑ ⁊ lugere non habebant qᷓ;
din ſponſũ ꝑ coꝛporalẽ pñtiã cũ ſpõſa eſſe ni
debãt. ſed potiꝰ de ſpõſi gratulari pñitia q̃ plłꝰ
ꝓficit qᷓ; corpalis abſtinẽtia.Eſt ⁊ aliõ ieiu
niũ ꝙ ex plenitudĩe ⁊ ꝑfectõne contemplatõ
nis pcedit.q̃le ieiuniũ moyſi i mõte fuit qᷓ;to
eĩ aĩia ẽ in ↄtẽplatõe magis eleuata tãto eſt
pautiori nutrimẽto cõtẽta.⁊ tale ieiuniũ nõ
ↄpetebat diſcipuł.qꝛ adhuc eꝛãt rudes ⁊ ĩꝑ
fecti.Sʒ pᷣus debueꝛunt ꝑ caritatẽ ſpã ſſãcti
Inouari(.ꝙ factũ ẽ ĩ die pentecoſtes.qñ fue
runt ꝑ graʒ ſpuũᷣſſancti ĩnouati)⁊ tũc dẽbant
icipe nouũ modũ uiuẽdi.deĩde ſubiungit.(¶
WUeniẽt ãt dies)ſ.paſſioms ⁊ aſcẽſionis(cuʒ
auſeretur ab eiſ ſpõſus)corꝑali pnitia((⁊ tũc
ieiunabũt)ieiũio meroris ĩ hũilitate tribula
tionis ⁊ illi dies luctus erunt ⁊ doloꝛis. Unð
apls(In fame ⁊ ſiti ⁊ ieiunijs multis) Ano
2 Aug. Qnaſi diceret. Tuc öſolabunf᷑ ⁊ in
merore ⁊ luctu eꝛũt.donec eis ꝑ ſpm̃ſanctug
gaudia ⁊ ↄſolatoria r̃tribuãt. Scõm GBedã
notãdũ hũc luctũ abſentie ſpõſi nõ nunc im̃
i.pꝰ mortẽ ꝛeſuꝛrectionẽq; eiuſdẽ ſpõſi.ſʒ ⁊
a nñ icaꝛnationẽ illiꝰ ꝑ totũ huius ſeculi tpᷣus
eſſe celebratũ. Dria ꝗppe tꝑa eccłlie añ vᷣgiſ
partũ ſanctos habueꝛe.ꝗ deſyderarent ĩcaꝛ
natõis xpᷣi adðuẽtũ. Iſta vo tꝑa ex quo aſcen
dit ĩ celũ ſanctos hñt ꝗ öſydeꝛẽt eius mani
ſtatõz ad viuos ⁊ moꝛtuos iudicãdos. Meq;
̊̊ ðᷣſyderabi is eccleſie luctus r̃quieuit aliq
tulũ.niſi qᷓdiu h̊ cũ diſcipuliſ ĩ carne ueꝛſatꝰ
ẽ hec Beda. Et lz ̊ ð pñtia ſua corꝑali xpᷣus
dixerit:moraliteꝛ iñ dies ꝗbus aufeꝛt nobiſ
xpᷣs ſunt dies culpe.qũ a domo ↄſcĩe excludi
mꝰ uerũ ſponſũ aĩe xpC3ůj.⁊ ĩtroducimus adul
terãtẽ diabolũ.⁊ tũc ieiunamus ⁊ caremꝰ ci
bo ſpũalis ↄſolatõnis.⁊ habemus dies luctꝰ
2 doloris. Igif tenẽdus ẽ ſpõſus ne ꝑdat ci
bus. Sed cũ aufeꝛt a nobis ſpõſꝰ. ꝑ moꝛtale
pct᷑ᷣm tunc ieiunãdũ ẽ nobis ꝑ pnie affectum
⁊ luctũ.Qñq; ẽt ſponſꝰ ſe ſubtꝛahit ut auidi
us ruocet᷑.⁊ fortius teneat᷑: ⁊ tũc cõtinuis ðᷣ
ſyõrijs ⁊ ſuſpiꝛijs ẽ reuocãdꝰ qꝛ qᷓ;diu ſpõſus
nobiſcu eſt.⁊ in leticia ſumus. nec ieiunare
nec luget᷑ poſſumus. Uñ Amb.Jeiunant hi
Abus abeſt xpᷣs.qui bonoꝝ meꝛitorũ copijſe
gẽt. At vo cui uirtꝰſua uoluntate ſufficit.ꝗa
ſua domo ꝛecipit xpᷣm. cõuiuium magnuʒ ex
hibet q̊ ẽ bonoꝝ opeꝛum ſpiritale conuiuiuʒ
quo diues ppłs eget.pauꝑ epulat᷑. Nẽo tibi
xpʒʒ pt᷑ aufeꝛr.niſi te illi ipſe aufeꝛꝛas. Non
te aufeꝛꝛat iactãtia tua.ñ te auferrat aꝛogã

Capitulũ.xxxi.

tia.hec Ambro. Spũaliteꝛ aĩa ſponſa ẽ euʒs
q̃ xpᷣs eẽ deſyderat. Iſte ſponſus ht᷑ oẽs ↄdi
tiones deſyderabiles ĩi ſpõſo. Quia dit iſſimꝰ
alioquĩ ſpõſã ſuã nõ dotaꝛet. unde in pueꝛb(¶
Mecũ ſt diuitie.) Quia ſapiẽtiſſimꝰ alioqꝗn
totũ diſſiparet.Uñ apłs((In quo ſũt oẽs the
q auri ſapie.)Quia pulcheꝛꝛĩuſ alioquin ſpõ
ſe diſpliſceret. Unõ ĩ pſal.¶ Specioſꝰ foꝛma
pᷣ filijs hoĩuʒ) Qꝛ nobiliſſimus.alioquĩ cõtẽ
neret. Uñ ſapie. (generoſitatẽ illiꝰ głificat
Quia potentiſſimus. alioquin opprimeret
Unñ eccł.¶ Unus ẽ altiſſimꝰ cꝛeator.) Quia
optimꝰ.alioꝗn ñ diligeret᷑.uñ ĩ Cañ.(Dilec
tus meꝰ ⁊c.electus ex milibꝰ.)de his oĩbus
apoſtolꝰ ad Peb((. locutus eſt nobis ĩ filio )
ecce notabilitatis excellẽtia(quẽ conſtituit
heꝛedẽ vniuerſoꝛũ) ecce diuitiaꝝ affluẽtiaſ(¶
ꝑ quẽ fec̃ ⁊ ſecula ſic mira.ecce mirabił ſa
pientia(ꝗ cũ ſit ſplendoꝛ głe ecce forme ele
gãtia(poꝛtãs oĩa vbo uirtutis )ecce infinita
potẽtia.(r̃miſſõem pctoꝝ faciẽs ecce boni
tas ĩmẽſa. Talis ſpoſi ſponſa.talis ſponſi filij
ñ hnᷣt nFer c ain, Laces E cũ illis. Et og
ꝙ vpᷣs qnq; vocat ſe dñʒ qñq; pr̃ez qñũq; ſopon
ſum. Uñ Bꝛe.Qũñ vult mert, .dñſim.qñn bons
ꝛari pr̃em qñ hmari ſponſuʒ ſe noĩiat dñs.At
tẽde ordinẽ ex timor.n.ſolet ꝓceder̃᷑ honor.
ex honor̃ ãoꝛ.Uñ ⁊ Beꝛ.Gi ego añs ubi eſt
timor meus: Si ego pr̃ ubi eſt honor meuſ⸗
Seo ſi ſe ſpõſum exhibeat puto qr mutabit
vocem ⁊ dicet. Si ego ſponſus uhi eſt amoꝛ
meus: E xigit ergo deus timeri ut dĩñs hono
ꝛari ut pr̃ ⁊?⁊ ut ſponſus amaꝛi.Quiðo in his pᷣ
ſtat: quid eminet? Nempe amõ. Abſq; hoc ⁊
timor penam hʒ ⁊ honor nõ habet gratiam.
Seruilis eſt timoꝛ quãdiu ab amor̃ nõ mãu
mittit᷑.Et qui de amore nõ uenit honor. nõ
honor ſed adulatio eſt.Et quideʒz ſoli ðo ho
nor ⁊ gloria.ſed horum acceptabit neutrum
deus ſi melle amoris cõdita non fueꝛint. Js
peꝛ ſe ſufficit. Is per ſe placet ⁊ pꝛopteꝛ ſe.
Joſe meritũ ipſe pꝛemium ẽ ſibi. amor pᷣter
ĩe ñ ꝛeqꝛit cãm ñ fructüũ.fructꝰeius uſus eiꝰ:
hec Ber.⁊ ut idẽ GBer.adicit aĩa ſpõſa dei dẽ.
qꝛ dõis gr̃aꝝ ſubarrata qr caſto amor illi ſo
ciata.qr pꝛole virtutum fecundanda.deinö
ponit ſcõam ſimilitudinẽ.qr ( nemo)ſapiens
⁊ diſcꝛete operãs(aſſumit.uel iĩmittit)⁊ inſe
ꝛit veteꝛi veſtimẽto aſſũmẽtũ ł(cõmiſſuꝛã
i.paꝛticulam ſeu ſupplemẽtũ(panni rudis
ſ.nõdũ vſitati.qꝛ ĩ nouitate ẽ ſpiſſior ⁊ ru
dior.(¶ Nouũ enim tollit plenitudinẽ) .i.uni
formitatem ſen pulchritudinẽ a veſtimento

2 facit difformitatẽ: ⁊ ꝑꝑ pondus ſuum rũpit

uetuſ.⁊ facit in eo ſciſſuꝛã ſeu rupturã maio
ꝛem.Commiſſuꝛa quippe idem eſt ꝙ iunctu
ra ſeu particula que mittitur cũ alia dicta a
cõ quod eſt ſimul ⁊ mittere.quaſi ſimul mit
teꝛe.illa enim q̃ ↄiungunt᷑ ſimul mittuntur.
Deinde ponit teꝛciam mnli Gudinem⸗ quia
3

de electõne duo

nemo ſapiens ⁊ diſcrete agens.(mittit vinũ
nouum T utres veteꝛes.)qr tũc ẽ ĩ ebullitõne
2 utres ꝑꝑ vini fortitudinẽ ruperent ⁊ ninuzʒ
effũdeꝛet᷑.⁊ nemo bibẽs vetꝰ vinũ ſtati vult
nouũ ꝑꝑ conſuetũ veteꝛis vſum. Sic a ſimili
bominibus veteri ↄſuetudine imbutis ? de
nouo ↄueꝛſis.ñ expedit ſtatim grauem abſti
nẽtiam imponeꝛe.qr difficile eſt aſſueta ꝛeli
queꝛe.Ex oĩbus his ſił it udinibꝰ ↄcluder̃ vłt
mgr bonni.ꝙ diſcipuli ſui ad huc q̃ſi nouicij
nõ debeant auſteꝝ ↄtinuare ieiumũ ſʒ poſt
ea ieiunaꝛẽt cum eſſent magis ſolidati ⁊ ino
nati per ſpm̃ſãctum.Ex his etiã vult ↄclude
⁊ꝛe.ꝙ nouit ↄuerſi non ſunt nimis peꝛ pñiam
oneꝛandine propter nimiam auſteritatem
deſpent ⁊ totũ dimittãt.⁊ ea q̃ͥ ſunt ꝑfectõis
magne ñ ſunt hoĩbus ĩponẽda.donec ſpolia
ti fueꝛint veteri vita.qr hoĩbꝰ de nouo ↄuer
ſis oꝑa incõſueta ſũt difficilia z duꝛa:ſʒ pan
lati aſſuefaciẽdo efficiutur facilia ⁊ ſuauia.
Qui g uult aliquẽ ad uirtures ⁊ ꝑfectionem
inducere ꝑua q̃dã dʒ pᷣmu ſuader̃ emẽdar̃ ⁊
ſic gradaſ ultra ꝓceder̃. Uñ Cri. Poc ãt di
xit regulã dãs ſuis diſcipuł.ut diſcipulos ex
uniueꝛſo oꝛbe terraꝝ cũ manſueiudine ſuſci
piant. Itaq; neq; nos oĩa ab oĩbꝰ expectamꝰ
I ꝓhemijs ĩed q̃cunq; poſſibilia ſunt.⁊ uelo
cit᷑ ⁊ ultra ĩcedemus.hec Cri. Puiꝰ loci me
moꝛ dʒ eẽ ꝗlibet cõdẽ s decreta uel traditio
nes.⁊ ẽt confeſſor ĩponẽs pniam penitẽtibꝰ.
Melius ẽ eĩ exẽplo dñi pniĩiam leuẽ ⁊ tolera
bilẽ alicni ĩiũ gere q̃ ĩpleat᷑:qᷓ; grauẽ ⁊ impõ
tabilẽ q̃ ñ ipleta.onerat* reus con ſtituatur.
Moelioꝛ ẽ leuis pnia hilariteꝛ ꝑacta quã gꝛa
uis i angaria ⁊? reiecta. Ita ẽ ð ſnĩia danda.
ita ð decreto ꝓmnlgãdo:ut ſꝑ miſcõia ⁊ leni
tag ſuꝑ exaltet iudiciũ ⁊ auſteꝛitatẽ.· Or̃o
u Omine ieſu xpᷣe ꝗ multia modis me
uocas ⁊ admones ut ſeq̃r te:tu dina
inſpiratione coꝛ men accẽde.ut te uo
cãtẽ ſeq̃r tua gra:nec aliquid me ſeparet a
caritate tua.da mihi ut ð ſct᷑is cogitatõibuſ
mediratõibus.⁊ affec tõibus boniſq; opeꝛibꝰ
⁊ uirtutihbus tibi ſ̃uiam:⁊ ↄuiuiũ ex magna
delectatõe ⁊ deuotõne mẽtis exhibeam Et
ꝗ uiſcoðiam uis potiuſqᷓ; ſacrificium. ⁊ uẽiſti
uocareP pct᷑ores magiſqᷓ; iuſtos.pr̃[a mibi mi
ſero petori.ut ĩ me tuam miſeꝛicoꝛdiam me
rear clementer exꝑiri.
de electõe duodecĩ apłoꝝ.ca.xxxij.
N Einde ꝓpſtq; domius płes diſcipu
los uocauit(uidẽs turbas )ſequen
tes dimiſit eas.⁊ a ſtrepitu r̃ceſſit.
Aſcenditq; ĩ mõtem thaboꝛ ſolus
oraꝛe.qꝛ qui bene orat mentem ſurſũ leuat
a teꝛrenis.cui etiam neceſſaꝛia eſt traquilli
tas corꝑalis. Dic mõs eſt in campo galilee.
I cuiuſ deſcenſu ⁊ pede oñditur locꝰubi Mel
chiſedech obuiauit abrahe atcede regum
reueꝛtẽti.⁊ ad radicem eius fluu toꝛrens cy

decim apoſtolorum

ſon. In hoc monte fuit abbacia nigrorũ mo
nachoꝝ ſub metropolitano nagzaꝛẽo a qua ci
uitate contra orientem ipſe mõs diſtat quar
to miliario. Uel ſecundum quoſdam aſcẽdit
i quẽdam mõtem alium. ſupra mare galilee
ſitum (Et erat pnoctans ĩ or̃0one deiñ ſecu
li nõ ꝗ ſe tanq; ifſizmus ⁊ ĩdigens:ſed pꝛo no
bis tanqᷓ; pius ⁊ clemens. Quedam eĩ or̃o eſt
dᷣi ut ꝓ ſpualibus ⁊ ueris bonis cõſequẽdis.
Quedã ẽ ſeculi ut ꝓ terꝛenis cõferẽdis. q̃ eſt
Eẽt diaboli ſi ex cupiditate fiat.Quedã ẽ tan
tũ diaboli ꝓ caꝛnalibus deſyderijs iplerdis.
Ubi Ambr(Et eꝛat inꝗt.ꝑnoctans ĩ oꝛõne)
Spẽs tibi datuꝛ forma ꝑſcꝛibit quam ðbes
emulaꝛi.Quid eĩ teꝓ ſalute tua facere opor
tet.qñ pro te xpᷣs ĩ orone ꝑnoctat.Quid te fa
ꝛe ↄuẽit cũ uis aliqð officiũ pietatis adoriri
qſi xpᷣs miſſuꝛꝰapoſtolos orauit pᷣus.⁊ ſolus
orauit.nec uſqᷓ; alibi(ſi non falloꝛ )oꝛaſſe cũ
aplis reperit᷑. Ubiq; ſolus obſecrat ði enĩ cõ
ſiliũ hůana uota nò capiunt nec qſqᷓ; ĩterio
rũ põt eẽ ꝑticeps cũ xpo. Unde ⁊ Beꝛ.Tu in
quit cũ oraueris itꝛa ĩ cubiculũ tuũ.⁊ clauſo
oſtio ora.Et ꝙ dixit:fecit.Solus ĩ orone ꝓ.
noctabat non modo abſcõdens ſe a tuꝛbis ſʒ
necullum ꝗdem diſcipuloruz nec ullum do
meſticorum admittens.denique tꝛes ſecum
intimos ſibi adouxeꝛat.cum ultro ꝓperaret
ad moꝛtẽ. auulſus eſt ab ipſis oꝛaꝛe uolẽs Eꝛ
go ⁊ tu fac ſilꝛ.qñ oraꝛe uolueris. Uñ ⁊ Cꝛi.
Exuꝛge igituꝛ ⁊ tu intempeſte noctis.puꝛioꝛ
eſt tũc tꝑis anima.ipᷣe tenebꝛe ſilentiũ nimi
um pñᷣt ſufficienteꝛ ac compunctõnem peran
ceꝛe.Tunc nomuexat inaniſ gła.non accidia
⁊ ↄcitatio occupat.non ſic ignis ferꝛi ſeque
ſtrat rubiginẽ. uelut nocturua er̃o eꝛuginem
pc toꝝ Que ð die ſolis eſtus ꝑcuſſit.nocte ꝛe
frigeꝛatuꝛ.quẽlibet rorem ſuꝑãt nocturne la
chꝛyme concupiam ualẽt ⁊ quẽlibz tumo
2c Si vo pᷣdicto rore non foueatuꝛ homo/aꝛe
ſcit ſub die.Quapropt᷑ ores noctu.⁊ oñde ꝙ
nonſolum ad corpus nox pꝑtiet:ſed etiam ad
aiam ⁊ h̊ Criſoſt. Qui ergo deum orando q̃

rit.exurgentem ſtrepĩtum uitiorum pᷣmẽs ad

ſuꝑioꝛa ꝓgrediatur.⁊ ad uerticem ſublimio
ris curie aſcẽdat.ut exteriori ceſſante tumulł
tu ĩ quodam men tis ſecreto ꝑ ĩterna ðſyðꝛia
ſilẽteꝛ cum dno loquatur.Cupienti enĩ eum
dᷣo loꝗ ⁊ cõſolatõem diuinam ꝓmereꝛi.expe
dit ſolitudinem querere:⁊ conſolationezʒ hu
manam reliquere. Cuius exemplum hẽmus
in Johanne euan.qui quantum ĩ ſolitudie
fecerit ⁊ lucꝛatus ſit pene oĩbus notuz ẽ In
pathmos.n.inſula exilio relegatus.⁊ conſor
tio homium deſtitutus conſolatõm angelo
rum ꝓmeruit ⁊ apocali. quã ei domĩus pro
ſtaru eccleſie: pñtis.ſ.⁊ futuꝛe ̃uelar̃ digna
tus eſt:propria manu ſcripſt.uñ Beda. Pi
ſtoꝛia nota ẽ iohem a Domiciano ceſare ꝑꝑꝝ
uangelium ĩ inſula relegatum.cui tunc cõ

H

riora he,Uenle⸗
cu pbicfo fiten Ar
ntespene epenuſe
lojereg ci ueno⸗
Peunlts,eeſtamn
ſag wot heu teuene
ſclus eſet dies vocan
oſco) vone adbue
griſte ti ſeueet ſtn
ilonags öncipeles
A ſelcidu fegnu dei ne
CClitecsa dlſcilatun
Kerabaythe alosele
Kenmn ogisin dn
Uurnacrcrezdednac
densg onotöinde
öſles deuge ninn.
eot hoͦgincucties
ll ne gola dis
focnr t elſgt quos .
1Muojſeo iulge erg
lausz wornent/ n⸗
gcioſckegeleg ws
auumn etzhunanr
ſisz hnüjenclucir i⸗
gad Alseie Ai io

t. Solus ofone
cogens ſe a tuebio ſ
loruz nec ullum do
dentque nes ſecum
um ultro pperaret
pfſis oꝛae uoles E
iolueris. Un 2 Kai.
peſte noctis. pmioꝛ
hebꝛe flentiu nimi
mpunctonem peron
miſ gla. non aecidig
ſcignis ſerꝛi ſeue
turua cfo eꝛuginem
ſtus pcuſſit. nocte de
em ſupaͤt nocturnels
nalet ? quelibz tumo
n foneatur bonno/
ores nocſu.? oñge ⸗
r ptiet: ſed etiam al.
ergo deumorando 4

mmtiorum pwes ad

a nerticem ſudliie
riori ceſſante tumr

5
ſoinſcmn ſne ih

Pꝛime partis

grue ſecreta datũ ẽ celi penetraꝛe cuz certa
teꝛrarũ ſpacia negabat excedeꝛe. Et ſimilia
ꝛeꝑiuntur de pluribꝰ alijs.ꝗ modico tꝑe plꝰ
lueꝛati ſut ſoli.qᷓ; ioto tꝑe ſuo lucꝛati fuerĩt
comitatu. Qñ ãt xpᷣs orat theoricã.qũ docet
pꝛacticã vitã ifòmat.ne ꝗs ꝓ cura ꝓpximi a 2
tẽplatõis ſtudio torpeſcat.ł ꝓ ſtudio dĩne 2
tẽplatõis qᷓ;uis ſuperioꝛ ſit ꝓximi curã negli

gat. Un Anih. Regnũ dei pdicãdo diebꝰ cũ

ppło ↄmoratur ⁊ ↄfluẽtes turbas miraculis
⁊2 vbis edificat.noctibus monte fꝛequentans
oꝛõibꝰ vacat.admonẽs ꝓ ↄgꝛuẽtia tꝑis.nũc
ꝓximis iter quos viuimꝰ vbis ⁊ exẽplis ꝓmo
dolo nr̃o vite valz ömõſtrare.nũc ſolitudinẽ
mẽtis adeũtes.⁊ viꝛtutũ mõtẽ aſcẽdẽtes ðᷣul
cedini ſuꝑne ↄtẽplatõis ĩhiare.⁊ ĩtẽtõʒ nr̃azʒ
infatigibili affectu ad ſuꝑna dirigere. DPuic
illud Ber.cõſonat.quo ð ſe ⁊ ſibupſi dicebat
¶ Uenite aſcẽdamꝰ ad mõtẽ dñi.⁊ ad domũ
dei iacob. ⁊ docebit nos vias ſuas) intemões
cogitatões:voluntates ⁊ affectiões ⁊ oĩa ĩte
rioꝛa mea. Uenite aſcẽdamꝰi mõtẽ dñi in lo
cũ vbi dñs vi let vł vr. Cur̃ ſolitudines anxie
tates pene expectate h̊ cũ aʒzino coꝛꝑe iſto.

donec ego cũ pueꝛo.i ĩtelligẽria uſq; illuc ꝓ

peꝛantes.reuertamur ad vos. Renerremuz
eĩ ad vos ⁊ heu ꝛeuertemur qᷓ; cito.(¶ Et cum
factus eſſet dies: vocauit dñs ao ſe diſcipu
los ſuos) (forte adhuc voꝛmiẽtes) ¶ ⁊ elegit
ex ipſis.xij)ſeu fecit ſtatuẽdo ut eẽnt.xij.cũ
illo magis pᷣncipales qꝰs ⁊ apłos.i miſſos. ſ.
ad pᷣdicãdũ regnũ dei noĩauit. Prꝰ gdẽ vo
cauit eos ad diſcipłatũ ſʒ mõ ad apłatũ. Cõ
ſidera h̊ ꝙ xpᷣs apłos electurus orabat ꝓlixe
qꝛ eꝛat ꝑnoctãs in oꝛõne.⁊ ſic diutina. ⁊ noc
turna orõne pᷣhabita elegit apłos ꝑ hoc oſtẽ
dens ꝙ ꝓmotõi platoꝛũu ĩ eccleſia dei debent
oꝛõnes deuote ꝓmitti.⁊ ꝙ ipſi ꝑ deuotas orõ
nes ⁊ nõ ꝑ inductões ⁊ ꝓmiſſiones ſũt eligen
di. Unde gloſa. Dñs in monteʒ aſcẽdẽs ad ſe

vocat ⁊ eligit quos vult.qꝛ nõ illoꝝ electõiſ

⁊ ſtudij ſed diuine erat dignatõis ⁊ gre.ut in
apłatuz vocaꝛent᷑.vnde ait((Nõ vos me ele
giſtis ſed ego elegi vos) Ergo humanum ſtu
dium ut pᷣcuʒ humanaꝝ pecunie q̃ſtus gene
ris ⁊ hꝰmõi excludit dñs ab electõe prelati.
ut ĩ ea currat ſola gra diuina pꝑ quã tm̃ ⁊ ꝑ
quã dʒ quis eligi. Uñ ĩ pſal.Aicẽdunt mõteſ
⁊ deſcẽdunt cãpi.ĩ locum.ſ.pᷣlatõis quẽ fun
daſti eis.nõ pecunia.nõ carnalis affectus:qʒ
ſola gratia ⁊ electio canonica.q̃ hodie ad ꝑ
niciem eccleſie multipliciteꝛ coꝛrumpituꝛ. ñ
ſine magna dei offẽſa. Peꝛ hoc ãt ꝙ aploſ in
ſtituit ĩ monte ſignificauit quod epi apłoruʒ
ſucceſſores.iĩ ſuꝑiori gradu ſunt eccleſie.Uñ
dicunt ep̃i ab epy ꝙ eſt ſupra ⁊ ycopos ĩten
tõ.qui ſupra gꝛegem dñicum debent ĩtende
re:ut eum ad ſuꝑna valeãt diꝛigere. Sʒ heu
multi ex eis ĩfeꝛioreſ in opere ſunt.⁊ nec ſibi
nec alijs ꝓſunt:⁊ ſic nomen ſiũ re tenent. Si

Capitulũ.xxxi.

cut autem i vocatõe fuit commendatõ gre:
ſic in numero ↄgꝛuentia figuꝛe.Nam duode
narius apłoꝝ numerus:ĩ multis eſt figuratꝰ.
Iſti enim.xij.apłi ſub figura loquẽdo .ſunt
pꝛimo duodecim pt̃iaꝛche totum ppłm xpᷣia
num ſpũaliter generando.ſecundo.xij.viuen
tes fõtes ĩ helyʒ doctrinis ſuis eccłaz ⁊ mõʒ
irꝛigãdo.tercõ.xij.lapides pᷣcioſi in veſte põ
tificali.exemꝑlis ſct᷑is eccleſiam adorãdo.q̃ꝛ
to.xij.panes ſupꝛa mẽſam ꝓpoſitõis.anias v
bo vite ꝛeficiendo.quinto duodecim pᷣncipes
tribuum.pᷣcepta ſalutaꝛia ꝓmulgando. ⁊? ec
cleſam ſalubꝛiter gubernando.ſexto.xij.ex
ploratores terre ꝓmiſſionis futuram vitam
ꝑ ↄtemplatõem ĩquirendo. ⁊ poſtea deuotis
anunciando.ſeptimo.xij. lapides de iordane
fublati mõi fluxũ ↄtẽnẽdo octauo.xij.lapiðs
altaris.xpᷣi ſacrificiũ in ſe poꝛtãdo.nono.xij.
vituli dño ĩmolati ꝓ xpᷣo maꝛtyriũ ſuſtinẽdo
decimo.xij.boues ſuhb mari eneo. baptiſmi
gr am pᷣdicãdo ⁊ miſtꝛãdo vndecimo.xij.leũ
culi ĩ throno ſalomonis tyrꝛãnos mõi vicẽdo
⁊ obſtinatos ↄmiatõe penaꝛum iferni terꝛen
do.duodecimo.xij.ꝓph̊e ð futuro tꝑe eccłiã
admonẽdo.tredecio.xij.hore diei.vite xpia
ne tꝑa ordinãdo q̊ꝛtodeciĩo.xij.põte ciuit atis
ptᷣate clauium regnum celorum aperiendo.
quindecimo.xij. fundamenta ciuitatis.eccle
ſiam meꝛitis ⁊ pᷣcibꝰ ſuſtẽtãdo.ſexdecio.xij.
ſtelle in coꝛona ſpõſe.eccłiaz doctrinis ⁊ mi
raculis illuſtꝛãdo. Scõʒ Bedã ẽt hũc nume
rũ apłoꝝ iĩſtituit certa cã miſterij.ut.ſ.mõdi
ſalutẽ quam vbo pᷣdicaꝛent.ſuo quoq; nume
ro ↄmendarẽt. Ter.n.quatuoꝛ.xii.faciunt.⁊
totidem aplłi ad pᷣdicãdum miſſi ſũt.qt ꝑ eos
fides ſancte trinitatis ĩ quatuoꝛ mundi parti
bus pꝛedicanda eꝛat.vt quadratum oꝛbeʒ fi
de ſancte trimtatis ĩngniꝛent. Unde ⁊ ð ciui
tate ſancta irlm deſcendente de celo a deo
ſcriptum eſt.qr erãt ab oriente porte tꝛes.⁊
ab agꝗlõe porte tres.⁊ ab auſtro porte tꝛeſ ⁊
ab occaſu porte tres. Ubi figuraliteꝛ onõba
tur qr pᷣdicantibus apłis apłorumq; ſucceſſo
ſoribus cuncte ꝑ orbem natões in fide ſãcte
trinitatis eccleſiam ẽẽnt ĩgꝛeſſuri.Secũduʒ
Piero.fecit ut eſſent duodeciz. ut ſint ipſi ſu
per thꝛonos duodeciĩ.iudicãtes duo.tri.iſrł.
Uel cum duodenarios ↄſtet ex duplici ſena
rio.ꝗ eſt numerus ꝑfectõis: ſignificare volu
it.ꝙ duplex ꝑfectõ.ſ.vite ⁊ ſcie.ſiue operis
⁊2 ſermonis debet eſſe ĩ his ꝗ hñt apoſtolicũ
officium. Noĩia autem apoſtoloruzʒ quos ele
git ſüt he c que ſequũtur ( Simon) quẽ poſt
conuerſionem cognomiauerat petꝝ(⁊ ãdre
as fr eiꝰ)(iacobꝰ zebedei).ſ.filius((⁊ iohᷣs
fr̃ eius)ipoſuit his duobns nola bonarges.
i.filij tonitrui:qr ſepe audierũt terrificã uo
cem ⁊ tonitruum.patris ꝑ nubẽ õ filio tonan
tis (philippꝰ ⁊ bartholomeus.thomas ⁊ ma
theus publicanꝰ.iacobus alphei) ſ.filius qui

le 4

De ſermone dñi

⁊2 iacobus iuſtus propter ſanctitatem uite.æ
minor qꝛ poſterior ĩ uocatõe.⁊ fr̃ dñi propt᷑
ſmilitudinẽ ẽ uocatus((⁊ ſy mon chananeus
Ir eiꝰ a chana uico ſeu uilla galilee.ꝗ ⁊ ʒe
kores ẽ dict chana ei zelus ? chananeus 3e
lotes.i.emulatoꝛ qr (⁊ thadeus ſil̃ fr̃ eiꝰꝗ ⁊
iudas iacobi)ſ.fr̃ ẽ uocatus)⁊ iudas ſchaꝛi
otes) a ſchaꝛioth uico iudee ĩ qus ortuſ ẽ no
mĩatus. Pic ĩteꝛ apłos eligituꝛ. ad oñdendũ
ꝓpheciam dõ eẽ cõpletam. qua dñs ieſus tꝛa
dẽdus p diſcipłm pᷣdicituꝛ: ⁊ ad excuſatõnẽ
bonoꝝ qñ ĩ ↄgꝛegꝛatione eorum aliquis ma
lus reꝑituꝛ. UIñ Aug. Non audio mihi arro
gare ꝙ domꝰ mea ſit melior cetn apoſtoloꝝ.
Item ſecundum eundem Aug.ut ipſo malo
utens bñ ⁊ ſue paſſionis impleret diſpoſituʒ.
⁊2 eccleſie ſue tolerandorum maloꝝ pꝛeberz
exemplum. Inſuꝑ ſecũdumiAmbꝛo. Proĩde
eligit ur. ut oſtẽdatur.qꝛ magna eſt ueritas
quã nec adueꝛſarius miniſter ĩfirmat.uoluit
deſeri. uoluit ꝓdi. uoluit ab apoſtolo ſuo tꝛa
di ut tu a ſocio pꝛoditus:modeꝛate feꝛas tuũ
erraſſe iudicium peꝛiſſe beneficiũ. Itẽ ſecũ
dũ Theophilum. ut diſcamus ꝙ deꝰ nõ rᷣpel
lit aliquem propter futuram malitiam.ſʒ pp
teꝛ preſentem uirtutem dignum habet. Noĩ
nat autem apoſtolos proprijs nominibus. ut
pſeudo ⁊ falſi apoſtoli qui futuri erãt exclu
derentur: ⁊ ab omnibus vitaꝛentuꝛ.nec quiſ
quam audeꝛet alium iſcribẽ cathologo apo
ſtoloꝝ. Itẽ ut tam nomĩia apoſtolorũ q; ſibi
credentiũ oſtenderentuz ſcripta eſſe ĩ libro
nite. Cõbinat uero eos. ac duos ⁊ duos noĩa
tim exorimit.ĩ ſignum mntue dilectionis ⁊2
approbationis iugalis ſocietatis. Itemque
ut mutuo ſe iuuantes eſſent fortiores. ⁊ inſu
per còͤtꝛa dolum ĩ fidei confeſſione ⁊ contra
conflictum ĩ tormentorum toleratõe. Ut au
tẽ dicit Aug.elegit hos diſcipulos quos ⁊ a
poſtolos nomiauit.humiliteꝛ natos.inhono
ꝛatos illitteꝛatoſ nt ꝗqcquid magnum eſſent ⁊
facerent.ipſe ĩ eis eſſet ⁊ faceꝛet.Unð ⁊ Am
bro. Similiteꝛ adueꝛte celeſte ↄſlium. Non
ſaniẽtes aliquos non diuites.ũ nobiles. ſed
piſcatoꝛes ⁊ publicãos quos diꝛigeꝛet.elegit
ne tꝛaduxiſſe prudẽtia. ne ꝛzedemiſſe diuitijs.
ne potẽtie nobilitatiſq; auctoꝛitate tꝛaxiſſe
aliquos ad ſuam gratiam uioret. ut ueritatiſ
ratio non diſputatõis gꝛatia pꝛeualeꝛet hee
Ambro. Ad montana eꝛgo domĩus conſcẽdit
ut a tuꝛbiſ ꝛecedeꝛet ⁊ ꝗete oꝛaꝛet.⁊ familia
riter apoſtolos eligeꝛet ⁊? ĩſtrueret ut ⁊ tiꝛ
bas ad altioꝛa tꝛzaheret. ſed tuꝛbis aſcender̃
non ualentibus ſequuntuꝛ diſcipuli eiꝰ Uo
luit etiam doctuꝛus ĩ montem aſcendeꝛe ut
altioꝛa pꝛecepta datuꝛzus de altis ea pꝛedica
ꝛet. Et qui minora legis pꝛecepta filijs iſꝛael
i monte dederat maiora diſcipuł euãgelicis
ĩ monte daꝛe uoluit ut ſe eundem deumoſtẽ
deꝛet qui legem euan gelicam uitam dedit.

in monte

Poſt electionem itaq; apoſtolorum noluit
eos de oꝑibus ꝑꝓfectõis iſtꝛueꝛe. qꝛ ad gdum
maioꝛẽ ꝓmoti obet cognitõzg maiorẽ hre, uñ
BGBeda.Miſtice mons ille ĩ quo apoſtoloſ ele
git dñs altitudinẽ deſignat iuſticie q̃ iſtruen
di eꝛant ⁊ quam pᷣdicaturi hoibuſ. Nam quia
miſſuꝛus erat eos ad pᷣdicãdũ euangelium
gni celeſtis meꝛito ꝑ ſublimitatẽ loci in quo
electi ſunt.amonere uoluit eos non ĩ ifimis
diyderijs aĩ diſſolneꝛe ſed ad ſuperna ðſyde
zanda ⁊ qꝛenda ſp erꝛigeꝛe debeꝛe. Sic ẽt le
gẽ datuꝛus priori populo ſuo ĩ monte appa
ꝛuit.ð̊ mõte que agenda eſſent inotuit. Unõ
⁊ glo. Aſcẽdit quippe mons ĩ montẽ ut altio
ꝛa vtutum culmia doceret. ⁊ eccleſiã ſuꝑ q;
ſedet pᷣdicans pᷣcepũ dñi ſublimius erigedazʒ
oñnderet.quã eadẽ doctrĩa uſq; ad finẽ ſecu
li plenꝰ erudiret. Quãuis eꝛgo ibi doceꝛe po
teꝛat ubi eꝛat.ĩ montẽ tñ ad pᷣdicanduʒ aſcẽ
dit:ĩ ſignum.ꝙ ĩ montem ⁊ altitudinẽ uiꝛtu
tum ðbet aſcendere qui predicare uult.⁊ iu
ſticiam dei doceꝛe. Unde Criſo. In ueꝛitate
conſiſter̃ ðbet.qui iuſticiã docet ⁊ audit ne
mo enim põt ĩ ualle ſtaꝛe.⁊ de monte loqui.
Ubi ſtas inde loquere.aut unõ loqueꝛis ibi
ſta. Si animus eſt ĩ fra qũo ð celo loq̃ris: ſi.
ð celo loq̃ꝛis ĩ celo ↄſiſte.æt ſi iuſticiã facer̃
ſi uis quomõ magiſtrũ iuſticie audis. Ut ꝗd
magiſtꝛum uocas:cuiꝰ non uis eſſe diſcipuł
Unde Richar. Qui auteʒ doctuꝛus diſcipu
los ĩ montem aſcendit hoc nobis inſinnat.ꝙ
ꝗ ſacre doctrie uerbum diſpenſat non in ual
le praui operis nõ ĩ cùpo effrenate diſſolutio
nis conſiſtere debeat ſed in montem ſpũalis
conuerſatõis ꝑ exercitia uirtutum ⁊ exhibi
tionem bonoꝛum opeꝝ aſcendat ſicut ſcꝛiptũ
eſt. Supeꝛ montem excelſum aſcẽde tu qui
ugngelizas ſpon. Oratio.
Pont ieſu xpᷣe ꝗ propteꝛ ine ſtimabi
lem miſericordiam tuam ĩ mũduz ue
niſti.ut pctoꝛes ab erroribus ad peni
tẽtiã rfuocaꝛes ⁊ ex his quam pluꝛes dignatꝰ
es eligere ĩ tuos ſecꝛetaꝛios ⁊ diſcipulos ſpe
ciales reuoca miſeꝛicoꝛs deus.me miſeꝝ pec
catorem eꝛrantem.ãplecteꝛe ꝛedeſitẽ oforta
dolẽtẽ ĩſtrue ignorantẽ:ac tandem me (lz in
dignũ)cum diſcipulis tuis admittẽs. totalit᷑
a deſydeꝛio teꝛꝛenorum leues. ⁊ mentem oĩ
no ad celeſtia tranſferas ut audiam ⁊ ĩtelli
gaz vba tua ⁊ ope compleã uniuerſa. Amẽ.
De ſermone domini ĩ monte.⁊ primo de oc
to beęatitudinibus. Capłm.xxxiij.
Oſt hec dominus Jeſus fecit ᷣmo
nem pulcherꝛimum ⁊ copioſuz quẽ
(ut dicit Auguſtius) ſiquis pie ſo
bꝛieque conſideꝛauezu: inueniet ĩ
eo quantum ad moꝛes optimos peꝛtiet. per
fectum uite xpiane modum.⁊ iſtuzʒ ſermonẽ
omnibus pꝛeceptis. quibus chriſtiana uita
infoꝛmatuꝛ eſſe perfectum. Hunc ſermoneʒ

mmvge ſuen or
Getoſbcies no dffien
Oanercets iſetuſnt,
coraci eicf ben en1
ſheeſecenis Nonfecn
Cligſhmun raccicult
dhis melndenencedi.
Goctihpecrnnpn
ſeun badeurin din do⸗
beturinpatin demiſn
inyrutebenimane re
M, beaniucine uni
Np wr ime beat iun
ſ onumn inlrnel
tetlis io nole horen
beni euneez hiͦ ie
ſe iſtteſttne el ſinui⸗
ſeglclr geknun
Dabſtnetintd inynun 4

engennnnſin
munoi onecir
letcbllin iiti⸗
ſir iciitis z —
Fen ſretn
wung N enpen dini
larumn ſ.

ꝛe.?7 de monte loqui.
aut und ſoqueꝛio ibi

quod celo loqi: f

Et ſ uſtici facef
ſticie aucts, Ut ga
on uis eſſe diſcipul
ez doctmus diſcipu
oc nobis inſinnat.
liſpenſat non in ual
effrengte ciſſolntio⸗
in montem ſpüglis
uirutum 2 exhbi⸗
ſcendat ſicut ſcniptu
ellum aſcede tn gri
Kreuc
ropteꝛ ineſtimabi
4 Wani nuͤuz ue
ab enoribno ga peni
uarn pluꝛes dignat
nios ? Cſcipulos ſpe
deus,me miſen pee
gere ꝛedeutẽ forta
gc tandem me z in

is aaͤmittes .tolglit

e E

Pꝛime partis.

WMWathᷣ.⁊ Luc.varie naꝛrant.⁊ ob hoc ꝗqdazʒ
dicunt dominum pꝛius ſermonem feciſſe diſ

cipulis tantũ ĩ ſuꝑcilio montis. ſedendo per

modũ doctoris.⁊ hunc narrat ι attheus: 7
poſt ĩ lateꝛe montis cõmuniter tuꝛbis ⁊ diſci
pulis alium ſimilem ſtando per modum pre
dicatoris.⁊ hunc naꝛꝛat lucas.Alij vo dicũt
dominum primo ſediſſe cum diſcipulis in ſu
percilio montis ⁊ electis.xij. deſcendiſſe ad
aliquam planiciem in lateꝛe montis eiuſdez
⁊ ibi vnum ſermonem ſimul tuꝛbis cuʒ ⁊ diſ
cipulis habuiſſe: quẽ uteꝛq; euangeliſta nar
rat diuerſimode eadem tamen ꝛei veritate.
Sed primum ſequẽtius tenetur.⁊ veritati
magis conſentire videtuꝛ. Et ex hoc ĩoleuit
conſuetudo in eccleſia quoð quando fit ſpᷣmo
turbis ⁊ ſeculaꝛibus ſtat predicator.ut inui
tans ad pugnam ? opeꝛationem: quãdo cle
ricis ⁊ ꝛeligioſis ſedet vt inuitans ad quietez
2 contemplationem. Pꝛoponit autem domi
nus ih̊s in pꝛincipio ſui ſeꝛmonis octo btitu
dines ſeu virtutes.⁊ ſubnectit pꝛemia ſinguł
beatitudinibꝰ.ſeu vtutibꝰ coꝛꝛñdentia.Unõ
ponit ibi aliquid per moduʒ meriti: puta bki
⁊c.⁊ aliq̃̊ ꝑ modum pᷣmij:puta.qm̃.⁊c̃. pᷣmũ
ei ꝑtinet ad beatitudinẽ mertiti ſſʒ vo ad bea
titudinem pᷣmij. Sed ꝗ öſyderat conſeꝗ pꝛe

mium: ſtude at prio habeꝛe meritũ. Uñ aug.

Nemo ꝗppe ĩueniri põt.qui beatus ẽẽ nolir.
Sed o ſi hoĩes quõ ðſyderãt meꝛcedem: ſie
opus mercedis ñ recuſarẽt. Quis ñ alacꝛiteꝛ
cuꝛrat cũ ei dr̃ beatꝰ eriſelibẽter audiat ⁊ cũ
dr.ſi hec feceris: Non recuſetur certamen.ſi
diligif pᷣmium: ⁊ accẽdat᷑ aius ad alacritatẽ
opis ↄmẽdatõe meꝛcedis.hec Aug. GBeatitu
do quippe dicituꝛ dupliciter uno modo ĩ ſpe
ſicut habetur in via. alio modo ĩ re ſicut ha
betur in patꝛia. Beati ſunt ergo excellentes
virr ute beatitudine vie per gratiam beatifi
candi. beatitudine patꝛie peꝛ gloꝛiam. Ul fʒ
Aug.non inde beati ſunt qr paupereſ ſpiꝛitu
ſed quoniam ipſorum eſt regnuʒ celoꝝ ⁊ ita
de alijs ſuo modo. Docebat eꝛgo eos dicẽs.⸗
Beati pauperes ſpũ).i.voluntate ⁊ electõ
ne.ñ neceſſitate vel ſimulatõe(qm̃ ipſorũ ẽ
regnũ celoꝝ) ꝙ eſt pᷣmium corrũdẽs meꝛito
eoꝝ. Ubi ſcienduzʒ. ꝙ pauꝑtas ſpᷣs ſumitur h
ꝓ abſtinẽtia ab amor̃ mundi id io ẽ ab amo
re eoꝛum que in mundo ſunt. ⁊ que amator
mundi complectitur. ⁊ ſic eſt plenaria oĩm ̊
lectabilium abdicatio omnes delectatões q́ᷓ
ſunt ĩ diuitijs.õlitijs ⁊ honoꝛibus ↄtẽnẽs.Et
ideo beatitudo iſta poteſt intelligi duplicit᷑
yno modo pro ↄtemptu diuitiaꝝ ⁊ carnaliũ
voluptatum.ſcõo pꝛo ↄtemptu ſui ⁊ proprie
excellẽtie.ut èt bonus ſe ĩutilem ⁊ ceteris i
putet ĩfeꝛiorem. Contemptus autem diuitia
rum naſcit ex contemptu ſui:qui eniz veraci
ter ⁊ humiliter ppteꝛ deum ſe cõtemnit: tꝑa
lia que ꝓpter ſe ſunt faciliter etiam ↄtemnit

Caplʒ. xxxiij.

nec magno prec o erteriora eſt mat.qui ſe ĩ
terius nõ cuꝛat. Sic ergo paupeꝛtas ſpᷣs ipli
cat vitutem voluntarie propteꝛ chriſtũ ege
ſtatis ⁊ etiam vere humilitatis. Et ſecunduz
vtrumq; intellectum hec beatitudo pᷣmum
tenet locum. Secundum primum quidez in
tellectum. quia paupeetas eſt prima perfec
tio volentium ſequi chriſtum.⁊ totius ſpũał
edificii fundamentum. Non.n.poteſt expedi
te ſequi chꝛiſtum paupertatis ſpeculum qui
oneratus eſt rebus temporalibus. nec eſt li
beꝛ ſed ſeruus.qui animi affectionem ſubii?
iſtis rebus tranſeuntibus eius enim rei qᷓ; af
fectuoſe diligo:me ſeruuz ſponte conſtituo.
Et ideo nihil eſt amandum niſi ipſe deus vł
aliud propter deum. Unde Ambro. Pꝛimaz
beatitudinẽ hãc vterq; euãgeliſta poſuit or
dine enim prima eſt ⁊ parenſ ouedaz genera
tioq; virtutuʒ. Quia.ꝗ contempſerit ſcłaria
ipſe merebitur ſempiteꝛna. Nec poteſt qſqᷓ;
meꝛitum r egni celeſtis adipiſci qui mũdi cu
piditate poſſeſſus emergendi non habet facł
tatem. Similiter quo ad intellectum p̃m qr
bumilitas opponitur initio omnium uitioꝛũ
.ſ.ſuperbie que ĩteꝛ omnia uitia tenet princi
patum. Unde Aug. Recte h; itelligutur pau
peres ſpiritu humiles ⁊ timenteſ deum.i.nõ
habentes inflantem ſpiritũ. Nec aliunde om
nino incipere oportuit beatitudinem. Sic ꝗ
dem peruenituꝛ ad ſummam ſapientiaz. Ini
tium autem ſapientie timor domini.quonia
?2 a contrario initium omnis peccati ſuꝑbia
ſcribituꝛ.unde ⁊ Cri. Sicut cetera uitia ðpo
nunt ad inferos (ſed maxime ſupe:bia) ſic ue
hunt uirtutes ad celum. maxime ät humili
tas hec riſo. Cupidi ergo ⁊ ſuꝑbi appetãt.
2 diligant regna teꝛraꝛum. beati autem pau
peres ſpiritu.i.ſpirituali uoluntate uel ſui
putatione quomam ipſoꝛũ :eſt gnũ celorũ.
nũc in ſpe ⁊ in futuꝛo erit ĩ re.Et bene pᷣmiũ
merito ꝛeſpondet.ut indigentie ⁊ humiliatõ
ni copioſitas ⁊ exaltatio ſuccedat. In regno
enim itelligituꝛ omnimodo ſufficientia ? ex
cellẽtia. que bene promittituz ĩ celis qui ta
lia contempvſeꝛunt in terris.deinde ſequituꝛ
ſecunda((. GBeati mires quoniam ipſi poſſide
buũt terram) Poſt paupeꝛtatem ſequituꝛ mi
titas.ꝗqui enim pauper eſt. multis laceſcitur
iniuriis: ⁊ ideo neceſſarium eſt quõ ſit mitis
uel manſuetus quod idem eſt ſecundum ꝛeʒz
ſed differunt nomie. WMitis enim eſt qui ali
um non offẽdit.manſuetus ꝗ ſe offendentes
tolerat. Unde manſuetus dicituꝛ quaſ mõu
aſſuetus.cui facile eſt ſuſtinere.non malum
pꝛo malo reddeꝛe:mitis vo qui nulla animi
acceſſione turbatur.ſʒ iugiteꝛ ĩ aĩ bonitate
ꝑſeuerat.Et ̃m h̊ mitiſ dr ĩ affectu manſue
tus ĩ effectu. Mites g fʒ ꝛẽ ſt᷑ hoĩes mãſuęti
modeſti: ⁊ hũiles.ĩ fide ſimplices.⁊ ad oẽm ĩ
iuriã patiẽtes:ꝗ nullã amaꝛitudieʒ aĩ lẽtiũt

He ſermone domini

2 cum irritati fuerit nec cogitãt facer̃᷑ malũ
nec faciũt.cedũt iprobitatibus ⁊ nõ reſiſtũt
malo.ſg uicũt malũ ĩ bono.Et uer̃ beati mi
tes qm̃ ipſi poſſidebũt trã.ſ.duplicẽ.i.coꝛpis
ꝓprij q; gerũt ⁊ paradiſi q; qrunt.terrã iquã
corporis ꝓpꝛij.qꝛ mites hahent dnium ſui.
ſʒ ñ iracudi.quia non ſubijciũt ſenſualitatẽ
rõi. Itẽ teraa paradiſi.miteſ.n.gete ⁊ pacifi
ce poſſidet oñs ĩ terra morientiu. ⁊ lõo lege
uiciſſitudinis mites poſſidebũt dñm ĩ tra ui
uentiũ.Et ſᷣ̃m glo.qm̃ ſeipſos in pᷣſenti poſſi
dẽt.hereditatẽ pr̃is ĩ futuro poſſidebũt. ubi
Aug.Tic uere poſſiõbis teꝛram.qñ ĩ heſeris
ei ꝗ fecit celum ⁊ teꝛã. Poc ẽ eĩ eſſe mitẽ ñ
rſiſtere o tuo.Ut ĩ eo ꝙ bene facias.ipſe ti
bi placeat non tu tibi. In eo ãt ꝙ mala iuſte
pateris.ipᷣe tibi ñ diſpliceat.ſʒ tu tibi. Neq;
eĩ parũ ẽ qꝛ placebis ei.diſplicẽs tibi.Diiſpli
cebis ei ei placẽs tibi. Pec Aug. Rixẽt g ĩ
mites ⁊ dimicent ꝓ terrenis ⁊? tꝑaubꝰ rebꝰ:
beati ãt mites.qm̃ ipſi hereditate ac ĩmobili
ter ⁊ ſolide poſſidebuüt trã etezne beatitudiſ.
Ad hoc ei hoĩes feroces mouem guerras ⁊
lites ſeᷓntes motꝰ* iralcibi is. ut quaſi ſecuꝛi
poſſideant terrã duictis limicis ⁊ ideo ulii ꝗ
ſt totalueꝛ getati a motibus iraſcibilis bene
ꝓmittit poſſeſſio pacifica terre uiuentium ð
qua pelli ñ poſiut ab advſarijs. Significat
eĩ terra (̃m Aug) quãdã ſoliditatẽ ⁊ ſtabili
tatẽ hereditatis ꝑperue. ubi aia ꝑ bonumaf
fectum tãq; i loco ſuo r geſcit.ſicut corpus ĩ
terra. ⁊ ide cibo ſuo aliter ſicut corpꝰ a terra
Ipſa ẽ requies ⁊ uita ſcõrũ. Si ergo (ut diẽ
Beda) celeꝝ regnũ pauperibus ⁊ terra miti
bus ꝓmittit᷑ ꝗd ſi ꝑbis ⁊ ↄtẽt ioſis niſi ĩfernꝰ
relinqt᷑. Deide lequit tertia (Beati g lugẽt
qm̃ ipſi ↄſolabut᷑) Vec itia btitudo rᷣcte pr̃i
am ſe gtuꝛ ⁊ ̃m poſt ↄtemptum nãq; mũũdi ꝑ
pauꝑtatẽ.pꝰ gietẽ mẽtis ꝑ manſuetudinem
uacans hõ ſibi ↄſideꝛans ſtatũ ſuũ,nihil ĩue
nit nec i ſe nec ĩ alijs niſ miſeriam luctꝰ⁊ fle
bile.⁊ iðo ĩcipit lugere.& ſt ãt lugendum nõ
pp tẽporalia damna.ſed ꝑp ſpũalia ðtꝛimẽta
Et uere beati ꝗ lugẽt. qm öus eos ↄlolando
oẽm lac bꝛymã ab oculii eoꝝ abſteꝛget. Unoð
Beꝛ. Selix lac hꝛyma.q̃ manu pij dñi meret
at ſteꝛgi. Ut dicii. Maximus lachꝛyme uẽiã
n poſtulant ⁊ iñ merent᷑ cãʒ ñ dicũt. ⁊ iñ mi
ſeꝛicoꝛdiam ↄſequũt᷑:qr ſᷣmo iterdũ ñ totũ ꝓ
feꝛt negociũ.lachꝛyma vo totũ ꝓdit affectuù.
õſolabũt᷑ ei lugentes ⁊ h̊ ⁊ i futuꝛo. In pñ
ti ei conſolatões ſpũales ↄſolante ſpuſancto
ꝗ pꝑaclitus.i.cõſolator dr̃ recipiunt pẽutẽtes
Konſolabut ⁊ ĩ futuꝛo cũ ad gliam ꝑducent
ubi gaudium ⁊ letitiã obtiebũt.qr ᷣm Criſ.
huiuimodi luctũ qñs ꝑpetui gaudij ↄſolatõe
ↄpẽſat. Ut qt dicit idẽ Cri. Lugendũ ẽ ⁊ ve
lugenduũ pñtis uite tpᷣs.ĩ quo tãrã malorũ la
bem tãtaq; quotidie uidemꝰ flagitia cũmula
ri que ſi uelis ↄnder ate ꝑ ſingula nũqᷓ; te po

in monte

teꝛis a lachꝛymis tꝑaꝛe.Et eĩ ſigs extriſecuſ
uñn cũq; adeſſet ⁊ precetoꝝꝑ xpᷣi.ac nr̃e cõuer
ſatõm ⁊ ꝑturbatõz uiõꝛet inimicos nos eſſe
2 ↄꝛios pceptoꝝ xpᷣi iudicaꝛet ⁊ q̃ſi ꝗ ſtudiũ
qpðdã habuerimꝰ ↄꝛia ĩ oibus gereꝛe quã ille
mãdauit.h̊ Criſ.Et ſciẽdũ ꝙ.v.ſunt cãe luc
tus qᷓrũ due ꝛeſpitiũt culpã.ſ.ꝓpᷣiã ⁊ aliena⸗ʒ
due penã.ſ.pñtẽ ⁊ et᷑nã ꝗnta głam celeſteʒ.
Lugẽdũ eſt g̊ in hac uita.pᷣmo ꝓ peccatis ⁊
miſerijs ꝓpᷣis.ſo ꝓ peccatis ⁊ miſerijs aliẽis.
tercio ꝓ icolatu pñtis miſeꝛie.q̃rto ꝓ ꝑiculo
⁊ dubio pene et᷑ne.quĩtoꝓ dilatõe głie.Et iõ
beati ꝗ lugẽt.ſ.ĩ pnñti qm ipi ↄſolabunt᷑ ple
narie ĩ furuꝛo 2 ꝗnq; luctus pᷣdictos. pᷣmũ
de peccatoꝝ ̃miſſione ꝗ ̃ᷣm de pximoꝝ bo
noꝝ ſalute ⁊ maloꝝ ↄdẽnatõe. terciũ ð hꝰ
exilij libeꝛatõe.õ quartũ ð euaſione pene fu
tuꝛe contꝛa quĩtum i glorie adoptõne ⁊ tune
poterunt dicer̃ cum pſalmo. Secundũ mul
titudiem doloꝝ meoꝛuʒz i cor. meo ↄſo.tu. le.
aĩam meam. PHuic ſnĩe ↄcꝛ. Srego.ꝗ dicit.
Quattuoꝛ ſt᷑ qͥlitates ꝗbꝰiuſti uiri aĩa in con
pũctiõe uehemteꝛ afficif.cũ aut maloꝝ ſuo
rũ reminiſcit ↄſiderans ubi fuit:adhuc indi
cioꝝ ði ſentẽtiã metuens.⁊ ſecũ q;ꝛẽs cogitat
ubi erit: aut cũ mala houite pñtis ſoleꝛter at
tẽdẽs merẽs ↄſiõrat ubi ẽ:aut cũ bõa ſuꝑne
pꝛĩe ↄtẽplatuꝛ.q̃ q ñdũ adipiſcit᷑ lugẽs ↄſpi
cit ubi nõ eſt.h̊ Seg.GSaudeãt g uani in hoc
mõo:bt᷑i autem qui lugent.quoniam cõſola
buntuꝛ in celo. Congrue antem lugentibus
ꝓmittit᷑ ⁊ preꝑat᷑ e᷑na cõſolatio.ut ꝗ tꝛiſtati
ſt᷑ in pñti gaudeãt ĩ futo:⁊ tꝑalem amittẽtes
leticiã ꝑfꝛuãt et᷑na.Deiũñ ſeꝗt q̊ꝛta(¶ Sti qui
eſuriũt ⁊ ſitiũt iuſticiã qm ipi ſat᷑abũt )hec
quaꝛta bt᷑itudo recte ſeꝗt tres pᷣdictas.q̃ em̃
mũdana ↄtẽpſit ac mores mãſuetudĩe rexit
2 öfectꝰluxit, iã põt exuꝛiꝛe ⁊ ſiti᷑ iuſticiam
ꝙ ñ pᷣus potuit.qꝛ ſᷣm Ambro.eger cũ ĩ gui
mor bo eſt nõ eſurit. Prime vo tres a ſeculo
neqᷓ; eꝛipiunt.pauꝑtas.n.diuitias abijcit mã
ſuetudo ĩiurias ñ ſentit.luciꝰↄmiſſa diluit.q̃
vo ſequũt ad celũ eꝛigũt.quaꝝ pᷣma eſt ñ tã
iuſticia qᷓ; eſuries ſiue õſyõriũ iuſticie.qr in
pñti ꝑfectã iuſticiã nõ poſſumus hr̃e.ſzʒ poſ
lumꝰeſurne. Uñ dic̃. Gti ꝗ eſu.⁊ ſiſti.iuſtici

am.i. cu oĩ deſpõꝛio ⁊ uehementer ad modũ

eſuriẽtis ⁊ ſitiẽtis appetunt eam ſpᷣm Bedam
nos inſtituẽs nũqᷓ; nos ſatis iuſtos eſtimar̃ ðᷣ
beꝛe.ſed quottidiano iuſticie ſꝑ ardeꝛe ꝓfec
tu. Uñ.hieꝛo. Non ſufficit nobis uelle iuſtici
am.niſi iuſticie patiamuꝛ famem.ut nunquã
nos ſatis iuſtos.ſed ſꝑ eſurire opera iuſticie
intelligamus.tt accipituꝛ h iuſtitia ſ̃ᷣm ꝙ ẽ
vtus generalis ad oẽs qua declinat a malo
⁊2 fi bonum. ſᷣm qõ homo ab ea generalit᷑ iu
ſtus dicit per exercitium uirtutù qꝛ ſᷣm Kri.
eſurit iuſtic iam.qui ſᷣm dei iuſticiam.ðſyde
rat conuerſaꝛi hanc iuſticiã et uite rectitu

dinẽ niſolũ ĩ nobis.iʒz et i oĩibꝰalijs appeteꝛe ðᷣ

enme iumd deite
niericorles nonli
ſegreten )voſ iuticun ie
ſordin una n ddzeſſe
Aodten geri⸗lum nin
la tccttitad iſolntiond in
torln tnadauteliu
ein n uaunnen din
WCieſNNd Wäik!
iſen n diten r nenu
Ontam tdma drerns
Mlcriconit et imun⸗
mſe /icme tocli tin
copole ſubſci Mi
e hel oor eins ſe⸗
ſnilas beee Mer
teſteſtg tini naloen
do uſnsſinſeſe yalio no
ſohternieicortin oer /
nſetatinie nuct

ſinnini⸗
fliaili lldeſ⸗

bAuſtiuir ain incon
,Cu gut maloxꝝ ſuo
biſun aohuc nii
eſeci qnes coglit
te pptis ſoleꝛter gt
aut cu boa ſupne
pfſent luges )pi
geit uani in boc
quoniam côſola
antem lugentibus
olatio. u g tꝛiſtati
tpalem amittetes
egt öꝛta (Dii qui
ihi ſatabuͦl ) bec
ires pdictas. q eſ̃n
smäſuetudie rexit
ue ſiti inſticiam
mbro.eger ci i gui
ime vo es a ſeculo
,diuitias abiſcit ma
luct vmiſſa dilutt .4
guap pima eſt iti
roͤriu iuſticie. gr in
ollumus hfe .63 9001
g eſn. ſſti iſtie
pementer moci
m Becanm
unt eam ſm Heat

Pꝛime partis.

bemus.Et h̊ ẽ iuſticia q̊ tꝛibuit.unicuiq q
ſuum eſt ðo ꝓximo ⁊ ſibi.do tria.ſ.honorem
creatoꝛi. amorẽ ꝛedẽptori.timorem iudici ꝓ
ximo iria obĩaʒ ſuꝑioꝛi.ↄcordiã pari: bñfici

entia inferioꝛi. Sibi tria mundiciã cordi. cu

ſtodiam ori.diſcipliam carni. Et uere beati
ꝗ eſuriunt ⁊ ſitiunt iuſticiam.qm̃ ipſi ſatura
bhũt᷑ ut ꝗ ꝑ eſuꝛiem ⁊ ſiti iuſticie meꝛentuꝛ.ꝑ
ſaturitatem gloꝛie pᷣmient ⁊ conatum quem
paſſi ſt᷑ ĩ merendo reficiat pᷣmiuʒ ĩ ꝑficiẽdo.
Que ſatuꝛitas ꝛeddet᷑ ĩ uita bt᷑a ð qͥ diè pᷣs.
Satiabor cum apparuerit gloria tua. In pᷣ
ſenti quoque reddituꝛ qꝛ ſicut auaꝛitia ſitit
aliẽa ⁊ eſuꝛit ſic ꝑ iuſticiam ſatuꝛat?ↄtentus
eſt ſuis ⁊ aliena non cupit.non ſolũ itaqʒ illi
ꝗ ſaciunt iuſticiã ſeu iuſtice opus:ſed ẽt qui
eã eſuriunt ⁊ ſitiunt.i.ꝗ eam facere cocupi
ſcũt ⁊ ſi nõ poſſunt faceꝛe ꝙ ðſyderant,. tam̃
beati ſunt qꝛ qᷓ;tũ ĩ ipſis ẽ faciũt ꝙ deſyõrãt.
2 iſti gqdem ſaturabuntur.quaãdo oĩa eoꝝ de
ſyõria cõplebũt. Unde Aug. Qui Plecte no
uit ⁊ ꝑfecte amat iuſticiã iã iuſtꝰ è et ſi nłla
exiſtat ſᷣm eã foriſecus ꝑ mẽbra corꝑis ope
rãdi neceſſitas.Deſyõrãt ergo alij uana q̃ͥ eoſ
ſatiare ñ poterũt beati ãt ꝗ eſuꝛiunt ⁊ ſitiũt
iuſticiam.qr ipñ ſaturabũtur h̊ pro modulo
ſʒ plenarie ĩ futuro.Deide ſegtur ꝗnta.¶ Be
ati miſericoꝛdes quoniã ipſi miſericoꝛdiã cõ
ſequentnꝛ )poſt iuſticiam recte ponituꝛ miſe
ricordia qr una nõ ðbʒz eſſe ſine alia ſʒ alteꝛa
ab alteꝛa tꝑari. Nam miſericordia ſine iuſti
tia ᷣſcẽdit ad diſſolutionẽ iuſticia ſine miſᷣi
coꝛdia ſcẽdit ad crudelitatem. una cũ alia
icedit ſᷣm equitatem.ẽ ãt mipᷣicoꝛdia miᷣia
cordis ſuꝑ malo. Uñn dicũt᷑ miſᷣicordes quaſi
miſeꝝ coꝛ hũtes qr alterius miſeriã q̃ñ ſuã r
putant ⁊ ð malo alterius q̃ſide ſuo dolent.
Miſericoꝛdia eſt dimittere ĩiurias illataſ.ac
omnẽ rãcorẽ ⁊ odiũ ⁊ daꝛe ꝙcũq; põt ſpũale
» coꝛpõale ſubſidiũ. Miſericordie ãt exhibẽ
de is eſt ordo ut pꝛius ſit ſuper malo pꝛopᷣo.
ᷣm illud Eccle. Miſereꝛe aĩe tue placẽs ðᷣo
deinde ſuꝑ ꝓximi malo eiꝰofectibꝰↄdeſcẽdẽ
do. cuius finiſ eſt ꝓ alio mori exẽplo xpi ꝗqp
nobis ex miſeꝛicoꝛdia ðᷣdit ſe morti. E ſt igr
miſericordia pria ppꝛia ad ſeipſum ꝑ pntiaʒ
Fa fr̃na ad ꝓximũ ꝑ beneficientiã.ẽ ⁊ tertia
filialis ad deum ꝑ compaſſionẽ.ſʒ heu qr ni
bhil compatiuntuꝛ ſuper ↄtritõe ioſepb. pꝛia
conſequitur miſeꝛicordias ĩ remiſſõe oĩs cul
pe.ſecũda ↄſeꝗt miſeric õdiã ĩ diminute pe
ne.⁊ ĩterceſſoꝝ multiplieatõe.ꝗ.n.q iminuit
alterius penã meret ſue diminutõʒ. tertia
ſegt miſericoꝛdiã ĩ adẽptõe głie.qr ſᷣm aplłʒ
ſi ↄpatimuꝛ ⁊ głiſicabimur. Sʒ vt diẽ Amb.
ↄpatitur.nõ ꝑfũctõie ↄpatit.ſʒ ut tribula
tões xpᷣi in coꝛꝑe ſuo ipleat.ſicut implebat ⁊
Pauł. Igr̃ ſtudioſe circa miſericordiã iĩſiſte
ꝛe debemus.qr in oĩbuſ miſcðòia dei idigemꝰ

Pec viꝛtus tãta ẽ ꝙ ea p ceteris ðo q̃ſi ſbip

Caplz. xxxiij.

pria attribuat᷑. uñ f̃ deus cui ꝓpᷣ ẽ miſere
ri ſꝑ ⁊ ꝑcere. Panc ẽt negatã exprobrabit re
ꝓbis.⁊ ipẽſã ↄmẽdabit inſtis. Maxime enĩ
ſuccurrẽt oꝑa miſcdie ĩ die iudicij hiſ ꝗ fece
rĩt ea qm (vt ait Jacobꝰ) iudiciũ ſñ miſcõia
fiet illi.ꝗ ũ fecerit miſcdiaʒ. Un Aug.btos

eſſe dicit ꝗ ſubueniũt miſeꝛis qm̃ eis it a r pẽ

det᷑ ut de miſeria libeꝛent᷑.fac.⁊ fiet.fac cuʒ
altero ut fiat tecum. Quod egeris cuʒ petito
ꝛe tuo.hoc agat deus cum ſuo. Unde ⁊ hila
ꝛius. In tantum.n. deus beniuolentie nr̃e in
oẽs delectatur affectu.ut miſcõiam ſuam ſit
ſolis miſericordibus preſtituzus. Uñ ⁊ Criſ.
Dñs miſcðoiaꝝ miſeꝛicordes dic eſſe beatos.
oñndẽs unũquẽq; nr̃am miſcõiam ꝓmeꝛeri nõ
poſſe niſi ⁊ ipſe miſericors fueꝛit.Et iteꝛũ vr
autem eſſe equalis retributõ ſʒ ? multo ma
ioꝛ ñ ẽ eĩ eq̃̊t hũana miſericoꝛdia ⁊ dĩina. Se
uiant g tyrãni cũ ſuis crudelitatibꝰ ſiũ miſe
ricoꝛdia perituri:bri ãt miſeꝛicordes qim̃ ipᷣi
miſcõiã ↄſequent᷑ ĩ futuꝛo.vbi ab oĩ miſeria
culpe ⁊ pene ſubleuabũtur.⁊ ĩ h̊ ſcło ubi eis
culpa remittit ⁊ gr̃a laꝛgit᷑ ↄfeꝛuũtur tꝑalia ⁊
ſubleuãtur a multiplici miſeria ꝓut ſtatꝰiſte
patitur ⁊ ſaluti ſpali expedire ṽ᷑. Deinde
ſegtuꝛ ſexta( GBti mðo corde qm̃ ipſi deuʒ vi
debũt) Sexta britudo optime ſexto loco po
nitur qr per ipſam hõ ad dei imaginem. qna
ipſius dei ꝑ cognitõʒ ⁊ amorẽ capax eſt rꝑa
tur.quã ſexta die cõditus ꝑdidit ⁊ ſexta eta
te ꝛecuperauit.Et recte pꝰ miſeꝛicoꝛdias po
nituꝛ coꝛdis mundicia.qꝛ (ᷣm Ambro).qui
miſericoꝛdiaz defeꝛt miſeꝛicordiã amittit ni

ſi mðo corõ miſeꝛeat᷑.nã ſi iactãtiã q̃rit nullꝰ

E fructꝰ.Dic eꝛgo. Geati mõo coꝛõ.ñ diẽ ſuꝑ
fiecie ut fallaces ypoc hꝛite.ꝗ mũdat ꝙ foris
eſt:ñ tm̃ corꝑe.ut mundani diuites ꝗ coꝑis
ſtudẽt mðicie.ſʒ coꝛð qs ñ aꝛguit ↄſcia pec
catoꝝ.ꝗ ðclinãt a malo qlibet.⁊ faciunt oẽ
bonũ ꝙ pñt bono fine ⁊ r̃cta ĩtẽtõe.Et ueꝛe
ſic mõo coꝛde bti ſũt.qm̃ ipſi deuũ viõbũt.qꝛ
mðᷣicia maxie unit ſũme btitudini:⁊ mõs nõ
niſ mðo corde pt᷑ videri. Allð ẽ cor mõʒ qoðᷣ
nõ arguit ↄſcia ulla pcti ſʒ ẽ templum ſet᷑m
dei.ex quo cogitatões male non ꝓcedũt᷑.Si
.n. coꝛ fuerit moõm a pꝛauis cogitatõibꝰ.totꝰ
hõ erit mũdꝰ ab ĩiꝗtatib ibi.n.pct᷑a oriun᷑
ibi radices figũt.q̃ ſi ibi ſucciſe fuerint.ñ eſt
ubi creſcãt.Deus quippe ſpũs ẽ.⁊ iõ nõ oeu
lo carnis.ſed oculo cordis ⁊ mẽtis tãtum uið
ri põt.Et ſicut oportet oculum carnis eẽ pu
rum ⁊ mundum ut ſolẽ poſſit videre.ſic lõge
plus oʒ oculum cordis mũdũu ẽẽ.ut poſſit de
um ꝗ lucem hitat ĩnaceſſibilem videꝛe. qr
I eo oĩs ſufficientia noſtra cõplet.⁊ finis ðᷣſi
deriorũ noſtꝛorum hr q̃ ſolis mondis corõð de
bet᷑. Un Aug. PHic eſt finis amoris ũ i.Quic
ꝗd bñ agimꝰ ca laudabilꝛ eſtuamꝰ ꝗcꝗd
ĩ culpabiliteꝛ è ſyderamus: ad dei viſionem
cum veneꝛit plus n requiremus. Uide:e deũ

De ſermone domini

nolumꝰ.ſed uide ꝗd dictũ ẽ Bt᷑i mo coꝛ.
qm̃ ipᷣi dũ uiðbũt. Hoc para.uñ nideas.Non
enim corõ nõ mdo uider̃ gmitteris.ꝙ nõ uiõ
tuꝛ niſi corde moo. Un ?⁊ Ambr. Emũda coꝛ
tuũ.omẽs pollutas cogitatõnes ð corde tuo
abijce nihil ſit quo tuus ĩquinet᷑ affectꝰ. Siĩ
plex mẽs pura ſinceritas ſit. talibꝰ ſe duĩs uo
lutabrum corpis depoſuerit.demonſtrar᷑ di
gnatnꝛ. Dec Ambr. Immũdi eꝛgo corõ qui
1 ſordibꝰ ſt᷑.ſordeſcant adhuc:bt᷑i autem mõ
do cõde qm̃ ipᷣi deum uiõbũt.ĩ pñnti per fidezʒ
⁊ i futuro ꝑ ſpem:ĩ pñti familiarius.⁊ ĩ futu
ro glorioſus. Dic ſᷣm ꝙ aliquis erripueꝛit ſe
a malis ⁊ bõa fecerit.ᷣʒ h̊ deũ uidet ãt minꝰ
aut ampliꝰ:⁊ ibi quãto mõitia maior. tanto
uiſio potẽtioꝛ:⁊ clarior.deide ſequit᷑ ſeptĩa
¶ Gii pacifici.qm̃ filij dei uocabunt) Septi
mo loco ponit᷑ bt᷑itudo pacis qr ĩ ſabbato ſe
ptime etatis plenarie dabituꝛ pax hitibꝰ bii
tudines ſupradictas. Gene ãt poſt mũditiaʒ
pax ſequit.qr ad gradum pacis qui puꝛgatꝰ
eſt dirigit.nec niſi in bona uoluntate pax nu
trituꝛ. Unñ Ambro.cũ ĩteriora tua nacua fe
teris ab oi labe pet᷑i.a te pacem ĩcipis.ut ſic
pacem alijs feꝛas.dicit eꝛgo. Biti paciſici.
nec dic animo pacati.qꝛ hoc ꝑtiet ad ſecun
dam br᷑itudinem q̃ eſt mititas. ſed dĩc pacifi
ci.ꝗ.ſ.pꝛimo ĩ ſemetipᷣis pacem faciũt ⁊ quic
quid ꝑuerſe cogitatõis.locutõis.oꝑis.ue de
pᷣbẽdut.potent᷑ expellüũt:nec aligd turbatio
nis i ſue ꝛzegno dñationis eſſe pmittũt.⁊ ſigd
eis aduerſitatis occurrat.pacem ſuam tñ ſer
nant ⁊ cũcta cum coꝛdis ſui tꝛãquillitate iu
dicont. Deinõ nõ in ſe tanuz pacẽ cuſtodiũt
ueꝛũetiam alios diſcoꝛdanteſ ſibi ad unitatẽ
paciſ ꝛeducũt.ac ſꝑ paci faciende.ꝛe foꝛmãde
⁊ ↄſeꝛuãde.ſiue ĩ ſe ſiue in alijs inuigilan.
autẽ contraꝛian t᷑ quinq;.ſ.bella lites

tumultũs: in ſefũdiſies ⁊ mole ſtie. Pacifici
Bmòi bellis ſopiendis Iitibus dirimẽdis.
uti disqut us quietddis.
moleſtijs mitigandis inſiſtũt. DVec autem ſũt
officia filij dei.q n I pacificus pacem f for
mauit ĩ alijs.⁊ ideo ð̊ ꝑpacificis bene dicnur

dicunt᷑ ꝗ totaliter etiam pei affectũ m̃tis ðᷣo
ſicut ſumme bonitati coniungunt ⁊ ſic mihil
aliud extꝛa ipſum qᷓꝛunt.ſed in ipſo quietan
tur ⁊ pacificãtur. Qui ⁊ filij ði uocaꝛi merẽ
tuꝛ.qꝛ filiatio ði importat aſſimilationẽ ad
ðum ꝓpꝛium autem ẽ ipſius ði ſe ipſo frui ⁊
i ipo getari. Pacifici ergo eſſe debemus ut
uere ipſum ðum pacis ĩ nobis habere mere
amuꝛ ð quo ſcꝛiptum ẽ.factus ẽ ĩ pace locus
eius. Ubi Aug. Pacifici ĩ ſe metipſis ſunt.ꝗ
omnes animi ſui motus exponẽtes ⁊ ſubijciẽ
tes rõi.i.menti ⁊ ſpiꝛitui carnaleſq; ↄcupiſcẽ
tias habentes edomitas fiunt regnũ dei. In
quo ita ordiata ſunt omnia.ut id ꝙ eſt in ho
le pᷣcipuum ⁊ excellens.hoc ĩperet ceteris

chuti ĩ ſpe beatificãdi ĩ re.qm̃ ipſoꝝ ẽ ̃gnũ celo

Nquoniam filij di uacabuntuꝛ. Dacifici etiam-

in monte

õ reluctãtlbꝰ q̃ ſunt nobis beſtijſq; cõia. at

qʒ idipſũ ꝙ excellit i hoĩe.i.mẽs ⁊ rõ ſubicia
tur potiori ꝙ ẽ ipſa vitaſ vnigenitus füiꝰ öt.
Neq; eĩ ĩperaꝛe ĩferioꝛibꝰpõt niñ ſuperioꝛi ſe
ſubuciat.Et hec eſt pax q̃ dat in tra hoibus
bõe voluntatis. Pec ẽ uita ↄſumati ꝑfectiq;
ſapientis. Pec Aug. Litigẽt eꝛgo diſcordes
patꝛem ſnum diabolum imitãtes.beati ãt pa
cifici pꝰ ſibi deiñ alijs.ſ.ĩternã pacẽ ⁊ fr̃ꝛ nam
ᷣ̃uantes.qm̃ ſilij dei ⁊ veri imitatoꝛeſ eiꝰ ĩ ſu
perna pace vocabunt hñt enim ſimilitudinẽ
dei pr̃is qr ðus pax ⁊ quies ſũma ẽ ⁊ oĩa cuzʒz
tranquilitate diſponit.deinde ſequituꝛ octa

ua(Beati qui ꝑſecutionem patiuntur ꝑp iu

ſticiam.qm̃ ip.ẽ re.ce.)pſᷣm Cꝛip.poſita paci
ficoꝛũ beatitudine ne aliꝗs eſtimaret ꝙ ſẽꝑ
pacem ſibi qꝛere ſit bonum ſubdit.beati ꝑ
ſe,pa.ꝑꝑ iuſti. Pec etiã beatitudo ꝑficit ho

minẽ ad bene patiendum.ſicut pᷣdicte ad be
ne agendum.qr ſicut ad virtutem ꝑtinet bñ

agere ita ⁊ bene pati.Et ideo poſt pᷣcedẽtes
beiuudines q̃ ↄſiſtunt ĩ ꝑfectõe actõis ſegtuꝛ
hec q̃ ↄſiſtit ĩ ꝑfectõe paſſõis nã ſiẽ bt᷑itudo
prie diſtiguit᷑ penes auꝛeã ⁊ aureolã.ſic bti
tudo vie q̃ ẽ imago q̃dam ⁊ ſimilitudo illius
pᷣcedẽtibꝰ ei rũdʒ pᷣmiũ auree huic vo pᷣmiũ
aureole q̃ h̊ ꝑ ̃gnum intelligit᷑ nã ſᷣm. Vier.
h martyrio ↄparat᷑.Dicit ergo. Beati.ſ. non
tm̃ q̃ bñ oꝑant᷑.ſʒ ẽt ꝗ ꝑſecutõeʒ patiunt᷑.ſ.
patienteꝛ.⁊ ñi ꝑꝑ ſcelera ⁊ pct᷑a ſua.ſʒ ꝑpꝑ iu
ſticiã.ſ.legalẽ.q ĩcludit oẽz vᷣtutẽ.i(vᷣʒ Cri)
ꝓ vitate atq; pietate ⁊ ꝓ alioꝝ ðfẽſiõe. ſole
mꝰeiĩ iuſtici ꝓ oĩ vᷣtute aĩ poner̃.Et uer̃ bea

2u: 7 q? ad auꝛeã ⁊ q ad aureolã.Sʒ nũꝗd
ꝓ libertate eccłie me exponã morti: Ita pꝛo
alijs q̃ ſpũalia ſũt.ũ ꝓ agris ł redditibꝰeccle
ſie ⁊ ſimilibꝰ. Sepe eniĩ nos apponimꝰ ꝓ his
magis inducti auaritia qᷓ; iuſticia. Poméi q́
ſtõezʒ Amb.terminuãs ait. Si a męæ petierit
Perator ꝙ; mer r & meũ E.i. fůdu men argétù men t
hmdi.ſciat me ñ r̃fra gatuꝝ.qq; ola q mea
ſt ſint ꝓaupe ſie; ea q dina it imperatorie
poõtati i ee ſubiecta. Si pr̃imoniũ petit iua
dite.ſi cõpꝰoccurã uultis i uĩcula ꝛaꝑe.uultiſ
mõtẽ raꝑe uolũtatis ẽ mihi.ñ ego me ualla
bo ciꝛcũfuſiõe populoꝝ.nec altaria tenebo
uitã obſecrãs ſʒ ꝓ altaꝛibꝰ⁊ ſpũalibꝰad ipᷣa ꝑ
tinẽtibꝰiĩmolaboꝛ.h̊ Ambr. Pec octaua ↄpie
mtũ ẽ aliaꝝ bt᷑itudinũ ⁊ ſũma oĩz coronaꝝ.
tẽ ut cũ hõ ꝑfectꝰẽ ĩ ceteꝛis.tãdẽ aptꝰ ad pa
tiẽdũ advſa dignꝰrꝑiat᷑. Uñ Cꝛi.ꝑpꝑea a pᷣo
ri ſꝑ ſeq̃̊nti niã faciẽs mãdato.ſeꝛiẽ ⁊ cathe
nã nobis qᷓ;dã auꝛea ſubtexuit.Cũ.n.ꝗs hũił
fuerit eꝛit ↄñteꝛ ⁊ mitis. Qui ãt mitis etiam
peta lugebit. Qui vo ob pet᷑a luget.eſuꝛit ſi
titq; iuſticiã. Qui iuſtꝰẽ iſte et᷑ miicõs.Qni
misicors fuerit ⁊ iuſtꝰ.idẽ ẽ ↄpũct* mũduſ
coꝛð.Qui vo tał ẽ eꝛit ẽt ꝓfecto pacificꝰ. Põ
ro ꝗ iſta ꝑfeceꝛit erit abſq; qdubio ẽt ad peri

lict Berg ſcut ſtelle e⸗

iifen KM.
Atenſſſaent. .
emicst Adetia
AmRaid prie bealtt

ſec ſinctr ſec gecetent
udt ofenats⸗Octauoar
Atiaſoiitcen gererllen:
Naetneicngri gue en e
eſignadeg der ergoce⸗
ſurrections orenmn
iNobis aufert ianinf
onſenit,? confumam
Nhunooye niſtutun ſcn
cooginutabinier eie
blchinmerlo tgn⸗
num rime. ſellicer ,
Ulnarme lerunonen.
enpen babent e tgle
leesſinen gum m
Wigmet nenitinen
Paugtnsi Rti gen
dponettirereinenn⸗
e Eet iter in n

im ſubait beat
ealitudo pficit
n.ſcut iin⸗ uine
Virtutem prinet bi⸗
igeo poſt pcetetes
ectoe actoͤs ſegtun
ſos ni fẽ biitudo
1? aureola, ſc bij
? ſmilitudo illius
ree huic jo mi
igit ni bm. Dier.
rgo. Beati.ſ. non
utoez pattunk.ſ.
peta ſua. ſz ph iu
3 vtute i(53 Ar))
liop dfeſioe. ſole
voner. Et uer bes
ipſon e p gnu celo
ureclä. Dz nüͤg
onã morti: Ita pto
ris reddiubecce
nos apponim , bi⸗
iuſticig. ndt 4
nt. Gi a me petlentt
Pmeu, 4r0etii Mu
lux. ch oa mes

—

Pꝛime partis.

cnla preparatos. nec ad maledicta ꝓꝛſus ulł
la terꝛebit᷑.nec ſi mala quoq; mille patiat᷑.
Pec Aꝛiſo. Qui ergo predictas virtutes hʒ
beatus ẽ multo ãt brior ꝗ has virtutes inter
aduerſa ſeꝛuare nõ tꝛepidat. Septem itaq;
pficiunt ſed octaua claꝛificat ⁊ demonſtrat
ꝙ pfectũ ẽ nã patia opus perfectum habet.
ut ꝑ hunc gꝛadum pficiant᷑ ⁊ ceteri tq;ᷓ a ca
pite ꝛuꝛſus exordiens. Uñ octaua r̃dit ad ca
put ſiue ad pᷣncipiũ.i.ad priam beatitudineʒ
ꝓbans ⁊ purgans edã ſi qd fermenti habzʒ ad
mixtum. beati eĩ pauperes ſi ꝑſecutõnẽ pati
unt᷑ ꝑꝑ iuſticiam. Redit ẽt ad ᷑ʒ ꝓbãs ⁊ pu⸗
gans eã. beati ei mites ſi ꝑſecutõem patiunt᷑
pꝑ iuſticiam. Ita ⁊ ad oẽs alias referẽdo re
dit iteꝝ ut pote probatio purgatõ ⁊ cõſuma
tõ eaꝛum. Dt eꝛgo replicari ad omnes alias
pᷣcedentes ad q̊ ꝙ ſint probate beatitudines.
Scoꝛpius nõ calcatus quiet? iacet.aculeos
nõ exerit: ſed tactus ſta tim exerit pugioneʒ
2 puſñgit ita ⁊ hõ vacuus virtute.punct? urẽæ
ti vho uel ſiuiiã ei illata ſtalim ſicut ſerpenſ
raæ odiaacnerbo dtumeliol⸗ Timpatia ar
matus cꝛepat ⁊ inſiſit ĩ ilum ꝗq eũ leſt ĩ quo
ꝓbat᷑ ⁊ uas vacuũ As cosgnoſcikf E ontra
ſancti ꝓcu ſſi ĩuna maxilla pbent aliam. dili
gũt inimicos ⁊ orat ꝓ ꝑſequentibus ſe. Pĩc

dicit Beꝛ. ꝙ ſicut ſtelle de nocte lucent ò die
autem̃ ñ Pparent. ſic SVirt? que nõ apparet i

Wevennear i adee E m H̊ non vi
detu na pprie beatitudo dicenda 27

E diſtincta. ſed precedentium illumĩatõ po

iuſ 2 ↄfiꝛmatõ.Octauo autem loco ponituꝛ
quia ſignificat gener alem ꝛeſurrectõeʒ octa
na etate futurã. que ẽt peꝛ octauaſ ſanctoꝝ
deſignatuꝛ. Dec ergo circũciſioni ⁊ octaue F
ſurrectionis ↄparatur. quia ꝑ hãc circũcidit᷑
I nobis ⁊ aufert᷑ ſi quio fermenti in nobis re
manſeꝛit.⁊ conſumamur ĩ omni pfectione ⁊
ꝓbatione virtutum.ſicut.n.in octaua ſurre
ctõis ĩmut abimar ⁊ ꝑſiciemu? i gloꝛia ita ⁊
ꝑ hãc h̊ immerito ⁊ gr a. Et rndet ſibi idẽ pꝛe
mium ꝙ prime.ſcilicet regnum celorum qr
illi maxime pſecutionem ĩ mũdo patiuntur
ꝗ ↄtemptui habent ⁊ tales ſũt maxime pau
peꝛes ſpiritu.ꝗ iam a pluribus deridentur.
Maxime ẽt ↄueniũt i merito voluntaria ei᷑
paupꝑtas ẽ qodã genus martyrij.qr utꝛobiqʒ
opoꝛtet uinceꝛe aĩm quo ad delectabilia hu
ius mundi.ĩ regno quoq; icludunt duo ſ. di
uitie ? dominatõ. ꝓmittif ergo regnum pau
peꝛibus ꝑ reſpectum ad diuuias qꝛ ꝗ ꝑpꝑ xpC
abrenunciant diuitijs tꝑalibus.ĩ futuꝛo gau
debunt eterms patientibus vo ꝑ ꝛeſpectũ ad
dñm.qꝛ qui hic ꝑp xpᷣm oppꝛimuntur in futu
20 cum xpᷣo oppꝛeſſoribus dominabunt. Do
teſt etiam dici ꝙ nõ ẽ idem premium utꝛobi
q;.qꝛ ibi peꝛ regnum itelligit᷑ pᷣmiũ auree hic
premium auꝛeole. Hoc ät unum pᷣmium ꝙ ẽ
regnum celoꝛum ẽt ĩ alijs ẽ.ſʒ uarie nomins

LCaplʒ.xxxiiij

tum. Uñ Criſo. Tn ueꝛo ⁊ſi non per ſingulas
beatitudĩes regnũ audias repromitti.ne tri
ſteris ⁊ſi ei retributiones ipſas dif erẽter ap
pellat. eas tũ cũctas ad unũ celoꝝ gnu ꝛedu
cit nihil eĩ oĩno aliud niſi celeſte ĩgnun x hB
cũcta öſignat h̊ Cꝛi. uideat gᷓ unu ſqſq; h̊ au
diẽs ſi ĩ aliq̃ iſtaꝝ beitudinũ cõtinet ⁊ ni ĩ ali
q̃ ſe iuenerit ſecurꝰ ſit.bt᷑s erit h̊ eni neritas
dqixit vitas ãt mentiꝛi ñ põt.Deide pꝰ genera
le ſnĩiaz ſubdit ſpaialẽ ꝑſuaſiõzʒ vbũ ad apłos
ↄuertẽdo:⁊ t᷑plicẽ actum ꝑſecutõiſ.ſ.ĩ eoꝛð:
ore ⁊ oꝑe.eis pᷣnüũciãdo dicẽs¶ Beati eſtiſ cũ
maledixeꝛit ex odio. ⁊ odeꝛit ex aia uos hoĩ
nes.quo ad pᷣmũ.⁊ ꝑſecuti uos fuerĩt ⁊ ſeꝑa
ueriĩt uosexcludẽdo a ſyna gogis ⁊ cõione
ſua taqᷓ; imũdos.⁊ ſibi gues ad uidẽduʒz. quo
ad tciu(⁊ dixerĩt oẽ malus adueꝛſus uos)i.
oĩa genera vboꝝ malignãtiũ ꝗbꝰ ur̃aʒ famã
ledat: ⁊ expꝛobauerit uos ↄuitia ⁊ ĩ propeꝛia
nobis dicẽdoſ⁊ eiecerit nom ur̃m)ſ.nomen
xpiani(tanq; mali)) illud execrantes ac òfa
mũtes ⁊ extiguer̃ cupiẽtes quo ad ſᷣm.ñ qð ð
beat aligꝗs iſta q̃reꝛe.ſʒ g timore horum nõ
dʒ vitatẽ uite iuſticie ⁊ doctrine dimittere.
Siẽ ãt triplex ẽ ꝑſecutio.ſ.cordiſ.oris.⁊ ope
ris ⁊ B tertia tꝛiplex.ſ.ĩ damno tꝑaliũ in ꝑſe
cutõe amicoꝝ ĩ afflictione ⁊ ininria ꝓprij cðᷣ
poris.ita ⁊ triplex ẽ patĩa q̃ odiũ coꝛdis.vbũ
cõtumelioſum oꝛis.⁊ manualem pſecutionẽ
opis ſuſtiet patiẽteꝛ remittẽdo oẽm ĩiuriam
cõpatiẽdo pct᷑oꝓximi.oꝛãdo ut a uia mala ⸗
uertat᷑. ⁊ ita peccatum eius ðᷣleatur. Pic tri
plex hoſtis eccleſã ðᷣi impugnat cõtꝛa quos
tꝛiplicẽ patiam oppõit. Pucuſq; gQ að oès gñ
raliteꝛ ⁊ ideteꝛminate ſnĩ as poſuit q̊ neꝛo að
apoſtolos ſpᷣalr̃ vba dirigit.qᷓ;uis ⁊ B ẽt alijs
ↄueniãt pᷣdicẽs eis pᷣcipue.quata ꝓ noĩe eiuſ
paſſuri eſſẽt.⁊ mrãns qꝛ eoꝝ h̊ maxie ppᷣa ẽ
ſr̃ oẽs alios. Quia g ꝑꝑ maiorẽ diffiecultatem
ſpãli ꝑſuaſõe ĩdigebat:iõ ↄuertit᷑ ad eos ut
aĩaret.quos ſicut agnos iĩiter lupos miſſurus
erat. Un Beda. Nõ ad B; nr̃i ſimiles ualẽt ſp
eoꝝ ꝗ ibant gaudẽtes a cõſilio quoniam di
gni habiti ſunt ꝓ noĩe ieſu cõtumelias pati
Sed qꝛ nõ oĩs perſecutio beatificat ſʒ tm̃ il
la q̃ gaudioſe ſuſcipit᷑ ꝑꝑ iuſticia.que ẽ xpᷣs
filiᷣvgimis. iõ addit (mẽerientes ? ꝑꝑ)me ſeu
filiũ hoĩs:qꝛ ad hoc ꝙ ꝑſecutõis tolerantia
bẽim faciat reꝗrit᷑ ꝙ mendoſe ⁊ falſe ſeu iiu
ſte ac ꝓpter xpᷣm nobis ĩferat.ĩ quo triſticia
pſecuiõ s cõuertet᷑ ĩ gaudiũ.qu reddet deus
ſcis mercedẽ laboꝝ ſuoꝝ. Als enĩ ñ ẽ beatus
ſz miſeꝛ.nec ẽ ei meꝛces ĩde ſʒ accumulatio
ſue miſeꝛie. Un Aug. Si ſuſties qꝛ peccaſti.
ꝑ te ſuſtines nõ ꝑꝑ deu.Si autẽ ſuſtines:qꝛ
mãdata ðᷣi ſeruaſti. ve ꝑp deũ ſuſtines ⁊ mer
ces tecũ mãet ineternũ. Que ſẽtit᷑ in coꝛoõ pa
tiẽ:iũ.eoꝝ ꝗ iã pñt dicer̃.głamur in tꝛibula
tõibꝰ. Nõ.n.iſta ꝑpeti fructuoſum ẽ ſʒ iſta ꝓ
xpᷣi nomine.ñ ſolum equo ammo.iʒ elia eus

De ſermone domini

exultatõe tolerare. Unde ↄcludit ſubiũgẽs
pᷣmiũ ⁊ per hoc allitiẽs ad patiẽdũ. UVt eniz
(dicit Pie) qplibet opus leue fieri ſolet cum
eiꝰpᷣmium cogitat ⁊ ſpe mercedis leuigatio
fit laboris(¶ Gaudete)iquit.ſ.ĩterius ĩ corde
⁊ Cexultate).ſ.exteriꝰ in coꝛpoꝛe. i.pꝛopter
exẽpluũ gaudiũ foris oſtẽdite:tam ꝑꝑ bonuʒ
uirtutis patĩe q; ꝑꝑ ſpẽ pꝛemij ⁊ glorie (quo
niam merces veſtza Inõ tantũ magna eſt ſi
cut alioꝛum (ſed copioſa)⁊ ſupra condignuzʒ
Cẽ ĩ celis) Multa eĩ merces eſt in celis.mul
ta ꝑꝑ iuſticid patientibus ĩ teꝛꝛis. Merces
iſta magna eſt multa ẽ p̃ᷣtioſa ẽ. diutuꝛna ẽ
Tam magna eſt ꝙ n põt comphendi.Tã mł
ta ẽ ꝙ ñ põt numeꝛari. tam pᷣcioſa ẽ ꝙ nõ pt᷑
eſtimari.tã diuturna ẽ ꝙ nõ põt finiri. Mer
ceſ iſta tanto ẽ uberioꝛ.quãto gaudio ⁊ exul
tatõe in tribulationibꝰ fiõs eſti uotior. De
us eni nõ tam quantitatem laboꝝ uel muiti
tudinem opeꝝ ⁊ ̃muneꝛat qᷓ; qualitatẽ ⁊ mo
dum radicis ex q̊ oriuntuꝛ ? toleꝛanruꝛ. Mõ
n.altendit quantum ſg ex quanto. nã minu
tum uidue pertulit zec hei dimidio. Sentiũt
(ut dicit Aug) iſtam meꝛcedem g gaudent
i ſpualibus boms ſʒ ex omni ꝑte ꝑficiẽt cum
etiam mortale hoc iduerit immortalitatem.
Sʒ nos heu in multis öcipimuꝛ quãdo nobiſ
aꝛidẽt ſeenlaria. quando uulgꝰlaudibus nos
attollit gaudemꝰ ⁊ exultamꝰ cũᷣ magis flere
⁊ doler̃ ðpẽmus.q;ꝛ maiuſ ꝑiculũ ſt pſpeꝛa qᷓ
aduer ſa lauõs qᷓ; uituꝑationes. gaudeamus
ergo ⁊ exultemus cum apoſtolis ꝗbus ſalu
bre gaudium.⁊ ſalubꝛis exultatio ömonſtra
tuꝛ. cũ eis ĩ ↄtumelijs ⁊ perſecutõnibus gau

dẽdu eſſe ⁊ exultãdũ önunciat. Uñ Piero.

Neſcio ꝗs boc noſtꝛum poſſit impleꝛe ut la
ceretuẽ obpꝛobrijs fama noſtꝛa ⁊ nos exulte
mus i dno. Doc ꝗ uanam ſectaf glori ĩple
re nõ põt.gaudeꝛe igit ⁊ exultaꝛe ᷣbemꝰ.ut
merceſ nobis ĩ celeſtibꝰpᷣpet Elegãteꝛ in qꝰ
dam volumine ſcriptũ legimꝰ. ô qᷓras glo
Cia ⁊ ſi dolebis cũ ĩgloriꝰfueꝛis. Unde TKri.
Quatum̃ aliqs lerat᷑ de lãaũãih holm̃ tantuz
de vituperatòe triſtat᷑.Qui vo gloriã ↄcupiſ
cit in celo obprobria ñ timet in teꝛris. Uñ di
cii Seneca. Nuqᷓ; felix eſ.ñ nõdũ te turba ðᷣ
ridet. Si bis eẽ nis cogita h̊ primũ ↄtemne
re ↄtẽptũ. Si uis beat eſſe ſi fid bona ni: bo
nus ſine te ſtultum uideri ſue ↄtemnat te a
ligs.Quiigꝗs uolet tibi ↄtũeliã faciat ⁊ ĩiuꝛi
am tu tñ mhil patieris ſi modo tecũ erit uiꝛtꝰ
Pec Seneca. Non ſolũ autẽ premio. ſed ẽt
exc plo eos ad pacientiã ꝓuocat. ꝛigoꝛẽ tꝛi
bulatõum tꝑat ↄfoꝛtãſq; eos exemplo pph̊a
ꝛum ⁊ ſuadẽs ad ſuſtinẽdũ ↄſolatõnem eis õᷣ
illoꝝ ſocietate pᷣſtat: qui ante eos afflictões
uarias ptuleꝛut dicẽs. Sic eniz cꝛudelit᷑ mul
tipliciteꝛ ⁊ inceſſateꝛ ꝑſecuti ſũt ꝓphas vos
ut hieremiã iſaiã ⁊ alios ꝗ ãte uos fuerũt qꝛ
pꝛo vitate ꝑſecutõem ſunt paſſi ⁊ ita dant uo

in monte

bis exẽplũ ⁊ animũ paciendi. Quaſ diceret
Mon miremini ſi uos paciamini ꝗa nonẽ no
uuʒ nec inſolitũ. IAlorum ergo exemplũ uos
doceat ſi illorũ vos beatitudo ⁊ letitia öᷣleæ
tat illoꝝ exemplum uos ĩuitet ne timore de
ficiatis ꝓ vitate pꝛo qua ipi paſſi ſunt ſiñ ex
emplo eos inuitante. Scõᷣm hüc modũ oſtẽ
di ſolet elephãtis ſãguis vue ⁊ mori ad acu
endũ eos ĩ preliũ. Similiter nobis ꝓponitur
exemplum xpᷣi ⁊ martyꝝ ad ↄfortanduzʒ nos
in tribulatõe ꝑſecutõum.Et iociꝛeo pꝓpoſit e
glorie pᷣmiũ conſideꝛãtes ad omnem t᷑oleran
tiam paſſionis ðᷣuota fið ꝑati eſſe debemus.
ut ↄſoꝛtes glorie ꝓphetaꝝ atq; aploꝝ effici
mereamuz. Nõ er go dʒ ꝗs timore ꝑſecutõiſ
Vicatem deſereꝛe.ſed potiꝰ ubi xpᷣs in cã ẽ
ſecutõm affectare. Ut eĩ dic aplłs oẽs qui uo
lũt pie uiuer̃ ĩ xpᷣo ꝑſecutionem paciunt᷑.Si
ergo ꝑſecutõem pateriſ habeto id ſignũ ĩ bo
nũ qꝛ pie ĩ xpᷣo uiuis. Nã ſi ñ pateris peꝛſecu
tionem nõ uis pie uiuere ĩ xpᷣo. Uñ ãbroſiuſ
Et fortaſſe cũ ꝑſecutiones nõ patimur tanq;
ↄdẽnati habemuꝛ qꝛ neqq; pie uiuer̃ uolumꝰ
ĩ xpᷣo. Naʒ utiq cũ ſit difſinita ſnia ꝙ oẽs qui
uolũt pie uiuer̃ ĩ xpᷣo ieſu.ꝑſecutõeſ paciũt.
ufr̃ is qꝗ ꝑſecutiones nõ pati᷑ abdicatus:ꝙ ũ
ſit pie itentõis in xpᷣo.Deuotõʒ eĩ fidi pᷣlia ſe
quunf᷑. Pec Ambroſius. Sʒ diceꝛet aliquis
Nẽo põt mõ ꝑꝑ pſecutõʒ attiger̃ ad beatitu
dinem.qr nunc ĩ pace ↄſſtũt oĩa ⁊ ſancta ec
cleſia fer̃ ò nuila ꝑte patit᷑ adueꝛſa. ad qð di
cendum ꝙ ubiq; temptationes ſunt ⁊= pſecu
tiones ꝗa quottidie in penetralibus ſancte.
eccleſie perſegtur.cayn abel iſmael iſaac e᷑
ſau iacob id eſt impiꝰ iuſtum: ⁊ ſi quis perſe
cutionem non patitur ab extra neis patituꝛ
tñ a falſis fribꝰoẽs eĩ ꝗ pie uolũt uiuer̃ ĩ xpᷣo
ꝑſecutõʒ patiũt᷑.Et ſi ñ patit ꝗs extrinſecus
patit tñ itꝛĩſecꝰ⁊ a neꝗcijs ſpua libꝰ.t qꝛ ñ
ceſſãt ꝑſecutões.paciẽtia nobis neceſſaria
ẽ: vt repoꝛtemus ꝛepꝛomiſſiones. Ue ãt his
9 ndut paciẽtiã qꝛ ⁊ ꝑdũut pacientie coꝛonaʒ
Nõ g murmuꝛemus ſi in paucis uexemur qꝛ
multis bene diſponem uꝛ. De his octo beati
tudinibus q́̃s põit mat heus q̃tuor tm̃ ponit
lucas.Sʒ pſᷣm ambroſium in iſtis octo ille q̃t
tuoꝛ ſunt ⁊ in illis quattuoꝛ iſte octo. Mãſue
tudo eim ⁊ pax ꝛefeꝛũtu: ad pacĩam. mundi
tia cordis ad pauꝑt ates ſpũs. mia ad eſuriẽ
iuſticie.Et donſnus ſupꝛa pᷣmijs ad vituteſ
? fideʒ populos ꝓuocauit. ↄſequent᷑ eos etiã
a caimi bus ⁊ peccatis furoꝝ ſupplitioꝛum ðᷣ
nuciatõe deterret diceno. ¶Ulerũtamen ue))
ſcilicet doloꝛis eteꝛni((vobis diuitibus) ñ tñ
omnibus((ſed qui habetis h̊ conſolatõm ue
ſtram).a uobis optatam. abutẽtes diuitijs
ad uite uoluptatem. Quaſi diceret nõ habe
tis meam ⁊ nec in preſenti nec in futuꝛo.di
uit es er go uocat qui ĩ bonis ducũt dies ſuos
quia nõ tam diuitie quã amor ⁊ abuſio diui

Meficrin tfebiig 0
ligbts poibiicilu⸗
nii veſenis iartoridi⸗
ert fetus t ſticor gentli⸗
Uficskt 90labunk werno⸗
ficnuceicant Ande ſalon
WMeewicchitternemagn
DRWolbicins Lunctie
gun Mem dncheii
Peipneitätamuliwüne
Unt pgbusopotetlugen
Decautem mibi cor ocu
Milene enihli ndto
omnbus hic oyeruni ñ
trcbis boies /aghli
nalito o applanſi ta
nali⸗ ntecſ efſciumm re
gnoliteznec tiͤteten il
Plgcern iſith ſoͤeſe. Se
ſſeuco beis anesenr,
leſpiiſghhahitief,
plicpyiufiz nigez
Pheraditftzktz

pie niuef nolum
lta ſnia g oes gui
glecutoͦej paciüf.
l abdicatus :
toʒ ei fi plia ſe
diceret aliquis
tiger ad beatitu
t oia 7 ſancta ec
duerſa, ad gd di
nes ſunt 2 pſecu
etralibus ſancte.
el iſmael iſaac e
um: 2 ſi quis perſe
extraneis patitn⸗
volut niuer i po
atit gs ertrinſecus
s ſpuglib Et qe ſ
a nobis ſeceſſaris
ſſiones. Uet bis
pacientie coꝛonaz
aucis uexemur de
de his oclo deati
s ätuor tin ponit
in iſtis octo ülle
ziſte octo. Maͤſte
ad paciam. munii
pus mis d kaute
a Pemiſe d ninn
tlegtenkennn
ſuppliti
n ugtunn ne)

9aoyßß In
doectuntuei e

Pꝛime partis.

tiarum ĩ culpa eſt. Cum ei ſuꝑiꝰ regnũ celo
rũ paupeꝝ eſſe dicat.ex oppoſito appaꝛet ꝙ
ab hoc regno ſe alienat qui ĩ tꝑalibus que ñ
ↄſolatio non delitie ſed remedium refrigeri
um ↄtra neceſſaꝛias tꝑis miſerias ẽẽ dñt cõ
ſolatõem querit audituruſ a iuſto iudice fili
recordare qr r̃cepiſti bona in uita tua.Unð
ambroſius.Qui cõſolatõez vite pũtis habue
runt remuneꝛatõez ꝑpetue perdiderunt. Ue
vobis ꝗ ſatuꝛati eſtis in preſẽti uacando cõ
meſatõni ⁊ ebrietati ⁊ in delitijs viuendo qr
eſurietis ĩ futuro non cibi carentia ſpecialit᷑
ſed totius bõi penuria geneꝛ aliter. Sicut di
ues qui epulabat cotidie ſplendide ĩ delitijſ
viuens diꝛũ ve ſuſtinebat eſuriens qñ ð digi
to laʒari quẽ deſpexerat guttã aque q̃rebat.
Epulones artiſſimo ieiunio maꝛcerebunt᷑ in

pena ut culpe eorum ſcilicet gule pena ſic 2

tꝛaria. Sicut ergo cõtꝛaria ↄtꝛarijs puniẽt
ĩ pena ita ↄtraꝛia ↄtꝛaꝛijs cuꝛari debent i pe
nitentia. Ubi Beda. Si beati ſũt illi g iuſti
cie ſemper oꝑa eſuriunt ĩfelices ecõtꝛario e
ſtimandi ſũt qui ſibi ĩ deſyderijs placẽtes ni
lam veri boni fameʒz paciũt ſatis ſe rati bea
tos ſi non ad tpᷣs ſua voluptate priuent ¶ Ae
vobis ꝗ nũc ridetis)riſu ĩordinato ac gaude
tis ⁊ laſciuitis gaudio uano((.qr nugebicis
dolor̃ iteriori ⁊ flebitis dolore exteriori.
lugebitis ꝓ oĩ bõi carẽtia.⁊ flebitis ꝓ omni
mali preſentia ĩ ardoribus ſempiternis ubi
erit fletus ⁊ ſtꝛidor dentiũ.ſi eĩ lugẽtes bes
tificẽt ⁊ ↄſolabunt.merito ridẽtes tãqᷓ; miſe
ri cruciabunt᷑. Unde ſalomon ait Riſus do
loꝛe miſcebit᷑ ⁊ extꝛema gaudij luctus occu
pat. Ubi baſilius.Cum dñs ridentes nũc aꝛ
guat palam. ẽ ꝙ nunq; erit fideli tpᷣs ꝛiſus ⁊
pcipue ĩ tãta multitudine eoꝝ ꝗ ĩ peto mori
unt᷑ ꝓ ꝗbus opoꝛtet lugere.Et cꝛiſoſtomus.
dic autem mihi cur ↄcuteris ⁊ ðſluis ꝗ ðbeſ
aſſiſtere rerꝛibili iuditõ ⁊ poneꝛe ratõnem õᷣ
omnibus hic operatis((Ue vobis cũ bñdixe
rit vobis hoĩes)).ſ.adulãdo ac laudãdo ⁊ ex
tollẽdo vos ꝑ applauſũ talẽ nutꝛiẽtes uos in
malis ut ceci efficiamini voſmetipſos non co
gnoſcẽtes nec attẽdẽtes illud Apłi ſi hoibꝰ
placeꝛem vᷣuꝰ xpᷣi nõ eſſẽ. Scðz hoc faciebãt
pſeudo pphetis patres eoꝝ qꝛ bñdicebdt il
lis pphiſ ꝗ ob captãdũ vłgi fauorẽ ⁊ ad hñdũ
ppłi applauſũ.õ coꝛõ ſuo ñ ð ſpũ ⁊ ore dñi ꝓ
phetabãt fiʒ. Et h̊ eſt ꝙ pſalmiſta deploꝛat
qm̃ laudat peccatoꝛ in ðſiderijs aĩe ſue ⁊ qui
iniqua geꝛit benedicitur. Sed ⁊ ve eis ꝗ ſic
laudant qr plus nocet lingua adulatoris ꝙ
gladins ꝑſecutoris. Qui enim mala agẽtibꝰ
adulat pulu inaꝛ ſub capite dormiẽtis ponit
ut fulcitꝰ laudibꝰĩ mał reꝗeſcat. Si g bti
ſũt ꝗ ab hoibꝰodioſe maledicunt :merito in
felices ꝛeputandi ſunt.ꝗ ab hoibus adulato
rie benedicuntur. Wagna ꝗdem dei ira ẽé 2z
ultio.quõ peccatori deeſt correctio.⁊ adeſt

Caplz. xxxiiij⸗

adᷣulatio quoſi de bñ geſto.qꝛ ipſa adulatio
ne nutrit᷑ i culpa ⁊ maiorẽ fouetuꝛ ad penã.
Pas ſnias lucas põit ut ueritas qᷓttuor bea
tirudinu q̃s ante poſuit clariꝰ ꝑ oppoſitã dã
naſionem eluceſcat. Oratio.
d Omine ieſu xpᷣe qui vt alriora virtu

tũ culmin; doceres ĩ mõtẽ cum diſci

pulis aſcẽdiſti.ibiq; bea itudĩes ⁊ vir
tutes ſublimes docuiſti.⁊ premia ſingulis 2
gruẽtia ꝓmiſiſti.da mihi fragili ut tuã uocẽ
audiẽs ſtudeam ꝑ vnꝑtutũ exercitiũ habere
meritum quatenus te miſerante ↄſequar ⁊ p
mium. Fac ut ↄſiderans mercedem opꝰ mer
cedis ñ recuſẽ ſʒ ſpes eterne ſalutis mittiget
me dolorẽ medicine pñtis ⁊ accendat aĩuz
ad alacritatẽ oꝑis. Fac me miſeꝝ nunc bea
tũ beatitudĩe uie ꝑ gratiam ⁊ tandẽ beatuʒ
bearitudine patrie ꝑ gloriã. Amen.
¶Quõ pᷣlati debẽt lucere oꝑe ⁊ ſermone.Et
xpᷣ ũ uẽit legẽ ſoluẽ ſʒ implere.¶. xxxinj.
e qr dominus hortatus eſt apoſto
los ad ſuſtinẽdũ tribulatões. nunc
ſequenter ponit quattuor ſimilitu
edines.ſ.ↄꝑando eoſ ſali:luci ciuita
ti:⁊ luceꝛne quibus ipſos oſtẽdit ſiles ut peꝛ
B ĩtelligãt ſe ĩ tribulatiombus ðbeꝛe magis
eſſe fortes. Ac ſi eis diceret. Nõ uos debetis
in tribulationibꝰ deficere qr fectꝰueſteꝛ mł
tis eſſet occaſio ruine (Uos eni eſtis ſal ter
re. uos eſtis lux mũdi. vos eſtis ciuitas ſupꝛa
montem poſita ⁊ lucerna ſupꝛa cãdelabrum
poſita.) Uos inqud eſtis id eſt eſſe debetis.
Doe prime ſiłitudines dicũt᷑ ꝑ afirmationezʒ
quibus oſtenditur ad quid ſunt: quia ad cõ
diẽdum affectũ ⁊ illuminãdũ intellectũ.Due
ſequẽtes dicunt᷑ ꝑ negationẽ ĩ ꝗbus oñdituꝛ
ad quid nõ ſunt.quia nec in abſconſione pez
ſone.nec in occultatõe doctrie. Apli igit ⁊ p
lati dicuntuꝛ ſal terre ꝑꝑ uite ꝑfectionem qᷓ
hoĩes cõdiunt ⁊ mentes eoꝝ ꝗ adhuc terre
na ſapiũt imbuũtuꝛ. Sal eiĩ teꝛꝛã ſterilẽ fac̃.
cibos cõdit.⁊ caꝛnes ſiccat a putrefactione
conſeruat.ex aqua ⁊ igne cõficitur.ĩ om̃i ſa
cꝛificio offeꝛt. Sic exemplũ ſanctitatis terr
nã affectũ mutigâdo ſterilẽ facit ſct᷑zʒ òyoõnũ
ſapidũ r̃ddẽdo cõdit carnẽ mortificãdo dᷣſic
cat a purꝛedine libidinis rĩ ſtꝛingẽdo ↄſeruat
ex aq̊̃ öuotõis ⁊ igne dilectõis decoquẽdo in
fornace pnĩe cõficit ĩ oĩ oꝑe diꝛigẽdo ⁊ moõð
rãdo offett᷑. Precipue ãt ſal ĩ ſcpᷣtura diſcre
tõnẽ ſignificat q̃ in pᷣlatis eſſe debʒ.qua dẽnt
opa ſubditoꝝ ſic ↄdiri ⁊ dirigi ut corã ðᷣo ſa
pida reddat: ſicut cibaꝛia ſale ↄdita magis
ſapida ſẽtiũt.Et mõet apłos ⁊ cetos ecclłle pᷣ
latos:ut in vtutibꝰpſñiſtãt:qꝛ ſi ſal.i.pᷣlatꝰ uł
doctoꝛ ꝑ quẽ alij cõ diendi ſt᷑ ifatuatꝰfueꝛit ł
euanuerit ⁊ defeceꝛit.ſ.aut ꝑſecutõis ⁊ adv

ſitat᷑ tiore aut cupiditatis ? ꝓſꝑitatis amore

aut ſuꝑbie ⁊ uane glorie elatõe: aut carnał
affectꝰatiractione: aut negligẽtie ⁊ incurie

Qð pᷣlati lucere oꝑe ⁊ ſᷣmone

ſeductõe aut ſubuerſus errore quo minus 9
diatr ⁊ doceat ſubditos exẽplo ⁊ vpo in quo
ſalietur infirmus populus ſubditꝰ:ꝗ ðöbet 2
diꝛi vita ⁊ doctrina maioꝝ. quo ⁊ quo alio
doctoꝛe cõdietuꝛ ⁊ emẽdabitur?ſ.ipſũ ſal.i.
ipſe ꝗ alios habet cõdire ſecũdũ illud ſapiẽ
tis quis medebitur incantori a ſerpente peꝛ
cuſſo: Uñn dicendum eſt ei medice cura teip
ſũ.Similiteꝛ ſi diſcretio que opera noſtra 9

dit ab opeꝛibus noſtris bonis ð geneꝛe fue

rit ðᷣo accepta non eꝛũt. In cuius figuꝛa ſal
in omni ſacrificio ponebat᷑. Sal igit᷑ ſic eua

neſcẽs propteꝛ ĩutilitatem ſui ad nibil ualer

ultra neq; i terꝛa neq; ĩ ſterquilimo. Non eſt

utile teꝛꝛe qꝛ ſũo inie etu ꝓhibet eã germina

re non ſteꝛquilinio.i.fimo qr ſibi ĩmixtũ non
ſinit im fecundare.Quaſi diceret nihil ua
let quia nec in ſe fꝛuctificat aut fructus bõi
opeꝛis feꝛt ut teꝛa nec ĩ alijs fecũditatẽ ſeu
fecũdãdi uirtutem dat aut eos excolere ua
let ut fimus ſed mittat᷑ foras ab officio ⁊ hu
milietur iter homines quia ſibi nocet ⁊ alijſ
non prodeſt. Uñ ralis debet ꝛepelli a prela
tõne ne officium prelatoꝛum ĩ conſpectu ho
minum ꝛeddat uile.Aut ergo a dignitate ec
cleſiaſtica deponet.aut ab unitate eccleſie
numeꝛo ł meꝛito ſecernetur.aut a ſanctoꝛuzʒz
gloꝛia excludetuꝛ ⁊ talis ↄculcabit᷑ ab homi
nibus ĩ mũdo peꝛ deꝛiſionem. ab angelis in
iudicio ꝑ ſepeꝛationem.a demonibus in ifer
no peꝛ afflictionem. Dicũtur etiam apoſtoli
⁊ pꝛelati lux mũdi.i.hominũ qui ſun in mũ
do pꝛopter uerbum doctrine qua debẽt igno
rantes ö cꝛedendis ⁊ faciẽdis illuminar᷑ Si
cut eim ſol ⁊ luna illuminãt oculos coꝛpoꝛis
ſic apoſtoli ⁊ doctoꝛes illuminant ocultoſ m„̃
tis. Pꝛius ãt eſt bene uiueꝛe q; bene docere.
2 ideo poſtq; dixeꝛat apłos ſal terre ſapien
teꝛ uiuẽdo dicit eos lucẽ mũdi tenebroſos il
luminando.debet ergo pꝛelatus eẽ ſal bene
uiuẽdo lux beñ docendo.ſal ĩ exemplis. lux
i doctrinis. Rectꝰ oꝛdo iſte. Primo bñ uiue
re.deinde bñ docere ſᷣm gloſam. deus ẽ lux
non illuminata ſʒ illuminãs apłi ⁊ apłici ui
ri lux illuminata et iluminss ſimplices iuſti
lux non illuminans ſed illumiata. Prĩa eſt
ſicut lux ſolis.Secũda ſicut lune.teꝛtia ſficut
lux ſtelle.Deinde poſt cõdimentũ ſalis ⁊ ra
di lucis ſequitur cinitatis ptectio ⁊ lucer
ne illuminatio: qꝛ apłi ⁊ prelati nõ debẽt ſe
abſcõdere.neq; lucernam diuini vbi ponere
ſub modio ⁊ eccultatõe hũani timoꝛis neq;
ſub lecto ⁊ gete mundane pꝓſpitatis.ſʒ dʒ eẽ
ciuitas in monte poſita ut ſint refugiũ ĩiuſte
oppᷣſſis ⁊ lucerna ſupra cãdelarũ poſita ut ꝑ
ſct᷑e uite exẽpla luceant tenebroſis. uñ ad ſi
militudinẽ ciuitat᷑ ſupra mõtẽ: ⁊ luceꝛne ſr
cãdelabrum poſite. ſic mõet apłos ⁊ pᷣlatos
ſimili luĩe coram hoibus lucer̃ ⁊ fulgere. ut
uiſis oꝑibus eoꝝ bonis odore ⁊ admiratõne

Et ꝙ xpᷣs ñ vẽit legẽ ſolueꝛe ſʒ ĩpler̃

taliũ hoĩes attra baàruz. ⁊ informent᷑ ac ĩde
deꝰpater glorificef ⁊ ñ ipſis ſed ei a quo oẽ
bonũ eſt laus imparciatuꝛ.debẽt ergo luce
re ⁊ oꝑe ⁊ ſermone non enim ait ut audiẽtes
ueſtrum ſermonem bonum ſed ut uidentes
ueſtra bona oꝑa gloꝛificẽt patrem ueſtruʒ
ĩ celis ẽ. Magis ei operando quis pꝛoficit q
loqndo ⁊ plus mouent exempla quã vba qa
maioꝛ ẽ ſplendor operis qᷓ; ſermonis. Iſte ei
tantuz ore predicat.⁊ una hora ĩ ſeptimana
ille uero totus predicat ⁊ omni totiꝰ tempo
ris hora. vnde alibi. Fulgebunt iuſti ⁊ tanqᷓ;
ſcintille ĩ arundinetõ diſcurꝛẽt ꝙ ſcõᷣm Sre
goꝛium ẽ nita ſeculariũ qui foris quaſi ad al
ta ꝓficiũt ſed ĩtus a ſoliditate inaneſcunt.
Ecõtꝛa vo docer̃ uoce.⁊ ñ oꝑe qda uanitas
E pai pdeſt qr ůz beꝛnardũ ligua magni
loq̊ ⁊ manus ocioſa.doctrina lucida. ⁊ uita
tenebroſa mõſtruoſa res ẽ. Ad hoc auteʒ lu
cere dehẽt ut finẽ boni oꝑis in laudibus dei
non hoĩm cõſtituãt:quia nõ ðbẽt ð hoc ſuã
ſed ðᷣi queꝛer̃ gloriã ⁊ ꝓximi edificationem
ut uidẽtes opa eoꝛum bona: deũ ꝑ quẽ ĩ eis
fiũt nõ faciẽtes glorificẽt ꝑ imitationẽ eorũ
p laudem quoq; oĩia ei aſſcribẽtes ut autori
bonoꝝ ñ ẽ g huic ↄꝛiũ quod infra dicitur at
tendite ne iuſticiam ur̃am faciatis corã hoĩ
bus:qr ĩ opeꝛe bono querẽda eſt głia diuina
⁊ ſic loquitur.hic.ſed fugiẽda gła propria ⁊
humana ·⁊ ſic loquituꝛ ĩſta. Deĩde icipit eos
iam ſformaꝛe ꝙ doceant pᷣueniẽdo pꝛĩo fłaz
opinionem qᷓ; haber̃ poteꝛant. Tanqᷓ; ſi que
reꝛẽt dicentes.Ecce uolumus doctꝛinã tuaʒ
ñ abſcondeꝛe.ſed quid eſt hoc ipᷣm ꝙ uetas
abſcõdi: Nũquid alia doctuꝛus es. cõtꝛa ea
que ĩ lege ⁊ ꝓphetis ſcꝛipta ſunt: non inquit
¶ Molite putare) ne ſcilicet ĩ errorẽ ĩcidatis
qm̃ deni ſolueꝛe legẽ aut ꝓpheias)prohibẽ
do ſcilicet ne ſpũaliter fiant. ut em̃ dicit au
guſtinus. oĩa que ĩ ueteri teſtamto cõſcꝛipta
ſt᷑ noui teſtamẽti typũ ⁊ imagine pᷣtuleꝛunt
MNon ueni ſolueꝛe) ⁊ ðſtrueꝛe legẽ( ſʒ poti
us adimpleꝛe eam) In hac autem dñi ſentẽ
tia ſᷣm augnſtinũ duplex ẽ ſenſus. Nam adi
pleꝛe legẽ eſt.aut addendo aliꝗd ꝙ minꝰ ha
bet aut faciẽdo quod habet.Dominus ergo
addit qd minus habet.non utiq; ſoluit quod
ĩuenit:ſed magis per ficiẽdo confirmat om̃ia
etiam q̃ lex ⁊ pꝛophete de eo promiſerant.
iam pro paꝛte ĩ ipſo completa ſunt ⁊ anteqᷓ;
celum ⁊ terra tranſeant ? elementa muten
tuꝛ ab hac mutabuli foꝛma ĩ immutabilẽ ſci
licet anteqᷓ; iſte mãdꝰquo ad figuram ñ quo
ad mateꝛiam finia t᷑:oĩa que ð eo ſcꝛipta ſũt
ſpiritualiter implebũtuꝛ (nec unum iota aut
unus apex)id eſt mimum etiam legis pꝛecep
tũ pt᷑ cadere ab effet᷑u ĩpletõis ut r̃maneat
irꝛitum ⁊ inane. Jota mima lr̃a eſt inter ali
as. uno ductu fit: apex autem ẽ particula
littere q̃ ponit᷑ in ſmitate ad diſtinctõem ⁊

—ð

zaciſn tift coin
roicheti a eim
engisoria nii
or iͤkieccee un
orl angeſfcl ei⸗

cius bin deſnl ho

u

nickietlli, binti
cri ecclinn noicbg
mnilriit cee o
doune ti ere n⸗
Ginickunini cifen 6. n
niige mne fu ne
ſegeri A aut ſe gben⸗
cirttalescebeteſeßli⸗
ſbcdtun Quiair fecent
iatoendttinregto cclor,
letdapplloobarifacle
oſrnio eneroß cuiuſch
Gtgecczein dronate
Adcdefaanesdilege
gei⸗ Dig irnitnnde⸗
Möftighoſetur arn
ntte ob debtanoſr.
Cirtt:gintu ſolui le⸗
ul ei inpleni nſ in
erhr ? iſticn eor ſiy
ſi gcicite roͤfnani in
ſducaeit ſegit fciir
ſſfietbon coninn nf⸗
n Aaſin ni nonſolun
leptligereit ſet iriſtl
ſegncsinninm enice
egigfullisimreend
leetinſtcienene

n n hbetd hor ſu
primi edificationem
onu : eup gue ieis
to imttations eori
ſcribetes ut autori
od infra gicitur at
n ſaciatis cori hoi
éa eſt glia diuina
eda gka proprig
a. deige icipit eos
pueniedo pꝛio flaz
ꝛant. Tanq; ſi que
imus doctuinà tuaz
ſt hoc ipm uetes
ocrmus es. cöng en
pta ſunt: non ingnit
icet ĩ errorẽ itidatis
zut ppbelas)frohibẽ
fiant ut ein dicit an
eri teſtamto coſcꝛipta
1 imagtne pfllleꝛunt
fruere lege ſz poti
hac autem dñi ſentẽ
ri ſenſto. ſlam gei
ndo aligd min ha
abet.Dowinus ergo
non utich ſoluit qnno⸗
ciẽdo confiringt t
ede eo hromſeun:

Pꝛime partis.

notat mima pꝛecepta q mimum pꝛeceptum
uel mĩma pꝛecepti ꝑticula nõ pᷣteꝛibit a lege
id eſt nõ ꝛemanebit qui impleat ſuo tẽpoꝛe ł
in capite uel in coꝛpoꝛe.(¶ Deide poſtmoduʒ
implẽdi ⁊? docẽdi ipſi xpo pꝛoprium oſtendit
moduʒ iplendi a ꝑte doctoꝝ:⁊ qualiter öbet
ei cõfumaꝛi doctꝛina pꝛelatorũ. Et ponit q̃n
dã diuiſionem bimẽbꝛẽ doctoꝝ.Quidã ei ſũt
ꝗ male uiuũt ⁊ bñ docẽt.ſicut ſcribe ⁊ phari
ſei faciebãt.⁊ de iſtis dr (.Qui ergo ſoluerit
Imale ſcʒ uiuẽdo ⁊ tꝛaſgꝛediẽdo(( unũ de mã
datis iſtis mimis)id ẽ de mandatis decalogi
q̃ dicũt mĩma ꝛ ichoãt hominẽ ⁊ ad uitaʒ ꝑ
tinẽt ĩcipiẽtiu (⁊ docuerit ſic hõies.) mał ex
emplis coꝛrũpedo((mimus vocabit in regno
celoꝝ)id ẽ ĩ eccleſia militãte:qꝛ ̃ʒ gregoꝛiũ.

cuius uita deſpicit: reſtat ut eius pᷣdicatio ↄ

tẽnatur.O quot ſut hodiẽ ĩ eccleſia tales ſmni

mi.ꝗ tñ ſibi uidẽt ualde magni. Ubialuguſti
nus ↄeqns ẽ. ut ꝗ mimꝰ ẽ ĩ regno celoꝝ q̃lis
nuũc ẽ ĩ eccłia.nõ itret i regnũ celoꝛũ q̃lis tũc
erit eccłſia qm̃ nocẽdo ꝙ ſoluit ad eoꝛũ ſocie
tatẽ ꝗ faciut ꝙ docẽt nõ ꝑtinebit. Uñ ⁊ Cri.
Docere ⁊ nõ facere:nõſolum nihil lucri.ſʒ ⁊
dãni plurimũ cõfert.grãdis eĩ dãnatõ ẽ cõpo
nẽti ꝗdẽ ſᷣmonẽ ſuũ:uitã veꝛo ſuã atq; opera
negligẽti. Alij aũt ſt ꝗ bene uiuũt et bene do
cẽt.⁊ tales debẽt eſſe pᷣlati eccleſte et de iſtis
ſubditur C. Qui aũt fecerit et docuerit. h̊ ma
ioꝛ uocabit in regno celoꝝqr ſecũdũ Criſ.ꝑ
uerba philoſophari facũe ẽ: qᷓ uero ꝑ oꝑa de
monſtratio generoſi cuiuſdaz et magni ẽ ma
gni quoq; eruũt ⁊ ſi non a deo magni:gꝗ faciũt
⁊ nõ docẽt.factoꝛes ei legis iuſtificant᷑ apud
deu. Oĩia aut mãdata deputant᷑ fcã qñ ꝗcꝗd
nõ fit ignoſcitur. IJdeoq; dicere debemus:di
mitte nop debita noſtra. Deinde cõfirmat ꝙ
dixit:qꝛ in tm ñ ſoluit legeʒ ſʒ ſuphabudãter
vult ea impleri.ꝙ niſi ſui eã ſuꝑhabũdãat᷑ ĩple
uerint ⁊ iuſticia eoꝝ ſuꝑ ſcribarũ ⁊ phariſeo
rũ ꝗ dicũt ⁊ nõ faciũt ſuphabũdauerit: ⁊ nõ
ſolũ doceãt.ſed ẽt faciat quia ad ſaluteʒ non
ſufficit bona doctrina niſi adſit bona uita uel
Fm Auguſtinũ niſi nonſolum illa legis mima
pcepta ipleuerint ſed ẽt iſta qͥ ab eo addũtur
negat eis intꝛoitum regni celoꝝ ꝑ iuſticiazʒ eĩ
legis nullus imrare potuit iun regnum celoꝝ.
licet iuſticia pꝛopꝛie ſumatur pꝛo uirtute car
dinali.qua redditur unicuiq; ꝙ ſuum eſt lar
ge tñ ſumit hic.qꝛ (ut dicit Pieꝛonymus) oẽs
uirtutũ ſ ẽs uno iuſticie noĩe cõtinent᷑.Et ſe
cundum hoc dicit Augu.dnas eſſe ptes iuſti
cie ſcilicet declinare a malo ⁊ facere bonum
qꝛ ſic iuſticia diſtinguit᷑ cõtra pcim. Ubi ſciẽ
du q; ſicut ſũt varia dona gr̃arum dei ita ſũt
usrij ſtatus ⁊ cõditiones hominum. ꝓpter ꝙ
his ꝗ ſũt ĩ ſtatu maioꝛi reſpectu minoꝛuz ap
te dici põt.niſi habundauerit iuſticia ueſtra
pluſq; taliũ ſcilicet minoꝝ non intrabitis ĩ re
gnum celoꝛum. Pic aduertendum eſt qõ ſal

Lapi.xxxiiij.

uatoꝛ pᷣcepta ðcalogi ꝛeplicat.⁊ ad ob ſᷣuatio
nem eoꝝ hõies inducit uerum ĩtellectum eo
rum declarando ⁊ erroꝛes iudeoꝛum circa h;
excludẽdo. Nã doctoꝛcs iudeoꝛũ dicebãt a pᷣ
ceꝑta decalogi ne gatiua: tin actu exterioc:

Pꝓhibẽtur occidendi factu ⁊Z non occidendip

Tcs Nernle
nõ motum anmmi ec ιππ νοhluntas Panza al
mala nõ eſt ꝑęccatu niſi exeat i effectu. ñf *° e- pec Pr
dicebat ð hoc pcepto. Hõ occides ꝙ per boc nrich, ℳ
2

—

poſitum: ⁊ hoc ẽ ꝙ dicit.¶ Audiſtis qꝛ dictuʒ
eſt antiꝗs. Mõ occides) ſcilicet hominez. B̊ ẽ
ſic ĩterpꝛetabant᷑ pꝛeceptũ hoc. Sed hunc er
rorẽ excludit ſaluatoꝛ ꝓhibens iraſci ſine cã
Unde non occideꝛe hõiem iniuſte malũ ⁊ ac
tu ꝑtinet ad iuſticiam legis(qui auteʒ ſic oc
ciderit:ꝛeus eꝛit) ſᷣm legem (iuditio moꝛtis)
ſeu accuſatõe ⁊ damnatõe ĩ moꝛtẽ.qr lex pu
nit ſecũdũ talionẽ. Sed ꝑfectus ſuperaddit.
ꝓbibẽs ne ꝗs ſine cauſa iuſta iraſcat᷑ fr̃i ĩ cõ
de:uel ſignum cõmoti animi oñdat ĩ voce di
cens((racha )qᷓ uox ĩdignãtis eſt abſq; certa
expᷣſſione uitupij uel blaſphemie: aut certã ĩ
iuriaʒ ſub expſſione uerbi irroget.dicens(fa
tue) eſt magis iniuriari q; dicere racha: ꝓ
hibetur ergo pꝛimo moius ire in animo: ſecũ
do indignationis in ſigno.tertio uituperatõis
in verbo. Tribus autẽ generibus ⁊ gꝛadibus
culpe aſſignat tres gꝛadꝰ pene. Pꝛima culpa
eſt ua uel odium in coꝛde latens ſecunda eſt
ira ĩ generalem contumeliam pꝛumpens:ter
tia ẽ ſa in ſpẽalem cõtumeliam ꝓcedẽs. Pis
tꝛibus culpis debetur pene differẽs eis coꝛꝛeſ
pondens. Nam ꝗ iraſcitur motu interioꝛi uel
odio fr̃i ſuo non uicio ut ſit ira per uiciuzʒ nõ
pꝑ gelum ꝗ deliberat odiũ cõceptum implere
opꝑe ſi opoꝛtunitas adeſſet(reus erit iuditio)
id ẽ dignꝰaccuſatione apud deuʒz ⁊ in foꝛo ſũ
mi iudicis lʒ nõ hoĩs cũ q nolũtate poſſit ac
cuſari coꝛam homĩe (. Qui autem dixerit fr̃i
ſuo racha ex idignatione et contemptu. reus
eꝛit cõſilio)id ẽ conſenſu iudicij.de danda in
eũ ſententia ⁊ determinanda pena. qꝛ iaz ue
nit in notitiam culpa.¶Qui autem dixeꝛit fa
tue ad cõtemptum perſone.non ad coꝛrectõ
nez culpe (reus erit gehenne) ignis ? pene ð
termiate. ſ̃m gloſà non modic?furoꝛ ẽ quẽ
deus ſale ſapie cõdiuit ĩfatuatũ dicere ⁊ ſali
enti derogare. Moyſes ergo ⁊ lex ſecuriʒ po
ſuit ad ramum arboꝛis pꝛohibens homicidiũ
xpᷣs uero tanq; ſapiẽs agricola ⁊ euangłiũ ſe
curim poſuit ad radicẽ ꝓhibens iram: ut oẽʒz —
radicem pct᷑i de coꝛdibus noſtꝛis auferet.ꝗa o — -
pꝑ iracũdiaz etiqaʒ uſq; ad homicidiũ peꝛueni ν dnnn e,
ri põt. Et bene incipit ab ira.qꝛ ̃m gloſaʒ ia ſ nod PA
nua oiuz uicioꝛũ eſt zacũdia qua clauſa vtu
tibus itriſecus dabitur requies aperta ea ad
omne facius aꝛmabitur aius. Secundũ Pie
ꝛonymum. iꝛa ẽ ois malus motꝰad nocenduʒ
aut eꝛgo ſuꝛgit ſubito.et ſic eſt ueniale. aut
ex deliberatõne ⁊ conſenſu.⁊ ſic eſt nionale

Quod plati dẽnt lucere oꝑe ⁊ Fmone.

Conſiderandum tñ ꝙ licet ira ſit peccatũ:nõ
tñ omnis irg. Ita eĩ ẽ appetitꝰ? uindicte. VUin
dicta autẽ ſi ſit iuſta ñ ẽ petm eam appeteꝛe.
Eſt autẽ iniuſta quadrupliciter. uel qm appe
tit᷑ pena eiꝰ qui noõ meruit. uel plnſq; meruit.
ſi appetatur oꝛdine debito pꝛetermiſſo. vel qr
appetit ꝓpter indebitum fineʒ nit quando ap
petit ſolũ ꝓpter vindictam non ppꝑ iuſticiazʒ.
xpᷣus itaq; radices inimicitiaꝝ ipſoſq; fotes ꝑ
quos caritas necari ſolz ĩteꝛcipiẽs ſtudet nos
mutuis nobis caritatis nexibꝰ colligare ꝙ tũñ
heu parũ curamꝰ gduertere. Unde Criſoſto.
Et nos ꝗdẽ maieꝛes nr̃os ⁊ potentioꝛes ẽt ſi ĩ
iurijs ⁊ cõtumelijs ↄtra nos agat ferimus ue
rentes ne ꝗd ab eis ge'auiꝰ paciamur erga eqᷓ
les uero l iferioꝛes ſterduũ nec leſi iraſcimur:
in im humanus metus timor̃ dei pᷣpõit᷑.noli ĩ
quit iraſci fꝛatri tuo ſine cã. Nu multo hoc le
uius ẽ qᷓ; ſi tu aliù feras iraſcẽtẽ tibi ſine cau
ſa.Cu ergo ꝙ maiꝰ ẽ ꝑꝑ timoꝛẽ hoĩm feras p
pter timoꝛem dei ne mimũ ꝗdẽ patieris. Pec
Ariſ,Et ſipbibet᷑ ira recẽs multomagis inue
terata.ut dicit Auguſ.ſi iraſci non eſt fas fr̃i.
gut dicere racha.aut fatue: mitomagis ĩ aĩo
tenere aligd ut in odiũ idignatio conuertat.
Ideo ex pmiſſis ↄcludit qð uolens offerre ðᷣo
laltari fidei ⁊ coꝛdis ſui qðcũq; munus.ſ.coꝛ
dis.oꝛis.oꝑis.ſiue hoſtiaz. ſiue elemoſinã.ſiue
doctrinam.ſiue oꝛationem. ſiue hymnuz. ſiue
pſalmu.ſiue aliud ſpualiũ uel coꝛpoꝛaliuʒ do
noꝛum pᷣꝰdebet recòciliari fratri leſo ſeu offẽ
Pp eu uerbo uel facto.dano cõpoꝛali:ł ſpua
li:qꝛ munus nõ accipit niſi ante diſcoꝛdia ab
aĩo repellat.Deus ꝗppe nõ munꝰrepellit ſed
caritatẽ ꝓximi que it.⁊ ideo caritate pꝛius ꝓ
ximo exoluat ꝗ munus ſuũ deo placere exop
tat. Munus enim deo oblatũ nõ ꝓficit ipñ of
feꝛenti: niſi ſit ĩ caritate: caritatẽ ãt nõ hʒ niſi
ꝓximo ꝑ eũ leſo velit ſatiſfacere. Ubi ſciẽduũ
ꝙ ſi cõmode poſſit haberi ipſius fratris offẽſi
pntia tuc ꝑgẽdu ẽ ad eũ pedibꝰ coꝛꝑis ⁊ reuo
candus ẽ i gram ſatiſfaciẽdo.vel venia poſtu
lando. Si aut eiꝰpñtia non poſiit comode ha
beri tunc ſufficit ad en ire pedibus mentis p

loco ⁊ tꝑe cõpetenti.Et hoc modo utit eccle
ſia romana.qᷓ reu ↄfitentem abſoluit ⁊ ſibi ſa
tiſ factionem leſo faciendã iĩiponit. Sciendũ ẽ
t ꝙ ſi offenſa nota eſt fri poſtulãda eſt recõ
iliatõ ſi vo abſcondita nõ teneoꝛ ſibi manife
ſtare ne cõcitet ad irã. ſz poſtulada eſt a deo
⁊ mauifeſtanda ſacerdoti. Et ſᷣm Criſ.ſi cogi
tatu offendiſti recõciliare cogitatu. ſi uerbis
ofſendiſti reconciliare vbis.ſ operibus offen
diſti ꝛeconciliaꝛe operibus. omne eĩ peccatuzʒ
quo cõmittit eodem mò ðò ipſa peitentia agit
Et ſi offendit ꝗs vbo detꝛahendo dʒ recõcilia
re fam reſtiiuendo. Attende bñ iſta ꝗa relu
cet hic circa nos magna dei miſericoꝛdia n

ernendo ⁊ ſubdendo ſe illi pijs votis ⁊ affec
tu humili.⁊ habendo ꝓpoſitum ſatiſfaciendi

Et ꝙ xpᷣs nõ uẽit legẽ ſoluere ſʒ iplere.

do hoĩm utilitas plus aſpicit ; ſuos honor̃s
7 plus diligit fideliũ cõcoꝛdiã q; munera ſibi
oblata. Uu Riip. O admuabileg benigaitatẽ
atq; ieffabilem erga hões amoꝛẽ dei honoꝛẽ
mnu deſpicit:duũ in pꝛoximo caꝛitatẽ requirit.
MHihil eniʒ ita ſtudet deus: ut nos mutuis no
bis caꝛitatis nexibus colligare.pꝛopt᷑ hoc em
facta ſũt oĩa.idcirco ⁊ deus hõ factus ẽ atq;
oĩa illa geſſit ut nos in unũ cõgregaꝛet. Pec
Cꝛip Relucet ⁊ hic nihilominus ſeueꝛitas dᷣi
magna qñ diſcoꝛdtiũ uota r̃cuſat ⁊ munera
Vñ gregoꝛius Ecce a diſcoꝛdatibus acciꝑe ũñ
uult ſacrificiũ holocauſtum ſuſciꝑe recuſat.
Pinc ergo ꝑpẽdite quãtuʒ ſit maluũ diſcoꝛdie
ꝓpter quod ⁊ illud abicit per quod culpa f̃la
xatur. de hoc malo diſcodie ſic dicit Cypri
anus. Diſcoꝛdãs ⁊ diſſidẽs et pacem cum ſꝛa
tꝛibus nõ habẽs:nec ſi ꝓ nomine xpᷣi occiſus
fuerit.crimiĩe diſſenſiõis fꝛaterne poterit eua
dere: Quale delictů ẽ quod nec baptiſmo ſã
guinis pot ablui.quale cꝛim ẽ quod maꝛtyꝛio
ñi põt expiaꝛi.Et iõ ut ait cꝛiſoſtomꝰ.muneꝛa
abel ſuſcepta ſut ꝗ deo. Cayn.r̃pꝛobata quia
abel puꝛa ac ſip lici mẽte dño muneꝛa offere
bat. Cayvn uero irã aduerſus fr̃em tenebat.⁊
iõ ille placuit in mũere qui placebat in cõde
Sed heu hodie multi huic cayn ſũüt ſiles cũ
diſcoꝛdus et dolis ad altate accedentes. Uñ
Crĩ. Cum deꝰ im̃ cure recõciliatiõis nr̃e ha
beat:nt patiat iteꝛꝛũᷣpi miniſteria ſua.donec
tueas ⁊ reſoluas ĩmicitiã cũ fre tuo:nec nos
hoc ipʒ erubeſcimus.ſʒ dies multos patimur
maneꝛe inimicitias:⁊ trahimus ſicut funẽ lõ
gum diſcoꝛdias.ignoꝛãtes quod tãto longior
erit nobis pena.q;to ⁊ diſcoꝛdia.Et q dictuʒ
ẽ de cõcoꝛdia cum fr̃e offenſo habenda indu

cit generalit᷑ ut cõſẽtiamus aduerſaꝛio rr̃o:

2& cõcoꝛdemus cum eo cito dum ſimus in uia
⁊ in hac pnfti uita.nbi eſt locus ⁊ tempus pe
nitendi ? merendi.⁊ quod poſſumus hodie ñ
differamus ĩ craſtinuù: q moꝛa tꝛahit ad ſe ꝑi
culu. ⁊ nemo ſcit uite ſue terminũ. Uñ Crif.
MNihil ꝗppe eſt quod ita uitã nr̃ag ualeat ex
tere: ut opeꝝ actõeʒ bonorũ diſſiłare ſꝑ ſꝑq;
diffeꝛri. Sepe eniĩ iſtõ ex oĩibns nos bonis fe

cit excideze. Cito ĩq; cõcoꝛdemus cũ adueꝛſa

ꝛio.ne ipe adueꝛſarius tꝛadat nos.idem cã ſit

ut tradamur iudici in ultimo exaĩe. et iudex

tradat nos miſtro ⁊ exactoꝛi.i.maligno ſpiri
tui ad ultionẽ qui mittet ĩ carceꝛẽ. ſ.ĩ ifernũ

⁊ penã exigitꝓ culpa q; ſuggeſſit uñ ñ exibit

hõ donec reddat nouiſſimũ quadꝛãtẽ ⁊ minu

tu.i.luat ẽt minĩa ⁊ leuioꝛa peccata qꝛ nihil

erit ipunitũ.donec eĩ ponit᷑ hic ꝓ nunq;ᷓ ut ſit
abnegatiuũ omni temporum ſicut quãdoq;
omnium affirmatiuum. Unde ſecundum Au
guſtinum.non ſignificat finem pene.ſed con
tinuationeʒ miſerie. Penaz ergo gehẽne tũc

homo etiam pro peccatis mimis ratõne mor
talis anexi ſeinper reddet paciendo ⁊ nũq; ꝑ

OR

ius ede
aͤnerſorin ⸗
ſſtir cig beo ſeccic

tencot ein
redent henlec⸗

Vel mnoclume
icit et tos elclie⸗ .
bemnus obecuea pelci

tit iegibel h
Deiue ibligl aui⸗
Ggr ini non⸗
Aiiler t ieleci⸗
Ieicio iſtu een
fnitu ireligedan i
Pbis ut ſunttaanns mon
noliſc exponebit o
Gololcentis no fcles D
Iperodti ee biiti
Wlanrsiencranisoims
DRafcnorafaomllä
boci irguonadle ao
Gn ſbiſtroczpeccenn
je Weo ſaluator huce
(Onms uidit nulien
li eſt e iinone r
n cccpilen eana
here coſenre ibicimn
cte ſio) Wne .i. .
tcinn
Tng ppetrata,oau⸗
ruegar⸗
uacaef ler
eigelitedeticheni
gelſaclinſnt iih⸗
eclre ic ſit etiinn

ſcetia ex ſubi⸗ ouſ

lelmalir ſnets
o., 4.. Mhe cöſenſn 13
tpeccaru ieit

ci cſe cei dech

eaterne poterit eng
loc nec baptiſnoſi
im e quod marnio
cſſoſtom munen
uyn.Fprobata qnia
ſo munena ofere
is ffem tenebat,
placebat in coe
cayn ſut ſiles cu
accedentes. Un
oͤciliatiois ife ha
iſteria ſus. donec
u ffe tuo: nec nos
s multos patiimnur
imus ſicut fure lo
quod tato longior
oꝛdia. Kt n dictnz
enſo babenda indu
us aduerſaꝛio ifo:
to dum ſimus in uia
locus ? templs pe
A poſſumus hodle n
moꝛa nahit ad ſe hi
terminu. Un Kriß.
Bitu nfaz ualent ey
orü dſſilare ſo ſo⸗
Oibns nos bonis
oꝛdemus cuͦ aduei
adat nos idem ⸗ ſt
timo exdie el inger
ctori i meligno ſin
carcere⸗ii ferni
ſuggeſſi nſ ferbi

Pꝛime partis.

ſoluet ueniã ↄſequẽdo qꝛ ſpꝑ pũiet᷑ ⁊ luet neqʒ
unqᷓ; uẽie locꝰibi erit.uñ nuq; ad nouiſſ muʒ
quadratẽ uenit qui ſꝑ ſoluit᷑.⁊ iõ nuq; homo
exibit.qꝛ ĩ inferno ubi locus uenie nõ ẽ nũqᷓ;ᷓ
erit redditio poſſibił. Nõ loquit᷑ hic ð̊ diabo
lo aduerſario nr̃o.qꝛ iülli nõ ẽ conſentiẽdũ.ſʒ

potius reſiſtẽdum.ſʒ B; loco aduerſarius ñ ẽ

ꝓximus offeſus ſeu leſus cui demus ꝑ ſatiſfa
ctionẽ debità ⁊ ipſius placatõem coſentie.et
cũ eo cõcoꝛdare.uel quicũq; alius nobis adꝰ
uerſatꝰcui bẽiuoli ⁊ benigni eẽ dẽmꝰ.uł sd
ſariꝰ nr̃ ẽ ſyndereſis ⁊ ↄſciẽtia ꝗ male noſtre

yvoluntati ⁊ ð malů remurmurat.et nos accu

ſat teſtimoniũ nobis phibente cõſcientia.cui
demus ad bonum conſentire. Miſtice etiam
aduerſarius nr̃ ẽ deꝰ qñ peccamꝰ.qꝛ nobis re
ſiſtit. cuʒ ab eo peccãdo recedimꝰ cui conſẽti
re dèmꝰ penitendo ⁊ eius uolũtatẽ faciendo.
VUVel ſ̃ᷣmo diuinus.ꝗ peccare uolẽtibus cõtra
dicit.et nos peccãtes arguit ⁊ accuſat.cui de
bemus obedie a peccaiis abſtinendo ⁊ auer
tẽdo.ac pᷣceptis eius humiliter nos ſubdẽdo.
¶ Deinde ſubiũgit qᷓdã alia ad confirmandu
qð dixit ſupꝛa.ſcʒ ꝙ nõ venit ſoluere legẽ ſed
adiplere ⁊ dat ĩtellectũ alteriꝰpᷣcepti in lege.
Judei eĩ ꝑ iſtud pᷣceptũ non ↄcupiſces uxoꝛẽ
ꝓximi tui.intelligebant ſigna exterioꝛa tĩ ꝓ
hibita. ut ſunt tactus impudici oſcula ⁊? huiꝰ
modi.⁊ ſic exponebãt nõ ↄcupiſces.id ẽ ſigna

Cubileemis ns kacten⸗Binif ꝑ iſtud pcep
tuz nõ mechaberis.ltel igebant actũ mechie
exterioꝛẽ tm̃ ẽẽ ꝓhibitũ.⁊ ſic cõcupiſcẽtia.et
uoluntas iterioꝛ latẽs oĩmode in coꝛde nõ ex
pᷣſſa ſigno uel facto nullü eſſet peccatũ.Sed

hoc ẽ irrationabile.qꝛ actus exterioꝛes uel ſi

gna ñ hñt rõeʒ peccati niſi iq;tuʒ ſũt volunta
rij ⁊ ideo ſaluator hũc erroꝛẽ excludẽs dicit.
Omnis ꝗ uidit mulierem ad cõcupiſcẽdum
eã) id eſt ea itẽtione ⁊ animo ⁊ hoc fine attẽ
des.ut cõcupiſcat eam. ꝙ nõ ẽ iã titillari ſed
plene cõſentire libidini(iã mechatus ẽ eaʒ ĩ
coꝛde ſuo). Unde Criſ.Et ſi concupiero.nec
ẽt plus fecero.cũ adulteris ero. Per legeʒ er
g0 luxuria ꝑpetrata pau

etrata. p auctoꝛe vo mũuditie lu
Furia cogitata danat᷑ lex adulteriuz damnat
euãgeliũ ueꝛo etiã cõcupiſcẽtiã q̃ radix ẽ euã
gelij adłterij punit. uñ iohes iĩ lõbis.ſʒ xpᷣus ĩ
pectoꝛe ciĩctꝰ fuit. Et ſciendũ ꝙ qdã ẽ cõcupi

ſcẽtia ex ſubito motu ſine delihatõe bõi oꝑis

uel mali ⁊ ſine cõſenſu.⁊ dicit ꝓpaſſio.⁊ hec
ẽ peccatũ vẽiale.Alia ẽ cũ ðliberatõe animi
⁊ cũ cõſenſu ĩ delectatõem uel in opus ⁊ dici
tur paſſio.⁊ hoc ẽ peccatũ moꝛtale. ñis ueꝛo
loꝗt᷑ hic de cõcupiſcentia deliberata.q̃ impli

cat ĩ ſe cõſenſũ ĩ delectatione uel ĩ opus.Cõ
cupiſcẽtia ergo cũ cõſenſu ĩ animo eſt moꝛta

le peccatum etiam anq; expꝛimit᷑ facto uel ſi
gno.Et quia uiſus eſt cõcupiſcentie pꝛouoca
tiuus ideo ſecũdum conſiliuz Ambꝛoſij avta
mus oculos a uanitatibꝰ: ne quod oculꝰ uide

Lapi.xxxiiij.

rit animus cõcupiſcat. Vñ gregoꝛiꝰ pꝛouiden
duzʒ ergo nobis eſt quia intueri non debet qð
nõ Iʒ cõcupiſci. Ut ei mũda mens ĩ cogitatio
ne ̃ᷣuet᷑.a laſciuia uoluptatis ſue depꝛimẽdi
ſũt oculi quaſi quidâ raptoꝛes ad culpã.e bi
⁊ Criᷣ. Qui ſtudet elegantes facies ĩſpicere.
ipſe foꝛnacem ſibi paſſionis accendit.⁊ capti
uaz faciens anim. ad opꝰ quoq; celeriter ad
ducit.Quid iam hic quoq; rñdent.qui auſ ſt᷑
temere cohabitaꝛe uirginibus. Puius eniz ſã
ctione legis mille ſũt adulterioꝝ ꝛei.quotidie
illas ad cõcupiſcẽdũ vidẽtes. Audiãt hec ꝗ̃ ſe
pius ad theatra feſtinant ſeq; ibi pene quoti
die adulterij obſcemate cõmaculat.⁊ adulte
ros ſeipſos ꝑ unũquẽq; diem faciunt.⁊ deceʒ
mille cõſtruũt ꝑditionis occaſiões. Pec Cꝛif.
Sed cõtꝛa hec audi efficax ↄſilium gꝛegoꝛij.

Caro iquit cuzʒ ↄcupiſcit᷑. penſet᷑ quid ſit exa

minis.⁊ iĩtelligit quid amat᷑.Nihil quippe ſic
ad ebdomadũ deſderioꝝ carna liũ appetituʒ
ualgz.q; ut unuſꝗſq; hoc ꝙ viuit diligit quale
ſit moꝛtuuʒ penſet. Pec greg.Ect quia qñns di
xerat ex uiſione mulieris mechari uidẽteʒ iõ
cõſequẽter docet abicere occaſionem que fa
cit hominem ruere in talem conſenſum ((ut ſi
oculus tuus dexter uel manꝰ tua dextera ſcâ
dalizat te id eſt faciat te ruere in pᷣdictũ cõ
ſenſum Cerue eũ uel abſcide eã Inõò membꝛũ
ſiz mẽbꝛi abuſum:cohibẽdo ipſũ mẽbꝛum ab
exercitio ⁊ affectũ illictto ẽt pĩce abs tẽ ]Jex
toto annichilãdo.( xpedit enim tibi ut pa
reat unum mẽbꝛoꝛum tuoꝛũ )pᷣdicto modo.ſ.
actũ illicituz (q;uis delectabilem deſerendo)
(quã totum coꝛpus tuũ cũ anima mittat ĩ ge
hbennaʒ)) Un gre. Intueri nõ debet quod nõ
licet cõcupiſci.Et Ber. Qui manuz mulieris
tenet ſciat ſe eſſe in uinculis diaboli. Atten
dt ergo młti qᷓ; malũ ſit pulchꝛas facies mu
lieꝛũ ſed quoꝛüũcũqʒ iuuenũ itueri.aut hoꝛuzʒz
manus uel facies ſeu quaſcũqʒ; coꝛꝑis pres 2
trectare.vel libẽter cum eis famulari.ꝗa ſᷣm
plures doctoꝛes eccleſie.⁊ religioſe uite pr̃es
talia deſignant interioꝛis hõis coꝛꝛuptõem ac
quãdam eius molliciẽ ⁊ deiectionez. Dic pᷣm
Auguſtinũ.nõ pᷣcipit᷑ aliquod mbꝛoꝛſ ad lr̃a⸗
erui.ſʒ occaſio peccãdi. Doteſt eni eſſe occa
ſio ex aſpectu ⁊ tũc oculus ſcandalizat: et cũ
bona fit itentione tunc ſcandaligzat oculꝰdex
ter. Vel poteſt eſſe occaſio ex contactu.⁊ cũ
bona iĩtentione:⁊ tunc ſcandalizat manꝰ dex
tera. PHuiuſmodi ergo ſi ſcandalizãt abicien
da ſũt:quia fugiende ſunt occaſiones peccan
di.Et poteſt accipi exemplũù ð uiſitatiõe bõa
uel ope bono de genere vbi gra. Si aligs va
dit ad collegiũ mulierũ ca pᷣdicatõis uel cõſi
lij dadi uel ſi dat elemoſinam alicui mulieri.
⁊ ex hoc ꝑcipiat occaſionẽ ruine ſibi immine
tis.ꝑ oꝛtũ alicuius familiaritatis male.uł tẽp
tationis ꝑiculoſe debet illud bonum ð geneꝛe
dimitere.ne tota ↄgeries bonoꝛũ Pu ſubiace
2

. 6
Quod pᷣlati dẽnt lucere oꝑe ⁊ mone. Et ꝙ xpᷣs nõ uẽit legẽ ſoluere ſʒ iplere. nutt, terinn
at ruie. Et iõ dic alanꝰ. Si uitaꝛe uel ueneꝛa citũ ꝓpter ꝙ ſaluatoꝛ dicit nõ eſſe iurãdũ oĩo imni ſatlu ie er
loca tꝑa vita. Et locus ⁊? tempus:pabula do i.ex quaꝰq; cauſa ubi ñi excludit᷑ iuratio ne 1 r chinn⸗ le
nat ei. Et idez ꝛemediũ ẽ ĩ oĩibus. Uñ ſeneca. ceſſaria: ſed ĩcauta. Juſticia ergo phariſeoꝝ nu ſanenn c gli
Qui deponere vult deſideria rerũ oĩnʒ quaꝝ eſt nõ periurare hãc cõfirmat dñs uetãs iura ” ninniſinns
cupiditate flagrauit. ⁊ oculos ⁊ aures ab his re: ꝙ ptinet ad iuſticiã eoꝝ ꝗ ĩtraturi ſunt re ts mliteee nin
que ꝛeliquit auertat.Et hoc patet ex eo ꝙ di gnũ celoꝛũ.Sicut eĩ alſus loꝗ n6 põt ꝗ non 1 inſeg incci 4
cit idez. Auarioꝛ ꝛedeo ãbiciſioꝛ. Iluxurioſioꝛ ĩ Eancene eriurare no poteſt qui non iurat. ieeſe depi⸗ henic
mo ueꝛo crudelioꝛ q ĩter hõies fui. Pec ſene Et ſicut ĩ młtiloquio nõ derit peccatũ ſic nec we bis din 60—
ca. Uel accipe hic oculũ ⁊ manũ ĩterioꝛẽ ſcʒ in multiiurio piurium. Sicut autem. deꝰ pꝛe „ fm. N lic All⸗
coꝛdis ꝙ mẽbꝛuz dextrũ hic dicit cõpꝑpatiõe ſi cepit ſibi victimas legales offerꝛi non quia ei 4 ſntn crumß⸗
niſtri ⁊ exterioꝛis.ſq; coꝛpoꝛis flagelioꝛis.Si placerent ſed ne eas ꝓut cõſueuerat Ydolis ĩ leune gucen 60
g dexta ſcâdelizat ſiniſtra ꝗd faciet: Un hie molarent: ſic ĩfirmis conceſſit iurare per deũ lumies . jbonn
ronymus. Cauẽdũ ẽ ne ꝙ ĩ nobis ẽ optimuʒz. nõ quod deo placet hoc fieri ſʒ qð minus ma Gdcelum: deleg
labat ĩ viciũ. Si eiʒ dexter oculus ⁊ dextera lũ ẽ hoc deo qᷓ; creaturis exhiberi. Unde ſᷣm elcet aihi eſi
manus ſcãdalizãt.quãtomagis ea q̃ ĩ nobis ſi PHieronymi.ĩ lege pᷣceptuũ ẽ nõ iurare ꝑ deuʒ pedon ei zoeßt
niſtra ſũt. Si eĩz aĩa labit qutomagis coꝛpꝰ nõ ꝙ bonũ ſit: ſed ne iudei peſſima cõſuetudi belluneti ute
ẽ ad peccata ꝓcliuius.Uñ ⁊ Cri.Oculuz ne iurantes ꝑ creaturas.crederẽt eas uenerã ſolinam gtl
ðuel manũ ñ coꝛpis huani ſignificat.ſʒ ocłm das. ageliũ auũt nõ ꝛecipit iuramentũ cum eſtrer egun B
uł manum coꝛdis.i.ſenſuʒ male concupiſcen oĩs ᷣmo fidelis ꝓ iuꝛeiurãdo ſit. Unde Criſo. ſeſt optecinitun
tie ⁊ carnal deſiderij cogitatõem.quã ꝑ fidẽ vnde iurare nos pꝛſus non cõuenit.Quid eni (er ibanoler 1
celeſtem erui et abſcidi a coꝛdibus pꝛecipit unicuiq; nr̃s iurare neceſſe ẽ.cũ nobis menti ileniutdcer
uñ oĩa mala ꝓcedũt. Uñn hic magis mẽbꝛa ui ri oĩo nõ liceat.Quoꝝ uerba ita va ſemꝑ ita i mnnepeue
cioꝝ male mitis ⁊ pꝛaue cogitatiõis excidere debent eſſe fideliſſima. ut ꝓ iuramento habe , muNN,91

nos dns pᷣcipit ppter regnũ celoꝛũ.ne dominã
tibus uiciis ⁊ coꝛpus ⁊ aĩa.i.totus homo reꝰ
efficiat ignis eterni ¶ deinde poſtqᷓ; docuit
glienã uxoꝛẽ nõ eſſe ↄcupiſcẽdã.cõſequẽt᷑ do
cet ſuâ nõ eſſe dimittẽdam.⁊ dat itellectũ cu
iuſdã pꝑmiſſi i lege ſcʒ ð uxoꝛis dimiſſiõe.et li
belli repudij datiõe. credebãt eĩ iudei qð G̊ eſ
let ſimplicit er licitũ.ſʒ ẽ falſũ.gꝗa iõ h̊ ꝑmitte
bat᷑.nõ q licitũ:ſʒ ad euitãdü maiꝰ maluʒ.ſ.
uxoꝛicidiũ. Minꝰeĩ maluʒz erat uxoꝛes dimit
teꝛe q; eas ĩterficere.⁊ iõ nõ erat licitũ miſi ꝓ
pter foꝛnicatõem uxo:ẽ dimittere. In lege eꝛ
go moyſes inſſit dari libelluʒ ꝛepudij ꝑꝑ duꝛi
ciã coꝛdis maritoꝝ odio uxoꝛes ſuas habẽtiũ
nõ diſcidiù ↄcedẽs.ſed hõicidiũ aufeꝛẽs ⁊ mi
nꝰmalũ ꝑmittẽs.ut maiꝰabſcideret.ne mariti
ꝓpter odiũ ſanguinẽ funderẽt. Epᷣs autem iu
bet vxoꝛem non dimitti debere excepta foꝛni
ationis cã. qꝛ tunc ipᷣa uxoꝛ eſſe pᷣmo noluit.

qᷓ fidem cõiugalẽ marito nõ ſeruauit.Tũc eĩ

fnichn E eſ dimitteꝛe qtũ ad cobabi
E

debu reditõem manet tñ vinclum matrimo
nij ꝑ totã eoꝝ uitaz ⁊ i0 ſi dimiſſa nubet alte

Smmittit adulteriũ 7 u qai gs
I cã foꝛnicatõĩis vuſt uxoꝛẽ abiceꝛe.pᷣus dʒ a

foꝛnicatõe purgatus eſſe.q ſᷣm Pieronymũ.
eꝗd uiris iubet.hoc cõſequenter redundat
ĩ feias neqʒ ei adultera uxoꝛ dimittenda ẽ et
uir mechus tenendus. Deide poſtq; docuit
dis nõ eſſe iniuriã pximo ĩferendã ꝓphibendo
irã ⁊? cocupiſcẽtiâ. cõſequẽter docet ab ĩiuria
dei abſtinẽdũ.ꝓhibendo piuriũ ⁊ iuramentũ

⁊ dat itellectũ cuiuſdã pᷣcepti quo phibet ꝑiu

riuz in lege ueteri. Cuca ꝙ errabat iudei cꝛe
dẽtes ꝙ ſolu iuramentuz mendax eſſet phibi
tü ⁊ ꝙ inꝛam̃tũ illicitũ eſſet ̃uãdũ ⁊ ſi? ꝙ iu
ramentũ ĩcautũ qð nine neceſſitate fit:eſiet li

ant᷑.Et id ciꝛco drs nõ ſolũ ꝑiurare:ſed etiã
iurare nos ꝓhibet.ne tũc tatù nideamur ueꝝ
diceꝛe cũ iuramꝰ ⁊ ne quos ueraces ĩ oĩ ᷣmo
ne eſſe cõſtituit.putaꝛemꝰſine iuramento lici
tũ ẽẽ mentiri. Juramẽti eim h̊ cauſa ẽ.qꝛ oĩs
qui iurat.ut ꝙ uerũẽ eloq̃t.Et dñs ĩter iura
mentũ ⁊ loqlã nr̃aʒ nullã vult eſſe diſtâtiaʒ.
Quia ſicut ĩ iuramto nullam cõuenit eſſe ꝑfi
diâ.ita quoqʒ in uerbis nr̃is nullũ dʒ ẽẽ mda
ciũ.Quod utꝛũqʒ ⁊ ꝑiuriũ ⁊ mẽdaciuz diuini
iudicij pena dãnat᷑.Quiſꝗs ergo nr̃m loquit
iurat qꝛ ſcriptũ ẽ.Teſtis fidelis nõ menciet᷑.
uñ nõ imeꝛito nõ iuꝛaꝛe ſepe ſcꝛiptuꝛa diuina
cõmemoꝛat.gꝗa deo ꝗ uerax ẽ.⁊ noſcit qcꝗd
dicit᷑.ꝓ iuramento habet᷑:qꝛ ueruũ ẽ omne q;
logt. Vec Criſo. Un ⁊ Seneca.Mihil ĩteꝛnt
an affirmes an iures ð ꝛeligiõe ⁊ fið ſcias agi
vbiↄqʒ ð vitate tractat᷑.Scõm Anguſtinuʒ.
qm ille iurat ꝗ adhibet teſtẽ.deũ rediculũ ẽ
putare ut nõ iurauerit ꝗs:ꝗa nõ dixit ꝑ deuʒ
ſed dixit teſtis ẽ mihi deꝰ.uel ecce coꝛa deo:
qꝛ non mentioꝛ.deus ſcit quia non mentioꝛ.
Pꝛecepit g dñs ñ iurare oĩo.i.iuraꝛe ũ oĩmõ.
⁊ ĩ oĩ cau.qꝛ h̊ ẽ icauta inꝛatio. Per h̊ tñ non
excludit᷑ iuratio i neceſſitate.qꝛ negatõ ibi p

põit᷑ ſigno uniuerſali affirmatiuo.qð eꝗpollet

ſuo ↄdictoꝛio.ſʒ poſtpoſita eꝗpollet ſuo ↄtra
rio. Tic eĩ nõ dicit᷑ oĩno nõ iurare.qꝛ eſſet ſẽ
ſus ꝙ in nullo caſu eſſet iui ãdũ ꝙ eſt falſum
ꝙ iĩ aliquo caſu ẽ iurandũ ⁊ ĩ aliquo non.ſed
dicitur hic nõ iuraꝛe oĩno.i.iuꝛaꝛe nõ oĩno id
E nõ oĩmodo.⁊ iõ nõ eſt ſenſus ꝙ ĩ nullo cau

ſit iuꝛãdu.ſed quandocuqʒ deeſt neceſſitas.?q

non eſt neceſſarium.⁊ ſic excluditur omne iu
ramemum ĩcautũ. Unde ſecũdũ Auguſtinusg
Oñs nõ pcepit non iurare tãq; omnino illicitũ
ſed ne quiſquam iuꝛaꝛe appetat tanquaz ꝑ ſe

leti cucest euige
leticnta Etſütner tͤt
bemiudeichſinet
Aucre ddoru g dit⸗
nus Onäinne dd
tetdoenn ictea B
Noͦ ror) aͤmpecher
ginto falſtne i
tus in corde gicat
ſemo r eſte.non ni
Corcſo ? orio afſema
ſeut eſti oſcientia i
lreineinore, ſeut
Oeifimnenngot
hegemns ſti fofn
bunimiuſtihltsi.
ebſfninet ii
deit üitrnel
bfngsmnie
niitilriiin
engior. An
o otiftnitate U
cogerig iurre i id
elutſe ège

erpber. Ane
tͤe roͤ iurare oein
ipeſſimg (Z
ma coͤſuetuci
rederet egs neneri
Ipit iuramentü cim
ico ſt. Unce Ciſ,
n couenit. Quid eni
ec. cu nobis memi
ba na va ſemg ita
P iuramento habe
ũ giurare: ſed etid
dnu uigegmur ne
leraces oi pmo
ine iuramento lici
n hcauſa e ge ois
,Et ds iter iura
ult eſſe diſtaͤtiaz.
m coͤuenit eſſe pfi
8 nullu dʒ eè mda
7 mẽdaciuz diuini
s ergo nñm loquit
idelis no menciet.
pe ſcriptina giuing
ax e.⁊ noſcit gegd
k:qꝛ ueru e omne
eneca. Tibil iteiſt
igioe ſo ſcis agi
c Anguſtinuz.
ſt. deu rediculdͤ ?

ga no dixit gdeuz

uel ecce coꝛa deo:
quia non mentio.
io.i. iuraꝛe ſ olmo⸗
natio. Per Blß ſon
ate. ꝛ negal u
matino. gb acele
ta egpollet ſo⸗ 4

no iurare G
in du tſci

i t ojii

Prime partis.

bonum. ⁊ ut nulluſ iuret de facili abſq; neceſ
ſitate.⁊ dilabatuꝛ in peꝛiuꝛium er iurandi ⸗ↄ

ſuetudine. Ad hoc autem ꝙ rectũ ſit iuramẽ

tum tꝛia requiruntur unum ex ꝑte ꝛei ð qua
iuꝛatur.ſ.veritas aliter eniz non eſſet confir

mandi ydoneitas.alterum ex parte cauſe. ꝓ

qua iuꝛatuꝛ iuſticia aliteꝛ enim nõ eſſet ðbi
ta iurandi neceſſitas.tercium ex paꝛte.iurã

tis.ſcilicet.iudicium ſiue diſcretõ.alireꝛ enizʒ

non eſſet debita periculi cautela. Uñ ĩ Jere

mia. Jurabis dicit dominus iĩ ueritate. ⁊ iu

ſticia ⁊ iudicõ.Et non ſolum ĩcaute iurare ꝑ
deum eſt illicitum.ſʒ ẽt.peꝛ creaturas ĩquan
tum ĩ eis relucet vᷣtꝰ dina ideo ſegtur.¶ Ne
q; ꝑ celum:qꝛ thꝛonus ði ẽ) i.pᷣncipaliter ibi
ꝛelucet gła dei. neq; per terram: qꝛ ſcabellũ
pedum eiꝰ ẽ)id eſt ifima creatuꝛa.ſicut ſca
bellum eſt ĩfeꝛiot paꝛs ſedis((neq; per hiero
ſolimam:qr ciuitas eſt magni ꝛegis id ẽ ði
ꝗ eſt rex ꝛegum ⁊ ad eius ðputata cultuz qr
ſ.eſt opua diuinum nõ tuum. ꝙ ꝓbat: dicens
(ar ñ potes facere unũ capillu albuʒ aut ni
grũ) Uñ ułt diceꝛe ſicut nec ꝑ deũ no ẽ iurã
dũ.ita nec ꝑ creaturas.qꝛ cũ quelib zo cteatu
ra ſit opus diuinũ.ꝗ iurat ꝑ creaturã: iuꝛat
p deò Jõ ẽt ꝓhibemur iuꝛare ꝑ creaturas ne
creaturã i honore dine uenezatõis hẽamus
uel ne putemus n ẽẽ piuꝛiũ iurar̃ falſũ ꝑ cꝛe
atuꝛas. ⁊ dũ ? cꝛeatuꝛas iuramus nihil iura
ꝛe ⁊ intam̃tũ ñ obligare cꝛedamꝰ. Giut tũ in
teꝛdũ ꝑ cruces ⁊ euãgelia.id ẽ ꝑ eũ cui h ſũt
dedicata. Et ſiliter fiut ꝑ ſctorù reliqas qꝛ ĩ
his potius de ũ qᷓ; ſanctos ueneꝛamuz a quo
auctoꝛe oẽ bonu ꝙ hñt eos habeꝛe recogſci
musQui qt iurare ꝓhibuit qũo loqui opor
tet docuit fubdẽs (Sit ãt ſermo ueſter.ẽ ẽ.
nõ non) ſimpliciter affimãdo ueritatẽ.⁊ ne
gando falſt atẽ. Uñ duplicat utꝝq;: ut ꝙ ẽ ĩ
tus in corde. Gᷓ dicat foris ĩ ore.Tũuc ẽ enim
ſeꝛmo nr̃ eſt ẽ.non nõ.cum gemina ueꝛitate
coꝛdis ⁊ oris a fflꝛ mamus nel negamuſ.Igit
ſicut eſt ĩ ↄſcientia ita ſit ⁊ ĩ ligua ⁊ ſicut eſt
Ire ita ⁊ in ore.⁊ ſicut ẽ in ore ita ⁊ ĩ oꝑe.ut
ꝙ oꝛe affirmamus oꝑibus ꝓbemus ⁊ ꝙ vbis
negamus factis ñ ↄfirmemꝰ. (Qõ ãt his ha
bundantius)? dplius cẽ.ſ.iurare a malo ẽ. id
ẽ ab ifirmitate ⁊ ſuſpitõe illiꝰꝗ ſiñ iuꝛam̃to
ñ cꝛedit. Mõ dixit malũ ẽ tu ei ñ faciſ malũ
ꝗ bñ uter is iuꝛa ſõe.ꝗ ⁊ ſi ñ bona.tñ neceſſa
ria ẽ ut alteri ꝑſuadeas ꝙ utiliteꝛ ſuades:ſʒ
a malo ⁊ ifirmitate illins è cuius ĩfirmirate
cogeꝛis iuraꝛe cũ uides pigꝛũ ad cꝛedẽdũ ꝙ;
ei utile ẽ cꝛedere.niñ fu met iuratõe.Semꝑ
tũ eſt malũ ibi ex aliqua ꝑte.uel ex ꝑte iurã
tis.qñ iuꝛat ſiñ neceſſitate.uel ſi requiſitꝰ iu
rat ẽ ibi a pte requirẽtis.⁊ hoc uel malũ cul
pe qñ.ſ.requirit iuram̃tũ ſine neceſſitate uel
malum pene.qr ex ifiꝛmitate humana (q̃ eſt
quedam pena generi hũano ifl cta)procedit
ꝙ homines non credunt ſibi mutuo ſimplici

Capitulũ.xxxv.

ueꝛbo abſq; iuꝛam̃to. Ueꝝ igit loquamur.ne
q; id iuratõibus cꝛebris.ſʒ morũ ꝓbitate cõ
mẽdemus.Et ĩ loquẽdo oꝛe tm̃ utamur ꝙ or
ãplius ẽ (ſcilicet etiag ceteꝛis aꝛtibꝰut) a ma
lo ẽ. Ut enim ĩ pꝛouerbijs dicitur hõ apoſta
ta uir ĩutilis digito logt᷑. Stultus g ẽ qui ta
lem imitaf ⁊ ſimiliter digito logt. ſʒ magis
ſtultus ẽ ſi etiam manu ĩ qua plures digiti ſt᷑
loquat. ⁊ per ↄſequẽs ſtultiſſimus eſt ſi etiã
brachiis ⁊ humeris i loquendo utat᷑. Si ãt
ad motũ mẽbrorum iſtorù accedit ⁊ motio
capitis.iam uidetur quaſi iſano ſimilis expe
dit ergo omnia mẽbra pᷣter os ĩ loquendo 2
tinere.nec ĩde ſcandalum ad alioſ poſſit quo
liber deriuare. Ozꝛatõö
mine ihu xpᷣe qui antiꝗs tꝑ alia no
is ueꝛo eteꝛna ꝓmiſiſti. ut nr̃a ſuꝑ
habũdet iuſticia.da mihi coram te ⁊
ꝓximis ſeꝛmone ⁊ opere lucere.ac legem tu
am ñ/ſoluere ſʒ ſuꝑhabundãter ĩpler. Cuſto
di me ab ira ⁊ offenſione ꝓximi ut munꝰcor
dis oris uel boni opeꝛis quod tibi obtulero.
acceptũ ſit i cõſpectu tuo.Cõcede mihi cle
mẽtiſſime deuſ a ↄcupiſcẽtuſ ⁊ aſpectibꝰma
lis caueꝛe.omne uram̃tũ declinare: ut ſicut
a proximi.ſic ⁊ a tua iiuꝛia ualeã abſtineꝛe.
⁊ tibi ĩ ommbus ſemper placere Amen.
De pacientia ⁊ largitate circa ꝓpximos ex
bibe da. capituium. xxxv
. Doſtquam ergo domius docnit ñ
O ẽẽ ĩferẽdã iiuaiã ꝓximo.nec irꝛeue
6

rentiam deo: conſequeutez docet
qualiter ſe xpᷣianus habere pbzʒ ad
eos ꝗ ſibi iiuriã iferunt ponens pauca nerba
que omnibus hominibus ad peꝛfectõneʒ ſuſ
ficiũt:ĩ ꝗbus oĩs patientie ⁊ largitatis uirtꝰ
aperte commẽdatf ⁊ ſuadet.Et primo ponit
ĩtellectũ cuiuſdam pᷣcepti iuditialis ubi eꝛꝛa
bãt iudei credentes ꝙ uĩdicta eſſet ꝓpteꝛ ſe
appetenda: ſʒ hoc ẽ falſum.qr uelle penã ali
cuius abſolute nõ põt hr̃e ꝛõnem boni ſuper
ſolũ iq;um appetit ꝑꝑ aliud.ſ. ꝓꝑpꝑ ordinem
iuſticie ſeꝛuandum uel propteꝛ iitius ꝗ deli
t correctõez łᷣ ꝑꝑ alioꝝ terrorẽ. ut uidenteſ
talem puniri coeꝛceant᷑ a mał.ł ꝑꝑ aliquod
huiuſmoſi. Ubi è go nullũ bonũ tale ex pẽa
alicꝰ eſtimat euenire.ſʒ magis timet ð ſcan
dalo ł maiori ſuſcitãdo.tüc tenet homo ðᷣ
ſiſtere a uĩdicta q̃rẽda ⁊ hoc eſt neceſſitatiſ:
ſi autem citra talem caſum deſiſtat.ẽ ſubro
gatõis. Igit᷑ nõ ꝛeſiſter̃ malo ĩ aliquo caſu ẽ
pceptũ.⁊ i aliquo ↄñiliũ.⁊ aliqñ ñ reſiſtere eſ
ſet malũ.quãdo ſcʒ ꝑ hoc daret audatia ma
lis hoĩbus ſimplices opprimendi. ⁊ põt eoꝝ
malitie ſine periculo occutri. Malo ei cłpe
ſemper eſt ꝛeſiſtendũ. ſed malo iniurie nũqᷓ;
libidine uindicte.ſʒ per iudicem amor iuſti
cie cã.ſ.utilitat᷑ eccłe ⁊ cõrect õis ꝓx mi ne
mab diſcat aſſue ſcere. Uñ in lege pceptuʒ iu⸗
ditiale de pena talõis erat circa tnor en. p
5

De paciẽtia ⁊ largitate ciꝛea ꝓxĩoſ

cuſſionem.mutilatõm.ut ꝑeuciens in eo pa
teret ⁊ puniretur ĩ quo leſerat: æ redderet
aĩiam ꝓ anima.oculũ ꝓ oculo.dentem p dẽ
te.Quia em̃ iuõi pꝛoni ad ifeꝛendas ĩiuꝛias
20ximo etiam ſine cauſa. ⁊ ſeui in uindican
do propᷣas ĩiurias erãt modũq; æ menſuram
pene excedebant lex tam ꝓ temerit ate ledẽ
tium q; leſorum iſtituit modum. ⁊æ terminuzʒ
ultionis quẽ nullus excedeꝛet ĩ ĩiurijs uindi
candis.ſ.penam talionis. Pronida enĩ q̊da⸗z
cautela modum poſuit.tam propt᷑ proterui
tatẽ ledentium ut ꝛeprimer entur timor q; le
ſorum ne ultionem ſumerent ultra modum
propᷣum. Fpᷣi autem cuius miſeꝛicoꝛdia ſuꝑ
exaltet iudiciuzʒ ⁊ ipſius euangelij iuſticia ẽ
(non reſiſteꝛe malo)ſcilicet ꝑ malum.ſed in
bono pacĩe uĩcer̃ malũ ĩiuꝛie. Nec ẽt reſpon
dẽdum ẽ ĩiurijs ꝙ maiꝰ ẽ ut ĩiurijs laſceſcitt
pati ⁊ prõpti ſimus ad illas paciẽt᷑ ſuſtinen
das. In lege ẽ ꝛetꝛibutio.qr iubet leſum eq̃li
iuditio iudicaꝛi:ĩ euãgelio gra.qꝛ docet pa
cĩe vtutẽ ẽt ꝑ mẽbroꝝ dãna ſᷣuari.Secũduz
Aꝛiſo.ſi alteꝛiꝰ oculũ eꝛuis nõ tuũ recuꝑaſti
ſed cum mẽbꝛo etiam paciam pdidiſti. Dia
bolus uulnera pꝛocurat corpoꝝ:propteꝛ uul

nera aigꝛum. Si tu non peꝛcuſſeꝛis ab Boſe

ꝗqdẽ uictus uideꝛis.ſed diabolũ uiciſti. Unõ
ni nõ ꝛedderis malũ ꝓ malo ⁊ ſi mẽbꝝ coꝛpo
ris pꝑdidiſti ł lucꝛũ pacie acꝗſiſti.Si autem
reddideꝛis.⁊ corporis dãnũ paſſus es ⁊ ſalu
tis. Nee tm̃ lederis qñ ab inigs noceris qua
tũ cu a conſtantia bonitatis ꝛeceſſeꝛis. Pec
LCꝛiſoſtomus. Sũt aũt quattnor gꝛadus ad
pacẽ. Pꝛimus eſt nõ plus reddere. Secũdꝰ
eſt mius ꝛeddeꝛe: ⁊ hoc additũ ẽ ꝑ tꝛaditõm
phaꝛiſeoꝛum. ꝗ dabant quadzagita diſcipli
nas una minus. Teꝛtius eſt malũ non ꝛedde
ꝛe. Qnaꝛtus eſt ꝑatum eſſe amplius toleꝛaꝛe.
Dꝛe mi duo fueꝛũt ĩ lege ĩ teꝛtio ĩcipit euan
geliũ cũ dicit.non ̃ſiſtere malo.ĩ quaꝛto eſt
euangelij conſumatio ꝙ conſequent᷑ expõit
òclaꝛãdo. Unde qr nõ dixit r̃ſſtendum ma
lo.ne aliꝗs ĩ telligeꝛet de malo culpe non in
iuꝛie ſubiungit: dicens(Sed ſi ꝗs te ꝑcaſſe
ꝛit ĩ ðxteꝛã maxillam:pᷣbe illi alteꝛã I. ðᷣxte
ram mẽtis ĩteꝛioꝛẽ.ne exteꝛior is.hominiſ ce
de: uel tacitus ĩtra ſe moueatur iterioꝛid ẽ
Fs patus ĩi aĩio ad aliam pcuſſionẽ ? maioꝛa
⁊2 amplioꝛa ſuſtinẽdũ: anteqᷓ; px impaciẽtiam
malo ꝛeſiſtas.⁊ ſcandalũ ł aliqd malum aliõ
contaa caritatem ſuſcites. Un Auguſ. Non
tm̃ non ꝛepercucias.ſed ſi nult. alteꝛam feri
re pacienter ſuſtineas. Ubi Cꝛiſoſto. Qui re
ꝑcutit legis iplet mandatum non xpᷣi. Sʒ di
cis dignus eſt ille ꝛeꝑcuti. Etiam ſed tu non
es dignus ꝛeꝑcuteꝛe.qꝛ diſcipulus illius ẽ q
cũ malediceretur.non ꝛemaledicebat. Pec
Aꝛiſo. Ad omne eꝛgo nos exẽ plũ pacientie ⁊
bumilitatis qñs p euangelica pᷣcepta confir
mat. Non ſolum ei ꝓhibet ꝛeꝑcuteꝛepercu

exhibenda

cientẽ ſʒ ⁊ iubet nos patos eſſe iteꝛum ꝑeuti
⁊ non ꝛeſiſtere malo liuꝛie quo minus adhuc
poſſit nobis ĩferꝛi.Uñ Beda.Quid tam ma
gnũ.q; ꝑcutiẽti pber̃ maxillã.Nõne indigna
tõis iĩpetus frãgit ira ſedatuz. ⁊ per paciẽtiaʒ
ille mutatuz h iuitatur ad pniaʒ ꝑ huiꝰ ergo
mandati impletionẽ homo vpᷣo confiꝛmatu:
diabolus ab homie uicituꝛ plena pax ĩteꝛ ho
mies obtiet᷑. Ubi Cꝛiſo. Puiuſmodi medita
tõ tolleꝛancie ducit ad paſſionẽ martpꝛij. SFa
cile eĩ gſecutiõis tꝑe penas corpoꝛis poteꝛit
ſuſtieꝛe.ſi ĩ pace ante exerciratus, huiuſmo
di ſiurias equammit᷑ ac libẽt᷑ ſuſcipiat. Vic:
ſm Auguſtinum. Nõ ꝓhibetur ea uidicta q̃
ad coꝛrectionem ualet. Sed huic uĩdicte in
feꝛende non ẽ idoneus.niſi ꝗ odiũ dilectione
ſuꝑat non eĩm odit pateꝛ filium caſtigãdo.
Uñ nõ debet ꝗs odio ⁊ libidine uindicctam
expeteꝛe.ſed amore ⁊ ad correctionem ⁊ ut
ĩiurians ab eo cui reꝛum oꝛdie ptas data eſt
tanq; filius a patre coꝛꝛiga t᷑.ꝑatus ſi opꝰ ſit
equo aĩo pluꝛa tolleꝛare ab eo quẽ uult eſſe
corꝛec tũ.Talis.n.uĩdicta ad corꝛectõm ꝓpt᷑
amorem ptinet ad miſeꝛicoꝛdiã. Geatꝰ ergo
ꝗ ipſo coꝛde eſt ad oĩa ꝑatus ut iĩ oĩbuſ q̃ͥ pa
tit ꝓ deo ueꝛaciteꝛ poſſit dicere ⁊ caner̃ illõ
ꝓpheticum: paratum coꝛ meũ deus paꝛatuzʒ
cor meum. Nonſolum ãt maxiliam prebẽdã
pcutienti dñs pꝛecepit.ſed damna ſubiꝛi Qꝛ
Hᷣm Cripᷣ. Poſt corpoꝛalis ĩiurie tolleꝛanci
am: uult nos etiam dñs ſeculariuʒ hr̃e ↄtẽp
tum. ⁊ non tantũmodo ĩ plagis.ueꝛum etiaʒ
pecunijs.ꝛebuſq; diueꝛñs nos uult pꝛeſtaꝛe
pacienciam. Un addit (Et ab eo qui aufert
tibi ue ſtimẽtum:noli ꝓhibeꝛe) ſ.ꝛepugnãdo
uel cum eo cõtendendo. exemplo dñi ꝗ ueſti
menta ſua ꝑmiſit a ſe auferri. ⁊ a militibus
diuidi. Dum em̃ nis uidicaꝛe ueſtem corpo
ris precioſiſſimũ anime ueſtimentum ꝑdis (¶
Et ꝗ uult tecũ ĩ iudicio ↄtendeꝛe)i . conten
cioſe ageꝛe (⁊ tunicam tuaʒ rolleꝛe) i.ueſtẽ
ĩterioꝛem ⁊ magis neceſſariam. ꝑ quam etce
tera neceſſaria ĩtellige.hoc ẽ ſi te ad iudiciũ

ꝓpter tunicam trabhat.ac negocium tibi mo

leſtiamq; ↄmoueat (dimitte ei palliuʒ Ji.ex
teꝛius ueſtimètum: ⁊ ceteꝛa ꝗbus non adeo
idiges.nunqᷓ; ↄtẽcioſe ⁊ cum iꝛacũdio agas
Quaſi diceꝛet.Si quiſ cõtẽdẽdo uelit tibi au
ferꝛe unum de neceſſaꝛijs: antequam conten
das ĩ iudicio. ſuſtine pociꝰ ut auferatuꝛ libi

⁊ fliquũ ð eis. Hoc quoq; ſᷣm Auguſtinũ ad
preꝑaꝛationem cordia non ad oſtenſionem o

Poris ĩtelligẽdum. Ex hoc etiam poter tꝛa be
re ut ſi quis uult tunicam tuam tollere.id ẽ
animam uel interiora bona dimittas palliũ.
i. exteriora negocia. Ubi Cripᷣ. Si litem tibi
uideꝛis ĩminentem. etiam illa que non pote
ꝛis indulge melins eſt enim inzgio liberari
quam ꝛetineꝛe materiam iuꝛgiorum. Diffici
le eſt ꝛem dimitiere:ſʒ difficilius de iudicio

llcetaur nooſtet
net inmſenbin
ſſe enroe ſunde ito
Nefigeſs doſnb ond
eti tictn n ngi a⸗
Pre ulknen Muſe
topegricnis wult
lcetetamgſecis aui
Protanendadenn.
Hunitatsslicen fenti
Nec in omuni vecin
Iſiputetas. Tam n
ſjoſeniſcare
leſtbiügtt / Et uite⸗
ſistate un eo alia d⸗
ſeaſ mglite ie,
di cutſengerian,
tügcongiinaſtr um:
linſe digno notonade
ſenttcenindetze⸗
uegantntd kſtegn
Futoincedion Nr
ic hoe titt he an
guarmn ille oprat iſene V
er ſabatt t ien n

leglo, ſic ſſt o e
rſuſirinigi

ta ad conectöm ppe
ticoꝛdid., Begt⸗ ergo
gtus ut i oibuſ pa
cicere ? cayey ill
r meü deus paratuz
maxiliam prebẽdã
d dumna ſubiꝛi Q
s ilurie tolleꝛanci
eculariuz hfe otep
plagis. ueꝛum etisz
is nos uult pꝛeſtaꝛe
Et ab eo qui aufert
dibeꝛe) ſepugnaͤdo
exemplo ani g ueſti
uferri. ? a militibus
dicoꝛe ueſtem corpo⸗
ueſtimentum pdisſſ
otenvere) , conſten
tuaz follere) i ueſte

ſariam,quam etcé
hoc i fie ad iudiciü

e negocium tibi mo
nitte ei pallinz zi/e

cum nacüdis agi

ſs: antequam tmn
oci ut guferaluel

ſinüad
oq; n Aubn
io ad oſten aAe
n holeſnnh

2
.

uamn toller? / ne

intgiorunm⸗
nil de iudicio

—

Prime partis.

ſine peceato exire.Et iteꝝ.nõ ſolũ ĩquit inin
ꝛiã paciẽs nihil iꝛacũdie moueas adueꝛſꝰ eũ
ꝗ iniuriam facit: ⁊ ñ ſolũ ꝓ hijs que abſtulit
ñ ĩidigneꝛis.ſʒ ⁊ ſi quid tibi forre ſubrelictũů ẽ
id ſponte largire ei ꝗ totum abſtulit.Cũ enĩ
ille talẽ te iuenerit reſipiſcet continuo.⁊ fac
ti pigebit. Ubi Beda.Quod ð ueſtimento
æ tunica dictũ ẽ non in eis ſolis. ſʒ in oibus
faciẽdũ ẽ.q̃ aliquo iur̃ tꝑaliteꝛ noſtꝛa ẽẽ dici
mas. Si ei de neceſſariis ̊ ipeꝛatũ ẽ.quãto
magis ſuꝑflua ↄtẽnere oportet.Lex igit eſt
vt alterius ñ tollas.⁊ ſi tuũ nõ das gr̃ a ãt ut
2æ alterius nõ tollaſ ⁊ tuũ des. Secdum au
guſtinum. qui ſponte uel ↄuictus pecuniã ðᷣ
bitam reddere noluerit in tm̃ vt velit litigar̃
dimittẽda illi ẽ ᷣuũ enim dei ñ opõtz litigar
manẽte illa regula ut ĩ aĩo ꝑatꝰ ſit amittere
qð ſibi debetur.Nã ſi moõſte ac leuiter oĩno
egeꝛit ut ſibi reſtituat᷑ nã tã intẽdẽs fructuʒ

pecunie qᷓ; ut boĩem corrigat:cui ſine dubio

ꝑnicioſũ ẽ hr̃e uñ ꝛeddat ⁊ ũ ꝛeddere ñ ſolũ
h peccabit ſed ꝓderit ẽt plurimũ ne ille duzʒ
aliena pecunia lucꝛũ facere vult dãnũ fidei
patiat᷑. Quod tãto è gꝛauiuſ ut nulla ſit ↄpa
ratio. Et nota ꝙ repetere ſua ↄtingit dupłr
aut corã iudice ĩfideli.⁊ ſiẽ xpᷣiano non lʒ. ⁊
maxie ubi eccleſia libeꝛtatẽ hʒ:aut corã fide
li.?⁊ H̊ dupłr. aut ↄtencioſe ⁊ cũ fꝛaude.⁊ ſic
nulli licet. aut moõſte ⁊ cũ iuſticia ⁊ ſic ĩfir
mis ⁊? imperfectis lz ſimpliciter vo repetere
ſine ↄtentõe ⁊ fꝛande ñ corã iudice oĩbꝰ lieʒ
De Fligioſis vo ſub non hñnñtibus ẽ ſciẽduʒ ꝙ;

Fpeter̃ qaliqua ↄtingit dupliciter.aut ut alic

ꝓpter utilitatem ꝓpriã ſic pfectis non lz aut
ut ↄgregationis ꝑꝑ utilitatem communẽ ſic
licet etiam ꝑfectis.qui ⁊ ſi nõ habent ſua in
ꝓprio tamen habent in ↄmuni.⁊ ita noĩe cõ
munitatis licet rĩpeter̃ ł ſi nõ habent dñium
nec in ↄmuni.nec in pprio habent tñ ꝛes ad
uſũ öputatas. Tamẽ magis expediret iudici
ſecrero ſignificare.qᷓ; in iudicõ rpeter̃.Dein
de ſubiũgit(Et qui te ãgariauerit mille paſ
ſus uade cum eo alia duo millia).i.paciẽteꝛ
feras ſi ampliuſ te ſꝛe oꝑteat. Angaꝛia dr̃ ĩð
biti ſeruitij exigentia in ppria perſona uel qᷣ
cũq; coactõ iniuſta.unõ angaꝛiar̃ ẽ iniqᷓ ſeu
iiuſte aliquo modo tra her̃ uł perſonalia ob
ſequia ⁊ opera impendere opprimendo ĩ ꝑſo
na ⁊ grauando.Eſt eꝛgo ſenſus.ꝗcunq; te in
Fuitò indebito ſine peccato tñ coegeꝛit puir
ad hoc ẽt ita debeſ ꝑatuſ ẽẽ ut ãpliꝰpati uet
quam ille optat inferre. Nam mille paſſuſẽ
iter ſabbati. ⁊ ideo hoc nõ eſt ↄtꝛa ſabbatũ
legis.ſic ſuſtine iiurias in hiis que non ſi tcõ
tꝛa ſabbatum pectoris. Ulel ĩ millenaꝛio per
fectio ſpũalis ſignificat: que impletõe huiꝰ
precepti oſtendit᷑.Et cum millenaꝛiuſ ſit nu
merus ꝑpfectõis ĩ tribus millenaꝛiis notatur
ꝙ in tꝛibus cõſiſtit peꝛfectõ paciẽcie.ſ.ĩ cor
pore:⁊ ratione: ⁊ uoluntate.ꝙ ſignificat pe:

Capitulũ.xxvx

alia duo millia. Ubi Criſ. Uideſ ſuphabũdã
tiam ph̊ie:⁊ cumulum ſapie. Doſtq; nimirũ
dedeꝛis maxillam ⁊ tunicã ⁊ ueſtimentũ eti
am ſi nudo ingt corpore tuo uti volueri ini
micus ad iiurias ⁊ labores:nec ſic ꝗdẽ illuzʒ
oʒ phiber̃. Uult enim omnia nos poſſidere
cõiter ⁊ pecunias uidelicet ⁊ corpoꝛa ſ cum
indigentibus ſolum ueꝝ ẽt cum ĩiuriam faci
entibus. Unum em̃ mie eſt: alterum uero pa
cĩe.Et iteꝛum. Ad omne deuotõis opuſ impi
gros nos eẽ precipit dominus: ac patos. Ho
num em̃ nrm uult non tam neceſſitatis ẽẽ qᷓ
propꝛie voluntatis. ut dum ampliꝰ ex nobis
facimus quam ab aliis poſtulamua: maioris
meꝛcedis gꝛatiam ↄſeqnamur. Itegre enim
caritatis ac pfecte deuotõnis officium ẽ: plꝰ
ſponte preſtaꝛe q; peteris. Pec Cuiſ. Abi ʒ
auguſtinum monet ñ tam ut pedibus agas
quam ut aio ſis patus. Non ſolũ ergo tua ut
deuites altricatõem. ſed ⁊ teipſum pᷣbę ãga
rianti nam tam opꝑe ⁊ pedibus quam aĩo ⁊ 2
paſſjonis affectu: ꝑatus multoplus ſᷣuire 6
precepit. Totum em̃ ꝙ dictum eſtintelligen
dum eſt ſecundum pᷣparatõnem animi ĩ cqu
conſiłi: non aut ĩ caſu ĩ quo ex tali peꝛmiſſio
ne nutriꝛet᷑ percuciens aut rapiens: uel ãga
ꝛiens ſeu ał offendẽs in ſua malicia ⁊ iniqui
tate. Immo in tali caſu ſuſtinere non eẽt bo
num:niñi ꝓpter ſcãdalum:uel ali maiꝰ ma
lum euitâdũ. Maʒz teſtate auguſtino.cui licẽ
tia iniquitatis eripit᷑.utiliteꝛ uincit᷑.quoniã
nihil eſt in felicius ifelicitate peccantium q̊ᷓ
penalis nutꝛit᷑ impunitas: ⁊ mala noluntas
uelut hoſtis interioꝛ roboꝛat᷑. Ut autem dic᷑
idem auguſtinus ĩ his triũ exemploꝝ nullũ
genus ĩiurie eſt pᷣtermiſſum. Nazʒ omnia ĩ ꝗ
bus iprobitatem aliquam patimur.ĩ duo ge
nera diuidunt.quoꝝ alterũ ẽ ꝙ reſtitui non
põt in quo vindicte ſolaciũ tumidꝰanimus ꝗᷓ
rere ſolet qui talia fomenta deſyderat.ſʒ ſa
nus ⁊ firmus miſericorditer pᷣferendam alte
rius infirmitatem iudicat.neq; hic uindicta
ad correctionem phibet᷑: ut etiam ſupra di
cit.alteꝝ iniuriaꝝ genus eſt ꝙ ĩ integꝛũ r ſti
tui põt cuius due ſunt ſpẽs.una ad pecunid
altera ad opaʒ ptinz. Exẽplũ pᷣmi de ꝑcuſſa
maxilla.ſecũdi ð tunica ⁊ ueſtimẽto.tertii ðᷣ
angaria paſſuũ.Quia ꝙ ĩ corꝑe leſũ ẽ nõ re
ſtituitur integꝛũ ⁊ reddi neſtimentum poteſt
⁊ adinuaꝛi opera poteſt ſi opꝰ fuerit.In hiis
ergo omnibus generibuſ iniuriaꝛum dominꝰ
docet pacientiſſimum ⁊ miſericordiſſimuʒ ⁊
ad pura peꝛferẽda paratiſſimum ammuʒ xpᷣi
anorum éë oporter. ꝓpter ſpem r̃tributõnis
et᷑ne. Sʒ quoniam paꝝ eſt non nocer̃ mſi eti
am pꝛeſtet bũficium quantumipoterit conſe
quenter adiungit dominns ⁊ dicit.Omnium
petẽti te tribue. Quaſi diceret. Ita öbes ẽẽ
paciens ĩ aduerſis propꝛiis: ſʒ ⁊ compaciens
glienis. Mon dicit quid ribuendum: g ñ ſp
4

. biſai⸗
. de paciẽtia ⁊ largitate ciꝛca pxĩoſ exhibenda eur lii en
L er Aug ,A ver
p res ẽ danda.ſꝑ tñ dandũ ẽ ſaltẽ bonũ fſpõ tuũ ne aueꝛtaꝛis.dao genera beneficij eum D enentril ſeide
ſuũ. Qui ergo ĩ neceſſitate ſua petit a te ꝛcẽ cõ plectitur uel cum beniuole damus. uel cum v en cie⸗ abofui
poralẽ uel ſpũalẽ da ei donũ uel vbũ.Si enĩ reddituro commodamus.⁊ ad utraq; paꝛati ippen eſeam.
ꝛatõnabilit᷑ petit:tribuẽdũ ẽ donũ ꝙ petituł eſſe öbemus. In utꝛoq; enim genere elemo imico nt culo iſe
de pᷣcepto cũ in extrema neceſſitate poſitꝰ oĩ ſine dato ſcilicet.⁊ mutuo tenemur oĩpoten le atu ſealigen e
no ĩdiget dareq; poſſis.uel de conſlio cum ti egẽti ſubuenire etiã inimico ſi peꝛfecti ſu nni i aniu en
petẽs alit᷑ tranſue põt ⁊ ẽ elemoſyna cõpo mus. ſi impeꝛfecti nõ niſi ĩ ſumma neceſſita non 4 aien
ralis.Et ſi deeſt tibi facultas.da affectum ⁊ te eſſe uiöꝛimus. Unde Cꝛiſoſtomus. Si mi inicox zpoteſt un
bond uolũtafẽ:bõnũ rnſum ⁊ ornoõnem. Si ſericordiam poſtulamuz quod poſſumꝰ laꝛgi Chus pono afonune⸗
aũt irꝛationabiliter petit.dandũ eſt vbũ do amuꝛ. ut ipſi id quod a ðo petimus precedẽ ONane) zneralite
cẽdo eũ de irrationabilitate ſue petitõis ⁊ ðᷣ te merito facilius impetrare poſſumus. Ue igradan nqu⸗
cauſa tuſte negatõis.ut nõ eum ĩnanẽ dimit rum ſi eos ꝗ nos petunt deſpitiamus:qua fi timen n ef hon
tas. ? ̊ doctꝛia ẽ ꝑs ⁊ opus iuſticie ? elemo ducia deum nobis quõ petimus preſtare cre tibus doſi o ſonet
ſyna ſpũalis.Et ſi iſte non accipit id ꝙ petit dimus. Jubemur enim ꝑ omnia ꝛeligionem 1ideo circa hec⸗ n
melius tñ ſcilicet correctionem accipit. Ita pietatis ac fidei cuſtodiꝛe. ut neceſſuatẽ tri deteninnte Kn
omni petenti te dabis quamuis non ſemꝑ id bulatiõis alterius quaſi pꝛopriam compute eſ magis gehlunn
quod petit dabiſ.Uñ omni petenti inquit nõ mus.nec pluris facultatem quam fr̃em faci acllectonean en
emn 4

omnia petenti. ut des quõ dare honeſte ⁊ in
ſte potes. Ubi Ambroſius. Non minꝰ eſt cri

amus.expectantes me:cedem ꝛeteibutionis
eterne. Pec Cꝛiſoſto. &t non ſolum ð elemo

minis habẽti tollere qᷓ; cũ poſſis ⁊ habũdanſ ſynis hoc ĩtelligẽdum eſt ſed ⁊ ð pecunia q̃ ir afelior t.n
ſis ĩdigentibus önegare.Eſurientis panis eſt nunqu õficit id eſt ð ſapientia ⁊ doctrina q mna isnii ltc
quem tu tines uiduaꝛum idumentum quo non eſt petenti deneganda: quoniam auarũ lunte uin Gntis dlir
tu ꝛecludis.miſeroꝝ redemptõ ⁊ abſolutio ẽ dedignatur poſſeſſoꝛem ⁊ in alios tranſlata ienfcr lens.
pecunia quam tu in terra fodiſ. Tot eꝛgo bo creſcit ⁊ magis ditat auctorem. Ergo peten hion ve ni oleen
na ſcias te ĩuadere quot bona poſſes preſta ti eam pro ðdᷣo diſtꝛibuas ⁊ uolẽti eam mutu ier 1c minus .oe
re.Quia ut dicit Cꝛiſo.diuitie noſtꝛe non ſt᷑ ari a te ut alios doceat ne auertaris.gꝗa quõ Eͤrk e ieſeen
ſed di omnes eiĩ diſpẽſateꝛes diuieiaꝛuʒ ſuaꝝ alios pꝛeter te docebit. tibi reddũet a deo cũ aſbeneſt ecun
nos uoluit eſſe nõ dnos. da ergo ⁊ tribue nõ fenore młto. Utraq; gQ pecunia. ſcilicet coꝛ in n biseſne

uende. Uẽdir ꝗ multas preces expectat. uẽ
dit ꝗ beneficiu ꝓcraſtinat. uẽdit ꝗ pauperi ĩ
pꝛoperat.uendit ꝗ tꝛiſti uultu donat nendit

poralis ⁊ ſpiritualis eſt commodanda.ſʒ ma
terialis ſine vſura ſpiritualis cum vſura.De
inde ſequitur. Et qui aufeꝛt tibi que tua ſũt

eun nododbitot voſbi.
bereſgcene eſt dllections
10 ,ttceo ſem tenemun

ꝗ uiciſſitudinẽ expectat. Paupꝑ tñ ⁊ nihil ha ſiue pecuniam ſiue ꝛem aliã. ne repetas ſcili iräadbonn gatien ge
bens non tenet᷑ ad donũ muneris a manu ſʒ cet in iudicio ac cum lite ? contentione. ſen men eorum Noc
ad donum compaſſionis a corde conſolarõis Non enim licet alicui rem in iudicio z epe Gcondarman guse
ĩ ore ſubuẽtionis ĩ opere tenetuꝛ pꝛo loco.⁊ tere turbato animo ⁊ ex iꝛa ⁊ commotõe, ac e reredde gene
tꝑe. Un gloſa. Si deeſt facultas. da obſeꝗ ꝑ inoꝛdinatum affectum uindicte pocius qᷓ; ligenons an rnni
um.ꝑł affectum: uel uerbum. Dec ſt᷑ illa quat᷑ ad emẽdam ðlinquentis.uł ex auaꝛitia qua n ſei ecioneſhecit
tuox ꝗᷓ obtulit magdalena xpᷣo.iſ lachiymnas magis uult cum iactura pꝛoximi bñ ſe habe Monegtms ad dligenann
cõpaſſionis.capillos ſubuẽtionis.oſculũ ob re. Et quia docuit dominus imuriam ifeꝛen Nreceptiſed perfection
ſecutõis. unguẽtũ cõſolationis. Et eodẽ mo tibus non eſſe ꝛeſiſtendum., ſed plura per leptun ovonnes ſpe
do itelligendum eſt ꝙ ſubdit᷑ (Et uolẽti mu feꝛenda eſſe paꝛatuʒ conſequenter docet in hoceſ poſſbil ee
tuaꝛiideſt mutuum accigs a te (ne anerta iuꝛiã infeꝛentibus impendendum eſſe carita hecialter afſci 4 ini
ris ab eo)ſ.nõ mutuando: uel mutuuʒz difſfe tis affectum ſimul. et effectum. Quia enim nerſ guannneſt on
rendo:ł᷑ diminuendo. Mutua ſibi ſi petit ra opeꝛa iuſticie infructuoſa ſunt ſine caꝛitate eneiat benef a
tõnabiliteꝛ: uel rationem re ode ſi petit irra ideo addit de caꝛitatis ꝑfectione. ⁊ dat ĩtel clein inn en
a mertu.⸗ CG. vitev õabiliter Da mutuum hilariteꝛ. hbilarem eĩ lectum pꝛecepti de dilectione pꝛoximi.ĩ quo homimed ne
datoꝛẽ diligit deus:⁊ ex caritate puꝛanihil erꝛabant iudei.x hoc enim quod pꝛeceptũ oed eiglcönun
inde ſperans ł recipiẽs ultra ſortem. nec ſer eſt in lege.Diliges proximnz tnum ſicut te dcnnnaſnemm ſt
uiciũ nec quodennque commodũ: ita quod ipſum ⁊ iternm ibidem dicit᷑ diliges amicũ W t
propter iſtam ſpẽ non debet mutuum fieri. tuum aꝛguebant a contꝛaꝛio ſẽſu quod ðbe lehenn

licʒ a ðᷣo poſſit inde meꝛceſ ſperari.A mia te
non aueꝛtas.nec in homine ſpem meꝛcedis
figas:ſed ĩ deo qui cũ multo fenore tibi ꝛed
det.quod illo iubente facis.Unñ Auguſtinus
Nec pꝛopteꝛea uoluntatem alienes ab eo

bant odue inimicũ ſed hoc eſt falſugʒ qꝛ om
nis homo ex caritate diligẽdus eſt inquãtũ
ad imaginem dei ẽ. ⁊ capar ipſius per cogni
tionem ⁊ amoreʒz. dicit ergo(Audiſtis quia
dictum eſt in lege.diliges proximum tuuũ)⁊

petit quaſñi nihil receptuꝛus a deo cũ rem ꝗ affeetu ſic ligat omnes.⁊ effeciu ſic ligaĩ ꝑ alie arer
datuꝛ mutuo ille ꝗ accepit: exoluat ꝗa cuʒ fectos pꝛo loco ⁊ tempore(⁊ oderis inimicũ met)e Kül
id ex precepto dei facis apud illum qui h̃̊ iu Nuum ſed hoc ultimũ non eſt ſcꝛiptum in le Ubhher

bet ĩſtuctuoſum eſſe non poteſt.Pec Augu.
Dicẽs eigo omi petenti tribue ⁊ uolenti mu

ge. ſed eſt tꝛaditio ſcꝛibarum qui hoc adde
bant ⁊ ex alijs ſcꝛiptis ibidem ut dictũ ẽ col

1

8

S £$ .z-n e ere 5 ,α

n? in alios ranſlans
nctorem Ergo peten
8 uolẽti eam mutu
ne auertaris, ga qud
ibireddet a deo cü
ecunia, ſcilicet coꝛ
commodanda. 6 ma
nalis cum vfura. De
feꝛt tibi que tua ſüt
Aliä, ne repetas ſcili

lite 2 contemione.

rem in indicio ꝛepe
tna 1 commotöe, ac
n uindicte pocins i
ault ex auatitia quas
a pꝛoximt bñ ſe habe
ninus im uriam ifeꝛen
ndum. ſed plura per
ronſequenter docet in
endendum eſſe carita
flectum. Quia enim
oſa ſunt ſine caritateé
gfectione. dat itel
ctione proximi d qu⸗
enim quod mecepin
rimnz tuum ſicut te
rdiet aliges ni
mario ſeſn guo
boc eſt fent ſi
iligedus eſt n
r loſius e⸗ r
ſſti⸗
ct ergo Auc e ie
um
liges onn ſelguig
es,d e⸗ inimici
porel tun inle
ü noneſt l⸗ 9ode
nbarunu zecl
is tbicen l

„8

Pꝛime partis

ligebant. Uel ſi alicubi ſcriptum dicat.tunc
ſecundum Auguſtinum.non uox iubentiſ iu
ſto accipienda eſt ſed peꝛmittentis infamo.
Ego autem dico uobis (Diligite)).ſ. affectu
inimicos ueſtros )homines ſcilicet non ui
cia. natuꝛam nõ culpam. Quia ſecundũ Au
guſtinum ſic diligendi ſunt homines. ut eo
rum non diligantur errores.Diligere öbemꝰ
inimicos.bona gꝛatie ⁊ gloꝛie eis optando.
ꝗqbus homo nõ poteſt uti male alia uero bo
na. ſ.natuze vel foꝛtune. nõ ſunt eis optanda
niſi quadam geneꝛalitate ĩiquantum. ualent
ad ſalutem eorum quod ſoli de o eſt notũ qr
talibus bonis poteſt homo bene uti. uł male
2 ideo circa hec non eſt aliquid petendum
deteꝛminate.Et nota quod dutigere amicuzʒz
eſt magis debitum. ⁊ non excludit dominus
a dilectione amicorum mercedem. ſed innu
it minoꝛem. quia ceteꝛis paribus dilectio ini
micorum eſt magiſ meꝛitoria quam amicoꝝ
quia difficilior.⁊ cuz maioꝛi conatu bõe uo
luntatis.quia puꝛior.⁊ ex motu gratie non
natuꝛe inclinantis.quia liberalior nõ ex de
bito meꝛiti pꝛecedentis.Et quia non ſufficit
diligere corde niſ dilectio probetur operis
exhibitione.ad minus loco ⁊ tempore: ſub
diti(benefacite).ſ.effectu (hiis qui oderũt
nos Jin hiis que ſpectant ad eoꝛum ſaluteʒ.
eam modo ðpᷣbito ⁊ poſſibili procurando qr
benefaceꝛe eſt dilectionis effectus ⁊ exhibi
tio. t ideo ſicut tenemur diligeꝛe ini micos
q̃ntũ ad bona gracie głe ita tenemur ĩ ef
fectu ſalutem eorum procurare. Inimicꝰ eꝛ
go quo ad naturam qua eſt proximus.de ne
ceſſitate precepti eſt generali dilectione di
ligendus.qua dicituꝛ diliges pꝛeximum tu
um. ſed dilectione ſpeciali. ut ſpecialiter ꝗs
moueatuꝛ ad diligendum inimicum non: eſt
precepti ſed perfectionis. Non enim eſt pꝛe
ceptum ad omnes ſpecialiter affici quia nec
ho c eſt poſſibile.⁊ ideo nec eſt pꝛeceptum
ſpecialiter aff ci ad inimicum: ſed generali
fer in quantum eſt homo proximns.Et quia
exteꝛioꝛa beneficia pꝛopoꝛtionãtur interiori
dilectioni. ſigna generalis dilectõis ut aliqð
bonum faceꝛe toti cõmunitati uel orare pꝛo
toto populo in comuni iſta exhbibere inimi
is cum a b hiis que ſunt generaliteꝛ exhibẽ
da nõ debeant excludi:eſt de neceſſitate pꝛe
cepti.qr ſi ab hiis intenderet homo eos ex
cluðere. iam geneꝛaliter dilectio non ferret
ĩmo magiſ odiũ oſtẽdeꝛet᷑.Et qr ex tpᷣe extre
me ne ceſſitatis obligatuꝛ homo omni homi
ni in tali neceſſit ate exiſtenti:iðᷣo etiã inimi
co(niſi ex hoc öteꝛior fieꝛet ? fidem impu
gnaꝛet) debet in tali neceſſitate beneficium
exhibeꝛi. beneficia uero que ſunt ſigna dile
re extra caſum neceſſitatis.ſed hoc eſt pfec
tion.s. Dilectio ergo alia interior alia exte

. *

tionis ſpecialia non tenetur inimico exbibe

Caplʒ.xxxv.

ꝛior. dilectòne inteꝛioꝛi ⁊ perfectione ſuffici
entie.quilibet etiam imper ſectus tenet᷑ quẽ
libet etiam inimicum diligere. dilectione ãt
exteꝛioꝛi.id eſt benefici exhibitione ⁊ per
fectione ſupererrogationis tenetur tantum
perfectus hoc facere: imperfectuſ enĩ tenet
inimico rancorem odu dimitere ⁊ bonũ op
taꝛe.ſiue petierit ueniam ſiue non ⁊ ſi petie
rit ueniam tenetur ei colloqui ⁊ dicere aue.
ſed non tenetur beneficia temporalia mini
ſtꝛare. Deꝛfectus autem tenetur etiam pꝛe
ſidia temporalia conferꝛe ⁊ neceſſaꝛia mini
ſtꝛaꝛe:ſiue ab eo ueniam petierit ſiue non.
Quod ſi inimicum a communione noſtra ſe
peramus.eo ipſo ei benefacimus:dum illud
hoc fine facimuſ ut eum ab eꝝꝛore reuocemꝰ
Unde gloſa. Benefacite miniſtꝛando cibum
mentis id eſt inſtructionem uel coꝛectionẽ
uel corporis.omnia enim in eccleſia.etiã ex
comunicatio:eo ſpectant ut fꝛatres ⁊ amici
fiãt.Et quia eſt quoddam beneficium ad fa
lutem peꝛtinens.quod a quolibet quantum
cunq; pauper̃ poteſt exhibeꝛi. ſcilicet orare
ꝓ animaꝛum ſalute:ideo ſubiũgit. GBũdicite
ſcilies bona gratie ⁊ glorie in pꝛecando ma
ledicentibus uobis retꝛo defrahendo uł aꝑ
te blaſphemãdo(⁊ oꝛate)det᷑a bona optãdo
⁊ deſi öpꝛecãdo( ꝓ ꝑſequẽtibꝰ⁊ calũniãtibꝰ
uos)falſum crimen uobis imponẽdo. Huiuſ
exemplum dedit dominus ĩ cruce ſuſpenſus
⁊2 ſtephanus lapidatus ⁊ dauid a ſemeii ma
ledictus. Ubi notat quod tꝛiplex ẽ iniuria.
.ſ.coꝛ dis q̃ ꝛãcor uel odiũ dr̃.oꝛis qᷓ ötractio
uel maledictio oꝑis.ſ.leſio manuał. PHiis igr
generibus tria dominus apponu ̃media.cõ
tra pꝛimum diligite inimicos ueſtꝛos contꝛa
ſecundum bñdicite maledicẽtibus uobis.⁊
orate ꝓ peꝛſequẽtibus ⁊ calũniantibuſ uoſ.
cõtra teꝛtium bñifacite hiis qui oderũt uos.
Unde gloſa. Contra eccleſiam tꝛibꝰ modis
pugnatur.odio uerbis.⁊ cꝛuciatu coꝛpoꝛis.
econtꝛa eccleſia diligit. orat ? benefacit.
Gi g uolumPeẽ ꝑfecti öbemuſiuriãtibuſ no
bis bñficiũ dar̃ cordis ipᷣos diligẽdo bñficiũ
oris.ꝓ eis orãdo ⁊ bñũ;ficiũ opis ipᷣis bñfaciẽ
do.Et qꝛ magnũ ðᷣdit pᷣcepta pᷣclaꝝ ſubdit pᷣ
miũ Ita ĩꝗt diligite.bñnñfacite.orate ꝓ ĩimiciſ
uris(ut ſitis filij p̃is ur̃i altiſſimi ꝗ ĩ cel ẽ )
filii ĩquã ꝑ bonitatis imitationem ꝑ gr̃e ad
optõem ꝑ educatõz per heꝛeditatis adoptẽzʒz
Ut ſic eſtis filij dei ꝑ naturã ⁊ creatõem.ſic
etiam ſitis filij eius peꝛ gratid ⁊ imitationes
in eo quod ẽ ei proprium. nam pꝛopriuʒz eſt
ei miſereri ⁊ eſſe hñũficum. Unde beda. Nul
la maior poteſt eẽ merces quam filios hoĩzʒ
teꝛꝛigenas effici filios altiſſimi ꝗ in celis ẽ.
Nos em̃ poteſtate accepta eff cimur fulii dᷣi
iq;tũ ea q̃ ab eo pcipiũt᷑ iplemꝰ.Et ſubiũgit
( ſolẽ ſuuʒ facit oriri ſuꝑ bonos ⁊ maloſ ⁊

pꝓluit ſuꝑ iuſtos ⁊ iiuſtos ac gtos æ igꝛatos)

Prae α6 5

49%
X

2 6

C?PS

De paciẽtia c largitate circa ꝓximos.

Et non ſolum amicis.ſeð etiam inimicis bñ
facit. Sic enĩ inimicos nutꝛit ut amicos. ac
hos ⁊ illos ſui ſoliſ ſpledor̃᷑ illummatx ⁊ ſuaꝝ
pluuiaꝛum inundatõẽ fecundat ⁊ beneficia
cẽ munia ñ ſubtꝛa hit etiam malis hoĩbus ꝗ
tñ ei ĩq;tũ ĩ eis ẽ inimicant᷑.ſed ꝓ ſua miſeri
coꝛdia ĩdiſcꝛete omnibus uite preſentis beũ
ficia laꝛgit᷑. Ubi PHieronymus. Noli negaꝛe
ꝙ deꝰnuili negat qᷓ;uis ſit blaſphemꝰ? ⁊ ĩpiꝰ.
Sine diſtictãe omnibꝰ tribuamus.non que
ꝛentes cui ſed q̃re demꝰ. Ut autẽ dictum eſt
ſupꝛa orare geneꝛaliter ꝓ inimicĩs eis beñ
dicere.ꝓ quãto i geneꝛalitate ppli ĩicludunt
eſt preceptum ſicut ꝙ ĩ generali dilectõe di
ligantur.ſed i ſpeciali iſta facer̃ non eſt pre
ceptum ſʒ perfectionis.Et ſciẽdum ꝙ Criſo
ſtomus ponit nouem gꝛadus ſecũdum acceſ
ſum ad ꝑfectionem mandati huius. Uñ ait.
Vlidiſti nempe quantis ad ꝑfectõm gradibꝰ
aſcẽdit.⁊ quẽadmodum nos ĩ ipſum uerita
tis cacumen ſtatuit ⁊ paulatĩ ĩ ipſum celum
ꝛeducit. Prius gradus eſt.nequaq; ad ledẽ
dum porem uenire. Secudus ut non ampliꝰ

feꝛat qᷓ; ꝙ a ledẽte ſuſtinuit. Tertius ne le

ſus faciat illa q̃ paſſus ẽ ſed quieſcat. Quar
tus ut etiam pᷣbeat ſeipſum ad iniuꝛiaz ſuſti
nẽdam. Quintus ut etiam ad maiora ſe pſᷣbe
at qᷓ; uult ẽẽ qui fecit. Sextus nõ odiſſe euʒ
a quo iſta ppetit. Septimus etiam diligeꝛe
ledẽtem. Octauus bñᷣficijs eum libẽteꝛ affi
cere. Nonus etiam deum ꝓ aduerſario ðpfe
car i Perſpexiſti celſitudinem phie ⁊ idcirco
tã claro digna eſt pꝛemio.qr tam magno eſt
ſubiecta pᷣcepto. Nam ⁊ pᷣmiũ illi tale ꝓpõit.
q̃le pꝛiorum oĩno nulli.ut.ſ.fierent.ſiles ði ꝓ
ut tñ hominibus id eẽ poſſibile eſt. Igif be
nefaciẽdũ eſt oibus qꝛ ut dicit Seneca. Ne
mo ñ cũ alteri prodeſt.ſibi ꝓfuit.Quia vo ꝑ
fectio dilectõis ultra dilectionem inimicorũ
ñ poteſt ꝓcedere ideo poſtq; precepit inimi
cos diligeꝛe conſeq̃nter ſubiungit.E ſtote er
go uos ꝑfecti.ſicut ⁊ pateꝛ celeſtis peꝛfectuſ
eſt quẽ ẽ lex amoris ↄſeꝛuãdo.ut q̃ratis etiã
ini micis ꝓdeſſe ꝙ öum facere manifeſtum ẽ
ꝗ beneficia laꝛgituꝛ etiam malis hominibuſ
ſic ꝙ ꝓpteꝛ eorum maliciam ñ ðſerit benefa
ciẽtiaʒ circa ipſos.ita nec uos cuca ĩimicos
ram ſᷣm ꝛiſoſtomũ.ſicut filij caꝛnaleſ ſimi
lat patres ĩ aliquo corporis ſigno ita filij ſpũ
aleſ deũ ĩ ſanctitate ⁊ nihil nos ðᷣo ita aſſimi
lat ſicut ſĩiuſta faciẽtibus ignoſcere.⁊ ꝓ eis
orare.Et arguit hoc exẽplo publicanoꝝ ⁊ ĩ
fiðᷣlium ꝗ ſuos amicos diligunt ⁊ eis benefa
ciunt.Si ergo ſupra ipſos mercedẽ beatitu
dĩs nolumus habere debemus plus pꝓp öum
facẽ dilectõz ẽt ad ĩimicos extedẽdo ( Bi ei
diligitis ĩquit tm̃ eos Suoe diligũt qᷓ; meꝛce
dẽ habebitis:?) hac.ſ. cã a dᷣo ĩ eterna uita
Quaſi diceret nullã ð hijs.n.dici põt recepi
ſtis mercedẽ ueſtrã.Talis nãq; dilectio ẽ nã

exhibenda.

lios.⁊ ñ ꝓcedit ð caritate q̃ ⁊ extẽdit ad oẽs
hoies.⁊ idᷣo ñ ẽ meritoria. Sʒ tamen hec oʒz
facere ⁊ illa ñ obmittere.Diligere .n.diligẽ
tes ẽ nature diligere nõ diligẽtes ẽ.gr̃e no di
ligere diligentes ẽ ꝑuerſitatis maxie: nõ dili
gere non diligentes ẽ iꝑfectõis hůane. (¶ Et
ſi ſalutaueꝛitis fres ur̃os tm) ꝗ aliq̃̊ afſitate
iũcti ſt᷑ uobis.i.ſalutẽ eis optaueritis: ac ca
ritatis ⁊ dilectõis affectũ eis oſtẽderitisꝗd
ãplius:?).ſ.qᷓ;tu ad ꝑfectõʒ facietis ( Et ſi bñ

feceritis tm̃ hijs ꝗ uobis bnjfaciunt ) eſt ö

biti natuꝛalis ex aceeꝑto beneficõ (q uobis
eſt gr̃a)id eſt ꝙ meritu gr̃e apð deũn. Quaſi
dic èt nullũ(Iiã publicai ⁊ ethnici)i.pctor̃ſ
7 gẽtiles H̊ faciut publicani ꝗ publica uecti
galia exigũt.a publio rege romanoꝝ nomen
tꝛaxiſſe dicũt᷑ et hnici vo ab ethnos grece ꝙ;
gẽs latine ẽ uocant ꝗ tales ſt᷑ ut fueꝛũᷣt geĩ
ti.ſ.ſub pcõ.(Et ſi mutuũ ðᷣdeꝛit᷑ hijs a ꝗbꝰ
ſpeꝛat ꝛeciꝑe.q̃ gẽ̃a uobis ſczʒ apud ðũ Qua
ſi diceret nulla. Nã ut dicit gloſa ex hoc ſo
lo ꝙ ſperat᷑ ̃ cipeꝛe nõ ꝓ deo dat᷑. Uñ ð tali
be dici põt r̃ceperũt meꝛcedẽ ſuã.qr ſpe ̃tri
butõis humane mutuã(( Nam ⁊ pctores) ꝗ
gratiam ði ñ hñt(pctoꝛibuſ fenerãt)i.mutu
um dãt(ut equalia )nõ ultra ſoꝛtem ¶recipi
ant)Ex quo pz ꝙ plꝰquam pctoꝛes ſũt ꝗ mu
tuant.ut cũ nſura r̃cipiãt: Quaſi dicerzʒ ſecũ

dum Sedam. Si tales inter ſe natura duce

norũt eẽ bũfici.quãto uobis gradus ꝓfeſſio
nis eximior neceſſe ẽ: ut cura vtutis ſit ube
rioꝛ.quatenus etiam non amantes caꝛitatis.
ſinu amplectamini. Unõ ⁊ Criſoſtomꝰ. Quo
niam igituꝛ digni ſupplitio ſumus ꝗ cuʒ as
ſiłitudinẽ dei uitam noſtram ĩformaꝛe iube
mur forſitan ne gentilibus ꝗdẽ iuenimuan eq̃̊
les.Et iterum. Sʒ ſi nos ĩ hijs nec publica
nis. nec gẽtilibus meliores efficimur. nonne
lugẽdi ⁊? plangẽdi ſumus. Quinimmo ĩ tãtũ
longe ſumus a diligẽdis ĩimicis. ut nec ami
cis ꝗdẽ caꝛitatis uicẽ redda mus. ſed eõꝛio
odio habeamꝰ ẽt diligẽteſ ĩ qꝰ ñſolũ gẽtilibꝰ
⁊ publicãis neq̃ ̊ᷓ diffleꝛimus:ſʒ młto ẽt infe
rioꝛes exiſtimus. xpᷣs ẽt ñſolũ uult nos igno
ſcere deliquẽtibꝰ ſʒ ut ẽt amemus eos ⁊ oꝛe
mus pro ipſis. Nam ſi tantummodo ñ ledas
eum qui te leſit.aueꝛtis te tamen ab eo nec
libenteꝛ eum uideas:manet ſine dubio uul
nus in pectore. ⁊ doloꝛ augeſcit in corde.
Nunquid tu ita uis tibi propicium fieꝛi deũ.
ut non te quidem ledat aueꝛtat ſe tamẽ abs
te.⁊ peccatoꝛum tuorum memoriaʒz teneat.
⁊? uidere te nolit. Igituꝛ qualem uis erga.
te eſſe deum eum delictoꝛum ueniaʒ poſcis
talem te ex hibeꝛe debes his qui delinque
runt in te. Pec Criſoſtomus. Intellige quòð
quanado iſta fiunt ex naturali affectõe.qᷓ po
teſt procedere ex cauſa utili aut delectabilia
⁊ ex cauſa honeſti.? per habitum moralis
amicicie ſic ñ ſi merioia nite et᷑ne Gs cuz

esdligere oMniun
nlbns hereſtgge ten⸗
gere ebenis or gner⸗
ſiſocums Se
girgettt Ju luig ee
,enbardͦs unane Hjon
oncts boni mineum.
Eco un mir dlob to/
Vrce Zug.Aui amcüpe
betamat non amicum coun
onun ktideode guond
iupre öcllgum e
Gna Bingroſalem o
Onener Wnunc gens an
Molichur icnoddicn
Acſenmn Krnenm g
oNino mirruur
Phl erindedend pen
ſeing ſuanen preienin
Uycev beinaraus, ſio
leuotabſg emiiin
erus gmnaror onium n
Pee be leman
Nbloninugeig bfffcti
Nafici pocllo olnd
2mariſce celeſts ſen
numengimn eenigt
ſeoenlldheeſtte
i ſelen eieiſtin
timi critatennin E
ſergnſmann

eue ſuc g, ſpe im
mn ? octores) g
ulfenerit)i. ninn
ra ſottem (recipi
pckoꝛes ſut g mu
QAuaſt dicerz ſecu
r ſe natura duce
ſs gradus pfeſſio
ra vrutis ſit ube
mantes caꝛitatis.
Criſoſtom. Quo
ſumus g cuz ad
im iformaꝛe inde
gde inenimm eij
bijs nec publica
9 efficimur. nonne
,Quinimmoi tuti
nieid⸗u Zn
wus. ſel eñ⸗
. 9s flot geiilw
us:ſz imnlto et ine
hlü uult nos igno

e
memus eos 1
do n ledas

Pꝛime partis

iſta ꝓpcedũt ex habitu caritatis tũc ſũt meri
toria.ac pᷣncipium ⁊ ratõ merendi ad deuʒz qᷓ
ſola diuidit inter filios regni ⁊ ꝑditõis .Diuli
gere eĩ ꝓpter amorem reciprocũ nature ẽ ðᷣ
bitum.diligere propter beneficium acceptũ
uel ſpeꝛatum ẽ mercẽnaꝛium. Diliger̃ ꝓpteꝛ
mutue familiaritatis oblectamentum. ẽ ma
lum. ODiligere propteꝛ peccati ↄſẽſum.ẽ ma
lignum. Diligere ꝑꝑ opus bonum ẽ gꝛatuitũ

Qui enim diligit ꝓximum.aut quia bonꝰ ẽ.

aut ut bonus ſit.aut quia eiuſdem coꝛporis
membꝛa ⁊? eiuſdem patꝛis filij ſummus dili
gere dicituꝛ. talis enim amor ſpiritualis ẽ z
ideo indeficiens. Caꝛnalis eniz amor cito di
labitur.ſicut ⁊ ipſa caro quali unolicet amo
re publicãi ⁊ et hnici ſe inuiceʒz diligũt. in ꝗ
bus eſt natura ſine gra ⁊ tm̃ diligẽtes ſe dili
gunt. ſtatim enim ut ſe ab alis non diligi in
relligunt ipſi quoq; alios non diligunt. os
oẽs diligere. om nium ſalutem quereꝛe om
nibns benefacere ⁊ caritatis affectum oſten

deꝛe debemus non queꝛentes. cui ſed quaꝛe

iſta faciamus. Sic eĩ augetuꝛ amor ⁊ cõcoꝛ
dia creſcit. Iſta itaq; debent fieri nõ in ſpe
retributõis humane ſʒ diuine. Sicut eĩ deꝰ
eſt omnis boni principium ſic uult ẽe ⁊ finis
Ego ſum inquit alꝑha ⁊ o pᷣncipium ⁊ finis.
Unde Aug. Qui amicũ ꝑpꝑ commodum qõli
bet amat non amicum cõuincit amaꝛe. ſʒ 2
modum. &t ideo de* quo nihil ẽ ma iłaut me
lius ppter qð diligatuꝛ ꝑꝑ ſeipſuʒ ꝑfecte dili
gituꝛ. Si uero ſaltem pꝛopteꝛ illa que pᷣſtat
amatur.non utiq; gratis amatuꝛ.qr iam illõ
pꝓꝑ ꝙ diligirur.ei quod dictu quoq; nephas
antefeꝛtur. Et iteꝛum. gratis deus ametur ut
opis quo illi miniſtratur pᷣcium ſic ee cũ illo
MNihu enim debemꝰ* ꝓ amoꝛe ieſu querer̃ ni
ſi eius ſuauem preſentiam. Dec Auguſtinuſ
Unde ⁊ beꝛnardus. Non ſine pᷣmio diligitur
deus ⁊ ſi abſq; pꝛemii intuitu ſit diligenduſ.
Uerus amator pᷣmium non querit.ſʒ meret
Pec Beꝛ. Amemus eꝛgo adueꝛſarios nr̃os ⁊
nihilominus eis bnficia pre ſtemus. ut ſimus
perfecti ꝓ modulo noſtro. ꝑfectõe gr̃e ſicut
⁊ pateꝛ noſter celeſtis ꝑfectus ẽ perfectione
nature quoniam ꝑfectus dominuſ bonos ⁊ p
fectos vult habere fideleſ ſimas iuteriʒ ꝑfec
ti ſaltem ꝑfec tõe ſufficientie.que ẽ ĩ dei ⁊ ꝑ.
ximi caritate.⁊ nitamur ad cumulũ ꝑfectõiſ
ſugerogatõiſ que eſt diligere nimicos ⁊ ora
re ꝓ eis ſicut fecit xpᷣs.Uñ Criſoſtomus.Nõ
tantum ledimuz ab iniꝗs qſi uocemur ab in
ſis.q;tum cũ per malitiam eoꝝ ↄſtantia bõi
tatis a ſuo ꝓpoſito victa receſſeꝛit.Ne igitur
odio habeas facientem tibi mala ⁊? ne male
dicas uexanti. ſed magis ama quaſi multoꝝ
tibi ↄſiiatorem bonorum teq; ad ãpliſſimuzʒz
honorem ledendo ducẽtem. Alioquĩ ⁊ labo
re ſuſtinniſti fructu autẽ pr uatuſ es ⁊ iactu
ram ꝗdem ferres mercedem auteʒ ꝑdes. Qð

Caplʒ. xxx vi.

certe extreme oĩiõ demencie ẽ ut aliq cũ ma
ioꝛa ꝑppeſſi ſunt nequaq; minora ſuſtineãt.⁊
quẽadmodũ inꝗeti fieꝛi iſta poſſibile ẽ. Uidi
ſti deũ hominem factum ⁊ eo uſq; pꝛo tua ðᷣ

ſcendẽtem ſalute tantaq; pꝛopter te eẽ ꝓpeſ

ſum ⁊ adhuc inquiris aut dubitas quẽadmo
dum impoſſibile ſit iniurias donare ↄſeruiſ.
Sed tu plurimu oĩno leſuſ es. Ueꝝ qd tale
perpeſſus es quale tuus immo omniũ domi
nus. Sin autem omnino nimis leſus es idcir
co maxime beneficium r̃fert nocẽti ut ⁊ tibi
ipſi clariorem facias coronam ⁊ fratreʒz a ꝑpi
culo gꝛauiſſimi lãguoris abſoluas. Pec Cꝛi

ſe 4 uns. . . Oratio.
mine ihu chriſte mitiſſie tociuſ hu
militatiſ ⁊ paciètie magiſter da mihi

ſeruorum tuorum ultimo ⁊ ſimplici-
ut me humiilẽ ⁊ alijs ĩferioꝛẽ ↄſtituẽs ab oĩ
bus contemni cupiam ⁊ conculcari.iniuꝛiã
q; in corpore uel rebus paciẽteꝛ ſuſtinẽs ani
mum par atum ad plura ſuſtinenda habeã.

ac omni petenti in coꝛporalibus ⁊ ſpirituali

bus propoſſe ſubueniam. Concede etiam ut
n ſolum amicos ſed ⁊ inimicos me corde or
uel opeꝛe peꝛſequentes.econtꝛa ualeam dili
geꝛe. eiſq; benefacer̃.? benedicere.ac ꝓ eis
oꝛaꝛe.vt iteꝛ filioſ ⁊ electos tuoſ meꝛear tua
FK numeraꝛi Amen.
de laude humana in bonis opibus non q́̊
renda Capitulum. xxxvi:

ter glorientuꝛ:qr ualde difficile eſt
ut in eis uana gloria totatiteꝛ eui
tetur. Unde ait (Attendite).i.diligenteꝛ cõ
ſiderate:⁊ attenti ac cauti eſtote ſciticet cõ
tra inſidias ſuperbie:qr etiam bomſ operibꝰ
inſidiatur. ut faciat ea periꝛzene iuſticiã ue
ſtꝛam )id eſt opeꝛa iuſticie.ſcilicet opera bo

Oſt hec magne peꝛfectõnis uerba
p docet ne de bonis operibus inani

na de genere quecũque fuerint illa: qꝛ om

nia cõtmentur ſub iuſticia generaliteꝛ dicta
(faciatis coram homimibus )eo ſcilicet fiũ(¶
vt videamini ab eis Jidem propteꝛ laudẽ hin
manam ⁊ fauorem mundi non pꝛopteꝛ gloꝛi
am dei nec pꝛopter edificationem pꝛoximi
alioquin (meꝛcedem non habebitis apud
deum)euius amore nõ feciſtis. Ille emiʒ ez
mercedem dare cuiꝰmandato mouet oꝑariꝰ
ł amor niſi g deꝰ ſiugularit᷑ ſit ĩ cã.nñ oꝑis mẽ
cedẽ.ſʒ fallacie ſuppliciũ apõ deũ hẽbut(¶ qꝛ
h ab hũano or̃ mercedẽ).ſ.leuẽ auꝛã fauo
ris r̃cipe uoluer̃t Ab hiis tũ dũtaxat accepe
ꝛũt a ꝗqbꝰeã cõcupierut.Ex quo ei intẽtõ fer
tuꝛ ad hoĩes.tm̃ ñ ẽ atiqd adðo iuſte expectã
duũ:qr ñ viꝰ ſʒ cã vtutis meꝛcedẽ hʒ apð den
Poc igit deputat eis ꝓ meꝛcede:c? amoꝛe
fecerũt.ſ.laus hũana quã q̃ſiert.Et ñ ſoluʒ
uera mercede ob pꝛaudò ĩtẽ tõez euacuantar
ſʒ ⁊ nihilominꝰꝓ iani głia(q̃ ſue pᷣcedat opꝰ
ſiue ſeq̃t.ſemꝑ moꝛtale pccqʒ ẽ) pena eterna

WWWWWWWWWWW

De laude humana ĩ bõis opibꝰ

merentur. Minuitur etiã ꝓbitas ↄſciĩe ex fa
me mercede. Unñ Boetius. Minuit ſe ꝓbita
tis ↄſcĩie ſecretũ quotiẽs oſtendẽdo gs fruc
tum recipit fame pᷣcium. Et io ut idẽ Boe
tius dicit.ſapiẽs bonũ ſuum ñ populari rũo
re.ſed ↄſcie vit ate metitur. Et cõſidera ꝙ(
ut ait Eri)non ſolũ oſtẽdi iubet ſed ⁊ ſtude
re latere. Neq;.n.ẽ equale non ſtudeꝛe appa
rere.Et ſtudere later̃. Der hoc tñ ñ ꝓbibẽt᷑
opera bona fieri corã hoĩbus ad di gloriazʒ ⁊
ꝓximi edificatõm qr hq̊ e bonũ ⁊ meritorium
apud vöum. Sʒ (ut dicit Gregoriꝰ.) Ualõ per
fectorũ ẽ ſic oſtẽſo oꝑe gloriam actoris qre
re.ut ð illata laude neſciat p̃uata exultatio
ne gaudefr̃ cũ ifirmi.qr ꝑfecte contemnẽdo
nõ ſuperant.reſtat neceſſe ẽ ut bonũ ꝙ oꝑã
tur abſcondãt.Deĩõ poſtq; generaliter iuſti
ciam nomĩauit nunc conſequẽter ꝑ ꝑtes ex
equit:⁊ ſpecialit᷑ ꝓhibet ĩ elemoſyna ⁊ or̃o
ne ac ieiumo uanam głam queri.qꝛ hec tria
pᷣcipue ↄſueuit inanis głia comitari. Vec ſt᷑

tꝛia ſatiſfactõis oꝑa. ſcʒ elemoſyna contra

peccaium ĩ ꝓxmu.or̃o 2 petm ĩ deũ ieiuniũ

otꝛa pctm ĩ ſemetipſum. Pec etia tꝛia us lẽét

3 res radices pctoꝝ. ſ. tria mala qͥ ĩ mun
do ſt.Elemoſyna em̃ ẽ iuſticia cõtꝛa cõcupi
ſcétiam oculeꝝ.or̃o cõtra ſuꝑbiam uite. ie
iunium cõtra ↄcupiſcẽtiam carnis.Ait eꝛgo
cu facis elemolynam )corpoꝛalẽ.ſ.ł ſpnᷣalẽ (¶
noli ante inba canere ſicut faciũt hypocꝛite
d ẽ noli eam facer̃ i manifeſtatõe: ⁊ uelle
inoteſcere ut glorieris ĩ laude tua ſẽ̃ apertũ
dat ſignum ꝗ canit tuba. Nõ ẽ ĩgrata ðo ele
moſyvna q̃ᷓ uidet᷑ ſʒ q̃ ideo fit ut uideat.Et qꝛ
tales pᷣncipaliter itẽduũt honorẽ uanuz ⁊ trã
ſitoriu.iõ amittũt uerum ⁊ eternũ. Unð ſeꝗ
tur(Am dico uobis receperũt mercedem ſu
am).ſ.gloꝛiã humanam qᷓ; qꝛebãt ꝓ dono ele
molyne:ſed pena expectat ꝓ mala ĩtentõe.
Ita ergo faciunt hypochrite.(¶ Te auteʒ fa
ciẽte elemoſvynam ꝙ eſt opus ð gener̃ bono
rum (neiciat ſiniſtra tua )⁊ itẽtio peruerſa
( ꝙ& faciat dextera tua) ⁊ ſtẽtio ſancta. Sini
ſtra ẽ appetitio ⁊ ölectatio laudis humane:
Lcõmodi terreni. dextera ãt intẽtio ĩplendi
pᷣcepta diuĩa.ſeu amõ dei ⁊ celeſtis premij.
C ſt ergo ſenſus.Non ſe imiſceat ĩtẽtõ alicu
ius prauitatis.dũ pᷣcepto ðᷣi impleꝛe ſatagis
Et exponit ꝙ dixit (neſciat) illõ ei neſcit᷑ qʒ
i abſoõdito ẽ. ⁊ iõ dicit.ut ſt elemoſyna tua
ĩ abſcondito ẽ.ſ.ſᷣm rationem ĩtentõis.⁊ ſi ñ
ſm ꝛõem operatõis(Sit ĩ abſcõdito ⁊ ſecre
to mẽtis did ẽ ĩ ipſa bona ↄſcientia q̃ huanis
mõſtrari ñ põt oculis: Sufficit tibi ad ꝓme
rẽdũ premiũ ꝗ ſolus ↄſcie ĩſpector ẽ ⁊ hoc ẽ
ꝙ ſubditur (Et pateꝛ tuꝰ)ſ.deꝰqꝗ ẽ p̃᷑ oim ꝑ
creatõem(⁊ iuſtoꝝ) ꝑ gre adoptõnẽ (ꝗ uidʒ
ĩ abſcõdito)qr ipſe ſolus uidet ĩtentionẽ cor
diũ (reddet cbihar retribuet bonis ſᷣm ĩtẽtõ
nẽ cordis hoibus abſconditam ⁊ occultam ⁊

—

non querenda.

ſi non ĩ pꝛeſenti tñ ĩ futuro.Non ergo ſi heè
ſciant homĩes formioandu ẽ ſed ſi hoc aĩio fi
ant ut fructus placẽdi hoĩbus ĩ eis expecte
tur ⁊ laus humana admiſceatur. In oi enim
ope nr̃o neſcit ſiniſtra ꝗd facit ðxteꝛa ſi non
amor̃ laudis humane:iſed amore dei ⁊ iuſti
cie id agamus. Et ideo ſiue ĩ ſynagogis .ſiue
uicis.⁊ plateis elemoſynam.uel aliud opuſ
bonũ ꝗs faciat ĩ abſcõdito tñ facit gcunq h̊ᷣ

faciẽs nõ ab hoĩbus.ſed a deo uideri deſyde

ꝛat. Et ↄtra vo ꝗ ĩ abicõdito facit ⁊ uiðꝛi cn
piẽs laudẽ ex boc ⁊ gloriã querit nõ ĩ ableõ
dito qdẽ facit: qm̃ abſconditũ ñ uult eſſe ꝙ
facit tãtũq; ei nalet ac ſi ĩ publico fieꝛet. Un
de Aꝛiſ. Poteſt eim aliquis coram homibuſ
elemoſinam faceꝛe.nec tamen ad hoc facer
ut eam hominum oculis oſtentet. ⁊ aliquis
non coꝛam hominibus faciens eo tamen om
mo faceꝛe:ut ſe id faciẽtẽ optet uideri. Pro
pteꝛ ꝙ non factũ ipſum.ſed uolũtatẽ aut co
rõat.aut pũit.nec finis oꝑis.ſʒ uolũtati ope
rantis meꝛcedẽ damnũ ue deceꝛint,. Non igi
tuꝛ tantummodo ðdiſſe elemoſynam:ſʒ quẽ
admodum oportet dediſſe uirtutis.eſt. Pec
Cri. Similiter i oratõne docet fugere nanã
gloꝛiam. ut non ores iĩ publico ad manifeſta
tõnem ut uidᷣaris ab hominibus ſicut faciũt
hypocrite.qni uii (uat dicit Criſ) non itenduᷣt
exaudiri:ſed uideri. Et quia intentionez ha
bent ꝑuerſam ideo damnoſam ſubdit ſeqlaʒ
ga recepeꝛũt mercedẽ ſuã ſcʒ landẽ tranto
riã.ſed randẽ recipiẽt penã eternã. Argumen
tũ habes ex q̊ ꝙᷓ cũ uana gloria ſit mortale

peccatum iõ omne opus ex uana gloꝛia fac

tum eſt mortale reputandũ.ꝗa pro ea pena
fligituꝛ eterna. Ita ergo facium hypocrite
(Bn gutem cum oraueris intra in cubiculũ
tuum).id eſt in locum ſecretum C. ⁊ clauſo
oſtio.)ne ueniat multitudo impediens. ele
natõnem mentis. ⁊ auertenſ te a propoſito(.
ora patrem tuum celeſtem in abſcondito )
Et eſt ſenſus ſecundum remigium. Suffici
at tibi ut ille ſolus nouerit tuam oratõnem
ꝗ omnium corda noueꝛit occulta.qr ipſe
eſt ĩſpector eꝛit exauditoꝛ.( Et pater ao
cuius honorem debes ĩtendere((ꝗ uidet in
abſcondito reddet tibi fructum oratõnis in
aperto.) Secundum LCꝛiſoſtomuʒ ꝗ ſic oꝛat
ſecreto ut ab hominibus abſconſe orare ui
deatur non ðum aſpicit ſed hoſĩes ⁊ idðᷣo qᷓ;tũ
ad ꝓpoſitum ſuum ĩ ſynagoga orat ac etiaʒ
ſic dupliciteꝛ laudatuꝛ.⁊ qꝛ orat.⁊ ꝗa abſcõ
ſe oꝛat uius autem oꝛantis mens ſolum aſ
picit deum quamuis ĩ ſynagoga oret.tamen
apud ſe ĩ ſec rero ur̃ orare.oꝛans eꝛgo nihil
nouum faciat qᷓ; aſpiciant hoĩeſ ł clamãdo: ł
pectꝰpcuciẽdo:ſ manꝰexpãdẽdo. Pec Criſ.
Ubi ſciendũ ꝙ duplex ẽ orõ. quedam publi
ca q̃ fit a miniſtris eccleſe.⁊ iſta ñ debʒ fie
2i ĩ occulto.ſed magiſũ publico ⁊ ĩ ecctia co

un tſſſun ,l d
nnuz leene
enliigenlum marna
et olte nti lonni fan /
Nltmrinitlonioct uul
lloſloeanan 4 hſtn
ſecteunt eum ſcur ato
Mlaleſe cdeſgnuͤch
ſeutslun) gin uch e⸗
ſcgenn. Doc uti d er
Gencklantatonincleaun
Acic dedrdefcwmnte d
Paiene ſ dddnn
olcmucrenuedee ſnd
rT egnocantiaude
noris oubaiſti pon
Ulaſnur noratione eoſi
gbluebergetles oln
cbanur vocibil ofon
in Dima guin oubiten
igeeitni tebiset ia
lieſſe ſetg liz cocis 1
bus Ufbo uefudds a
eſetſeechulniiti

41 AEH

n
ſact Anön en
gbert i abſz
tüiunl H
publccoſſener R
ug (Or am onidu
en an hoc face
ens eo lamen gi
optet uiden.. deo
d uolütate aut co
1s ,6 uolitati che
decenint, Non igi
noſynam. hz gue
uirtutis.eſt. Pec
cet fugere nani
co ad manffeſta
ibus ſut faciat
riſ)non itendut
imtentionez ba
mn ſubdit ſeqlaz
q3 landé trato
eierna. Argumen
oria ſit mortale
uana gloria ſac
.ga pro ea peng
faciunt bypocrſte
imrra in cubiculi
retum(.? dlanſo
do impegiens ,ele
nſte apropoſtol.
nin abſconcilo)
migiam. Buffiel
ttuam or atonem
Nculta. qr ihſe
ſe pater runs)
n

ctum oratoͦnis i

oſtomuz gfcin
abſconſe aren

erelq uiget in

Pꝛime partis.

ram popło.qꝛ pꝛo tota offert᷑ cõitate.⁊ popu

lus iĩ hoc cõfoꝛmare ſe debet miniſtris eccle
ſie. ipſum deum depᷣcando ſecũdũ modũ con
gruum ⁊ ſibi poſſibilẽ. Alia ẽ oro pᷣuata ⁊ ta
lis magis debet fieri ĩ ſecreto duplici öcauſa
una ẽ.ꝗa or̃o eſt eleuatio mentis i deuʒ mẽs
ꝗqutem cicius ⁊ melius eleuat᷑ in deũ quando
hõ ẽ ĩ ſecreto loco ⁊ a tumłto ſeperatus alia
ad euitationez uane głie que de facili iſur
git in publico. Oꝛare itaq; uolentibus ſal bꝛe
dat xpus cõſil ium ut intrent in cubicłum.ſ.
coꝛdis ſecretum et claudant oſtium.ſ.carna
les ſenſus per quos exterioꝛa impꝛobe ſe ige
runt ⁊ turbe fãtaſmatum oꝛãtibus obſtꝛepũt
ut ſic etiaʒ cl auſo oſtio mentis ⁊ colłctis ani
me viribꝰoꝛatio ſpii itał fiat in intimis coꝛdis
⁊ inde dirigat ad deum feruentiꝰvbi oꝛat pr
ĩ abſcondito qꝛ abſcõditum ẽ cubicłuʒ eſt ſe
creta coꝛdis intẽtio.Quantum eĩiʒ homo ↄtẽ
pnit ꝙ eſt extra ſe t antuz poteſt ſe recollige
re inira ſe.⁊ quantũ ſe recolligit intra ſe.tan
tum poteſt ſupꝛa ſe ad oꝛationem ⁊ ad dei 2
templatiõeʒ aſcendere. Deide circa oronẽ
excłdit gentilium erroꝛem dicens(.Oꝛantes
aut nolite młtũ loqui ſicut facit ethnici ꝗ
putant i młtiloquio et al titoquio.ac ſuauilo
quio ſuo exaudiri.et qð ipſi ita uerbis flecte
re queant deum ſicut oratoꝛ iudicẽ ¶ Scit eĩ
pateꝛ ueſteꝛ celeſtis quid opus ſit uobis anq;

petatis cum) quia audit preparationẽ cõdis

ſingulorum. Poc addit ad excludendũ iſtoꝝ
gentilium falſum intellectum ſecundum quẽ

aliquid deo notificatuꝛ de nouo.quia oĩa ſcit

ab eterno. Nõ ꝓhibet dominus in oꝛatõe mł
tiplicationem uerboꝝ ſimpliciter et abſolute
qr ⁊ ipe ꝑnoctauit ĩ oratõe ⁊ factus in agõia
pꝛolixius oꝛabat ſed pꝛohibet ne młtiloquio
utamuꝛ in oꝛatione eo fine ⁊ in ea intentione
Abeutebãt gẽtiles ydolatre qui triplici de câ

utebantur uocabuli orone ĩ multiloquio fac

ta. Dꝛima quia oꝛabãt demões ꝗ neſcuẽt ꝗd
illi peteꝛẽt niſi ueꝛbis et ſigno exteꝛioꝛi ĩſtruc

ti eſſẽt ſecꝛeta eiʒ coꝛdis humani penetꝛate ñ

ualent. Scõa qr putabant demonibus qĩ hõi
bus uerbis pꝑſuaſibilibus et multis ꝓſuadẽduũ
eſſe ⁊ ſic eos ad miſeꝛẽdũ puocari.Tertia qr
demones quos oꝛabat quadoq; abſetes eẽ pu

tabãat et ꝙ ꝑ talem oronem ꝛeuocaꝛi poſſent.

Iſta ſunt mala ⁊ ideo ab ofone fideliũ rᷣmo
uẽda.Similiteꝛ autẽ triplex eſt cauſa quare

nos utamuꝛ uocali oꝛatione. Prima ut obſe

quium oꝛis ſicut ⁊ coꝛdis ⁊ opeꝛis ðo impẽda

mus.triplex enim ſacꝛifitiuʒ deo debemus.ſ.

ſacrifitiũ coꝛdis.oris ⁊ opeꝛis.Secũda ut ad
memoꝛiam ꝛeuocemꝰꝙ peteꝛe debemus ⁊ ut
ipa uocał oro pigꝛitiam nr̃am excitet qꝛ ſi hõ
ſemper ĩſi ẽtio oraret ð facil i obdormiret.ob
luꝰ quid peteꝛet.Teꝛtia ut nocali orone ꝓxi
mus inſtruatuꝛ ⁊ ad cõſimile opus inuitetur
Ault aũt deꝰut oꝛemus ne qð ab eo nobᷣ dat

Lap. xxxvj.

uile habemus ſed eo ipſo amplius euzʒ adoꝛe
mꝰ. oſyderemꝰ⁊ ita amplius mereamur. Nec
ad deù oꝛãtes fruſtꝛa ſciẽti logꝗmur qr vᷣʒ Je
rony.nõ narꝛatoꝛes ſʒ ꝛogatores ſumꝰatiud ẽ
eĩ naꝛꝛare ignoꝛati.aliõ peter̃ ſciẽti.uñ ⁊ Cri
ſoſtomꝰdicit ꝙ opõtet oraꝛe.ut.ſ.deũ ũ doce
as ſed inflectas.ut familiaris efficiaris itpel
lationis frequentia. ut humilieris.orando.ut

q; peccatoꝛum tuoꝝ recordeꝛis. t notandũ

ꝙ poſſut multiplicari uerba ĩ orone ut per ſi
gnificatõnem uerboꝝ deuotoꝛuʒ animus me
lius eleuet᷑ in den.⁊ non ſolù mẽte ſed ẽt cor

poꝛali uoce hõ eleuet in eũ ſ̃m illud. Coꝛ me

uz ⁊ caꝛo mea exultauerunt ĩ deuʒ uiuũ non
tñ põt ibi dari ꝛegula ceꝛta.ſed debet hõ tali
bus uti ĩ oratione quãtũ ꝑcepit ꝙ faciũt ad ð
notionis exeꝛcitationẽ. Si aũt ecõtrario pꝑci
piat ꝙ multiplicatio uerboꝝ diſtrahat mẽtẽ
eius qr aliqñ multoloquiũ oꝛis ĩpedit deuotõ
nẽ mentis:tunc debet ceſſare a uerbis et ora
re deum mẽtis affectibus.uũ ſᷣm Auguſti.qñ
ꝛogamus deũ pietate opus ẽ non uerboſitate
aliud è ᷣmo multus aliud diutuꝛnus affectus
Nam plur imũq; hoc negociũ plus gemitibus
agit᷑ q;ſ ermõibus plus fletibus q; affatu.ijec
tñ intelligenda ſut de oꝛatõnibꝰprinatis ⁊ uo
lũtarijs.qr orones debite ⁊ publice debẽt eẽ
ĩ uerbis ut poſſit ꝑcipi ab alijs. Deinde docʒ
fugeꝛe ypocriſim i ieiunio dicens(cum ieiũa
tis) (quod expedit pro tempoꝛe) (nolite fieꝛi
triſtes ſicut ypocꝛite)Nõ ſolũ ꝓhibet fieꝛi ſʒ
uelle.cum dicit nolite:ĩ uolùtate eſt enis pri
ma radix meꝛendi uel demeꝛendi. Item fieri
ꝓhibet non eſſe qꝛ ſecundu.Criſo.ſciens drs
quod non poteſt eſſe hilaris qui ieiũat nõ di

xit nolite eſſe triſtes.ſed nolite fieꝛi.aliõ eſt
.n. eſſe aliud fieri. Aſſiduũ ꝗdem iciuniuʒ na

tur aliter facit eſſe triſtem: qui autem ꝑ ypo
chriſim pallẽtes apparent.tꝛiſtes non ſum ſʒ

fiuũt ſic ypochrite ſꝛiſtes ĩ appaꝛentia.ut ipſa

uultus tꝛiſtitia ſit oſtẽtatio ieiunij falſa ⁊ ua
na (Exterminaàt eĩ ⁊ q̃i extꝛa ꝓpꝛios ᷑ᷣminoſ
ponut ⁊ adducũt facies ſuas.ac defoꝛmat cõ
pꝑaq; ſua hitu ſoꝛdido ⁊ ſqualido ðturpãt(ut

ꝗppet hõibꝰieiunates )ac ſẽꝑ uideãt᷑ tꝛiſtes

et qi de pctis ⁊ alioꝝ lugẽtes.Oſtẽdũt eiĩ q̃n

dã faciei tꝛiſticia.et ext᷑ ſolitũ alioꝛi modũ ĩi

uultu ⁊ ueſte ſqualorẽ demõſtꝛat ut pẽitẽcie

ꝛigoꝛẽ ſimulẽt.⁊ rligioſi pᷣceteꝛis appareãt.et

ið laudes ab hõib rcipiãt O iſãia uaitatis.

nolüt eſſe ꝙ tñ uolũt appaꝛeꝛe.Et ꝑꝑ hoc cũ

aſſertiõe cõminat᷑ eis penã ñ modica dicen¶
Amen)id eſt ( ueꝛe dico uobis.qꝛ ꝛecepe:ꝛunt
mercedem ſuam) ſcʒ laudem hominum qua
queꝛebant.et in futuꝛo recipiẽt pꝛo ſimłatiõe
damnationem quam non timebant. Et ſignã
ter dicit rceperut.nõ ꝛecipiũt:qr tał laus aðo
breuis eſt ꝙ quaſi nihil de pᷣſenti hʒ. Unde ĩ
Job.lans impieꝝ bꝛeuis.⁊ gaudiuʒ ypocꝛite
iſtar puncti. MNõ ergo prohibet dominꝰ triſti

De laude humana ĩ bõis oꝑibꝰ

ciagꝭ penitentie ꝓ peccatis.ſed tꝛiſticiaʒ fictã
ꝓ laudibus cõſequendis.nec ꝓhibet uideꝛi ie
iunantes ſed B non appetere ꝓpter hominuz
fauoꝛes quia nõ uirtus uetat ſʒ mens ficta
pꝛobat. Unde Eri. Si ergo ꝗ ieiüat ⁊ triſtẽ
ſe facit ypochrita ẽ.qutomagis iniquioꝛ eſt
ꝗ nõ ieiunat ſed argumentis ꝗbuſdaʒ ĩ facie
ſua pingit uenalẽ palloꝛem qi ieiunij ſignuʒ.
Deinde ſubdit modum ieiunandi debitum. C
Lu aũt cuʒ ieiunas Inon.ſ.imiteris ꝓpochri
tas(ſed unge caput iuum ⁊ faciẽ tuã laua))
Quia ridiculũ eſſet caput oleo ad litterã un
gere: ideo ᷑[ßʒ Hieꝛo.acciditur methaphorice
a paleſtinis ꝗ ĩ feſtis ſolebant h̊ facere.ut qᷓ;
do ieiũamus letos nos ⁊ feſtiuos eſſe mõſtre
mus unge eꝛgo caput tnum.i. hilarez te ex hi
be.et faciẽ tuam laua ad lr̃am ne ſoꝛdidꝰ ap
pareas. Duo dicit ↄtra duo unge oleo leticie
cõtra triſticiã ꝓpochritaꝛũ.aua aqua mun
dicie ð exterminationẽ facieꝝ. Vel ſecundũ
duas pꝑtes iuſticie laua faciem internã id eſt
cõſcientiam a malo ꝑ ↄfeſſioneʒ tergendo ut
mũda ſit ame deũ ſicut eĩ ĩ cõſpectu hominũ
gratioſa eſt facies pulchꝛa.ſic ĩ ocłis ði pᷣtio
ſa eſt cõſcientia muda ⁊ unge caput id ẽ m̃tẽ
ſeu ꝛationeʒ qͥ ĩ anima pᷣeminet ac cogitatõeſ
⁊ ceteꝛa hõis regit ĩ bono ꝑ deuotõnẽ gaudẽ
do ut in ieiunio hilarẽ animũ exhibeas deo.
ſpir itualis eĩ hilaritas in ieiunio ſicut in elẽo
ſina ẽ neceſſaꝛia qꝛ ſicut deꝰ diligit hilaꝛẽ da
toꝛeʒ:ſic ⁊ hilarẽ ieiunatẽ. UVbi Aug. Intelli
gendũ ẽ B; ꝑceptum ad ĩterioꝛẽ hominem pti
nere. Ungere eꝛgo caput ad letitiâ ꝑtinet. Ia
uare aut faciẽ ad mundicia. At iõo caput un
guũt ꝗ letatur iterius mente atq; ꝛõe ⁊ hoc fa
ciat ꝗ nõ foꝛis querit letitiam. ut de laudibꝰ
hõim gaudeat. Ita. n. ⁊ faciẽ lauabit id ẽ cõ
mudabit quo uiſurus ẽ deuzʒ. nõ pꝛo interpoſi
to uelamine ꝑꝑ infumitatem ↄctã de ſoꝛdibꝰ
Uel ʒ Cꝛiſ. Unge caput id ẽ xpʒ oleo miſeꝛi
coꝛdie.ſ.pauperes ꝛeſiſtẽdo.laua faciẽ id eſt
itentionem ꝓpteꝛ deũ hoc faciẽdo.Et ſubdĩt
remouens itentionem pꝛauã (ne uideaꝛis ho
minibus)id ẽ ad laudẽ ⁊ gloꝛiaʒ hõim queꝛẽ
dã ieiunare (ſʒ pr̃i tuo cele ſti)cuiꝰgloriã tm̃
debes ĩ opeꝛibus quereꝛe( ꝗ ẽ i abſcõdito cõ
diũ qꝛ ſcrutat renes ⁊ coꝛda hoĩz Juł in abſo
dito remunerationũ. quas abſcõdit timẽtibꝰ
eũ uel qꝛ deꝰ ĩ uita pñti nõ põt a nobis uideꝛi
licet pᷣſẽs ſit ubiq; Et pater tuusꝗ ñ obliui
ſcitur pꝛolẽ ſuã(qui uidet ĩ abſcõdito id eſt
appꝛobat rectam ⁊ ſecretam ĩtentionez (red
det tibi) talis ieiunij(mercedẽ)qꝛ reddet de
us merccdé laboꝛu ſcõruũ ſuoꝝ. Ubi Remigi
us. Sufficit ei tib i ut ꝗ ẽ ĩſpectoꝛ ↄſcĩe ſit et᷑
remũeratoꝛ. de util itate aut ⁊ fructu ieiunij
ſic dicit Aug. Jeiuniũ purgat mẽtẽ ſubleuat
ſe ſũ carnem ſpiritui ſubijcit. coꝛ facit cõtritũ
⁊7 humiliatu cõcupiſcentie nebulas diſꝑgit. li
bidinem extiguit caſtitatis lum accẽdu. Pic

non querenda.

Hm Auguſtini animaduertenduʒ ẽ non ſoluʒ
eẽ iactãtiã ĩ coꝛpũ ⁊ reꝝ coꝛpoꝛeaꝝ nitoꝛe at
qʒ pompa ſʒ et᷑ ĩ ipſis ſoꝛdibꝰ et ſqualoꝛe et G;
eo piculoſius ẽ quo ſub nomie ſeruitutis dei
decipit q̃ tũ ceteris oꝑibꝰ cognoſci põt.Et iõ
mediũ ẽ tenendũ qꝛ nec nitoꝛ łᷣ ſqualoꝛ nimiꝰ
decet xpᷣianũ.Ex pᷣmiſſis etiam perpende qo
uir utes ꝓpter ſe et deum non pꝛopter homi
nes ſunt appetende. Unde Criſoſtomns. Nõ
paruus autem fructus eſt humanam gloꝛiaʒ
contemnere.per hoc eniʒ aliquis a graui ſer
uitute liberatur.et pꝛopꝛiꝰ uirtutis operatoꝛ
efficitur eam amans non pꝛopter alios ſed ꝓ
pteꝛ ſeipſam. Notanteꝛ ueꝛo oꝛationi elemoſi
nam ⁊ ieiunium adiungit q; oꝛatio eſt qdam
anicula que penetrat celum. ⁊ habet duas a
las ſcilicet elemoſinam.⁊ ieiuniuzʒ ⁊ ideo pꝛi
mo agit de elemoſina.⁊ ultimo de ieiunio.⁊
medio loco de oꝛatione.quia ipſa oꝛatio hijs
quaſi duabꝰ pennis a dextris ⁊ a ſiniſtris ſub
leuata penetrat celum et ipſa quaſi uolando
peruenit ad deum. Unde in Thobia. Bo
na eſt oꝛatio cum ieiunio et elemoſina. In
omnibus ergo noſtris operibus humanã lau
dem fugere debemus:quia ut dicit Boetius
ſapiens bonum ſuuʒ non populari rumoꝛe.ſʒ
cõſcie ueritate metitur. Nonſolum autem in
operibus:ſed etiam in ocio laus humana eſt
fugienda. VUnde Seneca. Abſconde te ĩ ocio
ſed et ipſum ocium abſconde. Non inſcꝛibas
tibi philoſophiazʒ aliud pꝛopoſito tuo nomen
impone ualitudinem ⁊ inbecillitateʒ nocato
⁊ deſidiam.gloꝛiari in ocio ambitio eſt. Ani
malia quedam inuenui poſſunt: que ueſtigia
circa ipſum confundunt cubile: ideʒ tibi faci
endum eſt.alioquin ñ deerunt qui pꝛeſequan
tuꝛ.Optimuʒ eſt non iactaꝛe ocium ſuum YI
le ſe abſcondit:ille clauſus eſt:ille multis.an
nis non tranſit domus ſue limen. Conuocat
turbam ꝗſquis ocio ſuo aliquam fabulam in
poſuit.cu ſeceſſe:is nõ eſt hoc agendũ ut ð te
homines loquantur.ſed ut ipſe tecum loqua
ris.Quid in ocio facis. Ulcus meum caro.
Si oſtendeꝛem tibi pedem turgiduz liuendã
manuʒ ac contracti cruris aridos neruos peꝛ
mitteres me uno loco iacer̃ ⁊ foueꝛe moꝛbũ.
maius malu ẽ hoc quod non poſſuʒ tibi oſtẽ
dere. Nolo me laudes.nolo dicas. O ma gnũ
uiruzʒ cõtempſit omnia. ⁊ damnatis hbumana
nite furoꝛibꝰfugit. Nihil damnaui niſi me nõ
eſt quod pꝛoficiẽdi cauſa uenire ad me uelis
Erras qui hinc auxilij aligd ſperas nõ medi
ceſʒ eger hic habitat.Mlo illa cuz diſceſſe
ris dicas.Ego iſtum beatum bominem puta
bã ⁊ eꝛuditũ. Erexerã aures deſtitutꝰ ſũ. Nil
uidi nil audiui quod ↄcupiſceꝛem ad quod re
uertere?. Gi hec ſentis. ſi hec loqueris ali
quid per pꝛofectum eſt. Malo ignoſcas ocio
meo quam innideas. PDec Seneca. Qratio.

Hemiudti tun conon
ntelen tfimni ginen
Cfonofommua bieus paln
ſſtcers ornentis oium
fehillonset imaias
Pcelt aris eiumun a
dusaizciantbus inent
Abentanchscfdeſt n
W ſe ecwacher cdeſn
elammesclewlunds
lice uerda roͤtardmch
lſime overſationisaen
fomni cisctſeynuis
yne ounmi oſtiruit n
ſgleirre ſit neceſſana
noocfice cotient. der
ocz iſtiusofons benen
Aleciqgeliguerbe Cica
Iefonatidu cin:
lnänen ſee⸗
Cla ecanöͤn
uihlitnntes
colleek rſgeei
gelctzjri Ueninerenen
Ppneſcionoͤn Gcreie
ſniſillinenae⸗
2 Aller cocere

Rare

n haberclagt
leiuning T iceo pi
Alumo ge jenne
mo de iennio ⸗
nig ipſa ogto hi⸗
inis ? a ſmniſtris ſcb
ipſa quaſi uolando
in Thobig Bo
et elemofa, J
bus hiimana lan
ult gicit Boetins
pulari rumoꝛe. ſg
nſolum autem in
laus humang eſt
bſconge te i ocio
e. Non inſcbas
voſito tuo nomen
cüllitatez uocato
ambitio eſt. Ani
ſunt one ueſtigia
wile: ͤez tibi faci
funt qun prelequan
ne ocium ſuum I
8 eſt: ille multis. an
limen., Conuocat
iquam fabulam in
hoc agencu utote
ipſe tecum logus
licus meum caro.
turgiduz linenda
grices neruos per
P2 foueꝛe malbi.
on poſſuz ihbieſte
o dicas O mhag
damnatis hunminin
Zamnaui niſime n⸗

venire 40 me helis

iga ſpertsſo
4 ſe li iſccſe

Pꝛime partis.

Dnmine ieſu ypᷣe qui nobis ĩ oĩbus opi
. bus tuis humilitatis exemplũ oſtendi

ſti.ac uanam ⁊ inanem głiam fugere
docuiſti cuſtodi me queſo iĩtus ⁊ foꝛis contra
inſidias ſuperbie. ut nullꝰ pateat locus inimi
cis aĩe mee ⁊ da mihi ut ĩ elemoſina. orõe.ie
iunio.⁊ in cũctis bonis opibus laudeʒ huma
nam ⁊ mũdi fauoꝛem nõ qᷓram ſʒ pure pꝑpꝑ dei
gloꝛiam ⁊ ꝓximi edificatõem ea faciã:nec q&
eis vnq; inaniter głiari pᷣſumã ne meꝛcedeʒ h
recipiens ĩ futuro uera mercede merear eua
cuari et nihilominus penis eternis deputari.
de oꝛatione dominica. Capłm. xxxvij.
Kez ceteꝛa aũut ꝗᷓ de oꝛatione di
cũt or̃o dñica ĩterſerit᷑ qᷓ multis
i ex cãis or̃onibꝰ cet᷑is ancellit ſci
licet auctoꝛitate doctoꝛis.qꝛ ipiꝰ
uatoꝛis oꝛe ꝓlata fuit bꝛeuita
te ſermonis qꝛ facile dicitur ⁊ cito ꝓfert᷑ ſuffi
cientia petitionum quia utriuſq; uite cõtinet
neceſſaria et fecũditate miſteꝛioꝛum qꝛ imen
ſa cõtinet ſacramta.Unde Criſo.Dñs ſub cõ
pendio uerboꝝ foꝛmã oꝛandi tradens diſcipu
lis ⁊ ſũmã ⁊ ſufficientiam omniũ petẽdoꝛũ tũ
beatitudinũ tum donoꝝ oĩʒ videlicet ad uitã
pꝛeſentem ⁊ futurà ꝑtinentiũ cõplectit᷑ ĩ hac
or̃onis foꝛmula bꝛeuis paucitate vᷣboꝛum ſed
ſuſſiciens ↄtinentia oĩum petẽdoꝛũ.omni oro
ne ſpualioꝛis et ſanctioꝛis:ꝗa ex ore altiſſimi
pꝛoceſſit quia petuntur et includuntur q̃ i oĩ
bus alijs oronibus ↄtinent.O q; fidelis hec
⁊ beata nobis or̃o eſt cuiꝰ oꝛdineʒ nobis doc
toꝛ vite ac magiſter celeſtis iĩſtituit.Quã bti
etiam nos eſſe poſſumus.ſi huiꝰ or̃onis domi
nice uerba nõ tantum offõ oꝛis.ſed etiazʒ fide
liſſime ↄuerſationis actu ſeruemus. Hãc ita
q; foꝛmã dũs diſcipulis ſuis ad ſpẽ ſalutis hu
mane oꝛandi ↄſtituit.uniuerſa igit qᷣ fidei ac
ſaluti nr̃e ſũt neceſſaria ĩ hac bꝛeuitate oro
nis dñice cõtinent. Pec Criſ.de ſufficientia
quoq; iſtius or̃onis benedicte ſic dicit Augꝰ.
Quecũq; alia uerba dicamus que affe ctꝰoꝛã
tis foꝛmat nil aliud dicimꝰq; ꝙ in iſta orone
dominica poſitù ẽ.ſi recte et ↄgruẽter oꝛamꝰ
Et ſi ꝑ oĩa pꝛecatiõum ſanctaꝝ uerba diſcur
ras nihil iuẽiens ꝙ ĩ iſta orone dominica nõ
cõtineret. Quiſꝗs aũt id dicit ꝙ ad iſta eud
gelicaʒ pᷣcẽ perunere non poſſu carnalr̃ oꝛat
ꝙ neſcio quõ nõ dicat illicite.qñ renatos dũs
ñ niſi ſpualiter docet oꝛare. Pec Augu. Cipꝛi
anus et de oꝛatõne dñica dicit qð chꝛiſtus in
iſta oꝛatione magiſterio ſuo omnez pᷣcem no
ſtram ſalutari ſermone bꝛeuiauit. Quare au
tem hec oꝛatio t bꝛeuis ẽ ⁊ tã pauca vᷣba cõ
plectit᷑ poſſũt aſſignari ſeptẽ ꝛʒões. Pꝛĩa ut ci
ciꝰ gddiſcatur ſecũda ut melius retineat. ter
tia ut niłꝰde eiꝰignoꝛãtia excuſet᷑ q̃rta ut fre
quentiꝰ dicat᷑.quita ut tedium in dicendo re
moueatur.ſexta ut fiducia cito impetradi tri

Cap.xxxvij

buat᷑.ſeptĩa ut ĩ deuotiõe m̃tis ñ ĩ multiplica
tione uerborũ uirtus oratõis eẽ oſtẽdat᷑.oẽs
ueꝛo petitiones ſub ſeptẽnario nume:o compᷣ
hẽdunt qꝛ ſeptẽnarius ẽ numeꝛus uniueꝛſita
tis ⁊ uniuerſitas oĩʒ ꝛecte deſyderabiliũ ĩ his
compꝛehenditur petitionibus.ideo ꝛationabi
litei oẽs petitões ſhᷣ ſeptẽnaꝛio eſt complexꝰ
PHabet ergo hec oꝛatio dominica octo ꝑtes.pᷣ
ma eſt captatio beniuolentie.quaʒz ſequunt
ſeptem petitõnes. Captatur autem bẽiuolen
tia tripliciter.ex parte rogati quia pr᷑. cuiꝰ fi

lij ſunus pe: fidem. er paate rogantiuʒ oꝛ no

ſteꝛ nobis datus per caritatem ex parte aſſeſ
ſoꝛuʒ rogati quia eſt in celis id eſt in ſanctis
quoꝛũ auxilio eꝛigimur per ſpẽ.Dicamꝰ eꝛgo
Pater) in quẽ credimꝰ (noſteꝛ) quẽ diligi
mus(ꝗ es ĩ celis)ð quibus ſperamus.hec eiĩ
tꝛia faciũt oronẽ dignã.ſ.motꝰfidei caritatis
⁊ ſpei. Ipſe ꝗdeʒ qñs r̃ pr̃ nr tripliciter.ſᷣm
triplex eẽ qð ab eo accepimus.ſcʒ natuf̃ gre
⁊2 glõie.Eſſie natuꝛe dedit nobis ĩ cꝛeatõe.eẽ
gꝛacie ĩ ꝛecreatiõe ſeu r̃demptiõe.⁊ eẽ gloꝛie
ĩ regni comitatõe.Dicit᷑ gẽ pr̃᷑ oim generalit
rõe creatõnis.ſʒ fidelium ſpaliteꝛ rõne adop
tõnis.nomie aũt patꝛis itelligit᷑ hic tota tꝛini
tas ſcʒ pr̃ ⁊ filius ⁊ ſpuůs ſanctus. O quãta fi
ducia ⁊ fiducial audacia quõ factuꝛa facto
rẽ. creatura creatoꝛem. hõ deum patrem au
deat nũcupare. Quis unq; auſus eſt iĩ ueteꝛi
lege talia pſumere. Nemo utiq;.qꝛ ᷣm gloſã
deus antiquis ut ſᷣuis dicebat dũſ nunc dicit᷑
pr̃ cui non timoꝛe ſʒ amore fuimus. Unde ⁊
Augꝰ. Nunq; inuenit pceptũ pplo iſꝛa hel. ut
diceret pr̃ nr̃.ſʒ ẽ eis inſinuatꝰtanq; dũs ſᷣuis
Nos uero 8 ſanguinẽ dñi ieſu.filij adoptõnis
effecti.confidenter clamamus. Abba pater
Et iteꝝ.Quo nomiĩe ⁊ caritas excitat.QAuid
eĩ caꝛius fil ijs eſſe debet quã pateꝛ ⁊ ſupplex
affectus cũ hoĩs dicũt pr᷑ nr.Et qdã pᷣſumptõ
ĩpetrãdi qᷓ; petituri ſumꝰ.Quid.n.ñ det iaʒ fi
lijs petẽtibꝰ.cũ hoc ipſe ante dederit.ut filij
eſſẽt. oſtremo qnta cura aĩm tãgit.ut ꝗ di
cit pr̃ ir̃ tato pr̃e ũ ſu ĩdignus.Admonẽt᷑ hic
ẽt dĩtes uel genere nobiles ʒ ſeculũ.cũ xpᷣia
ni fci fuerit.non ſuꝑbire aduerſꝰ pauperes et
ignobiles.qm ſimul dicũt pr̃ nr̃.qð nõ pñt ue
re ac pie diceꝛe niñ ſe fratres eſſe cognolcãt.
Ppec Augu. Unde ⁊ Criſ. Quata domini cir
ca nos d ectio quãta mia eins ⁊ pietas.que
nobis tante gratie munus ĩdulſit. ut licenter
dominum ac deum noſtrum ſerui patrem di
cere audeamus quo uocabulo non iam tan
tum ſeruos ſed etiaʒ filios nos dei eſſe demõ
ſtrat.quia eꝛgo tanti muneris gꝛatiam conſe
cuti ſumus quaſi filij dei agere ⁊ conuerſaꝛi
debemus ut id nos eſſe quod dicimur ſpirita
li actu probemus ne aliteꝛ agentes quã di fi
lios conuenit ꝛei ſub uſurpatione tanti nomi
nis teneamuꝛ. Docet autem et geneꝛalem ꝓ
fꝛatꝛibus faceꝛe oꝛationez. non enim dicit pa

Dẽ oꝛatione

ter meus.ſʒ pr̃ rr̃.ut ꝓ cõuni ſczʒ coꝛpoꝛe pc=

fudas.⁊ ubiq; nõ tã ꝓpꝛia cõmoda qᷓ; pximoꝝ
ꝛequiras.Ab hoc autẽ ⁊ inimiticias ĩteremit
⁊ ſupeꝛbiaʒ repꝛimit.⁊ iuidiam ꝛepellit.⁊ ma
tꝛem bonoꝛum ommum caꝛitatem intꝛoducit

7 humanarum reꝛuz inequalitatẽ prorſus ex

cludit ⁊ mutuazʒ regis cum paupere equalita
teʒ honoꝛis oſtendit ſi tamen ĩ maximis ⁊ ad
eteꝛnaʒ gloꝛiam neceſſa:ijs cõmunione ſocie
muꝛ. Qunctis eniz unam arq; eandem nobili
tatem donauit deus cum dignatus eſt omniũ
pateꝛ uocari. Pec Cri. admõemur hic ad fr
nam unionem ⁊ dilectionẽ ſicut gẽiti ab uno
patre celeſti per gratiam ab uno etiaʒ teꝛrẽo
per naturaʒ plaſmato ⁊ creato a ſũmo patre
celeſti.om̃s etiam de eodem luto formati.ne
ſcimus el ati quaſi alij alijs claꝛioꝛibus ſit or
ti natalibus. Der celos autez intelligunt᷑ ſãc
ti ⁊ iuſti.qui templum dei ſunt.quia in eis tã
qᷓ; in templo ſuo deus habitat. Naz licet deꝰ
ſit in omnibus per diuinitatis preſentiaʒ ẽ ta
men ſpeciali modo ĩ iuſtis ꝑ inhabitantẽ gra
tiaʒ ⁊ ſpecialiſſime excellentia eius relucet ĩ
beatis peꝛ gloꝛiaʒ. Unde Aug. Recte intelli
gitur ꝙ dictum eſt. pater noſter ꝗ es ĩ celis.ĩ
coꝛdibns iuſtoꝛum eſſe dictũ tãq; ĩ templo ſã

cto ſuo.Simul etiam ut ꝗ orat.ĩ ſe quoq; ip

ſo uelit habitaꝛe quẽ ĩuocat. Et cũ hoc affec
tat teneat iuſticiaʒ.quo munere inuitat ad ĩ
habitandum animum deꝰ. Pec Augnſ. Ul ꝗ
es ĩ celis.i.in ſecꝛeto tue maieſtatis.q adhuc
celat nobis ſʒ illud yſaie.uere tu es deus ab
ſcõditus in quo admonemur ⁊ ſãctos imitari
in cõuerſatõne. ac ſecreta ⁊? abſcondita pete
re Ul i celis id eſt in illa celeſti regõe eteꝛne
beatitudinis:ut cõmoratõnẽ uite pñtis uelut
peregrinam et a patre noſtꝛo nos ſeperanteʒ
hoꝛrentes ad ꝛegionem in qua pr̃eʒ nr̃m com
moꝛaꝛi fatemuꝛ.ſummo ðſydeꝛio propeꝛemuſ
? ad illam tàq; ad patꝛiam totam noſtraz ĩtẽ
tionem figamus. Admonemuꝛ etiam ut nihil
admittamus eiuſmodi quõ hereditate pater
na nos pꝛiuet. Et peꝛ hoc quod dicitur eſſe ĩ
celis.non excluditur.quin ſit ubiq; ⁊ in omni
bus locis.q;uis eniʒ ubiq; ſit totus eſſẽtialit
pꝛeſentialiter et potentialiter tamen dicit de
co ꝗ es ĩ celis ut innuat ꝙ celeſtis pater cele
ſtes uult habere filios ⁊ iõ(ut ait Cꝛiſoſtomꝰ
Jerubeſcãt ſe teꝛrẽis ꝛebus ſubſterneꝛe ꝗ pr̃ẽ
habent in celis. Itẽ ut orantes celeſtia peta
mus.⁊ ut in celis hereditateʒ filioꝛum dei co
gitemus. Itez quia in celis magis relucʒ ſue
diuine operatiõis poteſtas ⁊ uirtus precipue
⁊ potius dicitur eſſe ibi qᷓ; alibi.ſicut anima
ubiq; eſt in corpore.intẽſius tñ dr eſſe ĩ corð
uel ſm alios etià dicitur eſſe in capite. qr ibi
nobiles ſue opatõnes magis uident᷑ appaꝛere
Jaã nunc q̃ ſint appetẽda uideamus. Drimuz
aut oĩm ꝗᷓ petũt hoc ẽ(Sãctificet᷑ nom̃ tuũ))
ii,:nomẽ tuu ꝙ i ſe ⁊ ſemꝑ uenerabile ẽ ⁊ ſãc

dominica.

tũ.glorificet᷑ ac ſãctũ ⁊ celebre ſit ⁊ oſtẽdat
in nobis ⁊ i corde credẽdo ⁊ amãdo et in ore
laudãdo ⁊ pᷣdicado ⁊ ĩ oꝑe bene niuẽdo.ut.ſ
in nr̃a uita ⁊ ↄuerſatõe ſpirituali ſanctꝰappa
reas. Ita ergo dicitur ſactificari ſicut clarifi
cari ? magmificari:nõ ĩ ſe ſʒ ĩ nobis nõ.n.pe
timus ꝙ aliqua ſanctitas ei ð nouo accꝛeſcat
qꝛ B ẽ ipoſſibile.ſʒ ꝙ ſanctitas q̃ eternaliteꝛ ĩ
eſt:reluceat ãpliꝰ ĩ creaturis.ac pᷣmo ⁊ pᷣnci
paliter querat ĩ oꝑibus humanis.ut ᷣm apłʒ
oĩa ĩ gloꝛiã ði faciamꝰ. Uñn Cꝛiſoſt. digna pꝛ
ſus eius ꝗ deũ pr̃em appellauit oratio.nihil
omnino pꝛius qᷓ; ꝓ illius gloria ſi upplicare. Di
gnaꝛe inquit in tã muda nos ↄueꝛſatõe ſeꝛuar
ut ꝑ nos cũcti te omnino glorificẽt. Sicut.n.
cũ quis celi plłchꝛitudinẽ aſpicit dicit glõia ti
bi deus.ſic etia cũ aſpicit qalicuius uitutẽ.qꝛ
hõis uirtus multomagis q celũ gloꝛificat uũ
hec criſoſt.Uel nomẽ tuu.ſ.pateꝛnitatis quo
diceris pater ſanctificetur.ideſt confirmetur
in nobis per perſeueꝛantiam ⁊ ſtabilitatem.
ne a ſanctificatiõe nominis ĩ aliquo diſcꝛepe
mꝰ.ſʒ pr̃is nomẽ ĩ nobis tãqᷓ; ĩ filijſ uita ⁊ mo
ꝛibꝰ oſtẽdamꝰ.ut nũqᷓ; ꝑ peccatũ a filiationis
gratia ſeparemur. uel a nobis gr̃a ſeparetur.
filiationis ſed filij tui ꝑ gatiam ſemꝑ manea
mus.ut ueꝛe ſimus filij tui.quoꝝ tu pr eſſe di
gnaꝛis. Uel nomen tuu.i.noticia tua ſanctifi
cetur.i.cõfirmetur in nobis per uerã fidẽ.ut
tu deus qui in te ſanctus es ſanctus habeaꝛiſ
ab hominibus ⁊ ita omnibus innoteſcaris ut
nõ exiſtement aliꝗd ſatius quod magis tieãt
offendere. æ cõ diligentius ſtudeãt honorær̃.
Deinde ſequit᷑ ſecuùda petitio( Aduẽiat regnũ
tuum) ſ.eccleſie.i.manifeſtet᷑ hõibꝰ. ut tu g
nuc regnas ſemꝑq; regnaſti ĩ terris, ab homi
nibus ignorãtibꝰ regnare ꝑcipiaris et cognoſ
caꝛis quibꝰregnũ dei qᷓ;uis nuũqᷓ; diſcedat de t᷑
ris: tam abſẽs eſt.ſicut lux pñs abeſt cecis:⁊=
oculos claudemibꝰ.Uel adueniat regnu tuũ
ſcʒ gr̃e quo quottidie regnas ĩ ſãctis fit cũ
diaboli impeꝛio ꝑ extinctioõezʒ uitioꝝ de coꝛdi
bus ñis pulſo.tu ĩ nobis ꝑ uirtutũ fꝛa glãtiaz
icipias dominari.ut non ꝛegnet diabolus aut
mudus uel caꝛnalis affectus ſeu ullũ pcũz in
nobis ſed tu ſolꝰ ſine illis. Ael aduẽiat ꝛegnũ
tuũ ſcʒ gloꝛie.qdᷣ pᷣſtituto tpe oĩbꝰ eſt pfectis
ac di filijs gnãlit᷑ repꝛomiſſũ. Ubi ðſyderium
noſtꝛu ad futurũ regnuʒ excitamꝰ ut nobis et
ad nos ueniat et ĩ eo ꝛegnare mereamur. lã
uelimꝰ nolimꝰutiq; adueniet.⁊ utinam patos
inueniat. VUnde Cꝛiſo.hoc quoqʒ gꝛatiſſimi
omnino ſerui ẽ neqʒ ĩheꝛere pñtibuſ neqʒ ma
gnũ aliꝗd ea q uident putaꝛe. ſed ad patrem
ſꝑ urgeꝛi ſꝑq; ĩ futura geſtue.Quod ceꝛte de
optima oritur oſcia.⁊ mente teꝝꝛenis omnibꝰ
exuta.Qui eni iſto amoꝛe ſuccendituꝛ ⁊ hoc
habet deſydeꝛium neque huius opibus et be
nignis ĩflaꝛi poteꝛit neque aduerſis.⁊ triſtibꝰ
bumiliaꝛi ſed tanquã in ipſo celo habitans ⁊

z ruptet alans
goci bonns ſois on neil
ſorreſſtar ſpnnn rc
Inogonis oisocin
lgt ne ecpe inhien
leiſccicthrian ſuper
Cun Vgons ceieſt ua
Cnithomitasncdnerien
Ge modeſtaiuadeia⸗
iſericordia nmoris⸗
ſycere on noſet ſacnn
fonibuspace tenere d⸗
lreanre i lope⸗
loe poni weponene
Mlt cntni eig itye
cnicleins foniter ae fe
deebrͤe Thoncrecena
ſenortiſftmi la cof

ic ifiliſuita ? mo
eccatii a fllianionis
bis gfa ſeparetuf.
tiam ſemo maneg
quox tu pf eſſe di
oticia tua ſanctifi
per nera fidẽ. t
s ſanclus habesꝛiſ
dus innoteſcaris ut
s quod magis lieit
ſtudeat bonoref.
tio(AYoneiat regni
eſtet hoöib ut iu g
ſtii terris,ab homi
e pcipiaris el cognof
is üq iſcedat det
uxr pfs abeſt cecis:
lacueniat regnuͦ tut
nas i ſictis fit ci
töcz uitior de cordi
p uintutu fuagatich
ꝛegnet iabolus al
tus ſeu iluͦ poizin
.Vel aduéiat vegnli
tpe oib eſt ffecĩ

ꝛime partis.

auerſans.ab utraq; erutus ẽ ĩ equalitate.ct

iterũ. Sed magne fiducie ⁊ ſincere conſcĩe ẽ
hoc dñi regnũ ut adueniat confidẽter optaꝛe
Et iccir co a ut regnũ dei uẽiat ſẽp oꝛamus
tales nos ĩ fide dñi ? madatis eius exihibeꝛe
debemꝰut futuꝛo regno digni eẽ poſſimꝰ hec
criſo.Et ſic regnũ dei ẽ triplex.ſ.ĩ eccleſia ⁊
ĩ aĩia atqʒ ĩ uita eterna.nec poſſumꝰ ad deug
nẽire ꝑ gloꝛiazʒ. niſi ipſe pꝛimo ueniat ad nos
ꝑ gram. ¶ Poſt hec ſegt petitio tertia (fiat

nolütas tua ſicut ĩ celo ⁊ ĩ terra) i.ſicut ĩ àꝗ

gelis ⁊ electis ꝗ ſũt ĩ celo.pꝑfecta eſt uolũtas
tua ut uolũtati tue ↄfõmati pᷣceptis tuis obe
diant.⁊ tibi omnino adheꝛeat.⁊ iculpate ſᷣui
ant teq; ꝑfruant᷑: ita fiat ĩ hõibus ꝗ de terra
ſunt ⁊ in terra cõuerſantur. Uel fiat uolůtas
tua ſicut ĩ celo:⁊ i teꝛꝛa.i.ſicut ĩ iuſtis.ita ⁊ ĩ
peccatoꝛibus.ut ad te.ſ.unũ deũ et uerũ con
uertãt et uniuerſi ñ ſuã ſed tuã faciãt uolũta
tem ac te credãt oĩa que uidẽt uel aſpera uł
pſpera ꝓ nr̃is utilitatibus diſpenſare.Cantü
eĩ ſpiꝛitualiter ĩteꝛeſſe uidet᷑ iter iuſtos ⁊ pec
catoꝛes.qᷓ;ntũ coꝛpoꝛalr ĩter celũ et terrã ⁊ G
accidit ex diuerſitate affectuũ na affectꝰiuſti
E circa celeſtia peccatoꝛẽ aũt affectꝰ uerſat᷑
circa teꝛena. Uł fiat uolũtas tua ſicut ĩ celo
⁊ ĩ terra.i.ſicut ĩ ſpiritu ita ⁊ ĩ carne.ut caro
nõ concupiſcat aduerſus ſpiritum ſed quẽad
modũ bonus ſpũs non reſiſtat tibi ita ⁊ coꝛpꝰ
non reſiſtat ſpiritui.⁊ ꝑ cõſequens.nec tibi ⁊
utroq; omĩa q̃ odis odiamꝰ ⁊ q̃ diligis:diliga
mus ⁊ que pꝛecipis impleamus.de uolũtate
dei ſic dicit cipꝛianꝰ ſuper oꝛationem domini
cam. Uloluntas dei eſt quam xpᷣus fecit ⁊ do
cuit. humilitas in cõuerſatiõe.ſtabilitas in fi
de. modeſtia ĩ uerbis.ĩ factis iuſticia.ĩ opibꝰ
miſericoꝛdia.in moꝛibus diſciplinam.iiuriaʒ
facere non noſſe ⁊ factam poſſe tollerare.cũ
fratꝛibus pacẽ tenere.dominuʒ toto coꝛde di
ligere amare ĩ illo ꝙ pater ẽ.timere quod de
us ẽ xpᷣo nil pꝛeponere.qꝛ nec nobis quicq; p
poſuit.caritati eius iſeperabiliter adherere.
cruci eius foꝛtiter ac fidenter aſiſtere quãdo
de eiꝰnõie ⁊ honoꝛe certamen eſt:exhibeꝛe ĩ
ſermone cõſtantiã qua cõfitemur. in queſtio
ne fiduciã qua ↄgredimur.in moꝛte paciẽtiã
q̃ coꝛonamur. PHoc eſt coheredẽ xpᷣi uelle eẽ
hoc eſt pꝛeceptũ xpᷣi facere.hoc eſt uolũtatẽ
patris ĩplere. PHec Cipꝛi.deide ſequit quarta
petitio(panem noſtzum quottidianuzʒ da no
bis hodie)i.uictum quottidianuʒ coꝛpoꝛi ne
ceſſarium noĩe panis deſignat ũ.Et in hoc in
telligunt᷑ peti ola uite neceſſaria. Un Aug“.
Sic ergo hic ſufficientiaʒ petimus a parte d
excellit.i.noĩe panis totaʒ ſignificantes. Da
nem ergo dicit non carnes non piſces i. non
aliq ſuperfluum: ſed tantuʒ quod eſt nature
neceſſarium ꝙ bene ſignificat per panem.q
ſecundum eccleſiaſticum.initiuʒ uite homis
aqua et panis.Et addit nr̃ʒ.ut nemo ſibi tꝑa

lia appꝛopꝛiet q ̃ʒ Cꝛiſo.oĩa q̃ nobis dat de
us ſiue oꝛantibꝰ ſiue militantibus.nõſolũ no
bis dat.ſed etiam aliis peꝛ nos.ut de eo ꝙ ac
cepimus a deo paꝛteʒ impotentibus faciamꝰ
Qui ergo de laboꝛibus ſuis indigentibus:nõ
pꝛeſtat non tantum panem ſuuʒz.ſed etiã alie
num manducat.Et qui de iuſticia panem ac
quiſitum manducat:ſuuʒz panẽ manducat.
autẽ cũ peccato:alienũ. Nã illi deꝰ dat pane
ꝗ cũ iuſticia ppaꝛat. diabolꝰ aũt ei ꝗ ppaꝛat
cũ pcto ᷣʒ Sꝛe.nr᷑ʒʒ hũc panẽ dicimꝰ⁊ tñ ut ᷣ
tur oꝛamꝰ.dei.n.ẽ ex mueꝛe.q ab illo dat᷑.⁊
nr fit ex ꝑceptõne cũ accipit᷑.Dicit aũt quot
tidianũ nõ ãnuũ. uł ad pluꝛes ãnos ꝓuiſũ.⁊ ĩ
hoꝛꝛeis reuatũ.quẽ mattheꝰ?dicit ſnꝑpſubſtã
tialẽ.i.ſupadditũ ſubſtaãtie ad ſuſtẽtatõz. Et
hm cyrillũ ex eo ẽt ꝙ quottidianũ alimtũ iuſ
ſit qꝛer.ur̃ ꝙ nihil ↄcedat eos habeꝛe:ſʒ ma
gis hõeſtã colere pauꝑtatẽ. MNõ.n.ẽ habẽtiũ
panẽ petere.ſʒ oppꝛeſſoꝛũ pennꝛia.Et ſubiun
git da nobis hodie.qꝛ mimũ habere poſſumꝰ
niſi det ille ꝗ dat eſca oĩ carni. Uñ hõ deuo
tus tali mẽte dʒ ſumer̃ cibũ ac ſi ſibi de mãu
dñi pᷣſentialr miſtꝛet.Et addit hodie.i.ĩ pñti
uel hodie.i.illũ ꝗ nob hodie tmmodo ſufficit
ut de cꝛaſtio ñ cogitemꝰ.qꝛ neſcimꝰ ſi ĩ cꝛaſti
nu ꝓueniamꝰ. O ſapia uera.⁊ diuĩa puiden
tia.qᷓ docuit ⁊ pane ſolũ peter̃ ⁊ hodie nõia
re.hoc.n.dcõ ⁊ auiditas ⁊ auar itia tollit᷑:et
huũane uite iceꝛtũ ĩſiuat. Ul panẽ nr̃ʒ quotti
dianũ da nob hodie.i.panẽ ſpiꝛitaleʒ.ſ.pᷣcep
ta diuĩa qᷓ quott idie oʒ meditari ⁊ oꝑari.Nã
de ipſis dñs dicit.opami cibũ ꝗ ñ ꝑit.Quotti
anꝰdr iſte panis.q;diu duꝛat hec uita tꝑalis.
Dictũ ẽ aũt da nobis hodie ꝙ itelligit᷑ ꝓ toto
tꝑe huſꝰuite hũane.in futuꝛa.n.eis ꝗ hic me
rueꝛũt nõ aufeꝛet.qꝛ cibo ſpiitali i eteꝛnũ ſa
turabunt᷑. Uel panẽ nr̃ʒ quottidianũ da novᷣ
hodie.i.panẽ ſacramẽtalez. ⁊ uinũ ꝗ de celo
õſcẽdit.qͥ ẽ ſuꝑſ hᷣſtãtialis.i.ſuꝑ õs ſubſtãtias
⁊ uniuerſã ſuꝑat creatuꝛazʒ.ꝗ pais nr ẽ ĩ alta
ri ⁊æ quottidie offert᷑ ꝓ ſalute fideliũ.ꝗ r̃ficit
aĩias.natuꝛaz corpoꝛis trãſcẽdẽtẽ.quo quotti
die ad roboꝛãdũ nos ĩidigemꝰ.qꝛ quottidie la
bimur.⁊ ad lapſuʒ pꝛoni ſumꝰ. Qui etiaz uo
cat᷑ quottidianꝰqꝛ quottidie ipʒ ſumimꝰ ꝑ mĩ
ſtros eccleſie.ꝗ hoc ſacramentum pꝛecipiut
pꝛo ſe ⁊ pꝛo tota comunitate. Unde Ccꝛiſoſti.
Non ĩmeꝛito ſempeꝛ oꝛaꝛe debemus.Al hũc
panẽ celeſtẽ quottidie mereamur accipe. ne

aliquo ĩteruẽiẽte pcto a cõꝑe dñi ſepaꝛemur

Poteſt etiam adhuc de alio triplici pane ex
poni.ſ.doctrinali ſeu ĩtelligẽtie.lectuali ſeu
meſtitie et celeſti ſeu gloꝛie.de pꝛimo dicit
cibauit illuʒ pane uite ⁊ itellectus.de ſecun
do cibabis nos pae lachꝛymaruʒ.de tertio ꝗ
manducat panem in regno dei. Et bene illa
beata fruit io dicit panis qꝛ ſicut pais coꝛpat
ſaciat appetituʒ edentis ſic fꝛuitio illa ſaciat
deſy deriũ contemplãtis ſecundum illud. Sa
m

De oꝛatione.

ciabor cum apparuerit gloria tua. Doſt hoe
ſequitur petitõ quita (&t dimitte nobis debi

ta nr̃a i.pcr̃a que nos debitores pene conſti
tuunt.et quibus obligamuꝛ ad penam aut ſa

tiſfatoꝛiam aut purgatoriam aut eteꝛnã. De
bita inquaz et peccata quecunqʒ cõtra te cõ

miſimus uel contꝛa pꝛoximos uel contꝛa nos
metipſos. Itẽ cõtra te pr̃em ⁊ q te filiũ uł ʒ
ſpiritum ſanctũ. Iteʒ coꝛde uel oꝛe uel ope:.
Ubi cipriãus.Et ne ꝗs ſibi quaſi inocẽs pla

ceat.⁊ ſe extollẽdo plus ꝑeat iĩſtꝛuit ſe pecca

ꝛe quottidie.dũ ꝓ peccatis quottidie iubetuꝛ
oꝛaꝛe (.Sicut ⁊ nos dimittimus debitoribuz

nr̃ is) Ecce regula nobis ppoſita ꝙ ſi uolumꝰ
nobis dimitti peccatũ nrm debemus dimitte
ꝛe ꝓxio peccatũ i nos ↄmiſſũ.ut fʒ gꝛe.bonũ
ꝙ a deo cõpuncti petimus hoc ipʒʒ pꝛio ꝓxio
cõuerſi faciamus. Unde cipꝛia.Qui ergo ꝓ
peccatis oꝛaꝛe nos docuit prnam miſeꝛicoꝛdi

as ꝓmiſu.ſed plane addit legẽ certa cõditiõe

nos cõſtꝛingẽs.ut ſic nobis debitũ dimitti po
ſtulemus ſᷣm ꝙ ⁊ noſipſi debitoribus noſtris
dimittimus. Uñ ⁊ Cꝛiſo.Nõ aũt dixit ut pus
nobis deus dimittat ⁊ poſtea nos debitoribꝰ
noſtꝛis. Scit ei deus hõies eẽ mendaces.qm̃

⁊ ſi acceperiĩt ꝛemiſſiõʒ peccati ſui ipis ſuis ð

bitoꝛibus ñ dimittũtiõ ſic dic ut pᷣus dimitta
mus ⁊ poſtea petamus dimiſſõnẽ. Et iterum
Pec igr̃ anĩiadueꝛtẽtes gꝛates agẽde ſunt de
bitoꝛibꝰ noſtꝛis.fiut eĩ nobis ſi ſapimus cã in
dulgẽtie maxie. ⁊ pauca exhibẽtes pluria ꝛe
piemus. Nã æ nos multa öbemus ⁊ magna ð

dominica.

di habemus pratem imo neceſſitatẽ. Sin at᷑
ĩ deſ ꝗs peccauerit: non eſt nr̃i arbitrij. Nos
eↄtrario ĩ dei ĩiuria benigni ſumꝰ:i noſtris ↄ

tumelijs exercemꝰ odia bhec hieronymꝰ. Qui

ergo laborat odio uł iuidia: grauatuꝛ magis
hac oratione q; iuuetur ea. Lale enim ẽ:ac
ſi dicat. Noli mihi dimitteꝛe peccata mea.q
nec ego uolo alijs dimiutere ſua.Ecce quãtũ
deteſtatur dis fraternũ odiũ. cum ita condi
tiõaliter. et non aliteꝛ dimittat peccatu.ſi ſcʒ
frati dimiſeꝛimus. Nam ( ut ait Anſhelmus)
idulgentiaʒ nõ habebis niſi ðdeꝛis.Unde dic
ſeneca. Alteri ſemper ignoſce tibi ipi nunq;.
¶Deinde ſeꝗtuꝛ ſexta petiõſ((Et ne nos idu

cas ĩ temptatiõem ) ſcʒz carnis.ut non nos ab

ſoꝛbeat peꝛ uoluptatem: uł mundi ut nõ nos
comburat per cupiditatem uel diaboli ut nõ
nos peꝛdat per iniquitatem. Eſt autem tem

ptatio duplex. una.ſ.probationis ⁊ hac deus

ſanctos bñ tẽptat.nõ ut ipᷣe ꝑ hoc de eis noti
tiã capiat.cui an oẽs cẽptatõnes qſqʒ; notiſſi

m ẽ ſʒ ut ipſi ſeipſos pbẽt ⁊ ſibipᷣis inoteſcãt

9 ſe neſciebãt. Alia ẽ tẽptatõ ðöceptõis.⁊ hac
e nẽinẽ tẽptat.ſʒ fit a caꝛne qᷓ ſuggerit mol
lia ⁊ a mõdo ꝗ offert uana.⁊ ab hoſte ꝗ ĩge
rit amara.ſ̊ʒ deꝰbñ ꝑmittit in hac ind uci ex
cã. UVñ ẽ ſẽſꝰ.ne nos iducas.i.ne ꝑmittas nos
ĩquci ĩ tẽptatiõem ⁊ tẽptar̃ ſuꝑ id ꝙ poſſumꝰ
feꝛre ſʒ fac cũ tẽptatiõe etiã exitũ ut poſſimꝰ
ſuſtinere ne irretici teneamur ⁊ ſupemur ei
foꝛtitudine.Quaſi diceret. Et ſi nos ꝑmittas
duci ꝑ ſenſũ ut exeꝛcitemur.nõ tñ ꝑmittas in

ircol eumus ſc
lutn mammisen
Nbis vecichspelimns l
inosinpe ha ecceie
lolbermiſtlen nals
Oniuclt inpemare miene

bita dño quorũ ſi mimã partẽ a nob̊ uellzʒ ex duci ꝑ ↄſenſũ ut ſuccũbamꝰ. Cauiallteꝛ qdẽ ſeck nerhdent en gor
igeꝛe iam peꝛiſſemus. Pec Cꝛi Sed quid de ⁊ efficiẽdo deus ꝑ ſeipſuzʒ nõ ĩducit.ſed ꝑmiſ Aur cNſotdeistn
illo ꝗ nõ ſatiſfaceꝛe uult cũ põt nec ueniã po ſiue et deſerẽdo patitur induci eum queʒ ſuo Gni fen ninne
ſtulare cũ nõ poteſt. ſane diſtiguẽduʒ eſt. Js auxilio deſeꝛit ſicut coꝛ phaꝛaõis ĩduꝛauit.i. Ceſcenunserznin
eni qui uia ꝑfectiõis arripuit: debet ẽt nõ pe idurari ꝑmiſu.et ſicut dicitur quod ñ ẽ malũ tgriunnteecndenn⸗
tẽti ueniã omnimodis idulgeꝛe.nõ ſolũ ꝛanco ĩ ciuitate ꝙ dñs nõ facit.i.ꝙ fieꝛi nõ pmittat Hoiptetöscimpenan.
rẽ animi dimittẽdo.ſed ſine ſatiſfactõe iiuꝛia Ubi cipꝛianꝰ. Qua ĩ ꝑte oſtẽdit᷑ ↄð nos mhil lti giphine engeie
rum ſine reſtitutõne rerum.ſine ĩteruẽtu pᷣcũ aduerſariũ poſſe niñi deꝰ ate pmiſerit.ut om lo upuo öſipſt ni
oĩa ditteꝛe ⁊ ex puꝛo coꝛde diligeꝛe.⁊ ad hoc nis timoꝛ noſteꝛ et deuotio conueꝛtat᷑ ĩ deuʒ ebehranm t r geen
tenẽtur ꝑfecti qꝛ ſic cõſiliũ ẽ. Qui uero nõdũ Aliud eſt ĩ temptatõnẽ duci ⁊ alið ĩduci. In veniwelunns n
ꝓfectionis uotũ aſſũpſit.tenet quidẽ räcorem temptatiões eni ducit᷑ ꝗ a temptatõe pulſat᷑ lcöfrman⸗ n 5
ai dimittere.ut nec maluz inimici uelit auge ſʒ nõ deijcit᷑. In tẽptatiõezʒ ĩducit᷑ ꝗ teptatõ nürpen len
ri nec bonũ eiꝰ minui ſed ꝙ ĩ eũ deliquit aliq̃ ni ſuccumbit ⁊ ab ea ſuꝑatur. Induci en in nnnmint ean
liter ſatiſfieri ⁊ ad hoc tenent omnes qꝛ ſic p tꝰ duci ⁊ ſuccũbere. Oñdit ergo nõ id a novᷣ Uleſceen ſnen n
ceptũ ẽ remiſſio ergo offenſſe ẽ ðᷣ neceſſitate orandum eſſe nt nõ temptemur quia tempta Ming ei hmnn
q; homo tenetur eſſe ĩ caꝛitate ⁊ oẽs diligeꝛe ꝛi non eſt malum ſed magis utile.et ad uitu ritag mitichicf d
ſed remiſſio iiurie nõ eſt neceſſitatis:ſed ſuꝑ tis exercitium quando uiriliter reſiſtit᷑. Naʒ inn Eudtignr
erogationis.Sic ei pecuniã ablataz nõ tene ſine temptatõe nemo põt probatꝰ eẽ ſiue ſibi it 4 eemimeaf⸗
tur ꝗs auferẽti dimitteꝛe ſed põt eò repetere ipſi ſiue alij:ſed ne deſeꝛti eius adiutoꝛio peꝛ beik ſch Mezached
ſic pro üiuria ſibi illata põt recõpenſatõem ꝑ blanda uel aſpa i temptatõez peꝛ ↄſenſuʒ in n en innienn
emẽdam petere ſ̃m ordinẽ iuſticie. Nam fůj ducamur.ne alicui temptatòti.uel cõſẽtiamꝰ Per ithecticihn
Augu.non loquit᷑ de debito pecuie ſiue iuſti decepti uł cedamus afflicti: æ ſic ab ea deui teffeni tmnne
cie exigẽde.ſed rãcores ⁊ immicicie nõ reĩfe camur a deo deſerti. Sed ꝗ blandis nõ deci 1 dienniin
rẽde.Quia vo ſunt culpe ĩ quibus culpa ẽ ui pitur:etiã aſpis non deijcit᷑.qꝛ (ut dic augu) . llache Gitur
dictã ꝛelaxaꝛe.⁊ ſi peccatũ ĩ nos teneamuz di nemo frangitur reruz adueꝛſariũ moleſtia ꝗ cio ernligt 4
uittere peccatũ tñ i deu ? peccatu ĩ ꝓpximuʒ pꝛoſperarũ delectatiõe non capit᷑.Et iteruʒ. fnen ikeni i
debemꝰ puire. Un Pie. Si peccauerit ĩ nos cio itaq; uitande ſunt delectatiões poſtea etn eſ glino lnna
frater nr ⁊ ĩ qualibet cã nos leſerit:dimitten oloꝛes.Qnõ.n.ſuꝑare pt᷑ mudũ ſcuietẽ.ꝗ ũ iſei luter f

nialones gſcy onſit
Err ſbißis iteſci
mto öceptoͤs hat
ine q ſuggert nol
1 ** 4 hoſteg ige
it in hic inguci er
s.,,he pnittos nos
Fſup ia poſſumd
a exitu un poſſim
mur 2 ſupemur en
Et ſi nos gmittas
Ir.no iñ pmittas in
n. Kauſallter ga
no iducit. ſe mil
nduci eum guez ſu⸗
bangdis icngiit i
citur quod n malu
li g fien no gmninngt
e oſtecit 5 nos nhil
en te pmmiſerit At om
vtio connenat ideng
quci t alio iduci In
alemptaloe pulſat
oez iducit teptan
patur Induci enin
ſan ergo o idanl

—

Pꝛime partis.
poteſt blandiẽtem: Sic ergo dñs uoluit nos
ad ſe ĩ temptationibus recurrere et nõ de no
bis pꝛeſumere. Unde aug.uoluit ergo ðᷣus a
ſe poſci ne ĩferamur ĩ temptatõeʒ:ꝙ poterat
nobis etiã non orantibus dare.qr uoluit nos
ãmòeri a quo hec benefitia accipiamus. In
quo (ut dic it ciprianus) ammonemur infirmi
tatis.et imbecilluatis noſtre.ne quis ſe inſo
lenter extollat. ut dũ pꝛecedit humilis.⁊ ſub
miſſa confeſſio ⁊ datur totum deo.quicquid
ſuppliciter petitur: ipſius pietate pꝛeſtetur.
Fal hoc ſequitur petitõ ſeptima ⁊ ultima(
ed libera nos a malo )ſ.omni uel ĩnato ꝙ

contrahimus.ſ.oꝛiginali.uel adiecto quod ↄ

mittimꝰ.ſ.actuali uel iflicto ꝙ ſuſtinemus.ſ.
penali.i.pena conſequenti. Uł a malo omni.
ſ.uiſibili ⁊ ĩuiſibili.i.culpe ⁊ pene. Vel a ma
lo oĩ.ſ.pᷣteꝛito.pñti ⁊ futuꝛo.Et notandũ ꝙ h
petitio non intelligitur de malo culpe iã ꝑpe
trate.qꝛ tũc coĩcideret cum quinta petitione
ſed culpe inſtãtis ꝑpetrari poſſibił.a quo ma
lo liberari nos petimꝰ:ne uidelicʒ peccemꝰ.
Item non intelligit de malo pene future:qꝛ
tunc coincideret hec petitio cuʒ ſecunda ſed
pene pntis.in qᷓ;ẽtum ẽ nobis cauſa ⁊ occaſio
ruine. Poteſt etiã accipi ð malo pene futuꝛe
ita quod petamus ſic nos liberari a malo pñ
ti. ut non incurramus pene future.Et ab om
nibus pꝛedictis petimus liberari.oꝛãtes ⁊ lo
qntes in perſõa eccleſie. Sed qui uult a ma
lis liberari:ſtudeat malis pꝛoximis ↄpati:qꝛ
qui uult impetrare miſericoꝛdiã ꝗ deo neceſ
ſe eſt. ut exhibeat eaʒ pꝛoximo.i Deinde ſe
quitur concluſio tocius oꝛatõnis pꝛemiſſe cũ
qr (Amẽ) i.fiant omia pꝛedicta.Quo uerbo
deſyderiù oꝛantis expᷣmitur.ꝗa eſt uerbũ op
tatiuum reſpectu bonoꝝ pꝛecedẽtiuz. ⁊ opta
tio ĩpletõis oĩm petitoꝝ. Hoc uerbũ amẽ au
ditũ a iohãne qꝛ angelicũ eſt ſicut ⁊ alleluia
nulla lingua pᷣſũpſit trãſferre. Poc aũt vᷣbuʒz
ẽ hebꝛeum ⁊ nec gꝛecus interpᷣs auſus ẽ ĩter
pᷣtari.nec latinus.ꝓpter reuerẽtiã ſaluatoꝛis
ad cõfirmandam ueritatem ſepe eo ẽ uſus
ic mãſit ⁊ nõ ẽ interptatũ.ut honoꝛẽ habe
ret uelamẽto ſecreti.nõ ut eſſet negatũ ſʒ ne
uileſceret nudatũ. Ponit aũt qñq; nominalr
ut in apocalipſi. ubi dr. Pec dicit amen.i.ue
ritas.qñq; uerbaliter.ut ubicũq; ĩ pᷣs.dr̃ fiat
fiat.idẽ ẽ ꝙ amẽ amẽ.⁊ ſic põit᷑ ĩ fine or̃onũ
ut hic qñq; auteʒ aduerbialit᷑.ut in euãgelio
ubicũq; dr̃ amen dico uobis.i.uere.⁊ fidelit᷑
Pabet aut hec dictio amen poſita in fine tꝛi
plicẽ efficatiã ⁊ uirtutem. Nã ↄcludit or̃onẽ
qꝛ; ʒ DPieꝛonymũ ẽ oronis ſignaculũ ut ſicut
ꝑ ſigillũ clauditur ſcꝛiptura.ſic ꝑ amẽ claudi
tur or̃o. Recolligit etiã intentioneʒ nã qñ di
cit᷑ amen.intentio ſumatiʒ fertur ſuper oĩa pᷣ
cedẽtia.⁊ ſi aliquid ex fragilitate humana ꝑ
diſtꝛactionem mẽtis ĩ orone abſq; actuali in
tẽtione ꝑ tranſitum fuerit:ad id intẽtio redit

Capi. xxxvij.

dicẽdo amẽ. Impetꝛat nihilominꝰ exauditio
nem.eſt enĩ amen exauditõnis nota ⁊ ſignũ.
Unde Rabanꝰ. Per B ꝙ dñs dixeꝛat amẽ ſi
gnat idubitanter illis a dño conferri oĩa q̃ ri
te poſtulant:ꝗ conditõnis addite ſeruare pa
ctũ nõ negligũt.que quidem ↄditio eſt dimit
tere debitoꝛibus nr̃is ð qua dictum. hec Ra
banꝰ.O domine parũ ẽ ꝙ dixerim amen.uel

fiat optando.niſi tu dicas amẽ ĩpando.i.fiat

O magnificũ.⁊ efficaciſſimũ uerbũ fiat.hoc
enim uerbo tu pater ſũme in pꝛincipio.i.in vð
bo tuo coet᷑no oĩa creaſti.dixiſti.⁊ facta ſũt
hoc etiam uerbo nos ꝑditos reꝑaſti dicẽte il
la ſanctiſſima ꝛeꝑatꝛice nr̃a ad angelum fiat
mihi ſim uerbũ tuuʒ. O ſalutifeꝝ uerbũ fiat
o amen.o fiat.o uerbuʒ omnipotentie vbum
mire efficacie.Eia mi domĩe ieſu bone vbuz
patris.comple tu oꝛatiõem meꝗ.perfice tu v
ba mea per te dictata.⁊ in os meuz cõmẽda
ta.peꝛfice ea.⁊ dic amen.dic fiat.dic mihi ſi
cut dixiſti illi mulieri ſyropheniſſe. fiat tibi
ſicut uis.O dulcis amoꝛ ieſu.o dulcis vitas.
o dulce amen.o dulce uerbuʒ fiat:fiat mihi
ſecundum uerbum tuuʒz. fiat amen. Et ſcien
dum ꝙ lucas obmittit duas petitiones orois
dñice.ſ.tertiam ⁊ ſeptimã.qꝛ tertia cõtinet᷑ ĩ
duabꝰpᷣcedentibus.⁊ ſeptima in ſexta. In ſã
ctificatõe eniʒ aĩe que petit᷑ in pꝛima ⁊ in re
ſurrectione carnis que petit in ſecũda:imple
tur diuina uolũtas que petitur in t᷑tia.Uel ſi
gliam dei pᷣncipaliter qᷓramus:⁊ pꝑticipatõezʒ
regni eiꝰ que cõtinẽt i duabus pꝛimis petitio
nibus bene uoluntatem eius facimus ⁊ eius
uoluntas impletur in nobis ꝙ cõtinet in t᷑tia
qꝛ ad hoc pᷣcipue uoluntas dei tẽdit ut eiꝰ ſã
ctitatem cognoſcamus et cũ ipſo regnemus.
Similiter ſeptima continetur in ſexta.ut ſci
at unuſquiſq; ſe liberari a malo cuzʒ non ĩidu
citur ĩ temptationem. Si enim in temptatio
nez nõ inducimur ei ſuccũbẽdo.ſed magis pᷣ
ualemus ꝛeſiſtendo bene liberamur a malo.
Et ſic ꝙ mattheꝰ diĩc explicite. lucas comple
ctitur ĩplicite. Ut auteʒ dĩc Augu.non negli
genter pꝛetereũdũ eſt ꝙ ex oĩbus his ſnijs ꝗ
bonos dñs oꝛare pꝛecepit eã potiſſimũ ↄmen
dãdum eſſe iudicauit.que ꝑtinet ad ꝛemiſſio
nem pct᷑oꝛum.in qua nos mipicoꝛdes eſſe uo
luit. ꝙ unũ eſt ↄſilium miſerias euadẽdi.In
nulla eni ſententia ſic oꝛamus.ut quaſi paciſ
camur cum eo.dicimus enĩ dimitte nobis ſi
cut ⁊ nos dimittimus. In qua pactõne ſi mẽ
timur:tocius oꝛatõnis nullꝰ eſt fꝛuctus. Pec
Aug. Unde poſt oꝛationem ſubiungitur. Et
cuʒ ſtabitis ad oꝛandũ dimittite ſiquid habe
tis aduerſus aliquez. ut ⁊? pr̃ ur̃ qui in celis ẽ
dimittat uobis peccata ueſtꝛa. Unde ait Cri
ſoſto. Ideo celoꝛum ⁊ patꝛis meminit: ut ex
hoc pꝛouocet auditoꝛez. Nihil eni ita do aſſi
milat.ſicut iiuriam faciẽtibus ignoſcere. An
cõueniens eſt aũt ſi talis patꝛis filius exiſtẽs
m 2

De. nò theſaurizando

ferialis efficit᷑: ⁊ ad celũ uocatꝰ terrenũ quẽ
da ⁊ uite huiꝰ ꝓpꝛiu habet ſẽſũ.hec Cri.Si
eĩm dimiſeritis nõ retinẽdo rancoꝛẽ.nõ appe
tendo uidictã hõibus peccata eoꝛũ.ſ.ĩ uos
miſſa.dimittet uobis pr̃ ur̃ celeſtis ðlicta ue
ſtra. Si aũt nõ dimiſeritis hõibus.nec pr̃ ur
dimittet nobis peccata ur̃a. Gene dicit ur̃a.
qr hec eſt ſola oꝑatio hõis et poſſeſſio.ſ.pec
catum ĩ malũ eĩ põt ꝑ ſe nõ ĩ bonũ.Ecce lex
o hõ tibi a dño poſita eſt. Si enim dimiſeris
d imittetur tibi.ſi nõ dimiſeris.nõ dimittet ti
bi. Unde cipꝛianus.E xcuſatio eĩʒ tibi nulla
E ĩ die iuditij.cũ ᷑ʒ tuã ſnĩiam iudiceris.⁊ qð
feceris hoc ipſe patieris. Ubi ⁊ Criſ. Poſt ĩ
pletã oronis foꝛmulã nullius pꝛſus mandati.
meminit niſi iſtiꝰcerte quo ad dãdũ nos ueni
am cõcitauit. Ait ꝗppe.¶ Si dimiſeritis hõi
bus peccata eoꝝ dimittet.⁊ uobis pater cele
ſtis peccata ur̃a). Itq; a nobis tota h̊ reſ ſũ
mit exoꝛdiũ.futurũq; ð nobis ĩ nr̃a ẽ poteſta
te indiciũ.Ne enim uel irratõnabilis ꝗſpiazʒz
aut ĩ magno aliquo aut ĩ exiguo delicto ð iu
ditio dei ↄqueri poſſet:ipſũ ꝛeũ dñm illius fe
cit ẽẽ ſnie.Quẽadmoduʒ iquit tuipſe iudica
neris.ita tibi ẽt iudicabo.Si eĩ dimiſeris cõ
ſeruo tuo.a me quoq; eãdeʒ gratiã conſeque
ꝛis.Et certe nequaq; iſtud equale ẽ. Lu eim
ꝛemittis.cũ ipſe quoq; rẽiſſione indigeas.deꝰ
vo cũ nulliꝰ unq; idigeat.ignoſcit. Tu cõſᷣuo
remittis.deus vᷣuo.Et tu quidez mille pecca
toꝛũ reus.deꝰ uero ab omni peccato extꝛane
us.Et tũ ſic quoq; habuũdãaãtiã ppᷣe miſeratõis
oñdit.Quo nõ igit᷑ digni ſupplitio ſumus cuʒ
tali ei a deo põtate donata ipſi ſalutis nr̃e ef
ficimur ꝓditoꝛes.Q uẽadmoduʒ uero in alijs
cais. ut audiamur ogamus ꝗ nobis ea ipſa.
quoꝝ dñi ſumus.non ĩpendimꝰ.Nihil ẽ ꝙ ſic
dei ſimilis faciat.ut malignis atq; ledẽtibꝰeſ
ſe placabilem. Pꝛopterea et per ſingula que
q; ueꝛba nos cõmonẽs fieri orões docet.dicẽ
do pater nr̃.⁊c̃.plurali ubiq; numeꝛo nos uti
docens.ut pꝛoximis ꝑ cũcta placati.ne ueſti
giũ gdem ĩ nobis iracundie relinquamꝰ.Qõð
ſi umus diei ſalteʒ uellemꝰnr̃a peccata dinu
meraꝛe tunc optime diſceꝛemus quantoꝝ ꝛei
eſſemus maloꝛu. Quis igr̃ ueſtrum in orone
nõ habet deſidiam: Quis nõ ſuꝑbie eſt ĩflatꝰ
tumoꝛe: Quis nõ inanis gloꝛia aurula uẽtila
tus:Quis nõ de fr̃e detraxit.Quis non cõcu
pĩam admiſit maligna:ł impudicis ocuł ãſpe
xit:Quis nõ inimici cũ paſſione aĩ recoꝛdatꝰ
eſt:Quis ñ emuli ſui aut cruciatꝰeſt ꝓſperis
ut delectatus aduerſis: Uerũtñ tot ac taliũ
peccatoꝛuũ cõpedioſã nobis ac facilẽ deꝰniaʒ
liberatiõis ðᷣdit tociuſq; laboꝛis alienã.Quis
n. laboꝛ ẽ fri indulgere merenti.¶aboꝛ qui
dem i remittẽdo nullus ĩ retinẽdo vo inimici
tiss maximꝰ. Si quidẽ iꝛacũdia liberari ma
gnd menti reddit quietem ⁊ ualde hoc eſt fa
cile uolẽti.Sufficit uelle tmmõ et oĩa ↄtiuo

in terra ſed in celo.

peccata dᷣleta ſt᷑.h̊ criſo. Igitur (ut ait Aug)
amplectẽda ẽ hõi tam benigna cõditio.ut di
mittẽdo delicta aliena diluat ſua.Nã ſ̃m euũᷣ
dẽ multa ſunt elemoſynarũ genera. quas cũ
facimus: adiuuamur ut dimittant᷑ nobis pec
cata:ſed ea nihil maius eſt qᷓ; cum ex coꝛde
dimittimus.ꝙ ĩ nobis quiſq; peccauit.Neſci
mus pigri ad dimittẽdum alijs ꝗ eniʒ (ut ait
Criſo)remiſit ꝓximo:ſe pꝛius q; illum de rea
tibus liberauit. Unde et greg.Si cogitaueri
mus.qm̃ nõ eſt ei ꝗ contriſtauit nos ſed nobᷣ
ipſis largimur: cito dimitterimꝰ uenenuʒ ne.
Ad dimittenduũ autẽ alijs neceſſe eſt frenaꝛe
iram. que frequenter nos ſtimulat ad uindic
tam. Unde auguſ.Fratres mei exercete uos
gquamum poteſtis ad exhibendaz maſuetudi
nem.etiazʒ erga inimicos ur̃os/G ꝛenate irã q̃
uos ſtimulat ad uindictam. Si uindicare te
uis de inimico tuo:ad ipſã irã te conuerte qꝛ
ipa ẽ inimica tua que occidit aĩaz tuã.oꝛatu
rus es deum.uẽtura eſt hoꝛa ut dicas.pater
noſter ꝗ es in celis uenturus es ad illum ueꝛ
ſuʒ.dimitte nobis debita noſtra.Quid ſeꝗt᷑:
Sicut et nos dimittimus ðbitoꝛibus noſtris.
Ibi illa inimica ſtat ↄtꝛa te.Sepit uiã oꝛõis
tue. Murum erigit. et non eſt qua tranſeas.
Non ſeuias contꝛa inimicum tuum in iſtã ſe
uias. Melioꝛ eſt ꝗ uĩcit iꝛam:qᷓ; ꝗ capit ciui
tatem. Non potes illam ĩteꝛimere.poteſt iſtã
reprimere.Si foꝛtis es iram uince ⁊ ciuitati

ce hec aug“. MNMNiꝛatio.
Arer noſter excelſus ĩ creatione: ſua
p uis ĩ amõe:adiues ĩ her̃ditate.Qui es

in celis ſpeculum eternitatis.corona
iocũditatis:theſaurus felicitatis. Santifice
tuꝛ nomen tuuz. ut nobis ſi mel i oꝛe cithaꝛa
i auꝛe ðᷣuotio ĩ coꝛde. Adueniat regnũ tuũ io
cundum ſine ꝑmixtiõe.tranquillum ſine ꝑtur
batione ſecuꝛuʒ ſine amiſſione.iat uoluũtas
tua ſicut ĩ celo ⁊ ĩ teza. ut omnia que odis o
diamꝰ que diligis diligamus q̃ᷓ tibi placent ĩ
pleamus. Panẽ noſtꝝ quottidianũ da nobis
hodie.ſcilicet doctꝛinalem.penitentialeʒz. uir
tualem.Et dimitte nobis ðbita noſtꝛa.quecũ
q; contra te commiſimus:aut ↄtꝛa proximos
uel noſmetipſos. Sicut et nos dimittim de
bitoꝛibus noſtris.qui nos offenderunt uerbis
uel in perſonis aut in rebus. Et ne nos in du
cas in temptationem mundi. carnis demonis
Sed libeꝛa nos a malo.pꝛeſẽti preteꝛito ⁊ fu
turo. Amen.
De nõ thaſauꝛiʒzando in terra ſed in celo.
apitulum. xxx viij.
Einde docens peꝛfectum ↄtemp
tum terꝛenoꝝ pꝛopter deuz. põit
ꝛohibitiõz de collocãdo theſau
ꝛũ ĩ ꝑiculo.ne.ſ.theſauꝛiʒemꝰ in
Hterra.ubi erugo.i. eris rubigo
conſumit. ⁊ in hoc tangitur coꝛuptio diuitia
rum artificialiuz ut auri ⁊ argenti ac cetero

feunge umc
cerun gin is

ſurihate

insnuineteſu
arſtonu ihinn
innulit en .
uomumit. Mora
nolneuteneno⸗ l
Innint te inn
niunerni biſec
abiſeng im miin.
tuelictheſgunuepo⸗
1lucignnnerenbiin
Goſtpunii ui clorr
lin bero Jutibice
feregigon wdi egnnes
dun äcni is
eſoſticsdalſn
(Aocntheundeien
0.Degoe
i habz dec lod
le öſcerarubiſin
cgl bennseg
lur ſobvi niro hat
'töſcenotedat.
beſn niegate
ecNücaff'nn
feſttenmate
eg ig
—
Wadnn
biemnöinir
Goincelstnn
lig noſe u 5 Ghn
ag. n deſcun
us hoſle ane 1
etuttheſaummun
1s r qnore ni
go rne

um
an

ur ſtengligt,
D enstheſanng ſte
nnb⸗ eacogeggge
cumitn d nhl u

uet afiie
g Ir. . IN
Nſenint⸗ 4
locffein⸗

s

neſt qua manſegs.
lun tuum in iſti ſe
amich gcapit cini
aimere. poteſt iſta
mn uince T ciuitati
Oato.
ns i creatione: ſug
berditate. Qvi es
eternitatis. corons
icitatis. Danifice
ſa mel i we cnhans
zueniat regnu tuuͤ io
fanquillum ſine ptur
iſſione. Fiat uolulas
ut omnia gue odis
mus q ubi placent 1
uotriianu da nobis
em penitentialez 1un
z obita noſtꝛa guecn
g: qut oug proximos

tet nos diminmm e
offenderunt uerdi
dus. Et ne nob in n
undi,carnis demonis

Meſeti rreteniotfn

o in ten⸗ ſea incelo⸗
dei⸗ perf⸗ m ent
ox propte cede
nororitothefi
z deaeeuen ĩ

bi erng ro diuitt
. up
1*

rhenii

—

Pꝛime partis.

ꝛũ metalloꝛũ.⁊ tinea.i.uermis demollitur.et
ĩ hoc tangit᷑ coꝛruptio diuitiaruʒ natuꝛalium
ut bladi uini ueſtimentorũ et conſimiliũ.ubi
fuꝛes effodiunt ⁊ fuꝛant᷑: hoc dicit ꝓpteꝛ lapi
des pcioſos.ꝗ licet ñ poſſint ꝛubiginaꝛi nec a
ueꝛmibus coꝛꝛodi.tñ poſſunt a latꝛonibus tol
li. Sed ue uobis qꝛ; totũ cõtrariũ facius. Uñ
Aꝛiſo. Quid dica de illo madato quo iubeu⸗
nõ tbeſauꝛizaꝛe ſuꝑ teꝛas.Quod foꝛte quidẽ
faciunt pauci.Ceteri uero quan eↄtrario au
dierunt pᷣceptum.⁊ quaſi dictũ ſit ad eos the
ſaurizate omnimodis ſuꝑ terras ita relinqnẽ
tes celuʒ adheꝛẽt terre ⁊ iſaniut erga pecuni
ꝗm cõgregâdaz. bec Kriſoſto. Deinde ſubdit
admonitionẽ de theſauꝛo ꝛeponẽdo ĩ tuto:ut
ſ.theſauꝛiʒemus iĩ celo ubi nec eꝛugo demol
lit qꝛ ibi nulla uetuſtas.nec tinea.quia ibi nt
la paſſibilitas.et ubi fures nõ effodiũt nec fu
rant᷑.qꝛ ibi nulla uiolẽtia uł fraꝰ. Excellẽtiſ
ſimus modus theſaurizandi ẽ qñ bõa tꝑalia
⁊ tꝛanſioria ĩ pios uſus ↄſumunt᷑.⁊ ſic ĩ boõa
ſpiritualia ⁊ eterna ⁊ ꝑ cõſequẽs ĩcorruptibi
lia ↄmuttãt᷑.. Mon ergo theſauriʒemus iĩ t᷑ra
emolimẽta terrenoꝝ ubi recondita defitiunt
⁊ perdunt.⁊ unde ſumus exituri:ſed ĩ celo p
mia meꝛitoꝛũ.ubi recõdita ꝓfitiũt ⁊ ſeruatur
et ubi ſemꝑ ſumꝰ mãſuri. Unde Pieꝛo. Stul
titia ẽ illic theſaurü repõeꝛe uũ exituus es.
⁊ illuc ñ ꝑmittere ubi iꝑ uicturus es. Illic er
go ſubſtantiã tuã colloca. ubi patria pabes.
uñ ⁊ SGrego. Juſti hic edificare ⁊ theſauriʒa
re negligunt ubi ꝑegrinos ⁊ hoſpites ſe eẽ co
gnoſcunt.nã qꝛ ĩ ꝓprijs gaudere deſydeꝛãt in
alieno felices eẽ ꝛecuſant. Unõ Cꝛiſo. Qui eĩ
collocat theſauros ĩ terra:ñ hʒ qð ſperet ĩ ce
lo. Ut gꝗd ergo aſpiciet ĩ celu ubi nihil repoſi
tü habz. Dec Criſo. Quia vo unꝗſq; illuc ꝑ
uẽire pſiderat ubi ſuas diuitias recoditas ee
cognoſcit beatus ẽ ꝗ diuitias ſuas ĩ celo rpo
ſuit ut ſꝑ ibi mẽtẽ habeat.ſꝑq; illuc oibus ui
ribꝰ ⁊ õſydeꝛio tẽdat.Quia ut ſubdit᷑. Ubi ẽ
theſaurꝰ tuꝰ. i.res a te amata ⁊ ðſideꝛata.ibi
ẽ coꝛ tuũ et affeciꝰ tuus.Neceſſe ẽ ei.ut quo
pceſſit dilectionis theſauxꝰ illuc ⁊ cogitatõis
ſequat affectus Nã ſ̃m Aug.amor ẽ aĩe põ
dꝰ poꝛtans eã quocunq;ʒ ipſe fert ⁊ aĩa ueriꝰẽ
ubi amat q; ubi aniat. Uñ fulgentius. Ut eꝛ
go in celis theſaurizemus.celeſtia diligamꝰ.
uis noſſe ubi theſauꝛizʒas. Attende qð amas.
uis noſſe qdᷓ amas. Attẽde qð cogitas. Ita fi
et ut theſaurum tuum ex tuo amoꝛe cognoſ
cas ⁊ amorẽ tuũ iuditio tue cogitatiois ſtelli
gas. Kt iõ( ut dc geego.)ĩ tot ptes co diuidit
quot.ſt᷑ ea ꝗᷓ diligut. On ⁊ ¶ꝛii.le theſauꝛi
ʒaueris theſauros iterra tinee ei et uermib
2 fuꝛibꝰ ea cõgꝛegas. Si aut et hec effugeꝛis
nocumẽta ⁊? nihil hoꝛu eꝛit.ĩ ſuitutẽ ꝛedactũᷣ
eẽ cor tuũ et affixũ eẽ ĩfeꝛioꝛibꝰ oĩno ñ effugi
es. In ſeruitutẽ redactũ eẽ itellectũ egꝛitudi
ne ac multo difficitius ẽ q; habitaꝛe casceze.

Capi xxx viij.

õ pua ſuſtiebis iacturã ĩferiorib effixꝰ.et
Fuꝰ ꝓ libero factus et a celeſtibꝰ bõis cadẽs
et ni excelſoꝝ cogitar̃ potẽs ꝑꝑ ̊ ⁊ gẽtiles ũ
cꝛeduũt his qᷓ a nobis dicũt᷑ de actibꝰei ñ de f
monibꝰenr̃is futuꝛoꝝ nolũt habeꝛe documẽtni
Nũc vo cuz uideãt edificaꝛi a nobᷣ ſplẽdidas
domos agros emi balnea atq; oꝛtoꝝ ameĩta
tes pari nolũt credere. ꝙ ad alt᷑iꝰ nos uꝛbis ꝓ
fectõʒ paꝛemꝰ. Si.n.ĩqut vũ eẽt iſtõ uẽdẽtes
pꝛſus cũcta q poſſidẽt.illuc ꝓfecto pᷣmittent.
Pec igr᷑ ↄſiderates.uincula tati abꝛũpaerꝛo
ris.Qui.n.pecunie ſᷣuit ⁊ pnñtibꝰ ↄpedibꝰ ſtꝛĩ

git ⁊ futuris parat.Qui vo iſtiꝰcuꝑiditatis ĩ

munis ẽ:utraq; libertate potiet. Quã ut ↄſe
q̃mur guiſſimũ auaritie cõteꝛẽtes iugũ ad ce
li faſtigia ſubleuemur. PHec Cꝛiſ.Uiñ ⁊? Anſ.
Tileſcat tibi mũdꝰ oĩs amoꝛ caꝛnal ſoꝛdeat.
eſcias te eſſe ĩ B mundo.qm̃ ad illos ꝗ ĩ ce
lo ſũt ⁊ deo uiuũt tuũ tꝛãſtuliſti ꝓpoſituʒ.ubi
ẽ theſaurꝰ tuꝰibi ẽ ⁊ coꝛ tuũ.noli cũ aꝛgẽteis
ſimulacris uili marſubio tuo tuũ ĩcluder̃ aĩʒ
ꝗ nũq; cũ nümoꝝ põdeꝛe pot᷑it trãſuolare ad
celũ. ãt ᷣm PHiero.ñ tm̃ ĩitelligẽ dũ ẽ de the
ſauro pecunie ſʒ univſalit᷑ ð cuctis uoluptati
boac paſſiõibꝰ ⁊c̃.guloſi deus uẽt ẽ luxurioſi
theſauꝛus epule ſt᷑ laſciui ludicꝛa.amatõis li
bido.auari pecuia.et ſic ĩtelligendũ ẽ ĩ alijs.

huic.n. ᷣuit uitõ unuſꝗſq; q? uicit ⁊ ibi hʒ cõ

ubi theſauꝝ ⁊ ad hãc ↄvſiõeʒ coꝛdis ad amo
ꝛc paſſõuʒ ⁊ ꝛeꝝ hꝰmõi ſeꝗt avſio a do.Si ꝗ
ĩ celi ẽ mũdũ ẽ:q;ꝛ mũda ſt celeſtia.Si ãt ĩ t᷑
ra uolutat.i.ſiqd agat ut tꝛẽ̃a ↄſeq̃t qũo mũ
dů ẽ. Uñ Aug. Soꝛdeſcit aligd cũ ifeꝛioꝛi na
ture miſcet᷑ ;uis ĩ ſuo gener ſoꝛdiõt᷑ q et
ð puꝛo argeto ſoꝛdidat auꝑ ſi miceat na e

aĩus nr treoꝝ cupiditate ſoꝛdeſcit q;uis treg

ĩ ſuo generẽ mũda ſint. Igr (ut ait Richa.)q̃
cũq; ĩ mudo ↄcupiſcis.qcuq; ĩ mudo metuis.
iĩpede libẽt᷑ ꝓ libeꝛtate cõdii.q; (ut dĩic Aug.)
totũ mũdu dʒ ↄtẽner̃ ꝗ ſibi theſauꝛiʒat ĩi celo
Et ne tioꝛ ſurrepat difridẽtie habẽdi uite ne
ceſſaꝛia.ↄſequẽteꝛ excludit diffidẽtiã.qᷓ naſci
poſſet ex ↄditiõe ꝓpria dicẽs. lolite tiere.pu
ſulꝰgrex.i.ↄgregatõ humiliu.qr ↄplacuit pr̃i
ur̃o celeſti daꝛe uobiſ ꝛegnũ:nõ ꝗdẽ ob meri
ta ur̃a.ſʒ ex merg liberalitate et bõitate ſua
diuia. qn diceꝛzʒ. Ex ꝗ regnũ celoꝝ paratu ẽ
uobis paꝝ ðbetis curare ð t᷑cis.Nõ eĩ ð uite
neceſſarijs dʒ diffidere.cui ꝛegnũ uite ꝓmitti
tuꝛ ĩ q? oĩs fufficiẽtia hẽt.Dr t gꝛex. pp fiõi
obediẽtiã puſillus pp uolutarie pauptatis. et
humilitatis duotõz ꝗᷓ ꝑuẽit ad celeſtis ꝛegni
voſſeſſõnẽ. uel puſuloar gꝛex electoꝝ ꝛeſpetu
maiõis nueri rpꝛoboꝝ qꝛ pauci erat fiöles rſ
pectu ĩfideliu ⁊ pauci ſ t electi ꝛeſpectu ꝛepꝛo
boꝝ. Utinã ⁊ ego merear de illis paucis.uel
minim“ eẽ: ⁊ cu eis regnũ ꝑcipe. Deruenitur
etiã ad regni opulẽtia ꝑ ↄ ilioꝝ ſuꝑerogatõz
ꝗbeit᷑ ad pfectoʒ:⁊ iõ ſubingit dices. Nedite
q poſſiõtis etiã neceſſaria: ⁊ date elemoſyna
m 3

de nõ theſaurizando

q ad idẽ ꝛegnũ ẽ uia.facite uobᷣ ſacculos.i.ꝰ

poſitoõia bonoꝝ ⁊ loca ad reponẽdũ mercedẽ
elemoſinaꝝ uraꝝ qᷓ ñ uetereſcũt ⁊ dᷣficiũt ſcʒ
reponẽdo elemoñina ĩ manus paupꝑũ ꝗ uobis
p hoſtes ⁊ fures tranſeuntibꝰ peccuniã ur̃azʒ
uſq; ad locũ tutũ poꝛtẽt. ne eã amittatis.the
ſaurũ non defitientẽ ĩ celis ⁊ eternis.qr mer
ces elemoſine in eternũ manet ĩ ceł. N fruc
tus elemoſine auget merita.q ſũt theſaurꝰin
defitiens iĩ patria.Et ſi ꝑ elemoſinaʒ habemꝰ
ĩ celo theſauꝝ meritoꝝ.ibi coꝛ nr̃ʒ ſuſpiꝛet ⁊

expectet theſauꝑ pᷣmioꝛũ.¶ Deiñ docet eos

de oculo ſimplici habẽdo.ꝙ attẽdere ðbemꝰ
in oĩ oꝑe nr̃o.uñ ait.lucerna corpoꝛis tui eſt
oculus tuus. Dec ẽ locutõ methaphoꝛica q
coꝛpus moꝛale hic accipit᷑ ꝓ congerie opꝑatio
nũ.ſicut coꝛpus materiale ẽ qdaʒ aggregatõ
mẽbꝛoꝝ diuerſoꝝ.⁊ iõ ſicut oculus materiał
ꝛegit totugʒ coꝛpus materiale.⁊ dirigit mẽbꝛa
ad oꝑpandũ.ſic oculus moꝛalis.ſ.ĩtentio regit
totũ coꝛpus moꝛale.⁊ dirigit uarias opatões
fineʒ. Jõ ſubdit. Si oculus tuus fuerit ſim
plex.i.intentio tua recta ſine plica ſimulatio
nis ⁊ erroꝛis totũ coꝛpus tuũ lucidum erit.i.
cõgeries opationũ tuaꝝ erit bõa ⁊ meritoꝛia
Et ſi nõ ita hõibus uideat᷑ dũ tñ opatiões ſim
bone ð genere uł ſaltẽ ideferẽtes.⁊ licite ali
ter nõ caderẽt ſub ꝛecta ĩtentiõe. Unde ſene
ca. Nihil itereſt quo aio facias ꝙ uitioſũ eſt
feciſſe. qꝛ facta cernũt᷑ aĩus ñ ur̃. Si aũt ocu
lus tuꝰneq; fuerit.i.intentio puerſa.iotuzʒ cõ
pus tenebꝛoſũ erit.i.cõgeries opatõuz obſcu
a ꝑ peccatũ ⁊ mala ẽt ſi opationes ſint bone
de geneꝛe ⁊ hõibus uideãt᷑ ꝛecte qꝛ opꝰbonũ
de genere.efficit᷑ malũ ex puerſa itẽtiõe.Ui
de ergo ne ĩtẽtio tua ſit puerſa.ꝗa ꝑ hoc coꝛ
rũperent oĩa bona. Si ei lumẽ ꝙ ĩ te ẽ tene
bꝛe ſunt.i.ſi actõ bona ð genere qͥ ẽ qſi quod
dã lumẽ efficit mala ꝑꝑ defectũ ĩtẽtõis bone
ipe tenebꝛe quãte er̃t qᷓſi diceret młtomagis
qr actio mala ð genere ꝗᷓ ẽ quaſi quedã tene
bꝛe.ſi cũ hoc ſuꝑuẽiat ĩtẽtio mala ẽ multo ð
terioꝛ q; pma.¶ñ eĩ que ꝑ ſe mala ſũt ẽt cuʒ
mala itẽtõe fiut tũc duplex obtenebꝛatio ẽ ⁊
paue ĩtẽtõis ⁊ pꝛaue opationis. lõ ergo ꝗqd
ꝗſq;.ſed quo aĩo faciat ↄſiderãdũ.⁊ pᷣmo cir
cꝗ puritatẽ itentõis laboꝛãdum ẽ qꝛ ſine ipſa
opus ſequẽs nihil uʒ. Itaq; ſi bonũ. bona itẽ
tõe feceris n hũs ĩ tua ↄſcia. aliquã ptẽ tene
bꝛoſe cogitatõis illuminat᷑ et factũ tuũ q̃lecũ
q; exitu habuerit ⁊ illuminabit te.i.ſplẽdidũ

7 fulgidu reddet ⁊ bic ꝑ ſplendoꝛẽ gre ⁊ ĩ fu

tuꝛo ſplẽdoꝛe gloꝛie.Et ñi bene alicui puẽiat
ꝙ tu nõ recta ⁊ muda ĩtẽtiõe facis quõ tu fe

ceris tibi ĩputat᷑ nõ quõ illipuenerit. Igit ca

ue ne ipſa coꝛdis ĩtentio qᷓ lumẽ eſt aĩe uitio
rũ caligine fuſcet ut oculus ſimplex totũ coꝛ

pus faciat lucidũ qnatenꝰ qcqd feceris faci
as ꝓpter deũ.⁊ ad iocũ uñ exeunt gr̃e ꝛedeãt

nt ĩteruʒ fluant. At quia aliquis cupiens aſſe

in terra ſed in celo.

qui teꝛrẽa ⁊ celeſtia poſſet dicere ꝙ recta.?
ſimplex põt eſſe ĩtẽtio. ut ꝗs agat ⁊ ꝑpꝑ tpalia
et ꝑꝑ ↄ bõa q̃ agit hoc remouet exẽpio duo
ꝛũ ↄꝛioꝝ dnoꝝ qꝛ; nẽo põt f̃ᷣnire duobꝰdnis.ſ.

ↄtꝛaꝛijs ⁊ diſparatis ⁊? nõ ſubalternatim pomn

tis.Nã (ut ait Beda )ñ ualz ſimul traſitõia ⁊
eterna diligere.Et ut dic Aug. Unꝰoculus ñ
põt uidere ĩ celo ⁊ ĩ terꝛa.Uñ ⁊ cipanus mũ
di amoꝛ et dei pꝑiter in uno hitare non poſſũt
quẽadmoda oculi celũ ⁊ teꝛꝛã neq̃q; ↄſpitiũti
Sicut aũt dicit philoſophus ĩ libro ð̊ qanima

libꝰ. Anes claudãt oculos cũ palpebꝛa ĩferio⸗

ri anialia uero gꝛoſſa cũ palpebꝛa ſuperioꝛi.
Der aues ĩtelligut᷑ uiri ſpuũales ꝗ ad iferioꝛa
⁊ terrẽa oculos claudũt ꝑ aialia vo gꝛoſſa in
telligũt᷑ uiri mudani ꝗ hũt ocłos clauſos ad
celeſtia ⁊ apertos ad terrena ⁊ ſecularia. ſʒ
Lriſ.duos dños dĩc ꝗ oria ĩiũgũt.plures aũt
idẽ tiũgẽtes nõ ſũt plures ſed unũ.nam ↄcoꝛ
dia młtos facit unu. Iſti dñi ꝗbꝰ nõ põt ſił pſᷣ᷑
uiri ſũt uitia et uirtutes celeſtia ⁊ teꝛreſtria.
deus ⁊ diabolus.caro et ſpũs.nã ad oria tra
hũut ⁊ oria iniũgũt.⁊ ideo ↄſequẽs ẽ. ut unuzʒ
deſeꝛat.et alteri obtẽꝑet.Unde q̃ſñ ðclaꝛãdo
ſubiũgit.nõ poteſtis deo fuue ⁊ mammone.
Mamona mãaãmone ſpriace qr diuitie latine
et mammon mãmonis nomẽ ẽ demonis ꝗ pẽ
diuitijs ⁊ tẽptat ð uitio cupiditatis.ñ ꝙ ĩ eiꝰ
ditõe ſint diuitie. ut daꝛe eas poſſit uel aufeꝛ
re.niſi qũ deus ꝑmittit ſʒ ꝙ his utat᷑ ad deci
piẽdũ ⁊ ireciẽdũ hõies laqueis quos ĩ diuiti
js pᷣłendit.Et lʒ homo nõ poſſit ſeꝛuue deo ⁊
diuitijs põt tñ ſeruire cũ diuitijs. Diuitijs.n.
qui fuit:illi utiq; ſernit ꝗ de cupiditate diui
tiaꝝ temptat ⁊ decipit. Ille aut diuitijs pᷣuit
g eas ꝑpꝑ ſe ⁊ ut finẽ ultimũ diligit aut ꝗ eas
cupide acquirit.uel auare retinet. ⁊ ut ̃uus
cuſtodit. Ille autezʒ qui in opibus pijs diuiti
as expendit.non ſeruit diuitijs. ſed magis di
uitie ſeruiunt ei quia eas diſtꝛibuit ut domi
nus ⁊ eis utit᷑ ad opera uirtutũ ſicut iſtrumẽ
tis.Nã r̃ʒ ambꝛoſii.ſicut diuitie ſũt ĩpedimẽ
ta ĩpꝛobis:ita ꝓbis ſunt adiumenta uirtutis.
Un criſoſtomꝰ. Duo ergo ſut nobis dni ppoſi
ti. deus ⁊ mãmona. id ẽ diabolus qʒ mãmone
ẽ auctoꝛ. Ille nos ad miſericoꝛdiã puocat h
ad auaritiã. Ille ad uitã. hic ad moꝛtẽ. YFlle
ad ſalutẽ.hic ad ꝑditiõem. ui de duobꝰ ob
tẽpaꝛe ðbemꝰ:Ei utiq; noſ ꝗ ad uitã iuitat ñ
ei ꝗ nos trahit ad mõtẽ.Quid enim terꝛibili
us eſt:qᷓ; ſi ppter pecunias a xpᷣi ſeruitõ dica
mur excidere:uel deſyderabilius.qᷓ; ſi deſpe
ctu pecuniaꝝ tota illi poſſumus mete ⁊ dile
ctõe ↄiũgi:h̊ criſo.Et cuʒ nullo mõ poſſit 98
duobꝰdiis ᷣnire. multi tñ fatui conit᷑ hac
ĩpoſſibilitatẽ.ſi es illis de ꝗbꝰĩ libꝛo regũ dĩ
ꝙ fuerũt gẽtes ðᷣũ timẽtes:⁊ nihilominꝰ ydol
Fuiẽtes.Et ſciẽdũ ꝙ diligere diuitias ꝑꝑ ſe ⁊
deuũ ꝓpter ſe.⁊ utruq; ut finẽ ultimũ.ut ĩ B ſj
uoutꝛiuſq; dicat ẽ ĩpoſſibile ſʒ poſſit unũ ĩ oꝛ

uir l v in li⸗
bieni ch o
cun. Glltodo fuie y
eininintprliz ſlcinn
tets.ne cfts ſeans
An teſtnto ſen ne ſclen
lcmnaine polbentq iiteg
fentbi ſeu euocat tur ne
V beig Deecit wois
(WWedepnst n ſudore
dopnneldarerarceinse⸗
De . äſn
lbeadesczatdug
borstbis ppmnoilien
bicet a regigainn
ck. Jr t n nic
itummi ſn ga nicnee
cumi niinene ig 14
ſnii iſiſtitnie, ni⸗
ſimncſtne celcnie,
nlune geketüi umnt
infneigtraninnt

ſaſti uſetn öbo
Alnmnllniegen
Müdnctieneen, ichi
le uie Noſeinn

maatcid
lügüt ires i
ſel mi un vn
iñi gby nͤhaͤſt
leſtu tteyeſmnii.
lo, M 20 Fia na
ſqneo n unny
ne if oelanic
e mammone.
̃ dinine latine
edemonis g hẽ
ſtatis.ſi ci ei⸗
poſſit uel aufeꝛ
is at ad geci
eis quosi Gindi
ſſit ſeune deo ?
itijs Dinitijs.n.
e cupiditate dini
e gut diuitijs Finit
diligit aun g ess
retinet. ut funs
opibus pijs diuiti
niths. ſed magis di
diſtubuit ut domi
mutu ſeut iſtrume
iutie ſüt ipedim?
iumenta uirtutis.
it nobis ani ppoſ
bolus q maͤmore
ricoꝛdi pnocath
bic ad nmoni I
Kii be cii
ſg ad mid mier
Quid enim lenbin

„

g a rpi ſerito gica

Peime partis.

dine ad alið appetere puta ditias pꝑ duʒ. Ac

tio ergo coꝛpalis põt refeꝛi ad finẽ tpalẽ duzʒ

modo poſtea illõ tpale eferat ad den. Si ãt

ĩ actõibus finis pximus ponat᷑ öus.⁊ finis ul

tim tpale pvniſſimũ . Quecuc n.res pp alid
aliꝗd qrit᷑ ĩferioꝛ ẽ qᷓ; id ꝑꝑ ꝙ qrit᷑. Uũ bñ lʒ
2ſtituere duos fies.ſ.tpale ⁊ et᷑nũ ⁊ finẽ ſub
fie poõere.ut illð ꝙ ẽ et᷑nuʒ finis ultimeſit. ga
una itẽtio młtos actꝰ ifoꝛmat.Divſi vo fines

unꝰ ſit ad aliu referibił.ñ ſt᷑ faciẽdi. Dꝰ

ↄcludẽdo inducit ut õ uictu ⁊ ueſtitu q̃ ne

ceſſaria ſũt ñ ſolicitemur loq̃ns ad diſcipłos

ſuos quos ſpalr ad mudi ↄtẽptũ iuitat.h̊ eiʒ
ſpalr dicut apłis.eoꝛuũq; ſucceſſoꝛibꝰ.⁊ cetis
oĩbus ꝗ ad ſũmũ ꝑfectõis culmẽ attigere cu
piut.na talibus nulla terrenoꝝ bonoꝛũ ſolici
tudo ẽ qꝛ hñtes uictũ ⁊ ueſtitũ his cõtẽti ſũt
Pec oĩa dicut hie ad tollẽdũ a pᷣdicatoꝛibus
euãglłij ſolicitudine ſuꝑfluã de neceſſarijs qᷓ
tũ ad pntẽ uitã. Uñ ne dicerẽt q̃li᷑ poterimꝰ
uiuere ſi oĩa abijcerimꝰ iccirco iferẽdo ĩtẽtũ
ſuuʒ ex pᷣmiſſis ſubiugit. Jõ dico uob̊ ne ſoli
citi ſuis ſolicitudie ſrſlua ⁊ ĩoꝛdiata aĩe ur̃e.
i.uite aĩali qᷓ̃ cibo ſuſtẽtat᷑ ꝗd mãducetis uel

bibatis neq; cõꝑi ur̃o ꝗd ĩiduamini:Quaſi di

ceꝛet.Si ultis ðo ſᷣuire opʒ ꝛenũciaꝛe mãmo
ne i nimia tꝑaliuʒ ſolicitudine. Mõ ait.ne la
boꝛetis.ne cur̃tis ne qratis de cibo.aut potu

ꝗqut ueſtimto.ſed ne ſoliciti ſitis ut uitioſã ſo

licitudinẽ ꝓhibeat q̃ mtẽ ꝑturbat ⁊ ab et᷑nis
retꝛahit ſeu reuocat ⁊ ut neceſſaꝛiũ ↄcedat.
Unñn Beda. Dꝛecipit nobis ne ſoliciti ſimꝰꝗd
cõmedamus ⁊ q in ſudoꝛe uultꝰ ppaꝛamꝰno
bis panẽ laboꝛ exercẽdus ẽ ſolicitudo pᷣcauẽ
da. Uñ ⁊ EKri. Mõ ei ſolicitudinibꝰſpualibus
ſzʒ laboꝛibus coꝛꝑalibꝰacꝗqꝛendꝰ ẽ panis.ꝗ la
boꝛãtibus ꝓ pᷣmio diligentie deo pſtante ha

budat. et negligẽtibus ꝓ pena deo faciẽte ſᷣ

ducit᷑. It᷑ nõ ait. ut maducetis ł bibetis.aut
iduamimi.ſʒ ꝗd mãducetis uel bibatis.aut ĩ
duami mãducare nãq; ac biber̃ ⁊ idui neceſ

ſariũ ẽ ad ſuſtẽtatõeʒ nae ſolicitaꝛe vo cꝛaca

ſũptuoſitatẽ ł delicatõeʒ.ad uitiũ ꝑtinet glłe
aut uane gle l etiã auaritie. Ubi ſſʒ Bedaʒ.
uiðt argui ꝗ ſpreto uictu ⁊ ueſtitu cõi lautõ
ra ſibi ulauſterioꝛa pᷣ his cũ ꝗbouitaʒ ducuᷣt
alimta ul idumẽta reꝗqrut. Spualiter ergo ĩ
maducatõe poſſumꝰ ſtelligere guloſos ĩ ĩidui
tõe uãe głioſos ĩ utꝛoqʒ auaꝛos.uñ alibi erat
ꝗqda diues ĩ quo cupiditas ꝗ ĩiduebat purpu
ꝛa ⁊ byſio ĩ qαεαätas ⁊ epl abat quotidie ſplẽ
dide ĩ qglłioſitas.noli g ꝗↄq; es ꝗ mũudi głiꝗ
ſpuiſti ac ðᷣo ſᷣuire elegiſti.noli ĩq; ſolicitꝰ eẽ
u ite tue ð nictu ⁊ ueſtitu.q; uanuũ ẽꝓ his eẽ
ſolicitu. Uñ ofirmat ſpẽ nr̃a digqnimo ð ma
ioꝛi ad minꝰdeſcẽdẽs.⁊ ꝓbat a maioꝛi neinẽ
cẽ ſolicitũ circa huiuſmodi, Si.n.maius do
nabile dat ex amoꝛe.⁊ minꝰ dabit᷑ſaltẽ i ne
ceſſitate ſed deꝰdedit nob maioꝛa bñficia.ſ.
qiaz ⁊æ cõpꝰg dabit ? mioꝛa.ſ.uictũ ⁊ ueſtitũ

Scõm exẽplu ſumit ex eo

Capi. xxxvtij.

õ ei aia ꝑpꝑ eſcã creata ẽ nec coꝛpꝰpp nefti

intũ.ſʒ magis eõ ẽ fcm iõ nõ ſit ſolicit aiꝰne
pcipiat ꝙ ꝑp ſe creatu ẽ. Uñ Eriſo.niſi deus
uellet ↄuare ꝙ ẽ ipʒʒ ñ creaſſet.ꝗa vo ipᷣe ⸗
ſtituit ut aia cibo ⁊ coꝛpꝰiĩdumẽto ↄfᷣuet᷑.iõ
ipe utꝝq; tꝛibuit. Hec Criſ. Qui g dedit ſine
ſolicitudie nr̃a uitã dabit ſiñ ſolicitudie nr̃a
ſupꝑflua.ẽt illud. uñ regat uita factꝰẽ g ꝗ ꝑp

minus.ſ.eſcã aut ueſtimtũ.pdit maius.f.aĩꝗ

uel coꝛpꝰ. Dein ꝓbat ſingulariter ò utroq;.ſ.
cibo ⁊ ueſtunto.Et pᷣmo õ cibo õ̊ q? ↄfirmat
ſpẽ nr̃as a minoꝛi ad maiꝰ aſcẽdẽs.et ex mio
ri maiꝰpſuadẽs. Et ponit exẽplũ de irra tõna
bilibus creaturis.ſ.uolatilibus celi.i.ꝗeris ĩ
quo uolitãt.qꝛ nõ ſerut neq; metũt.ſ.ad cibũ
acꝗrẽdũ neq; ↄgregãat ĩ hoꝛꝛea.ſ.ad cõſᷣuan
du et pr̃ celeſtis paſcit illa pꝑꝑ hõies ſiñ ſolici
tudie eoꝛu mag g młtomagis paſcis hõies ꝗ
ſũt carioꝛes ſiñ ſolicitudie eoꝝ ſr̃flua. Rõna
le.n.aĩal(ſicut ⁊ hõ) maiõis ẽ põderis ⁊ pcij
coꝛã ðo qᷓ; irrõnabilia.ſicut ſt᷑ aues.qꝛ aĩalia
fcã ſut pp hõieʒ: finis ãt ẽ nobilioꝛ his qᷓ ſunt
ad finẽ. Sicut ergo deꝰ paſcit aues cũ ſolici
tudie ↄuẽiẽti ſue nãe:ſic paſcit hõies cũ ſoli
citudie ↄueniẽti eoꝛũ nãe q̃ͥ ẽ ̃m regulã ꝛõis
recte ſi tũ ea q̃ͥ pcipit ſtudeat iĩpleꝛe.A⁊ ſicut
nã auiũ ẽ pᷣdicto mõ uiuer̃ ſic nã hõis ẽ niue
re ſᷣm dictam̃ rõis recte.ad ꝙ ſequit ipᷣm de
beꝛe ſolicitari ſolicitudine moderata.ad qᷓrẽ
dũ ea q̃ non dedit ſibi natura.ut cibũ ⁊ ueſti
mẽtũ neceſſariu. Unde non dicit de auibus.
non uolant ad gꝛana ⁊ ad paſcua q; nor phi
bet laboꝛẽ ⁊? ꝓuidẽtiã ſʒ ſolicitudinẽ ⁊? auari
tiã. Ubi Criio. Omnia uolatilia fecit deus p
pter homineʒ: homiem at ꝑꝑ ſeipᷣm: Si ergo
gialibus miſtꝛat ꝓpter hõiez quõ non hõi mi
niſtrat ꝑꝑ ſcipʒ. deinde ꝓbat de ueſtimto
7 poit duplex exẽplü pᷣmũ è ð eo ꝙ ẽ ĩtra ho
minẽ magnitudine coꝛpis.qᷓ; dat deꝰ ſine ſoli
citudine ipius ꝙ ex hoc pʒ q; q;tucũqʒ aliꝗs
ſolicitet ð augmẽtatõe ſua nõ põt addeꝛe ad
ſtaturã ſua cubitũ unũ.Cũ igr ueſtimẽtũ cõ
petat maiꝰ l minus ſᷣm q;ntitẽ coꝛpalẽ ⁊ quã
titas dat ei ſine ſolicitudie ſua ꝑ ↄñs ueſtim
tũ ↄuẽiẽs dabit ei ſine ſolicitudie ſua ſr̃flua.
ꝙ ẽ hõiem.ſ.ex
terre naſcẽtibꝰ ut lilijs ⁊ herbis qr ſiñ ſua ſo
licitudie cꝛeſcũt ⁊ fſʒ ſuã q;ntitatẽ a vᷣo ueſti
unt ꝑꝑ ꝙ dic ñ laboꝛãt ao oꝛnãdũu ſe coloꝛibꝰ
neqʒ net.i.filãt ad faciẽdũ ſibi ueſtimtu.⁊ tñ
optie ueſtiũt dei ꝓuidẽtia tã pcioſis coloꝛibꝰ
iduta. Ipe eĩ coloꝛ oꝑimtũ ẽ fleꝛũ ꝗ õs excel
lit coloꝛes ueſtitũ.⁊ ꝛegalẽ excedat oꝛnamtũ
Qõ ꝓbat ꝗa ſalomõ lʒ fuerit rex potẽtiſſimꝰ
tñ ñ fuit ita bñ ueſtitus qr lʒ ars imitet᷑ natu
rã tñ oꝑa artis nõ aſequuùt ꝑfectõeʒ opeꝝ na
ture. Unde hieꝛo. Et re uera quod ſericuʒ q̃ᷓ
regũ purpuꝛa.qᷓ pictura textricũ pot floꝛibus
ↄpari:Quid ita rubet ut roſa: Quid ita cupt
ut liliu: Niole vo purpuraʒ nullo mõ ſuꝑari
m iiij

De nõ theſaurizando

muꝛice: ockłoꝛũ magis qᷓ; fmõuzʒ iudiciũ ẽ: uñ
2 Ariſ. Eur vo tãto ẽt beꝛbas ocoꝛe ueſtiuit.
ut ſuã.ſ.ſapiag demõſtret. ⁊ ſuphabuũdtiũ v
tutis ut undiq; eiↄ głiã diſcaus.õ ei ſoli ce
li ennarãt gloriã ði: ſʒ et terra. Pec Eriſ. E t
ex hoc cõcludit ꝙ ðs ſufficiẽter ueſtit homi
nem abſq; ſolicitudine ſuꝑflua dicens. Si dt
fenũ.ĩ.herbã agꝛi ꝙ hodie ẽ.i.in pñũti et cꝛas
in clibanũ mittit᷑.i.in furno mittit᷑ ſeu ponit
qꝛ ĩ ꝗbuſdã terꝛis loco lignorũ utũt ſtipulis.
et talibus ad calefaciẽdũ fuꝛnũ.deus ſic pul
chꝛe ⁊ uaꝛijs coloꝛibus ⁊ foꝛmis ueſtit ⁊ ueu
ſtate adoꝛnat qꝛtomagis uos minime fiõi. ſ.
ſolicitudie ſupflua ueſtiet. Quaſi diceꝛet.Si
de floꝛibus ꝗ nati ſũt tantũmodo ut uidant
7 peꝛeãt tatã deus curã gerit quatomagis de
hominibus ꝗ ad imaginẽ dei ſt᷑ facti ⁊ ad et
na uocati. Uocat at᷑ eos qui nimis ſolicitat᷑
modice fidei.qr ex defectu fidei ꝓcedit talis
ſolicitudo ſuꝑflua.nõ aũt ſolicitudo rõnal et
moderata r̃m glo.ſãcti ñ imerito auibꝰↄpꝑat᷑
qui nihil in mudo habentes nec laboꝛãtes ſo
la cõtemplatiõe teꝛꝛena deſpitint celeſtia pe
tüt iã agel ſiles. Ecce ꝙ cõmẽdat ĩ ſãctis tꝛia
ſ. pauptas uolutaria quia nibil habentes 2
templatõnis quies.ſiue ocioſitas ſancta.qr ñ̃
laboꝛãtes. mẽtis eleuatõ ad ſuꝑna. qr eterna
petũt.p uolatilia ergo celi ĩtelligi poſſũt uiri
cõtẽplatiui.ꝗ nõ ſerũt neq; metut neq; ↄgre
gt ĩ hoꝛea ſe negocijs ſecularibus iplicãdo
7 dñis ꝓ eis ſolicitat neceſſaria miniſtrando.
Per lilia vo agri ĩtelligi pñt uere caſti qꝛ ꝑꝑ.
cãdoꝛẽ mũditie ⁊ ꝑpꝑ odoꝛẽ vtutis in ꝗbꝰ cꝛeſ
cũt nõ tã ſuo laboꝛe qᷓ; dei dono ꝗ ↄſiderãdi
ſut ad laudãduũ.⁊ imitadũ ⁊ icremeto bõe ac
tõis.⁊ ĩ gete ſcẽ ↄtẽplatiõis.⁊ i dcoꝛe hõeſte
ↄuerſatiis.Ex his ergo ĩſtructi ñ diffidamꝰ
de neceſſarijs.qꝛ tpᷣe opoꝛtuno ðus ꝓuidebit
lobis de illis.ſi tñ ea q pᷣcipit faciamꝰ.Si eĩ
de tẽpalibus diffidimus. quõ terrena ſperabi
m. ides famẽ ũ timet. Modica fiõs.ꝗᷓ nec
de mimo certa ẽ nedũ et᷑na ſperet. Qui itelli
git ꝗqd ẽ hõ nõ deſperat ð pᷣo.ꝗ aut deſpat ðᷣ
deo neſcit qd ẽ hõ ꝗa deus ĩ hõie ⁊ hõ i jo.
de cꝛeatoꝛe öſpat q ĩ cꝛeaturis ſpẽ põit. Igr
(ut ait Anh.) nõ te futuri tpꝛis ſterilitas tre
at nõ future fâis timoꝛ mẽte tuã deijciat ſed
ex ipᷣo tota fiducia tua pẽdeat ꝗ aues paſcit
2. lilis ueſtit. Ipe ſit hõꝛen tuũ ipᷣe apotheca
ipe marſubiũ tuuz. ipᷣe diuitie tue.ipᷣe delitie
tue ſolꝰſit tibi oĩa in oibꝰ.E xponit h̊ dñs tꝛia
bõa ꝗᷓ deꝰ hõi dedit.ſ. aiam coꝛpus.⁊ res.aĩa
dʒ ſubijci ſuꝑioꝛi.ſ.deo ſibi obediẽdo ⁊ coꝛpꝰ
ſuo ſuꝑioꝛi.i.qĩe ſibi obtẽpando.⁊ ꝛes ſuis ſu
pioꝛibus.ſ.dᷣo ut pauꝑibꝰ diſt:ꝛibuãt᷑.⁊ aiĩe ut
diſcrete diligãt.⁊ coꝛpi ut ſibi neceſſaria mi
ſtaẽt. Sʒ iſtũ oꝛdieʒ puertũt diuites ꝗ ñ ſbᷣij
ciut ðo.qꝛ pauꝑibꝰ nihil tribuunt.nec aĩe qꝗꝛ
res iniqᷓ diligut., nec cõpi:qꝛ üllud fatue affici
unt. Beiñ ad iculcãdũ aꝛcius qõ ſupꝛa dem̃ ẽ

ntſo Nr ſertu

in terra ſed in celo.

repetẽs ſubiũgit. Nolite ꝗ ſoliciti eẽ: dicẽtes

qd manducabimꝰ.aut ꝗd bibemaut q? oꝑie

mur. Fᷣm Criſ. ꝙ qr̃ nolite ſoliciti ẽẽ ñ idẽ eſt
q nolite opari.ſg nolite rebꝰ müdanis mẽte

affligi.ↄtigit.n.aliquẽ opatẽ nihil ſolicitũ eẽ
Et ᷣm eſdẽ.ſip neceſſarijs nõ opʒ eſſe ſolici

tos. qua pẽa digni erũt.ꝗ ꝓ ſuꝑſiuis n doꝛmi

unt ⁊ aliẽa rapiut. Nolite iq; ð his ſoliciti eẽ
Pec.n.oĩa.ſ.ad uictũ ⁊ ueſtitũ ꝑtinẽtia.gen
tes.i.gẽtiles iqrut cũ ſolicitudine nimia ⁊ ui
tioſa ꝗ diuina ꝓuidẽtiã cuca actꝰ huanos ne
gãtes.circa talia ĩmoderate ſolicitãt.qꝰꝝ ui
delzʒ erga pñtẽ uitã ſtudiũ õe ↄſuũit ꝗbonulla
ꝓꝛſus cura ẽ futuꝛoꝝ.nec ↄfidẽtia de ꝓmiſſi
one eternoꝝ. Ulel hec oĩa getes.i.hõies mun
dani cũ ſolicitudine ĩmoderata et nimia inꝗ
rũt qumagis bõa pũᷣtis qᷓ; futura querũt.⁊ iõ
tał ſolicitudo facit eos infidelibꝰ ſ es. Quid
eĩ amplius hʒ fidelis a gẽtili:cuiꝰ infidelitas
animũ ſolicitat ⁊ curis huiꝰ uite fatigat. SGʒ
heu multi ex nobis ea q̃ mùdi ſũt magis quã
gẽtes ingqrüt. Uos ergo hec q̃rere nõ ẽ neceſ
ſe.quere ĩq; cũ ſolicitudie.Scit eĩm pꝑr̃᷑ ur̃ ꝗ
uiſcera non claudit bonis filijs.q; his oĩbus
idigetis.ſ.in uia neceſſaꝛijs ſine his eniʒ neq;
uiuere neq; deo ſᷣune poteſtis que utiqʒ ipſe
dat niſi infidelitas ueſtra auertat. Quia non
eſt pr̃ pi qui non tꝛibuit neceſſaria filijs indi
gentiam ſibi notã pacietibus.Et qꝛ pr̃᷑ ẽ uult
⁊ q celeſtis põt.ſi aũt põt.⁊ uult.ſine dubio
dõabit qõ nobis expediat ad ſalutẽ. Uñ Ra
ba.Quis rex militibus deuotis debitazꝭ nõ ꝓ
curat slimoni: Quis dũs famulis ſuiſ nõ mi
niſtrat cibaria: Quis pater nõ dat filijs alim
tũ: Uñn ⁊ Criſ.Non dixit nouit deꝰ ſed nouit
pater ur̃ ut eos ĩ maioꝛeʒ ſpem ducat. Si.n.
pater ẽ. ⁊ pr̃ talis non poterit deſpiceꝛe filios
ĩ ultimis malis cũ utiq; neq;homines patres
exiſtẽtes hec ſuſtineat.& ſt enim omnino cla
ri ꝙ deus nãʒ ipſã nouit.⁊ eiꝰ cꝛeatoꝛ exiſtit
q; illã talẽ foꝛmando creauit indigẽtiã quo
q; eimagis ꝓſpitiat qᷓ; tu ipie ꝗ eiuſmodi ne
ceſſit atibꝰcoartaris. Naʒ ipi utiq; ſic placuit
ut hac ĩdigẽtiaʒ nã pateret᷑. Neqq;ᷓ erit ergo
Irius ĩ his qb ei opꝰ eẽ decreuit.neceſſaria
rũ eã reꝝ pceptiõe fꝛaudabit h̊ Cꝛiſ. Uñ etia
Aug. Scit celeſtis medicus ꝗd nobis datuꝛꝰ
ẽ ad ↄſolatõem ꝗd ue ſubtracturꝰ ſit ad exeꝛ
citatiõʒ ñ eĩ hõ iumto ſuo cibaria ſbᷣtꝛahit ſi
ne cã. SDi g ſcit ut dem̃ ẽ. ⁊ uult e pr̃ ⁊ pt᷑ qꝛ
oipotẽs g nec ẽ timdũ ꝗn ꝓuideat nobᷣ. Pec
Aug. MNotandũ aut q ex pluribꝰ cauſis ali
qñ patimur penmi ĩ uite neceſſaꝛijs. Pꝛia ẽ
ex merito peccatoꝛũ nr̃oꝛum. Secunda ẽ cã
exercende uirtutis. Tertia ẽ ex ĩpoꝛtunitate
nr̃e auaritie.nimia naqʒ; ſolicitudo ne defici

at neceſſaria facit ut aliquãdo ðficist.Quar

ta eſt hůana ſuꝑfluitas:dignu eſt eiz ꝗ ſupeꝛ
flua qrimꝰ ut aliquado neceſſarijs careamꝰ.
Quita ẽ abuſꝰtꝑaliu.ꝗ.n.creatuꝛa ði abutit

Wellg quoelg ie
1 R

irſaltunn
antvons gnei 3
Utenie⸗ ite
ſt liiie ü ſceel
. ecanet ide uun
f icacꝛbui hin
eiſe nafen hui /

D

ehecnnee Pb oit

alo.) 55 r en
müiggſt
ne neilsllbart .
receulegen eiün
Uicet mechgi tin
uustui ſe m u⸗
itliſe inter ihen⸗
ikticentae /nd⸗
le, Ahunt, 4 hen ſien
nrturaumitiu inaae
mnz uan conann lunn.
Alrir ſeſlnezpuſtore⸗
Prinalu neglen⸗ theeſ⸗
benr rin uinoſt uctcnn
geeciſtuinogid'uſtcet,
je Vodevoſtols iſtina
1AdCrenncoonnd eccch
doaopn gtin d cun⸗
IoCc. Prn Klertdi
Csolssiengconnercrd
Cuctdanocchadnache
lterns nondlenis rin
bonz /eleſe hmnmie⸗
tmi glefnge niſe

Nurinin minus terti
cceiſtenior ſchrimmi
Pneti terctii acteon
li uigit wolte e ſu
ſeſcaſetgmniſtentidet 4
gueß Gistietichiit
uecin mirittliniß
ublefiengizini⸗
hon tneſtenidi
kipenerkine⸗
Nkcicde ſegnichezn
tlenioad ulte HKZ

on Lueſtinende

nfiheib ſte dli
Eetilt cui infilginn
huid ulte falgn G
Mulſüt nageni
det rere noe necel
eGoik ein gr g
bſilig ge his vibis
b ſmne his eniz neig
ſtis gue utiq, iſe
uertat, Quia non
ceſſaria fllijs indi
ns. Et qn pr uult
7 uult. ſine dubio
d ſalutè. Un Ra
notis debintaz n p
famulis ſuiſ nomi
er no dat filis glim
nonit de ſec nouit
ſpem duca. Bin.
Nern deſpiceꝛe flios
neqbomines pannes
ſt enim ommno cla
i.r ein cen exiſtit
eauit indigeti quo
. ipſe g eiuſmnodi ne
zz ißi niqg ſc placuit
ret./ Nedc eri ergo
decrenit neceſſ zrig
gabit b Kui. Uſ eni
icus ga nobis dann⸗
ſit ad eren
fupiractun i⸗ 8
ſuo cibaria bnabt

It aepr 1t
6.1 uult er 4

an puideat . .n
3 Polr⸗ Cauſs 1
uite neceſlab, ki⸗
eum Seiſeß⸗
ani ej fonti
ig, cnnoe in
a ignich ſeit lee
41 aigni eſteh n na
itaſit lihli
SS

Peme partis.

digni è ut aliqñ ad neceſſitatè ei tollat. Sex
ta ẽ igꝛatitudo.dignuʒ.n.ẽ ꝙ benefitijs dei pᷣ
uet ꝗ ĩgrat exiſtit. Septia cã ẽ ut credamꝰ
deũ nobis pꝛebere tꝑalia: ⁊ ñ eſſe a nobis.uł
ex debito nobis tribui a deo.ea.n.ſubtrahben
do oñdit ꝙ ipſe ſit dũs. Pꝛohibet gꝗᷓ dñs ſolici
tudinẽ diffidẽtie ⁊ timoꝛez: ſʒ pmittit ſolicitu
dinẽ ꝓuidẽtie ⁊ laboꝛeʒ. Drohibet ſoilcitudi
nẽ deoꝛdinatã ⁊ ſupfluã.ꝑ qua ipediũt᷑ ⁊ poſt
ponunt bona ſpũalia:ſʒ pmittit ſolicitudineʒ
modeꝛatã ⁊ neceſſariã [ʒ regłaz ꝛõiſ ꝛecte cũ
ſit ꝑs pꝛudẽtie.aliter ſeq̃ret ꝙ hõ tẽptaret ðnᷣ
ſi expectaꝛet ab eo oĩa neceſſaꝛia.obmittẽdo
ꝙ dʒ fieꝛi cuca h̊ uia hũana. Igr̃ cuʒ duplex
poſſit eẽ amoꝛ reꝝ tꝑaliũ.ſ.reſpectu ſuꝑflui.ł
ꝛeſpectu neceſſaꝛij ↄ pᷣmũ ꝓhibet dũs theſau
ꝛizatõz: 3 ſ̃zʒ ꝓbibz pfocarẽ ſolicitudinẽ. Ubi
notãduz ꝙ triplex eſt ſolicitudo. Dꝛima ẽ na
tuꝛe qᷓ̃ ueꝛius laboꝛ ⁊ cuꝛa qr̃ puidẽtie.qꝗᷓ hõi
ne deu tẽptat ↄcedituꝛ.ut tñ ðus oĩbꝰ pᷣfeꝛat᷑.
Unde ⁊ ade dictũ eſt in labore ⁊ ſudore uul
tus tui ueſceris pane tuo.⁊ dominuʒ loculos
habuiſſe patet ex euãgelio. Secũda eſt cłpe
q̃ ↄſiſtit ĩ quantitate rerũ cũ ſupra neceſſita
teʒ acꝗrunt᷑.et hanc ſolicitudinẽ parit et cõ
mittat᷑ auaritia in qualitate etiam ⁊ lautitia
reruʒz quam cõmitatur luxuria in nimis qᷣq;
anxia neceſſaꝛioꝛuz ꝓuiſione ex qua ſequituꝛ

ſpiritualiu negligẽtia ⁊ hec ſolicitudo oĩnop

hibetur quia uitioſa iudicatur. Tertia è gre
que cõſiſtit in oꝑibꝰ inſticie ⁊ ꝓximi cõpaſſio
ne Unde apoſtolus. Inſtatia mes quottidia
na ⁊ ſolicitudo omniu eccleſiaꝛuʒ. Pec ſolici
tudo pꝛecipituꝛ.quia ad caꝛitatẽ peꝛtinere di
noſcitur. ſdrima eſt tollerabilis. ſecda uitu
peꝛabilis tertia commendabilis. Tandem cõ
cludit ð quo debet homo eſſe ſolicitꝰ quia de
eternis non ð terrẽis. Et implicat hic triplex
bonuʒ. ſ. celeſte. ſpirituale et tpale. Primũ ẽ
bonu głie.ſm gre.texiũ foꝛtune. Pꝛimuʒ eſt
maximũ.ſᷣm minus.tertiũ minimuũ. Jõ pᷣmuʒ
dʒ eẽ ĩ itentione ſicut pᷣmiu.fʒ ĩ opatõne tan
q; meritu.teꝛciũ ĩ adiectõne tanq; ſuſtẽtamẽ
tuʒ. Ita ĩquit nolite eẽ ſoliciti circa tꝑalia qᷓ
renda ſed primũ iĩtentiõe ⁊ affectiõe ac preci
pue p oibus alijs ⁊ pricipaliteꝛ tanq; beatitu
dinẽ oĩm actionũ ⁊ ultimũ finẽ ꝗ ẽ ꝑ ſe appe
tibile qrite regnu di.i.uitã eterna et celeſtia.
bona.⁊ ne ſit enoꝛ ĩ qrẽdo f̃o tanq; rectã uia
⁊ id ꝑ ꝙ meꝛet obtineꝛi ꝛegnũ dei querite iu
ſticia dei ſequẽdo eiꝰ pᷣcepta ẽt iuſticie opa.
2 teꝛtio ad uite neceſſaꝛia uobis hec oĩa.i.tẽ
poꝛalia quoꝛuzʒ uniuerſitatẽ ĩ tꝛibus poſi uit. ſ.
i cibo.potu ⁊ ueſtimento.aditientur.ſuobis
cooperantibus collaborantibus ac ſolicitudi
nem mõ habẽtibus. qꝛ ſicut pꝑ mala oꝑa fru
ctus terꝛe ſubducit.ſic ꝓter bona opa adijci
tur. UVezutamen ſi pntia ſubtrahunt ad exer
citationem eſt ⁊ probatõem.ac etiam peitus
ſubtracta maꝛtirij ꝓmerent coꝛonã ſi vo dan

Lapi.xxxvihj.

tur ad cõſolatiõem eſt ⁊ grarum actõem.ꝗæ
diligentibus deum omnia coopantur i bona
ſcit eĩ medicꝰ celeſtis ꝗd mag expediat nobᷣ
Igitur qꝛ primũ relatiue dr̃ ad ſᷣm pʒ ꝙ non
excludit ſolicitudinẽ oĩno cica neceſiaria ui
te ſʒ onñdit ꝙ pꝛicipalꝛ debemꝰ ſolicitaꝛi ð ſpi
ꝛitualibus ⁊ f̃aꝛio de tꝑalibꝰ.ꝗ tpalia adijciẽ
tur nobis.i.cõſequẽteꝛ ſine ullo nr̃o ipedimẽ
to:ne cũ iſta queꝛimꝰ illic aueꝛtamur:aut ne
duos fines conſtituamus. Nã ſ̃m Aug.Cu di
xit pᷣmũ qꝛite regnuʒ dei fignificauit tpale po
ſterius qrendu nõ tꝑe: ſʒ dignitate. Allõ tacq;
bonũ.B taq; neceſſariũ ꝑꝑ illð bonuũ: PHoc ẽ p
mũ qꝛeꝛe ꝛegnum dei ⁊ poſterius tempoꝛale.
i. hoc priore loco ponere.⁊ illud poſteꝛiore:ſ.
ut iõ qꝛamus tempoꝛale ut habeamus ꝛegnũ
dei ⁊ non econueꝛſo. Aperte enim oſtendit ñ
temporalia ſic eſſe appetenda ut propter ipᷣa
benefacere debeamus licet ſint neceſſaria ſʒ
quecunq; facimus ꝑpꝑ regnũ dei facere iſtrui
mur.Ergo quum aliquid boni opamuz: nõ tẽ
poꝛalia ſʒ eteꝛna cogitemus.⁊ primum imen
tione et affectione ꝛegnum dei qramus. San
cti primitiui queſieꝛunt primuz regnum dei.
et ideo deus adijecit eis ꝛ᷑egnum mundi. ſcili
cet tempore conſtaàtini. Sed hodie a multis
pꝛimo ⁊ precipue queritur regnum mũdi ma
gis quam dei et magis ſoliciti ſunt pro terris
et diuitijs.quam pro animabus et eccleſijs:
et ideo timendum eſt eis ne cum regno mun
di amittant regnuʒ dei.¶ Deinde uetat cogi
tare de craſtino et futuro: dicens. Nolite gꝰ
ſoliciti eẽ in craſtinum.i.in futuram ſolicuiu
dinem.ſc; futuꝛo tempori debitã inordinate
pꝛeocupando.et curaz que incumbit diei cꝛa
ſtino in diem hodiernuz anticipando De pre
ſentibus eꝛgo( ut ait Piero)conceſſit debere
eẽ ſolicitos:qui futura pꝓhibet cogitare.Suf
ficit emniʒ nobis pꝛeſentis tempoꝛis cogitatio:
futura ꝗ incerta ſt᷑ relinquamus ðo.Ubi Pe
trus cantoꝛ ſupꝛa pꝛohibuit ſolicitudinez ui

tioſam de pꝛeſentibus que: ſcilicet ſũt unius

anni: ſemel enim ĩ anno ſerimus. metimus ⁊
colligimus.¶ Unde ⁊ pꝛeſentia quaſi dicun

tur: hic autem prohibet ſolicitudinem de fu

tuꝛis ut de his que poſt annum ueniunt. Se
his enim que pꝛocurat diuina ordinatio non
conuenit ſolicitari.¶ Si ergo prouidentia
tua ultra annum extendituz: iam in uitioſa
ſolicitudinem uertitur. ut abbatis.qui uſque
in teꝛtium annum reſeruauit annonam. Xu
iuſmodi homines modo reputamus ſapien
tes.cum tamen ueniant contra domini. pro
hibitum: qui concedit tantum curam pre
ſentium ¶ Tales etiam de deo diffidunt 7
ob hoc miſerrimi ſunt. Pec Petrus. Unde
et Criſoſtomus. Quod autem dictum eſt
nolite cogitaꝛe de cꝛaſtino.ſcio ego nec audi
re aliquem nec omnino ſeruae. Cum enim
neque oꝛare pꝛo his iubeamur: nos omne

De mifficordia facienda ? non iudi

ſtudium erga hbec expendimus.⁊ ð his ſingu
lis cogitando ↄſumimuꝛ. Sʒ quãtaʒ in his qᷣ
ad corpus ſunt curã oſtẽdimus.tatam ĩ ſpua
libus habemus incuriaʒ imo longe etiaʒ ma
ioꝛem. Pec Kriß. Nõ uult autẽ dominus de
futuro nos eſſe ſolicitos tanqᷓ; certi ð futura
uita ſimus.q neq; de pᷣſenti ceꝛti et ſecuri ſu
mus. Uno Anſhel. Puta te quottidie moitu
ꝛum ⁊ de cꝛaſtino nõ cogitabis. Unde ⁊ ſene
ca.Omnis dies ſicut ultuna ẽ oꝛdinãda. Suf
ficit g? nobis preſetis cogitatio tpis.futuroꝝ
curam que incerta ẽ reliquamus. Craſtinus
enĩ dies ſolicitus erit ſibipſi.i.ipᷣe affeꝛt ſolici
tudinem ſuaʒ ſecũ.qꝛ tempus futurum habe
bit ſolicitudineʒ ſuam ſibi cõgꝛuam et ðbitã
ſicut patet.ꝙ ex uariatõe tempoꝛis occurrũt
uaria fienda.õ quibus ſufficit tunc ſolicitari
cũ ueneꝛit eoꝛum hoꝛa.ac ſi dicat.Aum futu
rtis dies aduenerit ð ipo curabitis et non ãte
ſicut enim hodiernaz ſolicitudineʒ nõ ĩterdi
co.ita nec cꝛa ſtinazg. poſtq; craſtinus dies ad
uenerit.At ſ̃ᷣm hoc ĩ pdictis hoc nomẽ ſolici
tus dicit anxietatẽ auaritie que ſemꝑ ẽ fugi
enda.hic diſcretionem ꝓuidẽtie q̃ de preſẽti
bus nõ ð futuris ẽ habẽda. Sit ergo hodier
nus dies ð ſe ſolicitꝰtantümodo ⁊ nõ de alio.
Sufficit eniʒ diei malitia ſua.i.cuilibet tem
poꝛi laboꝛ ⁊ fatigatio calamitas ⁊ ↄtꝛitio do
loꝛ ⁊ triſtitia.afſlictio ⁊ ãguſtia.ſolicitudo et
cua. Unõ malitia hic dr nõ maluʒ culpe qoð
agimus ſʒ malũ pene qð patimuꝛ. in ſtatu eiʒ
inocentie nõ idiguiſſet homo tali ſolicitudĩe
ac ſi dicat.Nõ opoꝛtet ꝙ labor ⁊ cogitatꝰ ad
habendum uite neceſſaria diez pᷣuẽiat qꝛ ad
hoc ſufficit dies quo neceſſaria ſumer̃ opoꝛte
at. Auʒ eiĩ ꝓ ſe ſuã habeat ſolicitudinẽ ñ opʒz
addeꝛe alia. Cur eꝛgo malitiam malitie labo
rem labori.curam cure ſupaddere uelis.Nõ
itaq; ꝓ malignitate põit᷑ hic malitia ſʒ pꝛo la
bore ⁊ miſeria. Sic enim dicere ſolẽus młra
mala hodie paſſi ſũmꝰqñ aliquo magno labo
re ul miſeria fatigamur. Unde Cri. Malitiã
ueꝛo hic nõ malignitateʒ uocat ſed miſeꝛiam
X laboꝛeʒ. Sicut enim cuʒ alibi dicit ſi ẽ ma
litia in ciuitate quaʒ dñs non fecit non auaꝛi
tiaʒ ſignificat ac rapinas nec taliu quicq; ali
ud oĩno ſed eas ꝓfecto plagas qᷓ diuinitus ĩfe
untuꝛ ð quibus ꝛuꝛſus loquit᷑ ꝑ pphetaʒ qui
facio pacem.eęt cꝛeo maluʒ Neq; hic eni ma
litiaʒ uoluit itelligi. ſed peſtilentias pfecto ⁊
fames ceteraqʒ huiuſmodi qᷓ mala eẽ putt
a pluꝛimis Ita hic quoqʒ malitiã pꝛo afflicti
one poſuit:dicẽs.ſufſicit diei malitia ſua.Ni
hil enʒz ita dolorem ifert aĩe ut ſolicitudo et
cuꝛa. hec Lꝛip. Itaqʒ nõ laboꝛ 7 ꝓuidẽtia da
natuè j metẽ procas cuag. Kt iõ Fʒ Aug. hoc
loco uehememer cauẽdũ eſt.ne cũ uideꝛimꝰ
gliquẽ ſeruuʒ di puidere. ne iſta neceſſaꝛia ſi
bi deſint uel ſibi cõmiſſis iudicemus eũ otra
pcepta dñi facere. ⁊ de craſtino ſolicituz eſſe

cando ac fiducia oꝛationis.

Nam ⁊ ipᷣe dñs cui miniſtrabat angeli ppte:ꝛ
exemplum ⁊ ad infoꝛmandaʒ eccleſiam locu
los habere dignatꝰẽ ne quis in B ſcandalum
pateretur ⁊ iteruʒ ſatis apparet dñim noſtrũ
n hoc ipꝛobare ſi ꝗs humano moꝛe iſta ꝓcu
ret ſed ſi quis ꝓpter iſta ðo militet ut ĩ operi
bus ſuis nõ regnum dei ſed iſtoꝛu acquiſitõʒ
itueat᷑. Ad hac ergo regulã hoc totum pᷣcep
tum redigit. ut etiam in iſtoꝛũ ꝓuiſiõe ꝛegnũ
dei cogitemꝰĩ militia vo regni dei iſta nõ co

gitemus. ⁊ ſimplici coꝛde tatůmodo ppter re

gnũ dei debemoperari honũ ad omnes non

autem ĩ hac oꝑatõe uel ſoleʒ uel cum ꝛegno

dei mercedẽ tempoꝛalium cogitaꝛe. Ita eim
etiaʒ ſi aliquando defuerint qõ plurimũqʒ ꝓ
pter exercitatõnem noſtꝛam deus ſinit.nõ io
lum ñ debilitãt pꝛopoſitum noſtꝛum ſed etiã
examinatum pꝛopoſuũ confirmant. Pec Au
uſti Oꝛatio.
O mie ieſu xpᷣe fac me ñ theſauriʒzar
d Jin terra emolimenta terrenoꝛum:ſed
i celo pᷣmia meritoꝛu:⁊ ꝗa nemo põt
duobus dominis fᷣuire per cõtrarietatẽ obſe
quioꝛuz.libera me a dnio ⁊ ſeruitute mundi
carnis ⁊ diaboli ut ꝛeſpiciã cõtemplatões ce
leſtes ñ t᷑ꝛẽas adijce ad ſtaturaʒ nãe mee cu
bitũ gr̃e ĩ pñti et głie ĩ futuro ut ↄñdeꝛẽ liliꝗ
agri dᷣuotos eccle cooꝑtos uirtutũ cãdoꝛe po
tius qᷓ; fenũ diuites ſeculi mittẽdos ĩ clibanũ
gehẽne. Querã pᷣcipue rgnũ di ⁊ iuſtitiã eiuſ
ut cũ uiatico tꝑaliu ꝑ uiã vtutũ pueniã ad ꝛe
gnũ celoꝝ Amẽé. De miticoꝛdia faciẽda ⁊
n iuci ido ac fiducie orõis. Aapło. xxxix.
Oſt hec oꝛtat nos dñs ad miſe
ricordiã circa ꝓximũ faciẽdã di
p cẽs.& ſtote miſericoꝛdes ſic ⁊ p
uf̃ miſeꝛicoꝛs eſt. Deus eiĩ reluat
4mißias ni as ñ expectando aligd
a nobᷣ ſʒ ꝑp ſuã bõitatẽ.ſic ñ ðbẽꝰ moueꝛi ad
releuadã miſeꝛiã ꝓximi ñ ꝑp nr̃ʒ cõmodũ ⁊ e
molimtũ.ſʒ ꝑp illius ſalutem ⁊ dine bõitatis
amoreʒ ꝗ eĩ ꝑꝑ ſuum cõmodũ uel emolimen
tũ ꝓximo ↄſulit uel bñfacit: ñ utiqʒ caꝛitate
hoc facit.qꝛ ñ illiꝰquẽ ðᷣbet tãq; ſeipʒ diliger
ſʒ ſuã utilitatẽ q̃rit.uult nos dñs preʒ imitaꝛi
ĩ miſericordia.q nos miſeꝛi multũ idigemꝰ ñ
ĩ potẽtia qᷓ; ſupbe appetẽs diabolus ĩ ĩfernuzʒ
ẽ ðᷣtractus.ñ ĩ ſapia q; appetẽs hõ padiſũ ꝑdi
dit.iĩmortalitatis ſpoliarus glłia. Magnũ g P

coniũ pietatis aiabↄ nr̃is ipᷣmit:q̃ nos deo cõ
formes reddit. Nale ẽ omibus aĩaliabus eiui
de ſpẽi adiuicẽ miſicoꝛdiã ſᷣuaꝛe.młtomagis
hõ ad imaginẽ dei ↄditus:dʒ alt᷑ alteri tanq;
coimagini ſue compati:⁊ unus alterius miſe

riꝗm coꝛdis aſſlumere uelut: ſuam: et in hoc

conſiſtit ratõ mĩicoꝛdie. De pietatis opeꝛi
bus ſic dic Pie.lõ memini me legiſſe mala
moꝛte moꝛtuũ ꝗ libenter opera pietatis exer
cuit.hʒ eis multos iteꝛceſſores:⁊ ĩpoſſibile ẽ
multoꝝ pᷣces ñ exaudiꝛi. Deide põit tꝛes ſpẽs

. —

rolocreliktifuc u
igunen bontcti on
ine thor ulieeraun
rö ali l ſalen
nCuvri ; uiit ei nuci
lirhii lu et i /Len
lubis Atihor ingoe tan
iferleuid ſons iann
xöfuns bonigre:t bo ee
icniegeeter hunam im
Ncat yore icdici ſeu ſuſpin
Gecnoetetanco er talb ſen
Ger Rarinocpftaren ſi nalus
iwcicäg udicumienn
epecemumnmnneſnaim
feerlenhneſggis ſten
io itöcnngie
boerbeibtsſgis iſn
Gerietat Neiit An
lelrot Niganbn
maenterez ſen alz on
eceulbipieliginr ibun
kintene t Probiher i⸗
natiinn
isltcitennenns
dein nline R
giumr Bon itide

mndy,
el non dnbtngn Nnhur

efae meß tbeſenngi
nente lenenorumeſel
nceu. a nen dir
per cranietate obſe
io? ſeruinte munci
cia cotenplatoes ce
taturaz nje mee ci
turo ut oſigere lilig
s uirtunu cidoze po
mittedos i clibanu
nü di T iuſtitia einf
Kutü puenia ad ꝛe
ißicozdia facieda 1
dis. Kapko. xxxix.
at nos ſis ad miſe
ca pximũ faciedi di
muiſericoꝛdes ſic 1 f
oseſt. Deus ei reluat
as ſ expectando aligdl
ſic n dbe nouenid
niñgo niz conodi ?e
glutem ? dine boltatis
cömodu uel emolimen
facit: ñ uticz cani ale
bbet tuß ſeipz ilige
t nos dins hrez imiin
iſeri multu icigen n
tisdinbolnsi fen
appetisſo cſi e
iarus glia⸗ Mahehh
nfis ipmit nos ebe

d„

Dꝛlme partis.

miſeꝛicoꝛdie.quaꝛum pꝛima cõnſiſtit in non u
dicaudo. De multis eiʒ incertũ eſt qꝛ aĩo fiãt
cũ poſſint ſimplici corde fieri aut duplici.et ĩ
deo bene ſubiungitur. Molite iudicaꝛe.ſ.iniu
ſte ⁊ temerarie ð̊ ꝓpximo ⁊ ñ iudicabimini.i.
non ĩcuꝛꝛetis peccatuʒ ꝑ qð ſitis digni a ðᷣo iu
dicari.etſi foꝛte ex humana fragilitate cõtin
gat nos ſuſpitioſe iudicare nolite tamen ↄdẽ
nare.i.gliquem dignũ cõdemnatiõe dicere.⁊
nõ cõdẽnabimini.ſ.a deo ꝓ hoc peccato.ꝗa
aliquis eſt hodie peſſimus.qui foꝛte cꝛas eꝛit
bonus.Circa iſtõ ſciẽdum ꝙ iudiciũ uno mo
do eſt actus iuſticie ꝑtinens ad iudiceʒ ſecu
larem uel eccleſiaſticũ et de hoc non loquit
hic. Alio modo accipit iudiciũ put aliquibꝰ
ſignis aligs iudicat ðpxio male ⁊ hoc phibet
hic dicens.nolite iudicare. Põt autẽ aliquis
maluʒ iudicare deꝓximo multipliciter. Uno
modo ex euidẽtia facti. ut cũ aliquis iudicat
aliquem homicidã.qr uidit euzʒ ĩiterficere ho
minẽ.⁊ hoc nulli ẽ peccatum. Alio modo ex
ſignis euidẽtibʒ.ut ſi aligs iudicet aliquẽ foꝛ
nicatoꝛẽ.qꝛ uidit eũ nudũ cũ nuda.ſolũ cũ ſo
la ⁊ ſur nullu eſt pcm.Tertio mõ ex ſignis
leuibus.At ĩ hoc iudicio ẽ tꝛiplex gꝛadꝰ. Dꝛi
mꝰ ẽ qñ ex leuibꝰ ſignis ĩcipit aliquis dubita
ꝛe ð fratꝛis bonitate:⁊ hoc peccatuʒ ueniale
ẽ quia ꝓcedit ex humana ĩſirmitate. ⁊ hoc ñ
uocat ꝓprie iudiciũ.ſed ſuſpitio. Secundus
geadus eſt quando ex talibꝰſignis firmiteꝛ te
net in animo ꝙ frateꝛ ſit malus et hoc ppꝛie
ꝗr᷑ iudiciũ qr iudicium ĩpoꝛtat fumã ſniazʒ.et
h ẽ peccatum mortale ſi malum ꝙ iudicat ðᷣ
ffe ex leuibus ſignis ſit ð genere peccati mõ

talis qꝛ eſt ↄ caꝛitateʒ. Teꝛtius gradus ẽ qus

do ex leuibus ſignis.nõ ſolum pꝛedicto mõ iu
dicat.ſed ẽt ꝓcedit ad punitõem fꝛatꝛis ſicut
de facto.⁊ hoc ẽ grauis qꝛ non ſolum eſt con
tra caritateʒ.ſed etiaʒ contra iuſticie eꝗtatẽ
7 de talibus ĩtelligitur vpum predictum noli
te iudicare ⁊c. rohibet dñs.ne temeꝛe iudi
cemus uł cõdemnemus. Mali eĩ homines ſe
pe in malã parteʒ iudicant que uident uł au

diunt. Boni aut ĩ bonam paꝛtem iteꝛpꝛetant

el non dubitant ꝗn ꝛecte oĩa fiant. ðo cũcta ł
recte operte uł iuſte ꝑmittente. ⁊ iõ de oĩbꝰ
lucrũ faciut. Ut eĩ ait Aug. In tribus oſiſtit
oꝛdinatio bonoruz ĩ eſtimando bonũ ð quoli
bet. in exhibendo bonuʒ cuilibet. in ſi uſtinen
do maluꝓ quolibʒ. Unde ⁊? Ber. caue aliene
cõueꝛſatiõis eſſe aut curioſus exploꝛatoꝛ.aut
temerariꝰ iudex ẽt ſi ꝑperã actů ꝗd ðpᷣhẽdas
nec ſic iudices pꝛoximum magis autẽ excuſa
Excuſa imentionem ſi opus non potes. puta
ignorantiaʒ. puta ſubreptionem puta caſum
Quid ſi omnẽ omnino diſſimulatõneʒz rei ceꝛ
titudo r̃cuſat.ſuade nihilomin“ ipſe tibi ⁊ di
cito apud temetipʒʒ. Uehemẽs fuit nimis tẽp
tatio. Quid ð me illa feciſiʒ ſi accepiſſet ĩ me
ſitit᷑ poteſtatẽ H Beꝛ. De dubijs eꝛgo iudicar̃

Capi. xxxix.

et ſuſpectos quaſi reos ↄdẽnare pẽitꝰ repellit
a nobis dñnjs. Et iõ ſẽꝑ dubia ſũt in meli ĩteꝛpᷣ
tãda. ⁊ in dubijs benignioꝛa ſũt pferẽda. Vñ
aug. Poc loco nihil aliud nobis pcipi exiſtĩo
niſi ut ea fct᷑a qᷓ dubiũ ẽ qᷣ aĩo fiàt ĩ melioꝛẽ
ptẽ ĩterptemu? St᷑ eĩ qdã facta media ꝗ igra
mꝰquo aio fiant qꝛ ⁊ bono ⁊ malo fieri pnt ðᷣ
ꝗbꝰ temeꝛaꝛiũ ẽ iudicare.maxiĩe ut ↄdẽnemꝰ
Duo aut ſũt.ĩ ꝗbꝰ temeꝛaꝛiũ iudiciũ cauet̃ gᷣ
bemꝰ. Cũ ĩcertuʒ ẽ quo aĩo ꝗd factũ ſit uel ĩ
ceꝛtũ eſt qualis futurus ſit ꝗᷓ nüc malus ł bo
nus appaꝛet. Non ergo rephendamꝰ ea q̃ ne
ſcimus quo aio fiat. neq; ita ꝛephẽdamꝰ que
manifeſta ſũt ut deſpemus ſanitatez ⁊ uitabi
mus iuditiũ de quo nũc dqr̃ nolire iudicaꝛe ne
iudicet᷑ de uobis Pec Aug. Uñ et Criſo. Nõ
opoꝛtet expꝛobrare delictu.neq; illu ꝗ pecca
to aliquo ſit ꝑuentus inſolẽter obruere.ſʒ cle
meter monere neq; pſeꝗ iurgio.ſed iuuare 2
ſilio. Non enim illũ ſed temetipm ꝓfecto con
demnas et facis tibi terrebilius eſſe iuditiuz
cogiſq; aduerſus te diligentiſſimã fieri etiã ðᷣ
minimis ultiõem. Vt enim diligentius pecca
ta examinent tua legeʒ primus ipſe poſuiſti.
ſeuerius de his qᷓ ꝓximꝰ peccaueꝛit iudicãdo
Sũt aũt he diabolice tẽptatõis inſidie.Nã q̃
ſeueꝛe diſcutit aliena:nuq; ppoꝝ reatuũ mefr̃
bit ueniã.Et iterũ. Si nullu nobis aliõ pcem
fuiſiʒ admiſſuʒ: pꝓ G; ſolo gehẽne nos tradi ſa
tis habüdeqʒ ſi ucficerer. Anippe q i alioꝝ de
lictis ſeuùeꝛi ⁊ amaꝛiſſimi iudices reſiõmꝰ .no
ſtꝛas ant trabes ocul ifixas pprijs ñ uidemꝰ.
ꝗ aliẽa ẽt mima tã ſolicite ꝑſcrutamur. ⁊ ad
ↄdẽnũdos ceteꝛos,. oẽ uite nre tpᷣs aſũmimꝰa
quo uitio neqʒ ſeculi hõieʒ neqʒ monachoꝛũ
ulluʒ facile inuemas libeꝛum. hec cꝛiſoſt. In
quo em̃ iuditio.i pro.quali.ſ.iuſto uł iniuſto
miſeꝛicoꝛdi uel duro iudicaueꝛitis alios: iudi
cabimini a do:et in qua menſuꝛa menſi fueꝛi
tis alijs:modo remecietur uobis.ſcilicʒ in iu
ditio.i.iuxta q̃litateʒ temeꝛitatis ĩ iudicando
erit qualitas pene:⁊ ſᷣm menſuꝛà pꝛaue unoli
tatis erit menſuꝛa retꝛibutionis in futuꝛo.Cõ
minatur ergo duo.ſ.iuditiuʒ ⁊ menſuram.iu
ditium refertuꝛ ad culpe ⁊ pene qualiatem.
menſuꝛa ad eaꝛum quantitatem. Et ſecundũ
Augu. non eſt intelligenduʒ ſi temere nos in
dicauerimus.quod temere de nobis deꝰ iudi
cabit aut ſi menſura iniqua menſi fuerimus.
quod apud deuʒ iniqua menſura nobis ꝛeme
tietur. ſʒ quoniam temeꝛitas qua punis aliuz
eadem ipſa te puniet. Unde nõ accipitur hic
equalitas iniquitatis ad iniquitateʒ.ſʒ culpe
ad penã. ut ꝗ ꝑ culpã male iudicat: ꝑ penã in
ſti diuini iuditij mala ſuſtieat:et iuxta mẽſu
ꝛã culpe ſit mẽſuꝛa pene.Ad hũuc ſẽſũ ẽt ꝛet:ð
q̃t illud. Qui gladio.ſ.ĩique ſnie iudex quẽqʒ
pcuſſerit: gladio diuine ſnie iuſte feriet ⁊ et᷑
na moꝛte moꝛiet᷑. Deinde ponit ſᷣaʒ ſpẽm mi
ſericoꝛdie qͥ oſiſtit ĩ dimittẽdo cũ ſubiũgit.Di

De miicordia facienda ⁊ non iudi

mittite. ſ. iniurias uobis illatas a ꝓximo. ⁊ ðᷣ
bita uobis a pauꝑibus. et dimittetur uobᷣ.ſ.
peccatuʒ ueſtrum a deo.cui frequenter iniu
riati eſtis ⁊ debituz quod deo debetis.Et po
nit tertiam ſpetiem que cõſiſtit in dando cuʒ
addit. Date.ſ.ĩdigen ibus benefitia tempoꝛa
lia ⁊ dabitur uobᷣ.ſ. uita etna. Indiuiſibiles
eniʒ ſocij ſũt dimittere ⁊ dimitti.ac ſimiliter
dare ⁊ dari. Unde Aug. Duo ſut opera miſe
ricordie.ꝗᷓ nos liberant. Dimitte et dimittet᷑
uobis. date ⁊ dabit uobis. Dimitte ⁊ dimitte
tur uobis ad ignoſcẽduz pertinet. date ⁊ da
itur uobis ad beneficiũ pᷣſtãdu. Ignoſci uo
bis uultis. ignoſcite. ꝛemittite ⁊ ꝛemittet uobᷣ
Accipere uultis. date ⁊ dabitur uobis.Et f̃ʒ
eudem he ſũt due ale oronis.quibꝰ nolat ad
deum.iñ illud ꝙ ↄmittit ignoſcit delinquenti
⁊ donat egenti. Inde ⁊ beda. Dimitteꝛe nos
liurias dare bñficia iubet ut et nob peccata
dimittantur ⁊ uita det eterna.Qua ſentẽtia
bꝛeui: ſed eximia: cũcta que latiſſime ð ↄueꝛ
ſando cũ inimicis mandauerat cõphẽdendo
ↄcludit. Et q; (ut ait Jaco.) iudiciũ ſiũ miſe
ricoꝛdia fiet ei qui non fecerit miſericoꝛdiaʒ
multũ nobis inſiſtẽdũ eſt circa miſericoꝛdiazʒ
ĩ pximoꝛum neceſſitatibꝰ ut ⁊ nos eam in no
ris neceſſitatibꝰꝛepiamus. Ut eĩ ait Augu.
Unuſqſq; talem idulgentiaʒ accepturus ẽ a

deo.qualem ⁊ ipſe dedit ꝓximo ſuo.Et iterũ

Poc unũ remedium ẽ de malis euadendi.nt
ifirmitatẽ alioꝛũ ferat.⁊ eis quantuʒ põt opi
tuletur.ꝗ ſiue diuinitus deſyderat ſubueniri
⁊ dimittat ſicut ſibi uult dimitti. SGeati eĩ mi
ſericoꝛdes.qm̃ ipſoꝝ miſerebit deus. Ubi no
tat ex uitispatꝛũ ꝙ cũ fr̃es cuiuſdaʒ mõoaſte
rij multũ habüdaꝛent ⁊ ad pauperes multuzʒz
liberales eſſen.tandẽ elemoſynas dimiſeruũt
et ipſi egere ceperũt. Qð cũ uiro ſcõ referẽt.
ait. Duo ſocij ĩ iſto monaſterio cõſueuerunt
habitare. ſ. Date et dabitur uobis. uos expu
liſtis pmũ ⁊ noluit ſecũdꝰ remanere. Deiñ
ex ubertate pᷣmij liberales nos facit dominꝰ
ad benefacienduzʒ ⁊ miſericoꝛdiam impendẽ
dũ qꝛ illi ꝗgbus fit dabut.i.erũt cã q́re deꝰda
hit nobis pmiu. Nam ꝑ ipſoꝛũ interceſſiones
7 merita ꝗbus uel calicem aqᷓ fꝛigide dedeꝛi
mus. dabit nobᷣ i eina beatitudine meꝛcedeʒ
7 menſuram bonã.i.iuſtã q ſᷣm meritoꝝ exi
getiam: æ ↄuertam.i.plena q ſupꝛa ↄdignũ:
7 coagitataʒ. quia ſupꝛa deſydezꝛatum et ſuꝑ
effluencem. qꝛ ſupꝛa coagitatum. Ael pmiuʒ
ꝗqremuneramur miſericoꝛdes.deſcribẽdo di
cis menſuram q unicuiq; diſtꝛibuit pꝛemiuʒ
iux ta menſurâ meruoꝝ ⁊ bonũ qꝛ eſt illõ bti
tudinis pᷣmiu.ĩmo bonũ omnis boni ↄplectẽs
ĩſe quecuq; ſut bõa. z cõuertam.i.plcnã.ple
na naq; erit qnima celeſti bt itudie: ita ut ni
bi eius ſit uacuum a gloꝛia ⁊? coagitatam.i.
firmam que enim firma eſſe uolumus coagi
tamus.i.quaſſamus.ſic pᷣmiuʒ beatoꝛuz erit

cando ac fiducia oꝛationis.

ſtabilitũ ⁊ ſecuruʒz et ſupereffluẽtem.i.habũ
dantẽ. qr excedit merita nra dedimtpᷣaliaꝓ
et᷑nis.mudana ꝓ diuinis.Et dicit ĩ ſinũ.qꝛ ie
cũdũ gꝛe. Nihii ſecuriꝰ amabiliꝰeo ꝙ ĩ ſinu
collocamus. Deiñ ponit eꝗtas retꝛibutõis cũ
ſubdit. Eadẽ ꝗppe mẽſura q́ᷓ menſi fueritiſ ĩ
merito remeciet᷑ uobis ĩ pᷣmio. Mõ dixit ĩ tan
ta.ſed ĩ eadẽ.i.cõſimili.ꝗ eiz benefacit bene
fiet ei. ꝙ ẽ ꝛemetiri eadẽ mſura ſed ſuꝑeffluẽ
tẽ dicit.quia millies benefaciet ei ⁊ ultra de
us eĩ habudantius pᷣmiat q́; mereamur ſicut
⁊ minus punit quam demereamur. generalr
autem de omnibus.qui mte lingua manu ge
rimus accipi poteſt.quia reddet deus ſinguł

ſecundum opera eoꝛum ⁊ ſecuduʒ quod opa

pietatis ſuũt maioꝛa ſimiliter erit retributõ di
uina. Iſta tamen maioꝛitas non eſt attendẽ
da ſemꝑ ·ʒ magnitudinẽ operis exterioꝛis ſʒ
ſ̃ᷣm magnitudinem affectus interioꝛis. Unde
et uidua qne miſit duo minuta in gaʒzophila
tium.ſecundum teſtimoniũ ſaluatoꝛis qr̃ plꝰ
miſiſie quaʒz multi diuites ꝗ magna dona mi
ſerunt in ipſum. Dicebat autem illis ſimilitu
dinem. Nunquid poteſt cecus cecum duceꝛe
id eſt ſtultus ſtultlum docere ⁊ dirigere ꝛegu
lam iuſticie. Nonne ĩ foueã ⁊ perduõem am
bo cadut.ſ.pꝛimo culpe ⁊ deide gehẽne.Nã
ut (ait grego.)cuzʒ paſtoꝛ ꝑ abrupta gradit᷑:
ↄiequens eſt ut gex ad pꝛecipitium ſequat
Quaſi ciceret dominus. Pꝛedicta facere de
betis:ut illumindtes uerbo et exemplo alios
gubernare poſuis ne ſitis de cecis ſpeculatoi
bus ſynagoge non eccleſie. ridiculoſa res eſt

yimmo magis periculoſa.ſpeculatoꝛ cecus do

Cctoꝛ inſcius.pꝛecurſoꝛ claudus.pꝛelatꝰ negli

ges. pꝛeco mutus. Ergo ratione uitandi peri
culi non debʒ ignoꝛzans pꝛeſidere. Si ergo tu
gatium iudicas et ipſe in eiſdem peccas.⁊ iaz
ceco cecu ducenti aſſimilaris. Quomodo ei
iuie a te ducet ad bonum cũu ⁊ tu pecces ꝗ te
ducto:ẽ putas ⁊ magiſtru: Deinde inducit et
aliam ſilitudinẽ de eodẽ dicẽs. Quid aut.i.qͥ
re ⁊ quo uides ⁊ ↄſñideras feſtucaã.i.paruuũ ulł
leue pcm̃.ꝙ tũ oculum nõ excecat et ð facili
ſicut feſtuca ↄſumit a:doꝛe caritatisi oculo.
i.ĩ intentione ⁊ ↄſcia fris tui.tꝛabẽ aut.i.ma
gnũ ⁊ gꝛaue peccatũ in oculo tuo.i.ĩ itentõe
⁊ ↄſcia tua non ↄſideras: Quaſi diceet. Cur
habes oculũ aptũ ad iudicadu minima ⁊ ali
ena.clauſũ ueꝛo ad iudicadu tua magna ⁊22
ſideratione tui ꝛelicta: cõſideras alioꝛuʒ ena
ta. Cõucnit autem hoc omnibus ? maxie do
ctoꝛibus ꝗ non ſubditoꝛum minima peccata
puniant.pꝛopꝛia ipunita relinquunt. At quo
i. qua cõſcia aut qua frome dicis fratri tuo
minus peccãti uel innocẽti. frater loquedo ſi
mulatoꝛie ſine.i.pacieter ſuſtine et permitte
ciciã feſtuca.i.culp lʒg. modicà de oculo tuo
.i. 5 ocig 2 itẽtione tua te coꝛipiẽdo.et ipſe
trabẽ ĩ oculo tuo nõ uides: Quaſñi diceret no

—

—

es,
cens lrcwſe
nencer Aiu aurn ⸗
Icta beectnn
catinr lne womng 5
nscinovenz ,3listen
uloeſc lonpcrns clinand
s depenocumtſeſan
herſeccnt ſus euet ealn
Vrrecctbüarisgurr imn⸗
Doetitoclets n unne
ersdlenuſacleffrehenet.
Aocchrnsgetmtegz niga
Kicnezrepertetdiodur
eget Enäcgtengum
Usc urchdeumns tin
Cogkenus t tcspeniczti
le Biueo babrinns t n
noiim cus inuns
ſatzan ohingmnorn
ſacntigeeetit Giann
narlereins ico mig
Nehertgeritzms
negcingens ſel
Mercongn
d neſtatt
ſmimmide
ellulgturiſte

niltterent enidlddl
lorltas non eſt mend⸗
me opegenennß
ſecnus intenis Inte
minuta in Cezoppila
oniũ ſalnaroris ar h
tes g mognn domn mni
t autem ilis fimilitu
cecus cecum guceꝛe
cere ? dirigere ꝛegu
led ? perdioem am
deide gehene. Na
pabrupta gradit:
peecipitium ſeguaf
Pedicta facere de
bo et exemplo alios
8de cecis ſpeculate
eſie rigicwloſa res eſt
1,eculatdn cecus do
daudus Krelat negl
oratione nitaſci pan
s preſclere Gi hoiln
in eiſdem pecc49. iq;
ſimiaro.Quonoco ei
um cu tu pecces gle
iſru⸗Deinge inducin et
e dices. Qllid züti

Pꝛime partis.

potes dicere oꝛdinate. Ut eĩ dicit Criſ.uidꝛe
feſtucã ⁊ eijcere non eſt oĩm ſed doctoꝛuʒ ⁊
ſanctoꝛu.Et qꝛ ᷣm eüdez Criſ.Omnis ſacer

dos qui ſi uult doceꝛe popnuluʒ: debet priꝰ do

cere ſeipᷣm iðo bene ſequitur. Igitur tu hipo
chrita.i. ſimulatoꝛ et repſentatoꝛ pſõe aliene
qꝛ ſepe malus bonum arguit ut iuſtꝰ uideat
et aliũ accuſat ut ſe extollat eijce pᷣmũ ꝑ col
liriũ pnie trabẽ maiõis peccati de oculo tuo
et cõſcientia.quia magis tui quam alteriꝰ es
cognitor quia magis uides maiora quam mi
noꝛa quia magis te diligis quam alium. quia
maioꝛi peccato maius eſt periculum et tũc
.ſ.cũ mũdatus fuerit oculus tuus uiõbis ⁊ ꝓ
ſpicies ut eijcias feſtucam minoꝛis peccati ð
oculo ⁊ conſcientia fratꝛis tui.ipᷣʒ arguendo
qꝛ oculus cõſcientie purgatPꝰuidere poteſt:ſʒ

nube ⁊ caligine peccati cecatus non poteſt.

Sic facias.ut exemplo potiꝰquam dictis fꝛa
trẽ emendes.ne tibi dicatur. medice cura te
ipſum ⁊ illud apoſtoli qui alium doces teipᷣʒ
non doces. Sic eſt oꝛdo caꝛitatis ꝙ a ſeipᷣo ĩ
cipiat ⁊ pꝛius ſe ac poſtea alios coꝛrigat.⁊ e
mendet.Circa coꝛectõeʒ enim pꝛoximi atiẽ
di debet ordo correctionis.ſ.ut homo priꝰ ſe
coꝛꝛigat.deinde pꝛoximugʒ modus manſuetu
dinis cã mouens.ſ.qelus caꝛitatis ciꝛcunſtan
tia loci et tempoꝛis eſtimatio euentus ſequẽ
is. Pꝛope modum ⁊ fere naturale eſt ut ꝗli
bet peccata ſua leuiget et aliena aggrauet.
VUngde dicit hilarius ꝙ uix inuẽitur aligs ab
hoc uitio aliẽus.quia unuſꝗſq; uitijs ſuis fa
uens.aliena facile rprehencit.Et ideo ut ait
Auguſtinus pie tanteq; uigilandum ẽ. ut cũ
aliquez rephendeꝛe uel obiurgare neceſſitas
coegerit primũ cogitemus utrum tale ſit uiti
uz ꝙ nunq; habuimus.Et ſi nuqᷓ; habuimus
cogitemus ⁊ nos homies eẽ et habere potuiſ
ſe.Si ueꝛo habuimus ⁊ non habemus tãgat
memoꝛiam cõis infumitatis.ut illam rephen
ſionez aut obiuꝛgationem non odium ſed mi
ſeꝛicoꝛdia pꝛecedat. Si auteʒ cogitantes nos
met ĩuene:imus ĩ eo uitio ĩ quo e ille queʒ re
prehendere parabamus.non repꝛehẽdamus
neq; obiurgemus.ſed tantum cõgemiſcamꝰ.
⁊ non illud ad optempeꝛandum nobis ſed ad
piter conanduʒ inuitemus. Raꝛo eꝛgo et ma
gna neceſſitate obinꝛgationes adhibende ſut
ita tamen ut etiaʒ in his non nobis ſed dᷣo ut
ſeruiatur ĩſtemus. ec Augu. ¶ In omnibꝰ
iſtis(ut dicit. Gaſilius) cõſderanduʒ ẽ quan
te ſit difficultatis alios iudicare.qꝛ opõtet ut
pꝛimo ſeipſos iudicent et ↄ ſpiciant.quod uið
tur graniſſimuʒ oim: qꝛ cum oculus cũcta ui
deat exteriora tamen ſuꝑ ſe uiſu nõ utit.ita
intellectus cum alienum coꝝigit peccatũ dif
ficile eſt ꝓpꝛios defectus ꝑcipeꝛe.Aduetẽduũ

tamẽ ꝙ cꝛimina arguẽtis aut ſum publica ůt
occulta.ſi publica peccat dupliciteꝛ ægucẽdo

ſ.peccato pꝛeſumptõnis. ? peccato ſcandali.

Capi.xxxix.

ſi autẽ ſunt occulta tunc peccat pꝛimo modo
tantuʒ ſi tamen iſte qui arguit primo pẽiteat
et poſtea humiliter arguat.nõ peccat. BGʒ
qꝛ aliqui dei pꝛeceptis obtẽperare cupientes
quandoq; aꝑiendo ea q̃ hi quibꝰ aperiunt᷑ ca
pere ⁊ ſuſtinere non poſſunt.amplius nocent
q; ſi occultarẽt ꝛecte ſubiungit. Nolite ſãctuʒ
.i.ſacre ſcripture miſteria ⁊ fidei ſecreta ł ẽt
eccleſiaſtica ſacramenta dare ł iõſt publica
re et reuelare.pᷣdicando miſteria diſpenſaãdo
ſacꝛamenta.cãibus.i.oblatꝛantibus detꝛacto
ribꝰ et ueꝛitatis obppugnatoꝛibus.neqʒ miſeꝛi
tis margaritas.i.ꝙ ſanctum.ante poꝛcos.i. ⸗
tẽptores ⁊ deriſores.ne foꝛte ↄculcent eas.ſ.
proci cõtemnẽdo ⁊ faſtidiẽdo pedibꝰ ſuis.ſ.ĩ
tellectu ⁊ affectu.⁊ ↄueꝛſi.ſ.cães ab eo ꝙ au
dieꝛũt a uobis.dirrumpant uos reprehenden
do ⁊ blaſphemãdo ac fidei fumplicitatẽ et ue
ritatem ipugnando. Ut eĩ (ait Augꝰ) due res

faciunt magna non ꝛecipi.ſ.ↄtemptus ⁊ odiũ ͦ

primum ad porcos ſecunduʒ ad carnes refer
tur. Cauenduʒ ẽ ergo ne quid aperiatur ei 9
non capit melius enim querit ꝙ clauſuʒ ẽ qᷓ;
id ꝙ apeꝛtum ẽ aut infeſtet ꝑ odium ut cãis.
aut negligat ꝑ ↄtẽptũ nt porcus ¶ Et poſſit
aliquis ignoꝛantie ſue cõſciꝰdicere qð ſãctuʒ
me dare canibus ꝓhibes.⁊ quas margaritas
mittere ante poꝛcos.cuz adhuc me habere ñ
uideam opoꝛtune ſubiecit.dicens. Petite.ſ.ĩ
fide et oꝛando:et dabitur uobis.queꝛite.ſ.in
ſpe ⁊ ꝛecte uiuẽdo ⁊ ĩuenietis. pulſate.ſ.ĩ ca
ꝛitate ⁊ perſeueꝛãdo et aperietur uobis. Ubi
Ariſoſtomus. Quoniam maiora erãt manda
ta ſupeꝛius poſita.quam uirtus humana tꝛãſ
mittit eos ad deum cuius gratie nihil eſt im
poſſibile:dicẽs.petite.⁊ dabituꝛ uobis.ut qð
ex homibꝰↄſumaꝛi nõ pt᷑ ꝑ grazʒ dᷣi adimplea
tur. Qũ eniʒ alia aĩialia deꝰ muniueꝛit ueloci
pedum cuꝛſu.aut uelocibus pẽnis.aut ungui
bus aut dentibus aut coꝛnibus.hominem ſo
lum ſic diſpoſuit.ut uirtus illius ſi:ipſe ut in
firmitatis ſue neceſſitate coactus:ſemper ne
ceſſarium habeat dominum ſuuz. Ubi ⁊ hie
20. Si petenti datur et queꝛẽs iuenit:⁊ pulſa

ti apietur g cui nõ dat ⁊ q nõ ĩuenit.⁊ cui nõ

aꝑit᷑ apparet ꝙ non beñ petierit qſerit pulſa
nerit. Et criſoſt. petẽtis negligẽtia repᷣhẽdit
ubi de dantis miſericoꝛdia nõ dubitatur. Un
de ⁊ augu. Dñs noſteꝛ ieſus chꝛiſtus ĩter nos
petitoꝛ cum patre d atoꝛ.non utiqʒ nos tantũ
hortaret ut peteꝛemus niſi dare nellet. Eru
beſcat humana pigꝛitia plus uult ille daꝛe qᷓ;
nos accipere. Olꝰ uult ille miſereꝛi quaʒ nos
a miia libeꝛaꝛi.Nã ille ꝙ nos hoꝛtat ꝓpter
nos hortat᷑. Euigilẽꝰ ⁊ hoꝛtati cꝛedãꝰ ꝓmittẽ
ti obſecꝛemꝰ ut ⁊ dateʒ gaudeamꝰ Poc aug.
Sciẽdꝰ vo ꝙ or̃o ẽ exaudibil tꝛibꝰ cuꝛẽtibꝰ
pᷣmũ ẽ ꝙ ſit pia ⁊ iuſta.i.ð ꝑtinẽtibꝰad ſalutẽ
qꝛ exaudiri ĩ alijs qũñq; ñ expedit.ſecũdũ ẽ ꝙ
ſit pſeuerãs.i.nõ ĩterrupta ꝑ aliꝗd oꝛõi ↄꝛiuzʒ

De miicordia facienda ⁊ non iudi

qꝛ nõ ceſſat oꝛare:qui non ceſſat benefaceꝛe
Certiũ ẽ ꝙ oꝛet ſe.qꝛ licʒ aliquis pie ⁊ per
ſeueranter ꝓ alio oꝛet.or̃o tñ poſſet impediri
pter demeritũ illiꝰ p quo oꝛatur:ſed tribus
pdictis concurꝛentibus ſemper exaudit et G̊
E ꝙ notat᷑ ĩ tribus uerbis hic poſitis.ſ.petite
pie.querite ꝑſeueranter pulſate ⁊ aperiet uo
bis ex quo patet ꝙ loquituꝛ de oꝛatiõe facta
pꝛo ſe cũ dicit ⁊ apietur uobis.Et qꝛ iſtis cõ
currentibus ſemꝑ exaudit᷑ oro.iõ ne hõies ðᷣ
ſperent in ſua orone exaudiri ſubdit omnibꝰ
ſpeʒ ↄferens iĩpetrãdi.Ois eĩ inꝗt ꝗ credẽdo
petit ſicut dʒ accipit.⁊ ꝗ ſperado qrit ſicut ðᷣ
bet inuenit.⁊ operãdo pulſati aperiet᷑.Ergo
pſeueꝛantia opus eſt ut accipiamꝰ ꝙ petimꝰ
lueniamꝰꝙ querimus:et ꝙ pulſamus aperia
tur. Pec enim tanta conculcatione uerboꝛũ
manifeſſe dominus oſtendit. quam ſolicitos.
moleſtos ⁊ impoꝛtunos.uiolentos ⁊ ipꝛobos
ad petendum nos eſſe uelit. Unde ⁊ quidam
ait laboꝛ impꝛobus omnia uincit. Illud eniʒ
quod ad ſalutem petitur.ñ ſemper ſtatim da
tur:ſʒ differt ut cõgruo tempoꝛe detur.⁊ ut
ex dilatiõe carnis habeatur.qꝛ diu deſydera
ta dulcius obtinentur.cito autem data uileſ

cando ac fiducia oꝛationis.

li.ꝛequẽteꝛ dñs diſcipulos ad oꝛanduʒ mo
nuit.ſepe oꝑe compꝛobauit et exempla plura
ad hoc eis pꝛopoſuit.ut nobis uituteʒ oꝛatio
nis commendaꝛet. Aſt quippe uirtꝰ eis ineſti
mabilis et efficax ad omnia bona ⁊ proficua
impetꝛanda.ac mala et nociua ꝛepellẽda. Si
ergo uis pacienter adueꝛſa tolleraꝛe:oꝛa. Si
uis ꝑuas affectiones conculcare:oꝛa. Si uis
aſtutias ſathane cognoſceꝛe et fallatias eius
euitare.ora. Si uis letanter in opere dei ui
ueꝛe ac laboꝛis et afflictionis non cedeꝛe:oꝛa
Si uis in ſpirituali uia te exeꝛceꝛe et caꝛnis
uraz in deſyderijs non ageꝛe: oꝛa. Si uis ua
narum cogitationum muſcas et fugaꝛe:oꝛa.
Si uis animam tuam ſanctis ⁊ bonis cogita
tionibus ac deſyderijs feruoribus et deuotio
nibus impinguare oꝛa. Si uis coꝛ tuum uiri
i ſpiꝛitu. et conſtanti ꝓpoſito in dei benepla
cito ſtabilire: oꝛa. Si uis uitia extirpare: et
uirtutibus imbui: ora. Si uis ad contempla
tionem aſcendere et ſponſi amplexibus frui:
oꝛa.Si uis celeſtium dulcedinem et alia dei
magnalia deguſtare: oꝛa. Et bꝛeuiter in qua
unq; neceſſitate oratio ualet. que ſpiritꝰ ma
los a nobis fugat:⁊ bonos ad nos uocat.Un

cunt.Axpedit etiam ut ab ocioſa locutõe ab =Eh beda. Sicut fur audito clamore fugit.et

ſtineat.ꝗ in orone exaudiri deſydeꝛat.Quia S

m greg.os noſtrum ab omnipotẽte domino
tantominus exauditur in pᷣce.quãtoamplius
iquinatur ſtulta locutiõe. Conetur etiã oꝛãs
ut ſeipſũ intelligat.ſi uult ꝙ ðus eum exaudi
at. Nam vſᷣm Ambꝛoſium. Illam oꝛationẽ de
us nõ audit ad quã iſte qui oꝛat nõ intendit.
Ault deꝰfideliter peti a ſe ꝙ diſpoſuit peten
tibꝰ erogare. Unde bernar. Uult autem a ſe
requiri deꝰẽt ꝙ pollicetur. Et iõ foꝛte multa
que dare diſpoſuit.pᷣus pollicet ut ex ꝓmiſſio
ne deuotio excitet ſicq; quod gratis daturus
erat deuota oꝛatio pꝛomereatur. Non auteʒ
dicit dominus quid accipit petens uł querẽs
aut pulſans.quia quandoq; exauditur ad uo
tum ut cuʒ datur id quod petitur: quandoq;
ad meꝛitum. ut cũ aliquid equiualens uł me
lius datuꝛ.Aliquando enim ſancti non ꝛecipi
endo quod petunt.magis exaudiuntur quã ſi
illud ꝛecipeꝛent. Unde Auguſtinus.Nolite p
magno habeꝛe. ad uoluntatem a deo exaudi
ri.aliquando deus quaſi iratus dat quõ petis
pꝛopicius negat quod petis. Quid pꝛoſi et
quid non medicus nouit quia deus ſi uolũta
ti noſtre non dat.ſaluti dat.Quid eniʒ ſi hoc
petieris quõ tibi obeſt ⁊ medicus nouit quia
obeſt tibi fratres diſcite rogaꝛe deü ut medi
co cõmitatis. Quõ ipſe nouit faciat. Tu mor
buʒ cõfitearis.ille medicamtũ adhibeat.Nõö
te exgaudit ad uolutatẽ: ſz exaudit ad ſalutezʒ
nõ fit ꝙ s ſed fit ꝙ tibi expedit bec Aug.
Ande ⁊? Ber. nem̃o neſty paruipẽdat oꝛatio
nez ſus qin ipſe ad quem oꝛamus nõ paꝛuipẽ
dit eqʒ.ſʒ aut dabit ꝙ petimꝰaut ꝙ nouit uti

Euicini excitantur ⁊ ueniunt ad ſuccurꝛenduʒ
ita clamoꝛ oꝛatioſis diabolum fugat ⁊ ange
los ac ſanctos ones ad ſuccin:endum exci
tat. Unde Bernar. Item babilonem ⁊ hieru
ſalem eſt nuncius fideliſſimus regi bene notꝰ
et cuꝛie oꝛatio.ſ.que in ſecreto noctis ſilẽtio
per ignotas ſemitas archana celi penetꝛare:
⁊ cubiculuʒ regis adue.et opoꝛtuna impoꝛtu
nitate impij regis animuʒ ad auxilium mittẽ
dum inflectere nouit. Pec Bernar. Uides qᷓ;
magne potentie et uirtutis ſit oꝛatio.Ad quo
ruʒ omnium pꝛobationem obmiſſis ſcriptuꝛa
rum pꝛobatõibus.hoc tibi ſit pꝛo efficaci pꝛo
batiõe ꝙ audiuimPꝰ⁊ uidimꝰ quottidie ꝑ exꝑi
entia illiteratas ⁊ ſimplices perſõas pᷣdicta ⁊
pluꝛa alia etiam maioꝛa peꝛ oꝛationem impe
trare. Magnum quippe ſignum eſt gratie dᷣi
uacare frequenter oꝛõi. Unde Augu. Cuʒ ui
deris non a te amotam depꝛecationem tuã ſe
curus eſto.qꝛ nõ eſt amota a te miſericoꝛdiꝗ
ipſius.Et ut bꝛeuiter utilitatem oꝛõis dicam
multũ eſt neceſſaria ad ſalutem ꝓmerandã.
Un augꝰ. Nullũ cꝛedimꝰ ad ſaluiẽ niſi ðᷣo ĩui
tãte uenir.nullũ ĩuitatũ niſi deo adiuuãte bo
na opari.nullũ niſi oꝛantẽ dei auxiliũ pmer̃ꝛi
Uaca igr̃ oroi. nihilq; aliõ( neceſſarijs curiſ
tm̃ exceptis)te delectʒ niſi oro.qꝛ nihil tim̃ te
delectare debet: quatũ morari cũ deo ꝙ fit ꝑ
or̃oeʒ. Uñn criſoſt.Cõſidera quãta ẽ tibi ↄceſ
ſa fecilitas.quanta gloꝛia attributa.oꝛationi
b' fabulari cũ ðᷣo cũ xpᷣo miſceꝛe colloga.op
tare ꝙ uellis.ꝙ deſydeꝛas.poſtulare. Deiñn
auget oꝛãtibꝰ obtinẽdi fidutiã:a minoꝛibꝰ cõ
ſurgẽs ad maiora. ↄfirmas ſuꝑius ꝓmiſſuʒ ꝑ

3

ament enſiand
iutmiffbienb d
inmmhis d en
motenorufgligte an
Celitlisct itusſedl ani e
Gfun etiuer ungens une
leſeforpoctt idonns ren
ſlc don netu gecis Keton
Famidii Aſenonens ig
nher creenininſicie imn we⸗
CGNeſcnns Auſcinrene
Urcztarmesmun dntr
Nmenisttnthder!
Deantonent nlman
Migetfüisſigatn r
mitanhiterde
ſel eranſtntihas
ei ſene gu
utiunse

,Gintcn
(Aigone
ppoſtoin del ten

ius uitig enipre e
Di lig ad coſteng
vonſt amplexibiafti⸗
ulcecinem et ali ce
eu. Etbeeuierin nn
ualet. que ſpiri ma
oog nos uocat. Mn
togamore ſugter
int ad ſuccurꝛenang
Plum fugat t ange
ſuccinzendum exci
babilonem hieru
imus regi bene nor
ecreto noctis ſileio
ang celi penengre:
et oponung imponn
ad auxiium mine
dec Bernar Videsq;
atis ſit oꝛatio. Ad qno⸗
em obmiſſis ſcriptmt
tidi ſit poo effcaci o
lidim quotidiep erpi
plices perſins paica t
Na per oꝛntioſtem n
pe ſgnum eſt galie di
.Unde Augn. Ciz ui
deprecationem uuͤt
nota ate miſericoriin
unlitatem ordis ican

uten pmerſi
lu u niſidoi

X
bat⸗ noꝛib ce
ſuius pniſtiß 9
.

Pꝛime partis.

exempla.Et põit pᷣmo ſimilitudinẽ ̊ amico ꝗ

ꝓpter impotunitatẽ ⁊? cõſtantiam amici me

dia nocte uẽiẽtis ⁊ petẽtis ſurgit et panes ne
ceſſarios cõmodat. Si eniʒ hõ pſeuerãter ꝑe
tẽti

peteti dat æx amicitia: Aude Beda. Cõpara

tiõ eſt a minoꝛe.Si enim amicus hõ ſur git ö
lecto ⁊ dat non amicitia ſed tedio cõpulſus.
quãtomagis dat deꝰ qui ſine tedio laꝛgiſſime

donat ꝙ petit ſed ad hoc ſe peti ułt. ut capa

ces donoꝝ eius fiant qui petunt. Uñ ? Aug.

Non ꝓpter amicitiam q;uis amicus ſit: ſed ꝓ
pter ipꝛobitatẽ.q; pulſare nõ deſiſtit qꝛ et cũ
eſſet negatuzʒ nõ ſe auertit: ille ꝗ nolebat da
re ꝙ petebatur fecit:qꝛ impetẽdo nõ deficit.

Quantomagis dabit bonꝰ pater ꝗ nos hoꝛta
tur ut petamus:cui diſplicet ſi non petamus

AUbi etiam ambꝛoſius. Media nocte prexit.
nt omnibus momentis nonſolũ diebus ſed et᷑
noctibꝰor̃o deferat.Et iõ ſcriptoꝝ memoꝛes
noctibus ac diebus oꝛatõni inſtates peccatis
noſtris ueniaʒ poſtulemus.Nam fſi ille tã ſc
to ⁊ qui regni eꝛat neceſſitatibꝰ occupatꝰ ſep

ties ĩ die laudẽ dño dicebat: matutinis ⁊ ueſ

ꝑtinis ſacrifitijs ĩtentus.quid nos facere opʒ

qui eo amplius rogare debemPquo frequẽtiꝰ
carnis ac mentis fragilitate delinquimus. nut
de uia laſſis et iſtius ſecłi curſu ac uite huiꝰ
anfratu gꝛauiter fatigatis.panis refectionis

deeſſe non poſſit qui hominis coꝛ confirmet.
ec ſolum media nocte dñs.ſed omnibus ꝓ

e docet uigilãdũ eſſe momẽtis. Uigilãduʒ ẽE

emper. multe enim inſidie ſunt nobis ⁊ guis
copoꝛis ſomnus. Quia ſi domire mens ceꝑit
uigoꝛez ſue uirtutis amittet.Excita igit ſom

num tuuz. ut pulſes oſtiuʒ xpᷣi.hec Ambꝛoſi.

¶ Secundo ponit ſimilitudineʒ de patre car

gũt qͥ a deo poſtulare debemus. Pꝛimũ eſt
panis ⁊ ſignificat caritateʒ.qꝛ ſicut ſine pane

na ⁊ inanis ẽ ⁊ omne opus bonum perditur.

telligitur.Et ꝓ utroq; iſtoꝛum debʒ oꝛari.ut
ſ.caritas detur et duritia coꝛdis auferatur.

telligit fides:quia ſicut piſcis ĩ aqua naſcit ⁊
ĩ fluctibus aque nõ moꝛit᷑ ſed potius purgat
⁊? melioꝛat᷑.ſic ĩ baptiſmo fides naſcit et ĩter
tribulatoõnes ⁊ fluctus anguſtiarum huiꝰ mũ
di nõ extinguit ſed potius purgatur. Puic 3
ri ſerpẽs ppter uenenum infidelitatis. Iſta

ſitateʒ hereticoꝝ:que ꝑ ſerpenteʒ intelligit.

ectus. ſz ſola ſpes fetꝰ: ſic ſpes non eſt de ha
bitis ſed habendis. Unde ſicut ab ouo expec

AonE

4— bet

ais des pſeueranter

nali ꝗ dat filijs ſuis bõa data ⁊ neceſſaria q
Earti r ponit exemplũ de tribus.ꝑ que ĩtel
i
oĩs mẽſa ĩops dr ſic ſine caritate oĩs uirtꝰ ua

Huic opponitur duritia coꝛdis q̃ ꝑ lapidem ĩ

Secũdo ponit exemplũ de piſce.per queʒ in

fidẽ debem peteꝛe a dᷣo ⁊ nõ dabit nobis ſer
pentem.i ĩfidelitatẽ aut doctrinam uel puer

Tertio ponit exemplum de ouo et ſignificat
ſpem.quia ſicut in ouo nondum eſt fetus per

Lapi.xxxxx.

tatur pullus ſi ouũ a matre fuerit calefactũ:

ſic eterna beatitudo a ſpe expectat᷑: ſi ſpes a
matre cõſcie ĩ caloꝛe caritatis cõſeruat. PHu

ic oriat᷑ ſcoꝛpio.cuiꝰuenenata ẽ cauda. Pãc

ſpem debempetere a xpᷣo ⁊ non dabit nobis
ſcoꝛpionẽ qui puᷣgit cauda.⁊ occidit ⁊ moꝛtẽ
inferni inducit. Tres uirtutes pꝛedictas pete

ꝛe debemus quia ſine eis non eſt ſalus. Si eꝛ

go homo qui malus eſt ad ↄparatõez diuine
bonitatis et clementie (reſpectu cuius:nemo
eſt bonus:qui etiaʒ ideo malus dicitur qꝛ ad
malum eſt pꝛonus ) dat bona data ſibi a deo
ſcilicet tempoꝛalia filio petẽti młtomagis pa
ter noſter celeſtis qui ex natura ſua bonꝰ et
pius eſt per eſſentiam dabit ſpiritum bonum
.i.bona ſpiritualia ſcilicet gratiam ⁊ gloꝛiaʒ
petentibꝰſe nõ rẽnuẽtibus.Uocat.aũt oẽ do
nũ ſpũale ſpiritum bonũ.qꝛ t᷑ſů̊ Aug.Spus ſã
ctus ẽ pꝛimũ donũ ĩ quo oĩa donãt᷑. Ubi Au
guſtinus. Non denegabit ſe petẽtibꝰ:gꝗ ſpõte

obtulit ſe non petẽtibus.Et pꝛeter hec omia/

qui pꝛopꝛio filio ſuo ñ pepercit ſed pꝛo omni

bus tradidit illum. et dedit ad occidendum:)

quomodo nobis non cuncta que petimꝰdonaX
bit. Dabit autez ea que petimus:ſi tamen ea
que pꝛecipit fecerimus.Et iterum. Qui uult

audiri a deo pꝛius audiat deum. Qua fꝛonte
poſtulas quod pꝛomiſſit deus ſi non facis qd
iuſſit deus. Dꝛius audi monitiones.et ſic exi
ge pꝛomiſſiones. Quia pꝛeceptis dei auertit/

quod in oꝛatione poſtulat: non meretur Pec

Auguſ.i Deinde oſtendit per quid oꝛatio ꝗ

parte oꝛantis exaudibilis ſit.⁊ ad merituʒ ex
ꝗquditõnis concludendo ſubiungit. Omnia eꝛ

go quecunqʒ uultis.ſcilicet rationabiliter et

dictante caritate ut faciant uobis homines
ſcilicet utiliter et ordinate: eadem et uos fa
cite eis ſcilicet loco et tempore. Qua enĩ fꝛõ
te petis dominum tuuzʒz. qui non agnoſcis pa
ꝛem tuuz: Quaſi dicat. Si uultis petita acci
pe.queſita inuenire.pulſates ĩtraꝛe:ergo uos
facite alijs q̃ uobis fieri ulłtis ab ilł. Sʒ nec
ab alijs expectetis.qð illis nõ feceritis. Ubi
Criſoſto. Ac ſi diceꝛet. Si ergo cupitis audi

ri pꝛeter illa que dixi.etiazʒ iſta peꝛficite.¶i
diſti certe q cũ oꝛatõne opus ſit etiam diſci

plina uiꝛtutum. Que uis tibi fieꝛi a conſeꝛuo
ea tu erga proximuʒ inquit oſtẽde. Quid un
quam hoc pꝛecepto aut leuiꝰ inuenmiatuꝛ aut
iuſtius hec Criſoſt. Et quia iuſti faciũt hec
omnia.ideo multü ualet oꝛatio iuſti aſſidua.
Juſtus quippe foꝛtis turꝛis et muꝛus eſt ĩ ad
uerſis. ⁊ ſe ⁊ alios ᷣfendit ab eis. Unde figu
ꝛa in numeꝛis eſt ubi dicit quod aaꝛon ſtans
inter moꝛtuuos ⁊ uiuos deprecatus eſt ⁊? pla
ga ceſſauit ⁊ ab ĩcendio eos liberauit.Inñ ⁊
ſuper illo uerbo genñ.nõ delebo pꝛopter decẽ

dicit Ambꝛo. Dinc diſcamus quãtus murus
ſit pat:ꝛie homo inſtus. Aloꝛum fides nos ſeꝛ

uat. iuſticiga ab odio diuino nos defẽdit. uno

De arta uia ⁊ concluſione.

greg. Melius pugnat uir iuſt oꝛãdo:qᷓ; innu

meri pᷣliatoꝛes pugnãdo.Or̃o eiz uiri iuſti ce

los penetrat.quo ergo in terꝛis hoſtes nõ uin

cat ⁊ nota ꝙ cũ dictũ ſit oĩa.p̊ mandatũ non
ĩplet ꝗ aligd taliuz obmittit.pᷣcipue qñ illud
acer põt nin maiꝰ bonũ illud accuſet. Quid
ergo dicet᷑ de illis qui non tm̃ obmittẽdo ſed
alios multipliciter affligendo ꝙ ſibi nolũt fie
ri.alijs fac iẽtes:huiꝰmadati traſgreſſoꝛes ef
ficiũtur. Dici põt ꝙ perfecti tenẽt᷑ ad utrũq;
ſ.nihil taliũ obmittere.et nihil moleſtũ ꝙ ſi
bi nolẽt alijs iferꝛe. Impfecti ãt tenentur ad
ultimũ.ſed nõ ad pᷣmũ.niſi ĩ caſu neceſſitatis
quia pꝛimum ĩ tali cãu eſt pꝛecepti ſʒ in alijs
eſt ſupererrogationis.Qum ergo ſu duplex pᷣ
ceptũ legis nalis unũ negatiuũ ð qꝰĩ tobia qr
ꝙ ab alio tibi oðꝛis fieri uide ne aliqñ alij fa
cias.aliõ affirmatiunz de quo hic habet᷑ ĩ B
affirmatiuo negatiuũ illud itelligit. Uñ Cri
ſoſtomus. Cum enĩ due ſunt uie que ducunt
ad uirtutem.ſ.abſtinentia mali ⁊ opatio bõi
banc ponit per iſtam ⁊ illaʒ ſignificans. Pec
criſoſt. Et iſtud affirmatiuum ad maioꝛem ꝑ

fectionem obligat qᷓ; negatiuum: ⁊ iõ rõnabi

le fuit ut affirmatiuu poneret in noua lege q̃
maioꝛis eſt ꝑfectiõis. Ibi malũ facere ĩterci
dimur.hic autem etiam malis bõa facere iu
bemur. Quia eim caritas paciens ⁊ benigna
eſt. non tm̃ ĩiurias ꝓximi foꝛtiter ſuſtinet:ſed
eius quoq; gram benigne pꝛeuenit.ut beifici

js ad maioꝛem trahat. Perpẽde quante ꝑfec

tionis ſu hoc mãdatum cuiꝰ eſt affectus.non
amatem benefitijs cogi ad amoꝛem. Uñ non
ait.pꝛout faciũt:facite.ſed pꝛout uultis ut fa
ciat uobis:facite illis.Qui hãc regulam obs
uaret:nulluʒ offẽderet ſicut a nullo uellet of
fendi.et aliis bona impenderet ſicut ab aliis
uellet ſibi impendi. Qui eniʒ cogitat ut ea al
teri faciat.q̃ ſibi ab altero fieri expectat pen
ſat nimirum ut malis bona et bonis melioꝛa
reſpondeat et exhibeat.Et declarãs iſtiꝰ pꝛe
cepti pꝛeconium:conſequẽter adiungit. Poc
eſt enim lex ⁊ pꝛophete.i.implectio legis na
turalis.quia h̊ lex naturalis ſcꝛipta eſt in coꝛ
de hõis.⁊ iſita nobis.p quam gd ſit nirtus et
uitiũ dignoſcimꝰ ac iplectio legis moſayce.⁊
ꝓphetice pꝛedicatõis.qꝛ nihil dictũ uidet᷑ qᷓ;
diliges pximũ tuuz tãq; teipſũ:ꝙ tñ ex dei di
lectione ẽ faciẽdũ.Quaſi diceret. In h̊ uno ĩ
lẽt et ad B tẽdũt ⁊ ꝑꝑ hoc ſũt ⁊ hoc docent
ex ⁊ ꝓphe ⁊ oẽs ſacre ſcripture.oĩa eim pꝛe
cepta oꝛdinãtia hominẽ ad ꝓximũ.nõ ſũt niñ
q̃dã ↄcluſões ex iſto pᷣncipio deriuate.Unde
apłs. Qui diligit pximũ legẽ impleuit. Ubi ⁊
cri. Gꝛeui ᷣmõe oĩa q̃ ſaluti ac fidei nr̃e erat
neceſſaria dñs cõpᷣhẽdit ut ea q̃ nobᷣ ab alijs
fieri uolumꝰ.ipñi quoq; alijs ſir faciamꝰ. In
quo mãdato uniuerſa pᷣcepta legis ac ꝓphaꝝ
ↄſiſtere dñꝰa pte mõſtrauit dicẽdo. PHoc ẽ eĩ
lex ⁊ pꝛophe Nam quecũq; lex ⁊ ꝓphe ſꝑſim

ſermonis.

Toĩbꝰpᷣceperũt ſcripturis:ĩ hoc ↄpẽdioſo cõti

nent᷑ madato.qĩ ĩnumeꝛabiles aꝛboꝛũ ꝛzami ĩ
una radice.Qui ergo ab alijs nobᷣ ñ niſi bõa
⁊ utilia fieri uolumꝰ ipſi quoqʒ uicẽ gre amo
riſqʒ repẽdere dehemꝰ ut pᷣcepta legis ac pꝛo

phetaꝛũ ĩplẽtes retributionẽ fidei a dño ↄſeq̃
mur hec Criſ. Jugũ ergo dñi ſuaue ẽ ⁊ onus

eiꝰ leue ut ĩ ta bꝛeui ꝛegła eꝰ lex ⁊ pᷣcepta ad
ꝓximũ ↄplet᷑. Nã alio loco ð duobꝰ pceptis
.ſ. de dilectiõe dei ꝓximi loquens nõ tantũ
ait lex pendet in his ⁊ ꝓphete ſed addidit to
ta lex ⁊ omnes pꝛophete. Quod cũ hic nõ ad
didit pᷣnauit locũ alteri pᷣcepto ꝙ ad dilectõʒ

dei ꝑtinet. Quidaʒ tñ uolũt ꝙ cõpᷣhẽdat᷑ ẽt di

lectio dei ſine q̃ ñ iplet᷑ caritas ꝓximi.qr nec

ꝓximꝰſine deo:nec deus ſine ꝓximo diligit.
Cõſidera nũc pᷣmiſſa dñi pᷣcepta.⁊ uide qᷓ; ra
2 ſit ꝗ obr̃uet ea. Pꝛecepti ꝗdeʒ affirmatiui
H ĩ euagelio poſiti.ſ.oĩa qcũqʒ ułt᷑ ut faciant
uob hõies ⁊ uos facite eis neſcio ſi obpᷣuatoꝛ
aligꝗs poſſit hodie reꝑiri. Precepti vo negati
ui ĩ thobia poſiti.ſ.ꝙ ab alio tibi oderis fieꝛi
ne facias alij ⁊ ſi ſit oparij:ſt᷑ tñ ualde pauci
q (ut diẽ criſoſto )nos ecõtraꝛio oĩa facimus
hominibus q̃ ipſi pati nolumus. Hoc quippe
nõ ſolũ ĩ ſecularibꝰ:ſed ⁊ ĩ ꝗbuſdã pʒ religio
ſis.ꝗ ſepe ĩ ꝑſõis ⁊ ꝛebꝰſiue utileſ alijs ſubtꝛa
hẽdo. ſiue de ĩutilibus ſe expediẽdo fratꝛibꝰ
ſuis iniuriã faciũt.ſicq; in bis ⁊ ceteris mõis
narijs cõtra pᷣdictũ dñi mandatũ id faciũt.q;
ipſi pati nollẽt:nec mirũ ſi ĩ futuro pacientuꝛ
uod nollẽt. OQOꝛatio.
Omine ihu xpe qui docuiſti nos face

re oĩibus miſcdiã:⁊ non iudicaꝛe quẽ
9

W; da mihi ꝙ doces ꝑficer̃ ut tibi per
te ualeâ cõplacere.hortaris nos ut oꝛemus:
⁊ utiqʒ cõfeꝛꝛe uis ꝗ ſemꝑ cõmões ut ꝛogeꝛis
Peto ergo quia iubes:quero qr pᷣcipis:pulſo
qꝛ ĩiũgis.Qui me feciſti peteꝛe.fac accipeꝛe.
ꝗ dediſti querere.da ĩuẽire.ꝗ docuiſti pulſa
re.aꝑi pulſanti ut poſſit intrare.A te habeo
ðſyderare:a te habeã impetrare. Dona quod
offerazg: cuſtodi quod exigas:ut uelis corona

ꝛe quod preſtas Amen.

De aꝛta uia ⁊ concluſione ſeꝛmonis. Ca
pitulum quacageſſimum.

Tqꝛ multa ⁊ admirãda dũs pre
ceperat:cunctiſque paſſionibus
uos eẽ libeꝛos iuſſerat ne aliꝗs
iceꝛet q impoꝛtabilia ſunt iſta
pe,oꝛſus ac dura: arta uia eſt iſta
ualde difficił obſeruatõnis ſunt iſta maãdata
ſubdit mõitõnẽ:dicens. Contendite eꝛgo ⁊ ſo
licite ſatagite intrare per anguſtam poꝛtam.
non per latam. Quaſi diceret. Quamuis pꝛc
dicta ſunt difficilia anguſta:tamen merito
ria ſunt et introitus ad celeſtia. Et notanter
dic contendite qꝛ regnum celorum ui patituꝛ

—

——

n daſiletes
atſele nſogir.
ℳ.l
gidinn d zatn
ligleres nd eiunt

rnma Ni, Du nn
imtmiitter i en⸗
Erole ts leulluini e⸗
Curiuicenni igr⸗
ſecuiſiitſenſtin darl
ſan teleſletar ind ugi⸗
detg nonnchicid non entert
1elcsbebigtian gankaita
Cuirunſtegniesttiloof tdan
Nlen ltefrir Gettder⸗
Nkaduͤdadrgenegi 14
enitſieſcrdeale. Zegio⸗
ſeöentent emugen
LCiuni iungeetanen zanir⸗
bhenetzmn int am
ſepgnoeilie ſinenanin:
lrhthitimn ,nil dehen
hrgl ier And egle,
eanitirannti nſen ¹
H

nirbernancen ſontanee

Cle eymn, recepn ſoſeng
ſiſgebtiotdictgiſſcl
jrſſt gni ſitf uelcehuc
lo wp uͦnnioig txin⸗
pfoun wums porupye
mbeſe ri gbuſtig relgi⸗
ist eb ſue ntleſ alſo ſubtaa
ilbus ſe erpecſedo franid⸗
iit ſeqz in bis ? ceteris mois
i dii mandatu icd faclüt
nec mii fi futuro pactentun
Ouatio.
Gau rpe ni Coeniſt nosſate
miſcbia:1 non indicene e
hi doces hficer un tbl e
ere ortaris ns in enlii:
uisgſenpcindennni
iudes: ueroq iis
ne ſecſt etee ſ

rintrare⸗à te habeo

.

1
e,

Pꝛime partis

2 uiolẽti rapiunt illõ.Nõ.n.põt fieꝛi ſine co
natu magno.ꝙ hõ terrenꝰ fiat ciuis in celo.
At hec ↄtẽtio ẽ bona ⁊ ſaãcta.qualis fuit ĩ le
gione thebeoꝝ.ĩter quos erat ð gloꝛioſe mõ
tis acceleratõe ↄtentio. Sʒ hodie ẽ ↄtentio
de aliis:qr de maioꝛitate excellentia ð ac
ꝗꝛenda pecunia ð iniuria r̃ᷣmordenda. ⁊ hꝰ
modi ſimilia. Deinde reddit monitõnis dicte
rõönẽ dicens. Ita eꝛgo intrate ꝑ anguſtã põ
tã ũ ꝑ lat.ar lata eſt porta'⁊ ſpacioſa uia q̃̊
ducit ad ꝑditõem ⁊ multi ſunt ꝗ intrãt ꝑ eaz
Anguſta vo ẽ poꝛta ⁊ aꝛta uia qᷓ ducit ad ui
tam ⁊ pauci ſuùt ꝗ inueniũt eã.porta ĩgꝛe ſſuſ
ẽ quo ad ĩcipiẽtes.uia pgꝛeſſus ẽ quo ad ꝓfi
ciẽtes ł öficiẽtes.Et bñ dixit uiã anguſtaz ⁊
artã aliam vo lataz ⁊ ſpacioſã. Nã ieiunaꝛe
nigilare a carnis ðſiderijs ⁊ uoluptatibus ab
ſtinere ppriã uolũtatẽ nõ facere.cui ñ ur̃ an
guſtũ ⁊ artũ.At vo ðᷣlitioſe maduear̃.⁊ bibe
re.ceteriſq; caꝛnis öſyderijs ? uoluptatibus
obediꝛe ac uoluntati ſue ĩ nullo ↄtradicer̃.
cui nõ ur̃ latum ⁊ ſpacioſum. Sʒ heu peꝛ la
tã uiã quaſi oẽs ĩcedimus.⁊ ð anguſta pau
ci cuꝛamus. Uñn Cripᷣ̊.p.Qui iuſſi ſumus ꝑ an
guſtam portã icedere ꝑ latã ſemꝑ ĩiceoimus
Et ꝗdez hoĩes ſeculi latâ niã ſpacioſãq; gꝛa
diant᷑ nõ ualde mirũ ẽ. Eos ãt ꝗ uidẽt᷑ ſuſtu
liſſe cꝛucẽ:ſuã ⁊ ſequi x pᷣm ꝑ hãc lataz ⁊ ſpa
cioſam uelle ĩcedere ũñ tibiꝓdigiũ uideatur.
deniq; monachi cũ ò monaſterijs requirũt.
⁊ de locis habitatõum ꝑcunctãt.ante oĩia ĩ
quirunt ſi requies ſit ĩ loco ſi abundẽt oĩa. ſi
aquaꝝ copia ↄfluſũt.Sʒ etſi ð heꝛemo requi
rant ẽt ibi añ oĩa örege tꝛactãt.⁊ de opoꝛtũi
tate miniſterij corpoꝛalis. Jaz vo ſi ad aliqᷓ;
diſpẽſatõem uocaueris.aut aligd miniſterij
diumi ĩiungeꝛe uolueris.pᷣma ſtatiʒ ſolicitu
do eius ⁊ pᷣma vba eiꝰ iſta ſunt. Si eſt ibi re
quies quo eũdũ ẽ.ſi ĩueniant᷑ ea q̃ neceſſaꝛia
ſunt habũdãter.ſi nihil deſit eorũ q̃ lata uia
⁊2 ſpacioſa poſcit Quid agiſ o hõ ꝗd loque
ris: Aꝛtã uiò ⁊ anguſtã iuſſuſ es ambular̃.ut
quid de requie: ut quid de habũdãtia ꝑeunc
taꝛis: Der anguſtam ianuam tꝛanſie iuſſus
es.ut ꝗd amplos requiꝛis igreſſus.Eſt aliqd
iſta ꝑmutatione nequius ẽ aligd iſta pueꝛſi
tate deteꝛiꝰ.Et ꝗqdẽ ꝗ pꝛincipibꝰ ſeculi mini
ſtꝛant hoꝝ nihil reqununt.ſed tm̃ ſi lueri ha
beat aliquid tẽporalis militie eiꝰ locꝰ.Quid
ſi ſolum ẽe cognouerit.iam nullꝰ refugit᷑ la
boꝛ nullũ ꝑiculũ uitat᷑ nulla ĩdignitas excu
ſat ſeruilia ẽt ſi ab ĩgenuo pᷣpoſcãat officia ñ
negabit. Peꝛegrinatõòes quoq; lõgiſſimas pi
culoſaſq; nõ ꝛeſpuet ↄtumelias cruciatus ꝑ
mutatões temporum feꝛet omnia ſpe lucri.
Nec timet ne foꝛte ab ipᷣa miſeꝛabili ſpe ðci
piat᷑ ac decidat. nec ĩmaturam pegꝛinis lociſ
mortẽ ⁊ ſubitã ꝑtimeſcit.ſeperatõem ſuoruʒ
ↄiugis ẽt ac libeꝛoꝝ abſentiam tollerabilit᷑
patit non patꝛie nõ caꝛoꝝ mollitur affectu

LCapitulũ.xl.

ſed öſyd eꝛio ⁊ cupiditate pecũie uelut amẽs
agit᷑.⁊ amore eiꝰicenſus nihil laboris ſentit
nihil doloꝛis ĩtelligit. Nos ecõtrario ꝗ ñ pe
cunid qrimus.ſed ſapiam nec terꝛã ſed celuũ
petimꝰ⁊ ad celi diuitias feſtinamus.q̃s neq;
oculuſ uidit neq; auriſ audiuit:nec in coꝛ ho
minis aſcẽderuůt. Pec inquam q̃rẽtes.⁊ pꝛo
his celo ipſi uim parãtes ĩfeꝛꝛe:de ꝛequie cõ
pis peꝛcũctamuꝛ. Uiò illis quãto miſeꝛioꝛes
ſumꝰ ⁊ molliões.Quid dicis.O hõ ꝗd agis:
Celü paꝛas aſcẽdeꝛe.⁊ regnũ celi inua ðre:⁊
ĩteꝛꝛogas ne qua tibi difficultas occuꝛat in
itineze.ne ꝗd iĩ uia tibi aſperũ accidat aut la
borioſum.⁊ ñ ernbeſeis ũ pudoꝛe oppꝛeſſus
ſub i᷑ꝛã temetipᷣʒʒ öfodis.Si.n.oĩs tibi mala
occurrerent. Si uniuerſa tibi pꝑicula immine
ꝛẽt. Si ↄuitia.Si ſiuꝛie.Si ignominie. Si
calüme. Si gladiꝰ.Si ignis.Si ferꝝ.Si be
ſtie. Si precipicia. Si fames.Si agritudo.
Si cũcta q̃ dici l excogitari poſſunt mala ſr
te irruẽt.dignũ aliqð eꝛat ut ñ tibi h̊ oĩa pro
tantis ⁊ talibus cauſis. ridenda ꝓꝛſus ⁊? peni
tus ſpeꝛnẽda uidrentur. Anilis aie metꝰ hic
⁊ effeminate.Eꝛit.g aliꝗs ita abiectꝰ ⁊ ita in
felix ⁊ ita degeneꝛis animi ut celum eupienſ
aſcẽdeꝛe:ð teꝛꝛena requie cogitet:quam nõ
ſolum requirere ſʒ ẽt paratam reciper̃᷑ iuðo
ꝛum eſt. Nõ uideo cariſſime ꝙ aliꝗs nr̃j m va
⁊2 ꝑfecta cupidine celeſtiũ te neat᷑. Alioquin
omnia q; uidentuꝛ eſſe gꝛauia: umbras puta
ꝛet ⁊ ꝛiſum. hec de uia lata ziſoſt. de uia
So arta ſic dicit Sꝛego. Arta quippe bene ui
nẽdi cenſura non eſt ampla uia:ſʒ ſemita in
q̊ quiſq; ſtudioſe conſtriĩgit᷑.qui ſub pꝛecep
toꝝ cuſtodie ſolicite coanguſtat᷑.An ñ quaſi
qᷓdam auguſtia uineris eſt.ĩ hoc quidẽ mun
do uiuer̃ ſed ð mũni huius ↄcupiſcentia nil
habere.aliena ñ appeteꝛe.ꝓpꝛia non teneꝛe
lauõs mũdi oſpicere.⁊ ꝓ ðᷣo obpꝛobꝛia ama
re.głiã fugeꝛe.⁊ deſpectũ ſequi.adulatores
deſpicere.deſpicientes honorar mala nocẽ
tiũ ex coꝛde dimitteꝛe.⁊ eꝛga eos dilectiomis
gꝛatiam immobilẽ ĩ corde ᷣtineꝛe.Que qui
dẽ oĩa ſemite ſunt ſed magne.qꝛ quãto i hac
uita pro ipſa uiuendi cuſtodia anguſte ſũt:

tanto ãplius ĩ eterna ꝛetributõe dilatantur.

Peꝛfecta quippe ſcientia eſt ⁊ cũcta h̊ age
re.⁊ de ſuis uiribus ſcire ſe nihil poſſe. Uñ
2 Johannes abbas mõtis ſynai.Attẽdamus
nobiſipñs.ne.quando artam ⁊ anguſtam uid
ambulare dicimur amplam ⁊ ſpacioſã tene
tes curꝛamus. Artam uiã iudicabit tibi ⁊ lu
cidabit tribnlatio uentris.ſtatio ad uigilan
dũ in oꝛationibus per totam noctẽ.menſuꝛa
aque ⁊ panis penuria.ſubſannatòes. deriſio
nes illuſiões.ðciſio propriarũ uolũtatũ.igno
miniaꝝ poculum.paſſionum ⁊ ipulſionũ pa
ciẽtia.ſub deſpectõe eſſe ſine murmuꝛatõe.
uiolentia iniuriaꝝ. leſus ſuſtiner̃ foꝛtiteꝛ de
tractõe nõ indignaꝛi.ↄtemptus ⁊ uil pems

nreng
Peihuan ſees

De arta uia ⁊ ↄcluſiõne

nõ iraſci.iudicatꝰ humiliaꝛi.HGBeati poſt dic
tã uiã ĩgrediẽtes qm̃ ipſoꝝ ẽ ꝛegnum celorũ
bec Johãnes. Nõ ãt te moueat.qꝛ hic dicit᷑
anguſta ẽ porta ⁊ aꝛta nia q̃ ducit ad nitã ⁊
dicitiugũ eĩ meũ ſuaue ⁊ onus meum lene
qꝛ ſicut onus dicit᷑ lene ĩ comꝑatõe ad meꝛce
dem licet ĩ ſe ſit graue.ſic pnñtia ĩcomoda ᷣſ

pectu głie future. Itaq; lata dici põt h̊ uia

qꝛ in amor ceteſtiũ coꝛ ditatat cogitãtiũ qm̃
non ſt᷑ cõdigne paſſiones huius temporis ad
futuram głiã que ruelabi mbis⁊? dguſta
a amorem frenoꝑ anguſtat. 7 a trenis ho
minem alienat. Uñ pſᷣm Crip. Arta ẽ uia ⁊ à
guſta ⁊ nihilominus leuis ac facilis.qr cũc
ta aſpera uite huius pꝑtꝛãſeũt.⁊ qr ad bonuzʒz
finẽ.ſ.ad uitam pueniunt. Tempoꝛale ſudo
zũ. ⁊ peꝛpetuũ coronatoꝝ.Et ar prius ſũt la
borioſa q̃ trãſeunt ⁊ poſtea glorioſa que per
manent maximũ põt laborum eſſe ſolatiuzʒ.
Agit ⁊ ſi in ſe difficile ſit ꝙ iubemur.tñ faci
endũ ẽ ut ad głiã ꝑuenir mereamuꝛ. Qui eĩ
nñ compatituꝛ:non cõregnabit.nec coronabi
tur niſi qui legitime certauerit. Et iteꝝ ſigs
uiam or ſor am iſunat in. denlan ac
cuſat. Si enim nautis pelagi fluctus ſi tẽpe
ſtates atane Ppemns a rcolis ſi uulnera ceòſ

7

,q; militibus ſit grauiſſimi ictus plageq; pugi
ſlibus leues uidentur ⁊ tollerabiles ſunt pro
r ſpem tꝑalium ac ꝑpeuntium cõmodorum
tanto magis cũ celum preparatnꝛ in pᷣmio ni
hil ex pñtibꝰaſperitatibus ðbet ſentiri. Nec
aſpicias ꝙ uta eſt aſpeꝛa:ſʒ quo ducit.nec a
lia qꝛ lata ẽ ſed ubi deſinit PHec Criſo. Qno
ãt domini precepta nobis ũ difficilia æ onero
ſa.ſed magis facilia ⁊ leuia eẽ uideanf.do
cet adhuc idem Criſo.dicẽs. Pis eꝛgo q̃ die
ta ſunt ne ultra iobedientiam ↄtẽtõe fouea
mꝰmaxĩe cum pᷣmia ⁊ uoluptatẽ in ſe ⁊ utili
tatem hèant ipſa pᷣcepta. Que ſ moleſta. ⁊?
oneroſa pleriſq; ⁊ ĩgentis cuiuſdam uidẽt la
horis.ĩtellige pp rpᷣm te illa ſuſcipiſſe faciẽ
da. ⁊ ꝙ uidet᷑ eſſe triſte iocundiſſimũ iudica
bis. Si ei cogitationem hanc ſemꝑ habueꝛi
mus nihil experimuꝛ oneroſũ, ſed ex diuerſo
pꝓluꝛimã undiq; capiemꝰuoluptatè. Si ꝗdeʒ
labor ipſe non amplius labor apparebit. ſed
qu antomagis ĩtenditur tãtodulcior ⁊ uolup
tuoſior fiet. Quãdo igitur te cupiditas pecu
niarum aliorũq; obſederit conſuetudo uitio
rum ipſe ad aĩaʒ tuã loq̃re. Tꝛiſtaris quia te
corporis noluptate defraudo. ſed letare po
tius ꝗa celorum tibi regna puideo. Non enĩ
pꝑ hominem. ſed propteꝛ deum iſtud opera
ris. Daululum igit expecta. ⁊ uidebis q; ſit
modum grande patuʒz. Diſce pũtis uite põ
dera magnanimitez ſuſtier̃ ? iefabili apud
deum fiducia ac libeꝛalitate gaudebis. Si
eĩ iſta ſemper noſtre inculcemus anime: ce
leriter ab omnibus illam uitijs ſubtrahemꝰ
Unum illud a te ac ſolum requiꝛit deus: ut

ſermonis

aduerſus hoſtem ueꝛas inimicitigs ꝓ hono
re ᷣgis ⁊ tua ſalute ſuſcipias.Itaq; ñi ei iſtõᷣ
obtuleꝛis.omne iam bellum ipe ↄficiet. Ita
etiam illa que importabilia nũc putamꝰ. fa
cilia proꝛſus ac leuia. amabiliaq; ducemus.
Quandiu ei in uitijs ꝑymanemus.aſperaz at
q; difficilem.⁊ oĩno arduaʒz opinamuꝛ eſſe x
tutem.ipſa uero uicia deſyderabilia pꝛorſus
ac dulcia. Sinautem uel breui tempoꝛe pᷣſe
ramus.tunc ⁊ hec horꝛibilia ⁊ turpia. ⁊ nir
tus ölectabilis apparebit ac facilis. Pec au
tem ex illis habunde ualemus addiſcere: ꝗ
uitam ſuam̃ facta in melius conueꝛſiõe mu
tauerunt Pec Cri. Unde dicit ? Seneca.
Quedam non qar difficilia ſunt non audemꝰ
ſed non andemus difficilia ſunt. Et qr dixit
paucos eſſe qui inueniunt anguſtam portaʒ
⁊ aꝛtam niam:ne heretici ⁊ peruerſi homſeſ
falſitatem appaꝛentia uirtutum pallianteſ z
ſe plurimumq; paucitate ↄmendantes.ſe no
mine paucitatis ſupponant:⁊ ſimplices i uia
dei ambulantes decipiant ſtatim ſubiecit di
cenſ.¶Attẽdire).i.attente ⁊ diligenter caue
te (a falſis pꝛophetis) Unde Pilaꝛius. Quia
paucoꝛum eſt inuenire aꝛtam:uiam:fraudu
lentiam eoꝛum qui ſe eam inuenire mentiun
tur exponit:ne ab illa nos impediant. Atten
dite inquà a falſis prophetis.i.a öceptoꝛibꝰ
hereticis.ſimulatis ꝓpocꝛitis.falſis fꝛatribꝰ.
religiõis ſpẽm pretẽpentibus.⁊ hꝰmõi.Mo
ꝛaliter tꝛes falſ prophete ſunt.caro.mũduſ.
diabolus. Ale enim dicitur falſus pꝛopheta
qui unum predicit ⁊ premittit.⁊ aliud eueni
ens ſoluit:ſicq; homines decipit ⁊ fallit. ſdꝛi
mus ergo eſt concupiſcentia carnalis.ꝓmit
tens delectationem. ⁊ ſoluens eternaz afflic
tionem. Secundus eſt cupiditas mundialis
pꝛomittens ſufficientiam. ⁊ ſoluens finalem
inopiam. Tertius eſt diabolus ſiue ſuperbia
ſecularis promittens exaltationem.⁊ ſoluẽſ
futuram abiectionem.ꝗr ꝗ ſe exaltat humi
liabit᷑. Poteſt etiam hoc exponi de ommbꝰ

demonibus:ſe ĩ angelos lucis (ut iuſtos öci

piant) traſfeꝛẽtes. Uñ dicit Johes:nolite cꝛe
dere omni ſpiritui ſed pꝛobate ſpũs an ex dᷣo
ſint (Qui ueniunt ad uos).ſ.decipiendos(ĩ
ueſtimentis ouium).i.ſub ſpecie religionis
in conſpectu hominũ ſimiles iuſtitie miſtris
in habitu humili ⁊ oꝛatõe prolixa.ĩ ieiunio
arto.in elemoſine largitione.in uerbis blan
dis.ceteriſque r̃ligiõis ſignis quia pretẽdũt
ſimplicitate. ſimulant manſuetudinem oſten
tãt hum ilitatem. fingũt ſuã ad ppłm huilita
tẽ hñtes ſᷣm apoſtolum ſpeciem pietatis uir
rutem autem eius abnegaâtes. Unde ſubiun
gitur (Intꝛiſecus autem )ſcilicet in coꝛde ⁊
uoluntate decipiendi((ſunt lupi rapaces)qꝛ
cũ ſpecie uiꝛtutis ſint ĩduti.uite tñ prauitate
ſunt corrupti.⁊ ideo magis canenduz. ne ra
piẽdo dilanient uos blanditijs ⁊ ſimulationi

—

ſgtöcrfund⸗

G i
nn cſe tcnn⸗
Puunſin auenenan⸗
e⸗

rist denititd ch
aticni tetedun: ⸗ min
ſnasnon iſtir Hehnn 4
nentulgc rebens oln
erſun lter Nend 719
eiß inebunt /rel en g

glni etmir ti Nl
STAanſ
ſe deſce vetg on enge
icreſiertillaettiti⸗
Coceitcſtgeer fnaid anan
(Nonccligntdeizinis unts
Ulisfiasſedi Cis Auod fodi
oe Ninldden nuntveni
1Adltenncleſmrores,
laeitanegi detn dute
il weſenitinligtm;
utetimtnimntwarrn⸗
tuſenilthigeni ui
uun ſonize neſencr urz
ſgcleetonir rmet⸗
locrni won Aligtrden.
ſenit nnp hi etiene

rtnuin coeli en
Anun eftin
kobtſi gos Gꝰ
nunteiagittinnn⸗
nnſenenn m
raſieinann 3
9 aganc
8 fiirtefttan de⸗
,,Cpibe

Ra

e dis ſe⸗

onant⸗ encanne ſen
vonant:L ſmnplicesiti
biant ſtatin ſubienftdi
tente ? gil gener caue
Unoe ilanins, Quia
autamm: iomn. fgudi
mn inuenire mentinn
os impediant. Atten
hetis. 1.a öceptoꝛib
ritis,falſis kratrib.
tibus. b'moi. M.
e ſunt. caro. müduſ.
itur falſus pꝛopheta
mittil.2 gliuc eneni
8 decipit 1 fallit. dii
tentis carnalis pmit
(oluens eiernaz afflic
cupiditas mundialis
jam. ſoluens finalen
diabolus ſie ſupeſbis
exaltationemn. ſoluẽt
n. gr gſe exiltat bumi
horenonite onnd⸗
clos ucis un iuſtosej
ſdicit Johes:nclife le
1obate ſps an ed
nos) decißtencel

iiud ſpecie religieni⸗

Pꝛnne partis

buſ. UVñ eĩ (ait Cri) Nulla reſ ſic extermĩat
bonũ ſicut ſilatio.nam malũ ſub ſpẽ bõi ce
latum dũ ñ cognoſcit᷑.nõ cauet᷑. Ubi Hieꝛ.
Et ð oĩibns quidem intelligi poteſt ꝗ aliõ ha
bitu ac ſermone ꝓmittunt aliud oꝑpe demon
ſtꝛant. Sʒ ſpãliteꝛ de br̃ticis ĩtelligẽdus eſt
ꝗ uident continẽtia caſtitate. ieiunio quaſi
quadam pietatis ueſte ſe circũdare.intꝛinſe
cus ueꝛo hũᷣtes animũ uenenatũ ſimplitioꝝ
fratrum coꝛda decipiunt. Pec Hiero.Et qe
iſti falũ pꝛophete nõ pñt cognoſci ex apparẽ
tia exterioꝛi ideo oſtendit unde debeant co
gnoſci.ſ.a fructibꝰ ⁊ opeꝛibus.Cum eĩ alte
ꝛi ſint exteꝛius ĩ conuerſatõe.alteri interius
in affectione.⁊ ita difficiie cognoſcantur.tñ
a fructibus eoꝛum.i.oꝑibus cognoſcetis eoſ
.ſ.finaliteꝛ.non ramen oĩbus. lʒz bona ⁊ lau
dabilia opera uideantuꝛ alijs:ſʒ quibuſdaʒ
⁊2 maxie per ĩpatĩiam eorum tempoꝛe pꝑſecu
tõnis ⁊ aduerſitatis.qr de facili ĩ tempor̃ tẽ
ptationiſ recedunt ⁊ pꝛo ſimulata iuſticia pᷣſ
ſuꝛas non ſuſtinẽt. Sed ut dicit Aug. Ueſti
menta ꝛeligioſa ſine bonis oꝑibus ñ ſoluʒz re
medium habeꝛe nõ poteꝛunt. ſʒ ẽt iuſtus ði
iudiciũ ſuſtinebunt.ut ei dicit. Seneca ma
ubi bonũ ſe ſimulat tũc ꝑeſſimꝰ ẽ. Sr it üf
idẽ Senecã dicit ꝗᷓs ſis ĩteꝛeſt nõ qd habea
ris. Deinde ꝓbat ꝙ ꝓpoſuit exẽplo paꝛticu
lari.quia ſpĩe ⁊ tꝛibuli.ac uitiſ ⁊ ficulnea co
gnoſcũt᷑ diſticte ex fructibꝰdiueꝛſiſ.gꝭ ⁊ hoĩeſ
¶ Mon ei colligunt de ſpinis uuas.aut de tri
bulis ficus) VUbi Cꝛiſ.Quod vo dicit huiuſ
modi ẽ. Nihil habent manſuetũ.nihil mite
nihil dulce.nſq; ad pellẽ ſunt ones.iõq; faci
lis ẽ cognitio.ut neq; ð ↄtĩgẽti dubites hec
Kriſ.noĩe ſpine põt ĩtelligi carnalł ↄcupia q̃
aꝛdet ⁊ nunq; conſumit.nomine tꝛibuli ſpiꝛi
tualis malitia q̃ plena ẽ punctõnibus pecca
toꝛum nomine uue ſeꝛuor uite actiue nomĩe
ficus dulce do uite ↄtemplatiue.Ex ↄcupia
ergo carnis non colligitur bona actio. que
requirit coꝛpus ſpũi obediens ⁊ ſubiectum.
nec de malitia coꝛdis ↄtemplatõ que regꝗrit
cor deuotum ⁊ pacificuʒ.qꝛ ĩ maliuolã aĩas⸗
nõ ĩtꝛoibit ſapia quo ad contemplatiuã.nec
hĩtabit ĩ coꝛpor̃ ſubdito peccatis quo ad ae
tinã ꝗᷓ miniſterio corporis exercet᷑.deĩde 2

firmat hoc idẽ exẽplo generali.qꝛ ſicut una. a ſa
q̃ q; aꝛboꝛ ex fꝛuctu ſuo cognoſcit᷑.ita unuſ ſcij

gſq; hõ ex fructibꝰ ⁊ oꝑibꝰ ſuis cognoſci pt᷑
Jõq; ñ dixit a folijs eoꝝ.i.vᷣbis.ſed (a fꝛucti
bꝰ).i.opibꝰ(cognoſcetis eos.) Si eĩ uerba
attẽdimꝰ ñi facile boni diſceꝛnũtur a malis
ſʒ ꝗq ĩ sbis nõ di ſceꝛnũtur ĩ oꝑidus compre
hẽdũt᷑.ſi fideles ſunt.ſi mites ſi pacientes.
ſi bumiles.ſi caſti.ſ auaꝛitiã odeꝛĩt ⁊ ſimilia
q̃ enumeraꝛe lõgã ẽ.Cognoſcent᷑ falſi pro
phe a fructibꝰ ſuis quoniam ⁊ſi aliquãdo bo
num aliquod facere uideantur.ſ.elemoſinã.
oꝛation em ⁊ ieiunium ⁊ hniuſmodi tñ quia

Capitulu. xl.

Eꝓ lucro ł ꝓ lanð faciũt.eoꝝ ſiłlatio diu ñ pt᷑
celãi.Quãauis eĩ iſcrutabile ſit cor hoĩs põt
tam humano iudit io maxime longo tempo
re cognoſci ex actibus ⁊ operibus:que uocat
fructus qꝛ q̃lis unuſꝗſq; eſt talia dicẽ ⁊ oꝑat᷑
Uñ lʒz mali ⁊ uitioſi malitiã ſuã opiant aliqꝰ
tempoꝛe ⁊ operentuꝛ bonum er genere.tam
non eſt bene poſſibile.quĩ operent᷑ quãdoq;
ſecundum inclinationem ſue malitie. Unde
Seneca. Nemo poteſt din fene perſonã fic
tam.cito in naturam ſuam ꝛecidunt quibus
ueritas non ſubeſt.qui autem ex ſolido na
ſcuntuꝛ tempore ipſo in melius: proficiunt.
Detegituꝛ etiam erroꝛ quandoque tẽporalis
commodi temptatione peꝛſecutiouis tempo
re ⁊ ſi fingant humilitatem. ⁊ bona opera tẽ
pore pꝛoſpeꝛitatis cum honorantuꝛ detege
tur tamen eoꝛum ſupeꝛbia cum aduerſis tan
guntuꝛ ⁊ honoꝛ ſubtrahituꝛ. Poſſunt ẽt co
gnoſci qñ conſecuti ſunt ea pꝛopteꝛ que ope
rãdo laboraueꝛũt ut dignitates ⁊ huiuſmo
di.qꝛ ſepe poſtmodum ceſſant opeꝛaꝛi.Unde
Aug.Quecunq; ĩ factis uel dictis apparere
non potuerunt.temptationibus apeꝛiuntur.
Temptatio ãt duplex eſt.aut ĩ ſpe adipiſcen
di aliquod ↄmodum temporale.aut ĩ timor
amittẽdi.Cum enim aliꝗbus temptatõibus
cepeꝛint ea ipſa illis ſubtra hi uel negari: q̃
iſto uelamine uel ↄſecuti ſunt uel conſequi
cupiunt.tũc neceſſe eſt ut appaꝛeat utrũ lu
pus ĩ ouina pelle ſit an agnus ĩ ſua Dec Au
guſtinus. Inſuꝑ ⁊ in hoc cognoſcuntur. ꝗa
ſimplices oppꝛimunt.maioꝛibus detꝛahunt.
minima redargunt.corꝛectionem ipugnãt.ñ
faciunt quod dicunt.iĩ dignitatibus ſe iactãt
ĩ bonis ĩceptis faſtidiũt.ĩ aduerſitatibꝰ muꝛ
murant. ⁊ maxiĩe ꝑ ipacientiã ĩ adueꝛſitatibꝰ
ut ſupꝛa dictũ ẽ: cognoſcũtuꝛ. Ubi nota quõ
homo nõ loquit ita expᷣſſe nec ita ꝓpꝛie ſicut
ĩ lingua propria. Sũt autem aliqui ꝗ faciũt
ſicut auis in capola.q̃ muttat linguã ꝓpꝛiam
2 figit noce hominũ.uel aliarũ auium ⁊ licʒ
quando bene ſit ſibi.hoc faciat tamẽ ſi aliꝗſ
eam in pede leſerit,ael alibi dolorem ſenie
ꝛit.uel quicquam contꝛa uolũtatẽ recepeꝛit
ſtatim ad uocẽ ppꝛiam ꝛeueꝛtitur. Sic mul
ti quando ſt᷑ in proſpeꝛitate. uel quando bñ
fit eis mutant uocem pꝛopꝛiam. deum laudãt
adulationihbꝰſeꝛuiunt.ſed ſi ſint in aliqua ad
ueꝛſitate ł aliquo modo ledãtuꝛ:ſtatim ad li
guã ꝓpꝛiã.ſ.ĩgꝛatitudinem ĩpaciẽtiaʒ.⁊ hu
luſmodi ꝛeueꝛtuntuꝛ.Et dene dixit quod ex
fꝛuctibꝰcognoſcuntuꝛ.nam omnis aꝛboꝛ bo
na.i.homo bonus.hñs uoluntatez bonã ſꝛuc
tus bonos.i.opeꝛa bona ⁊ nite eteꝛne meri
toꝛia facit:mala autem aꝛbor.i.hõ hñs uo
lũtatem prauam.feuctus malos.i.opeꝛa ma
la ⁊ ömeꝛitoria facit. Nam actus iterior uo
luntatis cauſa ẽ imediata actus exterioris
Et iõ ut Ambꝛo.dicit affectus tuus oꝑi tuo

Arullis veng., ept

4

SE

De arta uia ⁊ ↄcluſiõne

nomen ĩponit. Unde ſ̃m Crif̃. uoluntas eſt
aut que ? munerat᷑ ꝓ bono aut ↄdẽnatuꝛ ꝓ
malo.oꝑa ãt teſtimonia ſunt uoluntatis. Et
uere ita ẽ.qr (ñ põt arbor bona )iĩq;tuʒ huiꝰ
modi(fructꝰ malos ſacere.neqʒ aꝛboꝛ mala
inq; um hiunuſmodi(fruciꝰ bonos facer̃.)
Iſtud eĩ compoſite ltelligẽdũ eſt:qr arbor
bona manẽs bona.ñ põt fructns malos.⁊
meritorios facẽ. ⁊ arbor mala manẽs mala.
ñ põt fructus bonos faceꝛe.i.meritorios ui
te et᷑ne.Et iõ ſi hõ bonus facit fruct“ malos
iã bonus ñ ẽ.etſi malus uult bona oꝑari bo
nus prio fiat.Et uere bõa aꝛboꝛ bonos fenc
tus facit.⁊ mala malos.qꝛ bonus hõ ð bono
theſauro cordis ſui id eſt de bona itentõe ⁊z
uolũtate q̃ ſicut theſauꝛus abſconditus latgʒ
ĩterius ĩ mente ꝓfert bona vba.ſ.⁊ facta ⁊
malꝰ hõ de malo theſauro.i.mala uolũtate
⁊ itentione ꝓfert mala.ſ.uerba ⁊ facta qr ⸗ↄ
trarie cauſe hñt ↄtrarios effectus. Nã ſecun
dũ Bedam:idẽ ẽ theſaurus coꝛdiſ ꝙ radix ẽ
arboꝛis ⁊ ꝙ de corde ꝓfeꝛt᷑ idez ẽ ꝙ arboris
fructꝰ. Uñ ⁊ Remigius. theſaurus cordis ĩ
tentio eſt ex qua deus iudicat oꝑa.ut aliqñ
mioꝛa maior aliqñũ maioꝛa mior meꝛces ſeqᷓ
tur. Magnũ donũ dei ẽ bona uoluntas.⁊ pᷣ
ſtantins ſup oẽs res terrenas. Unñ Aug. So
na uoluntas ẽ q̊ appetimus recte honeſteq;
uiuere.⁊ ad ſũmã ſapĩam ꝑpuenire. Uolunta
tẽ quiſq; cũ hʒ bonam idcirco habet ꝙ terꝛe
nis omnibꝰregnis uoluptatibuſq; oĩbus coꝛ
poris longe anteponendum ſit.Quiſquis aũt
nõ haberet.caꝛet pꝛofecto illa ꝛze. quam pre
ſtantioꝛem omnibus bonis in poteſtate nõ 2
ſtitutis.ſola illi uoluntas per ſeipſam daret.
Et iteꝝ.Si deſit facultas non queritur niſi
uoluntas Hec Aug. Aꝛboꝛis ergo bõe radix

lunt as gatia diuina ſſormatg. foliũnz

cogitata Hs ſeimnia ctus oρ Arboꝛis ue
2o male radix ẽ uoluntas gra dei deſtituta.
cuius cadunt folia.maꝛcẽt flores.putreſcunt
fructus qui ex bona arbore nõ poſſunt pceðòðᷣ
re.Et merito ꝙ de bono l malo coꝛde ꝓcedit
bonus ł malus dʒ iudicari fꝛuctus ex habun
dantia enim bonitatis uel malitie coꝛdiſ que
itus latet os exteꝛiꝰ loquitur vbũ dictõnis ⁊
opeꝛis.Ex exteriori enim homine procedit
exteꝛior effectus tam ĩ ueꝛbis quam in factiſ
ac ueꝛbum ⁊ factum exteꝛius teſtimoninm
cordis ẽ ⁊ ſignificatiuum conceptꝰĩterioria.
Peꝛ oꝛis eꝛgo locutõem uniueꝛſa que dicto
uel facto uel cogitatu de corde ꝓferũf dñs
uoluit ſignificaꝛe: nam moꝛis ſcripruꝛaruz ẽ
uerba pꝛo factis ⁊ rebus ponere. Uñ ĩ Ezec.
Non fuit uerbum ꝙ non oſtendeꝛ m eis qui
utiq; ꝛeꝛum ⁊ nõ uerboꝛum chaldeis ꝛeuela
uerat archana: de oꝛe t h̊ ſpãliter exempli
ficat.qꝛ ꝑ os cor maxĩe mãifeſtat᷑.eo ꝙ vba
iſi nis pᷣmatũ tenẽt ʒ Aug.deus ãt vſᷣ̃m os
oĩia coꝛdis diiudicat.ꝗ ex q̊ itentõe vba pro

coꝛdis os loquitur:qr plus itꝰẽ

ſermonis

cedut ñ ignorat. Et notant᷑ dicit. ex habũda

2

dugat. Uñn ſo. Naturalig ei 2ſequẽtia eſt

ut cũ itũs hã pũdat᷑ ñe ctia: eſfluat oretenꝰ S
pᷣã nequã.QAuar̃ cũᷓ audieris Hotẽz pᷣnſtioſa ⁊

ihoneſta loquẽtẽ nõ tamã putas i eo latere
nequitiã.qᷓnta vbis eius expꝛimit᷑: ſʒ multo
ampliorẽ coniceꝛe eẽ fontẽ. Quod eĩ exteri
us dicit ſuperfluũ ẽ eius ꝙ itus ẽ. 1 ingua ꝗ
dem cõfuſa multotiẽs nõ repẽte effadit neꝗ
tiã.coꝛ ãt nullũ holm hũñs teſtẽ ſine timor̃ qͥ
cũq; uult parit mala.ði.n. ñ multa cura ẽ ei.
Pec ſnia ⁊ ſilitudo ð arbor̃ h̊ poni᷑ hygo
cꝛiſim.ſpliteꝛ ſeribaꝝ ⁊ phariſeoꝛum ſʒ ifꝛa
Eẽt ponit᷑ ð eoꝝ malitiã ⁊ blaſphemiã q̃ dice
bãt xpᷣm ĩ beelzebub eijceꝛe demonia.Et ne
tepidi putẽt ſe eſſe imunes a pena qꝛ a malo
abſtinẽt.aliena ñ rapiũt.ſine querela uiuunt
tñ bona nõ agũt.ꝓximis non compaciumur
ſua egẽtibus ñ tribuũt iõ addituz. ( Omis aꝛ

bor q̃ ñ fac fꝛuctũ bonũ excidet ).i.ſnia iu

dicis a conſoꝛtio omnium bonorum ⁊ nume
ro fideliuʒ ſeperabitur (⁊ Iſnie executõe ab
angel meſſoribꝰ(i ignẽ )eternũ ge hẽne (mit
tetur) Ubi minat domipus iſꝛuctuoſis penã
dãni.qꝛ excidẽtur a terꝛa uiuẽtium. ⁊ penã

ſenſus qꝛ mitt ẽtur ĩ ignẽ eternũ. Nec expꝛo

bꝛabit dominus ꝙ mala feceꝛit.ſʒ ꝙ bõa nõ
egerũt.dicẽs exuriui ⁊ nõ dediſtis mibi mã
caꝛe ⁊c.Et ſciẽdum quod fꝛuctus cordis ſũt
ↄtꝛitio.diule legis meditatio.beneficiorum
dei ꝛecoꝛdatio.moꝛtis memoꝛatio. proximi
ↄpaſſõ.Fructꝰoꝛis.or̃o.pᷣdicatõ.graꝝ actõ.
Oſiliũ fris.eꝛꝛãtis corꝛectio.ignoꝛãtis ĩſtꝛuc
tio.ructꝰ oꝑis ſut pnia ełina.obediẽtia.ob
ſeꝗoꝝ diligẽtia. difficiliũ tollerãtia.Sed ne
putemus ad fructꝰ iã pertinere ſi quis dicat
ene dñne ⁊ ex eo nobis arbor bona uideat ẽẽ
ſubiungit.Quid ãt uocatis me dñe:⁊ nõ faci
tis q̃ dico q̃ñ uellet diceꝛe ypocꝛitis ⁊ ſpãlit᷑
ſcribis ⁊ phariſeis. Uos eſtis arborũ haben
tes folia ſine fructu. ⁊ vba ſine oꝑe.⁊ iõ ma

ledicti. Tales ſt᷑ ſicut ſalices folia ſimilia oli

uis.ſed fructu carentes. Cantũ eni eſt inter
dicere ⁊ facere quantũ iter folia.? ſꝛuctus.
Deide ondit quod ad ſalutem non ſufficiunt
vba confeſſionis ſed quod exigitur executio
diuine uolũtatis.dicẽs(( Non omnis qui) x
botenuus nomine tantum((dicit mihi domi
ne domine)cõfuendo fidem catholicã (itra
bit in ꝛ egnum celoꝝ)confeſſio enim fidi ſine
c ꝑibꝰ ñ ſufficit ad ſialutẽ qr tal fis mortua
eſt ſicut illoꝝ qui deum ore confitentur fac
tis t negant. Sic modo plurimi in oꝛatione
poſui ueꝛbotenus ⁊ nomine tm̃ dicũt.dñe do
mine cor ãt eoꝝ longe ẽ a ðo. Ipoc hrite ẽt
dicũt hoc facto ſanctitatem exteriꝰ ſimulan
tes corã populo((Sed qui ſacit uolũtatẽ pa

tris mei qui in celiſ eſt.ipſe intrabit ĩ ꝛegnũ

uatmif,tn Mn⸗
ulczueni hmwa mn
ttlitnis Meetten ent⸗
ſclitcorttaenttar aina⸗
ſNN en
ltlincreshigti eces ee
wie to iin irue tioente we
Pime) i Fbetan fnorz,
aualtscenmncisn tiwiem
ueiemd ibcheeſe tiwiem.
ttdlinruciatſedme dist
NNatndemen a.
e Nleeerie uſntnect
ſteitnetplaſrtn gen i
thmitnei ſhenan
Niite dje nere awern
ſuin gnumtimae
uitſp ult w ifeinez

h genſg ei, ihje ſer
ſelaanchmngt heng/

lnipuettiiſf⸗ S

nohig

tnotane z,
reni dicter .
rir plusin , Mhͤce
.

Z

unr biaßhentit
ub eijceꝛe demorihr
imunes 4peng get h
apiüt, ſne guerelg tium
primis non compaciunthm
buut i additu. On
bonu erciger). 1. ſfig in
Innum bonorum 7 nume
tur (e) ie erecute eb
me)etemu geheneſ mit
minus iftuctnoſis pen
terꝛa uiuetium. ? peni
gne eternu. Tlec expꝛo
la fecerit. c bog no
1no dediſtis mihi maͤ
luod fuctus cor dis ſit

—

edltatio, deneficiorum

s memoato. proximi
fo. Picatd. gran act.
Nꝛectiogroraͤlis iſtuuc
pnia elina dedenis ob
ſicnid tolleratia. Sed ne
ii pentinere ſi uis bicat
obis arbor bonn unerke⸗
1 uocatis me affe: n⸗ ſrci
t diceꝛe pocꝛitis i gi
.Uos eſtſ ardofs haben

„eͤbg ſine oge 4i ni
n. yba ſ ei ſninci

Pꝛime partis

celoꝝ) PHi ei ſunt fꝛuctus boni ⁊ bone aꝛbo
ris.ſ.facere uolũtatẽ pt̃is cuius faciẽde ſeip
ſum prebeꝛe exẽplum dignatus eſt. Quid eĩ
meꝛiti ẽ dño diceꝛe.dñe dñe.Nũquid dñs nõ
eꝛit niſi fueꝛit dictus a nobis: Uere dicer̃ do
mine dne uel dñs ĩs eſt corde credere oꝛe
ↄfiteꝛi.opeiibug alleſtart. Tam unum ſine
alio negare eſt. AUt enim ait Aung. Credere ĩ
deum eſt credendo amare ⁊ diligeꝛe cꝛedẽ
do ĩ eum ire.ut eiuſ membꝛis ĩcorporari.Et
notandum ꝙ hec uidentur iĩmediatius facer
uoluntatem dei.ſ.ſupeꝛ oĩbus agendis.ſuſti
nendis ⁊ hñdis ei ſe cõformaꝛe ⁊ inde quies
mentis.faciem domini omnia intuẽtem ſem
peꝛ ut pũtem intueꝛi.⁊ ĩde r̃ueꝛentia. pudor
7 diſciplina ĩtus ⁊ extra bonitatem gratuite
libeꝛalitatis dei libenteꝛ conſiderar̃ ſepiꝰ ac
tualiter adueꝛtẽdo inde amoꝛ gꝛatuitus ⁊
cõfidentia de futuro.ſempeꝛ attẽdere ad edi
ficationem pꝛoximi omne uerbum ⁊ opus pᷣ
meditaꝛi.ſepius ſnper ſe ꝛeflecti.Et ne deci
piamur nõ ſolum nomine criſti ꝑ eos qui no
men ⁊ nõ facta hñt:ſʒ ẽt qhuſdam factis ⁊
miracuł.adiũgit ⁊ dicit.¶ Multi dicẽt mihi
Lilla die jnotabili ⁊ famoſa terribili impijs
⁊ blãda pijs.ſ.die extꝛemi iudiciũ qñ ſjʒ Cri.
loquẽt coꝛda ⁊ tacebũt oꝛa.qñ nõ ꝑſona ſteꝛ
ꝛogal: ſz ↄſcĩa dᷣi. ur. ubi nõ erũt teſtes
adulatores ſʒ ãgeli ueraces.(dñe dne.nõne
i noie tuo.i.in uiꝛtute ⁊ ĩuocatõe noĩs tuii
ꝓppᷣauimus).i.ꝓpheticnm ſᷣ̃moneʒ pꝛotuli
mꝰ ⁊ occulta denunciamꝰ(⁊ ĩ noĩe tuo mo
nia eijcimuſ)ab obſeſſis((⁊ ĩ noĩe tuo vtuteſ
multas).i.miracula((fecimus) PHis ſiłes ſũt
bñ docẽtes ⁊ male niuẽtes. Ubi criſ. Illi ꝗp.
pe qꝛ ↄꝛiũ expectatõis ſue finẽ uidebũt.qꝛ G
fuerũt mirabilia faciẽdo ↄſpicui.ibi ãt ſe in
telligẽt puniẽdos.quaſi ſtupẽtes dicent atq;
miꝛãtes.ñe domine nõne in nomine tuop
phetauimꝰ.quèadmodũ nos adueꝛſaꝛis mo
do.Quid ſibi uult nouꝰ iſte finis.nec a novᷣ
aliqñ pꝛeuiſus.tdeiñ ſubijcit ſententia iudi
cis tales ꝛepꝛobantis ⁊ abicientis( Et tũc iĩ
ꝗt ¶ ꝓſiteboꝛ)⁊ dicã ilł (nunqᷓ;)ĩ predeſtina
tõe (noui uos)ſ.noticia appꝛobatõis:ſed re
pꝛobationis. Illos ẽi deus dicitur ſciꝛe quoſ
appꝛobat.illos ueꝛo neſcir̃ quos in ſua dilec
tõe non appꝛobat. Un Augu. Scit ꝛeprobos
quos cognoſcẽdo iudicat nõ ãt appꝛobat uo
lũtateʒ q̊ͥ ab ipᷣo diſcordat. Un ⁊ Beda.Nõ
ſcĩa ſcꝛiptuꝛaꝛum deo notum facit.quẽ oꝑuzʒ
iniquitus obtutus eius oſtendit indignuʒ.Et
tandeʒz eos pꝛopter opera iniquitatis.abiciẽ
do ſubiungit (Diſcedite a me )bonos glorifi
cantes((qui opeꝛamini iniquitatem) Diſcedi
te.i.diuiſi peꝛ iniquitatem cedite ĩ eternam
dãnatõem. Non eꝛgo cognoſcit niñ eum qui
operat᷑ equitatem. A deo qui ubiq; eſt iubẽt
recedeꝛe:qr licet ſi ubiq; pñtiam deitatis.ũ
tamẽ ut abiectũ biitudinis,. Dicit at in pᷣſẽti

Capitulũ. xl.

opamĩ qr affectꝰ malꝰ adhuc remãet ĩ eis.
Unñ Piero./MNõ dixit.ꝗ oꝑati eſtis inigtatẽ.
ne uioret tolleꝛe pniam.ſʒ ꝗ opamĩ G̊ eſt ꝗ
uſq; ĩ pnñtem horà.cũ iuditij tempꝰ aduene
rit licet ñ habeatis facultateʒ peccandi: tñ
adhuc habetiſ affectu. Uñ ⁊ Cri.Nõ dicit ꝗ
oꝑati eſtis:ſʒ ꝗ oꝑamimi.qr iniqui pꝰ mortẽ
n deſinũt eſſe iniꝗ:qr ⁊ſñi peccar̃ ñ pnñt.peccã
di tñ uolũtatẽ ñ amittũt.Nã mors aĩam qui
dem a carne ſeparat.aĩe ãt ꝓpoſitũ ñ immu
tat. Igitur (ut ait Criſ). Uoluit dñs B; loco
aſſeꝛere.quod fioes abſq; oꝑm ſãctitate nil
ualeat.⁊ n mõ fiõs ſʒ ne ipſa quidem cuipiã
mirabilia ꝓſutura ſint ſi ea oꝑatꝰfuerit abſq;
poſſeſſiõe vᷣtutũ:qr neq; fiðs neq; mir abilia
quicq; ualent ſi nõ aſſiſtat uita.Et iteꝝ nuſ
q; ĩi oꝑe ſignoruzʒ ⁊ mirabiliũ beatitudo poni
tuꝛ:ſʒ ĩ explectione mãdatorum ⁊ ꝑfectione
Qui ſignoꝝ ⁊ mir abiliũ iuditijs ꝓbari uult.
ñ põt ꝓhus niõri. Uita eĩ ⁊ actus ꝓbi etiam
ſine ſignis ⁊ mirabilibꝰ merent coronã.ĩiq̊
autem conuerſatio.ẽt ſi ſigna ⁊ ꝓdigia fece
rit:ſupplitia ñ euadet Pec Cris. Notãdum
quod hec miraculoꝝ oꝑatio qñũq; puenit ex
merito iuocãtis nom domini.quãdoq; ex me
rito illiꝰſuꝑ quem iuocatuꝛ. quãdoq; nec ex
merito huiꝰ ne ex meꝛito illius: ſed ob utili
tatem aſſiſtent ium. ut uidẽtes hec öum ho
norẽt.⁊ ĩ chriſtum cꝛedãt.quãdoq; ad dam
natiõem ĩuocãtis ⁊ preſentium. ut uidentes
ſñ uideat.⁊ uidẽtes ceci fiant.quãdoq; etiam
me elationem ⁊ uanam gloriã extollit.uł ali
quo alio modo facienti nocet.Nõ mireris er
go ſi quãdoq; iniqui prophetent aut miracu
la faciãt:qr iſte ſunt gratie dei gratis date.
q̃ dãtur prĩcipaliter ad ↄmunẽ utilitateʒ ec
cleſie ⁊ raro ad utilitatem ſingularis perſõe
⁊ ideo aliquãdo per malos homines a ðo no
bis dãtuꝛ ad iuocationes nominis xpᷣi.ñ ꝓp
ter meꝛita ĩuocãtium ſed ad declarationezʒz
uirtutis xpᷣi.⁊ confirmationem fidei.licet ip
ſi inuocantes ſint mali.ſicut bõa elemoſyna
aliquãdo dat a bono domĩio mediãte malo
ſeruo. Gonum ergo ſectemur. malum omne
uitemus.totoque affectu pꝛeceptis celeſtibꝰ
obtemperemus ac talibus offitijs cogniti dᷣi
ſimus agenteſq; potiꝰ quod uult.quam quõ
poteſt głiemur.Et qr dominus repellit ipſuzʒ
confitentes ore ⁊ opere legem ſuam non im
plentes.cõcludit inutilitatem auditus ubi nñ
lequituꝛ opus.⁊ ammonet nos ut xpᷣi doctri
nam opere impleamus:ne cum oparijs iniꝗ
tatis ab eo diſcedamus.qꝛ ĩutilis ẽ legis au
ditõ niſi ſequatur operis impletio. Unde cõ
cludit totum ſeꝛmonem cuiꝰconcluſio quam
terꝛibiliter ĩferatur.ualde attẽdendum eſt(¶
Omms eꝛgo) iquit nullo excluſo(qui audit
Yaure iterioꝛi itelligẽdo (vba )mea (hec) q̊
locutus ſum ĩ aperto(⁊ facit ea) affectu ca
ritatis opere adimplendo (asſſimiliabitur
n 3

de arta uia ⁊ ↄcluſiõne

uiro ſapiẽti )ſbi ĩ futuꝝ ꝓuidẽti ¶ ꝗ edifiea
uit domũ ſuã) i.bonoꝝ oꝑm ↄſtructionẽ (ſu
pra petrâ )i.x pᷣm. oĩa opa ſua faciẽs pꝑꝑ ibm
talis eĩ facit oꝑa bona ð genere.⁊ recta ĩtẽ
tione.q̃ duo re gꝛũt ad ipletõz legis euageli
ce.Non eĩ quiſq; fumat q̃ audit uel ꝑcipit.
niſi faciẽdo ⁊ oꝑe iĩplẽdo.Et ꝗa petꝛa ẽ xpᷣs.
ille ĩ xpo edificat.ꝗ ꝙ ab illo audit fac(.De
ſeẽdit pluuia )i.tẽptatio cãnalis laſciuie ⁊
ↄcupie (uenerũt fluĩia )mũdane cupiditat᷑.⁊
auaritie (flauerũt uenti Ydiaboli uanitatios
⁊ ſuꝑbie(⁊ irruerũt) ꝑ ĩpætuoſitatẽ ⁊ ĩpõtũi
tatẽ tẽptatõuz (ĩ domũi illã )i.edi fitiũ vtutũ
xpᷣo ↄſtructũ.ſed (nõ)diruerũt eã nec (ce
idit Aa ſtabilitate uirtutis ſuccũbẽdo tẽpta
tionibus iſtis (fundata eĩ erat) finaliter ra
dicaliteꝛ ⁊ ꝑſeuerant᷑ ꝑ fidẽ ſpem ⁊ caritatẽ
(ſupra formã petrã )⁊ ſolidã.ſ.xpᷣm n ĩ terꝛe
nis. Tangit᷑ ergo h̊ triplex tẽptationũ dr̃ᷣa.in
q̊ ſignificantuꝛ ⁊ conſiſtunt oĩa tẽptationuz
genera. Poteſt ẽt dici ꝙ q̃dã ſt᷑ tẽptationes
uoluptatis ⁊ ↄcupie carnalis qᷓ öſignãt᷑ ĩ plu
uia que guttatĩ cadit ⁊ emolit.alie ſt aduer
ſitatis ⁊ tribulatõis q̃ ſignificant᷑ ꝑ flumia q̃ᷓ
cũ ĩpetu ueniũt alie ſt᷑ gſuaſionis ſiue per mi
nas ſiue ꝑ blãditias huanaſ ſiue ꝑ ſuggeſtõeſ
diabolicas que öſignanf ꝑ uemos. Poꝝ ant
oĩm qui pſperitatibus iducit aduerſitatibus
frangit᷑. Quoꝝ nihil metuit qui füdatam hʒ
domũ ſupꝛa petrã.ſ.xpʒʒ cui.initit᷑ ĩ obᷣuatõ
ne pᷣceptoꝝ.i.ꝗ ñ ſolũ audit pᷣcepta domini ſʒ
ẽt facit.Et his oibus ꝑiculoſe ſubiacet ꝗ au
dit ⁊ ñ facit.ñ eĩ quiſq; ſtabile fundamentũ
hʒ nec fumat iĩ ſe.que dñs precipit uel ipſe
audit niſi ea fecerit. Unde conſe quent᷑ ait.
((Et) ꝑ oppoſtum(omnis ꝙ audit vba mea)
h ſupradicta(⁊ nõ facit ea ſʒ ↄtẽpnit ſilis
eꝛit) ĩ culpa uio ſtultoſ( ⁊ malo)) ꝗ edifica
uit domũ ſuã.i.edificiũ oꝑs ſuoꝝ (ſupra are
nã.) i. amorẽ terrenoꝝ mobile ⁊ ĩſtabile fũ
dam̃tũ: ꝙ facit oĩs ꝗ ↄtẽptis celeſtibus non
ceſſat ĩbyare terrenis.⁊ ꝗ ĩtẽtõm ſuã ſr̃ aliõ
q; ſuꝑ ipʒʒ deũ ponit qr oĩs creatuꝛa mutabil
eſt. Arena cupiditati terrenoꝝ comꝑat᷑. ꝗa
ſteꝛilis.ſic ꝗ amat diuitias frui ñ põt.qr flui
da ſic trãſeùt oĩa uelut umbra qꝛ fluctibꝰ cõ
cuſſa ſic ĩ mũdo ẽ pᷣſſura. Itẽ ꝑ aꝛenã cõgre
gatõz maloꝝ ſignificat.qꝛ ĩnumeꝛabił ꝑ mul
tiplicitatẽ.qr diſcoherẽſ ꝑ diſſeſſionẽ.qr ſte
ꝛilis ad bonoꝝ multiplicatõz. Et iõ ſeꝗt᷑ caſꝰ
ĩ pcm̃.qr (ueneꝛuũt upradicta mala tẽptatõ
nũ ⁊ (irrueꝛũt) ſubito ĩpetu ⁊ ſimul(ĩ domũ
illa )male fũdatã((⁊ cecidit)) ꝑ culpã((⁊ fcã
E ꝛuina eimagna)) qr ruit uſq; i gehẽnam
Pꝛio ruit ĩ foueã culpe ⁊ poſtea ĩ foneã ge
bene q̃ ẽ ruina magna. qr oĩno irreꝑabilis.
Ois ↄſcĩa q̃ ſpe fixa in ðᷣo ñ ꝑmanet in tẽpta
tõibns ſubſiſtere ñ ualet.⁊ tanto ampliꝰ agi
tatuꝛ.quantoplus in his que mũdi ſt᷑ a ſupi
bus dinungitur. Abi Beda. Mamifeſtuz eſt

.

ſermonis

ꝙ ingruẽte qnalibet tẽptatõöe.mex ⁊ uer̃ ma
li.⁊ ficti bõi peiores fiut. donec ad extremũ
ppetua labtuꝛ ĩi penã. Ubi ⁊? Criſ.Et facta
inqnit ꝛuina eius magna. Neq; eĩ exiguaruzʒz
leuiuũq; reꝝ giculum ẽ ſʒ de aie ducaimine ð
imortalibus ſupplitijs. deqʒ celeſtis ꝛegni
amiſſione ꝛes agitur Pec Criſ. Nec iñ ſemꝑ
audiẽs vbũ dei ⁊ ñ faciẽs cadit ĩ illã ꝑiculo
ſam ruinã.ſʒ duplici diſtictẽe opꝰ ẽ. Una ex
ꝑte audiẽtis.qr is ꝗ audit vᷣbum dei aut ob
mittit facere ex ↄtẽptu ⁊ tunc loci hʒ ſil itu
do ꝓpoſita. aut ex fꝛagilitate ⁊ tunc nõ. Alia

E ex ꝑte vbi dei qꝛ ea ueꝛba que quis audit.

aut ſunt uerba neceſſitatis ad ſalutem ſicut
pᷣcepta eudgelica.⁊ tũc ſilitudo hʒ locũ.aut
ſunt uerba ↄſilij ⁊ ſuperogationis ⁊ tunc nõ
niſi q;tum ad peꝛfectos. Moraliter domus ĩ
domo iuſti.cuius edificatõ ꝑtinet ad bonoꝝ
operum ꝑfectõem foſſio.ad ↄtemptum teꝛꝛe
noꝛum ſiue paupertatem fundatio ad medi
tatõem celeſtiü ⁊ amoꝛẽ ĩpulſio ad tẽptatio
num ĩpugnatõumſimobilitas ad finalẽ ꝑſeue
rantiã. Domus ipij ẽ mala ↄſcia ð qua ĩ mi
chea adhuc ignis in domo ĩpij cuiꝰ terrena
eędificatio ꝑtinet ad terrenorum amorẽ fũda
mẽti p̃uatio ad mentis ĩſtabilitatẽ fluis ĩun
datio ad carnaliũ delitiaꝝ fluxibilitatẽ caſꝰ
celeritas ad peccãdi ꝓnitatem ruine magni
tudo ad eternam damnatõem. Domus etiaʒ
cõcutit in temptatõe ĩclinat᷑ in delectatõne
cadit in conſenſu. Et eſt caſus magnꝰ in cõ
ſenſu qr ſic cadit a gratia.maioꝛ ĩ oper̃ quia
ſic cadit a uita maximus in obſtinatõe qr ſic

cadit a miſericordia. Sapiens ergo ꝗ audi

ta oꝑe ↄplet ⁊ ꝑficit ſtructuram firmam eri
git qr ꝑ cumulum bonoꝛum oꝑm deus gr̃am
dat que noſtꝛa merita abſq; ruina caſus cõ
ſolidat ⁊ firmat. Peꝛ gratiam enim bñ ope
rãdo meꝛemur pꝑſeueꝛãtiam in bono ut ſpiri
tuale nr̃ 3Z edifitiũ ĩ petꝛa fidei fũdatũ.ꝑ ſpezʒz
erectũ ꝑ caritatem ſolidatũ.nec pluuia nec
flumĩbꝰ.nec uentis poteꝛit euerti.xpᷣo ſuã gᷓ
tiam donante. Stultus uero qui audit 2 nõ
operat.ſed audita diſſimulãs.obliuioſus au
ditor factus. tanquam ſuper arenam opꝰ edi
fieatõis impendit.⁊ qr auere ꝑceptum opus
non firmat ſtatim temptatõibus ſupuenien
tibus ruit ⁊ euaneſcit. Nõ.n.auditores legii
iuſti ſunt apud deũ ſʒ factores. Sunt auteʒz
tria geneꝛa hominum edificantium. Sunt
enim qui amant ſolum deum.⁊ hi edificant
aurum. aꝛgentum ⁊ lapides pᷣcioſos.ĩ amor
uirturis auꝛum. in cognitione ueritatis argẽ
tum.in cooperatione boni oꝑis lapides pᷣci

oſos. Sunt alij qui amãt quedam pieꝛ deuz.

tamen nil ↄtra deũᷣ.nec aliqnid pinſquã deũe.
in his fundamentum qnidem manet quia
amor dei no deſtzuitur.ramen quia ex affec
tu eoꝛum que ꝑiter amant᷑.qᷓdam coꝛruptio

contrahit lignum ⁊ fenuz ⁊ ſtipula ſuperedi

—

ien igz i e,

elutneffun ni m.
Gtmmntinir n An
techgenitetſnutz ſune, A
ooen lego ipledtt,aun
Hnr geeſ onnedet ac co
irtolterofrncbat, Aicin uu
hetcciel Eureirens e ir
Kehfeh olehſniſanore
aiegtegimimns niccbentin
Citctanttenlegtemimid:
Nhuuligiſnſn nar t9
feſfäinmidclulinten ier
uletigihlier aride
nlenaſiialr
siylnetl,dsdiene,.
hirirri
cgencceugt jenn ent.
eennin rik
ie ellchi Se⸗

Kitihtſzilſnnn,

morẽ ipulfo ad thtana
obilitas ad finale pſeue
mala o9ſcia na i mi
gono ipij cumn teneng
renorum amor füda
iſtabilitate fiuis inn
lax fluxibilitatẽ caſ
nitatem ruine magni
atoem Domus ettaz
tlinat in delectatone
ſt caſus magn in c
ia. maioꝛ i opef quia
is in obſtinatde qy ſic
Hapiens ergo g oudi
vcturam firmomn eni
um onm Geus grem
abſq; ruina caſus .0
1gratlam enim bß ope
näͤtiam in bond ut ſpini
ena ſidei füdoru ſpez
ſolidatünec pluuig nec
rerlt euen rfo l d
tus uero qui znce
iſſimulas.obliuio⸗ ns
n ſuper arenamm oß

Pꝛime partis

ficat᷑eiĩ ligno pcẽ̃m illiciti opeꝛis ĩ feno ſiue
oꝑe peccatũ pꝛaue delectatõis.i ſtipula pec
catũ illicite cogitatõis.Sũt alij ꝗ amat que
dam 3 deũ ⁊ in his oino deſtruit᷑ fud amẽtũ
qꝛ amor dei eſſe ñ poteſt. ubi uel ſolus uł ſũ
mus nõ eſt. Igit ad pᷣmos ꝑtinʒ laudari ⁊ ſal
uari.að ſecundos coꝛripi ⁊ libeꝛariad teꝛti
os argui ⁊ damnaꝛi. Item ſuꝑ fundamẽtum
fidei quidam edificãt aurum ↄtẽplatõnis ar
gentum pᷣaicatõis.ꝗdã lapides pᷣcioſos bono
ꝛũ oꝑm. Iſti ꝗdem ſaluãt ⁊ merito füdamẽ
ti ⁊ bonoꝝ oꝑz. Alij vo edificãt ligna.ſ.amo
rẽ ardẽtiorẽ tꝑaliũ.alij fenũ.ſ.fimũ delecta
tionum carnaliũ.alij ſtipulã.ſ ocioſoꝝ vbo
ꝛũ ⁊ opm ĩfirmoꝝ. Iſti ẽt ſaluãt᷑ meꝛito fun
damẽti.⁊ tñ quaſi ꝑ ignẽ quo exurit᷑ edifitiũ
tãto fundam̃to ñ idoneũ. Deinde ad ↄcluſio
nem oĩm pᷣcedẽtiſ ſubiũgit᷑ (Et factũ eſt cũ
ↄſumaſſet ihs vᷣba hec.ſ.)ſeꝛmones iſtos in
mõte hĩtos.ꝗ bñ dicũt᷑ ↄſumati.qꝛ nihil im
perfectõis hnñt.⁊ oĩa ſaluti neceſſaꝛia conti
nẽt Cadmizabàt tiube ſuꝑ doctrina eiꝰ) ⁊ de
excellẽtia ſapie eiꝰ qꝛ nunq; ſic hõ ẽ locutuſ
Et bñnñ admirabant᷑.qr (ut ait Criſ)ꝗeqd di
gne laudare ñ poſſumꝰ admiramur. Ubi oñ
dit eminẽtia docizine xpᷣi qr admirabant tur
be.eo ꝙ eminẽtiſſimas vtutes docebat ⁊ ĩꝑ
fectõem legis ſupplebat. ⁊ nõ ſolum terrena
bona.ſʒ celeſtia ꝓmittebat.ac doctrinã ſuã
mirabiliter ↄfirmabat. Unñ cãm admiratõis
ſubdit dicẽs(Eꝛzat eĩ docens eos ſicut pote
ſtatẽ hñs).ſ.ꝑ ſeipſum ĩ ſermone pᷣfeꝛẽdo 2

hlia pᷣceptis. ⁊ q̊ minus uidebant᷑ in lege ad

dẽdo obſcurit at es legis explanãdo in ĩure 2
dõdo ⁊ ad libitũ ſnũ ſicut anctor ⁊ ↄditor iu

ris ſui mutãdo ł illud ſieut nemĩ ſubiectꝰ cũ

uellet ruocãdo.ł ſicut poteſtatẽ hñs ĩfirmos
ſanandi. ⁊ miracula fa ciẽdi t ſicut poteſtatẽ
bñs iprimẽedi. ⁊ coꝛda audientiuʒ ad ſe ↄueꝛ
tẽdi(ñ ſicut ſcꝛibe ⁊ phariſei.)eoꝝ ꝗ ea q̊ͥ ꝑp
legem didiceꝛant pᷣcepta ppłis dabaãt nec eiſ
aliꝗd de his mutare licehat. Sic nec ẽt moi
ſes aliud qᷓ; dũs iuſſerat potuit loqui ⁊ nihil
de pᷣceptis eiꝰmutare uel ſubticeꝛe. Ubi cri
ſo.admirabant᷑ vo eius inter multa alia pᷣci
pꝓue poteſtatẽ.Nõ ei quaſi ex alterius pſona
pᷣcepta ponebat ſicut moyieſ fecerat ⁊ pobße
ſed fere ubiq; ſe ĩdicabat eſſe q imperadi au
ctoritateʒ teneꝛet. Deniq; cũ pᷣcepta ipſa ſen
tiꝛet.ſepe dicebat ego ãt dico uobis.Et terri
bilis illius iudicij faciens mẽtõem ſe mõſtra
bat ẽẽ iudicẽ de pᷣmijs atq; ſupplitiis. Pec
criſ.Cõſpice nũc ⁊ ↄſidera qñm ihm ĩ ſermo
ne iſto quo affectuoſe benigne ⁊ efficacit᷑ loꝗ
tur auditoribꝰ.⁊ eos ad actꝰ vtutũ ĩducit cõ
ſpice ẽt diſcipulos qũo reuerẽt᷑ humiliter ⁊
cum tota mẽtis intentione eũ aſpiciũt.⁊ ueꝛ

ba illa mirifica auſcultãt.⁊ ea mẽorie ↄmẽz

dat ⁊ cũ iocũditate magna tã ĩ uerbis quã ĩ
aſpectu fruſt.eꝛat eĩ ſpecioſꝰ for̃ a pꝛe filijs

.

Capitulũ. xli.

hoim. ⁊ diffuſſa ẽ gratia ĩ labijs ſuis.in hac
qꝗt ↄſideratiõe iocòderis ⁊ tu aſpiciẽdo.⁊ au
ſcultando ac ſi eũ uideꝛes ⁊ loquẽtem audie
res.⁊ a pproximãdo eis ſi forte uocatus fue
ris.⁊ immorãdo ibidẽ ut dñs tibi dabit.dein
de ↄſpice eũ una cum diſcipulis de monte õ
ſcendentẽ. ⁊ cũ eis familiarit᷑ etiam ꝑ uiam
eũdo loq̃nteʒ.⁊ quo ille ſimplitium cetus gꝛe
gati ſeꝗt eũ non curioſe ordiati. ſʒ ſic pulli
pꝰ gallinã ⁊ quilibet ut melius audiat ma giſ
eidem nitit᷑ appropĩ quare.Sequere ⁊ tu pᷣ
cioſum illum theſauꝝ ł a lõge ſi forte micaſ
rreligas aliq̃́s ĩide cadentes pꝰ ter guz tã pij
imgr̃i ualeas colligere. Oratò.

O mie ieſ u rpᷣe clementiſſiiue. fae me
artam uiam iuſticie anguſtã põtã
S

pnie itraꝛe ad aulam ſalutis. ⁊ uitaʒ
głie.doce me uitare ðceptoꝝ fallatiam. ⁊ da
mihi imitari ſpũalis ouis ſimplicitatem ⁊ ĩno
cẽtiam.fac me radicẽ cordis celo non terre
affligeꝛe.ne ĩ folijs uerborum tm̃ ſed potiꝰ ĩ
fructibus bonoꝝ oꝑm fiõlis merear ĩueniꝛi:
fac ut noluntatem pr̃is celeſtis faciam. ⁊? v
ba tua audiens opeꝛe adimpleam ut ĩ te fir
atus nullis a te ſeparer teptatõibꝰ. Amẽ.
¶ De cuꝛatione leproſi.ta.xli.

7 IEge ergo euangelica ĩ monte data

ↄſequent᷑ ponit eius confirmatio
miracula:qꝛ bõi mgfr̃i eſt doctꝛi
am ſuam comprobare peꝛ facta

Kum)itaq; ↄpleto ſermone dñs (aſcendiſ
ſet de monte.ſecute ſunt eum tuꝛbe multe)
ꝓpt᷑ quaꝝ edificationem ⁊ rogantis ppłi uo
tionem. mouebat ad faciendum miꝛaculuz.
Unde Hiero.poſt predicationem atque doc
trinam ſignoꝛum offertuꝛ occaſio. ut peꝛ uir

tutum miracula preteritus apud audientes

ſeꝛmo firmetur. ⁊ Criſoſtomus poſt ̃ᷣmoneʒ
imediate ꝓcedit ad miracula. ut uerbis pᷣce
dentibus auctoritatẽ pᷣſtarz ut mirabilis ĩ x
bis mirabilis appareꝛz ĩ oꝑe.Et theophilꝰ.
Doctrtne ãt oꝑationẽ ĩmiſcuit niſi eĩ oñoꝛet
miracula eius ſeꝛmoni nõ crederetur. Sic ⁊
tu poſt doctrinã oꝑaꝛe ut nõ ſit in te uacuus
tuus ſeꝛmo. Miſtice cũ öſcendiſſet ieſus de
monte.ſ.diuine excellentie ĩ uallem humani
tatis.manendo ꝙ erat aſſumẽdo ꝙ nõ erat
tũc em̃ ð monte ðſcendit qñ ſe exinaniuit for
mam ſeꝛui accipiens.tunc pꝰ? deſcenſum ſe
cute ſt᷑ eum turbe multe.qr niſ deus deſeen
diſſet hõ ad ſeqlam ſuam ñ aſcẽdiſſet.qꝛ ma
gna glia ⁊ dignitas eſt hoĩ ſequi hunc dñm.
Et ſᷣm Aug.prio leproſũ mũdauit. ut ex hoe
appareret ⁊ nouum teſtam̃tũ ĩ monte datü.æ
gram euangelii ſupꝛa legem eſſe.q̃ leproſuzʒ
excludebat ñ ſanabat. Uidet autem hic cõ
trarietas ĩ eo ꝙ math.dicit.Cũ deſcendiſſet
ð monte. ucas ueꝛo dicit.Cũ eſſet ĩ una ci
nitatum. Ad hoc dicẽdum vᷣm glo., ꝙ poſt õᷣ
ſcẽſum ð monte fuit aliq iteꝛualli a tequaʒ
n 4

r

.

De cuꝛatione

itraret ciuitatẽ. ⁊2 ĩ illo ĩteru allo fuit ſanatꝰ
leproſus.ꝙ math̊.ſuo loco ponit. Lucas vo
dicit. Qu eſſet ĩ una ciuitatum. ſ. caphaꝛna
um. qꝛ eꝛat ibi ꝓpe ad leucã ? dimidiã ↄtra
ꝛiẽtem (lepꝛoſus) eꝛgo( ueniẽs)nõ tam paſ
ſibus coꝛporis qᷓ; fide coꝛdis genu flexo pꝛoci
dẽs ĩ faciez ſuam (adorabat eũ cum humi
litate corpõis ⁊ ꝛzogauit eum cũ or̃one oris.

Vbi tria iſta concuꝛrunt.i fides:⸗Runlitas-.
oꝛatio.nihil negatuꝛ a deo.procidit in facieʒ

ſcut bum̃iſis mmacſſtãs ſuas ſ tegens:ſed hu
militeꝛ confitens ⁊ publicans:ideo exaudiri
meruit æ⁊ mũdaꝛi.Sic ⁊ tu hũilieris ut exau
dizi ? mũdari mereaꝛis. Unde Ambꝛo. Quõ
in faciem pꝛocidit hũilitatis eſt z pudoris.
ut unuſaſq; de uite ſue maculis erubeſcat“.
ſed ↄfeſſionem ueꝛecundia non r pꝛeſſit. uul
nus oſtẽdit remediũ poſtulauit (Adorabat
ergo eum dicens) Domine peꝛ quem omnia
facta ſunt (ſi uis potes me mũdare) Uolun
tas tua opus eſt. ⁊ opeꝛa tue nolũtati obedi
unt. Non dixir. Munda me.ſed in uolũtate
ei ſicut ðo poteſtatem ⁊ auctoritatem curan
di tꝛibuit ? ei totum concedit quaſi diceꝛet.
quicquid uis potes.ſicut oĩpotens. Ubi Ty
tus. Addiſcamus ex vbis leproſi corpoꝛaliuʒ
iĩfirmitatum medelam non que:eꝛe:ſed diui
no beneplacito totũ committere qui nouit o
poꝛtuna ⁊ omnia iudicio diſpoſuit.lepꝛoſꝰ eꝛ
go confitendo in chriſto diuinam potẽtiam.
7 poteſtatis auctoꝛitatem ac ſuam oſtẽdẽdo
fidem ? deuotionem mezuit curationem.
Jeſus eĩ miſeꝛtus eius peꝛ compaſſionẽ ⁊ af
fectum(⁊ extendens manum ſuam:quod fu
it libeꝛalitatis contra auaꝛos((tetigit eum
qõ fuit humilitatis ſuperbos(dicẽs.uolo

quod fnit pietatis inuidos (mudare )quoo

fuit poteſtatis contꝛa incredulos. Abi notan
gqum quod lepram coꝛporalem quinque mo

dis cuꝛatam legimus. ſdrimo peꝛ ablutionẽ

.

Feut patet ĩ naaman. 7 ſigmficat lachꝛyma
Fum effuſionem. Secundo per oſtenſionez ſi
cut patet in öcem leproſis qui eundo ad oñ
dendum ſe ſacerdotibus mundati ſt᷑.⁊i ſigni
ficat confeſſionem. Teꝛtio peꝛ ſegationem ſi
cut pz ĩ maria ſoꝛoꝛe moyſi ⁊ ſigmificat excõ
municationẽ.q̃ inſtaꝛ cauterij debet eſſe me
dicinalis. Quarto ꝑ incluſionẽ.ſicut psʒ ĩ ma
nu Moyſi.q̃ ð ſinu extracta leproſa appaꝛu
it ſed ĩ ſmũ repoſita cuꝛata fuir.ſic młti ꝗ in
ſeculo ſpũaliter erãt leproſi: mundãtur clau
ſtruʒ ĩgreſſi.Quinto ꝑ tactum ſicut patzʒ hic
ubi manus xpᷣi carnem leproſi tetigit ? mun
dauit. Ubi notandũ ꝙ triplex eſt dei tactus
ualde uiꝛtnoſus.ſ.tactus puꝛe coꝛporał.⁊ ta
ctus pure ſpualis. ⁊ tactus ptim coꝛpalis ⁊
ptim ſpualis. Tactꝰpure cor poralis eſt in ꝗ?
⁊2 ꝙ tangit ⁊ ꝙ tangſt eſt pure corpale.⁊ iſte
fuit ĩ xpᷣo ualde uiꝛtuoſus.qr oẽm ĩfirmitatẽ
anabatiutr. ſicut de multis pʒ in euangelio

W.e.

leproſi.

Tactus ꝑtim ſpũalis ⁊ partim corpoꝛalis ẽ.
in quo ꝙ tangu ẽ ſpũs:ſʒ ꝙ tangituꝛ eſt cor
porale ł ſpuale. Pic ẽ tactus turbulatõnis ⁊
iſte tactus ẽ fitr ualõ vtuoſus:ualet nadq; ad
conſtringẽdum pctoꝛum daꝛitid ⁊ ad reprim
di carnis ↄcupiſcẽêtiam.⁊ ad probanduʒz iſto

rum patiam. Tactus pure ſpalis eſt.ĩ quo
7 ꝙ tangit ⁊ ꝙ tangitur eſt ſpùs.⁊ hic ẽ tac
tus interne inſpirationis.⁊ iſte ſir eſt ualde

uiꝛtuoſus. Uiꝛtus autem eius ad ſeptem effe
ctus eſt ſᷣm ſeptem dona ſpirituſſancti. Pri
mus effectus è boni ꝓpoſiti inſpiratõ ſiue cõ
ceptio.⁊ hic ꝑtinet ad bonum timoꝛis a quo
ↄcipitur ſpũs ſalutis.Secũdus ẽ ꝑ gr̃azʒ pec
catoꝛũ r̃mſſio.⁊ hic poteꝛit r̃ferꝛi ad donuʒ
piecatis.ſecundum illõ dan.peccata tua ele
moſinis redime. Tertius eſt utilium ſiue ne
cefſaꝛioꝝ ad ſalutes inſtructio.⁊ q̊ fert᷑ ad
ad donũ ſcĩe.q̃ docz rᷣcte ↄuerſari. Quãtꝰ ẽ
ad bñ oꝑpandũ ⁊ aꝛdua agrediẽdũ roboratõ.
2 B q́;tũ ad donũ conũſilij quod r ſpicit maxĩe
opa ſuꝑrogatõis.Quiĩtꝰ effectus ẽ in tribula
tõe ↄſolatio ꝑ quam ania foꝛtificat᷑ ad tole
randum aduerſa.⁊ hoc q;tum ad donum foꝛ
titudinis.q̃ pᷣcipue attẽditur in toleꝛãtia ad
uerſoꝝ. Sextus ẽ caꝛitatis ⁊ dilectõis dei in
flãmatio.⁊ hoc qᷓ;dtum ad donũ ĩtellectꝰꝗ do
cet ĩtelliger̃.i.intus leger̃ dei bñfitia.peꝛ q̃
anima in eius amorem incẽdit᷑ z inftlämatuz
Septimꝰ ẽ a teꝛꝛenis eleuat io ⁊ celeſtiũ ptẽ
platio.⁊ hoc qᷓ;tũ ad donũ ſapĩe.que ẽ ð eteꝛ
nis.ſ.donis qᷓ ſuꝛſum ſt᷑ ſapere non que fupeꝛ
teꝛꝛam (Et ↄfe ſtim mũdata eſt lepra eins)
ad dñi imꝑium ⁊ uolũtatẽ ſtatim opus eſt ſe
cutum. ſᷣm Cyꝛillüũ.iſta dictio confe ſtim tar
dius ꝓfeꝛtur opus ſanatõis fueꝛit factũ.Cugʒ
autem bic magna anppaꝛeat dñi ptas. nõ mi
noꝛ eius declaratuꝛ hũilitas. leproſũ ei queʒz
lex extra caſtra eijciebat.quẽ ſcribe ⁊ phari
ſei uis reſpiceꝛe dignabantur.ipſeitanger̃ nõ
rcuſanit.nonſolum ꝓpter occultum tᷣ miſte
riũ:ſgʒ ut nobis formam humilitatis prebeꝛʒ
⁊2 compaſſionis exẽplũ ne quis hominem ꝓ
quacunq; corporis maculatione uel ĩfirmita
te ſperneret uel abhorreꝛet. Item tetigit eũ
ut ſe non eſſe ſub lege:ſʒ ſupra legem que le
proſum tanger̃ prohibueꝛat:nec ſeruum ſʒ
dominuʒ legis oſtẽderet ꝗ cũ ſ̃ legẽ ãbulaſ
ſet: etiam ſupꝛa legẽ ſanaret eos quos reme
dia legiſ non ſanauerant. Item ut lepra que
cotaminatr̃ tangentẽ ſolebat.ecõtra tactu do
mini fugaretuꝛ ⁊ recedeꝛet:neq; eĩ manus a
lepra fcã ẽ ĩmũda: ſʒ corpus leproſum a ma
nu tactũ eſt mũdarũ. LTex namq; qᷓ facer̃ nõ

potuit ut lepꝛa tangẽtem ñ ſordidarer. ideo

lepram tangi ꝓhibuit ñ ut leproſi nõ ſanaꝛẽ
tur:ſed ut tangẽtes nõ inquinaꝛẽf non autẽ
ĩquinaꝛi a lepꝛa potuit. egs mudanit.= 10o
qᷓ;uis lr̃am legis ſoluerit.tñ̃ ꝓhibitiom legis
ñn obuiauit: nec ꝓpoſitum eius ſoluit:q; non

vypure ininn
1 Kro,
nun cin inmn
Venilltre enſe

ttn en to rne⸗
rrlſeſtre gaginte tr u⸗
encirtmn Nettte Aunca
GGwenutuuan meſengn
enRdeonene Nnnan e
encfcatritei cn otenee
Spfublheſtenanetiud
ſecekitenti Rndeemnamt.
NTNfesi;
unigrertrottenn e tnt r
nieintn enaln
„e, NNNre
nch ſtgaud
nutcutdintteft
he ſcihnn * enc

4*
.

1Wlegeuid ä

ngueitetle e⸗

A

5 Dan gercata tne
iug eſt utlum fiet
nſtructio khhfkertil
cte nuerſari. Qnani
agreciguͦ roborniͤ⸗
li uob fſpicit matie
teſſecus in tribnli
mia ſoet ficarag woe
Slum ad lonnm foꝛ
rur In toleꝛitig a
tis ? dllectös deiin
donu itellect'g do
den bifitia per
ceditt inflämatur
iatio t celeſtiuͦ id
ſapie, que d eteꝛ
pere non gue ſupen
aa eſt leyra eins)
e ſtatim opus eſt ſe
dictio confeſtim ſer
tois fnent facti. Crz
neat Eii ptas Noͦ mi
liras leproſu ei gnez
dat e ſeber han
bantur. ipſetanger 10
teroccultumf miſte
m bumilitatis hreben
nequie bon nen 9
culatione uel ifnmin
reret. Nem telige
ſupralegen ai
dnenat:net ſernun

, z M ſegis
urii ſphine
iun ausult

Peime partis.

erat ꝓhbibitum tangeꝛe lepꝛoſum ei ꝗ ex tac
tu ſuo poterat curaꝛe eum ſcut helyas ⁊ he
lyʒeus nõ fecerunt contra legẽ tangẽdo mõ
tuum að ꝛeſuſitandum.Licet etiam dñs poſ
ſet ſolo ueꝛbo cuꝛaꝛe lepꝛoſum. tamen appo
ſuit manũ.qr humanitas xpᷣi eꝛat quaſi ĩſtꝛu

mediantz iuſtzumento oꝑerat᷑.ſic uiꝛtus di
ſña in xpo R appᷣlicationes bumanitatia ali
quã Feba üt am cõiunctam dininitati ð
claꝛã.¶ Et precepit ei pdominus quõ miracu
lum factum (nemini diceret) ne iactanter ſe
ſanatum eſſe predicaret. ut daꝛet nobis exẽ
plum. ⁊ nos doceret non diligeꝛe oſtentatio
nem ? hohorem ⁊æ bona que facimus nõ eſſe
diuulganda. ſed ſubticenda. ut nõ ſolum ab
ſtineamus a mercede pecunie ſed etiam gra
tie ac laudis humane ⁊ uane glorie.⁊ iſta ñ
queramus in operibus noſtris.ne unquaʒ ali
qua ſiniſtra manus ſe anmiſceꝛat dextere in
eis. Unde (ait Criſoſtomus) Et nulli hoc eũ
iuſſit fateri. docens q́; eſſet alienuſ ab au
ra glorie ⁊ pompa iactãtie.Et certe nouerat
ille qꝛ non eſſet taciturus:ſed paſſim tã gꝛã
de beneficium predicaturus.⁊ tamen qnãtũ
in ipſo eſt fugit oſtentaꝛe quod fecerat. Et
alibi publicari talia ipſe pᷣcepit.nõ contra ſe
ueniens: ſed curatos a ſe gꝛatos eſſe precipi
ens. MNon enim ſemetipſum pꝛedicsri iuſſit:
ſed dari gloriam deo.ut ⁊ peꝛ leproſum nos
non eſſe inane gloꝛioſos.⁊ glorie ac iactàtie
renunciandnm doceret. ⁊ per illum quem a
legione mundauerat non eſſe ingratos: ſed
gratias nos deo referre commoneꝛat eiuſq;
beneficia confiteꝛi.atq; ut oſtenderet ſemꝑ
ex miꝛabilibus ſuis laudem non niſi ꝛeferen
dam. Quia enim homines quandin egitudi
ne detnentur. dei ſemper memineꝛunt. a mò
bᷣo auũtem ſibeꝛati grauius obſidentur lãguo
r deſidie ĩdelæco peſpiens. ut ⁊ egroti ⁊ lani
deum iugiter ꝛecoꝛdemur. ei quẽ cuꝛauerat
ait. da gloꝛiam deo. Pec Chriſo. Ubi notan
dum quod triplex eſt preceptuz. ſ.cautele ꝓ
batõis ⁊ obediẽtie. In primo non interdicit᷑
actus qui optimus eſt. ſed gloꝛia immiſcet
ſe bonis actibus ⁊ honeſtis tale pᷣceptũ fuit
bic. In ſecũdo nõ uult deꝰ actũ ſʒ oſtẽ ſõem
vtutis q̃ latet ĩ eo cui datuꝛ preceptum ⁊ eſt
util ſibi ⁊ aliis oñſio vtutis eius ſicut ĩ pᷣcep
to facto habrahe ð ĩmolatõe filii cui dr̃ nũc
cognoui.i.te ⁊ alios cognoſceꝛe feci ꝙ time
as dominũ. In teꝛtio autem uult deus actũ
ut patet Exodi. xx. per totum. Uel iuſſit ut
nemini diceret propter cꝛedentiuʒ ſpõte ma
iorem utilitatem. quia melioreſ ſunt qui ſpõ
tanee quam qui ſperatis benefitijs credunt
Uel ut nemini diceret.ſ.antequam ea que ĩ
lege ſunt compleꝛet: qr priꝰ expe ctãdũ eꝛat
iuditiũ ſacerdotũ.ad quos ſᷣm legẽ ptinebat
indicaꝛe ð lepra. Uñ Ceib. Uel ſi ſimpliciter

mentum ipſius diuinitatis.⁊ iõ ſicut artifex 2K

Aaplʒ. xlj.

ꝓhibet ut ñ aliqñ dicat:ſʒ ut aũq;ᷓ oſ ðᷣꝛet ſe
ſacerdoti nemĩ dicerz: ne fõte ſi añ alicui nũ
ciarz audirẽt ſacerdotes. 2 occaſionẽ hũᷣtes
lepᷣ ꝑꝑ odiũ ⁊ ĩimicitias xpᷣi.exgellerẽt eum
de populo q̃ſi leproſum nõ recipientes man
datum Pec Criſoſto.¶(Et humiliter miſit eũ
ad ſacerdotes) quorum erat leprã diſceꝛne
re.precepitque ſecundum legem munꝰ eius
oſferre. Doe antem Primo ideo fecit ꝗa lz
eſſʒ mũdatꝰ.ñ tũ reputabat mundꝰ nec debe
bat ſᷣm legẽ reſtitui ad ↄmunẽ habitationẽ
hominu.niſi prius ꝑ ſacerdotum iuditiũ mũ
datus eſſe demonſtraret ? munus dnño ꝓ eiꝰ
mundatione offertur. Unde ſicut ad eòrum
arbitriuz ſeperabatuꝛ ita non ſine corũ arbi
trio ad conſortiũ alioruʒ admittebatur. Se
cundo ꝑꝑ humilitatem.ut ſacerdotibus dfe
rens nõ uideret᷑ eoꝝ gloriã rage uel honoꝛẽ.
⁊ ut oñideret exhibẽdã ſacerdotibus reuerẽ
tiam. TCertio ut ꝙ ĩ eo ſepe criminabãtuꝛ oñ
deret ſe non legis tranſgreſſorez nec legem
ſoluere ſed impleꝛe ſᷣm legẽ gradiẽſ ut ſupꝛa
legẽ curãs.Quarto ut ĩtelligerẽt eũ ñ legis
ordie ⁊ ↄſuetudie ſʒ ðᷣi gratia.?⁊ oꝑatione ſu
pra legẽ curatũ ẽẽ.⁊ ſe maioꝛis uirtutis eſſe
qᷓ; legè uel ſacerdotes.ꝗr leprã cogſcebãt qᷓ;
mũudare non poterant. Atẽ ut ſacerdotũ ani
mas ad crudelitatẽ ꝓuocaret. non creden
tibus oẽz excuſationem aufert offerri munꝰ
uoluit ĩ teſtimoniũ illis.i.cõtra illos.ſi uiſo
miꝛaculo non crederẽt.ſed pro illis ĩ teſtio
nium ſalutis ſi crederẽt.ut.ſ.uidẽtes leproſũ
mũdatũ ſi credeꝛẽt mũdatori ſalui fierẽt et
ſic credẽtibus eſſet teſtimoniũ ⁊ cã ſalut᷑ eo
ꝛu ſi ñ credeꝛẽt ieſcuſabiles eẽnt eo ꝙ uisꝛũt
⁊2 ñi credideꝛunt ⁊ ſic ũ cꝛedẽtibus fieꝛet ac
cuſatio ⁊ teſtioniũ danatõis eoꝝ. PDer B etiã
ꝙ eũ ad ſaceꝛdotes miſit.figuꝛare ei docere
uoluit qpð peceator qui per leproſum ſignat
licet ſit mudatus a lepra peccati per cõtꝛitio
nem. tamen adhuc tenet᷑ ſe ſacerdoti oſten
dere per confeſſionem: ⁊ ad eius conſiliuʒ ſu
biꝛe ſatiſfactionem. Unde dominus iſtum le
pꝛoſum tangendo mundauit.⁊ poſtea ut ſa
cerdoti ſe repꝛeſent aꝛz et ſacrificiũ offerret:
precepit. Tunc enim leproſus a deo tangit
ñ peccatoꝛ cõpungit᷑ tũc ſaceꝛdoti ſe ꝛepre
ſentat qñ peccatũ cõfitdo manifeſtat: tunc
ſacꝛifitiũ offeꝛt.qſi ſatiſfactõz ↄplet. Piger
ꝗope expectat donec ſacerdos eum q̃ꝛat ſed
tu puẽi ſaceꝛdotẽ ⁊ lepꝛã aĩe onõ ꝑ oris ↄfeſ

ſionẽ. Que ↄfeſſio q̃ttuor ↄditiones dʒ hẽꝛe.

Priĩa ẽ qꝛ dʒ eẽ uolũtaꝛia. uñ vicit uade nõ
ductus nec tactus.nee coactus.ſicut qui tor
mẽtis afflictus ł timor̃ mortis in ultimis cõ
fitet᷑ peccata. Scõda ẽ qꝛ cofeſſio qʒ ẽe nuda
2 apeꝛta. Unde dicit oſtende quid ſeilicz egi
ſti quid cogitaſti.quid locutus es.nõ dicit:
abſconde ſcilicet excuſatiombus.aut uerbo

ꝛum palliatiombus. uel mentiendo aut etiaz

De euratione

muſitando ł ñ plene omnia peceata cus debi
tis circũſtantijs recitando.Tercia eſt qr cõ
feſſio öbet eſſe pura.Unde dicit.Te.ſ.oſtẽðᷣ
2 ñ alios. Contra ꝙ aliqui dupliciter faciũt
uel aliorum facta recirado uel eos cũ ꝗbus
peccanerũt reuelâdo. Quorta eſt qr ↄfeſſio

debet eſſe ordinaꝛia. Uñ dicit ſacerdoti da

n cuicũq; facienda eſt ſed ſaceꝛdotibus qui
habent clauem ſcientie ? auctoritatis. Ty
pice lepꝛoſus ſignificat gẽus humanũ. lepꝛa
oꝛigĩali iterfectum ⁊ ꝑ hoc ad uaria peccata
pꝛonum. Deꝛ lepꝛam enim que moribus ↄta
gioſus eſt.oꝛigialis culpa ſignificatuꝛ:que ꝑ
carnalem geneꝛationem ad poſteros dirina

tuꝛ. qui manu chꝛiſti tactus ſanatur quia s

tute eiꝰ ꝑ baptiſmum emũdatur. Deꝛ oblatõ
nem autem muneris z diuulgationem opis
ſignificatur ꝙ baptizgatus tenetur deo fideli
teꝛ ſezuir̃ ? eum iugiteꝛ collaudaꝛe. Uñ Be
da.Typice ãt leproſus humanũ genus lãgui
dum peccatis ſignificat plenũ lepꝛa quoniaʒ
oẽs peccaueꝛũt ⁊ egent gratia ði illa.ſ.at ex
tenta manu.i.ĩcarnato dei uerbo. humanaʒ
q; contigente naturaʒz a priſci erꝛoꝛis uarie
tate mundentuꝛ. ⁊ offerrãt pꝛo ſua emunda
tione coꝛpoꝛa ſua hoſtiam deo niuam. Pec
Beda.hoc idẽ domius muaculũ per gꝛatiaz
ſua faceꝛe quottidie nõ dedignatuꝛ. Quotiẽſ
cũq; enĩ aliquem ĩpium iuſtir̃icat.tcte lepꝛo
ſum mundat. Moraliter ꝗppe peꝛ lepꝛoſuzʒz
ſignificat peccatoꝛ pluꝛibus ðᷣ cauſis. Dꝛimo
ga lepꝛa ẽ moꝛbus cõtagioſus.⁊ periculoſuzʒ
ẽ ↄmorari leproſis.ſic peceatores cõtagioſi
ſunt ⁊ ifitiunt alios ad peccandum. ⁊ ipᷣo pe
riculoſum ẽ ↄueꝛſaꝛi cum eis. Secũdo ꝗa le
pꝛa ẽ moꝛbꝰꝑiculoſus.ĩficit eĩ totũ corpꝰ nõ

* pr⸗ orm *νανi"ꝶ¶ t eiꝰſʒ petz ẽ peꝛiculoſius qr cõpꝰ⁊ aĩã

ificit ⁊ coꝛrumpit ⁊ ideo nalde timendũ ⁊ fu
giẽdũ ẽ. Lertio qr lepra eſt moꝛbus fetidus
⁊2 abhominabilis.ſic peccatores fetentes ſũt
7 abhomĩabiles deo ⁊ angelis.Quarto qr le
proſi ſeparantuꝛ ab.aliis hboĩbus ⁊ locant ex

tra alios.ſic pc fores poſiti ſũt extra gr̃az dᷣi

⁊ extra cõionem fidelium ⁊ eccleſie ſeperãt᷑
a honis hic quantum að merituz. ſʒ ĩ futuro
q́;tum ad ↄſortium.⁊ qᷓ;tũ ad locũ ⁊ q;tũ ad
premium. Quinto qr ſicut lepra uarium ex
primit colorẽ ĩ cute.ſic peccatum uarias hz
ſpẽs i m̃te. Illa eĩ aĩa leproſa è q̃ ſuꝑbia ira

auaꝛitia. accida.gula.ĩuidia.luxuꝛia ſoꝛde

ſcit. Nã ſignificat ĩ carnis tumore ſuꝑbia.in
exuſtõne iracundis.i ſiti auaritia ĩ põdeꝛoſi

tate accidia pruꝛigine gula.ĩ putꝛedine ĩui

dia ĩ fetore aãhelitꝰ luxuꝛia. Tat leproſꝰ cõfi
dẽter currat ad ipᷣm ſuſtinʒ ad medicũ ñ deſ
peret uere peniteat 2 mundari öſydeꝛet. Cũ
fideli lepꝛoſo ex humilitate ⁊ pudor ĩ faciẽ
ꝓcidat. ut de ſne uite macuł erubeſcat. Sʒ
ↄfeſſionẽ uerecũdia ñ ꝛeprimat nulnus oſtẽ
dat ac cũ lachrymis ⁊ gemitibus ſe peccaio

. A 2 “ 3
gα¾ 2 πι ſpn *W e& 54⁄1146 Vi⸗Bectn 7
lepgroſit. P⸗Bun e

rem recognoſcat.detecto uulner̃ remediũ q̃
rat.et dni miicõdiã ↄpũcto aĩo et coꝛð iplo
ꝛet et r̃mediũ poſtulet ðo ſe hũiliet.et depᷣce
tur eu ut ſua gra ſe tãgat ęt ſanet. Cõfiteat
ſe ſe imũdũ ⁊ xpᷣm poteẽtẽ àd ſe mundadũ. ⁊
apð ipim cum leproſo clamet et dicat. Dñe ſi
uis potes me mundare. Si ei hoc egerit ceꝛ
tus ſit ð miſericordia nõ deſperet ð uenia.qr
benignus ẽ dñs qui neminem ad ſe ueniẽteʒ
repellit.ſed oĩbus ſinum ſue miṽicoꝛdie ape
rit et expandit, Non eget ſpac io annorũ uel
longitudine tẽpoꝛis in penitẽtia ſed coꝛ cõtri
tum et humiliatũ requirit et digne peniten
tibus peccara ꝑ miſericordiam relaxat. Za
li enim manus diuine miſericordie protendi

tur cuius tactu ⁊ imperio cuncta eius cꝛimi

na ꝛelaxantuꝛ. Kxtendit enim dominus ma
num qñ diuine miſeꝛatõis impẽdit auxilinʒ

et ſtatim conſequit ꝛemiiſſonem ðlictoꝛum

Nec debʒ ecclene reconciliari talis niſi iudi
tio ſacerdotis. A peccatis gutem mũdatus.
debet dᷣo offerr̃ munus id eſt ſacrifitium lau
dis.⁊ eum ubiq; laudare quia öbet deo ual
de gratꝰ eſſeei ſempeꝛ gratias refeꝛẽdo.⁊ p
ximis bõa qᷓ põt faciẽdo.ſᷣuãs eꝛga deũ ⁊ eèr
ga pꝛoximos caꝛitatem. Nihil emim nobis ꝑ
uanam gloꝛiam öbemus attribuere: ſed om
nia deo offerꝛe. de omnibus enim operibus
noſtris öus nult. ut habeamtotum meꝛitũ ⁊
ꝓximꝰ hẽat bonũ exẽplũ:ſʒ deꝰ uult hr̃e lau
dẽ ⁊ gloriã. Tria enim deus ſibi ſpecialiteꝛ ẽ
ſeruauit.⁊ nulli creatuꝛe unquam cõmũica
uoluit.ſ.gloꝛiam. uĩdictã ⁊ iuditij ptatẽ.glo

riam autem aufeꝛũt uane glorioſi: uĩdictam

ſuperbi ⁊ iracundi qui ð iiurijs ſibi illatis uĩ
dicare ſe cupiunt.iuditium temeꝛaꝛij ⁊ pre
ſumptuoſi qui de occultis aliorum iudicare
uolunt. Et quia (.ut dicit hic tytus.)opoꝛtet
beneficiatum gratum eſſe gꝛatias reddere

—

etiam ſi beneficians non indigeat. Ideo licʒ
pꝛecepiſſet dominus lepꝛoſo mundato.ut de
ſua curatõe taceꝛet tamẽ (egreſus) ? r̃ cedẽs
(ſeꝛmonẽ Jideſt opeꝛa ⁊ ueꝛba domini (dif
famabat) ⁊ ſeꝛmo ſanitatis.⁊ doctꝛine de il
lo magis peꝛambulabat ꝗa h ipſo qõð homo
fugit famam ⁊ głiã. acꝗꝛat eã. Nam (ut ait
Beꝛ) h̊ ſolu hʒ muũdi gla gloſum ꝙ ilequẽtes
ſe fugit.⁊ fugientes ĩſeq. Et ideo compe
ꝛat umbꝛe.quã ſi ſecutus fueris. ñ aq &§
CS.: etſi pꝛecutreꝛis ſi effigies. Ale ſtaq; fuc
usoömiio eudgell e(cepit pᷣdicar̃ )⁊ ſe inte
ins exteꝛiuſque ſanatũ docere.ita qð unius
ſaluatio multos ad deu cogeꝛet uenae.⁊ ie
ſus (iam ñ poſſẽt manifeſte ꝑꝑ tuꝛbam ⁊ pᷣſ
ſuꝛam boĩum ad queꝛendum ſanitates ⁊ ui
dẽdum miꝛacula ↄcurꝛentium(i ciuitateʒ „
ad oꝛandum (introne) Unde ſecedebat ĩ de
ſeꝛtum ut ſecꝛetius oꝛaꝛet. Sanat ut deus:
oꝛat ut homo((Et ↄuẽtebùt ad eu udiq;)
tude:ut᷑ eiꝰ doctꝛinã andiẽt ⁊ ſaitateſ ꝑcipe

= =—
E
S
=
= .
S
E
☛
=
„

nrglihr n a1ullne ne⸗
umsattn en uhe
Oontſene nltn nnt en
gnenun ſerter tane Kc⸗
niginecuſreptuntenennn N
ſonnponre,t lotiun i an ei
naſeſecenn iee di an doene⸗
teſtumeivncn erent eſſdan d
loguertu Nienmgen Ntenen
ſeroctennataiund gdo.
doutpnisſulunnnie man r
ſonlzötletdurmn ana
aſninno, eal nneſnim ige
ſrgeng tis andit genett
8 cnn geri oenplanez e
ceclpeni gt in, ⸗

Vra
Far!
.*

nſiglann wſer nnicein

reconciliarf talg,
tecgin tileſftu
gallten müde
nus igeſ ſacnfin ⸗
eſt ſacnfirunnlan
oare gnlaoͤbet ge iil
ee gallugreensgo,/
lgo. uis egn gei t &
n. ipil enim nobig
us alnbuere : ſevon
nibus enim opertbus
beam totum meritü ?
luſz ge; uult bie lau
deus ſbi ſpecialiter
ne unquam coͤmüͤicef
ta d iuditij pegte glo
ene glorioſt:uidictann
id üurijs Woi Uatis ui
mium temeꝛarij 2 pe
Gris Aliorum iudicare
dicit bie tytus)oportet
m eſſe geatigs reggere
non inaigeat⸗ Neoliq;
leproſo nunc alont e
tam legrelie) fcedes
117 uerba Gomnifi ſeii
nitats. ? docine ge il
ipſo eð hond

Peime partis.

rent. Stꝛepitum igitur ⁊ tumultũ dominꝰ fu
git ⁊ ſecretũ locum querit ut oſtẽdat ſe ma
gis quietam ⁊ ſeculi curis r̃motã diliger̃ ui
tam quia tumultũ ? carnales mentes decli
nat.ſecretas neꝛo a mundanis curis uiſitat.
In quo etiam oſtẽdit ꝙ predicatores vbi di
nini dẽnt fugeꝛe applauſuz populi ⁊ aliquã
do ſe ftraher̃᷑ a multitudie ut uacent oratio
ni.vbi Hieꝛ. Quod autem non poteꝛat ieſus
manifeſte in ciuitatezʒ introire ſʒ foꝛis ĩ ðſeꝛ
tis locis eſſe ſgnatuꝛ quod n omnibus mani
feſtatur ieſus.qui latis atq; plataneis ſᷣuiũt
landibus ⁊ pꝛopꝛijs uolũtatibus.ſʒ his ꝗ cũ
petro foꝛis exeunt ⁊ ĩ ſertis locis ſũt q̃ ele
git dñſ ad orãdũ ⁊ ficiẽdũ pplłʒ ꝗ ðſer̃t ðᷣlec
tatões mũdi ⁊ oĩa q̃ poſſidẽ t. ut dicãt.poꝛtõ
mea dñs głia vo dñi manifeſtat his ꝗ undiq;
ↄuẽiũt.i.ꝗ ꝑ plana ⁊ aꝛdua ad eũ ueniũt qꝰſ
nihil pt᷑ ſeparar̃ a caꝛitate xpᷣi.Ubi ⁊ Beda.
Qõ ĩ uꝛbe muacula facit ĩ deſeꝛto uero uel
monte orando ꝑnoctat.utriuſq; nobis uite ⁊
actiue.ſ.⁊ cõtẽplatiue documẽta pᷣmõſtꝛat.
ut nec ↄtemplatõis ſtudio quiſ pꝛoximoꝝ cu
ram negligat.nec cura ꝓpximoꝛum imederati
tius obligatus ↄtemplationis ſtudia derelin
quat quatenus nec amorẽ dei pᷣpediat amoꝛ
ꝓximi.nec amoꝛiꝓximi obuiet amoꝛ dei. In
monte qnippe oraꝛe.eſt ꝛelictis infiꝛmarum
cogitationum curis tota mente quẽlibet ad
eterna ſuperne ↄtemplatõnis gaudia feſtina
re. In öſeꝛtum ſecedeꝛe ⁊ oꝛaꝛe.eſt exuꝛgen
tem itꝛinſecus ſtrepitum teꝛꝛenoꝛum deſyde
ꝛiorum pꝛemere.⁊ quoddam ſibi cum dno ĩ
tꝛa ſe ſecꝛetam q̃reꝛe. ubi cum illo exterior
ceſſaute tumultu.per ĩteꝛna deſyoeꝛia ſilent̃
loquatuꝛ. Uñũ etiam gꝛego. Redemptoꝛ no
ſter per diem mizacula ĩ uꝛbibus exhibet. ⁊
ad oꝛationis ſtudium in mõte ꝑnoctat ut ꝝ.
fectis vilg pᷣdicatoꝛibus innuat.quatenꝰ nec
actiuã amor̃ ſpeculationis funditus deſerãt
nec ↄtemplatõnis gaudia operationis nimie
tate ↄtemnant ſʒ ꝗeti contemplantes ſoꝛbe
ant.ꝙ occupati eiga ꝓximos loquentes ꝓfũ
dant. Pec Greg. Quod ãt hic ſ̃ʒ marcũ ⁊ lu
cam dr. qꝛ ihs non poſſet manifeſte ĩ ciuita
tem introir̃ ſed ſecedebat ĩ deſeꝛtum nõ itel
ligitur ð illa die qua curauerat leproſũ qꝛ il
lo curato ĩtꝛauit ipa die caphaꝛnaũ ciuitatẽ

ſecundo miliaꝛio ibi pximã antequam ſᷣmo⸗

ſen fama ad multos perueniret. Unõ ? Ma
theus hoc miraculũ ð leproſo cũ ſequenti ðᷣ
centuꝛionis ſeꝛuo ſimul continuat. Oꝛatio
mie ieſu xpᷣe qui de monte paterni
olij ⁊ vginalis ut᷑i ðᷣſcẽdiſti.ut ſana
Hres leprã giꝛis huani.ecce ego lepro
ſꝰ narijs peccatoꝝ maculis aſꝑſus.adoro te
domie ſi uis potesime mundar.Extende ma
nuʒ gratie ⁊ pietatis.tange interioꝛa ⁊ exte
ꝛioꝛa lepꝛoſi te ĩuocantis.miſereꝛe mihi pẽi
tẽti, ⁊ impeꝛa moꝛbo peccati.de meus ⁊ mi

Caplʒz. xlij.

ſericoꝛdia mea.qui nõ uis mortẽ peccatoris
ſed ut ↄuertatur ⁊ uiuat.ꝑfice hec in me pec
catore.ut in anima non moriar ſʒ ↄuertar ⁊
niuam tecum ineternum Amen.
e Iruo eenturionis paꝛalytico. Capi.xlii.
Einde cepit ihs appꝛopiquar̃ ciui
d ati capharnaum. que ut dictum ẽ
ibi prope erat ⁊ tũc ((Centurio))
ſeu tribunus.i.pᷣnceps centuz mili
tum poſitua ibi a romanis pꝛo collectiõe tri
buti ⁊ cuſtodia galilee.ne forte uellent ↄtra
romanos(quibꝰ tota illa terra ſubiecta eꝛat
)rebellare.pꝛopter quð manebat in caphar
naum que erat metropolis illius terꝛe. tũc ci
uitas gloꝛioſa.ſʒ nũc ualde abiecta(Acceſ
ſit ad eũ)) fiõ ðſirio ⁊ deuotõe potiuſq; greſ
ſu cõꝑalis preſentie. Unde oꝛigen. Acceſſit
alienigena generatione.ſed domeſticus cor
de alienus natione, ſed proximus fide ⁊ prin
ceps militum. ⁊ ſocius angeloꝛum. Iſte non
erat iudeus ſed gentilis.⁊ iõ ꝑ ſeipſum non ẽ
auſus ad ieſũ coꝛporaliteꝛ accidere r̃putans
ſe indignum pᷣſentia xpi eſſe ſed primo ꝑ((ſe
niores iudeorũ)) q̃ſi ꝑ familiaꝛcs ⁊ dilectos
ihu acceſſit quos((.miſit ad eũ rogãs)).per
eos((⁊ dicẽs.Domine))in cuiꝰ poteſtate eſt
morbꝰ ⁊ ſanitas.mors ⁊ uita ((pueꝛ meꝰ)) .
id eſt ſeruus.⁊ ſubditus quem curialialuer
loquens uocat puer ab etate uel familiari
tate potiuſquam conditõe contra ſuperboſ.
qui ðdignantuꝛ famulos ((.iacet paralyticuſ
in domo)) contra inhumanos dominos ꝗ de
domo ſua expellũt infirmos. ⁊ ad hoſpitale
mitrunt eos((.⁊ male torquetur.)) propter
multa incommoda que patitur. Tertia uer
ba hec ſceilicet iacet. paraliticus. ⁊ torque
tuꝛ.dicit ut ⁊ anime ſue anguſtias indicet
2= dominum ad miſericordiam flectat. Unde
Khꝛiſo. infiꝛmitateʒ tantummodo expoſuit.
ſed ꝛemedium ſanitatis in poteſtate miſeri
cordie eius dimiſit. Diuina autem prouiden
tia iudei ſunt miſſi.nt inexcuſabiles fierent.
ſi uiſo maaculo ⁊ cxedente gentili non cꝛede
ꝛent. Iſte quidem centurio auditis chriſti
miꝛaculis.firmiteꝛ credidit quod poteꝛat ſa
naꝛe ſeruum eius.qui eꝛat ſibi carus ? mori
turꝰ.niſi ꝑ xpᷣm fuiſſʒ ſanatꝰ.⁊ iõ de eiꝰ ſana
tione eꝛat ſolicitꝰ. In hoc g facto cẽturioniſ
tãtam cuꝛam ⁊ ſolicitudinem pro ſeruo ha
bentis.diſceꝛe debemus commiſereri ſeꝛuis
noſtzis ⁊ ſubditis ac ſolicitudinem ⁊? curam
habeꝛe de eis. Non erat ipſe ſicut multi ſũt
hodie ꝗ uidetes ſubditos ſuos infiꝛmaꝛi eos
negligũt.⁊ plus ð ſeipſis ſanis quam de ſub
ditis infiꝛmis ſoliciti ſunt pluſquam ſibipſis
in uoluptatibus quam ſubditis in neceſſita
tatibus condeſcendunt. Rogauit inq; affec
tãs ⁊ uenir̃t ad domũ ſuam minus plene pꝛe
anguſtia ſeꝛui ⁊ ðſy deꝛio cure coguians xpᷣi
maieſtatẽ ⁊ ꝛeuerentiã.((Jeſus aũt)) ſcieni

*

De ſeruo centuionis

dᷣuotẽm eius.rñdit ꝑ ipſos ĩternücios ¶ Ego

ueniã )ecce hũilitas (⁊ curabo eũ ecce pie

tas. Nenit ât potentia ſanàdi ñ pñtia corpo
rali.Et ibat cũ illis Alteriuſmodi eꝛat iſte
medicus.qᷓᷓ ſt᷑ illi.qui ñ paupeꝛes ſed diuiteſ
uiſitare ſt ꝑati.(Et cũ iã eſiet ꝓpe domũ cè
turio plenius.cogitãs ⁊ ꝑ actũ fidði ſe cõueꝛ
tens ad xpᷣi eminẽtiã ⁊ maieſtatẽ) acceſſit
añ r̃ditũ alioꝝ ꝑ(amicos)ſibi magis dome
ſtic os quos miſi ad eũ rogans ut ñ ueniret
⁊ (dicẽs.dñe noli uexari ñ eĩ ſũ dignus.ut ĩ.
tres ſub tectũ men) NMõ dicit palatiũ nõ do
mũ licet priceps eſſet ſʒ tectü pᷣ hũilitate ſui
⁊2 ↄſideratõe magnitudis xpᷣi ꝓpter getuis ui
te cõſciẽtiam timebat offendeꝛe xpCʒ quẽ cre
õbat deũ.ſi corpoꝛali pñtia ĩtraret ad eum.
Sz F3 Aug.dicẽdo ſe ĩdignũ pᷣſtitit ſe dignũ
ñn ĩitra cuius parietes ſed in cuiꝰcor yxpᷣs itra
et. Uñ ⁊ Cꝛi. Quia indignũ ſe fecit ſuſcipiẽ
di xpᷣm in domo dignꝰ factus ẽ regno. Et ad
maioꝛem ſui hũiliatõem adſecit dicens ppt᷑
ꝙ ⁊ meipſũ arbitꝛatus ñ ſũ dignus ut uenirẽ
ad te.⁊ internũcioſ ſubminꝓ me(Sʒ tm)ſin
pñtia coꝛpoꝛali dic vbopꝑ ꝙ omnia cꝛeant
regunt᷑ ⁊ ſanãt (⁊ ſanabitur puer)⁊ ſeruꝰſ¶
meus)ipſe eĩ dixit ⁊ facta ſũt.ut dicit hic.
Geda. Magna eſt fides q̃ dicere credit eſſe
facere. Ubi petrꝰcantoꝛ paꝛiſieñ. Pic argue
melius eſſe abſtinere ab ordĩe a confectiõe

— Huumgltone euepariſtie nin lurimü adhoc
uel illud accedetẽ confortet bona cõſciẽtia

q; ordinari uel conficere uel ſumer̃ cũ ↄſciẽ
tia ñ dico leſa qr hoc eſſʒ mortale,.ſed dubia
de q̃ dubito an ſana ſit cũ ſic accedẽs potius
grauer qᷓ; iuner.Et qr irregularitaſ excludit
aliquẽ a miſteꝛio huiꝰ ſacramẽti. ideo nõ dʒ
ignorare ex quo icurꝛit iꝛꝛegularitas ex quo
ponit ſe ad talem actũ:ſed ſcir̃ dʒ ſuũ ſtatũ.
In ope huiꝰ centurionis tres muabiles no
bis oñdut uiꝛtutes.ſ.hũilitas.fides ⁊ pꝛuden
tia. Magnũ ei hũilitatẽ habuit qui cũ qñs
ad eũ uenir̃ paratus eſſʒ ĩdignũ ſe ut ſub tec
tũ ſun ĩtraꝛet.iudicauit. Perfectã quoq; ha
buit fidem.qꝛ cũ eſſet gentilis ſolo vbo deũ
cꝛedidit poſſe puero r̃dere ſanitatẽ.Nõ paꝛ
ud ẽt pꝛudẽtiam habuit qꝛ ultra caꝛnẽ diui
nitatẽ latẽtẽ cognouit.⁊ eũ quẽ corpoꝛaliteꝛ
am bulãtem uidit.ubiq; ꝑ dinitatem eſſe pñ
tẽ itellexit. Nec coꝛitas ĩ eo ðᷣfuit.qr cũ mul
ti pro ſua ſuoꝛũq; filioꝛum ac carorũ ſalute
ad dñũm ꝛogatuꝛi accedeꝛẽt ille ꝓ ſerui tãtũ
ſanitate ꝛogauit.Unõ adhuc in fidei ↄſtãtia
perſeueꝛàs oñdit ꝙ uerbo põt ſanare diesac
Naz ⁊ ego hõ ſum ſub põtate)altiori.ſ.pᷣſi
⁊ imperatore (ſtitutus hñs ſub me milites
ꝛ ſeꝛuoe(⁊ dico huie) (militi)uave ? ua
dit quâtum ad negotiũ iplendui ĩ abſẽtia(¶
⁊ alio ꝙ àtiq̃ ẽ gramatica)i.alij dicoc¶ uẽi ⁊
uenit) quantum ad officium implẽdum ĩ pñ
tia ¶ T ſeꝛuo meo dicol( fac hoc ⁊ facit))

paralytico

fine ꝛeſiſtentia. Ex his ↄcludit ꝙ ſi dico eius
unꝰ uadit ⁊ aliꝰ uenit ⁊ alius facit qdð iubet
multoplus ſi xpᷣs deus æ? dominus dicat ĩfiꝛ
mitati naõ ⁊ nadet.⁊ ſanitati uẽi ⁊ ueniet ⁊
paralytico fac hoc ⁊ faciet.uel ſeruientibuſ
ſibi angeliſ.ut hec miracula faciant ⁊ faciẽt
Et eſt ratio a minori talis potius debet fie
ri uerbum dei quam hominis ſubiecti.ſed vᷣ
bum meum fit qui ſum homo.⁊ ñ deus ſub
lectus ⁊ non dominus ſummus eꝛgo ⁊ tuuʒ
qui es deus ⁊ ſummꝰ dominus. Si eꝛgo ego
qui ſuʒ homo modice potentie ⁊ maiori ſub
iectus.ſolo ueꝛbo oꝑoꝛ peꝛ miniſtros meos
⁊ poſſum imꝑaꝛe inferioribus qui ad vybum
meũ mihi obediũt.multomagis tu ꝗ deus es
ubiq; pns ⁊ potẽs ſr̃ oẽs p tates ⁊ oĩz dñs cui
oẽs ptates fuiũt cui ãgeli ⁊ oĩa obediut.po
teris ſolo vᷣbo ⁊ ſine pntia corꝑali ᷣuũ meuʒ
cutar̃ ⁊ iõ n ẽ neceſſe corꝑałr eũdo te fatiga
ꝛe (Audiẽs ãt ihſs)vba cẽtuꝛionis expᷣſſiua
tte fidi.ſ.ꝙ ſub ũelam̃to carnis agnouit ex
cellẽtiã maieſtatis (miꝛatꝰ ẽ).i.ad modum
miꝛãtis ſe habuit.⁊ uultum mirantis oñdit.
Admirabatu⁊ vñs fidẽ cẽturionis.quã cordi
eiuſ miꝛabiliteꝛ miniſtrabat ⁊ magnalia dei
in eo laudauit.nõ quod ei aliquid miꝛãdum
eſſet:qui cuncta miꝛabiliteꝛ operat. ſed ut
nos in bñnᷣficijs dei mizazi ⁊ laudaꝛe doceꝛz.
vnde Aug. Quod mizꝛat᷑ dñs nobis miranduzʒ
eſſe ſignat ꝗbus adhuc opus eſt ſic moneri
omnes em̃ tales motus cũ de deo dicũt᷑ nõ ꝑ.
tuꝛbati animi ſigna ſunt:ſʒ docentis imgri.
Cẽturionis ergo dñs fidem dñs admirans pi

teꝛ (⁊ Ocollaudans (ſequentibus ſe dixit yfi

dem eius approbando ⁊ in exempluz propo
nendo(Mon inueni tantam fidem) i.tãte fi
dei ſignum uel facilitatem.ſcilicet in credẽ
doCun iſꝛael)ideſt in populo iſꝛahelitico ſci
licet huius tempoꝛis pꝛeſentis. Inuenit enĩ
in antiquis maiorem. ut ĩ abrabazʒ. yſaac. =

iacob.⁊ alijs pluꝛibus patꝛiarchis ⁊ pꝛophe

tis g fuer̃t fiði nr̃i pᷣncipiũ.excipit ãt ſemꝑ
beata ungo.cũ ð meritis uł pct᷑is fit mentio
Nec tñ hoc vbũ xpᷣi ð oĩbꝰpnᷣitibꝰ ẽ intelligẽ
dũ qꝛ excludunt illi ꝗbꝰ loq̃bat᷑.ſ.apłi ſeq̃n
tes cũ hoc ãt appaꝛet ſᷣm ↄmunẽ uſũ loquẽ
di ut ſi ꝗs ĩtrat domũ aliquã cũ ſocietate.ſi
nullũ ibi inuenerit.dicit ñ ĩueni aliquẽ ĩ do
mo iſta.ĩ tali enim modo loquendi.non con
numeꝛat ſecuzʒ neniẽtes. ⁊ reddituꝛ locntio
neꝛaꝓ pluꝛibus abſentibus Uel ſecundum
Chri. Si uolumus fidem huius preferre fi
dei apoſtolorum.ſic intelligendum eſt ſecũ
dum ꝙ nnum quodq; bonum hominis ſcõm
qualitatem illius laudatur. Ruſticum eniʒ
diceꝛe aliquid ſapienteꝛ magnũ eſt. quod de
pho ñẽ miꝝ. Sie ⁊ hic.Nò eĩ eꝛat eq̃le iuð
um credeꝛe ⁊ gẽtilẽ. Ulel ᷣm eũdem Chriſo.
Intelligẽdũ ẽ quantũ ad oꝛiginẽ credẽdi.qꝛ
alij pluribꝰnignis uiſis crediderunt:iſte ueꝛo

iu⸗ 1275
mm ue in wen ere⸗
ucthalntbetslaſene
cennien tnenden W
guelenint ger ſce dee
1lnniinns untian Mn
nuntgurntſun mennr 1 a
entencineris nenit el )
tontchrnſunſeraute ab mi
gente poncencm odirs den
leherſnun unamin 4
gnereſtten et netmn
Gtuntpicitientedatin enn.
ſlehofm /Etneciden 1ct
enno cnntlic iritiz 6 de⸗
ulmnaglaei lehiz ar ti
iſceintn it tcit s ſeidr
nrnunre⸗
nmegiitringe⸗ 1

ulum miranri ofii,
cunonis, na cor
hubat t niguli hej
4 ei eliqnc muiun
bliter operat,ſe ut
ir laudaꝛe cocenz.
diis nobis mirandu;
copus eſt ſi moneri
cu ge deo dicut nop
tiſßz Locentis mgri.
dem fs admiranshi
guentibus ſe dirt)ſi
Tinexemplaz propo⸗
mtam fidem) iciteſt
latem ſellicel in geli
popnlo iſabelticoſti
geſentis.Inuenſt eſt
net i abrabez. ſunt.
ns mmunchizt noyhe
ntini Npii ſeng

Peime partis.

nłlo miracło uiſo ſʒ tm̃ audito credidit. Ubi

PHieronymus. De pᷣfentibꝰdicit nõ inueni tãà
tam fidez in iſrł.non de patꝛiarchis ⁊ ꝓphe
tis miſi foꝛte in cẽturione fides gẽtium pᷣpòa
rur iſraheli.Et Beda preſentibuſ iõ fideſ cẽ
turionis ãtefert᷑ qr illi legis ꝓphetaꝝq; mo
nitis edocti erãt hic ãt nemine docẽte ſponte
credidit. ec Beda,: Mũuabat g ieſus de fi
de centurionis gentilis hominis ⁊ eaz lauda
uit. ut ex iſtius laude erubeſcant ⁊ ↄfundan
tuꝛ iſrahelite.⁊ iõ tunc fidem gẽtiũ miraba
tur. quam ultra fidem iudeoꝝ cꝛeſcere uide
batur. Nec ſolum fides gentius ẽ ĩ centurio
ne collaudata: ſed etiam pᷣfigurata. Uñ oc
caſione accepta ex fide huius gentilis ↄclu
dit ⁊ predicit dominus ↄuerſioneʒ ⁊ nocatõ
nem gentiliuʒ. ⁊ ex oppoſito.ſ.infidelitate t
prob ationem iudeorum dicena. ¶(Amen). i.
fideliteꝛ dico ⁊ pdico uobis(ꝙ)ad exemolũ
iſtius in quo fides gentium pꝛefiguꝛat᷑ (mul
tiſed nõ omnes. quia non omnes o bediunt

eæu angelio (ab oriente ⁊ occidentejac etiaʒ

ab auſtꝛo ⁊ aquilone.i.ex omni parte mũdi
⁊ir omni genere gentium ( uenient)ad fidẽ
⁊2 unitatem eccleſie. Uñ vᷣm Aug. Iſtis dua
bus partibus.ſ.oꝛiente ⁊ occidẽte totꝰ orbis
öſignatuꝛ. Unde ſub typo eccleſie dictum fu

it iacob dilatabeꝛis ad orientẽ ? occidẽrem

ad ſeptentrionem ⁊ meridiezʒ. Moraliter ab

oꝛiẽte ueniunt ꝗ ex ↄſderatõne ꝓprie natur
uel natiuitatis humiliantur. uel qui peniten
tiam agunt in ſua iuuentute.ab occidẽte 9
ex memoꝛia mortis ↄueꝛtũt᷑ vel qui peniten
tiam agũt in ſua ſenectute. ab auſtro qui fa
uente ꝓſpeꝛitate nacant opibus pietatis ⁊
teꝛ ꝓſpera ſeruant temperantiaz. ab aqlone
ꝗ neceſſitate urgẽte ↄpungũt ⁊ ĩteꝛ aduerſa
ſeruant pãciẽtiam de his enim omnibꝰ aliꝗ
ſaluabutuꝛ.(¶ Et recũbent).i.feliciteꝛ requi
eſcentinõ caꝛnaliteꝛ iacẽtes.ſgʒ ſpiꝛirualiter
pauſantes(cũ Abrahbazʒ yſaac ⁊ iacob)quo
rũ fidẽ imitati ſũt ⁊ cũ alijs fidelibꝰ⁊ amicis
meis (in regno celorum) ⁊ iuſtoꝛum. ubi lux
t gloria ⁊ longeuitas uite eteꝛne ⁊ omne bo
num Abraham yſaac ⁊ iacob ſpecialiter no
minatur.qꝛ iſtiſ principaliteꝛ facta ẽ ꝓmiſſõ
de teꝛra ꝓmiſſionis.ꝑ quam pr̃ia beatorũ ſi
gnificat᷑. ( Filij autem regni).i iudei in qui
bus ꝛegnabat deus uel filij regni uocatione
non electione.pꝛomiſſione non conſecutõe.
ſua reput atione non re qui pꝛo ꝛegno haben
do facti fueꝛant ſz ſe indignos ꝛeddideꝛũtC¶
eijciẽt Ja facie ⁊ uiſione dei(ĩ tenebꝛaſ exte
riores)qr in ſe babent ĩterioꝛes. Tenebre pſ
me ſunt culpe alie autem ſunt gehenne. Nã
ſecunduzʒ gꝛegori.interioꝛes t enebre ſunt ce
citas tmentis exteriões eterna nox damnatõ
nis. Ideo autem dicũſtur ibi eſſe tenebꝛe ex
terioꝛes. quia lz ibi ſit ignis tamẽ non lucet
ad oſtendendum damnatis aliquid ad eorũ

Capklʒ. xl ij.

conſolationem.ſed ad eorum deſolationez.
Unñ Iſiſorus ignis gehenne lucebit miſeris
ad miſerie augmentum. ut uideant uñ dole
ant.non ad ↄſolationemut uideant uñũ gau
deant(Ibi erit fletus oculoꝛum ex fumo ⁊
caloꝛe ignis eoſquod mors ĩtrauit per fene
ſtras quia ñ licet intueri qð ñ licet concupi
ſci(⁊ ſtridor dentiuz) Jex frigore ga hic gau
debant õ edacitate uel flet?ex anguſtia ani
mi ſtridor ex indignantis affectu. eo qõ ſero
penituerunt ð peccato.⁊ ĩ hoc oſtendit᷑ tor
mẽtoꝝ magnitudo.(&St dixit ieſus cẽtuꝛioni
)ſ.ꝑ iternuũcios ſupradictosade i.ſecur⸗
⁊zeuertaꝛis((⁊ ſicut) ꝑfecte (credidiſti)ſic ¶
fiat tibi)ĩ ſanatõe vᷣui tui.ut ſicut ꝑ nuncios
acceſſiſſe.ſiec ⁊ ꝑ nuũcios rᷣ uerſus fuiſſe intelli
gat᷑. Ubi Rabanꝰfiði meꝛito oñdit ipetꝛaſſe
ſalutẽ pᷣuo ut fiᷣi robur magis ĩ eo accꝛeſce
ret quo ꝓſpiceret q̃cũq; uellet ꝑ illã ĩpetraſ
ſe ſe poſie(Et ſanatꝰ ẽ puer) vbo xpᷣi abſen
tis (ex illa hora)qr xpᷣs ptuſit h̊ vbuʒ fiat.
quo ẽt vbo oĩa creata ſunt ut fios cẽtuꝛionis
uerificaret᷑ ⁊ potẽtia xpᷣi.quã cẽturio ↄfeſſꝰ
fuerat eꝝ oꝑe ſubſecuto pateret.dixer at eĩim
cẽturio ⁊ confeſſus eſt dic uerbuzʒ ⁊ ſanabit
puer meus.⁊ chriſtus dixit ⁊ opere cõpleuit.
Uñ cCꝛiſo.ubi uelocitatem admiraꝛe.neque
enim ſolum curate ſed inopinate ⁊ ĩ momen
to temporis hoc facere uirtutem xpᷣi oſtẽde
bat. In itinere autem uer bo ſanauit enʒ . ne
pntaretur ire corporalſteꝛ ob impotentiaʒ ⁊
non ob humilitatem. Hic conſideranduʒ eſt
quãtum unicuiq; fides ualeat propria qũñ tã
tum ualuit aliena: nam ꝓpter fidẽ centurio
ns ſanitas puero ẽ reddita. Cõſidera ẽt hic
humilitatẽ pñi.qr ad ſeruũ centurionis ẽt ñ
rogatꝰ ire ꝑatus fuit.ad filiu ãt reguli(ð qꝰ
iĩfra ) qn pompã refugiẽs ẽt rogatꝰ ire no
luit. excelſus.n. dñs huilia õᷣ ꝓpe reſpicit ⁊
alta. i. ſuꝑba allõge ↄtẽnit. In quo fz grego
riũ.Supꝑbia nr̃a retunditur ⁊ increpat ꝗ ꝑio
nas acceptãdo ĩ hoĩbꝰ.ñ natuꝛã qua ad ima
ginẽ ði facti ſt᷑.ſʒ honores ⁊ diuitias uenerã
tur.ecce ò celo uenit ꝗ ̃uo occurrer̃ ĩ terꝛã
n deſpicit. ⁊ tũ hũiliari ĩ texra ↄtemnimꝰ ꝗ 6
terra ſumꝰ. Quid vo apõ deũ uiliue:? ꝗd eſſe
deſpectius pt᷑: qᷓ; ̃uare honorẽ apud hoĩes ⁊z
iterni teſtis oculos ñ timer̃.Et ᷣm Ambro.
ad reguli filiũ noluit ꝑgeꝛe.ne ĩ reguli filio
uiõre ᷑ magis diuitijs dtuliſſe.h̊ ipᷣe ꝑꝛexit.
ne uioret᷑ ĩ cẽturionis famulo ↄditòm ðſpe
xiſſe ᷣuilẽ.Ois em̃ vᷣuꝰ⁊ liber ĩ xpᷣo unum ſu
mus Dec. Ambro. In centurione fiõs gẽtiũ
pfigurat. ⁊ ꝑ eũ pᷣmitie ⁊ electi de gẽtibꝰ de
ſignãt.ꝗ q̊n centenario milite ſtipati.vtutũ
pfectõe ſt᷑ ſublimes.credẽtes ĩ xpᷣm ⁊ labo
rãtes ad ↄuerſionẽ alioꝝ. Unñn Remigiꝰ.ꝑ cẽ
turionẽ öngnant ꝗ primi ex gentibꝰ cꝛediõᷣ
rũt.⁊ ꝑfecti ĩ vtutibꝰfueꝛũt.Centuꝛio em̃ qr̃
g cemũ militibꝰpeſt. Centenariꝰ ãt nüerꝰ ꝑ

cuaαιαανοα

De curatione demoniaci.⁊?

fectus eſt. Recte ergo cẽtuꝛio ꝓ pueꝛo ſuo
rogat.quia primitie gẽtium ꝓ ialute totiꝰgẽ
tilitatis deo ſuꝑpꝑlicauerunt.Etſi opponit᷑ õᷣ
magis pꝛimo domio crediderunt reſpõdẽ
dum ꝙ centurio dicit᷑ pꝛimitie gẽtium. quia
pᷣmꝰcredidit a nullo edoctus niſi a ſpirituſãc
to.ma gi uero ⁊ ſi primi credideꝛũt edocti. tñ
ꝑ libros balaam ⁊ noue ſtelle indiciũ. Ip
ſis ãt gẽtibus corporalis xpᷣi preſentia non ẽ
exhibita. ſed uer bu fidi ꝑ apoſtolos eis miſit
ab infidetitate ſanauit. Moraliter ꝑ iſtuʒ
puerũ centuriõis ſignificatuꝛ peccatoꝛ ppt᷑
q̃ttuoꝛ mala que peccatoꝛ ĩcurꝛit que öſignã
tur ĩ quattuoꝛ ↄditionibus que õ iſto puero
hic ſcribuntuꝛ. Primũ malum peccatoris ẽ
ſeruitus peccati.i.pnitas peccandi. uñ dici
tuꝛ ð puero iſto qð erat ſeruus. Unde Sona
nes.Omniſ qui facit peccatum ſeruꝰeſt peti
7 petrus aↄ quo quis ſupeꝛatus ẽ.huiꝰ ⁊ ſᷣuuſ
eſt.Et Aug. Peccator eſt ſeruus tot dñorũ
quot uitiorum. Pct᷑ᷣm autem cuʒ homini do
minatur.facit eum pronnm ad peccandum
ut ex uno peccato ad aliud tendat. eccatũ
etiam ulterius òducit ad aliam ſeruituté.ſ.
dia boli.q;ꝛ ſuperbꝰ eſt ſeruuſ luciferi.auarꝰ
eſt ſeruꝰ mâmonis. luxurioſus eſt ſeruꝰaſmo
dei. Secundum malum ẽ impotentis ad bñ
opeꝛandũ ꝙ ſignificat peꝛ iacentem. Unẽ di
cit᷑ iſte puer iacere in domo. iacentes em̃ ni
hil operantur uel operari pñ̃t. Jacer ãt pec
cator aliqñ ĩ igne iꝛacũdie.aliquando ĩ lanto
luxurie.aliquando in ſpinis auaritie. Et be
ne dicit᷑ iacere quia nullum bonum meꝛitõi
um põt oꝑaꝛi. Tertium malũ eſt tremor ⁊ ti
moꝛ.quia ſꝑ ẽ peccatoꝛ ĩ timore ꝙ per paꝛa
liſim deſign.tuꝛ.ex q̃ ſit diſſolutio ⁊ tremor
Fmembroꝝ.ſi ei dicat peccatori ꝙ det elemo
ſinam aut male acquiſita Hablata reſtituat
timet ne ſibi ðᷣficiat. Si dr̃ ꝙ ieiunet. tĩet ne
eſuriat. Si dr̃ ꝙ ↄfiteatur peccata ſua.tĩet
ð uerecundia. Si dicitur ꝙ faciat penitẽtiã
tꝛ⁊ ſatiſfactionem ð peccatis.timet ðᷣ afflictio
ne ⁊ incõmodo corporis.Ecce qũo iſte paly
ticus tꝛemit ⁊ ad ſonitũ folij paueſcit. Quã
tum malũ eſt afflictio ſpiritus ꝙ ſignat per
B ꝙ de puero iſto dicitur. qr male torq̃t. Et
reuera oĩs pc oꝛ male torquet᷑ ĩ ſeipſo ꝓpt᷑
vVmẽ ↄſciĩe ꝗ ſꝑ pungit ⁊ rodir.Uñ Aug. Juſ
ſiſti dñe ⁊ ita ẽ ut pa ſibipᷣi ſit oĩs ĩordinaiꝰ
aĩmus. Uñ ⁊ Sapie.Sẽpeꝛ pꝛeſumit ſeua.
⁊ ꝑtur bata ↄſcia.Ex alio etiã torquet᷑ pctor
duù onxius ẽ qũo acꝗrat honoꝛes diuitiaſ muũ
di oblectamẽta corpis. Torquet ĩteꝛ pſpera
p curà ſuꝑfluã. ⁊ ĩte? aduerſa pꝑ ipatiam. Itẽ
male torquet qñ conſderat turpitudinez ui
tioꝝ ĩ ꝗb iacet. ⁊ pẽas ifernales ꝗbꝰ et᷑nali
ter ſubiacebit. nec tam miſer p pnĩaʒz ꝛeſilit.
Sed tñ talẽ qñq; curat dñs ueniẽdo ad eum
ſuffragãtibꝰ meritis ſanctorum. Tu ꝗᷓ ſi hẽs
aiam ꝑalyticã ⁊? talia wala ĩ te ſentis roga

ſocꝛus petꝛi.

⁊ mitte ſanctos ut ad dñʒ ĩtercedant ꝓ te ſi?
ſeniores ꝓ centuꝛione.⁊ clama ad dñũʒ dicẽs
deuote cum eodem. dñne puer meuſ iacet pa
ꝛalyticus in domo ⁊ male torquet᷑.⁊ nõ ſuzʒ
dignus ꝑꝑ fragilitatẽ nature ꝑꝑ feditatẽ cul
pe.⁊ multiplicitatẽ miſerie ut itreſ ſub tectũ
meum tam anguſtũ tà imundũ tâ ruinoſũ.ſʒ
tin dic ueꝛbo ⁊ ſanabit᷑ ad tuu ĩperiuz. Et qr
iſtud vbũ cẽtuꝛionis laàte efficacie fuit quõ
ut ſupꝛadictũ eſt.dignũ pᷣſtitit.ut ĩ coꝛde eiꝰ
xpᷣs hitaꝛet.⁊ ad ꝛecipiẽdum coꝛpus xpᷣi in ſa

cꝛam̃to euchatiſtie nullus ẽ dignus iõ quan
do ad mẽèſaʒ xpᷣi accedimꝰ ⁊ fragilitatẽ nr̃aʒ
5 ſideꝛamꝰ ueꝛbis cẽtuꝛionis edocti dicamꝰ
ſinguli.Dſie ñ ſum dignꝰ ut itres ſub tectum
Tmeũ nõ ſũ dĩgn ut coꝛpꝰ? ſanguinẽ tuũ ſut
cipiã ĩ oſ meũᷣ ut uilʒ vtute vboꝝ iſtoꝝ digni
effici mereamuz. Uñ origiñ. MHũc ẽt qñ ſcti

⁊ acceptabiles eccleſiaꝝ atiſtites ſub tectũ

tuũ itrat ibidẽ dñs ꝑ eos igredit᷑ ⁊ tu ſic eſti

mes q̃ſi dñʒ ſuſcipiẽs ⁊ qñ corpꝰ.⁊ ſãguineʒ
dni mãducas ⁊ bibis tũc dñſ ſub tectũ tnũ in
trat.⁊ tu g hũiliãs teipᷣm dicas.dñe ñ ſuʒ di
gnꝰ. ut ĩtꝛes ſub tectũ meũ. Ubi eĩ idigne in
gredit ibi ad iuditiũ ĩgꝛeditur accipiẽti Pec
origeñ. der iſtũ etiam cẽturionẽ ſignificat
rõ ł ĩtellectꝰ co ſeruꝰ ẽ appetitꝰ ſenſtiuus.ꝗ
dʒ obedire ꝛatõi:ſʒ ex corꝛuptõe natuꝛe ẽ in
fumus ab obediẽdũ ei.propteꝛ quod homo
peꝛ rationem cognoſcens hanc ĩfiꝛmitatem
ĩ ſuo appetitu ſenſitiuo.ꝑ ſe ⁊ ꝑ alioſ dʒ ꝛoga
re deum.ut ſanet ſeruum ſuũ.⁊ ſic pueꝛ eiuſ
ſanat ꝑꝛdñm. Itẽ ſic᷑ ille cẽturio dicebat nã
⁊ ego hõ ſũ ſub ptate ↄſtitutus.hñs ſub me
militeſ ⁊ dico huic uade ⁊ uadit.⁊ alio ueni
⁊ uenit ⁊ ſeꝛuo meo fac hoc ⁊ facit.ſic ut dic᷑
Laſſianus.per fecta mens que per centuꝛio
nem intelligit᷑.ſub dei poteſtate conſtituto
omnibus ulibus ſuis dñatuꝛ. ⁊ hʒ poteſtat
cogitatões noxias depellẽdi.⁊ ĩ bonis cogi
tatõibus ĩmorandi. Tunc malis cogitatõibꝰ
diceꝛe poſſumus.abite ⁊ abſcedent:bõis vo
dicemꝰ uenite ⁊ ueniẽt.ſᷣuo qnoq; nr̃o.i.cor
poꝛi.qð ds ſeꝛuiꝛe ſpũi ea que caſtitatie ⁊ cõ
tinentie ſunt ſimiliter iniügemus.⁊ ſine ulla
õdictiõe obtẽꝑabit.omnẽq; ſubiectõis ſpũi
exke ens famulatum. Oratio.
mie ieſu rpᷣe non ſum dignus ut in
tres ſub tectum carnis mee. ꝗa puer
ſenſualitatis iacet paralyticus. diſſo
lutꝰ mor bo pcti ĩ domo corꝑis mei.⁊ male
toꝛquet᷑ ↄcupiaꝝ motihus ſed uem ꝑ gr̃e in
fuſionẽ.⁊ dic vᷣbo vitatis ut ſanet᷑ puer meꝰ
⁊ ſurgat a pet᷑is. Preſta miſericors deꝰ mi
hi miſero ſub pfate tue gratie ↄſtituto ⁊ ha
bẽti ð tua gr̃a ſub me uires ⁊ uirtutes natu
rales.ut habeã ptatẽ cogitatões ⁊ motus no
xios repellẽdi.⁊ ĩ bonis ĩmorãdi.ac corꝑi ut
ſpm̃ ſeruiat imperandi. Amen.
e cuꝛatõe ömõiaci ⁊ ſocrꝰ Petri.Ca.xliij.

nlutunge tn

e mundiſepen n
egttbnn tolt n

ulanie oeliß ſe⸗
ur ieſx iein i
riſit ir cnn /4 ucen
cinmn nehiſſtaehn
litemnetlcd othr tha
Clenit mireis icennal
ſftgmm ſehnt ent⸗ Sien
betthennstenetn diedas donn
eActent dteibiniſn
Geun irmagnti dino n
Mhrrenmterigeictlerur
Oibet ſeunneneis ce mer
neieſr edtlet
Nictotengenmantnn
ſancfni tenns nlle tit
er oliet, Teoudici Sohet⸗
n liniſim oͦndinn ie⸗
ſohr eſſtig deiiie, d.
Nehun hoflimn /Eſure⸗

10 cet ſigii
ic n ſub taini⸗
in clas gie ß iz j
nei, Ubieiicigne in
cotunaccipieni per
eturtons ſgnificat
ppetit ſenſtiuus.
orruptoe natue d inn
ropte quod home
g hanc ifiꝛmitatem
ſe? galioſ dz 0g
ſu.4 ſit pner ein
(eturio Gicebat ni
ſtiuutus ds ſud me
e1 nadit. glioveni
hot ſacit he dit
ens one per tentuid
i poteſtate conſtluut
diͦatur,? bz poeſi
peledi 1 bons co
Lunc malie cogitttob
e tableecent bos ſo
t fvonog nie. c0.
ſes aue caſtiatie
mniügemus.d ine in

. 161 ſpii
nneq ſudied das.

Pꝛime partis.

ingꝛediebatu? dominus ieſus in

u eciuit atem (capharnaum (ꝙ inteꝛ
retat ager ſeu uilla pulchritudi
8 7 pinguedinis ⁊ conſolationis.

⁊ ſignificat animam religioſi deuoti que de
bet eſſe impinguata pinguedine triplici.ſ.ca
ritatis deuotionis ? contemplatiõis.Ad iſta
uillam deſcendit libenteꝛ chꝛiſtus ⁊? ob hoc
efficitnꝛ uilla pulchritudinis ⁊ conſolationiſ
De pulchritudine ⁊ conſolatione huius uil
le.dicit Petrus rauennas. Juxta ſententiã
cordis mei ſi paradiſus in hac nits preſenti
ł ĩ clauſtro uel in ſcolis ẽ ꝗcquid enim eſt
extra hec duo plenum eſt anxiete.ĩquietudi
ne.amaꝛitudiue.fõmidine.ſolicitudine ⁊ do
loꝛe. Poc tamen ꝙ dicit de ſcolis itellige de
diuinis ſcripturis non de alijs uanis ſciẽtijſ.
Unde Pugo. Nihil i bhac nita dulcius ſẽtit
nihil auidiuſ ſumit uihil ſta mentẽ ab amo
ꝛe mundi ſeperat.nihil ſic aim ↄtra tempta
tões roborat.nihil ita hominez excitat ? ad
iuuat ad oẽ opus bonum.⁊ ad omnè laborẽ
ſicut ſtudium ſacꝛe ſcꝛiptuꝛe.(¶ Et ſtatiz ſab
bato) quando plures ↄcurꝛebàt ⁊ ab eo oꝑi
bus ſeꝛuilibus quieſcẽdo ſpiritualibuſ uaca
bant ĩgꝛeſſus ſynagogam ubi legiſpeꝛiti ad
docẽdũ.⁊ cõis popułꝰ ad audiendũ legis do
ctꝛinam ↄueniebãt (docebat eos). Maxĩe
tali tempoꝛe ⁊ loco docebat xpᷣs.quia eꝛãt 2
gꝛuentia doctrine eius. tũc enim pluriuz ad
ſynagogam fiebat.ↄuentus. Sic moſo quili
bet xpᷣianus tenetur diebus dominicis neni
ꝛe ad eccleſiam ⁊ audiꝛe ibi miſſaz totã ⁊ ĩte
gram. Et nota ꝙ miſſa ẽ aliquo mõ de lege
nature diuina ⁊ euãgelica lex nature ułt qð
glibet aliquo tempoꝛis ſpacio uacet ad orã

dum deũ⸗Lex ſcripture pᷣcipit ſabbato nacã

dũ ad oratõem ſʒ canones oꝛdinauerunt ad
iſtam oronẽ tempus miſſe. ubi deꝰ ⁊ hõ reali
ter ↄtinet᷑. Ideo ut dicit glo.peccãt moꝛtali
ter.qui miſſam nõ audiunt qr pᷣceptuʒ eſt ni
ſi cogat neceſſitas.de alijs nero diebus non
ẽ pᷣceptum ſʒ ↄſilium.(Et ſtupebant).i.ad
mir abantur (ſuꝑ doctꝛina eius )tuz quia le
gem ⁊? pꝓphetas non didicerat.⁊ tamem cla
riſſime docebat.tum qr doctꝛinã ſuã diuinis
opibus ↄformabat. Unde ſubditur (. Erat
enim docẽs eos quaſi poteſtatem habẽs)qr
ĩ oſtenſione ſignoꝛum ⁊ vᷣtutis docebat.⁊ qr
pꝓ timoꝛe vitatẽ nõ celabat. ⁊ non ſicut ſcri
be qui ſolum ueꝛbis docebant. ⁊ vitatem di
cere timebãt uel qr non cuſtodiebãt.ideo di
cer̃ eꝛubeſceãt. Unde Beda. Seꝛmo docto
ris ĩ poteſtate fit cũ ea q̃ docet operat᷑. Niʒ
factis ipſe ſua dicta deſtꝛuit ↄtẽnit᷑. Uel
iõ ĩ ptãte erat docẽs eoſ.⁊ ñ ſicut ſcribe.quo
niam ſcribe. que per legem didicerant pᷣcep
ta populis dabant.ipſe ueꝛo quaſi auctor.im
pletorque legis uel mutando ł augẽdo q̃ mi
nus uidebantur liber̃ ſuſtinuit. Pec GBeda.

„₰

aplz. xliij.

Quia ergo xpᷣs doctrinã ſuã cõfirmabat per
opera miraculoſa.ceteri pᷣdicatoꝛes.⁊ docto
res ꝗ hoc nã pſfit debẽt doctꝛinã ſuã ↄfirmar̃
ꝑ oꝑa uiꝛtuoſa.⁊ nõ ſicut ſcribe ꝗ dicũt ⁊ ũᷣ
faciũt ac doctrinã ſuã uerboꝛũ iactãtia affiꝛ
mant ⁊ oſtẽtat. Unõ ſtati poteſtas dqñi oñdi
tur ꝑ factuʒz cũ ſubditur((Et erat ĩ ſygnago
ga eorũ)foꝛte adductus ad locũ ſãctũ ut ibi
libeꝛaretuꝛ (bõ quidam hñs ſpiritũ imundũ
.i.obſeſſꝰ a demone(exclamauit )uoce ma
gis (dicens. Quid nobis ⁊ tibi naʒarene: Ue
niſti añ tpᷣs ꝑder̃ nos).i.diminueꝛe ⁊ aufeꝛꝛe
noſtrã poteſtatẽ nocẽdi homibus ⁊ toꝛquet
nos. Qnia enim diabolus inuidia motus de
ſalute hominũ coꝛquetur.ideo de xpᷣi doctri
na que erat aĩaꝛum ſalus ⁊ medicia dolebat
⁊ ſic clamabat.Un Theophilus.E xue enizʒ
ab hoĩe perditionẽ ſuam dicebat demoniũ.
Immiſericoꝛdes enim exiſtũt in homines.
malum aliquod pati ſe eſtimantes cũ homi
nes nõ moleſtant (Scio te quis ſis) id ẽ ue
hementer opinoꝛ.ſcilicet(ſanctus dei)id. ẽ
chꝛiſtus ad ſalutẽ hominum miſſus Deꝛ ꝓ
phecias enim de chriſto dictas que determi
nauerant tempus ⁊ modum ⁊ locum ueniẽdi
ipſius xpᷣi.⁊ per alias ciꝛcũſtatias ſciebat ip
ſum eſſe chriſtnm in lege pꝛomiſſum. uerum

tamen neſciebant ipſuʒ eſſe deũ.nec per tẽp ex cen
tationem xpᷣi in deſerto diabolus potuit ſcir dya ftran nt
de xpᷣo utrum dei filius per natuꝛã eſſet licet? e· Dunt e

ad hunc finem tripliciter eum tempfauerit.
Si enim cognouiſſeut demones ipſũ eſſe de
um nunquam induxiſſent iudeos ad ipſũ cru
cifigendum. VUnde apoſtolus.Si eniz cogno
niſſent nunquam dominuz gloꝛie crucif xiſ
ſent.E cce quãte peruerſitatis ſunt multi ho
mines qui in aduerſitate ſua deum blaſphe
mant. cum tamen demones ipſuʒ predicent.
Ubi Beda. Non uoluntas iſta confeſſio ẽ qᷓ;
pᷣmiũ ñ ſegꝗtuꝛ cõfitendi ſʒ neceſſitatis ext oꝛ
ſio q̃ cogit ĩuitos.Et uelut ſi ᷣui fugitiui pꝰ
multũ tꝑis dñm uiõant nihil aliud niſi de v
beribꝰ ſuſpicãt᷑ ſic ⁊ öᷣmones ceꝛnẽtes dñm ĩ
teꝛꝛis repente vſari.ad iudicãdos ſe ueniſſe
cꝛedebant. pᷣſentia ſaluatoꝛis toꝛmẽta ſunt

demonũ Pec Beda. Dicitur autem demon Bemon De W eet⸗

ſpiritꝰimmundus ab effectu.quia facit ĩmun
dum quẽ poſſidet.ſicut dicituꝛ ſpiritus ſur
dus ł mutus:quia hominum ſurdum uel mu
tum facit. Uel ſᷣm Chriſo.immũdus dr̃ prop
teꝛ impietatem ac elõgatõem a deo. ⁊ qꝛ oĩ
bus immũdis ⁊ pꝛauis opꝑatõibꝰ ſe immiſcet
Ippᷣi quoq; immũdũ ſpiritũ dominus lʒz uera
ð eo teſtificãteʒ: iuſſit obmuteſceꝛe ne ueꝛis
falſa miſceret.⁊ ne uioret᷑ ab ipᷣo teſtimoniũ
q̃eꝛe.maxime quia phariſei dicebant ipᷣm
ĩ belzebub ömonia eijcer. ⁊ ne uiõꝛef᷑ utili
tas crucis paſſionis ſue. In quo datuꝛ nobis

dogma ſalutifeꝝ ut demonibus ꝗ mèdaces

ſt᷑ ⁊ in ueꝛitate ñ ſteteꝛũt ñ cꝛedamus quam

bP-e-

— — — J 0 ₰
eνdνοnνα ScſeEt

ſv E. P
5

B. .6

De curatione demoniaci.æ?

tũcunq; denũciẽt neꝛitatẽ qꝛ ſi aliquos ſibi
credentes inuenerit ueritati mendatiuz mi
ſcent ⁊ ueritatè ĩ mendatiũ cõuertunt. ac ue
ra dicendo nituntur cꝛedentes ĩ errorẽ ydo

latrie 7 peccata induceꝛe. Der hoc ãt ꝙ xpe

Icrepauit demõem ꝗ ſuã ↄfitebat᷑ poteſtatẽ
7 ſanctitatẽ ĩponeni ei ſilẽtiũ docuit noſ lau
des turpiũ fugere. Unde ſᷣm Senec taʒ tri
ſte ⁊ taz tuꝛpe nobis eſſe ðbet laudari a tur
pibus q; ſi laudemur obtuꝛpia.Et ſpiritus ĩ
mundus iuſſus exire ab homine piecit illũ ĩ
mediũi (⁊ diſceꝛpẽs eũ)qᷓ;tũ ad afflictõem
exiuit) inde ⁊ nihil ei nocuit q́;ẽtum ad muti
latõem. ubi Pier. Spiritus diſcerpẽs hoĩez
exijt ab eo.Appꝛopinquante ſalute.appropĩ
quat tẽptatio. Ppharao dimiſſuſ ab iſra hel

perſequitur iſꝛa hel. Diabolus ↄtemptus ſuꝛ

git in ſcandala. Dec Hier. Sic etiaʒ accidit
ſpũᷣaliter.qr diabolus ſepe in mediuʒz ꝓijcit
peccatum alicuius ad eiꝰ infamatõem. ⁊ cũ
peccator uidet ſe ↄfuſum.dimittit peccatũ.
cogiturq; diabolus ab eo exiꝛe. Uñ ⁊ ĩ pſal.
Imple facies eorum ignominia ⁊ queꝛẽt no
men tuum dñie. Uerecundia eĩ quam hʒ pec
cator de peccato ẽ ualde utilis ad dimitten
dum peccatũ. Propteꝛ ꝙ dicẽ Seneca.ꝙ nu
tꝛiendus ẽ pudor ꝙ quãdiu in aĩo duꝛauerit
aliquis erit bone ſipei locus. Per hoc ãt quõᷣ
diſcerpẽs eũ exijt ab ipſo.intelligit᷑ qð nullꝰ
liberat᷑ a dis bolo niñ diſcrepat᷑ ꝑ ↄpunctõezʒ
2 contꝛitionem ſalutaꝛem.Et ſpecialiter hoc
de carnis nitio intelligitur qr uitiuz carnale
non niſi caꝛnis afflictione curatur.ut ꝑ q̃ ꝗs
peceat. Per hec ⁊ torqueatur.(Et factus ẽ
ſicut moꝛtuus.ita ut multi dicerent qr moꝛ
tuus eſt). Unde Sreg. Uelut moꝛtuus quip
pe oñditur ꝗ a maligni ſpiritus poteſtate li
beratur.quia quiſquis iam terrena ſideria
ſubijcit uitam in ſe carnalis ↄuerſatõis extĩ
guit ⁊ mũdo moꝛtuꝰ appꝑet qr poſſeſſoreæ pra
uo qui ꝑ ĩmunda ðſideꝛia ſe agitabat caret
Quem multi moꝛtuum dicũt qr ſpiritnaliter
uiueꝛe neſciunt. eum qui caꝛnalia bona ñ ſe
tur extinctum funditꝰarbitꝛãtur. Dec gre.
i ergo a maligno liberatꝰ eſt moꝛtuus ſeꝗ
tuꝛ ꝙ 9 non ẽ mundo mortuꝰ non eſt a mali
gno libeꝛatus quod eſt uerbuz terꝛibile mũ
dum diligentibus. ¶Jeſus autẽ tenens ma
num eius leuauit eum ⁊ ſurrexit) ipſe ei pro
ſtratis manuz auxilij põrigit ipᷣe eliſoſ erigit
Ubi Amb. Miſtice ãt qui ĩ ſynagoga hẽbat
ſpiritũ ĩmũdũ populus ẽ iudeoꝝ ꝗ ĩ᷑nodatus
diaboli laqueis ſimulatã coꝛpoꝛis mũditiazʒ
iterioris mẽtis ſurdibꝰ ĩquinabat.At bñ ſpm̃
Imũdũ hẽbat qr ſom ſanctum amiſeꝛat. In
troierat enim diabolꝰ uñ xpᷣs exierat. Ubi ⁊
theophuus. Sciẽdum ẽ ẽt ꝙ multi nunc de
monia hit. oẽs.ſ.qui ömonioꝝ ðſyðꝛia ĩplèt
Ut ſurioſi habent demoniuʒz ire ⁊ ſic õ cete
ꝛio. Sed dominus ĩ ſyna gogã uenit cũ mens

ſocꝛu petꝛi.

hominis fuerit ↄgregata.⁊ tunc dicet demò
ni ĩhabitanti obmuteſce ⁊ ſtatim egredit᷑ ab
eo(Et ptinus egrediens dñs(õ ſynagoga)
ſcʒ poſt predicationẽ ⁊ eius confirmatõeʒ ꝑ
demonis expulſionem (itroiuit ĩ domũ petꝛi
Dut ibi refectionẽ acciperet pꝰ laborẽ. Sal
uator eĩ noſter cũ corpus paſſibile ad nram
accepiſſet ſalutem aliqñ délinabat ad loca
familiarium ſibi ⁊ deuotorum, ad quietẽ ha
bendam poſt laboꝛem.⁊ fatigationem. ⁊ iſto
modo uenit ad Petri domum ſeu hoſpitiũ.
Unde Cyrillus. Aſpice autes quomodo ma
net penes uirum inopem chriſtus qui ſponta
neam paupertatem pro nobis paſſus eſt. ut
diſcamus cum pauꝑib ↄuerſaꝛi.nec ſpnẽ de
preſſos ⁊ pauperes. Uñ ẽt Cri.Et nimirũ ex
cogita q̃les erant domus piſcatoꝝ hoꝝ.ſʒ tñ
ñ dedignatus ẽ ſub uilia tuguria piſcatoꝛuʒ
ĩitrare erudiens per oia hũanum ↄculcaꝛe tu
morem.Et iterum propter B; nuqᷓ; itrauit in
domũ pᷣelaram xp̃s.ſꝗ ĩ domum publicam æ
pricipis publicanorum ⁊ piſcatoris palatia
dimittens.⁊ eos qui mollia induũt ueſtimen
ta.Si itaque euʒ uis ⁊ tu uocar̃.orna domũ
tuam elemoſinis.orationibus. ſupplicationi
bus.uigilljs. Nullus itaque ueꝛecundet᷑ do
mum uilem habens.ſi hec habnerit oporto
ria. Nullꝰ diues magnum ſapiat. domuz ha
bens pꝛecioſam: ſed uerecundetuꝛ magis, ⁊
hanc ʒeleruꝛ illam dimittens. ut ⁊ hic xpᷣm
ſuſcipiat.⁊ illic eternis pociatur tabernacu
lis.hec Criſoſtomus. Dic quidem dicũt qðᷣ
licet Petrus fueꝛit de bethaſaida tamen ra
tione uxoris habebat domũ in capharnauz.
Sed contra hoc uidetuꝛ quod Maꝛcus diẽ.
nenit in domum Symonis. ⁊ Andree. IJdeo
dicẽdum ſᷣ̃m Stephanũ.ꝙ domꝰ petri nõ di
cituꝛ poſſeſſiue.ſed ad quã declinaꝛe ↄſueuit
cauſa uendendi piſces.⁊ hac etiam familia
ritate uxorem duxit de domo illa que etiaʒ
dicitur domus Andree.propter ĩſeperabilita
tem illorum in piſcium negociatõne.Et mox
diſcipulis petentibus pꝛo ſocru Petri.id eſt
matꝛe uxoꝛis eius febricitante (ſtans domi
nus ſuper illã impeꝛauit fe bꝛi Jut ceſſaꝛet uł
recederet.(⁊ appꝛe henſa manu leuauit eâ:
que ſtatim)⁊ ſubiro(libeꝛata eſt)ita ut con
tinuo(ſurgens)miniſtꝛaueꝛit ei ⁊ diſcipulis
ſuis:unes quas accepit.quaſi gratias agen
do in obſequium ſui exercens ſaluatoꝛis nõ
ꝛemanente nt ſolet moleſtia egꝛitudinis.Qõð
non miſi diuina niꝛtute potuit fieꝛi. Natuꝛa
enim non opeꝛatuꝛ in inſtanti. Et ideo hoc
pꝛoprium eſt medici celeſtis: ſed ſecus
eſt in alijs:licet enĩ uiꝛtute nature poſſit ho
mo a febribus cnꝛari. non tamen in inſtan
ti. ac ita ſubito ⁊ peꝛfecte. quod poſſit ſta
tim opeꝛa conſueta faceꝛe ſicut hic dicituꝛ
factũ eſſe.ex quo oſtendit iſta cuꝛatio miꝛa
culoſa ad diſcipuloꝛuz confiꝛmationè᷑ ĩ fide.

———————

„

lyinnitur efin „*
Iſtiecinc den e ien⸗
ciollcemi n ſi c ſtieer
Cininfecele der mndei⸗
alſota eefſucogrſenatr 45
inskponn Nemniseelln a
Ns toeticnnluensorerti
lenicdleci twencirenit 4 rer
ſtmiſi⸗ Doltait ons er
Ctingictnarnisanide
Nrpſcineltdern grä ſert e
hiteſenhichennind e
eyekinumtoani mleer
Mopſcina ellar n ined
ſenhlce upen ſinmn ece
ſund, Aucten
, ng ercauxden⸗
renſcelclriringi.
eenic Ninen irrt, X„
antnirt mennen
dkan iuſffie,

e
.

2 E
1 .

um ? piſcatoris galſſi
mollia inguut ueſtinen
8 tu nocaf, orna goni
tonbys, lppllcationi
ſague uerecynet d.
bec habuenit opono
um ſapiat, domg ha
erecundetue magis 2
nitteno.nt 2 bic tm
poclatur tabernacu
pic qnidem cicdt ed⸗
dethalaida tamen 14
domä in capparnanz.
um quod Macvodit⸗
nonis.2 Andree. Neo
Amd , domn peitinͤt
2d qui declinane oſnenit
ces,t hat etian funlis
it de dono ils gue etſi
ee mopte per bit
ium negocinſore, El nor
oſocm denni d eſt
ohe domi
ſebrictanel ſtan

Pꝛime partis

Uñn Beda. Naturale ẽ febricitantibꝰ incipi

ente ſanitate laceſcere.⁊ egꝛotatõis ſentire

moleſtiam. Ueꝝ ſanitas q̃ dñi ↄfert impio:ſi
mul tota redit. HNõ ſolũ ipſa ꝛedit:ſʒ ⁊ tanto
robore comitante.ut eis ↄtinuo ꝗ ſe adiuue
rãt miniſtꝛaꝛe ſufficiat. Et iuxta legis tꝛopo
logie.membꝛa q̃ ſeꝛuierãt immunditie ad ini
quitatem. ut fꝛuctiſicarẽt moꝛti.ſeꝛuiãt iuſti
cie ĩ uitam eternam. Uñ ⁊ Cirillus.Et nos
ſuſcipiamꝰ ipʒ. Cum enim niſitauerit nos ⁊
poꝛtamus enm ĩ mẽte ⁊ coꝛde.tũc enormiũ
uoluptatum eſtum extĩguet. ⁊ ĩcolumes faci
et ut miniſtremus ei.hoc eſt e ius bene pꝓla
cita ꝑagamus. Moꝛal⁊ꝛ ãt ꝑ hoc dat ĩtelligi
ꝙ ante curatõem a peccato. nõ eſt gratum
ſeꝛuitium ĩpenſum deo:ſʒ penitẽs qᷓ;cito cu
ratus ẽ febre pct᷑i:tã cito ðöbet ſe occupar̃.
2 totaliter mancipari ſᷣuitio dei,ſcõᷣm illud
apłi. Sicut exhibuiſtis membꝛa ueſtꝛa vᷣuir
imũditie ⁊ iniquitati ad iniquitatẽ.ita nunc
exhibite mẽbꝛa ueſtꝛa pſᷣuiꝛe iuſticie ĩ ſancti
ficatõm. Si g anima tua febꝛe uitiorum eſt
capta.ſanctos ĩ adiutoriũ tuũ ĩuoca.ut eorũ
ꝛogatu gr a di euret te.ꝙ poſſis ei ⁊ ſãctis ſu
is gꝛata ᷣuitutes exhiber̃. In hoc ẽt e diſci
pul i ꝛ ogauerũt ꝓ illa dat᷑ nobis exẽpluzʒ oꝛã
dip ĩfiꝛmitatis ⁊ neceſſitate aliẽ a.ſ̃ʒ Bedã.
miſtice domus Petri ẽ eccłia.de ciꝛcũſione
eius apłatui ↄmiſſa.ſocrꝰ ẽ ſynagoga.q̃ quo
dãmõ mr̃ ẽ eccłie Petro commiſſe ĩ cura ⁊
cuſtodia. Pec ſynagoga febricitat: qꝛ ĩuidia
eſtibus laborat.pſequẽs eccłiam cuiꝰ manũ
dñs tangit qñũ carnalia eius opera ĩ ſpiritua
lem itellectũ ⁊ uſum cõnertit.⁊ ſic erecta mi
niſtꝛat ĩ ſpũ. Moꝛaliteꝛ ãt ſocrus petri febri
citans ẽ caꝛo ↄcupiſcẽs.cum eĩ homo calor
ↄcupiſcẽtie laborat.quaſi febribꝰ eſtuat:ꝙ
põt eſſe tꝛipliciter iuxta illud Johãnis Om
ne ꝙ eſt ĩ mundo.aut ẽ ↄcupiſcentia caꝛnis.
aut ↄcupiſcẽtia oculoꝝ.aut ſupeꝛbia uite.⁊
ſic triplicẽ habemꝰ febrem. Quedam enim ẽ
ex corruptõe ĩ ſpiꝛitibꝰ. Alia ex corruptõe in
humoꝛibuſ. Tertia ex coꝛuptõe in membriſ
7 ĩ omnibꝰ eſt calor iordinatus ſupergrediẽi
nature curſus. DPrimam facit ſuperbia. Se
cundam luxuria. Zertiam auaꝛitia. Ad hãc
ueniẽs Ihs uidet ꝑ gratiã illuminãtẽ imꝑat
p gratiam iuſtificantem. tãgit manum ꝑ gea
tiam adiuuãtẽ. ⁊ ſic dimittit febris ĩ cõtꝛitio
ne ſurgit ſana ĩ ↄfeſſõne: miniſtrat ĩ ſatiſfac
tione. Moraliter ẽt dr̃ ſtans ſuper illam qr
nullũ ſpiꝛitualiter ſanat.nin eum ꝗ ſub eo ẽ
.iſ.ꝑ timorõ ſalubriter bumiliãtem. Ubi Be
da. Si uiꝝ a ðᷣmonio liberatũ moꝛaliter ani
mũ ab ĩmunda cogitatõe purgatũ dixerimꝰ
ↄſequẽter femĩa febribꝰ tẽta.ſʒ ad imperiuzʒz
dñi curata.carnẽ oñdit a ↄcupiſcẽtie ſue feꝛ
noꝛe ꝑ continẽtie pᷣcepta frenatam. Ois eniʒ
amaritudo ⁊ ira ⁊ ĩdignatio ⁊ clamor ⁊ blaſ
phemia ſpiꝛitus fuꝛoꝛ eſt ĩimundi.fornicatõʒ

4

Capitulũ.xliiij.

VYeꝛo ĩmũũ ditiam. libidinem. cõcupiſcentiam

malam ⁊ auaritiam q̃ᷓ ſimulachroꝝ ſeꝛnitus
febrẽ illecebroſe carnis ĩtellige.hec Beda.
Poteſt etiam ꝑ ſocꝛum Perri q̃ mulier erat
ſenſualitas que ab Auguſtino mulieꝛ uocat
ſignificari.ꝑ xpᷣm autem ꝗ eſt imago patris
ratõ ᷣm quam hò factus ẽ ad ima ginez dei
Isgit moraliteꝛ ſocrus Petri ſanatur.cuũ ſen
ſualitas q̃ calore ↄcupiſcẽtie febricitans ia
cet:ꝑ rõnẽ ad debitũ ordinem moꝛał uſꝛtntiſ
ruocat᷑. Ideo ſubdit᷑.⁊ miſtꝛzabat eis qꝛ ſen
ſualitas r formata vtute morali miniſtrat ⁊
fuit rõni.Et tũc hõ pcim ꝙ ante cũ ĩ eo ẽẽt
ſ noueꝛat:icipit agnoſcer̃ poſtquã ab eo exi
uerit. Uñ Cꝛip. Si uis dicer̃᷑ peccati fetoꝛeʒ
excogita id poſtquam factũ ẽ.cum vᷣſydeꝛio
ereptus fueris.cũ non adhuc moleſtat igniſ.
⁊ tunc uidebis quid eſt peccatum. Nota ẽt
de quatuoꝛ ĩfirmitatibus premiſſis.quod ſpi
ꝛitualiteꝛ ꝑ lepraʒ poteſt ĩtelligi culpa origi

nalis.per paralyſim cul pa act ualis ĩ omittẽ

do.per febrem actualis ĩ committendo per
uexationem demoniacam culpa eꝛroꝛis. De
inde ponuntur ad confirmationem legis euã
gelice multa miracula in generali.quia au
dito hoc miꝛacło ⁊ (ueſper facto.cum ſol oc
cidiſſet) ⁊ ad occaſum ueniſſet (oẽs ꝗ)i illa
ciuitate (habebant ĩfiꝛmos ua rijs languori
bus detètos ⁊ a demonijs vexatos ducebãt
illos ad ipᷣm) ⁊ obtnlerũt ei ut curaꝛet eos.
quia tunc ad hoc poterant uocare. Unde di

cit. Theophilus ꝙ ita tarde aduxerunt enz

ad xpᷣm.qꝛ illa dies eꝛat dies ſabbati ⁊ creõ
bant curationes nõ eſſe licitas duꝛante die
ſabbati. que finiebat in ueſper̃ illius diei ⁊
ideo expectabant oecaſum ut curandos ad
ihm addnceꝛent. ¶At ipſe ſingulis manus in
ponene cuꝛabat omnes) nullius enim mõbũ
hõrebat. qð eſt ↄð medicos ſuꝑbos ⁊ indignã
tis nature qui pauꝑes ⁊ miſeros dedignant
uiſitar̃ ⁊ tanger. Et eiecebat ſpiritus imun
dos uerbo. in ſignum ꝙ ueꝛbum xpᷣi deuote

auditum fugat demonem de cõde peccatoꝝ.

Licet autem poſſet etiam omnes cuꝛar̃ ſolo
Sbo.tamen quandoq; appoſuit manus: quia
haumanitas xpᷣi eꝛat quaſi oꝛganuz ſeu ĩſtꝛu
mentum diuinitatis ipſiꝰ in miraculis faciẽ

dis. Et ideo ſicut artifex mediante inſtrumẽ

to operatur. ſic uirtus diuina ĩ xpᷣo ꝑ appli
catõem humanitatis aliqua faciebat: ut ea

ↄiunctã deitati öclararet. Miracula ꝗdem uavas a vf
xpᷣi ad duo ordinabãt.ſ.ad manifeſtationez mabaut⸗

diuinitatis ſue.⁊ ad ↄfirmatõem ſue doctrĩe
pꝑ quam homines ad fidem iducebant. Añn
⁊= ad tactũ man“ eius ſanabant ifirmi cura
bant leproſi.illumiabant᷑ ceci. ⁊ ad uocẽ eiꝰ
ſuſcitabãt mortui ⁊ eijciebãt᷑ ſpũs immũdi.
Peꝛ G̊ ãt ꝙ ueſꝑeꝛe facto obtuleꝛunt ſibi in
firmos ⁊? demoniacos.ſignificatuꝛ quõ hora
mundi ueſꝑtiua xpᷣs uenit demones eijceꝛe
0

BDe ſuſcitatione filij

ĩfirmitates hominum curare. ⁊2 per occaſů

ſol ſigniſicat᷑ ꝙ paſſio ſua.in qua ſol iuſtitie
occidit.futura erat medicĩa ois ſpiritualis ĩ

firmitatis. Unde pᷣm Bedã.miſtice ſol occu

biꝰ paſſionẽ moꝛtẽq; ulius ſignificat.ꝗ dicit
q;din ſum ĩ mũdo lux ſum mũudi.⁊ ſole occi
dẽte plures q; ante ömoniaci ⁊ egꝛoti ſanan
tuꝛ.qꝛ tẽpoꝛalit᷑ ĩ cãne uiuẽs.paucos iuõo

ꝛum docnit.oĩbꝰ ꝑ orbẽ gentibus.fiði ſalutiſ

q; dona trãſmittit. Moralit᷑ vo occaſus ſoł
põot dici caſaus mũdane ꝓſpeꝛitatis.poſt quã
multi ſanàt᷑: ꝗ luccẽte ſole ꝓſpeꝛitatis quẽ gꝛa

uit᷑ infirmant᷑. Conſidera ꝙ paucis vbis mul

ta bic miracula eomphendunt᷑ que expᷣſſe
fortaſſis ĩcredibilia uiderent. Un Criᷣ. Tu
ãt intẽde.quantã multitudinè curatam trãſ
currũt euangeliſte. nõ unumquenq; curatũ
dicẽtes nobis ⁊ enarrãtes.ſg uno vbo pelagꝰ
ĩieffabile miꝛaculoꝝ ſuꝑueniẽtes.ut ñ ruꝛſus
magnitudo miꝛaculi ĩcꝛedulitatem ĩmittat.
ſi tantam plebem.⁊ uari as egꝛitudies ĩ uno
tempõis momento ſoluit ⁊ emendauit Pec
criᷣ.(Exibant autem demonia a multis cia
mantia ⁊ dicẽtia:qr tu es fil ins ðᷣi. Et incre
pãs ñ ſinebat ea loqui.qꝛ ſciebãt) p uehemẽ
tẽ coniectuꝛam (ipſum eſſe xpᷣm) ñn tñ ꝑ ſcĩe
certitudinem. Uude Beda. Demonig filium
dei confitebant᷑ ⁊ ſciebant ipſum eſſe xppᷣum
Quia cũ ieiunio fatigatum eum diabolꝰ ni
deꝛet.ueꝝ hominem intellexit ſed qr tẽptan
do ñ pᷣnaluit. utꝛum filius ði eẽt dubitabat.
Nüc autem ꝑ ſignoꝝ potentiam. ł inrellexit
uł ꝓotius ſuſpicatus eſt eſſe filium dᷣi. ſed ſe

moꝛte illiꝰ ñ pᷣuidit eẽ dãnandum. uere eniʒz

ðᷣihoc miſterio a ſeculis abſcondito diè apo
ſtolus.ꝙ nemo pᷣncipiũ huius ſeculi coguit.
ſi enim cognouiſſent nunq; diůum glorie cꝛu
cifixlſſent Dec Beda.ideo qt ñ ſinebat ea lo

ꝗ ne homines audientes demonem pᷣdicaꝛe

mundo ueritatẽ deinceps acꝗeſcerent ſibi p

dicãti falñtatem. Uñ glo. Ideo ꝓhibet loꝗ

ne dũ aliꝗs audit demonẽ ueꝛa pꝛedicantez

poſtea ſequat errante m. Impꝛobus eĩ mgr
Va falſis Amiſcer ut ſub ſpecie ueritatis fal
ſitatis teſtimoniũ obtegat. de hoc habes ⁊
glias cauſas.ꝓxle ſupꝛa ð ſpũ imũdo dictas.

(Sacta ãt die ? ualde diluculo. (egreſſus

ieſus Ide caphaꝛnau((ibat ĩ öſertum locuzʒ))
ut applauſum populi fugeꝛet.⁊ ibi ſecretius
oraret. In h dans exemplum ꝙ pᷣdicatõ ⁊ mi
rabiliũ diuinoꝝ oꝑatoꝛ.obet nanã gloriaʒ ⁊
oſtentationẽ fugeꝛe ⁊ ad ſolitudinẽ contem
plationis ac ſecretum orationis pꝰ laborẽ pᷣ
dicationis redire. ut deo gratias agat ð pꝛo
fectu pᷣteꝛito.⁊ ſe diſponat ꝓ futuro. ut ñibi
hauꝛiat ꝙ poſtea pptis effuùdat. Et ſᷣm theo

phbilũ.ondit nobis ꝙ deo dʒ attzꝛibm. ſi aligd
boni facimus. ⁊ ei ᷣbemus diceꝛe qm̃ omne

optimũ deſuper ẽ öſcẽdẽs a te. In deſerto g
xpᷣs orat.non ꝙ ipe oꝛanone idigeat:ſed ut

uidue

nobis bone exẽpliſicatẽis. oꝑatõis.exemplã

7 forma fieret.⁊ ut nos tumultũ ſuger̃ ⁊ cu
rã mũdi uitare.ac ſecretũ mẽtis q̃rere doce
ret.cũ eũ orare ł ei ſilẽter loqui affectamus.
(Et turbe reꝗrebãt eũ)ſ.ꝝx fidem.⁊ uenerũt

uſq; ad ipᷣm ꝑ ſpem (⁊ dtinebant illum)ꝑ ca

ritatẽ (ne diſcederet ab eis ut pfectum cõ
ſequerentuꝛ maiorem. ubi Lꝛiſ. Saudẽs aũt
eos ſuſcipie bat.ſʒ ⁊ uoluit eos dimitter̃ ut ⁊

ꝛeliqui doctriĩe eius pꝑticipes eſſẽt.⁊ iõ ſegt ¶

quibus ait.qꝛ ⁊ alijs ciuitatibus oportet me
euangelizar̃ regnũ ðᷣi).i.qualiter puenit᷑ ad
regnũ ðᷣi:qꝛ ꝑ pniam que eſt uia ad hq̊ peꝛue
niẽdi.Ubi Theophilꝰ. Tranſit enĩ ad alios
magis ĩdigẽtes doctꝛina.qꝛ ñ conuemit ĩ uno
loco doctrinã cõcludeꝛe.ſed ubiq; radies eiꝰ
extẽdere.Ubi ⁊ ¶ꝛi.Simul ẽt conſideꝛa ꝙ;
poterat ĩ eodẽ loco manẽdo omnes attrabe
re ad ſe.Nõ tñ illud fecit.pᷣbẽs nobia exem
plum.ut peꝛambulemus ⁊ requiramus pere
untes.ſicut paſtoꝛ ꝑditã ouẽ. ⁊ medicꝰ acce
dit ad ĩfirmũ. una eĩ anima r̃euperata.pote
rit aligs mille ðᷣlicta abolere.h̊ ¶zꝛiß.
7„ Ofo.
omine ieſu xpᷣe ᷣmoue ⁊ eijce ſpũm
Jimũdu a me: ne aliq? mõ me uvaleat
maculare.ł ĩ maculis detinere.ut ſiz
?7 appareã mo mõötuꝰ. cũ a peſſeſſore pꝛauo

qui ꝑ iĩmũda ölyderia nos agitat fuero libe

ratus. Peto ẽt dqñe te medicum aiaꝝ: ut me
curaꝛe digneꝛis a febꝛe uitioꝝꝑ. quatenus ſur
gẽs ab eis uale tibi miniſtraꝛe.⁊ gaatã ſer
uitutẽ exhibere.Tu ẽt dñe cuꝛa me.⁊ oẽſ ua
ꝛijs aie ötẽtos lãguoꝛibꝰ. ut a pc fis ſani ⁊ in

celumes facti. tibi miſtꝛemꝰ bn‚placita tua

bagamus. Amen.

dDe ſuſcitatione fllij uidue. api.xliiij.

eQ¶ XT geiceps ibat ieſus))cũ diſcipu
Mis ⁊ turba copioſa q̃ᷓ e ſeqᷓbatuz.
itate oꝑm. ſuauitate doctrĩe. ⁊
eeey ſanctitatis eius buotõe ((ĩ eini
tatẽ)) galilee ((q̃ nocatuꝛ Naym)).Secũdo

miliario a mõte thaboꝛ. ẽ ciuitas naym. ⁊ ſu

pꝛa na ym mõs endoꝛ.ad cumſ radicem fluit
torrẽs cyſon. Añ huius ciuitatis poꝛtam ubi
eꝛat ma ioꝛ ↄ curſus ppłi.obuiauit dñs multi
tudini hoĩm effeꝛentiũ.i.extra portatium de

functũ filiũ unicũ uidue ad ſepelẽdũ.qꝛ an

tiꝗtus loca ſepultuꝛe erant extra ciuitates

⁊ hoim habitationes.nec cadaueribus ĩfice

rent᷑ loca ⁊ homines. Poc ãt ſic factuz ẽ ut

euidentius eſſet mira culũ coꝛam multis fac

tũ.⁊ multi eſſent teſtes tati miꝛaculi.⁊ quia
uacabàt ad pietatis opus ꝓſequẽdo funus ⁊
ↄſolãdo uiduã ⁊ orbatam mrem.meꝛueꝛu nt

ipᷣm uiõr̃ miꝛaculũ.ubi Gꝛegꝰ.nicenus.eꝛum
ne molẽ bꝛeuibꝰ neꝛbis explicuit. Mateꝛ ui

dua eꝛat q̃ ſ ſpeꝛabat ulteꝛius filios ꝓcꝛeare

necis eaf
ſa aul tie
ſeſcir let nun en 6
iilluſ i,
ſnit al u ⸗
irnn ilae n
it utiu Mals *
Ndeludnimtieenn
niſte ucnean
nui ſfcehith ne 2
ſeennnn r
tctaelim m
Outeſens iandt Dug
Nirſeorn eetnn Mei mi
Rar crfarht Nei ng
ſctautlcrſehrganri
Edrilontienangaſn
Ciurifeltgrnn genn
yrrilefilca mrn
tgfenn gies teeir lan
iiſtonaingnmniten
iponſts ft pheniin
i nuſtting er ſne
Alnnffltticnne W
ſgntdiure Etnuethen⸗
atüte 4 gi zict⸗ ͤ

. Onſſeg en
llud fecit ibi⸗ nobe⸗ 4
bulemus ereguiranns
e halti i.t nell ii
n ci anina enperati e
icta abolere, 5Aaß,
“ê Pfo.
1pe moue ? ejxe ſpin
erne alig? moͤ ne valeat
i maculis etinere, it ſ3
tud iͦ apeſſeſſore peano
la nos agifat fuefo libe
te medicum alan ꝛut me
bꝛe uitiop Augtenus ſur
i miniſtrge,1 gala ſer
edfe cmna me.1 eſna
onb um a Petis ſanin in
miſnems düplacita tus

eflij nidue, Capi rliih⸗

ceps bat leſie) i ſeien
ba copioſa i ei ſecatut.
eopnm. ſnaulate Coteleer
ſtals eins zuote 4
nocatu: ſanm)) Set⸗
babor cinitas nani
Gdoꝛ.0 cuinſ radien

hnius ciunaus dene
obuiaun d
nophli.

“R

Pꝛime partis

non habebat ĩ quẽ dirigeret aſpectũ uice ðᷣ
functi.qꝛ unicꝰerat hunc ſolũ lactauerat.hᷓ
ſolꝰaderat alac hritatis cã ĩ domo. ꝗcꝗd mr
dulce ac pᷣtioſum.hic ſolꝰextiterat. uñ ⁊ Ci
rillꝰ. Miſerãda paſſio ⁊ ad fletũ ⁊ ad lachꝛi
mas potẽs puocare ((Quaʒ cũ uidiſſet dſ))
ſic triſtem ⁊ afflictã ((miſcõia)) ac pietate((
motꝰ)) ̃im ꝙ homo ſuꝑ ea.tuz qr uidua erat
tũ qꝛ ñ habebat alium filiũ.a quo i ſenectu
te ſuſtẽtari poſſet.q; ab ipᷣo ((dixit illi)) uer
bo ↄlolatorio ⁊ dulci((.Noii flere )quañi di
ceret.cito cõſolata eris.deſiſte quaſi mortu
um flere: quem mox uiuũ reſurgere umbis.
Merentiũ ↄſolator dᷣus.illoꝝ maxie lachry
mas ĩtuet᷑:qui alioꝝ miſeꝛias ? peccata de
flent. Secũdum Bedã.dñs miſericoꝛdia mo
tus eſt.ut nobis exẽplum imitande pietatis
oſtenderet. unde ⁊? Crip. Jubens g ceſſare a
lachꝛymis:ꝗ ↄſolat meſtos.monet nos de pᷣ
ſentibus defunctis conſolationem recipere.
ſuꝛꝛectõg ſpeꝛantes. Pagani ⁊ gẽtiles cãm
habẽt plangendi öfunctos.qꝛ r̃ ſuꝛꝛectioneʒ
neſciũt:ſed xppiani eã credut.⁊ iõ cãm plãgẽ
di ñ habẽt(Et acceſſit ⁊ tetigit loculum)i.
feretrũ.ut effect ſalutis tactu corporis ſui
Sueniꝛet.⁊ oñdeꝛet ꝙ corpus ſuu deitati uni
tũ:erat inſtrum̃tũ deitatis ĩ miraculis faciẽ
dis. Loculus diminutiue ẽ moꝛtui locꝰ ĩ quo
iacet.ui eĩ niuêti magna pallatia ⁊ ample
domus ñ ſufficiebãt ꝓ loco.ei moꝛiẽti puum
ſpatiũ ſufficit ꝓ loculo.Un moꝛtuo Alexan
dro dixit qdã phᷣs. Quẽ totus mude n capie
bat.hodie paꝛua ↄtiet aꝛce ha( VPi ãt ꝗ poꝛta
bãt:ſteteꝛunt Inec ultꝛa ꝓgꝛedi auſi ſunt. ¶
Et ait. Adoleſcẽs ſuꝛge) ⁊ ſic eũ ſᷣm ꝙ deus
ſuſcitauit.¶? ſedit ꝗ eꝛat mõtuꝰ )qꝛ ſuꝛgẽs
ſedit ĩ loculo ĩ quo iacueꝛat pᷣus (⁊? cepit lo
qui Jut mãifeſte appaꝛeret.ꝙ eꝛat uere ⁊ nõ
apparẽteꝛ r̃ſuſcitat.⁊ foꝛte uerba ipſiꝰ fue
rũt gr̃arum actões(⁊ dedit ilũ matꝛi ſue)
qr nõ ſuo merito:ſʒ matriſ reſurrexerat.ut q̃
8 ipſo triſtis fuerat ĩ ipſo conſolaret.¶ Om̃s
ãt inua ſit timor)ex ſtupoꝛe tanti miraculi.
g timoꝛ ñ fuit alicuius mali: ſed reuerẽtie ðᷣ
potẽtia ⁊ bõitate ((Et magnificabãt)).i.lau
dabãt deuz ⁊ magnũ pᷣdicabat:qꝛ quato gꝛa
nioꝛ ẽ caſus tanto pietas erigẽtis ẽ gratioꝛ.
7 ſpes ſalutis pẽitẽtibus ẽ certior.⁊ dicebãt
¶ ( poheta magnꝰ)). ſ. ĩ lege ꝓphetis pꝛo
miſſ((ſurrexit ĩ nobis Rimo plus quaʒ pphe
ta(⁊ qr dñs uiſit auit, plebẽ ſuã )mittedo eis
ſaluatoꝛẽ at eos redimeret: ſicut medicus ui
ſitat ĩfirmũ ut eum ſanet. Miſtice iſte õfũc
tus ẽ homo ꝑ peccatũ mortale mortuꝰ.Eiuſ
mater ẽ eccleéſia q̃ ẽ uniueꝛſitas cꝛedẽtium:
⁊ cuius filij ſunt credentes ſinguli.peccator
at dicirur filius unicus mris ſue.ſ.eccleſie:
qꝛ quemlibet ita deflet.qñ ĩ peccatũ cadit ſi
cut mr unicũ filiũ qñ decedit.eccłia quoq;
dr̃ uidua.qr ſponſi ſui morte redẽpta.uel qr

——

Capitulũ.xliiij.

nũc qᷓdiu ꝑpegriat᷑ a dño.ẽ ab aplexibus ſpõ
ſi ſui priuata.ð qua uidua dr̃ ĩ pſalmo uiduã
eius bñdicẽs benedicã.Effeꝛt deſunctus cũ
ↄſenſus interior exijt ĩ opus.Quatuoꝛ porti
toꝛes huius defuucti ſũt quatuoꝛ affectiões
cordis noſtꝛi.ſ.gaudiuũ.⁊ triſtitia.ſpes.⁊ tĩoꝛ
Iſta eĩ quatuor portant mortuũ ꝑ abuſum.
ð ꝗbꝰ dicit Beꝛñ. Amt ꝙ ñ decet.timent ꝙ;
non oportet dolẽt uane.⁊ gaudẽt uamꝰ. Utł
iſti quatuor portitoꝛes ſunt amor pc t᷑i. timõ
pniĩe.ſpes emẽde.⁊ pᷣſumptio ð dei miſericõ
dia.Uel quatuor poꝛtitoꝛes ſũt quatuõ que
animã vᷣpcto pſeueꝛae faciunt.ſ.fiducia lõ
gioꝛis uite q̃ tũ hominem ſepe decipit.ↄſide
ratio culpe aliene qua homo coꝛrectõẽ ꝓpri
am deuitat.ſtulta ipeſ penitẽdi ĩ futuro.⁊ fi
dutia nemna quã homo ocipit ex magna di
miſericordia. impnnitas pcroris.qᷓ reddit ad
peccata magis pcliuus. Pñt eti ĩtelligi iſti
poꝛtitores carnalia deſyderia. uł adulatorũ
⁊ benedicẽtium blãdimẽta.ł pᷣlatorũ meꝛcẽ
naꝛioꝝ uerba ungẽtia ñ pungẽtia.⁊ quicũq;
ueꝛbo uel facto fouẽtes hoĩem ĩ pcto. Por
ta p qu am effert ſeu egredit᷑ mortuꝰ ẽ aliꝗs
de quinq; corpoꝛis ſenñbus pct᷑i manifeſta
tiuns. Nam qui uidet uel audit uel loquitur
ꝙ nõ lz moꝛtuꝰ extrahit᷑ ꝑ poꝛtam uiſus ł au
ditus uel oris. ⁊ ſic ſuo modo de alijs. ⁊ iõo
euſtodie ad iſtas poꝛtas ſunt adhibẽde. Uñ
Beda. Portam ciuitatis qua defunctus effe
rebat᷑: puto alique⸗ de ſenſibus eſſe corꝑis.
Qui enim ſeminat ĩteꝛ fr̃es diſcordias.ꝗ ini
quitatem in excelſum loquit.per oꝛis porta
extrabituꝛ mortuus. Qui uideret mulieꝛem
ad ↄcupiſcendam eam ꝑ oculorum poꝛtam
ſue moꝛtis inditia ꝓfert. Qui fabuł ocioſis
obſceniſue carminibus ł detꝛactionibꝰ au
rem libenter aperit hanc aĩe ſue poꝛtã mor
tis efficit. Ceteroſq; qui ñ ſeruat ſenſus moꝛ
tis ſibiipſe reddit additũ. ̊ Geda locul 2
ſcĩa pctoꝛis.ĩ quo tãqᷓ; ĩ lect o male ↄſcĩe re
geſcit. Talis ãt mortuꝰ ꝑ peccatũ mortale
ſuſeitat a o.ꝑ pᷣces eccłie.Sʒ qũo rᷣſuſcita
tur ĩ figura h̊ docet᷑.Siẽ enĩ tꝛia ſunt ſigna
mortis ſpũalis.ſic tꝛia ſũt ſigna reſuſcitatõis
ſpũalis. Signum moꝛtis ſpũalis. accipit ᷣm
ſignum moꝛtis corpaliſ. Signũ ãt mortis co
poꝛalis triplex ẽ. Primum ẽ carentia oꝑatio
nis. ſic carentia ad bñ oꝑandum eſt ſignum
mortis ſpũalis. Iñ ĩ Exodo.fiant imobiles
q̃ſi lapis. Secundum ẽ carentia ſenſus quâ
do ꝑcutit᷑ ⁊ ñ ſenſi ſic quando hõ non ſentit
ꝑcuſſiones ⁊ ammonitões ſpũales.ſignum ẽ
ꝙ ipſe ſpũaliter ẽ mortuꝰ. Unde ĩ ꝓuerbijs
Ueꝛberauerũt me: ſʒ ñ dolui.traxezũt me ⁊
ñ ſenſi. Tertiũ ẽ rigoꝛ.ſic homo quando ha
bʒ cor ita rigidum ꝙ flecti ñ põt ꝑ ↄpaſſõnẽ
ad ꝓximum.nec ꝑ obediẽtiam ad deũ.ſignũ
mortis ſpiritualis. Unde in libꝛo Regum

dicituꝛ.ꝙ manus hieroboam quam extẽdĩt
0 2£½

Petn⸗ firtr e iet⸗ ναρ
4NW

R — n
tes αααιαιαιτα

De ſuſcitatione filij

de altari exaruit. Sie g tria ſt᷑ ſigna mortis
ſpũalis. Gene quippe oꝑari tollit ſuperbia.
ſenſuũ aufert luxuria. ⁊ rigorẽ facit auaritia
⁊ ecõtra ſt᷑ tria ſigna reſuſcitatõis ſpualis q̃
tangunt᷑ in hoc ꝙ reſedit ⁊ cegit loqui.⁊ de
dit ulũ mr̃i ſue. Deꝛ qᷓ̊ ꝙ dic.rſedit:ĩtelligit᷑
contritio.ĩ contritione em̃ homo reſidet ⁊ ꝛe
ſilit a pcto ꝑ hoc ꝙ dicit.cepit loqui:ĩtelligi
tuꝛ ↄfeſſio.i qua homo logꝗt᷑ ſe accuſando.ꝑ.
hoc ꝙ r: dedit eum mr̃i ſue:intelligit᷑ ſatiſ
factio.ꝑ hoc em ꝙ homo abſoluit ⁊ iniũgit
ei ſatiſ factio:rſtituit᷑ mr̃i ſue.i.eccłie ⁊ com
munioni fioliũ ꝑ ſpũalem ĩcoꝛpoꝛationẽ.q̃ ꝗ
dem ſatiſfactio fit ꝑ tria.ſ.ꝑ oꝛatõʒ.ieiuni.
⁊ elemoſinâ. Sed modus ilte reſuſcitationis
tãgitur cum dicit᷑acceſſit ⁊ tetigit loculũ.
Ad mortuũ ſpũᷣalit᷑ ſaluatoꝛ accedit ⁊ appꝛo
pĩquat cũ aliquem gram pᷣuenientẽ ł ðᷣſiyde
riũ ꝓpᷣe ſalutis ei donat.CLoculũ tangit.qñ 2
ſciĩam ⁊ cor duꝝ pctoꝛis ad pniam emollit.
⁊ pctorẽ ad ſui cognitãem r̃ducit.⁊ tũc mor
tuus a pcto ꝛefurgit.Et ſciendũ ꝙ ſpũſſanc
tus pctm ꝑ moꝛtem uoluit deſignari ad oſtẽ
dendũ quantum pcem ſit fugiendũ ⁊ q́;dtum
ð eo ſit dolẽdum qñ ẽ cõmiſſum. Pei᷑ʒ rugiẽ
dum ẽ ut moꝛs. ⁊ de eo dolendũ è taq; ð mor
te. Sic dolere dʒ ꝗ amicuz ſuuzʒ in pcto mõ
tali uidet.ac ſi eum moꝛtuũ uideret. iĩmo ẽt
eũ plus doleꝛe dʒ.Et qꝛ ſiẽ moꝛtuus iſte figu
rat pctorẽ.ſic eius ſuſcit atio figurat pecca
toꝛis ↄueꝛſionem.ideo ſicut multum timẽdũ
eſt pct᷑m. ⁊ multũ dolẽdum ð eo cõmiſſo: ſic
multũ deſyderanda & pct᷑oꝛis ↄueꝛno ⁊ młtũ
gaudẽdum õð ipᷣa iam facta.Obſecro ergo o
pctoꝛ dñm ut reſuſcitet te a moꝛte peccati.⁊
reſtituat te ſct᷑e eccłie ſue.iĩ laudẽ ⁊ gloriazʒ
nominis ſui.⁊ (ut ait Ambro) ñ geaue pctᷣm
E ꝙ pñie tue lachrymis ipe lauaꝛe ñ poſſis.
flet ꝓ te mr̃ eccłia:q̃ ꝓ ſingulis tanquam ꝓ
unicis filijs uidua mr interuenit. Compatit᷑
quodã mõ ſpiritali doloꝛe natuꝛe.cũ ſuos li
beꝛos letalibus uicijs ad moꝛtẽ cernit urge
ꝛi. Uiſcera em ſumus de uiſceribꝰ eius Un
2 Aug.de iuuene illo reſuſcitato gauiſa eſt
mr uioua:ð hoĩbus in ſpũ quotidie ſuſcitat᷑
gaudet mr eccłia. Ille ꝗqde mortuꝰ eꝛat coꝛ
por̃ᷣ.illi ãt mẽte.Moralit᷑ tꝛes mortuos xpᷣs
iuſcitauit.puellaz ĩ domo clauſaz. i.mõtuũ
conſenſum ðᷣlectationis pꝛaue, ĩ cogitatõe
len uolũtate adhuc tectũ Juuenẽ ĩ porta.i.
moꝛtuũ ꝑ actũ pct᷑i.in uerbo nutu ł oꝑe Ta
ʒaꝝ ĩ ſepulc hꝛo.i.moꝛtuũ lapide mole ↄſue
tudinis peccãdi pꝛeſſum.male olentẽ ⁊ alios
fama corꝛumpentẽ. Omnes iſtoſ ſuſcitat ⁊ ſa
nat dñs.cuũ ad ipᷣm redeũt ueraciter peniten
do.Et tanto leuius reſuſcitat ꝗſq; ꝑ gratiaz

quanto minus moꝛtificatꝰẽ ꝑ culpam. Ande

dns puellã coꝛã paucis ð facili ſuſcitat.puel
le dicẽs(ſuꝛge) Juuenem corã pluribus ⁊ q̃

ſi difficuius tangens feꝛetꝛum ⁊ dicens ( 2

*νh enee an, en .

4 4 f 7
*. isse tesebdee

uidue

doleſcẽs tibi dico: ſurge) AQagaꝝ difficilime.

qꝛ cũ lachꝛymis.cũ fremitu.cum ſni pertu

batõe.cũ magna uoce dicẽs(azare uẽi fo
zas )⁊ qſi cum auxilio ⁊ teſtimomo pᷣſentiuʒ
dices (ſoluite ⁊ ſinite abir)ñ ꝙ dño tã facił᷑
nñ fuerit reſuſcitatio lagzaꝛi ſicut puelle: cum
(ut ait aug.)nemo tâ facile excitar ĩ lecto.
quam xpᷣs ĩ ſepulchro.ſed qni facta aliarũ r
rum ſunt exempla. longa em ↄſuetudine pᷣſ
ſus.uix ⁊ q̃ſi cum labore ſuſcitat᷑.Qui ut ſuſ
citet dñm cogit lachrymari ⁊ eiulare.⁊ ideo
licet omne pcim maxime tam̃ peccandi con
ſuetudinem fugere debemus:qꝛ hic ſanatuꝛ
difficilius. Unde Ambꝛo. Omne peccatũ cõ
ſuetudine uileſcit.⁊ fit hemini q̃ſ nulluʒ ſit
Sic ⁊ econuerſo.omnis uirtus bona ↄſuetu
dine fit grata ⁊ facilis.qr nihil ðheret aſſue
ſci ſic ł ſic.Criplex ẽ g mors culpe ðſignata ĩ

pdictoruʒ triũ morte.ſcilicet peccatuʒ cõdis
peccatũ operis. ⁊ peccatum conſuetudinis.

In ſuſcitatione vo hoꝝ trium mortuoꝝ oſtẽ
ſum c.ꝙ ſaluator poteſtatẽ habet ſuper tri
plicẽ mortẽ.ſ.natuꝛe.culpe.⁊ gehenne.ſuꝑ
triplicẽ uitam.ſ.natuꝛe gre.⁊ gloꝛie.Quãtũ

mortuũ iſinudte diſcipulo audiuit.ſʒ ad euʒ

ire noluit.i.ad mortuũ ĩ obſtiatõe ł ðſpera
tione ſeu praua pct᷑i excuſatõe.de quo dixit
(dimitte mortuos ſepelir̃ mortuos ſuos) hec
igr audiẽtes.ꝗ ſtant nõ pſumant. ſed cauti
ſint ne cadant.⁊ ꝗ ceciderũt ũñ deſperent. ſʒ

ſoliciti ſint ut reſurgant. UVñn aug. Pec g ca

ꝛiſſimi andiuimꝰut ꝗ uiuũt uiuãt. ꝗq mortui

ſt᷑:reuiuiſcãt.Siue adhuc petm ĩ corde con
ceptũ.ñ ꝓceſſit i factum pẽiteat.corrigat co
gitatio.ꝛeſurgat mortuꝰ ĩtꝛa domũ conſcien
tie.ſiue iam ꝙ excogitauit:admiſit.nec ſic ðᷣ
ſperet.ñ ſurꝛex it mortuꝰ itus.ſurgat elatus.
peniteat facti de proximo reuiniſcat.nõ eat
i ꝓfunda ſepultuꝛe.non accipiat deſuꝑ ↄſue
tudinis molẽ. Sed forte iam illi loquor.ꝗ iã
dquꝛo ſui moris lapide pᷣmit᷑.ꝗ iã urget᷑ con
ſuetudĩs pondeꝛe.ꝗ iam quadriduanꝰ putet
Nec ipᷣe deſpeꝛet.ꝓfundꝰ mortuus ẽ: ſed al
tius ẽ xpᷣus.agunt ẽt tales pnriam. Neq; enizʒ
lazaro reſuſcitato poſt q̃driduũ ullus putoꝛ
i uiuente remanſerat. Ergo ꝗ uiuunt uiuãt.
ꝗ autem mortui ſunt ĩ quacunq; harã trium

morte ſe iueneꝛĩt:penitentiam agunt accel

leꝛent.iam r̃ſurgant.Unde Cꝛi.Ne aundea
mus.ꝗ ſtamus.iʒ dicamꝰnobiſipis. Qui eſti
mat ſe ſtare uideat ne cadat.ne deſpeꝛemꝰſi
cecidimꝰ.ſed dicamꝰ nobis.nũquid ꝗ cadit
ñ r ſurgat.eteĩ młti in ipᷣʒ celi ueꝛticẽ aſcẽdẽ
tes.⁊ oẽm paciaʒz öᷣmõſtrãtes parũ lapſi ſt᷑.
⁊ ad ip[ʒ uener̃t malicie baratꝝ.Alij ſt ruꝛſꝰ
ad celu inde aſcendeꝛũt.⁊ a ſcena ⁊ ſcurrili
tate ad ãgelicam ſunt traſlati urbanitatẽ: ⁊
tantam onneꝛunt uirtutem. ut ömones abe
gerit ⁊ młta ſigna alia opꝑati fueꝛĩt.Et horũ
gdem plene ſt ſcriptuꝛe ⁊ plena uita exẽplis

.

.

ðM

Nun e eci⸗
ſana ljfeln er

de

enent

eitlent,dd
in ocinni nee⸗
untwen tſinienen
cigeeidim derln
nigfennk nd
Iiinaktetnineſgcet tenren
tuun gret eineg Nens
Penrunlccuenstangen din
untoginmnouenern es an
Donnesd mtondl gnoan ken
1genetiiininntnnen
Rlagtcischtänmen
Meindcicrmn wrri nd

eſſenaiaunttmin:
Getgofkeonnaneterd
Mrotortionunttsrcherirn
tepongnteman een
Ulgigen tf dehunsonrr
Oltebis go ſtenn nnes ee
tgrde rfin Ntnnun,
ttkuegene S
tſtin tnezd⸗
ngrarifene.

. senne.
Neesdnuien

nöl trienn id

tontht
tetpeccantztdi
eccatum conſnenmeins,
op mum mornoroſi
eſtate habet ſier ii
cllpe, gehenne ſ,
ne gfe. ? glorie Auqti
vulo eucluit. ch ez
niobſtiatoe l öſpera
rcuſatoe, ge quo dirit
lr mo tuos ſnos) bec
öſumant. ſec cauti
gerüt ſ deſperent ſ
Uñn aug. Dec 5 ca
inüt uinat. q mortui
buc pctm i corde con
npeneat orrigetc.
o ina dommu conſcien
auit: admmiſt net ſe d
us itns. durgar elatne⸗
imoreutuiſcat er
non acetpiat deſip Ae
ſone inm ll loge gan
temit/ gui nhet

—

Puntcan⸗ tonp»nA de Wegir⸗

Deꝛime partis

nobis.Quemadmodum em̃ medici difficilio
ꝛes egrituchnum eligentes libris mſcaibut. T
huiu enendatois metbhodum, i. doctrinam
docẽt.ut ĩ maioꝛibꝰ exercitati facile minora
ſapereſt: iig htiq; ? de magna peccatoꝝ in
mẽdium adduxit.ut ꝗ parua deliqueiunt .ꝑ
illa facilem horum emendationem ĩueniãt.
Si enim maiora habueꝛunt ſanationem. mł
tomagis minoꝛa. Igituꝛ aꝛmemus noſmet
ipſos bonis opezationibus. 7 ſi aduenezit
aliquod delictum abluamux ut digni efficia
muꝛ in gloꝛiam dei.uiuentes preſentem uitã
futura feui uita Dec cꝛi. conſieꝛa hic uidu
am de morte filij flentem ⁊ ita tu omnibus
poſtpoſitiſ de mõte aie tue luge ⁊ lachryma
re. ut merearis ab ipſa morte ale ꝑ tactuʒ di
uine miſerationis ꝛeſuſcitari.Abſtine a riſu
2 cachino.cogitans qr de cũctis actibus tu
is ꝛedditurus es ratõem iĩ iudicio. Uñ Eꝛiſ.
TNihil quippe ita conglutinat deo ut lachry
me ille quas ⁊ peccati dolor ⁊ amõ uirtutis
effundit.ſiue pꝛopria peccata gs ſiue etiam
lamẽtef aliena. Cuius ⁊eĩ ꝛei gratiaʒ ĩ cachĩ
num laxaris ac viſfluis.ꝗ tantorum ſponte
factꝰ es cã merorũ.ante teꝛribile illõ xpᷣi ſta
tuꝛꝰ tribunal.⁊ ſũma cũ examĩatõe ꝛõnem ꝓ
cũctis actibꝰreddituaꝰ Hec Cꝛiſ. Ualde ãt
picaloſum ẽ ꝙ peccatoꝛ ĩ ſordibꝰ peccatoꝛũ
in moꝛte amme iacet.non curanſi ſe ꝑ peni
lentiam purgare ⁊ ꝛeſurger̃. Si enim liguis
bominum loquaris ⁊ angelorum.⁊ ſi tot peꝛ
tuam doctꝛinam ↄuerteres hoĩes quot fuer̃t
hbomines ab initio mòi ł quo ſunt ſteile celi.
2 teipſum ꝑ penitẽtiã nõ mundaueris: factꝰ

eſt uelut es ſonds aut cibalũ tinniens. cipa
na enim ad utilitatem hominũ ſeruiẽs pulſã

dõ ſeipſam conſumit.Et ſi habueꝛis omneʒ
ſcientiam. ⁊ ſi per tuam ſcientiam ⁊ tuis diſ
cretis ↄſilijs. omnes reges mundi łH p̃ᷣncipes.
immo totus mundus pacifice dirigeꝛentur. ⁊?
⁊ teipſum ꝑ penitentiam non correxeris: ni
hil ꝓficies.Et ſi habueꝛis omnem fidem ita
ꝙ trahas ad fidem omnes iudeos.hereticoſ
paganos.⁊ ſi in peccato moꝛtali eſ.nihil ti
bi pꝛoderit ad uite eterne ſalutem. Item ſi
mile clauſtra faceres. ⁊ mile hoſpitalia ma
nu pꝓpria edificaꝛes.⁊ ĩ illis omnes mõi pau
peꝛes bonis tuis paſceres:quã diu ĩ peccato
mõtali ꝑſiſtis ĩ ſtatu ſaluandoꝛum ñ es.IYtẽ
ſi coꝛpus tuũ ad cremãdũ daꝛes ut Laurẽtiꝰ
ad excoriandũ ut Bartholomeꝰ.ſi crucifige
reris ut xpᷣs.⁊ ſic cũ unico pcto mortali mo
reꝛeꝛis: niquam ſaluareris. Item ſi mile mi
lia miſſaꝝ ꝓ te dicerentur.ſi omnes ſancti in
celo cum omnibus angelis ꝓſtꝛati ante deũ
ſanguineas fundeꝛent lachꝛymas uſq; in diẽ
nouiſſimum orantes ꝓ te nõ flecterent miſe
ricordiam dei ad miſeꝛendũ tui.ſi diicedeꝛeſ
iĩ peccato mortali ⁊ ideo peccatoꝛi ĩ morte a
mume iacẽti plus naleret una ↄfeſſio bõa /6é;

uolẽétibus.

oĩa beneficia pᷣdicta ꝑ eum facta uel ſibi ĩpẽ

ſa
Oro.
Omine ipᷣn xpᷣe neni in narm animaã
fluctuãtẽ tẽptatõmbus appropinqua
porte cohibẽdo.ne ꝑ ſẽſns ueniãt ad
effectꝰ.accede ꝑ gr̃ag tãge cor ꝑ correctõzʒ.
ſtẽt portitoꝛes occaſiones peccãdi ⁊ opoꝛtu
nitateſ.dic aĩe iacẽti in pct᷑is ut ꝛeſideat peꝛ
bonã uolũtatẽ ĩcipiat loꝗ ꝑ ↄfeſſiõʒ ſuꝛgãt ꝑ
bonã operatõem.̃dde mri ſue gre nutꝛici ut
ſtet ꝑ ſtabilitatẽ:⁊ ſic plebẽ tnã uireſ anime
affectiones ⁊ cogitatões uiſitet tua ueritas
ꝑ cognitõem.uirtus peꝛ opeꝛatõʒ ⁊ bonitas
p conſeruationem. Amen.

¶ De ſcriba doloſo ⁊ duobus alijs xpᷣm ſeꝗ
LCapitulũ. xlv.

Idẽs ãt ihs tuꝛbas multas circuũᷣ
⁊ ſe ſequẽtes.iuſſit diſciplłos ire
anſ fretuz) i. ultra mare galilee
23. i ſecretũ. ⁊ iuit ut cũ eiſ trãſ
fꝛetaꝛet)⁊ eos a tuꝛbis ſeãſt:aꝛet.docẽſ ẽt pi
dicatorẽ euangelij ⁊ omnes applauſum ppłi
declinaꝛe.⁊ nihil ad oñtatõem facer̃. Per h̊
ẽt ĩnuit.ꝙ cuꝛe mũdi ſunt fugiẽde.qr turbe
multe ſunt multe cure.q̃ turbãt aĩiaz ex om
ni parte:⁊ iõ dicit(circum ſe).Nà ipedium
poſterio:i ne poſteꝛiori recolat ab ant erio
ri ne ſe melioꝛa extẽdat:a ðxteꝛis ne ðnoret
eterna.a ſiniſtris ne timeat ſupplicia. Ul po
ſteriori ne deſideꝛentuꝛ defectuſ uite pᷣteꝛite
ab qteꝛiori ne connderentuꝛ ſtatuſ uite ſutu
re:q dextꝛis ne conſiderentur ꝑicula ĩi ſtatn
ꝓſperitatis:a ſiniſtriſ ne conſiaeꝛent peꝛicu
la in ſtatu aduerſuatis.Sicut eniz faber qñũl;
uult minu ere eque rer ſibi oculos.? t᷑
pcutit ubi uult: ſc diabolus uolens hominẽ
percutere. operit ſibi oculos per cuꝛas ⁊ ſolt
citudines.⁊ tunc uulnerat ꝑ peccatum ⁊ ex
tꝛahit ſanguinẽ uirtutum ⁊ ideo ab hac tur
ba eſſet clinãdũ.hec ẽ turba q̃ impediebat
acheñũ in uidendo ihm (⁊t in uia aſcẽdẽs)
coꝛpoꝛaliter ñ ſpirirualiter (unus ſcriba).i.
legiſpeꝛitꝰ ſen lratus((ait uli)(¶ Mor̃ Inõ di
cit dñe.qꝛ cã diſcendi non ſeruiẽdi uẽit nec
queꝛẽs mgr̃m ſed ex mgro lucꝝ (ſeqꝛ te quo
cunq; ieris). Iſteiduplici de cauſa uolebat
ſequi xpᷣm.f. cã cupiditatis ⁊ lucri tꝑalis.ac
iactantie ⁊ uane głe:multitudine eni ? ma
gnitudine ſignoꝝ uiſorũ mutus uolebat ſeq
dñm.uut diſceret ſigna facere propter lucruʒ
adquirẽdũ. uel ꝑꝑ uanam gloꝛiam ↄſequen
dam.hoc idem deſyderans cõſequi a domio
quod ſymon magꝰ uolebat emere a Petro(
Ihᷣs ãt Juidẽs eiꝰ animũ nrndit )ad eiꝰ neꝛ
bũ tm̃.ſ̊ ad eiꝰ animũ((dicẽs) (vulges foue
as hnñt) ad quieſcẽdũ ⁊ latitandum (⁊ uolu
ces celi nidos )bũt ad quos aſcendunt ? 2
9 3

De ſcꝛiba doloſo ⁊ due

fugiũt (filiꝰautem hominis).i.uirginis ecce
a parte iferiori denominat genus ſuũ.contra
gloridtes de genere ſuo:⁊ allegãtes(ꝙ eſt in
eo pᷣcipuũ.)(non hʒ) domiciliuʒ ꝓpriũ( ubi
caput ſuũ reclinet ad pauſandum. Quañ di
ceret. Gruta hũñjt ſua latibula ⁊ loca ubi pñt
latere ⁊ quieſcere.ego ãt ſum ita pauper ꝙ
non habeo hoſpiciolũ ꝓpꝛium ubi ꝑcipiẽdo
quietẽ caput reclines: ⁊ iðᷣo fruſtra uenis ad
me ꝓpteꝛ lucrum tẽporale. Unde Crib. aſpi
ce qualiter paupertatẽ quã dñũs docuerat ꝑ
opera demõſtrat.non erat ei menſa.ñ cande
labꝝ nec domꝰ., nec quicquam taliũ.h̊ Criſ.
Poſpiciolũ ꝗdẽ habuit vgis uteꝝ.rclinatõi
um habuit preſepium non pꝛopriuz ⁊ crucis
patibulum.ſepulchrum habuit ſed alienum
hic gH rmouetuꝛ cupiditaſ teꝛenoꝝ a uolenti
bus ſegꝗ xpᷣm. Audita autem xpᷣi pauꝑtate n
ĩſtitit amplius ut ſeqretur.Uñ Crib.ñ ãt rñ
det ſequar te pauperem.hoc eim domĩius foꝛ
ſitan ↄceſſiſſet. Uel per uulpes doloſitas ⁊ ſi
mulatio ꝑ uolucres inanis iactantia ⁊ elatio
ſignatur. Quaſi diceꝛet dñs Doloſitas ⁊ ela
tio latẽt ĩ coꝛde tuo.qꝛ.ſ.cã cupiditatis ⁊ ua
ne glorie uis me ſeꝗ:⁊ iõ te ĩ ſocietatẽ meaʒ
ñ recipio.qꝛ filius hominis ſimplex cõtra do
loſitatem.humilis contra ſuꝑbia.non hʒ ĩ te
ubi caput reclinet: caput em̃ xpᷣi deus ẽ.deꝰ
ãt habitat ĩ bumili ⁊ ſimplici ⁊ tremẽte ſᷣmo
nes eius.Et ipᷣa reclinatio capitis.non erec
tio humilitatis magiſtra eſt.q̃ ĩ illo locũ nõ
habẽt. In tribus g iſte reprehendit᷑ a domi
no.ſ.ĩ doloſitate:qꝛ ficto animo ⁊ ñ ſimplici
ſequi uolebat:⁊ in cupiditate.qꝛ eum ꝓ que
ſtu ſequi iniendebat:⁊ in elatõe.qꝛ propter
inanem gloꝛiaʒ dei adherere cupiebat, Siẽ
vulpis ẽ animal falax.ĩiſidijs intentũ.⁊ rapi
nis plenũ: auis uero alta petês. aſcendens
ſurſum. Pic g ſequi uolebat magiſtrũ.ut ñᷣ x
tutes diſceret.ñ ut pauꝑtatẽ ⁊? huilitatẽ ma
giſtri imitaretuꝛ: ſed ut fictus diſcipulus de
ciperet.⁊ ſub magiſtro hũilitatis ⁊ paupeꝛta
tis honoꝝ dignitates ambiret. ⁊ diuitias con
gregaret.Et hunc ãbitioſi ⁊ ſimoniaci in ec
clena imitat.qui cupiũt ad alta ſubuehi.q̃ꝛẽ
tes que ſua ſunt.non que ieſu xpᷣi.nõ ut mini
ſtrẽt ſʒ miniſtrent᷑: æ idbeo vulpi doloſe æ uo
lanti aui merito ↄꝑant᷑. Der hunc ẽt ſignifi
cant᷑.querentes ĩtrare religionem uel mona
ſteriüᷣ diuitias habẽtiũ ñ ex deuotione.ſʒ ut
ex pauperibus diuites ⁊ ex cõtemptibilibus
honorati fiat. Ide talibꝰ dr (vulpes foueas
hẽnt ⁊ uolucrẽs celi nidos).i.omones dolo
ſi ⁊ ſuperbi habẽt ĩ uobis hᷣabitaculu ſed nõ
xps. Poteſt ĩſuper dici ꝙ vulpes foueas ha
bẽt.i.doloſñ habẽt cautelas ad quas refugi
unt.ne ĩ ſuis capiant malicijs:⁊ uolucres ce
li mdos.i.ſuperbi querũt eleuari ĩ altis (fili
us t hominis ñ hʒ ubi caput ſuũ reclinet Jĩ
talibus.i.ille qui ſecundum dictamen roõnis

bo alijs xpᷣm ſeꝗ uolẽtibꝰ

uiuit.talia ñi q̃rit. Ut eꝛgo dicit Crib.ſcriba
hic ñ credendi.ſʒ ſimulata mẽte acceſſit as
dñm.uñ iſpectoꝛ coꝛdiũ ſecretoꝝ cognitoꝛ ð
us tẽptantẽ ſe potius quã uere ac fidelit᷑ ſeg
uolentem.nõ ĩmerito refutauit. Nam ut ait
Aug.uipbat euũ doloſa ſimulatione tenebro
ſum.⁊ uentoſa elatõe iactatũ.ñ hẽre locum
hũilitatis.ubi doctoꝛẽ ſe ĩclinãtem exciꝑet:
qꝛ ĩ diſcipulatu xpi ñ illius gratiam,/ſʒ ſuam
gloriam ꝛequirebat.(Dixit autem dominus
alteꝛi cuiꝰ patrẽ iam mortuũ ſciebat. Seq̃re
me.Qui rñũdit.Domine)ꝙ eſt reuerentie (x
mitte me )ꝙ ẽ obedientie.qꝛ de. diſcipulis ſu
is.ſ.futurus dicit᷑ ⁊ ſi nondum erat (pꝛimuzʒ
ire ⁊ ſepelire patrẽ me ) ꝙ ẽ opus miſericoꝛ
die. Ubi Rabanꝰñ diſcipulatũ reſpuit ſʒ ex
pleta primum pr̃ni funeris pietate liberior
huũc ſequi ᷣſyderat ſicut Peligeus uocante
ſe helia.obſculer iquit.oꝛo te patrem meũ ⁊
mr̃ em meã ⁊ ſic ſeqͥꝛ te(. Jeſꝰ at illi) animo
corꝛipiẽdi(Seq̃re me) ñ obſtate pr̃is tui fu
neꝛe:quaſt dicat ñ eſt de caꝛitatis oꝛdine. mi
nus bonũ maioꝛi pᷣponeꝛe( ⁊ dimitte mortu
os).ſ.morte culꝑe (ſepelire mortuos) mõte
te nature (ſuos.).ſ.ſibi aſtrictos uĩculo pro
pinquitatis ł nat ure.Dicès autem ſuos mõ
ſtꝛabat quoniam hic ñ eius moꝛtu“ ſed aliꝗs
infideliũ erat.cuius ⁊ ſepultores ꝑ ĩfidelua
tẽ impietatis.in anima mortuos intelligi uo
lebat. Infideles dicuntuꝛ mortui qꝛ fide ca
ꝛent q̃ uita anime ẽ ſᷣm illud iuſtus ex fið ui
uit. Pic ergo remouetuꝛ caꝛnalitas ꝓpiquo
rũ.ꝑ hoc ei ꝙ dixit ei(ſequere me ⁊ dimitte
moꝛtuos ſepelire mortuos ſuos Jonñdit ꝙ car
nalis affectus a ſequentibꝰ xpᷣn ẽ totalit᷑ di
mittẽdus.Et ẽ hoc argnmentũ contra excu
ſantes ſe ð igreſſu religionis ꝓpter cuꝛazʒ pa
rentũ. Item ʒ pꝛocraſtinãtes.ſi em̃ noluit re
tardari ꝓ ſepuitura. multo minus ꝓ expedi
tõe diuturna. Uñ Cri.alius itentõe ficta di
xit (ſequar te)hic ẽt ſanctam rem petens nõ
ſimt᷑ ꝛecedere:qꝛ alij erãt ꝗ ſepelirẽt.⁊? hũc
a magis neceſſarijs recedeꝛe ñ oportebat.hGᷓ
Criᷣ.E uide quomõ primum doloſum ⁊ ſuꝑ
bum qui ficte ⁊ ſimulata mẽte acceſſerat:ſ
puit.ſecundũ ſimplicem ⁊ ðuotũ qui ueꝛe ⁊
ſimplici mente ⁊ puro coꝛde qᷓꝛebat ad ſui ſe
quelã tꝛaxit.⁊ abſq; dilatõe ſe ſequi iubens
nec pr̃eʒ ſepelit̃᷑ ꝑmiſit quẽ foꝛte a ſepultuꝛa
ꝓhibuiſſet.ſi alij ꝗ ſepeliꝛent ñ fuiſſent. acſi
ei dicẽt. Uẽeiſti ad uitã uis ꝛediꝛe ad moꝛteʒ
ego ſũ uita.ego ſũ p̃ ⁊ creatoꝛ tuꝰ((me ſeq̃
ꝛe ⁊ dimitte mortuos ſepelir̃ moꝛtuos ſuos)
(tu ãt uade ⁊ anuncia regnum dei)nõ fabu
las ñ curioſitates ł aliquid hꝰmõi.nñ nego ſe
pulturam eſſe de operibus miſericordiz.nec
dico oꝑa eiꝰ ꝓxio ñ eẽ ĩpendẽda:ſed pꝛo ma
ioribus eſſe poſtponenda.(¶ Annuncia regnũ
dei)ſuſcita moꝛtuos ĩ aĩia. Inſtruimu g hic
ut ꝓ maiori bono minꝰ bonum deſeramus

—

Ohteuns or⸗ r
Pringi n
un ſan
ſun gttil ie,
gisſte n
Puniſceli nan
eligisnalle n
einn ne

.
2 EANI

V

bet eeſnenn ℳMNRNE
petentſe mn *

tleſenm ſen ann

AileontaMN

etlmtrae⸗
güne boege
Getrisnd
ſcieteeltnüei pont
Citacebiengegat eutn.
1 llteireutplis nt FX.:

D

etanlera
Melrcirtidze
foinehrara nerabii
Peſcinsöcir
jecpontet etd
Clner upineſetelriegene
ſilgiriniegen iz,
lctrtgin nedie

H
ſüiolnine
chnſoinee
lesſeltzen Kib

Zeſſir ili enm
obſtätepfisti ſn
ceitatio oꝛdine, mi
ire mortuoo) möte
ſtrictos nicuo gro
s outem ſuos o
a moꝛtu ſey agligs
lltores p ifidelna
rtuos imelligi uo
mortui ge fie ea
d iuſtus ex fid wi
analitas ppiquo⸗
nere me T umite
ſuos Poſdit er
o) pm E totalit di
mentä contra excn
onis ppier Mez hs
gaͤtes K em noluit ſe
ominus P ethedi
alius itenloe ficta c
nctam rem petens o
rit g ſepeliet. dis
edere ſ oporlebat *
mumm doloſum ſup
a mete acceſſerai⸗
duotü qut K .
torde inebal
gtöeſe ſeqni in

*

Pꝛime partis

Ma ſit meritũ ſic pꝑentẽ ſepelire:dignꝰ ẽ tũ v
ba uite docere. Pin ꝗppe erat ꝙ uolebat fa
cere. ſed vocuit ingr̃ ꝗd debeꝛet pꝛeponezꝛe,
MWar enim alas mortuoꝝ pᷣdicdo ad uitã
reſuſcitaꝛe: q; coꝛpus mortui ĩ terza abſcon
deꝛe. MWaius ẽ pᷣdicando unũ ſaltẽ niuificar̃
q; oẽs mortuos ſepeliꝛe.Uñ Amb. cum reli
gioſum humani coꝛpoꝛis ſepeliẽdi acceꝑimꝰ
officiũ.quomodo hic paterni quoq; funeris
ſepultura ꝓhibet᷑.niſi ut intelligas humana
poſt hnñda diuis. Gonũ ſtudium ſed maiꝰ ĩpe
dimẽtum. Nam ꝗ ꝑtutua ſtudium diriuat af
fectum: ꝗ diuidit curam differt ꝓfectuz. Ego
prius ſunt habẽda.q̃ maxĩa.Quomodo eꝛgo
moꝛtui ſepelire mortuos pñũt.niſi geminã h ĩ
telligas moꝛtẽ. unã nature.alteꝛã culpe.Eſt
etiam mors teꝛtia.ĩ qua pcto morimuꝛ, deo
uiuimꝰ. Nõ g pateꝛni funeris ſepultura ꝓhi

bet.ſʒ neceſſitudini geneꝛis diuine ꝛeligiõis

pietas antefeꝛt. Illud conſortibus reliquit
hoc mandat᷑ electis. Uñ ⁊ Crir̃. Incõueniẽſ
em̃ erat.ut ꝗ ſemel filio dei credens uiuũ ⁊
celeſtem deum pr̃em habeꝛe iam ceperat de
pr̃e mõtuo cogit ãet.⁊ iõ dñs oñdit pᷣfeꝛẽdã

æẽ fidem ⁊ cognitõem xpᷣi huiuſmodi pietat᷑

officijs. ꝓpteꝛ quem uiuentes parentes iunbe
muꝛ relinquere ( Jhs g ꝓphibuit eũ) nõ iubẽſ
ↄtẽnere honorẽ ꝗ eſt ad eos ꝗ ꝓgenuerũt ſʒ
mõſtrãs qm̃ nihil celeſtibus negocijs magis
nobis neceſſariũ eẽ oportet.⁊ qm̃ cũ fa ſtidio
uniueꝛſoꝝ his iungi oꝑtet ⁊ neq; paꝝ tarda r
2 ſi ualde ineuitabilia ⁊ ĩcitantia fuerit que
attrahũt.Eteĩ multo meliꝰ ẽ regnũ diuuliga
re ⁊ alios euelleꝛe a morte.qᷓ; mortuũ qui in
nullo inde utilitatẽ hz̊ ſepelire ? maxime cũ
fueꝛint ꝗ G̊ uniuerſa ↄplent.nihil igitur aliõ
hB diſcimus.qᷓ; qm̃ neq; ↄtingens tempus pꝑde
re oportet.⁊ ſi decẽ millia q̃ ꝓpnocant fueꝛit
oĩbus ? maxime neceſſarijs ipſis ſpũalia pꝛe
poneꝛe. B Cripᷣ̊. Moꝛaliteꝛ mortui ſcepeliunt
mõtuos.qñ pc tores ĩ peccatiſ ſuis mutuo fo
uèdo celant ⁊ operiunt ſemetipſos. Uñ ſecũ
dã Greg.ꝑ mortuos itelligi pñt a dulatoꝛeſ.ꝗ
peccatores fouẽt ĩ pct᷑is.eoſq; a mꝑlius ſepe
liũt pᷣmendo teriã ⁊ terrenã adulatõem ſuꝑ
caput ipᷣorũ.ut exeꝛcẽt ĩ uicijs:inſtitis ligan
tes pedes eoꝝ ne ĩ uijs dei abnlẽt.(Et ait al
teꝛ ad im. Sequaꝛ te dñe. ſ̊ pᷣmũ permittte

me renũtiare his qui domi ſunt Juolebat nũ

tigre eis ne foꝛte (quõ fieri ſolet)qrerent eũ
licẽti ando ſe ab eis ⁊ dicturuſ ualete.ac diſ
poſiturua ſamilie. Sic heliʒeus ꝛeꝗſitꝰ heliã
ſequi dxit.oꝛo te ut deoſculer pᷣmum patrẽ
meũ ⁊ mr̃em med ⁊ ſic ſeq̊ꝛ te. Sic hodie mł
ti faciũt.ꝗ inutiliter igreſſuzʒ religionis ł exe
cutõem melioꝛis uite differunt ⁊? dicũt.diſpo
nã prius de amicis uel de ꝛebus meis.⁊ poſt
cea ᷣligionẽ ĩtꝛabo ſeù uitam emẽdabo. Qð
Pier.diſuaſit cuidã.eũq; ab hac periculoſa

dilatiõe reuocauit: dicẽs. Nauicule herẽtis

Lapitulũ. xlv.

in ſalo.fnnem potius pᷣſcinde q;ᷓ ſolue.Unde
2 Crip.ne dica diſſoluã negotia me a: pᷣmuʒz
pᷣncipiũ deſidie.h̊ tardatio ẽ. Quoniaʒ uehe
menteꝛ inſtat diabolus ingꝛeſſum quem deꝰ
uolẽs accipeꝛe.⁊ ſi pazuã uocatõem ⁊ tarda
tõem appre hẽdeꝛit.magnã operat᷑ pigꝛitatõ
nẽ: pꝑ hoc admonet quidã ne taꝛdaueris de
die ĩ diẽ.⁊ hoc ẽt ꝛemouef᷑ connemẽti exem
plo cũ ſubdit᷑ (ait eĩ iũlli ihs.Nemo mittens
manũ ſu ad aratrum).ſ.pnie q̃̊ cor euertit
ut uirtut ibꝰſeminet.mittẽs ĩquam penitẽdo
7 xpᷣm ſeqꝗ ꝓponẽdo(⁊ reſpiciens retro)fac
to uel pꝛopoſito ad ſtatum pᷣſtinum ꝛedeũdo
(aptꝰ? eſt regno dei )ↄſequendo uel predicã
do. unde Paulus.regnũ dei habitaturꝰ ⁊ ip
ſum alijs pᷣdicatuꝛus ait.que ꝛetto ſunt obli
uiſcens. Quaſi dñs dicat ei. Uocat te oꝛiens
? tu attẽdis ad occidẽtem. Pic ergo r̃moue
tur inutilis dilectio.qꝛ cum ꝓpoſitum mutã
di uitã pentibꝰ reuel at.qũq; ab eis fĩquocat.·
arator quippe retꝛo aſpiciẽs facit ſulcuʒ toꝛ
tuoſũ ⁊ ineptũ.ſie accipiẽs melioris uite ſta
tũ ⁊ hñs a ffectũ ꝛedeũdi ad ſtatũ pᷣſtinũ:ĩep

tns ẽ ad regnũ dei adipiſcẽdum. Talis ẽ ꝛeli

gioſus qui mundum reliꝗt.ſʒ ad moöm mẽte
recurꝛit.nũc hos nũc illos.ſeu pᷣus hita.uel
facta in coꝛde reuoluendo ⁊ amorẽ ſeu ðᷣlec
tationem ad hm õi flectẽdo. Un Maximuſ
epᷣs.Omnis eĩ arſs ſi retꝛoſpicit.aut tortuo
ſum ⁊ inutiiem facit ſulcũ.aut aratꝝ bouuz
ſuoꝛuʒ ueſtigia uulneꝛabit. Ita ⁊? ꝗ directo
tramite ac ſpiritali nomere uicis mundana
pſulcãs ĩcedit ad dei ꝛegnũ:ſi aſpectũ ſuum
ad ĩpia ? uana ↄueꝛteꝛit.⁊ iuges ſuoſ.hoc ẽ
corpꝰ atq; aĩaz uulnerabit.⁊ optimi itineris
piculoſuʒ nimis ĩcuꝛrit erꝛoꝛẽ. Uñn ⁊ aug.ap
ponit manũ aratꝛo ꝗ affectuoſus ẽ ad ſequẽ
dũ:retꝛo tũ reſpicit ꝗ dilatõezʒ petit occaſio
ne redeundi ad domũ cũ amicis ↄfeꝛẽdi. Uñ
2 Beꝛñ. Si ãt ſecutuꝛus dñm diſcipulus.qr
ł domui renũciar̃ uelit aꝛguit ꝗd fiet illis ꝗ
nulla utilitatis.nłla fidei edificãde gr̃a ſeꝑi
us ſuoꝝ quos ĩ mũdo r̃liquer̃ domos rᷣuiſer̃
ñ timẽt:̊ fac ðↄ monachos in domibꝰ paꝛẽtũ
⁊2 ſeculariũ ↄuiuãtes. Uñ ẽt Ariſ.oñdit.q ꝗ
ſequi dñm deſyderat.ꝗ manũ in aratro põit
i.ꝗ in ſpe cꝛucis xpᷣi euãgelica fide fũdatus
ſeculo ꝛenũciat:ꝛeſpiceꝛe retro nõ debeat.i.
ruꝛſus ad ea q̃ ſeculi ſt᷑ redire:ne pꝑ hꝰmõi ĩ
anẽ ſeculi curã ⁊ uanã cupiditatẽ.ꝛegno dei
efficiat᷑ idignꝰ. Uñ ñ imeꝛito ⁊ apłs admõet
ne ad ifirma ⁊ egẽa moi ruertamur. vnde ⁊
ber. ⁊ G oio timendum ẽ ne quis aut coꝛde
ſolo aut t corꝑe fiat apoſtata. legimꝰ ei be
filijs iſrł.qꝛ coꝛde ꝛedieꝛũt i egyptum. Nam
corpore reuerti.clauſum pꝰ eoꝝ tales rubꝛũ
mare uetebat. B ꝙ ego uereoꝛ fratres. ne
forte ſint aliqui quibꝰñi pudor negat apoſta
ſiam corpis tepor faciet apoſtaſiam cordis
ut uidelʒ ĩ ha bitu religiõiſ coꝛ ſecular᷑ geꝛat
9 4

De eo ꝙ dñs excitatus ĩ

⁊ ꝗcquid ſeculaꝛia ↄſolatõis ĩuenire potue
rint leti ſuſcipiat.hec Ger. Qui g ſeculo r᷑nũ
ciauit nullatenꝰ rtro ꝛeſpiciat (ꝗr ut ait Gꝛe)
nihil angelis carius.nihil deo acceptiꝰ.nihil
homim fructuoſius. quã ĩ ſuſcepta r̃ligiõe ꝑ
ſiſtere.iuraq; obediẽtie ob ᷣuare ⁊ ↄplere
(ut ait Iſidorus) atꝛociter ĩ diſcuſſione diui
ni indicij arguendi ſunt qui qð ꝓfeſſione ſpo
ſponderunt.opere implere ↄtẽpſerũt.⁊ ideo
cauti ẽẽ debemꝰ.ne mõo undiq; retꝛahente.
⁊ poſt deorſum ut retꝛo reſpiciamus ſtrepen
te ſeducamuꝛ: ⁊ retꝛo cũ uxore loth qꝗ̃ in ſta
tuam ſatł uerſa eſt ꝛeſpiciamus. VUnõ nota ꝙ
ſtatua hʒ figuꝛam humanam.ſed non ſentit
nec mouet᷑.ſc ꝑſone q̃ exier̃t mõʒ hnñtes coꝛ
adhuc ad negotia mudi: nõ hñt ſenſum uel
motũ alicuiꝰ bõi oꝑis. Itẽ terra ubi ſal ſeĩa
tur efficit ſteꝛilis.ſic tales reddũt ſocietates
in qua ſunt ſterilem. Item ſal pᷣbet ſapoꝛem
alijs tñ ꝑ ↄſüptõez ſui ſic tales ↄſumunt i re
ligione ſine pꝛopria utilitate.⁊ dant alijs exẽ
plũ ↄſeruatõis ſᷣm Bedã ẽt (manum ad ara
tꝛum mittit) ꝗ q̃ſi quodã ĩſtrẽ̃o ↄpunctõis.ſ.
ligno ⁊ feꝝo dñici paſſõis duritiã cordis ſui
emolllt ⁊ euertit ad pnĩiam: ſicq; ad bonos
fructꝰ feꝛẽdos teꝛꝛã cordis uomer᷑ pnĩe aꝑit
recolẽs dñicã paſſõeʒz. Qui ſi ad relicta uicis
deſyderio rapit᷑ a regno dei cũ uxor̃ loth ex
cludit. Sancti eĩ poſteꝛioꝝ.obliti ſꝑ in ante
ꝛioꝛa ſe extendũt.iuges ſuos.i.corpꝰ ⁊ aiam
q̃ſi bonos iugo dei ↄiunetos.a iugo eiꝰñ ꝛela
gantes.ſʒ ſꝑ coll a ſubdentes.ut fꝛuctũ plus
affeꝛant.t ſciẽdũ ꝙ qᷓ;uis ſepelire prem ⁊
nũciare bonis uel amiciſ.ꝑ ſe ñ impediãt ho
minẽ a ꝑfectõe ⁊ r̃ gno dei.ꝑ accidẽs tñ ⁊ ꝑꝑ
aliqua ſuꝑueniẽtia iminet ꝑiculum retꝛoce
dendi a uia dei.qr dũ differt iplere ꝓpoſitũ.
pt᷑ faciliteꝛ ĩimutaꝛi ab eo ꝙ ꝓpoſuit ꝑꝑ intui
tum eoꝝ q̃ dimiſit: uł reuocari a ꝓponto.ꝑꝑ
ſuaſum ꝑentum ſeu alioꝝ quos reliqnit. Ut
ãt (dicit Aug) ĩ hoc capitulo B diſcimus qr
quos uoluit qñs hos elegit.Obrulit ſe unus
ut eũ ſequeret᷑ ⁊ repꝛobatus ẽ.aliuſ nõ aude
bat citatus eſt:teꝛcius differebat culpatꝰ ẽ.
Mon ſis ergo doloſus ⁊ ſupeꝛbus.ne cum pꝛi
mo reproberis:ſed magis ſis ſimplex ⁊ deuo
us.nt cũ duobus alijs eligi meꝛesꝛis.
Oꝛatio.
O mine ihu xpᷣe mgr̃ bone. inſpectoꝛ
d cordiũ ⁊ cognitor ſecretoꝝ excluð ⁊
ꝛemoue a me oẽz doloſitatẽ ⁊ ſimula
tõʒz ⁊ fac me ueꝝ ⁊ fidlẽ tuũ diſcipulũ.⁊ ſine
fictõe ſequi te ueracẽ mgr̃m. da ẽt mihi ut
pꝑꝑ ca:nalẽ quorũcunq; effectũ te ſequi ñ dif
ferã.⁊ minus bonũ maioꝛi ñ pᷣferam pᷣſta mi
hi dne deus meꝰ.ne ad aꝛatꝝ pnie manũ mit
tẽs.⁊ te ſegꝗ ꝑ melioris uite ſtatũ pponens
reſpitiam retꝛo facto ł ꝓpoſito ad ſtatuz pri
ſtinũ redeudo: ut non efficiar ineptus ꝛegno
dei conſequendo.Amen.

ꝑauit uentis ⁊ maꝛi

De eo ꝙ dñs excitatus imperauit uẽtis ⁊
maꝛi. Capitulũ. xlvi.

Oſt hec dſñis ieſꝰ dimittẽs tuꝛbas
aſcenvit ſero ĩ nauiculam yad traſ
eundum lacum genezareth ut ĩ lo
cũ ꝛemotũ ꝑꝑ cauſas ſupra in pᷣnci
pio pᷣcedètis capituli dictas.cũ diſcipuł iꝛet
Ubi dicit Remigiꝰ.Tria legit᷑ habuiſſe dñſ
rfugia.ſcʒ nauis:montis.⁊ ðſerti.⁊ quotiẽs
a turbis cõpꝛimeba.ad aliqð iſtoꝝ refugie
bat. Ubi Oꝛigeñ.Ai multa magna ⁊ miꝛan
da dñs oñdiſſet ĩ tra.traſit ad mare ut ibi ex
cellẽtia oꝑa ðmõſtraret.quatenꝰ t᷑re mariſq;
dũm ſe anderet(Et ſecuti ſt᷑ cũ diſcipulũ eiꝰ
Arãſfretantes. ſcʒ cũ eo.ñ tm̃ greſſus ſcquẽ
tes ſʒ magis ſctitatẽ ↄcomitantes.Secuti ꝗ
dem ſt᷑ eũ.qr tra hebantur ſuauitate ſermo
nis eiꝰ z⁊ admiratõe operis.⁊ benigna cõuer
ſatõe ipſiꝰ.ita ut eſſet eis difficile ipſum reli
quere(⁊ ecce motꝰmagnus)ut maius appa
reret miraculum (factus ẽ ĩ maꝛi)ñ natura
liteꝛ ⁊ ex ſe.ſʒ xphᷣi imꝑio ⁊ vᷣtute(ita ut naui
cula operir etuꝛ) ſ.fere (fluctibus )inundanti
bus.Et bene dicit operiretur.non ſubmeꝛge
retur:qꝛ nauicła petri ↄcuti pt᷑.ſʒ ſubmeꝛgi
ñ pt᷑ cꝰ figura ĩ archa noe fuit (Ipſe vo dor
miebat ĩ puppi)i.ĩ poſterioꝛi ꝑte nauis (iux
ta tabernaculum.ſuꝑ ceruical nauis ligneũ
Yondens ᷣm criſoſt.ſuam humilitatẽ. Nec
miꝝ ſi doꝛmiebat: ipſe enim multum ð nocte
orõibꝰ uigilabat.multũq; ð die ĩ pꝛedicatio
mbus labor abat.Dormiebat quidem corpo
ꝛe.ſg uigilabat deitate.Unde ipſe in cãticis
dic.ego doꝛmio ⁊ coꝛ men uigilat.Ubi Cꝛi.
Aſcendit paruam nauiculã ut nauigaret. il
le qui totũ mundũ diuina uirtute gubernat
dormit ĩ ſomnum qni populum ſuum uigilia
eteꝛna cuſtodit. Uolnit autẽ dominꝰ dorm
ꝛe multiplici de cã. Prima ut ueritatem hu
mane nature ĩ ſe demonſtraret.ĩ miraculiſ eĩ
xpᷣi ſꝑ aliquio ponituꝛ ad oſtendendum ueri
tatẽ hũanitatis:⁊ aliq ad oſtendẽduz vitatẽ
diuinitatis. Se cunda ut diſcipuloꝛum fi
dem pꝛobaꝛet.non ꝙ ipſe coꝛda eorum igno
ꝛaꝛet:ſed ut ipᷣi ſeipos agnoſcerẽt.Teꝛcia ut
diſcipuli magis timerẽt.⁊ ſic eos ad or̃onem

ꝓuocaꝛet.ſi enim (ut ait Criᷣ) eo uigilate tẽ

ſtas facta eſſet:uel non timuiſſent uel nõ ro
gaſſent. Quarta ut ueritatem diunine natuꝛe
⁊ ſuaʒ potentiã demonſtraret.que magis cla
ruit in eo quod mox excitatus impaꝛauit uẽ
tis qui ci paꝛebant.(¶ Timentes ergo viſcipu
li)⁊ ĩ periculo poſiti:acceſſerunt recurꝛẽtes
ad ipᷣum.⁊ (ſuſcitauerunt eum:dicentes.do
mine ſalua nos)tu enim potes ⁊ nos indige
mus.(qnia peꝛimus.) ⁊ in periculo conſtitu
ti ſumus. Ubi oꝛig.O ueraces diſcipli.ſalua
torẽ uobiſcũ habetis.⁊ periculũ timetis. ui
V uobiſcũ ẽ.⁊ de morte ſoliciti eſtis.Et ido

wieee

Cnos Sübiecß ſunun⸗
relieh luf zucſen⸗
ercten Tic ſu ges li⸗
euutbisſent gis gean
tcbn teſe ,teſtut ihen
niqniltas nagni tu gſen
nn alicatus tubarös remane
Urinegzſte nanure, diuine
die opscignuns bicn
enß dono nave aſcedit 6
Nuden. Jueſboinaui do
Uamanmndenteor fm⸗
1 Nann ſertit i mütame
ſbilis ſarma ur Widion
giata gr ſlo uerdo dpsj
gns nocun logveti ſoe
clol nobelen⸗ nedicin
ljn hien i dſcpuli g
li auſc nirar ſunr e⸗
leluseſts cognoſcentes
ennsctens ins Sz
litasennaſtehn ge

ſed i5
geſcu D

eris, benigna ez
sſfſileinn
P .
Gnne un naicd i
nse inmih, nnunn
oe ftuteſita ur nani
ſucibas inunemi
retur. on ſubmerge
vutipe.g ſubnergi
fuit Zle o dor
oꝛi gte nauis (iux
nical nauis ligneu
bumtlitate, llec
m multumd nocte
goͤ die i Redicatio
ebar guidem corpe⸗
Unde iple in caticis
ü rigiat. Obi Kii,
wläut nanigeret,l
na uirtute gubernet
opulum ſuum uiglia
t aut gomin dormn
xima ut uertaten hu
ſtraret. mocnliſei
3s oſtengendun uert
oſtengeduz lale
t ciſcipulcꝛum

ſe coꝛda eorumm igno

gnoſcerit⸗Teri ut

te ic edeal efone
u Kii eo ien
ntinuiſent ul nene
ritatem dinine n

Pꝛime partis.

qð dixeꝛũt (ſalua nos )fuit fivucie qð (peri
mus )fuit puſillanimit atis ꝙ (ſuſcitauerũt))
ifidelitatis pꝑp ꝙ incꝛepãdoc((dixit eis. Quid

timidi eſtis modice fiði) Quañ diceret ſi ha

beꝛetis fidem non timeꝛetis.ſʒ faceretiſ quõ
nelletis.⁊ uentos ⁊ mar̃ placaretia. Ubi Cy
rillus. In quo oñdit ꝙ timoꝛem ñ facit temp
tatõum ĩductio.ſʒ ibecillitas mentis.Sicut
eĩ auꝛum ꝓbatua ĩ igne.ſic ĩ tẽpt atõibꝰ fiðs
Regdarguit g in eis duo.ſ.mẽtis puſillanimi
tatẽ.qr nõ debebant timeꝛe eo pᷣſente quezʒ
uiderũt tot mizꝛacula facere.⁊ cui ꝗ adheꝛz
perire nõ põt:ac fidei modicitatẽ.qr ñ cꝛede
bant eũ tm̃ poſſe ĩ doꝛmiẽdo q;tũ ĩ uigilãdo.
tm̃ ĩ maꝛi qᷓ;tum in teꝛa. Aꝛgumẽtum hic
habemus.qr modice fidei ẽ.ꝗ in adueꝛſitate
famis pᷣſſuꝛe ⁊ huiuſmõi ↄſtitutꝰ.mnzmuꝛat
timet ⁊ ĩpaciẽter feꝛt, uñ fideſ maxime neceſ
ſaria ẽ ĩ ꝑiculis.hec ẽ eĩ uictoria que uincit
mũdũ.i.mũdi ꝑicula.fides noſtꝛa.Ut ãt dic᷑
Amb.iiconia ſeruatuꝛ ĩ agoſtolis.ut aduerſi
tas ſine tptatione neminem poſſe ex hoc ui
te curriculo demigꝛaꝛe:qr exercitium fiði tẽ
ptatio Subiecti g ſumus negtie ſpiritalis
ꝓcellis:ſʒ quaſi ꝑuigiles naute gubeꝛnatoꝛẽ
excitemꝰ(¶ Tüc ſurgẽs ihs ĩpauit uẽtis ⁊ ma
ri)ſeuiẽtibus.ſicut dñs creature (dicẽſ.tace
⁊ obmuteſce.⁊ ceſſauit tẽpeſtas.⁊ facta eſt
tꝛãquillitas magna)ita ꝙ ſemita nec neſtigi
um alicuius tuꝛbatõis remaneꝛet. Sic itaq;
utriuſq; ſue nature:ſ.diuine ⁊ hũane vitatẽ
dñis ipᷣs xpᷣs dignatus ẽ hic ↄmendaꝛe. Qua
ſi em̃ homo nanẽ aſcẽdit.ſʒ quaſi deus maꝛe
ↄturbat. Quaſi hõ ĩ naui doꝛmit.ſq quaſi uẽ
tis ⁊ mari imꝑat:⁊ eoꝝ furoꝛem vbo coheꝛ
cet.nam ſentiũt dñi mãdantẽ.quorum tñ iſẽ

ſibilis natuꝛa ur. Uñ dicunt deo obediꝛe in

aĩata.qr ſolo uerbo ð his facit qdð uult. ſᷣm
quẽ modum loquẽdi ſolet dicit mateꝛia obe
diẽs ł inobediens medicine ( Doꝛꝛo homies
m Pier.iñ diſcipuli ſʒ naute ⁊ ceteri qui
eꝛãt ĩ naui((mirati ſunt) ex effectu uirtutem
deitatis eius cognoſcentes.ac ẽt ↄfitentes ⁊
⁊ admũꝛãdo((dicẽtes. Qualis ẽ hic ⁊ quãtꝰ)
i. q; magnus.qᷓ; potẽs.quãte dignitatiſ ⁊ po
teſtatis: Quaſi dicerent.ñ eſt homo purꝰ:ſʒ
ueꝛus deus. Ubi Cri. Sõnus hoĩiez. tꝛangꝗ
litas deum oñdebat.iõ dicũt qualis eſt h̊
qꝛ ſicut hõ dormit: ſicut deꝰ miracula facit
Tria g admirant᷑.⁊ hoĩez dormiẽtem: ⁊ de
uʒ ipeꝛãtẽ: ⁊ creaturà obediẽtẽ. Añ addunt
( qr uenti ⁊ mare) q̃ ĩſenſũbilia ſũtobediũt
eiad nutũ obſequẽdo.ſicut cꝛeatura crea
tori ſuo. In quo darguũt᷑ creatur̃ rõnales
q̃ nõ obediunt cꝛeatori.cum creatur̃ inſenſi
biles obediãt ei. Qui g pꝛius miracula ĩ teꝛ
na fecit et ĩ mari facer̃ uoluit.ut dñs teꝛꝛe ⁊
maꝛis appeat.⁊ ĩſignũ ꝙ tota ei ſeꝛuit oꝛbis
machina. ⁊ cũcta ad nutũ ſuũ ſunt cꝛeata.pꝑ
boc ãt ꝙ a diſcipulis excitatꝰ ⁊ zogarus eos

Capflʒ. xlvj.

liberauit:oñditur.ꝙ ſꝑ vult rogari a nobis.
ſepe em̃ exponit nos pᷣſſuris:qr uult ut eũ oꝛe
mus.⁊ ſic liberemur ab illis. Unde patet ꝙ
multo melioꝛ ẽ oratio quam lectio. Scoum
Krĩᷣ.xpᷣs fecit ĩ mari magnam turbatiõem.
ut magna turbatio magnum diſcipulis ĩcute
ret timoꝛẽ: ?⁊ magnus timor ĩduceret eos ad
clamoſam orationem. ⁊ clamoſa or̃o induce
ret xpᷣm ad magnã miraculi operatõm ⁊ ma
gnum m iraculum induceret homĩes ad fidẽ
7 admirationem. Unde Aug. Ideo pᷣmuntuz
iuſti ut preſſi clament clamantes ecxaudſan
tur.ẽ xanditi gorificẽt deum. Ite autẽ cla
mor non tm̃ debet fieri uoce ⁊ corde: ſed et᷑
opere.ut inſiſtãt ieiunijs ⁊ elemoſinis ? ma
ceratõi coꝛporis. Miſtice iſtud põt exponi
diueꝛſimode. Pꝛio allegorice ꝓut pertĩet ad
totũ coꝛpus eccłe. ut nauicula ĩtelligat᷑ eccle
ſia fiðᷣliũ q̃ ad modũ nauis ĩ pᷣncipio fuit aꝛta
qr paucos habuit credẽtes.i fine ẽt.ſ.tpᷣe an
tixpᷣi erit anguſta.qr tunc pauci erũt fideles
in medio ãt ẽ lata.qr mõ fides ẽ multuʒz dila
tata. In hac naui continent fideles qui cuzʒ
xpᷣo ꝑ mare ſeculi ad regnũ celoꝝ ꝑueniunt.
hãc itaq; nauẽ aſcẽdit xpᷣs ꝑ regimèẽ ⁊ guber
natõm. qr ipᷣe ẽ rector eccłie ⁊ gubernator ĩ
q̃ diſcipuli cõtinentur.hanc autem aſcẽdit ĩ
baptiſmo.qr baptiſmus eſt ianna ſacramen
toꝝ. In eccleſia ergo tãquã ĩ naue ſumus ⁊
dominus nobiſcum ꝓpter ſua ſacramenta.
Sʒ contra eccleſiam flant uenti uarij ⁊ uali
di malorum.⁊ eleuantur fluctus contra eam
ut ſic nauicula q̃ſi opiat fluctibꝰ ſubmergi
tñ ñ pt᷑.Et int᷑ ̊ oĩia xpᷣs vormire uidet ⁊ nõ
attẽdeꝛe:qꝛ ſᷣs oꝛigen.paciẽtiã bonoꝝ ⁊ peni
tẽtiam impiorum expectat:xpᷣi enĩ doꝛmitio
ẽ diuina in tꝛibulatõibus ꝑmiſſio.qui excita
tur qñ bonoꝝ precibus pulſat. accedamꝰ g
ad eum dicentes. Exurge q̃re obdormis do
mine.exuꝛge ⁊ ne repellas in finem. Jpſe au
tem exurget ⁊ imꝑabitr uentis.i.demonibꝰ ꝗ
ↄcitant fluctus.i.malos huius mundi ad im
mittẽdum perſecutiões ſanctis:facietq; tran
quillitatem magnam pacẽ eccleſie ⁊ ſereni
tatem mundo ꝑ ceſſationem tribulatõis ↄfe
ꝛzendo.ł pacientiã tribulatis dando. De iſta
nã ſic dicit crip.ñũ dubium eſt nauem iſtam
eccłiã figuraſſe.q̃ nauigantibꝰ apoſtolis gu
bernãte dno flante ſpũſancto pꝛedicatõis vx
bo ubiq; diſcuꝛꝛit.poꝛrtans ſecum magnam ĩ
eſtimabile pretiũ.quo totũ mundũ ſangufe
xpi mercata eſt.mare uero ſeculũ intelligit
ꝙ; a diueꝛſis peccatis ⁊ uarijs temptationibꝰ
uelut quibuſdam fluctibꝰeſtuat. Uenti aũt
nequicie ſpiritales ⁊ ĩmundi ſpiritus imelli
guntuꝛ qui ad naufꝛagium eccleſie per dix
ſas ſeculi temptationes uelut per fluct“ ma
ꝛis ðſeuiunt. Dormire vo dñs ĩ hac naui ĩtel
ligit᷑.cũ ad pꝛobatiõm fidei eccłiã ſuã pᷣſſu
ꝛis ⁊ ꝑſecutõibus mũdi iſtiꝰ tẽptaꝛi ꝑmittit.

De eo ꝙ dñs excitatꝰ imꝑauit

Excitatio vᷣo diſc ipuloꝝ excitantium dũm ⁊
auxilium implorâtium ur liberentuꝛ preces

ſanctoꝝ oĩium oñdunt᷑ ⁊? q;uiz infeſtatõe ini

mici eccleſia uel ſeculi tempeſtate laboꝛet.
qᷓ;uis temptationũ fluctibꝰ pulſe f᷑: naufragi
um tñᷣ faceꝛe uᷣ põt.quia filium dei habet gu

beznatoꝛẽ. Inteꝛ ipos eĩ tizbines moi int᷑ ip

ſas ſeculi ꝑſecutões.plus glorie ac uirtut᷑ ac
quirite:dũ ĩ fide fama ⁊ indiſſolubili peꝛma
net. Nauigat eĩ ĩſtructa fiõi gubernaculo fe
lici cuꝛſu ꝑ huius ſeculi mare.habens deuz
gubernatorẽ. gelos ᷣmiges portans choros
oĩum ſctoꝝ.erecta ĩ medio ipᷣa ſalurari ãbo
ꝛe crucis ĩ qua euangelice fidei uela ſuſpen
dẽs. flante ſpſſancto ad portũ ꝑpadiſi ⁊ ſecu
ritatẽ quietis eterne deducitur. hᷓ̊ crivᷣ. Alio
mõ hoc idẽ põt exponi allegoꝛice ꝓut pꝑtĩet
ad caput eccłlie ꝙ è xpCs. ut nauicula q́; xpᷣs
aſcẽdit.ĩtelligat aꝛboꝛ crucis.cũ qua mare
huius mi ptꝛãſituꝛ ſine piculis cuiuſq; bñfi
cio ⁊ auxilio fideles adiuti tꝛanſfꝛetatis ⁊ e
merſis mõi fluctibꝰ pueniunt ad litus ? por
tum patꝛie celeſtis. Panc nauiculam xpᷣus ĩ
die paſceues cũ diſcipulł ſuis aſcendit ꝑ quã
mar pñitis ſeculi tranſiuit.ñ quidem ꝙ ipſi
tũc paſſi fuerit.ſʒ qr tunc eis exemplum pa
ciendi ꝛeliꝗgt. Unde aſcendente eo ĩ hanc na
uiculam ſunt eum ſecuti.q oẽſ ad tormenta
2 uſq; ad mortem fueꝛunt eum imitati. Cũ g
xpᷣs in cꝛuce poſitus fniſſʒ. magnus motus in
mari factus ẽ.qr mentes diſcipuloꝛum mote
ſunt.r a ſtabilitate fidei coꝛruerunt terre
motus magnus factus ẽ.petre ſciſſe ſſũt.⁊ ce
tera ſigna que tunc facta ſunt:ita ut nauicu
la opeꝛta eſt fluctibus.quia tota uis peꝛſecu
tionis circa cꝛucẽ xpᷣi fuit.?⁊ mentes oim cõ
tꝛa ipᷣm fluctuabãt:⁊ facta ẽ cꝛux xpᷣi iudeis
ſcandalum. gentibus aũt ſtultitia. Sed int᷑
bas ↄmotões ipᷣe doꝛmiehat ĩ cruce moꝛien
do.qꝛ ſuum doꝛmire h̊ loco moꝛi ẽ. Excitant
ãt diſcipuli dominum dum tuꝛbati mete ma
ximis öſyderiorum clamoꝛibus r̃ſurrectõm
efſlagitant dicẽtes. Salua nos reſurgẽdo a
monuis.ꝗa pimus perturbatione tue moꝛtiſ
AVplſe ueꝛo ꝛeſurgens ⁊ ꝑ reſurrectionez exci
tatus. Prĩo increpat diſcipuloꝝ modicam fi
dem,.qꝛ expꝛobꝛauit ĩcredulitatẽ eorũ.? dqu
ritiã coꝛdis. Imꝑauit t uentiſ qꝛ diaboli ſu
pꝓbiã ſtꝛauit:ĩꝑauit ⁊ mari qꝛ ueia mã ſuðoꝛũ
cõpeſcuit.Et facta ẽ tranquillitas magna. ⁊
oſolatio.qꝛ uiſa reſurrectione ſedate ſũt mẽ
tes diſcipuloꝝ ⁊ gauiſe. Nos vo hoĩes uiden
tes h̊ oĩia ⁊ cognoſcẽtes.dicimus qlis eſt h̊ ⁊
qudtus.Diſc ipuli ergo.i.oẽs fideles dẽnt eũ
ſequi iuxta iliud. Si ꝗs uult poſt me ueniꝛe
abneget ſemetipᷣm ⁊ tollat crucẽ ſuã ⁊ ſeq̃t
me.Et quia ꝑ pniaʒ maxime crux tollit᷑: iðᷣo
etiam tropologice ſeu moralit᷑ ꝑi nauiculam
penitentia deſignat᷑.qr ꝑ ip̃am hõ ad portuʒ
ſalutis ðducit᷑,.⁊ ꝗcunq; extꝛa iſtã nauiculã

uentis 2 mari

inuẽtus ſuæꝛit ad poꝛtũ ſalutis ñ ꝑpueniet: ſʒ
ipum unda infernalis inuoluet. Joeo ſignifi
cata ẽ ꝑ archà noe.ꝛ illi ꝗq ĩ eam aſcẽder̃t
fuefr̃t ſaluati.ꝗ vo n aſcẽder̃t fuef̃t ſubmer
ſi. Tſc at ie ſus nauiculã hãc aſcẽdit.qnñ ꝗs
ſalutis ſue auidus pniam aſſumit.Et ſepe
tingit.ꝙ añ ꝗs pniam inchoat.guis tẽptatio
eum pulſat: nec deꝰ ipᷣm liberat ſʒ auxilium
ſubtaa hit. Jõo r̃curꝛere dʒ ad deũ ꝑ feruẽtẽ
orõem. ⁊ tam ꝑſeueꝛaâteꝛ iſtare:donec impe
tret ði miſeratòm. Tanta at gr̃a ſepe eũ ↄſe
quitur.ꝙ ipſe etiã in admiratõem excitatur
Uñ ſ̃ᷣm Bedã cũ ſigno dñice crucis ĩbuti ſe
cul rlinqe diſponimꝰnauẽ cũ ieſu ↄſcendi
mꝰ. mare trâſire conamuꝛ. Qui eĩ abnegãs ĩ
pietatẽ ⁊ ſecularia ðſydeꝛia crucifigit m̃bꝛa
ſua cũ uicijs ⁊ ↄcupiſcentijs.⁊ cui crucifixꝰ
ẽ mũdqꝰ⁊ ipſe mũdo:q̃ſi cũ dño nauem aſcen
dẽs.mare hꝰ ſeculi trãſire ðſyderat. Sed no
bis nauigantibꝰq̃ſi inter equoꝛis fremitꝰ ob
dormit onñs.qñ crebeſcente ł imũudoꝝ ſpiꝛitu
um uel hominum prauoꝝ.H nr̃aꝝ cogitatio
nũ impetu.fidei ſplẽdor obtenebreſcit: ſpei

celſitudo ↄtabeſcit.amoꝛis flama r̃ frigeſcit.
ſʒ tũc ad dũm recuꝛꝛamus.quatenus tempe

ſtatẽ compeſcat. tranquillitatem refundat.
⁊ portum ſalutis indulgeat. Poteſt etiaʒ ali
ter tꝛopologice ſeu moraliter exponi. ut per
nauic ulà ſt elligatua quelibet fidel aĩa. nec
nauicła mari expõit᷑.qꝛ coꝛꝑi ſociat᷑. Uer̃ eĩ
corpꝰnr̃s maꝛe ẽ:qꝛ oĩa oꝑa eiꝰ amaꝛitudinẽ
hñt annexam. In hãc nauiculã xpᷣs aſcẽdit
cũ e ꝑ gram ĩhabitat. Sequũt᷑ at euʒz diſci
puli.i.vtutes tres theologice.⁊ q̃ttuor caꝛdi
nales.⁊ ſeptẽ dõa ſpuſſäcti.Ecce qᷓ; pulchꝛa

xp̃i comitiua qᷓ eù ſꝑ comitabatur. ⁊ quoti

die cũ ĩ aĩam fidelẽ aſcẽderit:comitatur. ſʒ
⁊ hc nauiculã ↄmouent uenti tẽptationũ.i.
exteꝛioꝛes demonum impulſiones.⁊ unõ ſeu
pꝛocelle paſſionũ id ẽ ĩteriores nexatões caꝛ
nales.que frequenter ĩſurgunt pie in xpᷣo ui
uentibus:⁊ non nunquam eſt tantus tempta
tionuz impetꝰ.quod quaſi anima operit flue

tibus ex quihus timendum eſt uirtutes 1 do

na peꝛicilitaꝛi in ea. Sed xp̃s i nobis doꝛmit.
cum talis permittit: eo quod ſomno nro ↄſo
piat᷑ ĩ nobis.ita ꝙ ur̃ nos dereliquiſſe:ſisg ñ ẽ
ita .ĩmo ipſe ꝓmiñt dicẽs cũ ipſo ſum iĩ tribu
latõe ⁊c.⁊ iõ redeunte anima að ſe. vtutes
⁊ dona excitant dñũm exclamantes uoce grã
di ⁊ dicentes.ñe ſalua nos pimꝰ. Tũc xpᷣs
oẽm turbulẽtiã ſedat.exteriores uẽtos ᷣmo
num compeſcit.fluct?*carnis animaʒz ſe eri
gentis mitigat: ⁊ ſic fit magna tranquillitas
exterius.cuz tꝛibulatio ⁊ temptatio ceſſat.
inteꝛius cum pacientiam bonam pꝛeſtat. ⁊
hec tꝛanquillitas uiatutis melioꝛ eſt quã taãâ
quillitas corporaliſ.ſicut dictum fuit paulo.
ſufficit tibi gratia mea.ꝑꝑ ꝙ ſubiunxit libẽ
tea igitur gloriabor iĩ ĩfirmitatibus meis. ut

net ini hn hſe
eti ncigiu⸗ eccloven
ne iut l in
nad ſſedieſe teſn
geſgentſind
Cntſiin⸗ ſmgni iecel

ſeon, in
gun uf herneſ⸗
eifcnmset nali gngl N
iecantiuul Yccen

lueſe in icnii⸗ .
ſce nid tbiclet ii;glam
ctuigenoniü babes⸗
o Ego eudtuien
tt efse tinr uut ſen
nſduntigmn i Cutel
Urenns Küthiderlogen fe
fingrrens:fundm ift
der o rfmierdals n
Kidchen Eeclignſnn nodt
Perhrnnlkr ſ
wowenenisinnandtcdn
NſoſnC NN
Ytnammalin Mden
Hciti puerbiſs gi cuſtoins
um:tſecdeſinieo ſeni an
10n ſocſtooſia ſerad anil
nblanm t lennrumr dede
ſthenhl beſtne
igirtrn⸗
itenn
4 Knemnt ine N
badanintnein dun

Hionbbustbn
73 Ws
uunceinnndi eſt

uor ,nfor cogtntn
Nrobtenebreſcit: ſei
oeis füna ffigeſet,
us,Auotenus lenpe
lilltgtemrefundet,
eut. Poeſt etigz li
liter exponi ut per
libet fidel aia. nee
torpi ſociak Aer ei
pa ein amaꝛltudind
zulcula xps alcedit
Hequüt ar euz diſci
ogice.? önuor cndi
cti.Ecce ̈ pulchig
owitadatur. 7 quon
(edern: comitatur.5
ent uemt teptatlonn i⸗
mpulfones d unb ſen
iteriores neralos
ſſurgunt gie in röom
eſt tantus temptd
am eue
uaff onima eperit fin
ndum eſt uſrtutes 100
ed ts i nodis dormt⸗
oquod ſomno nie 0

nos rcleuſſeſiil
cèg cu lplo ſunn
ices ů lpſo ine

Pꝛime partis.

ih abitat in me uirtus xpᷣi. Tas magna autẽ
fit tranquillitas.ita ut ipſe totus hõ mirer
72 dicat. Qualis e ̊ miſericordiſſimus poten
tiſſimus ⁊ ſapientiſſimus dominus.qꝛ mar̃ -
uenti temptationũ ⁊ paſſionũ obediũt ei ad
nutum. Quid igitur tà benigniſſimũ.q; ꝙ de
us ĩ hanc nauiculà de celo neniẽs ꝓ delitijſ
hzʒ eſſe cũ filijs hoĩum. Quid inteꝛ tã admi
rantiſſime utilitatis eſſe poterit,qᷓ; ꝙ deus 2ↄ
iunctus aĩe ipßam ꝓmouet ad ſalutẽ. Quid ðᷣ
ſcendẽs ĩ aĩam dormir̃ tũt dicit᷑.cũ ſubtꝛac
ta gratia ſpirituali.motus rẽptatõis inſuꝛgũt
uigilaꝛe vo ⁊ excitaꝛi tũc dr̃.cũ ſpũalis gr̃a
iam pñnñs ſentitur.ad cuiuſ pñtiam oĩa temp
tationuz genera ↄquieſcũt.Circa iſtõ Aug.
q̃ſi de uno exẽplum inducens ſic ait. Intrãt
unenti in coꝛ tuũ.utiq; ubi nauigas ubi hanc
uitã tanq; ꝓcelloſum ⁊? ꝑiculoſum pelagus
tranſis. Intrant uenti. mouent fluciꝰ turbãt
nauẽ. Qui ſunt uenti. Audiſti connicium ira
ſceꝛis.Conuiciũ uentus ẽ.iracundia fluctꝰẽ.
Deꝛiclit aris diſponis rñdere.diſponis male
dictum maledicto reddere. Jam nauis ꝓpin
quat naufragio.excita xpᷣm dormiẽteʒ.ideo
eĩ fluctus ⁊ mala ꝓ malis ꝛedder̃ ppaꝛas.qꝛ
xpᷣs doꝛmit ĩ naui. In corde.n.tuo ſomnꝰxpᷣi
obliuio fidei. Nam ſi excites xpᷣm⸗i. recolas
fidẽ.quid tibi dicit tãq;ᷓ uigilans xpᷣs ĩ corde
tuo.E go audiui demoniũ habes.⁊ ꝓ eis oꝛa
ui. Audit dñs.⁊ patitur audit ſeruꝰ ⁊ ĩdigna
tuꝛ.ſed nindictam uis. Quid ei.E go iaʒ ſum
nindicatus. Cũ tibi hec logꝗtur fiõs tua qua
ſi imꝑat nentis ⁊ fluctibus.⁊ fit rrangllitas.
Pec Ang.Et ſimiliteꝛ ð alijs q̃ nos tẽptant
tꝛibulant intelligas ſuo modo.ut ex omni x
te excludatur mala ↄditio.ꝗr ſicut modicuzʒ
foramen exũs in naui ponit eã in periculo⸗
niſi obſtꝛuat᷑.ſic qla ẽ in peꝛſculo dãnationis
pp unam malãm ↄditõem niſ exclũdatrur.?
lõ dicit᷑ ĩ ꝓpuerbijs.oĩ cuſtodia ſerua cor tu
um: ⁊ i eccleſiaſtico.ſepi aures tuas ſpinis
? oꝛi facito oſtia ⁊ ſeras auꝛibus. Agit᷑ q;do
tꝛibulamur ⁊? temptamur debemus ẽ& oſtan
tes in fide.⁊ nihil heſitaꝛe:qr licet ciꝛca noſ
7 facta noſtra.dñs uideatuꝛ dormiꝛe.ipſe tñ
diligentiſſimus ẽ ſupeꝛ cuſtodia noſtꝛa quot
tidie. Qui ⁊ ſi iã ſui corporis ſomno non doꝛ
miat. caueamꝰ tñ ne noſtri corꝑis ſomno no
bis doꝛmiat ⁊ qnieſcat.Doꝛmit eĩ qñ ab ora
tionibus ⁊ bonis opibus ceſſamꝰ ⁊ ſuſcitãdꝰ
tunc ẽ in nobis cꝛebris ⁊ denotis precibuſ.⁊
ipſe tunc facit tranquillitatem. qꝛ; facit ĩ tẽp
tatione puentuʒ. Sed fatui ipſuʒ magis ob
dormire faciunt. In hoc.ſ.ꝙ magis ad hũa
num conſilium qᷓ; ad diuinum ↄfugiunt. Un
aug. Mihil maxime ſuggeꝛitur hũano coꝛdi
ab inuiſibiliteꝛ expugnantibus inimicis.niſi
ꝙ deus ñ ẽ adiutoꝛ ut requirentes alia adiu
toria inueniamur ĩualidi.⁊ ab inimicis ipſis
eapiamur. Pec aug.uolẽs g ad ſeruitutem

Captz. xl vij.

det᷑ accedere ſᷣm conſiliuz ſapiẽtis pᷣparet ſe
ad tẽptatões ĩminentes. Cũ eĩ ꝗs a uicijs ⁊
pct᷑is ſe ſub raher̃ uoluerit.ut ſoli deo uaca
re.i.ĩtẽdere poſſit. motio magna fit in maꝛi
ſeu mũdo.i.pſecutõ młtiplex cꝰcà ẽ triplex.i
ĩpulſus uentoruz ̊ eſt temptatio a diabolo
tuꝛbatio maris.hoc eſt temptatõ a mũdo cõ
motio tẽpeſtatis hoc eſt temptatio a carne
q̃s temptatõnes ſe ſentit iſuꝛger̃. Procela
ei tẽptatõis ex ĩuidia diaboli.cõatus uiri iu
ſti a bono ꝓpoſito ↄ moueꝛe optat aliqñ pꝛa
uorum ꝑſecutionibus exteꝛius.alioqñ ĩ pulſũ
malaꝝ cogitatõum ĩteriꝰ.nõmũqᷓ; ẽt ex ꝓpᷣa
fragilitate carnis ſtimulus: qr quãtomagis
ꝗs deo appropĩquaꝛe uolueꝛit ⁊ in deum ꝓ
feceꝛit.tato ampiiꝰĩuenit ꝙ duriꝰ poꝛtet. In
exẽplo uʒz iſrahelitaꝛuʒ.ꝗ tũc duꝛiꝰa phara
one ſunt aficti.qñ ꝑ moyien ⁊ aaꝛon ad t᷑rã
ꝓmiſſõnis ſunt uocati.Qõ dñs ẽt ſuo exẽplo
oñdit qñ poſt baptiſmũ ⁊ ieiuniuʒ tẽptatões
diaboli ꝑtulit. Sepe eĩ pꝰ ↄuerſionẽ nos dia
bolus acꝛius temptat.quos a ſua ſeꝛuitute
cedere ↄſideꝛat. Sʒ ille ꝗ nõ dormitat neq;
doꝛmiet cuſtodiens iſrł.q̃ã doꝛmit iĩ naui:cũ
mẽtẽ niri iuſti inter procellas tẽptatõuzʒ du
ꝛius ꝑmittit fatigari.cũq; ſentit tẽptationes
ſua vtute ſuꝑare ñ poſſe accedit ad oĩpoten
tiam dei recurrens.⁊ ſuſcitat dũm cum ꝑ m̃
tis denotionem illi appꝛopinquans.⁊ ſuã fꝛa
gilitatem humiliter ꝛecognoſcit.ac diuinazʒ
potentiam ⁊ dei miſericordias öuotiſſime.to
tis uiꝛibꝰ mentis imploꝛare nõ ceſſat.quouſ
q; in ſui adiutorium diuinum excitet auxili
um. Lunc enim ſurgens impeꝛat uẽtis ⁊ ma
ri:qr temptamenta diaboli iſurgẽtia ʒ mẽtẽ
uiꝛi iuſti ↄquieſcere facit.⁊ eum ſibi libeꝛe
ſeruire permittit.fit ãt tunc magna tꝛãquilli
tas.qr expulſis malaꝛum temptatõuz radici
bus. Stutes aĩe ⁊ ea q̃ pꝛius ñᷣ ſine foꝛmidine
obſeruabat poſtmodum uelut naturaliter
per bonam conſuetudinem cuſtodiꝛe ĩcipit.
gaudens cum ꝓpheta ⁊ cantans: declinate
a me maligmi. ⁊ ſcrutabar mãdata dei mei.
ſicq; tꝛanſnauigato maꝛi. ⁊ h ſeculi fluctibꝰ
calcatis ad portum feliciteꝛ peꝛuenit padiñ.
Oꝛatio.

Omine ihn xpᷣe impera:ſuggeſtionuzʒz
d z temptatõnum flatibus ? motibus.

ueni ut gꝛadere ſupeꝛ coꝛdis flucrus
ut ſerena ⁊ tꝛanquilla fiant omnia mea. Re
quieſcat ĩ te deus meus coꝛ meum. cor ma
ꝛe magnũ tumens fluctibus dormiat ab om
nibus que ſub celo ſunt.uigilans in te quate
nus amplectar te unum bonum meũ ⁊ cõtẽ
pleꝛ te lumen oculoꝝ meoꝝ ⁊ letabũdꝰ cãtẽ
2 dicam ego dormio ⁊? coꝛ meùᷣ uigilat. 2 il
lud in pace ĩ idipʒ doꝛmiã ⁊ quieſcã.Amẽ.

ſ de duobus ðmoniacio a leglone obſeſſis.
Capitulum. xlvij.

Se duobꝰdemoniacis

Am at ieſus ? diſcipuli eius tranf
fretaſſent. æ mare galilee tranſiuiſ
it: nenert i regione geraſenozuz
3 galiled. (Seiaſa ꝗppe iſignis ci
uitas azabie tranſ ioꝛdanẽ iuxta mõtẽ gala
ad. in quo laban comphendit iacob in tribu
manaſſe.ñ longe a ſtagno tybezꝛiadis ex op
poſito galilee. ſtagno interiacẽte: a qua ciui
tate önominat᷑ regio geꝛaſenoꝝ. (? cũ ð̊ na
ui eſſẽt ad t᷑rã egieſſi.occurrerũt ei duo hoĩ
nes demoniaci.ſeui nimis:qꝛ i ſe ⁊ in alios
leuiebant.ñ qꝛ demoniaci aliquid poſſint.ni
ſi q;tum deꝰeis ꝑmittit (ita ut nemo poſſet ꝑ
uia illam tranſire.) Poc ei itendunt ſeuiẽteſ
in nos demones.ſ. obſtruere nobis uid uie (¶
exeuntes de monumentis) i ꝗbuſ habitabãt
7 domiciliũ habebanr. Ideo in monumentiſ
gentiliũ ubi coꝛpa eoꝝ ſepulta erã t: ömones
habitabãt.tq habituzi ſuꝑ corꝑpa eoꝝ pfa
tem poſt iudicium.ſuꝑ quoꝝ aĩias ptatẽ iam
habebant. In monument is ẽt aliqñ ömonia
ci habitant.ut ꝑ hoc demones terrorem hoĩ
bus de aĩabus defunctoꝝ ingerant.⁊ etiã qr
in moꝛtuis oꝑibus.i.ĩ pct᷑is delectant᷑ ? gau
dent (Qni ẽt uinciebãtur catenis ⁊ cũ pedi
bus ⁊ ruptis uineulis agebantur in deſeꝛto a
demonibus.) Vis ſimiles ſunt mali r̃ligioſi.
quos uicula obedientie ⁊ conſtitutõem non
poſſunt tenere.quĩ exeant de monumentis.
id eſt de clauſtꝛis in quibꝰ moo moꝛtui dñũt
eſſe.⁊ hoc ad negotia ſecularia uel inutilia
ſeu ẽt mala exeꝛcenda. ⁊ uirtutem di ſentien
tes atq; ex magno timoꝛe non ex humilitate
(ante ieſum ꝓcidentes eũ adoꝛaueꝛuũt:⁊ cla
mant es).ſ.coacti( uoce magna) (ut eniz di
cit Pylarius.ñ ẽ uoluntatis confeſſio ſed ne
ceſſitatis extorſio) qꝛ timẽt eius pũtiaʒ (dixe
rũt. Quid nobis ⁊ tibi ieſu fili ðᷣ)quan dice
rent.nihil eſt ↄne tibi ⁊ nobis:tu deus nos
diaboli tu humilis nos ſuperbi. tu ueniſti ſal
uaꝛe nos pder. Unde apłs. Que ↄuentio xpᷣi
ad belial.i.ad diabolũ.ceꝛte nulla qꝛ xpᷣſ oĩia
facit bene: digbolus omnia male. Supꝛa du
bitans dixit.ſi filius dei es:h̊ erudirtus toꝛmẽ
tis aſſerit (ieſu fili ðtpena enĩ oculos aꝑit.
quos culpa claudit. Nõ cognouerũt ex certa
ſcientia ieſum eſſe filium ðᷣi.ſed ex coniectu
ꝛis quibuſdam opinabãtur.ñ iñ de hoc certi
Vñ Aug.ꝙ demones clamant quid nobis ⁊
tibi ieſu fſli ði.magis ex ſuſpitione qᷓ; ex co
gnitione dixiſſe.credendi ſunt. Si enim cog
uiſſent.nũq; dñm gloꝛie crucifigi ꝑmiſiſſent.
Iſtis ðᷣmoniacis ex timoꝛe dñi adorantibus
7 2fitentibus.ſiles ſunt qui timore gehenne
potiuſq; amore iuſticie ðᷣo ſeruiunt:ꝗ magiſ
hẽnt oculũ ſiniſi ad gehẽ nã cõmodũ tran
ſitoriũ.; ocłm dextrũ ad celũ ⁊ lcõmutabile
bonũ.ſñ gratis colẽtes deũ (Ueniſti añ tpᷣs ð
birum torquere nos.) Sciebãt eĩ ĩ die iudi
cij ſibi futuram dãnatõeʒz. ⁊ ſe mittẽdos in a

a legiõe obſeſſis.

biſſũ ⁊ toꝛquẽdos.ſʒ iã toꝛqueri ſe dicebant.
qꝛ ſᷣm hieꝛo.pñtiꝗ ialuatoris tormẽtũ ẽ ðmo
nũ. Un Erib. eteĩ flagellabat᷑ iuiſbiliteꝛ pũc
ti ⁊t ifixi.⁊ ĩtollerabilia pacistes ex preſẽtia
ſola. Uel ideo toꝛquebãt᷑.qꝛ ſuſpicabãt quò
exire ⁊ a leſione ceſſaꝛe cogerẽt᷑.na vᷣʒ Pie.
magnũ toꝛmentũ ẽé demõib“ a leſione hoim
ceſſare ꝓpteꝛ odiũ ꝙ erga nos hñt:⁊ tanto ꝗ̊
uius dimittũt.qᷓntodiutiꝰ poſſeder̃t. Caueat
g& leſus a diabolo ut cito eiꝰ iugũ dirumpat.
qꝛ tãto facilius qtocitius eiꝰdñiuʒ euitatuꝛ¶
Et interrogabat ieſus ð noĩe)ñ qr ignoꝛarʒ
ſʒ ut multitudo demonum ex confeſſione eo
rum appareret. ⁊ magis credihile eſſet ꝙ tot
demones ĩ duobus hominibus fuiſſent: ⁊? ut
cõfeſſa peſte.uirtus curantis gratioꝛ emica
ret (Unñ dixerunt egio mihi nom̃ ẽ.gꝗa mul
ti ſumus)) Legio ẽt ꝓpꝛie dr numer?ꝰ ðtermi
natus armatornm i exercitu. ↄtinet ſex mi
lia ſexcentos ſexagintaſex.⁊ inde dr᷑ legio ĩ
ðmonibus.qr militant õ nos.Et qꝛ ⁊ ſi ñ poſ
ſint hominibꝰnocere ĩ ꝑſona.ſaltẽ appetunt
eis nocere ĩ ſuba iõ(rogadbant ieſuzʒ ſi eos ei
ceret ne ſe expelleret extra regionem)) id eſt
habitatõm hoim. i abiſſum ⁊ ĩfernũ locus

ei iferni öbet demontbus. pꝓmittuntur tñ int

homĩes habitare uſq; ad indicium.ut gloꝛio

ſioꝛ ſit nictoꝛia electoꝝ i ſupatõe demonum

tẽptãtiũ(ſʒ mitteꝛet eos ĩ poꝛcos))ut ſaltem
ſic ĩ aliquo affligeꝛẽt hoĩes.qꝛ ubiq; hoĩes in

mmeſticiã mitteꝛe ſtudẽt ⁊ ð̊ ꝑditiõe eoꝝ gau
dẽt. cce ömonũ ifiꝛmitas qꝛ nihil pñt niſi ꝑ.

miſſi. Si g poꝛcis nocer̃ ñ poteꝛãt niſi ꝑmiſſi
multominꝰ hoĩbus factis ad imaginem dei.

Odptet igituꝛ deũ ſolũ timeꝛe illos ãt contem

nere. In quo ẽt apparet eoꝝ uilitas.quia in

geedi uolũt ĩ poꝛcos((Et ꝑmiñit dñs) ↄceden

do eis petitõem ipſoꝝ ꝙ patet ꝑ ſeentẽ effec
tum ((Maʒ poꝛcoꝝ gꝛegẽ ꝗ iuxta paſcebãt᷑:
iuaſer̃t.⁊ duo milia ĩ ſtagno genezareth ſen
tyberiadis ſubmerſeꝛũt) ⁊ ſic ömoniaci libe
rati ſunt ⁊ curati. Dermiſit ãt hoc dũs.ñ ꝓp
teꝛ eoꝝ pſuaſionem uel ut impiam eoꝝ imple
ret uolũtatẽ:ſs ꝑꝑ multiplicem cauſaʒ ⁊ uti
litatem. Quarum pꝛima ẽ.qꝛ forte homines
illiꝰteꝛre peccatis ſuis illud damuũ ſibi fieri
meruerant. Scõa ut ex euentu ⁊ iactur̃ ma
gnitudine appeat hoibꝰ qᷓ; ſint cruöles ? no
cẽtes ſibi ſubditis ⁊ obtẽpeꝛantibꝰ:⁊ ꝙ hoĩ

nes quos magis odiunt plꝰ affligerẽt. ſi deꝰ ꝑ

mitteret ⁊ eis liceret. Un Cꝛiſᷣ̊.Et ↄceſſit eiſt

uolẽs fuꝛiã qᷓ; hoĩes hñt mones oĩbꝰ ᷣmõ

ſtraze: ⁊ ꝙ multo peioꝛa uellẽt hoĩbꝰ ĩfligẽ.
ſi poſſent vtute ñ ipediti diuina.Et qr in hoĩ
bus hãc ðmõſtratõm fieri eius pietas ñ feꝛe
bat.ipſos in poꝛcos intrare ꝑmiſit᷑:ut in illis
uitus ⁊ fuꝛor demonum uideat Cercia ſᷣʒ
cꝛipᷣ.ut diſcat oẽs.qm̃ neq; adueꝛſus porcos
audent ł pñt.niſi deus conceſſeꝛit permiſie

rit. Quaꝛta ꝑꝑ ſalutẽ hoium.ut inde hoĩbuſ

ſt od celu t geüß
lia⸗ mnfcn lir 1 cr
ſlichß auuf⸗
3†
nir, rn eſ
hjnic eſſrbi . nn⸗
digo Nigenen Ser⸗
lueggteſtlen in eond den 4
bittziigl eti,Ait ns ⸗
ta cna cipeſne dinii ue
rotentett titboines
guiigercangeumn Wifn an
tonm Wrinidenus 1duertene
Reiſe tenan zunnſgczten⸗
Nen Tent 0didroicalrn
Knch gnnſctdusiuprie un
Uinamt eindind Gaddienin
ibete niniemiil a en⸗
mütenen diingien
ſeoptz deteſtit nlin nunn
efcnen, Part üer oi⸗
ſbitocat nmngi fank tin
cpoliin lg iglis gind
geeſepenis t hois ilbi,
Uldesſin ſrciec Nir
nſiutiitna
ſaen .
intentf Em nlunſ

ſſdtseuen
nli dnrd

) noo Ktgetſf
adank ieſtz iezel
lra egionem) id eſt
ſam t iferni Aocne
1s,mmittuntur ti int
iudicium, ut goꝛio
ſupatöe demnonum
ipoꝛcos) qut ſaltem
es,n ubicg hoies in
d gaͤitiöe eon gau
19 gr nibil püͦt niſi
ſi polerit ninn gmiſſi
s ad imaginen dei⸗
mee ilos ar confem
teon militas guia n
t gmiſn aſe oegen
Gdatet pſeiſ efet
ege giuxts paſcebit:
ſago enezneh ſ
itſe ſc önonnacl libe
miſt at hoc ei n N
ut inpiam eop inhie

Pꝛime partis.

ſalutis occaſio pᷣbeꝛetur.⁊ ut homines regio
nis illius diſcerẽt dei vtutẽ.⁊ ĩ eiꝰuenirẽt co
gnitõez ( Puiꝰ eĩ occaſione paſtoreſ fugeꝛũt
⁊2 hec oĩia hoĩbus ĩ ciuitate geraſa nunciaue
ꝛũt.) QAnita ꝑꝑ dignitatẽ hoĩ onñ̃deda.ſ.q; di
gmor ſit hõ beſtijs cũ ꝑꝑ ſalutẽ duoꝝ hoiuzʒ
ire pꝑmiſit deꝰ duo millia poꝛcoꝝ. Multum
peccãt.ꝗd hoĩem ꝑdere ł mutilar̃ nõ fõmi
dant. Sexta ad ↄtumeliã demo nũ qꝛ porcꝰ
aĩal ẽ ĩmũdũ.elegerũt eĩ ĩitꝛar̃ ĩ porcoſ:qꝛ G
magis ſibi ꝑmitti putabant ⁊ hoc magi con
gruebat:porci eĩ ꝑꝑ imũditiã ⁊ ſᷣpẽtes ꝑꝑa
ſtutiã magis eis ↄpetunt. Unde Remigius
Ideo at nõ petierũt mitti ĩ hoĩeſ.qr ulũ cui
uirtute torqᷓbãtuꝛ.hũanã ſpẽm geſtaꝛe uide
bant:nec petieꝛũt ut ĩ pecora mitterent. qr
uelut mũda aĩalia ĩ tẽplo dei offerebãt. Pe
cieꝛũt ãt ut ĩ poꝛcos mitterẽt᷑:qꝛ nullũ aĩal ĩ
mũdius ẽ poꝛco.⁊ demões ſempꝑ in ſpurcitijs
delectãt. Septĩa ꝑꝑ miſteriũ nõ porci ꝗ nõ
hũt ad celũ faciẽ.ſʒ ad terrã.⁊ in luto iacer̃
ölectãt᷑:ſigmficãt illos ꝗ deũ pᷣ oculis ñ hñt
ſz uicijs ſoꝛdidãt ⁊ hi in poteſtatem demo
num tradunt.⁊ ĩ ifernũ cum eis finaliter de
mergũt᷑.⁊ nũc ſuffocati in ags ⁊ uoluptatibꝰ
hꝰ mũdi.tẽ ſuſfocabũt᷑ in abiſſis ⁊ puteo ĩfer
ni. Uñ glo. Niſi ꝗs moꝛe porci uixeꝛit.diabo
lus poteſtatem in eo nõ hẽbit niſi foꝛte adꝓ
bãduʒ ñ ad ꝑdẽdũ. Uñ ⁊ aug.Certi miſteꝛij
gra.⁊ certa diſpẽſatõe dimint demones i põ
cos:ut oſtenderet diabolũ in eis dominaꝛi.
ꝗ uitã porcoꝝ gerunt. Ubi ſᷣm Ambr.clem̃
tiam domini öbemus aduerteꝛe.ꝙ nullũ pri
us ipſe ↄdẽnat:ſʒ unuſꝗſq; ipſe ſibi auctoꝛ ẽ
pene. Timeant g libidinoñ caſtrimaꝛgi ⁊ im
mundi.ꝗ in ſordibus luxuꝛie ? uoluptatum
uiuunt.ne in ptᷣatẽ diaboli etiã uiuẽtes dño
iubẽte, ꝑmittẽte tradãt.⁊ poſtes cũ eo in ĩ
fernũ demergat᷑.Dicit ẽt ꝙ demões nobilio
res pct᷑a deteſtãt uilia.quãtomagis hõ dʒ ðᷣ
teſtari ea. Patet ãt ex hoc qᷓ; deteſtabilis ſit
libido caſtrimargia ſicut ⁊ ſuꝑbia.ñ ei legit
diabolũ in aliqð aialis organũ intꝛaſſe pᷣrer
q; porci ſerpentis ⁊ hoĩs.Ubi Cꝛi.Auʒ por
ciui hoĩes ſunt.facile capi pnt ab actõibus.
Porcini ſt᷑ hoĩes auide ↄmedẽtes ꝑ gulam.

pingues ad luxuriã in luto iacẽtes ꝑ accidiã

in terra fodiẽtes ꝑ auariciã.ſpumtes ꝑ ira
cundiã. Deꝛ poꝛcos ẽt ſignificant᷑ detꝛacto
res ⁊ referẽdaꝛij ꝗ paſcunt de fecibus ⁊ im
mundicis alioꝝ tãanqᷓ; porci.reſerentes que
uidẽt ł audiunt.rodũt uitam eoꝝ.quos etiꝗ
demones intrant ? demergunt in ifeꝛnum.
Eꝛubeſce miſeꝛ de hoc deteſtabili officõ pa
cis turbamento ⁊ diſcordie ſeminario. ⁊ ĩſu
peꝛ time de anime peꝛiculo.q diabolus ĩ te
poteſtatem accepit. quando te ad hoc offici
um peꝛduxit: ⁊ qui nunc te ſuffocauit in boc
uitõ. poſtea te ſuffocabit in infeꝛno. Cimeat
ẽt ⁊ caueat auditoꝛ.ne talibꝰ conſenciendo

Capfłz. xl viij.

⁊ aures pᷣbendo.eis ſilłis fiat:qꝛ fiẽ ſuꝑ lĩiguã
ötractoꝛis ſic ſuꝑ aures auditoris diadolꝰ“ ſe
det.⁊ ſi ñ ẽẽt ðtractoꝛ. Un glo.ſuꝑ illð.uen
tus aꝗlo diſſipat pluuias.⁊ facies tꝛiſtis lin
guam detrahentem ſic dicit. Si hilaꝛi nultu
detractoꝛẽ audieꝛis tn ülli das fomité detra
hõdi.ſi uero tꝛiſti:diſcit nõ libẽteꝛ dicere.
didicerit ñ libenter audiri. Aufeꝛ dñe obpꝑ:ꝛo
bꝛium taliũ hoĩʒ peſtiferoꝝ a ꝛeligiõe ſᷣuoꝝꝑ
tuoꝝ. Miſtice ꝑ ömoniacuʒ ſignificat᷑ diabo
lg in monum̃tis ⁊? ĩ mõtibꝰ. i. in fedis ⁊ ſup
bis hĩtat hoĩbꝰ.nomẽ eiꝰ legio dr.qꝛ mult᷑ ĩ
malũ aſſociat᷑.eiꝰ ãt eiectio ꝑ xpCj. ſignifica
uit:vömonũ młtitudinẽ ðᷣuicẽd ꝑ ipᷣm. Tegio
quoq; ab hoĩbꝰpulſa porcos ingꝛedit᷑.qx de
mones ab ilł ꝗ ad uitã er᷑nà pᷣdeſtinati ſt᷑..
gr az eiecti male niuẽtibꝰ⁊ t᷑renis intẽdẽtibꝰ
dominãt᷑.Quõð tñ m faciũt niſi ihs ↄcedat.qr
nec malos tẽptare pñt. niſi potẽtia.diuina ꝑ
mittat.Grex vo poꝛcoꝝ a legiõe ĩ maꝛe ꝓijci
tur.dũ ꝑ ðᷣmões maloꝝ uniſitas ad inferna
lẽ amaꝛitudinẽ ꝑducit iñ ̃pugnat ãt ꝙ ma
theꝰ de duobꝰ moniacis.marcꝰ vo ⁊ lucas
de uno loquũt᷑:ſʒ ßZ aug ĩtelligas unuz eoꝝ
fuiſſe ꝑſone alicuiꝰclarioris ⁊ famoſioꝛis:uł
Hᷣm Cꝛip.ſeuioris ⁊ inſamnie maioꝛis ꝓ quo il
la regõ maxie dolebat.ꝙ uolẽtes ſigmficar
duo eugeliſte.ſolũ unũ ↄmemorãdũ iudica
uer̃t.ð quo facti hꝰ fama latiꝰpclariuſq; fra
Gueꝛat(Illi at hoĩes ð ciuitate exeũtes.ue
ner̃t ad ih̊ʒ.) Ubi tytꝰ. Illos ãt ad ſaluato
rẽ duxit dãni nccitas.fꝛeqnter ei deus hoies
dãnat in r̃b poſſeſſis.⁊ ↄfert bñficiũ aĩabꝰ.
¶ Et hoĩes) ih̊ʒ ac fct᷑a uidẽtes ↄſcij fragili
tatis ſue. uelut adhuc mfirmi.⁊ pñtia dſi in
digni rogabãt euʒz) Jex humilltate⸗(ut a fini
bꝰ eoꝝ diſcedeꝛet qꝛ timore magno admira
tõis ⁊ ? ueꝛentie tenebantuꝛ. Reputant ei ſe
indignos tanto doctoꝛe ⁊ eiꝰↄuerſatõe.ſicut
centurio reputabat ſe indignum tanto hoſpi
te: ⁊ ſicut petꝛus fragilitatis ſue memor ait
exi a me domine.quia hõ peccator ſum. Vł᷑
forte iſti geraſeni ex peccatis ſuis territi. ti
mebant offendere pꝛeſentiam xpi. ⁊ per con
ſequens incuꝛreꝛe penam maiorem precede
ti.⁊ per eum amplius qᷓ; in amiſſiõe porcoꝝ
damnificari.ſi ut oza tangerent archasꝭ dei.
Ipe ãt aſcẽdit nauẽ ut ĩfirmoſ ðſereret.ꝗbꝰ
oneri ſuã pñtiã ẽẽ uidᷣbat.Ubi cri.Attende
ãt xpᷣi humilitatẽ poſtq; enĩ collatis a ſe tali
bebeneficijs emittebãt euz.ñ obſtat ſʒ diſce
dit.⁊ eos ꝗ ſeipᷣos ĩdignos ſua idoctrina ꝓmł
gaueꝛãt öꝛeliꝗt.dans ei doctoꝛes libeꝛatos
a demonibus ⁊ poꝛcoꝛum paſtoꝛes ( Cunq;
ieſus nauem aſcendeꝛet ꝛogabat illum )ex ð
uotione (ſanatus.ut cum eo eẽt )qr gꝛatꝰ de
bñficio ſibi collato euʒ ſegꝗ uolebat.¶ Jeſus
ãt ñ admiſit) i.ñ r cepit eũ ad diſcipulatũ ꝑꝑ
pᷣcedẽtez paſſionis hoꝛꝛoꝛem:⁊ ne aſcribeꝛe
tur ömõi ꝙ iſte faceret.ſi diſcipulꝰ xpᷣi eſſet.

De curatõe paꝛalitici

Ex hoc loco accipit᷑ ⁊ conſuetũ ẽ in eccła ꝙ

demiaci ⁊ furioñ poſt curatõez ñ pꝛomouẽ

tua ad eccłiaſtica officia.¶ Sed dñs Jeũ quẽ
curauerat (ſecũ ducere noluit ut iactamie
cãm uitare doceret: ⁊ ꝑꝑ fructu pᷣdicatõis ((
ipᷣm ad ſuos miſit)) ut ꝑ eiũ alijs pcuraretuꝛ
ſalus ⁊ ĩfidelibꝰ ẽẽt exẽplo ipᷣe ſanatus.Unoð
eũ a ſua ſeqlla ſimplr ñ repellit.ſʒ ipᷣm pᷣdica
torẽ ma gliu dinini ↄſtituit ((dicẽs. Uade in
domũ tuã ad tuos)) ꝗbꝰ ex offõ caritatis plꝰ
teneris ((⁊ nucia ülł qnta tibi dñs fecẽ. ⁊ tui
miftꝰſt)) ſanãs te ĩ aia ⁊ ĩ coꝛpe. Abi theo.
Uide ſaluatoꝛis humilitatẽ.Tõ dixit denũ
cia oĩa qᷓ feci tibi.ſʒ oĩa q̃ fecit tibi dñſ. Sic
tu cũ bonũ aliqð oꝑaꝛis:ñ tibi ſed deo attri
buas.vbi ⁊ Crivᷣ.Licet at alijs ſanatis pꝛece
pit nemini dicere conuenienter tñ huic pᷣce
pit ꝙ annũciet:qm̃ oĩs illa regio demõibus
detenta ſine deo manebat.uñ ẽt Aug. Quod
ãt ille ſanatus cupit iam eſſe cũ xpᷣo ⁊ dicit᷑
ei ꝛeddi ĩ domũ tuam.⁊ narra quanta tibi fe
cit deus.ſic intelligitur.ut ſic quiſq; ĩtelligat
poſt remiſſionẽ pctoꝝ redeundũ ſibi eſſe ĩ ⸗
ſciam bonam ſicut ſ domũ.⁊ ſeꝛuiẽdum euã
gelio ꝑꝑ alioꝝ ſalutẽ. ut deino cũ xpᷣo ꝛequie
lcat.le duũ pᷣpꝛoꝑe uult iã eẽ cum xpᷣo.negli
gat pᷣdicatõis miſteꝛiũ. fraterne ꝛedemptõi
accomodatũ.Et Gꝛeg. Cum enim qudatulibʒ
paruʒ de diuina cogitatione ꝑceperimus.re
dire iam ad humana nolumus.getẽ contem
platõis qꝛentes. Sed dñs pᷣcepit ut mens pꝛi
us exſudet ĩ oꝑpe ⁊ poſtmodũ refici debeat
ꝑ ↄtemplatõem.(Et abijt)) nõ mẽte ſʒ cõpʒe
leꝑatus a dno ((⁊ pᷣdicauit in decapoli)).i.ĩ
regione decẽ ciuitatũ(q̃nta ſibi feciſſʒ ieſus
magnalia ⁊ oẽs mirabatur.)⁊ ꝑ eũ ad fides
edificabant᷑.Ecce mutatõ dexire excelſi.qꝛ
ex infideli ⁊ demoniaco.factus eſt pᷣdicator
fidelis ⁊ öuotus.oꝑante dno:⁊ ueꝛe fidelis.
qr ad głiam dei ⁊ ad utilitatẽ ꝓximi effectꝰ
E talis.Qõ uero h̊ dr̃ ð uno ĩtelligendum eſt
ẽt ð alio ꝗ eꝛat cũ eo:qr ambo uolẽtes xpᷣm
ſequi ad ſuos miſſi ſunt.⁊ ãbo ſalutẽ ſibi fat
tã ⁊ maglia di pᷣdicauer̃t. Poc quoq; exem
plo docet quẽqᷓ; ſuo ꝓximo ſalutẽ ſibi factã
pdicar᷑.⁊ a diabolo ſe liberatũ ẽẽ:vbis ⁊ opi
dus bonis demonſtraꝛe. ⁊ alios ad eandẽ ſa
lutẽ ꝑcipiendã uocar̃.ſtudeamus ergo ⁊ nos
ſi nondu liberati ſumus a diabolo liberari.⁊
ſi iam nos liberatos eſſe ↄgnoſcimꝰ ſalutem
alijs pdicemus q; nos obtinuiſſe gaudemꝰ.
meores ꝙ ſcriptu ẽ ꝗ audit:dicat ueni. Sed
milti hoc exẽplũ mĩme ſequũt ⁊ ð his qᷓ ad
coꝛpa ptinẽt circa amicos ſuoſ ſoliciti ſunt ⁊
iquirũt.ſʒ ð his q̃ ad ſalutẽ aĩaꝝ ꝑtinẽt. ſoli

eng em nulla gerunt. Oꝛatio
Janie ieſu xpᷣe amatoꝛ hoĩz benigniſ
NVſime.ſupplico lachrymabilit᷑ bonita
ti tue: libera me ab omnibꝰ peccato
rũ ſoꝛdibus.⁊ demonũ infeſtationibus:meq;

ꝑ tectũ dimiſſi

ab eis liberatum uſq; in finem miſericordit᷑

cuſtodi illeſum.ut ad tuam ⁊ gloriam ⁊ ꝓxi
moꝝ utilitatem ualeam uerbis narrare. 7 o
peribꝰ demonſtraze:quãta magnalia fecẽis

aĩe mee ꝑ tuã gr̃am liberare:quatenꝰ cogno

ſcẽtes ceteri.qꝛ hec mutatio dextre excelſi.
omnes meo exemplo pꝛouocèt᷑.⁊ te miſeꝛan
te ad meliora conuertantur. Amen.
¶ De curatõe paꝛalytici per tectuzʒ dimiſſi.
Lapitulum. xlviij.
e. ¶Xcũ dñs ieſus aſcendiſſet in na
iculã.ut ð terra geraſenoꝝ r̃diꝛet
glileam)unde illuc iuerat. Se
cundum crip. nauigio tranſieꝛat ꝗ
poterat pede pertranſire.ñ ſꝑ ei uoluit potẽ
tiã ondere ĩ mirabilibus.ne ĩcarnatõis noce
ꝛet miſteꝛio.At ↄ̊ hoĩes huiꝰ mði.ſi ullã ha
bent potentiam. ſempeꝛ uolunt ea uti: ma
gis qᷓ; vitate iuſticie. Ideo etiam ſine uehi
culo nauis tꝛſir noluit.ut nos doceꝛet᷑ naui
⁊ ſuffragio pnie uti ĩ mali ſeculi hꝰ. ut ĩ ciui
tatem celeſtẽ perueniamus. Dec eniz nauis
penitencie ĩ ciuitatem celeſtẽ deducit ideo
ſequitur (⁊ uenit in ciuitatem ſuam)) ſ.ca
pharnaum. in qua frequentius conueꝛſaꝛi ſo
lebat:⁊ mnacula oꝑaꝛi. Scõʒ cꝛib.ciuitatẽ
ſnã h̊ dĩc capharnaũ.q; ũ naſcendo ſʒ mira
cuł illuſtꝛando ſuã ipſe fecerat.alia ꝗdẽ eù
extulit.i.extꝛa ĩ lucẽ duxit ut bethleẽ. Alia
at nutꝛiuit ut nazareth. Alia àt diu ihabitã
tem habuit. ut caphaꝛnaum. Panc ei ciuita
tẽ magis freqᷓntauitↄnerſatòe ⁊ ĩ mizaculoꝝ

oꝑatõe.qr ſᷣm aug.erat q̃ſi metropolis ⁊ inſ

gnior ciuitas galilee:ubi plurimoꝛum cõcur
ſu fides ⁊ doctꝛina eius clariꝰ pateret: z mi
raculis ↄfirmata ad multos ſalubriter pue
niꝛet. Uel qr (ut ſupra dictũ ẽ) capharnauʒ
iteꝛpretat᷑ uilla pulchꝛitudinis ⁊ piguedinis
2 ↄſolationis.q̃ᷓ ſunt occaſio peccãdi multis
iõ ad ſni ↄueꝛſionem pluribꝰ idigebat miꝛa
cuł.Uel ſicut metropolim regiõis alicuiꝰ ci
uitatẽ nr̃am dicimꝰ exñtes tñ ð ciuitate ſub
iecta illi:ita ⁊ caphaꝛnauz metꝛopolis naʒza
reth galilee.ſita ĩteꝛ nagzareth ⁊ ſtagnũ vr̃ ci

uitas dñi i nagareth ↄcepti ⁊ nutriti(Et cũ
ĩ domo doceret turbas niꝛi q̃tuor poꝛtãtes ĩ

lecto ꝑalyticũ.ĩueniẽteſq; multitudie ianuã
obturatam.⁊ nõ ualentes ĩtroire per eam ⁊
illum ĩfert̃ pre turba:aſcenderunt ſupꝛa tec
tũ. ⁊ nudantes illud. ꝑ tegulas ſubmiſeꝛũt il
lũ cũ lecto ĩmediũ ante ieſũ)) ⁊ G̊ fuit ſignu⸗
magnum fiði ipſorum. Uñn poſt fidem eoꝛuʒ
oñdit dñs diuine pᷣatis actum. ⁊ ſuꝑ aĩam ⁊
ſuꝑ coꝛpꝰ p̃m. ⁊ B tripliciteꝛ. Pꝛĩo ĩ remiſſio
ne crimiſ. Scdo ĩ cognitõe cogitatõis.⁊ hec
duo ꝑtinẽt ad aĩaz. t᷑tio ĩ ſubito curatõe egꝛi
tudiĩs cõꝑał. Nã uidẽs ieſꝰfidẽ illoꝝ.ſ.offerẽ
tiũ.⁊ ẽt ꝑalytici oblati.ñ eĩ ſe portãi ⁊ ꝑ tec
tũ ſubmitti ſuſtinuiſſet. niſi curationis fidem
habuiſſet dimiſit ei pct᷑a dicẽs.(¶Confið fili

rihe⸗ 1
ſt inwrin
zid ris enentee
her e e ean
lenſi ſ i l bi
üntutahhen
iedes,
jicoth'lfe in wneton
deni /ne oſe ir in
ilirpif Anſ dene Qu/
ſesne idede geectucim
Olitcogrtoes ion ſon bon
iceoſaluaner i ag nidiſern
Tonceriores ne lterins „.
UReininganededens.
Gsndcicdesis dis de
Röeno eamuwent
PlfaſKwwntedeennsntn
doere geſi ki dri
MMOnid coglasnalnicrt⸗
Loſclrſonanco ainci
gunntegieuſein
Fenimn galpfsnien
MtCrni ontinen ihi
urnſuindonouftlamm
ſonii ndetietu ſuen
megtſaiiegfe aune

Lere hninnne di
di
Ret nn

unt nosochetſii
nliſeculi ho ni cin
nus detenz mi
eleſte geducft ien
temn ſuan) 1/ 4
entius conueꝛſari/0
Sccʒ uß ciuſtati
j naſcendo ſz mira
ecerat. glia ge eiͤ
t ut bethlet. Alia
lia at diu ihabua
m. Danc ei cinita
atde timnaculon
ſi metropolis inſi.
plurimoꝛum côcut
clarid pateret:7 i
los ſalubriter pue
licra E)capparnanz
tuainis piguedind⸗
caſio peccuͦd multis
lurib idigebat nniu
lim fegios glicu c
ſtes tio einitate ſub

mnettopolis na34
nid har ſiagrd di i

epti7 gutriti Et a

Pꝛime partis.

rmittũt᷑ tibi peccata tua.)Et nõ dicit ̃mit

to.ſed ̃ᷣmittũt cã humulitatis ⁊ pietatis inſi
nuâde. Ex hoc pʒz ꝙ fides ꝑalitici adeꝛat ,qr
lz ſanitas coꝛpalis uel aliꝗd haniuſmodi det

glicui ꝑꝑ fidem alienam:rmiſſio tñ pẽtoꝛus

non dat alicui adulto ſine fide ppᷣa.⁊ ðo be
ne filius uocat qr iã cꝛedebat. Ubi Pieꝛ.O

mira humilitas.deſpectum ⁊ debilez totiſq;

mẽbroꝝ ↄpagibus diſſolutum filium nocat.
quẽ ſacdotes non digna bantuꝛ attĩgef. Aut
ceꝛte iõ filiũ.qꝛ dimittunt ei pẽta ſua.(Et ꝗ
dam de ſcꝛibis.i.legiſpitis dixerũt ĩtra ſe)).i.
togitabant ꝗr extra dicer̃ ꝑꝑ ppłʒz non aude
bant.vbũ eĩ itrinſecũ ẽ cogitatio mentis.¶B
blaſphemar).i.ꝙ dei ẽ ſibi uſuꝛpat.Eſt enĩ
blaſphemar̃ do iiuriã irrogare ꝙ fit triplici
ter.ł cũ deo attꝛibuit ꝙ ei ñ ↄuenit.uł ab eo
fᷣ mouet ꝙ ei ↄuenit uel cũ hõſibi qpᷣ ppriuʒ
eſt dei tribuit: ⁊ hoc modo tertio indicabãt
eũ blaſphemar᷑.qꝛ ipᷣm putabat hoĩem tãtuzʒz
2 ñ deuzʒ eſſe.dimittere ãt pct᷑a ſoli deo con
uenit. Sed xpᷣs ↄuenienter eos r̃darguit oñ

dens ſe eſſe deũ duplꝛ. Pꝛimo qr rũdet eoꝝ

cogitatõibꝰ quas cognoſceꝛe ꝑ ceꝛtitudinezʒ
ſoli deo ppᷣus ẽ:dicẽs.( At ꝗd cogitat᷑ ma
la ĩ coꝛdibꝰ ur̃is ʒimponẽdo mihi falſo blaſ
phemiã.ſ.me ñ poſſe pct᷑a dimitteꝛe:⁊ ꝙ dei
ẽ uſuꝛpar̃. Quañ diceret.Qua pate cogita
tões ur̃as uideo ẽt peccata dimitter̃ poſſum
Quia cogitatões ſunt fons boni ⁊ oꝛigo ma
li.ideo ſaluatoꝛ nr̃ cnz nidiſſꝛt malas ſcꝛiba
rum cogitationes.ne ulteꝛius ꝓpdiꝛent in pe
us. ſtatim ̃darguit eos dicens.ut qd cogita
itis mala ĩ coꝛdibus ur̃is.dãs nobis doctrinã
ut q́;cito ꝑpenderimus nos mala cogitarõne
pulſari.ſtatim debeamus noſmetipſos r̃pꝛe
hendeꝛe, ut quaſi dicaſ tibipſi.hec xpi uerba
ut quid cogitas mala ĩ corde tuo/ deinde h
ẽt oñdit ſanando ꝑalyticũ ꝑ ĩꝑiuʒ tanqᷓ; pro
pꝛia vrute.ꝙ ẽ eiuſdeʒ pt᷑ atis ſicut ⁊ pct᷑a di
mittere.lʒ enim ꝑal yſis uirtute natur̃ aliqꝗn

poſſit curaꝛi non tamen ſubito nec ita perfec

te ut ſtatim homo poſſit lectum ĩ quo iacet
poꝛtar̃.ut hic dicituꝛ factum eſſe.Unde ſuh
iungit(Quid eſt facilius teꝛ duo iſta.ſ.Cdi
cere dimittunt᷑ tibi peccata tuaaut dicere
ſurge ⁊? ambula:?) hoc ẽ ſolo uerbo efficer̃.
ut dimittant᷑ peccata. an uerbo efficer̃ ut pa
ralyticus ſurgat ſanꝰ ⁊ ambulet:? Quaſi dice
ret. Si nobis hoc mamifeſtius ⁊? maius uiot

ſ. ſubita curatio coꝛpoꝝ qᷓ; animaruz ⁊? poſ

ſum horũ pᷣmiũ. ⁊ reliquũ.qr eqnał pt᷑atis

utrũq;.⁊ utrũq; ẽ vᷣtutis ĩfinite.Unde ex h

ↄcludit uirtutẽ diuinitatis ſue ꝑ factũ dicẽs
((ut ãt ſciatis qr filius hols hzʒ pᷣatem ĩ ter
ra dimittẽdi peta.tunc ait ꝑalytico) ꝙ vbũ
iteꝛponituꝛ ab euãgeliſta.((Guꝛge).ſ. ſanꝰ
a lecto ((tolle lectũ tuũ))ĩ quo diu ðöcubue
ras ifamãdo.ut quod ſuit teſtimonium infir
mitatis.ſit pꝛobatio ſanitatis(⁊ uade in do

Capłʒ. xlviij.

mum tua ) p te non indigens ut p̃uſ põtſtore
(Et fecit ſic.magnificas deuzʒ) q ſanauit eũ
Magna vtus ubi ſine moꝛa.ſalus imperium
cõitat..ut nemo i dubitaret euzʒ ꝑalytico di
miſiſſe peta.ꝗ eũdẽ ſublato gꝛabato ãbular
pᷣcepit. Uñ meꝛito ꝗ aderãt ſtupẽtes ⁊ mirã
tes rlictiſ blaſphemijſ ad laudẽ ↄuetũr tãte
maieſtatiſ.ꝑꝑ ꝙ ſegt᷑ (uidentes ãt turbe).ſ.
miraculũ factu ĩ ꝑalytico((timuer̃t)) uerẽ
do ⁊ admuãdo ((⁊? glorificauerũt) laudãdo
deumſ((ꝗ dedi ptatẽ talẽ).ſ.dimittẽdi pet᷑a
⁊ curãdi ſolo vpo ifirmos((hoibꝰ))ad eorũ
.ſ.ſalutẽ.ł ſʒ gloſã hoĩezʒ tã potẽteꝛ iter ho
mines opantem.⁊ hac pt᷑atem desit deuſ pꝑr
xpᷣo cauſatiue hoĩbꝰ qr r̃ceptiue.Epᷣs ꝗppe
tꝛibꝰ decauſis miracula feciebat.pᷣmo ꝑpꝑ il
loꝝ ciꝛca quos hec faciebat utilitatẽ.qr eos
ĩ corꝑe ⁊ ĩ aĩia cuꝛabat.ſᷣo ꝑꝑ alioꝝ ↄuerſiõʒ
qꝝ multi nidẽtes ea conuertebant᷑.tertio ꝑꝑ
dei gloriam ⁊ honorem.⁊ iſta triplex cã hic
tangit᷑.x hoc tñ ꝙ timue:unt ur̃᷑ ꝙ nec de
xpᷣo plenam cognitionem habebantquia pu
ꝛum hominem eſſe ⁊ poſſe ⁊ hanc patem a
deo cꝛedebant. Unde gloſa. Spectant ſuꝛgẽ
tem incꝛeduli imitant᷑ abeuntẽ:⁊ dinini ope
ꝛis miracula malunt timere qᷓ; cꝛedere: nam
ſi cꝛederent non timeꝛent.ſed diligerent.peꝛ
fecta enim caritas fſoꝛas mittit timoꝛeʒ. Cõ
ſidera h.ꝙ dñs cur ãdo paꝛalyticuz. icepit a
moꝛbo ſpuiruali.ꝗ erat cã ⁊ radix moꝛbi cõ
poꝛaliſ.qr primo r᷑̃miſit peccata einſ que fue
ꝛunt cauſa morbi.ad modum boni medici.
qui primo rmouet cauſam morbi.⁊ tũc poſt
modum iĩtendit cur ationem. Infirmitas au
tem hec fuerat inflicta paralytico propter
peccata ſua ut purgaꝛent᷑.⁊ ideo dis primo
remouit cauſam qꝛ ceſſãte cauſa ceſſat ⁊ af
fectus itroductus ob illam cauſaz. Mulla eĩ
nocebit aduerſitas. ſi nulla dominet iniqui
tas. Unde ſᷣm gloſam. quinq; modis infiꝛmi
tates contingunt, nel ut iuſtis meꝛita ꝑ pa
cientiam augeant ut Job. uel ad cuſtodiaz

uirtutum ne ſuꝑbia temptet ut Paulo. uł ad

corrigenduzʒ peccata ut Maꝛie lepꝛa ⁊ ſicut
huic paralytico. uel ad gloriam dei ut ceco
nato ⁊ Lazgaro.uel ad initiuʒ pene ut Peꝛo
di.quatenus hic uideat quid in inferno ſeq̊
tur. Pic eꝛgo ſecundum hieꝛon ymũ dat᷑ itel
ligi.pleraſq; corpoꝝ debilitates euenire ꝑꝑ
peccata.Et iõ pꝛiꝰpeccata dimittũt᷑ ut cau
ſis debilitatis ablatis ſanitas reſtituat᷑ ⁊ fit
uiſibile ſignum ut ĩuiſibile probetur. unde ⁊
Beda.Curaturus autẽ hominem a paralyſi
dominus.primo peccatorum uincula diſſol
uit. ut oſtendeꝛet eum obne xus culparum ar
tuum diſſolurione fuiſſe damnatum.nec niſi

his flaxatis membroꝛum poſſe recuperatio

ne ſanaꝛi. Sgꝗ heu nos econuerſo magis ſata
gimus de curatione coꝛporis quam anime:
ideo ſepe deſtituimur utrobiq;. Un riſoſt.

—

22 ιαα&τιι£

ueſeg
*1 9°tà

0

—

—

=
õ
Z. —

. . / — „. † 1.
N,8 ſanabats απ 754

ee meRH hrerr

De curatõe paꝛalitici

Nos ãt ſi corpaliter patimur.ſatagimꝰ noci
um abiceꝛe. Eum uero male ſit anime. differ
rimus. atq; ideo nec a corporis nociuis cura

mur. GBGoſcindamus ergo fontem maloꝛuz ?

ceſſabũt egritudinum ſiuxus. Dec Cripᷣ. &
go qꝛ conſtat ꝙ propteꝛ peccata quãdoq; ho
mo egꝛotat:medicus egꝛum uiſitans.primo
eum ad penitẽtiam ⁊ cõfeſſionem monere ðᷣ
bet:ne pctᷣo taq; ferro manente ĩ uulnere.
fruſtra ſ̃t emplaſtrũ apponere. Uñ peccant
medici qui curam materialem adhibẽt cor
pori:priuſq; cuꝛa ſpũalis ſit adhibita aĩe:ig
rantes cauſam morbi ſi uidelicet ꝓ pcto am
me.ĩflictus ſit corpõi.Ubi Crivᷣ. Sed qꝛ hec
ipa domini geſta ſpiritalium ĩ ſe rerum con
tinẽt rationem. cuius typum paralyticꝰ iſte
gerat. öbemus aduertere. Figuram nãq; in
co populi gẽtiliuz pꝛeoſteniam eſſe cognoſci
mus:qui peccatis gꝛauibus animo diſſolutꝰ
quaſi quadam iſanabili ifirmitate plagatꝰ?:
in quattuor angulis mũdi iſtius uelut in lec
to iacebat. Unde ⁊ in eo paꝛalytico cui r̃ᷣmiſ
ſa ſunt peccata.id oſtẽſum ẽ.quia ppls gen
tium ꝗ graui ualitudine pctorũ laboꝛabat.
data ſibi r̃miſſione peꝛ mediciam celeſtem ĩ
tegram ⁊ perfectam ſanitatem ſᷣm corpus ⁊
animam eterne ſalutis acceperit. Cui ñ ime
rito poſt remiſſionẽ peccatorũ reddita ſalu
te iam dicit :ꝛeddi ĩ domũ tuam.i.ĩ domum
padiſi: de qua adam iam dudum expulſꝰfue
rat.ꝗ huius infirmitatis auctoꝛ extiterat.
Et meꝛito ſequit᷑. Poc uiſo turbe timueꝛũt.
⁊2 magnificaueꝛũt deum:ꝗ tãtam porteſtatẽ
dedit hominibus. Magnif̃icatuꝛ eim deꝰ ꝗ
uel apoſtolis ſuis poteſtatem r̃mittẽdi pec
cata donauit:l hoĩbus tantã gr̃am conceſſit
ut poſt ̃miſſionem peccatoꝛum ꝑ meꝛituʒz fi
dei atq; iuſticie.poteſtatem accipiãt ad pa
ꝛadiſum redeundi. Ubi ⁊? Hilariꝰ. Uidentes

ãt turbe timuerũt. Magni eĩ timoris ꝛes ẽ.ñ

dimiſſis pct᷑is a xpᷣo in moꝛtẽ r̃ſolui.qr niłlus
ẽ ĩ domum eternam ꝛedditus.ſi cui ĩdulta ñ
ſueꝛit uenia delictoꝝ.Ceſſante aũt timor̃᷑ ho
noꝛ deo ꝛedditur.qꝛ poteſtas hoĩbꝰ hac nita

data ſit ꝑ ueꝛbum eius.⁊ r̃miſſionis peccato

rum ⁊ coꝛpoꝝ reſuꝛrectõis ⁊ ꝛeuerſionis ĩ ce
lum. Pec hilarius. Moꝛaliteꝛ per paralyti
cum.qui pᷣuatus ẽ uſu mẽbrorum corporali

um. fignificaf homo peccatoꝛ opibus meꝛi

iõijs pᷣuatus ⁊ tuꝛpi marcens ocio.Talis eĩ
puat᷑ greſſu meritoꝛie affectioniſ.⁊ tactu bo
ne opationis. ⁊ guſtu ſuauitatis celeſtis/⁊
uiſu diuine cont emplationis ⁊? auditu diui
ni ᷣmonis. ⁊ odoꝛatu diuine ↄſolatiõis.⁊ tũc
iacet ĩ lecto qũ ſupueniens tenet euʒ praua
conſuetudo.ᷓ̊ eniz lectus dici põt hoc loco.
Ipᷣm quoq; peccatum moꝛe palyvſis facit tre
mulum ꝑ mali dilectionẽ: ̃ddit inſennbileʒ
ꝑ obſtistionem: impedit loquelã ꝑ deſpatio
nem. Abi ſciendum ꝙ ſicut dñs legit᷑ ꝛeſuſci

W
Pete A tict 6
6 Jſeeee enave

ꝑ tectũ ſubmiſſi

taſſe tꝛes mortuos.ſʒ multo plures ſt᷑. ſic le
gituꝛ cuꝛaſſeitres paralyticos lz ẽt pluꝛes ſit
.ſ.paraliticum in domo. paralyticũ iuxta ꝓ
baticam piſcinas. paralyticũ ĩ lecto ut ĩ pro
poſito.Et quia paꝛalyticus ut dictũ ẽé pecca
toꝛẽ ſignat.ideo notandù ꝙ tria ſunt genera
peccatoꝝ.ſ.peccatoꝛ occultus.publicꝰ.⁊ cõ
fuetudiarius. Paralyticꝰ ĩ domo ẽ pct᷑oꝛ oc
cultus.paralyticus iuxta piſcinã ẽ pct᷑or ma
nifeſtus. paralyticus ĩ lecto ẽ pct᷑oꝛ ↄſuetu
dinarius ⁊ hoc peccatũ in conſuetudine dic
tũ difficulter ꝛ elinquituꝛ.⁊ paralyticus hic ĩ
lecto iacere dicituꝛ.i.peccatũ ↄtinuare dici
tuꝛ. Predictos pct᷑ores quattuor expoꝛtant
extra domũ proprie ↄſcientie.⁊ etiam extra
eccleſiam tam militantem q;ᷓ triüphantem.
Pꝛimũ eſt tepeditas boni.qũ em̃ homo inci

pit ex deſidia tepeſcere ĩ bono inchoato. ta

lis dimittit deũ ⁊ peꝛ conſequens dimittit᷑ a
deo.ſecundum eſt delectatio mali. ꝙ cõiun
gitur quaſi ſoc ins eius, cum enim deuſ deꝛe
liquitur.ſtatim anima i malo delectatur.⁊
hi duo ſocij precedunt.Certiũ eſt mali ope
ratio.cũ delectatõ ad opus ducitur.Quartũ
eſt mali opeꝛis conſuetudo.cum ipſum malũ
frequentatur. Et hi duo ſequuntur portãtes
peccatorem extra ſuffragia eccleſie quibꝰ ip
ſe priuatur. Sunt autem quattuor que ipᷣm
reportant ⁊ recõciliant. Primũ eſt uite bre
uitas.ut homo ↄſideret qᷓ; breuis ſit uita pꝛe
ſens ⁊ incerta. Secundum eſt timor pene ge
hennalis. ut homo cõſideret eiꝰ acerbitatẽ.
diuerſitatem. eternitatem. Terciũ eſt conſiᷣ
ratio culpe. ut homo ↄſideret qd gr auedis
ad immundicie.quid malicie ſit ĩ peccatis.
Quartũ ẽ ſpes uenie ut qᷓ;uis ĩ multis offẽde

ꝛimus. mhilominus tñ neniam ſpeꝛemus ꝗ h;

quattuoꝛ habuerit.añ deũ portabitur ⁊? mi

ſericordiam conſequetuꝛ. Uel portitores eiꝰ

ut ſanetur a xpᷣo.ſt᷑ quattuor ſue ſalutis ꝓcu
ratoꝛes.ſ.monens ſecrete. pᷣdicans publice
orans pꝛo eo.⁊ iuitãs exemplo.⁊ ſic iſti offe

rũt eũ xpᷣo.ſolicitãtes pro ipſo.⁊ ipe offertu?ꝛ

quando eis confoꝛmet conſenciendo.⁊ meri
tis eorum obicem non ponendo. *†½‿ps at fidẽ
illoꝛum inſpicit. cum preces eorũ exaudit.⁊
paralyticus curat qñ pctm ſibi dimittituꝛ.⁊
⁊ donatuꝛ ſibi gra peꝛ qᷓ; ad actus meritorioſ
ꝛeſtituituꝛ.⁊ tũc ſuum male conſuetudinis
lectum tollit.quando ab ea per exercitium
boni operis recedit.⁊ ſic procedens ð̊ vtute
ĩ uirtutem. uadit ĩ domum ſuam. quãdo bo
nis actibꝰad celeſtem feſtinat patriam. ⁊ po
pulꝰeum glorificat de mutatõe tali.qm̃ hec
eſt dextere excelſi. Ali vo qui inde murmu
rant ſignant ᷣmones. qui inde ualde dolent.
Eps vo curãs.q̃ttuoꝛ ĩpat penitenti.Primo
ante omnia ut ↄfidat ⁊ ſpez ð uenia cõſequẽ
da hẽat.quem etiam iam filium ꝑ adaptõm
uocat.deide nolens eum ſanare iubet eum

cltadalrae his ur .
rjnneni t aeſen .
Oinoent honeſtin Meda
Gimun ſui ,rid un e
honinsconns oe brbn
i velibonun ,lian / ſegegnnn
ſeſis tcuſtociensilem uelne tan
AURepanſticuſtodiam. Ubi Ded
liclte deco ſergere e nium ſe:
Ns Entorſs tega gueſcede
NAeidennem re
Cngeſeftenenetmn hhece
Moum ipruuemen P
letnsgtiginglunan un
Nochſe caſigunm Dunien
loni fegg aciſnn eune ⸗ .
ſtenfangetmwe 6
4 Uilenoboſtinhl zou⸗
ntinänrudef
iptiebllenic dch
Petopſiangi dſein
ti
eſenttoſeſ inirg

bono inchonid in
ſeqnen cinit
tationali. g cöln
cum enim euſ cere
malo geleclatur 4
em eſt mali ohe
is ducitur, Quarti
,cumn ipſum mola
quuntur portites
eccleſe quib ip
uattuor que ipm
rim eſt uite dre
breuis ſit uita Nre
eſt timor pene ge
tet en gcetdiate.
Terciü eſt corſid
leret ga gauedis
nicie i peccatis.
Guisi multis ofſete
eniam ſperemnsgh
eu portabitur 1 m
mn. Uel portitorese
ttuor ſue ſalutis ven
te, Pdicuns publice
te, p p
ſc iſti ofle
remplo.d ſi ſee
o iſo. Tiße dfiert ⸗

jendo. meri
conſenc ztſic⸗

Pꝛime partis

ſurgere ac lectum tollere. ⁊ ĩ domum ſuam
abire. Surgere inq; a pcto.⁊ mẽtis ðdiectio
ne: in peccato enim male delectando pecca
toꝛ quaſi ĩ lecto quieſcit.⁊ ex pct᷑o ira mens
dicitur.ut nunq; poſſit eſſe leta.qꝛ ſꝑ preſu
mit ſeua ꝑturbita conſcia. tũc ãt ſurgit quã
do iſta ðſerit. Toller̃ vo lectũ ⁊ portar̃ eſt ut
pctm ꝙ erat ſibi quieti ⁊ ðᷣlectationi.ĩcipiat
ſibi eſſe oneri ⁊ dolori.abire quoq; ĩ domuʒz
ſuã ut ĩ celũ meditatiõe ꝑgat.uel ↄſciam ſu
aʒ ꝗq domuſ aie ẽ: diſcutiat.⁊ ſi quid ibi ĩ mũ
du ĩuenerit.ꝑ eos quaſi ꝑ oſtiũ confitẽdo pi

ciat.a qua hõ ꝑ multitudinẽ pctorũ ita alie

naf ꝙ quaſi ipᷣaʒ ꝑdat ⁊ ſeipᷣʒʒ non cognoſcat
DPomo ergo paralyticus.hoc ẽ mollicie.⁊ il
lecebris caꝛnis ł uoluptate ſeculi r̃ſolutus ⁊
torpens ac pᷣ turba cogitationũ ⁊ cauſarũ ſe
culi uiõre deũ ñ ualens poſtqᷓ; ſupꝛa tectum
carnis a ſcẽdeꝛit ut ſpiritꝰ dominet carni ui
det öum. ⁊ ad cognitiõeʒ ði uere ꝛedit ⁊? tũc
dðᷣuſ eũ ſanat ꝑ gr aʒ ab omni.qð oᷣliquit.⁊ uo
cat filiũ ꝑ adoptionẽ ⁊ iubet ſurgere de toꝛ
pore negligentie. ⁊ ſe erigere a carnalibus ò̊
ſyderijs ꝑ pniam. ⁊? coꝛpus ĩ cuiꝰ oſydeꝛiis ia
cuit ad uoluptatẽ ſpus attolle. ac cãni dñari
per continẽtiã.⁊ ire ac tendere. per bonam
opationem ⁊? honeſtam conueꝛſationem in
domum ſuã ſ. paradiſum que prima fuit
hominis domus. hoc ẽ in habitationeʒ eter
nazʒ. uel ĩ bonam ↄſciam. ſ. ſegꝛegatus a ter
renis ⁊ cuſtodiens illam. uel ne iterũ peccet
ad iternam ſui cuſtodiam. Ubi Beda. Spi
ritaliter ð lecto ſurgere.ẽ aĩam ſe a caꝛnali
bus deſyderijs. ubi egꝛa quieſcebat abſtra
her̃ᷣ. Lectũ vo tollere.ẽ ipam quoq; carnẽ ꝑ
continẽtie frena correptam. ſpe celeſtium pᷣ
mioꝛum õlitijs priuare terrenis. Ipᷣe ẽ enim
lectus qui ꝑ ſingulas noctes lauatur a Da
uid. i. p uniuſcuiuſq; noxe macuł.digno pẽi
tẽtie fiumine caſtigatuz. Sublato aũut lecto

domũ ire ad padiſum ꝛedire.ẽ Apſa eſt eniz

uera domus. que hoĩem pꝛima ſuſcepit: nõ ĩ
re amiſſa ſeu fꝛaude:tandẽq; r ſtituta ꝑ eum
ꝗ fraudulento hoſti nihil öbuit. Ubi ⁊ ans.
Sed ⁊ domũ illam non pᷣteribis.ubi ꝑ tegu
las ꝑalyticus ante pedes eiꝰſubmittituꝛ. ubi
pietas ⁊ pfas obuiaueꝛũt ſibi.Fili:inquit ꝛe
mittutuꝛ tibi pcta tua.O mua clementia O
indicibilis miſcõᷣia. Accepit felix remiſſiõm
pctoꝝ ſuoꝝ quã non petebat:quam non pre
ceſſerat confeſſio.ñ meꝛuerat ſatiſfactio nõ
exigebat ↄtritio. Coꝛporis ſalutẽ petebat ñ
anime.⁊ ſalutẽ coꝛꝑis ⁊ animè recepit. Ver
dne: uita i uolüũtate tua. Si creueris ſalua
re nos nemo poterit ꝓhiber̃.ſi alind decr̃ue
ris: non eſt qui audeat dicere cur ita facis
Phbarizee qd murmuras. An oculus tuꝰ ne
quam eſt.quia ipſe bonus eſt.Ceꝛte miſeꝛet
cui ipe uoluerit.ploremus ⁊ oremꝰ ut uelit
Bonis etiam operibꝰpingueſcat oꝛõ, augea

Capitulũ.xlix.

tuꝛ dᷣuotio.excitet᷑ dilectio.leuẽt puꝛe manꝰ
ĩ or̃one q̊s ñ ſanguis ĩimundicie maculauit.
tactus illicitus fedauit auaricia ñ exaſpauit
leuetuꝛ ⁊ cor ſine iꝛa ⁊ diſceptatõe.ꝙ tꝛangl
litaſ ſedauit.pax ↄpoſuit. puꝛitas conſcie la
uit. Sʒ nihil hoꝝ paꝛalyticꝰ ille legit᷑ pᷣmiſiſ
ſe.ꝗ tñ legitnꝛ ꝛemiſſionẽ oĩzʒ pctoꝝ meꝛuiſ
ſe. Pec ẽ ãt ĩeffabilis miſcõie eiꝰ sxtꝰ:cui ſẽ
blaſphemũ ẽ or ogare.ita ⁊ boc ſibi pᷣſumer
ſtultiſſimũ. Poteſt cuicũq; uult.⁊ hoc ipᷣm
efficacit᷑ dicere ꝙ dixit palytico. dimittunf
tibi ꝓcta tua. Sed quicũq; ſine ſuo labore ł
otꝛirione ł ↄfeſſione łẽt orone ſibi hoc dicẽ
do expectat: nuqᷓ; ei ꝛemittũt pta Pec Anſh.

, . Oratio.
d O mine ieſu xpᷣe ꝗ ĩ paſſõe tua naui
culã crucis aſcẽdiſtii ᷣſuꝛꝛectõe tꝛãſ

fetaſti. ⁊ ĩ aſcenſiode ĩ ciuitatẽ t uazʒ
ueniſti:ecce timor ð peccatis.de iꝛa dei. de
pꝑiculo ſuꝑuemiẽtis ĩfumitatis.⁊ ð̊ ĩceꝛtitudi
ne moꝛtis offer̃t tibi aiam. pct᷑i moꝛbo diſſo
lutam. dic iacẽti ĩ pct᷑is. ut confidat ð gr̃a ꝛe
miſſionis ᷣſuꝛgat ꝑ cõtꝛitõm ⁊ cõfeſſõeʒ tol
lat lectũ ſuũ ꝑ ſatit̃faet õem ãbulet ꝑ ꝓfectũ
vtutũ ĩ domũ ſuã et᷑nã bt᷑itudinẽ. ut turbe fi
deliũ uideãt.timeãt.⁊ glorificẽt deũ: ꝗ talẽ
ptatẽ dedit ad hoĩm uti litatem. Amen.

¶ De emorroiſſa ⁊ aꝛchiſynagogi filia.
Capituium. xlix.

Oſt h quidam pᷣncepſ ſynagoge no
miĩe yairus acceſſit ad ieſũ Itam fi
dei qᷓ; cor pis greſſibꝰ.(¶ ?⁊ adõabat
eum )faciẽdo ſibi rueꝛẽtiã de bitazʒ
⁊ ꝓcidẽdo ad peõs eiꝰꝗbus ciꝛcũpoꝛtauit oĩ
bꝰ ſalutẽ (ꝛogãs pꝛo unica filia ãnoꝝ.xij.di
cẽs.Dũñe filia mea mõ ðfũcta ẽ ? mortua)
Poc dixit ᷣm ̃putatõm.qꝛ eĩ deſpabat filiã
poſſe ĩuenĩ᷑ uiuam. ð ea loquebatur ut iam
öfuncta öſyderãs a dñũo uel moꝛiẽtem ſana
ri.łmortuã ſuſcitari. Sed Maꝛcus dicit.ꝙ;
erat ĩ extremis.tñ erat moꝛti ita pꝛopinqua
ꝙ ůputabatuꝛ mortua. Unde ſecũdum cõeʒ
modũ loquẽdi.õ illo qui ſic eſt moꝛti propin
quꝰ dr.ꝙ ẽ mortu:qr ꝙ modicũ diſtar ur̃.

q̃ſ nihil reputat᷑ Sed uẽ ⁊? pꝑ miſericõdiã

appropiqua(⁊ ipòe manũ tuam) adiutrices
ſupeꝛ eam (⁊ uiuet)ſanitate ſibi reſtituta.
Duo petit ꝑp tertiũ.ſ.ut uemat ⁊ manũ ipo
nat ⁊ ſic filia ̃uiuiſcar.ignoꝛãs.ſ.ꝙ ⁊ abſena
liberaꝛe poterat. Sic moꝛaliter cũ qlibet nõ
habeat niſi unicam aiam mag debet curare
6ᷣ eius ſanatõe qr ſi eã amittit totũ amittit.
ſpũaliter ãt ueit deus ꝑ gr̃am preuemẽtem
ma nũ ĩpoĩt ꝑ gr̃aʒ ↄcomitatẽ ⁊ tẽ aia uiuit ꝝ.
g am coopantẽ(Et ſurgẽs ieſus ſeqhat᷑ en
⁊ diſcipuli eiꝰ ⁊ tha młta cũ eo) An B̊ datur
ſubditis forma obediẽdi.ac paꝛibꝰmutuo ob
bP

De emorꝛoiſſa ⁊ aꝛchiſy

ſequendi.⁊ prelatis aĩas moꝛtuas ſuſcitãdi.
Unde Remigius. Mua autem paꝛiter arq;
imitãda dñi humilitas ⁊ manſuetudo. Nam
mox ut rogatꝰ ẽ.rogãtẽ cepit ſequi. Hic ſub
ditoſ ⁊ pᷣlatos pariteꝛ iſtꝛuxit.ſubditis exem
plum obediẽtie reliꝗt.pᷣlatis vo inſtantiam
2 ſolicitudinẽ docẽdi demonſtzauit: ut quo
tiẽs audiezĩt aliquẽ mortuũ in anima. ſtatiʒ
adeſſe ſtudedt. Uñ ⁊ Cꝛiſ.Cum ꝛogatꝰ eſſet
dñs a Yairo. ut ad ſuſcitandam filiam ipſiuſ
uenirent: ñ morat᷑.ſʒ ſtatim ſurgẽs ſecuiꝰ ẽ
eũ.Quo exẽplo docuit nos ĩpigros ĩ oĩ ope
re dei eſſe debeꝛe(Et duʒ ihs pergeret:ecce
młier emorroyſa a moꝛbo quẽ paciebat ſic
dicta((ab änis duodecim ſanguinis fluxã paſ
ſa Iqᷓ ĩ medicos eꝛogaueꝛat omnez ſubſtatiã
ſuam(acceſſit retro ⁊ a tergo Mũ qr uerecũ
dabat õ infirmitate fetida. tũ qr pᷣm legem
reputabat imunda: tum qꝛ ante faciem non
potuiſſet accedere pᷣ turba tum ꝓpteꝛ miſte
ꝛiũ ↄfuſiõis quã dʒ homo haber̃ꝓ culpa ſua
⁊ tetigit fimbꝛiam ue ſtimẽti eius )ñ ſolum
tactu corporali.ſʒ ⁊ deuotõe fiòt: ĩ quo lau
ddoa ẽ humilitas eius. qr indignam ſe repu
tabat tãgeꝛe pedes dñi. uł plenitudinẽ ueſti
mẽti. Pabebat eĩ xpᷣs fimbriaſ iuxta ↄſuetu
dinẽ iuoꝝ ̃ᷣz legis pᷣceptũ.Ecce qꝛ ñ hẽbat
dñs ianitores uel ſtipatores ſeu maſſerios.
nec aliquẽ qui compꝛimentes eum uerbera
tet: ⁊ ideo libere mulier accedit ⁊ turbe cõpᷣ
mant. Ubi Remigius. In quo fides eiꝰ ad
miranda eſt.qꝛ deſperans ð ſalute medicorũ

ĩ quos ſua erꝛogauerat:iĩtellexit celeſtẽ adeſ

ſe medicum.⁊ in eo totã ſuam itẽtõem collo
cauit.⁊ iõ ſaluari ꝓmeꝛuit. Unñ Rabanꝰ. Do
cet mulier quantũ ſit corpus xpᷣi ꝙ i fimbria
tãtam ðömõſtrauit eſſe niꝛtuteʒ. Quid g nos
ſpeꝛare debemꝰ. ꝗ nõ ſol corpus dnicũ cõ
tingimꝰ. ſʒ ↄficimꝰ ?⁊ ſumimus. Illa quidem
medicinã accepit ex uulnere: ue illis quibuſ
ipſa medicina ĩi vulnus ↄuertat᷑ (Oicebat eĩ
intꝛa ſe firmiteꝛ)).ſ ned tetigero tm̃
ueſtimẽtum eius.ſalua ab ĩfirmitate mea e
ro)ñ qꝛ ueſtimta aliquã uirtutez ſanãdi ha
bebant.ſʒ qꝛ ꝑ hoc ᷣclarat uirtꝰ illoꝝꝛ quoꝝ
ueſtimẽta ſunt. (Tangens ãt ↄfeſtiz ẽ ſana
ta a plaga ſua).Et ẽ notabile.ꝙ acceſſit.ac
cedẽs dixit.dicẽs tetigit.tangẽs curationeʒ
accepit:qr his tꝛibus.ſ.ueꝛbofide ⁊ opeꝛe
omnis ſalus acquiritur. Et cognoſcens iĩieſus
ex ſe exiſſe uirtutẽ dixit(Quis me tetigit ñ
queꝛ it ex ignoꝛãtia ut doceatuꝛ.ſʒ ut mulier
ſanata ↄfiteatur: ⁊ ꝑ confeſſõnem appareat
fides eius.⁊ a xpᷣo ↄmendetur. tum pꝛopter
mulieris meꝛitũ ꝑ humilẽ ↄfeſſionẽ.tum ꝑꝑ
aſtãtiuũ edificatõem: tum ꝑꝑ dei laudẽ ⁊ glo
ꝛifſieationem. tum pꝑ ſpesz archiſynanogi au
gẽdam: ⁊? eius ſanatõe filie ſne aſſecuratõez
Et dicentib diſcipulis ꝙ turbe eũ ↄpᷣmerẽt
dixit ¶ Tetigit me aligs: nã ⁊ ego noui uir

nagogi filia.

tutẽ ð me exiſſe.i.effectũ uirtutie ĩ curatòe
ĩfirmitatis. Na lz turbe q̃ ĩ ißm pᷣ deuotione
audiẽdi irruebant eum cõprimerẽt. ⁊ in tali
pᷣſſura coꝛporaliter tãgerẽt:ñ tñ tãgebãt eũ
cum tali deuotõe ⁊ fide.ſicut iſta mulier te
tigeꝛat.⁊ ð tali tactu ſingulariter dñs quere
bat. Uidẽs ãt mulier qr nõ latuit.timẽs cor
de ⁊ tremẽſ coꝛpoꝛe ad maie ſtatẽ diuinitatiſ
cuius uirtutẽ ĩ ſe expeꝛta fnit:uenit (⁊ ante
pedes illius ꝓcidit )ac cãm tactus ⁊ ſanatio
nem corã hominibus indicauit: ↄfitẽdo vita
tem de q;titate ⁊ prolixitate ĩfirmitatis.⁊ ðᷣ
pꝑceptõe ĩtegre ſanitatis.hoc eĩ dñs ſciri uo
luit ad laudẽ dei.⁊ alioꝝ utilitatẽ.Sed que
rit Cri.quare ipam manifeſtat deus.cũ ipᷣa
latẽter acceſſerit.⁊ rñdens ponit ad hoc ſex
rões. Prima ẽ ut mulieꝛ ſanguinaꝛia xpCʒ ta
gẽs n haberet inde ↄſciẽtie remoꝛſuz. Secũ
da ut mulierẽ emendet.qm̃ eſtiabat hoc la
tere xpᷣm. Ceꝛtia ut fidem eius onñdat oĩbus
ad exem plar celeꝛiteꝛ credẽdi. Quarta ut ñ
ſtꝛaꝛet ſe cognitorẽ oĩm. Qnĩta ut ondat ꝙq;
ut deus ſiſtit ſanguinis fluxum. Sexta ut in
fidẽ dirigat arc hiſynagogum (Ar ihs cõner
ſus ⁊ uidẽs eam)).i.approbãs ipſius fidẽ:di
xit illi(¶lõfide filia fides tua rte ſaluã fec)
i.hanc tibi ſalutẽ meꝛnit. cũ eĩ oꝑatõ mira
culoſa ſit ſupra naturam. fidei attribuit eas
eo ꝙ fides ẽ de his q̃ ſupra natuꝛã. Pieꝛo.
Non ãt dixit qꝛ fiõs tua te ſaluã factuꝛa ẽ.
ſed ſaluam fecit quaſi diceꝛet in eo quõ cꝛe
didiſti iam ſalua facta es. Ubi ⁊ Criſ.qꝛ foꝛ
midoloſa erat hec mulier ꝑꝑ hoc ait (confi
de ⁊ filiam eà feceꝛat) iliaʒ ueꝛo nocat ſa
natam fidei rõne.fides eĩ xpᷣi dei filiationezʒ
pᷣſtat. Notãdũ ẽt ꝙ dñſ ñ diẽ ego ſanaui te ſp
fides tua ut uitandam oſtentatõez doceat ⁊
meritũ fidei extolat.Uñ fᷣm Cꝛi.dqns ait ꝙq;
fides ſua ipam ſanaueꝛat.nolens ſue vᷣtuti
ſz fidei eius ſanitatis beneficiũ arꝛogar.do
cens peꝛ hoc in uiꝛtuoſis actibꝰ nr̃is.nõ no

ſtrã ſʒ de i laudẽ quereꝛe debeꝛe ⁊ pᷣdicar.⁊

addidit dominus (uade ĩ pace.)que ſcilicet
pꝛius eras ĩ peꝛturbatione:propter longã in
firmitatem tuam coꝛporalem. Ubi Cꝛiſo.
Dicit autem ei(Uade ĩ pace)mittẽs ĩ fineʒ
bonoꝛum. In pace enĩ deus habitat. ut cog
ſcat ꝙ nõ ſolũ coꝛꝑe curata ẽ.ſed ẽt a cauſs
toꝛꝑalis paſſionis.i.pcf᷑is mutata (Et ſalua
facta ẽ mulieꝛ exiilla hora) UVbi gloſa itelli
gendum ẽ: ex illa ora ex qua tetigit fimbriã
ñ ex illa hõa ex q̃ ieſus ↄuerſꝰ ẽ ad eã:iã eĩ
ſalua fca erat. ut ex vbis dñi ꝑpendi põt ex
vbis Ambro.quibuſdam uidet᷑.ꝙ h mulie:
martha fuerit.ꝗ ĩ quodã ſᷣmone inter benefi
cia xpᷣi que enumerat ſic dicit.Dum largum
ſanguinis fluxũ ſiccauit ĩ maꝛtha dũ ðömões
expulit ð maria dũ coꝛpꝰ rediuiui ſpũs calo
re cõſtrixit ĩ laʒaro. Sed exr iſtis vbis amb.
bñ habet ꝙ MWartha fuerit a xpᷣo curata a

Henn wnhitt en
io ſece nis ct ln n
Ainapeoreſtnen, ii gbn
ntinn lui,n mmn enn
Ntr erteetcvertndanl oai
madddisniuolsieneln
iſikatsſectninsennd mn
Wwegeßfrmüatcutsugi ſe lde
Fht deneriti fndein
Nfonrerrienu rrr
Steetthidniien erd
aiegtio ena in nn
ſenß Chernielae ve
Drrgeſetn ſnner
ſerinnenluie tdei
nnlugeit lentr gr⸗
lſftithitng gf⸗en ie⸗
Celttbungnee . .

letie remaſng
oicinihen
emn einsoficim
cregiciQuanani
n.Ouitn ut oin g
furum, Sertg un
gum At hs töner
robis ipfins ſii
9tus te ſalud ſce)
lt ci ei opatömira
.ſide attribnit ea
ra natuꝛi. Dieꝛo.
te ſaluä factma è.
ceꝛet in eo gud de
.Ubi 1 K fo
1 dn boc ait confi
ilisz uend vocat ſ
eirthi Gei füliatione;
ſdie ego ſangite 6
ofſtentaldez doceat ?
la fm Cuis. aſs gir
Vat Rolens ſue tuti
beneſicis 4nogef /0
oſis actib) if 10 1e
ee deber picef .
eipuce. aue ſcllicet
kione:propter longe in

4

Pꝛime partis

fluxu ſanguinis.quod aurẽ Maꝛtha fuerit
hec mulier pe qua hic agit᷑ non habet᷑ ex v
bis ilł.Et ꝙ hec młieꝛ ſi fueꝛit mãtha ex hoc
nidet᷑.qꝛ de hac muliere dicit᷑ ꝙ oẽm ſubſtã
tiam ſuã ĩ medicos erogaueꝛat martha autẽ
diues erat. Voc etiam patet ꝑ euſebiuz qui
dicit hanc mulierem fuiſſe quandã ceſaree
philippi ciuem. nam ̃ʒy eũ mulieꝛ emoꝛroiſ
ſa poſtq;ᷓ ſanata ẽ.fecit in ceſaꝛea philippi(
unde oriunda ) ſtatuam eneam ĩ curia ſua
firei ad imaginem xpᷣi cum fimbrijs ueſtimẽ
ti ipſamq; imaginem ĩ magna ruerẽtia habe
bat.⁊ deuote adorabat. ecit ⁊ ex oppoſito
imaginem ſuam flexis genibus ? manibus
iunctis ac cancellatis.quaſi pᷣcaret᷑ ⁊ ſuppli
caꝛet uerſus quã imaginẽ xpᷣi manum exten
de bat.Cõtigit ãt ꝙ ſubtꝰimaginẽ xpᷣi cꝛeuit
heꝛba quedã nullius efficacie ⁊ uiutis que
cum fimbꝛiam attigebat.tãte uirtutis eꝛat
ꝙ oẽs ĩfamitates ſanabat: Iteꝝ dicit Hie
ro.qᷓ; Julianus apoſtata cum ↄgnouiſſet ꝙ;
ĩ ceſaꝛea Philippi eſſet ſimulachꝝ ꝙ.ſcilicʒ
ſanguinis liberataꝓ fluuio femĩa fecerat eo
depoſito ſuam imaginè ibi collocauit q̃ ful
minis ictu fꝛacta eſt. hic habes quoddã ual
de notabile ad humilitatis cuſtodiam ſicut᷑
Beꝛnaꝛ.hoc mõ ĩtroducit:dicens. Quilibet
dno pfecte ſeruiẽs.põt appellari fimbria q̃n
ultima paꝛs neſtimenti dũi.pꝑpꝑ ſuam humilẽ
ꝛeputatõem. Qui g ad tantum ſtatum pue
nerit:ꝙ ſciat ſe a qño exaudiꝛi:ĩ liberãdis ĩ
fumis uel alijs miꝛaculis:ñ extollatuꝛ ꝑpea.
qꝛ ñ ipᷣe.ſed dñs facit.quãuis enim h̊ mulieꝛ
tangeret fimbriã.ad cuius tactũ ſe liberari
ofidebat.⁊ ſic ↄtigit:ñ tñ a fimbꝛia.ſed a do
mino uirtꝰ libeꝛatõis exiuit,. Et ꝓpteꝛea ipſe
dixit(ſenñ ð me uirtutem exijſſe) Nota igr
B bene. ⁊ nihil boni tibi ĩ ppetuũ attribuas
qꝛ totũ ẽ a dño.Allegoꝛice mulier ſanguine
fiuens ſzʒ a dño curata.ẽ eccłia de gentibus
ↄgregata: que fedata fuit ſanguinis maꝛtyꝝ
ẽffunõe ⁊ idolatrie pollutõe. ⁊ his q̃ carnis
2 ſanguĩs gerũt᷑ delectatione. Que ⁊ fimhri
am ueſtimti xpᷣi tetigit.qñ fi dem ĩcarnatõis
credidit humanitas em̃ ueſtimentũ diuinita
tis ẽ ĩ x-pᷣo.de quo dicit᷑ ꝙ ĩ ſimilitudine ho
minũ factus ẽ. ⁊ habitu ĩuẽtus ut hõ. Et tẽ
a fluxu ſanguinis ſanata fuit.qr fundere ſan
guinẽ catholicũ öſtitit. ⁊ ab idolatrie ac car
nis ölect atione ⁊? ſanguinis effuſione ſanata
fuit ac ab eius pollutione ceſſauit ¶ Deꝛgen

te ãt dño ad filiaʒ achiſynagogi. mulier mõ

boſa ſanata ẽ qꝛ ſic diſpenſata ẽ ſalus hũa
ni generis. ut primo aliqui ex iſrt deide ple
nitudo gẽtiũ ĩtraret: ⁊ ſic omnis iſrł ſaluus
fieret Emorroiſſa ſanata. archiſynagogi fi
lia nũciat mortua.qꝛ dum gentilitas ad deũ
conueꝛtit᷑ ſynagoga pfidie ⁊ ĩuidie recte mõ
tua nunciat᷑. Poc ẽt ſignificatũ fuit in para
bola de duobus filijs:quoꝝ ſenioꝛ de cõuer

Capitulũ.xlix.

ſione tꝛiſtabat iunioꝛis.Uñ Ambro. Quem
ãt putamus ſynagoge prĩcipez eſſe.niſi legẽ
cuius ↄtẽplatione dũs ſynagogam non peni
tus dereliquit, Ad hãc at pricipis filiam dũ
properat ði uerbũ.ut ſaluos facerz filios iſrł
ſancta eccłia ex gentibus congregata que ĩ
ferioꝝ lapſu criminũ öperiebat.paratã alijs
fide pᷣripuit ſanitatẽ.Quid autẽ ſibi uult.ꝙ
hec pricipis filia ãnoꝛum.xij. moriebatur. ⁊?
mulier iſta fluxu ſanguinis ab ãnis.xij. labo
zabat:niſi ut itelligat.qꝛ quãdiu ſynagoga
uiguit labõauit eccłia.uũ ⁊ hiero. Nota g ꝙ
eo tẽpoꝛe hec mulieꝛ.i.gentiũ populus cepe
rat egrotare.quo genꝰ credidit iudeoꝝ. Miſi
eĩ ex cõparatione criminũ uiciũ ñ oſtendit᷑.
Molaliter ẽt ꝑ mulierem ſanguinis fluxum
paciẽtezʒ.ꝑſona peccatrix a lõgo tꝑe.⁊ ð pec
cato ĩ peccatũ cadens poteſt ĩtelligi.q̃ tñ re
mediũ querit a dno.dicẽs ei libera me ð ſan
uinibꝰ denꝰ deus ſalutis mee Dominus eꝛ
go quottidie mulieꝛẽ ſanguĩe fluentẽ ſanat.
dum animã diuerſis uicijs corruptag pez? gꝛa
tiam curat.deĩde cũ nuncij ad archiſinago
nũ ueniſſent:dicẽtes.eius filiam iã eſſe moꝛ
tuã:dixit ieſus archiſynagogo eũ ad fidez 2
foꝛtãdo(noli timere) i fide dubit ando tantũ
modo crede:⁊ ſalua eꝛit a mõte.Et ueniens
dñs ieſus ad domum pꝛincipis.ĩuenit filiam
eius iam öfunctam:⁊ tibicines cõductitios:
caꝛmen lugubꝛe canentes.diuerſe eniz melo
die dinerſas paſſiones excitant ĩ homĩe ali
que enim excitant audaciã.ut pz ĩ tubis bel
licis:⁊ alique deuotionem.ut pʒ ĩ cantibus
eccłleſiaſticis:alique leticiam ut patet in di
nerſis ĩſtrumẽtis muſicis.alique excitant fle
tũ ⁊ öuotã lamentationem:⁊ talibus uteban
tuꝛ antiquitus ĩ exequijs magnaꝝ ꝑpſonarũ.
ut puocaret multitudo ad fletũ ⁊ luctũ xpᷣia
nis tñ ñ conuenit tales habere.qꝛ nõ ðbent
incõſolabiliter fleꝛe ⁊ ĩuenit ẽt turbã tumuł
tudãtem ĩ fletu planctu ⁊ ululatu multo.quð
uocatuꝛ tumultus.qꝛ inde cauſatur ſonus
fuſus ac ẽt ĩ preparatione funeraliũ.⁊ dice
bat (¶ Molite flere.ñ ẽ moꝛtua puella).i.ĩ mõ
te manſuꝛa(ſed dormit)).ſ.mihi.ꝗa ita ð fa
cili poſſum eam ſuſcitar̃.ut ð ſomno excitar̃.
Unñ Beda. hom inibus mortua eꝛat.qr ſuſci
tare nequiuerãt: dᷣo doꝛmiebat.ĩ cuiꝰ diſpoſi
tione ⁊ anima recepta uiuebat. ⁊ caꝛo ꝛeſuſ
citãda quieſcebat. unde mos apud xpianos
obtinuit. ꝙ mortui ꝗ r ſurr ecturi eſſe nõ du
bitantuꝛ.doꝛmientes uocentur.(Et deride
bant eum)putantes quod de dormitiõe ſom
ni diceret. ⁊ eam eſſe mortuam neſciret. Ec
ce deridet᷑ ĩ curijs pᷣncipum. nec ſꝛaſcitur
nec arguit eos:qꝛ quanto maioꝛ fuit deriſio
tanto poſtea maioꝛ uututis oñſio. Ubi Hie
ꝛzo.ñ ãt eꝛant digni ut uiderent miſterium ꝛe
ſuꝛgẽtis.ꝗ ꝛeſuſcitãtem ĩdignis ↄtumelijs iꝛ
ridebant.qᷓ;uis ãt dñs deridebatur ab eis.
p 2

De emorꝛoiſſa ⁊ aꝛchiſy

ſi tũ deſtitit ab ĩcepto:ĩ quo ĩſtꝛzuũtu: boni.
ꝙ cum õrident a malis.non ideo bẽt dᷣſſte
ꝛe a bono ichoato(⁊ cũ eijeciſſʒ turbazʒ).ſ.
lamentantium.tumultuantium ⁊ deridentiũ
ꝗ ꝑꝑ incredulitatem ⁊ deriſionem non erant
digni uidere miraculum: itrauit cuʒ patre ⁊
matre puelle.quos ĩ ſide ↄfortaꝛe tãto miꝛa
culo diſponebat.ac Petro. Jacobo ? Joha
ne:quos ſpecialiter inſtrui uolebat. hos eni
quinq; uoluit haber teſtes miraculi. ut ĩ ore
duoꝝ ꝑentum.? tꝛium apłoꝛum ſtaꝛet oẽ ueꝛ
bum.i hocl't facto oſtendit nobis dominus.
qr blaſpheinis ⁊ irriſoribus nõ ſunt ruelan
da miſteria.ſʒ fidelibus qui honoꝛent ea.Et
Hm Crip̃ᷣ.in hoc ꝙ turba eijcitur. ⁊ diſcipuli
ſolũ ĩ domũ itrant. ⁊ neq; hi oẽs erudit nos
grłam qᷓ ẽ a multis euitar.uñ ⁊ Theophi.mõ
tuam ſuſcitãs eiecit omnes:quaſi nos docẽs
abſq; inani gloria eſſe ⁊ nihu ad demonſtra
tõnem facer̃:non enim humilis xpᷣs ad oſten
tatõnem uolebat aliquid opeꝛari. Predictoſ
autem tres diſcipulos im ꝑmiſit qñs ĩtereſſe
ſue tranſfiguratõi.item agonis ſui or̃oni itẽ
huic ſuſcitationi:pꝛimo ꝑꝑ eoꝝ dignitatẽ ſe
cundo ꝓpter ſignandà trinitatis fidem. t᷑tio
ꝑp teſtiũ numeꝝ ſufficientẽ.quarto ꝓpt᷑ om
niũ ſtatuũ eccłe ſignificationẽ ⁊ commenda
tionem. Pezꝛ Petrum em̃ ꝗ uxorem habuit
ſigni ficant cõiugati:ꝑ Johãnem ꝗ vgo fuit
vgines:p Jacobum ꝗ neſcit vgo fuiſſe uel
uxorem habuiſſe uidualis ſtatus.patrem ãt
⁊ matrẽ ꝑmiñt itrare ꝓpt᷑ eoꝝ crequlitatẽ.⁊
ꝓpteꝛ eoꝛum teſtificatõm (Et tenẽs manum
puelle ait.illi tibi dico ſurge))per tactũ ⁊ uo
cẽ eam curabat.ut ondeꝛet ꝙ humanitas eſ
ſet ĩſtrum̃tuʒ diuinitatis miracula facientis.
Vnñ pᷣʒʒ Ariv.manꝰ ieſu uiuificatina exñs mõ
tuũ coꝛpus uiuificat.uox ãt iacẽtẽ excitat (¶
Et cõfeſti ſurrexit puella ⁊ ambulabat) ꝗa
nulla mora iter uerbũ eius ? factum erat.
Ubi Criſ᷑̊. In ambulatõe eius ñ ſolũ ſuſcita
ta. ſʒ ⁊ pfecte ſanata oñdit᷑.(⁊ iuſſit illi daꝛi
manducafß̃had ðmõſtrandũ ꝙ eam uere ſuſ
citauit.⁊ ñ ut uioat fantaſma eſſe ꝙ factum
S. Miſtice puella ĩ domo moꝛtua eſt anima
mortua ꝑ pct᷑m ĩ cogitatõe. Dicit ãt dñs qð
puella doꝛmit.qr ꝗ peccant ĩ pñti adhuc peꝛ
pniam reſuſcitari poſſunt. Tibicines ſunt ð
mones ſuggerẽtes uel homĩes adulatoꝛes ꝗ
fouẽt mortuã.⁊ tenent h̊ corpus ĩ carnis la
ſciuia ⁊ ſolatijs.que facilit᷑ teꝛminantuꝛ ad
luctũ ĩferni ⁊ ðᷣſolatõis.Sed nos ad patriazʒ
tendẽtes moꝛtiferos ſyꝛenaꝝ cantꝰ ſuꝛda au
re pᷣtereamus. Uñ Percules fecit ſe ligari in
malo nauis. ⁊ aures ſuas obturauit.ne ocep
tus ſyrenaꝝ cantibus ĩ mare ſaltaret. Tuꝛbe
tumultuates ſunt affectões uel amici caꝛna
les.õriſores ſunt ſeculares l ᷣtractores Tur
ba g foꝛis eijcitur ut puella ſuſcitef᷑. qꝛ ani
ma itus iacẽs mortua ñ r̃ſurgit niñ prius af

nagogi filia.

fectões carnales ⁊ cure ſeculares ð corõ ex
pellant᷑.hec em̃ impediũt ne ꝗs ao conſtra
tõm ſue ſalutis ſe collegat. Tibicines enim
eijci öbẽt ꝗ tanquam magiſtri ĩ erroreʒ aĩazʒ
demulcẽt.ideriſores quoq; eijciẽdi ſunt. ꝗa
ↄtẽnendi minime cnrandi. Et tunc puella
ſuſcitat᷑.qñ xpᷣs domũ cordis ĩgredit᷑. ducẽſ
ſecum Johem gꝛatiam. ſbetꝝ cognitionẽ. 2
Aacobum ſupplantatõʒz uitioruz. Qui ueꝛo
a ſpiritali moꝛte.ſ.a uicijs reſuſcitatꝰfuerit.
ñ ſolũ a ſoꝛdibꝰ ſceleꝝ exurgere.ſed etiam ĩ
bonis ãbular̃ ⁊ ꝓficer̃ dʒ:⁊ mox celeſti pãe
.ſ.vbi dei ⁊ ſacꝛam̃to altaris ſaciaꝛi neceſſe
hg . Poſſunt at hic notari tria.ſ. peccatoris
periculũ ĩ filia.i.ĩ anima moriẽte: penitẽtis
remediũ ĩ pricipe.i.ĩ eccłia deum rogante:
cꝛeatoꝛis beneficiũ ĩ xpᷣo propiciante. Peri
culũ ſic ꝓcedit.nam morti appropiquat cũ õᷣ
lectabile illicitũ concipit ĩ extremis labõat
cũ ad cõſenſum accedit.ſed moꝛit᷑ cum con
ſentit.⁊ tũc opera ſunt mõtificata. Remedi
um querit cũ pꝛĩceps ad xpᷣm accedit credẽ
do.adoꝛat diligendo dñʒ appellat metuẽdo.
Beneficiũ dat᷑ cũ xpᷣs ſurgit pᷣces exaudien
do:tuꝛbã eijcit peccata expellẽdo.uel ĩpedi
entia remouẽdo:domũ itrat gr̃am ifundẽdo
pᷣus em̃ eijcit culpa ⁊ ſic ĩgredit᷑ gratia. Et
ad iſinuãdum humilitatẽ docens dñs ieſꝰ fu
gere oſtentationem ⁊ inanez gloꝛiam pcepit
paꝛẽtibus ne alicui diceꝛẽt ꝙ factuʒ erat oñ
dens ut dicit Greg.ꝙ largitoꝛ bonorum eſt ñ
autẽ cupidus głie.datq; totum. nihil ꝛecipi
ens.⁊ tñ exiuit fama h̊ i uniueꝛſam terram
illaz. ſ. puĩtie galilee ad mãifeſtãdam mira
culi magnitudinem ⁊ ueꝛitatem ubiq;. Pꝛo
hibuit ꝗdẽ dñs iactantiam. ñ miraculi ma
mifeſtationem. ꝗa res ipſa ſe ĩdicabat ? ma
nifeſtã faciebat.Ac ſi diceret. Nolite gloꝛia
2i ĩ bõis opeꝛibus ueſtris.ſicut nec ego ĩ eis.
AVbi ſciẽdũ ꝙ xpᷣs publicari pᷣcepit opeꝛa mi
raculoꝝ ꝓpteꝛ mundi honore. ⁊ lauòs homi
nũ.ſeu uanam gloriã publicari.ſed ñ glorifi
canduũ deum ⁊? ad fidẽ pꝛobandam: ꝓpt᷑ qõ
dñs miꝛacula q̃ faciebat nõ ꝓhibuit enarra

re. Unde ⁊ paꝛentes puelle pꝛeceptum dñni

ſeꝛuaueꝛũt.ꝓpt᷑ humanum applauſum iipᷣm
mizaculũ ñ publicando. nec cõtra ꝓ bibitio
nem ði feceꝛunt hoc ad ði gloriã predicãdo.
⁊ ſimilit᷑ fecer̃t duo a cecirate cuꝛati.ð qbꝰ
mox ſubiungitur (æ pluꝛes alij de quibus
alibi ſimile repeꝛituꝛ).

6 Or̃o.
Id Nomine ieſu xpᷣe adoꝛo pedᷣs miſcdᷣie
.2 ueꝛitatis tue 2 precor te pijſſime

ſana tactu gꝛatie tue aĩiam meã ſanguinolẽ
taʒ ⁊ pctis uarijs maculatã: ac reſuſcita eã
ꝗ moꝛte uoluntatis ppoſitiq; peſſimi ⁊ occł
ti: ac reſtitue me deo ⁊ patꝛi tuo. cui ſilium
ĩteꝛ coheꝛedes tuos adoptaſtis.Ne memine
ris bõe. qne iuſticie tue adueꝛſus pctorẽ tuũ

——

Ntenſeteeren N Ne

n Aull 4 ane
eiſnpicnt a irtun
tnentlaiine
lü t atͤ n⸗

iſchef nnun nde

At opian mni unam ie

.,0

— r

liun i eli n i⸗
hiuntui ſcein n
il en meſttntnn
ſreſignungen ac eu ett

Annien aint elo nan

Intttna tclrirn d
Rueceni 1fnn
ANNERr micoloſt
ter N rii
Gickeihnu un
finffinn eal lch
nſitinrttneid
plyeſinüſn ſingrtren

Wern
un ete ie
4 net A
etrhin ZM
8
Neen ne

rannn ai 1

61 4 N
mi el t

rß nngnin e
fuen Glſtrie Wlg
ſle rd
nuletlen dd

ir ceſti i
nung ſeigt Nen

tanimigg
rheltatori
na noer⸗ Noris

„F Niſ
n nme
orohcane, de
Nti anraſinntiz
it i extremis W
ſed mont enn cn
möntſiceta. Penei
arpm accedit grec⸗
appellat nerneto.
nglt öces exnucien
tpelleco uel eci
rat grom ifungedo
igreait grata. ft
docens añs ieſd fu
jez gloꝛlam peepit
t facluz erat oß
ſtoꝛ bonorum eſt ſn
otum. mhil ꝛecipi
uniueꝛſam terram
mäikeſtadam mira
itatem udicg. o⸗
am. H Wirgcult ma
ſa ſe icicabat 1 ma
iceret. Nolite goris
is. ſcut nec ego en⸗
icari pcepit opeꝛa mi
aeclnnh homi
ublicar, ſed ſ gonffi
mobanan : phi e
t nöphibuit enant
velle pꝛeceptum Gf
mum applauſumn iſe
mec coͤlra Thiva
di Goniect⸗
ecitale ein 103
Aunes ali de anbu
. ee⸗
ie
he ecrte ſin⸗
ne oprec⸗ . ſongumole
roan nie glelte
aclatiineſit beck
hpofth o anifun
7 paltlln ememine

tonneſ ge icſe ⸗

Pꝛime partis

neq; ire aduerſus reuʒ tuum ſed memoꝛ eſto
benignitatis tue erga creatuꝛã tuam. ⁊ miſe
rationis tue erga miſeꝛum tuum. domĩe deꝰ
meus. Amen.

de duobus ceciſ ⁊ uno mutuo.Capitu.L.
„

T trſeũte ĩde ieſu)ſcilicet de do
1o pncipis (ſecuti ſunt eug duo ce
miſericordiam cum clamoꝛe in
uia petentes: 2 öuora oꝛatione: di
cẽtes ( Miſerer̃ noſtꝛi fili dauid). Uulgata
em̃ erat fama apud iuòos.ꝙ xpᷣs naſcituꝛus
erat ð ſemĩe dauid ſecundum caꝛnem ⁊ iõo
ga credebant ipſum eſſe xpᷣm. ipn Dauid p
miſſum uocant ſic eum ſic dauid filium. cla
mabãt autem ꝗa ad lr̃am non uidebat.qm ꝓ
pe eſt dñs. Ubi cripᷣ. Uide ãt eorum ðſyderi
um. ⁊ a clamor ⁊ ab ipſa ĩterpellatõe. neq;
eĩ ſimpliciter acceſſeꝛũt.ſed magne claman
tes. ⁊ mihil aliud qᷓ; miſericordiã poſtulãtes.
Filiũ ãt dauid uocabãt:qꝛ nom honoꝛis eẽ
uidebat᷑.(cum autem ueniſſet domum)) i.
ad hoſpicium ſuum iĩ illa regione: interroga
uit eos ſi cꝛederent eum hoc poſſe facẽ. Qua
ſi diceret.ↄfeſſi eſtis humanitatem.me dicẽ
do filium dauid ſi cꝛeditis ꝙ poſſum hoc fa
cer̃ ui deus.opus eĩ eſt diuinitatis. Nõ ĩter
rogat q̃ſi ignoꝛans eoꝝ fidem qꝛ oĩa ſciebat
p ceꝛtitudinem.ſed ut cõfeſſio exterior adð
retur fidei ĩterioꝛi.⁊ ſic eſſent dignioꝛes illu
miari. æ meꝛcede amplioꝛi.ꝗa ſᷣm apłm. cor
de cꝛedituꝛ ad iuſticiam oꝛe autẽ cõfeſſio fit
ad ſalutẽ. Unñ Rabanus.non quaſi neſcius ĩ
teꝝꝛogabat.ſed ut fidem cõfeſſio pꝛomat.cõ
feſſionẽ uitꝰ ſaluſq; comitet᷑ vtutem. dicũt
ei.fidem ↄfitẽdo.utiq; domine. VUbi Cꝛiſ. ñ
ultra filiũ dauid uocant: ſed altius ettẽdũt᷑
2 dñm ↄfitentur.ꝙ ẽ nomen poteſtatiſ.Cũc
poſt ↄfeſſionẽ fidei.tetigit oculos eoꝝ. Ubi
Rab. Cõfeſſio oꝛis tactũ meruit diuĩe pieta
tis. S elix tactꝰ.ad quẽ tacta ſequitur uiꝛtꝰ.
2 dixit ſᷣm fidem ueſtram fiat uobis.i.ſicut
fides mentẽ illuminat: ita oculus lucẽ r̃ſtiu
at (Et ſtati illumĩati ſunt ⁊ aꝑti oculi eoꝝ)
Ecce quanta ẽ fides ſimpliciter credẽtſũ.qᷓ
meretur tot donoꝝ collatõem ⁊? augmentuʒ
a deo ut oĩa poſſibilia ſint credẽti.Nõ eos ĩ
uia curat ut laudes hoĩm ⁊ iactãtie głiam
uitare doceat. Un Cripᷣ. Ruꝛſus autem hoc
eꝛudit nos gloriam multitudinis expeller̃ qꝛ
eĩ ꝓpe erat domus.ducit eos illuc ſingul ari
ter curaturus. Unde ⁊ ꝑꝑ bumilitatẽ ẽt cõ
minatnz eis.ne cui dicant. ut ad fugiẽdã iac
tantiã ⁊? inanem gloriã nos ĩſtruat. Ut enim
dicit Crip.iuſtus cũ laudat ĩ facie,flagellat
mente(Sʒ illi ceci illuminati exeuntes.ſ.
domo diffamauerunt eum).i.famam eius
p miraculuʒ factũ diuulgauerũt ĩ tota teꝛꝛa
illa.⁊ publice nũciaueꝛunt: ⁊ ꝑꝑ memoriam

4

. Capitulũ..

gre ñ potuerunt bñficiũ taeere.ſg nõ ingrati
gr̃e dei facti ſunt eiꝰ pᷣcones ⁊ euangeliſte.
Uñ Hier.dñs ꝗdẽ ꝑꝑ humilitatẽ fugiẽs iac
tatie głaʒ hoc pᷣceperat.⁊ illi ꝓpter memoꝛi
am gr̃e nõ poſſũt tacere bñficiũ. Uñ ⁊ Criᷣ.
Si ãt alt᷑i vr̃:dicẽs uade ⁊ enarra głaz dei:
non eſt contraꝛium illi hoc.ſed ut ualde cõ
ueniens. Erudit enim noſipos qdem õ nobiſ
ipſis nihil diceꝛe.ſed ⁊ eos ꝗ uolũt nos ppter
nos laudar̃᷑ prohibere.Si ãt ad dei gloriam
refert non ſolum prohibere ſed ? imungeꝛe
hoc facere. Ut ei ſupra dictum ẽ ſolum pbi
bet dñs publicaꝛi beneficia ad laudẽ huma
nam.ſʒ non ꝓhibet h̊ enaꝛꝛari ad dei głam.
Ubi ſciendum ꝙ pᷣceptum datur ł exequen
dũ ł ao probandũ:vł ad iſtꝛnendũ. Primuzʒ
obligat ad faciendũ rem pᷣcepti. Gecunduz
ad ſequenduũ uolũtatem ſeu ĩtentõem pꝛeci
piẽtis.Teꝛtium ad diſcendũ aliquid ex pᷣcep
to:⁊ hoc tertõ mõ cõminatus ẽ eis ne alicui
dicerent.unde ñ fuit ſimpliciter ĩhibitõ dicẽ
di:ſʒ potius moꝛalis ĩſtructõ.ut exemplo ſni
bona q̃ faciunt hoies uelint latere:ſed tñ ut
ꝓſint alijs ꝓdant inuiti. ⁊ ideo iſti non ſunt
tꝛanſgꝛeſſi:qꝛ ñ fecerũt ↄtra ĩtentionem pᷣci
pientis. Uñ deus iuſſit taceri nõ ſimpliciter
ſed propter gloriam: ſʒ taceri non potuit. ue
rũ eſt utiliter: ꝓpt er alioꝛum ſalutem. Nam
ñ poſſe utiliter fieri.d̃ ſᷣm ius nõ poſſe fieri.
De hoc ẽt habes ſupra de cuꝛatõne lepꝛoſi.
Allegorice uterq; ppłs cecus ⁊ ſine lumie vi
tatis erat dño ꝑ hoc ſeculuʒ trãſeunte.⁊ niſi
uterq; ĩ domũ.t.ĩ ic fam eccłiam ueniat 2 v
bo dei cꝛedat lumẽ nõ meret recipeꝛe. In ip
ſa eĩ eccłia ĩ quam uenit xpᷣs p caꝛnem.. illu
minantuꝛ ceci.per fidem xpᷣi ĩcarnati. unde
Remi.allegorice aũt ꝑ hos duos cecos duo
populi öſignant.i.iudaicus ⁊ gẽtił.De utro
q; ãt populo ĩ ſe credẽtes xpᷣs illuiquit ĩ do
mo ꝑ quaʒ intelligit eccłia.qꝛ abſq; unitate
eccleſie nullus ſaluari meꝛet. Illi autem ꝗ
crediderüt aduentum domini: peꝛ uniuerſuʒz
orbem diffamauerũt. hec Remigius. Spnꝛi
tualitez etiam duo ceci ſũt intellectꝰ ⁊ affec
tus.dno autem ſunt oculi ĩtellectꝰ dexter fi
des diuiuitatis.ſiniſteꝛ fides humanitatis:
duo ſimiliteꝛ ſunt oculi affectus.dexteꝛ amõ
bonitatis ſine glłe dĩne.ſiniſter tĩor iuſticie ł
gehẽne.⁊ ſic ẽ qᷓdruplex cecitas ĩ qᷓtuor ocu
lis. Pꝛĩa ẽ erꝛoꝛ circa diuinitatẽ fᷣa ẽ error
circa humanitatem teꝛcia ẽ malignitas ↄtẽ
nens bonitatẽ ſiue głas diuinam qrta ẽ pᷣſũp
tuoſitas non uidẽs gehẽnã ⁊ non timẽs iuſti
ciaʒ (eægreſſus ãt de domo illis.ſ.duobus ce
cis iam illuminitatis )obtuler̃t ei hoĩes illiꝰ
terr (hoĩem mutum.⁊ ꝙ peiꝰ ẽ hnitem ðmo
nium) hic ſecunduz Cri.non erat mutus a
natuꝛa.ſed a ᷣmone inſwiante ⁊ lĩguã tenen
te: ⁊ ideo eiecto ⁊ expulſo ꝑ dominũ ömonio
locutus eſt.qꝛ amoto impedimẽto habuit lo
b 5

De miſſione apoſtoloꝝ ad

quendi officiũ ſicut p̃qus. In quo ſecundum
Pilariam rerum oꝛdo ſeruatus ẽé. nam ömo
niuʒ pᷣus eijcit᷑.⁊ tüc rliqua corporis officia
ſuccedũt(⁊ mirate ſunt turbe ) ſ.ex ſignorũ
nouitate: dicẽtes (nũquã appaꝛuit ſic ĩ iꝛł)
.i.talia miracula non ſum uiſa inter iudeos
Ubi Cꝛib. Preponebant ꝗdem ceteris eum
ñ qꝛ cuꝛabat ſolum.ſed qm facile ⁊? uelocit᷑
?2 ifinitas egritudines ⁊? iſanabiles ſanabat

¶ Phariſei ãt dicebãt.ĩ pricipe ömonioꝝ eij

cit ömonia)Quaſi dicerent:non eſt h̊ pote
ſtas a ſe uel a do.ſed a diabolo ubi Piero.
Quia uirtutẽ negatr᷑ ñ poſſunt.op?* calumni
antuꝛ. Et Rem. Scribe namq; ⁊? phariſei

facta dñi negabant qᷓ poterãt.⁊ ñ poteꝛt ne

gar i finſtram paꝛtem inteꝛprerabant᷑. Tuz
be nq; öuoti ⁊æ ſimplices opera dᷣi ccfiteban
tu. ⁊ cum di ruerentia ? laude admirabãt:
ſed phariſei ĩuidi ⁊ inſdiantesexpulſioneʒ
demonis pꝛincipi demonioꝛum aſcribebãt.
⁊ opeꝛa ði calũmnabant᷑.Odium enim ⁊ iui
dia faciũt inteꝛpꝛetari facta ĩ deteꝛioꝛẽ paꝛ
tem.⁊ peꝛuerti iudicia. Phariſei autẽ odie
bant xpᷣm.qr acriter aꝛguebat uicia eoꝛuzʒ. ⁊
ideo miracula a xpᷣo facta vtute diuia dice
bant eſſe facta aꝛte magica:⁊ eodẽ mõ eiec
tionem ömonũ factam ꝑ xpᷣm dicebant fieri
Stute cuiuſdã ömonis ſupeꝛioris ſibi familia
ꝛis ⁊ pꝛiuati quẽ uocabant beelzebub. cui ĩ
feꝛioꝛes demones obediebant ad nutum de
corporibus exeundo. Sʒ iſtud iferius ð alio
ᷣmoniaco.rõnabiliteꝛ rpꝛobat᷑ a xpᷣo. Miſti
ce ãt ĩ turbis ↄfeſſio nationũ:ĩ phariſeis ĩfi
delitas ſigna t᷑ iudeoꝝ. Et ſicut ĩ duobꝰcecis
ſignatus ẽ uterq; iuõoꝝ ⁊ gentiu:ita ĩ hom
ne muro ⁊? demoniaco genezaliter ſignatuʒ
E omne genus humanũ. Uñ ppdicatoꝛes obtu
leꝛũt dño hominẽ mutũ.i. genꝰ humanũ mu
tuũ a cõfeſſione fidei. demoniũ habentem ⁊?
idolatrie öditũ. Sed eiecto ömonio ⁊ idola
tria rlicta. locutus ẽ mut us:⁊ xpᷣm ↄfeſſuſ.
Per iſtum ẽt mutũ ſignatuꝛ ꝗlibet hõ poſſeſ
ſus a ömone ꝑ peccatum mortale.⁊ qr̃ mutꝰ
qꝛ loꝗ nõ põt meꝛitorie.ſed deo curãdꝰ offer
tuꝛ.quando iuſti ꝓ eo pꝛecantur.Et tũc de
mon eijcit᷑ qũ peccatũ ipᷣius a deo per ĩfuſio
nẽ gr̃e rlaxatur.tũcq; ſolui᷑ eius lĩgua ad ði
pconia ꝑſoluenda. Quãdo em̃ a ömoe ꝑ pec
catũ poſſidet ꝗs:ſi cõuertatur ⁊ ad penitẽti
am redeat.mox uidebis mutum loquentem
Geu laudantẽ. ſeipᷣm accuſantẽ: ⁊ ueritatem
pᷣdicãtem. Phariſei ãt hoc demoniorũ prici
pi attribuẽtes.ſunt hoĩes maligni bona alio
rũ deprauaꝛe. z puertere ſtudẽtes. Oñs ãt ñ
deſiſtebat a pᷣdicatõne propt᷑ illorum depra
uationẽ docẽs nos accuſatoribus noſtris re
tribuere.ñ̃ accuiationes ſed benef cia. Unõ
Crip̃ᷣ. Uoluit dominus ipᷣo ſaco accuſatõnẽ
redarguere phariſeoꝝ dicẽtium ĩ pricipe de
monioꝝ eijcit demõia.omon em̃ ↄuiciũ paſſꝰ

.

pᷣdicandum.

ñi bñfacit ſed nocet eis ꝗ eũ ĩhonorat.dũs ãt
cõtrarium facit ꝗ poſt ↄuicia ? contumeligs
ñ ſolum ñ punit ſed nec ẽt icrepauit ꝗqnimo
beneficia pᷣſtitit. Un ſeꝗtuz. (Et circuibat
ieſus)hoc ẽ 3 negligẽtes:(omnes ciuitates
2 caſteila)).i.omnia loca maiora ⁊ miora:B̊
eſt ð locoꝝ uel ꝑſonarum acceptores. Unde
Theophilus. Non ſolũ ĩ ciuitatibus dñs pᷣdi
cabat ſʒ ẽt i caſtellis:ut diſcamus ꝑua loca
ñ ſpernere neq; magnas ſempeꝛ queref ciui
tates:ſed uerbũ ðᷣi ĩ uicis abiectis ⁊ nilibꝰ ſe
minare. Circuibat inquam docẽs in ſynago
gis eoꝝ.i.ĩ locis cõibus ⁊ ðbitis ubi eꝛat cõ
uẽtus hominũ ñ ĩ latibulis ſicut mos ẽ here
ticis.⁊ pᷣdicans euangeliũ ꝛegni.i egem no
uam.qᷓ ĩimediate ducit ad regnũ. qð nõ facie
bat lex uetus ñ fabuloſa ĩutilia uł cuꝛioſa.⁊=
curãs omnẽ languoꝛem ꝓlixum.gꝗ licet ñ ſit
multũ ue hemẽs.grauat iñ ex diuturnitate:
⁊ omnem ifii muatẽ.ſ.uehemẽtem.q̃ gꝛauat
ex paſſionis acer bitate.nt ñ ſeꝛmone im̃ ſed
⁊ opere ꝑſuaderet.Ex quo patet młta mira
cula h̊ ĩ quodã gener ali ↄcluſa ad cõfirma
tõm legis euangelice a xpᷣo facta. Vic eĩ po
nũtuꝛ miracula ĩ generali.qꝛ euangeliſte ñ
poteꝛãt oĩa facta xpᷣi ſcribere ĩ particulari.
Na (ut dicit Johãnes) multa alia ſigna fec
ieſus q̃ n ſunt ſcripta ĩ libro hoc. Sicut eniʒ
ĩ ecclia legit᷑ ⁊ dicitur ĩ maꝛtyrilogio ⁊ alio
rum pluꝛimoꝝ ſanctoꝝ martyrũ ⁊ confeſſoꝛũ
atq; uirgiuz: hac.ſ.decauſa.qr Carolus ma
gnꝰfecit inqri diligẽter obitus ⁊ actꝰ maꝛiyꝝ
⁊ alioꝝ ſanctoꝝ.⁊ iuentũ ẽ ꝙ diebus ſinguliſ
occurꝛebant plus qᷓ; trecenta feſta propter
qð ſtatutum ẽ ut ĩ fine martyrilogij addat

clauſula predicta: ut ſaltem ĩ generali fiat

memor iia ſctorũ in die tranſituſ eoꝛum:ita ſi
milite? euangeliſte qr non poterant omia mi
racula xpᷣi ĩ particulaꝛi ſcꝛibere.iõ frequent᷑
mlta ↄcludũt ĩ quadã generalitate. ſicut pzʒ
hᷣ ⁊ alibi ĩ diuerñs locis euangelij.circuibat
ieſus ñ deuoꝛandũ ⁊ ꝑdẽdũ.ſʒ ad maxima
beneficia eis afferendum. unũ quidẽ r̃gni e
uãgelium.aliuðs ãt omniũ egritudinuzʒ cura
tionẽ.ĩ quoꝝ pꝛimo ſalus animarum.i ſecun
do ſalus coꝛpoꝝ expᷣmitur.⁊ illos quos cõpo
re ſanabat extrinſecꝰ.ẽt m̃te ſanabat ĩtrinſe
cus. Omnium ꝗpem ſalutez affectabat. ⁊ bo
num cõmune magis quam priuatum pꝓcura
bat.Sed proh dolor hodie bonum pᷣuatum
magis quaʒ ↄmune queꝛituꝛ: ⁊ per hoc ĩ ma
gna pre mund“ de ſtruit. hoc ãt procedit ex
ðfectu caꝛitatis.q̃ ñ qꝛit q̃ ſua ſunt: ſʒ q̃ alio
rũ. Unde Czĩ̃. Pec eſt ꝑfecta gr̃a caritatis
qñ ꝗs alijs feſtinat ãpliꝰ utilis ⁊ luc hroſius
eſſe qᷓ; ſibi. Igr̃ ad tam pium ſamaꝛitanũ ad
tã ſalutarem pa ſtoꝛem ⁊ medicũ.ĩ oĩ neceſſi
tate ſemꝑ eſt ꝛecuꝛꝛendũ:⁊ ñ ſolũ aĩaꝝ ſed
coꝛpoꝝ ſalus ab ipᷣo ſolo ẽ cꝛenda/⁊ i eo to
ta ſpes nr̃a ẽ ponẽda ipſe eĩ meliꝰ nouit ⁊ ↄſi

2

cunm ungram coee⸗ iunt
1 tibulatbiet tenptatlon
rſimof efec . ois cornocc
enoitenpor icuctonis nal
(licuciamur ut niiter het
ddisq wbi ce dur ueſte
Gts norenmus Sche en ue
Guirinlatiesninensdes
unmitcmonmn fene gin ar
Menentsgrs Quot i fieto⸗
ecvn Wigtubercorenan
Nonebrcuiuilcfanus
Gndſrungtedenne
tastgende gine nner
gnheepet degen
incliiittfii
Huthuſgerggticin

H IN

umnſſcun inamlsg
lonnbo⸗ geum ynnbis -

nigonn ulgen. gee⸗

giutlian nt
Plinm glaft
tißerdinnumninte:
ehenetemn gann
eut ſeꝛmone ifn ſen
o patet nlta mirn
acluſa ad cöfinni
ho facta. bic eipo
i,ge euangeliſte 5
berei particuleri.
ulta alia ſigna fet
o hoc. Gicut eniz
artyrilogio ? glio
inyrü? conſeſſoꝛu
ſa qr Larolus ma
ditus act wan ſn
eaͤiebus ſngeliſ
enta feſta propter
martfrüogiſ addet
ſtem i genergli figt
anfttuſ ecꝛum:itaſ
von poterantomiamt
iſcubereioͦ frequent
eneralitate, fcue
9euangeli alrubal
deci / a morima
mm, uni gtice ignn e
iü egitudinns r
us animmarunn ecun

—

Pꝛime partis

derat ꝗd cuilibet expediat.Unde Aug. Bo
nũ ẽ ut de ſalute coꝛpoꝛis ñ ſata gaſ.niſi ut a
ðᷣo illo petas. Si ſcit tibi ꝓdeſſe.dabit illam
BGi non tibi pderit: nõ tibi ꝓperat habere il
lam. Nouit deus.ꝗd nobis expediat. Id aga
mus ut ſanum ſit coꝛ noſtrum a peccatis. ⁊
qñ foꝛte flagellamuꝛ ĩ corpor̃. ipᷣm depꝛece
mur.PHec fr̃es ideo dixi:ne quis q̃rat aliꝗd
preteꝛ auxiliũ ðᷣi.hᷣ Augꝰ. Permittit gdez ðᷣ
ns tribulatões ⁊ tẽptatões aduenire. ⁊ ſcit
quãdiu vᷣbeãt durare. Ipſe eni ꝗ eaꝝ nouit
pᷣncipiũ ⁊ ĩtroitum. nouit ẽt finem ⁊ exitum
Et iõ omnia pacient᷑ feramꝰ ⁊ ad ipᷣm ſolum
rcurꝛẽtes omnia ſibi ↄmittamus.unde Criſ.

Oꝛationibus cũ diligẽtia ĩtendamus.⁊ ſi nõ

acceperimus: imoꝛemur ut accipiamus. Jõ
em̃ aliquãdiu ⁊ ãnueꝛe pᷣcantibꝰdiffert. ⁊ tri
bulatões iꝛrueꝛe ꝑmittit ut ↄtinue ad ipᷣm r

fugiamꝰ. nec ab eo aliquando diſcedamꝰ ꝙ

ſi qtes ĩ tribulatõe ſumus tales eſſemus etiã
ĩ requie nequaquaz egeꝛemus afflictionibꝰ
eꝛudiꝛi.Et ꝗd dico ð uobis.etem omnes qui
cunq; unquam claꝛiores iĩduti ſunt coꝛõas.
⁊ tꝛibulatõibus ⁊ temptationihꝰ coꝛonati ſt᷑
⁊ famoſi effecti.q̃ oĩa cognoſcentes ne feſti
nemus ĩ tempor̃ iductionis mali: ſed unum
ſolũ eꝛudiamuꝛ ut uiriliter cũcta toleremꝰ.
nec ð his q̃ nobis accidũt queſtionem curoſi
tatis moueamus. Scire em̃ quando opoꝛtet
ſolui tribul atões ꝑmittẽtis ẽ eas aduenir̃: il
latas ãt cum omni feꝛre graꝝ actioen.nr̃e ẽ
bone mentis opus.Quod ſi fiet omnia bona
ſequent᷑. Ut igituꝛ hec conſequamuꝛ. ⁊ ꝓba
biliores h̊ ⁊ claꝛioꝛes illic fiamus.omne quð
cunq; ſupeꝛuenerit equo animo ſuſcipiamꝰ
gratias agẽtes ei.ꝗ ſuper omnes ſcit magis
id ꝙ nobis expediat. ⁊ his ꝗ genueꝛũt uehe
tiꝰ nos diligẽti. ⁊ ad ſingula queq; diſcꝛimĩa
has utꝛaſq; excogitatões ĩ nobiſipis cantan
tes triſticiam ↄprimamus.glorificemuſ aut
ĩ omnibus deum ꝓ nobis cũcta facientem.
nobiſq; omnia ꝓuidentẽ. Sic eĩ facile ⁊ eas
ꝗ uirtuti opponuntuꝛ etpellemus inſidias. ?
imarceſſibiles ↄſeqᷓmur coꝛonas.h̊ Criſᷣ.
Oꝛatio.
3 Omine ieſu xpᷣe.lumẽ claritatis eter
ne illumina oculos meos iteriores:
ne unquã obdoꝛmiã i mõte anime ut
pꝑ tnã gram illuminatus.omnia que agenda
ſunt uideam.⁊ ꝑ ea ndẽ adiutus ad implẽdũ
q̃ uideꝛo cõualeſcam. ac inde tua beneficia
enarrẽ ad tui gloriam ⁊ alioꝝ utilitatẽ Ape
ri ẽt dĩñe os meũ mutũ.pc ta mea ꝑ ĩfuſioneʒ
gratie relaxãdo: ⁊ lĩguã meã ad tua pconia
ſoluẽdo:ut loquẽdi gr̃a pᷣcepta me ipſuzʒ ac
cuſem te deũ laullem. proximum edi ficem.
7 predicem ueꝛit atem. Amen.

De miſſione apoſtoloꝝ ad pᷣdicandum cuz
poteſtate curationum. apitulů. Li.

—

dicationem.⁊ deſcꝛipta eiuſdẽ le
gis confirmatõe ꝑ mia culoꝝ ope
ratõeʒ: nüc ↄñter ponit᷑ pᷣdicte le
gis ꝓmulgatõ ꝑ diſcipuloꝝ miſſionem. Ubi
Cripᷣ.Attẽde ãt oportunitatẽ miſſionis.poſt
quã eũ uideꝛũt moꝛtuos ſuſcitantem. mare ĩ
crepantẽ. ⁊ cetera huiuſmodi.⁊ ſufficient eꝛ
viꝛtus eius demõſtratõnem ſuſceperant peꝛ
uerba ⁊ opeꝛa. tunc eos emittit. Unde ⁊ gio
ſa.Non ab initõ miſit illos:ſʒ poſtquam uiõ
runt paralyticos cuꝛatos.⁊ moꝛtuos ſuſcita
tos. Quia g multi ihm ſequebant᷑:tum pp pᷣ
dicatõnem audiẽdam:tum ꝑꝑ infirmitatem
curatõnem habẽdã ihs ãt ita pauper eꝛat ꝙ;
nec domicilium ubi caput reclinaret hèbat:
2 iõ tuꝛbe ſequẽtes eum feſſi ⁊ uexati ſub di
uo ſuper terram iacebant.ꝑꝑ ꝙ uidens iĩtui
tu clementie turbas ad ſe ↄgregattas.uiĩſce
ra miſericoꝛdie expandẽs circa ipᷣas.miſertꝰ
7 ↄpaſſus ẽ eis:qr erãt uexati laboꝛe corpo
rali ⁊ ẽt ſpiꝛituali.ſ.corpoꝝ ⁊ pctoꝛum:⁊ ab
iecte iacẽtes ſicut oues paſtorẽ ꝗ eos dirige
ret ñ habẽtes. In quo pontifices iudeorum
redaꝛguit ꝗ magis lupi quam paſtoꝛeſ erãt.
Uſi Pieꝛ. Ueratio gregis ⁊ omniũ atq; tuæ
baꝝ paſtoꝛ ũ culpa ⁊ uiciũ mgr̃oꝛũ ẽ. Sacer
dotes eĩ ⁊ doctores illiꝰ tꝑis ĩtenti auaritie
ñ uacabãt debito mõ eoꝝ doctrine: ſʒ erant
ſicut lupi rapaces.ſpoliates ppłm bonis tem
poꝛalibns ꝑ malũ exẽplũ reuocãtes a ſpũali
bus. Ihs ueꝛo tanq;ᷓ paſtor bonus paſcebat

eos ↄtinue ueꝛbo doctrine ſue ſpiꝛitualiter.

⁊ aliquãdo ẽt temporali ſubſidio corpoliter
Sicut ãt tũc.ſic ⁊ hodie proh dolor multi.
ꝗ paſtores dicũtur attamẽ ea q̃ lupoꝛũ ſunt
facere ñ uerẽtur. Non ſolũ enim nõ emẽdãt
ſubditos ſʒ ꝑ negligẽtiã ? mala exempla no
cẽt eorũ ꝓſectibus. Mittũt collectoꝛes deci
maꝝ ⁊ ↄfiſcatores reꝝ temporaliũ.ñ ĩꝗſito
res heꝛeſum ⁊ emẽðdatores uicioꝝ. ⁊ iõ tot
⁊ tante heꝛeſes ⁊ ſentes uicioꝝ ĩ orto eccłie
ſiag pullulant ⁊ cꝛeſcũt.ꝙ uix eradicari ⁊ ex
teꝛminaꝛi poſſunt. Uexatio ̊ ouiũ ⁊ negligẽ
tia/ paſtoꝝ fuit occaſio mittẽdi apoſtolos ad
pᷣdicandũ ppło.⁊ ſanandũ ĩfiꝛmos ut ñ eſſet
neceſſe ꝙ tuꝛbe currerent poſt ihſm tanto la
boꝛe.æt quãuis pꝛimo a ppłis ⁊ poſt moduʒ
ſeptuagiĩta dnobꝰ diſcipłis cũ eos mitteꝛet pᷣ
cepta quedã dñs ödeꝛit:tñ qr fere oĩa ⁊ his
⁊ illis ⁊ ñ ſolũ ipſis.ſʒ ⁊ eorum ſucceſſori bꝰ
2 im itatoribꝰ ↄuenire uident᷑ iõ ĩ ſequẽtibꝰ
ſimul ordine ↄgruẽti ponuntur. Conſyderãs
itaq; ids uexationem ouiũ ⁊ negligẽtias pa
ſtorum.poterat dicere diſcipulis ſuis. Meſ
ſis quidem multa.i.multitudo preparata ad
hoc ꝙ per fidem colligatur ⁊ in hoꝛreus re
ponatur. Uñ ⁊ alibi d. euate oculos ur̃es
⁊ uidete regione.qr albe ſũt ad meſſem.oꝑa
ꝛij autem pauci.i,doctores ⁊ pᷣdicatoꝛes vi
b 4

Oſita euangelice legiſlatõne ꝑ xpᷣi

W

De miſſione apoſtoloꝝ ad

reſpectu tante multitudinis conuertende.qr
adhuc nondum predicauerant xpᷣi diſcipuli.
MWMeſſis eſt turba credentiũ i qua. nũc ſunt
grana cum paleis.i.boni cum malis. ſʒ ĩ fu
tuꝛa meſſione ſeperabuntur.dicit enim uno
modo meſſis collectio hominũ ad fidẽ. alio

modo collectio fiõᷣliù ad retributõzʒ. Oꝑarij

ſunt i eccleſia qui querunt opus non ocium
onus ñ honoꝛem.animas ñ ö cimas.ꝓdeſſe ñ
pᷣeſſe. Pauci ãt ſunt oꝑaꝛij ſed multi ↄducti
cij.panci oꝑaꝛij ſed multi meꝛcenaꝛij.pauci
opꝑarij ſalutẽ ammaꝝ q̃rentes.ſʒ multi qᷓſtua
rij lucꝝ tꝑaliũ ſectantes.Et ideo rogandꝰ ẽ

dns ut opaꝛios multiplicet ⁊ mittat eos.qꝛ ⁊

ſi ſunt qui bona audiant.deſunt tamen qui
dicant. Rogate ergo dũm meſſis.ſ. me ꝗ fʒ
ꝙ deus ſum dominus meſſis.⁊ mittat opera
rios ĩ meſſem ſuaz. i.predicatores ad erudiẽ

dum ppłm.qꝛ nullus fit aptus ad pᷣdicatõʒ
bi diuini.niſ per gꝛatiam dei ⁊ ab eo miſſuſ

Imediate uel mediate.Ecce optima ⁊? neceſ
ſaria oratio quam quottidie debemus vᷣo fa
ceꝛe.ut mittat inquit non ut ipñ ſe ingerant
ſicut fures ⁊ latꝛones faciũt.ĩ meſſem ſuã id

eſt in ſalutem animarum:ad hoc enim mit

tuntuꝛ.ſed multi conueꝛtunt falcem ſuam ĩ
meſſem alienam.ſcilicet i temporalia ad q̃ͥ ñ
dirigunt᷑. dominus mitteꝛe pꝛopomt.⁊ tamẽ
2ogaꝛi uult. ⁊ hoc pꝛopteꝛ ꝛogantium exci
tandam caritatem. ⁊ augendum meꝛitũ qua
tenus fidele ſui non ſolum de opeꝛatiõe ue
ꝛumetiam ð affectu ⁊ uolütate rmuneꝛetuꝛ.
Ex quo patet ꝙ licet deus uelit aliquid face
re:uult cauſaʒ qñq; pꝛo hoc a iuſtiſ exoꝛaꝛi.
Et conuocatis.xij.apoſtolis odit eis poteſta
tẽ eijciẽdi ſpus ĩmũdos ab obſeſſis ⁊ cuꝛãdi
omnem languoꝛem coꝛpoꝛum ⁊ ifiemitatem
animazum que ꝗdem ñs facit poteſtatiue
ſed diſcipuli feceꝛunt ĩ eius nom ne id eſt in
uocatõe ⁊ uutute. Unde Beda. Benignuſ ⁊
clemens domius ñ inuidet ſeꝛuiſ atq; diſcipu
lis uiꝛtutes ſuas.⁊ ſiẽ ipe cutaueꝛat oẽm lã
guoꝛem. ⁊ omnem infirmitatem: apłis quo
q; ſuis ðdit poteſtatem. ut cuꝛẽt omnem lan
guoꝛem ? omnem if zꝛmitateml. Sed multa
diſtantia ẽ iteꝛ haber̃ ⁊ tꝛibuer.donare ⁊ ac
cipere. Iſte quodcũq; agit poteſtate agit.il
lſi qd faciũt imbecutitarẽ ſuam ⁊ uirintem
dñi ↄfitẽtur:dicẽtes. In no nie ieſu.ſurge ⁊
ambula. Pec Beda. Per iſtum numeꝝ apo
ſtolorum duodena:ium.ꝗ componitur ex ðᷣ
nario ⁊ binaꝛio: ſignificatur ꝙ apoſtoli ⁊ eo
ruũ ſucceſſores.debent pꝛe ceteꝛis impleꝛe ðᷣ
calogum legis ⁊ duo precepta caꝛitatis. Et
miſit il on binos i ſignum caritatis que r̃qui
ꝛitu in paicatoribus: æ ut haberẽt mutuo
ſolatium ſocietatis qr adhuc eꝛant infirmi:
quando autem erant perfecti. ſcʒ poſt peꝛ
ceptionem ſpiauuſſancti.miſit eos ſimplicit᷑

pdicandum.

ſiue binos ſiue ſolos.ꝗa tune erant ſpũſſane
to ſolidati. Miſit inq; ülos pᷣdicare regnum
dei.i.euãgeliũ ꝙ ꝓmittit ꝛegnuʒ dei ⁊? docet
qualiter ad hoc iinꝛ ⁊ ꝑpuemtur.qr pꝑ penitẽ
tiam uel predicare.id eſt i ſua pᷣdicatiõe pe
nitentibus ꝓmittere:regnum dei ⁊ ſanare in

firmos corꝑaliteꝛ ⁊ ſpualiter. Poc etiã quot

tidie facit predicatoribus euãgeli.ſi faciant

ꝙ ĩ ſe ẽ̊.qꝛ dat eis poteſtatem eijciendi mo
nes ſpualiteꝛ de cordibus hoĩm: ⁊ ſanandi lã

guoꝛes uicioꝝ. Inſtruxit ẽt diñs apłlos.quo

pergerent ⁊ quid facerẽt.quo uterentuꝛ ⁊æ a

quo abſtinerent: ⁊ a quibus cauerent.⁊ a

bus non timerent.Sicut itaq; ex pᷣcedẽtibꝰ

⁊iſequentibus põt intelligi non min uirtuoſi
ſunt miſſi.paupeꝛes ⁊ expediti ⁊ ſtabiles im
pigꝛi ⁊ benigni.non malis cõmunicãtes nec
cupid i debent predicare regnum dei. Miſit
ergo.xij.precipiens eis ⁊ dicens. In uia gen
tium ſcilicet que ad gẽtes ducit ne abieꝛitis.

ubi ꝓhibuit eis ne irent ad predicandum gẽ

tibus extra terram promiſſionis ⁊ ĩ ciuitateſ
ſamaritanorum ne intraneꝛitis.ꝗ ſamaritãi.
licet eſſent ĩ teꝛra ꝓmiſſionis tñ erant ptim
gentiles ⁊ partim iudei quia receperunt li
bros Moyñſi.⁊ cũ hoc ſeuierũt idolis. Ideo
autem apoſtoli fuerunt prohibiti. predicate
pᷣdictis gentibus.qꝛ uſq; ad paſſionem xpᷣi ñ
erat magnũ tempus. ⁊ cõueniẽs erat ui eius

aduẽtus pꝛimo denunciaret᷑ iudeis ꝗbus pᷣn

cipaliter erat miſſus:⁊ ideo tpᷣs ꝙ erat uſ
q; ad paſſionẽ xpᷣi futuꝝ erat neceſſariuzʒ ad
manifeſtanduũ udeis ꝑ apłos xpi aduẽtum.
Et ; ẽ ꝙ ſubdit᷑ ſed potiꝰ ite ad oues domuſ
urt qᷓ perierũt ꝑꝑ idolatrie petm ⁊ legis pᷣua
ricateʒ . Nõ g negat ꝗn aliqñ ituri ſint ad gẽ
tes.ſʒ pociꝰ ⁊ pꝛimo ad iudeos.ne iuði habe
rẽt excuſatõm ⁊ cãm ñ recipiendi drs ⁊ euã
geliuũ.qr ad gentes miſit apoſtolos dicentes
ſe qui proprij eꝛant eſſe ꝛeiectos.Uñ priꝰ re
ſurꝛectõm aſcẽſurus ĩ celũ dixit eis:euntes
ĩ mõm uniueꝛſuz.pᷣdicate euãgeliũ oĩ cꝛeatu
re. Ubi Hieꝛo. Nõ ẽ contrarius locus iſte ei
pᷣcepto quo poſtea dr:euntes docete omnes
qꝛ h ãte reſuꝛꝛectionẽ illud poſt reſuꝛꝛectõʒ
pᷣceptum ẽ. ⁊ opoꝛtebat prius aduentuzʒ xpᷣi
nunciare iuõis.ne iuſtã haberẽt excuſatõm
dicẽtes ideo ſe dñzʒ reieciſſe qꝛ ad gẽtes ⁊ ſa
maritanos apłos miſerit. Un ⁊ Sꝛe go.redẽp
toꝛ noſter priꝰ ſoli iudee uoluit ⁊ poſtmodũ
cũctis gẽtibus pᷣdicari:ut dum illa uocata.
cõuerti rẽnueꝛet.pᷣdicateres ſancti ad uoca
tionem gẽtiũ ꝑ ordinem uenirent: q̃tenꝰ r̃dẽ
ptoris noſtꝛi pᷣdicatõe.a propꝛijs repulſa gẽ
tiles ppłos quaſi exraneos qꝛeꝛẽt. Vec Gre
go. Miſtice ĩ mã gentiũ ñ ẽ adendum.i.mo
aus uiuẽdi eoꝝ ñ eſt tenendus ⁊ i ciuitates
ſamaꝛitonorum. peꝛ quas ſignificantur con
uenticula hezeticoꝛum non eſt intzandum ꝑ

umad pcNons cſrnin
ctaten ooſeruntun n
rmiſürui tengrztionbus ce
Potniſätgat operintun : ig⸗
Nuicit emwe un gconſen
Aicrſtotn cenonisct ſund
one Dounten otiscorc
Wuoreacriofiten fno⸗
N der de dminde
1egiieizuriärens
Clcendnsngutin
Ctpritennuuctairenr
en proniſoun gcenu
htetreg Ntingiſun
bueſineno nralln ctſ⸗
eueſnlrmn ſrn
ulinn —
eleceſenu inanr,

eſcen Cetenr .
dhcnumn,nazcnts
larlri die numans

g on niſunt
peditit ſihlen in
19 cömnuniciten ſet
—
icens. In tig ge
Ptuctikiliäte
ac ecicangun ge
ſſionis ti cinttiel
Eiltis, g ſamaritii.
nis ß eront prim
uia jeceperunt li
erüt idolis, Ydeo
hibiti,pregicate
paſſionem xpi ñ
més erat un eius
f iugeis gous pn
eots h erat uſ
at neceſſariuz ad
os †l sdetum.
ſte ad oues doſnuſ
epeim Tlegis hua
Mign nuri int ac ſe
Udeos. ne iudi habe
ecipiendi diz? end
apoſtolog aicente⸗
ꝛeiectco Mioni ſe
li dirit es euntes
eeuegelii oi ceann.
traruslocus iſteei

ntes docete otmnes

SSS

Pꝛime partis.

conſenſum ſicut enim ſamaritani. ideſt gen
tiles.partim tenebanr uetus teſtamẽtũ. et

partim negabant: ſic heretici paꝛtim ↄfiten
tur fidem chꝛiſti ⁊ paꝛtim negant.deide oñ
dituꝛ forma docendi cum dicitur euntes au
tem pꝛedicate:dicentes. Quia appropiqua
uit ꝛegnum telorum.quaſi diceꝛet. Dredica
te qr ꝓpe ẽ ut apeꝛiat ianua regni celeſtis.ſ.
mea paſſione.quod regnum añ xpᷣi aduẽtuʒz
erat lõge qꝛ nullꝰ poterat illuc ꝑpuenire. Hoc
regnum diueꝛſimode nominatuꝛ. Aliquandò

regnum dei a regnàte.Aliquando ãt ꝛegnuz⸗

celorum a ſubditis angeliſ ⁊ ſanctis.qui celi
dicunt᷑. Item etiam ꝗ pꝛope è ut ꝛex celoꝝ
ꝛegnet ĩ hominibus ſibi ſubditis ĩ fide ⁊ ho

minibꝰ obediẽtibꝰ. Uel appropinquabit re

gnũ celoꝝ.i.xpᷣs ꝗ ẽ datoꝛ regni celoꝝ. A p
dicatõe igit᷑ regni celoꝝ icipit Joh̊s ⁊ xpᷣs ⁊
diſcipuli eius.⁊ qꝛ doctria nõ eſt efficax ni
ſi aſſit ꝓbatio:ſegt modus ↄueniens ad ꝓro
bandum vitatez huius doctrine.ſ.opeꝛa fac
ta vtute diuina cũ dr. Anfumos coꝛꝑe ł mẽ
te curate.mortuos ĩ corpore ł aĩa ſuſcitate.
lepꝛoſos reſꝑſoſ macłis i corꝑe ł aĩa mudate
demones ab obſeſſis ⁊ crimina a pct᷑oribꝰeij
cite. Pic ponũtuꝛ quatuor gener aimiraculo
rum ad pᷣdicationis confirmationem. Pro
cedit autem oꝛdo ſecundum miſterium: ꝗqa
ifirmi ſũt.qui temptationibus conſenciunt:
moꝛtui ſũt qui operantur ⁊ digna mortis o
peꝛa faciũt:lepꝛoſi ſunt.ꝗ conſuetudine ſe ⁊
alios ĩficiunt: demoniaci ſunt qui contem
nunt. Poc autem ido dñs conceſſit.ut ipſa
miꝛaculorum oꝑatio fidem ſᷣmoni eoꝛum fa
ceꝛet. Unde Pier. Ne hominibus ꝛuſticàis
⁊ abſq; eloquij uẽuſtate ĩdoctis ⁊ illiteratiſ.
pollicentibus ꝛegna celorum nemo credeꝛet
dat prãtem miꝛacula faciendi ut magnitudi
nem pꝛomiſſoꝛum pꝛobet magnitudo ngnoꝝ
Unde ⁊ Greg. Adiuncta ſunt autẽ pꝛedicato
ꝛibus ſanctis miracula.ut fideʒ uerbis daꝛet
uirtus oſtenſa.⁊ noua faceꝛent qui noua pꝛe
dicaꝛent. ⁊ iterum. DPec autem ſigna in exoꝛ
dio eccleſe neceſſaria fuerunt.ut enim fiðᷣs
creſceꝛet credentium. miꝛaculis eꝛat nutriẽ
da ⁊? Aripᷣ. Poſtea ãt ſteterunt r̃neꝛẽtia fiði
ubiq; plãtata. Si autez ⁊ poſtea facta ſunt
pauca ⁊ rata fueꝛunt.deinde excludens lab
eis cupiditatem ſubiungit. Sratis ⁊ ſine pᷣcõ
accepiſtis poteſtatem miracula faciẽdi. gra
tiam predicandi ⁊ miniſteriuʒ ſacꝛamẽta diſ
pẽſandi. ⁊ dona alia a ðo uobis collata: gra
tis ⁊ ſine precio date alijs.eodem modo quo
accepiſtis.ne ðᷣſinat eſſe gꝛatia ſʒ meꝛces ui
deatur.ne uileſcat ĩeſtimabile.quʒ preciabi
le ̃putat᷑.Quaſi dicat ſecunduʒ Piero.ego
magiſter ⁊ dominꝰabſq; pᷣcio hec tribui: g
⁊ uos ſine pᷣcio date.Unde ⁊ Criſ.Ne uidea
tur eoꝛum beneficium.ſupe:biam eorum cõ

euangeliuz proficiat.Unõ ⁊ ᷑ʒ ¶ꝛz.v. hoc ẽt

LCapfj3. Ij.

pꝛimit dicens.gꝛatis accepiſtis.⁊ ab amore
pecuniarum eos mundos preparat: dicẽs g

tis date. Et iterum. Quaſi dicat. Nihil uos ö

ueſtro largimini ſnſcipientibus.neq; eĩ mer
cede hoc accepiſtis.neq; laborantes in ea ẽ

gratia.gꝛatis enim accepiſtis.ita igitur alijs
date.neq; enim eſt cõdignum precium eorũ

inueniꝛe Pec Cꝛiſ. Pec audiant ſymoniaci

hoc audiant illi qui ſpiritualia uẽdere ł eme

re non foꝛmidant. Pro ſpiꝛ tualibus enim ac
tibus ut pꝛo adminiſtratione ſacꝛamentorũ
⁊2 predicatione uel miraculerum operatõne
? conſimilibus.nõ dʒ aliquid quaſi precium
accipi quia nõ eſt precium eoꝛum dignum ĩ
uenire. Deinde ab omni eos libeꝛat ſolicitu
dine. ut uacationem omnem tribuat vbo dei

⁊ tota ſolicitudo eoꝛum congregata ↄueꝛta

tur ad pᷣdicatõeʒ euangelij:dicens. Mihil tu
leritis in uia euntes ad pꝛedicandum. ſcilicʒ
neq; aurum neq; aꝛgentum neq; pecuniã ali
quam in zonis ⁊ buꝛſis ueſtꝛis ad ꝓuidẽduzʒ
ſcilicet uobis in uia de neceſſariis. neq; ſac
culum neq; peꝛam.i.repoſitoꝛium ciboꝝ ad
poꝛtãdũ ĩ uia neq; panem qui magiſ uidetur
neceſſarius inter alia.⁊ multominuſ cibaria
delicata. Neq; duas tunicas.i.ueſtes ſuꝑflu
as habeatis.quotquot enim ſunt neceſſarie
ꝓ una reputant᷑.neq; calciamenta. ſ. ĩtegꝛa.
quia apoſtoli ſandalijs utebaâtur. neq; uuꝛgã
que ſcilicet itineꝛaꝛijs pᷣbet auxilium. Qui

enim domini habet auxilium. cur baculi uł

alteꝛius rei querat preſiduz. Sed ſi prohibg
uirgam ⁊ quedam alia que uidẽtur neceſſa
ꝛia.quid de equis ⁊ equorum faleris uł cete
ꝛis ſupeꝛfluis. Ubi omnis cupiditas ⁊ auari
tie occaſio.⁊ ſolicitudo tempoꝛalium tolit᷑
omne ſuꝑfluuz amputatuꝛ. ⁊ ſola neceſſaria
conceduntur. Deniq; expeditur uia ⁊ fugit ti
mor caꝛeſcit ſecuꝛitas. Unde non ĩmerito poe
ta iuuenalis ait. Cãtabat uacuus coꝛã latꝛo
ne uiator. Voc ergo totum dicit ad excludẽ
dum a pꝛedicatione uerbi dei diuini ſolicitu
dinem temporalium. tempoꝛalia enim in ſui
acquiſitione moleſtant ammuʒz. z adhuc plꝰ
in ſui poſſeſſione turbant eum. quia iam
ſunt quaſi membꝛa ipſñi habenti incorpoꝛata
2 ideo magis trahunt animam hominis ad
inordinatam dilectionem ſui.⁊ quia hoc ſuf
focat ueꝛbum dei.ideo non debet eſſe in pre
dicatoribus euangelij. Igitur (ut dicit gre
goꝛius)tanta pꝛedicatori debet in deo eſſe
fiducia: ut preſentibus uite ſumptus quam
uis non prouideat.tamen ſibi hos non defec
turos certiſſime ſciat: ne dum mens eius oc
cupatuꝛ ad tẽporalia.minꝰalijſ prouideat et᷑
na. Et ſecundum gregorium nazanzenũ: ho
ꝛum ſumma ẽ ut adeo nutuoſi exiſtant ꝙ ſi
minus pꝛopter uite moduʒ qᷓ; ꝑꝑ eorũ vbum

De miſſoͤne aploꝝ

eis dñis ᷣcepit.ut ꝑ habitũ oñderẽt q;tum a
diuiciaꝛum ðſyderio diſtabant.Et ſᷣm theo.
ut uidẽtes eos pᷣdicare pauꝑtatem acgeſcãt
cuz apłi mihil habẽt. Ita at expᷣſſe ꝓbibuit
poſſe ſſõnem tpᷣalium.qr ſic oportebat in pri
mitiua eccleſia. ut onörẽt omnia gubernaꝛi
diſpenſatione diuina ⁊ onderet᷑ uirtus fidei
ʒ errores hoĩiz.ꝗ curſu ſydeꝝ vł forrũa cre
debant agi oia: ⁊ hoc adhuc competit apłi
cis uiris apklorum ſucceſſoribꝰ. Quidam tñ
ſunt ꝗ potati ñ pauꝑtati ſuccedere uolũt.cũ
un non ptati ſʒ pauꝑtati regnũ celoꝝ ſit pmiſ
ſum. Tꝛes ergo ſunt rõnes.quare hoc prece
pit.prima ne ſint quaſi cupidi ⁊ ambitioſi ſᷣa
ne ſint ſoliciti q̃ſi puſilla nimes, teꝛtia ut mit
tentis vtutẽ onderet qñ nihil eis deeſt. Si
q̃ritur an alij ad hoc obligãt᷑. dicendum ꝙ
conſilium ẽ non pᷣceptum. Sep certe nõ au
deret aliquis utile ⁊ ſanum ↄſſlium ĩᷣpellere
ĩ facie eius:quantomagis illud ꝙ dedit ma
gni ↄſilij angis.Et quicunq; huic conſil io fi
ducialiteꝛ adhereret.nõ dubiũ ꝗn de ſuffi
cient᷑ ſbi ꝓuideret.Qñ eĩ miſſi fuer̃t apoſto
li ad pᷣòicãdũ.ſine ſacculo ⁊ prouiſſione ali
q̃ neceſſarioꝝ fuit diuinitus eis laute puiſũ
ga nihil eis defuit: qũ uero relaxatum fuit
illis ꝓuider̃ ſibi ð neceſſarijs in uia.paſſi ſũt
penurias multas.poſtea hoc autẽ fecit deuſ
ad dãdum fiduciam pauperibus predicatoꝛi
bns ad exequendũ conſtanter predicandi of
ficiũ.Ubi nota pulchrũ ð duobus religioſis
ultra mare ad terꝛam ſctam ꝓfectis exẽplũ.
cum enim uitra mare ? deundo ciꝛca mare
ad huc inter ignotos eſſent:ſemper ĩ dᷣo ſolo
ſpem habebant. ⁊ nihil ð neceſſarijs eis defi
ciebat. Ci autẽ ꝑueniſſent ad dulce natale
ſolum.dixit unus inter eoſ ad alterũ. Modo
picula euaſimus.qr iam ĩ terra nr̃a ⁊ ĩteꝛ no
tos ſumus.t cum ſic poneꝛent ſpẽ ĩ homine
ĩcepeꝛunt in neceſſarijs öficere ⁊ maiorem
paſſi ſunt penuriã qᷓ; ante.Et ꝗa quodãmõ
nudos ⁊ expeditos ad predicandum diſcipu
los dñs miſerat.ſeueritatem pᷣcepti ĩ ſ equen
ti ſententia tempeꝛauit: dicens. Dignus eſt
n.oꝑaꝛius.i.pᷣdicatoꝛ ꝗ oꝑatuꝛ opus dei ad
utiliiatẽ ꝓximi. cibo ſuo.i. neceſſarijs ad ui
tã qꝛ ĩ cibo ĩtelligit᷑ ẽt ueſtimtũ ⁊ domiciliũ
ſine ꝗbus decẽte? ñ uiuit genꝰ hũani. Qua
ſi dicerʒ. Tãtũ accipite qᷓ;ũ ĩ uictu ⁊ ueſtitu
uobis neceſſaꝛiũ ᷑. Uñ ⁊ apłs ᷣplicat.Oꝛdia
uit de his ꝗq eudgeliũ ãnüciant ðᷣ euangelio
uiuere. Et iteꝝ hntes uictũ ⁊ ueſtitũ his ⸗
tenti ſimus. Bic ẽ ꝙ diaconus pced it a pᷣſ by
tero qſ miſſuſ a nno ad pᷣdicandũ euãgeliü.
cui ſubdiaconus fert puluinar quo liber ſu
ſtetat.qꝛ alij öbẽt pᷣd catoꝛẽ ſuſtentare. di
gnꝰẽ ei oꝑpariꝰ meꝛcede ſua. ñ ſolũ eterna q̃ᷓ
debet ĩ patria ad rem ſeratõz. ſʒ ẽt tꝑali que
debet ĩ uia ad ſuſtẽtationẽ.ſ.ↄuenieti uictu
ac ueſtitu ⁊ domicilio.h̊ ẽ duplex honõ quo

ad pᷣdicã dũ cũ ptaãte cuꝛatõnũ.

digni ſunt ꝗ bene pꝛeſunt. Nam ſecundum

Gregoꝛium.merces predicatõis hic inc hoat
⁊ ĩ celo perficit᷑.ꝗa uni nr̃o oꝑi due merce
des debentna. una ĩ uia q̃ nos ĩ labor̃ ſuſten
tat.alia ĩ alia patria qᷓ nos ĩ reſurrectione ꝛe
munerat. Ergo ꝗ ñ oꝑat᷑ nec laboꝛat. ñ man
ducet nec meꝛcedẽ exigat.ecce quaꝛe pꝛece
pit eis nihil feꝛꝛe qꝛ omnia debẽt᷑ eis pro la
bore.De iuꝛe em̃ natuꝛali ẽ ⁊ diuĩo ac ẽt hu
mano ut illis ꝗ ſeꝛuiunt ↄmunitati in ſpũali
bꝰ.ſ.ĩ diuĩo cultu.⁊ doctria: ꝓuideant᷑ a cõ
muitate ĩ tꝑalibꝰ neccia.Nõ g prohibuit eis
feꝛꝛe neceſſaꝛia ad ſuſtẽtatõm hꝰ uite:ſʒ ut
pᷣmonſtraret hec eis ðberi ab illis quibus pᷣ
dicarent.nec oĩno ⁊ ſimpliciteꝛ pᷣcepit eis il
la.ſʒ magis ad rf uocandũ eoꝝ affectũ ab ĩor
dinato amore tpᷣaliuz. utñ qꝛerẽt ſupeꝛflua.
ſʒ eis ſufficerẽt neceſſaria.qͥ ĩ eis ñ fectura
dñs oꝛdinauit dando eis ptatem ſumẽdi eꝗ
ab his quibus euangelizabant. ⁊ ſic cqnalia
meterẽt ꝗ ſpualia ſeminabant. nec tamẽ ino
bedientes ſunt ꝗ de ſuo iure cedunt. Unde
Aug.appaꝛʒ t hec ñ ita precepiſſe dominũ
taq; euangeliſte uiuer̃ aliunde non pᷣbeant.
qᷓ; eis pꝛebentibus ꝗbꝰ annunciant euangeli
um. alioquin hoc pꝛeceptum feciſſʒ apłus
ꝗ uictum ð manuũ ſuaꝝ laboribus tranſige
bat.ne cuiq; grauis eẽt: ſʒ ptᷣatẽ ðᷣdiſſe apłis
Iqua ſcirent ſibi iſta öberi. Cũ eĩ a dno ali
quid imperatuꝛ niſi fiat.ĩobediẽtie culpa ẽ.
C ãt poteſtas datuꝛ.lʒ cuiq; ñ utiq; ⁊ tanqᷓ;
ðᷣ ſuo iure cedere.hec aug. Et nota ſecũd uz
crip.ꝙ Matheus ⁊ lucaſ ñ calceamẽta neq;
baculi portar̃ ꝑmittit.qð oñdit᷑ pfectiſſimũ
eſſe. Marcus uero iubet baculum aſſumer̃
⁊ ſandalijs calceari ꝙ dictuʒ eſt permiſſiue.
Unde ⁊ illud de duabus tunicis non portan

dis.exponit Pieꝛo.non ad litteram ſs ꝙ una

tumica dicatuꝛ ueſtimeutum neceſſarium ſe
cunda ſuper fluum. ne alio ueſtiti aliõ nobis
futuroꝝ timore ſeruemns. Sed ſi non propt᷑
timorem multominus propter oſtentatiõez.
In quo comprehenduntuꝛ ꝗ particas ueſti
unt ⁊ archas implent ⁊ ꝗ equos mutatorljs
ueſtimentorum onerant. Unde ⁊ Aug. Poc
de duabus tunicis intelligendum ẽ ne quiſ
qᷓ; eorum preter eam quam eſſet indutus ali
am portandam putaꝛet ſolicitus.ne opꝰ? eſſz
cum ex illa poteſtate poſſet accipeꝛe. In
math.etiam ⁊ ĩ marco uirga accipituꝛ equi

uoce. In Matheo enim accipit methappho

rice.ut ſit ſit ſenſus neq; uirgam.id ẽ nec mĩ

mas res. Uel non initamini ſubſidio tempo

rali.ſicut corpus innititnꝛ haculo ſuſtentãati
⁊ ſimilibus. In Maꝛco autem ubi dicituꝛ ni
ſi uirgam tm̃ accipitur ad litteram peꝛ quazʒ
tñ ĩtelligitur ptas accipiendi ſumptus.q̃ uti
potuerunt uel non nuti ſecunduʒz qð uolueꝛĩt.
Unde doctores hebꝛeoꝛum ĩ ſignum doctri
ne uugam in manu portabant.qꝛ apõ iudeoſ

fiimnem mlun ch⸗
unmitifucum i cad⸗
letit nere ioo eamn
Craasac eor tatum gunen
laelencoloce nteſine
corderettlcens. 1 uicig
Utenanteatelun id eſ oren
DNrrl ninors inrauenns,
Aurhudigusſt igen fdelis.
MAnidecns iee uel locuns
ſiaſtegensfun tcigntns
Nnoles enerit dwn
atwinadedr.
tinmnotem nſnrne
Nberſeeiunfniſctz
lonugs ſocius digenimi
lrlor ie ir hohecen⸗
leccne Kigniigin
liſinmti inenennn⸗
hnttineenue
Hentenent e
ntcrn
ſi⸗ niientun ſinete

Ne K ene
ſu eninut N

ſuſngeigeeumd

ant. nec tame ino
ececum. Vnte
rcchiſe danini
e nonöbennt,
nciant euangeli
oribus tranfige
ate dͤiſſe aplis
ü eig dño ali
lietie culpa?.
mich 7 tanc
t nota ſecüduz
alceameta neh
ſait fectiſſinmun
culumn aſſumer
az eſt permuſſine.
mmicis von pojtan
lineram ſz gund
m neceſſariun ſe
heſtiti aliö obts
Sec ſ non ropt
teroſtentatidez.
gparicas neſti

lnde 1 Nug. vor.
gan ene ant
neſſet ihdutns

icitus he 7

4

Pꝛime partis.

cõſuetum erat ꝓuideꝛi eis ð uictu a populo
quẽ docebãt.iõ xpᷣs uoluit ꝙ hoc eis ꝓ alia
ꝓuiſione ſufficeꝛet.ꝑ hoc.n.oñdebat᷑ qð ppłſ
cui pᷣdicabãt ꝓuideꝛe eis öbebat. Igitur nõ
hibet dñs neceſſitatẽ ſʒ ſupfluitatẽ ? ꝓhbi
et euangeliũ annũciantibꝰ nimiam curam
2 ſolicitudinẽ de tpꝛalibꝰ.ne uelint poꝛtare
ultzꝛa neceſſaꝛia aliud timẽtes.ꝙ ſibi öficiat.
Item ut ſub quanta feſtinatiõe ad predicã
dum peꝛgere debeant oſtendatuz adiunxit.
2 nemiem per uiam ſalutaueritis. Nõ ſimpli
citer ſaluatõm ꝓhibuit. ſed cum mora ⁊ cõ
fabulatõe hanc fieri noluit.ne occaſione ſa
lutatiõis impediẽtuꝛ a cuꝛſu pᷣdicatõis.quo
minꝰcito ſalutẽ pᷣdicarent auditoribus. AUel
ꝓhibuit ne ſalutaꝛẽt.ſ.ex cuꝛioſitate ſicut ꝗ
daʒ faciunt. qui non ex ſtudio ſalutẽ optãdi
ſalutare conſueueꝛunt.ſed non ꝓhibuit hoc
fieri ex caꝛitate ⁊ ad ↄſulẽdũ ac ſtudio optã
di ſalutẽ. Ubi oñdit quanta diligẽtia ⁊ feſti
natione pᷣdicator vbi diuini dʒ officiũ ſibi in
iunctum exeꝛceꝛe:qꝛ non dʒ ab officõ huiuſ
modi ꝑꝑ familiaꝛitatem cũ aliquo retardari
Et iõ poicatoꝛ multum dʒ plangere tpᷣs quo
pꝛetermittit fructum pᷣdicatõis.⁊ ſił iter alij
debẽt plangere tpᷣs quo pᷣteꝛmittunt ſpũalia
exeꝛcitia ad eoꝝ ſtatum ꝑtin entia. Item oĩʒ
eis apeꝛiens domos de neceſſario cibo fecit
eos confideꝛe:dicens. In quãcũq; autem ci
nitatem aut caſtellum id eſt quecunq; loca
maiora uel minora intraueꝛitis.interrogate
quis in ea dignus ſit. id eſt fidelis.⁊ bone fa
me ⁊ non ſuſpectus ipſe uel locus eiꝰ.ne ĩfa
mia ſuſcipientis fama ⁊ dignitas pᷣdicatorũ
maculet.⁊ eoꝝ pᷣdicatõ ? doctꝛina deturpe
tuꝛ ac tanq; ſuſpecta impediatur. Ubi Die.
Teſtimonio uicinoꝝ ⁊ ꝑ famam eligẽ dus ẽ
hoſpes:ne eius infa nia pᷣdicatõ ledat E80
multomagis ſocius eligendus ẽ dignus. Itẽ
hoc dicit: ut ſciat hoſpes ſe magis gr̃am ac
cipe qᷓ; dare. Et ĩ quãcũq; domuʒ itꝛaueritis
ca hoſpitandi:in eadem manete non ſine ho
neſta cauſa inde exeundo.nec curioſe ⁊ ĩuti
liter diſcuꝛꝛendo. donec exeatis tranſituꝛi.ſ.
alibi ad predicandum. Non eſt tñ intelligen
dum ꝙ peꝛ hoc uelit excludere cauſas hone
ſtas exeundi. ut ad docendum ł aliquid hu
iuſmodi faciendum. cum propter hoc intꝛa
uerint ciuitatem uel caſtellum. ſed per hoc
nult diſcurſus uagos excludeꝛe: qui non dñnt
eſſe in pꝛedicatoꝛe. ſed magis ceſſante neceſ
ſitate exeundi debet uacare contemplationi
ut ibi hauriat quod populo poſtea effundat.
IAtem hoꝛtatur eos ad temperantiam dicens
edentes ⁊ bibentes que apud illoſ ſunt ideſt
non querentes nec queri facientes extra do
mum delicata ⁊ ſupeꝛflua que apud illos nõ
ſunt.ſed manducate que uobis ſponte appo
nuntur ⁊ offeꝛuntuꝛ ab ilł.quamuis modica
ſint ⁊ uilia. Non querentes laucioꝛa uel plu

Capkz. lj.

ra etiam ſi apud illos ſunt talia. Et ceꝛte qᷓ;
to paucioribꝰ ⁊ uilioribus utũt. Tanto am
plius implent quod hic dicitur.Dignum eſt
ut ibi maneant ⁊ ab eis conſequantur terre
na quibus offerunt celeſtia. Dignus eſt enis
operaꝛius mercede ſua non ſolum eterna in
patꝛia ad remuneꝛationem. Sed etiamnem
porali in uia ad ſuſtentationem. Item iubet
ne de domo ad domum quadam uaga facitli
tate demigꝛant.⁊ hoſpitem pꝛopteꝛ lautiora
habenda non mutent. quem etiam ex hoc ĩ
fam aꝛe poſſent. Unde iubet hoc idðᷣo ſecũdũ
Kripᷣ.ne leues ⁊ uagabundi diſcorſoꝛes uide
antuꝛ ⁊ guloſi.quibꝰnon ſufficit unius hoſpi
tis uictuſ neceſſarius.⁊ ne contemnere ⁊ ĩiu
riari ſeu contꝛiſtaꝛi uideꝛentur ſuſcipientez
ut ingrati.duo hic mandãtuꝛ unũ de electõ
ne hoſpit ij.aliud de impeꝛmutatõne electi.
nec dicituꝛ hic quin liceat pꝛedicatoꝛi aliqñ
mutare hoſpic ium. uel cum aliis comedere
maxime ut non gꝛauet hoſpitem ſuum dum
tamen ad dignos diueꝛtat ⁊ honeſtos:ſʒ pꝛo
hibuit dominus mutatõnem hoſpicij ratõne
tꝛiplici.una eſt uitatio leuitatis q̃ nullo mo
do öbet appaꝛere ĩ pꝛedicatoꝛe: alia ſuſpitio
guloſitatis.quia homines cõſueueꝛũt nouos
hoſpites laucius pꝛocurare:tercia ðclinatõ
inſamie hoſpitis.quia ſi dimitteꝛet uideret
indignus. Item iubet ut cum bñdictõe ĩtrẽt
domum:dicens. Intrantes autem in domuʒz
ſalutate eam ſcilicet familiam ſcilicet homi
nes habitantes in ea.ut ſit lata ꝛelatio ſcili
cet antecedens pꝛo contineme ⁊ ꝛelatiuuz ꝓ
contentis.dicentes: pax huic domui id eſt
familie.ut qui cibum ⁊ neceſſaria recipiunt
ſalutem ⁊ pacis benficium laꝛgiantuꝛ.Quia
predicator ðöbet habitantibus in domo q; in
tꝛat pacem offerre ⁊ optaꝛe ⁊ ñ ſolũ optare
ſʒ ẽt euangelium xpᷣi quod eſt euangeliũ ue
re pacis pꝛedicar̃.⁊ eos ad pacem inteꝛnam
⁊2 frateꝛnam inducere.ac ſalutem habitãtiũ
bonis ueꝛbis ⁊ exemplis pꝛocurare.ut appa
reat eos legatõe fũgi pꝛo xpᷣo ihu ꝗ eſt uera
pax ⁊ ſalus omnium. Ob hoc ſolis uicaꝛijs
apoſtoloꝛum.ſcilicet epiſcopis pᷣcipui eccle
ſie ſponſis lz in pꝛincipio miſſe ſalutare popu
lũ ⁊ diceꝛe pax uobis. Dax peccatoriſ pax tẽ
poris tandem pax etermitatis. S it ergo intꝛo
itus cum optatione ſalutis ſalus cum opta
tione pacis: ⁊ hec duo ſunt optanda hoſpiti
bꝰ ſalus in amotione maloꝝ.pax ĩ adeptiõe
bonorum. ſalus ↄtra periculum damnatõis
pax qᷓ;tũ ad bonum recõciliationis. Pũc aũt
modum intrandi ⁊ ſalutandi dñs ðdit: ut ex
hoc oſtenderet ad ꝗd uemaꝛet.pacem.ſ.face
re. bella ſedare predicatores non de nugis
ſz ð ſalute animaꝛũ loqui ðbere.Et ſi fuerit
domus illa digna ꝛecipiendi pacẽ oblatam.
id ẽ ſi fueꝛit eius familia ad uiram eternam
pꝛedeſtinata.⁊ ibi fuerit filius pacis id eſt

*

„*

De pacientia in

amaror ł obſerunator ł heres pacis. ad pacẽ
eternam ordinatus. ueniet ⁊ requleſcet ſuꝑ
illã pax ur̃ aa uobis nũciata ⁊ eis optata:qꝛ
oratõ ur̃a ⁊ pᷣdicatio habebit ibi effectũ: re
cipiẽtq; pacifice vr̃am doctrinã ⁊ ſequẽt eã
q ꝓuocat ad pacem etezꝛnam. Si at ñ fuerit
digna.i. ad uitam eternam ñ oꝛdinata. ⁊? nul
lꝰ doctrinã u r̃azʒ ꝛeceꝑit ⁊ ſecutꝰ fuerit.uos
tñ ñ eritis ſinñ fructu.nec priuati merito ur̃o
r pax ur̃a.i.meritũ ⁊ merces optate pacis
ad uos reuertetur.nã uobis a deo r̃cõpẽſabi
tuꝛ.⁊? q;uiſ ñ hẽat qᷓ;tũ ad ipᷣos effectüũ.uoſ tñ
hẽtis mercedẽ inde apõ deũ.a quo ꝓ labor̃
ur̃i oꝑis reddet uobis pᷣmiu.Et ꝗcunq; ñ re
ceperunt uos hoſp itio. neceſſaria uobis mi
niſtꝛddo.neq; audierint ſermones ur̃os: ur̃iſ
monitis obtẽꝑando:exeuntes de domo vlł ci
uitate illa excutite pulueꝛẽ peduzʒ uroꝝ ĩ te
ſtimoniũ illis ſiue ſignũ.ſ.tripl ex.qr iuõi ſiꝗᷓ
querunt.⁊ mos fuit iudeoꝝ typiciſ ⁊ figuꝛa
tiuis uti oꝑibus. Primũ ( ut dicit Hier). te
ſtimoniũ la boris ſui.ſ.ꝙ ingreſſi ſt᷑ ciuitatẽ
27 pᷣdicatõ ad iülos ꝑuenit. Excutite ergo pul
uerẽ.i. minima itineꝛis ⁊ laboꝛis qᷓ ꝓ uᷣlis ſu
ſtinuiſtis:exponite.⁊ erit eis occano maiõis
dãnatõis.ſm ſignũ ẽ qꝛ puluis in pedibus ſi
gnum ẽ laboris.excuſſio pulueris inutilita
tẽ ſignificat laboris.ĩutilia eĩ excuti ſolent
⁊ abici.Excutiendo ergo puluerèẽ oñdũt.qr
inaniter laborauer᷑̃t.⁊ ideo ĩexcuſabiles er̃t
nec ĩiuſte danabũt᷑.ꝗ ſalutẽ ſibi oblatam re
cipere nolueꝛunt.Terciũ ſignũ ẽ ut oñderẽt
ſe ab eiſ mihil terꝛenũ querer̃ nec ẽt minimũ̃
ðᷣ terꝛenis opibꝰ acciꝑe. ut nec ẽt ut pulueꝛeʒ
ð terra ſua ſibi paterent᷑ adherer̃. cum incor
recti fuerĩt.⁊ euàgeliũ ſpꝛeuerĩt. Eꝛgo nihil
unq; nec ẽt neceſſaria accipiãtuꝛ ab ĩcorreco
tis ⁊ a contemptoribus ⁊ eusgeli ⁊ ĩdignis.
Uel excutite puluerẽ pedum.i.leuia pct᷑a q̃
ſolẽt ex talibus accider̃᷑ etiam ĩ hoĩbus per
ſectis. Moraliter peõs iubentur excuti in ſi
gnum excuſſionis terreni appetitus uel hũa
ne laudis. Pꝛohibentur eꝛgo ĩ pᷣdicatoribuſ
⁊ pꝛelatis ſarcinaꝛum multiplicitas. uictus

curioſitas.tpᷣꝛalium cupiditas.ueſtium ſupeꝛ

fluitas.ĩſtabilitas.⁊ maloꝝ ↄmunicabilitas.
⁊ ne leuis culpa uideatuꝛ apłos ñ recipere.
ſubdit.Amẽ dico uobis.tolerabilius erit teꝛ
re ſodomoꝝ ? gomoꝛꝛeoꝛũ ĩ die iudicij.qᷓ; il

li ciuitati. id ẽ hĩtatorib illius cinitatis que

ſpreuit uos 7 mones ur̃os. Pui rõ eſt ᷣm
Hie.qr illis ñ fuit pᷣdicatũ.huic ãt cã pᷣdica
tum ſit.non recipit euangelium: ⁊ ʒy Raba.
qꝛ illi ſolum legẽ natuꝛe tranſgreſſi ſunt.ſed
iſti ẽt legẽ ſcriptam. ⁊ dicta ꝓphᷣaꝝ ⁊ apoſto
loꝝ. Mõ fit compꝑatio hoꝝ qᷓ;tum ad petᷣm cã
nale.quo ſodomite grauius peccabant ſʒ qᷓ;
tum ad pctm inhoſpitalitatis.quo iſti magis
peccabant.qr ð illis dicituꝛ ꝙ egeno manuz
ñ poꝛꝛigebãt ſʒ iſti tantos pꝰ auditam ueꝛita

aduerſis.

tem r̃pellebat ⁊ non eſt dubium ꝙ gꝛauius
peem eſt negaꝛe uictum ſeminantibꝰ ſpũalia
gb' tenentu: homiĩes ð iure natuꝛali diuino
7 humano: quam manum porꝛigere egeno
ſimplic i ſpiꝛitualia non ſeminanti Qui eim
multum datum ẽ. multum qret᷑ ab eo. Unõ
Beda.Sodomite ⁊ ſi in hoſpitales fueriĩt in
teꝛ ceteꝛa caꝛnis aĩeq; flagicia.nulli tñ apud
eos tales hoſpites q̃les apłi reꝑti ſunt.⁊ loth
ꝗdem aſpectu ⁊ auditu iuſtꝰ eꝛat.nõ tñ ibi
aliꝗd docuiſſe aut ſigna feciſſe ꝑhibeti. Uñ
2 Remig. Spaliteꝛ ti ſodomoꝝ ? gomoꝛꝛeo
ꝛũ mentoem facit.ut ꝑ hoc ᷣmonſtret. ga il
la pct᷑a ſunt ðo magis odibilia.que fiunt cõ
tra naturã.ꝓ quibus deletus eſt mundꝰaꝗs
dilunuij. ? quattuoꝛ ciuitates ſubmerſe 2z
mũdꝰ quottidie diueꝛſis malis affligit. Un
de ſᷣm Piero.uidẽs dñs hoc peccatum ĩ caꝛ
ne. pene deſit ĩcarnari.ꝗa nãm qᷓ; aſſumptu
ꝛus eꝛat coꝛruꝑant. Sũma em̃ mundicia ta
lem ſũmam ĩmundiciam maxime abhoĩa᷑.
⁊ ſuſtiere non põt. Unde ẽt dicit Aug.ꝗ aũᷣt
faciendo ꝙ malum ẽ ẽt mala cõſuetudiĩe ſe
implicamt ut ipᷣa cõſuetudo mali non eos ſi

nat nidere.qr malũ ẽ: fiunt defenſores malo

ꝛum factoꝝ ſuoꝝ. iraſcunt cũ rphẽduntuꝛ iĩ
tm̃ ut ſogomite quõdã dicerent loth repᷣhen
denti neꝗſſimam uoluntatẽ. habitare uẽiſti
non leges dare. Canta enim ibi nephãde tur
pidinis conſuetudo erat. ut iam nequitia eſ
ſet iuſticia. ⁊ ꝓhibitoꝛ potius ꝛepᷣhender̃tur
qᷓ; factoꝛ.hec Aug. Quã grauiteꝛ ãt B̊ pcẽᷣm
deus punieꝛit.teſtatuꝛ mare moꝛtuum. ſiue
diaboli.⁊ uere moꝛtuum quia nil uiuum r̃ci
pit.⁊ diaboli.quia ĩſtinctu eius quattuõ ciui
tates igne ſulphureo concremate ĩ illud ſub
meꝛſe ſt. Uñ mare maledictum ẽt appellatuꝛ
ſp fumans ⁊ tenebroſũ ð uaporibus q̃ſ ſit ĩ
feꝛni caminus.Eſt ultra ierieho non longe
poſitũ.diniditq; iudeã ⁊ aꝛabiam. ⁊ habet in
latitudine ſeptem leucas.t licet Anq; ciui
tates fueꝛĩt deſtructe ꝑꝑ hoc pct᷑m. tam̃ due
noĩant im̃.qꝛ maiores ⁊ famoſioꝛes erant in
multitudine ppłi ⁊ tuꝛpitudine pct᷑i.

Oꝛatio.

4 .
d Omine ieſu xpᷣe ꝗ diſcipulos tuoſ ad
pᷣdicandũ mittẽs. dediſti eis ptatem
Acurdi. ac pᷣcepta uiuẽdi ⁊ ↄueꝛſandi
dirrige peõs meos iĩ uiã paciſ.⁊ da mihi ſalu

tẽ ment's ⁊ corpis.⁊ ut habeam in operibus
iuſticiam ĩ moꝛibus diſciplinam. ⁊ ĩ omnibꝰ
tuum timorem ⁊ amorem. Moꝛtifica in me
omnia uicia.meq; tuis donis ĩteꝛiꝰ ⁊ exteꝛiꝰ
rſtauꝛa.ut ea q̃ diſcipulis tuis pᷣcepiſti.pro
modulo meo mereg imitaꝛi.⁊ cũ ipſis eteꝛ
na głia de tua miſericordia munezaꝛi. Amẽ.

De pacia in adueꝛſis bſida. Tij.

ocetes n oſ Moͤen
goctie os nutnes enn⸗
ſtosanmhas , ebttin
tſimetoler/.0d .
or mudeliperſecutor ? h
tci uyimnopree apretuten
eſtutne Quf tener 5
lercucelesoc ptelchun ins. /
Tihrentimcuſtotie. vonpor
oesetos euimm liglupiſt.
lenumeſttonigegg egros iue
Nacatrtlcpeg ecizg uinen
enianinedolcpor
gntizimi en
Nincahinin nmg d⸗
Mununtueniſterornn
Enſenobaidavegan
icflrtcrd den
cgeſtntnamg
eeenltolgrtinn
nfeilininn wa
fanrtenyhni ren

o mali non eos ſ
gefenſores alo
ſi fbéduntue /
ent loth rephen
habitare neiſti
ibi nephage tur
jam nequitta eſ
s depbenderftur
uiter at bpetm
e monuum. iue
nia m urnumfti
eins auattwo eri

remate i Mud ſad

ctumet appellatm
naporibus ſt i
ierieho non longe
nabian. hbel n
,Etlicet gicg elut
cepein lan due
amofoꝛes erant in

dinepeil.

6
cciprlos nuol 4
ui eis hinen

=

=

Pꝛime partis.

T q omnem ſolicitudineʒ diſcipu
oꝝ abiecit.⁊ eos ſignoꝝ oñſiõe ar
auit.ac ferreos quoſoã oꝑatus ẽ
2 fecit ab olbus huius uite negoci
is eos eruẽs.⁊ ab omni temꝑpanea ſolicitudi
ne liverans.nunc poſt ꝓſpera dicit ẽt illa q̃
ðbent eis contigere mala ad pᷣliandu õ mun
dum ⁊ diabolũ eos pᷣpaꝛans.⁊ ad paciam cõ
tra adueꝛſa tolerdda ĩſtruẽs qr (ut dicir Se
neca cuiꝰ doloꝛi ẽ remediuũ pacia. At h̊ pᷣci
pue diſeipulł erat neceſſaꝛia.ꝗ eĩ (ut dĩic ꝛe
go.)locũ predicatõis ſuſcipit.malsa iferr ñ ðᷣ
bet ſed tollerar̃.ut ex ipᷣa ſua mãſuetudie iꝛã
ſeuiẽtiũ mitiget.⁊ pc foꝝ uulnera ĩ alijs ipᷣe
afſflictöibus uulneꝛatꝰ ſanet. dicit g Ite. ſ.
ad pᷣdicatõis offem (ecce ego) dñs ⁊ ingf ne
ſteꝛ.ꝗ uos elegi.uos docui.ego dũs oĩpotẽs
q uos aꝛmaui. ego cui nemo rſnſtere ualet.
ego inq; ꝗ dñs ſuʒ meſſis (mitto uos )hoiĩies
electos doctoresliſtꝛuctos.milites aꝛmatos.

medicos peritos (ſcut oueſ)i.ſimplices ⁊ in

nocẽtes ꝑ arma uoſ non öfendentes.ut lacte
doctrie alios nutriatis exẽëplo mãſuete ↄueꝛ
ſatõis attrahatis.ꝓ eis etiam corpa expõa
tis (i medio lupoꝝ).i.ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ ⁊
alioꝝ crudeliũ perſecutoꝝ ⁊ ötractorum. ꝗ
dicũt lupi propter rapacitatem eruõlit ateʒ
7 diſſititudinẽ. Quaſi diceret. Siẽ manſueti
ĩter crudeles ad paciẽoum itis. pacientiam
2 inocentiam cuſtodite, Non uos öfendatis.
ga oues eſtis.ſeuiant illi ꝗ lupi ſt. Mirabit
uenatoꝛ eſt domius ꝗ ꝑ agnos ſiue oues ca
pit ⁊ deuincit lupos ꝑ pacĩas uincit potẽtiã.
Et bene dicit ĩ medio lupoꝝ.ut pacitentia
ſit quaſi centꝝ ad oẽz iĩſuriã circuudantem.
Itẽ ĩ medio ꝑ cõem oĩm conuerſionẽ. ac ꝑpꝑ
ouium unitatem ĩ fide ? lupoꝛum pluralica
tem ĩ erroribus.&t hec unitas maxime facit
uincer̃.qr (ut dicit Amb.) Oĩs pugna unani
miter agg eſſa parit uictoriam. Dicit auteʒ
ecce ego mitto uos.ut dũ mittentis prãs vſi
derat᷑ peꝛiculi magnitudo non timea tuꝛ. Uñ
Aꝛi.que igitur hoꝛũ eꝛat conſo atõ. Mittẽ
tis uitus. IJ leoq; hoc ante oĩa poſuit:dicẽs
ecce ego mitto uos.Sufficit hoc ad ↄfiten
dum.⁊ nullum for midanduz ſuꝑuenit᷑tiũ.ni
des auctoꝛitatem uides poteſtatem. uides v
tutẽ ĩiexpugnabilẽ. hec Ari᷑ᷣ. Mitiit dñs diſ
cipulos ſiẽ oues inter iupos.ſsʒ heu hodie mł
ti pᷣlati ſunt inteꝛ ſuos ſicut lupi inter oues.
Eſtote eꝛgo prudentes ſicut ſerpentes.cõtra
ſcꝛibarum aſtutiam ⁊ fallaciam ſcilicet ad ĩ
telligend as ? cauendas fꝛaudeſ ⁊ inſidias:⁊
ſimplices ſicut colũbe tyrãnoꝝ crudelitatẽ
7 maliciꝗ.ſ.ad ſuſtinẽdas.⁊ ignoſcẽdas leſio
nes ⁊ iniurias. Dꝛudentia ẽ neceſſaria in pᷣ
cauendis malis ſi nplicit as ĩ faciendis bonis
Quaſi diceꝛet. Sicut ſeꝛpentes reſiduuzʒ cor
poꝛiſ pro capite periculo exponunt ⁊ caput ĩ
quo uita eſt toto corpore occultãdo cuſtodi

Captz. lij.

unt. ⁊ letale uulnus excludunt: ita ⁊ uos to
cius coꝛporis ꝑiculo caput ur̃s.i.me.ac fidẽ
animam integee ⁊ icoꝛrupte pᷣuate ⁊ cuſto
dite: ⁊ ſieut columbe ſine felle ⁊ amaritudĩe
malicie ſt᷑ ⁊ nulli malum faciunt.ita ⁊ uos ĩ
nocentiam cuſtodiendo malum inferre uł re
ferre alijſ nolite. ut ꝑ pꝛudentiam malũ deui
tetis.⁊ ꝑ ſimplicitatem nulli maluz faciatis.
Põt ẽt pꝛudẽtia ſᷣpẽtiſ ↄſiᷣrari i tribꝰueteꝛẽ
eĩ pellem ad artum foramen deponit. ⁊ cum
ſi frigide nature ſolẽ diligit. Pellis poſitio
pertinet ad incipientes. ꝗ debent deponeze
m priſtinam ↄuerſatõem ueteꝛem hoĩeʒ cũ
actibus ſuis.coꝛporis expoſitio ꝓ capite ad
ꝓficientes ꝑtinet.qui pꝛo mente defendẽda
qᷓ eſt caput hominis. totum hominem morti
tradunt. Solis dilectõ ꝑtinet ad ꝑfectos.q ĩ
ſiſtunt diuine ↄtẽplationi:q̃ ⁊ illuminant ⁊ ĩ
flantur. ſic enim ferpens ꝑꝑ duo diligit ſolẽ:
pꝛopteꝛ calorem quo natuꝛa uigoꝛatuꝛ.⁊ ꝑp
lucem qua illuminatuꝛ.qꝛ cuʒ ſeneſcit. amit
tit uiſuzʒ.ſʒ ad ꝛadios ſol is diꝛecte oculos op
ponens recipit eum. In his tribꝰ nos dñs uo
luit aſſimilari prudentie ſeꝛpentis.ſʒ nõ i ue
neneta ↄplexione.nõ in lingue ꝑtitõe non in
anfꝛactuoſa dãbulatõe. Simplicitas ſiłꝛ co
lumbina dʒ ẽẽ in tꝛibꝰ.ſ.cognitõis in iudiecã
do. hʒ eĩ blandos oculos ⁊ dulcẽ aſpectum:
affectõis ĩ diligedo figitur eĩ ĩ amore ad ge
nus ſuũ.uñ ⁊ frequentat oſculũ ĩtentõnis in
operando. ſidet eĩ ſuꝑ fluẽta aqͥꝝ ut accipi
tris iſidias caueat ꝑ umbꝛâ .⁊ ᷣm Remigiũ

bñ adiũgit prudentie ſimplicitatez. qr ſimpli

citas abſq; pꝛudentia facile decipi põt: ⁊ po
tentia ꝑiculoſa ẽ ad decipiendum.niſi ſimpli
citate tẽgef᷑. Uñ patet ꝙ aſtucia uulpina ui
tupeꝛabilis eſt ⁊ ſiliteꝛ ruditas bonina. ſed
medium ẽ tenendu. ? medio modo ẽ incedẽ
duz. nõ ⁊? Greg. Utꝛaq; neceſſaꝛio ĩ ammo
mitõe coniunxit ut ſimplicitatem columbe
aſtucia ſerpentis ĩſtrueꝛet ⁊ rurſus ſerpẽtis
aſtuciã columbe ſimplicitas obtempezaꝛet.
Unðõ etiaz Cꝛif.E ſtote g pꝛudẽtes ſicut ſer
pentes ad ĩtelligẽdas fraudes.eſtote ſimpli
ces ſicut columbe ad ignoſcẽdas ĩſurias. no
lo uos ẽẽ ſp q̃ſ colũbas.ne ꝑꝑ ſimplicitateʒ
nimiã ꝑ ſeductõem ĩ laqueum ĩcurratis. no
lo uos ẽẽ ſemper ſicut ſᷣůpentes.ne ex coꝛð ʒ
aliquẽ uenena fundatis:ſʒ ſ̃m tpᷣs ⁊ ꝑſonas
mutetis ⁊ mores.⁊ ut bꝛeuit᷑ dicã eſtote pꝛu
dentes ſicut ſeꝛpentes.ut oẽ malum iĩtelliga
tis ⁊ caueatis.eſtote ſimplices ut colube ut
non faciatis ullũ malũ.qꝛ intelligeꝛe maluz
laudabile ẽ.facere ãt uituperabile.nec ꝗ in
telligit malũ ille facit malũ.ſꝗ ꝗ facit malũ.
Pec criſ.⁊ ſubiunxit.aꝑiendo quos lupos di
xerit.cauete ãt ab hoſbꝰ.ſ.lupis deterioꝛibꝰ
i. ab hoĩm pſuaſionibꝰ.ꝗ q̃iunt fꝛaudulẽteꝛ
uos öciꝑe ⁊ uiolenteꝛ ꝑuertere. Ubi ſe expo
nẽdo dñs clarat ꝙ lupos ñ bꝛuta ſed hoĩes

4 He cio*α „

BGe pacientia in

dixeꝛit. Uñ Cꝛiᷣ. Ita dixit.Attẽdite uobis
ab hoiĩbus quaſi a ꝗbuſdã peſſimis malis.x
ſuꝑ oĩa mala malis ondeꝛe uolens.qr pᷣ oĩbꝰ
malis hõ ẽ peſſimũ malũ. Nã ſi beſtie en cõ
ꝑare uolueris.peioꝛẽ ĩuenies eũ.Geſtia enĩ
q;uis ſit cꝛudelis.tñ qr irrationalis ẽ. declia
bit ab hoĩie cꝛuõlitas eiꝰ.hõ ãt cꝛudeł cũ ſit
rõal n facile euadet crudelitas eiꝰ.ſi ↄpa
ueris hoiez ſerpẽti.peioꝛẽ ĩuenies eũ qm̃ ſeꝛ
pẽs ⁊ ſi malitiã hʒ tñ ⁊ hoĩs hʒ timorẽ.Jõ ſi
ꝗdem potueꝛit moꝛdet.ſhi ãt non potueꝛi: fu
git. Pomo at malitiã hʒ ſerpentis.⁊ tiorem
nõ hʒ ſicut ſeꝛpẽs. Jõ q;diu ñ hʒ tpᷣs. latet ſi
cut ſerpẽs.ſi ãt tᷣa inueneꝛit .irruit ſicut be
ſtia. Ad huc ãt oĩs beſtia ſi quidem irritata
fueꝛit.ſeuit:ſi äàt irꝛitata non fueꝛit in ſuẽtio
tranſit.homo ãt non iꝛritatus inſanit. a ꝗbꝰ
non fuerit.irꝛitatus.Et (ut breuiteꝛ dicaz)
unaqq; beſtia unũ ⁊ ꝓpriũ malũ hʒ. hõ aũt
omnia mala habet in ſe.Deniq; hõ mal pe
ior ẽ qᷓ; ipſe diabolus.Dia bolꝰ eĩ ſi uiðꝛit ho
minem iuſtum.nõ eſt auſus ad eũ acceder̃:
hõ ãt malus q;uis hoĩeʒ ſct᷑z uideꝛit.nõ ſolũ
illum non timet. ſed adhuc magis ↄtemnit.
non enim diabolus preſtat homini niꝛtutem
ſʒ homo diabolo.Arma ergo diaboli.homo
eſt malus. Sicut enim homo ſine aꝛmis non
poteſt aliquid facere contꝛa hoſtem.ſic ⁊ dia
bolus ſine homine non ualet contra ſanctos
Et iteꝝ. Uirtus diaboli homines mali ſunt.
nec enim poteſt aliqð malum ſeminare ĩ mũ
do.niſi per ſuos miniſtros.qꝛ in ſanctis nõ in
uenit locum.hec Criſ᷑. Unde ⁊ Aug.Si xpi
anus es.ipſe mõs inimicus ẽ abſq; priuatis
inimicitijs. Non eniĩ eſt nobis colluctatio ad
ueꝛſns caꝛnem ⁊ ſanguineʒz. ſed aduerſus pᷣn
cipes ⁊ poteſtateſ ⁊ ſpũalia neqnitie.id ẽ ad
ueꝛſus diabolum. ⁊ angelos eius:quia ⁊ qũ
patimur homines impoꝛtunos ille inſtigat il
le infla mmat.ille tanq; uaſa ſua mouet.Attẽ
damus eꝛgo duos hoſtes quez nidemꝰ ⁊? quẽ
non uidemus: hominem uidemus: diaboluz
non uidemus:hominem diligamus:diabolũ
cꝗauegmus. pro homine oꝛemus. cõtꝛa diabo
lum oꝛemus. Pec auguſtinus. Unde etiaʒ le
gituꝛ in uita ſancti columbani.quod cum ip
le peꝛ opaca ſaltus inteꝛ deuia ambularet.
2 librum humeris ferens de ſcꝛiptuꝛis ſacꝛis
ſecum diſputaret.ſubito cogitatio in mentẽ
ruit.quid eligeret melius in hominum iniu
rias incideꝛe. an feꝛaꝛum ſeniciaz ſuſtinere.
umq; uꝛgeꝛet cogitationez illata ſeueritas
cꝛebro frontẽ ſigno crucis aꝛmans atq; orãs
intra ſe ait. melius eſſe feꝛocitatem beſtiaꝛũ
abſq; alieno peccato.qᷓ; hominem rabiem ſu
ſtineꝛe cum damno aĩazꝛum. Unde inteꝛꝛoga
tus quidam a philoſophis. quare horribilis
homo gꝛauior ei eſſet quam quodlibet pon

dus.Taliter eis reſpondiſſe feꝛtur: homo in

quit horꝛibilis pondus ẽ ſoliꝰ animi. Alia ue

aduerfis.

ro pondeꝛza anime ⁊ coꝛpoꝛis ſunt. Unõ. Se
neca.Quid ẽ bomini inimiciſſimu:? Alter ho
mo.Cauete igit᷑ ab hominibus uos malicio
ſe ⁊ ĩndioſe ad peccatum trahere nitẽtibus
ne uoes cipiant. ne uos ſeducãt.ne uos blã
dicijs ⁊ perſuaſiõitbus ne uos minis ⁊ ſlagel
lis a ueritate deuiaꝛe faciant.Tꝛadent eniʒ
uos primum in concilijs.i.ĩ locis p̃uatis.ubi

connenientes ↄſiliantur q̃ſi rõnabiliter ope

ꝛentur. uos ibidem ↄueniendo uel prohiben
do.ne predicetis in noĩe meo ⁊ deinde incor
rectos flage llabũt uos ĩ ſynagogis ſuis.i.pu
blicis conuentibꝰ ⁊? congregationibꝰubi con
ueniunt ſub ſpẽ cuiuſdaʒ iuſticie ⁊ ſanctita
tis.⁊ tandem ad magiſtꝛatus.i.pᷣncipes ſyna
goge.ſ.põtifices ⁊ ad reges.i.ad maioꝛes pᷣn
cipes.⁊ pꝛe ſides id prĩcipes maiores.ſ.roma
norum ducemini.ſ.uiolêter nõ manſuete.ut
ſ.ↄdemnemini ad mortem ꝙ nõ licebat iuòð
is.qꝛ erant ſubditi ꝛzomanis:ꝑꝑ me.ii.ↄfeſſio
nem noĩs mei.ecce optimus titulꝰ⁊ honeſtiſ
ſima cã paciendi.qr (ut dicit Beda)F elix in
iu:ia.cui deus ẽ cauſa.Unde ⁊ Criſ.nõ eniʒ
paꝛua conſolatio eſt propter xpᷣm pati: qm̃
nõ ut ꝑnitioſi ⁊ nociui hoc paciebantur. Et
hoc ĩ teſtimonium illis.ſ.iudeis.ð eoꝝ puer
ſitate ⁊ gentibꝰ de eaꝝ coꝛꝛectõe.illis ad ac
cuſationem.⁊ gentibꝰ ad ↄpũctõem ⁊ cõꝛec
tõem ĩ teſtimoniuʒ ꝗppe ſaluatõiſ electoꝝ.
7 in teſtimonium damnationis ꝛeproboruz.
qꝛ ꝗ illos ⁊ ꝓ iſtis feꝛetis teſtimonium. Un
Cꝛiſ̃. Ante ꝛeges ⁊ pꝛeſides ſtabitiſ ĩ teſtimo
nium illiſ ⁊ gentibꝰ. ⁊ dum apoſtoli accuſan
tur.dum ꝛñcent.i ꝗbuſq; pᷣtoꝛijs xpᷣi ueritas
pᷣdicet᷑. iudeoꝝ ꝑfidia demõſtret᷑.⁊ gentibꝰ
ad ſalutem credentibꝰmiſterium reueletuzꝛ.
Et iteꝛum. Moꝛs ꝗppe iuſtoꝝ bonis in adiu
torium ẽ.malis ĩ teſtimonium.ut inde puer
ſi ſine excuſatione ꝑeant. uñ electi exemplũ
capiunt ut uiuant hec Cꝛiſ.Fuiuris g adv
ſis ut pꝛeuiſa minus ledant a ano pᷣdictis.qr
tot teꝛꝛoꝛibus auditis.diſcipuli tuꝛbaꝛi pote
ꝛant.ſubiungit contra terrores conſolatõem
dicens.cum autem inducent ⁊ tꝛadẽt uos ad
iudices adducendo. oppoſitõi cõtꝛa uos ma
chinando.ut negetis:nolite cogitaꝛe ⁊ ſolici
ti eſſe uos pꝛe ſolicitudie anxlãdo qualiter
aut quomodo.i.de modo profeꝛendi quo ad
foꝛmam. aut quid id eſt de modo ĩueniendi
quo ad materiam.ẽ̃ſpondeatis interꝛoganti
bus.uel loquamini diſcer̃ uolentibus.dabi

tur enim uobis.ſ.a patꝛe luminum.ĩ illa ho

ꝛa ſcʒ ad ̃ ſpondendum oportuna. ꝗd loqua
mini id eſt ſapientiam ĩ mente ⁊ eloquentiã
ĩ ore.nõ confidatis de ſcientia ueſtra ⁊ elo
quentia.ſed ð diuina prouidentia.quia ſpiri
tuſſanetus docebit uos tũc ſiñ premeditatio
ne ueſtra ꝗd loꝗ oporteat.non ei uos eſtis
ꝗ loꝗ mini.i.non ex ſolo ingenio ueſtro ꝓpee
dunt vba ueſtꝛa ſed ex ſpirituſſancti gꝛatia

ſuhofi l iicet⸗
ſhiiſn enin in
toͤbis viusdel/ ſegain N. .
ſies Iit her Cung een
iutces olitnd u wbi/
ſne aler je g Ms
ret hiſſnen inntenho
ehmu dee hied da hii
Auinenettntien ietl tuim
Nerſſveſthst ſcie ſtrultus
Nſdiſentas ſlg öfdent.
NWworicnihnneccein getune
Wläti ntcaſedtoabet
Ntugiirils Deei ⸗
PAundrilntäame dod⸗
enbuſiſmnwcr
eunni ſin liaars
uichfſctmlinent
riſernni ten r e
berri⸗ NN
Banns auummmrigir⸗
4 Neicsnon ui 5
erstere ennn
Peco tn pc
) Pineguulter tehen⸗
ofinne
Netcenni

bor cgtätinci

ſtbeibeihe e vce

ocies nati ui
fintli R
nohden
einge incor
ſagogefeisz Pu
Gatonſpldicon
luſtcetfincitn
ngi ſcesſgnn
iad mnintez
9mgiofed.ron
r no manſuete t
1c roͤlicebat nd
rpp me,,,ofeſſo⸗
stlkulor honeſtif
1 Bego) elrin
ter Niſnoͤent;
Nclebantur. Et
eis.eoy guer
boe llb ad et
ctiem t cötet
Nröſſelectop.
zeyobonnz.
monium. U
dbitſfiteſtino
oſtoli gccuſan
iſs hi uertes
ſret a gentißl
riumreueleim.
or donis ingdlu
jum ut inde puer
i dleci crennli
iß Fulunſe⸗ .
ta cfo dle der
pulitubani pote
Yes conſolatdenn
r nadet uce⸗

Pꝛime partis.

ſpiꝛitus eĩ pr̃is ur̃i eſt.qui loquituꝛin uobis
ut ĩ organis.qr ſicut oꝛgana emittunt modu
lationẽ.ad motũ tẽpeꝛãtis.ſic bonũ ꝙ predi
cator loꝗtuꝛ ad uolũtatẽ patris iſpirantis.ꝑ
H ãt (ut dicit Criſ)ad ꝓphᷣaꝝ eos dignitatẽ
reduxit ꝗ.ſ.i ſpu ſt locuti. Uñ Greg.ac ſi m̃
bris ſuis ifirmãtibus dicat. Nolite pertime
ſcer̃.uos ad certam̃ acceditis.ſed ego pꝛelia
bor: uos vba editis.ſed ego ſuʒ qui loquor.
Pinc Paulus ait.An expim̃tu q̃ritis eius ꝗ
i me loꝗt᷑ xpᷣs:ſecuri g ibant.quocũq duce
bãt᷑.Securus.n.ad pliũ uadit.qui talibꝰ ar
mis ⁊ ſub tali pᷣncipe pugnat.ſecurꝰ ad ↄci
liũ ꝑgit ꝗ tali ꝓlocutore câm ſuã defendit.
Unñ Criv.cũ ãt tradẽt uos.nolite ſoliciti eẽ.
quo aut ꝗd loq̃ nini.mea . n. cã. Jõ uos mi
hi tm̃ modo ꝑſonas pᷣſtate.⁊ ego uobis ſẽſũ.
Nam ſolicitu eſſe añ iudiciũ.ñ ẽ pᷣpatio ꝛei.
ſed deſpeꝛatio de ðo. Sinite ergo ut ĩ cauſa
ſua deus loq̃tur ꝓ uobis ꝗ cõſciaʒ iterrogan
tis agnoſcit.Nõ eĩ ẽ ĩpoſſioile ut rex qui mi
lites ſuos mittit ad bellu. pᷣſtet ił arma aav
ſus hoſtẽ.Quid g ſolicitus ẽ: ꝗd loq̃tur ĩ ſua
ſapia ſperat:q̃ ẽ pꝛima cã ruine. Naʒ ĩ ꝑſecu
tõibus uirtus dei ñ reꝗꝛitur. niſi preceſſerit
fides. Un ? Piero. Cum g ꝑꝑ xpᷣm ducimur
ad iudices.uolũtatẽ tm̃ noſtrã ꝓ xpᷣo öbemꝰ
offerꝛe. Ceteꝝ ipᷣe xpᷣs ꝗ ĩ nobis habitat.logꝗ
tur ꝓ ſe ⁊ ſpuſſancti ĩi rñũdendo gratia mini
ſtrabituꝛ. Pec Hiero. ſder ̊ tñ ñ itendit ex
cludere meditatõem rñdẽdi æ uiam puidẽdi
de rnſione.ſi tpᷣus ⁊ ſcie facultas aſſu:ſed ꝓ
mittir᷑ ſecuritas.ſi iſta öficiant. Qõ frequẽt᷑
ↄtigebat ĩ pᷣmitiua eccleſia qꝛ tunc ſepe fide
les iur̃ati ⁊ ſimplices ſublito trahebat᷑ ad iu
dices ⁊ deus ꝓuidit ülis. Unde ñi debent ꝑꝑ
HB ↄturbari ſi iſta deficiant.qr hoibus de ðn
ↄfitentibus ſpũſſanctus non ðficit ĩ neceſſi
tate.cum nõ poſſunt aliteꝛ occurer̃: ⁊ itẽ ꝗa
ĩ tali caſu ſufficit ad ſalutem confiteri cõſtã
ter ĩ generali fidem. quod poteſt facere qui
libet xpᷣanus.quantumcũq; ſimplex Et patʒ

ex predictis ꝙ non loquituꝛ h̊ de uerbis pre

dicatoris debet enim pᷣdicatoꝛ uerbi diuini
precogitare qualiter debeat uerbum dei ꝓ
poner̃.aliter temptaret deum ſi negligeret ð
hoc cogitar̃:dum tñ ð hoc tpᷣs oportunũ poſ
ſit haber̃. Pec phibet dñs ꝓuiſſionẽ ĩ dicen
dis.ſʒ ornatũ ⁊ nimiã ſolicitudinẽ ꝑ multum
tꝑis. acile ẽ.n. ueritatẽ dicere.q̃ᷓ ſine orna
tu ꝑſuadet ut r̃cipiat᷑ ubiq;.Et ne in auxilio
amicoꝝ ↄfidant.ſnbiungit gꝛauio:e peꝛſecu
tionem que ẽ ab amicis.ꝗa ſecundù Gego.
plus ĩ nobis ea toꝛmẽta ſeuiũt.qui ab ilł pa
timuꝛ. ð gbus pᷣſumebamus.qꝗr cũ dano cor
poris mala nos cruciãt amiſſe caritatis. ln
de ait. tꝛadet autem ſꝛateꝛ fratrem pateꝛ fili
um ⁊ filius parẽtes in moꝛtem.ſ.infidelis fið
lem. quia (ut ait hieꝛo). Non eſt inteꝛ eos ul
lus fidus affectus.quoꝛum diueꝛſa fides eſt.

Unõ Criſ.nemo ſperet ĩ patronis. nemo in
amicis aut ꝑentibus.cũ ẽt frater fratrez tra
dat i mortem. pater filium. ⁊ filius patrem.
Uide quale tũc icendium periecutionis arõ
bit ut nec ſibipſi paꝛcat natuꝛa.Quomõ aũt
tunc patronorum aut amicorum fidem inte
am queras.cum uideris amicitiam fr̃nita
tis ⁊ pateꝛnit atis eſſe extictam? Si eĩ amici
tia ĩ ipſa natuꝛa ficiet: qũo iuenietur extra
nam: Hec caiᷣ.Et eꝛitis odio ommbus hoibꝰ
hũana ſapientibus.ſcilicet amatoribus mũ
di qui inimici ſunt dei:homo eĩ h̊B magis dic
uicium qᷓ; natuꝛam.qꝛ multũ ꝛepugnat amoꝛ
di⁊ mõi.diſtant enim plus qᷓ; celum ⁊ terra.
Quaſi diceret.Gritis odio ñ ſolum inimicis.
ſed etiam amicis.non ſolum extraneis ſed
etiam propiquis.ſcilicʒ ꝑentibus ⁊ fr̃ibꝰ Se
quentes enim xpᷣm fiequẽteꝛ ſunt odioſi alijſ
etiam carnalibus fꝛatribus.Et ſubdit᷑ propt᷑
nomen meum. ꝙ addit propteꝛ ↄſolationem
eoꝛum.r ölectabile eſt propter amorez no
miniſ domini eſſe odioſum.ꝙ em̃ habeantuꝛ
odio ꝑꝑ nomen xpᷣi.cã ẽ ſufficiens pacienter
ꝑſecutões ſuſtinẽdi.? ad hoc magnũ ſequi
tuꝛ pᷣmiũ.qꝛ nõ maꝛtyrẽ facit pẽa ſʒ cauſa.
Et ne i ſꝛibulatõibꝰ deficiant. ↄſolatur eos
ſubiũgẽs.Qui ãt perſeuerauerit uſq; ĩ finem
ſcilicet ĩ gꝛatia permanẽdo.nõ finaliteꝛ ſuc
cũbendo.łᷣ ſp̃ᷣm Remigium,ꝗ pꝛecepta fidei
non deſeꝛueꝛit ⁊ ĩ peꝛſecutionibus nõ defece
rit.h̊ ſaluns erit.qr finis ñ pugna coronat.ñ
eĩʒ cepiſſe.ſʒ peꝛfeciſſe uiꝛtutis ẽ. In quo ñ
mopicã dat cõſolatõez ĩter ꝑſecutões ⁊ in to
leꝛãtia tribulatõum.qꝛ non inchoantibus.ſʒ
perſeuerantibus confeꝛtuꝛ premium non ei
coꝛonabitua.niſi qui legittime certaueꝛit.
Poc ſignif catur ĩ ſigno thau.q̃ ẽ ultĩa lr̃a
quo omnes ſaluandi ſignant᷑.dicit ãt hic.ĩ
ſignuʒ diſcretõis ſingulaꝛitatis ⁊ pancitatis.
Unde cꝛiſᷣ. Quia incipere multoꝝ eſt finiꝛe
paucorum.ſempeꝛ ĩ pꝛincipio delectatio eſt ĩ
fine probatio. Cura bone fidei eſt exitus bo
nus.quia non ĩciper̃᷑ aliquod bonum: glorio
ſum eſt. ſed finire. Qõ pꝛopteꝛ deum fit eter
num ẽ.ſicut deus eteꝛnus eſt.cum ergo con
ueꝛſus fueris ad öum.⁊ ceperis ðᷣo ſeruie ⁊
opeꝛa iuſticie fa cer̃ nec aliquando acta tua
pᷣterita ꝛecoꝛdeꝛis.ſed finem tuum cogita.
qr pᷣteꝛitoꝛum opeꝛum bonoꝛum ↄſideratio
negligẽtiam uł iactantiam operatuꝛ. conſið
ꝛatio autem finis timoꝛem. Unde ⁊ Bernar.
Peꝛſeueꝛautia eſt uigor uirium. cõſumatio
uirtutũ.nutrix ad meꝛitusz. mediatrix ad pre
mium.ſoꝛoꝛ pacientie.conſtantie filia. ami
ca pacis.amicitiazum nodus unanimitatis
uiculum.ſanctitatis propugnaculum. Tolle
ꝑſeuerantiam. nec obſequium habebit mer
cedem nec beneficium grattam. nec fortitu
do laudem. Deniq; non qui ĩceperit.ſed qui
perſeueꝛauerit.ſaluus erit.hec Bernaꝛdus.

. ℳ W.
* * % Sents 6

De pacientia in

Et nota ꝙ duplex ẽ pſeuerâtia. una ẽ conti

nuatio ĩ bonis operibus. hec nõ ẽ in pcepto.
alia pſeuerantia uoluntatis in ꝓpoſito bene
agendi.⁊ hbec i pcepto. Et qr apoſtoli 4
buc erant in firmi.nondum uirtute ex alto ĩ
duti.docet eos tanquam teneros fugere ut
pluꝛibus poſſent prodeſſe dicẽs.Cum auteʒ
ꝑſequẽt uos ĩ ciuitate una fugite in aliaʒ ut
amplius diuulgetur nomẽ ueſtꝛũ ⁊ ueſtꝛa pᷣ
dicatio audiat.⁊ ut ueſtre ifirmitati proui
deatuꝛ. ⁊ hoſtibus paꝛcat᷑. Uñ Cꝛiſ. Sciẽs ĩ
tẽptatõibus ĩfirmitatẽ humane natuꝛe.ſi ꝗs
uos inquit ꝑſecutꝰ fueꝛit ĩ ciuitate iſta.fugi
te ĩ alteꝛã. Non eĩ contẽno timidos. nec eli
go tm̃ foꝛtes.qr ñ uiꝛtutẽ hoĩzʒ deꝰcõſydeꝛat
ſiʒ uolütatem. Na ille ꝗ fugit ⁊ ſi nirtute qui
dem diſſimilis ẽ. uoluntate tũ equalis ẽ. Nã
ſicut iſte ideo paſſus ẽ.ne ſe magis uideatur
amare quam deum:ita ⁊ ille idᷣo fugit ne uic
tus in doloribus theſauruz xpᷣianitatis amit
tat. Poc at mãdat.ũ ut ꝗ ſteteꝛit pecʒz ſed ut
g fagerit ñ peccet. Infirmitati humane con
ſulit.non fidei promptioꝛis uiꝛtutem exclu
dit.Dicimus autem ad conſolatõem fugien
tium xpᷣianorum.qm̃ ſtaꝛe quidẽ fortis fidei
eſt magne autẽ humilitatis fuger̃.hec Cꝛiſ.
Unde ⁊? Remi. Sicut pᷣceptum ꝑſeuerandi
in ꝑſecutionibus.ſpecialiteꝛ ad apoſtolos ꝑ
tinet ⁊ ad eoruz ſucceſſores uiros fortes:ſic
licentia fugiendi ſatis conuenit infiamis ĩ fi
de cuilibet condeſcendit pius magiſteꝛ: ne ſi
ſe ultro ad maꝛtyꝛiuz obtuliſſẽt.foꝛtaſſis po
ſiti in toꝛmentis negarent leuius enizʒ erat fu
geꝛe qᷓ; negaꝛe. Sʒ q́;uis fugiẽdo perfecte fi
dei conſtantiã ĩ ſe nõ oſtẽderãt.tñ magiſ me
ꝛiti erant.quoniã omnia pꝛo xpᷣo parati eꝛãt
ðſeꝛere fugiẽdo.niſi autem illis licentiaz fu
giendi ðdiſſʒ. dicerent eos aliqui alienos ẽẽ
a gloꝛia ꝛegni celeſtis.hec ̃migiuſ. Ubi ſciẽ
dum ꝙ perſecutõ aliqñ eſt perſonalis.ut qñ
quis queꝛit ad mortem non quiga fidelis pᷣnci
paliter.ſed propter odium perſone determi
nate ⁊ tunc ẽ ſemper fugiẽdum ſicut Paulꝰ
querebatuꝛ ad mortẽ ĩ damaſco.ꝙ patet ex
hoc qr alij fideles pꝑmittebtur ibi pacifice
habitar̃.ſed querebãt ſolũ paulũ intficẽ.iõ
dimiſſus a fꝛatribus peꝛ murum.fugit perſe
cutionem pezſonalem:non timendo perſecu
tionem. Sed potiuſ oclinando ut multis pꝛo
deſſet. Itaq; non eſt imperfectõnis fuger ſe
cundum dictamen recte rationis. ad tempuſ
ſalubꝛius.ut ſaluetur fugiẽs ad maiores fru
ctus.aliquando autem non ſolum eſt ꝑſecu
tio ꝑſone ſed ẽt fiði ⁊ iuſticie:⁊ tũc ſi bomo
pcipiat ꝓbabiliter ꝙ ex fuga ſua ſequatuꝛ
riſo fidei ⁊ depꝛeſſio iuſticie. fuga ẽ mala
7 pc tin mortale. Si ãt non apparet hoc pꝛo
babiliter ſʒ magis cõtrariuʒ. utpote qꝛ ex fu
ga tali põt alibi fieri utilitas eccłie, ex man
ſKone at non haberet᷑ niſi occiſio miniſtꝛorũ

aduerſis.

eccłie.⁊ ↄculcatio articuloꝝ fiðᷣi ab obſtinꝗ
tis ifidelibus.tũc ẽ fugiendũ ⁊ alibi ꝓficien
dum.ꝗ eĩ nõ põt ĩ uno loco proficere.dʒ ad
aliũ tranſire. Unde Aug.faciãt ergo ſᷣui xp̃ᷣi.
pᷣcepit ul hmiſit.ſicut.ipᷣe fugit ĩ egyptuzʒ
Fugiant omnino ð cinitate ĩ ciuitatẽ.qñ eo
rum quiſquam ſpecialiter a perſecntoribus
qrit .ut ab alijs qͥ ñ ita querüũtuꝛ.ſi deſerat
eccłia.ſʒ hbeãt cibaria ↄſeruis.qnos alit᷑ ui
ueꝛe ñ poſſe nouerint.Cum ãt oĩm.i Eepᷣoꝛuz
cleꝛicoꝝ ⁊ laycoꝝ.ẽ cõmue piculum.hi qui
alijs ĩdigẽt.ñᷣ ðſeꝛant᷑ ab alijs ꝗbus ĩdigent
Aut igit᷑ ao loca munita omnes tꝛanſeãt.aut
ꝗ babẽt neceſſitatẽ remanẽdi ñ relinquant
ab eis.ꝑ quos illoꝝ eccłiaſtica ſupplenda ẽ
neceſſitas.ut ł pariter uiuãt.uł paꝛiter ſuffe
rant.ꝙ eos pr̃familias uolet pati.hec Aug.
Sʒ ne diceꝛẽt iuſſiſti ne ad gẽtes iremꝰ. ad
ergo faciemꝰ ſi oẽs ciuitates iudee ciꝛcuie
mus.⁊ nos abiecerint. Poc pᷣuenit. hunc tĩo
rem remouendo:dicẽs.Amen dico uobis ñ
cõſumabitis ciuitates iſrł pᷣdicãdo.ſcʒ ibi ad
uẽtum uł fidem xpᷣi.donec ueniat filiꝰ homi
nis ꝛeſurgẽdo.ſ.a mortuis qꝛ önüciato aduẽ
tu xpᷣi ab apoſtolis.ꝑ ciuitates iudee. imme
diate paſſus ẽ xpᷣs ⁊ a moꝛtnis r̃ ſurgẽs appa
ruit diſcipulis.nñ Rabanꝰ. Predicit ꝙ nõ
ante pᷣdicatõibꝰſuis ad fidẽ ꝑducẽt ciuũateſ
iſeł.ꝙ reſurrectio dñi fuerit ꝑpetꝛata.⁊ toto
oꝛbe terraꝝ pᷣdicãdi euãgeliũ poteſtas ↄceſ
ſa. Uel ſi intelligat aduẽtu xpᷣi ad indiciũ
tunc ĩtelligẽda ſumatio pᷣdicatõis apłoꝝ
p totum oꝛbẽ qnantum ad ↄueꝛſionis effec
tum.qr ubiq; diſpeꝛſi ſunt filij iſrł ſecunduzʒ
pᷣdeſtinatõem. lʒ enim pᷣdicatio apłorum diſ
cuꝛreꝛit ꝑ totuʒ oꝛbẽ tempoꝛe ipſoꝝ.qr ĩ oẽz
terrã exinit ſonus eoꝝ.tñ effectꝰ conuerſiõis
fideliuũ. quãtũ ad eos ꝗ geneꝛalr conuertẽdi
ſunt ad fidẽ habebit plenaꝛie effectuz ciꝛca
mundi finẽ. Unde dicit.amen dico usbis nõ
2ſumabitis.i.oplebitis ciuitates iſrł fugien
do uel fidẽ pᷣdicãdo.⁊ ad fidẽ ↄuertẽdo: do
nec ueniat filiꝰ hominis.ſ.ad ꝛeſurꝛectionez
generalẽ ĩ gloria patris.non enim conuertẽ
tuꝛ cõiter filij iſrł donec ꝓpe finẽ mũdi. Uñ
Lꝛipᷣ.⁊ q̃ſ dicẽtibus eis.quãdiut peſſumꝰ fu
ger.gꝛauior ẽ em̃ fuga lõga quã nolox morſ.
cõſolans eos.ꝓpteꝛea dñs ait. Mon cõſuma
bitis ciuitates iſr donec ueniat filiꝰ homi
nis. Si de apoſtolis hoc tm̃ intelligit᷑ dictũ
ñ ꝓcedit ĩtellectus.cũ multo ante defuncti
ſint aplłi.quam xpᷣs adueniat. Sed omnia q̃̊
ad aplłos lequitur.ẽt ad illos loqui uidet
poſtmodũ ꝑ illos fuerãt credituri uſq; ad exi
tũ mundi. Apᷣe em̃ duodeciz erant capira to
tius xpᷣianitatis future.Et quẽadmodũ quð
ĩ os miſeris.ꝑ tota coꝛpis mẽbra diſpergitur
ſic ⁊ apoſtolis ꝙ dicebat ad totam plenitndi
nẽ xpᷣiani corporis ꝑtinebat. Sciebat enim
dñs,qꝛ noticia eius tot occupatuꝛa fuerat ci

vne reſplte ail ine .
bio ne formnietis Aui neo⸗

pon inentr oh ofenee⸗
inebunt, i Mii.unt icyt
eſiunbmeum imis li⸗
llseſtreo ſp eo iſlman he
Aibueincignis riſcinaret 6o⸗
ntenmmm glqnun geeleren
nliar aſſeſt ffigetanns e
Getonsneſrelgret Dicinns
leamicrin egopaſnse
üumene r cededſeni 60
Gs NGenge icpui ipa
ciſcgnlicſen 1zaireee
line magctuntlianane
her Kriß⸗ktiö dtbendini
Het gauduter ſegcrudic
luontlegs giſngunmi en
ſibigt, uficir iſerno⸗
rſtſten ngf ei r enoin/
r uſſſheze iſinan
Nentbertſcg gſgtis ,⸗

Rpingoclcer r ⸗
tſteuem . len⸗ lbe

uluäk unter f
noletdaiberzi
ead getez ieh
nates iucee cnrie
oc puenit. hune i⸗
.Anen ſco neht
lköccigo ſgibii
ner uenia flinhoni
noroͤnücigto cli
ltates imgee, imne
tniofurgis ypa
mi Precicitno
ſͤ aucet ciuntatet
it ppetꝛata. ? loto
eliü poteſtas ocel
Etn xpi ad indici
o pddicatdis apton
a oerſonis efſe
füiz inrt ſecunanz
gicatio apkorum dit
mpdre ipſon. ide
tſeſſect conuerſo
neig conuertedi
Nenaꝛie efſecuz ci⸗
it,amen dico obie /
s cinitsteg ift ſigeen
ad fci Mertido: d
iaag telurtectione;
bmainan
e ine wu 9
Nirimpeſtnt

Dꝛime partis

nitates.ita ut pene omnes tocius oꝛbis teꝛre
ciuitates iſaa helitice diceꝛẽt Vec Cri.Dei
de pꝰ oſtenſam magnitudinem tribulationis

imminentis. Dortatur diſcipulos ad eius tol

lerantiam. ⁊ conſolatur eos ſuo exemplo.⁊=
pꝛocedit a minoꝛi ſic.Si ĩ mgro.ĩ dño ĩ pfe
familias blaſphemias iniecer̃t ⁊ iniuꝛias mł
tas ſine cauſa feceꝛũt.⁊ ipſe pacit᷑ter ⁊ ĩtre
pide ſuſtinuit: multo plus fiet in ipſis ꝗ ſunt
ut diſcipuli.ſerui.⁊ familie:⁊ ipſi ſilꝛ debent
pacienter ſuſtineꝛe. Unõ dicit.Nõ ẽ diſcipu
lus ſuper magiſtruz neq; ſeruꝰ ſupeꝛ ðominũ
ſuſ.intelligẽdũ ẽ donec ⁊ quãdiu fueꝛit diſci
pulus ⁊ ſezuꝰ.ñ eſt inquã ſuper.mgr̃m ⁊ dñũm
ſ̃m honoris naturã. uel non ẽ diſcipulus.i.ñ
dʒ eſſe ſupꝛa mgr̃ʒ.nec vſᷣuꝰdʒ uelle ſupꝛa do
minũ ſuũ.oria ? quaſi potẽtiora mgr̃o ⁊ dño
ſuo opando.qĩ diceꝛet. ſi ödignemini tolera
ꝛe uos vᷣui ⁊ diſcipłi.ꝙ ego toleꝛo łᷣ tolerabo
dñs ⁊ mgr.qr dſis ſuʒ faciẽs uolo. ⁊ mgęr
docẽs ꝙ utile ſcio. Mea exẽpla uos docedt.
að me reſpicite.quid ĩ me fieꝛi uidetis q̊ ĩ uo
bis ne formidetis.Qui me offender̃ ⁊ peꝛſegꝗ
non timent uos quoq; offendere ⁊? ꝑſeg non
timebunt. Un Criv. nunc ĩcipit eos ↄſolari
ĩ paſſionibus eoꝛum futuris.ſuo exẽplo natu
ralis eſt res.ſip deo iniuriam patimuꝛ ab ali
quibus indignis.iraſcimnꝛ et dolemus.ſi vo
audierimus aliquam preclaram pſonã que
ſimiliter paſſa eſt rfrigeꝛamus et iflatio ĩdi
gnationis noſtre laxa ᷑. Dicimus enim ſi uir
ille qui clarioꝛ q́; ego paſſus ẽ talia plane
O ſiiuꝛie mee non debeo ſentir̃᷑ dolorẽ quato
magis ↄſolabunt᷑ diſcipuli ĩ paſſionibus ſu
is.cũ diſcipuli eſſent ⁊ ſᷣui:recordãtes xpᷣm
dñm ?æ magiſtꝛum talia aut maiera ppeſſũ.
hec Cripᷣ: Et iõ debent dñm ñ ſolum paciẽt᷑
ſz ẽt gaudẽter ſeꝗ.qr (ut dicit SGSeneca ) ma
lus mies ẽ qui impatorẽ gemens ſequit᷑.Et
ſubiũgit. Sufficit diſcipulo.i.ſufficere ðöbʒ.
ut ſit ſicut mgr̃ eiꝰ⁊ ſeruo ut ſit ſicut dũs eiꝰ
iiurias ſuſcipiens ⁊ uĩdictam ñi queꝛẽs.mala
ꝛecipiès ? beneficia ↄferẽs.ł ſufficer̃ dʒ ei ſi
ñ plus ↄculcet᷑ ⁊ cõtẽnat᷑. Perfectus at eꝛit
ſi ſt ſicut mgr̃ ⁊ dñs eius.ipᷣm ĩ ſuis imitãdo
operibꝰ.qr pfectio ⁊ aſſimilatõ magiſtꝛi Uñ
Beda.Si męr̃ ñ ſuas uult uĩdicare iniuꝛias
ꝗ deus ẽ.ſed ipᷣos mauult ĩſecutores pacien
do reddere mitioꝛes: eandem neceſſe ẽ diſci
puli ꝗ puri homies ſunt ut regulã pꝑfectõis
ſequant. Pee Beda. Voc ãt dictũ dñi ĩ ꝓpo
ſito ẽ ueꝛum. ubi de ſe loquit᷑.qui eſt mgr ⁊
dñs ĩmo pater oĩm.ſe eĩ dicit mgrjm ⁊ dũm.
apłos ãt ⁊ eorum imitatoꝛes uſq; að fineʒ ſe
culi dicit diſcipulũ ⁊ ſeruum. Huius mgr̃i ⁊
domini imitatio eſt humana ꝑfectio. Unde
Aug. Sũma xpᷣiane religionis ẽ imitaꝛi quẽ
colis. Non ãt dicit hoe qñs ð alio ſi ei magi
ſter indoctus fuerit.ñ ſu fficit diſcipulo igno

rantia magiſtꝛi.et ſi dĩs miſer fuerit non ſuſ

Capitulũ.Lii.

ficit ſeruo miſeꝛia dñi. Uel ſ̃m Cri.ñ ̃ʒ ea
q̃ raro cõtigũt.ſed ab amplioribus ⁊ ab his
que ſunt.ĩ pluribus ſuſcipit hũc ſeꝛmonem.
Et addit. Si patrẽfamilias.i.me ꝗ pat᷑nam
gero ſolicitudinẽ. patꝛis habẽs auctoritatẽ:
beelʒebub uocanerũt.i.me operari ĩ beelze
bub dixerũt: quãtomagis domeſticos eius.ſ
uos ĩ hoc ᷑t diffamabunt. Quod ei apoſtoli
facerent miracula uiꝛtute demonis ſepe di
xeꝛunt iudei ⁊ gentiles. ut patet multiplicit᷑
ex apoſtoloꝝ legẽdis. Non g boni ↄtꝛiſtaꝛi ð
bẽt ñi forte ab aliꝗbꝰ praniſ hoĩbꝰſine culpa
detꝛahatuꝛ eis.qr ad ↄſolationem noſtꝛam
ſua dñs obprobꝛia adduceꝛe dignatus eſt di
cens. Si patrẽfamilias belzebub uocauer̃t
quantomagis domeſticos eius.ſunt eĩ pluri
mi.ꝗ uitam bonoꝝ foꝛtaſſe amplius laudant
q; debent.⁊ ideo ne eis elatio ð laude ſurre
pat.pmittit omnipotens deꝰ malos ĩ obtꝛec
tatione prum pere.ut ſi qua culpa ab oꝛe lau
dautiũ ĩ corde bonoꝝ naſcitur ꝑ obtrectatõ
nem maloꝝ ad penitentiam reuocẽtur. Sed
inter uerba laudantiũ ? uituperantium ad
mentẽ ſemper recurrere debemus.⁊ ſi ĩ ea ñ
iuenit᷑ bonum ꝙ de nobis dicit magna tri
cia ĩ nobis geneꝛaꝛi ðdʒ: ⁊ ſi in ea ũ inuenitur
malũ ꝙ de nobis dicituꝛ.in magnam letitiã
reſilire debemus. Uñ grego. In omne ꝙ de

nobis dicituꝛ ſempez taciti ad mentem F̈enꝛ
ꝛeꝛe debemus ĩteꝛiorem teſtẽ ⁊ iudicẽ qrer.

AQuid eniz ꝓdeſt ſi omnes laudent: cum cõ
ſciẽtia accuſet.aut quid poterit obeſſe ſi om
nes nobis deꝛogent.⁊ ſola nos cõſcia defen
dat. Unde Cato.cũ te quis laudat iudex tu

us eſſe memento. Plus alijs õ te quꝗ tu tibi

credeꝛe noli. Sed ut dicit grego.qui ñ amat

gloriazʒ ſñ ſentit contumeliã. Et de uiatutibꝰ

alijs æ uicijs ſimiliter iudicabis. Ualde aũᷣt
peꝛiculoſuʒ ẽ hominem in pñũjtia ſua laudari
qr oportẽt eum ualde fortem in deo eſſe qð
ñ eleuaret᷑ intus ĩ corde.ut ẽt cõſuluit Ora
tius.quales cõmendes aſpice.ne mox incuti
ent tibi aliena pct᷑a pudorem. Agit loco głe
id amplectimuz ſi dño noſtro ĩ paſſionum 2
ditionibꝰ adequamuꝛ. Quia em̃ ĩ igne tribn
lationis pct᷑a puꝛgant᷑.ideo ſicut tunc caput
eccłie xpᷣm fluctibus paſſionuz deus expoſu
it.ſic ⁊ corpus eius.ſ.eccłiam ſuã:uſq; in fi
nem ſeculi ad pꝛobationẽ ⁊ purgatõz tribu
lari ꝑmittit.Aſpera em̃ ⁊ dumis ac ſentibns
plẽa ⁊ hõrida ẽ vtatis uia. Sic pr̃iarche.ſic
ꝓphᷣe.ſic apłi.ſic martyres ſic cõfeſſores.ſic
nirgines. ⁊ quotquot placuerũt ðᷣo.ꝑ multaſ
tribulationes trãſir᷑ fideles:ſic etiaz omnia
xpᷣi mẽbra uſq; ad diẽ iudicij ptrãſibũt.Un
5 Aug. null' pᷣuꝰ xp̃i ſine tꝛibulatione ẽ. Si
putas nõ hr̃e pſecutiões.nõdum cepiſti eſſe
xpᷣianus.Et ſubiungit dominus cõcludendo
ne eꝛgo dõeſtici ⁊ imit atores mei timneꝛitis
eos.ſ.ꝑſecutores.hoĩes fra giles ⁊ pctores.

De nõ timẽdo mortez ⁊z

nec eoꝝ blaſphemias ł ſeuicias. obmitendo
Sitatẽ fidei ꝑꝑ ꝑſecutõis timorẽ. ſʒ feꝛte pa
cienter iniurias propter dei amorem.ad tol
leꝛandum igituꝛ pacienteꝛ aduezꝛſa. multum
iuuat.ſi quis xpᷣm pro ſe paſſum cogitat. Uñ
Aug.nolli eſſe puſillanimis.ſi eniʒ pleno coꝛ
de intuitus fueꝛis.ꝗd pro te xpᷣs paſſꝰ fuerit
nec tu puſillanimitate ficies. ſz magnanimi
ter ⁊ tu ꝗqoꝗd aduerñi accideait toleꝛabis in
upeꝛ ? gaudebis. qr inuẽtus es in aliqua ſi
militudine paſſionũ regis tui.Et iteꝝ. Si il
le ꝗ ueriſſime dixeꝛat. Ecce uẽit p̃ᷣnceps mũ
di huiꝰ ⁊ ĩ me nihil iaueniet.dictꝰẽ peccatõ
iniquꝰ. beelzebub inſanus. tu dedignaris ſer
ue audire ꝓ meritis tuis quò dominus audi
uit nullis meritis ſuis. Ille uenit ut pꝛebe
eet tibi exẽplù.quaſi gratis ̊ fecerit ſi tu nõ
pꝓficis.Quaꝛgei ille audiuit niſi cũ audizes
tu ũ deficeres: Ecce tu audis.⁊ deficis. ꝛu
ſtra g ille audiuit, ñ enim ꝑꝑ ſe ſʒ ꝑꝑ te audi
uit. Ideo enim prior ille ſnſtinuit. ut nos: ſu
ſtineꝛe diſceremus.⁊ ſi ille ꝗ nõ habebat qõð
ſibi obiciebat᷑.quantomagis nos.ꝗ ⁊ ſi non
habemꝰ pcem ꝙ nobis obi cit inimicꝰ. habe
mꝰ tñ alterum ꝙ digne ĩ nohis flagellatur.
MNeſcio quis furem te dicit.⁊ ñ es fuꝛ.audis
obpꝛobriũ.ñ tñ ſic ñ es fuꝛ ut non ſis aliqd
ꝙ deo diſpliceat.⁊ iteꝛum. Anuſquiſq; cõſy
derans ↄſciam ſuam. ſi mundi amatoꝛ ẽ. mu
tetuꝛ. fiat am ator xpᷣi.ne ſit antixpᷣs.ſi ꝗs ei
dixerit ꝙ antixpᷣs ſit.iraſcituꝛ. iniuriam ſibi
factam putat. Dicit ei xpᷣs. Patiẽs eſto ſi fal
ſuzʒ audiſti.gaude mecũ.qr ⁊ ego ab ãtixpᷣis
falſa audio.ſñi ãt uerum audiſti. conueni con
ſciam tuam.⁊ ſi audire times.eſſe pluſ time.
bec Aug. Unde ? Greg. Qunc illata cõuicia
bene toleramꝰ. cum in ſecꝛeto mentis ad ma
la ppetꝛata turꝛimus.Leue quippe uidebi
t ur ꝙ iniuria ꝑcutimur.dum in actione nra
conſpicimus ꝙ peius ẽ ꝙ meremuꝛ. ̊ Gꝛeg.
Deinde ldñns hoꝛtatuꝛ diſcipulos an toleꝛãtiã
ex conſideratiõe diuini iudicij.ĩ quo omnia
manifeſtabuntuꝛ.qr bona ⁊? mala omnium
erunt omnibus manifeſta. tale eĩ eꝛit iudici
um ꝙ oibus uidebit iuſtũ. ꝙ nõ poſſzʒ eſſe ni
ſr meꝛita ⁊ demeꝛita uiderent᷑ ab omnibꝰma
nifeſte. Uñ dicit. Nihil enim ẽ opertum i pᷣ
ſenti tꝑe quantum ad opata q̃ occultant ex
iduſtria.ꝙ ñ reuelet i iudicio futuꝛo.⁊ nihil
eſt occultum. nunc quantum ad cogitata. q̃ᷓ
occultant᷑ ex ꝓpꝛia natura.ꝙ tũc ñ ſciat᷑:iqr
non ſolum opera.ſʒ etiã cordis ſecꝛeta q̃ ſoli
deo ſunt nota tunc erunt nobis manifeſta. q̃
ſi diceret ᷣm Hiero.nolite timere ꝑſequẽtiũ
ſeniciâ ? blaſphemãtiũ rabiẽ. neq; emulemi
ni ſimulatões.qꝛ ueniet dies iudicij.ſ quo ⁊
ur̃a uirtus.⁊ eoꝝ nequitia oĩbꝰdemõſtꝛabit
⁊ cuilibet ſᷣm opeꝛa ſua tam interioꝛa qᷓ; ex
terioꝛa reddet᷑.qꝛ tunc pacientia martirum
premiabit᷑.⁊ nequicia ꝑſecutoꝝ puietur. no

confitẽdo xpᷣm.

lite eꝛgo euageliũ eꝛubeſcere.ſʒ tota iĩtentis
ne vᷣbo oꝑam date fixa mẽte retinẽtes illuʒ
extꝛeme retributionis diẽ quo illuminabit
deus abſcõdita tenebraꝝ.⁊ manifeſtabit co
gita tiones cordiũ:tunc em̃ erit uobis a deo
laus.⁊ adueꝛſaꝛijs uẽitatis pena manet eter
na. Cõſideratõ huiꝰ manifeſtatõms ds daꝛe
magnam audaciam in ueritatis pᷣdicatione
?7 pdicatoꝛes moneꝛe ad pᷣdicanduʒ ueritatẽ
ſecure. Pꝛopteꝛ ꝙ ſubditur. Quõ dico uobis
ſ.modo exiſtentibus in tenebꝛis. ſ. timoris
i.du adhuc in timore carnali eſtis.dicite.i.
pᷣdicate ĩlumine.i.ĩ fiducia ſecuꝛitatis.ꝙ ⁊
fecerunt accepto ſpũſancto.⁊ ꝙ in aure au
qitis.i.ſolo auditu ꝑeipitis pᷣdicate ope con
plendo.exñntes ſuꝑ tecta.i.corpora ueſtra.q̃
ſunt animazum domicilia. Uł ꝙ dico uobis
ĩ tenebꝛis.dicite ĩ lumine.i.ꝙ auditis in mi
ſterio enigmate.pᷣdicate apeꝛtius ⁊? manife
ſte ⁊ ꝙ ĩi auꝛe auditis.pᷣdicate ſuper tecta.i.
ꝙ uos erudiui u paruulo iudee loco audac

ter dicite ĩ toto mũdo.uel ꝙ dico uobis i te

nebꝛis.i.ĩ locis pꝛiuatis dicite ĩ lumie.i ĩ lo
cis publicis ⁊ cõibꝰ:qꝛ apoſtoli poſtea ĩ: pa
las populo pᷣdicauerũt ea q̃ ſeorſum a xpᷣo di
dicerũt: ⁊ ꝙ ĩ aure auditis.i.ĩ ſecꝛeto ſoli pᷣ
dicate ſuꝑ tecta.i.publice coꝛã oĩbꝰnulli ab
ſcõdẽtes vbũ.q̃ſ ꝗs ſtet ſuꝑ tecrũ ⁊ clamet
I publicũ.Et loꝗt᷑ ſʒ modũ ĩ paleſtĩa.ubi do
mus ñn habent tecta cacum inuta. ſʒ plana ⁊=
ibi ſolebant ſeꝛmones fieri ad ppłm in feꝛiuſ
in teꝛꝛa poſitũ.Conſidera h̊ qr diſcipuli dñi
exponunt ꝑſecutionibꝰ.nos autem ĩ pace pi
gritamꝰ. ꝓpter ꝙ uenia digni nõ ſumꝰ. unde
Crip.quo utiq; erimus digni ĩ pace molliti ⁊
pigritãtes. Nullo ðᷣniq; bellante occidi mur
nullo ꝑſequẽte diſſoluimuꝛ. In pace ſalua
ri iuſſi.⁊ neq; q poſſumns. Que igituꝛ nobis
uenia: Non flagella.ñ carceꝛes ñ prĩcipes.
ñ ſynagoge.ñ aliud aliquid taliũ ĩminet.ſed
* cõtrariũ uniuerſum. nos regnamus ectei
reges pij ſunt.⁊ honores multi ſunt xpᷣianis
⁊ neq; ita ſuperamus. Si igr fieret pᷣliuz ec
cleſiaꝝ ⁊ ꝑſecutio.excogita quanta eſſet ori
ſio.quãta obprobria.Et ualde decent᷑. cum
eĩ ĩ paleſtꝛa nullꝰ exeꝛcitat᷑.qualit᷑ ĩ agone
æꝛit clarus:ſta igitur aduerſus paſſiões.fer
utiliteꝛ dolores ꝗ ſunt mẽtis. ut ⁊ eos qui ſt
corpoꝛis ſuſtineas. Etem̃ beatus Job. niſ

bene eſſet exeꝛcitatus ante agones. nõ utiq;
ita clarus iĩ agonibꝰ effulſiſſeti. niñ meditatꝰ

fuiſſet extra omnem tꝛiſticiã eſſe. dixiſſʒ uti
q; aliꝗd ꝑtinax. nunc ãt an omnia ſtetit ceꝛ
tamina. Danc igitur ad foꝛtitudinẽ. hâc mꝗ

ſuetudinẽ ⁊ nos zelemus.illiꝰ qui ante legẽ

⁊ gratiam fuit. ut eternis cum eo poſſimꝰ ⸗
abernaculis. Pec Cꝛiß. Oro.

muniteꝛ t
A Omnine ieſu xpᷣe clem̃tiſſime.ꝗ ciſci
ulos tuos ad preliandum j mũudnuʒ

c diabolum ſicut oues inteꝛ lupos

⁸

Gtnäontimtent
lie.kilatal Nii i
1nonte snigin
ſnoͤfeciſet hocpan
en nai m da
itciͦme nne
loramumm. nnt
nmneimnite e hole⸗⸗
ſirainis n coppor⸗
nignu/ianim Ue⸗
liter uobis amicis neis.
lilnidebens iiſſeſee
li roltetinere eoſ goee
Fnenicorporetitadte
1onpoſntoeticere guin⸗
Cahncp reſuſchet.
neeergnicecdnte
Wdnoraſlchaedi
Altsitenehranee
Dsonnhegiggeſci⸗
Hoberbivoſtlinr iſin
ild,g onſcrecſese
tue encgci ogen
lbee unchr itni
ſpnet antfilihee nen
beriſedere ent⸗
ſilletiſgeſſ⸗
Nedattſelirile
venenr ieſn
ſi Leloſmroec
en. Gächern

iaAe li
nei audte nn
e gpentiust nanife
anegte ſuper tecii.
iudee loco audec
el ctco uobigi te
gicite ilumie,i lo
voſtoli voſten it
qſeorſum a tpoof
iel ſeceto ,oll i
coꝛi oib nulli ab
i tectü? clamer
paleſtia. udi do
ninuta. Hplang
lad pplmn ineriuf
Pgre Ciſciprli dii
d autemi pace pi
igni no ſun unde
ignmi pate wollii
delame occidlmur
mm. In pace ſalt
ns. Que iginn nobu⸗
carceꝛes ipricſpe,
uic ulĩ ininetſel
rosregnunus alel
,multiſunt phianis
lg fieret lnz
ta ausdts eſſet
ualde deceni an
itat Augliti aen

Peime partis

miſiſti.? eis conſolationem intolleꝛantia tri
bulationum pꝛeſtitiſti: cõfiꝛma fragititatem
meam. æ mihi contra mundi picaula z inſidi
aſ diaboli pᷣbe firmitatẽ cuſtoſi me ab hoſti
bemeis uiſibilibꝰ.⁊ ĩuiſibilibus ⁊ da mihi pa
ciam i aduerſis ⁊ tribulationibꝰ. ut te meuʒ

creatoꝛeʒ ſꝑ ſenciam meũ öfenſorẽ: æ ĩ pñti

nita ſꝑ a te defenſus.poſt hanc ad te perue
niam a pct᷑is omnibꝰ abſolutꝰ. Amen.

de ñ timendo mortem ⁊ confitendo xpm .

apitulunm. Liii.

Oſtq́; dominus excuſſit diſcipulis

timorem perſecutionum 7 ifamie

ſen maledictionis ↄſequent᷑ aufert
eis timoꝛem mortis coꝛpalis.q̃ eſt
ultimũ omnium terribiliũ ĩ hoc mundo. 2 fi
nis. Et (ut ait Ari) Nõ ꝓmittit eis eꝛeptõm
a moꝛte.ſʒ ꝑmittit mori maiora largiẽs.quã
ſi nõ feciſſet hoc pati.ſuadeꝛe eĩ ↄtẽner̃ mõ

tem. maius é quam eꝛuer a morte. Euacuat

ãt ds timorẽ moꝛtis ſex rõibꝰ.q̃ in ſerie lit
tere ponuntur. Prima ẽ ex ↄſideratione hu
mane ĩpotẽtie.qꝛ hoĩes nõ poſſunt leder̃ ni

ſi in minimis.ſ.in coꝛpore.⁊ ſic leſus ꝓficit ĩ

magnis.ſ.ĩ anima. Unde ait.Dico t ſpecia
liteꝛ uobis amicis meis.ꝗ nihil teꝛenum cu

pitiſ.qui debetis alijſ eſſe exẽplum fortitndi

nis.nolite timeꝛe eoſ ꝗ occidum coꝛpꝰ.i.ho
minem ĩ corpoꝛe tm̃ ⁊? ad tempꝰ. animam ãt
non poſſunt oceidere.quin deꝰ eam coꝛꝑi ̃d
dat.⁊ ipᷣm corpꝰ reſuſcitet.Ubi Eribᷣ.nolite

timere eos qui occidunt corpꝰ. ne forte ppt

timoꝛẽ mortis ñ libere dicatis ĩ lumine.quð
audiſtis ĩ tenehris:nec fiducialiter predice
tis ommibꝰ ꝙ i auꝛe ſoli andiſtis. Sicut g ex
his uerbis onditur.ũ ſolu ille eſt ꝓdſitor ueꝛi

tatis.ꝗ tranſgꝛediẽs ueꝛitatem palam ꝓ ue
ritate mendaciũ loꝗtuꝛ.ſʒ etiam ille ꝗq non
libere ꝓnunciat vitatẽ.quam libere nucia

oportet.ant ñ libeꝛe ueꝛitatẽ defendit.quaʒ
libere öfendere ↄuenit. ꝓditoꝛ eſt ueritatis.

Nõ ſolũ ille tꝛãſgꝛeſſor è ueꝛitatis. q palam

onegat ueꝛitatẽ. ſed ẽt ille qui pꝛopter timo
rem eoꝝ qui poſſunt occidere corpus. tacet
vitatem.Et (ꝗd dico) qꝛ ꝑꝑ timorẽ moꝛtis ta
cent homines ueritatem ꝑp miſeꝛum uen
trem.⁊z pp ſpem uani honoris tacent homi
nes ueꝛitatem. Sed foꝛte dicis. Si taceo ue
ritatẽ ante aduerſarios.nnnꝗd conſentio m̃
datio eorum. Dic mihi. Si priceps aligs ꝛ0
mani imperatoꝛis. uidẽs ciuitatẽ romanam
ab hoſtibus expugnari: cum poſſit libeꝛare.
öfẽdere neglexerit. nã ipᷣe uidebitur tradidiſ
ſe.quã poruiſſet libeꝛaꝛe ſi uoluiſſet. Sic ⁊
tu uidẽes ueritatẽ dei ab impijs expugna:i.
cum poſſis eam defendeꝛe ſi loqui uoluiſſeſ.
tacẽs expugnaſti ꝑ hoc ipᷣm.ꝙ eaʒ paſſus es
expugnaꝛi.Et ſi ꝑg timoꝛem eoꝛum qui ocei

Capitulũ.ꝗ tiij.

duùt corpus.tacere vitatẽ ĩpietas ẽ.quõ ñ ſit
ipietas maior.tacẽ vitatẽ pꝛopt᷑ miſerum uẽ?
trem:⁊ ſpem uani honoris. melioremq; face
ꝛe gram panis ⁊? honoris q́; gratiã ueritatis
dei: Et nolite tiere eos ꝗ occidũt corpꝰ .qim̃
corpus ⁊ ſi ab ĩpijs occiſum ñ fuerit pꝑ deũ.
a ſeipo poſt modicũ moꝛietur ꝑꝑ naturam.
Ergo occiſi ſᷣm coꝛpus ab ĩpijs nihil ꝓꝑꝓdunt
niſi moꝛtis dilationem. magis autem nec ip
ſam dilationem. Si enim ueꝛum ẽ. quod nec
folium cadit de aꝛboꝛe ſine precepto dei. æ
qr numerati ſunt nobis dies ad nitaz. cꝛede
re debemus ꝙ nec moriuntur ante diẽ nec
traſize poſſumus diẽ. Tamẽ ponamus.qm̃ ⁊
ante diem moꝛitur.ꝗ morituꝛ ꝑꝑ deum. Si g
⁊ gratis poſt modicù morituri ſumꝰ.nulla dᷣᷣ
cã ꝓpoſita:quare ñ añ modicũ ĩ cauſa i cũ—
gloꝛia moꝛimur ut fiat ſacꝛificium uolunta
rium ꝓpoſita cã dei. ut offeramus deo ꝓ mu
nere.qð aliqñ reddituri ſumꝰ ꝓ debito.ecce
ſi mutuo acceperis:ut pnta houẽ. aut equũ
aut aʒinũ.ũne aſſidue opus tuũ operaris in
eũ.Oicis em̃ apud te.hodie aut ezas tollẽdꝰ
eſt a me.qr ñ ẽ meus.Eta corpe coꝛrnptibi
li natus q̃re non að utllitatẽ aĩe tue uteris
corpali coꝛpe tuo.ſciẽs qr poſt modieuʒ tol
lẽdũ ẽ a te.qr ñ ẽ tuũ.Que eſt iſta inſpiẽcia
nr̃a odire qõ nr̃m ẽ ? amaꝛe qð nrjm n eſt.
Studere ꝙ ſeruare ñ poſſumus.⁊ negliger
ꝙ ĩ eternum habebimus nolite timeꝛe eos ꝗ
occidunt corpus.Quid eſt timor mortis: nõ
dolor exeundi ð coꝛꝑe.ſʒ de ſperatio uite pꝰ
mortem.id eſt timet mortẽ qui non putat ſe
uiueꝛe poſt mortem. Ulis ſcuae.Ecce frequẽt᷑
homines grauem dolorem paciuntur in iĩfir

mitate. ⁊ non moriuntuz. tamen magis cõ

tẽti ſunt grauem dolorẽ pati ⁊ non moꝛi. ui
des g qr non doloꝛ mortis ſʒ mors ipᷣa time
tuꝛ. Et iterum. Qui male conſcientie. ſemꝑ
puſillanimis ac timidus ẽ. Pec Aꝛiſoſtomꝰ.
Unde ?7 Seneca. Timidum non facit afum
niſi repre hẽſibilis uite cõſciencia mala. Pec
Seneca. Sit g tibi ſingularis ⁊ ſuperexceſſi
ua fiducia ĩ xpo ⁊ eis ꝓmiſſis ⁊ ueꝛbis ĩ om
ni periculo ⁊ dubio.⁊ ĩ omni inopia. coꝛ ĩef
fahiliter aſſecurãs:ita quod ſi omnia caſtra
demonum ⁊? tota ſynagoga peccantium.
ac tota cateꝛua mundanoꝝ ſapientiuʒ ⁊ priĩ
cipũ te obſideant:habeas omnes pꝛo fumo
uolatili.? pꝛo ſtupa.⁊ pro ſpuma gGcili ⁊ ia
ni:⁊ ſi ĩ pᷣncipio tẽptationis foꝛtis fueꝛis.po
ſea. mius uinci poteris. Unde Cꝛiſ. Omnis
opatio ĩimici talis ẽ. In pᷣmis Guiſ ⁊ fer̃ ĩto
lerabilis ẽ ĩpetꝰ eiꝰ. Qõ ſi quis forti animo
ſuſtinueꝛit eũ:ſecũdo ĩuemet eũ infirmiorẽ
Et quantoplus ꝛepercuſſus fueꝛit.tanto ma
gis frigeſcit. Unde puto in perſecutionibus
xpᷣianis.ſi in pꝛimis quãoo cõpꝛeheduuf ñ ð̊
negaueꝛit territi. nullis poterũt poſtea uici
doloꝛibus.qꝛ diabolus nõ tantũ habet in ſe
q 2

De nõ timẽdo morteʒ ?

uirtutis.quantum terroꝛis.hec cꝛib. Secun
da rõ eſt ex conſideratõne diuine porẽtie.qꝛ
deꝰ põt poteſtate ordinaria.non ab alio ole
gata uel permiſſa.æ animam ⁊ corpus ꝑder̃
ꝙ plus ẽ qᷓ; corpus occideꝛe. Unõ dicit.¶ Sʒ
potius eum timere qui poteſt corpus ⁊ ani
mam perdeꝛe in gehennamque ẽ mors ani
me eterna. Manum enim omnipotentis nul
lus poteſt effugereneq; uiuꝰ neq; öfuũetꝰ. Uñ
ĩ eccleſiaſtico.Deum time ⁊ mandata eiꝰob
leꝛua.hoc.i.ad hoc.eſt omnis homo.nullũ
ſi quidem ſumme piꝰ perdit: ſʒ perdere dici
tur.qũ nõ ſoluat.ſicut induꝛauit cor pharao
nis.i.nõ emolliuit.ſed ĩdurari pꝑmiſit. Ut au
tem dicir gꝛeg.magna ſecuritaſẽ nihil time
ꝛe preter deum. ⁊ ſtultus timoꝛ ẽ quo plꝰ“ ti
metuꝛ humana indignatio q́;ᷓ diuina. nami
ut dicit ſapiens) qui timet hoiem: cito cor
ruet.qui ſperat ĩ dño:ſubleuabitur:ſʒ proh
dolor hovie a multis plus timetur offẽſa ho
minis qᷓ; dei ? magis dânum corporis qᷓ; aie.
Juſtum ẽ enim ut timeamꝰ ñ timẽda ꝗ time
re nolumꝰ timenda. Uñ Criſ. Quia enim q̃ᷓ
oportet non timemus.ꝑꝑ hoc que non opor
tet: formidamus. Timoꝛe igit᷑ mundi expul
ſo.ſeꝛuitute dño timore gehene.donec illuʒ
caꝛitas foras mittat.permanente caſto timo
ꝛze.i.reueꝛentia ſine fine deo exhibẽdo.ut eĩ
dicit idem Cri.in natura creauit de timer
garnalia mala. ut ꝑ timoꝛẽ carnaliũ magiſ ti
meamꝰ ſpũalia. Et ſciẽdũ ꝙ multiplex eſt ti
mor.ſ.humanus.mundanus. naturalis ſeꝛui
lis.initialis.filialis.ſine caſtus.deo pᷣmi ſũt
uitia.duo ultimi ſunt vtutes.duo medij nec᷑
nitia nec uirtutes. Pumanꝰ timor ẽ ille quo
ꝗs a bono declinat ad malũ.ut uitet corpo
rale periculũ.ſicut Petrus ꝗ ne mortẽ ĩcur
reꝛet uitam negauit.ĩmemor eiꝰqð audierat
a mgro(nolite timere eos ꝗ corpus occidũt
animam at non poſſunt occidere) Mũdanꝰ
timor ẽ ille quo quis a bono declinat ad ma
lũ ut uitet tꝑale ĩcõmodum ſiue damnu. Si
cut heꝛodes ꝗ ne r̃ gnũ ꝑdeꝛet:ĩno cẽtes occi
it.illic trepidãs timor̃ ubi ñ eꝛat timor.na
turalis timoꝛ ẽ ille quo ꝗlibz homo natura
liter horret penam ⁊ timet nocumentum na
ture. Sicut ⁊ ipᷣe xpᷣs ð quo legitur ꝙ (cepit
ihs pauere ⁊ tedeꝛe Acõtriſtari ⁊ meſtus eſſe
Seruilis timoꝛ ẽ ille quo ꝗs timet peccat̃ꝓ
pteꝛ gehẽnam. ⁊ nõ amore iuſticie: ſʒ foꝛmi
dine pene cohibet manũ ſzʒ ñ aĩʒ a pcto. Et
ð tali timore legit᷑ timor ñ ẽ in caꝛitate: ſʒ ꝑ
fecta caꝛitas foris mittit timorẽ. Initialiſ ti
mor ẽ ille quo quistimet gehennã ⁊ cũ hoc
dei offéſam. ac declinat a malo partim amo
re iuſticie.⁊ partim formidine pene.De hoc
timore legituz. Initium ſapientie timoꝛ dñi
intellectus bonus omnibus faciẽtibus eum
O mnes iſti timoꝛes ſunt impeꝛfecti.qꝛ ꝑfec
ta caritas foꝛas mittit timoreʒz. Sed filialis

confitẽdo xpᷣm.

ſiue caſtus timoꝛ ẽ ille quo ꝗs amor boni æ
uirtutũ ſuccẽſus puꝛe timet offendere den.
? ab eo ſeperai.ac declinat a malo tantum
amore iuſticie. Iſte timor ẽ peꝛfectus ⁊ non
expellit ꝑ caritatẽ.iĩmo auget᷑ m augmẽtuʒ
caritatis.Et ð iſto timore legit᷑.Timor qñi
ſct᷑s peꝛmanens ĩ ſeculum ſeculi. ohibet
ergo dũs ne timore humano uel mundano.
⁊ pp corporale periculum uel temporale cõ
modũ:de uirtute ad uiciũ declinemus. de ti
mor᷑̃ ſeꝛui ⁊ filiali ſeu caſto ſpecialiteꝛ nc di
cit Aug. Eſt timoꝛ ſeruilis ⁊ ẽ timor caſtus.
K ſt timor ne patiaris penam.ẽ aliꝰtimor ne
amittas inſticiam. Timor ille ne patiaris pe
nã ſerui ẽ. Nõ magnũ timeꝛe penaã:ſed ma
gnum amaf iuſticiâ. Eã deꝰ inocèétiã pro

bat.qua homo nõ metu pene fit inocens: ſſ3

amor iuſticie. Nam ꝗ timoꝛe nõ peccat q;
uis ñ noceat cui uult nocere.ſibi tamẽ pluri
mũ nocet.⁊ abſtinẽs ab ĩiquo opeꝛe. ſola tũ
reus ẽ uolütate.Et iteꝝ. Inaniter putat uic
torẽ ſe eſſe pct᷑i.ꝗ tiore pene ſñi peccat.qr ⁊
ſi non impletur ſoꝛis negotiu male cnpidita
tis.ipᷣa tſi mala cupiditas intus ẽ hoſtis.N
q;tũ ĩ ipſo ẽ mallet ⁊ nõ eſſe iuſticia punien
tẽ pct᷑a. Inimicus iuſticie ẽ ꝗ pene timoꝛe
ñi peccat.amicus ãt eꝛit ſi ex amore iuſticie
nõ peccaueꝛit. Mandatum dei ſi timore po
tiꝰ fit pene qᷓ; amore iuſticie:ſeꝛuiliter fit.⁊
ñ liberaliter.⁊ iõ nec fit.Nõ eniĩ bonꝰ fructꝰ
eſt.ꝗ nõ de caꝛitate ꝓcedit nemo ĩnitus fa
cit bonũ:ẽt ſi bonũ ẽ qðõ fac̃. qꝛ nihil ꝓdeſt
ſpuᷣs tĩoris.ubi ñ ẽ ſp̈s caritatis.h̊ Aug. uñ
⁊2 Qri.Qui ĩ timore ſeꝛuit deo.penam ꝗdẽ
euadit.mercedẽ ãt iuſticie ũñ habet.qꝛ ĩuitꝰ
fecit bonũ ꝑꝑ timoreʒ. Unde ẽt dicit poeta
Oratius.Oderũt peccar̃ß bõe untutis amor
Oderũt pecc are mali formidine pene. Unð

dicit ⁊ Seneca. Nõ putes uiꝛtutem Gᷓ̊ efſec

turam:ꝙ efficit nimia foꝛmido. Tertia rõ ẽ
ex ↄſideꝛatione diuĩe pꝛouidentie.qr proui
dentia dei ordinat᷑ uita ⁊ mors ſct᷑oꝝ. ꝗa ⁊
urationabiliũ aialum. g non ẽ eis timenduzʒ
ſiue uiuant ſiue moꝛiant᷑. Uñ dicit Cnne dno
paſſeres aſſe ueneunt) i.uendũtur (quia ue
neno uenis hʒ ſenſum paſſiui ſub uoce acti
ua) ⁊ tñ unꝰ ex illis quantũcunq; ſit parui pᷣ
tij ⁊ ualoris.ñ cadet ſuꝑ terꝛã ⁊ ĩ laqueũ.i.
ñ moꝛiet ſine pr̃e ur̃o.i.ſine ði pr̃is ꝓuidẽtia
ĩ q̃ ſt᷑t oĩa. Quaſi diceret nolite tiere moꝛẽ.
qr moꝛi ñ poteſtis ſine nutu ⁊ uoluntate dei
pr̃is:qð liquet ĩ minoꝛibus.Si ei paſſereſ ꝗ
pui ⁊ uiles ſunt ĩ auibus.⁊ minimi pretij.ſñ
ne dei uolũtate uel ꝑmiſſione nõ pũᷣt mori(¶
quanto) magis uos( ꝗ pluꝛis eſtis )hoc eſt
apud deũ maioꝛis dignitatis ⁊ pᷣtij.qr rõna
les.ac empti pᷣtio magno.⁊ ̃dẽpti ſanguine
xpi.ñ moriemini ſine ordinatõe di .ñ ẽ em̃ ꝓ
portio ualõis ifinitoꝝ paſſeꝝ ad unũ ſpm Et
ita ꝓatet ꝛatio ſecundum apreciabilitatem.

.r— — — -

lronsllonn hotul
olun mpij mn wſiun
gnucoilio eeml emn
deat ſancns nit on⸗
liilun rumereqn⸗
un niner iacel/
s ſny ll teg i
Cuſitine Med ei eran
ler rpoelt eo ante ne⸗
dihore ſpoeſ enult ne
Us uolebat intter tön ſen
lels ei tadebet bec Auß
ſeci ui bondaricqnid llia
nolaſtierebit cierei id zcee
NA at wigena peedun. D
dneſtatsd danm
Gendornmn cunominine
Hdootrading Aumari
ie eſnegtonsfmez
nnez cel dg roicedi
pllioneſuſt ertenn
mnii ecupeiit
roneſt inentun ge
Mertenz nonn neunk,

benefit inceen 6
noe ſ heren h)
ere.ſbitane gunt
igno oper, ſclti
Zhaniter putat nie
bene peccat qr
tii; male cupicira
mtus 6 hoftio. i
Hluſticin punen
g pene linote
x amore iuſticie
dei ſtimore po
e:ſeruiliter fin.
eni bon fruc
nemo initus ſa
. n nihil poeſt
itatis Bogen
gedpenam e
e badet iun
mdͤe er dicit poeta
vde nanns aneg
rmidine pene. Vi
es uinuten b eſer
vemio. Leti ſi⸗
ouidentie o, en

34
1 mnors ton. n⸗
gons eis ticnenems

Uidictlfne ue
nendüror (gais

ꝛime partis

Item poteſt ꝓbari ſecundum eternitatem.
7 ẽ ſenſus ſᷣm Piero.ſi perituꝛa ſine dei ꝓui
dentia non pereunt. uos ꝗ eterni eſtis time
ꝛe debetis.quõ abſq; dei ꝓuidentia uiuatis.
Ubi Lꝛziſoſtomus. Si ergo paſſeꝛes ĩ uolun
tate dei poſiti ſunt.ñ ĩ poteſtate homĩs.quoſ
deus ad uſum hominũ fecit quantomagis
uos ſñi eſtis ĩ poteſtate hoiĩm:ſed ĩ uolũt ate
dei.quos deꝰ ad ſuam gloꝛiam fecit.Si paſ
ſer euentu nec moritur nec cadit.pꝑ B; ipᷣm
qr opus dei ẽ.quãtomagis iuſtus homo ñ ẽ ĩ
euẽru poſitus.qꝛ imago dei ẽ.ſʒ aut a dᷣo tꝛa
ditus.aut a deo liberatꝰeuadit.ſi ĩ paſſeꝛibꝰ
nihil ſine ꝛatione agitur. quorum duoꝝ pptiũ
unus ẽ aſſis.quãtomagis ĩ uobis ſiñ ðo nihil

agitquoꝛum pᷣtiũ eſt ſanguis meus ſi ſic ha

bent᷑ paſſeꝛ es.quomodo habenai ſunt filij.
Iveoq; nõ debetis timere ho mines.qr ñ eſt
Iuobis illorum poteſtas:ſed dei.nõ enim qñ
uolunt impij tunc poſſunt nocere ſct᷑is: ſed
quàdo i lis nocendi tempus conceſſæꝛit ut ꝓp
uideat ſanctis ſuis coronam. que ẽ g ſapien
tia.illum non timeꝛe qui dat poteſtatem: ſʒ

illum timere qui accipit.ſi ergo non es tꝛadi

tus.ſine cauſa times.⁊ſi traditꝰes piter. ſine

cauſa times.deo ei libeꝛante homo tibi no

ceꝛe non poteſt. deo autẽ tꝛadente homo ti

bi pcere ſñi poteſt. ⁊ſi uult. neſcitis qũo pyla
tus uolebat dimitter̃ xpᷣm ſed non potuit.ꝗa

deus eũ tꝛadebat Pec Aꝛib. unde dicit ⁊ ſe
neca.uiꝛ bonꝰquicquid illi accidit equo ani
mo ſuſtinebit.ſciet eĩ id accidiſſe lege diui
na qua uniueꝛſa ꝓcedunt. Miſtice ſᷣʒ Vyl.
duo paſſeꝛes.ſ.coꝛpꝰ ⁊ anima minimo pᷣcio
uenduntur. cum pro minima delectatiõe dia
bolo tradũtua. Quaꝛta rõ eſt ex cõſideratio
ne ꝛeſuꝝectionis future.q̃ ſolũ ptinet ad ho
mineʒ.qr deꝰ hʒ prouidẽtiã de minoꝛibꝰ.ſ. ̊
capillis que ſunt extrema pars. ⁊? de ſipfluo
bominis. ut coꝛpoꝛe indebito numero ꝛedeãt
ergo non eſt timendum de alijs maioꝛibꝰ. ſi
ꝓpter deuzʒ morti tꝛedant᷑. Un dicit(Aeſtꝛi
qutem ⁊ capilli capitis onnes numeꝛati ſũt
Apud deum)⁊ in dei pñtia ⁊ ꝛedibũt quãtuʒ
ſufficit ad ornatũ corpoꝛis.ĩ ꝛeſurꝛectione fu
tuꝛa. ⁊? lõge magis corpꝰ ? partes corporis.
etiam ſi a deſrjs cõmeſta fuerint quãtũ ſuf
ſicit ad debitã ſubſtantiaʒz in reſurrectiõe re
dibũt.Quaſi diceꝛet. Moꝛi ne timueritis.qꝛ
in plenitudine ꝛeſuꝛgetis. Unde glo.ut ð to
ta taceam maſſa corpoꝛis: etiam mime par
ticule futur̃ r ſurrectioni ſeruantur.medita
tio huius reſurꝛectionis multum facit ad to
leꝛantiaʒꝝ maꝛtirij.qr ꝑ r ſurꝛectionẽ redibũt
in electis.ñ ſolum illa que ſunt õ neceſſitate
humane natnꝛe: ſed ẽt ea que faciũt ad oco
⁊c cuiuſmodi ſũt capilli.ñ g noſtroꝝ coꝛpuzʒ
taſum ptimeſcamꝰ. ſed omnẽ curam in eum
apud quẽ nec capillus perit pij ciamus ſcõʒ
Piero.ñ dixit ſaluator ꝙ capilli oõs ſaluan

Capitulũ.Luij.

di ſt᷑:ſʒ numerati.ubi ſcĩia numeri dem õſtra
tuꝛ.ñ eiuſdẽ numeri ↄſeruatio.ꝙ ĩmẽſam di
erga homines ondit puidẽtiam ⁊ ineffabilẽ
affectũ ſignificat.qr ni hil noſtroꝝ deum late
at.ñ ergo actu cõputationis: ſʒ facilitate co
gnitõis ſunt a deo omnia numeꝛata. qꝛ æu 2
gnita ſunt omnia numeꝛata ſunt omnia. beñ
etiã numerata dicunt᷑ q̃ ſeꝛuat.qꝛ illa q̃ uo
lumꝰſeꝛuaꝛe numeꝛamus(unð capilli nume
rati ſunt Jut ſeruẽt ad rſurꝛectionẽ głioſaʒ.
ſicut numeꝛat᷑ pecunia ut pᷣuet᷑. Miſtice (ſe
cundum Remig.) xpCᷣs caput eſt. inde pdeũt
capilli.ſ.omnes iuſti.qui pulchꝛe numerati

dicunt᷑.qr noia ſanctoꝛum ſcripta ſunt ĩ ce

lis.Et ſᷣm Lirillũ.caput hominis eſt itellec
tus.capilli ueo minutiſſime cogitationes q̃ᷓ
patẽt deo ⁊ diſcutiẽtuꝛ ĩ iudicio.Et bñ ꝑ ca
pillos ĩtellignnt cogitationes.ſicut enim ca
pilli capiti.ſic cogicationes coꝛdi adheꝛent.
⁊ omnes iſte numerati ſunt. ut bone rmune
ꝛent. male puniant᷑.Omnia ẽt opera nr̃ a ſi
ue bona ſiue mala:deo numerabilia ſt᷑.⁊ no
ta.ut iſta ꝛꝛemuneꝛent᷑ illa puniunt᷑. deinde
ↄcludẽdo ſubiungit. Nolite g timere.ſ. moꝛ
tẽ (qr młtis paſſeribꝰ melioꝛes uos eſtis).ſ.
quo ad ſtatũ nature.qr rõnabiles ? ppetui.
quo ad ſtatũ gre.qꝛ ꝑ adoptõm filij:quo ad
ſtatum futuꝝ.qr i gloria beatificandi.⁊ plu
ꝛis ac maioris ꝛeputatõis ẽ apud deum.quia
ad imaginem eius facti ꝙ ñ cõpetit creatur̃
irratõnali. Quita ratio ẽ ex ↄſideꝛatõe bt᷑er
tributõis(qr oĩs ꝗ confitebit᷑ me I? fidem
meã coram homini bus.ſ.malis nõ timendo
eos apud quos ↄfeſſio xpᷣi ẽ odibilis.ſʒ ñ eſt
magnũ confiteri coram bonis (confit eboꝛ ⁊
ego euz) gloria ⁊ uita e᷑na dignũ(corã pf̃e
meo ege ſammo.gꝗ eſt ĩ celis eterne beati

tudinis. ut appꝛobet. ut r̃ cipiat. ut rᷣmuerer.

S xpᷣs h̊ ↄfitebit᷑.i.ſit coꝛde ⁊ oꝑe fatebit᷑.
ñ recuſans mori p eo.⁊ confeſſione nominis
xpᷣi.ac mandatis eius uſq; ad mortem. fide
liter firmiteꝛq; ꝑſiſtens.ↄfitebit᷑ ⁊ xpCᷣs eũ ðᷣ
diuĩo indicio corã pr̃e ſuo ꝓ eo atteſtãs. ac
ipᷣo e gectu ̃ᷣmuneꝛatõm teſtionij adiecit:di
cens(( Uenite bñdicti pr̃is mei ꝑeipite rᷣgnũ
Inõ ſolum enim martyres:ſʒ ⁊ ↄfeſſoꝛes xpᷣʒ
confitent. Un An. Quà oli uenerandi con
feſſores ⁊ doctores doctrinis ſacris ⁊ opibꝰ
iuſtis confeſſi ſunt coram hoĩbus.nüũc ↄtite
tur eos coꝛazʒ pr̃e ſuo ⁊ ſanctis angelis eius.
Qudto ãt melioꝛ ẽ deꝰhoĩe tãtomelior ẽ con
feſſio eius ↄfeſſione hoĩs. Sexta rõ eſt ex ⸗
ſideratione future dãnatõis. or ꝗ coꝛam hoiĩ
bus ubi debet ꝓdeſſe ↄfeſſio nois mei nega
uerit me.ñ audenſ me oↄfiteꝛi ? ueꝛiratẽ euã
gelij:negabo ⁊ ego eum corã pr̃e meo tanqᷓ;
idignum ↄſeꝗ głiam ĩ celo. Qui eꝛgo h̊ xpᷣm
negauerit corde.non eredendo ĩ eum ł oꝛe.
qr non ſolum corde cꝛedere eſt neceſſatium
ad ſalutem.ſed etiam confiteri oꝛe pro loco
gq 3

De quibuſdã ĩpedimẽ

⁊æ tempore.caſau recuꝛrenteuł opeꝛe quia q
pᷣeeptis ñ obedit.⁊ ſi ore ↄfiteat᷑: factis tñ
negat.hũc xpᷣs negabit in tꝑre.ſ.extꝛeme ne
ceſſitatis.qn dicet(neſcio uos) ⁊ (ite male
dicci ĩ ignẽ eternů) Abi Crip. Oem rẽ poſſi
bilẽ quãtum ad naturâ carnalẽ mandauerat
nunc ⁊ penã ꝓponit ⁊ pᷣmium. ut mõ timore
pene.mõ deſyderio pꝛemij: uirtus anime ad
iuuet᷑. Sʒ prius dicit pᷣmũ.poſtea penã. qꝛ
miſericors deus ꝑatioꝛ ẽé. ad r̃ᷣmunerandũ q;
ad puniẽdum.git (ut ait Augu.)Ama que
pollicetur oipotens deus.time q minar om
nipotẽs.⁊ ſic uileſcit ois mundus. ſiue ꝓmit
tẽs ſiue terrens.ꝗ mundus (̃ʒ Aug.) pericu
loſioꝛ ẽ blanditijs q́; moleſtis.⁊ magis cauẽ
dus cũ allicit ſe duigi.quã euz admonet. co
gitq; contemni.
Oratio.
NO mine ihu xpᷣe da mihi ut ſic omneſ
d upiditates terrenas ⁊ ölect atões ui
tõſas deſpit i. ꝙ nihil ꝓ tuo nomine
in teeꝛis pati timeã ſed tuũ nomen ⁊ tua paſ
ſio ſic cordi meo ſempeꝛ iſcꝛibantur. ut pal
mã uictricẽ cõ ra omnia aduerſa ⁊ proſpeꝛa
ania mea haber̃ mereat.⁊ ſic te ↄfiteaꝛ coꝛ
de. oꝛe. ⁊ opere. corã homibus ĩ terris. ꝙ tu
ſm ꝓmiſſum tuũ cõfitearis me corã pr̃e tuo
in celis.ubi ð tua pietate ⁊ miſeꝛicordia cuʒ
ſanctis ⁊ electis tuis ꝑciper̃᷑ meꝛear gaudia.
p te bõe ihu ſic ↄfuẽtibus ᷣpromiſſa.Amẽ.

¶ De quibuſdam impedimentis perfe ctõis
. ſequele xpᷣi. Capitulum. Tüuij.

qꝛ dñs ihs ualõ noſ dilexit.⁊ ita
Et diligi uult a nobis.ideo uehem̃
iam amoris quem expetit onñdens
coõſequẽter ſubiungit dicẽs. Ignẽ
(C.ſ.diuinum.i.feruoꝛem ſpuſſancti.ac caꝛi
tatem dei ? ꝓximiueni ꝑ icarnat ionem ¶
mittere ĩ teꝛxram ).i.in homines ad cõſumo
tionez peccatoruz. inouationeʒ animaꝝ C
⁊ quid uolo niſi ut)mediãte ſufflatorio diui
ne inſpiratõis.uel humde pꝛedicatõis. uel.ſe
crete meditatõis (accẽdat᷑.i.)aꝛdeat ⁊ aug
mentet.qr caritas meꝛetuꝛ augeri. ut aucta
meꝛeatuꝛ pfici. uñ. Geg. Ignis quippe ĩ ter
ram mittit᷑.cũ ꝑ aꝛdorem ſpũſſancti afflata
terrena mens a carnalibus deſiderijs ſuis cõ
cremat᷑. Succẽſa ãt a ſpirituali amor̃ malũ
ꝙ fecit: plangit. ⁊ ſic aꝛdet terꝛa.quando ac
cuſante ſe ↄſcĩa:cor peccatoꝛis ĩ dolor̃ pnie
2czꝛemaruꝛ. Un Beda. Ignẽ ꝗppe dicit ſpũs
ſancti feꝛuoꝛẽ.ꝗ ſecreta cordis illuminas:cõ
tinuis motibus ad ſuperna ꝓuocat. uitia cõ
cupie caꝛnalis quaſi ſpĩias tribuloſq; ↄburit
aurea dſice domus naſa pbando meliorat.
2 lignũ fenũ.ſtipulamq; cõſumit.Et q ob h̊
ſolũ ð ſinu pr̃ is(exiui.⁊ ueni ĩ mundũ Jut bo
mines a teꝛꝛenis cupiditatibus ad celeſtia ðᷣ

tis ꝑfectõis ⁊ ſequelle xpᷣi.

ſyderia ſuccẽdã.ꝗd uolo aliud q;; ut hniꝰĩcẽ
dij iubar cũctas mũdi plagas iliuſtret h flᷣ
ma deuotõnis. uſq; in finem ſeculi fidelium
ſemper augeſcat ĩ coroe.neq; ullo ifidelium
Eſuctuũ extiguat ĩcurſu ł flatu. ec Beda
Un ẽt Pugo.õ ſancto Uictoꝛe. Poies gre
ſunt hi ꝗ per aſpirationez ſpũ ſſancti ſũt iliu
minati.ut bonũ ꝙ faciẽdum ẽ: agnoſcant ⁊ ĩ
flamati ut diligät. hec Pug. Si g te a uitijs
puꝛgaueꝛis: accendes ĩ te ignẽ diuini amõis
ſi dulcedinez diuini amoꝛis ĩ te pfecte guſta
ueꝛis.õ̊ dulcedine tꝑalit nõ cuꝛabis ⁊ ſubdit
tpᷣs miſſionis iſtiꝰ ignis.qꝛ ñ ꝑficiet eius miſ
ſio donec ipᷣe paſſus fueꝛit.Uñ dicit. GBaptiſ
mo ãt habeo prius baptizari.i.(ſp̃m Bedas)
ſanguinis ꝓpꝛij tinctione pꝛius habeo ꝑfũdi

⁊2 ſic corda cꝛedentiũ ſpũs igne inftämaꝛe.qð

eſt dicere äãtequã mitto ſpiꝛitũ:dabo me cru
cifigẽdum. Uñn dr̃. Non erat ſpũs datꝰ .qmia
ihs nonduz fuerat ꝑ reſurꝛectionem ⁊ paſſio
nis uictoriã glorificatꝰ. Quia eniz paſſõ xpᷣi
quaʒ ex magna caritate ꝓ nobis ſuſtinuit:ẽ
maximũ caritatis incẽtiuum.iõ dicit ſe ſ us
baptiſmo baptigãdũ.bapᷣʒ hic appellãs effu
ſionem ⁊ tĩctuꝛã ſui ſanguinis.ĩ ſua paſſione
benedicta.ex quo baptiſmus ⁊ alia ſacramẽ
ta eccłe hñt efficaciã. Quaſi diceret.uat igniſ
iſte accendatuꝛ.quo a meis omnia teꝛrena ð
ſpiciant.reſpeꝛſorie ꝓpꝛij ſanguinis ꝑfundi

habeo.ut baptigatus in ſanguine meo alios

baptiʒem in eo.ut eos magis in meum accẽ
dazʒ amorez. Uihil enim eſt ꝙ ita excitet
accendat nos ad diligendum deum. ſcut ꝙ
paſſus ẽ ꝓ nobis,.⁊ in ſanguine ſuo lauit nos
a peccatis noſtris. Ut auteʒ dicit Amb. Tã
ta eſt dñi dignatõ. ⁊ infundende nobis deno
tionis. ⁊ conſumande pfectõiſ in nobis.⁊ ma
tuꝛande pꝛo nobis paſſ onis ſtudiuzʒ ſibi ĩeſ
ſe teſtetuꝛ. Unde ſequitur. Et quemõ coaꝛ

toꝛ angoꝛ ⁊ contꝛiſtoꝛ uſq; dum ꝑficiat᷑ peꝛ

paſſioneʒ meus baptiſmus ⁊ hominuʒz ſalus
id eſt quanto deſyderio affecto or̃oneʒ meꝗ
⁊ paſſionez pꝛo ſalnte generis humani cõſu
mori. Quaſi diceret.multũ. Per hoc ergo ĩ
telligit magnum deſyderium eius. perfitien
di noſtram ſalutem per ſuam paſſionm. Uñ
alibi.(deſyderio ðᷣſyderani hoc paſcha mã

ducare uobiſcuz Jut mihi uniremini ꝑ dilec

tionem. AUnde Amb. Cum eim in ſe mhil ha
buit ꝙ doloꝛet.nr̃is tñ augebat eꝛumpnis. ⁊
tpᷣe mortis me ſtitiam pᷣtendebat.quam non
ex meru mortis ſue:ſʒ ex mora nr̃e redemp
tõis aſſumpſeꝛat. Ut ãt dicit Beda.qũo poſt
baptiſma ſue paſſiõis.pꝰ ignis ſpũał aduẽtũ
terra ſit arſura. öclaꝛat ſubdens (Molite aꝛ
bitraꝛi)i.falſo iudicio rõis opinaꝛi((qa ueni
mitteꝛe) i.rcurar̃ ↄfir mar̃ (pacẽ ĩ fra).i.

⁊cordiam praue celligatõis ſue carnalis af

flictẽis Cñ ueni pae Acilicer talem (mittere
Iquia gueꝛram conſtuuit.⁊ hoĩim inimicum

peiney⸗

iluun
wen in Uenſepe
aninſ m adie
men ſti eruaſocuun

io Ouiamethanitn
ſen ufmͤ
koag foen uenl.
lit uel normsle conitni
culoſeeoni/ore 1
ier nunto huber hoß
ſenn, reono remunctuto
Alt eectatc eritz wneſ
Neſetm uaf cieerer is
tehontnez Apatee uel ani
NencligetAin parentes
ſneſinez pietate ſe ſalun
lac petats altui mepyn⸗
natuircrſeum honen m
deiaacmegrenieſcln
iſtepaneſitenn 1
rRengeng weinen
katod gitsteize ſe
ſetetlemn lgeeſn
ſephum r öo rontlli
nicehe etmim nin
Oer ag howen ei
un giſpennn an⸗
Neccionnigfertng
dann fen n ginn⸗
heriſtele e ded
ent n
Gnkef

one pi nahiden ſitt
püs igne inhimmne d
o ſpnnitcidonen
n eratſpüsa nn
eſurzectonem t ſie
*Quig entzpaſo ſhi
le p nobis ſuſtinuire
nuum io ict ſe ne
pz bic gppellis efil
gulimio, i ſlia poſſione
ſmuo ? alia ſocramẽ
unſiciceret. ur igni
eig omnia terreng d
ijſanguinis pfundi
ſanguine meo glios
agis in meum gecé
eſthita eretet 1
nduw deum Feut
ungaine ſno larit nes
autcz Gicit And. Ta
fundenge nobis deno
fectöiſ in nobis 1 ma
ſonis ſucinz ſbi ief
nitur Kt lond e
or uſ gumpfcintp
ſmnus ? bonminig ſalts
ofeckocfonez nei

Pꝛime partis

dei facit (ſed gladium).i.ſeperationem ⁊ pᷣ
ciſionem eius que pacem ĩducit ? hominem

deo coniungit (Aeni ſeperare filiũ aduerſꝰ

patrem ſuu.⁊ filiam aduerſus matꝛem ſuam

⁊ nurum aduerſus ſocꝛum ſuam).ideſt ſecuᷣ

du gloſã. Ueni priuatos carnis affectus extiĩ
gueꝛe.ꝗbuſ ita iuicem diligunt. ut deo minꝰ
ſeruiant. penitus a dei ſernitio ſe auertãt.
Unñ loquituꝛ hic ð ſeperatiõe ſpirituali.ſ.ab
amore amicoꝝ ĩordinato.ñ ð corporali qñ ẽ
ſine cõtumelia creatoris ⁊ offenſa( ⁊ inimici

hominis) ꝗ:ſ.ſic operatus eſt ab alijs uel fi
de.uel religione: moribus.ſuntſ(domeſtici

eius) ꝗ ẽt ante ſeperationem ⁊ ſi carnaliter
diligũt. tñ ſpiritualiteꝛ odiũt.dum curſuz ui
te ſpùalis impediũt. Deinde oſtendit moduzʒ
quo uenit ſeperaꝛe homĩem ab amicis.⁊ po
nit pᷣmum ĩpedimẽtuz peꝛfectioniſ ⁊ ſequele
xpᷣi.ꝙ ẽ iordinatus amoꝛ propinquorum: di
cẽs( Qui amat patrẽ aut matrez. uel filium
aut filiam plus q; me)qð fit multiplicit᷑.cuʒ
ꝑp eos ad fidem ñſ uemit.uel acceptam dimit
tit.uel moꝛtale comittit. uel ſtatus ſui peri
culo ſe exponit( non eſt me dignus Ime ſci
licet ĩ mundo habere hoſpitem.in iudicio te
ſtem.l regno remuneꝛatorẽ. Secundum enĩ
aug.peccatoꝛ etiaz non eſt dignus pãe quo
neſcituꝛ.quaſi diceret dñs.Sic ueni ſepera
re homineʒz a patꝛe uel amicis.non quin pa
trem diligat.⁊ in parentes pietatem ſeruet
ſʒ ne p̃nazʒ pietatẽ ſue ſaluti.diuĩe religio
ni ac pietatis cultui anteponat.⁊ ubi pr̃i uł
matꝛi ñ põt ſeꝛuari honoꝛ aut pietas ſiñ offẽ
ſa dei.⁊ iactura propꝛie ſalutis. tunc onium
I ſuos pietas eſt ĩ deum ⁊ ſalubriter relinꝗg
tur pr̃ ⁊ mateꝛ.qr preferendus eſt cꝛeature
cꝛeatoꝛ.caꝛitas eniʒ ẽ ſic ordinata. ꝙ homo
debet deum diligeꝛe ſuꝑ omnia etiam ſuper
ſeipſum.⁊ iõo pro nulliuſ quãtũcuuq; amici
tia debet retardari.quĩ proſequatuꝛ ea que
piinent ad honoꝛem dei. Sub deo ⁊ pꝛopteꝛ
dum ꝗdꝗd amatur:ẽ amanduʒ. Uñ Pieꝛo.
VHic oꝛdo ĩ omni affectn neceſſaꝛius ẽ ama
pꝰ deum pr̃em. ama mr̃em. ama filios.ſi aũt
neceſſitas uenit. ut amoꝛ paꝛentuz ac filioꝝ
q mori dᷣi cõparet᷑.⁊ ñ poſſit uteꝛq; bᷣuaꝛi. Et
odium i ſuos:pietas ĩ deum ẽ. Cuca h̊ pᷣmũ
ipedimentum ſequendi xpᷣm. nota hic utile
exẽplum. Cuʒ ei quidam amore ꝓpĩquorum

detẽtuſ. ꝑ hoc a ſequela domini eſſet ĩpeditꝰ

quadam uice uolẽs apponeꝛe ꝛemediũ ↄuo
cauit eos ad ↄuiuiũ.Et iter epulas ꝛogauit
unũ ex illis.quẽ magis ſibi fivdᷣtem eſſe crede
bat pᷣ ceteris.ut ſi eum diligeꝛet:digitũ ſunʒ
minimũ ꝓ eo ĩ ignem mitteꝛet. Sʒ ille penã
timẽs hoc facer̃ rẽnuit⸗nec fidem quã ſimu
lauerit ei exhibuit.Et deinde ceteꝛis oĩbꝰ ꝓ
oꝛdinez ſimiliteꝛ ꝛequiſitis.idez quõ ĩ primo
etisz ꝛepperit ĩ eis. Tunc ꝓpoſituz ſuuʒ ape
ꝛiens omnibus dixit:ꝙ ob ſolũ amorez eoꝝ

Capitulũ.Liij.

hactenPa ſequela dñi retardatus eſſet. ſʒ qꝛ
fidem ĩ eis ñ iuenit: amplius retaꝛdari nol
let.⁊ qꝛ ipi minimũ membrum corpꝑis nolue
runt ꝓ eo ad horã exponere igni tranſitorio
nec ipᷣe totũ corpus ⁊? animã ꝓ eis exvonere
uellet igni ꝑpetuo.⁊ ualedicẽs omnibꝰ illis:
receſſit ab eis.de ide ſubiungit de ñ diligen
do corpoꝛe ꝓpᷣo plus qᷓ; xpᷣm. Et ponit ſecuu
dum ĩpedimentuʒ. qð ẽ amor carnalis nolup
tatis:dicẽs(Et ꝗ ñ accipit crucem ſuã quo
tidie ? ſeqtuꝛ me: nõ eſt me dignus) ꝗa nec
meo conſortio ꝑ gr̃am:nec meo ſolatio ꝑ fa
miliareʒ puũᷣtiam nec meo ↄuiuio ꝑ głiaʒ Ut
em̃ dicit Bernh̊.Delicata ẽ diuĩa cõſolatio.
?2 ů datur admittẽtibus alienam. Crucez ãt
accipimus.cum ꝓpter fidem xpᷣi martyr iuʒ
ſuſtinemus.paſſionẽ dñi ꝑ ſanguinis effuſio
nẽ imitãdo.aut cũ pnie unus aſſumimꝰ cõcu
piſcẽtias caꝛnis ꝑ eius afflictionẽ reprimdo.
aut cũ ꝓpximis cõpatimuꝛ.neceſſitatem illiꝰ
nr̃ am cõpaſſionẽ putando. In cruce em̃ oĩa
toꝛmentoꝝ genera ſignant᷑. Uñ Crux a cru
ciatu dr̃.⁊ cruciaꝛi dr.ꝗ quolibet mõ affligi
tur. Et quotidie ac ſꝑ crucẽ portar᷑ öbemꝰut
amoꝛẽ xpᷣi oñdamus.⁊ ſꝑ nos xpᷣm amar̃ do
ceamꝰ. Mõ ſunt aduerſa timda. ñ pſpera ⁊
carnalia ðſyõria ſectãda. ut cꝛux ipi feꝛat᷑.
q̃ neceſſario ĩ hac uita ẽ ferenda.unõ Aug.
QArux dñi ñ tm̃ illa dr̃ qͥ tꝑe paſſiõis ligni affi
xione ↄſtzuituꝛ.ſʒ ⁊ illa q totius uite cuꝛꝛicu
lo cũctaꝝ diſciplinaꝝ vtutibꝰ coaptat᷑ Tota
em̃ uita xpᷣiani hoĩs ſi ᷣm euangelium niuat
crux atq; mart yriũ eſt. Ubi Crivᷣ. cucẽ ſuã
tollit ꝗ paratꝰ ẽ ad oẽ ꝑiculuz propt᷑ deum.
ſi neceſſe fuerit uſq; ad morrem. magiſq; r̃li
auere xpᷣm. Ille talis.⁊ ſi miſericordia dei
euadat.tñ qᷓ;tũ ad ꝓpoſitũ ſuũ quotidie cru
ciat᷑.iõ ⁊ ſi nihil tale paſſus fuerit.tñ merce
dẽ accipiet.uolũtas eĩ apud deũ ꝛemuneꝛat
ñ opus.qꝛ uolũtaſ ex arbitrio noſtro ꝓcedit.
opus ãt ꝑ ði gẽ̃am ↄſumat᷑. Pec Criv.Et qr
crucis acceptio poſſet fieri ſiniſtra ĩtentione
1õ additũ ẽ(⁊ ſeꝗt me)ñ mũdũ ꝑ uiã cupidi
tatis.ñ carnẽ p uiam noluptatis. ñ homines
p fauorem ⁊? gloꝛiam nanitatis. Dominum
enim ſequituꝛ licet crucem ferꝛi uideat.qui
non ꝑpꝑ dei laudem ⁊ eteꝛnam ĩtentionem ſʒ
propter inanem gloꝛiam ⁊? tempoꝛale luchꝝ
aut commodum imitatur domini paſſioneʒ.
ſeu affligit carnem. ſeu ꝓximo carnaliter 2
patituꝛ.ut culpe eius faueat. uel etiam qui
ĩ angaria ut rota fenum:crucẽ poꝛtat Quia
uero ut dicit Caĩ.pᷣcepta hec q̃ iiũgit oneꝛo
ſa uidebantuꝛ. ponit ⁊ utilitatẽ eorum maxi
mã:dicens Qui ĩuenit aiam ſuã ſ. banc pñ
tem uitam que cauſat᷑ ab anima exiſtẽte in
coꝛpoꝛe ⁊ querit eam ſaluã faceꝛe.ſ.potius
xpᷣm ⁊ nomen eius negãdo ł ab amoꝛe eiꝰ ca
dendo. ul quodcunq; opus inſticie deſeꝛèdo
gel etiam carnis deſyderia ſectando.uel als

gq 4

De quibuſdà ipedimẽ

veꝛbo aut oꝑe poſtponendo.q́; uitam pñtezʒ
tpaliter amittendo pdet eaʒ eteznaliteꝛ qr ꝑ
det uitam eternaz. Anñ Remigi“., Qui bhanc
pñteʒ vitaz ⁊ luceʒ ac eiꝰ delectatões ⁊? uo
luptates ad hoc deſyder at.ut ſemꝑ inueniꝛe
poſſit iſt quà ſeꝛua:e cupit: ꝑdet ⁊ aiaʒ ſuã
eteꝛne dnationi pᷣpaꝛat (Et ꝗq/ ꝑdideꝛit otẽ
poꝛaliteꝛ (animaz ſuax3) i, uitaz hanc ania
lez. ⁊ ꝑpatus eſt ꝑdeꝛe eaʒ ad mortez tꝑales
eam ꝓ xpᷣo exponendo.⁊ oĩa xpᷣi amor̃ poſt
ponendo.⁊ iõ ſequit᷑ ꝑꝑ me.ſ.diligendum in
corde. ↄfitendu in oꝛe-imitandũ in oꝑe non
pp ſe ut latꝛones.uel ꝑꝑ fauore humanum.
ut ſupbi uane gloꝛiames.non ꝑpꝑ temporalẽ
mercedez. ut cupidi teꝛrena ſectantes (inue
niet eam ) in futuro ſaluam.quia. inueniet ⁊?
accipiet ꝓ tꝛanſitoria eternam. Unde Aug.
Quiſquis ꝑꝑ deuʒz hanc nitaʒ que nunc cor
poris uiuificatione ex anima temporaliter
moꝛtalis cõſtat libenteꝛ deſpexerit:i futuro
eãd ez corpis ñ ſolũ anime uitã eternã ⁊ im
mortalẽ recipiet. Vec aug. Animaʒz g i hoc
loco ꝓ vita pñfti poſuit.qꝛ oĩs uita nra ĩ aĩa
ẽ. Anima quippe dicit᷑ inquãtũ corpuſ anĩat
ſine viuificar.ſpũs dũ ſpirat. mens ĩquantũ
recordat ſeu memimt. animꝰ dũ vult. ratio
dũ rectũ iudicat.ſenſꝰ dum ſentit. memoꝛia
dum recordat. volũtas duz oſentit. Pec no
mia diueꝛſa ſunt anime.nec pꝑ auime plura
litatẽ: ſed ꝑp effectuũ młtitudinẽ. Un Aug.
Anima ex eo dicta ẽ ꝙ animet cõpꝰ ad uiuẽ
dũ.B ẽ uiuificer. Spũs eſt ipa ala ꝓ ſpiꝛitua
li natura.uel ꝓ eo ꝙ ſpiret i corpor. Spiriꝰ
ab ſub ſtantiam dicitur anima ad uiuifica
tionẽ. Eadẽ ẽ ſubſttia: ſed ꝓprietas diuer
ſa. Nam unus ⁊ idẽ ſpiritus: ad ſeipᷣm dicit᷑
ſpus.ad corous anima. Pec Aug. Spũuͦs er
go ꝗ eſt ſubſtàtia nrẽ̃e amme.ſi deſyderat ea
que ſunt corporis.i his pdir᷑ totum bonũ eiꝰ
qꝛ totũ bonũ ſpũſ noſtre anime cẽ.ĩ auertẽdo
ſe a carne.⁊ abſtra hẽdo ſe a öſyderijs cõcu
piſcemtie.ſic ei uĩcit pa ſſiones.⁊ uirtute ꝑfi
cit᷑. 2 ↄtẽplationi ↄiungitua ſuperioꝝ.⁊ vpu
rat᷑ ?⁊ mũdat᷑.ut ſuu honeſtati ſubiectum ⁊ di
uine ſapiẽtie ſpeculũ.Aui g animaʒ. i. uitaʒ
pᷣſentẽ ĩ anima deſignatã.ĩuenit ⁊ amat inoꝛ
dinate ĩ ea carnaliter uiuere cupiendo. unde
⁊7 dicitur animalis homo: ꝑdet eaʒ ĩ futuro.
Res em̃ ꝑdituꝛ.q̃ finem debitum non conſe
quit.ſicut medicĩa ꝑdit᷑.cum ꝑ eam ſanitas
ñ acꝗrit᷑.⁊ eodẽ modo uita pñᷣs.q̃ finalit᷑ ad
conſecut ionem uite eteꝛne oꝛdinatur ꝛecte
ꝓdit᷑ qñ ꝑ ipam ad eternã uitaʒz ſi puenit᷑.ꝙ
uli ↄtigit.ꝗ ĩoꝛdinate ipᷣam diligit. Et econ
trario ꝗ ꝑdiderit uitazg ptem ꝑꝑ xpᷣm negli
gẽdo.talis eĩ dicit᷑ ꝑpere ñ ſᷣm ueritatez ſed
tm̃ ſᷣm homium opinionem:ĩuenit eaz acci

piendo ꝓ tranſitoria eterna. non debet eꝛgo
homo trahi a bono propteꝛ dulcedĩeʒ pñtis

uite.que ẽ bꝛeuis ẽ tranũtoria.? ad meren

tis pfectõis ⁊ ſequelle xpᷣi.

dum eternag uitag ordinata. fmis. n. melior
ẽ his que ſunt ad finẽ .ĩmo ea que ſunt ad fi
nem.non ſunt niſi ꝑꝑ finis aſſecutõz. iõ de ip
ſis ñ curatuꝛ.niſi ꝙ finis habeatu propteꝛ ꝙ
non ẽ curandũ uita pñti:ſed ð aſſecutione
uite eterne. Unde Cri.melius ẽ pro tpᷣe mo
ri ⁊ ĩ ꝑpetuũ uiuẽ qᷓ; ꝓ tpꝛe uiueꝛe ⁊ ĩ ꝑpetn
um moꝛi. Si ille ꝓ nobis mortus ẽ q moꝛi ñ
poterat niſi uoluiſſet.quatomagis noſ pro eo
mori debemus.ꝗ ⁊ ſi nolumus mortales ſu
mus. Si dñs ꝓ ſeruo morruꝰ ẽ. ⁊ hoc ſine pᷣ
mio iuſtius ẽ.ut ſeꝛuus ꝓ dño moriat᷑ ⁊ boc
cũ pᷣmio. Uude ⁊ Aug.nõ habebat ille qua
re moreꝛzetuꝛ.⁊ moꝛtuus ẽ.tu habes ⁊ quare

mori dedignaꝛis. Dignaꝛe equo animo pati

p meritũ tuũ.ꝙ ille pati dignatus ẽ. ut te a
ſempiteꝛna morte libeꝛaꝛet. Cuca pᷣdictum
ſ̃m ipedimentum nota hic ꝓ edificatõe exẽ
plum. Nam cũ ꝗqdam monachus denuotione
motus:uitã auſterã duceꝛet.⁊ parentes ſui
hoc cognito ad eũ uenienteſ:ipſum ſuꝑ hoc
aꝛgueꝛent. tale eis dedit rñſũ:corõ ⁊ memo
zie ↄmendãduz. Tanta ⁊ talia audiui ⁊ legi
ð uita et᷑na ꝙ ñ cuꝛo qᷓ;tũ mihi ↄſtet.⁊ ꝗð ex
pẽdã ꝓ ea.Qõ ãt dicit Mattheus ð ñ amaꝛe
pr̃em ⁊ hꝰ.plus qᷓ; xpᷣm.hoc reſert ucas de
odiꝛe:dicẽs(ſi ꝗs uenit ad me)).i.uult ueni
re ꝑ fidẽ credẽdo uel ſtatum ꝑfectionis aſſu
mẽdo(zñ odit prem ſuũ ? mr̃em ⁊ uxoꝛẽ ⁊
filios. ⁊ fꝛatꝛes ⁊ ſorores.ad huc ãt ⁊ aĩazʒ ſu
am)).i.animalitatẽ ⁊ uitã animalẽ ſen cõpo
ralem.eã cõtẽpnendo ꝓpter deum:paratꝰ(
ſi opus fueꝛit) ꝓ fide exponere ⁊ eligẽs occi
di potius quam ĩ deum peccar̃.eiuſq; ac geſ
cẽdo deſydeꝛijs caꝛnalibꝰ(nõ põt meus eſſe
diſcipulus) qð valõ damnoſũ ẽ ꝗr ipᷣa eſt vi
tas. ueꝛa docet. Non ꝙ ꝓpinquorum natu
ram odiamus.ſed ea ꝗbus nobis ĩ itiner̃ dei
obſiſtunt.⁊ nos impediũt ne ad xpᷣm fiõ ⁊ ca
ritate accedamꝰ. Nall“ enim odio ẽ habẽdꝰ
Et ſi ſit malus. Unde boetius.apõ ſapientès
nullus ꝓrſus odio locus relinquituꝛ.nam bo
nos ꝗs niſi ſtultiſſimus oderit malos ueꝛo ᷣ
diſſe õne caꝛet. nã ſi uti coꝛꝑm languor ita
uita uitioſitas ꝗqdẽ ẽ.qͥſi moꝛbus aĩoꝝ. cum

egros coꝛꝑe mime.dignos odio. ſed potius

miſeꝛatione iudicemus.multomagis non iſe
quẽdi:ſed miſerendi ſt᷑ quoꝝ mentes omni
lãguoꝛe atꝛotioꝛ uꝛget ĩpꝛobꝛitas Pec Boeti

us. Unde excluditur hie affectio carnalis ſci

licet amoꝛ ĩoꝛdinatus paꝛentum ⁊ coniũcto
ruʒ. Et hoc eſt unuz impedimẽtum ſupꝛa ſe
cunduzg Mat heum etiaʒ dictuz. cõ obeſt ſe
quele xpᷣi.⁊ uolentibꝰ ueniꝛe ad ipſum. Ubi
Amb. Etenim ſi ppter te dñs ſue renũtiauit
mr̃i dicẽs((q̃ eſt mr̃ mea aut qui fres mei:)
eur tu dno tuo cupiaſ ãte feꝛi. Sʒ utiq; igno
rare naturam neq; pᷣuiꝛe natuꝛe qns iubet.ſʒ
ita ĩidulgere nature. ut neneraris auctoreʒ.
nec ia ðo paꝛẽtum amore peſiſtas. Unde ⁊

ingelinus wſelc ini
eſitiue ui uin
ef Mihur ii get .
Sõ
losa twe / lillve
cninlox ulninui onnhi
lere ro e fe Nyfler in
ler chicepte Er hocot
ſendͦnoentelecfcaf tum
ferioren eumngelcz t
Kagnithtſan dſcul 0
ſcioctgeſer dic ftennt
1conneide iderans
den pas crds dn
onuiazteſe pnenanmd
e,Aſindd cüesurts
Coytahoſtegongnnt agec
ere alent Mignmn t
lent chit i ninibe
llates coneneg omnig⸗
tiz ic nonschorumn con
nint Ged iſte Nrius cong
nzilmmnſſezliaanen
giih dſſeleong ger
cupdi heggi N
ſeper ſuclienſt

lignnsinteg
det,Kicr hlenmn
c pedificgtde
nachis dencicne
el.t pafente t
nteſeipſum inn boe
lalia audini elegi
mihi oſtet, 7 95 er
ttheus f gnnaze
crelert Lucasde
mne) i. ult ueni
1pfectionis afſa
mfem uxoe 1
Chuc ͤt giaz ſu
mnimalé ſen (oͤpo
er deum: Parat
nere t eligesoeci
ccai eiuſh algel
(no pot mers eſſe
rolue gr ia eſt
ppinquorumm nti
1s nobis iitinef den
ne ad rin ſ ret
nim ooc habic
tiue 0 ſaptentes
litnitue,nafn bo
eri malos uend
orhnn langut
jotdus i0n.

Pꝛime partis.

Breg. Quiſquis iam eterna cõcupiſcit:in ea
q́; aggꝛeditur cauſa dei extꝛza pr̃eʒ.extꝛa ma
trẽ. extra uxoꝛem. extꝛa filios extra ↄgnatoſ
extra ſemetipſum fieri debet.ut eo ueriꝰ co
gnoſcat deu.quo ĩ eius cauſa nemiuem ᷣco
gnoſcit.amandi ergo ſunt proximi: ĩpẽdẽda
caitas omnibus ⁊ propiquis ⁊ extraneis nec
tamen pro eadẽ caritate a i amore flecten

duz. Fideles quiq; compatiantuꝛ proximis

ꝑ caritatem.⁊ tñ ð uia ði non exoꝛbitẽt ꝑ cõ
paſſionez. Secundum impedimentuʒ etiam
ſecunduz Matheù ſupꝛa poſituʒ ẽ amoꝛ cã
nalis uoluptatis: ⁊ hoc tangitur ſᷣm Tucam
cum ſubdit᷑ (&t qui non baiulat crucẽ ſuam
7 uëit poſt me:ñ pᷣt meus eſſe diſcipulꝰ)Nã
(ut ait Cꝛiſo) Peꝛfectus xpᷣi diſcipulus ẽ.ꝗ
omnia mala patit aut patiꝑpatus ẽ ꝑꝑ xpᷣin
De his duobus impedim̃tis iaʒ ſupradictuzʒ
eſt latius. Simile etiam habes ĩfra ãte dñi
tꝛanfiguꝛationem: ſʒ n ẽ idẽ. Teꝛtium ĩpedi
mentuʒ ẽ icõſideꝛata leuitas mentis qua ꝗs
impedituꝛ a perſeuerantia uite aſſumpte. dũ
icoſideꝛate aggꝛedit᷑ uiazg. quazg non pᷣt peꝛfi
cer. Uñ huic qui aggꝛedituꝛ uiã ꝑfectõis:ne
ceſſaria diſcretio.ut conſideꝛet ſi habeat il
lud qð ad hoc requiꝛituꝛ.quod eſt foꝛtitudo
animi and ꝛelinqᷓndũ omnia. ⁊ ſuſtinenduʒ ad
uerſa pꝛo deo.ne propter ĩdiſcretionem ꝛeſi
leat ab ĩcepto.ãt hoc oſtẽdit per ſimilitudi
nem ð uolente (edificar̃ turriz. )ideſt aggꝛe
di ꝑfectionem euangelicaz ⁊ uite ſublimita
tẽ.ꝑ quã xpᷣi ſumꝰ diſcipuli.Qui ergo chꝛiſti
diſcipulus eſſe ⁊ dici ðſydeꝛat: ſedeat prius
2 computet ideſt öliberans conſideret ſi ha
beat ſũptus ꝛequiſitos ad pficiẽdũ ſi diſcipu
loꝝ uitas tener patiẽtiam hr̃e laborẽ ſuſti
neꝛe. ſimul cũ eis turꝛis uatutum edificar̃
contra hoſtes vugnar̃.⁊ ceteꝛa que ſequuũt᷑
agere ualeat. Magnam ⁊ etenim turrꝛi edi
ficare ĩcipit.qui mũdi honores dinitias.⁊ di
gnitates contẽnẽs. omnia reliquit ⁊ apłorũ
uitaz ac monachorum comuerſationem pro
mirtit. Sed iſte prius computare obet q; ar

taʒ ⁊ laboroſazʒ niaʒ aggrediatur. ⁊ quůà ma
gnuz ⁊? difficile opus agere ĩcipiat. quia (ſe

cundũ Gregoriuʒ) omne qð agimus.pꝛeueni
re peꝛ ſtudiũ conũdeꝛationis debemus. Se
dens igituꝛ. ideſt a uita ueteꝛi. ⁊ a tumultibꝰ
mundi ⁊ paſſionuz quietatus ⁊ ꝗeſcẽs com
putet ⁊ diligenteꝛ diſceꝛnat erogandam eſſe
ſubſtantiaʒ temporalez ⁊ coꝛ a cupiditatibꝰ
auertenduʒ. ⁊ animã contra ſeculi aduerſa
prepaꝛandaz. Debet etiam cogitaꝛe ſi habe
at ſumptus ſpiꝛituales uirtutuʒ ⁊ bonorum
opeꝛuz. ſumptus eniʒ tempor ales potiꝰ ſpar
gendi ſunt antequaz congꝛegandi. ſi habeat
inquam ad per ficiendum opus intentũ ideſt
hbumilitatem. pacientiam. obedientiaʒ ? pes
ſeuerantiaʒ que conſumat: tenere ⁊ cuſtodi
ꝛe naleat, ſine quibus hoc edificiuʒ perfici

Captz. lv.

non poteſt. Sumptus quidem ſunt ea que ð
bes deo.tibi.⁊ ꝓximo.Edificans ergo ſpua
liteꝛ. conſideꝛza ñi pie.ſobrie. ⁊ iuſte uixeꝛis.
Ne poſtea quam poſuerit fundameutuz. qð
conſiſtit in obſeruantia mandatorum.⁊ non
potuerit perficeꝛe: a bono pꝛopoſito declinã
do.⁊ in edificio bone operatiouis deficiẽdo
irriſionem patiat᷑ ab inimicis.ſ.malignis ſpi
ritibus noſtris bonis operibus ſemꝑ inſidiã
tibus. ⁊ ex noſtꝛis defectibus gratulantibꝰ.
⁊ omnes qui uideꝛint eum deficeꝛe:incipiãt
illudere ei.aut homines in uita.aut demõeſ
in morte.aut dñs in iudicio.⁊ etiazʒ ſancti ꝗ
ſuper eum ridebunt: dicentes. quia hic ho
mo cegit edificare:iter perfectionis aſſumẽ
do.⁊ non potuit conſumare:in incepto peꝛſe
uerando. Sed quid ei cepiſſe pꝛodeſt ſi ſal
uus non erit:¶ Non emqʒ qui ceperit.ſʒ qui ꝑ
ſeueꝛauerit:hic ſaluus erit) Quartuz impe
dimentum ẽ cõfidentia ſtulte ſecuritatis dũ
quis confidit in ſecuritate ſuaꝛum uiꝛium vł
meritorum.quibus uiolenter credit celeſte
regnum obtinere.⁊ ex meritis ſaluaꝛi iuſte.
Sed qr non poteſt cum nullus meritis ſuis
ad gloria m pertingere poſſit.niſi ſeueꝛi iudi
cis ſententia tempezꝛet per miſeꝛicordiaz: ne
ceſſe eſt ut premittens legationẽ lachryma
rum ⁊ oꝑuz bonoꝝ.roget ea que pacis ſunt
⁊ ad pacem anime pertinent:ĩ ↄſpectu eĩ eiꝰ
hominis homo imper fectus ẽ.⁊ nullus iuſtꝰ
Et hoc oſtendit ꝑ ſimilitudinem de ꝛege uol
lente cõmittere bellum aduerſus alium r̃gẽ
ꝗ cum non poſſit cum decem milibus occur
rere uenienti cum uiginti milibuſ:queꝛit pa
cẽ. Sic ꝛex a rege pacẽ qᷓrit.mitomagis nos
infirmos cum deo pacem habeꝛe congruit.
Pic quippe accipit rex quicũq; vult aggre
diſſtatum pezfectionis.qꝛ debet bene r̃gere
operationes ⁊ cogitatões ſuas.omneſq; ſen
ſus ſuos interiores ⁊ exteꝛiores. ⁊ hʒ cõmit
tere bellum ad rapienduʒz ſibi celeſte regnũ
qr (regnum celoꝛum uim patit ⁊ uiolẽti ꝛapi
unt iltud) E& ccleſia quaſi committere beliuʒ
cum deo.eſt aliquem confideꝛe ſe ex meꝛitiſ
iuſte ab eo ſaluari. Sed quaſi cũ decem mil
libus deo occurrit.qui offert opera ⁊ obſeꝛ
uãtiam decẽ mandatorum q;̃ exterius geſſit
Deus ueꝛo celeſtis duplicem obſeruãtiã exi
git ab eo.ſcilicet mandatorum ⁊ conſilioꝛuʒ
qr prima non ſufficit ad perfectionis ſtatum
agcquiendum. Uei (õm heg) deus rex quaſi
cum duplo exeꝛcitu contra nmplum uẽit.qꝛ
nos uix in ſolo opere preparatos. nmul de o
pere ⁊ cogitatione diſcutit.ul qr multo plu
ra.ſe pꝛo nobis ſuſtinuiſſe allegabit. Mittã
mus ergo ad eum nobis placandum legatio
nem.aſſentiendo ei in obſeꝛuantia ↄſitioꝛũ.
ut offeꝛẽdo munera lachrymaꝝ.or̃onũ ⁊ bo
noꝝ oꝑpuz. Gic̃ g pᷣmeditatõeʒz neceſſaria ad
cauẽda iimicoꝝ ireiſiõeʒ.ita ẽ neceſſaria ad

De conſolatõe

impetrandam ſudicis miſcõiam. Unde ⁊ ſili
tudo eadẽ que ⁊ ſuperioꝛ.nihil enim aliud
his vbis âmonemur. niſi ut ultra uires nras
nos nõ extendamus. Quintũ ĩpedimẽtum ẽ
amor ſubſtãcie tꝑalis qui multũ ipedit ꝑfec
tõem ⁊ ſequelã xpᷣi.Unde ſubiungit inferẽs
ex ſilitudinibꝰ pᷣmiſſis.(¶ Sic ergo oĩs ex uo
bis ꝗ non renuntiat oĩhus que poſſidet.non
põt meus eſſe diſcipulus).Quia ñ põt ꝗqſq;
deo ſeruire ſimul ⁊ mũdo ꝓpteꝛea (ut an ꝓſ
per) uoluit deus cultoꝛes ſuos omnibus r̃nũ
ciare. ut excluſa mundi cupiditate: diuina ĩ
eis caritas poſſit augeri ⁊ pfici. Unde Aug.
diſce ũ diligeꝛe mũdũ. ut diſcas diliger̃ deũ
funde ut implearis auerte ur cõuertaris. Di
lectõ ergo temporalium non poſſeſſio hic ꝛe
pꝛehenditur.qꝛ (ut dicit) Aug. Non damnat
deus diuitiasiunde meꝛemuæ celũ.ſed coꝛ ap
poſitum.ꝙ eas ñ expendit:ſed recondit. Un
abraham legitur multas poſſeſſiões habuiſ
ſe.⁊ tamen fuit perfectus. Non dixit ei dñs

rlinque omnia: ſed ambula coꝛam me.ſ. per

fecte me amando.⁊ ſic eſto ꝑfectus. Sed qꝛ
difficile ẽ diuitias habere ĩ aꝛcha ꝑ poſſeſſõ
nem. ⁊ non in animo ꝑ amorem.iõ conſuluit
dñs iuueni diuiti:dicens(Si uis perfectus
eſſe. uade ⁊ uende oĩa que habes ⁊ da pau
peribus.⁊ ſequere me)) Hac igitur ↄcluſiõe
m glo.Oſtendituꝛ.ꝙ edi ficare turriʒ facer̃
cum fortiori pacẽ.nihil aliud ẽ qᷓ; eſſe diſci
pulũ xpᷣi. pparaꝛe ueꝛo ſumptus mitteꝛe lega
tõem.,nihil aliud ẽ qᷓ; ꝛenunciare omnibus.⁊
iõ infert ex pᷣdictis ſiłitudinibus.ꝙ ſicut non
põt edificare.ꝗ non ↄputat ſũptus.nec ſecu
re occurrere.qui ñ pꝛemittit legatiouem.ſſic
omnis ex uobis qui non renunciat omnibus
que poſſidet:non põt meus eſſe diſcipulus.
Pec oĩa ſt ñ ſolũ tpᷣalia.ſʒ ⁊ amor ꝓximoꝛũ
?* ipᷣa aia ꝗbus oĩbus deuz pᷣponere öbemꝰ.
ut rnutiemus tꝑalibus. ⁊ carnalibus pꝛopin
quoꝝ affectibus ⁊ aĩalitati nr̃e.ut ẽt ipam a
nimꝗ. uitã.ſ.pñtem ꝓ deo ⁊ pꝛoximo(ſi opuſ
fuerit:)ponamus. Unde dicit oibus. ut inuat
ꝙ ĩtegra dʒ eſſe ꝛenũciatõ.ſ.quo ad ſua quo
ad ſuos.⁊ quo ad ſe.ſᷣm ꝙ dictum ẽ abꝛa he
Egredere de teꝛꝛa tua. ⁊ ceteꝛa.Unde qdazʒ
ait xpᷣe.tuos.tua.te.gratis accepimus a te.
Eꝛgo meos.mea.me.mẽito nũc exigis a me
Iſtõ ꝙ dictũ ẽ abꝛahe põt exponi de religio
ſo.cui loquituꝛ deꝰ:dicens.E gredeꝛe de t᷑ꝛa
puot ũ pauꝑtatis.qꝛ ſic lutuʒ ⁊ puluis adhe
rẽs fatigat ⁊ ſpedit abulãtes.ſic terrẽa cupi
ditas poſt dũm ire uolẽtes. ⁊ de cognatione
tna quantum ad uotum caſtitatis. in cogna
tione enim tangitur tarnalitas que multuz
impedit caſtitatem. Et de domo patꝛis tui

quanmum ad uoetuʒz obedientie. Quia mona

chus dʒ eſſe ĩ religione. ſine patꝛe.ſine ma
tꝛe. ſine genealogia. Iſta tria ſignificara fue
runt ꝑ munera magorum. per(auꝛum Juotũ

diſcipuloꝝ ĩteꝛ onera pᷣceptoæx

auꝑtatis.peꝛ (mirram) caſtitatis per (thuſ
Jaͤcnoer obedientie humiiitatis. Et ueni in
terꝛam q́;ᷓ mõſtrauezꝛo tibi. ſpũalitezꝛ non dᷣde
ro.qꝛ adhuc q;diu ſumꝰ in hac uita ñ datuꝛ
terra ꝑadiſi ſʒ onñdituꝛ.Et nota ꝙ (Fʒz Beda)
diſtat imer renunciare omnibus.⁊ ꝛelinque
ꝛe omnia.paucoꝝ enim.ſ.ꝑfectoꝝ.eſt r̃linq̃
re omnia hoc ẽ oia tꝑalia ⁊ curas mundi pꝰ
ponere ⁊ ſolis eternis inhiare.cũctoꝝ aũt fi
delium eſt renumiare oĩbꝰ. hoc è ſic gereꝛe
teneng, ? tenere que mundi ſunt. ut tñ ꝑ ea
ñ teneantuꝛ a mundo ſed tota mente tẽdant
ad celeſtia. Unde ꝛenuntiare conuenit oĩbꝰ
eis ꝗ licite mundanis utuntur. relinquer̃ ue
ro omnia ꝑfectorum eſt. ut apoſtoloꝝ ⁊ ſuo
rum ſequatium. Omnibus ergo renuntiat.ꝗ
qᷓ;uiſ aliqua poſſideat.omnia tñũ ſi neceſſe ſit
pꝛo xpᷣi nomine amitte:e nõ timeat. Naʒ ip̃i
quoq; apli.⁊ ueſtimenta ⁊ calciamenta qua
liacunq; habebũt.ꝗbus tamen iaʒ ꝛenuntia
ueꝛant.m̃ ſi neceſſe eſſʒ ea ſimul cuʒz ipᷣa ui
ta ꝑdere non timebant. Vñt es igitur uictuʒ
quibus tegamur.his ↄtenti ſumus. Poc
enim (ut ait Ber.)ẽ ꝑfectõ euãgelica.Et p
hoc ↄſideꝛa ꝙ duplex ẽ diſcipulatꝰ xpᷣi.vnꝰ
nece ſſitatis.⁊ ſic i pᷣmitiua eccleſia omnes
dicebantur diſcipuli.ꝗ nunc dicuntur xpᷣia
ni.alius ẽ ſuꝑeꝛogationis.quo ꝗs xpᷣm ſegꝗt
cõſilijs euãgeliciſ. Prio diſcipulatui neceſ
ſarium ẽ ꝛzenunciare omnibus qᷓ;tuʒ ad effec
tum ne quis ita afficiatuꝛ ad bona tpalia. ut
poſtponat eteꝛna.⁊ amore tꝑalium ſuꝑatuſ:
ordine pernerſo diligat creaturam ſuꝑ crea
toreʒ. Secundo diſcipulatui neceſſaꝛium ẽ
omnia relinqueꝛe.non ſolum quantum ad ef
fectuzʒ:ſed etiaʒ quantum ad rẽ in effectu.
ſicut apli omnia ꝛeliquerũt ꝑ uolutaꝛiã pau
pertatẽ. Non g oẽs tenent᷑ omnia relĩq̃re qᷓ
tũ ad effectum niſ ꝑfecti. q uoto pauperta
tis ſt᷑ aſtricti.oẽs vo tenent᷑ ᷣnunciare oĩbus
q;tũ ad effectũ.ne plꝰ afficiant᷑ ad iſta q ad
deũ.Similiteꝛ relinq̃ndi ſunt ꝑentes ⁊ pꝛopiĩ
qui pᷣʒ caꝛneʒ ⁊ amici ſecũdũ ſeculuzʒ.qꝛ alit
non poteſt quis eſſe xpᷣi diſcipulus. quod q;
tum ad pꝛimũ diſcipulatuz ĩtelligendũ ẽ ſic
ꝙ hõ hꝰmõi ꝓpiĩquos ⁊ aĩcos ñi amet niñ ĩ oꝛ
dine ad honorẽ dei ⁊ iõ ſi ĩſtigent ad aliquid
ꝙ ſit ð diuinum honorẽ.tunc ſunt odiẽdi ⁊
reliquendi. Sed qᷓ;tũ ad ſecundum diſcipula
tũ relindi ſt᷑ ꝛealiteꝛ q́;dtum ad oẽm conuic
tũ mũdanũ.ẽt in licitis.niſi qᷓ;tũ cedit ad ho
noꝛẽ dei. Tertio ꝛelĩquẽdũ ẽ coꝛpus ꝓpꝛiũ.⁊
uita corꝑalis.ꝙ ſignificat dðñs ꝑ aĩam. ſᷣm u
nuʒ ſenſũ.cũ ait. adhuc autem ⁊ aĩam ſuaʒ
ubi (ut ſupra dictum ẽ) anima accipituꝛ pꝛo
nita animali. prout anima niuificat coꝛpꝰ 2=
olectatur ĩ eo. Et (ſic ᷣm Augu.) anima du
plicit᷑ eſt onienda. uno modo ut bomo mor
tem pꝛo xpᷣo non timeat. ut cum xpᷣo in ppe

tuum uiuat,Alio mõ ut b uite delectatõm

peine

houn
nu tuunc aitßi

nseſe ciſe aſci
eliu igni 6 mo ſte

do Cotporis ſece
e Jegnid hono del
er boc lenta i il
ſieiſedetceopenneß⸗
guuteſno l nn it
ſellenunce gvolh
nl,Aduutrtlivendt
cienop ſopſloul man
tier hn hoci eopofton
Hléluoq; uolumraten,
Teund ne uolitat conſ⸗
ſgtcugueterſecidumdn
lun Nonocham ad din
ucln digualter cönarre.
lüädeidcglnni Aio
irdiactn gonsdn
unſcnedde afan
Ounſtſan cnenenc
Cintingmnenmi⸗
li,gni uut tentre oſ
5bictcr Baſg
alis ſlioblino e
lbue. t iſo moͤreli
lent ſecundo Giſcppelan
pelcprn nelige
ſſeſcnerelgoloei e
ſinnſin Aletiorer
inentimdi
tnehungnanig
tatös cChtlizie
lcp⸗ Dl gk⸗

g tanenitz unnntir
6 ea imnl eu ſini
ites Mitur uictu,
9tenti ſumus, Doe
cio euigelica. Etfʒ
Giſcipuiat' tii, n⸗
lus eccleſia omnes
unc dicuntur rpia
quo gs xpin ſegt
diſcipulatui necel
bus ihtuz ad effec
ad bona tpalia. ut
etpalium fupatuſ:
eaturam ſap cren
Ntui neceſſarum &
lum quantum ad ef
mad rein eſſectn⸗
erät d volütali pan
ent omnia reliqre⸗
ti. guoto polpert
Nentf uncire obis
fciunt adiluc ad
iiunt entes t hiaſt
cigu ſeculuz cn ai
tſcihtlus got i

ſiſigen c dlicui⸗
gunc ſunn odieli

Pꝛime partis.

ꝛeſpnat. ut uoluptatẽ feliciter in regno dei ĩ
ueniat.⁊ utrumq; hoꝛum eſt neceſſarium ſi
uelimus eſſe diſcipuli xpᷣi q;tuz ad diſcipula
tum utrũq;.nã primo diſcipulatui neceſſariũ
eſt.ut qui ĩ cauſa fidei ĩiterꝛogatus ⁊ exaciꝰ:
mori ꝓ xpᷣo non timeat ſᷣm pᷣparationem ani
mi qᷓ́;tum ad pᷣnum.⁊ in delectationibꝰ coꝛ

mihi ut oĩbꝰ renũciẽ ex affectu.⁊ oĩa reliq;
ĩ effectu. ut ſic tuꝰ uerꝰſim diſcipulꝰ. Amen.
¶ De oſolatõe diſcipłoꝝ ĩteꝛ oneꝛa pᷣceptoꝝ
Kapit lum. 1. V.
q AUia vo dominus ſeparat diſcipu
los ab amicis ⁊ tꝑalibus bõis dat
eis pro ↄſolatione alios qui eos ca

poralihus ad peccandum nullatenus acquie Hitatiue ſuſcipiẽt.⁊ ipſis do mos ſu

ſcat qᷓ;tuʒ ad ſpᷣm. Secundo aũut diſcipulatui
neceſſaꝛium eſt.ut ꝗs ẽt ñ exactus cũ de fiõ
agitur ad moꝛtem ſe offerat. ⁊ hoc q;tuz ad
pᷣmum. Ruꝛſuſ q;tum ad ſᷣm huic diſcipula
tni cõuenit.ut ꝗs non ſolum nõ frangatur ðᷣ
lectatõe carnali:ſed ẽt ut corpus ñ nutriat
ꝓpter uoluptatẽ ſed ꝑꝑ ſolam nature neceſ
ſitatẽ.nec hoc ꝑꝑ ſe ſed ꝓꝑꝑ honoꝛem diuinũ
ut ex hoc deo expeditius ſeruiatur. Ita quõ
hõ imaginet quaſi deus ſedeat in mente: ex
petẽdo coꝛpoꝛis neceſſaria tãqᷓ; ſui mancipij
7 ſic Icquid homo de cibo uel potu ſumit'.
peꝛ hoc itendat ñ ſolũ ſue neceſſitati ſubue
niꝛe: ſed ẽt deo principalit᷑ miniſtrare ? ꝓpĩ
quaꝛe pꝛo ſui mancipij ſuſtẽtatõe.Similit᷑ ẽ
itelligendum de quolibet commodo corpo
rali. Quaꝛto ꝛeliquenda ẽ anima propria ac
cipieneo ꝓ nobilioꝛi ui anime.qualis ẽ uolũ
tas.⁊ ſᷣm hoc ĩ pꝛopoſito reliqueꝛe aĩam ni
hil è aliud q́; uoluntatem ppꝛiam reliquere
2 eam dinie uolũtati conformaꝛe. Quod cõ
tigit dupliciteꝛ ſecũdum duplicem diſcipula
tum. Uno mõ q;tum ad diuia ꝑcepta ꝗbꝰhõ
ñ uelit aliqualiter cõtꝛaire.⁊ hoc ẽ neceſſa
riũ pᷣmo diſcipnlatui. Alio mõ qᷓ;tũ ad qᷓuis
diuia bnplacita.ꝗbus hõ nolũtatẽ ſuã iquã
tum ſcit ⁊ põt ꝑ oĩa ↄfoꝛmat. Ita ꝙ animus
quaſi ſui z oĩm exteꝛiorum oblitus:ſe totũ ĩ
dininã uolunratẽ tranſformet iuxta:illð vbũ
dni.qui uult uenire poſt me Cabneget ſemet
ipʒʒ.) Ubi dicit Aaſi.ꝙ abnegatio ſuipſius ẽ
totalis ſui obliuio.⁊ ꝛeceſſus a ꝓpᷣs uolũta
tibus.Et iſto mõ relinquere aĩam ppaʒ con
uenit ſecundo diſcipulatui. Et nõ ꝙ bec oĩa
predicta ꝑꝑ xpᷣm reliquenda cõprehẽdunt᷑
ĩ ꝓfeſſione religioſoꝛũ.ẽt hoc mõ ⁊ aliteꝛ qᷓ;
ſupra. Nam ꝛelictio reꝝ exteꝛioꝝ ac ẽt ꝓpĩ
quoꝝ ⁊ amicoꝝ cõprehẽdũtuꝛ ĩ uoto uolun
taꝛie pauꝑtatis. relictio uite carnalis ⁊ ðec
tatõis coꝛꝑalis: ĩtelligit᷑ ĩ uoto caſtitatis.re
lictõ pꝛ oprie uolũtatis ĩtelligituꝛ ĩ uoto obe
lẽtie. L Oꝛatio.
dNDO mie ieſu xpᷣe ſplẽdoꝛ pateꝛne gloꝛie
Amitte ĩ me ignẽ ⁊ feruoꝛẽ ſpuᷣſſancti.
*ut accẽdat᷑ ? augeatf ac pificat ĩ me
caritas dei pximi. Da mihi affectõz carna
lis ppĩꝗtatis ⁊ amorẽ corꝑat ðᷣlectatõis oĩo

ꝛeliq̃re.teq; ſuꝑ oĩa diligere.ac pᷣcõſideꝛatio

uem ⁊ diſcretõm ĩ oĩbus agẽdis hr̃e.⁊ nucq;
ĩ ſecuritate uiriũ k meꝛitoꝝ meoꝝ ↄfideꝛe:ſʒ
legatõm lachrymaꝝ ⁊ bonoꝝ oꝑm ſꝑ ad te
mitteꝛe. pacẽq; a te peter̃ ⁊ reportar̃.da ẽt

as aperient. ac neceſſaria miniſtrabunt uite
pꝑ ſpem retributionis eterne dicens(¶ Qui t
cipit uos)corporaliteꝛ (me ꝛecipit)ſpũalit᷑(¶
7 ꝗ me recipit:recipit eum ꝗ me miſit) Si
mile alibi dr.ubi dr ( Qui accipit ſi queʒ mi
ſero: me accipit.ꝗ autez me accipir:accipit
euzg ꝗ me miſit) Quia iquit uos mẽbꝛa mea
eſtis.⁊ ego ĩ uobis ſum qui recipit uos: me
recipit. Similiteꝛ autem qꝛ C(ego ⁊ pr̃ unũ ſu
mus.⁊ ego ſum ĩ pr̃e.⁊ pater ĩ me ẽ qui me
recipit ĩ membris meis((recipit eum qui me
miſit)ſ.pr̃em.Et ꝑ cõſequens etiam recipit
ſpiritumſctm.ꝗ cum pf̃e ⁊ filio per gratiam
inhitat recipientis mentem. Unde màifeſtũ
eſt. qꝛ ⁊ patꝛem ⁊ filium totamq; trinitatem
recipit. qui dei nuntium ueneratur. ?7 reipit.
ꝗ uero dei miniſtro ĩiuriam facit: deo omni
potenti ⁊ trinitati inſeperabili ĩiuriaʒ facit.
Et certe hoc magnum eſt pꝛemium ꝙ tu re
cipiendo homĩem: efficiaꝛis totius trinitatis
habitaculũ. Et peꝛ hoc hortat eos ꝗ diſcipu
los ⁊ nũtios ſuos recipiunt: oñdens magnitu
dinem pᷣmij qᷓ; hẽbunt. Unde Crivᷣ. Seipſuzʒz
poſuit ĩ eis.ut ad ſuſceptiõem eorum omnẽ
xppᷣianum ppłm puocaret.ſibi ĩputana accep
tum. ꝙ eis foret datum. Pec Criſ. Sed ſtu
deant pᷣdicatores ⁊ diſcipuli dũi. ut ſe tales
exhibeant ꝙ ceteri bonorum oꝑm eoꝝ exem
plo ꝓuocati: beneficia caritatis libentiꝰ eis
ĩpendant. Uñ duʒ quidã ĩ pᷣdicãdo exclama
tõm ſi modicã faceꝛet de G̊ ꝙ caꝛitas ⁊ affec
tus homĩum multorũ ad deũ ⁊ ad ſc tos eiꝰ
defeciſſet. ⁊ ꝙ xpᷣs ſuam martham ĩ mundo
iam non ĩueniret.que tot ut olim obſequia
ſibi faceret poſt completum ſermonẽ. q̃dam
mr̃ona deuota ipſum adijit.eiq; q̃ſ ſubſtoma
chando:dixit.o fſr̃ ſi martha nunc ut oli ĩiue
nir et ſuum xpCᷣa.utiq; xpᷣs nunc quoq; ſicut o
lim iueniet ſuaz mart hã. ĩtendens ꝙ ſi qda
ðð pᷣdicatoribus eſſent ſicut öberent. ad huc
eſſent ꝗ eis cum omni deuotõe ſubueniẽt.
Et ut ĩ ſuſcipiẽdis diſcipulis unuſꝗſq; credẽ
tiũ xpᷣm ſe ſuſcinere arbitraꝛet: adiungit C¶
Qui recipit ꝓph̊ m )non ſimpir ſed (i nomi
ne ꝓphᷣe ⁊ iuſtuzʒ (non ſimpliciter ſed)(ĩ no
mie ĩiuſti)i.non ex affectu carnis. ſeu ꝓpter
oſanguinitatem uel affinitatem. aut oꝛ ami
cus ẽ ſeu cõpatriota uel huius.nec ꝓpt᷑ lucꝝ
uel cõmodu tꝑale.qr ſic ñ r̃cipit eum pure ĩ
dei ł ꝓphe ſeu inſti nomĩe: ſed qr dei miſteꝛ
c.ac xpᷣi fid ꝓphetat ⁊ nuntiat.uł iuſticie o
pere facit mercedezʒ ꝓphete.uel iuſti a deo.

De cõſolatòe

Quius ꝓpheta ille ẽ. ⁊ qui hunc iuſtificat:f
cipit recipit ei ꝗs duptr ł intuitu doctrine
ſue.ſic dicit ꝓphetam.ł intuitu bone uite ſic
dicit iuſtus meꝛito ꝓphetie ⁊ iuſticie meꝛce
dem accipiet.qui im m̃ ꝓphetiam iuſticiã di
ligit.ut omnibus hoibus ex affectu ſeruiat
i ꝗbus ꝓphetiã uel iuſticiam eſſe cognoſcit
Tam quaſi operaꝛios ĩ prophetia ⁊ i oꝑibuſ
iuſticie ſibi conſtituit.dum ſua laꝛgitate eos
ſaſtentat.ne pꝑ inopiam deſiciant. Qui eniz
ſpualia dona hnñjtibus tꝑalia ſubſidia tribuit
I ipſis ſpũalibus donis eis collaborat. ⁊ co
opeꝛator exiſtit.⁊ idcirco cũ ilis apud deuz
pmia hẽbit.⁊ pᷣncepſ meꝛiti eoꝝ eꝛit. Simili
ter᷑ qui ſacerdotes ꝓ xpᷣi noĩe. ⁊ qr ſacerdo
tes ſunt ue neꝛatuꝛ ⁊ r̃cipit:meꝛcedẽ ſaceꝛdo
tij habebit. Eandem itaq; meꝛcedem habe
bit ꝛecipiens de r̃ceptione quam ppheta de
ꝓphia ⁊ iuſtus de iuſticia.⁊ ſaceꝛdos ð ſaceꝛ
dotõ.⁊ põt eſſe equalitas q;tũ ad mercedeʒ
ſubſtantialẽ ſi equali opeꝛent᷑ caritate. Ubi
Arib. Prophete doctoꝛes itelligunt᷑ iuſti ãt
oẽs xpᷣiani.ꝓphete ego noie uoluit oſtẽdere
omnes pᷣdic atores xpᷣi.iuſti ãt noĩe oẽm ho
minem xpᷣianum. In noie pphete id ẽ quaſi
ꝓphaz xpᷣi.in nomiue iuſti.i.quaſi iuſtũ xpᷣi
ſezꝛuũ. Qualem dt meꝛcedem bʒ ille ꝗ pꝑ fe
um pegrinat᷑ talem mercedẽ hʒ ⁊ iſte ꝗ ſuſci
pit ꝑꝑ deum pegrinantẽ ⁊? fiunt ambo equa
les.⁊ ille ꝗ propteꝛ deum lsborat ⁊ iſte aui
pꝛopteꝛ deum laborantem refrigerat ut
pote ſuſcepiſti ſaceꝛdotez ſacerdotis habes
mercedem.ſuſcepiſti laicum iuſtum laici iu
ſti ha bes mercedem.hec Criſ. Si ergo om
mbus ſufficis: omni petenti ⁊? indigenti ſine
pſonazum electione tꝛibue.des nature ł gꝛa
tie nunq; culpe.Si non omnibuſ ſufficis des
tm̃ gr̃e.iuxta illud deſudet elemoſina in ma
nu tua donec iuſtuz inuenias.tñ ſi opus fue
rit paſce ſame morientem.alioquin ſi nõ pa
ueꝛis: occidiſti.Et (ſm Hier.) ne ꝗs poſſi ſe
peꝛ paupertatem excuſare. ac cauſaꝛi ⁊ dice
re.paupertas me retinet ꝙ hoſpitalis eſſe ñ
poſſum. hanc excuſatõem leuiſſimo pᷣcepto
deleuit dicens.¶Et ꝗcunq; potum dederit)
non dico aliud (uninon pluribus((ex mini
mis meis non ſolum maioribus((calicẽnõ
lagenam Caque ) non uiniſ((ſꝛigide ñ calið((ĩ
nomine diſcipuli)).i.intuitu iſto.qr eſt diſci
pulus meus ⁊ fidelis denuntians fidez xpᷣia
nis(amẽ dico uobis).i.fioliteꝛ ⁊ certitudĩa
liter ꝓmitto(non ꝑpdet mercedem )qᷓ; ex bo
no affectu potius meruit qᷓ; ex aciu. qr ⁊ ac
tu meruit ⁊ affectu. non enim inquit ð maio
ꝛi obſequio: ſʒ de minimo quoq; mercedem
ſuſcipiet.quicunq; in nomine diſcipuli uobiſ
ſeruieꝛit. Poc aũt de aqua fꝛigida dicit. ut
nemo excuſetur excuſando ſe ꝑ inopiam. nõ
enim ait aque calide. nein calida 7 pauper
tatis penuꝛia.de lignoruʒ occaſõ queretur.

diſcipuloꝝ lteꝛ onera pᷣceptoꝝ

Et iõ ꝗ nõ hʒ uñ aqᷓ; caleſaciat.ſaltem frigi
dam: det pro deo petenti. Quilibʒ eꝛgo quã
tũcunq; paupeꝛ ꝓt᷑ aliq̃ pietatis oꝑe facẽ.qꝛ
põt aque frigide potũ dare. In his eĩ qᷓ dat᷑
pꝑ xpꝑm. ñ im̃ pẽſat᷑ qᷓ;titas doni qð datur q;
tum pẽſat quantitas bone uoluntatis ex q̊

dat᷑.ñ qᷓ;tů des:ſed ex quãto attendit deus.

Utrũq; quidem attẽdit:ſʒ potiꝰhoc q; illud.
Uñ cꝛiſᷣ. Ueꝛe iuſtus iudex.ꝗ eĩ ⁊ pro vbo
otioſo ↄſtituit penam iuſtuʒ eꝛat ut ꝓ aqua
frigida daret mercedẽ. rigidam aquã ideo
dixit. ut nec calefaciendi ipendat laborẽ. ñ
qr aligd ẽ ꝙ dat.iõ hʒ mercedem: ſʒ qr ma
gnus ẽ ꝑꝑ quẽ dat. Quid ei ſi aligd ampliuſ
uoluit dare ⁊ ñ potuit.nungd iuſtũ ẽ ut ſᷣm
modicum opus anguſtetuz laꝛga uoluntas.
Melius eſt eꝛgo ut opus extendat᷑ ſᷣm uolũ

tatẽ q́; larga uoluntas anguſtef᷑ ſ̃m opus.

Qũo g oẽs paupes uolentes bñfacere ↄfor

tat.ita nolentes bnñfaceꝛe:inexcuſabiles red

dit. Qui enĩ aque fꝛigide mercedem oſtitu
it.puto ꝙ ſine ope nude nolũtate r̃ddet mer
cedem Pec Crĩ. Et nota ꝙ triplicẽ recipiẽ
doꝝ qr̃am ponit.ſ.pꝓpham.⁊ iuſtum ⁊ mini
mum diſcipulù. An ꝓphᷣa progatiua doctri
ne.ĩ iuſto prerogatiua uite. in minimo diſci
pulo pᷣrogatiua ſu ꝑerogatõis. Scõm glo.eĩ
minimi ſt᷑.ꝗ nil penitus ex hoc mundo hẽnt.
⁊2 iõ iudices cum xpᷣo er̃t. Ultimo ãt loquit
de receptione diſcipuleꝝ.qꝛ hoc pricipaliteꝛ
itẽdebãt q̃ſi ex pᷣmiſſis ↄcludcꝛe ſic. Maior
eſt imitatio diſcipuli ad mgr̃m qᷓ; pphe uel
in ſti.ſʒ illoꝛum receptio remunerabit a xpᷣo.
g multoplus diſcipuloꝛum xpᷣi r̃ceptio. Ma
gno ergo affectu ꝛecipiendi ſunt diſcipuli ꝑꝑp
xp̃m. ꝗq tam minima beneficia non euacuat
a mercede.Ea enim que fiunt xpᷣi fidelibus
reputat ſibi fieri xpᷣs.⁊ hoc tam ĩ factis mał
ſient ibi Saule ſaule ꝗd me pꝑſequeris: i.fiõ
les meos.quam etiam ĩ bonis ſicut patz hic
ex premiſſis.ꝗa dicit ſe eſſe receptum in di

ſcipulis ſuis. nde Benedictus ĩir̃ gula Om

nes ſuperuenientes hoſpites tanquã xpᷣs ſuſ

cipiantur qꝛ ipſe dicturus ẽ (hoſpes ſui ⁊ ſuſ

cepiſtis me) Omnibus uenientibus ſiue diſ
cedentibus hoſpitibꝰ iclinato capite xpᷣs in
eis adoꝛetuꝛ.ꝗ ⁊ ſuſcipit᷑. Paupeꝝ ⁊ pegrĩo
ꝛum maxiĩe ſuſceptõ:omni cura ſolicite exhi
beatuꝛ.qr ĩ ipſis magis xpᷣs ſuſcipituꝛ. Infiꝛ
morum cura ante omnia ⁊? ſuper omnia ad
hibẽda . ſicut reuera xpᷣo.ita eis ſᷣuiatuꝛ qꝛ
ꝗixit (ifirmus fui. ⁊ uiñraſtis me) ? ꝙ feci
ſtis uni ð his minimis meis mihi feciſtis );
Genedicit.igr ut dicit Criſ.caueamus nẽ ſi
nos duri ĩ hoſpitũ ꝛeceptõe fuerimꝰ:pꝰ hãc
uita nobis hoſpitia ſetoꝝ önegent᷑. Deĩo ad
2mẽdãdã obediam ſubiũgit( Qui nos audit
me andit. ⁊? ꝗ uos ſpernit: me ſpernit)qui ãt
me ſpeꝛnit(ĩ uobis ſpernit eũ ꝗ me miſit Aſ.
Preʒ.qr ego ⁊ pr̃ unũ ſumꝰ. Poc addit ſalua

zmnonetez, 4 uina,
nnchcſei⸗
Ponorif ncölantui
netiteinbeuce⸗
loli na ſonecſchiſd
lum guenit ilifee
erſer diſchuls ti⸗
woiſtuit fetpib e
icue,Ned ef pueni
cinus Etgibel ſen
eſparatieo minene ?
lut uriperoinn ſeiſend
ſiun gento gentond rcer
ibicteeroreſe docen uel
lleſcneit enun e ſe eſe
johetat Ande Zugu,n
ogicdenicedeticogtns
Ge Pdentgeidensurleft
lewaertde nd nene
Dumntecgn ſerſiei
DPproNgeNrired
Cudn dei ngann ſahe
Ponnt Etſepſun ddin
niceig ſheingnd
eclueftian oluntet,
mun gclenes
n Agenficgitben⸗
desghlisr ſo, olnn

ſetubenis, et Ber
ine der

nſ
ſenlacee rin
ere iſßi. dute
nne delts Nai n 1
neeter ounen d
Na rifenug ne

Uturig inen NS

.
Lenoi ofi elcan

ig extenaf nngz
angiſttinme⸗
emes büfacere gfo
Le:inexcuſabilegred
le hertegen ſſtn
noluͤtate idet nen
tugtriylce echi⸗
n, iuſtun 2 mni
fropatiua doum
c, in minimo gjſci
is, Geoͤn glo ei
hoc mundo hent.
Ultimo ir loqut
hoc pricipaliteꝛ
udcꝛe ſic. Maior
gemq; pphe vel
munerabika ſo.
nhiiceptio. Wa
di ſunt diſciprpn
eficia non euacuat
efiund xhi fitelibus
voc tam factss nal
me glequerie: ,
ĩbonis ſetuzhi
eſſereceptum
cchens ifgula On
ires tanqlläfs
ge(boſpes ſn ſ

Pꝛime partis.

tor aò ofidendum ꝙ doctꝛina diſcipuloꝝ eiꝰ
ẽ ðuote ⁊ reuerẽter audiẽda.ſaltem ꝑꝑ r᷑̃ᷣue
rentiam ipᷣius dei. cnius principaliter è hec
doctrina. Quia.n. xpᷣe in diſcipulis.pr̃ uero ĩ
filio.⁊ filius ĩ patꝛe ẽ.ñ põt honõ ari ſiñ alio
uel contemni.igitur ĩ andiendo euãgelij pre
dicatores.ſciat ſe quiſq; non uiles peꝛſonas
quaſlibet audire uel ſpernere: ſed ipᷣʒ domi
num ſaluatorem ⁊ ſuum patrem. In diſcipu
lo eĩ mgr̃ auditur.⁊ i filio pater honoratur.
Quicũq; ergo es.ꝗ ſaceꝛdotes audire ↄtem

nis. ? eoꝝ uerbis ⁊? exhortatõibns acgeſcer

deſpicis ſaltem deũ ipᷣm ñ ꝑuipẽdas.⁊ eũ au
diꝛe non faſtidiaſ. Si deſpicis audiꝛe ſaceẽdo
tem.audi uel domin ĩ eo loquêtem. ꝑ eum
te ãmonẽtez. ⁊ ad uitaz reducentẽ. In ſacer
dotibus em̃ ⁊ diſcipulis xpᷣs loquituꝛ. ⁊ ĩ eis
honoraf uel cõtêmtuz. Unde Apłs. An exꝑi
mentũ queritis eius qui i me loquitur xpᷣus.
Poli ita ſꝑnere diſcipłos ⁊ nũcios xpᷣi.ne ad
illum pueniat ꝙ illis feceꝛis.imo noli deum
ſperner ĩ diſcipulis ⁊ nũcijs ſuis. Pis g xpᷣs
nos ĩſtꝛuit.ut pᷣceptis eccleſie ⁊ pᷣlaroꝝ obe
diamus.ne ad denᷣ ꝑueniat iniuria q; illis fe
ceꝛimus.Et iõ ꝗlibet ſic miſſum ? ꝓpoſitum
accipiat.ut ĩ eo mittentẽ ⁊? preponẽtẽ atten
dat.ut i petro xpᷣm.ſ.ĩ ſeruno dñm.ĩ xpᷣo pt̃eʒ
ſ.ĩ unigenito genitorẽ.⁊ deo ac pᷣlato. non
ĩ hiſque expreſſe docent uel dicunt. ſʒ ĩ his
que noueꝛit eorum pᷣciſſe eſſe uoluntatis ł⸗
ſilij obediat. Unde Augu. magna ẽ utilitas
hoĩs iubenti deo ẽt ĩcogita iuſſionis rõe ſ
une. Jubendo ei deus utile facit.ꝗeꝗd iube
re meꝛuerit.de qu o metu ẽdum non ẽ ne nõ
ꝓfutuꝛa recipiat. Nec fieri põt ut uoluntas
ꝓppᷣa non grandi ruine pondere ſuper hoĩem
cadar.ſ eâ uoluntati ſuperioris extollẽdo pᷣ
ponat.Et iteꝝ ſuam uoluntatem hoĩes faci
unt ñ dei qũ faciunt ꝙ uolunt.ũñ ꝙ iubet deꝰ
ut diuĩe pᷣuiant uoluntati.qñ ãt ita faciũt q;
nolunt. q́;iis uolentes agant ꝙ agut illi' tñ
uoluntas eſt a quo pꝛeꝑatur ⁊ iubetur ꝙ uo
lunt. Uolens fac ꝙ iuberis.atq; ita ⁊ hoe fa
cies ꝙ uis. ⁊ non uoluntatem tuam facies:
ſed iubentis. Unde ⁊ Ber.ſpiꝛitũ diſcretõis
nihil ita extiguit ſicut ꝓpria uolůtas. Uolũ
tatẽ dico propriam que non ẽ coĩs cũ deo ⁊
hominibus: ſed noſtza tm̃.i.qñ ꝙ uolumus.
non ad honoꝛem det. non ad utilitatem ꝓxi
mi.ſed propter noſipos facimus.non ĩtẽden
tes placeꝛe deo ⁊ prodeſſe ꝓximis.ſed ſatiſ
facere nobiſipis. DPuic contraria caꝛitas eſt
que ẽ deus. Quid enim odit aut ꝗo punit de
us preter uoluntatem ꝓpᷣam ceſſet uolũtas
pꝓpᷣa ⁊ ifeꝛnus ñ erit. Ut at ait Hieꝛ. Tantuũ
nirtuti adijties quãtũ uolũtati ſubtraxeris.
Et ergo ñ ↄfidas ĩ oroibꝰ ⁊ oꝑibꝰ pꝛiuatis:2
tempto mand ato ſuꝑioris.qꝛ (ut dicit Aug)
Citius exauditur una oro obediẽtis. q; öceʒ
milis ↄtemptoꝛis,⁊ ideo(ut dicit Ber) gran

Caplʒz. ly.

de malum ẽ ppria uoluntas q̃ fit ut bõa tua
tibi bona n nint. Quando ueꝛo magis. ⁊ qñũ
mius me:itoria ſit ooediemia oñdit Greg.
Obedia aliqñ ſi ð ſuo aliqd habeat: nulla ẽ
aliqñ ãt ſi de ſuo aliꝗd ñ habeat minima. Nã
cum hꝰ mundi ſucceſſus pᷣcipit᷑. cum locꝰ ſu
perioꝛ imperatuꝛ.is ꝗ ad ꝑcipienda hec obe
dit.obediẽtie ſibi vtutem euacuat.ſi ad hec
etiam ex proprio deſydeꝛio anhelat.neq; enĩ
ſe ſub obediẽtia diꝛigit.ꝗ ad ꝑcipiẽda. huiꝰ
mundi pꝛoſpeꝛa.libidini pꝛopꝛie ambitionis
ſeꝛuit. Ruꝛſum cum mundi deſpectus pᷣcipi
tuꝛ eũ probꝛa adipiſci.⁊ contumelie iubent.
niſi h̊ ⁊ ex ſemetipſo animus appetat. obedi
entie ſibi meritũ minuit.ꝗ ad ea qua in hac
uita deſpecta ſt᷑:iuitus nolenicʒ oſcëdit de
bet eꝛgo obedĩa ⁊ ĩ ad vſis ex ſuo aliꝗd hr̃e.
⁊ ꝛurſum ĩ pꝛoſperis ex ſuo aligd omnino nõ
hre. quatenus ⁊ ĩ aduerſis tanto ſit gloꝛioſi
or.quanto diuini oꝛdini etiam ex deſydeꝛio
iungitur. ⁊ ĩ proſperis tanto ſit uerior.qᷓ;ro a
pñiti ipia qᷓ; diuinitus ꝑcipit głia. fundu ex
mente ſeperatuꝛ Pec Geg. Ut autem dicit
Beꝛn.tꝛia uincula dʒ hrᷣe ueꝛa obediẽtia ui
delʒz celerit atem iĩ iuſſione.iocunditatẽ in la
bore.peꝛſeuerantiã ĩ opeꝛis executõe. Quã
tũ vo bonũ ſit ooĩa ⁊ peꝛ oppoñi tũ quantum
malum in obedientia. onñdit Aug.dicẽs. Per
fecte deꝰeuidenterq; mõſtrauit.q;tum ſit ho
num obedientia cum hominem in paradiſo
poñtum ab ca repꝛohibuit q̃ ñ eꝛat mala.ſo
la ibi obedientia potuit teneꝛe palmas.ſola
inobedientie incidit penam. Unõ ⁊? Beꝛnar.
Inobediẽtia deũ offẽdit.ãgeloſ aliat.eijcit
a communione ſanctoꝛuz. uitas eternã amit
tit gaudium facit demonibus.eternuz mere
tur ſupplitium. Et iteꝛum non dabit ĩobediẽ
ti copiam ſui.tantꝰ amotoꝛ obedientie qui
maluit mori qᷓ; non obedire. ⁊ ne ꝑderet obe
dientiam: peꝛdidit uitam. Dec Beꝛnaꝛdus
Cum eꝛgo conſumaſſʒ ih̊s ſermones pᷣdictos
pᷣcipẽs duodeci diſcipulis ſuis.modũ.ſ.pᷣdi
candi ⁊ uiuẽdi pᷣdictuz. tranſit inde ut doce
ret ⁊ predicaret in ciuitatibꝰeoꝝꝑ.ſ.diſcipulo
rũ.quaꝝ dñi ñ eꝛant.ſʒ ĩ ꝗbus nati ł enutꝛiti
ſeu moꝛati fuert.hoc ẽ ut pᷣdicaꝛet iudeis.ꝗ
bus miſſꝰ erat. Predicãs itaq; ibidẽ iuðis ñ
ſamaꝛitanis.non gentibus.fecit quod docue
rat ⁊ mandauæꝛat diſcipulis.ut ſecundum ꝓ
miſſa prius offerꝛetur iudeiſ occaſio ſalutis.
Pic eꝛgo dat maioꝛibus prelatis exẽplu.ut
ipñi pꝛedicar̃ nõ deſinant.quamuis alios de
ſtinẽt ad pꝛedicãdum.ne alijs laborant ibus
otioſi fiant ⁊ bonorum gloꝛioſum ſꝛuctuz ꝑ
dant. Sed heu hodie multi pᷣlati uicarios ñ
adiuto:es queꝛunt.⁊ ꝗeſcere non collabora
re uolunt. opinantes quõ ſic ſue ⁊ ſubditoꝝ
anime r̃quieſcant ĩ pace. Immo quõ peius
eſt predicatõibꝰ obmiſſis.ꝗdã uacàt gueꝛris
2 pugnis. ? ꝗ predicando debezꝛent animas

De queſtione

uiuificaꝛe. guerꝛas faciẽdo. non timent ⁊ cõ
pora ? animas ptmete. ⁊ ſic lotis extrinſecꝰ
manibus: ſed pollutis ĩtrinſeeus cordibꝰ ꝗd
altaꝛe accedere. Ubi Krif. cuʒ conſumaſſet
ihs pᷣcipiẽs diſcipulis ſuis.exijt ad predican
dum.ne laboꝛantibus diſcipulis otioſꝰ eſſet
mgr. MNõ eĩ uicarios operis ſui illos ordiaue
at.ſed adiutores.⁊ iõ feſtinantibꝰ mercena
ꝛijs: neccſſe erat ut ãpliꝰ ipᷣe paterfamilias

feſtinaret.nam in ſecularibus ꝗ fuerit maiõ

aut clarior. ⁊ hueꝛit ſeeus ſe minores aut ſh̊
ditos.adeo oĩa qcunq; neceſſaria fueꝛiĩt ipſi
adimplent.ille ẽ in ſuo honor̃ ↄſtitutꝰ.tãtuzʒ
modo iuſſionibꝰ pᷣeſt. ab oĩ laboꝛe ſecuꝛꝰ ẽ.
In ſpuᷣalibꝰ qt uiriſ non ẽ ita:ſʒ qui maioꝛ
maioꝛẽ hꝗ laboꝛem. Jõ pᷣdicantibus apkłiſ
ampliꝰ laborabat xpᷣſ. Miſerat eni illoſ q̃ſ
ſol ꝛadios ſuos.q̃ſi roſa ſnauitatis odoꝛes.q̊
ſi ignis ſcintillas ſuas diſpꝑſit. Ut ſicnt ſol ĩ ra
dijs ſuiſ apparet.ſicut ꝛoſa in odoribꝰ ſuiſ ſẽ
titur.ſicut igniſ ĩ ſcintilliſ ſuiſ aſpicitur. ſic ĩ
illoꝛum vtutibuſ xpᷣi potentia ↄgnoſcatuꝛ.
Quis enim uidens diſcipulos ſuos bñ ĩſtꝛuc
tos.non ſciam magi collaudet. Ant oꝑa eo
rũ magna conſideras.non potẽtiam admiret
auctoris. ꝙᷣaaciebat enĩ xpᷣs miracula:facie
bant ⁊ diſcipuli eius.⁊ inter mirabiliuʒ opa
tiones maior uirtutuz fama creſcebat. Pec
criſ.Exeuntes ãt duodecim diſcipuli circui
bant ꝑ caſtella.euangelizãtes ñ ſolũ ꝓcura
tõem Fᷣcipiẽtes.⁊ curãtes in aĩa ⁊ corpe non

malo explo occidẽtes.⁊ Gq̊ ubiq; ſine ꝑpſona

ꝛum acceptõe. Exieꝛunt ab arte ↄtemplatio
nis ad acrõem poicatõis ⁊ curatõis inducen
do hoĩes vᷣbo ⁊ exemplo ut pniam ageꝛent õᷣ
peccatis. SGʒz heu multi hodie exeunt a late
bris ꝑpuerſe cogitatõis ad actõez iniquitatis
corrupẽdo hoĩes vᷣ bis ⁊ exemplis malis.

Omine ihu xpᷣe mgr̃ bone.da mihi p
d phetas.ſ.ꝗ doctrina te pᷣdicant.⁊ iu
ſtos ꝗ bona uita te ᷣmonſtrant.ac di
ſcipul os ⁊? nuntios tuos.ꝗ te quoquomodo ð̊
nuntiant. ſic ꝓ noĩe tuo uneneꝛari ⁊ recipeꝛe
ac eis caritatis obſequia ⁊? bñficia ĩpẽdere
ut meꝛcedẽ cũ eis merear te donãte meꝛitis
eoꝝ obtineꝛe. Da mihi ẽt dñe deꝰ meꝰ prela
latos.pᷣdicatoꝛes ⁊ ſaceꝛdotes ruerẽter andi
re.⁊ eoꝝ dqmonitõibꝰ obedièdo acgeſcere ut

cũ ueris obedientibꝰ ualeam apuð te gr̃am
inuenire⸗Amen.

de qõne Jopᷣis baptiſte ⁊ eiꝰ ↄmendatione.
Capitulum. Xvi.

bannes) autem baptiſta in uĩ
culis ⁊ ĩ carcere conſtitutus.cũ p
diſcipulos ſios magis inuidia qᷓ; fĩ
₰ ici corde ſtimulatos. audiſſzʒ opa
⁊ mir acula q̃ faciebat xpᷣs.pluſ ð diſcipulo

Yohannis baptiſte ⁊ ei omẽdatée

ruzʒ ſalute q; ò ſuo piculo ſolicitꝰ(mittẽs du
os ð diſcipuł ſuis) dubitantibꝰ. ut ipſis reueꝛ
ſis credeꝛef ab alijs qꝛ in ore duoꝝ trium
teſtium ſtabit oẽ vbũ(ait illi).ſ.xpᷣo ꝑ diſci
pulos ſuos miſſos.quaſi diceꝛet.ſi mihi non
creditis ꝗ teſtioniũ ð xpᷣo ꝑhibui.uoſipᷣe dici

te ei(Tu es ꝗ uentuꝛ es)xpᷣs.⁊ meſſiaſ ĩ le

ge promiſſꝰ.qui debes ſaluar iſeł(an aliũ ex
pectamꝰ)ad ſaluandũ. Johes ĩteꝛpᷣtat᷑ grẽa.
Johes er go in uinculis c. cũ gr̃a ĩ aliquo uiĩ
culis muũdi łᷣ caꝛnis ł pct᷑i:ligata tenet⸗ne „
ficiat. Peu multis hodie Johes tenet᷑ ĩ ui
eulis.coꝛpus eĩ carcez ẽ impediens: hoĩeʒ a
contemplatione ueritatis. non ãt ipſe iohes
dubitauit nee dubitando q̃ſiuit.ꝗ de xpi pñᷣ
tia ĩ utero mr̃is exultauit.ꝗ ei ẽt ab bapᷣm
ueniẽti dixeꝛat (ego a te debeo baptiʒzari.⁊?
tu uenis ad me) ⁊ in bapᷣo eũ ꝑ columbã deſ
cendẽtem ac ꝑ patꝛis uocẽ ⁊ teſtioniũ agno

uit ⁊ poſtea drgito mõſtꝛauit,ꝗ ẽt ꝓ xᷣo ac

fidei eiꝰ ⁊ iuſticia poſitꝰ ẽ ĩ caꝛcere.⁊ paratꝰ

moꝛẽ ſuſtineꝛe.ſʒ moꝛẽ dubitantis gerẽs qni

uit ut diſcipuloꝝ dubitatõi ↄſulẽdoꝛ:eos per

xpᷣm ↄfirmaret ⁊ xpᷣi diſcipulos faceret quoſ

de xpᷣo adhuc dubitantes noueꝛat ut niden
tes ſigna ⁊ corꝛecti dictiſ credeꝛẽt.ſcãdaluʒ
eĩ patiebãt᷑ qꝛ ihʒ pᷣpõi ⁊ pᷣferri ſuo mgr̃o au
dierat. Uñ Aug(Ire dicite illi) Nõ qꝛ ego
dubito.ſʒ ut uos inſtrnã. Quod ego ſoleo di
cere:ab ipſo audite.audiſtis pᷣconẽ ↄfirma
mini a in ſice.Un ⁊ hyl. Johes ĩgiñ ſue:ſʒ
diſcipuloꝝ ignoꝛãtie ↄſuluit. Ut eĩ ſcirent ñ
aliũ a ſe pdicatũ: ad oꝑa eiꝰ ĩtuenda diſcipu
los ſuos miſit.ut auẽtẽ dictis illiꝰ opa cõfer
ꝛent nec xpᷣs aliꝰ expectaret᷑ qᷓ; cui teſtioninz

opa ſ̃ſtitiſſent. Uñn ẽt cꝛipᷣ. Tohdes ĩ carcece

S
*
B

e ſciens eſſe iam in exit

ens eſ Sſtitutum uolebat

diſcipulos ſuos xpᷣo adiungere: tanq; ſi pui
A pr moriès filioſ ſuos Aaner kichi turori .
Delydetabat ei unes plenã fidem uider̃ di
ſcipuloꝝ ſuoꝝ.⁊ ſiñ dubitatõe aliqua cꝛedẽ
tes xpᷣo. Sicut p̃ moriẽs ſi nideꝛit filios ſu
os bonis moꝛibuſ ornatos. ⁊ omni ſapiẽtia
pfectos quaſi ſecurus moritur. nibil decere
⁊o timẽs ð illis.ſic ? Johanneſ uolebat diſci
pulos ſnos pfectos uidere ĩ xpᷣo. ut ioeundi⸗
moreꝛetur. Magis autem non ſicnt pr filios
ſuos ↄmendauit xpᷣo quaſi tutori.ſed q̃n pe

dagogus alienos filios.quos ad ep̃s accepit

utr eꝛudiet:eruditos uolebat xpᷣo redder̃ q̃ſi
ꝓprio patri ipſorum. Ideo ĩterrogabat ꝑ di
ſcipulos ſuos nõ ut ipᷣe accipiens reſponſum
a xbo audiret ⁊ diſceret:ſʒ ut miſſi diſcipuli
oculis ſuis uiderent opera eius ⁊æ cꝛedeꝛent.
Miſit iohãnes diſcipulos ad xpᷣm. ut miꝛacu
la eius uiderent.ꝗ tot fecit ut paucoꝝ aĩas
lucꝛaꝛetur.ꝗa melioꝛ eſt apud deum unꝰ in
ſtus quam totꝰ mundus peccatoribus plenꝰ.
Pec Ariſoſtomus. Sed (ſecundum Sreg.)
queꝛit Johãnes ꝑ diſcipulos.tu qui ueniſti ĩ

————

S--

la nuaems ⸗
93ec
lühino ngeli
euange⸗
negsei e

At ilis Ne teennan
b lhoanieij lenlelt
H icnun nei ſen ol
Geme ccemin oer en
gueauci gettnon
ſuclior rtog Qunf cien
Agroſetegge igerlslaat.
len. Cecos Clumino. nortuo
ſesct iten oueno Tceten⸗
ſgun pobe nuncianerit
Acoficoteſtinonä phiben
Rmibkägectits ua overid⸗
ſene heacgeienit.
melsiſegiiamtneil
neſenntekllen
Umflud pbeiciſtiee
vr) Aluel wiie
ieſalet teur ennilus
ſn Mrinplennnn l
ſetuitnisliaeſinn

miim iufmienn
adcn fingin
WAuennerniitertet
bergeliſelint

tiod pann bng5
.
nenitn abe tund

.

eligelizi,

lauit gethtfoet
ei (ace re. Poran
ubitantio geres iſ
tol oſulido: eog er
pulos ficeret queſ
nouerat ir niden
crederet. cidaluz
ſerriſuo ngfo au
e illi) ſo gꝛ ego
Quod ego ſoleo di
ſtis pcone ofirma
ſches igieſͦ ſne: 3
nit. At ei ſcirent
ei iruends diſcipn
ictis ilid ope coer
rekc; cu teſtioninz
uß. does i carcece

g oſianet tA.
pleni foen ule/ 4
biratoe gliqua crd'
if nicerit lios ſu
oa. 10 mll ſahſri
ihnn Getete

noritur. 1
Ganmel voeberaſc

erei ho t iocunit

flios
tem non ſcn ee

ri ſe n de
naſtito⸗ aectit

Pꝛime partis.

munðu naſcendo:es tu nenturus ad inferos
moꝛiẽdo ⁊ põt dici ꝙ ñ ſimpir dubitauit ð ð
ſcenſu ad ifeꝛos.ſʒ de deſcenſu ĩ aĩa ⁊ coꝛpo
ꝛe ad eos. Jeſus ãt amouit dubitatõm diſci
puloꝝ.⁊ ondit eis pᷣmo factis.⁊ poſtmodũ x
bis.qꝛ ipᷣe eſſet xpᷣs.ſᷣm illud cepitieſus facẽ
2 docẽé. In quo pᷣdicatores ⁊ doctoꝛes ĩſtru
xit.ut ñ ſolũ vbis.ſed ẽt factis doceant. In
eorum eĩ pñitia ⁊ multoꝝ qui ibi adeꝛant ce
cos.ſurdos.claudos ⁊ leproſos curauit. ⁊ a
lia miꝛacula fecit ppło pᷣdicauit. cuiꝰ euãge
liũ pᷣmo pauꝑes ꝛeceper᷑̃t.qr pauꝑes ⁊ hũiles
magis cꝛedunt euangelio q;ᷓ diuites.Et ꝑ B
ꝛñdit queſtioni Johis uel magis diſcipuloꝝ
eius oñdens ꝑ miracula ſoli diuine uiꝛtuti
poſſibilia.ꝙ ipᷣe eſſet ueꝛe xpᷣs. Pec eĩ plenũ
hibebant ei teſtimoniuz ꝙ eſſet dei filius.
m 2 ſi ante euãgelium aliqui ſilia eger̃t.
ꝛari tamen fuerunt.⁊ ſua auctoꝛitate ⁊? iuſ

ſone.ſed miniſterio ? oratione. hec fecer̃t.

Vnõ dicituꝛ et rñdẽs ieſus.ſ.ueꝛbis ⁊ factis
ait illis.( Ite ⁊ ꝛenunciate iohi q̃ uatſeld
ab alijs anteqᷓ; ueniretis(⁊ uidiſtis )pntiali
ad pceptum meũ fieri poſtq; ueniſtis. ⁊ uos
de me certificemini per eum potiuſq; ipſe.Eł
que audiſtis i predicatione.⁊ uidiſtis in mi
raculoꝝ oꝑatõe. Quaſi diceret. Uidetis me.
agnoſcite me uidetis facta: agnoſcite facto

ꝛem. Cecos illumino. mortuol ſuſcito.paupe
res ad fidem ↄuerto.⁊ cetera facio.que me
factuꝝ ꝓph̊e nuncianeꝛũt.(¶ IJpᷣa opera que
ego facio.teſtimoniũ ꝑhibent de me)) Uno(¶
ſi mihi ñ creditis.uel operibus credite) Kon
ferte opera que i me uidiſtis. cum ꝓphᷣaꝛum
oꝛaculis q̃ legiſtis. ut ⁊ me illum ð quo dixe
ꝛunt eſſe ↄgnoſcatis.¶ Ceci uident Jut iplea
tuꝛ illud ꝓpheticũ(tüůc aperientur oculi ce
coꝝ)¶ Alaudi ambulat Jut impleatuꝛ illud(¶
tũc ſaliet ſicut ceruꝰclaudus) ¶ Tepꝛoſ mun
dãtur.) ut impleatuꝛ illo(languoreſ ur̃os ip
ſe tulit.cnius liuoꝛe ſanati ſumus.)¶ Surdi
audiunt) ut ĩmpleatur illõ.⁊ auꝛes ſurdoꝝ
patebũt). Moꝛtui rſurgũt (ut impleatuꝛ il
lud.uiuent mortui ĩiterfecti mei reſurgent.))
auperes euãgelizat).i.per euanngeliũ
iſtꝛuantuꝛ ⁊ illũin antur.⁊ ad fidem conuer
tuntuꝛ. ut impleat᷑ illud euangelizare ł ad ꝗ
nuntiãdum paupibꝰmiſit me⸗K it at potiꝰ m̃
tio ð paupꝑibus q; de diuitibus. quia paupꝑes
ↄuertũtur facilius. Ubi Piero.pauperes ãt
euãgelizãtes intellige.unel pauꝑes ſpũ uł ceꝛ
te opibꝰ pauꝑes.ut nullã ĩter nobiles ⁊ igno
biles. ĩter diuites ⁊ egenos ĩ pᷣdicatõe diſtã
tia ſit.narꝛate ergo iohi q̃ ꝗdem audiſtis ĩ ꝑ
phetis ꝑ meſſiã fienda.uidiſtis mõ per me ĩ
pleta. a eĩ tũc agebat xpᷣs ̃ ꝓphete loquẽ
tes de rhre meſſie:pᷣdixerant eu factuꝝ.ſub

tiłr & rñoit. innuẽſ talẽ rõꝗ. Qui oꝑatur opa:

oëm nature facultatẽ excedẽtia.⁊? ꝗᷓ pphete

pdixerant: de xpᷣoille ꝓſecto ẽ xpᷣs.ſʒ ego ta

4 6

Captz. lvj.

lia operoꝛ.eꝛgo ego ſum. AUtilꝛ g ad iohis di
ſcipulos reſpõdit dominus potius peꝛ opeꝛa
quam ſi dixiſſet ego ſum. ut ipſa opera eius
manife ſtarent eis ꝙ ipe eſſet meſſias.potiuſ
q; nerba.qr teſtimonium ꝙ ẽ a ꝛebꝰ ⁊ opibꝰ.
cꝛedibilius ⁊ ualidiꝰeſt teſtimonio quod eſt
a ueꝛbis.⁊ ualidioꝛ ẽ uox operis q́;ᷓ ſeꝛmõis.
noluit etiam apeꝛtis ueꝛbis dicere.ego ſum
propter aꝛꝛogantie uitande exempluʒz ſed tñ
euidentiſſime oñdit ſe eſſe illuzj. de quo que
ꝛebãt eũ. Moꝛaliter per ſex opera xppi mira
bilia hic poſita quibus libeꝛauit homines a
coꝛꝑalibus defectibus:pũt accipi ſex mala
a quibus quotidie ſpiritualiter liberat aĩas
Cecitas eſt ignorantia ⁊ eꝛror ꝛõnis eligẽtis
Llaudicatio ẽ ifiꝛmitas ⁊ curuitas affectõis
mouentis. Tepra ẽ cõcupia ⁊ immunditia 29
cupĩe caꝛnalis. Suꝛditas ẽ malitia ⁊ duꝛitia
obſtinata mentis. Moꝛs eſt ſepeꝛatio aĩe a
deo per moꝛtale peccatum. Paupertaſ eſt ð
fectus gr̃e ⁊ uututũ. PHec ſex malapꝑ magna
paꝛte nobis ex pct᷑o pꝛimi hominis inflicta:
tollit fides ⁊ pꝛedicatio xpᷣi deuote accepta
nam rõ illuminat.affectus ceꝛtiſicatuꝛ.con
cupiſcẽtie ardor extinguitur. obſtinatio frã
gitur. peccatum fugatur.⁊ gratia confert ꝗ
dam enim ſunt ceci per ignoꝛantiã. quos li
ber at xpᷣs illuſtꝛãdo mentem ad diuinorum
cognitionem. Quidaʒ ſunt claudi in affectu
praue uolunt atis.qui bene uident quid agẽ
dñ ſit. ⁊ quõ derelicto mundo xpᷣs ſeqnẽdus
eſſet:ſʒ nolũt.uel paꝛtiz uolunt ſeg munduzʒ
paꝛtim xpᷣm clandicantes in duas ꝑtes.ſ.ueꝛ
lus deum ⁊ müdum.quos liberat xpᷣs diſpo
nendo mentem ad diuie uolũtatis expletio
nem. Quidam ſunt leproſi luxurie q̃ corpꝰ z
animam maculat uel alteriuſ pct᷑i ↄtagione
quos libeꝛat xpᷣs depnꝛando mentẽ omnimo
de a culpabilibuſ defectibꝰ ꝗqbuſcunq;. Qui
dã ſunt ſuꝛdi ꝑ coꝛdis duritiẽ ⁊ imiſeꝛicoꝛdi
am.ſiue ad pᷣdicationis uocem. ſiue ad pau
peꝝ clamorẽ.quos liberat xpᷣs inclinãdo mẽ
tem ad ueꝛbi dei ? pauperum obauditionezʒ
Quidã ſũt mortui ꝑ peccati mortaliſ obſria
tionez quos liberat xpᷣs uiuificãdo ⁊ renouã
do mẽtem ⁊ homineʒz interiorẽ: ꝗdã ſũt pau
pes a celeſtibꝰ gꝛatijs ⁊ uirtutibꝰ nudi ⁊ mi
ſeꝛi.quos xpᷣs libeꝛat ditando. mentẽ gratijs
⁊ ueſtiendo uirtutibuſ.Aſta autez miracula
ſpiritualia ſunt maiora q́; corpalia.magis eĩ
eſt (õm Aug.) iuſtificare impiuʒ quã cꝛeare
celuz ⁊ teꝛrã plꝰ ẽ iuſtificar̃᷑ aĩaʒ ieternũ uic
turã.q;ᷓ ſuſcita r᷑ cãnẽ iteꝝ moriturã plꝰ ẽ in
aĩa ꝛeformaꝛe imaginẽ dei.qᷓ; in corpor̃ p foꝛ
mare materiam noſtri limi. Deinde dũs ſub
inngit(⁊:bt᷑s ẽ ꝗ nõ fuerit ſcãdalizatꝰ ĩ me)
.ſ.in ĩfiꝛmit ate ⁊ humãſtate mea.dubitãdo
de deitate ⁊? diuina potentia. credẽſ me puꝝ
hominem eſſe. qr me uidet ĩ paſſibili cãne.
Beatus qui me pati uiderit ⁊ ñ me negabit

7 —
DLC ſ.

.

—

h, Nn V Pa v
R W R1K—— 4 .

Y

rn ebe

De queſtione

cuius fidei nibil tempfamenti affert crux.
moꝛs ⁊ ſepultura. Unde ⁊ latro fuit beatus.
gr non fuit ſcandalizatus. Quañ diceꝛet. 3
operer ut deuſ mirabilia.qr tamen ut homo
ſum crucifigendus. Cauendum eſt ualõ hõi
nibus ne in me mortem pᷣſpitiant. qui ſigna
ueneꝛantur.Et bñ dixit in me.non a me. qr
xpᷣs nuqᷓ; fuit cauſa ſcandali actiue.ſʒ potuit
eſſe quodãmodo mateꝛia ſcandali ⁊? occaſio.

4 – 1 1 1
S aiuslA Unde ⁊ dicitur petꝛa ſeãdali.petra eĩ nullũ

ſcandalizat. qꝛ natuꝛe ſue debitum facit ſed
de petra cecus uel incautus ſcandalizat᷑ ꝗ
leditur. In hoc ergo dominus inteꝛ nuntios
Johis qui euz xpᷣm non credebant:pꝑcnutit.⁊
perfidie ſcandalo caſtigat. Poc em̃ ĩduxit
ut YJohis diſcipulos ad ſe traheret.qui ð eo
offendebant. qa Johannes in opeꝛibus ma
ior clarebat.Quañ eis diceꝛet. Viõte ne ſcã
dalizemini in me.⁊ ne in aliquo ð me minus
ſẽcistis. Sicut t pᷣcuꝛſor itendebat amoue
re ꝗ diſcipulis dubitatõez ð xpᷣo.ſic ſaluator
uiceuerſa a turbis ð pᷣcuꝛſore: ↄmẽdans euʒz
multipliciter turbis que neſciebant miſteꝛiũ
ſecꝛetum.ſeu cauſam interꝛogationis.ne tur
be ſuſpicarentur Johãnẽ male motũ fuiſſe.
T iõ diſcipulos miſiſſe.ac ꝑ hoc minuſ crede
ꝛc̃t pᷣteritis teſtimonijs Johis. Audientes eĩ
qõnẽ a diſcipulis iohis xpᷣo ꝓpoſitã. putare
poteꝛaãt. Johem leuem in fide ⁊ mollem ĩ ui
ta.qr uidebat᷑ pᷣus dum erat liber de xpᷣo af
firmaſſe.que modo in caꝛcer̃᷑ quaſi aduerſi
tate fꝛactus uidet querer. Leuitas ad heſi
tationem rationis.mollities ad concupiſcen
tiam uoluptatis ꝑtinet ⁊ utraq; dñs a iohan
ne concludit.⁊ eum de contraꝛijs ? ꝗbuſdazʒ
alijs ↄmendat. Magis ãt uoluit commẽdar̃
Johãnem in abſentia diſcipulorum eius qᷓ; ĩ
pñnitia.ut eiꝰcõmendatio non ex fauor̃ huma
no uel ex adulatione ſed amor̃ ueritatis ꝓ
ceder̃ uideret᷑. Et per hoc docuit nos fuger
notam adulationis in commendatione alio
rum ⁊ maxime magnoꝛnm in preſentia eoꝝ
Unde Criſoſtomus. Quam bene r̃ cedentibꝰ
diſcipulis cepit laudar̃ Johem.Non ſicut ꝗ
dam homines blanditoꝛes.qui libẽt eꝛ homi
nes in facie laudant. aut quando uidẽt ami
cos eius fideles.aut domeſticos eius quos
credunt nunciaturos illi quicquid audierĩt
nam ꝗ inſipiens ẽ:gaudet laudatus in facie
uir autem ſapiens quando laudat in facie:

jeI flagellat i coꝛde. Propter duas ergo cãs ho
— mo in facie laudari ñ nʒ. Primũ ſi ſapiẽtem
1 n o & EHEH&αiâ putas: grauiter ſuſceptur? ẽ. ⁊ quaꝛe illi

laudibus tuis moleſtiã facis. Si inſipientezg
illum exiſtimas: extollẽdus ẽ.quatr᷑̃ ĩſipiẽtiã
eius laudibus tuis nutris. PHec Cꝛiſ. Deinõ
conſequenter ↄmẽdat Johem a multis.⁊ pᷣ
mo a conſtantia fidei ⁊ mentis. Dicit eꝛgo.
Illis ãt.ſ.diſcipulis iohannis abeũtibꝰ. ſ.a
xpᷣo ⁊ f uertentibꝰad Jehez dixit ipᷣo ad tur

JYohannis baptiſte.

has (Quid)id eſt qnalem(exiſtis ĩ deſertuz
uideze nõ modo ſed olim cum apdhuc iohes
eſſet in deſeꝛto:nũc eĩ erat in carcere. Qua
ſi diceret. Qualis cꝛeditis ꝙ ſit ille.quem iã
dudum ante uincula frequenter exiſtis ui
der̃. Unde Criᷣ.acſi diceꝛet.propter quid ci
uitates dimittentes: cõueniſtis ĩ deſertũ.nõᷣ
plebs tanta cum tanto deſyderio ĩ heꝛemuʒ
ueniſſet.niſi magnum quendam ⁊ miꝛabileʒ
2 petra ſolidiorem ſe uider̃ eſtimans.Exiſtis
inquam uidere (arundineʒ uento agitata:)
Quaſi diceꝛet.on fuit mobilis ſicut arũdo
ut leuitate mencis ⁊ fidei de domio ambige
ret quem antea predicaueꝛat: ſʒ ita ↄſtãs q;
nec timor̃ nec fauor̃ a veritate decliabat.nõ
fuit aꝛũdo iohes:ſʒ columna. non monebat
uento.nec proſperis eꝛigi:nec aduerſis incli
nari nouerat.ſʒ inter aduerſa ⁊? pꝛoſpeꝛa im
mobilis permanebat: ſeꝛuans in ꝓſpeꝛis hu
militatem. ⁊ in aduerſis pacientiam. Non q̊
tiebatur timoꝛe nec flectebatur adulatione
nec eum blandum gratia. nec aſperuz ira cu
inſlibet faciebat:uno eodemq; uultn reſpi
ciebat illos qui eum laudabant.Ett illos qui
eũ uituꝑabãt. Sic ĩimicos ⁊? amicos dilige
bat.ſic potẽtes ⁊ ĩpotẽteſ arguebat. Aꝛundo
igitus uento agitata iohes non erat.quem a
ſtatu ſue rectitudinis nulla ꝛeꝛum uaꝛietas
inflectebat. Unde Aꝛi. calamus eſt uacuus
? nullam hnñis uirtutem.⁊ ideo qualis uis uẽ
tus leuis flauerit ſupeꝛ eum. huc ⁊ illuc flec
tit eum. Sic ⁊ homo caꝛnalis ⁊ ſecularia ĩ.
quo fidei nulla eſt medulla ⁊ uirtꝰ ueꝛitatis
non inuenituꝛ in eo qualiſcſũq; temptatio ue
nerit ſuper eum. curuat eum. Unde ⁊ greg.
Diſcamus ergo fꝛatres cariſſimi aꝛundo uẽ

to agitata non eſſe. Solidemus animuʒz int᷑

auras liguaꝛum poſit um. Stet ĩflexibił:ſta

tus noſtze mẽtis. nulla nos detractio ad irã

prouocet.atq; ad ꝛemiſſionem inntilis gra
tie nullus fauoꝛ inclinet non nos pꝛoſpera
eleuent.non aduerſa peꝛturbent ut ꝗ ſolidi
tate fidei figimur neqnaquam reruz traſeũ
tium mutabilitate moueamur.h̊ grego. Mi
ſtice h̊ Johᷣem laudat.uut ſic ipſe nec mõtis
tiore nec carnalis uite amore foꝛmam iuſti
cie deſeꝛuit ſic nec nos utilia eeliquamusꝓ
uanis.uel eterna pꝛo tꝛãſitorijs.⁊ cruccʒ po
tiuſqᷓ; faleras mũdi eligamus. Secundo cõ
mẽdat eum ab auſteritate uite ⁊ pnĩe.ꝗr ñ
fuit mollibus ueſtitus.nec oᷣlitijs uſus.Unð
dicit (Sed quid exiſtis uidere hoĩem molli
bus ueſtituzʒ:).ſ.ꝑ carnis enꝛam õlitioſaʒ.
Quaſi diceꝛet.ñ quia ( ut dictũ eſt ſupꝛa) JYJo
hannes habebat ueſtimentum õ pilis came
loꝛum. ⁊ eſca eius erat locuſta. ⁊ mel ſilue
ſtre ut ipſo ↄuerſatõis ſue teſtimonio ↄtem
neꝛet mundum cuʒ bonis ⁊ delitiis ſuis.ad

hoc etiaz manebat ĩ deſerto. ut auſteꝛaʒ ui

taz duceret.nõ ſoluʒz uictu ⁊ ueſtitu ſʒ etiag

eriteon fmnlin
ſe⸗ niͤnolithetl⸗
Augeteſtitgette⸗
ni, ec dbiettuninti⸗
2 orces an not
us ler ihfercſe
eligoſ ege nalb/
Nigiconbubetgl /
in ſtige clel
rcvpen alwuſn
busdtoits vlte nol
uemi. Gis ulbus eſt
hoeſerneguacz civ iobin
1ſentate auda ler Ein
ſueeni eſet ne aqy e
tuturtönfſet r iauebat
Oas foricnloſug frtin
udblogaie,Dol⸗
gdiimaſingti de
üfaelapaduiknoäine
tfugle Fudtitn
ſirtin gichrele⸗
gitionedſpſtͦcitorin⸗
Per io Miticegn⸗
eligacllammes ben
ii ſar eiſcnnetu ai
lttnvalgtitſe,
—––
gelunc ert

aitate
leluein

ſetnſinrenne
es mneafen

bi Rheſtio QOuj
Vuigi
enln ſaani
nitegenmlbunn⸗
lbine iegn
ſinecuzoliin
eſenumn

lan leſexi fuur nans

ſenamin peie
8pacientian ſin
ctebstur adilatione
la. hec aſpenztrnn
obemqg uultu reſpi
babant, At illoo qui
os ? amnicos dlilige
ſarguebat. Aeundo
es non erat. quemn a
la ꝛerum uarietas
alamuos eſt ugcuus
ideo qualis nis ne
nm. buc T illuc fec
Malis 2 ſeclaris i
la t uirt' veritatis
liſcuch temptatio e
eum. Vngen geeg.
cariſſimi undo
lidemus animmi
um. Stet iſteribl
1nos derractioab i
ſionen immnli g
t, on ſs aoſnt
eumnbent un gſclici

—

Pꝛime partis

ex loco ꝑꝑ ꝙ ſubdit᷑ ( Ecce qui molibus uef
ciunt᷑ c⁊ dᷣlitijs utunt᷑.ñ ĩ deſerto ſʒ (ĩ domi
bus regũ ſut qr ibi uita delitioſa agit. Ad

hboc ei multi magnatibꝰadulant ut cn ipſis

omorantes delitus utant᷑.ſed homines vita

tis talia aſpernàtur. Un narrat elaleꝛiꝰ ma
ximus ꝙ ꝗdaã dixit dyogeni oleea lauãti. Si
tu dionyſio adulari uelles. iſta n edeꝛes. Cui
ꝛũdit. Si tu iſta edeꝛe uelles.dionyſio adula
ri nolles.Et ſequit.̊ ueridicꝰ ueritatis ãnũ
ciatoꝛ malẽs oleribꝰ ſuſtẽtari q́; magnatibꝰ
adulari. Sʒ heu hodie multi ẽt religioñ cõ
trariũ faciũt ⁊ ꝓ modico maiorib ⁊ ẽt alijs
adulari ñi erubeſcut.Et bñ dic.ĩ domibus re
gũ ñ põtificũ.dnt eĩ pontifices.⁊ oẽs pꝛelati
eccłe ⁊ ẽt eoꝝ familia ĩdui ueſte ſiplici ⁊ fli
gioſa.nõ molli ⁊ pᷣtioſa. Uñn legit᷑ de beato

Aug.qꝙ ueſtim̃ta eius erant nec nitida pluꝛi

mũ.nec abiecta nimiũ.Uñ ⁊ Hiero.Oenatꝰ
? ſordes paꝛi modo fugiẽdi ſunt qr alteꝝ ðᷣli
tias alteꝝ głiaʒ redolet. Qũo ergo cleꝛici. ⁊=
religioſi eque mollibꝰ⁊ delitijs utunt᷑ ſieut ⁊
hi ꝗ i domibus ꝛegũ ſt᷑. Sed timeãt ⁊ caue
ant ſibi.qꝛ nõ celeſti.ſʒ terreno regi militãt
ꝗ ꝓ deo ꝑpeti aſpera fugiũt.ſʒ ſolis exteꝛio
ꝛibus ðditi pñtis uite mollitiẽ ⁊ delect atõm
querũt.Si g uilibus ueſtimẽtis ĩdui uirtus
nõ eſſet ne quaq; dis iohànẽ ð ueſtimẽti ſui
aſperitate laudaſſet.Etſi pᷣtioſa ĩidui ueſtim̃
tis pcm ñ eſſet nequaq; de pena diuitis lo
cuturꝰ pᷣmiſiſſet qꝛ ĩduebat puꝛpura ⁊ biſſo
Qusd vo pꝑiculoſuʒ ſit uti mollibns ueſtibꝰ
patet ꝑ Criſo.ꝗ diè. Mollis ueſtis diſſoluit
ꝛigidã aiam.⁊ ſi rigidũ corpꝰaſſumat ⁊ aſpe
rũ.facile peꝛ huiuſmodi mollitiẽ delictũ red
dit ⁊ fꝛagile.Vacto aũt coꝛꝑe mollioꝛi neceſ
ſe ẽ ⁊ aiam pticipare leſionẽ.nã ut plurimũ
opationes ipſiꝰ cõſonat diſpoſtõibꝰ corꝑis.
Pec Criſo. Miſtice ꝑ ueſtitos mollibꝰ pñt ĩ
telligi adulatoꝛes ꝙ bene ſigniſicat ꝑ ĩdumẽ
tũ.ſicut eĩ ĩdumẽtũ adaptat ſe illi cuiꝰ ẽ ſic
adulatores adaptãt ſe mał.ut ꝗ tiore pſecu
tõis b amore laudis.peccãtiũ uitia nõ redar
gut.⁊ ut tꝑalia lucra b ↄmoda ↄſegꝗ poſſit.
illis ſe conformare non metuũt. Sed ſecũdũ
Greg. Johannes ſic mollibus ueſtitus ñ erat
quia peccantiũ uitia nõ blandiẽdo fouere.ſʒ
icrepando caſtigare nouerat. Mortalit᷑ ſecũ
duʒ Hiero.? Raba.docemur hic ꝙ pᷣdicato
res vitatis öcliar̃᷑ dĩt mollia palacia.qᷓ mol
libꝰ iduti adulatores frequẽtàt.qui uitã pec
catiũ palpãt ungũt.⁊ nõ pũũgũt. Itẽ notat᷑.
hie ꝙ pᷣdicatio ueritatis cõueit cũ duritia ci
bi ⁊ ueſtis.Qui aũt falſo pᷣdicãt adulatores
ſunt.lucꝛa ſectant᷑.ditias qrũt ölitijs afflnũt
Et tales ſic mollibus ueſtiti ĩ domibus regũ
ſunt id eſt (õᷣm greg) exteres regni celeſtis
ſub iure diaboli ſunt qui ſnnt reges tubraꝝ.
Per deſertum quoq; põt ĩtelligi religio ꝗa
ſicut deſeꝛtũ fuit mediũ ⁊ q̃d uia iteꝛ egyp

Capitulũ. lvi.

tũ ⁊ tenã ſcãm ꝓmiſſiõis.ſic fligio ẽ quoddã
mediũ iteꝛ celu ⁊ mundum.⁊ q̃ſ quedã uia
diecta q̃ ituꝛ ad celum. Der iopᷣem exiſten
tẽ ĩ ðᷣſeꝛto ĩtelligit᷑ rligioſꝰ.ꝗ ñ dʒ ẽẽ arũdo.
i.pypocrita.exterius ſicut arũdo uirẽs ⁊ ite
riꝰ uacuus.ſʒ exteꝛius dʒ uizere p honeſtam
2uerſatõm. ⁊ inteꝛius dʒ ee plenus ꝑ fidẽ ⁊
feꝛuẽtem deuotionem. Item non ds eſſe fꝛa
gilis ſicut aꝛũdo.⁊ oĩ uento cedeꝛe.ſʒ dʒ eẽ
firmꝰ ⁊ oĩ tẽptat õi ꝛeſiſtere.? nec bñdictõe
nec maledictõe dʒ moueꝛi. Itẽ ñ dʒ eẽ mol
libꝰ ueſtitus.i.adulator.ſʒ ſerioſus ad uitia
7 nullius in ̊; ꝑſone acceptoꝛ. Tertio ↄmen
nat ſaluatoꝛ iohem ab excellẽtia pſõe ⁊ cla
ꝛitate noticie.qr (pluſq; pphᷣa )fuit. Dꝛopha
gdẽ fuit.ꝗr xpᷣm pᷣuidit ⁊ pᷣdixit.ꝙ ⁊ alij pro
phe fecer̃t.uñ ſupꝛa dictũ eſt(tu pueꝛ ꝓphᷣa
altiſſimi 9ber 2: A Se pluſq; ppha fuit.
Pꝛio qꝛ a ðᷣo ꝑ angelu ꝓphatus fuit. Scõo
qꝛ ĩ uteꝛo mris ꝓphare cepit.Tertio qr finiſ
ꝓphᷣaꝝ fuit. Quarto qr xp[ʒʒ a ſe ⁊ ab alijs pᷣ
uiſu ⁊ pᷣdictũ digito ᷣmõſtrauit. ꝙ alij ñ fece
rũt.Nã (vᷣ̃ʒ gre.) ꝓphe offem̃ ẽ uẽtuꝛa pᷣdice
ꝛe ſʒ ſi et demõſtraꝛe. Quĩto(ṽʒ Aug.? Am
bꝛo)ẽ maior ꝓphetis.qr ꝓphe dñm uẽtuꝝ pᷣ
nũcia ueꝛũt quẽ niðꝛe deſyderauerũt ⁊ ñ uið
ꝛũt. Huic ãt pᷣſtitũ ẽ ꝙ illi qſieꝛũt. Sexto (vᷣʒ
Hiero) quia ad pꝛiuilegium pꝓphetale etiazʒ
baptiſte acceſſit pꝛemi.ut ſun ⁊ ꝓphetarũ
baptizaret dſñ̃m. Septimo qr angelus ⁊ñi nõ
nã.tñ oflõ dictꝰ ẽ.Oct auo qr pximior xpᷣo fu
it ⁊ pene cũ ipſo uenit. Uñ TMo. Omnes 9
dẽ ꝓphete ante faciẽ xpᷣi tꝛãſmiſſi ſt ſolꝰ at
iohes ſic miſſo ẽ ãte faciẽ xpᷣi. ut ut pene cuʒ
xpᷣo ueniret. Quàtũ pᷣ ceteꝛis pph̊is ioha in
tpᷣe iuxta xp[ʒ tm̃ iuſticia pᷣ illis ꝓximioꝛ erat
xpᷣo. Multe ꝗdẽ ſtelle ante luce pᷣcedũt. nũ
ciantes lucis aduẽtũ.nłla eaꝝ lucifen nom̃
hr̃e meruit niſi una.qr cum ipſa luce ꝓcedit
Si oẽs pphe ante faciẽ xpᷣi ꝓcedunt.nuũtian
tes aduẽtũ eius.ſolus tñ iohes pᷣcuꝛſor ẽ ap
pellatus.qꝛ nonſolum aduẽtnm eius annun
tiat.ſʒ ẽt illũ digito oñdit dicẽs(E cce agnꝰ
dei) DPec Cꝛiſ.Quarto ↄmẽdat eũ ab aucto
ꝛitate doct:ĩe ⁊ ab officij dignitate cũ dicit᷑
Pic eſt eĩ de quo ſcriptum eſt (in malachia
ſuntvba patrꝛis ad filium ioem commẽdã
tis ⁊ dicentis) Ecce ego mitto angelum me
um.i.nnntiuũ.ſ.iohem baptiſta .qui ẽt uitam
duxit ãgelicã.ante faciẽ tuam.i.ante pñtiã
tuã tpᷣalem.⁊ ante eiuſdem pñtie manifeſta
tõm ⁊ cognitõm.qui pparabit uiã tuã pᷣdicã
do pnĩaʒ. baptizãdo ad aſſuefactõs.te ãnun
tiãdo ac manifeſtando. ac corda auditoꝝ ad
Fcipiẽdũ te ⁊ tuã pᷣdicatõʒ.peꝛuia r̃adendo
ante te.i.ãte oſtẽſiõz tuam ad mundũ Sic
offcm̃ predicatoꝝ eſt preꝑaꝛe coꝛda auditoꝝ
ante aduentũ dni ad iuditium. uel ĩ menteʒ
Dictus eſt autẽ iodᷣes angelus propter duo
Grimo pꝛopter offitij dignitatem qr nutius
r

de ſtõe Yohis bapti

officiũ eĩ angelorũ ẽ aꝛchana r̃nelaꝛe ſie offi
cium iohannis archana predicer̃. NMã ſicut
gelus gabriel natinitate ſaluatoꝛis paucis
annũtiauit ꝑſõis.ſ.uirgini.ioſeph. paſtoribꝰ
⁊æ magis.ita iohes pal illum toti mundo nũ
ciauit. Un Bedas. Angelus uocat iohannes.
non nãe ſocietate.ſed offitij dignitate. Quo
nomine recte appellaꝛi potuit (homo)ille.ꝗ
(fuit miſſus a deo ut teſtimoniũ ꝑhiberet de
lumine) ⁊ uenientem in caꝛne dnz mũdo nũ
ciaret. Et ſaceꝛdotes angeli nücupant᷑. Anõ
apłs pꝛohibet ne mulieꝛes ðᷣtecto capite oꝛẽt
propter angelos dei. ſaceꝛdotes.Et (ſecun
dum gꝛego) unuſquiſque fidelis ſi a prauita
te ꝓpximoꝝ ꝛeuocat ⁊ ab bonum ex hoꝛtat᷑.ſi
eteꝛnũ regnuz ł ſupplitiu erranti denuũciat.ꝙ
fecto angelus.i.nunciꝰ dqni ẽ. Secudo diciꝰ
ẽ angelus ꝑꝑ uite angelice puritatẽ quã du
xit ĩ ſolitudie.i.uiꝛgitate.ĩ ↄtẽplarione. und
Criſ. Beatus iohãneſ ꝗ talẽ meruit hr̃e lau
datorẽ audi nũc ⁊ itellige dignitatẽ. Puto ſi
i eſſet audatie dicer̃ ꝙ gloꝛioſoꝛ ẽ iohannes
qr hõ fuit ⁊ ꝑꝑ meritũ uututis angelꝰẽ uocꝗ
tus qᷓ; ſi noĩe angelꝰ ⁊ naturs fuiſſet. Angelꝰ⸗
enl hoc ipſũ ꝙ angel eſt non tm̃ ẽ uirtutis pᷣ
miũ quãtiũ natur̃᷑ ꝓprietas.Iſta aut mirabi
lis ẽ qui ĩ natura hana euagelicã trãgreſſꝰ
ſanctitatẽ:Et q obtinuit gratiã dei ꝙ ñ
habuit natura Pec Cꝛiſo.Et ut ſũmã uirtu
tum cõmendationis eius dominus breuiter
compꝛehendat ſubdit.(. Amen dico uobis ĩ
ter natos mulieꝝ non ſurꝛexit maior iohan
ne baptiſta) Signant᷑ dici.natos.nõ natas.
ne uir gini matri xpᷣi pre ſerri uel equari quo
ad ſct᷑itatem intelligat᷑.que pᷣlata eſt oĩbus
ſct᷑is.⁊ poſt xpCᷣꝭ ſanctior fuit uniueꝛſis.dicit
autem mulieꝝ nõ uirgĩs ne xpᷣo comꝑaꝛi ui
dea tur.qꝛ mulier ibi n ſolum ſexum iʒ etiaʒ
corꝛuptionẽ ſigni ficat.ſᷣm quem moduʒz btᷣa
uir gomelioꝛ ñ fuit.Etſi mulier aliqñ in euã
gelio nücupatur. ibi muiier ꝓ feia ⁊ ſexu po
nitur. Nec ceteꝛis ꝓphetis ⁊ patꝛiarchis cũc
tiſq; hoĩbꝰ pᷣfertur hic iohãnes:ſed eq̃tur.ł
nullus ei anteponit, Nõ ei ſtatim ſequit᷑ ut
K alij eo meliores ñ ſunt ille maioꝛ alioꝝ ſit.
VUnde non negat ꝗn equalis ſibi aliquando
ſurrexit urꝝ vo poſtea ſanctior eo aliꝗs fue
ꝛit. uł adbuc futurus ſit: indiſcuſſũ retinꝗtr
Vn Crivᷣ. Scriptuꝛa quidẽ nõ dicit ioban
nem maiorem eſſe ceteris ſct᷑is:ſed ceteros
ſanctos ñ eſſe maiores Jobãne. Coequauit
eni ceteris.non pᷣpoſuit.Et iterus. Quod au
tem dicit tale eſt. Nõ peperit mulieꝛ iſto ma
iorem.Et ſufficit quidez hec anuntiatio xpᷣi.
Si antẽ uis a reb ipſis dicer̃ hoc.excogita
eius ĩmenſã cõuerſationẽ ⁊ mẽtis altitudinẽ
Uelut eniĩ ꝗ celitꝰ ðſcẽdiſſet ðgebat ĩ terꝛa
fere nullã geꝛens cuꝛã de coꝛꝑe. intellectua
liter erectns ĩ celũ.Et ſoli deo cõiunctꝰõ nul
to mudanoꝝ ſolicitus. Sicut eiĩ ĩ celo.ita 2

ſte ? eius ↄmẽdatõe

aeꝛſabat. nature neceſſitatibus ſupꝑior ef
fectꝰextraneã quãdã ãbulabat uiã ĩ hymnis
2 orõnibꝰoẽ ꝑtraſiẽs tpᷣs.hoĩz ꝗdẽ nulili deo
qt ↄtiue ſoli colloquẽs. Neq; ei uidit aliquẽ
ↄſeruorum.neq; uiſus è alicui hoꝑ. NMõ lac
te uſus ẽ.nõ lectulo.nõ tecto.nõ foꝛo ñ ali
quo quoq; potit* humanoꝝ. Seꝛmo ſeuerꝰ
æ lenis. Hâ cũ populo iudeoꝝ niriliter. æ fer
uëteꝛ. cus ꝛege audacrer. cũ diſcipulis leui
ter öferebat. Mil fruſtra ł leniter. ſʒ oia ↄue
niẽter agebat. Popter hoc dixit.Nõ ſurre
xit ĩ natis mulieꝛuʒ maioꝛ iobanne baptiſta
Dec Criſ. Et qr nłla ẽ iohis cũ filio dei col
latio.iõ ſᷣm Cꝛiſᷣ.ut copis laudũ iohis iude
is occaſionẽ nõ daret pᷣfeꝛendi iohannẽ xpᷣo
bdit diſtiguẽdo excellẽtiã xpᷣi ab excelẽtia
iopis.dicẽs¶ Qaui ãt mĩoꝛ ẽ)ſ.etate ⁊ multo
ꝛum opinione (ĩ ꝛegno celoꝝꝑ)i.in eccłia ſãc
toꝛum militante (maior ẽ illo) .ſ.dignitate
maieſtate. Quod de xpᷣo ꝛecte accipit qui
tũc ĩ eccłia militãte q̃ a pꝛĩio iuſto icipiẽs uſ
q; ad ultimũ electum ꝑdurat.minor a młtis
ꝛeputat᷑. Sʒ (̃z Crit).ñ putes ꝙ ↄꝑatiue ſe
dixeꝛit maiorẽ iohe.Ut eĩ ẽt diẽ Amb. alia
ẽ iſta natuꝛa.nec cum hnmanis geneꝛatõni
bus comꝑanda.nõ eĩ p᷑ homini cũ deo ulla
eſſe collatio. Uel nouiſſimꝰ angeloꝝ.qui in
rgno celoꝝ.i.ĩ eccleſia triüphate miniſtrat
ſeu minimis ſctoꝝ.ꝗ iam ibi cum deo r gnat
maior.eſt eo pꝛopter ſtatũ fruitõis.qr ꝗqlibʒ
beatꝰ ⁊ ↄprehenſoꝛ quantũcnnq; minimus:
maiõ eſt actu qᷓ; quilibet uiator. purus.licʒ
aligꝗs uiator ſit maior ĩ potentia aliquo iam
beato. Unde Piero. Nos autẽ ſimpliciteꝛ in
telligamus ꝙ omnia ſanctus ꝗ iam cum ðo
eſt maior ſit illo ꝗ adhuc ↄſiſtit ĩ pꝛelio.ali
ud eſt eĩ coronam uictorie poſſider. aliõ ad
huc ĩ acie dimicare. Intellige tñ qnantum
ad premij ſecuritatem. non quantũ ad meꝛi
ti magnitudinẽ. Deinde quaſi declarando ꝙ
erat pluſqᷓ; ppheta.ↄmendat eũ a tꝑis ↄmo
vitate ĩ quo uenit qr ĩ tempore gr̃e: ↄmodo
⁊ utili humano generi(¶ A diebuſ ei iohanniſ
Di.poſtqᷓ; cepit iohes predicare ↄſecutionezʒ
regni celeſtis ꝑ pniam. uſq; nunc ĩcluſiue qr
tempus gr̃e a tempoꝛe pᷣdicationis iobanmi
inchoatum ſpꝑ erit.qᷓ;diu nunc dici pᷣt.⁊ uſq;
ad finẽ mundi durabit (regnum celoꝝ uim
patit᷑ Ja penitẽtibus(⁊ uiolẽti illi)ſ. ꝗ n ui
dent p̃e ius ſicut publicani ⁊ pct᷑oꝛes(rapi
unt illud )excluſis.ſ.filijs regni.A ſili dictuʒ
eſt. ſicut ſᷣ ali regnum datũ eſſet extrane
is q̃ſi uiolentia uideretur ĩferꝛi ipſo ꝛegno.
Un Pila(¶ Regnũ celoꝝ uim patit᷑ Oqr gła
dei iſꝛahel patribns debita a ꝓphᷣis pnücia
ta a chriſto oblata. fide gentimm occupat.
dum ꝑ pniam quã iohannes predicauit fide
les ad celeſtem priam q̃ſ ĩ locnm alienum
penetzꝛantes. Unde Criſo. Uides eꝛgo qr ma
gn eſt iohannes in cuiꝰ tꝑe tanta gr̃a effu

Gir ipetoes Apni .
un alennm iMant 4 11
unriplunt, E,ltex, He⸗
ſſini nalr fteint to
lonerisatteram bereclt⸗
fentimusguitaz ttpiami
cdiedivoes de tale nlon
legrun dop rapivultrf⸗
werisroedef Wükte⸗
iider mtnuge⸗
a dbidanddne on
tntis t indigertie dinen
ſonetnelſpuii et
ſlhtoin ip alten ni
Pulaemni egni cclon
mne tbbini⸗ abꝛahi ſi
clor n eſbs ofen
helß⸗ lioletidiripint
Aiffauit iclinig,
nefulemnes .ſio n
ulcliügei ale

26).an min
elor i,nerclſt
Né ilo) digtter
rpozecte gccipik gui
1 prio iuſtoiclpietl
curat. minor amitis
ipues g opatiue ſe
eiét dic Amb, alia
nmanls generatoͤni
homini cu deo ulla
m angelex. ui in
riüphbate miniſtrat
ibi tum deo fgnat
ͦ fruitois. r glibz
Ntücnnq; minimus:
uiator. purus licz
otentia aliquo iam
aute ſimpliciterin
ctns gian cumde
oc iſtir i gelio li
orie poſſider id ed
necllige tf gnantun
,non auanti 00 meri
e guaſ dellanino

9ſio no
gor ea ſpis
nen egie: anedo

Pꝛime partis

ſa ſuꝑ terrã.⁊ qð in diebꝰ oiĩm ꝓphetaruzʒ
factũ nõ ẽ. in illiꝰ tꝑre factum é. ⁊ ipſe fac
tꝰ eſt gratie huiꝰ miniſter Pec Criſo. A die
bus g iohdis regnum celoꝝ patuit penitẽtibꝰ
a ꝗbus uim patit᷑.⁊ uiolẽteꝛ rapituꝛ qr pᷣmꝰ
pniam pᷣdic auit.qua uelut quadã uiolentia
nos affligendo. ⁊ ꝓ peccatis ſatiſfaciẽdo.re
gnum celoꝝ quañ uiolẽti nõ pigꝛi ꝛapimꝰ ⁊
intꝛamus. A quo.n.p peccatum alieni facti
ſumus ui ⁊ uirtute pnie acquirimꝰꝛ id ꝙ no
bis de iure nõ debet᷑:laboꝛe ⁊ uiolẽtia rapi
mꝰ. Qnaſi rape qdẽ ẽ ubi nullũ ius habemꝰ
7 ꝙ angeloꝛum ẽ poſſeſſõ acꝗꝛer. Nõ põt.n.
homo natus ĩ terra rape celũ niſi ſibi faciat
uiolẽtiã, coheꝛcẽdo a delectatõibꝰ ꝓpriũ ap
peritũ.⁊ ſi ubiugado ſpiritui caꝛnẽ ſuã. Unð
Hieꝛoigꝛãdis ẽ uiolẽtia nos in terra genitos

cẽ ⁊ celoꝝ ſedẽ qᷓrere poſſdere ꝑ vᷣtutẽ ꝙ nõ

tenemꝰ ꝑ natuꝛzâ. Uñ ? Amb. ⁊ iõ faciamus

uim regnum celoꝝ. Ojĩs.n. ꝗ uim facit: uehe

mẽti ſtudio ꝓpeꝛat. nõ torpẽdi lẽteſcit affee

tu. Et iõ uim facimꝰ nature. ut nõ ad terre

na dimergat: ſz ad ſuꝑna ſe ſubꝛigat. Uñ ⁊
greg. Qũ pctoꝛes ad pnĩam rdeunt:q̃ſi in lo

cum aliennm intrant ? uiolent᷑ regnuʒ celo
ꝛum rapiunt. & iteꝝ. Recogitem'g ffes ca
riſſimi mala q̃ facimꝰ ⁊? noſmetipios aſſiduiſ

lamẽtis atteramꝰ: hereditatẽ iuſtoꝝ qᷓ; non
tenuimus ꝑ uitazg rapiamus ꝑ pniam. uu't a
nobis oĩpoĩẽs deꝰ talẽ uiolentiã ppeti. Ni3ʒ
regnum celoꝝ rapi uult nr̃is flectibꝰ ꝙ ñis
meꝛitis nõ debe f. Uñ Et euſebius. Nõ ſine
uiolẽtia fieri pt᷑ ut unuſꝗſq; iracundiã paciẽ
tia. ſuꝑbiã humilitare ↄnutet amoꝛe pauꝑ
tatis ⁊ indigentie afluentiã ſupet uiolentiã
ſobrietate laxuꝛiã caſtitate ↄmutʒ ⁊ homo
ſubito in uiꝝ alteꝝ tꝛãſmutet᷑.⁊ ſic a talibꝰ
p uiolentiã ꝛegnũ celoꝝ diripit. Uñ ẽt in col
latõe abbatis abꝛahã ſic dr. Pegnum eteniĩ
celoꝝ.nõ deſiõs.nõ remiſſi nõ ölicati.non te
neꝛi ſʒ uiolẽti diripiunt ꝗ ñ alijs.ſʒ aĩe ſue pᷣ
clarã infeꝛũt uiolẽtiã.oĩ eã pñtiũ reꝝ uolup
tate fraudantes. Iſto pfecto ſũt laudabiles
uiolẽti ꝗ uĩ faciut ꝑditõi ſue. Põ.n.(at ſeri
ptum ẽ) ĩ doloribus laborat ſibi. ⁊ uim facit
pꝑditõi ſue. Perditio nr̃a ẽ oblectatio pũ̃ᷣris
uite. ⁊ executio ðſydeꝛioꝝ uoluptatũq; nr̃a
ruʒ quas ſi ꝗs ab aia ſua ſubtꝛaxerit ac mõ
tificauerit. goꝛioſam ꝓfecto ⁊ utilẽ ꝑditõni
ſue uim facit. abnegans dutaxat ei iocũdiſſi
mas uoluntates Pec Abꝛahã. Scõᷣm Beꝛn.
ꝗdẽ regnũ dei meꝛcãt᷑.ut ꝗ exercet oꝑa mi
ſcõᷣie elemoſinã. ⁊ huius qdã fuꝛdt᷑.ut ꝗ faci
unt oeccultas pnĩias.ꝗda ↄpellunt᷑ intrare ut
paupes neceſſarij.nõ nolũtaꝛij.ꝗdã rapiunt
ut pauneꝛes uolũtarij.qui pauperes ſpiritu
ſunt Si autem adhuc dubitas ꝛegnum cõ
ſequi.forte propteꝛ defectum meriti uel au
xitij audi Auguſtinum dicentem tibi. Si q̃
ris quomodo iſtud põt fieri quibus meꝛitis

Capitulũ.lvi.

quibuſue auxilijs audi. Res iſta eſt poſita ĩ
poteſtate faciẽtis qm̃ regnũ celoꝝ uim pati
tuꝛ. Regnum celoꝝ o homo aliud n querit
poſita ĩ põtate faciẽtis.qm̃ ̃ gnũ celoꝝ nĩ pa
tit. Regnũ celoꝝ o hõ aliud nñi queꝛit pꝛetiũ
niſi teipm. tantũ ualet quantũ es:te da ⁊ ha
bebis illõ.Quid tuꝛbaꝛis de pᷣtio.xpᷣe ſemet
ipᷣm tradidit. ut te acquireret regnũ ðᷣo patꝛi
ita temetipᷣm da ut ſis ꝛegnũ eiꝰ ut ñ ꝛegnet
pct᷑ᷣm i tuo moꝛtali coꝛꝑe ſed xpᷣs ĩ ac ꝗſuõm
uite. Et iteꝝ. Uenale habeo. Quid domie:
Regnũ. Quo emitur: Dauprate regnũ dolo

2⁊e gaudiũ. labore requies. ĩignominia gloꝛia

morte nita. Uñ ⁊ Cri.qui ſeipᷣm donauit ho

minibuſ. quo regni ſui ſocietatẽ ñ dabit.hec

Criſo. Igitur ñ cures ꝗd uel quãtũ mõ cõſtʒ

2 gd uel quantũ de ↄmodis ſeu lucris tꝑali

bus ꝑdas.aut ꝗqd uel quãtũ ð icõmodis ſeu

danis tꝑalibus ſuſtieas ut regnũ illõ ð quo

tã głioſa dicta ſt᷑ rapias ⁊ poſſideas.Deinde
ſubdit Oẽs eĩ ꝓphie ⁊ lex q̃ erant de xpᷣo uẽᷣ
tuꝛo durauerũt uſq; ad iohãnẽ. i. uſq; ad tẽ
pus iohã nis.⁊ ẽt xpᷣi qr rpᷣs ⁊ iohanes fuer̃t
quaſi cõtẽ ꝑanei.extunc eniʒ ceſſaueꝛũt lega
lia ⁊ ꝓphetica.ubi xpᷣi tpᷣſ oñdit᷑ ut quẽ illi uẽ
tuꝝ ee dixer̃t iohanes ueniſſe oñdeꝛet.Nõ ꝙ;
tuc lex ⁊ ꝓohia fuerit ãnihilata.ĩmo ipleta.
⁊ ĩpfectio eꝰ amota qr extũc pᷣdicari cepit ꝑ

fectio enangelica. Ita iohãnes initi è euã
gelij ⁊ ninꝰlegis ⁊ ꝓphaꝝ.Cex enim ⁊ pro

phetia ibi finit.ubi id ꝙ ꝓfiguraueꝛat ⁊ pꝛo
phet auerat. adipletuz. Ilã uſq; ad iobânem
lex ⁊ ꝓphete figurãt.⁊ ꝓmittũt ſʒ ex tẽ ĩ an
tea figurata ⁊? ꝓmiſſa ſuccedũt gꝗa ĩ lege ⁊ ĩ
ꝓphetis vitas ð xpᷣo eꝛat ſub figuꝛis ⁊ enig
matibus.ſed a iohe ẽ manifeſte õſa quem
eĩ lex ⁊ pphete uẽtuꝝ pᷣdixerãt iohes ueniſ
ſe oñdit dicens. ecce agnꝰdei. Et q́;uis poſt

iohanem fuerũt ꝓphete ut agabus ⁊ ttuo?ꝛ

filie philippi.ſñ tñ de xpᷣo ĩ carne nenturo ſ
uaticinati ut pᷣcedẽtes de quibꝰm̃ ẽ hic ſer
mo. ẽũñ Beda.Lex ⁊ ꝓph̊ ete uſq; ad iohaͤnẽ
qꝛ ñ potnit ultrs nentuꝝ ꝓphetari.ꝙ iohan
mis pᷣconio iaz ueniſſe clarebat. Uñ ⁊ Augu.
Inter oẽs dinas auctoritates euãgeliũ meri
to excellit.Quod eĩ lex ⁊ ꝓphete futurũ pꝛe
nunciauerũt. B redditũ atq; cõpletũ ĩ euan
gelio demonſtꝛat. Non obſeruamus ſacꝛam̃
ta q̃ i lege ⁊ pphetis pᷣcepta ſunt.qr mutata
ſt᷑ quia ĩtelligamus q̃ bi pdicta ſunt ⁊ tene
mus q̃ ibi ꝓmiſſa ſt· Un ẽt Eriſ. Eꝛgo finis
promiſſionis iohᷣs ẽ. Si ãt finis ꝓmiſſõis io
hãnes ẽ ⁊ initiũ beatitudĩs ipſe ẽ. Quecũq;
eĩ pmiſſa ſunt ſeculo iſti uſq; ad iohànẽ ꝓmiſ
ſa ſunt. Ex illo autẽ iã non ꝓmittunt futuꝛa

ſed ea que promiſſa fuerât adiplent uſq; ad

eũ fuit ſpes ex illo t cepit e zes.De omen
datione ẽt iohãnis ſic dĩic Berna. Johãnes
nbiq; maior.ĩ omnibꝰ ſingularis. mirabil ſu
per oẽs. Quis ſic glioſe anunciatus ẽ: Quis
2

0 iemo d=
Wrn, e
Pu lpe ſi ie
7 il Py ec⸗—

De ĩcꝛepatõe ⁊ ↄdẽnatione

ſic ſpãliteꝛ ĩ mr̃is uteꝛo ſpũſancto legit᷑ fuiſſe
repietꝰ. Quẽ legiſti itra mris uteꝝ exnltaſſe
QAuu“ natiuitatẽ uidiſti ecckiam celebꝛare?
Quis ſic puer heremũ concupiuit. Quis ita
ſublimit᷑ legit ↄueꝛſatꝰ: Quis pniaʒ ⁊ regnũ
celoꝝ pᷣmus oñndit:Quis regẽe głie baptiʒa
uit: Cu ſe pᷣmũ tꝛinitaſ ſic aꝑte ruelauit:Cui
tale teſtimoniũ ꝑhibuit dñs ih̊s xpᷣs:Quẽ ſic
honoꝛauit eccłia patriarcha :immo patꝛiaꝛ
chaꝝ finis et caput Johes ppheta imo pluſ
q; ꝓohᷣa q quẽ neniètẽ nunciat digito ömõ
ſtrat Joheſ ãgelꝰſʒ ⁊ int᷑ ãgelos electꝰ:ſalua
toꝛe atte ſtãte cu dicit.Ecce mitto angelum
meũ.⁊c. Johes apłs:ſgʒ apłoꝝ pᷣmus ⁊ prin
ceps ꝗ(fuit homo miſſus a deo). Johãnes
eudgetiſta.ſʒ ⁊ euãgelij pᷣmꝰ ĩceptor pᷣdicãs
euãgelium regni Joſjes vgo ĩmo vᷣginitatis
norma pudicitie titulꝰ caſtitatis exẽpiũ J0
hãnes maꝛtyr.ſz ? maꝛtpꝛij lumẽ ĩteꝛ natiui
tatẽ ſiquidẽ mortẽq; xpᷣi ↄſtantiſſima foꝛma
martyrij. Jpᷣe uox ĩ òſerto clamatis pᷣcurſor
iudicis.pᷣco vᷣbi. Ipſe ẽ helyas uſq; ad queʒ
lex ⁊ ꝓphete.lucerna ardẽs ⁊ lucẽs.amicuſ
ſpõſi.ſpõſe pᷣparator. Silẽtio trãſeo cetera
ſic ĩ nouẽ ordibus angeloꝝ ĩſertꝰ ẽ. ut ẽt ad
ſeꝛaphin apicè tranſfeꝛat᷑ Pec Ber. Deinde
ns ſubdit.etſi uultis reciꝑe ⁊ ĩtelliger (..ipᷣe
helyas) nõ ĩ pſona ſʒ in ſpũ ꝗqr fuit ſimilis
helye ⁊ hoc ĩ tribꝰ. Prio ĩ auſteritate pnĩe.
qr ð helya ſcribit ꝙ erat uir piloſꝰ.qr hẽbat
ueſtẽ huſutã ⁊ aſpeꝛã ⁊ ʒona pellicea accĩitꝰ
renibꝰ.Silr ⁊ ð̊ Johãne dr̃ ꝙ hẽbat ueſtim̃
tũ ð pilis cameloꝝ.⁊ zʒonã pelliceã ciꝛca lũ
bos.Scðo in ſoliditate ↄſtãtie.ð helya eniʒ
ſcꝛibit᷑ q; ipſe ↄſtãter aꝛguebat r̃gẽ achab ⁊
ꝛegẽ ocha ʒiaʒ ⁊ ſil? Johãnes ↄſtant᷑ argue
bat herodem. CTeꝛtio ĩ auẽte doctꝛine.qr ſic᷑
helyas uẽturus ẽ ꝑ pᷣdicatõem ſuom denun
tiãs xpᷣi aduẽtum ſᷣm. ita iohãnes (ut ſupra
dictum ẽ) puenit pᷣmum. Et pᷣm hiero. Bᷓ dic
tumipſe ẽ helyas.miſticũ eſſe ⁊ egere ĩtelli
getia.ſæquẽs dñi ſermo mõſtrat: dicens.C
Qui hʒ aures )cordis(aud ẽdi) i.intelligẽdi
Caadiat).i.intelligat.ĩ.qr non dixit iohem
ẽẽ helyam in pſona.ſʒ ĩ ſpũ. Uł ꝗ bʒ aures
ad officium audiẽdi exteriꝰ: audiat ĩreꝛiꝰad
hibẽdo diligẽtiam circa ea q̃ dico ⁊ dixi ſuꝑi
us. Atit autem xpᷣ talibus vbis pꝛoponẽdo
aliquod arduum uł miſticum ⁊ hoc ł ut mo
ueat int ellectum ad intelligẽdum. uel affec
tum ad acquieſcendum. ⁊ exequendũ.Oro.
mine ihu xpᷣe qm̃ tu es ꝗ uentuꝛ?
d Jes ad ſaluãdũ nos ⁊ aliũ nõ expecta
m da nobis ur uĩcti tuo amore ⁊ tio
re exeam ð aꝛũdieto uanitatis ⁊ ð̊ molli ue
ſtitu uoluptatis.ĩ deſertũ pnie. Renũcia no
bis ꝑ effectũ miſcõie tue. qr tu es vitas qua

mẽte ceci uidẽt caritas q̊ affectu claudi am

bulat.humilitas q̃ ſuperbia lepꝛoſi mũdãt.
nerbuʒ quo ſurdi audut. uita qua mõtui re

infidelium iu deor ũ

ſuagunt.⁊ uutus qᷓ panperes euangelizant᷑.
ut omnes ad te conueꝛtantuꝛ Amen.

de icrepatione ? condemnatione infideliug

iudeprum. Capitulum.lvij.
6 Remiſſa igr̃ cõmendatõe iohis ĩ
crepat ⁊ ↄdẽnat dñs ſuꝑpbiã iudeo
rum.ꝗ pꝛedicatione iodis moti ñ
ſunt ſʒ ⁊ ipſius xpᷣi pꝛedicationem
deſpexer̃t.⁊ comꝑat eoꝝ generatiõem pueꝛ
ſam ⁊ obſtiatam.per q; pdicames q; audien
tes compᷣhẽdit.pueris ĩ foro clamãaãtibꝰ ⁊ eo
rũ coequalibus.i.ĩ paꝛtes equales diuiſis ac
ſibinuicẽ ĩiproperantibus.⁊ dicẽtibus. Ceci
nimus uobis ⁊ ñ ſaltaſtis ⸗lamẽtauimꝰ ⁊ nõ
plãxiſtis. Abi ſciẽdum ꝙ pueri hebreorum
ad exeꝛcẽdum ſe i ludis honeſtis ĩducẽtibꝰ
ad uututes ⁊ retꝛa hẽtihus a uitijs talẽ ludi
hr̃e conſueueꝛũt.ddiuidebant ĩ medio ciĩta
tis ĩ duas partes equales.⁊ illi qui erant ex
una parte canebãt carmen leticie. ⁊ alij ex
oppoſita paꝛte caꝛnem lugubre. deꝛidentes
tꝛanſmutationem ꝛepentinaz pñtis uite ⁊? po
ſtea ſibi mutuo exprobabãt.⁊ exultantes di
cebat alijs quare ſibi non cõgaudebãt ⁊ eõ

168

rio alij quare ſibi compaciendo non condo

lebant ⁊ hoc fiebat ad expꝛimẽdã uanã leti

ciam hominum ⁊ defectum compaſſionis

amicitie adinuicem in hoc mundo ſicut uiõ
mus frequenteꝛ fieꝛi ĩ eadem cĩtate ĩmo ⁊ ĩ
eodem uico.uel etiam eadem domo qð aliꝗ
letant᷑ ⁊ alig ex oppoſito triſtantuꝛ. ⁊ qñq;

modicum ſibi iuicem ↄpatiãt᷑. DPuic negotõ

ſile eſt negotinm ciꝛca iudeos 2 poſtea xpᷣi
tꝑe factum. Multi enim propharum ſeden

tes ꝓpteꝛ docendi ⁊ iudicandi auctem. in fo

ro.i.ĩ eccłia.ubi lex ⁊ iura ꝓmuntur. ⁊ canẽ
tes ꝑ gaudiorum eteꝛnoꝛum promiſſionem.
monneꝛunt iuõos exultaꝛe pro ſpe futurorũ
⁊ exultaꝛe nolneꝛunt.multi etiam lamentan
tes per toꝛmentorum cõminationem monue
ꝛunt eos doleꝛe ꝓ peccatis.⁊ noluer̃t. Pꝛop
teꝛ hoc igitur poterant eos aꝛguere prophe
te: dicentes. Cecinimus uobis ⁊ nõ ſaltaſtis
ad laudes dei aſſurgendo. Ilamentauimus ⁊
nõ planxiſtis penitentiam agendo. Id eſt in
uitauimus uos ad exultandum pro ſ pualib?
bonis ⁊ nõ exultaſtis.niſi in teꝛꝛenis.monui
mꝰ ad pniam ⁊ non penituiſtis nec doluiſtis
Fo modo etiam factum eſt tempoꝛe xpᷣi. Jo
hannes eiĩ ieiunans ⁊ abſtines:ĩuitabat cos
ad dolendum pro peccatis. ⁊ doler̃ noluer̃t
dominus aüt commedens ⁊ bibens cum eis
inuitabat eos ad exultandum pro gratijs qꝛ

mos tõmedentium eſt exultare.⁊ noluerunt
B faceꝛe. Sub ſimilitudine eꝛgo eos incre

pPat. ꝗa nec habueꝛunt planctum compunc
tionis ? penitẽtia predicta a iohãne. nec ſal
tum exultationis ex miſeꝛicordia exhibita a
ſaluatore. Johannes enim predicabat lam
ta pnie xpᷣs exultationẽmiſeꝛicordie: ſed ge

———————————

artel iMn t lt a⸗
e nuco iutare it añ
ſuii iſen colresden
Ntoreopligere lent tpenn
len ſnt cttores tc⸗
lerſrös buniitue g col
lithuteigte ſedeles
scAeum iudices tiar⸗
eenor amieshlicmd
CANacted udtondoeni
caſteathleicntidectr
lungwandeumen
Gocanontcerne ſan
etaiefimline roinde
Miipbae mooiunni
lin: nali ſaltwolerſon
i dann, lantoſcten
ininein ener
acincöunctöis ⸗

is lameatindnz
pueri Nrn,
boneſi illiiſh
pusg uſtſetdtluit
lebank i necio inn
29, Tilli qui eran
nen leticie ? ali et
lugubre, deꝛigenten
lintz pfftis nite 1po
bat. exultantes i
1cogaugebat 2 eñ
ciendo non condo
pꝛimed uanda leti
im compoſſionis
c mundo ſcut uid
jem citate imo 7 i
dem domo ab alig
miſtantmn.1 gſh
atiat Duic negotd
deos 7 poſten ſhi
n wopberum ſecen

candi auctemn. in ſ

ura pnuntur. ? cane
oꝛum promiſſenen,
tme gro ſye utnii

nulti etiam awenton

minationen norue
tis,t ſollet. Po
uobis 1 nd ſalaſts
1o lamentauimms 1

am endo. J cKin
n Aum oſplid

bꝛime partis

teratio iudatca ñ ploꝛat cũ iohe ploꝛàte nee
gaudet cam xpᷣo gandente. der clamantes
ergo intelliganntuꝛ predicantes. ſ.iohdnes ⁊
xpᷣus.⁊ per coequales ipſi quibuſ predicant.
ſcilicet auditores. Nam qõ ait. Tamentaui
mus ⁊ non planxiſtis ad ioh annẽ ꝑtinet. cu
ius abſtinẽtia a cibo ⁊ potu luctũ pnie ſigni
ficabat. Quod antem ait. cecinimus ⁊ ñ ſal
taſtis: ad ipſum dñm ꝑtinet.qui utẽdo cũ ce
teris cibo ⁊ pota:leticiam futuri ſeculi ⁊ ꝛe
gni figurabat. Johannes enim pceſſit in ty
po pſtis uite.q̃ dʒ ẽẽ ĩ lamẽto.ſʒ xpᷣs ſecutus
eſt in typo futuꝛe que erit in gaudio. Unð ĩ
pſalmo, Qui ſẽinãt ĩ lachrymis ĩ exultatiõę
metent. Sʒ pueꝛſi iudei uidẽtes auſteritatẽ
iohannis. ꝑ B̊ moti ñ ſũt ad pniaʒ ⁊ poſtea
dulcedinẽ xpi ⁊ tñ p hoc moti non ſt᷑ ad pie
tatẽ. Unde Hiero.dicũt eꝛgo.Cecinimꝰ uo

biers ⁊ pꝛouocauimns uos. ut ad noſtrũ canti

cũ hõa opa faceꝛetis ⁊ noluiſtis. Lamẽtaui
mus et uos ad pniam ꝓuocauimus.nec h̊ ꝗ
dẽ facẽ uoluiſtis ſpernẽtes utꝛãq; pᷣdicatõm
tã exhortatõis ad uiꝛtutes qᷓ; pnie poſt pec
cata. PDec Hiero. Doctor ł pᷣdicator cantat
qñcunq;.ſ.de uirtutibꝰ⁊ eteꝛnis gaudijs do
cet uel pᷣdicat ? tũc auditoꝛes extra uitia
ut mundũ ſaltare dñt qñq; lamẽtat᷑.qñcũq;.
ſ. uitia ⁊ iferni dolores deteſtatur.⁊ tunc au
ditores plãgere dẽnt ⁊ penitere. Spũaliter
pueri ſunt pdicatores.⁊ doctoꝛes pueꝛiꝑ cõ
uerſatõis humilitatẽ. ꝑ colbinã ſimplicita
tẽ ⁊ ꝑ uite puꝛitatẽ ſedẽtes ĩ foro qꝛ uendito
ꝛes cele ſtium. iudices aĩaꝝ.et pᷣcones r̃galiũ
pᷣceptoꝝ clamãtes pᷣdicando coequalibꝰ ſᷣm
capacitatẽ auditoꝝ doctrinam ↄtempando
canẽtes miſeꝛicoꝛdã peccatorum gr az iuſto
rum gloriam beatoꝝ exprimẽdo. Triplex eꝛ
go canunt carmẽ. ſ.n nuptiale pꝛo unione dði
et aie famili are pro inhabitatõe diĩne pfitie.
triũphale pꝛo ↄſumatõe ui ctoꝛie.⁊ non ſal
tant mali ſaltu ↄuerſionis.quo ad primũ ſal
tu ᷣuotõis quo ad ſᷣm. ſaltu ↄteplatõis quo
ad t᷑tiũ. LQamẽtant ondẽtes culpã młtiplicẽ.
miſeriam pñtem penã et᷑nã. ſed mali ñ plan
gũt plãctu cõpunctõis pꝛo culpa. plãctu cõ
paſſionis ꝓ miſeria planctu oronis ꝓ pena.
Deide applicãdo ſimilitudinẽ ad propoſitugʒ
ſubdit ĩceepatõis duplicem rationem quia
ñ cꝛediderunt iohãm ad pniam exhortamti
nec ſaluatoꝛi ad miſericordiã aduocãti. Nã
nec pᷣdicatio ⁊ pnĩa iohis eos ad luctuʒ ⁊ pe
nitẽtiam ĩ flexit.nec pꝛedicatio ⁊ conuictus
xpᷣi eis placuit.ſʒ r̃ᷣmanſerunt obſtiati.ĩ pec
catis utriuſq; pᷣdicationem contemnendo. ?
utꝛiuſq; uitam ĩ malum int᷑pꝛetando¶ Nenit
enim ioh annes ñ manducans neq; bibẽs)i.ĩ
abſtinentia maxima uiuẽs.ille enim ꝗ parũ
ↄmedit:dr̃ non conmedere ſecundum ↄmu
nem modum loquendi. uel non manducans
neq; bibens delicata.ſ. uel non manducane

Capitulũ. vij.

ſcſlicet panem.neq; bibens.ſ.uinuʒz ⁊ ſicerà
Secundum Aug. Johannes dict? ẽ nõ man
ducans neq; bibens. qꝛ illo uictu auo iudei
utebant᷑: nõ utebat᷑. hoc eꝛgo dñũs niſi utere
tur.non ĩ eius compaꝛatõe manducans ⁊ bi
bẽs diceꝛet᷑.Ecce unus pueꝛorum lamẽtanti
um.i.ꝓpharum ad pniam vbo ⁊ exemplo ꝓ
uocantium.⁊ t amẽ non cꝛedunt ei iudei: ſʒ
dicunt demonium habet. quaſi dicerẽt. mo
ꝛe demonum nõ commedit.neq; bibit uł de
moniacus ⁊ inſanus ẽauſteritatem euis de
moni attribuendo. ömoniaci enim poſſunt
multa agere ⁊ pati.q̃ nõ poſſunt alij uł Cnõ
ẽ hic homo a deo)ita rigidus ſibi ⁊ alijs cũ
dñis ſit ſuauis ⁊ mitis. Uenit filiuns hoĩs.ſ.x
ginis.nõ hoĩum.ſ.uiri ⁊ mulieris mãducans
⁊ bibẽs.ſ.ĩ mundo ⁊ ĩ publico cum alijs ho
minibus.id eſt ↄmunem uitam inter homieſ
ducens hoc enim facere öbebat.qr mediatõ
dei ⁊ hominum eꝛat.⁊ ideo talem uitam de
buit communiter duceriut communiter ui
uentes peccatores acceſſum familiarem ad
ad ipſũ pñt hr̃e.Ecce unuſ pueꝛoꝝ gaudẽtiũ
.i.pphetaꝝ leticiâ promittentium. æ tamen
dicũt pueri geneꝛatõiſ ⁊ phariſei male ĩterpᷣ
tãdo((Ecce homo)) nil habens diuinum (uo
zax per auiditatem (potator uini)peꝛ ↄſue
tudinem (publicanorum)id eſt peccãtium
publice(⁊ pecc atorum)id eſt peceantiũ oc
culte (amicus).ſ.per malam ſocietatem.cũ
illis manducans ⁊? bibens:quod tñ nõ facie
bat nt eoꝛum uicia amaret.ſed magis ut ſa
naret. ⁊ eos alliciendo attꝛaheret.⁊ ad peni
tẽtiam ↄueꝛteret. Ipſe eĩ homines attrahe
bat ⁊ uictus ↄformitate.⁊ familiaꝛitatis oñ
ſione. Ubi Pieronymus. Si g ieiuniũ placer
uobis. cuꝛ iohannes diſplicuit: Si ſaturitas
uobis placet.cuꝛ ñ placet filius hoĩs:Quoꝝ
alteꝝ demonium bũtem. alteꝝ uorstorẽ nũ
cupaſtis ⁊ ebriũ. Pec Pieꝛo.Ecce peſima li
gua que ? muducantes indicat ⁊ ñ mãducàò
tes ⁊ ex utraq; ꝑte ſcĩdit qꝛ maledicit ðöum ⁊
homines nec ẽ ei qui ſe abſcõdat a furor̃ eꝰ.

Abſtinẽtia quidẽ iohannis fuit alijs exẽpluʒ

auſteritatiſ ⁊ penitentie. manducatio vo xpᷣi
fuit alijs exẽplũ ↄdeſcẽſionis ⁊ miſericõdie.
Per illos igr ꝗ utrũq; ĩ malũ interpᷣtat᷑ ſigii
ficant᷑ detꝛactoꝛes.bonos actus aliorum ne
qteꝛ vᷣprauãtes.Sũt nãq; qdã puerſi iſtis ſi
miles de oĩbus male iudicantes. Dicunt ei ſi
quis ſtudet ⁊ uacat hũilitati ꝙ ipocryta è.
ſi paciẽte ⁊ mãſuetudini.timidẽ.ſi iuſticie.
ĩpaciẽs ẽ.ſi ſimplicitati.fatuꝰ ẽ.ſi prudentie
malitioſus ẽ. ſi maturitati. flegmaticus ẽ. ſi
iocũditati. diſſolutꝰẽ.ſi rligiõt.ſingulaꝛis ẽ.

ſi ſocietati.curaꝛis eſt.ſi ſuẽtio ⁊ paci mellã

colicus uel diſſimulator eſt: ſi aliorum cor
rectioni tuꝛbatoꝛ pa cis ⁊ preſumptuoſus ẽ:
ſi diſſimulat negligens eſt. ſi inſtat uigiujs ⁊
oꝛõnibus.ĩdiſcretus eſt:ſi cõmuni dormitio

De iĩicꝛepatõe ⁊ ↄdẽnatione

ni ſõnolentus ẽ.ſi pᷣdicatõi ⁊ alioꝝ ſaluti.ap
petitor landis . ſi deſiſtit ꝛzemiſſus ẽ.ſi habzʒ
gram hoĩum adulatoꝛ ẽ.ſi adulari ꝛẽ̃nuit.ſu
perb . ⁊ ſilit᷑ ĩ multis alijs temere iundicãt.
2 q̃ bñ fieri poſſunt ĩ malu ĩterpᷣtqt.Qui cũ
talibꝰhitat põt dicer̃ illõ Job Frat᷑ fui dra
conũ.⁊ ſociꝰ ſtrutionũ. Dñns g ⁊? ſe ⁊ peꝛ io
hannẽ conatus ẽ iudeos i regnũ introducezꝛe
ac ſi cũ pphᷣa diceꝛet ꝗd ðbuit faceꝛe uinee
mee ⁊ ñ feci: t ſᷣm Ct iſo.fecit ſicut faciũt.
uenatores ꝗ ꝑ ouas uias orias alicui iſwidat
anim ali.at in alteꝛam incidat et capiatur.
Miſi enim iohannem cũ uita auſtera. uêit
ipſe cũ ↄmuni uita. ſed ipſi rẽnuezut. utꝛã
q; uiam ſalutis reſpuerũt.qr nec cũ iohanne
lugeꝛe nec eũ xpᷣo gaudẽ uoluerunt. Iſtis iu
deis ſimiles ſunt multi.ꝗ nec flagelliss. nec
bñnficijs a malo ꝛeuocaꝛi b ad bonũ: pꝛonoca
zi poſſunt.⁊ iõ cũ ſuꝑbis ⁊ ꝑueꝛſis iuõis ĩ fa
ſciculis ſimuli colligati penas meꝛito ſuſtie
bunt.Et licet xpᷣs qui eſt ſapẽtia dei pfr̃is ſit
pᷣ ſicto mõ reprobatꝰ a phariſeis ⁊ legiſperi
tis qui dei conſilii ⁊? uite documtũ ſpꝛeuer̃t.
tñ iuſtificatus ẽ id ẽ ↄgnitus et cõprobatus

iuſtus (a filijs ſuis id ẽ diſ ipulis.⁊ ab leis

ꝗ regnuʒ celoꝝ fidei iuſtificatione diꝛipiũt:
ꝗ ſunt eis filij xpᷣi ꝑ adoptionẽ.confitẽtesiin
ſtum ſapiẽtie opus ac dei diſpoſuõʒ ⁊ doctꝛi
nã. Deide poſt cõmunẽ iudeoꝝ iĩcrepationẽ
ꝗa noĩ atim icrepat tꝛes ciuitates galilee ſi
tas i littore laci genezaret ꝗbus ſpaliter pᷣdi
cauerat ⁊ miracula fecerat. nec tamẽ cõueꝛ
ti uolebãt(Xunc ei)..ſ.poſtq; icrepauit iuð
os ĩ ↄ nũi.⁊ uidit eos obſtiatos(cepit)i ſpã
li exprobꝛerf̃.) id ad modũ exprobatis ma
la futuꝛa pᷣdicere (ciuitatibꝰ ĩ quibꝰfacte ſt᷑
pluꝛime uiꝛtutes eius qut ſaltè opeꝝ magni
tudint ? multitudini crederẽt(quta pniam
non egiſſent quan diceꝛet 7 doctzinam au
dieꝛunt ⁊ miacula ui ierunt. tñ cꝛedeꝛe no
luerũt ſʒ peioꝛes gẽtibꝰr maſerũt.Exprobrat
eis dñs ad corꝛectõnẽ. ⁊ ↄmatat᷑ eis ue. id ẽ
eternam dânatõem. pᷣdicẽdo uẽtuꝛa. non op
tando mala. ſicut ? cum dr maledicã illis ꝗ
maledicẽt tibi.id è ꝗ maleficient ifligã eis
penã.maledictõ ei in ſcriptura nũqᷓ; ẽ impre
catiua ſʒ ꝓphetica. Uoi Crip. depioꝛat aũt
dũs ad noſtꝛum exempiu eo ꝙ effuno lac bꝛy
marum ⁊ gemitꝰamaꝛꝰ ſuꝑ paciẽtes iſenſibi
litatẽ doloꝛis non modicu antiodotũu ẽ. z. ad
coꝛꝛectionem pacientium. ? ad remedium ĩ
gemiſcentium ſuꝑ eos. Tec Cripᷣ. dicit g⸗
ue )ſcilicet damnatioms.ſ.eterne im minet
tibi coroz aim )pꝛope quam ciuitatem ioꝛda
nis ĩigredit maꝛe galuee.⁊ ĩ qua nutrief anti
xps (ue tibi bethʒayda) de q̃ ciuitate fueꝛut
Petrus ? Andreas. Jacobus ? Johaͤnes.
diſtat a bethʒayda quarto miliaꝛio.(qr ſi ĩ
tyꝛo ⁊ iy ſone) q fuæꝛut urbes gẽtiliũ yſoia
ie ⁊ uicijs deoite.qᷓ tantum legem natuꝛa

infideliugn iudeorũ .
lem habebant (facte eſſent vtutes Jid di
u na ꝓdigia ? miracula (que facte ſunt ĩ no
bis )frequẽter: ⁊ pᷣdicat eis fuiſſet ſicut uo
bis(olim pniam quam uos nõ feciſtis. ipſi
(egiſſent )dolètes de peccatis(iĩ cinere )ex
conſideratione moꝛtis⁊z cilitõ ex conſide
ꝛatõe peccati pungentis. ſedẽtis id eſt ĩ con
ſcientijs ſe humiliantes.uł in ciner̃ humilia
tio interior.in cilitõ exterior deſignat. Hec

Qaddit. qꝛ antiquitus erat mos ſic ageꝛe peni

tẽtiagʒ ( Aerũt am̃ dico uobis) iudeis. ꝗ: (ty
ro ⁊ iydoni licʒ nõ ſum ↄneñi(ꝛemiſſi erit
in die iundicij quam uobis )qr minus punien

tur quam uos ludei obſtinati: naʒ minus pec

cauerunt illi.gentiles enim neq; legem ſcꝛip

tam receperunt. neq; pᷣdicatores habueꝛunt

neq; miracula uiderunt ſed tantum legẽ na
tuꝛe tranſgreſſi ſunt: Judei ueꝛo doctrinam
audierunt. ⁊ miracula uiderunt. ⁊ poſt trãſ
gꝛeſſionem legis:naturalis ⁊ ſcripte ẽt leges
gratie ⁊ ſigna puipenderunt: ideo ppter in
gꝛatitudinem punient᷑ iſti ſeuerius.⁊ illi re
miſſius qr gꝛauius eſt fidez auditã ꝛepeller̃
quam mori ĩ gentilitate: ? eſt argumentum
ꝙ ceteris ⁊ paribus maioꝛ erit pena xppᷣiano
ru ꝙ infidelium.clericoꝝ quam lavcoruʒz. ſa
pientũ q; ſimplicium. pꝛelatoꝝ q́; ſubditoꝑ:
nd cui multum donatum ẽ multù ab eo que
retur.⁊ potẽtes toꝛmenta pacient᷑: z ſeruus
ſciẽs uoluntatem dni ⁊ non faciẽs.plagis na

pulabit mult s. Deinde ſeꝑatiʒ exprobrat ci

uitati (capharnauz) quia diſta ctius alijs iu
dicanda eo quod bona a domino acceperat
cꝛebrioꝛa. IJiem quia duas alias arguerat òᷣ
obmiſſõe penitẽdi ⁊? negligẽtia. hãc ueio de
ↄtẽtu ⁊? ſuꝑbia. Ande ⁊ alijs cõminatus eſt
penam i geneze cuʒ air (ue) huic qt ĩ ſpecie
quod apparet plus eè. Dici eꝛgo(. Et tu ca
pharnau.) ponẽdo ut ſupꝛa continẽs ꝓ ↄtẽ
to(nungꝗd )pm opinionẽ tuam. (uſq; ĩ celuʒ
exaltabeꝛis) Quaſi diceret. Nõ immo pꝛop
ter peccatum ſuperbie ⁊ ĩgꝛatitudinis (uſqʒ;
ĩ ifernũ deſcendes nã ꝗ ſe exaltat humilia
bit ¶ Quia ſi ĩ ſodomis.) ( ꝗ iñ fuerunt homi
nes peſſimi) (facte fuiſſent uiꝛtutes.q̃) fre
quenteꝛ (facte ſunt ĩ te.foꝛte ꝑmanſffent uſ
q; i hãc die) qr feciſſent pniã. ut nimiuite fe
cerũt ad ione pᷣdicatõz. Hicit ãt forte. nõ ad
bpᷣnotanduũ dubitatõm ex parte ſua: ſed ad õᷣ
notandũ mutabiluatem liberi arbitrij ex ꝑ
te hominis (Uerumtamen dico uobiſ.quia
terꝛe ſodomoꝛnʒ ꝛemiſſius eꝛit in die iudicij
quam tibi)id eſt minorẽ pẽam ſuſtinebunt
ratione icredulitatis: ſed maiorem ratione
enormitaſis peccati ⁊ crimis. Per iſtas cita
tes quibꝰ xpᷣs freqͥnter predicauerat ? mira
cula fecerat ſigmfcãt illi ꝗ fꝛeq̃nt᷑ audiut.
uerbũ dei ⁊ uidẽt exempla uirtutum : 7 tam̃

in peccatis ſuis obdurant᷑. pꝛopter ꝙ ceteꝛiſ

pazibus grauius alijs punientur. Specis

cer iper uscinturte
cgenmt) ane mnonnon
ts giond glonteli
Mwsg cuonncie ſtuesein⸗
1aucinusrtipriam pece
mteu lmulti
enſetatalig enonttrat
fuiſen Yicr do eier
Aiuericlgde tignet⸗
1guslietetaninne
Iunusig Eruide an
tuik citarbus 6tunce
ligofunc cepite uſn
tlalbns Et goren
Herans inpropenat his
leengotobis hianis
ſenttre tooſenentin
meonmentes mes
les eari Oridemen
Qutemenind
einbeſcineg (Rſiteri d
ſichtniin diie
heclumſicge aing

erunt: geopgterin
ſſtiſeuerius d ili e
ficez auciti epelei
err eſt argumentun
tor eri pena rpiano
2 quam larcorliz.ſa
elator q; ſubgitox:
36 multu ab eo que
1pacient:2 ſeruus
on facieo,plagis ua
ſepatiz expfobrar ci
Adiſtuctius alijs iu
domino acceperat
nas alias argueratd
gligena. Haͤc nenode
1alijs cominatus eſt
(ue) but iti ſpecie
dicit eꝛgol Atu en
ſapꝛa contines ) oe
e tuam. Aiceli;
cerer i imno
er irauttucinis (uſq

Crilta hummlid.

i fuerunmn dOim

ſent nintutes. ) ſre

.

hoĩbus que maxime aggꝛauant ĩigꝛatitudinẽ
ĩ eis. Primum eſt litteratuꝛa ⁊ ſapientia qõð
peꝛ corozaim.que ĩteꝛpretat ſecꝛetum mibi.
uel miſterium meum. Secundum eſt ordo
uel pꝛelatio.quod peꝛ bethʒaidam.que ĩter
pꝛetat᷑ domus pecudum ⁊? domus uenatorũ
ſeu domus frugũ: ſunt em̃ domus dñi pecu
liaꝛes. ⁊ ffugi pecudũ.i.ſubditoꝝ ⁊ ceteꝛo
zũ.Teꝛtiũ ẽ rligio.ꝙ ꝑ capharnau: q̃ iteꝛpꝛe
tat᷑ uilla pulchritudis ſeu conſolatõis. uel a
ger pĩguedĩs. ⁊ utinã iĩterius ſicut exterius.⁊
iſti ſi iuenti fueꝛit negligẽtes ſeu peceatoꝛes

lit᷑ ãt per has tres ciuitates aſſit ignant tria

2 xpo ĩobediẽtes.duriꝰq; ceteri redaꝛguent
2 acrius punient᷑.uel ꝑ coroʒaig ſignificãtuꝛ
huius ſeciuli ſapiẽtes ꝑ bet hʒaidã diuites ꝓ
caphaꝛnaũ carnales.ꝗ ſpẽ alit᷑ xpᷣm repellũt
ſicut ille ciuitates fecert. Abi Cꝛziſo. Conſi
derate xpᷣiani qr auedã miracula facta ſt᷑ ĩ
coroʒai.q̃dã ãt ĩ bethʒaida alia ĩ caphãnaũe:
apud nos t xpianos omnia facta ſt.Que ei
facta ſè i corozaim. foꝛſitan bethʒayda nõ
cognouerat.⁊ que facta ſt᷑ i bethʒayda foꝛn
tan caphaꝛnaum neſciebat. Nos autez xpᷣia
ni geꝗd ubiq; operatus eſt x-ps omnia euan
gelio referente didicimus. Si ergo ſic xpᷣus
luget ſuper illas ciuitates (qꝛ penitentiam ſ
egerunt) que non omnia mir abilia niderunt
putas quomõ quottidie luget ſuꝑ nos xpᷣia
nos ꝗ quottidie vtutes eius ĩ eccła legimus
2 audimus.⁊ tñ pnĩiam peccatoꝛum nrorum
non agimus. Si tempore godomitazum xpᷣuſ
ueniſſet ? talia demonſtra ſſʒ forſitã cõueꝛſi
fuiſſent. Illi qr Loth hoĩem iuſtum non au
diuerũt ſulphuꝛe ⁊ igne cõbuſti ſunt.Nos q̃
⁊ qualia expectant toꝛmenta.ꝗ ipſũ contem
mmus xpʒʒ. Et uide.qꝛ nõ dixit. tunc iprope
rauit citatibus.ſʒ tunc cepit ĩpropera:e.Si
eꝛgo tunc cepit ⁊ uſq; nũc quottidie iprope
rat talibus. Et quotiens legit᷑ ĩ eccleſia ĩpꝛo
perans impropeꝛat his ꝗ tales ſum ĩ eec cłia
ue eꝛgo uobis xpianis ꝗqbꝰ quottidie omnes
ſcꝛipture uociferantur.⁊ uos tanqß aſpides
ſurde obturantes aures ueſtꝛas ñ auditiſ uo
ces earũ. Quidam enim dicunt peccata nr̃a
eꝛubeſcimus confiteri.Dic homo ꝗd ẽ peius
facere malum an dicer̃: Si ergo ante dei 2
ſpectum facere malù non eꝛubuiſti. quomõ
ante conſpectum boĩs erubeſcis dicere, Ad
iracundiam deũ excitare ñ timniſti ⁊ ad mi
ſericordiam eũ flectere dubitas. Dec Criſo.
Oportet igit᷑ lectioni ſcriptuꝛap uscare ⁊? i
tendere. ita enĩ peccator ad meii poterit ꝓ
ficeꝛe. unõ idẽ Criv. Debemꝰ ſcripturas ſeru
taꝛi cũ diligẽtia 2 nõ ſimpliciter. poteꝛimꝰſa
lute nr̃a potiri.ſi ſemꝑ eis imoꝛabimur.Et ſi
nebemẽter durus quis fuerit ⁊ ſi nihil lucra
tus fuerit ialijs temporibus.tẽpue ſaltez lu
cꝛabituꝛ boc.⁊ ſuſcipiet aliquã utilitatem.
Quid igit ais.qm̃ audiẽs nõ facio.nõ parui

eilßeretz
6 . .
. Aapitulũ.lvij.

lucꝝ.miſeꝝ uocar̃ ſeipſũ nõ ĩutił hic timoꝛ.
Si igemueris ſolù qm̃ audiẽs ũᷣ facis omni
no ad faciẽdum uenies qnq;. Mon ei eſt deo
2 loquẽt em ⁊ audiẽtem deum loquètem nõ
luctaꝛi.Et iteꝝ.Quicꝗ querit ad ſalutẽ to
tũ iam adimpletum ẽ ĩ ſcꝛipturis Qui igna
rus ẽ: ĩuenit ibi quod diſcat.Qui cõtumax
eſt ⁊ peccator ĩuenit ibi futuri iudicij flagel
la q̃ timeat. Qui laborat iĩuenit ibi glorias
ꝓmiſſõnis peꝛpetue uite:quas manducando
aplius excitef᷑ ad opꝰ. Qui puſilanimis eſt ?
ĩfiꝛmus iuenit ibi medioczes iuſticie cibos
2 ſi pinguem animam nõ faciunt tñᷣ ndeſ
permittunt. Qui magnanimus eſt ⁊ fidelis
iuenit ibi ſpiꝛitaliores eſcas continentioris
uite:que pducant eum prope ad angeloruʒ
natur am. Qui pcuſſos a diabolo uulneratuſ
eſt in peccatis ĩuenit ibi mediciales cibos:
qui eum ꝑ penitẽtiam ꝛepaꝛent ad ſalutem.
bec Qrib. Secundum Bedam quare nõ oliʒ
his qui credeꝛe poteꝛunt. ueꝛum iudeis qui
credere noluerunt ſit euangelizatum. ipſius
eſt ſcir̃᷑ cuius uniuerſe ſunt uie miſericoꝛdia
lueritas. Qnia ſecundum Anſheł. alio mõ
iuſte damnat malos.alio modo iuſte parcit
malis. Nam cum damnat malos iuſtum eſt
qr illorum meritis couenit.cũ uero ꝑcit ma
lis iuſtum ẽ. non qꝛ illorum meꝛitis: ſʒ quia
bonitati ſue cõdecẽs eſt. Parcẽdo ergo ma
lis iuſtus eſt ſecundum ſe ⁊ miſeꝛicors ſecũ
dum nos: non ſecundum ſe. Non eniz ideo ẽ
miſericoꝛs qꝛ miſerum cor habeat ſed qr cir
ca miſeros coꝛ pietatis impendit. Qui etiaʒ
ſecundum Aug.cnius uult miſezetur.non in
iuſticia ſed gr̃a:quem uult obdurat.non ini
quitate ſed ueꝛitate uindicte.Sic tamen mi
ſericordia ⁊ ueritas obuiant ſibi. ut nec miſe
ricoꝛdia impediat ueritateʒ: qua plectit di
gnus. nec ueritas miſeꝛicordiam: qua libera
tuꝛ idignus. deus quidem ab eterno ſciẽs 9
uerſatõem hoĩm malam futuꝛaʒ ⁊ q; nec ſo
la ſeue ritate poſſet ſaluari.nec ſola miſeri
coꝛdia peꝛuenne ad ꝓfectuzʒ meritoriũ:ðcꝛe
uit quod in unoquoque tẽꝑꝛe pꝛedicandum
ẽẽt. unũquẽq; ꝑmittens ſuo iudicõ.id eſt na
turali legi que dicit ĩ corde:qð tibi fieri nõ
uis alii ne feceꝛis. Sʒ qꝛ naturał lex obrur
puit ↄſuetudine peccandi pᷣoicata E q̃ refre
naret peccantes. Et qr iteꝝ homo ñ ſe peꝛ le
gis ſeueritatem cohibet. immo pe: interdie
tum reus tenebatur: pꝛedicata eſt miſericor
dia que ſaluaret confugientes ad eaz. ut ex
cecaꝛet ꝛefutantes: mittens gentes ad ꝓmiſ
ſionem iudeorum ut ipſi iudei ſaltez emula
tione gentium conuerteꝛentuꝛ. Et bec alti
tudo conſilij dei: quo mira prouident ia iune
os ⁊ gentes reduxit ad uitam quã pdiderãt

¶in adam ODratio.
mine idu chriſte ꝗ nos uerbo ⁊ ex
4. emplo pronocaſti ad dolendum pꝛo

2

De reuerſione apłoꝝ ac miſſione ⁊ reueꝛ

peccatis. ⁊ ad exultandum pro ſpiꝛitualibꝰ
bonis.da mihi gratiam lachrymazũ. ? terꝛaâ
coꝛdis mei arridam iriguo celeſti fecũda ut
plangã me quottidie ĩ omni uira mea ita ut
efficiãtur mihi lachꝛyme mee panes die: ac
nocte ? mens mea oblita uanitatis ⁊ miſeꝛie
aꝛdeat in tuo amare ita ut ſaltando ad bõa
opa ⁊ laudes dei aſſuꝛgendo nunc exultem ĩ
ſpe. ⁊ tandem ſemper te laudando tecu gau
deam ſine fine Amen.
De ꝛeueꝛſione apoſtolorum. ac miſſione ⁊ re
ueꝛſione ſeptua gintaduoꝛum diſcipuloꝛum.
Kapitulum. Lviij.
Euertentes autem yapeſtoliſde pᷣ
dicatione ad dieſum (nunciaueꝛũt
ei que Ydocuerant icatezmo
cerãt mizacnla oꝑando oſtend
tes ꝙ; mandatum eius fideliter exæcnuti fue
runt.⁊ gratias ferentes ſupeꝛ his que accæ
peꝛunt. Ueniũt apoſtoli ad ieſum. riui ad fõ
tem ad locum. unde exeunt flumina r̃ unertũ
tur.ut iterum flu ant. Ibant animalia de ꝗe
te contemplatõis ad taboꝛem actionis ⁊ re
uertehantuꝛ iterum ad quietem ↄ emplatõ
nis(&t compaciẽdo eis ð laboꝛibus ſuisſ
duxit eos ſeoꝛſuʒ in deſertum locum Jut pꝰ
laboꝛem quieſcerent puſilluʒ. ſegꝛegati a tu
multu populorum.⁊ ut ſe colligeꝛent ĩ ora
cione. ſicut diſpeꝛſi fuerant in pꝛedicatione
nec enim ſpaciuz edendi h abebant pᷣ tuꝛbiſ
que ueniebant ⁊ ꝛedibant. Inde Beda. Ubi
magna temporigs illius felicit as ð lavore do
centium ſimul ⁊ diſcenriuz ſtudio demõ ſtꝛa
tur que utinam in nro euo reduet ut tanta
miĩſtris bi frequentia fidelium inſiſtat andi
toruzs: que næc libeꝝ eis cuꝛãdi corporis ſpa
cium concedat. Naz quibus neceſſaria curã
di corporis hora negatuz. quantominus ille
cebris anime ſue carnis ſtudendi facultaſ a
deſt:quinpocius a quibus ueꝛhbusz fidei 2 ſa
lutare miſteꝛium opoꝛtune impoꝛtune exigi
tuꝛ horum animus ↄ equẽteꝛ ad agẽda ſem
peꝛ ⁊ cogitanda celeſtia ſuccẽdit. ne ea que
neꝛbis docèt factis impʒugnent Pec Beda.
Miſtice autem ᷣm Pieꝛonymum ſeorſũ du
cit dñis quos eligit. ut inter malos uiuentes
mi la non intendant. Et bene dr̃ ut quieſce
rent puſillum. qꝛ puſi la requies ẽ hic ſanc
tis. lIabor magnus ſʒ poſtea dicetur eis ut
requieſcant a laboꝛibus ſuis opeꝛa eniz illo
rum ſequunt illos.lelñ dicit Gꝛeg.ꝙ tãto tũe

maioꝛ requies erit quanto mõ ob amoꝛẽ coõ

ditoꝛis ſui requies nulla fueꝛit. Et econtra ĩ
tellige o pigeꝛ ꝙ tanto tunc minor r ges erit
quanto nune ob amorem caꝛnis requies ma
ioꝛ fuerit.t iõ ut tunc gauder̃ poſſs dulce
dine quietis.nõ abhoꝛreas nũc guſtar̃ ama
ritudinez laboꝛis. attendens voa Boecij di
centia dultioꝛ eſt apium melle laboꝛ.ſi malꝰ
ora priꝰ ſapor edat.Quieſcer̃ ergo facit xpᷣs

ſiõe ſeptuag'ta duoꝝ diſipnloꝝ.

diſcipulos ſuos.ut diſcant oẽs.⁊ maxime ꝗͥ
pꝛe ſunt q qui laboꝛant in opere ⁊ ſermone
p̃quiem pꝛomeꝛent᷑. Deꝛ hoc ẽt oſtẽdit quõ
pᷣdicatores poſt pᷣdicatõis diſcurſum ⁊edir̃ ðᷣ
bent ad contemplationis ſecꝛetum. ? opera
ſua coꝛam deo diſcutere.⁊ diligenteꝛ exami
nar̃: ut de bonis gr̃as agant ⁊ de defectibus
ueniam petant. Admonemuz itaq; hic in dñi
factis.ut aliquando ab actione quieſcamus
& ad ſecretum contemp grionis tzꝛanſeamus:
quia in actione exteriori.ſpacium contẽplã
di non habemus. Que contemplatio ꝛecte g̊
ſeꝛtum dr̃.qꝛ a multis deſeri a paucis iha
bitat in qua quieſcimus puſillũ. qr pro nr̃a
fragilitate nõ diu diuine uiſioni ualemus in
herer: nec pro neceſſitate pꝛoximi illius eu
ram diu pꝛeteꝛmitter̃. Taceas ergo ad tẽpꝰ
a ꝓximorum edificatione. ut tacendo diſcas
eualiteꝛ ſuo tempor̃ utiluer eloqui ualeas.
Rogando tamen deum, quod per ſeipſũ ſup
pleat cordibus pꝛoximoꝛum inteꝛ uſ ea inſpi
rando.a quibus interim te abſtineas linguã
per ſilentium edomãdo. Unde gre. Nemo dʒ
propteꝛ contemplationem dei. omnino poſt
ponere neceſſit atem proximi: nec ppꝑ neceæſſi
tatem proximorum contemnere oↄtéeplarõ 3
dei. Quid.n. ꝓ leſt ſi amâtes noſmetipſos.r
linquamꝰ ꝓximos ł ꝗqd ruꝛſus ꝓdeſt ſi aman
tes Pgelantes pxinos Flinquamus noſmet
ipſos.Et(poſt hec dñs ipᷣs ðnſgnauit) id è ſi
gnanteꝛ elegit ⁊ ab alijs diſtinxit ac iſtituit
Cſeptuagita duos)diſcipulos alios pᷣter duo
decim pᷣdictos.ĩ ſignũ qð pꝰ xpᷣ r ſurrectionẽ
⁊ aſcenſionem in celum fides xpᷣi pᷣsicanda
erat gentibus ſeptuagint aduarum linguarũ
ſicut ante duodecim tribubus ᷣm numerum
duodecim apoſtolorum. Prima ergo lingua
inter omneſ eꝛat hebraica.q̃ poſtea ĩ ſentua
gita duas fuit diniſa. Et ſicut apoſtoli föõmã
demõ ſtr abãt epiſcopoꝝ. id eſt primi oꝛdinis
7 maioꝝ ſaceꝛdotum: ſic ⁊ iſti figuram gere
bant pꝛeſbyteroꝝ.id ẽ ſecundi oꝛdinis æ mi
norũ ſacerdotum ſcilicet curatorum. In pri
mis tamè eccleſie tẽporibus utriq; preſbyte
ri utriq; uocabàt epiſcopi: Quia ꝗᷓ epiſcc pi
ſt᷑ ſucceſſores aplłloꝝ:iõ gaudẽt ð apoſtolico
honore.dñt eis eſſe ſimileſ in labor̃. Septua
ginta quoq; conſurgunt ex ductu pnarij per
ſeptenarium ido ſignificant impletionem de
calogi.cum ſeptem donis ſpiꝛituſſancti.ꝑ bi
narium uero ſupeꝛaditum. ſignificat maxie
gemina caritas.ſcilicet dei ? prorimi. que
omnmia debent eſſe in oredicatoribus enaàge

lij((Er miſit illos binos) Sic etiam ſecunaũ

Origenem ⁊ duodecim bini ⁊ bini numeꝛati
fuerunt ut ĩ eoꝛum cathalogo mattheꝰ oſtẽ
dit. Miſit autem binos. pꝛimo pꝛopter duoſ
populos connertendos ſudeorum ſcilicet ⁊
gentium ſecundo propter ſalutem dupli
cem opezandam. corpoꝛis ſcilicet è anime

2

—

—e-- f f

—

1 ali ue ehuunt nor
enctcepuloeum colne
oͤniſone potolan
jeje eeeſ ni Empeto⸗
noſte efſ ſtſeptungir
guucio eüd fuen Ptiean
ſüeCifctanerit tüd muaen
oneseſcerit goriäes
mine aidettöne dois i⸗
tifirnitgeseicumde
dencinſidiſeginſtn
ſtokzsſag teni rcoͤden
Bere guiden roſeſtſit
omini rit:ſed ifrma⸗
iiftunb Etqy diſcpni
lis nift llatos:g er
ing imit ierfecnii
bnſtci ſubdit Et alt il
curfllgnceloczgee
ſul indeieihſtani Ee
iſteram i
iſeſettüfetg

nonesdeche
nigenin ne ed

4 4.
upſle gocts ihe

i.rdro d
je uiſton ent
Ate Norini Uingen
aceagergo et ſi⸗
ne. ut tacendo ciſcas
tiliurer elogui ucless,
n. quo per ſeißſiſun
Numn imennſ eg inſhi
te abſtinens ingii
Unde gre. ſlemopz
n ger. ommmno hoſt
riml: nec pp necſi
emnere 9lepla⸗ 5
ites noſmneripſos 5
ꝛſus pgeſt ſt aman
linquamus noſmet
8 dſignauit) ic e ſi
diſtinxit ac iſtituit
ulos alios pier duo
yi ffurrecton?
ſides ppi peicandn
taduarum linguari
dubus ym pumerum
. Prims ergo lingte
ica poſtet ſenin
t ſeut oſol ſoni
id eſt rimi oꝛdinis
rilt in ge
Vcundiordinie t i
tauratorum. Jn n
bas umnigg Neſbſe
pi⸗Quis 5 epiſcch

Pꝛime partis.

tertio pꝛopteꝛ: buplex mandatũ caritatis. ſei

licet: dei ⁊ pꝛoximi.que debet eſſe in pꝛedica
tor̃ euangelij.quarto propter geminam peꝛ
fectionem.ſcilicet uite ⁊ ſciencie pᷣdicatori
neceſſaꝛiam. quito propter mutuam conſer

uatõm ⁊ ſecuritatem cuſtodie. ut unus eſſet

cuſtos caritatis alteꝛius.⁊ bonoꝛuʒ ceteꝛoꝝ
ſexto pꝛopt᷑ mutuam conſolationem ⁊ ſocie
tatis emolimentum. ſeptimo propt᷑ cõfirma
tionem vitatis pꝛedicande ab ipſis. ⁊ eius te
ſtimonium ut in oꝛe guoꝛum teſtium ſtaret.
ueꝛbum (ante faciem ſuam) ſcilicet ante pᷣ
ſentiam. ut aduentus chꝛiſti nõ lateꝛet. ⁊ ut
ei niam ⁊ hoſpicium i cordibus hominum pᷣ
paꝛarent (ĩ omnem ciuitatem ⁊ locuʒ quia
idifferenter chꝛiſtus ⁊ diſcipuli eius pꝛedica
bant in ciuitatibus ⁊ locis paruis ⁊ magnis
(quo erat ipſe uenturus )ſcilicet in iudeam
Poſt ꝛeſurrectionem tamen ⁊ aſcenſionem
domini ad pᷣdicandum etiam gentibus miſſi
ſunt: Secunduz Sregoꝛium. pᷣdicatio pꝛeue
nit ⁊ ſic ad habitaculum mentis domius ue
nit qr vba exhoꝛtationis percurꝛunt.ꝑ quaʒ
ueritas ĩ mente ſuſcipitur.(Et dicebat illis
Meſſis ꝗdẽ mnlta. oꝑarij pauci) Iſta ⁊ plu
ra alia que ſequunt᷑. modum pꝛedicãdi ⁊ ui
uendi diſcipuloꝛum cõtinentia. dicta ſunt ſu
pꝛa ð miſſione apoſtolorum ⁊ ideo hic rpete
re ñ ẽ neceſſariũ.Expleto ãt miſterio le gati
onis ſue (revſi ſt᷑ ſeptuagĩta duo diſcipłi cuʒ
gaudio tũ ð fructu pᷣdicatõis ſue ꝑ q; popis
lũ edificaueꝛãt.tũ ð miꝛaculoꝝ oꝑatõe qr de
mones eijcerãt gloriãtes ⁊ dicẽteſ ſibi ĩ no
mine ⁊ ĩ uocatõne nois xpᷣi ñ ſolũ languores
ifirmitates ñ ſolum hoĩes iniquos. ſʒ etiã
demõia ſubijci ꝗ tñ ſt᷑ tante poteſtatis ut ñ
ſit ptᷣas ſuꝑ teꝛã qᷓͥ cõgetuꝛ eis. Ubi Beda.
Bene quidem profeſſi ſt᷑ deferentes honorẽ
nomini xp̃ᷣi: ſed ĩfirma adhuc fide gauõbãt
ĩ vtutibꝰ.Et qr diſcipulos ð ſignoꝝ opatione
dñs uidit elatos: ꝗ ex hoc nimis gloꝛiabat᷑
tanq; ifirmi ⁊ iperfecti:ideo h;̊ gloria eoꝝ ꝛe
pᷣmit᷑ cũ ſubdit᷑ (Et ait illis.di ſ. athana ſi
cut fulgur ð celo cadẽtẽ )ar pñs eꝛat an coꝛ
ruit ĩmo eũ pcipitauit. Sulguꝛ eĩ cadit cele
ꝛiter. ⁊ mãifeſte ⁊ cũ fetoꝛe ⁊ iflamatõe. ſie
ðmones ð celo empireo ceciderũt ĩ iſtanti ⁊
nidẽtibꝰ ſanctis angelia. ⁊ cũ fetore ppᷣi pec
cati ad ĩflamãdũ hoĩes ꝑ temptatõeʒ ꝑati.⁊
cauſa huiornine fuit elatio ſiue ſuꝑbia ð ſua
excellẽtia. Quaſi diceret ſaluator ſuis diſci
pulis. Caueĩ diligẽt᷑ pᷣbetis.ne ex elatõe ⁊ po

teſtate ↄceſſa ſup demones nimis eleuemiĩ.

2 ſic corruatis. Sat hane eꝛgo exemplo öter

rentuꝛ. æ ad bumilitates reuocantur, ut qui
hunc ob ſuperbiam de celo recoꝛdaꝛent eij
ectum.multo magis ſe de t᷑za editos ſi ſupe
dierint humiliandos/ut caſum propriuʒ hoc
exẽplo caueãt.⁊ qui ſtat uideat ne cadat.Ex

ſeille pꝛopter ſuperbiam de celo cecidit.mui

Laptz. viij.

tominus ſupeꝛbuſ illuc aſcendet: quia ut ali
bi dicitur.turpiꝰ eij cituꝛ quam nõ admittit
hoſpes. Unde Gꝛego. Mize autem dominus
ut i diſcipulorum cordibus elationeʒ preme
ret.iudiciũ ruine retulit quod ipſe magiſter
elatõis accepit.ut in auctoꝛe ſupeꝛbie diſce
rẽt.ꝗd ð elatõis uitio fõmidaꝛẽti. Un Iſido.
Quiſꝗs iã ex dᷣterioꝛi melioꝛ ẽẽ cepit.caueat
ðᷣacceptis extolli vᷣtutibꝰ.ne gꝛauiꝰ ꝑ uanaʒ
głiã corruat.qꝙ; yrꝰ ꝑ lapſũ uitioꝝ iacebat.
Itaq; ñᷣ ↄfidas ĩi nature dignitate ñ ſuꝑbias
de ſapĩa ñ õ honore ñ de ſtatu ñ de poteſta
te.qr ĩi oĩibus natura angeli te excedit. ⁊ tam̃
ex ſuꝑbia cecidit ⁊ ex celo ẽ eijectus ⁊ tuis
pedibꝰſubiectus ut eĩ dicit Aug.melior eſt ĩ
malis factis humilis confeſſio 6 ĩ bonis ſuꝑ
ba gloriatio.⁊ plꝰplacet deo hùmilitas ĩ fac
tis malis q; ſuperbia ĩi bonis. Pumilitaſ ram̃
ñ illa tm̃ landat᷑ qᷓ de ↄſcia peccatoꝝ uenit
ſz illa que ex uiꝛtute deſcẽdit ðᷣo caꝛa ẽ igit
ñ dʒ homo gloꝛiã ĩ gra gatis data: que ma
lis ⁊ iniuſtiſ qñq; ↄfeꝛt᷑:ſed ĩ gr̃a gratũ faciẽ
te per quam ĩ libro uite aſſcꝛibitur.⁊ cuʒ hu
militate ĩ omnibus gꝛatias ageꝛe. Unõ ait ¶
Ecee dedi uobis poteſtatẽ calcandi) ſ. pede
ſpuũaliſſuꝑ ſerpẽtes ⁊ ſcorpiões:⁊ ſupra oẽz
nirtute ) multiplicia ſpaũalia nocumenta C
inimici) ⁊t omne immundorum ſpirituum ð
obſeſſis corporibus eijclendi nihil auobis
nocebit) Gecundũ Bedã.qr ſerpentes dẽte
2 ſcoꝛpiões cauda nocent.ſerpentes eĩ mor
ſu oris.⁊ ſcorpiones pũctõe caude nenenum
fandũt:iõ ſerpentes apeꝛte ſeuienteſ.ſcoꝛpio
nes eläculo inſidiâtes. uel hoĩes uel ömones
ſignificant. Ul ſerpentes ſunt:ꝗ ĩ inchoãpis
uirtutibꝰuenena pᷣue pſuaſionis obiciũt: ſcoꝛ
piones ꝗ ↄſumatas uirtutes ad fineʒ u tiar̃
intẽdũt. Scoõm Theopbilũ.ſerpentes ſũt ꝗ
uiſibili᷑ nocẽt. uelut foꝛnicatõis ⁊? hõicidij
demon:qui uero inuiſihilit᷑ neæẽt ſcorpiones
uocant᷑ ſic ĩ uitijs ſpualibꝰ. Inſug etiã cal
care ſerpentẽ ẽ ſubicere ratõni ſenſualitatẽ
q̃ ᷣm Auguſ. ſign ificat ꝑ ſerpẽtẽ: z calcar
ſcorpionẽ. ẽ ðtèſt ari ötractorẽ.⁊ calcar̃ oẽzʒ
nitutẽ inimici eſt obiceꝛe omnẽ occaſionẽ
moꝛtalis peccati. ¶ Uerutamẽ in hoc nolite
gaudere.qr ſpiꝛitus nobis ĩfiꝛmis (ſubijciũ
tur)nam malos ſpiritꝰ aꝛcer̃ ⁊ alia ſigna fa
cere. aliquando conceſſum ẽ etiã malis ho
minibus non propoter ſeipſos: ſed ad ↄfama
tionem fidei xpᷣi pdicate peꝛ eos: ⁊ aliquãdo
non eſt meꝛiti eoꝛuʒ ꝗ operantur. ſed potius
peꝛ inuocationẽ nominis xpᷣi concedituꝛ uel
ad maiorez cõdẽnationem eoꝛum qui inuo
cant. uel ad utilitatem eoꝛum qui uident ⁊
andiunt in quo ſempeꝛ honoꝛatuꝛ deus. per
cuins nomen miracula fiũt licet deſpiciant
qui faciunt. Uñ Criſoſtomns. Eiceꝛe demo
nes commune opus eſt inteꝛ miniſtros dei ?
miniſtros diaboli. Uezitateʒ ↄfiteri ⁊ iuſtici

Te tenerſione aptop ac miſtõe ? ener

as facere priuatũ eſt opus tantuz ſanctorũ.
Adeo quẽ uideris demonia eijcientem. ſi ſi
eſt confeſſio ueꝛitatis ĩ oꝛe ei nec iuſticia ĩ
manibus eius non eſt homo dei. Si autẽ ui
deꝛis vitatem cõfitentem ⁊ iuſticiam faciẽ
teʒ ⁊? ſi demonia non eijcit homo dei ẽ. Et iĩ
terum. Non ſigna pete ſed anime ſanitatẽ.
Si autem ſigna uis facere eruaris a ölictis.
et omnia expleſti.Eteni magnus demon eſt
peccatũ etñ aufers maioꝛa. decem mille de
mones abigentibus operatꝰ es ſigna eni mł
totiens alijs pꝛofueꝛunt facienti autẽ obfue
runt.in ellationẽ extollentia uanam glori
ꝗ3 l in alio aliquo modo. In operibus uero
nihil taie ſuſpicaꝛi e ſed ⁊? participãtibꝰ eis
τ alijs multis proſunt. Pec uaq; cũ magna
diligentia opeꝛemur. Si enim ab humamta
te ad elemoſinã tzãſmutatus fueris ſiccam
manũ exiſtentem extendiſti. Si a ſpectacuł
deſiſtens ad eccleſiã ieris claudicatẽ pedes
coꝛexiſti. Si aũt oſtiteriſ oculos tuos a me
retꝛice ⁊ pulchritudie aliéa cecos exiſtẽtes
aꝑuiſti. Si pꝛo ſathaniciſ uijs didiceriſ pſal
mos ſpirituales. mutus exiſtens locutus es.
Pec itaq; miracula ſũt maxia.Hec ſigna ſt᷑
ĩiopinabilia. Si hec ſigna fecer imꝰ.⁊ ippi ma
gni goem ⁊ mirabiles per hec eꝛimus ⁊ per
nicioſos uniueꝛſos ad uiꝛtutez attrahemꝰ ⁊
futuꝛa fruemuꝛ uita. Pec Cri.De hoc etiã
habes ſupꝛa ciꝛca finem ſeꝛmonis dñi ĩ mon
te. Gi ergo non eſt gaudenduʒz ĩ ſubiectõe
ſpiꝛituuʒ multomius eſt gaudendum in ſub

ſione ſeptuagitaduorum diſcipulorũ.

ꝛe. In teꝛa. ut ſm hoc ĩtelligatuꝛ duplex qꝗͥ
dam conſcriptio.horum ꝗdem ad uitaʒ. illo
zꝛum ad perditionem. Quod autez dicitur ò
libꝛo uiuẽtiũ.ĩtelligituꝛ de his ꝗ digni puta
bãtur i libro dei cõſeribi.Et ſᷣm hoc fieꝛi di
cituꝛ ſcripture mutatio qñ a uirtute dilabi
mur i peccatũ uel ecõtra Pec Beda gaude
ant eꝛgo diſcipuli xpᷣi ñ de humiliatione de
monu ꝗ per ſuꝑbiã celi ſedẽ amiſeꝛũt: ſed ðᷣ
ſua ſupiimatõne ꝗa ĩ locũ illorum electi ſt᷑.
ut unõ illi ceciderut ſublimati.illuc iſti aſcẽ
dãt humilitati. Ilud eĩ gaudiũ uanũ ⁊ tem
porale eſt. hoc ãt utile ⁊ eternũ.ꝗllõ ad ua
nã ꝛeſpicit gloriã: hoc ad gloriã ſpectat eter
nã. Et illud ꝗdẽ ſimul haber̃ poſſunt ⁊ mali
⁊ boni: hoc at ñ niſi bõi.Et qꝛ ꝛegꝛeſſi diſci
puli de duobus gaudebãt pmo q pdicatõm
eoꝝꝑ receperãt ilui ad quos miſſi fuerãt.vᷣo qr
demonia ſubijcebãtur eis ideo ꝛepᷣſſa ſuper
bia ĩ diſcipu.is.⁊ audita fide eoꝝ ⁊ illoꝝ qui
bepᷣdicauerant vbũ ſi alutis exuttauit. Ndns
ieſus ĩ donis ſpuſſancti.⁊ gras egit ꝓ ſalute
hoĩum ðᷣo pr̃i. Uñ Theophilꝰ. Siẽ benignꝰ
p uides filios ſuos dirigi gaudet.ſic chriſtꝰ
exultat ꝙ diſcipuli tãtis bõis facti ſũt digni.
Uñn ⁊ Cyuillus. Inſpexit ꝗdẽ ꝑ ſpũs oꝑatõm
quã apoſtolł tradidit pluriũ acꝗſtõm. Uñ ⁊
Cĩ ſpnᷣſãcto letatus qr̃ id ẽ ĩ eftectibus ꝗ ꝑ
ſpm̃ſanctũ ꝓueniũt.Quaſi eĩ amatoꝛ hoiuʒz
gaudij puiabat materiã ↄuerſionẽ erratinʒ
quo gras egit. Pec Cyꝛillus.gr̃as g egu di
ens (Aonfiteoꝛ tibi) id ẽ gr̃as ago ⁊? laudo

„
iectõne hominuz ⁊? adhuc mius ĩ ſubiectiotł lo te (pr )ꝑ eteꝛnà generatõm (dñne celi ⁊ t᷑re)

ne reꝛum temporaliũ.de quibus tamen gau
dent multi.ẽt ꝗq uid entuꝛ ſpiꝛituales dᷣuoti.
Et ſubiungit.(Gaudete autem ꝗa noĩa ue
ſtra icꝛipta) ⁊ ſiñ obluiõe memorie tradita
¶ ſunt ĩ celis))id eſt ĩ libro uite licet deleãt
2& ta ni; malum eijciantur ĩ teꝛris ⁊ hominũ
reputatione. Econtra nomia maloꝝ ſcribun
tu ? magnificant᷑ ĩ teuis.⁊ ineo non ĩ celis.
In libꝛo uite aliquorum noĩa dicunt ſcripta
upliciteꝛ. Uno modo ſᷣm pꝛeſentẽ iuſticiã:
que ſcript ura eſt ðlebilis.Alio modo ſᷣm et
nam predeſtinationem:que ſcriptnꝛa ẽ inde
bilis:⁊ ntꝛoq; modo nomĩa eoꝝ erãt ſcripta
Icelis.qr erant pꝛedeſtinati ⁊ cũ hoc hẽ bãt
gꝛatiam dei.qr iſta gloriatio quã habuerũt
de eijectione demonũ ñ fuit mortale pecca
tum. Si autem ⁊ tuum nomen uis ſcribi in
celis:ſtude ut bonum ⁊ ñ malũ opeꝛeris qꝛ
q̃lia opera facis. talibus nomen tunz ĩſcri
bitur litteris.Et ex his litteris eliciet iudici
um quia ĩ Apocalipſi dicitur. Judicati ſunt
mortui ex his:q̃ ſcripta eꝛant ĩ libꝛis ̃ʒ opa
ipſoꝝ. Un Beda. Salubriter autez ĩtelligẽ
dũ ẽ ꝙ ſiue celeſtia ſiue teꝛreſtria ꝗſ oꝑa geſ
ſeꝛit ꝑ hec quaſi litteris annotatas. apud ðdᷣi
memoriam ſit e᷑nalit᷑ affixus. Qnedam autẽ
funt que ſcribunt ꝗdẽ n ĩ uita: Sʒ ſᷣm bhie

ſuindiuiu ⁊ uiſibiliũ.ꝑ tꝑalem cꝛeatõm(quia
abſcõdiſti)p iuſticia (B) ſczʒ miſteria fiõi. ⁊
aachana lapie tue.q̃ ĩ aduẽtu filij ſt᷑ ĩpleta
(a ſapiẽtibꝰ ⁊ prudẽtibꝰ rʒ ſuã ᷑putatõʒ.⁊
ĩ oculis ſuis.ſ.ſcribis ⁊ phaꝛi ʒeis ⁊ alijs ſuꝑ.
bis ſapiẽtibus ꝗdẽ ĩ diuinis.ut ĩ lege ⁊ ꝓphe
tis.⁊ prudẽtibus iĩ mũdanis ſeu hũanis.ł ſa
piẽtioꝰ pᷣm philoſophiã hũanã.ð q̃ æpoſtolꝰ.
Stultam fecit deus ſapĩaz huius mũdi. Pec
ſt ẽ triplex.ſ.teꝛrena ꝑꝑ affectũ teꝛrene cupi
ditatis.aĩalis ꝑꝑ affectu cãnalis uoluptatis.
diaholica.pꝛopteꝛ affectũ mũdialis ſublimi
tatis. Leꝛrena ẽ ĩ cupidis ⁊ auaris.animalis
i uoluptioſis ⁊ luxurioſis.diabolica ĩ ſuꝑbis
⁊ abit ioſis(⁊ ꝛeuelaſti ea ꝑuulis id ẽ humi
libꝰ ⁊ itellectũ ĩ obſeguz fiði captiuantibus
.ſ.piſcatoribꝰ.⁊ alijs nmplicibus ſe exaltar
neſcientibus. ut humiles ad te uenidt. ⁊ ſuꝑ
bi a te ꝛecedãt.FF.ᷓs ĩ eo ꝙ deꝰ equalis pr̃i.i.
eo ꝙ homo eſt ↄfitetur:id eſt grãs agit deo
patri.ĩmo ĩdiuidue trinitati. Pulc hre auteʒ
ſapientibus ? pꝛudentibus non ĩſipientes ⁊
ebetes ſed ꝑuulos.id eſt humiles oppoſuit.
ut ſᷣm Sꝛego.probaret ſe damnare timorem
⁊ ſupeꝛbiã.ñ acumen ingenij ⁊ ſapientid. Et
ſcom Cripᷣ. Ut eꝛudirz per omnia nos ab ela
tione eꝛui.⁊ humilitatem zelare. Magnus

nde Kri Ond,
Cctcenur , T⸗
enihbohune leiin
ils mlenii el li
or antzt lel urc⸗
ybyeletutt ns l
itt ldg: ,bngeil
gaclitnti,s genit/3
leiic humiles nouenit Dee
bicyeſiog Frrun aci
lict dieo ofeſſiono ſeng
Acezſigiticn. Vir dag
9ſeſtoeccnortsſz aligi
fltemengoſine undines
teo noſnnetipſos. der Bug
exparte crecenun fane
gueadſapieni diſpofui
bys ubihumniltag ibi ſa
Oholo hloſophulgi
l ſeer ſaplennes ſopie
n gelentium ,uit eor in
leeettin Ger ge
untuim d hore
acnniſcunifehie
aenfumai B
n eſtlacae ſlu
ternnatermite

Lceni d
edich ad
dgori eoat e

Pabei ſin ni
Et ange
dät Dnocplonin
os miſſifueritſo
eis geoꝛehſſfihe
a fige eon ll⸗ gui
ntigſerultauit, s
1 gras egtt . ſaiune
opbil!, Gie benign
gl gaudet. ſe chnſt
boͤs facti ſüt gigni,
gae , ſuͦs opatom
riu acgſtom. Uf?
1é ieftectibus g g
iſ ei amatoꝛ boinz
uerſione erratiuz
Uülus. gas g egt di

gas ago 2 lando

ön e cen t ire)
alem cꝛeatomi bis
cz migteriafo.
anetu 1 ſt igets
dez lui fpnnatez
Mirira ſei
uinis. ut ileye ?,,t
danis ſauhinis.
huni fpoſtol ,
iez hinus ul Det
fectü tenene clhi

Pꝛiime partis

bonor ex hoc eſt humilibus ueris qr ſunt ðᷣ
ſecꝛeto ↄſi io ſùmi regis uocari ⁊ admiſſi ad

notitiam ueritatis. Uc emm dicit Bega hu
militas ẽ cl auis ↄſciẽt e.qua adð notcia ueꝛi
tatis xpᷣi poterit peꝛuenire. Abi Cup̃. G&r as
agit qꝛ illumiati ſãt ruſt ci ⁊ ſimplices hoiel
ꝗ totum ꝗcꝗd fecerint boni imputãt autoꝛi
nõ ſapientes iudeoꝛum.ꝗ peius ſapientes ui
debantuꝛ ĩ eloquijs dei cũ non eſſent ſapien
tes.ſapientia enim ẽ.nõ eloquia dei ſcire.ſʒ
m eloquia dei uiuere. Tu autem ad quaſ
cunq; uolueris perſonas potes dilataꝛe trac
tatum. quoniam ? omnibas ſapientib? g Fz
ſenſum caꝛnis ſunt ſapientes ⁊? nõ ſecùdum
ſpiritum coꝛdis.abſcondit deus ſempꝑ miſte
rium ueritatis ⁊ reuelat illõ paꝛuulis ſic er
go ꝙ indei quettidie? meditantes legem dgei
uen ꝛe nõ potuerunt piſcatoꝛes ⁊ ꝛuſtici iue
nerunt quottidie tractantes retia manibus

ſuis Pec Cꝛiſ. Non letat dñs.qꝛ ẽ ſapiẽtibꝰ

occultatum. ſed q humilibꝰ ẽ reuelatuzʒ q
boc dignum leticia illud autem meſtitia.
unde Eriſ. Qnid ig t᷑ i perditõe letat᷑.⁊ qr ñ
didtceꝛunt hoc ili Nequaquam ꝛeuelatuzʒ
eni è his dignum ẽ letitia occultari autem
ab illis non letitia. ſed lachꝛymis ẽ dignuʒ.
Poc deniq; ⁊ fecit lugẽs ciuitatẽ. Non eꝛgo
ꝑp boc letat ⁊ gr as agit ꝙ dei miſteꝛia late
bant ſcribas ? phaꝛizeos (. nõ. n. ez at matia
alacꝛitatis.ſz gemitꝰ) qʒ e qr ſapiẽtes nõ no
ueꝛãt. humiles noueꝛut Dec Ceiſ. Accipit
5 bic ↄfeſſio ꝓ gr̃ arum actõe ⁊ laude.qr: ut
dicit Pieꝛo. ↄfeſſio nõ ſemꝑ pniam B graꝑ

actõeʒ ſignificat. Uñ ⁊ Aug. Non ſolius eſit

ↄfeſſio peccatoris ſʒ aliqñ ẽt laud atoris. ¶0
fitemuꝛ eꝛgo ſiue laudates deuzʒ ſiue accuſa
tes noſmetipſos. Dec Aug.Kt ſic ꝑatet ꝙ ca
ex parte credẽtium fuit eorum humilitas.
que ad ſapientã diſpoſuit. qꝛ: ut qf̃ in Prov
bijs ubi humilit as ibi ſ⸗ apientia. Et ut dicit
Ptholo. philoſophuſ.ꝗ iter ſapletes & hnmi
lioꝛ ĩter ſapientes ẽ ſapientior.Ex ꝑte autè
nõ cꝛedentium fuit eoꝝ ſuperbia.ꝗᷓ ẽ itellec
t excecatiua. Sʒ ex ꝑte dei câ fuit ſimplex
uolũtas diuina. æ hoc ẽ qð ſubdit. (Ita pat
actum ẽ(quoniã ſic placitũ ẽ añ te) id eſt
tibi in conſpectu cuo. añ quem. ſ. nibil imu
ſtum poteſt placeꝛe. Nullam uezo aliam ra
tõnem resdeꝛe uoluit filius. qr pateꝛ illos ꝛe
probauerit ⁊? hos elegerit niſi ſoluzʒ benepla
citum ipſius patꝛ s in exemplũù. ne ſecreta di
diſcutiamus ⁊ in confuſſionem illoꝝ q̃ de ſe
cꝛetis dei uolunt queeꝛe ꝛationeʒ. Un gre.
Pis oñi vbiſ exempla humilixatis accipim
ne temere diſcuꝛrer̃᷑ ſupeꝛna conſuia de alio
rum uocatõne aliorum uere pulſione preſu
mans. Cum enim pꝛemiũſſſet utrunq; non no
mox rationem reddiait. ſed ſic deo placituʒ
dixit hoc uidelicet intendens. ꝙ iniuſtum Eë

nõ põt ꝙ placuit iuſto. In cunctis & qᷓ exte

Captʒ. lviij.

rius a deo diſponũtur. aꝑta cã rõnis ẽ occul
ta iuditia uolũtaris. Uñ ⁊? ꝛi. õ dicit qua
20ne ſic ei pl acuit.ſed tm̃ gras agit pr̃i qꝛ ſic
ei placuit. Sic ⁊ tu nũq;ᷓ diſcutas ↄalia dei ĩ
opibus eius ꝗd fecit.aut q̃ rõne fecit: ſʒ quo
cuq; mõ rẽ ſuã uoluit ordinar gr̃as ei agas
ſufficit tibi ad teſtimonium ipſa dei natuea.
qꝛ deꝰ ſine ratione ⁊iſine iuſticia nihil facit.
MNon eiĩ ad diſcuſſionẽ ſuã ſed ad honoꝛẽ ſuũ
cꝛeauit te. Nec iudicẽ te uoluit eſſe actuum
ſuoꝝ ſed ſerũũ pcebptoꝝ. Moni ei dii e gi
un ad utilſtatẽ ptinẽt. ſerui boi ãt f̃ᷣui
fioeliter operari. ⁊ nõ diſcuteꝛe pamini ſui
actus Dẽ? Ker ag. Quaze illum

1
tfrahit ⁊ illum non trahit.noli uelie diiudica

re. ſi non uis errazꝛe. Ut antem dic̃ Droſpez.
deus reſiſtentem non tꝛahit iuitum ñ com
pellit. ſed ex ĩuito uolentem facit. ? infideli
tatem reſiſtentis inclinat. ut coꝛ audientis
obepiẽdi ĩ ſe delectatione genita ibi ſuꝛgat
uni premebatur. inde uelit ubi nolebat. Dec
Proſper.Et licet ĩ ſpeciali nõ poſſit aſſigna
ri ꝛatio.quare illum eligat.⁊ illuʒ dimittat.
niſi eius ſinplex noluntas. quod tamen aliꝗ
ſint electi ⁊ aliqui reprobati bñ poteſt aſſi
gnari cauſa ĩ geneꝛali etiam ex parte dæi ut
Ielectis appareat dei miſericordia ĩ alijs ãt

eius inſticia. ꝗa ficut ad gloria ꝛegis. ? deco
em ſui regni nonſoli Pertiet aula ĩ ſtzen
nui militẽs Honorant ſedetiã patibulu i quo

mãatefac tores pumiuntu: ſic ad gloꝛia di n ſo
Rſatioõ bonoꝛzum ſedetiam punitie

r.

9

reprobpð:?um̃.Et quiã dictũm̃ ẽſt de uocatiõ
ne humilium. conſequenter ponitur huiꝰ uo
cationis medium. Eps enim mediator eſt di
2=& bominũ. debitus auté pꝛoceſſus eſt:.ut ab
extremo in extremuʒ pꝛocedatur ꝑ mediuʒ:
ideo omnis proceſſus gratie deriuat ad nos
peꝛ chriſtum. æ hoc ex quod dicit (. Omnia
mihi tradita ſunt a patzꝛe quia ſecundnʒ na
turam diuinam chriſtus habet eſſe a patre
2 per conſequens poſſe.lʒ habeat idẽ eſſe nu
meꝛo ⁊ poſſe cum ipᷣo.⁊ ſic omnia tꝛadita ſt᷑
ſibi a patre ab eterno. Secundum auteʒ na
turam bumanam omnia tradita ſant i pote
teſtate chꝛiſti a domino a ðo patre. Uno mo
do quantum ad auctoritatem. ⁊ ſic ſibi ſunt
tradita ab inſtanti conceptionis. quia eoipᷣo
ſo quõ natuꝛa humana uerbo eſt unita,om
nia creata ſibi ſunt tradita: alio modo quan
tum ad effectum. ⁊ ſic ĩ iuditio omnia eꝛunt
ſubdita pedibus eius quia tuc eius uolutas
pfecte ĩplebituꝛ ĩ omnibus. Et ꝗa ſᷣ̃m dinaʒ
naturaʒ ẽ idẽ cũ pre.ideo ſubdit(Et nẽo no
uit filiam niñ pater.neq; patrem quis nouit
niſi filius )nec tamen per hoc excludit᷑ ſpuſ
ſanctus ꝗOr fit exceptio eſſentialis.ue
naus ſe A non eſt alterius eſ

Tencie quãamater. Et qa chr eſt media

tor oei ⁊ hoĩm: ivᷣo noticia dinoꝝ ad nos de

De reuerſione apłoꝝ.ac miſſòe ⁊ ꝛener

riuat ꝑ xpᷣs.propteꝛ ꝙ ſubditur (Et cui fili

uſ uolueꝛit ꝛeleuar̃ hnõ ꝙ iſti quibus ꝛeuela
tio fit mediante filio:habeãt notitiaʒ cõpre
henſionis ſicut filiuſ uꝛ hoc ẽ ĩpoſſibile crea
tuꝛe.illud eniʒ ꝙ cõpre hẽdit᷑. totaliter et ꝑ
fecte cognoſcituꝛ.Et qr ut dictũ ẽ xpᷣs ẽ me
viatoꝛ dei et hominuz: ideo et ↄſequẽter oñ
dit ꝙ familiaꝛiter et ſecur̃ ad ipᷣuz ẽ accedẽ
dum. Unde nos ad hoc linuitãs ait (Uẽite))
credendo ⁊ obediendo.non pedibus.ſʒ mori
bus ñ corpere.ſed fide. Aſte namq; eſt ſpũa
lis acceſſus quo quiſq; deo appropinquat vi
us(ad me Jorandũ per fidem. ad me comitã
dum ꝑ imuetionem. ad me fruendum ꝑ głifi
catianẽ. Ergo uenite uos clauſi.ad me oſtiũ
Vitatis: uẽite uos egri.ad me portũ quietis
uenite uos naufragiad me portum quietis
Felix teꝛminꝰ ad quẽ ſed infelix teꝛminus a
quo ideo ait(omnes ꝗ laboꝛatris)ſiue ſecũ
duũ naturam ĩ qua naſcimuꝛ.ſiue fßʒ penã in
culpam qua tꝛanſgredimur.ſiue ſᷣm penã in
qua moꝛim uꝛ.ſpecialiter tamẽ loquit᷑ hie ðᷣ
doloꝛe infidelium ĩ cultuꝛa idoloꝝ. O tñ qᷓ;
tũ laborat luxurioſus ĩ uoluptatibus.auarꝰ
i cupiditatibus ambitioſus i dignitatibus
Et onerati eſt triplici oner̃.ſ.ueteris legis
phaꝛizayce tꝛaditõnis diabolice ſᷣuitutis.O
dei nr̃i dignatõ admuabilis. o cazitas ineffa
bilis.o uerba dulcia. uerba deifica Ecce in
uitat inimicos hoꝛtat reos allici tingratos.
Ubi Criſ.Non auteʒz dixit.uenite ille ⁊ ille.
ſed oẽs qui in ſolicitudinibꝰꝗ in tꝛiſticije
in peccatis e ſtis nõ ut expectam noxas.ſe
⁊2 ſolnam peccata nenite non qm̃ idigeo ur̃⸗n
oria. ſz qr uolo ue ſteaam ſalutem. Uñ dicix
Et ego) non ſolum exonerabo ſedetiã (re
ficiã uos) triplici cibo.ſ.doctrine. euchari
ſtie.⁊ gloꝛiel ꝛeficiam uos.i.inter na rfectõ
ne ⁊ iocunditate ſaturabo ⁊ r̃cereabo ⁊ l pñ
ti ꝑ gr̃am.⁊ in futuro ꝑ gloriam. Ubi Criᷣ.
Non dixit ſaluabo ſolù ſʒ ꝙ multoamplius
E& reficiã uos id eſt in oĩ quiete ↄſtituaz. Ad
ipſum quippe ẽ ueniẽdum.ꝗ eſt quies labo
rantibus ẽ ſubleuator oneratis ẽ ꝛcfectõ fa
melicis ⁊ öficientibꝰ. ⁊ nõ uenif uocare iu
ſtos.ſʒ peccatores ad pniam. Uſñ Beꝛ. Mũ
dus clamat ego ðᷣficiam:caro clamat ego ĩ
teꝛ iciam x pᷣs clamat ego reficiam ad quem
ibis: Juguz eꝛgo legis ac peccati.⁊ ſolicitu
qinis palium.qᷓ uobis laboꝛioſa ſunt ⁊? one
roſa abicite.⁊ ita (tollite Jid eſt uoluntarie
accipite (iugi) a iugẽdo dictum iugũ ĩquazʒ
euangelice legis ⁊ eꝛuditõis, eo ꝙ gentes ⁊
iuðos ĩ unam dem iungat.iugum amoris ⁊
dilectõnis. eo ꝙ homines deo ſungat. iugum
cꝛucis ſiue mortificatõis.eo ꝙ caznem ſpũi
ſubijciat (meu) dicit ꝙ prius pro nobis illo
tullit.pmum docẽdo ſecundiũ diligendo. ter
tium ſuſtinẽdo((ſuꝑ uos) impleatis ⁊ in ho
nore habeatis.ne forte ſubtus ponentes 2 2

ſione ſeptuagitaduorum diſcipuloru.

temnentes pedibus uicioꝝ conculcetis. ubi
Criſᷣ.O gꝛatiſſimum pond?q; magis ↄfoꝛtat
portantes. Nam põdꝰ terꝛeſtꝛiũ dominoꝝ at
teꝛit paulatĩ miſtrãtiũ uires põdꝰ ãt xpi ma
gis adiuuat baiulãtẽ qr ñ nos portamꝰgrẽ aʒ
ſʒ grat ia nos nec nos ad auxiliũ gratis dati
ſumꝰ.ſ.gr̃a magis ad noſtꝝ Pec Cri.(Et di
ſcite a me)mgro docente vbo ⁊ exẽplo(( qꝛ
mitis ſi ektes mõibꝰiteꝛiꝰ ĩ affectibꝰccor
de) ⁊ ñ fict“p hũanis laudibꝰ.mitis ſum. qꝛ
nullũ ledo:hũilis.qr nullũ oſpicõ:ſʒ coꝛõ qꝛ
nullũ õcipio.Ecce tria imitãda mititas ĩ cõ
ueꝛſatõe humilitas ĩ cogitatõe vitas ĩ ĩtẽtio
ne.ꝗbus maxie genezat ac nutrit᷑ ⁊ ↄuerſat
dilectio. Quaſi diſceꝛet. iſcite a me quod ſi
tis mites moribꝰ. ut neminẽ ledatis: huiles
mẽtibꝰ.ut neminẽ ↄtẽnatiſ: coꝛde ut ꝙ extꝛa
ẽ ĩ oꝑe ſit ⁊ ĩtus ĩ coꝛde.ne lateat p̃pẽs ĩ ſpe
tie coluůbe.Merito ergo iugũ eſt tollẽdũ qa
mitis ẽ hũilis libẽtiꝰeſt enĩ quiſ ſub iugo do
mini mãſueti ⁊ humilis.qᷓ; rigidi ⁊ ſuꝑbi.cõ
ſideꝛa h̊ qa dũs ĩter ceteꝛas ſuas vᷣtuſes ſpã
liter ab humilitatẽ nos ꝛemittit. ut hanc ab
eo diſcamus.qr oĩm uirtutum ꝛadix ⁊ fũda
mentũ eſt. uñ Ambꝛo. Hõ dixit diſcite a me
qꝛ potens ſum. Non dxit.diſcite quia głoſꝰ
ſum.ſgtdiſcite ꝗa humilis ſũ.ꝙ poteſtis imi
taꝛi. Unde Aug. Fratres mei tota medicia
noſtra è iſta. diſcite a me qr mitis ſum. ⁊ hũi
lis corde.Diſcite ĩquit a me ñ mundũ fabꝛi
care.nõ cũcta uiſibilia cꝛe are.ñ ĩ ipſo mũdo
miracula faceꝛe. ⁊ mortuos ſuſcitare.ſʒ qr
mitis ſum ⁊ humilis coꝛde. Unde etiã Ber.
Quid deide auctor ⁊ dator niꝛtutum xpᷣs.in
quo oẽs theſamꝛi ſapientie ⁊ ſcientie ſunt ab
ſconditi ĩ qꝰ omnis plenitudo diuinit atis ha
birat coꝛporalit᷑.non ne tamen ipſe de humi
litate tanquam ſumma ſue doctrine ſuaruz
q; uirtutum gloriatus eſt: diſcite ait a me
non quod ſobrius aut caſtus aut prudens
aut aliquid huiuſmodi.ſed quia mitis ſuʒ ⁊
humilis corde.a me ĩquit diſcite non ad do
ctrinas patriaꝛcharum. nõ ad ꝓphetaruz li
bros uos mitto:ſed meipſum uobis exẽpluʒ
me foꝛmaz humilitatis exhibeo neſcio quo
pacto familiaꝛius ſemper humilitati propin
quaꝛe ſolet diuinitas.Denique illa ſe induit
ut appareret hominibus:ſubſtantiã: forma:
habitum geſt auit humilem:ipfius nobis cõ
mendans uirtutis excellentiam. quaz ſpecia
li ſui uoluit honoraꝛe preſentia. Uñ ⁊ Gre.
Ad hoc nãq; unigenitus dei filius.foꝛmam ĩ
firmitatis noſtꝛe ſuſcepit.ad hoc inuiſibilis
non ſolum uiſibilia. ſed etiam deſpectus ap
paruit:ad hoc ↄtumeliazum ludibꝛia ⁊ irri
ſionũ obprobria paſſionũ torm̃ta tolerauit.
ut ſuꝑbũ ñ ẽẽ hoĩeʒ docerz deꝰ.Quãta g̊ hu

militatis vtc. ꝑꝑ quã ſolã ueracit᷑ edocedà.

is ꝗ ſiñ eſriatõe magnꝰ ẽ uſq; ad paſſõ ʒ ſace
tꝰẽ puꝰ. Ecce ꝗppe nouimꝰ eã õ ſue celſitu

hor fickann

lum cumeiqncannit
Porchiontnitento di
liſer tüten 0 nſenie⸗
i guent We thle nan
eußs iffem ehlbn le
oſut wſßclitoc
v hiy raſtur
Fus ogefud riteumn iun.
e in necſcorum iuciclun
deiwe ie niles 1dtorans
blest aos erta murchio
iteos icis ciſtan r un
machio on diuad nmun ſe
Neceſſtate eſigiunue no
Gelletaſe cpund enp⸗
Dadidi vaſe neerid
Neo,nd talidonino ſutem
fereſſttatihus dibis me
ieſiblungi pren iicen
cCyeris ?cldiceninis obe
ehlien oninub! eſtts
ſndcre ngevbic ind⸗
ſial Anter Anß ſione

iuguͤ eſt 1lidie
eniqulſſudingoe
chnigicti r ſundl
us ſugs Filſes ſrd
Lemnittit, ur hane ad
furummzadix 2 fünt
certt giſette ne
.diſcite qula goſ⸗
ſuͦ g poteſtis imi
mel tota mevicia
qr mitis ſum. ? hui
ne mundu fabꝛi
are. ſ i ipſo müͤdo
os ſuſcitare qr
e.Unde etia Ber.
or nierutumn pps in
e Aſcientie ſun ab
tudo diuinitatis da
tamenipie de humi
ſue woclrine ſuarz
eſte diſcite aitu ne
caſtus ut orudeſt
ſed uia mib ſi
iir iſeſte on d do
noͤac pybetarus i
um uobis epehing
rbibeo neſcio dud
humtlitari naſn
eniqne Maſe ndu
g:ſod
zilem:

ſtantiä:formd:
ipſus nobieeb

—

Pꝛime partis

dinis culmine. ut humano generi głiã daret

ad ima öſcendiſſe. Quia ei originem ꝑditio
nis noſtre ſe pꝛebuit ſupeꝛbia diaboli.inſtꝛu
mentum redemptõis noſtre iuenta eſt hũili
tas õi.qr igitur ̃demptor noſter coꝛda regit
humilium ⁊ leuiatham ꝛex dicit᷑ ſupeꝛborũ
aperte cogſcimus. quia euidentiſſimũ rpꝛo
borum ſignum ſupeꝛbia eſt ac o electorum
bumilitas. Cuz g q; qſq; habeat cognoſcit.
ſub quo rege militet inneuitur. unuſquiſq;
eĩ qſ quẽdã titulum portat operis.quo faci
le oñdat ſub cuiꝰſeruiat poteſtate rectoris
Pec Greg.Et breuit᷑ diẽ. aſſiodorus tãta
fuit in ſancta incarnatõne humilitas quãta
in diuinitate incõpᷣhenſbuis maieſtas.Eli
ge g magis ſub ꝛege celi q; ſub pᷣncipe mudi
militare. ⁊ magis ſub dei quam homis ptâte
Fpuiꝛe. Et ad hoc faciẽdum.nota h̊ utile exẽ
plum. cum ei quidam miles dño ſuo.ſ cuidã
marc hioni militando. diu ad uolũtates ſer
uiſſet. tãdem ad infiemitatem õ q̃ ⁊ mortuꝰ
ẽ: puenit.Quẽ ⁊ ipſe marchio in ĩfirmitate
eadẽ uiſitans. exhibuit ſe pazatum ad oĩa qᷓ
pro eo facer̃ poſſʒ dicẽs qð nec auro nec aæ
gẽto ꝓ ipſius neceſſitate parceret.cui miles

gęas agens dixit ꝙ eum iuuare ñ poſſz quia

ſpſe ſᷣm medicorum indicium moꝛituꝛ eſſʒ.
Deinde idẽ miles aduocans ſimul in unũ no
biles ⁊ alios q cirea marchionezʒ eꝛãt admo

2

nuit eos dicẽs.cariſſimi qr uiðtisꝙ dñs meꝰ
maꝛchio cui diu ad nutum ſeruiui.iam me i

neceſſitate poſituʒ iuuaꝛe nõ põt q;uis etiaʒ

uellet. ⁊ ſic corpus ⁊ tempus ac pᷣuitiũ meũ

peꝛdidi uane ꝙ me penitz. ꝛogo uos vanmo
neo.nt tali domino ſtudeatis ſᷣuir.ꝗ uobis ĩ
neceſſitatibus oĩbus poterit ſubuenir. Dein
de ſuhiungit premiũ dicens(Et) ſi iugũ ac
ceperitis ⁊ didiceritis obediendo(inuẽietis
requiem animab ueſtris).ſ.in pꝛeſenti ⁊ fu

turo. que reges hic inchoat᷑.ſed in patꝛia ꝑ

ficiat᷑. Unde ⁊ Crib. Non dixit ⁊ inuenietis
requiẽ.⁊ tacuit.ſʒ addidit animabus quoni

am mandata xpᷣi ĩ hoc ſeculo. animaꝛu reg

es ſũt nõ corpoꝝ.Quoniam ⁊ ſi laborãt.⁊ tꝛi
ſtant in corꝑe regeſcũt ⁊ gaudẽt ĩ ſpũ ⁊ ĩ ſpe
Ideo alibi dicit. Pec autem locutus ſuʒ uo
bis. ut ĩ me pacem habeatis. in hoc mudo
autem tribulatões. Et ne ex iugo legis euã

gelice tanqᷓ; graui ⁊ oneroſo aliqui terreant

7 timeant. ⁊ quare ſub iugo dni reqaiẽ ani
mabẽſuis iĩueniãt. ſubingit dicẽs (Jugu eni
meũ ſuaue ẽ) ſz gue eꝛat iugũ legis ppꝑ mul

tiplicitatẽ ceꝛemonialiũ ꝑpꝑ auſteꝛitatem iu

dicialiũ pp defectum ſi acramentorum iuſti
ficantium: ſʒ nõ ſic eꝛat euangelij iugũ. Uñ
7 ſequit᷑ (⁊ onus meũ ieuæ)qr ſuff c caꝛitaa

p hbui“ oneris releuatõe. Unñ Pier. Nil ama

tibus durũ nuliꝰ labor difficilis. Amemꝰ xpᷣʒ
2 facile nobis uidebit mone difſicilc. Unde

etiam. Quintilianꝰdicit quod nulla pena eſt

Caplz. lix.

niſi inuito. nullũ hẽmꝰ niſi de ipaciẽtia dolo

rem: ⁊ ut crudele aliquid ſit metus facit.
Queꝛif autem q̃liter iuguʒ euangelij ſuaui

us ſit qᷓ; legis.cũ in lege adulteꝛi in euãge

lio ↄcupiſcentia i lege homicidiũ. in euãge

lio ira puniatuꝛ. it reſpondet᷑ ſcõz Vier. ꝗr

ĩ lege oꝑa regrebant᷑.ĩ euangelio ſola bõꝛ

nolũt as premiũ ñi amittit. Irẽ cur dicit onꝰ

leue cũ ſupeꝛius dixerit ãguſtã poꝛtam uiazʒ
q̃ ducit ad uitam:? ⁊ ꝛeſpondetur ſecandum
Aug.⁊ hil ariũ ꝙ aꝛta uel anguſta uia dicit᷑
qr anguſtat in initio graue é. n. 2 ſnetudineʒ
dimittere ſed ĩ proceſſu tpᷣis ineffabili dilec

amãti atq; caꝛitatem habenti ł in progreſſu
ↄſueſẽti.ł ĩ ꝛeſpectu opeꝝ legis uel ꝛeſpectu
erg tate mezcedis: Oratio.
d Qmine ieſu rpᷣe da mihi ꝑ ſanctaʒ di
ſcipuloꝝ tuoꝝ pᷣdicatõm.ſic gr̃a tua
edoceꝛi. ꝙ nĩ uanitatibꝰ ł ꝗbuſcuq;
eleuationem ⁊ extallẽtiaz mihi ĩgeꝛẽtibus:
ſz i tua cꝛuce.⁊ ſinguliſ bumilit atẽ in me ex
citãtibꝰ mihi libeat gloꝛiaꝛi. Ipſa ſãcta do
ctrina euangelica ĩ ꝓpfüda bumilitate. T in
omnibus unꝛtutib“ cor meũ cõfirmet ſemꝑ.
ut corꝛoboꝛet ut a uitijs purgatus. ⁊ uũtuti
bꝰ ornatmeꝛear i pñti nita ⁊z ĩ futura reꝗezʒ
anĩe iuenize qa ĩquietum eſt cor meum do
nec regeſcat ĩ te ieſu bone.Amen.
¶De bomie ſautiato ⁊ uulneꝛato a latꝛoni
Kapitulum. lix.
4 ZT ga dixerat domius ieſus miſte
—ꝑ ꝑria fidei 7 archana ſapientie ab
conſa ſupeꝛbis ⁊ releuata humi
libus conſequenteꝛ obmiſſa iude
oꝛũ excecatione. oſtenòit diſcipulorum illn
minationem. ut oſtendat eos eſſe paruulos
ꝗbus pater aduẽtus ſui miſteria reuelauit.
Unde dicit eos beatos. quia in eis fuit com
pletũ. ꝙ antiquis pr̃ibꝰ fuerat pꝛo miſſum C
Beati ſquit oculi ꝗ uident que uos uidetis
ſt ꝑ H̊ eos beatos dicit.qꝛ dm ieſum ⁊ cõö
palit᷑ oculis exteriorib ⁊ mẽtaliter oculis ĩ
tertoribꝰuidere merneꝛut: uidẽtes em̃ xpᷣn
pꝑ fidem caritate foꝛmatam. beati ſt᷑ in ſꝑe. ⁊
ñi peꝛſeueꝛent beati erunt. in re. (Dico ei uo
bis.quod multi prophete )pollentes ĩ cogni
tione (ꝛeges) ſeu iuſti pollemes in ſanctita
te. quos enim Lucas. reges dicit. Mat heus
iuſtos appellat: qꝛ mo gni reges ſt᷑ ꝗ tẽptatio
nũ ſuaꝝ motibꝰñ ↄſentiendo ſuccubeꝛe ſe ꝛe
gẽdo pᷣeẽ noueꝛũt (noluef̃t uiõre qᷓ uos uide
tis ⁊ niderũt: ⁊ audir̃ qᷓ auditis ⁊ rõ audie
ꝛũt) ᷣſydeꝛauer̃t.n.uiðꝛe ⁊ audir̃᷑ ec mõ quo
diſcipuli uiderunt ? audiefr̃t. ſg non niõrunt
neq; audierũt eo modo. qꝛ nõ corpali Iʒ ſyſ
ꝛitualit᷑. ſʒ diſcipuli utroq; modo. Mã exteri⸗
nider ũt pnñtiã corporalẽ ⁊ miracula ↄſpiciẽ

tionis dulcedĩe dilatat ſicut ſtupẽtibꝰ deti
bogauat ĩ pᷣncipio cominedẽrẽ. qᷓ poſtea det
lectat. Suauis & 7 leuis & ipletio euangelij

De homine ſauciato ⁊ uulne

do interius uiderunt diuinitatem latentem ĩ
telligendo ⁊ exteriꝰ audiezꝛunt uocem doctri
nam ꝑcipiẽdo ⁊ inteꝛius audieꝛunt peꝛ fidẽ
aſſentiendo. Prophete ſiqdẽ ⁊ ꝛeges a lon
ge aſpicientes peꝛ figuras uel uiſionum ſpẽs
quaſi per ſpeculũ ⁊ in enigmate xpᷣm uider̃t
⁊2 audieꝛũt per fidẽ ſʒ diſcipuli preſentẽ dñʒ
hẽntes ⁊ ab ipſo q̃ uolebant interrogãtes do
cebantuꝛ ꝑ ipſum aperte.non ꝑ angelos aut
uaꝛias uiſionuzʒ ſpecies in enigmate. Nõ bea
tificat eos ꝗ ei coꝛpoꝛaliter ⁊ nõ mentaliteꝛ
per fidẽ eũ uideꝛunt.ut iudei.ꝗ increduli ꝛe
manſerunt. ⁊ quem coꝛpoꝛaliter uiderunt m̃
tis oculis non uideꝛũt ⁊ iðᷣo eoꝝ oculi ñ lbea
ti.ſed maledicti.ſed eos beati ficat qui eũ p
fidem uidebant.nonſolũ exteriora cõſpiciẽ
do ſed etiam uirtutem diuinitatis latentem ĩ
telligendo.quoꝝ ĩterioꝛes oculi beati ꝑ quoſ
etiam preſentem ceꝛneꝛe meruer̃t.Uiderũt
eĩ apoſtoli.gratioſam pꝛeſentiam in aſſũpta
humanite.uideꝛũt ſanctitatem uite in eiꝰ ⸗
2 ueꝛſatõe. uideꝛũt eiꝰ ptãtem.ĩ miraculoꝝ
opeꝛatõe uideꝛũt eiꝰ gloꝛiã in tranſfiguꝛatõ
ne Beati ⁊ illi qui licʒ coꝛpoꝛalit᷑ non uide
runt p fidem tamen ⁊ mètis oculis uiderunt
?7 cꝛedidezunt quod per ſpèz ⁊ facie ad faciẽ
quandoq; uidebunt. Utꝛiq beati ꝑ fidem ⁊
hoc ĩ ſpe.ſed illi qui ñ uider̃t ꝑpꝑ diff ciliorẽ
aſſenſum in quo maioꝛ ſtꝛenuitas iſti ꝗ ui
derent ꝓpt᷑ preſentialiorem aſpectum ĩ quo
maior delectabilitas.ubi ſ̃m Cri.utꝛiuſq; te
ſtamenti liquet vitas ut ꝙ patꝛes ueteris te
ſtamenti futurũ pᷣniderũt ⁊ uider̃ cupierũt.
boc ĩ nouo ẽ cõpletũ.⁊ ab eodeʒ ſpiꝛitu ⁊ ea
dem fide antiqui uiderũt futurum xpᷣm quẽ
apoſtoli pᷣſentem niderunt ⁊ nos cꝛedimꝰ að
uẽiſſe ut eadẽ fides probet in nobis et ĩ pr̃i
bus et idẽ auctor nõ auctores cõtrarij fuer̃t
utriuſ teſtamenti. Et notãduzʒ ꝙ quadru
pliciteꝛ uidet᷑ xpᷣs.ſ.oculo coꝛpoꝛali.quomõ
uiſus eſt ĩ carne. Iſta autẽ uiſio non beatiti
Cat oꝝ ſic etiẽs eum uiderũt iudei ⁊ infideles
Scðdðo ex uiſione corporali oritur ĩ mẽte am
mirabilis uiſio qua ipſe cꝛeditur filiꝰ i. Uñ
E illð.Quia uidiſti me Thõa.ſ.oculo corpo
ris.crediſti uidẽdo me oculo fiði. Pec uiſio
beata nõ eſt. ſed huius beatitudis meꝛcatio
ꝗ meremuz beatudinez. Tertio ex uiſione fi
dei oꝛit uiſio qua xpᷣs ipſe uidet᷑ oculo ĩtel
lectiue contẽpiationis ⁊ bec uiſio iam ẽ aliq̃
beatitutudis ꝑticipatio ĩde enĩ uidet᷑ et gu
ſtatuz quonià ſuauis eſt dñs. Quarta uiſio:
qua ipſe uidet᷑ ſicuti ẽ in lumine gloꝛie. Pec
uiſio beatificat intellectum quemadmoduʒz
perfecta caꝛitas beatificat uoluntatem no
ſtꝛam. (Et ecce) tunc(quidam legiſpeꝛitus
peritia litterali.non intelligẽtia ſpirituali.
neꝛba legis tenens. uĩ legis ignoꝛãs (ſuꝛrexit
Jut melius audiretur. uel ut bonꝰ u deꝛet᷑. (¶
temptans eum non ut addiſceꝛet ſed ut repᷣ

rato a latronious

hendeꝛet ⁊ dicens. C(. Magiſter ꝗd faeiẽdeo
uitam eteꝛnaz poſſioebo) Magiſtauzs uocat
ñ dñm qr uult ſcire non ſeruire.audiꝛe nõ o
bedire. Mãgiſtrum uocat cuiꝰnõ uult ẽẽ di

ſepuins-Tgätäüdatczes ſanctoruũ n6
Vimitatores. Et bene dicit.ꝗd faciendo.qr nõ

y auditoꝛes legis ſed factoꝛes iuſtificabut ⁊ ñ
in ſermone eſt regnum dei ſed ĩ uirtute.(Et
ſ dominus dixit ad eum. In RS—
Apg ſcriptũ ẽ. Qũo legis))ſ.ðõ bñdo uitã et᷑ᷣn
Pec lex diuia ẽ lex legũ: de qua fiet ĩterro

Vgatio ĩ examine diſtricti iuditij ſᷣm illð apłi

Qui i legẽ peccauerũt.pꝑ legẽ iudicabuntur
In hac eꝛgo ſtudere deberemꝰ ut de ea rñ
deꝛe poſſemus.ſicut uiꝛ iuſtus de quo ĩ pſal
mo dr̃:⁊ ĩ lege eiꝰ medit abit᷑ die ac nocte.
Szʒ ut ait Hiero.tãq; maiora ſint imparato
ꝛum ſcita quã leges xpᷣi amamꝰ euãgelia cõ
tẽnimꝰ. Scõm Bedam iſte tẽptãdo q̃ſiuit ðᷣ
uita eteꝛna ſi forte diceꝛet aliqd ↄ moyſen
⁊ iõ xpᷣs ꝑ vba mopſi reſpondendo ↄfudit eũ
ꝑ hoc ondens ꝙ deriſoꝛes fidei catholice ſt᷑
ↄfutãdi ꝑ illud ꝙ tenẽt idiſcuſſe.ſ.iudei peꝛ
ſcriptuꝛas hebreorum ⁊ ſarꝛaceni ꝑ legem
machometi((Ille vo ꝛndẽs dixit) ꝙ legeꝛat
ſʒ nõdum impleuerat ((Diliges qnñm)) qe ꝑ
ſuam potentiam te creauit ((oeum)) qr per
ſuam ſapĩam te docuit ((tuum.)) qr ꝑ ſuam
bonit atem ſe tuum fecit ⁊ ſic te —
ex toto corde tno).i,.ex tota uoluntate qr
cut ex corde orit motus ad alias partes cor
poꝛis ita uolũtas mouet aie potẽtias((2 ex
tota aĩa tna)id ẽ ex appetitu ſẽſitiuo ꝗ mo
net᷑ ꝑ uolũtatem. unde ꝑs ſenſitiua põt h̊ in
telligi per aĩam ſ̃m ꝙ ſcribit ĩ gene. fact è
homo ĩ aiam uiuẽtẽ id eſt ut dic gloſa.uitaʒ
aĩalem.i.ſenſibilem corpori dantẽ (⁊ ex tota
mente tua)).i.ex toto intellectu qui ẽt moue
Inꝛ ꝑ uolũt atem ad aſſentiendum h's q̃̊ ſunt
fidei.⁊ ad meditandum de deo dilecto: ?
ex omnibus uiribus tuis )uel ex tota fortitu
dine ſeu uirtute tua quod idẽ eſt. per ꝙ no
tãtur potencie motiue ⁊ executiue.q̃ etiam
mouentur per uoluntatem ad operanduʒ ex
dilectione uiꝛilier ⁊ ñ remiſſe. Ubi Maxi
mus. Cum hac igẽ intentõe trinã ad deuʒ di
lectõʒ lex ꝑptractat.ut euellat nos a tria mũ
di habitudie q̃ reſpicit ad poſſeſſiões.ad głi
am. ⁊ ad noluptates.ĩ qua et᷑ tẽptatꝰ ẽ xpᷣs
Sequit ( ⁊ pximũ tuũ))i.oẽs hominẽ ((ſic
ipʒ )i.eo affectu.quo teipᷣm ł ad ꝙ teipCᷣsi. ſcʒ
ad gr̃am ĩ pᷣſenti.⁊ gloriã ĩ futuro.ubi Baſi
lius.Eſt igr̃ pᷣmũ ⁊ pᷣcipu mandatũ dine de
lectõis.ſʒ at pꝛimi ↄpletiuũ.⁊ ab eo ↄpletũ.
oꝰ ↄmonemur diliger̃ pximuz. ubi ⁊ Cri.
Tu ãat artède qualit᷑ fere cũ eodẽ exceſſu po
ſtulat utꝛũq; preceptũ.de deo ei ait toto cõ
de tuo.de ꝓximo ſicut teipᷣm. Qðò ſi diligent᷑
obſeruaꝛerur.nec pᷣuꝰeſſet nec libeꝛ.nec nie
e& nec uictus.nec diues nec pauper: nec ne

—

dnen,
geſel iſi⸗
int aen cid
tuſti 65o 1. iaz ges
rtne ctli g ſeu lei
easo
innein t eſ i n

rl aenlo iglde

ſun elyerlt.
n mne unmun em

eeecatun cechht.G
mntn, jniweſen
biatſlent hierchoern ⸗
lotbifregute boiesniant
bitnr Tottennur: lanon
ludindmetemddus egen
Sgnnt gennsdonmmmun
tinslceſcendebnn id dien
pacscf,,A dſſolr ſone
tucinispace r uiſtore ibi
eſpretitur,? mutabllitate
iceſeam ? miſerian bui
enonee g,u otenplare
titia na iperaaiſo hzbn
lenbigserliſ fenene n
Corruſelrineictilatones
tescenonun ſeni ciadolie
Nas leminietignds ie
itug timuſe. Jani min
Eite uimnerimn
lauenn eſiinenne
elimötaltatſftun 3
e inocentie Rl
Ria

Ui iuſtas ge cus
eütthkiekut⸗
maioraſſt mpnnd
thi ammnn etigli
an iſte teſticoift
lcceret aligg noſſn
reſpongendo fucltei
bees figei catholice ſt
t idiſeuſſe. /iudei per
1t ſanaceni o legen
ꝛñdes dixit)p legeꝛat
(diliges afm))an g
auit (oeum))r per
((ruum.) qr gſuam
clt ſe te redemit.
tota uoluntate qr
s ad Alias partes col.
et die Hoenise ex
ppetitn ſeſtiud 9 nd
Ge po ſenſtina vabin
.ſcridit gene ſte
id eſt ur die goſa itch
corpori danti ter io

Pꝛime partis

tus unquazs eſſet diaboluſ. Potius enĩ palee

ignis ſuſtinerent mmiſſionem. quã feruor. .-

caꝛitatis diabolusadeo cuucta ſup it dilec
tionis conſtantia. Uñ etiaʒ greg. Cuù ãt dica
tue diliges pꝛoximum ſicut teipſum: quomõ
aglteri miſerendo pi. eſt qui adhuc iniuſte
uiuendo fit ĩpiꝰ ſibimetipſi. De hac materia
hẽs latiꝰ ĩfꝛa./ſ. .feria tertia pꝰ palmas. (Di
xitq; illi dñs. Recre ꝛeſpõdiſti. G̊ fac) ſcʒ de
um ⁊ proximum diligẽdo. ⁊ dicit fac qr non
ſuff cit diligere niñ dilectio demonſtretuz i
opere qr pbatio dilectõis exhibitio ẽ opisi
2 uiues ſcz uita ꝑpetua. hec ẽ enim excellẽ
tioꝛ uia eũdi ad uit am eteznam .AQAuaſi dice
ꝛet. Pec dicis.ſʒ nõ facis ⁊ iõ ad uitam non
nadis. (Ille aãt uolens inſtificaꝛe ſeipſum)
i. iuſtum oſtendeꝛe ſm appaꝛentiam putanſ
ſe eſſe ante bominem.ꝗ tm̃ uidet exterius ⁊
non ante deum qui uidet inteꝛius(dixit ad
ißʒ. Et ꝗs ẽ meus ꝓximus:? In quo a di
lectõe proximi uacuum ſe oſtẽdit. qꝛ pꝛoxi
mum non nouit. Forſitan putabat ꝙ xps di
ceret. iudeus ẽ proximus tuus ? tunc reſpõ
deret deum ⁊ iudeum diligo ⁊ ſic apparet iu
ſtus ( Suſpiciens ãt ipᷣs ).i.ſurſum aſpiciẽs
ihs ppoſuit ei padolam de hoie ꝗ deſcdẽs
ab birkm hieꝛic ho ĩcidit ĩ latrones. Jõ ſur
ſum aſpexit. q; de rebus magnis locuturus
erat. unde. ſ.humanum genus deſcenderar.
dum peꝛ peccatum cecidit. Secſidũ aliquoſ
zͤ hic parabola ſᷣm alios è res geſta.qꝛ inter
bieꝛuſalem ⁊ hiericho erat quedam ſolitu
do. ubi frequenter boĩes tranſeuntes ſpolia
bãtur ⁊ occidebantur a latro nihus detum
illud inhabit antibus. Allegorice homo iſte
öſignat genus humanum qui ĩ pꝛimis paten
tibusdeſcendebat ab bieruſalem)qᷓ uiſio
pacis q̃ i.a padiſox ſuꝑne ac celeſtis bea
titudinis pace ⁊ uiſione ĩ hieꝛicbo) qᷓ luna ĩ
terpretatur.⁊ mutabilitatem ſignificat id E
ĩ defectum ⁊ miſeriam bnius uite mutabil
7 erꝛonee.qr a ↄtemplatõe ſuꝑna ⁊ uita pa
cif ica.quã ĩ paradiſo habuiſſet ad mutabi
lem huius exilij. ⁊ terrene miſeꝛie ꝑ culpaʒ⸗
corruit (t incidit ĩ latꝛones) id ẽ in poteſta
tes demonum ſeu ĩ diabolicas uł èt huma
nas temptatões ĩ quos nõ icidiſſet niſi pꝛiꝰ
ĩtus timuiſſet. Aeꝛaẽ enim ſententia dicẽs
ante ruinam exaltatuꝛ cor (Qui eum diſpo
liauerunt) ueſtẽ inocentie ⁊ imutabilitatis
ſeu ĩmõtalitatiſ ꝑ fraudulẽtiã, aufeꝛẽdo. Ae
ſte inocentie ſeu ſtola pꝛia amiſſa cognouit
ſe eſſe nuduz gloria qᷓ ĩmõtalitatis pdita pel
liceũ G̊ ẽ moꝛtale ſumoſit idumẽtũ. Uñ in ſi
gnũ mortalitatis ĩduit deopmos pentes tũ̃i
cas pelliceas ꝗᷓ de moꝛtuis fiũt anſmalibus
X pla gis )peccatoꝝ (ipoſitis Ot illan. i. na
turalibus p peccatum uulner⸗ tis ⁊ debilita
tis (abieꝛumt )nõ ab iſ idijs ceſſ⸗ ãdo ſʒ eas oc
cultando.pꝛimo enĩ ſenſibiliter in ſpecie ſer

Capkʒ. llx.

pentis diabolus decepit. ſed pꝰocculte ⁊ iui
ſibili ter temptauit (ſeminiuo relicto qa ⁊ ſi
imoetalitas poteſt aufeni oculus tñ ꝛatõis
met hoium. quo de põt cognoſci Uũ Beda
SGSemiuiuũ reliq̃ꝛuntquia beatitu Hins nite
Imortalis exneꝛe.ſed ñ ſenſũ rõis aboler ua
lueꝛunt. Ex qᷓ eĩ ꝑ te ſapere ⁊ cognoſceꝛe de
um põt uiuas ẽ homè ex q̊ ueꝛo peccatis cõ
tabeſcit. ⁊ miſeꝛla deficit mortuus idez leti
feroq; eſt unlneꝛe fedatꝰ Iã Tbeophi. Ac
ſemiuiuus dicitur homo poſt peccatum ga
anima im mortalitas eſt eoꝛpꝰ uero moꝛtale.
ita ut medietas bominis ſi ucecumbat. Ande
Auguſtinus. Semiuiuus ei habet uitalẽ mo
tum. id eſt liberum aꝛbitrium nulneratuz. ꝙ
ad eternam ꝙ; perdiderat redue non ſufficie
bat. Et ideo iacebat. qr uires ei proprie ad
ſurgẽdum nõ ſufſiciebãt: ut ad ſe ſanandum
medicũ id eſt deũ ꝛeꝗreꝛet VUel ſemiuiuuz
fliq̃runt.ᷣmanente uita nature. nõ uita gre
m illud apłi. Uiuo ãt.ſ.uita nature iam nõ
ego.ſ. uita calpe: uinit vo in me xpᷣs ſ. uita
gre Frrerg- —ρ bofmiſe ad magine ſu
am ̃m ratõem: ad ſimilitudinẽ. m dilectio
nem. ut per utrũq; deo adhereꝛet. ? iherẽdo
beatus eſſet. Sed diabolus buane beatitu
dini iuioens 5 duo bona pᷣdicta.duo homini
i originali ĩtulit principalia mala In eo na
q; ꝙ factus erat ad imaginẽ ſev ſᷣm ꝛzat ionẽ
uulnerauit eũ per ignorâtiam bõti.ĩ eo uteꝛo
ꝙ factus eſt ad ſikitudinem dei ̃m dilectio
nẽ uulneꝛauit eũ peꝛ ↄcupiam mali. Domo
8 uulneratus ſemiuiuus relictꝰ?. qꝛ ⁊ſi ĩ hũa
na natura poſſit diuina ſił itudo q̃ͥ ĩ dilectõs
ẽ penitus corrũpi: diuina tñ imago que in ra
tõe.eſt ñ poteſt penitus deleri. Quamuis eĩ
tanta malicia poſſit affici ut nil diligat boni
non tñ ignoꝛantia tanta excecari. poteſt ut
nil cognoſcat ueꝛi. (Gacerdos àt ⁊ leuita 5
ſcẽédentes eadem uia) uiſo ſpoliato ⁊ uulne
zato pꝛeterierunt: ? uite pꝛeſentis ſtatũ tune
ſẽee niuẽdo ptrãſieꝛunt ſed humanum gen p
culpã uulneꝛatũ ſanauerũt minime qr ſaceꝛ
dotium legis ? eius miniſteriũ peccata ñ cu
rauer̃t ſeà ſolũ oſtẽdarunt ĩpoſſibile eĩ erat
ſãguine nituloꝝ ⁊ agnoꝝ ⁊ hucoꝛum auferꝛi
pcta boĩum.ł ſaceꝛdos ⁊ leuita ĩtelligũt lex
1 pphetia qᷓ boiem nj ſanauer̃t ſʒ peccata oñ
dert 2 ᷣbẽder̃t ( Sͥ[nmazitan'vo iter faciès
id ẽ xpᷣs qui aĩas cuſtodit ꝑ hü anitatẽ mo
mta nite huins currens pro nobis enim fac
tus eſt homo ĩ mundo:uenit ſecus eũ ideſt
uulneratum. quia ĩ ſimilitudine bominũ fac
tus. æ habitu iuentus eſt ut homoc⁊ uidens
eum Joculo clemencie (miſcõie mot“ ẽ) ex
cõpaſſiõe (Et appropiquãs) boiĩ uulneꝛato
miſeratõis exhbibitõe (alligauit uulnẽa erꝰ*)
qꝛ r daꝛguẽs pcta cohibuit ? uicul gr̃e liga
nit (ifũdẽs oleũ) mitigatiuũ.ſpẽ uẽie pẽiten

tibꝰ ꝓmittẽdo((⁊ uinu )põgitiuũ.teꝛꝛoꝛẽ pene

dhe homine ſauciatolz uulne

peccantibus ĩcutiendo. Aligat eꝛgo uulneꝛa
duũ pᷣcipit. penitentiam agite ifundit oleũ dũ
addit approquauit enim regnum celorum ĩ
fundit uinnm. cuz dicit. oĩs arbor q̃ nõ facit
fructum bonum excidetur ⁊ in ignem mitte
tu:.Quꝗa in re docuit nos dñs qualiteꝛ infir
mis ⁊ ad penitentiam uenientibus mederi ò
beamus. Qulnera enim ligamuſ.qñ peccato
rem a peccato ceſſaꝛe iubemus. Oleum ãt i
fundimus. qn miſeꝛicoꝛditer ⁊ blande conſo
lande indulgentiam peccatori promittimus
Inſuper ⁊ uinuʒz ifundimus.qũ aſpere ? au
ſteꝛe icrepando ieiunaze ? carnem macerar
iubemꝰ nõ ſic igr̃ oleum ſine uino neq; uinũ
ſine oleo. Uñ Gꝛe. Miſcẽda ẽ g lenitas cũ ſe
ueritate.faciendum eſt quoddam ex utroq;
tempeꝛamentũ. ut neq; multa aſperitate ex
ulcerẽt ſubditi neq; mimia benignitate ſoluã
tur. Un 7 Beꝛ. Semper punire fezꝛocitatis
ſemper pceꝛe puſillaminitatis.nec hoc nec
illud equitatis habeꝛe pl“ amaꝛitudinis quã
ſuauitatis. damnabile eſt ecõuerſo ↄmẽda
bile.utrũq; toleꝛabile.(Et leuans illum in
iumentum ſuum impoſuit.ac ducenſ ĩ ſtabu
lum.curã eius egit.) Jumentum dr̃ hic ca
ro xpᷣi ĩ qua ad noſ uenire dignatus ẽ. Puic
iumento ſauciatum ĩpoſuit.fidem ĩcaꝛnatio
nis inſpirando ⁊ peccata noſtzꝛa ĩ corꝑe ſuo
ſuper lignum poꝛtando ⁊ tuxta aliã ꝑabolaʒ
luẽtam que errauerat ouem humeris ſuis
impoſitam ad gregem r̃poꝛtando. Et duxit ĩ
ſtabulum.i.ĩtꝛa ſanetam pꝛeſentem eccleſit
am collocauit.ubi depoſito oner̃ peccatoꝝ.
niator laſſus ꝛeficit᷑.⁊ r̃fectꝰ ſalubꝛi paſcua
rapaꝛat. Nõ domum ſʒ ſtabulum uocat qꝰ
nomine fetores ⁊ miſeꝛias huius pᷣſẽtis uite
ſignificat ne homo ĩ hoc exilio tãq; ĩ patria
gaudeat. Er ut bonus medicus ⁊ neceſſari
us ciꝛã eivegit q́;diu ĩ hac uita cũ eo fuit qꝛ
circa egrotu ſolicitꝰ fuit. (Et alta die) pꝰ ꝑ
actũ miſteriũ r̃dẽptõis.ſ.pꝰ dqñi r̃ſi urrectõez

q magis ſplẽdet q; tpᷣs pᷣcedẽs.prima eĩ dies

fuit dies mõtalitatis ⁊ paſſibilitatis altera
dies fuit ĩmoꝛtalitatis ⁊ ipaſſibilitatis. qñ
ſplendor lucis eterne magis cffulſit pꝛotu
lit duos denarios)) ſcilicet duo teſtam̃ta.in
quibus ⁊ nomen ⁊ imago regis eterni ↄtinẽ
tuꝛ. ⁊ quorum pᷣcio uulnera noſtra cnꝛãf (
⁊ ðdit ſtabiliaꝛio.qr diſtꝛibuit utꝛiuſq; teſta
menti ſcientiam ⁊ predicandi gratiam apo
ſtolis)quibus ſenſum aperuit. ut ſcripturas
ĩtelligerẽt.ac pᷣlatis ⁊ oĩbꝰ qui eccleſiaz gu
bernaꝛe debẽt. ut cuꝛã egroti ageꝛẽt ⁊ babe
rẽt. Qui ẽt dʒ ĩ hac cuꝛa gligd ſuprogar̃.ut
nõ ſolũ ea que ĩ duobus teſtamentis cõtinẽ
tuꝛ ſtudeant pꝛedicaꝛe ſed ⁊ alia multa ſecũ
dum ea que ſcripta ſũt laborent al js pꝛedi
catione manifeſtaze. Gnpeꝛerogat etiam 9
ſine ſũptibꝰ exẽplo apoſtoli pᷣdicat.⁊ ab eis
quibus pꝛedicat.ſumptus non accipit. Iez

rato à latronibues

ſupeꝛerogat.qui non ſolũ pᷣcepta.ſʒ etiam s
ſilia implet uel predicat. in die autem iudi
tij cum qns redierit.totuz qðᷣ pꝛomiſerat tã
quam debitor reddet cum fioli ſeruo dicet.
qr ſuꝑ pauca tuiſti fidelis ſupra multa te cõ
ſtituam intꝛa in gaudium dñi tui. Quilibet
ergo peccatoꝛ.ꝗ peccando mõtalitera deo

qui eſt pax noſtra tanquam ab hieruſalem

ſe auertit:⁊ ad hyeric ho id ẽ ad culpabilez
defectum ſe cõueꝛtit. ⁊ ſic a bono incõmuta
bili ad bonum ↄmutabilc deſcenpit homine
autem ſic lapſo in latꝛões.⁊ ſpoliato ac. uul
nerato ⁊ relicto. quid aliud ꝛeſtat niſi flagi
taꝛe. ut ſamaritanus ille id eſt cuſtos anio

ꝛum ihs xpᷣs iter miſeꝛatõis ſue peꝛ nos faci

et.latrones fugitet.ſpoliatos gꝛatia reſtitu
at. uulnera noſtra liget. ſemiuiuos ĩ ſtegꝛuʒ
abilitet. ⁊ ſic demum ĩ celeſtẽ hieꝛuſalẽ nos
pducat. Moraliter ꝑ hieruſalẽ ſtatus niꝛtu
tis deſignatuꝛ. ⁊ iõ ꝑ hoĩeʒ deſcendenteʒ ab
hieꝛuſalem ĩ hiericho deñguat᷑ peccatoꝛ de
ſcendens a ſtatu iuſticie ĩ peccatũ mortale.
ꝗ icidẽs ĩ latꝛones id ẽ demones:ſpoliat᷑ peꝛ
eos gratuitis. nulnerat in naturalibus ac
relinꝗtur ſemiuiuus.qr tollitur ab eo uita
gratie remanẽte uita nature. Saceꝛdos ⁊ le
uita trãſeũtes ſunt mali miſtꝛi eccleſie ſamg
ritanus ẽ ↄfeſſoꝛ ⁊ pᷣdicator motus ex cari
tate alligans uulneꝛa ſanciati ꝑ ſanum con
ſiliũ.ifũdens oleũ miſericordie ⁊ uinũ iuſti
cie ⁊ ĩponit illuʒ ĩ iumentũ.qr nõ ſolũ mẽte
pᷣbet auxiliuz. ſed etiam pꝛout põt coꝛpore.
ꝙ ẽ anime iumẽtum ⁊ ducit ĩ ſta buluz ⁊ do
mum eccleſie ubi da᷑ pabulnm uerbi dei z
ſacꝛamẽti euchariſtie ⁊ altera die poſtqua
duxit ĩ ſtabulum ꝓtulit duos denarios. per
quos dqeſignat᷑ gꝛatia ĩ pñti ⁊ glłia in futuꝛo ⁊
dedit ſtabulaꝛio.i. dandos denũtiauit bono
curato facienti debitũ ſuuʒ erg a peccatorẽ
ſibi ſubditum. ⁊ ei curaz pctoris ↄm̃dauit di
cens:curam illius habe debitum tuũ exeꝛcẽ
do.⁊ qðcunq; ſupererogaueꝛis faciendo ciꝛ
ca debitum aliꝙ bonum ad ꝙ ñ teneꝛis. red
dam tibi.i.ꝛeddẽdum denuũtio. promittẽs ei
uitam eternam ꝓ ſalario.Et ĩtetrogatus le
giſperitus a domino((qs) predictoꝝ (pxim
fuiſſet ei qui ĩcidit ĩ latrones:ꝛeſpòdit. Qui
fecit miſcõiam ĩ illum) Vbi Cyrillus. leq;
em̃ ſaceꝛdos neq; leuita factus fuit proximꝰ
pacientis. ſed ille qui eſt eius miſeꝛtus inu
tilis eſt em̃ ſaceꝛdocij dignitas ⁊ legis ſeien
tia.niſ peꝛ bona opa ↄfirmetur Un ⁊? beda
ĩuxta lr̃am manifeſta eſt domini ſnia. nullũ
nobis ampliuſ qᷓ; qui miſereatur eſſe pximũ.
ic ciui hieroſolimite.nõ ſacerdos nõ leui
ta ex eadem gente immo ĩ eadem urbe nati
X nutriti ſed externe gẽtis accola qa magis
miſeꝛtus eſt factus eſt proximus Deinde do
minus ex legiſperiti rrñſione ⁊ cõfeſſione oñ
dens oẽm hominẽ miſeꝛicoꝛdiam faciẽte eẽ

—

—

ti neci nerutrdii d⸗
ean cneltſne lgſbe⸗
gllt in it hoen n
uiſccpiscan lri
ue he nhrinu a n
ſyentionne ſetlix gice⸗
Iſeci, iobiotre ticiun
bll it uller tent biſcorel
1cler llerno⸗ Mgne
Crcin q gnorio texnuͤeis no
Ot nagtag eſt eniſericordia g n
Eeketenn Iequipeeprinn
ſeenco anropignas,g deronn
lläornüdeder niloe
Aigesndnninum dunnicute
Nusorimmmintligt onde
bi aunenenn gigelegenn
l ghluſitſeitirn
RNeno nagisprimn
ii crultlienin
elcſgnni. Fibleiun

ie
le dhiin ſeg ei ge.
ſeinſetrien cdn
ibiliti

iget.ſemimnosii
mi celeſte henil 8
Pbieruſdls tangtinn
bolez ceſcentenez ih
bo geſguatheenante
ſticie ipeccati montele,
ſe denohee: olinfen
herafif naturalibus ac
.gr tollitur ab eo uita
1nature⸗Sacerdon t le
li niſtuieccleſie ſanna
dicator motus ex cari
ſauciati 9 ſanum con
ſericordie,? uinu inſti
menti qr no ſolu mete
am prout pt copore,
1 ductt i ſtabulaz 1 60
Epadulnm uerbi dei 1
lie 1 Altera die poſtani⸗
tulit duos denarios Per
aipana giainfutmo
Adandos denitiant Nen
bitu ſunz erga pecce
ü ueͤr⸗ Mlul d

habe gebifn ud ce⸗
uens fociendo
n itenenis lec

m
. Jenutio. omnintse

Pꝛime partis

proximũ.⁊ ſpecialit᷑ ipᷣm dei filius ↄcluſit di
cẽs(¶ Uade).ſ.õ vtute ĩ uirtutẽſ(⁊ tu fac ſili
teꝛ)proxinio ſicut ſamaꝛitanus fecit iudeo.
ſ.ꝙ omnẽ hominẽ ẽt inimicũ ꝓximũ reputes
? ei miſericoꝛdiã affectu affatu ⁊ effectu im
pẽdẽ do neceſſita tes eius ſubleues.ut te ꝓxi
mum diligere ſicut teipm manifeſtes. Ubi
Cri. Quaſñ dicat.Si què uiõs oppꝛeſſũ nõ di
cas utiq; nequã ẽ:ſʒ ſiue ſit gẽtilis ſiue iudeꝰ
⁊ ope ĩdiget.ñ cauileris.ius hʒ auxiliuʒ qui
cunq; mala fuerit paſſus. Pec Cꝛiſ.ex rñſño
ne quoq; legiſperiti dñs ↄcludit: ꝙ ꝓpĩꝗtas
geneꝛis ñ facit ꝓximũ.ſ̊ opus miſcðie impen
ſum. Acſi dicat ei. Tu g me dilige. ⁊ in me
utrumq; mandatum legis impler̃ ſtude: ꝗqa
ſum deus.⁊ ſum ille tuus proximus. ⁊ ꝗqcꝗd
nales in proximi neceſſitate ſubleuanda uł

corpoꝛali uel ſpiꝛituali.deuotus operare: ut
manifeſteꝛis pximuſ eſſe. Uñ Ber. utrãq; te

neo dilectõz dei ⁊ proximi cum te amo dñe

ieſu qui meproximus es quoniã hõ es ? fe

ciſti mecũ miſericoꝛdiã. Pec Bern. Ex utꝛa
q; dñi concluſione legiſperitus conuincit᷑.
quia xpᷣm deũ ⁊ hoĩem proximũ non dilexit.
qui ſuſcipiẽs caꝛnẽ noſtrã ꝑ humanitatẽ fac

tus ẽ nobis pꝛoximus.⁊ tot miſeꝛicordie opa

ipendit.unde meꝛito diligi debet.Ad dei eiz
dilectõʒ ĩ nobis excitã dã.nutꝛiẽdã ⁊ agẽdã.
nihil ita ualet ſicut bũficioꝝ eius fꝛequens
7 diligẽs ↄſideratio. Magna eſt igituꝛ miſe
ricordia.q̃ ignotis ⁊ extꝛãeis nos proxĩos fa
cit magna eĩt.miſericoꝛdia ꝑ quã uita poſſi
det eteꝛna. Ille quippe ẽ ꝓximus tibi cui mi
ſerendo appropiquas.ꝗ uero nulli miſeret.
nullũ pꝛoximũ habet. In illo ergo madato.
diliges pꝛoximum tuum ſicut teipſum. domi

nus pꝛoximum intelligit om nem hominez.

hic autem eum ꝗ ĩpler legẽ naturalem. ut ꝗ

facit alij que ſibi fieri uult. Ubi Ambro.Er

go qm̃ nemo magis pximus quã qui uulnera
nr̃a curauit diligamus eũ q̃ſ dñm diligamꝰ
⁊ eũ q̊ſꝓximũ.Nihil eĩ tam ꝓximũ.qᷓ; caput

mẽbris. Diligamus ẽt eũ qui imitator ẽ xpi

diligamꝰ eũ ꝗ iopie alteꝛius corpoꝛis unita
te ↄpatituꝛ. Neq; eĩ cognatio facit ꝓximuz
ſed miſericordia.qꝛ miſericoꝛdia ſᷣm nãm ẽ.
MNihil eĩ tã ſecundũ naturã ꝗ iuuare ↄſoꝛteʒ
nature. Pec Ambꝛo. Ad hoc quoq; faciendũ
hoꝛtat᷑ nos Aug. dicẽs.Nũc cũ ĩ bac nita.i.
ĩ hac uia ſumus ĩuicem oneꝛa nr̃a poꝛtemꝰ.
ut ad eã uitã que caret oĩ oneꝛe ꝑuenir̃᷑ poſ
ſimus. Dilectõis officium eſt iuicẽ onera no
ſtꝛa poꝛtaꝛe. Nihil eĩ ſic probat amicũ quez
admodũ oneris amici portatio. Neq; ulla r̃s
officioſũ iſtũ laborẽ ad poꝛtãda onera alioꝝ
facit libẽter ĩpendi niñ cogitemP?quãta ꝓ no
bis ꝑtulit dñs. Pic admonẽs ait aptus. DPoc
ſẽtite ĩ nobis ꝙ ⁊ ĩ xpᷣo ieſu. Huic cogitatõi
accedit etiam illa.qꝛ homines ſũmus ⁊ quð
egritudinẽ ſiue animi ſiue corꝑis.quã ĩ hoĩe

Capitulũ.lix.

alio uidemus ẽt nos haber̃᷑ potuimꝰ aut poſ
ſumus. Poc ergo exhibeamus ei cuiꝰ ĩfirmi
tatẽ portare uolumus ꝙ ab illo nellemꝰ no
bia exhiberi ſi forte nos ĩ eo eſſemꝰ ⁊ ipſe nõ
eſſet. Ad ̊ ꝑtinet ꝙ apłus ait. Ommbus oĩia
factus ſum.ut omneſ lucrifacerẽ.cogitãdo.
ſ.ĩ eo uitio ſe eſſe potuiſſe.uũ cupiebat aliũ
liberaꝛe. Deide ẽt illud cogitãdũ nullum ẽe
hominẽ qui ñ poſſit hr̃e aliquod bonũ ꝙ tu
ñ habes ẽt ſi lateat.in quo ſine dubio poſſit
te eẽ ſupeꝛioꝛ. Unde apłus. Nihil ꝑ conten
tionẽ neq; ꝑ inanem gloriaz. ſed in humilita
te mẽtis alteꝛ alteꝝ exiſtimãtes ſuperiorem
ſibi. Iſte cogitatões deprimentes mẽtis ſuꝑꝝ
biã.⁊ acuẽtes caritatẽ.faciũt onera frat᷑na
iuicez ñ ſolü equo aio.ſed ẽt libentiſſime ſu
ſtineri. Pec Auguſtinus. Unde ⁊ gregoriꝰ.
Si quiſq; ſua icomoda q̃ ab alijs portantuꝛ
conſiderat.ea q̃ ab alijs ſuſtinet leuius por
tat.Et iteruzʒ Quia illa ĩterna pacis uiſio ex
ſctorum ciuium cõgregatõe conſtꝛuit.hiꝛlłʒz
teleſtis ut ciuitas edificatuꝛ.Qui tñ in hac
pegrin ationis terra. dum flagellis peꝛcutit
tꝛibulationibus tondituꝛ.eius lapides quoti
die quadrant. Que uidelicet ⁊ ciuitas.hʒ h
in ſctorum motibns.magnum iam edificiuz
ſuũ. In edificio quippe lapis lapidẽ portat
⁊ ꝗ portat alteꝝ poꝛtat᷑ ab altero. Sic nũc
i ſẽa eccleſia unuſquiſq; ⁊ portat alteꝛum. ⁊
portat ab altero.Nam uiciſſim ſe ꝓximi tole
rant ut per eos edificiũ caritatis ſuꝛgat Om
ne autem põdus fabꝛice fůũdamentuʒz portat
qꝛ redẽptoꝛ nr̃ quo Paulus aplus ait.Fun
dam̃tuz aliud nemo ponere pt᷑ preteꝛ id ꝙ ẽ
poſitũ ꝙ eſt xpᷣs ieſus.amnia noſtꝛa toleꝛat:
ſed ĩ ipſo malũ ñ fuit quod tolerari ðbuiſſet
Hec.Sreg.x his neꝛbiſ gregorij colligituꝛ.
ꝙ quanto pluꝛa quis ꝓ deo poꝛtauerit.tanto
erit ipᷣi füdam̃to.ſ.ieſu ꝓpigor:⁊ quaãto pau

ciora portauerit. tãto erit ab ipſo fundamen

to remotior. Pec igituꝛ omnia bene conſiõ
ra ⁊ ꝓximoꝝ ĩfirmitates ac defectus ⁊ oneꝛa
ñ ſolũ patienter ſed etiam libent ꝓ deo por
ta ⁊ tolera. uñ. Anſhel. Quis bonis alteriꝰaꝛ
ridet.ſanctis ↄſentit:ꝗ uero inuidet diaboł.
Siquidẽ magis puto ſaluatõem eius ſperan

dã.ꝗ paꝝ boni facit ⁊ factis alioꝝ fauet q;

qui multa.⁊ inuidet.Et iteꝛum. Caritas que
colligit ⁊ uiuificat omnia membꝛa eccleſie:
cum nos uiderit de alterius ꝛzuina gaudere'.
ſtatim nos pꝛecidit de corpore. Forte igitur
non dolemus de ꝛuina proximoꝝ nr̃oꝝ.qr pᷣ
ciſi ſumus a coꝛpꝑe. Si ei ibi eſſemus ſine du
bid doleremus qꝛ tãdiu dolet mẽbrum quã
din ĩ corpe ↄtinet᷑. Si ãt abſciſum fuerit ñ
dolerẽ poterit nec ſentire.Ex his gᷓ põt hbõ ꝑ
pẽdeꝛe ſi eſt mẽbꝛum xpᷣi.Et ſicut dictum ẽ
de ↄpaſſione ⁊ congratulatõe ita itellige de
ↄmunicatione qꝛ ĩ coꝛpoꝛe humano unũ mẽ
brũ ↄmunicat alteri ĩidigenti ſuum offeiuin

De penitentia marie

⁊ cibuʒ quẽ recipit.iĩta ĩ coꝛꝑe xpᷣi ꝙ ẽ eccle

ſia q̃libʒ dʒ alteꝛi coõicare gram diuinitus ſi

bi datã ac cibũ ⁊ ẽt tpralia oĩa a deo recep
ta. Silr itellige de ↄſideratõe ut ſieut m̃bꝛa
iteꝛ ſe adunât᷑ tãta amoꝛis ↄcordia. ut niła

rõe ĩiter ſe ualeant diſſentire occaſione aliqᷓ.

ita ẽt ſit inter nos.Silr intellige de ſuppor
tatõe.ut ſicut unũ mẽbꝝ ſupportat alteꝝ. ⁊
ſuſtinet leſionẽ ꝓ curatõe.ſiue ꝓtectõe alte
rius:⁊ ſi ledituꝛ ab alio ſine ultõe ſuſtinet le
ſionem.ſic dʒ eſſe ĩ nobis.̊ Anõꝰ̃.
Oratio.

4
d tes de ↄtẽplatõe ad actõem ne ĩcida
ͤmus latꝛones ſenſuuʒ appetitꝰ.nec
poliemuæ gratuitis.nec uulneremur in nãli
bus.ſacerdos ⁊ leuita ſupeꝛioꝛ ⁊ ĩferioꝛ poꝛ
tio rõis non deſcẽdant eadẽ uia ↄſentiẽdo ĩ
peccatũ.ſʒ pot ius aſcẽdant ſurſum. Samãi
tanus vo gra pᷣdeſtinatõis ſecus nos appꝛo
priet.nobis uulnera peccatoꝝ liget.ĩfũdenſ
oleũ.ſpẽ uenie ⁊ uinũ.timorẽ iuſticie ĩpõat
ĩ iumentũ.oꝛdindo ⁊̃em ſupra ſẽſualitatẽ.
ducat i ſtabulũ ĩ ↄſideꝛat ione peccatoꝝ alt᷑a
die reſuꝛectõis det duos denarios ſtolã aie
2 corpis Amen.
ia marie Magdalene. La. lx.
Oſt hec Aſcendit ieſus de galilea
p ii iudeã. ubi (quidaʒ de phaꝛiſeis))
I. (ſymon lepꝛoſus) uolẽs ſe iuſti
ficare: ⁊ de iuſticia iactare (ꝛoga
nit)dũm ieſu m (ut cũ illo manducaꝛet) ¶u
ius tameniſimulatã iuſticiã benignus medi
cus nᷣ uitauit.ſed magis cuꝛare uoluit(⁊ in
greſſus domũ phariſei diſcubuit). Legitur
ãt xpᷣm manducaſſe cũ publicanis ⁊ peccato
ꝛibus ut eos ad pnĩam ꝓuocaret ſicut qñ in
domo matthei cũ publicanis ↄmedit. Item
cum iuſtis eũ diligẽtibus. ut eoꝝ amoꝛẽ ⁊
uotõem nutriret ⁊ augezet ſicut qr̃ ð mãtha
⁊2 Maria. It᷑ cũ cognatis ⁊ pauꝑibꝰ.unt eoꝝ
lopiã ſuppleꝛet.ſicẽ hẽt ð nuptijs.ubi aq; ĩ ui
nũ vtit. Itẽ cũ phariſeis ſuꝑbiẽtibꝰ.ut eoꝛũ
ſuꝑbiã repᷣmeꝛet ⁊ eoꝝ uicie argueꝛet.ſicut ĩ
HB loco facit. Aliqñ ẽt hũilr ⁊ cũ graꝝ actiõe
cũ ĩuitabat᷑ ̃cipiebat: ꝓ loco ⁊ tpᷣre ex pau
pꝑtatis amore gꝗa paup erat ⁊ de hꝰ mõi ſub
ſtantia paꝝ habebat. Nõ ĩmeꝛito talis ⁊ tã
tus hoſpes ẽ iuitãdus.⁊ cũ ſe ĩuitat libẽtius
ſuſcipiẽdus.ueniun.n.oĩa bona pariter cuzʒ
illo. Audiens àt hoc magdalena.qᷓ iam forte
ipᷣum pᷣdicantẽ audierat tacta dolore cordis
ĩitꝛiſecus ꝓ peccatis ſuis.⁊ ð eis plene ⁊ ꝑfe
cte ↄtrita amoꝛiſq; eiꝰ igne accẽſa.cũ alaba
ſtꝛo.i.tali uaſe unguẽti ꝑrexit ad locũ cõui
uij ut eĩ diẽ Geda alabaſtꝝ ẽ genus maꝛmo
ris cãdidi uarijs coloꝛibꝰ ĩtertĩcti ꝙ ad uaſa
unguẽtaria cauar̃ ſolẽt.eo ꝙ optie ſᷣnaꝛe in
coꝛupta dicat᷑. Iſte phariſeus qñq; i euãge
lio ſymon lepꝛoſus dr cꝰ lepra ñ ſine cã mẽo

r⸗ ieſu xpᷣe cuſtodi nos deſcenden

Wagdalene.

ratur. Unñ Crif. Non ſimpliciter aũt lepre ſy
monis meminit euangeliſta.ſed ut onñdat. unñ
ↄfidens acceſſit h̊ mulieꝛ.ꝗa.n.lepꝛa uioba
tur ualde imunda eſſe paſſio ? abhoĩiabilis
uidit ãt ꝙ ieſus curauerat illum hoĩem còfi
dit qm ⁊? aĩe eius imundiciã facile expurga
bit. Hec Cꝛivᷣ. Et cũ mulieꝛ ad locũ puẽiſſʒ
facie iclinata ⁊ oculis ĩ terrã dimiſſis añ cõ
uiuas traſiens nõ quieuit donec ad ieſum ꝓ
ueniret.Et tunc illico retro ad pedes eius p
ſtꝛata.gꝗa ſe anteponeꝛe nõ audebat pᷣ pecca
toꝝ ſuoꝝ ueꝛecũdia: ⁊ ꝓcũbẽs uultu ſuꝑ pe
des ipos cum quadam ↄfidentia ꝗa iam in
tenſe ⁊ ſuꝑ oĩa eum diligebat ⁊ in eius amo
re adebat (cepit fortiteꝛ fletibus.⁊ ſingulti
bus habũdare ac lac hꝛymis largiteꝛ deccur
ꝛentibꝰ:pedes dñi balneare ? lauare)) unde
ps magnitudo ↄtritionis.ex qua.lac hꝛymas
pnĩe ſanguinem coꝛdis fundens tm fleuit ꝙ;
pedes unius hoĩs lauari potuerunt:tãdem a
fletu ceſſans capillis ſuis pedes Jeſu lotos
exteꝛſit ⁊ amoꝛe creſcente oſculabaſ eos ſe
pe dulciter ⁊ amanter.nec de h̊ ſatiaꝛi potu
it.Et ꝗa pꝑp itineꝛa ſqualidi ⁊ laſſi erant eos
ẽt unguẽto pᷣcioſo ungebat ad ꝛefꝛigeꝛiũ ca
loris.⁊ mitigatõ em doloris ex labore itine
ꝛis. Et hec quidẽ que dicta ſunt agebantur
exteꝛius:que vo reuolueh at eius intemio.
multoferuentioꝛa eꝛant:q̃ ſolus deus ĩſpicie
bat.uñ Greg.niſſenus. Indignitatẽ ãt ſuã oñ
dens.ſtabat poſt tergũ deiectis luminibus ⁊
effuſa coma pedes amplectens lachꝛymiſq;
eos pfundens:⁊ebus friſtẽ aĩuʒ oñdebat.ue
niaʒ implorans.hec Gꝛeg. In eo g ꝙ mulier
ꝛetro ſtat:deuotioi humilitas agnaſcit.in
eo vo ꝙ lachrymis pedes rigat va pnia ⁊ cõ
dis ↄpunctio demõſtrauit.Et qm̃ eaſdeʒ la
chrymas capillis tergendo abſcondit ⁊ ðlet

ſeſe de illis noneſſe oſtendit.qui opeꝛa ſua

faciunt ut ab hominibus uideantuꝛ. in oſcu
lo pacem. amorem. ⁊ dilectõez monſtrabat
ĩ unguento uero coꝛdis intima blandimẽta:
⁊ dᷣuoti obſequij affectõe ſignificabat. Per
alabaſtꝝ pectus ⁊ cordis ſecretarium plenũ
fide ⁊ caritate poſſumus itelligere: tale eniĩ
alabaſtꝝ huiuſmõi un guẽtũ ↄſueuit f̃uatr̃.
Ubi greg. Cogitãti mihi de pnĩa maꝛie.fler
magis libet qᷓ; aliquid dicere. Cuius enim

uel ſaxeum pectus ille huiꝰ peccatꝛicis mu

lieris lachꝛyme ad exemplum penitẽdi non
emolliãt:conſiderauit nãq; quid fecit.⁊ no
luit modeꝛari qd faceret. Supeꝛ ↄuiuantes
ĩgꝛeſſa eſt ñ iuſſa uenit:inteꝛ epulas lachꝛy
mas obtulit. Diſcite quo dolere aꝛdet. q̃ fie
re ⁊ inteꝛ epulas non eꝛubeſcit.Sʒ qꝛ tuꝛpi
tudinis ſuꝑ lachrymaſ aſpexit.lauãda ad fõ
tem miſcõie cucurrit: ↄuiuãtes nõ eꝛubuit.
Nam qr ſemetipſã grauiteꝛ eꝛubeſcebat.in
tus nihil eſſe credidit ꝙ neꝛecũdeꝛet᷑ foꝛis
Sed Sꝛego. Miſtice pedes dñici corporis

ua l it
tagiij ,,
trin aſe⸗ futro:
lgin ag etk
n ianſicſi,-

naehremis i⸗
ſien ct uint

orinoreennini g
gint no oe
s l auus ivomimn
ſinuin/ edb i lenn
uoinnmnbns reriebatni
ian pot oetzouertimm.
hells tan /rei nelig
Dugnebam“,echrymism
Gorosnoq agime.ſ gduſ
nrodfi g conpaſſonig afſe
Laplloelesdodin tagt
Rbeiusctidnger itnte
1Tdiſscne hisſanſtnit n
t miliapetes nd⸗ eg
Anusſiſtligeiigne
lenng dergeg de
Peccatici ddii deient
eclbetſona ſeleec
lo agregniit gfen
niſrc ſeuironnig.
Crbihuiſis niber if in

gre t laume) wie
eer ualacſuytan
undenothfeling
potuerunttädem
ig pedes geſ lotos
te oſculabaf eosſe
nec deß ſatimipotn
lich ? laſſi erant eos
at ad defaigeii ca
ris ex labore itine
ta ſunt agebantur
at eius intentio.
jſolus deus iſpicie
dignitate t ſui o
jectis luminibus 7
ectens lachꝛyimiſh
te giuz ondebat. e
4 Jneommuſier
militas ageet in
igar da prig t
e anenigl
endo abſcondlit dolet
ſtencitAuicpen ſi⸗
hus ileaſti 0n
alerts, noſ be
ajma blainets:
g intina ie
öe ſgnificbat. e⸗

Oꝛime partis

ſt᷑ pauꝑes:ga ſt᷑ iferioꝛ ꝑs coꝛꝑis miſtici per
deiectõez. ? cruci affixi ꝑ afflictõez. Diues g
7 pctoꝛ uolẽs obtĩere uenia ĩ pñti.⁊ rgni qð
panpeꝝ ẽ głiaz ĩ futuro:dʒ ſecus pedes iſtoſ
ſtaꝛe ꝑ familiaritatis exhibitõeʒ ⁊ amiclſtie
acgꝗſitõem:lachrymis ꝛigaꝛe ꝑ ↄpaſſionẽ:ca
pillis exteꝛgeꝛe ſqualoꝛẽ pauꝑtatis.⁊ refoue
ꝛe ꝑ tpralii q̃ ꝑ capillos deſignant᷑ cõicatio
nem ⁊ miſeꝛie releuatõem :oſculum dare ꝑ
affa bilitatẽ æ blandam allocutiõem fraterni
tatiſq; amoꝛẽ unguendo ungere ꝑ miſerendi
hilaritatẽ ? coꝛdis benigni dulcedinẽ. ac cõ
ſolationis ſuauitatem. Aliteꝛ enĩ ſecundum
Auguſti.non poſſunt diuites dicer̃ competẽ
teꝛ pater noſter niſi ſe fratres pauperum co

gnoſcât. Sed hen multi faciunt his contra

ria. ⁊ eꝛgo cum phariſeo nec gratiam meren
tur nee gloꝛiam. Uñn grego.nos ergo noſ illa
mulier expᷣſſit.ſi toto corde ad doeminu poſt
peccata redeamꝰſi eiꝰ penitentie luctus imi
temuꝛ. Quid autem unguẽto niſi bonuſ odoꝛ
opiniones exprimit.Si igitur recta opeꝛa a
gimꝰ. ꝗbꝰ opiniõis bòe odoꝛe eccleſã reſpgi
mus. ꝗd aliud ĩ domini corpor̃ niſi unguẽtũ
fundimꝰ qʒ peõs dñi ſtetimꝰ cũ ĩ pct᷑is poſiti.
eius itineribus retinebatuꝛ. Sed ſi ad ueꝛazʒ
pniam poſt pet᷑z ↄueꝛtimur.iam ꝛetro ſecus
pedes ſtam. qr eiꝰ neſtigia ſegmuꝛ quem ĩ
pugnabamꝰ. Lachrymis muliez peõs rigat:
qð nos quoq; agimꝰ.ſi ꝗbuſlibet ultimis mẽ
bris dñi.ꝑ compaſſionis affectũ ĩclinamur.
Capillis pedes domini teꝛgimus quãdo ſanc
tis eius quibus ex caritate compatimuzẽt
ex hijs que nobis ſuꝑfluũt miſeꝛemur. Oſcu
lat mulieꝛ pedes quos teꝛgit qð nos quoq; a
gimus ſi ſtudioſe diligimꝰ quos ex caꝛitate
ↄtinemus. Dec greg. Der hanc g mulierezʒ
peccatricẽ ad dñi pedes accedẽteʒ ſignifica
tuꝛ q̃libet pſona vᷣe de peccatis penitens ⁊ 2
tꝛita. ad ꝙ requirit᷑ ꝙ ſicut deũ offẽdit ꝑ cul
pã.ita ei ſeꝛuiat ꝑ pniaz. ſᷣm illud apki Siẽ
exhibuiſtis mẽbꝛa ur̃a ᷣuie ĩmũdicie ⁊ ini
gtati ad inigtatẽ ita exhibete nũc fᷣuire iu
ſticie ĩ ſanctificatõeʒ. ⁊ ſic fecit mulieꝛ h̊ pe
nitẽs. Uñ gꝛeg. Tiquet fratꝛes ꝙ illicitis ac
tibus priꝰ itẽta anguẽtũ ſibip odore ſue ca:
nis adhibuit. Quod ergo ſibi tmapiter exhi
bucerat ̊ iã deo laudabiliter offerebat.Ocu
lis terrena ↄcupiebat ſed hos iã ꝑ pniam cõ
terẽs flebat. Capillos ad ↄpoſitõm uult' ex
hibuerat ſʒ iã capilł lachrymaſ tgebat. Oꝛe
ſupba dixerat ſed pedes dni oſculas h̊ i ꝛedẽ
ptoris ſui ueſtigia figebat.Quot g ĩ ſe huit
oblectam̃ta. rot ĩ ſe iuenit holocauſta.Con
uertit ad nũůeꝝ vᷣtutũ nůeꝝ criminũ.ut totuʒz
ſeruiret deo ĩ pnĩia ꝗcꝗð ex ſe deũ ↄtempſe
rat ĩ culpa. Hec grego. Coſimile ĩducit Pie

ꝛ20. ̊ beata Paula dicens. Cuq; a nobis cre

bꝛiꝰ moneref᷑ nt ꝑceret oculis ut eos euage
lice ᷣuaret łectõi:aiebat,.Cuꝛpàda ẽ facies

Aapitulũ.lx.

q; di pceptũ purpuuiſſo ⁊ cẽuſa ⁊ ſtibio pe
pixi. Affligẽdũ ẽ corpꝰ qð multis uacauit de
litijs lõgꝰriſꝰ ꝑpetuo ↄpẽſandꝰẽ fleru. Mol
lia litheamiĩia ⁊ ſerica pᷣcioſiſſima aſpitate ci
licij ſt᷑ ↄmutãda.Que uiro ⁊ ſeculo placui.
nuũc xpᷣo placere oſydero. Hec Pieꝛo. Pic g
habemꝰ qũo faciẽda ſit pnia. In quo eĩ ꝗs
peccat ĩ eodẽ ꝑ griũ pniam agat.Ueꝛbigr̃a.
Peccaſti nimis potando pniam age a potu
abſtinẽdo. Qui nimis comediſti ł pᷣcioſiora
ieiuna. ⁊ comede uiliora. Et ſic de alijs ſuo
mõ. Cõſpice igẽ bñ hãc mulieꝛẽ ⁊ eius deuo
tõʒz ⁊ ſuꝑ his moroſe meditare.qꝛ factum q;
ſolẽne fuit ualõ ↄſpice ẽt oñ̃jm ieſum q;ᷓ beni
gne eã ſuſcipit.⁊ qᷓ; patienteꝛ ſuſtinet geꝗd
facit ceſſat ⁊ geſcit a comedendo.donec ne
gotium compleant᷑.ceſſant ⁊ cõniue. ⁊ oẽs
ſuꝑ bac nouitate mirantur. Sed (phariſeus
qui eũ uocauerat )non tamen iuocauerat ꝙ
melius fuiſſet.fallaciteꝛ iuſtus ac ð falſa ⁊
putatiua iuſticia ueraciter ſuꝑbus: nullaq;
ↄpaſſiõe nãe motus.⁊ ſue fꝛagilitatiſ oblitꝰ.
ðͤ G̊ murmurãs (ait ĩter ſe) õ ſuum hoſpitem
murmurãdo:dicẽs(Vic ſi eẽt ꝓpheta Juerꝰ
ſeiẽs occulta (ſciret utiq;.q i ꝑſona ⁊ q̃lis
I uita)eſt mulier.q̃ tãgit eũ ⁊ ꝑ ↄſequẽs ñ ꝑ
mitteret ſe tangi ab ea (q̃ peccatrix Se iðo
unguentũ eiꝰuitare öberet. Egrã repᷣhendit
de egritudine.qᷓ potius erat ↄmẽdanda. qr
languoris ſui remediũ q̃ꝛebat apõ tm̃ medi
cũ.que ẽt ꝛeprehẽdit de ſubuentõe de qꝗᷓ gra
tiaꝝꝑ actões erãt referẽde.ꝗ ipſe quoq; ð ela
tõis uulnere egꝛotabat ⁊ ideo nec medicum
ꝓ ſubuẽtõe requiꝛebat. Neſcis phariſee ſtul
te.neſcis nuꝑ te mũdauit a lepꝛa quẽ mõ nõ
credis eſſe ꝓphetã.Et ꝓpheta ꝗdẽ eſt.⁊ op
time ſcit.qꝛ peccatrix ẽ mulier q eum tãgit.
Ad h̊.n.ipſe uenit.ad hoc ipſe de celis ðſcẽ
dit. Nõ.n. uẽit uocaꝛe iuſtos:ſʒ pctoꝛes ad
pnĩam. hoc ipſe teſtatur.eius uerba ſunt h̊.
MNon hoꝛꝛet g pctores.ꝗ ꝓ pctoribus factus
eſt hõ Igr̃ ᷣm Srego.neceſſe ſemꝑ ẽ᷑.ut cuʒ
pctores quoſq; ↄſpicimus noſmetipſos pᷣus ĩ
illorum calamitate defleamus:qr fuiſſe ĩ ſiłi
bus aut lapſi ſumnus.aut labi poſſimus ſi lap
ſi ñ ſumꝰ. Per iſtũ phariſeũ ꝗ xpᷣm notauit ðᷣ
ignoꝛãtia.⁊ mulieꝛẽ de ĩmũditia.ſignificat
hypocrita.de falſa iuſticia pᷣſumẽs ⁊ alioſ 2
tenens:qr ſᷣm grego.ueꝛa iuſticia ↄpaſſionẽ
bʒ falſa vo ĩdignatõz ꝑpꝑ quod iſte phaꝛiſeꝰ
aꝛguit᷑ ð pietatis obmiſſiõe ĩ modicis reſpe-
tiue. ⁊ mulier ↄmẽdatur de maioribuſ ualõ.
Uñ dũs ieſus non vba phariſei audiens. ſed
cogitatões ĩſpicẽs.ꝛñdit cogitatõi eius ad 2
futationem illius per hoc.n. ꝙ ad eius rñdit
cogitationem q̃ ſoli ðᷣo eſt nota.oñdit ſe plꝰ
quam pꝛophetam ⁊ dominum prophetaꝝꝑ ⁊?
ꝓpoſuit ei parabolam ð duobus ðbitoribus
ut ↄueniẽtius ↄcludat contꝛa eum ex ⁊ꝛeſpõ
Rone ipſius. um enim de ſua ſnia phanſe⸗
2

Prionak

WL. 4a ypᷣ

De penitentia marie

conuincitur quaſi fꝛeneticus finex poꝛtat cũ
quo leget. Iſti huo debitoꝛes erãat. Maria
deo debitꝛix quĩgẽtoꝝ denarioꝝ æ phaꝛiſe
qui ꝗnquagita debebat ꝗa mius ſe peccaſſe
credebat. æ iõ maria plus diligere debebat:
a maioꝛẽ ꝛemiſſionẽ acceꝑat.⁊ plus:dilige
at. iõ maioꝛa obſega xpᷣo pbebat. Kxõplo
igitur debitoꝛum. ⁊ fenoꝛatõis conuĩcit pha
riſeum. ꝙ hec mulier eſſʒ gra diuini amõis-
inſtificanda 7 dignior amari: ⁊? peccata ſibi

remitti.que pluꝛa grata deo obtulit in hoc

facto. q; ſuperbus. phaꝛiſeus in conniuan-
do. gꝗa amoꝛ ĩ huanis plerũq; cãt ex donis pᷣ
cedentibus ? ꝑ ↄſequens maioꝛ amor ex do
nis maiõibus. Uñ oñs enumerans bona pec
catricis æ mala fłi iuſti redarguit phariſeuʒ
ex deſectu triplici.ſ.pietatis.ꝗa ñ ðdit aquã
pedibus ſuis ꝗ tñ eꝛant feſſi ⁊ dolentes: ⁊ la
boꝛe itineris. ac lutoſi ſeu puluerizati eo ꝙ
icedebat ſine calciamtis. Unñ Titꝰ. Quaſi.d.

facilis ẽ uſus aquaꝝ ñ ẽ facilis lachrumari

effuſio. tu ꝓmptis ñ es uſuſ.h̊ effudit ů pmpta
lauans lachꝛymis peps meos.lauit lachꝛy
mas ꝓpᷣas. Secundo redarguit ex defectu
caritatis.ꝗa nõ ðᷣdit ei oſculù ꝙ ẽ ſignũ ami

— Caufu(citie 2 dilectõis. Tertio ex defectu hylarita

cis que öſignat ĩ noĩe olei.quo ñ nunxit caput
eius.Tꝛis enim pdieta faciebant oli ſuis hoſ
pitibus.qui pᷣmo dabant oſculum.in ſignuʒ
ſecuꝛitatis: deĩde lauabant pedes ꝑꝑ laboꝛẽ
itineris.poſtea ungebant caput unguẽtis ꝛe
frigeꝛatiuis ↄ eſtum caloꝛis. Et pᷣdicta tria
iſ.caritas.pietas.⁊ hylaꝛitas.reꝗrunt ĩ hoſ
pitalitate va ⁊ gratioſa.ex qua ad obſequiũ
magis tenebat᷑ pꝓhariſeus qᷓ; mulieꝛ ſupuem
ens ab extra. Uñ ↄſidera ꝙ ꝓfert᷑ hic deuo
tum obſeꝗquʒ laꝛgitõi cibi ⁊ potus quos cre
dibile ẽ pbaꝛiſeũ ĩ domo ſua dno pᷣouiſſe.
Pic põt elici argum̃tũ ꝙ cũ ſuſcipit᷑ ꝗs hoſ
pitio magiſ meritõtũ ẽ ei benigne mi ſtrar̃ q;ᷓ
ipᷣm cibum ⁊ potũ exhibeꝛe.ct ecõueꝛſo lau
dat dns mulierẽ. de triplici ꝑfectiõe defecti
bus phariſei opponta ꝓut clare pʒ i litteꝛa.
Et factis & mulieris apparet ꝙ dñm multuzʒz
dilexit.⁊ iõ ueniã poꝛtãs iuſtiſicata fuit.pꝑ
ꝙ ⁊ ex pct᷑is młtis ſibi dimiſſis magis ĩ amo
re eiꝰ exaꝛſit. Uñ uolẽs dñis mõſtꝛare ꝙ oĩa
I dilectõe ↄſumããt᷑ dixit ſymoni( Pꝛopt᷑ ꝙ di
co tibi remittunt ei peccata multa. qm̃ dile
xit multu ꝓcaritas.n.opeꝛit multitudinẽ pec
catoꝝ. Et tu pluꝛimũ dilige ut tibi pluꝛimuʒz
2ꝛemittat. Uñ Crip̃̊. Naz qui nehememner ſe
ĩgeſſerunt mał.rurſus ⁊ bonis uehemẽteꝛ in
ſiſtent: ↄſcij ad quot.debita ſe obligauerunt
QAui ãt minus dimittit᷑.mius diligit Jut.ſ.

tu phariſee. Sʒ non ſupbias ſi ĩ pautioꝛibus

reneris.ꝗa tu quoq; uenia eges.nullus eniz
põt ꝑ ſemetipᷣm a debito peccati liberaꝛi ni
ñ diuĩa gra ueniaz oſequatuz. Igitur: ut ait
CLꝛip.opus ẽ nobis feruenti aĩa gꝗa nihil ĩpe

Wagdalene.

dit hominem fieri magnum. Nullus e:go cõ
ſtitutoꝝ in peccatis deſpeꝛet.neq; uirtuoſus
doꝛmiret.Nec hic confidat.ſepe.n.meretrix
p̃cedet eum: nec ille diffidat.poſſibile nanq;
E euʒ ẽt pᷣmos ſuperar. Pec Criſ. Uñ ⁊ ge.
Quid fꝛatres mei eſſe dilectõem cꝛedimꝰ ni
ſi ignem. Et ꝗd culpam.niſi rubigiem. Unde
nunc dr remittunt᷑ ei peccata multa. ꝗa di
lexit multum. Incendit plane peccati rubi
giem. ꝗa aꝛdet ualde ꝑ amoꝛis ignem. Et ſi
duꝝ ẽ ualde ꝙ coquit. habundat tñ amoris
ignis quo ẽt duꝛa ↄſumaͤtuꝛ. Tato nãq; apli
us pct᷑i rubigo ↄſumit᷑.quãto peecatoris cõ
magno caritatis igne ↄcremat Ubi Augu.
Pic multa ↄmiſit.⁊ multoꝝ debitor factus
eſt. ille gubeꝛnãte deo pauca cõmiſſit.Cui ðᷣ
putat ille ꝙ dimiſit.huic.⁊ iſte deputet ꝙ nõ
commiſſu. Nullum ẽ. n. pctẽm ꝙ facit homo
ꝙ non poſſet facere ⁊ alteꝛ homo:ſi deſſt ꝛec
tor.a quo factus eſt homo. Unde ⁊ Berñ.
Quis non uideat ꝙ ſicut in multa peccata
cecidi. ſic ⁊ in multa alia cecidiſſem.niſi om
nipotens pietas ſeruaſſet. F ateoꝛ ⁊ fateboꝛ.
niſi quia dominus adiuuit me. paulominus
habitaſſet in inferno anima mea. uidelicet
cecidiſſet in omne peccatum anima mca.
Miſtice feneꝛatoꝛ iſte deum ſignificat.qui

5 culpa penam ⁊ ꝓ donis gꝛatiarum meꝛitiẽ

onoꝝ exigit. debitoꝛes dici poſſant. Mãia
2 phariieus. quamnm ad ꝓpoſuum: uel po
pulus gentium. æ iudaicus.uel petoꝛ notoꝛi
us ⁊ occultus.uel cleꝛicus ⁊ laycꝰ:⁊ ſic duo
debitoꝛes ſunt duo.ppłi uł duo ſtatus pecca
toꝛum. pᷣmi debent quĩgentos denarios.ꝗa
plus peccant ſecundi quinquaginta. ꝗa mi
nus. Sed non hũt uñ r̃ddant. ꝗa nullus pꝛe
dictoꝝ põt abſoluiꝓpjs uiribus abſq; gratia
⁊ iõ donat utriſq;.i. donum gratuitum dat.
ꝑ ꝙ eis debituʒ dimittit: non.n. ſine dono ði
gratuito fit culpe remiſſio(Dixit at qñs ad
mulieꝛẽ remittũt᷑ tibi pct᷑a)).ſ.non ſoluz quã
tũ ad reatũ ⁊ culpã.ſʒ ẽt q;tũ ad ꝛeatꝰ pena
2⁊ hoc fit uehem̃ti amore dei ⁊ horroꝛe pec
cCati pᷣteriti.O felix Maria cui tot dant mu
neꝛa. Nã primo dat᷑ ei peccatoꝝ remiſſio.ut
hic dr̃.ſecundo fit ſpiritualiter familiãis do
mio ut ĩ ſequẽti capło ſubdit᷑.tertõ fit ei do
minice reſurrectõis pᷣma appaꝛitõ. ꝓut infra
de ꝛeſurrectõe dñi narratur. Et accubentes
ſim? cũ dño.dicebãt ĩtra ſe ĩ coꝛð ſuo(¶Quis
E hic.qui ẽt peccata dimittit) Hoc dicebant
or humanitatẽ exteꝛius appaꝛentem que nõ
põt pcta dimitteꝛe tm̃ uidebant. Sed dñſ co
gitatões eoꝝ paꝛuipendẽs(dixit ad mulierẽ
Fides tna) id eſt a do tibi ĩfuſa(te ſaluã ſe
cit )qr iſta fives caritate foꝛmata fuit ⁊ idðᷣo
hentẽ dignũ uita eterna fecit. Scõᷣm SGrego-
fides eam ſalnam fecit:qr hoc quod peciit
poſſe accipere ñ dubitauit.Spem enim ias
ab illo accepeꝛat a quo ſalutẽ qꝛebat ¶Ue

lectabile ſuane
il q iocude 1
nerla deiceps honeſte

ſeſat nii e geugtie

ace remiſſone hcta
cu coſcia irenoen ſ
ſterbnsietenid
refornat atentbͤ
delrice carllag0
ſiipteco o biee
gublo olocet qulcig?
nus eo elent. Mi/
coe xlene ben poſin
ſuſeepie coms iiuni?4
o auceobitu lepulen
ſereo. Audeocicer ꝛeod
llerit,florenalditpaul,
wollen p nocle ſe alia
ni bededar readamus t a
nus ofihere:nügerecde
dibfüriwobedemns
ndre vCedto enine
ſanghinishein Maidd
Plins der niroſing ſ
neoceder niſencoriin⸗
aſiger corle oneni
u, ige ſga yfeſſo⸗
doi ſes e o
Nacio iſifcata eſt nin

c. ſte denndetchn
lepetmc fact hono
Ater hofno:ſgeſtret
dmo. Unde ? Ber⸗
eut in multg peccata
lia cecidnſſem niſ on
ſer. Fateoꝛ ? fnteboꝛ.
iuit me, paulominne
mmima mes. Higelicet
Stum anima mca.
deum ſegnificat.gui
s geatierum merii
Gtci poſſant. Maia
d ppoſtum: velpo
s.uel petoꝛ notoi
cus t lafe:d ſ vo
iu duo ſtarus deec4
igenos Nra gi
ainguaginta.
Tdn. nuülnspie
s irtdus adich gallt

Gonum gratuitum dat.
ittit:nn.n ine don⸗
emiſſo dirt ir ⸗
j ct⸗ n ſaz u⸗

hainan ren hen⸗

more gelt

Pꝛime partis

ge ipaceid eſt ĩ gete ⁊ ceſſatiòe a uitijs.ñ
diſcoroãdo a gratia tui amoris. In pace ire
pcipit ut ĩ ueritatiſ itinere ꝑſeueret.⁊ ab eo

ĩ nia ſcandali ulteriꝰ ñ declinet. Unñ. Theo

philus. Poſtq; ãt ei peccata dimiſit ñ ſiſtit ĩ
remiſſione peccati.ſʒ adicit opꝑationẽ boni.
VUñ ſubdit uaõ ĩ pace id eſt ĩ iuſticia. Nam
iuſticia ẽ pax hoĩs ad deum.ſicut peccatum
eſt inimicitia iĩter deugʒ ⁊ hoĩem. Quaſi dice
ret ogare omnia que ad pacẽ dei te ducunt
Pec Theophilus. In h̊ eꝛgo ꝙ dicituꝛ uað
i pace notat᷑ ꝙ ipſa iuit ſolicite ꝑ bona opa
2 ꝙ ipſa habuit pacẽ ĩ ↄſcientia.O ueꝛbum
ölectabile ⁊ ſuaue qᷓ; libẽter id magdalena
addiuit ⁊ qᷓ; iocũde ̃ceſſit.⁊ ꝑfecte ad öũ ⸗ↄ
uerſa deiceps honeſte ⁊ ſancte uixit.ac dño
ieſu ⁊ mr̃i enpſeuerateꝛ adheſit. Et beñ ait ĩ
pace pᷣremiſſionẽ pctoꝝ qꝛ iuſtificat᷑ ẽ pax:
cũ cõſcĩa ñ remoroet:ſed ñ ẽ pax ĩpijs.⁊ exi
ſtẽtibus ĩ peccatis. Pic hẽs aꝑte ꝙ caritas
reformat pacẽ int᷑ ⁊ pctorẽ. uñ ⁊ beatus
Pecr diẽ̃ ꝙ caritas oꝑit młtitudinẽ pctorũ

ſiñ q pfecto ipoſſibiie ẽè placeꝛe deo.cũ q̃ ſine

dubio placet quicũqʒ ⁊ iõ hanc pᷣcipue debe
mus deo referre. Uñ Ambꝛo. Qm̃ nihil ẽ ꝙ;

digne ꝛeferꝛe deo poſſumꝰ ꝗd ei refeꝛam ꝓ

ſuſcepte carnis ĩiuria? Quid ꝓ vbeꝛibus?
d ꝓ cꝛuce: obitu:ſepultuꝛa? Ule mihi ſi ñ di

lexeꝛo. Audeo dicer̃ ñ ꝛeddidit petꝛꝰ:⁊ iõ plꝰ
dilexit. Nõ reddidit paulꝰ. Reddidit quidẽ
moꝛtem ꝓ moꝛte. ſed alia ñ reddidit.qr mul
tũ debebat. reddamus lʒz crucẽ pro cꝛuce fu
nnus pꝛo funere: nüꝗd reddimuſ.qr ex ipſo. ⁊

pꝑ ipſũ ⁊ i ipſo habemus oĩa reddamus ergo
amorẽ ꝓ debito caꝛitatẽ ꝓ muneꝛe gr az pꝛo
ſanguinis pᷣcio. Plꝰ eĩ diligit cui dõatur am
plius. Pec Ambroſins. Nemo eꝛgo deſperet
nẽo de dei miſericordia diffidat. Clemẽs eſt

dñns.ꝗ ex coꝛde conueꝛſis tam facile miſere
tuꝛ. Unde ſi ↄfeſſio ⁊ lachryme pnt.uide

quid fides ⁊ diiectio oꝑetuꝛ. Paꝛno tẽporis
ſpacio iuſtificata eſt mulier: ⁊ ab oĩ peccato
mundata:que uniuerſis uitijs plena:? tam
peccatꝛix fueꝛat:ut eam pharizeus uideꝛe ðᷣ
dignaretuꝛ. Pãc igr̃ imitans peccatoꝛ pecca
ta nuũc deſteat. ut eius lachrymas qᷓ;oq; deꝰ
abſtergat. Naʒ ut ait GBern. elices lachꝛy
me q̊s benigna mãus cõditoris abſterget: ?–
bti oculi ꝗ ĩ talibꝰ liq̃fieri fletibꝰ eleger̃t.qᷓ;

eleuari ĩ ſupbia.qᷓ; oẽ ſublime uidef̃.qᷓ; aua ⸗
ritie petulãtie famolari. Uñ ⁊ Cri. Sicut at

ubi uehem̃s imber prupit fit ſerẽitas: ſc la
chymis effuſis apparet trãglit⸗

gò reatuũ. Et ſicut p aquã ⁊ ſpm puꝛgamuz.
ſ c ꝑlachrymas. ⁊ ↄfeſi ionem denuo mũda
muz. Ubi ⁊? Anſel. Jã nüc ĩigeder̃᷑ dompha
riſei.recũbẽtẽ ibi dñz tuũ attẽde. accede cũ
benigniſſima peccatrice ad peõs eiꝰ. laua la
chꝛymis terge capillis. ᷣmulce oſculis. foue
unguẽtis.Nõne iã ſacro liquoris illiꝰ ordoꝛe

Capitulũ.lx.

pfũderis: Si tibi adhuc ſuos negat pedes.i
ſta. ora. ⁊ grauidos lachrymis oculos attol
le.tuiſque ſuſpirijs ienarrabilibꝰq; gemitibꝰ
extõq̃ᷓ qð petis luctar̃ cũ eo.ſẽ Jacob.ut ip
ſe ſe gaudeat ſuꝑaꝛi. Uiõbit᷑ tibi aliqũ.quõ
aueꝛtat ocłos ꝙ aureſ claudat ꝙ oſyderatos
pedes abſcondit. Tu nihilominꝰiſta oꝑtune
imꝑrũeq; clama uſq; quo clamabo ⁊ ñ exau
dies.redde mihi ieſu bõe leticiã ſałtaꝛis tui
ꝗr tibi dixit cor meũ q̃ſui faciẽ tuã: faciem
tuã regrã. Poc Anſhel.nullꝰ g pctoꝛ öbet ðᷣ
clem̃tia ði deſꝑaꝛe qr pᷣſto ẽ cunctis obita ꝛe
laxar̃.⁊ penitẽtes ad regnũ celoꝝ ruocare.
Iſtud de? manaſſen regẽ iſꝛael oli pfigura
uit quẽ ꝑꝑ pniazg ad graz rĩuocauit. Manaſ
ſes ĩfinitis deũ offenderat.iſaiã ꝗ cũ de pec
catis ſuis r̃ſã guit cũ ſerra lignea pꝑ mediũ ðᷣ
ſecaꝛi fecit ⁊ tot ꝓphas ipᷣm arguentes tꝛuci
dauit, ꝙ plateas hieruſalẽ ſanguĩe ꝓpharuzʒz
purpurauit. Tãdẽ ab hoſtibꝰẽ captꝰ ⁊ ĩ exi
lii ðductꝰcarceri ðputatꝰ. Ubi cepit pẽiter̃.
⁊ ex corõ ſceleꝛa ſua ðfleꝛe.Et cũ lachꝛymis
orauit dñũm dicẽs. Peccaui dqñe ſuꝑ nũeꝛum
arene maris ⁊ iã ñ ſum dignꝰ uiõre celi alti
tudinẽ ꝑꝑ iniꝗtatũ meaꝝ multitudinẽ. Mivᷣ

tus dñs pniaʒ eiꝰacceptauit. Nã õ captiuita

te eũ liberauit ⁊ ĩ ꝛeg nũ ſuũ ĩ hieruſalẽ r̃uo
cauit. Der hũc pct᷑oꝛ öſignat.ꝗ ꝓphas dni
ipʒ arguẽtes cruciat qñ pdicatores.⁊ docto
res audire recuſat.⁊ q;diu talis pſeuerat in
peccato mortali:tãdiu è ĩ captinitate diabo
li.Si at ex corde egerit pñiam deus paꝛatuſ
eſt ſuſcipere eum ad gꝛatiam. Poc idem pᷣfi
guratum fuit i rege dauid ꝗ adulteriũ.?æ ho
micidium ꝑpetꝛauit. Cũq; redazgutus a na
than.peccaui diceret.ſtatim nathan reſpõᷣ
dir dominus tꝛanſtulit peccatuzʒ tuum.id eſt
dimiſit. O quam magna ẽ pietas domini. ?
quam meffabilis:ꝗ nulluʒ penitẽtẽ deſpicit
cuiuſcunq; ↄditionis.Non ergo ꝑꝑ ĩmanita
tem peccatoꝝ nr̃orum deſpeꝛemus.qꝛ diuer
ſos teſtes diuine miſericordie habemus. Ne
q; ultꝛa pct᷑is ſeruiamꝰ.qꝛ magnã dignitatẽ
amittũt miſeri homines ſeruiendo peccatis
quodãmodo carnis uoluptates ⁊ ↄcupias.ꝗ
dam aſpirando ad honores ⁊ excellẽtias.ꝗ
dam ꝑtinaci ſtudio querentes mũdi faculta
tes ⁊ diuitias.Et qr pauci ſunt hodie ꝗ iſtus
trinarium nephandũ ñ ſequatur: certe miſe
ri merito dicuntuꝛ.qꝛ illis rebus q̃ eis debe
ꝛent ſeꝛuie ⁊ obſequi.ſeꝛuiũt ⁊ obſequunt᷑.
Tales pculdubio ſe uiles oſtendunt nõ nobi
les ĩ dos.ſed potius gartões ⁊ ſeruos. Exẽ
pꝓlũ ð diogene.ð quo legit᷑ ꝙ cũ q̃dã uice ra
tõe ſue eminẽtis ſcie ⁊ ſapie ipatoꝛ eũ uiſita
ret philoſophꝰ ei aſſuꝛgere noluit ꝙ uidẽs ĩ᷑
peꝛator iracundia motus ꝛetroceſſit ueneꝛũt
q; ſeꝛui eius ⁊ dixeꝛunt ad eum. Domine q̃re

ſic ageꝛe uoluiſti. Non modicum te impera
toꝛ honoꝛabat.qr te paupeꝛem talis at tam

3

de miſterio marthe

tus uiſitabat tu uero econuerſo ipſum inho
nora ſti.qr ei aſſuꝛgere noluiſti.Quibꝰ rũdit
MNon decet dignitatem meꝗʒ ut ſeruo ſeꝛui.
mei reuerentiã facid. Seruit iſte ſeꝛuo mes
ſcʒ mũdo.qui mihi ſeruit:eo factus ẽ ut mi
hi ſeruiat. Igitur non deeuit me ſignum ali
cuius reuerentie ſibi exhibeꝛe. Gene domĩa
batur iſte mundo: ⁊ iparabat: bñ nature ſue
dignitatẽ ⁊ pᷣſidentiã obuabat. Oꝛatio
u bone ſpes penitentiuz. ꝗ Marie
peccatrici. ad tuos pedes flenti. ⁊ eoſ
achꝛymis ꝛiganti capillis tergẽti la
bijs oſculanti.pietatis ſignuʒ aper iẽs pecca
toꝝ ueniã tꝛibuiſti: ne deſpicias ieſu miſeri
coꝛs me peccatoꝛẽ ad clem̃tie tue teſtigia ꝓ
uolurũ rigãtẽ lachꝛymis ĩtĩe ↄpũctõis oſcłã
tem labija öuote orõms.⁊ fac me audire uo
cẽ tuã pietate ⁊ clem̃tia.ſuauitate: ⁊ miſeꝛi
coꝛdia plenã quã audire meruit: ⁊ ipᷣa ut di
mittant᷑ mibi peccata mea multa. ꝑ tuã ga
tiã ⁊ ipius meꝛita Amen.
De mi ezio maꝛthe ⁊ ocio marie. La. Ixi.
poſt hec quadã uice (itrauit ie
us ĩ quoddã caſtellũ).ſ.bet hãiaʒ
inteꝛpᷣtaf domus obedientie peꝛ

ad domũ Marthe ⁊? Maꝛie.ad illã.n.domũ

frequenteꝛ diueꝛtebat ⁊ ſecuꝛe: ꝑꝑ ſpalẽ ibi

habitantiũ amicitiã ⁊? deuotõeʒ. Sʒ maꝛthe
domus hic appallat cũ dr (⁊ mulieꝛ qdam
martha noĩe excipit illum in domum ſuaʒ )
ga maioꝛ natu erat. ⁊ curam domus habe
bat. At ille ſoꝛoꝛes toto affectu ieſum diligẽ
tes reueꝛenteꝛ ⁊ alachꝛyter euʒ ſuſceper̃t 5
tanti hoſpitis aduẽtu gaudẽtes. Et maꝛtha
quidem ſe incontinenti ad refectöõem dño ⁊
diſcipulis ſuis ꝓcu:ãdã parauit ⁊ ĩ miſterio
labõauit ut eis ↄueniẽteꝛ ꝓuideꝛet maꝛia vo
ad pedes dmi ſe poſuit. ut diligẽtiã aſſiduita
tem ſoleꝛtiam erga auditõem oſtenderet. ?
multam reuerentiam. quam ad dñũm bẽbat.
Illa ſtabat ⁊ ſatagebat. ut paſceꝛet dnñm ci
bo utiq; corꝑali.hec ſedebat.⁊ audiebat ut
paſceꝛe a dno ſuo cibo ſpũali. Sane quan
to melioꝛ eſt aĩa coꝛꝑe. tanto dulcioꝛ ẽ cibuſ
ſpualis in mente q; carnalis ĩ uentre. Ut aũt
cicit Aug. quanto humilius ſedebat. tanto
amplius capiebat conſtuit. n. aqua ad humi
litatem conuallis denatat de tumoribꝰ colł
Et cum dñs moꝛe ſuo nolẽs ſtare ocioſus.v
ba uite loqueꝛet᷑ eteꝛne ꝑ hoc dans exẽpluʒ
diſcipulis. ut cũe cipiunf ĩ domibus.ſuſcipi

entes repleant ſacris doctꝛinis Maꝛia ocuk

⁊ auribus in euʒ intenta ſi pecoiſiſſimã faciẽ
eius contẽplabat᷑. ⁊ ĩ eius ſuaui f mone refi
ciebatua. ⁊ ultꝛa q; dici poſſit ĩ aſpectu ⁊

bis eius iocũdabatur: nec ꝗcq; aliud cogita
bat ſed tm̃ dul cedini uerbi diuini ⁊ operibꝰ

nite ↄtemplatiue itenta erat ⁊ de illa mẽſs

„— — „

ꝙ ſignatuz ẽ ꝙ libenter intrat dñs
domũ ↄſcĩe.ubi ei obedit᷑ deuote. Et uenit 3 4

2 ocio Matie.

domini opulenta mieas ð ueꝛbo domini c&l
ligebat ( Martha )ueꝛo in opeꝛibus uite ac
tiue occupata: ſtetit ⁊ ſubſtitit quan fatiga
ta ⁊ feſſa laboꝛe miniſteꝛij ceſſans aliquãtu
lum ⁊ moleſte feꝛẽs ꝙ ipᷣa ſola in neceſſita
tibus domus laboꝛaꝛet. ſoroꝛ vo eius ocio ⁊
quieti uacaret:⁊ dño hoc pmittenti cõqreni
poſtulauit ab eo.ut ad laborandũ ſecũ ĩ mi
niſterio ⁊ iuuandũ illũ ↄpleret: ſed ↄoriã ſen
tẽtiam reportauit. Maria ãt martham adiu
uat ↄſilijs opa eius dirigẽdo ⁊ ſuffragijs ꝓ
ipᷣa orando. cε σ ſoꝛozes iſte nec ſezuum.
nec ancillaʒ habebant.qui eis ſeruirẽt.nes

dñs coquum uel hoſtiariũ ꝗ eius ↄmodop

uiderent. ex quo habes argumentum 3 ſuꝑ
biam pꝛeſertim pꝛelatorum Martha de ſo
rore conquezens ex illoꝝ pſona loquitm. ꝗ
adhuc diuine contemplationis ignari ſoluʒ
ꝙ didicerunt fraterne dilectionis opus. deo
placitum ducunt ideoq; cunctos.qui vpᷣo
contemplatõem deuoti eſſe uolunt. huic m
cipandos autumant. Panc ignaꝛoꝝ obiee
tõem ſoluit. Pieꝛo.in epła. in qua ĩuitat no
bnem ⁊ diuiè matronã ad heꝛemũ: dicens.
Quddo finẽ hẽbit iſta ſᷣuitus imꝑfecta: Nũ
quid ñ hʒ dñs uñ alet pauperes niñ ꝑ te: In
uenit ãt maꝛia accuſata tripliciter.ſ.a pha
ꝛiſeo.de pᷣſumptione.de temeꝛitate.eo quod

iecm peccatri⸗ xpᷣum recumbentem fetigit a in

da. de pdigalit ate. eo quod pꝛetioſuz unguẽ
tum effadit ac caput ⁊? pedes domini unxit
a ſoroꝛe de ocioſitate. ſicut patet hic: ?
ubiq; maꝛia tanq; paciens tacuit. ⁊xpᷣs ſemꝑ
ꝓ ipſa reſpõdit.⁊ eã excuſauit.oſtendẽs pha
riſeo. ꝙ facti Marie ñ eꝛat pᷣſumptionis ſʒ
deuotõis. oſtendẽs quoq; iude ⁊ alijſ diſcipu

ſz pietatis oſtẽdẽs ẽt ſorori.ꝙ ſeſſio Marie
on erat ocioſa: ſʒ melioribus actibus occu
pata. Maria autem que in uerbis dñi quie
ſcebat.⁊ miꝛa ſuauitate tenebat.ad clãoꝛezʒ
ſororis quaſi a ſomno euigilans. de gꝗete ſua
timuit: ⁊ facie ĩclinata in terra ſiluit.ac cãʒ
ſuã tãqᷓ; ocioſa iudici ↄmiſit.nõ paꝛãs reſpõ

dendi ſmonẽ. ne remitteꝛet' uel iĩterrũperet
audiẽdi ĩtẽtõz. Et dñs excuſando maꝛiaʒ di
xit ad martham/( Maꝛt ha mariha)r̃petitis

nominis ſignũ eſt dilectõis uel monẽde ĩten

tionis.ut ſczʒ audiret ĩtentius (ſolicita es ⁊
turbaꝛis eꝛga plurima)ac circa młra es oc
cupata opa eni uite actiue ſolicitudinẽ ⁊ di
ſtꝛactionem m̃tiſ ĩducũt.⁊ fꝛequentreꝛ peꝛtur
bationem ĩgerunt. Si ergo nis cũ leticia tii

uere. noli multa agere quia iĩ mulris actiõi

bus minor eris¶ Porro unũ eſt neceſſariũ)
.ſ. deo iugiteꝛ ĩheꝛer̃ ſecũdũ illud.unã pecij
a domino hanc requiꝛam ⁊ cetera Uel unu
ſ. iße deus ꝗ unus eſt p omnibus queꝛẽdus
uel unum id eſt unitas mẽts ad deũ qr ꝑ ui
tam contemplatiuam mens adheret ðo ꝗ ẽ

lis.ꝙ illa effuſo unguẽti ñ errat ꝓdi galitatiſ

uferenr oue ſubtracli/
ſceturactun ueroſcut
inogg v auſeten . le⸗
oytpietati eceſſnai ge
WMori eigoper gi excuſs
teine ſecluins feclt. loet
ug dis ro maria reſpod
eins facnge aduocatus g
Pelatns Oneſnia imenpel
fuſcepta Fecit gnrena eu
Paſcenet dünita nun
iura d6o.Anmdacn
icuins conuinioianmen
Anuend ſuanitneten
mioe metis q uetin⸗
cunide ſon 5 nt
nunsditinnt unn eſt
Platiogeicui menitounin
Poſtonunk, Inte t An
ris deſiceriä ſthientie)
Dfecthgg. ſleemni

donint c
erlbus uite ac
1 uaſifniga
ſungalienin
ain heceſſitg
ſdeins deior
ntenticiifen
nci ſecu imi
euſed riz ſen
mantbam gain
ſuſſagi 9
Renecſenunn
les ſernire nee

ſſe uolum. uic

unc ignnor ohiet
,in qua iuitat no
d betemũi dicens.
nus impſectne
beres niſt pter In
ripliciter. 4 ba
neuitate, eo quod
tem fetigit in
lpretioſuz ungne
ſes domint unxit
cut patet hic:
tacnit. ahs ſeng
ſaait.ORendespda⸗
nat Hlumptioris 6
ade 1 Aiſ diſcip⸗
fißerre Ptüigalleti
Nori⸗Pſeſſio Mnſe

=sSs saszSfSãfã

geins ndton
Sumenlnn; ſin
in .WMandade 60
Plong lognttng
lonis ignari ſoz
ecttonis opus. ded
cunctos. qui rho

. . e b.
Pꝛime partis

ſimpliciteꝛ unus.ſcut econtꝛa ꝑ uit actiuã
itẽdẽdo cꝛeaturis que multe ſunt.aĩa diuidi
tur ⁊? ꝑ multa diſtꝛahitur. At tñ multa ſunt
neceſſaꝛia tẽdentibus ad unũ ꝙ omnibꝰ ẽ ſ
ferẽdam ¶ Maria optimà ptẽ elegit )ſecuꝛã
2 dignioꝛ?. Quaſi diceret.Nõ tu malã ſed il
la meliorẽ. Ne g conqueꝛaꝛis ð ocio ſorõis:
qr maioꝛ ẽ gꝗ r̃cumbit q; qui miniſtrat.Sed
quomõ dicit᷑ optĩa.cũ eũ tm̃ ſit cõſecutura
ĩ patꝛia. Sʒ ⁊ illa optimitateʒ dulcedis ⁊ io
cũditatis patꝛia.iam hic pᷣguſtauit nõ ſicut
futuro apphẽdit.Nõ tñ repᷣhendit᷑ ꝑs mar

the. qr ⁊ ipſa eſt bona.ſʒ laudatuꝛ ꝑs marie

qꝛ optima cuius canſam ſi ubiungit. qꝛ nõ au
feꝛetuꝛ ab es ̊ enim elegit ꝙ ſempez mane
bit. In hac uita ĩcipit ⁊ agugetur.ĩ alia uita
pleius ꝑficiet qr qõ nunc uidet ꝑ ſpecalu.z
ĩ enigmate tũc uiðbit facie ad faciẽ ? amo
ris ignia ꝗ hͥ ardeꝛe ichoat cũ ipᷣʒʒ quẽ amat
uiðꝛit ĩ amorẽ amplius inardeſcet.C aritas
nunqᷓ; excidit qꝛ una ⁊ eadẽ caritas hic.⁊ in
patꝛia remanet. Ignis in ſyon ⁊ caminus ĩ
pieꝛuſalem. ita ⁊ contemplatiua eadẽ eſt B.
⁊ in patria ſed hic iocunditas mtis eſt ſemi
plena ⁊ ibi erit ꝑfecta .Nõ ergo cõtẽplatiua
auferetor que ſubtracta pñtis ſeculi lucta
ficietur actiua nero ſicut ⁊ fides euacuabit

quãdoq; ⁊ aufeꝛetuꝛ.qr ĩ et᷑na pr̃ia non eꝛũt
opa pietatis neceſſaꝛia ĩ gbus ipſa exercet.·

Maꝛia eꝛgo per dñi excuſationeʒ excuſata.
deinde ſecuꝛius fecit.⁊ iocudius geuit. Un
Aug. Dñs pro maria reſpõdit maꝛthe ⁊ ipſe
eius factus ẽ aduocatus ꝗ iudex fuerat int
pellatus. Que ſnia int eꝛpellãti reſpondit.?
ſuſceptã ðfẽdit. Intẽta eꝛat matha quomõ
paſceꝛet dũim iteta maꝛia quomodo paſcer̃
tur a dio. A martha conuiuium dño pabat
ĩ cuius conuiuio iam maria iocundabatuz.
Mira enim ſuauitate tenebatur qᷓ profecto

ẽ maioꝛ mẽtis qᷓ uẽtꝛiſ. Excuſata eſt ſedit ſe
curioꝛ. Non eꝛgo dominus op repꝛe hẽdit ſʒ

munus diſtinxit una eſt theorica d eſt ↄtẽ
platio dei cui meꝛito uniuerſa uirtutũ ſtugia
poſtponunf. Unde ? Ambꝛo. agat te ſic ma
riã deſideriũ ſapientie.hoc eniʒ maius. hoc
pfectiꝰ opꝰ. Nec miſterij cura a cognitõe vᷣ
bi celeſtis te avtat. Nec aꝛ guas eos ⁊ otio
ſos iudices quos uiõas ſtuder̃ ſapiẽtie. Nec
maꝛtha tñ i bono miſterio rĩpᷣhẽdit ſʒ Maia
ꝙ melioꝛem paꝛtem ſibi elegerit antefert.
Ihs enim multis habundat.? multa largit
2 ideo ſapientioꝛ ꝙ pᷣncipale adueꝛtit elegit
Ddeniq;apoſtoli optimum non putaueꝛüt ze
linquere dei vbuʒ. ⁊ miniſtraꝛe menſis. Pec
Ambroſ. Itaq; Maꝛie paꝛs. id ẽ contẽpla
tionis.ocium. maꝛthe miniſterio prelata eſt
ar dignior: ſcilicet angelorum conueꝛſatõni
ucinioꝛ. ⁊ qꝛ ſecurior. ⁊ qꝛ quietio ⁊ qr iocũ
dior. ? qr diuturnior: qr nõ auferet᷑. ꝗlla ue
ro peꝛiculoſioꝛ ꝑꝑ lutum ⁊ puluereʒ pedibꝰ

Capitnlũ.lxi.

actiuorum adheꝛentem laboroſior.pꝑ ſoli
citudinem ⁊ occupatõem ꝓximis tñ utilior
pꝑ ſubuẽtõem ⁊ edificatõem. Actiua aute,z
q̃dã ẽ pᷣlatõis ⁊ pᷣdicatõiſ.qd iniĩſteꝛij ⁊ nite
communis. Sicubi eꝛgo legit actiu am pꝑre
feꝛꝛi ↄtẽplatiue:ĩtelligẽdum ẽ ð actiua pla
tõis ⁊ pᷣdicatõis:ĩ aliquo enĩ excedit actina
ↄtemplatiuam. ⁊ ĩ aliquo exceditur ꝑ illam
Ubi ſciẽdum ꝙ diſtiguit᷑ duplex actio a doe
toribus una q̃ ↄſiſtit ĩ exercitò uirtutum mo
raliũ. ⁊ iſta diſponit ad ↄtẽplatõem. Unde
Steg. Qui ↄtẽplatõis arcẽ tenere deſyderãt:
neceſſe ẽ ut prius ĩ cãpo actõis ſe probent
Sedatis eĩ paſſionũ tumultibꝰ ꝑ exeꝛcitiuz
Stutũ moraliã diſponit᷑ aĩa ut libeꝛe poſſit
eleuaꝛi ĩ ↄtẽplatõzʒ vtutiſ:ex quo patet ꝙ ta
lis actio ordinat᷑ ad ↄtẽplatõʒ ſicut ad finez
finis ãt melior ẽ his que ſunt ad finẽ. Et iðo
de tali actõe ↄcedunt oẽs ꝙ ↄtẽplatio ẽ me
lioꝛ. Alia ãt actio ẽ q̃ ſequit᷑ ↄtẽplatõeʒ ꝓc⸗
dẽs ex plenitudine ↄtẽplatõis ſicut ẽ doce’ß
⁊ ĩ ꝛegimine aniaꝝ laboꝛare.? hemodi oꝑa
facere: ⁊ ð tali actõe dicunt alig ꝙ ẽ melior
ipſa ↄtẽplatõe.⁊ de iſta actõe nõ loquit᷑ hic
xpᷣs. ut pzʒ ituentibus. Alij vo dicunt qð etiã
Liſta actõe ↄ tẽplatio melior ẽ qr id qõ ſ ipli
citer preelegituꝛ. ur̃ eſſe melius abſolute. ;
id qð pᷣeligit᷑i caſu.ſʒ ↄtẽplatio ẽ ꝑ ſe eligen
da.cura ãt animarum ĩ caſi u neceſſitatis fia
terne eſt ſuſcipida. Uñ aug. Ociuz ſanctuzʒ
querit caꝛitas negocium iuſtum ſuſcipit ne
ceſſit as caꝛitatis qnam ſercinam ſi nullus I
ponit intuende ueritati uacandum eſt.ſi au
tem imponitur.ſuſcipienda eſt.propteꝛ cari
tatis neceſſitatez h̊ aug. Pe due ſorores do
mino dilecte.ſ.maꝛtha ⁊z maria duas uitas
demon ſtrant ſpuales. ꝗbus pᷣſens exeꝛcetur
eccleſia.martha actiuam: qua pꝛoximo ca
ritate ſociamuꝛ. Maꝛia contemplatiuã: qua
in dei amore ſuſpiramus. Unõ. non Maꝛia
ſed maꝛtha xpᷣm ſuſcipiſſe dr̃ in domo ſua.
M aꝛia. n. non habet domum quia uita con
templatiua omnem huius ſeculi ſpeꝛnit ha
beꝛe poſſeſſionem. Sufficit ei ad pedes dñi
ſedeꝛe:⁊æ nerbum dei ſempeꝛ audire ac men
tem potius quam uẽtꝛc᷑ nutrire. Sufficit ei
motis oibus curis ⁊ ſolicitudinibus lectioni
æ orationi aſſidue ĩſ:ſtere.⁊ in dei cõtempla
tione uacare. crebra quoq; lachrymaꝛum 2
punctione pro peccatoruʒ remiſſione. ? eteꝛ
ne uite ſuſceptõe dulciſſie ſuſpiꝛare. Tales
enim prophete fuerunt. tales ⁊ apki.tales ⁊
multi alij. omnia ꝛelinquentes.mundum fu
gientes. dño adheꝛentes.tanquam nihil ha
bẽtes. ⁊ omnia poſſidẽtes Actiua vo uita di
cituꝛ qꝛ ſemper in actu. ſempeꝛ ĩ fatigatõne
æg labore.eſt ⁊ uix aliquando in quiete põt
eſſe. VUnde hic de maꝛtha dicitnr: qr ſatage
bat ciꝛca frequens miniſterium. VUidemꝰ.n.
multos eccleſiarũ prepoſuos ⁊ mimſtꝛoe:as
4

De miſterio marthe

muiltos alioſ ſolicite diſcuꝛer̃.laborar eſtua
rge ⁊? multis modis fratrum et proximczũ ne
ceſſitatibus et miſeꝛicoꝛdie operibꝰ infudar
ut eos quoque non immeꝛito circa fꝛequens
miniſteꝛium ſatagaꝛe dicamꝰ. Et ideo mãaia
ſedet quia contemplatiua pacatis uitioꝛũ tu
multibus optata iazʒ ĩ chriſto quiete mentis
peꝛfruitur.matha vo ſtat. quia actiua labo
rioſa ðᷣſudat i certamie. Unde Aug. Remã
ſeꝛunt ergo ĩ illa domo que ſuſceperat domi
nuʒz in du abus feminis due uite ambe inocẽ
tes. ambe laudabiles. Una laborioſa. altera
ocioſa.nulla facinoroſa:quaz caueꝛe debet
laborioſa. Nulla deſidioſa quaz cauer̃ debz
ocioſa.Ert ergo in domo illa due uite et ip
ſe fons uite.hec Aug. HPe ãt mulieꝛes prudẽ
tiſſime.totius eccleſiaſtici exercitus duces

⁊ preuie ſunt has cetera turba ſeꝗt᷑ alij pꝰ
mart ham alij poſt mariaz uadunt. MNalli ei,

celeſtem illam patriam ingꝛediuntnꝛ.niſi q
hanc uel illaʒ ſequuntuꝛ. Sʒ ĩ his neceſſe ẽ
ut unuſquiſq; uires ſuas ↄſideret. ⁊ ad hoc
quod opus aptioꝛ ſit. Si enim ad ↄtempla
tionem ſit abilioꝛ;. ⁊ ad oranduz deuotioꝛ tu
te ſe tranſfeꝛat ad heꝛemum.pro ſe ⁊ aliis
oꝛatuꝛus nec ſie abſcondit talentum ĩ teꝛꝛa
ſed in dñno lʒ non pꝛedicet. Quia talentum
orationis ⁊ deuotionis ĩ quo amplius ualet
⁊ meliorem ſe ſentit omnibus erogat. nec pi
ger dici dʒ. qui totus ĩ ſancta deuotõe ? oꝛa
tõe ieiumijs ⁊ uigilijs ⁊ lachrymis eſt. Et ðᷣ
actiua ſimiliter ſuo modo accipe ⁊ ĩtellige.
Non tamen fit diuiſio inteꝛ has ſpecies uite
quaſi peꝛ oppoſita.ſed per officia conueniũt
enim etiam eiſdem ſed officia habent diſtĩ
cta. Actiuus enim ſepe eſt contem platiuus
⁊ econueꝛſo.qui tamen denoĩatur ab alteꝛa
cuius.ſ. plura ⁊ freqᷓntius geꝛit officia. Sũt
autem officia actiue legere ĩ publico predi
care. coꝛripere. errantes reuocare. neſcien
tes docer̃ paupeꝛes ſuſtentar̃iz alere petenti
bus conſilium ⁊ auxilium dar̃.inopẽ de ma
nu foꝛtis eriper̃ infiꝛmantis curam gerer̃.cõ
miſſis nobis qualiter ſubſiſter ualeant pui
der̃.que ſingulis quibuſq; expediant diſpen
ſar̃.oꝑpa pietatis omnia exercer.Officia con
templatiue ſunt ſibi ⁊ in ſecꝛeto leger̃ ĩ lege
de i meditaꝛi.ſecreto orar̃.ſuauitatem ⁊ dul
cedinem patrie eum angelis pᷣguſtar᷑.⁊ pᷣſen
tire. ſoli deſyderio ↄditoris ĩheꝛer̃ exutã mẽ
tem a cunctis haber̃ teꝛenis eamq; quantũ
humana im becilitas ſinit umr̃᷑ cum xpᷣo. ut
nil iam ager̃ libeat. ſed calcatis curis omni
bus ad nidendam faciem ſui cꝛeatoris ani
mus inardeſcat. adeo ut ↄueꝛſatõ ↄtempla
tiui iam quaſi ĩ celis ſir. ⁊ nihil ð terrenis ſa
piar. Contemplatiuꝰ enim. ⁊ ueꝛe ſpiritalis
homo tam fidelis dʒ eſſe i tota uita ſua. ?
omni opere ſuo ac ſi ſingulis hoꝛis iudicaꝛi
debeat coram deo.⁊ tamardemi deſyderio

/

⁊? ocio Maꝛie.

uiuere ? arder᷑. Quaſi fingulis hoꝛis debeat
iungi angeloꝛum cetibus ad fruendum dee
eter naliteꝛ ⁊ qui hʒ coꝛ ĩ ſupeꝛnis eleuatuʒ.
qñ ſedet.qñ ambulat.qñ requieſcit. quado
aliꝗd facit.cor a deo non recedit: omnes ad
dei amoꝛem exortatuz deridet huiuſ mundi
gloriam ⁊ feciliratem. miꝛatuꝛ hominuzʒ ce
citatem,. ⁊ quam ſtultum ſit in tranſitorijs fi
duciam haber̃ oſtendit. Contemplatiuns tñ
pꝛo opoꝛtunitate tempoꝛis ⁊ neceſſitate iſta
te alteꝛ alteꝛius ſumat officia:fitq; ð cõtem
platiuo actiuus ⁊ econuerſo.cum expedire
uiſum fueꝛit eccleſie. Unde Cenomanenſis
ſcꝛibens cuidam aſſumpto ĩ pꝛelatum. ↄque
ꝛenti ademptam ſibi eſſe contemplatõis r̃ qui
em.⁊ actiue ſolicitudinis ſaꝛcinam ſe iuituzʒ
ſu ſtiner̃: ait. Ad pedes dñi ecum maꝛia ſede
bas nunc cum martha dño mintſtras. Spe
ties ꝛachelis te allexit ſʒ nec faſtidias lyam
Ilyppam quia gignit ſibi ſooolem. Maria a
domino feꝛcula ſumit maꝛtha domino pᷣpa
ꝛat ⁊ apponit hec deum fr̃ficit.illa a deo ⁊efi
cituꝛ. hec miniſtꝛat panem hominum.uli mi
iſtꝛatur panis angelorum. In menia e ius
nil fa ſtidituꝛ.ĩ menſa marthe multa ibi au
diebas canticum angelorum uidebas lilia v
ginum. roſas martyrum. uiolas confeſſoruz
hic filium dei de celis deſcendentem ⁊ dicẽ
tem. gaudium eſt maius angelis dei ſuper
uno peccator̃ pnĩam agente ⁊c̃. Ur᷑̃ tibi con
templatiuam actiue debere preponi. tamen
ſi ſolicite conſideres actiua mateꝛia eſt ad
gloriam, ſicut ↄtemplatiua non ðſcenſus ad
ruinam. quarum utranq; in eodẽ ⁊ in diueꝛ
ſis iuenies. Chriſtus enim docens ĩ cãpe ſtꝛi
bus ĩ monte orauit. Moyſes ĩ monte ⁊ in ta
beꝛnaculo loqnebatuꝛ cum dno. deſcendẽs
de monte ⁊ egꝛeſſus de tabernaculo loqbat
cum populo. Petꝛus cui dictum ẽ ĩ cenacu
lo macta ⁊ mãduca.pꝛedicauit populꝰ.Apo
ſtolus raprtus paꝛadiſum factus ẽ doctoꝛ gẽ
tium. Maꝛia legit tm̃ ſediſſe ⁊ audiſſe nec
aliqu ando ſoroꝛi diſcurꝛenti ſubueniſſe:licgʒ
eius auxilium quadam mentis amaritudine
anxia ſoꝛor poſtulaꝛet. Martha nequaquã
legituꝛ ꝑtem maꝛie ſuo miſcuiſſe obſequio
⁊ ideo (ſicut dñs teſtat᷑ )maꝛia optimam ꝑtẽ
elegit que non auferet ab ea. Per maꝛià er
go ſignant quorum conueꝛſatio in celis ẽ ut
ꝗ dicunt.Ecce elongaui fugiẽs ⁊c. Der maꝛ
tham negotioſi ſacerdotes repꝛehendunt: in
quibus turba negotioꝝ. ↄtemplatõis exclu
dit ſacꝛarium ⁊ ↄtꝛiti cordis extinguit ſacri
ficiũ. Neq; enim fieꝛi põt ut aliqñ loquat᷑ cũ
dño ꝗ ẽt ſiẽs cũ toto fabulat mudo.Calibꝰ
occurſant inimica negotia quoꝝ r̃cõd atio il
los ſeꝗt uſq; ad ſacra altaꝛia ꝗ illis fuꝛant᷑
orationum ſuffragia. ⁊ defꝛaudant ſuis tꝑri
bus eccleſiaſtica officia.mã: ha miniſtrauit
ſed chriſto diſcuꝛꝛit.ſed ꝓ chriſto.Si nobis

euangelium ind es
tuo eſt aaſel
frault uel uln uitas t
h ibuit Oaſlteli auſppe
nue ufpnumme 5,
ſys iconceptione Quon
li nopter pe que conl

,Pimi ſile Auul ui
ttoſtuini q ſi lſier al

ectur: t hono hinitun
ſiqueludine ? afſectione⸗
1o ſum in altitudine cele
¹ Nenplatione duiorum.
Urgo Wrun gbe altitud
lisepcelenictineiſe hade
Drecictn Decutdi eſ mn
nus clemicligeafe
Gl cuſtodigungasie⸗
iſſinefui indenaun⸗
Mgnulig itegtitatis un
Muamn libicinis accen
ſenſus eins ſol⸗ etiam co

idiſoholem Wang 4
r matha donnino Ppa
eum ffict, la adeozeſt
anem hominumalimi
lorum. In menlſa eins
marthe multa ibi au
lorum uigebos lilia
n. uiolgs confeſſoruz
deſcengentem 2 dice
us angelis dei ſuper
gente 177, Uf tidt con
ebere preponi kamen
(tiua makeria eſt acd
atiug non dſcerſus ad
nqg m eode 1 Meime
enim docene i cieſni
Moſſesi monne 1inis
un cuin Eßi deſcendis
de tabernaclo ocb⸗
us cni dictum eien⸗
.eclcuuit ſoyl /
ſſum foctus ? Collo G
jdiſum fa ſe tee
ii ſeciſe ? 4udlſe
in er bueniſſellicz
iſcurtent! ſubu

dam nent

ig amneruodine

Pꝛime partis

diſcurrimus. quer entes q̃ noſtra ſunt auen
panes tempoꝛalia. nec maz ha ſumus: ſʒ ne
gociatores. Unde ſi ſic diſcurris.iuſta ẽ tibi
ſiendi ⁊ conqueꝛendi ratio. Ceteꝝ ſi marthã

ſimpliciteꝛ agis bene a is. Si ĩter lyam diſ

curris ⁊ rachelem meliꝰ agis. Si cuʒ maꝛia
ſederis ? audieꝛis:optime. Bonũ eſt ſemina
re quod illa fecit melius eſt meteꝛe quõ iſta
Pec idcirco dixeriz. ut magnum reputes bo
num ſic alternaꝛe ſtudia iſtaꝛũ. ut nunc quie
ti uaces.nunc prorximoꝛum utilitate. Una
quippe ⁊ eadem eſt ſeala quia iacob aſcẽdẽ
tes ⁊ ðſcendentes uidit angelos. Rachelem

diligas pro ſpecie. Yyam pꝛo ꝑpꝛole⸗ Neutaz?
o prelato eſt põſtponeda. ſʒ utraq; amplec

tẽda. Utram uero alteꝛi preponas ignoꝛo.
Ueꝛnm hoc ſcio quod duo ſunt in lecto. unꝰ
aſſumet᷑ ⁊ alt᷑ ꝛelinquetu ⁊c. hec Cenomo
nenſis. Dec autem hyſtoria que hic tangit᷑.
licet ad beatã mariam nõ peꝛtineat tamen
G euangelium in oe aſſumptionis eius legi
tuꝛ quia ipſa eſt caſtellum in qd dominns in
trauit uel quia uitas ⁊ officia iſtarum ſoroꝝ
habuit Caſtellu quippe fuit corpus inteme
rate uirgins marie.qð intꝛauit dominus ie
ſus ĩ conceptione. Quod bene dicit᷑ caſtel
lũ propter ſeptẽ que conſtituũt nobile caſtꝝ

to ſituatũ ꝑ qð ſpualiter altitudo uite ſpũa

accipitur: ut homo ſpirituauis ſit eleuatꝰ ab
inquierudine ⁊ affectione eorüũ que in mun
do ſunt.⁊ in altitudine celeſtiũ deſydeꝛio uʒ
2 ↄtemplat ione diuiorum. Talis fnit beara
uirgo Maꝛia.que altitudinem uite ſpizꝛitua
lis excellentiſſime ĩ ſe habuit quo ad omnia
predicta.Secundũ eſt murus clauſos ⁊ ſir
mus.ꝑ quem itelligituꝛ firma clauſura ⁊ ui
gil cuſtodia uꝛgiaus itegritatis.que excellẽ
tiſſime fuit in beata uirgine. quam ita murꝰ
uirginalis itegꝛitatis undiq; ualluit.ut nullꝰ
unquam iibidinis acceſſus ad eã eſſet. nec
ſenſus eius ſola etiam cogitatiõe ab aliqua
tangeretur libidine. Unde in ea uerificatuʒ
eſt ilud canticoꝝ Ortus concluſus es fons
ſignatus. Tercium eſt tuꝛris.peꝛ quam ĩtel
ligituꝛ humilitas que hominem pꝛouehit in
altum uſq; ad celum: iuxta illud.ꝗ ſe humi
liat exaltabit᷑: ⁊ ſicut turris eſt ad ꝓtectio
nem ommium que ſt in caſtꝛo.ſic humilitas
tegit ⁊ conſtꝛuat omnes uututes in hoĩe.
k boc munimentum tuꝛꝛis humilitatis ual
de conueniens eſt ao muzum uirginitatis:
duo ĩuicem ſe defendunt ⁊ excellentiſſime i
beata uirgine fueꝛunt. Quaꝛtum eſt foſſa
tuʒ per quod intelligituꝛ paupertas.quę om
nem terſenitatem enacuat ab ania ⁊ h̊ fuit
i uirgine Maria. de qua dicitur quod non
erat ei locus ĩ diuer ſoꝛio quo ſuum pareret
filium. Quintum eſt aꝛmatuꝛa ad pꝛotectio

nem caſtei ⁊ confugiẽtibus ad id neceſſaꝛis

Captʒz. lxj.
p quã intelligitur habundantia pietatis que

eſt i ygine beata. qua protegit peccatores.

⁊ ab hoſte ↄpꝛeſſos fagiẽtes ad eã. Ssextũ ẽ
alim̃ta ſine quibus caſtꝝ conſezuaꝛi non põt

p que intelligitur copia alimenti ſpiꝛitualis
qu ſufficientiſſime in ſe beata uago habuit

ipſa enim inter ſe continebat panem uiuũ
⁊ uerum q ui de celo deſcendit. Septimum
eſt flauius confluens:per quem intelligituꝛ.
plenitudo gratie:q̃ confluxit in beata uir gi
ne. Unde Dieronymus. Ceteris per paꝛtes.
Marie t ſe totam infudit plenitudo gr̃eG¶
Intꝛauit Jeꝛgo(ieſus ĩ quoddam caſtellu).
ſ.in hbeatam uirginem in quam uenit ipſe de
us ad expugnandum diabolum /⁊ mulier q̃ᷓ
daz nartha nomine))i. beata uirgo Cexcepit
illum ĩ domum ſuam ) id eſt ĩ uterum ſuuʒ (¶
⁊ huic erat ſoror nomine Maria) Beata ð
go martha fuit ? Maria: mart ha ꝓpteꝛ ſtu
dium bone actionis. Maꝛia propter ocium
tontemplationis. Martha enim ⁊ actiua ĩ
chꝛiſto filio ſuo fuit. quando omnia opera
miſericordie ⁊ pietatis ciꝛca illũ exercuit.⁊=
curam eius obnixe ſicut mateꝛ egit. An mẽ
bris eius etiam qñ eliʒabet cognate ſue pre
curſorem domini parienti miniſtrauit. 2? ip̃ʒ
pꝛecurſorem ĩ cunabulo fouit ⁊ ĩ balneo la
uit: al aq; obſequia utrique humilit᷑ exhi
buit.Fuit etiam Maria ⁊ cõtemplatiua au
diendo angelum ⁊ dominum ⁊ cũ eis loquẽ
do. ac ſeruans ⁊ confeꝛens ea que uidebat ⁊
audiebat ĩ corde ſuo:que non niſi tempore
ſuo aparuit.cum.ſ.euangelium ſcribi cepit.
⁊ tunc docuit apoſtolos ea que didicerat. in
quo actiua erat. Ideo dicit hic (⁊ huic erat
ſorõ noſe m ãia) ¶ Que ſtetii)conſtãs ĩ fiẽ ¶
ait. Domine non eſt tibi cure ⁊ cerera)) Iſta
martha que conqueritur de ſoꝛoꝛe ſua:eſt ꝛa
tio inferior. attendens ⁊ nidens filium ſuum
ad montem comprehendi inter hec ſolicita
naturali compꝑs ſſione.quaſi ſatagebat eum
libeꝛare.ſed Maria eſt ratio ſupeꝛioꝛ: cõtẽ
plans diuinam uolutnatem ⁊ attendens to
tum ſactuʒ eſſe ex dei ordinatione((quaſi ſe
dens ſecus pedes eius audiebatyea q̃ f lius
ſuꝰ pᷣq xerat de ſua paſſice ⁊ ↄ oꝛmas ſe di
ne uoluntati cõſentiebat quod ſic fieret.ita
qð quaſi ꝛatio iferior beate nirginis conq̃re
batuꝛ de ſupeꝛiori. Sed quid reſpondet do
minuſ:audiamus( Maꝛtha martha ſolicita
es. ⁊ turbaris eꝛga pluꝛima quia beata vgo
ſoliciia fuit quando heꝛode ꝑſequente in e
gyptum fugit qñ iudeos filium ſuum perſe
quentes cognouit.ſed unũ eſt neceſſariũ. ut
ſcilicet unus moꝛiatuꝛ pro populo ⁊ nõ tota
gens peꝛeat.⁊ ( maria) ſcilicet ratio ſuꝑioꝛ (¶
optimam paꝛtem elegit oſcilicet in ommbus
ↄſentire diuine uoluntati (⁊ ideo non aufe
retuꝛ ab es quia ſic oportuit chriſtum pa
ti:⁊ ita intrace in gloriam ſuam. Unde anſ

De miniſterio marthe

elmus R̊ ca ſtellũ qð ĩtꝛauit ieſuſ ſingulariteꝛ
ttemeratam uiꝛgnem eiuſoem ieſu genitri
cẽ maꝛiam ꝑ ſimilitudinem accipimꝰ. Caſtel
lũ eĩ dicituꝛ quelibet turris ⁊ muꝛus ĩ ciꝛcui
tu eius que duo ſe ſeinuicẽ ðfendunt ita ut
hoſtes peꝛ murum ab arce ⁊ a muro ꝑ aꝛcegʒ
aꝛceant᷑. Puiuſmodi caſtello ñ icõgrue vgo
mar ia aſſimilatur. quam nirginitas mẽtis ⁊
coꝛpoꝛis ita q̃ſ muꝛus undiq; uall auit. ut nł
li unquã libidini eſſet ad eã acceſſus.nec ſẽ
ſus eius aliqua cõriperet illecebra.Et qr v
ginitatem cũ libido ñ poſſit ſolet impugna:e
ſuꝑbia.ẽ in eadem uiginitate turris humili
tatis oẽz repellens ſuperbiam. Itaq; H̊ duo
murus uidelicet uirginitas ⁊ turris hũilitas
ab alterutꝛo muniunt᷑.ut unq; i humili vgie
fueꝛit nec ſuꝑba vginitas.nec inquinata hũi
litas.ſed ſemper in eadem peꝛmanſerit ⁊ hu
milis uiꝛgimtas.⁊ vginalis humilitas. Due
iſte ſorores (ſicut ſancti patres plemſſime ex
poſueꝛunt) duas in ſancta eccleſia uitas deñ
gnant martha.ſ.actiuam. maria ueꝛo ↄtem
platiuam. Iſta laborat ad exhibenda ĩdigẽ
ti omuia humanitatis officia. illa uacat ⁊ ui
det. quoniam ſuauis ẽ dñs iſta circa exteꝛio
ꝛa occupatur.illa ĩteꝛiora ↄtemplatur. Siẽ
autem maria ſingularis eſt mater dñi ita ⁊z
effectus iſtaꝝ uitarum. quarum iſte due ſo
ꝛores typũ tenent ĩ ea extitit ſingulariſ.Non
q; i aliqua ꝑſona imo ĩ oĩbꝰ martha ſic eſt o
perata nõqᷓ; ſic alias maria cõtẽplatõi uaca
uit. nonq; ſic alias h̊ uel illa quod ſuũ eſt ex
hibuit altera.martham ⁊ mariã dico eoꝛũ ſi
gnificãtià intelligo. Sed iam uide amus ac
tõm huius maꝛt he deinde coijciamus ↄtem
platõm huius marie.⁊ ut pleniꝰid faciamus
quid alij ꝑ martham opant᷑.⁊ quid iſta ope
rata ẽ ↄferamus. Alij hoſpitẽ quelibet ĩ do
mo ſua ſuſcipiunt.iſta ñ quẽlibet ſed ꝓpᷣᷣ fi
lium ði qui ũ habet ubi caput ſuũ recliet. ñ

Idomo ſed ĩ utero ſuſcepit.Alij nuduz quẽli

bet ueſte mutabili atq; cõꝛuptibili undelibʒ
ↄpoſita operiunt.iſta vbũ dei ꝙ in eadẽ vᷣgi
ne caꝛnẽ ĩ unitate ꝑſone aſſumpñt.que ſiñ: fi
ne ĩcorruptibilis atq; ĩcõmutabilis permãe
dit. Alij quemlibet eſurientem ł ſitientem ci
do uel potu exteriori reficiunt.iſta hoĩem ð
um humanitus ĩdigentem ñ ſol um exterioꝛi
bus cibis ł potibus pauit uerũetiam inteꝛio
ri ſuo lacte aluit.Et ut breuiter ſex illa oꝑa
miſcõie percuꝛramꝰ.q̃ ſi uni ex his minimis
fiunt deꝰ ſibi facta ↄfitetuꝛ iſta non quemli
bet ex minimis:ſed ſummuz ði filium hoſpi
tem ſuſcepit nudum carne l etiam pannis o
peruit.eſuriẽtẽ pauit.ſitiẽtez lacte potauit.
Ifirmũ per infantiam ⁊ iacentiañ ſolũ uiſita
uit. ſʒ ⁊ balneãdo.liniẽdo.fouẽdo. geſtando
freqntauit ut merito ð illa dicat. Martha
antem ſatta gebat circa fꝛeq̃ᷓns miniſteꝛium
Compᷣhenſo ⁊ crucifixo quaſi ĩ caꝛcere poſi

æ& ocio marie

to affuit ſicut ſcriptũ ẽ. Stabat àt iuxta eraua
cẽ ieſu mateꝛ eius. Inter bec ſolicita erat

2 turbabat᷑.cũ fuget ĩ egyptuʒ a facie heꝛo

dis.turbabat᷑ cũ iudeos iſidiantes. ⁊ mortẽ

ei iferre uolẽtes cognoſceret.Ad ultimũ tur

bata ẽ ualde cum uidit filium ſuũ talem cõ

prehẽdi.ligari.flagellari.ↄſpui.ſpinis corõa
ꝛi. öᷣriðꝛi.colaphigaꝛi.crucifixi.mõi.ſepeliꝛi.
Uñ ei ↄgꝛnit qð qr. Martha maꝛtha ſolici
ta es ⁊ turbaris eꝛga plurima. Nemo vo du
bitat quin beata maria filium uellet.de om
ni tꝛibulatione eripi.⁊ ſeipſam in pertuꝛba

tione adiuuari a diuninitate quam eidè filio

ſciebat ineſſe ꝑ theorica que eſt ꝑs marie:.
Poc eſt qð martha conqueꝛitu ꝙ eã ſoro⸗
fliquit ſolam mĩſtraꝛe.⁊ eius auxiliũ in mi
niſterio flagitat.hec de ꝑte maꝛthe. Porꝛo
de ꝑte marie que optima predicatur quãta

uel qualis fuerit in beata maꝛia quis digne

loquatuꝛz.ſi talis eſt ut diximus.ĩmo melior

ẽ q; diximꝰ ĩ beata maria ꝑs maꝛthe q̃ tamẽæ
a dño nõ laudat ſed tñ n uitupeꝛatuꝛ qualis
eſt pars quam optimam maꝛia elegit.q̃ ſic

laudatur ut ab ea non au ſeꝝi dicatur. o qᷓ;
magna młtitudo dulcedinis dei fuit i beata
vgine maria qñ ſpirituſſanctus i eam ſuper
neit. uirtus altiſſimi ei obũbꝛauit ⁊ ð eo
dẽ ſpirituſanto concepit. Quid de eo non ſa

piebat in q̃ ſapientia dei latebat.⁊ in cuius

uteꝛo corpus ſibi aptabat. Pec ãt non ſolũ
ad pedes ſed ad caput dñi ſedens audiebat
uerbum ex ore eius. Pec cõſeꝛuabat omnia
vᷣba ãgelorum.paſtorum. magoꝛum. nec nõ
ipfiꝰ fuij ſui conferens ĩ coꝛde ſuo. Nemo un
quam ſicut iſta guſtauit quam ſnauis ẽ dñs
inebꝛiebat ab ubeꝛtate domus dei ⁊ toꝛꝛen

te uoluptatis ei potabatur. Nec nimin quo

niam apud eam immo intꝛa eã eꝛat fõs uite
de quo manabat tanta peꝛfectio utꝛiuſq; ui
te ciꝛca pluꝛima ut maꝛtha occupatur cir

ca unũ ut maria delectabatur ( Porꝛo. unũ

ẽ neceſſarinm)quia plurima aufeꝛunt.unũ
manet. Singulariter igitur ꝑtez marthe pe
regit.ſingulariter optimam marie partẽ ele
git. Sed paꝛs maꝛt he ei aufertur iã enim ñ
eꝛit ſolicita ut miniſtret ei ſiẽ puero.cui om
nes angelorum ordines miniſtrãt ſicut domi
no. Jam non tꝛiſtabituꝛ fugiens ĩ egyptuʒ a
facie herodis quia ipſe aſcendit ĩ celuʒ ⁊ he
rodes deſcendit ad infernum a facie eiꝰ. Jã
non turbabitur erga plurima que feceꝛunt
filio ſuo iudei quia omnia ſubdita ſunt ei.
Aam filius marie a iudeis uel militibus no
flagelabitur nec occidetur: quia chriſtus re
ſuꝛgens a mortuis. iam non moritur. moꝛs il
li ultꝛa non dominabituꝛ. Daꝛs eꝛgo maꝛthe
aufeꝛtuꝛ ſed bono ſuo:quia paꝛs Marie ei
preficitur.que non aufeꝛet᷑ ab ea. Exalta
ta ẽ enim ſuper choꝛos angeloꝛum r̃pletum
eſt in bonis deſydeꝛium ſuum. Uidet deum

wnekber Aug⸗ Mrali⸗
Pilgoenaſeliſr izfl
.aſeliek abbas t peln ce⸗
Pilgris fſit diabol'ne
ſtcapete conit badundanti
reoq crtidtis boe caſtelli e
nan Wmenſin uiglie ieiun
(o menuat ſec ain imo
genolnd. nb caſeloem⸗
lesqſt ſNicn trdit engn
ria ſlaaſtnesiganſoc
ſidetes. Aa iſd caela ren
hoßptlienisad egfligi⸗
Meeclyif qi aliquisnonn
Pyr eloin menbris ſuis
ſellun.ieligionig ocun
Onthun paſi tſignf
eneſe mites benignieſe
nüfceniiz thuicenit or
ommingficllaczofſeige
debent eſ iorin
oleloi chuſtra
3 2 2 e les ſtern

n in ennube
ie guamn eidefio
lgneeg Pwri⸗
gneitugei ſeen
Ncei ſor
eeins aupli nn
a presicanur guant
a mmia gnid gige
Giximus imo neiior
ia go mantheqtams
ſi uitupezatue qualis
n maria elegit. q ſe
uſenidicatur.,0 ih
inio dei fuit i beata
lunctuoi eamn ſuper
obuͤbꝛauit 10 eo
AQuiad de eo non ſa
latebat. in cuins
t. Dec ät non ſolu
i ſedens audiebat
cöeanabatommi
.magorum. et
ccrde ſno. Nemo un
aam ſnanise⸗ is
e domus deid tonen
onur. ſiec nimin gud

o inna e eigt fos uute

7

. ni
a perſecliontinſhn
nithe oepon
ccuhatmn

Pꝛime partis
facie ad faciez ſicuti eſt gaudet cũ filio ſus

ineteꝛnum. Pec ẽ ꝑs optima q̃ nõ auferetur

ab ea. Cuius ⁊ nos ꝑticipes ſinꝰ meꝛitis ⁊ pᷣ

cibus eius ꝑ ieſum xpum dominum noſtruʒ

Amen. bec Anſhelmus. IJpſa ẽt uirgo ma
ria elegit optimã ꝑtem ⁊ ĩ gratia ⁊ gloria.iĩ
gatia quidem ĩ uita. iſta p omnimodam
tutũ ſuꝑhabũdãtiã.qr ut dicit Piero.ſicut ĩ
compaꝛ atione dei nullus bomo bonus.ſic in
compazatione matris dni nulla inue ntur
pfecta quàtũcũq; vᷣtutibuſ eximia cõprobet᷑
Ileo bene ð ea canit eccleſia Mec pᷣmam ſi
milem uiſa ẽ nec habere ſequẽtẽ. In glorta
etiam elegit optim am ꝑtem illam uidelicet
ptem quia nulla ĩ celo cirꝛa thꝛonum dõi ma

ieſtatis ſuplimioꝛ. qr exaltata è ſuꝑ oẽs cho

ꝛos angeloꝝ ⁊ hec ꝑs optima nũqᷓ; aufeꝛetur
ab ea ĩð eteꝛnũ.De hac parte optima Augu.
loquens ad eam dicit. Ad hãc uſq; gloriã tu
uigo gloꝛioſa puecta es ut ſuperno regi nil
ſuperius habeas i ſepꝛemis que ẽt an gelicã
tranſcẽdens dignitatem ad ſuperni regis es
ſublimata conceſſum. Ubi eĩ. Rex filius tu
us poſuit qð ex te ſumptù eſt. ibi poſuit ⁊ te
matꝛẽ ex qua ſumptũ ẽ: Neq; eĩ fas eſt cꝛe
deꝛe te eſſe alibi.quam ubi id ẽ ꝙ ex te ſum
ptum eſt hec Aug. Moraliteꝛ exponit iſtõᷣ
ò fligiop. ut caſtellũ ſit ipa rligio.muri iſtiꝰ
caſtelli eſt abbas ⁊ prelati ceteri foſſata ſũt
pauꝑtas q̃ foſſata diabolꝰ ut caſtellum poſ
ſt capeꝛe conat habundantia diuitiaꝝ iple
re aq̃ circũdans hoc caſtellũ eſt fons lachry
maꝝ alimẽta ſũt uigilie iei uuiũ diſciplĩie ꝗ
bꝰ caꝛo attenuat᷑.ſed aia impĩgu 2t terris ẽ
otempl atõ. In h̊ caſtello ẽ maꝛth 1. ſ. officia
les.q ſt᷑ ſoliciti ⁊ turbãt erga plurſa ?⁊ Ma
ria. ſ. clauſt: aies ĩ clauſtꝛo circa pedes dm̃ r
ſidẽtes. Ad iſtõ caſtellũ uẽit ipᷣs qñ aliꝗſ c
hoſpitalitatis ad ipᷣazʒ rligionẽ decilinat ieſ?
n. ecipit qã aliquis no mine eius ̃cipituꝛ.
Igr ieſus in membris ſuis ĩtꝛat ĩ quoddà ca
ſtellum. i.religionis locum ⁊ mulier quedaʒ
Martha. ſ. ↄpaſſõ ⁊ ſignificat ꝙ officialeſ 5
bent eſſe mites benigni ⁊ ſeduli circa hoſpi
tũ r̃ ceptõz. ⁊ huic erat ſoror noie maꝛia nõ
domina ſñ ancilla qꝛ officiales ĩ clauſtꝛis nõ
debent eſſe domini clauſtralium nec ecõuer
ſo ſed oẽs fres qr magiſter unꝰ ẽ xpᷣs ⁊ unus
pr̃ xpᷣ. una m r̃gula. Que ſedena ſecꝰ pe
des dũi. ubi deſcꝛibit᷑ officium clauſtꝛalium
ſ. ſedeꝛe. tacere. meditari. aud r̃ dnzʒ loquẽ
tẽ ĩ ſcꝛiptura ⁊ ĩ cordibꝰeoꝝ. Sʒ martha 2
ꝛit dicẽs. Oñe ñ ẽ tibi cuꝛe ⁊c.qr officialeſ ꝗ
ſut ciꝛca tẽooꝛ alia occupati pbẽt ð clauſtra
libꝰ ꝗ uacãt ↄtẽplationi conqueri pacẽ ↄtẽ
platõòis appetẽdo. « tumultũ negocioꝝ mun
danoꝝ fagiẽdo. Inñ Bern. Feux dom ? bea
ta cõgregatõ ubi marta q̃ꝛit᷑ ð maꝛia. naʒ
maꝛia marthã emulari ĩidignũ ẽ ꝓrſ 9, NMam
maria optimã gtẽ elegit.ſ.clauſtrales ꝗq ua

Capl3ʒ. lxij.
eãt eontemplatõi.qne ñ auferetur ab ea. qr

nlił hodie appellat 3 clauſtralẽ: ꝗ ułt i clau

ſtro ꝛeſidere: ſed bñ appellat 3 eù ꝗ uult ab
bas fieri.ł que non auferet᷑ ab ea:qꝛ uita a
ctiua cuz nita pñi deficit. uita vo ↄtemplati
ua poſt hanc uitã proficit.
Oratio.
d O nine ieſu xpᷣe ꝗq ꝓ nobis ueniſti in
cãnẽ.ꝑ diuine nature ⁊ humàe unio
WMnẽ: moueant uiſcera miſcõie tue ſuꝑ
me ĩdignũ ſeruũ tuum pctorẽ ⁊ ꝛeũ :⁊ illius
marthe q̃ te ĩ uirginali utero ſuſcepit hoſpi
tio. ⁊ illius marie que neꝛba tua conſezuauit
oferẽs ĩ corde ſuo.ſcilicet illius clem̃tiſſime
genitricis tue fide.meritis ⁊ precibꝰ ueni: ?
mentem meam per gratie infuſionez: ut nil
preter te diligam. nil queram. nil etiam cogi
tare concupiſcam. ſed tu ſolus mihi ſis ſpes
⁊ omne opus.oratio.ut ⁊ bic prelibaꝛe aliq̃
tenus ualeam ↄſolatõis tue dulcedinẽ Amẽ

¶ de muliere ſamaritana. Ca. xij.

T abiit iterum Jeſus in galileam
de qua uenerari iudeam. Anteq;
eniret autem in galileam. oporte
bat eum tranſue peꝛ ſam ariã r gio
nem. non ex intentione declinandi ad ſama
ritanos. ne doctꝛine ſue uideꝛet᷑ Zᷣꝛius.ꝗ di
xit diſcipulis ſuis:ĩ uiaʒ gentiũ ne abieꝛitis.
q; ſam aꝛitani partim ezant gentiles ſed ex
uie diſpoſitõe ⁊ neceſſitate.qꝛ ſamãia media
eſt inteꝛ iudeã ⁊ galileã( Uenit eꝛgo iuxta
ſychem) ciĩtatem regionis ſamarie q̃ coꝛrupꝑ
te ſychaꝛ dicebatut nunc ueꝛo neapoſ dicit᷑
quarto miliario a cſĩtate q̃ ſamaria dicebat᷑
nuc uero ſebaſte dr̃ a qua tñ adhuc regio ſa
maꝛia denoĩat᷑. Diſtat vo ſychẽ õ hieꝛuſalẽ
xiij. leuciſ ad aquilo nem. Ut ãt in geneſi di
cit iacob. ueniẽs de meſopotamia emit agꝝ
ab emoꝛ pꝛincipe ciuitatis ſychẽ.⁊ ibi ad tẽ
pus habit auit iuxta uꝛbem.ſed ꝑꝑ raptũ di
ne filie ſue occiſi ſunt habitatores illiuſ a fi
lijs ATacob.⁊ ſic ceſſit ĩ poſſeſſionem eiꝰ quẽ
locum dedit iacob mor iens filio ſuo ioſeph
ſed tempor̃ pꝛocedente uenit ad ſamaritãos
⁊ gentiles ¶Eꝛat autem ibi fons iacob i. pu
teus non lò ge a porta ſychẽ auſtꝛali quẽ ip
ſe fodeꝛat qnando ibi habitabat qui hacte
nus ſic uocatus fueꝛat. ſed ex euentu qui ſe
gt poſtea puteꝰ ſamaritae ẽ denoĩat ſr̃ quẽ
eccła fuit ↄſtructa ĩ modũ crucis.ĩ cuiꝰ me
dio ipſe puteꝰ ẽ ſtus ad cuiꝰ ſiniſtrã oſtẽdit᷑
mãſio iacob.et pᷣdiũ quod ðᷣdit filio ſuo. Iſte
p teus eſt fons dictuſ quia oĩs puteus fons
eſt ſed non omnis fons puteus. ons. eim di
citur ubicunq; manat aqua de ſezza. ſed ſi in
ſuꝑficie ſcatuꝛit fõs tâtuʒ ⁊ pꝛopꝛie dicit᷑ ſi ĩ
ꝓfudo ſcaturit ita puteꝰ appellat᷑ ut nomẽ
fõtis nõ amittat.hic aut fõs ꝓ puteo ponit

De mliere

¶ Jeſus ergo fatigatus ex itinere in quo ap
paꝛebat ueꝛitas humane natuꝛe ex ifiamita
te (ſedebat hic ſupꝛa).i.iuxta fontẽ ſeu pu
teum pꝛopter loci aptitudinẽ ad quieſcendũ
⁊2 docenduʒ. ut.ſ.requieſcere faceꝛet coꝛpus
a ſeſſio ꝑꝑ laboꝛem facta eſt ut dicit Ca.
? iuxta fontem erat locus aptus xpᷣi doctrie
apud quẽ ẽ fons aque ſapie.gratie ⁊ uite.uñ
ẽt ꝑꝑ auètem docendi ſedebat: ga ſũmꝰ doc
toꝛ erat ( Poꝛa ãt erat quaſi ſexta) Poc dr
ad oñdenduz câm fatigatõis.ꝗa per magnũ
tpᷣs ẽt pᷣdicando laboꝛauerat non.n. iumẽtũ
hẽbat: Iſta fatigatõ xpᷣi hõa ſexta fuit ſignũ
paſſiõis eius future tali hoꝛa. Fatigat᷑ dñs
m carnẽ.cuius fortitudie cõditi ſumus fati
gat ꝑ quẽ fatigati recreàât fatigat quo deſe
ꝛente fatigamur auo pñte firmamuꝛ. Suſce
pit ei oĩa q̃ nr̃e ifirmitatis ſunt ſine pcto:ut
nos a pcto liberaret: ⁊ nos quaſi ifirmus in
firmos nutꝛiret. Foꝛtitudo nãq; eiꝰ nos crea
uit ifirmitas nos recreauit. Aſſumpfſit nõ ſo
lum nãm humanã.ſed ẽt defectus circa nãz
quos uidelicet ipᷣm decuit aſſumeꝛe. Uñ cuʒ
pene ſint exeꝛcitatie vᷣtutis pfecte ⁊ teſtifica

tiue humane nature.non ſimulariue aſſũpſit/

penalit ates tam coꝛpales qᷓ; ſpũales que ireſ
piciunt noſtram nãm in cõti ſicut fame ⁊ ſiti
abntia alimenta triſticiam ⁊ timorem in pᷣ
ſentia nocumenti. ⁊ cetera huiuſmodi ut eſt
calor ⁊ frigus laſſitudo ⁊ filia. Nec tñ omẽs
defectus aſſumpſit corꝑales.ſicut ſt᷑ defectꝰ
egritudinuz multifoꝛmiũ nec oẽs ſpũᷣales .ſi
eut ſt᷑ pctm igrantia rebellio carnis ad ſpm.
Apᷣs ꝗppe uolẽs oñdere vitatẽ huane natur
Emittebat eã agere ⁊ pati q̃ ſunt ppᷣa bois
uolenst in ſe oñdere uoluntatẽ dinie natu
re faciebat ⁊ oꝑpabat᷑ oꝑa dei. Uñ qñ retra
hebat influſum diuine nature uirtqtis a cor
poꝛe eſuꝛiebat ⁊ fatigabat᷑.qñ vo ipam vtu
teʒ diuinã coꝛpoꝛi exhibebat.ſine cibo ñ eſu
ꝛiebat: ⁊ ĩ laboꝛibus nõ fatigabatur. ( Jue
runt ãt diſcipuli in ciuitatem ſic hẽ ut cibos
emerent) Pinc fßʒ Qꝛiſᷣ. euangeliſta oſtẽdit
xpᷣi humilitatẽ.ĩ eo ꝙ ſolus rᷣlĩquebatur ete
nim ita diſcipulos aſſue fecit.oẽm ſuꝑbiaʒ 2
culcare. Ubi ẽt nota xpᷣi ꝑſymoniam:nã ita
paꝝ de cibis curabat ꝙ nihil comeſtibile ſe
cum ferebat (Et uenit mulier de ſ- amaria)
regione.ſ.de ipᷣa ciuitate ſichem tüc ſamari
tanoꝝ metropoli(aurire aquaz )litteralꝛ pp
defectum corpoꝛalem.ſed i miſterio pꝛopter
defectum ſpũalis doctrĩe: ⁊? gratie pꝛedicto
peioꝛẽ inter qᷓ; ⁊ xpᷣm dyalogꝰfuit qa pluꝛes
locutões mutuo habuerunt.dño ꝗᷓ potuʒz pe
tente. quaſi fidem eius ſitiente. ꝗa ⁊ ſitiebat
aduam pp itineris fatigatõeʒ. ⁊ ſalutẽ hoĩs
Rꝑ eius amoem, mulier notans euz ⁊? cogno
ſcens ex fimbꝛijs pallij ipum eſſe iuneum di
xit iudeos non couti ſamaꝛitanus Aa iudei
abſtinent a rebus eoruũ. Ex habitn ergo quẽ

ſamaritana.

portabat: cognouit mulieꝛ ꝙ iudeus eſſet.qꝛ
ſicut erant diſtincti ab alijs ĩ cultu dei.⁊ in
coꝛporali circunciſione. ua etiam in ueſte.
Judei.n.habebant fimbꝛias ĩ neſtibus.peꝛ
quas diſcernebaãtur a gentilibus. Eꝛgo ⁊ tu
ex habitu cognoſcãis eſſe chꝛiſtianus.ex ha
bitu ⁊ ſobꝛietate ciboruʒz ⁊ edificioruz. ⁊ hu
iuſmodi cleꝛicuſ uel religioſus. Sed heu ho
die uix cognoſcuntuꝛ ⁊ abinuicem diſceꝛnũ
tur clerici a laycis ⁊ chꝛiſtiani ab ĩfidelibꝰ.
¶ t ſciendum hic.quod ſublatis decem tri
bubus in captiuitatem. Rex aſſiriorum mi
ſit pꝛopꝛios homines in odium iudeoruʒ. ad
incolenduz ꝛegnum decem tribuum. ſcilicet
teꝛram ſamarie ⁊ miſſit dominns leones eos
deuorãtes:⁊ ideo Rex aſſiꝛioꝛum habito ſu
peꝛ hoc conſilio miſit unum de ſacerdotibꝰ
captiuis ut doceꝛet eos coleꝛe deum.qui cõ
ſilio peꝛſuaſi recepeꝛunt ob metam feraꝛuʒ
a deo immiſſaruʒ libꝛos Mopſi ⁊ ioſue diſci
puli eius: ⁊ legirima terre.non autem pꝓphe
tias:⁊ inde illis ciꝛ cunciſio ĩerar. non tamen
ab idolatꝛia ceſſabant:quia cum lege etiazʒ
idola colebant.⁊ ſic partim erant gentiles ⁊
paꝛtim iudei.qui primo cynei a fluuio uoca

ti.tunc dicebantuꝛ ſamaritãi.quaſ inter gẽ

tiles ⁊ iudos medij. Pos igitur iudei execꝛã
tur. abſtinẽdo ſe a cibis ⁊ uaſ eoꝛum ſupplã

tatoꝛeſq; uocant quia heꝛeditatẽ patꝛiãche.

Jacob ſibi uendicant a quo ẽt ſamaritani
Jacobite ſunt dicti Qicet.n.eſſet iudeis pᷣ
ceptum ne iungeꝛent fedus ⁊ amicitias cuz
nationibus, tamen ſpãliter abhominantur
ſamaritanos:⁊ eos habebant ranqᷓ; excõmu
nicatos. tum ꝗa terram eoꝝ ꝓ parte occupa
uerant. tum ꝗa eis multas moleſtias ĩ ꝛeedi
fi catõe tẽpli ⁊ ciuitatis fecerãt:tũ gꝗa idola
colebàt:tũ ꝗa ĩ mõte ⁊ nõ ĩ tẽplo ði orabãt
Cuq; colloquẽdo cũ ieſu młier accepiſſʒ ab
eo ꝙ quinq; uiros.ſcʒ legitimos habueꝛat.⁊
ſexti ↄcubĩia erat.ga ñ erat ſuns legitimus
uiꝛ.lʒ hoc ab hoĩbus loci illiꝰ credeꝛet᷑ ait (¶
Uideo)ſ.pꝑ effectũ.hoc ẽ ꝑ ſecreti ruelatõeʒ
(ga ꝓph̊a es tu) Quaſi diceret ſᷣm Criv.In
ꝙ& mihi occulta dicis. oſtendeꝛis ꝓ ha
eſſe.Et iõ ↄuertit ſe ad interrogandum eum
de quodam dubio qð inter iudeos ⁊ ſamaꝛi
tanos uertebatur.ſ.de loco debito oꝛationis
qui apð eos alins ⁊ alius hẽbatuꝛ. Dicebãt
eĩ iudei propꝛiũ locũ adorandi eſſe hyeruſa

lem. ? templũ a ſalomone ĩ mõte moria edi

ſicatũ.ꝓ quo tẽplo iudei ſe ſamaꝛitanis pᷣſfe
rebàt:ecõtra ueꝛo ſamaritani montem gari
gZim iuxta ſic hen ſitum iuxta fontem pᷣdictuʒ
ad dexteram in quo patꝛes eorũ adorauefr̃t:
ꝗr ante templi edificationem iudei in mõti
bus adorare ⁊ ſacrificaꝛe ↄſueueꝛunt.⁊ iõ ꝓ
babile eſt ꝙ Jacob ⁊ filij eius qui pꝛope lo
cum illũ manſeꝛũt i monte gaꝛizim oꝛatões
⁊ ſacꝛificia feceꝛunt. Ubi eſt adhuc phanuz

de ei cuos 1l leent
lealimiueun
1gase ertibus facnun
er udas? en
onis an umlri
ſi rliuu n nerehal i⸗
erilbus oringi plnis
lierrtſoͤ pfero oci loco
guorer ge'tſn i ſpu ? 7ltale.
iulter clleclöe ſen cantate
pbisrere lun it eſt veten
eritate inimo cdis 1 h
ac Fitate ſcei d eius cognu
cratöeneſemedoeraron
lſed mageradoreſenndrn
enimn deus ia ſhiras 1 on
locum ,,cor nundi t duor
t nonſſctam guert i chh
len uel tepli i quo oridi
be ubſtina ooͤs ſen en⸗
huuns iqgooret ge nenis
duiigt tiftori du ſe
ulnen uul tor i
nntt eins deneic gi

ex aſſiniorum abgoſu
Lunumn deſacerdorcy⸗
0s coleꝛe deumm guic
um ob metan feranz
203 Moßſit ioſue iſci
terre. non auten pyhe
ncifo ierat, non tanen
m: quia cum lege enaz
vartim eram gentiles?
no cynei a fuuionoca
morltdi, quaß inter g
ooigitur udei execꝛi
387 uaß eoꝛumn ſuppla
hereditate patꝛijche.
1 quoét ſamaritani
icet. n.eſſet udeis
edus 1 amicitias cuz
ner aopomimantur
wedam rancz ertonn
m eon Pbarte dcci
wltas moeſtias deedt
atis ſeceraͤt: tu ga idola
en noitenlo djendbit
ſeſn mker ccep ſßz i
czlegtinos habliente
119
1i eraj ſuns Nln

Pꝛime partis

iouis hoſpitale de quo dicit᷑ ſᷣo libꝛo macha
beorum. ut patet iruenti. Pro hoc ergo mòõ
te famaꝛitani aduerſus iuòos ſe iactabãt.ꝗ
adhuc celebris loc?ꝰerat.Et uocabant ſama
ritani pr̃es ueteris teſtam̃ti pr̃es ſuos.qr rę
cepeꝛãt libros. Moyſi ⁊ ĩ ꝑte erat iuði Sciẽ
dum tamen ꝙ locus ↄuenientioꝛ erat ĩ Hie
ruſalem. quia ezat a deo electus ut eſſet ora
tionis ⁊ ſacrificij locus. Jeſus at reſpõdens
dixit tempus ueniſſe.ſ. publicationis euãge
lij (quando neq; ĩ hieꝛuſalẽ) adorabũt hoĩ
nes.qr ceꝛemonie ceſſauerunt iudeoꝛuz neq;
ĩ mote üllo ꝗa ſimilr cultuſ ceſſauit gẽtiliũ(
ſed ueri adoꝛatoꝛes adorabunt patrẽ ĩ ſpiri
tu ⁊ ueritati) Dicit ãt p̃em.qꝛ adoratio le
gis ñ erat patris ſed dñi nos eĩ avoramus ut
filij peꝛ amorem. illi ueꝛo adoꝛabant ut ſᷣui
peꝛ timoꝛem. Dicit et in ſpiꝛitu peꝛ qð exclu
dutur figuꝛales ⁊ caꝛnales ceꝛemõie legis ⁊
iudeoꝛuzʒ ⁊ ſubdit ⁊ ueꝛitate ꝑ quod excludi
tur falſitas ⁊ erꝛoꝛ idolatrie qᷓ eꝛat in cultu
gentilium. qꝛ utꝛuq; eſt amotum p xpum.
tpe eĩ pdicatõ s xpᷣi ĩcepit pᷣdicatio euange

lij ꝑ quã itroductus ẽ uerus cultus diuinꝰ.?

ex iudeis ⁊ gentibus factus eſt nnus populꝰ
xpᷣ anus. Qum g umbꝛa ablata lux ueritatis
fiõi radiauit. apparebat ñ eẽ deu ĩ locis ma
terialibus: ſʒ potius i puris mẽtibus. Qnaſi
diceret.Nõ pfero locũ loco ĩ adorãdo ubiq;
adoret᷑ de tm̃ ĩ ſpũ ⁊ vitate.i.in feuoꝛe ſpiꝛi
tuſ ⁊ ex dilectõe ſeu caꝛitate q̃ eſt a ſpꝛitu ⁊
p his qᷓ uere ſunt id eſt ꝓ eteꝛnis uel ĩ ſoũ ⁊
ueritate.i.intimo cordis ⁊ ſpũali adoratõne
ac vitate fidei ⁊ eius cognitõe. Nec putetis
oratiõem eſſe melioꝛẽ ratione corpoꝛalis lo
ci. ſed magis ratione feꝛuoris ⁊ ðᷣſyderij. Lũ
enim deus ſit ſpiritus ⁊ non corpus ſpuͦ alem
locum.ſ.coꝛ mundũ ⁊ öuotum ac puꝛa mẽétẽ
⁊ non fictam queꝛit.ñ coꝛpoꝛalẽ locũ ⁊ mon
tem uel tẽplu i quo oràdũ ſit: qꝛ locus non ẽ
de ſubſtãtia oꝛõis. ſed eius templi ẽſpirituſ
puꝛus iĩ quo orer᷑ de ueꝛis vonis. ſ eteꝛnis. ñ
8ͤ uãis ⁊ trãſiroꝛijs. Qui ſicut ubiq; ẽ.ita ubi
q; adorari uult ⁊ põt. Uñ dauid ait ĩ oĩ loco
dominatõts eius benedic aia mea dno. Unõᷣ
Theophilus ſamaritanoꝝ erat opinio ꝙ deꝰ
loco ↄcluderetuꝛ ⁊ ꝙ in h̊ loco deũ ador aꝛe
oporteat. 3 quos dicit ꝙ ueri adulatoces iſj
localiteꝛ ſʒ ſpãalit᷑ adorant. Juõis ueꝛo ola
ſub figuꝛa erant. ⁊ ideo dicit qd ueri adora
tores non ĩ figura adorabunt. ſedĩ ueritate
Quia ei deus ſpiritus eſt ſpiꝛituales adora
tores querit. qr ueritas vos. Unde ? Augu.
Qauerebas montem forte ad orddum. ut 0o
eſſes poinquioꝛ ſed ipᷣe 9 ĩ altis habitat hu
milibappropiquat: ergo deſcende ut aſcen
das.aſcenſiones ĩquit ĩ corde ei in conualle
ploꝛationis q̃ͥ bumilit atẽ habet. In templo

nis oꝛaꝛe.ĩ fe ora: ſʒ pus eſto templũ dei. Et

ſic patet ꝙ chriſtus iſtruxit mulieꝛem de vo

Capfz3. Ixij.

eultu diuino ĩ pxio futuro:qꝛ idolatꝛie gen
tiam ⁊ ceremonie iuooꝝ. conuertende erãt
ĩ ſpalem noue legis cultũ diuinuʒ ( Et ue
nientes diſcipuli ò eiuitate cuʒ cibis emptiſ
mirabant᷑ qꝛ cum mulier̃ loquebat Iñ pꝛop
teꝛ aliquã ſuſpitõm. ſʒ ꝙ talis ⁊ tantus doc
tor ac dñs orbis teꝛre dignatus ẽ alloq unaã
ſolã mulierẽ pauperculã ⁊ gẽtilem. Non mi
rabant᷑ ꝙ cũ mulieꝛe loquebat᷑.qꝛ mulieꝛi
bus quandoq; loꝗ ↄſueueꝛat ⁊ quãdoq; ĩ co
mitatu eas habebat:ſed mizabãt᷑ clem̃tiam
q̃ gẽtilem ? alienigenã eꝝoneã docebat: ig
rãtes miſteꝛiũ quo mulier iſta typũ gereret
eccleſie de gentibꝰfuture quã q̃rebat qui ue
nit qꝛer̃ ⁊ ſaluũ facere ꝙ ꝑierat.Unð Criſᷣ.
Muabãt᷑ ꝗdẽ ſuꝑhabudãtẽ vpᷣi mãſuetudi
nẽ ⁊ hũilitatẽ qm ita pſpicuꝰ exiſtẽs ſuſtiuit
loꝗ cũ tãta huilitate ĩopi ⁊ ſam aꝛitãe. Nẽo
tñ illoꝝ dixit ei ꝗd q̃ris.aut ꝗd loq̃ꝛis cũ ea:-
ſciẽtes ꝙ eiꝰ locutio cũ muliere ñ eꝛat ĩutit
⁊ uana qᷓ;uis hoc ñ uiderẽt ꝙ bene ex ſeãnti
effectu patet. Nã mulier edocta a xpᷣo ex feꝛ
uore ðnũcidãdi ꝙ audierat (reliꝗt idriã ſuaz
⁊ abijt ĩ ciuitatẽ)annũciar᷑ ð xpo magnalia
monẽs ciues egꝛedi ad uidẽdũ hoĩeʒ ꝗ dixit
ei q̃cunq; fecerat ẽt occulta.Ex quo pʒ eiꝰ
deuotio q; cõceꝑ at de xpᷣo qꝛ oblita aque ne
ceſſaꝛie ad uitã corꝑalẽ cucurꝛit ad önũcian
dũ aq̃ ſapie neceſſaꝛiã ad uitã ſpualẽ nõ cu
rãs ð corꝑali quõ ꝑꝑ ſalutẽ. In quo ẽt ſeꝗt
exẽplũ apłoꝝ ꝗ ꝛelictis oĩbus ſecuti ſt᷑ dñm.
Ex ̊ diſcant euãgelizaturi prins depõer̃ cu
rã ⁊ onus ſeculi. Ulñ Criſ.ſicut apłi uocati
dimiſerunt ꝛetia ita h̊ dimittit idriam. ⁊ euã
geliſtarũ opus facit ⁊ non unũ tm̃ uocat ſed
ciuitatẽ integram. Unde ? Auguſ. Oporte
bat ãt ut xpᷣo credẽs ſeculo renũciaret.⁊ re
licra idria cupiditatem ſecularem ſe f̃liꝗſſe
ömonſtraret. Dro jecit g cupiditatem ⁊ pꝛo
peꝛauit ãnũciaꝛe ueꝛitatẽ Diſcat qui nolũt
euangeliʒ ire.ut pᷣus idriam ad puteum. ꝓij
ciant. Pec Auguſtinus. Itez ex eo pz mulie
ris deuotio quia non ueretue fateꝛi ſuaʒ tur
pitudinem ur eos adducat ad chriſti pꝛedi
cationem. Unde Czꝛiſoſtomus. NHon uezecũ
data autem eſt hoc dicere. anima enim cuzʒ
ignita fueꝛit igne diuino:ad mhil eoꝛuʒ que
ſunt i teꝛa de rᷣliquo inſpicit.neque ad gloꝛi
am neque ad uezecundiam. ſed ad illam ſo
lam que detinet eam flammam (Et dicebat.
Nãquid ipſe eſt xp:) Quaſi diceret. Sic ui
detur peꝛ effectum. Uidetuꝛ ei magis dens
quam homo: ga ſolus deus nouit cogit atio
nes ⁊ ſecꝛeta hominum. Nota hic quod xpᷣs
hanc mualieꝛem ⁊ nos in ea ad tꝛia induxit.
Pꝛimo ad contemnendum amoꝛem mundi:
cum dixit.O mnis que bibeꝛit ex aqua hac
ſcilicet mateꝛiali:nitiet iteꝝ.licet ad tempus
ſitim aufeꝛat.amoꝛ. n. mũdanoꝝ.ſ. diuitiazu
öliciaꝝ ⁊ honoꝛum ſui n extiguit ſed auget

De mliere

de quibus dicitur in ꝓuerbijs. Sanguiſuge
due ſ᷑ filie q̃ ſꝑ dicũt affer affeꝛ. Sãguiſuga
E mr̃ ſuꝑbie.q̃ ẽ cã ⁊ initiuʒ oĩum maloꝝ 35
ãat duas filias.ſ.cupiditatẽ ⁊ uoluptatẽ quia
ſuꝑbns non tm honores ambit.ſʒ etiam bõa
alioꝝ rapit noluptuoſe uiuit. Iſta t q;ᷓ ſint
nacua ⁊ uana i moꝛte ondituꝛ alexandri qui
cum eſſet totius mòi dñs diuitijs plenus ⁊ li
bidinoſus ⁊ eius oſſa in uaſe aureo repoſta
fuiſſent philoſophi ibidem ↄueneꝛunt. Unꝰ
g uolens ſuuz dñim onñdere uanuʒz fuiſſe:ait.
HPeri iſti nõ ſufficiebat totus mũdus hodie
ꝑua ſepultuza ẽ ↄtentus. Alius uolẽs oñder
uanũ eſſe suꝛum: ? aꝛagentum ↄgregare. ait
Peri iſte faciebat theſauꝝ ò auꝛo hodie au
rum theſauꝝ facit de ipᷣo.Alius uolẽs oſten
dere uanũ eſſe coꝛpus delitijs nutrire dixit.
Peri iſte nutꝛiebat coꝛpus ſuum diuerſis de
litijs bodie vo comedit a vmibus. Secũdo
xpᷣCs inducebat iſtã mulierem ⁊ nos ĩ iſta. ad
deſyderandũ amorẽ dei cũ ait. Qui ãt bibe
ꝛit ex aqua qua ego dabo ei.ſ.de gr a ſpiritꝰ
ſancti.ñ ſitiet ĩeternũ.ꝗa amoꝛ ſpùſſancti ex
tiguit amoꝛẽ diuitiaꝝ.delitiaꝝ ⁊ honoꝝ. AUñ
Aug.Qui biberit de fluuio padiſi cuius una
gutta maioꝛẽ occeano:reſtat ut ĩ eo oĩs ſitiſ
mundi huius penitus extincta ſit.ſᷣ Augu.
Duins fluuij paradiſi unam guttã ꝑceperat
Paulus ⁊ ſtatim extinxit ĩ eo oẽm ſuꝑbiam
ita ꝙ ferocem lupum mutanit ĩ agnũ mſue
tum. Dercepeꝛat mattheus.⁊ mox extinxit
in eo oẽm auaꝛiciã.ita ꝙ rapaceʒz conueꝛtit
i ↄtemplatoꝛem.nã qui pꝛius rapiebat aliẽa
poſtmodum ↄtempſit ppa. Perceperat Ma
ria Magdalẽa.⁊ mox extixit ĩ ipᷣa oẽʒ luxu
riam ita ꝙ coꝛniculã nigrã ↄuertit ĩ colũbaʒ

cãdidam. Tercio ĩiducebat eam ⁊ nos in ſui

cognitõem.gradatim autem mulieꝛ ſurrexit
ad cognitõem xpᷣi.nam pᷣmo dixit eum eſſe
unius dei cultoꝛẽ in hoc ꝙ dixit eum eſſe iu
deum ⁊ hoc fuit magnũ.deinde dixit eũ eſſe
ꝓphetã.⁊ hoc fuit maius tandem dixit ⁊ cꝛe
didit eum eſſe xpᷣm ⁊ hoc fuit maximũ. Der
B dat iĩtelligi ꝙ debemus a minimis: ⁊ pau
latim aſcẽdere ad maioꝛa. Iſte gꝛadus ſigni
ficat in marco ubi dr ultro teꝛra fꝛuctificat
pᷣmo heꝛbam deide ſpicam: deinde plenum
ſꝛuctum in ſpica hoc ẽ ſᷣm glo.timorẽ. pmazʒ
7 caritaté. Peimo ptinet ad incipientes. ſᷣm
ad ꝓficientes. Tertium ad pꝑfectos. De G̊ ha
bes latius ĩfra poſt ſequẽs capłm ĩ ̃a pabo
la q̊ ẽ de zizania(Et exierũt) hoĩes(de ciui
tate) uenientes ad ieſum ut pñtialr audiꝛẽt
euũ. In quo dat intelligi.ꝙ ſi ad xpᷣm nolumꝰ
ize OO w³9nos ciuitatẽ exize. i. amoꝛẽ caꝛnalis cu
piditatis deponereſ Interea).ſ.dum młieꝛ
abeſſet ac ciuibus pᷣdicaret:⁊ anteqᷓ; ſamari
tani ad eum ueniſſent (rogabant eum) quẽ

fatigatuʒ uidebãt(iſcipuli)qui cibos attu

lerantſ((ut manduc aꝛet) qa boꝛa comedẽdi

ſamaritana.

?7 locus ad bhoc aptus eꝛat ⁊? fur tpᷣs aptã ad
pꝛandium in abñtia alioꝑ. Dita ât occaſioe
ex cibo coꝛpoꝛali.ĩcipit loqui de cibo ſpuᷣali
ſ.de ↄuerſiõe ſamaritanoꝝ ꝗ - eius pᷣdicatò
nẽ ſt᷑ ei ĩicorpoꝛati.uñ ſubdit(Ego cibuzʒ ha
beoyex pr̃is ordinatõe (maducare)).i.mihi
ĩicorpare(quẽ uos neſcitis).q.d.alius cibus
.ſ.ↄuerſio gentiuz plus me delectat q; cibus
p uos apportatus.ubi Theop. Hoiĩim ſalutẽ
hic cibũ uocauit. oñdens quãtum deſyderiũ
hʒ nr̃e ſalutis.Sicut.n.nobis ↄcupiſcibile ẽ
cõmedere ita ei ſalnare nos.h̊ Theo. Dicat
g hoc pᷣlati eccłe exẽplo dni. cũ eis offerũtu⸗
exenia ciboꝝ ⁊ huiumſõi g cibu hẽo mandu
care quẽ uos neſcitis ⁊ ↄtẽnãt oblata eis ꝗa
excecãt oculos coꝛdis.Et adiungit.(¶ Meus
cibus eſt)).i.̊ ẽ mea refectio: ⁊ delectatio
ac firmitas ⁊ ſuſtẽtatio ut nõ cuꝛans de cor
poꝛali cõmodo ꝑꝑ ſalutem ĩ quo ẽt ſequitur
exemplum apoſtoloꝝ g relictis oĩbus ſecuti
ſunt dñm((ut faciam uoluntatem eius ꝗ mi
ſit me.ut pftciam) c ↄpleam (opus eius
ſcio eum uelle in hoĩim ↄuerſiõe ⁊ redemptõ
ne qui uult oẽs hoĩes ſaluos fieri: ⁊ ad agni
tõem eius uenire. Uoluntas qiuppe pris eſt
ut ĩ filium eius credamus.opus vo pr̃is ẽ ꝓ
uiſio nr̃e fdemptõis. Cibus g ⁊ potus.i.dᷣlee
tabilis ꝛefectio xpᷣi nr̃a ẽ fides ⁊ nr̃a ſalus
quã ipe cũ magno q̃rebat deſydeꝛio cuiꝰ de
licie ſunt eſſe cũ filjs hoĩm. Tũc g deo cibũ
ſpuůalem offeꝛimꝰqñp pᷣuenientẽ gram ab eo
ſalutẽ nr̃am poſcimus.cũ.ſ.petimus fiat uo
luntas tua ſicut ĩ celo ⁊ in terra. Scòm Ori
ginem oĩs hõ ꝗ bene oꝑatur ad duo dqʒ diri
gere ſuam intentionem.ſ. ad honoꝛem dei ⁊
utilitatem ꝓximi.ga finis pᷣcepti ẽ caritas qᷓ
ↄtinet amorẽ dei ⁊ pximi. ⁊ ſic q aligd fa
cimus pꝑꝑ deũ finis pᷣ cepti eſt deus qñ vo pp
utilitatẽ ꝓximi finis pᷣcepti ẽ pximꝰ F acit g
uolũtatẽ patris docẽdo cꝛeder᷑ ĩ ſe facit opꝰ
eius mãifeſtãdo miſteriũ ĩcarnatõis quouſq;
per paſſioneʒ ⁊ cetera pficiat illud ⁊ ↄpleat
Et ꝙ inſtet tpᷣs hoc faciẽdi oñdit dicẽs¶Mõ
ne nos dicitis ga adbuc quattuoꝛ menſes ſt᷑
⁊ meſſis uenit) Uñ ꝑpendit᷑ ſẽ ĩ ſcola.hyſto.
dr̃ᷣ.ꝙ hiemis tpꝛe h̊ factũ ẽ. ⁊ uidet᷑ ꝙ factũ
ſit ĩ mẽſe ianuarij ga ᷓ illa calida regiõe ſũt
meſſes tẽpeſtiue.uñ ĩ feſto pẽthecoſtes offe
rebãt᷑ frugũ pᷣmitie.q.d.xpᷣs:licet tpᷣs meſſis
corꝑał ad huc diſtet.tpᷣs tñ meſſis ſpũal i ĩ
ſtat.ddr̃ eĩ meſſis mãł ⁊ cõporał colectõ fſeu
gũ: ⁊ ad hſil itudĩẽ meſſis ĩtelligibił ⁊ ſpũał
dr̃ uoc atõ ⁊collectio hoĩm ad fidẽ. ꝑ quã 2
gregamur in dñi hoꝛeũ. Uñũ ſeꝗt (Ecce qt
co uobis leuate oculos ueſtꝛos).ſ.ſpũales:
(E? uidete ꝛegiones )ad fructum fidei diſpo
ſit as(quia iam albe ſunt).ſ.cãdoꝛe vᷣuotõis
ueſtite.?⁊ mature (ad meſſẽ) ? metendum.
Voc dicebat pꝑ ſamaritanos ad ipſuz ueni
entes.quos uocauit ſegetes albas ? paratas

e . *1

udei v0 min c
nareg ieenerne
gem etian giſ igi⸗
ite ſne ſnionilune
norſtuneritll un
cox ꝗ eꝛat honeſta td
gſatiſfzett lenono ⸗
dies)op cno receta 6
ir ecentes Lerti aute
tihotñ nanſt iicem 9
õ
en ilclefa hioq ſoris ſ
Itiueniit ad tom g famam
nuͤrocrritafe bicno apnd
eisdlopcepta catitatg.
zini in gbus pendet lex e,
eu t nos ut t nobiſcum ouo⸗
lenus duorecepta caritatie
opfien am e tteneer
nlnogengeſchipunehio
ſenmonenn elns) gemſrn
dant Fiel eng n i
IEi nulien ichen gn
uam icredinue)ne n
ſouem icet, nen
ue 1t goad cregendüft
iſf ine uerſtatiſen ntur
Ijnunc in ſenen
chentle erba (ab ipſo

nglfumtter
tenndedrenl de⸗
. 1

Aem blai
Nupiſcibtle
1ds h Theo dicit
dficies offerütun
ld cdi bed nanan
Menit oblang eg
Ktadiugt (Wens
efectio delectatio
ut no cinans de cor
temi quo tſeqgnitur
grelictig oibng ſecuti
oluntatemn elnsgmi
pleam opus eins ,
olerſoe ? redemnpto
luos fieri :7 d ogri
ſtas ginppe oris eſt
1s,0plis ſo prig p
usg 1 potus. blee
fides 1 nfa ſalus
t deſſdeno cui de
im. Tüc deo cibi
eniente gramn ab eo
ſcheticnus ſiat us
in terra Bedin Ori
gatar ad and s ini
adbonerndee
wis dceyti eeAn
ane gicligufs
tehtieſ deneciſon
heg nn ſe,
doeler iſe hcl
kerii arnutosouſc
¹ gicir ul toſen
ciͤciofalt diced
8 Alammor nerſchſl
etditſtiſcc⸗ R

ie meſſis ia ae ogli⸗
o volm 60 1e le t
ioni nſe ſeles
i bon an
culoe e ſin ſeidiſye

—

teime partis

ad meſſem.i.patos ⁊ diſpoſirum ad credẽdũ

Ex ciuitate autem illa) q̃ dicebatur ſychẽ
multi ſamaritanorum credideꝛunt ĩ eũ ꝓp
teꝛ uerbum mulieꝛis teſtimoniũ perhibẽtis
qꝛ dixit ei q̃cũq; fecerat q̃ ẽt occulta erant
Cum ergo ſamaritani) audita fama xpᷣi )
ad eũ uẽiſſent: rogauer̃t ut ibi mãerz))ut ab
eo iſtruerent᷑ melius ⁊ firmi ĩ fide fierẽt.Ec
ce öuotio auditoꝝ.qꝛ accepta fide deſydera
bant ꝑ eius doctrinã ãplius ĩfoꝛmari ad ſuã
confimationẽ. In quibꝰomnibus ecõtraꝛio
arguituꝛ duritia iudeorum qui in omnibꝰ fe
cerunt oriũ. Unde Cri. Sic ergo ſolo mulie
ris teſtimonio credentes ⁊ nulluù ſignũ uidẽ
res.exierũt ðprecãtes xpᷣm ut apud eos mãe
ret.iudei vo miracula uidẽtes omnia egeꝛũt
ut a regiõe eoꝝ eum abijceꝛent.Et iudei ꝗ

dem etiam aiſis ſignis ĩcoꝛrecti manſerũt hi

ãt ⁊ ſine ſignis multam circa eum fidem de
monſtꝛaueꝛũt (K acquieſcens dñs petitõi
eoꝝ q eꝛat honeſta ⁊ ðᷣuota (manſi ibi) ga
ſp ſatiſfacit deuotis ĩ oratione ſua ꝑ ( duos
dies) ꝑꝑ duo precepta caritatis quibꝰ iſtꝛu
it credentes. Tertiꝰ autem dies eſt dies głe
⁊ ĩ hoc ñ manſit ibidem qr ſamaritani ũdum
erãt capaces głie.Sic ⁊ hodie quotidie mu
lieꝛ.i.eccleſia his qᷓ foris ſunt xpm annunci
at: ueniũt ad x-pᷣim ꝑ famam ⁊ credunt.⁊ xpᷣs
met ꝑ caritatẽ biduo apud illos. hoc ẽ dat
eis duo pᷣcepta caꝛitatis.ſ.ſilectõiſ dei ⁊ pꝛo
ximi. in ꝗbus pendet lex pphete. Rogemꝰ
eũ ⁊ nos ut ⁊ nobiſcum duos dies maneat:q̊
tenus duo precepta caritatis duoꝝq; teſt am̃
toꝝ fidem ? amare ⁊ teneꝛe nos doceat.(Et
multopluꝛes) qᷓ; ĩ pꝛincipio(cꝛediderunt ꝑꝑ
ſeꝛmonem eius) quem ſicut vba uite pꝛefeꝛr
bant vois mulieris: qꝛ nũqᷓ; ſic hõ eſt locutꝰ
¶Et mulieri dicebant.qꝛ iam ↄpteꝛ loqu elã
tuam ñi credunus) que nibil ẽ ĩ comparatõe
eiꝰqð uidemꝰ. Licæt.n. ex doctꝛina alicuiꝰin
ducat᷑ ꝗs ad credendũ fiõs tamen ſ̃m ſe int

tit᷑ dĩne ueritati ſeu vtuti ad id qdð cr̃dit fir

mãdum ( Ipſi.n. )exteꝛiꝰ ⁊ ĩteriꝰ Cauoiuimꝰ
Negenn⸗ uerba (ab ipſo) qui ẽ deus ⁊ hõ
⁊ ſcimꝰ)fiꝛmiter credẽdo qꝛ ĩ fide ẽ maior
certitudo adherentie qᷓ; i ſcientia.⁊ ꝗa non
ſufficit coꝛde credeꝛe ſz oportet fidem ↄfite
ri ore.ideo fidẽ ſuã confitentuꝛ dicendo(qr
bic )peꝛ emmẽtiam ſingulaꝛem (eſt ſaluatõ
p efficaciam ſalutarem (mundi)p ĩfluenti
am generalẽ. ↄſpice nũc dm ieſũ qꝛ itineꝛ
do ñᷣ utit᷑ ſubiugalibꝰaut uecturis ſʒ pedibꝰ

ĩcedebat ne grauiꝰ eſſet his ad quos öclina

bat ⁊ quo fatigat plãe ⁊ moroſe ĩcedit.ac ta
dẽ ad geſcẽdũ ſuꝑ puteũ ſe ponit. In h̊ g̊ ꝙ
fatigat ẽ ex irieꝛe. dat᷑ nobis exẽplũ ñ rfugi
endi laborẽ ꝓ alioꝝ ſalute: ſimiqʒ dat᷑ ⁊ pau
ꝑtatis exẽplù. qꝛ pᷣdicabat ⁊ ſedebat ſic pat

tigit iuxta puteu ſup nudũ locũ.q. d . ſcõm

Cri.ñ ĩ tbrono aut puluinari ſʒ ſimptłꝛ iuxta

Captʒ. lxij.

puteiũ.⁊ ut ↄtĩgebat ſuꝑ t᷑rã. Sepe fatigatꝰẽ
dñs ieſus:⁊ tota uita ſua ĩ pauꝑtate ⁊ labor
fuit.uñ pᷣſ.ĩ ꝑſõa ipſiꝰ. Dauꝑ ſũù ego ⁊ ĩ labo

ꝛibꝰ a iuuentute mea. Uñ Cai. E†ps igituꝛ ĩ

ſamariã accidẽs facilẽ ⁊ ölicioſa uitã abijci
ens laborioſã vᷣo ⁊ ſtricta ſeãns ñ ſubiugali
be utit ſʒ ita ualiõ ⁊ difficult᷑ icedit ut ex iti
nere fatiget᷑.Ex Gq̊ ubiq; erudit ſe oparoꝛem
eẽ ⁊ ñ ſuꝑflua peter̃ ⁊ nᷣ młtis idiger. Ita eĩ
uult a ſuꝑfluis alieos nos eẽ ut ĩ ipᷣoꝝ neceſ
ſarioꝝ multa abſcindamꝰa nobis. Proptea
Dicebat. Ulpes foueas hnũt ? uolucꝛes celi
habitatões.filius t hoĩs ñĩ habet ubi caput
reclinet. Propteꝛea ⁊ ĩ mõtibꝰ qᷓ; plimũ con
ueꝛſat᷑ ñſolum ĩ die:ſʒ ⁊ ĩ nocte ⁊ ĩ deſertis
Pec Cꝛiſo. Conſidera ẽt qꝛ diſcipuli ñ defe
ꝛebãt uictualia:ſʒ hora ↄmedẽdi ĩſtãte ibãt
ad ↄꝑandũ ea uñ Criſo. Diſcimꝰ ãt dñi nõ ſo
lũ ciuca itieꝛa ualidũ robur:ſʒ ẽt ciꝛca ciba
ria negligẽtiã. Nõ.n.diſcipłi eiꝰ ᷣfeꝛebãt ui
ctualia ſʒ uiaticła:⁊ oñdit h̊ aliꝰ euãgeliſta
dicẽs cũ de feꝛm̃to phaꝛiſeoꝝ eis loqꝛet quo
niã illi eſtim arũt qꝛ pães ñ poꝛtauerũt: ⁊ cũ
eſuꝛiẽtes ĩducit ⁊ icidẽtes ſpicas ⁊ ↄmedẽteſ
⁊ cũ dicit eũ ad ficũ ꝑꝑ eſuriẽ uẽiſſe: nihil a
liud ꝑ oĩa nos erudit:qᷓ; B.ſ.ↄtemnere uẽtꝛẽ
Z nõ ſtudioſas eius eſtiare ẽẽ miniſtrationẽ.
Intuere equidem eos ⁊ hic neq; deferentes
utique quid:neq; quia non portabant.ſtatiz
ab initio diei huiꝰ ſolicitos:ſed ſecunduʒ tẽ
pus ſecundum quod omnes pulmemuʒz acci
piunt eſeas comparantes:ſed non ut nos qui
mox e lectulo ſuꝛgentes pꝛe alijs hec ĩtendi
mus.coquos ⁊ menſe poſuoꝛes uocantes.⁊
cum multo hoc ſcrutanteſ ſtudio.⁊ poſt illa
ita alia tangentes.ſeculaꝛia ante ſpiritualia
facientes: ⁊ que ſupeꝛuacua habere opor
tebat.ut neceſſaꝛia honorantes propt᷑ ̊ om
nia ſurſum ⁊ infeꝛius ſunt. Contrarium eni
oporteret omnium ſpiritualium mul ã faciẽ
tes rationem-. Poſtq; compleuerimus illa tc
tangeꝛe hec. Pec Criſoſtomus. Ambulauit
ergo chꝛiſtus ſine equis uſq; ad laſſitudineʒ
ſine expenſis uſque ad eſuꝛiem: ac ſine ſerui
toribus ⁊ pompis uſque ad miniſtꝛationez.
CLonſpice etiam quomodo non dedignatur
cum neglecta ⁊ alienigena mulier̃ loꝗ: mõ
ſtꝛans quammitis quamq; humilis ſit. Nõ ðᷣ
ſpicit peꝛſonas uiles ⁊ humiles tales.n. iter
dum capiunt aꝛchana ſalutis. pluſquã diui
tes ⁊ nobiles. Item conſpice quomodo ĩten

tus eꝛat ſtudio ſpuali: qa cum eſſet tempus

comedendi uoluit tamen differre. ut itende
ret predicationi ⁊ diſtulit ꝛeſectionẽ corpo
ꝛis accipeꝛe. Nolens comedeꝛe antequã illiſ
de ciuitate pᷣdicaꝛet.quamuis iam eſſet ho
ꝛa ſexta ⁊ ipſe etiam ex itineꝛe fatigatꝰ eſſet
uolens pꝛius itendere conueꝛſioni ſamarita
noꝛum ⁊ opari ea:que erant ſpũs quã ea: qͥ

erãt coꝛꝑis q;tũcũq; tũc idigerz. In quo daſ

De filio

exemplum alijs ſimiliter faeiendi.oſtendit vᷣ

bo ⁊ facto quãtum pᷣdicatoꝛ euangelij debz

eſie ſolicitus de ſalute hoim ⁊ poſtponer̃᷑ oẽ
aliud negocium ⁊ ꝙ hõ dʒ eſſe magis ſolici
tus ſui ꝓximi ſalute ſpuali quã de ppria ne
ceſſitate corporali. Ite ↄſpice qũo fatigatꝰ
2& famelicus ſedet ĩ terra nuda nõ ſuppoſito
puluinari ⁊ reficit cuʒ diſcipulis ſicut aligs
pauꝑ de populo cõi nec ad magna hoſpitia
ĩ ciuitate declinat ſicut nos miſeri.Non.n.le
gitur ꝙ ciuitatez tunc itraueꝛit ne ſibi orius
eſſet ꝗ diſcipulis dixit ⁊ ciuitates ſamarita
noꝝ ne intꝛaueꝛitis. Nec credas ꝙ ſola hac
uice ĩ terra comedit dñs humilis: æ amator
paupꝑptat is ſed ſepe cũ ibat ꝑ mõʒ. comedbat
extꝛa ciuitatem ⁊ uillam ad aliquẽ ꝛiuum ł
fontem q;tumcũq; fatigatus foꝛet ⁊ afflictꝰ.
Non hẽbat cara ⁊ exquiſita cibaria non ua
ſa diuerſa uel curioſa non pᷣcioſa ⁊? delicata
uina ſed hẽbat aquam puram de ipᷣo fonte ł
ꝛiuo que uineaſ fecundat ⁊ panẽ tanqᷓ; pau
peꝛ ſedens in terra huiliteꝛ comedebat.qui
eſcam oĩ caꝛni miſtrat.Compatere ſibi quia
uides eum fatigatum ⁊ ſic humiliatũ.ac ſu
ſtentatõe cibi ⁊ potus corpoꝛalis ĩdigentem
2 ſicut cetos de populo his utẽtẽ. Uñ Aug.
Eſuriuit ꝗ oẽs paſcit.ſitiuit q ẽ fons ſitiẽtiũ
fatigat ex itinere ꝗ uiã nobis fecit ĩ celũ.
Oratio.
Oie ieſu xpᷣe diues oĩuʒ bonoꝝ ⁊ lar
d Igitoꝛ opulentiſſime: da mihi fatigato
in hnius uite itinere cibũ ⁊ potuz ut
reficiar a te.Gons nite ⁊æ oĩum gr̃aꝝ uberri
me coꝛ meũ᷑ ab ubertate uoluptates tue ine
bꝛia.ut obliuiſcar oia iſta traſitoꝛia.pãis ui
uus ꝗ nũqᷓ; deficis.da mihi hũc cibũ ſpũalẽ
ut tuâ i oibus faciã uolũtatẽ mane apð me
dqduos dies.q̃tenus duo pᷣcepta caritatis duo
rũq; te ſtõꝝ fidẽ me amare facias ⁊ obpᷣuare
gc tercia die.ſ.gloꝛie apud te ſꝑ maner Am̃.
De filio reguli ſanato. Capkm. lxiij.
Einde (poſt duos dies) ꝗbus dñs
ieſus manſit apõ ſamaritãoſ(exijt
ĩde)).ſ.de ſamaria ↄfirmatis ſam a
ritanis ĩ fið(⁊ abijt in galileam¶
ubi fuerat nutꝛitus.ꝑ ꝙ ſignificat ꝙ ĩ fine ſe
culi ↄfirmatis gẽtibus ĩ fide ⁊ vitate: reuer
tetur ad iudees ↄueꝛtendos(uenitq; iteꝝ in
chana galilee )ubi ĩ nuptijs fecit aquã uinũ
coꝛam diſcipulis ſuis. Et cum(quidam r̃gu
lus cuius filius ĩfiꝛmabat᷑ capharnaum dau

diſſet ieſum ad ꝑtes ſibi uicĩas aduẽiſſe (abi

it ad eum) ĩ chana ubi eum noueꝛat eſſe(⁊

rogabat eum ut deſcenderet)).ſcʒ in cappar

naum q̃ erat ĩ baſſo reſpectu loci ĩ quo ieſuſ
erat(⁊ ſanaꝛet )pñtialiteꝛ filium eius quem
diligebat.quaſ non poſſʒ ſanaꝛe niſi pñs eſſʒ
Secundum Theo. iſte Regulus interfuit
miraculo facto in nuptijs quando xpᷣs aquã
ninuʒ mutauit.quia tunc credidit ſed tam̃

Keguli ſanato

xpᷣi dininitatem peꝛfecte non cognonit.Dicei
tuꝛ ãt regulus multipir, uno mò paruus ꝛex
paꝛuo peſt regno ⁊ B mõ non accipit᷑ ̊ ꝗa

tunc tpꝛis ñ eꝛat rex i iudea. Romani.n. uo

lentes fꝛaägeꝛe iudeoꝝ ſuꝑbiam abſtuleꝛunt
ab eis regiâ dignitatem. ꝛegnũ itidee ĩ.iiijte
trarchias diuidentes. ad pcauendum eoruz
rebellionem. Alio mõ ſᷣm Cri.di regulus a
liquis de ſtirpe ꝛegia ſeu generis exñs regał

nec hoc mõ accipit h. Tertio mõ dr̃ aliquis

regulus reguʒ ofſicialis.⁊ iſto mõ accipithᷣ.
35 erat officialis ĩperatõis deputatus ad cu
odiã galilee ꝑꝑ ꝙ manebat i caphaꝛnaũ ꝗ
eꝛat metropolis illius terre uel foꝛte aliquis

de familia herodis tetꝛarche.pollẽs aliq̊ͥ öᷣn
cipatus dignitate. Regulus iſte auditis mi

ꝛaculis xpᷣi ſpauit ab eo ĩpetrare ſanitatem
filij ſui:⁊ credidit ipᷣm poſſe ſanare filiuʒ ſu

um a ouo ſalutẽ q̃ſiuit.ſed ĩ fide dubitauit ĩ

hoc ꝙ pñtiam eius ꝛeꝗrẽs.iñ niſi pnũᷣtia cõpa
li ⁊ tactu eũ poſſe ſanar̃ putauit nõ eĩ ubiq;
pñitẽ eũ eſſe credidit.ſcut cẽtuꝛio ꝗ ait.Dñe
ſi ſuʒ dignus ut iĩtres ſub tectũ meũ.ſʒ tm̃ die
vbo ⁊ ſanabit puer meus.Agnoſcẽs itaq; de
minus cor diffidẽtis.aꝛguit hoĩez ĩ fide tepi
dum:dicẽs (Miſi ſigna)).ſ.cõia(⁊ ꝓdigia) ſ.
ſigna maioꝛa q;ᷓ ſt ſine exẽplo eo ꝙ ſilia eis.
ñn ſnunt uiſa uel audita.⁊ iõ ꝓcul a dgito.i.a

ſił ius ðmonſtratõe dicta (uidritis) ſicut ĩcre

duli(ñ creditis Inã ſigna daàtur ifidelibꝰ ad
ↄfirmatõem doctꝛĩe.ñ fidelibus aſſentint
ſcriptuꝛe. Non repᷣhendit eum de petitõe ſa
lutis filij ſai.ſed de defectu fidei. Ueꝛũtamẽ
ga ex ffeuotõe repetit petitioneʒ dicens(do
mine deſcende priuſqᷓ; moꝛiat filius meus)
iõ exaudituꝛ a dño. Jeſus tamen ibidem re
manens.⁊ ꝑꝑ ſemiplenam fidem eius ſe non
deeſſe.ſʒ ubiq; ſicut deuz pnñtiałr eſſe ĩdicãs
ſolo iuſſu ⁊ ueꝛbo filium abſens ſanat ut pzʒ
amplius credat:dieens.(¶ Uadeynon enĩ uo
luit ieſus ire coꝛpoꝛalr:ut amoueret ab eo
falſam eſtimationem. qua putabat ipᷣm poſ

ſe ſanare tantum per pꝛeſentiam corpoꝛalẽ.
filius tuus uiuit).i.ꝛeſtitutus eſt perfecte

ſanitati de ianua mortis cui appꝛopiquauit
ga mõi ĩcipiebat.¶Cꝛedidit hõ vſᷣmõi ieſu)
qꝛ fides r grit᷑ ad obtinẽdũ ði bñficiũ.⁊ ibat

ſine corꝑali pñtia xpᷣi.eꝛedens qꝛ ubiq; eſſe

niꝛtus eius ad cnꝛãdum. Jam iĩcipit credef:
q ſermone ſanat.⁊ ita eũ deũ eẽ ⁊ pñtẽ ubi

c; exiſtere ꝙ ñ ſupra creöbat, Ad iformatio

nem eꝛgo nram ceſſit dñs ſupeꝛbo regalo ne
iꝛet cum eo ad filium ſunm: conceſſit humi
li centuꝛioni nt iret ad eius ſeꝛnũ. Uñ gꝛeg⸗
Quid eſt ꝙ ꝛegulus ꝛogat nt ad eiꝰ filiuʒ ue
niat.⁊ tñ coꝛpalꝛ iꝛe r̃euſat ad ſᷣuum vo cen
turionis ñ imitat᷑.⁊ tñ ſe corpalr ire pollice

tue: Reguli filio ꝑ corꝑpalem pntiã nõ digna

tu? adeſſe.cẽturiõis ſᷣno ñ dignat᷑ occuꝛer
Quid ẽ hoc:niſi ſunbia nr̃a ꝛetundit: ꝗ ĩ

cedidit

cpinitu ee neloes d
algerit bleie bel
nnefoi gori olihet
ne pleniſunam, er
lus ,Noni eſu lanen
olutim er boe g legt
ſente ochani galiee i c⸗
gé uale,cuin ſerui ſ
giulico flli ſui ſanatum
Gaban hori tbesiq meline
ſecit ac cernſicatione miraci
UWedarenim ſeire utrum e⸗
ſer ae er ecep'ox Ct
beu hora ſeyrana eligteü
Gide gaalter mnacakäma
ünper neggonngtaen
epente ſtnel. w apon⸗
9ſequetig guod fiedat ſe
ſegnitue cognonitergoy
entiniairteiieſne
tmus tiinit)e gin hora n
eſſet ? credidit ple ꝛco
crit bec eſt ocluſoin
luaueſt iſtud nitgcutün
D
fut quaadeſecte cedicdit
Mumn d bedamn datur imel
eſſe ſenez deem inelli
efen tidihnani
? pfectön. hii nde.
„ eWil, Plugeze
haͤlt, quicd Gmro dren
uz ſuu ſangrer ti un

lanaret tüc ne
rocit gti fliſun

oſſe ſanarefllig t
ec ifde aint
Ee. niſſpitig c
kpinauit oͤeſ ubig
int cetmnio g aſt. de
tectü nei glih ͤe
.Agnoſcis tagg d0
uut hoiez ſige teyi
coiaſ tcigie i.
plo eo ſlin eis.
peul a gito..4
ulöritis) ſcur icre
jatur ifidelib ad⸗
elibus g alſentiüt
eum de petitoe ſa
u fidei. Nerinam
titionez dicenel0
duat füins meis)
astamen ididem de
m ſidem eins ſenoſt
uz pftialt eſe idſcis
mn abſens ſanat t h
s.(Woce) ton eni uo
rut amoneret 4 4
ua putabat iyn 1
veſentiun cornlt⸗

eutus eſtperſete
eſtitutns eſt he

—/V,—

Pꝛime partis

hoĩbꝰ ñᷣ nãm quo ad imaginẽ dei facti ſt᷑.ſʒ
bonores ⁊ diuitias ueneramuz Cunq; penſa
mus que circa eos ſunt. pꝛofecto interioꝛa
minime ꝓuidemus. Dum ea conſideramus
q̃ ĩ corꝑibꝰ deſpecta ſunt negligimꝰ penſare
ꝙ ſunt. Redẽptoꝛ vo noſter ut oſtẽderet qꝛ
que alta ſunt hoiĩ ſanctis öſpiciẽda ſunt.⁊ q̃
deſpecta ſt homini deſpiciẽda ñ ſt᷑ ad finium
reguli ire noluit.ad ſᷣuuʒ centuꝛionis iꝛe pa
tus fuit. Increpata eſt ergo ſuꝑbia nr̃a q̃ ne
ſcit vẽſare homies propter homĩes hec Gꝛe
go. Non ergo conſderemus aut pẽſemꝰ qae
circa bomies ſt᷑.ſed quid ſt᷑. Multi.n. negli
gẽtes quod ſunt ſolicite gloriam aliunde ſibi
qrũt. Un Criſ. Nabuchodonoſor itaq; plu
rimi nũc ĩueniũtur imitaꝛi. At ei ille tùc de
imagie.ſic modo alij de ueſte pᷣcioſa.de eꝗs
nel curribus de amplitudine domorũ de pul
chritudine columnarum ? picturis parietũ.
opinãtu eẽ meliores. Quia eĩ ꝙ erãt hoĩes
erdiderut. ſolicite huc illucq; cirueunt ali
unde ſibi gloriã colligẽtes omni /ſane irriſio
ne pleniſſimam. DHec Criſo. Credidit ergo r
gulus pᷣmoni ieſu ñ tamen integre neq; ſane.
wvoſtẽditur ex hoc ꝙ ſegtur (Nam eo õſcẽ
dente) ð chana galilee ĩ capharnaum qᷓ ma
gis ẽ in nalle.cum (ſerui ſibi occurerẽt)
gaudẽdo filiũ ſuũ ſanatum nũciarẽt(. itexo
gabat horã ab eis ĩ q̊ͥ melius habuerat) Qð
fecit ad certiſicationẽ miraculi ꝛeſpectu ſui.
Uolebat enim ſcire utꝛum caſu hoc factũ eſ
ſet. uel ex pꝛecepro xpᷣi(Et dixerunt ei quia
heꝛi hora ſeptima ꝛeliꝗt euũ febris) Abi Cꝛi.
VUigde qualiter miꝛaculù manifeſtum ẽ ſj.n.
ſimptr. neq; ut ↄtingit a periculo erutꝰ ẽ ſed
ꝛepente ⁊ ſimul. ut appaꝛeat ñ eſſe ex natuꝛe
ↄſequẽtia quod fiebat:ſed actione xpᷣi. Unõ
ſequituꝛ (cognouit ergo pater quia illa hõa
erat in q̃ dixit ei ieſus) auctor ſalutis. (filiꝰ
tuus uiuit) ? ꝙ in hora uerbi dñici ſanatus
eſſet(⁊ credidit ipſe ⁊ domus )i.familia erꝰ
(tota) ⁊ hec eſt ↄcluſio intẽta. Ad hoc eim
factũ eſt iſtud miaculũ ut regulus cũ failia
ſua crederet ĩ xp̃ᷣm. ⁊ ex tunc ꝑfectus in fide
fuit quia peꝛfecte credidit. VUñ ſᷣm Auguſti
num ⁊ bedam datur intelligi ⁊ in fide gradꝰ
elſſe ſicut ⁊ ĩ alijs uiꝛtutibꝰ.ſ.initiũ.ĩcremẽtũ
⁊ pfectõm. Huius eꝛgo reguli fides initium
hait. quãdo dñm rogauit u deſcẽderet. æ fili
uʒ ſu ſanaret.tũc.n. ⁊ credidit ⁊ dubitauit.
Ciꝛedidit qdẽ ꝙ filiũ ſuũ ſanare poſſʒ: ſed nõ
credidit ꝙ eũ ſanare poſſz niſi ⁊ corꝑe pns eſ
ſer deide fides eiꝰ accepit incrememũ qñ.ſ.
credidit moni dñi dicentis uade filius tuus
uiuit. Sed pfectõz obtiĩuit qñ.ſ.ſᷣui ſanitatẽ
filij nüciauerũt: qꝛ tũc pfecte credidit æ do
mꝰ eius tota. ſ̃ᷣm illud Luce.hodie.huic do
mui ſalꝰa do pfecta ẽ. Jam g p regulus euã
geliſta efficit᷑: dũ ad fidẽ ſuſceptã alios ĩdu
cebat. Et 1õ ſignãteꝛ ꝗ pᷣus ꝛegulus ĩ eudge

Uis hre magnũ bon

Capitulũ.lxiij.

lio ẽ uocatus:poſtea cꝛeſcente fide hõ eſt

dictus. ⁊ ↄſequenter propter peꝛfectam fivẽ

pateꝛ eſt appellatus. Itẽ notandũ qð tribus
uicibꝰ ĩ q̊ euangelio de nita filij iſtius ꝛ egu
li habetur oſtenſio. Drimo ꝑ dñm ꝗ dixit fi
lius tuus uiuit.ſ̃o ꝑ ᷣuos ꝗ nüciauerũt dicẽ
tes.ꝙ filiꝰ eius uiueret.teꝛcio pᷣ q ↄgnonit
qꝛ ila hora.ſ.ſeptima ſanatuſ eẽt.et h̊ ad ðᷣ
notandum ꝙ triplex ẽ uita triplici morti op
poſita. Prima natuꝛe que hʒ oppoſitam moꝛ
tem natuꝛe.ſcòða gr̃e cui opponit᷑ moꝛs culpe

tercia gloꝛie. cui opponituꝛ mors gebenne

Miſtice iſte filius ꝛeguli ſignificat humanũ
genus.filium reguli pꝛopagatum de adã qui
de rege factus eſt regulus.qu ando ꝑdita ca
ritate factus eſt malus. VPic filius reguli fe
bꝛe laborabat.quando ꝑ diuerſa uicia genꝰ
humanũ eſtuabat.cuius ſalus inteꝛ chana ⁊
capharnaũ complet᷑ ad dandũu itelligere ꝙ ðᷣ
ʒelo miſericoꝛdie diuine.qꝛ chana ʒelus.int᷑
pretatuꝛ pꝛoceſſit ſalus ĩ homine.qui erat ĩ

capharnauz. hoc eſt comeſſatõibus ⁊ ebrie

tatibus deditus.qr caphaꝛnaum iterpꝛetata
pinguedo dicituꝛ. DPore autem ſeptem ſunt.
ſeptẽ illuſtꝛationes ſolis iuſticie qui ẽ xp̃ᷣs. ſ.

ſanctificationis natuꝛe ĩ icaꝛnatiõe uiſitatio
nis hoĩm ĩ natiuitatis humilitate. ⁊ ↄdemna

tõis ↄcupiſcẽtie ĩ circonciſiõe regeneratõis
noſtꝛe ĩ baptiſmo ſanctificatõis ꝓ nobis ĩ ie
iunio. eꝛuditõiſ noſtꝛe ĩ pꝛedicatòe ⁊ mizacu
lis ⁊ redemptõnis noſtꝛe ĩ paſſione qũ hora
ſeptima ſol detlinauit ⁊ ĩfiꝛmitas ſanata fu
it ⁊ B ſignificabat᷑ ĩ libꝛo ꝛegũ ubi qr̃ uaõð la
uare ſepties ĩ ioꝛdane.⁊c.iordanis eniĩ humi
lis decurſus ĩterpᷣtat᷑ ⁊ ſignificat ꝑ ſeptẽ ho
ras deſcẽdentem ad nos dũm ĩ cuius gra la
uamur ad ſanitatẽ. Uel hore ſeptẽ ſt᷑ ſeptes
recordationes ſolis iuſticie qr ĩ nocte matu
tinis recolimus domini captiuitatem ĩ pᷣma
illuſionẽ ĩ cia pductionẽ ad iudiciũ ĩ ſexta
ſniam. ĩ nona mortẽ ĩ ueſpeꝛa ſepultuꝛã ĩ cõ
pletõio poſitõz cuſtodũ circa ſepulcꝝ.his.n.

hoꝛis ꝑducimuꝛr ad uitam ⁊ ſalutem. Unde ĩ

pſalmo. Septies ĩ die laudem dixi tibi.ſupez=
iudicia iuſticie tue. Miſtice etiam iſte cuiꝰ
filius ifirmabat non rex ſed ꝛegulus appella
tuꝛ.nam ſicut ĩ ꝓpueꝛbijs dicituꝛ Rex qui ſe
det ĩ ſolio iudicij diſſipat omne malum ĩtui
tu ſuo. Qui ergo ſeipſum bene diſponit.regẽ
ſedeat ĩ ſolio iudicij diſcutiens omia opera
ſua.ut ſi quid ĩteꝛmiſceat.diſcꝛetionis ĩtuitu
illud diſſipet: quoniam qui regnũ ſuum beñ
Ammiſtrat. merito Rex ar unde Seneca.
impa tibi. Qni vo male ꝛeg miſtrat
non Kex ſed rᷣgulus dici öbet. Quilibʒ.ita
peccatõ pt᷑ dici gulꝰ diminutiĩe.quia oõficit

H ſuipſius gimine.⁊ tunc eius filius infirma
tur. quando rationi ſenſibilis appetitus con

traiat᷑: qui debet obedir ꝛationi ſicut filius

De filis

ſuo patri:ſed cum homa ꝑ rationem xpCᷣʒ fið

liteꝛ depᷣcat᷑.tũc iſte filiꝰ ꝑ Stutẽ xpᷣi ſanat.
ꝑ quẽ ſenſbit appetitus ſub oꝛdie rõis collo
cat᷑. Ipᷣa & rõ Rex ẽ ĩ gno:que bñ Rex dr
Aa totu coꝛpꝰhoĩs ꝑ eâ regit ⁊ affect?ꝰ homis
ab ea ditigit᷑ ⁊ ifoꝛmat᷑.necũñũ ⁊ filie.ſ.uires
aie eã ſeqũ ſ. Sʒ qnq; dẽ ꝛegulus.qñn.ſ.dimi
nuit᷑ i cognitõe ⁊ obſcuꝛa ſegtur ĩoꝛdinatas
paſiiões ⁊ ñ reſiſtit eis. ⁊ iõ filius eius.i.aſ
fectus ifirma.i.deuiat a bono ⁊ decliat ad
malũ.Si.n.rõ fuiſſet rex.i.foꝛt is filiꝰeius ñ
ĩfirmare t᷑.ſʒ qa regulus eſt.iõ filius eiꝰ ĩfir
matSerui rõis ſt᷑ oꝑa hoĩs gqa bõ ẽ dñs ac
tuus ſuoꝝ ⁊ affectus ꝑtis ſenſitiue.ꝗa obedi
unt rõi ĩpanti ⁊ dirigenti.Iſti ãt ſerui ãnun
ci ant ꝙ filius reguli.ſ.rõnis uiuit.quando
lucet ĩ oꝑe.ꝙ nires ĩferioꝛes obediunt rõni.
Der hoꝛam autem ſeptimam ĩ qua pner a
febꝛe dimittitur.ſignantur ſeptem dona ſpi
rituſſancti ſĩ quo omne peccatum dimittituꝛ
⁊ nita ſpũalłl ĩ aĩa creatur ac tota: ⁊ ꝑfecta
ſalus mentis ⁊ coꝛpoꝛis conſiſtit. PHoꝛe etiazʒ
ſeptẽ ꝗb aĩia de peccato per pnĩam r̃ſurgit
poſſunt dici iſte. Una eſt ĩ contritõe.tres in
confeſſiõe que ẽ va ſimplex ⁊ ĩtegꝛa.⁊ tres ĩ
ſatiſfactõe.ſ.ielunium.oratõ ⁊ elemoſyna.
Iſte ſeptem hoꝛe ſignificantur ĩ libꝛo ̃gum
ubi dr̃.quod puer ab helizeo r̃ſuſcitatꝰ oſci
tauit ſepties. c redijt ad uitam. ꝗa iſtis ſep
tẽ r̃ſurgit᷑ a poꝛtis moꝛt᷑ ad mitã.ubi Theo.
Regulus ẽ oĩs homo non ſoluz gꝗa regi uni
nerſoꝝ ꝓpinquus ſecundum aiam exiſtit. ſʒ
a ipᷣe ſuper oĩa pᷣncipatũ ſũpſit cuiꝰ filiꝰ.i.
mens febꝛicitat uoluptatibus pꝛauis ⁊ deſy
derijs. Aceedit autem ad ieſum: ⁊? depᷣcatoe
ut deſcẽdat.i.ut condeſcẽſu miſcõie utat᷑:⁊
peccatis parcat pᷣuſq; a noluptatũ ifirmitate
mortificet᷑. Sed dñs dicit.uade.i.ꝓfectuz 2
tinuum circa bonũ oñdas.⁊ tũc filius tuꝰ ni
net. Si ät ambulã ceſſaueꝛis mõtificabit
tibi ĩtellectꝰ circa bõi oꝑpatõem.h̊ Theoph̊.
Quotidie ẽt ̃ gulus ꝓ filio ĩfirmo ſanãdo in
tercedit dũ pᷣlatus ꝗſq; ꝓ ſuo ſubdito naꝛijs

ẽptatõibus depꝛauato ut a dño ſanet᷑ pᷣces

effundit. Infirmus vo ſanat᷑ dũ ꝑ culpam ð

pꝛauatus ꝑ gr̃am ad iuſticiã rfuocat᷑. Bebe

mus g rogaꝛe deum.uut a peccatis ſanemur.
ꝗa nullus ꝑ ſe põt ad ſtatũ r̃dire iuſticie niſi
a ðᷣo ſanet᷑. In hoc aũt ꝙ ifirmabaf caphaꝛ
naũ.notat tria ꝗᷓ ſt᷑ cã ſpuũal ifirmitat᷑ caphã
naum. n. ĩterpptat ager piguedinis uel nilla 2
ſolatõis erat ẽt ciuitas magni honoꝛis.Ex
bus habet᷑ ꝙ ſepe cã ſpualis ĩfirmitatis e
babundantia rei tempoꝛał ⁊ nimia cõſolatõ
mundana ⁊ nimia exaltatõ terꝛena.ꝗa ꝓſpe
ra plus nocent hoĩ qᷓ; avueꝛſa. Vn Boetius.
Plus hoĩbus ꝛeoꝛ aduerſam qᷓ; ꝓſperam ꝓ
deſſe ſoꝛtunã. Uñ ⁊ Seneca.Tunc ↄſilia ſa
lutaꝛia aduoca.cũ tibi alludit uite pſperitas
Tãc te uelut ĩ lubꝛico ſuſtiebis ac ſiſtẽ.nec

Reguli ſanato.

dabis tibi impetus liberos ſed ciꝛcunſpicies
quo eudum ſit uel quoſq;: hec Seneca. In
hoc ẽt ꝙ erat filius r̃guli dat itelligi ꝙ nobi
litas generis ſepe ẽ cã ifirmitatis ſpuůal: qa
nobiles ſepe efferunt᷑ ĩ ſuꝑbiam: ſepe exer
cent rapinam.ſepe ẽt ĩmergunm ſe ĩ lutuʒ lu
xurie ⁊ laſciuiam. Cauendum g in ꝓſperita
te huius mundi ne ſpuᷣaliter ifirmet. ꝗa tũc
facilius ⁊ frequentius per peccatum arripi
mur. Uñ ri.Quando ꝓſperitate ꝑfꝛuimuꝛ
cum i malignitate uiuamus : tunc magis no
bis eſt ac magis dolendum. Nam ſemꝑ ꝗdẽ
nos opoꝛtet metuere peccantes maxime aũt
cũ nihil tꝛiſte ꝑpetimuꝛ. Quando enĩ peꝛ paꝛ
tes ab uno quoq; noſtꝛũ penas exigit. leuio
ꝛem nobis ipam aĩaduerſionem facit. Quan
do vo patientius noſtra uidet᷑ diſſimular̃ de
licta ad maximꝗ nos ĩ talibus pꝑmanentes pe

nam reſeꝛuat. Sanat᷑ autem filius hõa ſep

tima ĩ vtute uerbi dei.hoꝛa enim ſeptima de
clinat ſol a meridie ? ueꝛgit ad occaſum.
Cum eꝛgo uite nr̃e uidemus tranſiſſe meridi
em.⁊ nos ĩ declinatõe poſitos tempus eſt ut
in vᷣtute diuĩe pᷣdicatõis reliquat nos febꝛis
7 ad dñm ↄuertamur.Et notãdum ꝙ beñ ꝑ
ſebꝛem ſignificat peccatoꝛ:⁊ febꝛicitas pot
ĩtelligi pctoꝛ.Sicut.n.ſebꝛicitans nunc bʒ
caloꝛẽ nunc frigus ? tremoꝛem:ſic peccatõ
hò modo cupiditatem ⁊? inoꝛdinatuz amoꝛẽ
boni tranſtoꝛij.⁊ hic ẽ caloꝛ anime mõ hʒ ti
moꝛẽ ꝗ ẽ frigus eiuſdẽ anime. Un diẽ Aug.
ꝙ omnia pcta due res faciunt in homine ſ.
timoꝛ: ? cupiditas. Timoꝛ facit fu gere omia
que ſunt cani moleſta. cupiditas facit appe
tere omnia que ſunt carni ſuania. Et ᷣʒ hec
duo duplicem penam babebit peccatoꝛ in
infeꝛno. ̃ᷣ̃m illud Job. Ad nimiũ calorẽ trã
ſibit ab aquis niuium. Inteꝛ cetera ẽt ĩcom
moda q̃ patit᷑ febricitans eſt iſtud ꝙ hzʒ pa
latũ inoꝛdinatu.pꝑꝑ ꝙ dulcia uidẽ t ſibi ama
ꝛa ⁊ inſipida ⁊ econuerſo:eodẽ modo pct᷑or
ſic hʒ iordinatũ palatũ quod omnia ſpiꝛitua
lia ſibi uidẽt inſipida.r̃ autem febꝛis a fer
uoꝛe ⁊ iõ omnis ſordiata paſſio feruẽs igne
maligno febꝛiſ eſt aĩe. Sicut ãt ſunt diueꝛſe
ſpẽs febrium. ſic ẽt ſunt diuerſa genera pec
catoruz. Pꝛia eſt effimera. que dr̃ ab effime
20 piſce mario qui eodem die qno naſcit mo
rituꝛ ⁊.ſignificat motum inoꝛdinate paſſiõiſ.
⁊ ſpecialiteꝛ ſubitum ire motum.ꝗ dʒ finiri
añ ſolis occaſum. fʒ illud apoſtoli. Sol ñ oc

cidat ſuꝑ iꝛacundiã ueſtꝛã. Scðda febriſ eſt t᷑
tiana. q̃ uno die inteꝛrũpit᷑:qua laboꝛt illi

qui cũ peccauerit dolẽt ð pct᷑o.⁊ ſic habent

nnum diem penitentie q̃ eſt contꝛitõ. ſed ad

ſecundum diem confeſfionis ñ ꝑpueniũt.⁊ iõ
ſtatim in idem redeunt. Teꝛcia febꝛis ẽ quã
tana. ubi duo dies abſq; acceſſione ſũt. Qui
dam.n. pꝰ acceſſionẽ peccati duos dies pẽi
tetie.ſ.ↄtꝛitõm ⁊ ↄfeſſionem aſſumũt.ſed qꝛ
—EDE

α

=
=
S —
S
=
—
☛
=
—

lü. Oui ie i l en
ni ſuent les ti inch
bicopmriller eriſtos
lit. Mice dt ouplice
nu ſonſcit uplex eſſen
te rinoeiletifica. i
louiniletfica co hois
giftcnt incuraifmmi. Ne⸗
ſler adten fiidi,ſgeim
’ Ris adleufici gr in narn
nacigniteſorider ie⸗
1bigiin g maſchi⸗
du eit mieſtnis i nen
leot pialitates noſtru⸗
clmntatio ſnen b igi

1deccatun urie
eitan nan
nns: ſond
uunc magis nd
um.ß 3
nn ſemd aa
ternegarn
hapimegät
Auumtden dergen
bennserigt letis
rſonem fatit,Auan
uidet diſſinnlaf ge
libus pnanentesde
utem flius hön ſep
poeg enin ſeptimade
nergit ad occaſum,
emus tranſiſſe merid
voſttos tempus eſt ur
rellauat nos febꝛi⸗
t noradum beng
oꝛ:t lebꝛſcitis pot
bꝛicitans nunc bz
noꝛem:ſic peccatd
nozdinatuz amor?
lor anime mö hz ti
ine⸗ Viil ki.
indt in vowmine ..
hotfügnmni
upialtes faci appe
rin (uania. t zdee
dadedn peccacnin
Aa nimii calore n
. Imer celen i icon
tans eſ ilud h /⸗

Pꝛime partis

iuxta ſacerdotis aꝛbitriũ ad diẽ tciũ.ſ.ſatiſ
factõis ñ ꝓpueniũt. õ rurſus ĩ peti paſſionem
incidũt. Auarta febris ẽ quottidiana.eoꝝ ui
delicet ꝗ abſq; ↄtritione aliqua fꝛequẽtant
mala ꝗ ad litterã omm die gule f̃uiunt aut
m̃dacis ⁊ litibꝰ ſeu iurgijs uacant. Sʒ hãc
ſequitur fe bris ꝗnta.ſ. ↄtinua.qr fꝛeq̃ntatio
nẽ ſequit᷑ ↄtinuitas.⁊ hac febre maxiĩe labo
rãt luxuꝛioſi ⁊ iuidi ⁊ auãi ꝗ ꝑp ↄſuetudinẽ
dificulter pũt curari. Sexta febris ẽ iã geñ
ꝛate ↄſuetudis.q̃ ꝑ et hicã ĩtelligit ethica.n.
dr̃ que ĩ morẽ ẽ deducta.ethis nãq;ʒ mos ap
pellat᷑. Pec ãt febꝛis ꝛadicat᷑ in membris.⁊
nalem humiditatẽ aſſumit ⁊ ↄſumit. ⁊ ſpãli
teꝛ ſignificat ſecłi tꝛiſticiã que oſſa exiccat
2æ mortẽ opatur. Uñũ ĩ pueꝛbijs. Spũs triſtis
exiccat oſia.i.robur vᷣtutuũ. Septiĩa febꝛis ẽ
acuta q̃ͥ ẽ defenſio ↄſuete iã neꝗtie cũ ꝗs iã
ñ erubeſcit nec timet nec paueſcit facere q̃̊
ↄſueuit.De ſalute talis ualðõ timdũ ẽ qr i ta
li febꝛe ſolent medici deſpare. Hoc iteꝝ vᷣm
ſignũ fecit ieſuſ ĩ chana galilee ubi pᷣmo mu
tauit aquã in ninũ ⁊ nũc vo ſanauit reguli fi
liũ.Quãuis.n.filiꝰreguli cũ ſanaꝛet caphar
naũ fuerit ieſus tñ in chana h̊ ſignũ fecit qr
ibi coꝛporaliter exiſtẽs. vbo eũ abſens ſana
uit. Miſtice ãt ꝑ duplicẽ dñi aduẽtũ in cha
na ſignificat duplex effectuſ uerbi dei in mẽ
te. Drimo eiĩ letificat.⁊ ſignificat᷑ in miracu
lo uini ꝙ letificat coꝛ hoĩs.ſᷣo ſanat.⁊ hoc ſi
gnificat in cura ifirmi. Itẽ ꝑ q̊ ſignificat᷑ du
plex aduẽtꝰ filii ði.ſ.pꝛimP?ꝗ fuit màſuetndi
nis ad letificãdũ. qr in natiuitate eiꝰ ãgelus
nũciauit paſtoribꝰ ⁊ oĩ popło magnũ gaudiũ
⁊ Bᷓ ſignificat᷑ ꝑ unũ ſcous aduẽt eiꝰ in mũ
dũ eꝛit maieſtatis qñ ueniet toller̃ infirmita
tes ⁊ pẽalitates noſtras ⁊ ↄfigurar̃ nos cõpi
claritatis ſue.⁊ h̊ ſignificatuꝛ in cuꝛa ĩfiꝛmi.
A Omine ieſu xpᷣe qð iudea angelice 2
Ffeſſionis ⁊ laudis in galileã rotã huiꝰ
mũuũdi adueniſti qm inf rmꝰ ſũ tpaliũ
rerũ pulchritudinẽ tẽptatꝰ.⁊ iõ incipio moꝛi
tèptarione fatigatꝰ.miſerere mei priuſqᷓ; mo
riar morte culpe ł coꝛꝑis aut gehẽne. ut vtu
te vᷣbi hũilitate ↄfeſſionis ieiũio or̃one pieta
te ⁊ exẽplo ꝑ gr̃am tuaʒ libeꝛer a febre fomi
tis ⁊ egritudine peccati.⁊ nulli ſuccũbam in
ordinat e paſſioni. Amen. .
De q̃ttuoꝛ ꝑpabolis dñi ad turbas.⁊ tribuſ
ad diſcipulos habitis. Ca.lxiiij.
p Oſt hec dñs ieſus iuit ad mare pi
ſcaturus homines in terrꝗ exñtes
Et pᷣ euꝛba ad euʒ 2gꝛegata (aſcẽ
H dens) cum diſcipuł (in nauiculazʒ.
7 ſedens in ea: docebat turbas)ſimplices ⁊
deuoras in littore ſtantes. unde Crip. Aſcen
dit in nanem. ut poſt ſe neminem dimitteꝛʒ.
ſed omneſ auditores añ faciem hr̃et:⁊ ut au

diret eum ppłus ⁊ uideꝛet ⁊ uiſus delectarʒ

Capitulü.lxiiij.

auðditũ ⁊ auditus uiſũ. ubi ? Beda. Prefigu
rabat hec nauis ecclłiam in medio natõnum
edificãdam:ĩ qua dñs dilectam ſibi ↄſecrat
manſiõeʒ Et ꝓpoſuit dñs turbis qttuoꝛ ꝑabo
las diuerſas.diuerſis ↄditionibꝰhoĩm ↄgruẽ
tes:ut ꝓ uarietate mõboꝝ uaꝛia eẽt medici

na:alij.n.amaꝛis alij dulcibꝰ.alij auſterioꝛi

bus alij lenibꝰolectat᷑ cibis. Ut ei air Pie.
Turba ñ umus ſnie ẽ ſed dr̃ſarum ĩ ſingulis
uolũtatum ⁊ iõ loꝗt᷑ ad eã in multis paꝛabo
lis ut iuxta uaꝛias uolũtates divſas ꝛeciꝑent
diſciplias:⁊ q̃i diues pr familias ĩuitatos dr
ſis reficiens cibis.ut unuſquiſq; ſᷣm nãm ſto
machi ſui alimẽta uaria ſuſciꝑet. Et ſciẽdũ
ſᷣm eüdẽ Hieꝛo.ꝙ nõ oĩa locutꝰ ſit eis in ꝑa
bolis ſed multa.Si em̃ dixiſſet cũcta ꝑpabo
lis.abſq; emolimẽto ppri ꝛeceſſiſſent ꝑſpicua
miſcet obſcuris:ut ꝑ ea q̃ itelligut ꝓuocẽtur
ad eoꝝ noticidã q̃ ñ ĩtelligunt. In his at.iiij.
pabolis ⁊ alijſ tꝛibꝰↄnteꝛ ſibi ſuccedẽtibꝰ:po
ni t decurſus eccłie a pᷣdicatõe xpᷣi uſq; ad fi
nẽ mũdi. In pᷣma pabola q̃ ẽ ð ſemĩe ꝓpiecto

in t᷑ra caꝰq̃rta ꝑs tm̃ fecit fructũ. önotat᷑. pᷣdi

catio xpᷣi ⁊ apłoꝝ:ꝗ pᷣdicauejr̃t iuðòis ĩdifferẽ
ter bõis ⁊ malis: ⁊ pauci ↄꝑatiue credideꝛũt
ꝓ maiori qt pꝑte in ifidelitate r mãſerũt. Pꝛi
ma g ẽ ò ſemine ⁊ vbo dei.ꝙ ipᷣe exiẽs a pr̃e
qñ ð iuiſibilitate pr̃is mũdo uiſibilis appuit.
ſeminauit ĩi mũdo: ⁊ ĩ q̃ttuor locis cecidit.ſ.
in erã triplicit᷑ malã nec feꝛentẽ fructũ.⁊ ĩ t᷑
rã bonã faciẽtẽ fructũ tꝛiplicẽ.Semĩauit ãt
plura geneꝛa ſeminũ. Prĩo ſemĩauit legẽ na
turalẽ ĩ m̃te cuiuſlibzʒ hois.ſic ẽ. ꝙ tibi fieri

ñn uis alijs ne feceris.⁊ qð tibi fieri uis alijs
feceris. Itẽ ſeiauit ꝑ ãgelos ruelatões. per

moyſẽ legẽ ſcriptã.ſ.pᷣcepta ⁊ ꝓhibitões pꝑꝓ
phᷣas ꝓmiſſiones ⁊ ↄmiatões.ſʒ nuũc exijt ſe
minafr p ſeip[ʒ legẽ euãgelicã oĩbꝰ fidelibus.
Nõ ceſſat ẽt ſꝑ i nr̃is aĩabꝰ ſeminar̃ ñ ſolum
cu docet ſʒ ẽt cũ creat ĩ eis ſemina bõa vtu
tũ.ſ.donoꝝ.Exijt g dei filiꝰ ð ſinu pr̃is ũ ſᷣm
diuinit atẽ qꝛ ſic ẽ ubiq;.ſʒ ſᷣm hũanitatem ⁊
carnis aſſumptõʒ. uñ Cri. Exijt ãt q ubiq; ẽ.
ñ locatꝛ: ſʒ icarnatõe ⁊ ꝑ amictũ carnis ꝓpĩ
goꝛ nobis factꝰ(Exijt Ninq;(ꝗ ſemiat) ieꝗ
hʒ offcm̃.ſciam ⁊? graʒ ſeminadi(ſeminaf ſe
men ſuũ)i.doctrine vbũ. Semiatoꝛ g̊ propᷣe
xpᷣs ẽᷣ.pᷣdicatoꝛ.n.potiꝰẽ cophinus ſeminatu
ris qᷓ; ſeminatoꝛ (Et dũ ſeminat) i.doctzinã ĩ
differẽteꝛ ſꝑgit (aliõ cecidit ſecus niã Nideſt
ſuꝑ cor deuiũ ꝑ eꝛoꝛes.uagũ ꝑ laſciuias at

tritũ ꝑ cãnales affectões.ac ſuggeſtões mo
nũ ⁊ uarijs tẽptatõihbꝰuicioꝝ admodũu uie ex
poſitũ ꝑ carnis ↄcupĩas:⁊ hoꝝ oĩʒ ſedulo taã
ſitu ⁊ frequẽti meatu.ſemẽ uerbi ↄculcatur
ne geꝛmiĩatr̃ poſſit:⁊ uolucꝛes celi.ſcilicet ae
rei.i. demones qui uolucres celi dicũt᷑: ſiue
p aeriſ inhĩtatõez. qr ꝑ aera diſcurꝛũt:ſiue
ꝓpteꝛ naãm celeſtẽ.qꝛ celeſtis ſiue ſpũalis na
ture ſunt:ſiue propte uelocitatẽ ad malum

k 2

Pran garabale

De quattuoꝛ ꝑabolis dũi ad

ga ad hoc ſemꝑ intendunt comederunt illò
i.ſua ſuggeſtõe rapuer̃t ⁊ fructu ipediuer̃t
2z ſic tollunt vbù⅛ ⁊ memoꝛiã vbi de corde. ut
nec memoria nec mẽs teneat ꝙ oꝑe exercer
neglexit.ut ĩpedito ueꝛbo ĩpediat fides ne
credẽtes ſalui fiãt qꝛ fidᷣs ex auditu ẽ. PHi ſẽ᷑
ꝗ audiũt ſed ĩ vᷣbi vᷣtute n afficiũt᷑. Un neq;
naſcit qꝛ dyabolus de corde eoꝝ tollit. Sba
erga dei mente ꝛetinẽda ſt᷑. ⁊ ſicut femẽ ſub
terra ita bũ dei ĩ memoꝛia dzʒ occultaꝛi. ut

kyeriſeer: ga m Greg neut ei'uita ſpat.
Alãguẽte ſtomacho alimta ñ retinet.ſic eteꝛ

ne moꝛtis gi ornidare d q voa uite i
alimta iuſticie ĩ memoꝛia ñ Ans cecidit
ſupꝛa petrã).i.ſupꝛa coꝛ petroſum ⁊ duꝝ ac
rebelle ? pteꝛuũ ꝑ ſuꝑbiazʒ. ⁊ natũ ſtati ſole
⁊ feruoꝛe tẽptatõis oꝛto aruit.⁊ uiroꝛẽ finei
didit ꝗa ñ habeat ꝓfunditatẽ terre.i.ſtabi
itatẽ patie ⁊ humoꝛẽ deuotõis.⁊ gre. Hi ſt᷑
ꝗ audiũt ⁊ aliquo mõ afficiunt.ſʒ ñ pponũt
facere ꝙ dr. Uñ ñ radicaf in eis vbum ꝑ bo
num ꝓpoſitum. In coꝛdibus.n.duris qnq; ci
to ad hoꝛã naſcit᷑ germẽ ↄpunctiõis cũ vᷣbũ
ↄminatõis audiunt ⁊ ſtati feruoꝛe ꝑſecutio
nis uel cuiuſli bet tribulatõis ⁊ tẽptationis
areſeit.cũ ĩpatiam deſolant᷑ ⁊ deficiũt qꝛ
vbum pᷣdicatõis ſine humoꝛe gre ⁊ amoꝛe v
rutis nõ ꝓficit: Et hi radices nõ habẽt.ſ. ꝓ
funde firmitatis ⁊ firmi deſyderij:⁊ iõ ad tẽ

pus credunt: æ ĩ tempoꝛe tempꝑtatõis r̃cedũt

ga vbum pᷣus receptum rẽnuut.⁊ ſicunt᷑ aꝛio
à ſepe trãſplata fradices fixas ñ habʒ: ſic hi
quenter de bono ĩ malum mutant᷑:⁊ iõ ĩ
bono ñ ꝛadicant. Temptatõe nẽpe pbatur.
R vbum dei radices fixerit.fcut imperu uen

Ioꝝ apparet ſi arboꝛ bñ ꝛadicata ſit. Tales ĩ

ſtabiles ſunt de familia ꝛegis ſaul.ꝗ inteꝛ ꝓp
phas erat ꝓphᷣa.⁊ ireꝛ ſtultos ſtultus.(¶ Alið
cecidit ĩter ſpinas).i.ĩ coꝛda diuitiaꝝ ambi
tõe ſolicita ⁊ ſolicitudinibus eaꝝ lacerata.
ac curis t̃ꝛalibus nimis dedita p auariciaz
⁊ ſimul extoꝛte ſpĩe.i.młtiplicate diuitie ſut
focauerũt illud.i.ĩpediueꝛunt fructũ p̃dica
tõis occupando mẽtem ut ĩ ea pficeꝛe ñ pot
ſet frnetus ſpũalis. Vi ſt ꝗ audiut ⁊ afficiũ
tuꝛ ? ꝓponunt bonũ facere. ſʒ ñ ꝑficiunt: ꝗa
ſuffocat i eis bonum pꝓpoſitum pualẽtibꝰ in
eis ceuris ⁊ diuitijs ⁊ noluptatibus. E xeũtes
en. a loco p̃dicatõis ad mudana: ſuſfſocant᷑ a
ſolicitudinibus que ĩpoꝛtant auaram acqſi
tõem ⁊ dinitijs que notant auaꝛam conpua
tõem. ⁊ uoluptatibus uite que ĩpoꝛtant laſci
uiam fruſtõeʒ: ? fructũ non r ferunt qa bec
tria ſemen ſpũale fꝛuctificar̃ nõ ſinunt.ſicut
ſpĩe ex com denſatõe ſemen ĩmiſſum ſuffocãt
⁊? oꝛiri non ꝑmittunt.Diuitie ꝗppe ⁊ honões
ſpĩe ſt᷑:ꝗa ſicut ſpĩe ſuis puctõibꝰ coꝛpus la
niant ⁊? cꝛuentant. ac turpe ⁊ fedum ĩ oculiſ
hoĩiuz reddunt: ſic amoꝛ ⁊ ambicio viuitiaꝝ
2 honoꝝ cogit atõum ſuaꝝ punctionibus ac

turbas:⁊ tribꝰ diſcipulos hitis.

curis: ⁊ ſolicitudinibus que ſunt ſpes acqui
ꝛendi ac timoꝛ ꝑdendi ⁊ ſolicitudo conſeruã
di aĩlam lacerant ⁊ eum uſq; ad peccatum
tꝛa hunt.quaſi iflicto uulner᷑ cꝛuẽtant.ac mi
ſeꝛam ⁊ ifelicem coꝛam oculis dei faciunt.
Et tamen ſub his ſentibus eſſe delicias mul
ti putant.⁊ qñ de ſpualibus cogitafr̃ ĩcipiut

ſtatim ſe tempoꝛalibus ĩmiſcent.ac ſuffocat

uem
apmodum ſpia undecũq; detieat pũugit eũ ꝗ

ötinet: ita ⁊ ſecularia undecũq; otineãtur 2
triſtant eum ꝗq ↄſtringit ea ⁊? fouet. Sʒ non
qꝗ̊̃ ſpualia talia:ſʒ mãgarite alicui aſſimilãt
undecuq; ciꝛcunuolueris ölectant oculos. ſᷣ
Ariſᷣ. Uel diuitie dicũt᷑ ſpĩe.gꝗa pũgũt aĩiam
i mundo ⁊ iudicio ⁊ iferno. In mũdo triplex
ẽ punctura.ſ.laboꝛis ĩ acꝗſitõne.tioꝛis ĩ poſ
ſeſſione.⁊ doloꝛis ĩ amiſſiòe. In iudicio etiã
pungunt menteʒ quando domius dicet aua
ꝛis E ſuriui ⁊ ñ diſtis mihi mãducafr̃.ſitiui ⁊c
non dediſtis mihi bibere ⁊c. Iſte puncture
erunt ita penoſe ꝙ ipi auaꝛi quañ cupiant ñ
eſſe: ꝗa dicent montibus cadite ſuper nos ⁊
collibus cooꝑite nos. In inferno ẽt iſte ſpie
pãgent aĩaʒ perpetuo cꝛuciatu:ga ex eis pa
tur ignis quo peccatꝛix aia comburit᷑.Et no
ta oꝛdiem iſtoꝛum pᷣdictoꝛum trium ſemiuzʒ
non fructificãtium, Dꝛĩum non germiat ſed
ↄculcat ⁊ ab auibus comedit᷑. Secundum
germiat ſz ñ młtũ erigit᷑. qa humoꝛem non
habzʒ. Terciũ vo iam ĩ ſtipitem eleuat᷑:ſʒ nõ
fructificat: ꝗa a ſpinis ſuffocat᷑ (¶ Aliud).ſ.
quartũ (cecidit in t᷑ram bonam) que ẽ nigra
ꝑ deſpectũ.pĩguis ꝑ affectũ.culia ꝑ vᷣtuoſuzʒ
exercitium.⁊ ſic fecũda ꝑ fructũ.i.int᷑ fidele
7 deuotum ⁊ ortum fecit fructum bonoꝛuʒ
opeꝝ. Ubi Beda. Teꝛꝛa at᷑ bona eſt electo
rum ↄſcia.q̃ omnibus pꝛedictis tribus terꝛis
Iria facit.qr ⁊ cõmẽdatũ ſibi ſemẽ ueꝛbi li
benteꝛ excipit.⁊ exceptum int᷑ aduerſa ⁊ ꝓſ
pera conſtanteꝛ ad fꝛuctꝰuſq; cõſ̃nat. Pec
Beda((Aliuð autem fecit fructũ centeſimũ
aliud ſexageſimum: ⁊ aliud tꝛiceſimuʒ) Iſta
uero triplex differentia fꝛuctuum. primo pt᷑
cConſideraꝛi quantum ad tres ſtatus fiölium:
qui ſt᷑ incipientes.ꝓficiẽtes ⁊ perfecti. Inci
piẽtes ſt᷑ tãq; terꝛa q̃ pfert fructũ triceſimuʒ
nꝛ ſufficit ut hẽant fidẽ trinitatis cũ ĩplectõ
ne decalogi. Proficientes ſunt tanqᷓ; teꝛra q́
fert fꝛuctum ſexageſimum.qꝛ ñ tm habent
fidem trinitat᷑ ⁊ ſeꝛuant decem pᷣcepta.ſed ẽt
exhibent ſex oꝑa miſericordie. Peꝛfecti ſũt
tãqᷓ; r a optima que profeꝛt fꝛuctum cene
ſimum. qꝛ habent duplicem perfectionem. ſ
uantes ueteꝛis legis pᷣcepta æ euangelij con
ſilia. Iſte tꝛiplex gradus. ſcʒ incipientium ꝓ
ficiemtium ⁊ peꝛfectorum tangitur ifra ĩ fs

Gengange clenn⸗
tunruchiſcant ſunt
ſyinse herente Qul
ocreer e bent/ ML aum
ſt Nuiititnigitz 9 ou
pam ftuti fuctu ieren
lugoſe, Ancde? Juguſti
useſt munfr goſanent
orusſerigiarius egemn
terias g ton vugnat con
ſiawieſmnns uero nugn
ianti ei gcrwe de
biciootſapemnmdec
Fuctüaſſen gcdemini
coſſtiter uſtinetſerig
. menti el pprij corge
letatſoſe? celer huin
lennt et toti uiri omar.
bona ſunt gabſtinen ſe
as flciunr bonn Peſt

no. Inmicomhe
egſtönetiore n
ſde. In iuiſceti
do domniug dicet ans
nibimiducafſtitit
e te, Mepunctmre
ugei quaſ cuplant ñ
cocte ſuper nos
infernoet iſte ſple
ciatu: ga ex eis g⸗
ia comburit. Et no
RNum trium ſeminz
im non germiat ſeh
nedit. Decundum
gqa bumoꝛen on
tipttem eleudk Hd
ſoſſocat (Mind).
donam eue e nig⸗
lecti culta g iruoſuz
lafructiteni foͤle
ecit fuctun bonelz
ena at bonn el cleri
mretigineenn
latu ſbi ſenne lerbi

iin
pfert fructint ⸗
Nenmtmkcift
dͤenes inntn oen
D inun i uſtẽ

uan gect gaſeei ſut

ðð

–

Pꝛime partis

pabola ubi dr. Utro eĩ teꝛra fructificat. pꝛi
mo herbã. deið ſpicã. ⁊ deĩde plenũ fructũ ĩ
ſpica. Scõo poteſt cõſiderari q;um ad tres

ſtatus ſaluàdoꝝ. ſ. uirgines niduas ⁊ cõiuga
tos. Aliud g fecit fructũ cẽteſmũu.ſ.ĩ uirgini
bus.uirgines ei nolũt multiplicari peꝛ opus

caꝛnale ĩ alijs ſed ꝑ opuſ ſpuale ĩ ſeipᷣis.⁊ iõ

ſigiificant ꝑ cẽtenarium.ꝗ fit ex ductu dẽa
rij i ſeipſũ. Alið ãt fecit ſexageſimũ. ſ.ĩ uidu
is ⁊ ↄtinentibus ſexageſimus ei cõſtat ex de
nario ducto per ſenariũ ĩ quo ſignificat᷑ öca
logus cum ſenario opeꝝ miſericoꝛdie. Alið
vo facit ceſimũ.ſ.coniugatis ꝑꝑ fidem tꝛini
tatis cũ obſeꝛuãtia öcalogi.Uoi tãgũt᷑ tres

grad“ caſtitatis. Primus eſt caſtitaſ ↄiuga
lis ꝑ quẽ gradũ uitat᷑.illicituſ ↄcubitꝰ.licito

tñ ↄcubitu retẽto ĩ matrimõiali actu. Scõs
gadeſt caſtit as uidualis ꝑ quẽ euitat dece

teꝛo omnis ↄcubitus ut ammus poſſit ðcete

ro liberiꝰ deo ſeꝛuire lz poſſit licite matꝛimo

niu ↄtꝛahere. Terciꝰ gradus ẽ caſtitas uigi
nalis que eſt ſuꝑioꝛ iſtis ꝑ quẽ oĩs ↄcubitus

ſimpłꝛ euitat. ut mens ipa taqᷓ; ſpõſo ſuo ſoli
deo n amorẽ copłetur. Uñ Theopᷣ. Qui ĩ cẽ
tum fructificant ſunt ꝗ ꝑfectã habẽr uitã ut
vgines ⁊ heremite. Qui ãt ĩ ſexaginta. ꝗ ne
diocriteꝛ ſe hẽnt. ut ↄtinẽtes ? q i cenooijs
ſt᷑.Qui ãt ĩ trigita.ꝗ ꝑui ꝗdem ſt᷑ ſecundum
pꝓpᷣam vtutẽ fructũ terentes. ut laici.? q ĩ 2
iugio ſt. Unde ⁊ Auguſtius Lenteſimꝰ fruc
tus eſt martyꝝ pꝑ ſanctitatẽ uite ł cõtõptuʒ
mortis ſexagiarius vgnum propteꝛ ocium ĩ
terius. qr non pugnat contra ↄſuetudinẽ car
nis triceſimus uero ↄiugatoꝝ quia h̊ eſt exaſ
pᷣliantiũ.ipſi eĩ acriorẽ hẽnt conflictum ne li
bidĩbuſ ſuꝑentnꝛ hec Auguſt. Uel triceſmi
fructũ affert q detrimtũ ĩ exteꝛioꝛibus bõis

conſtãteꝛ ſuſtinet ſexagiſimũ qñ ſuſtinet de

trimentũ ẽt ꝓprij corꝑis ꝑ flagellatõʒ ⁊ ĩcar
ceꝛationẽ ⁊? ceteꝛa huiuſmodi cẽteſimũ qñ 2
tẽnit ẽt totã uitã ꝑ martyꝛiũ.Uñ Cri.Teꝛꝛa
bona ſunt ꝗ abſtinent ſe a malis.⁊ ſᷣm uires
ſuas faciunt bona.⁊ eſt iſte fructꝰ eoꝝ tceſi
mus. Si ãt ⁊ oĩa bõa ſua cõtẽnãt ⁊ accedãt
ad ᷣuiẽdũ deo hẽnt ſexageſimũ. Si ãt ⁊ pꝛe

ceptũ imperialis ſnie ð moꝛte eoꝝ ꝓceſſeꝛit

bñt centeſimũ. Aut ſi bona eoꝝ ꝑcuſſa fueꝛĩt
⁊ filij hũt ſexageſimum. ſi ãt infumitas aliqᷓ
coꝛꝑis eis ↄtigerit ⁊ fidelit᷑ ſuſtinueꝛint.hñt

cẽteſimu. Nã Job añ tẽptationẽ tꝛiceſmum

buit in facultatibꝰ ſuis iuſte uiuẽdo pꝰ dam
na ſubſtãtie et filioꝝ ſexageſimum pꝰplagaʒ
ãt corꝑis centeſimũ fecit. Qui cẽteſmũ hʒ ĩ

ſe. et ſexageſimũ hẽt et tꝛiceſimũ.Ecõtꝛa qui

triceſimũ hʒ ſexageſimũ ñ hʒ et qui ſexageſi
mũ hẽt ñ ẽt centeſmũ hʒ. Semꝑ enim maiꝰ

quod minus eſt in ſe habet incluſum. illõ at

ꝙ minꝰ ẽ maius in ſe ñ bẽt h̊ Cri. Iteʒ (ut di

cit Remigius) ſemen uerbi dei triceſimum

ſuctum ſacit.qũ bonã cogitationẽ gigmit ſe

Capitulũ.lxiiij.

xrageſimũ qñ bona locutòʒz: centeſimũ qũ ad

2

fructũ boni oꝑis ꝑducis. Pi g ꝑ rerꝛã bonam
deſignati i corde bono qꝙ itẽdit uerbũ dei au
diꝛe ⁊ optimo ꝙ intendit ᷣ̃m p oꝑ ꝛi.audien
tes vbũ dei deuote ꝛetinẽt fideliteꝛ i memo
ria ⁊ fructũ afferũt ĩ patĩa.ſ.uſq; ad finẽ ex
pectando pᷣmia:qꝛ ſʒ Grego.dum eq̃nimiteꝛ
ꝓximoꝝ mala toleꝛãt ⁊ humitꝛ fliagella ſuſci
pint:poſtmodũ ad r̃quiẽ ſublimit᷑ ſuſcidiunt
Et adueꝛte ꝙ bona t᷑ꝛa hbʒ ↄdiões penitꝰ op
poſitas alijs in ꝗbꝰ ſemen cecidit.Qõ enĩ hi
audientes vbũ retinẽt.ẽ õj eos ꝗ ſunt ſecꝰ ui

am ⁊ uenit diabolus ⁊ tollit uerbũ de coꝛde

eoꝝ.ꝙ ãt fructũ afferunt ſanct arum.ſ.opeꝛa
tionũ:eſt contra eos qui ſunt ſpine ſuffocan
tes dei uerbũ ꝙ uero hoc faciũt in patia. ẽ
3 eos ꝗ ſupꝛa petram: ꝗ ad tꝑs credũt ⁊ ĩ tẽ
pore teptationis ꝛecedũt.Terra g mala ĩ lo
ca ſecus uiã petroſa ⁊ ſpioſa diſtiguit᷑.ſed t᷑
ꝛa bona ñ ſubdiuidit᷑.qr una ẽ eccleſia. una
eſt columba mea.lʒ fructus ⁊ uirtutes eius
ſubdiuidãt᷑ ĩ cẽteſimũ.ſexageſimum ⁊ tꝛiceſi
mum ita ẽt ut pᷣmia diuerſa ſunt qr diffeꝛt.
ſtella a ſtella ĩ pᷣmio ſicut ⁊ ĩ meito.ð femĩe
itaq; tres ptes ꝓhdolor geunt. ac una tm̃ ſal
uat᷑ ⁊ ꝓficit.⁊ neq; q̊ equaliter ſʒ cũ multa
diffeꝛ entia. Quamuis enim ſemen diuini ueꝛ
hi de ſe ſt fecundu.fit tũ (ut uiſum eſt)tripli
citer ĩfructuo us. Un Theophilus.Uiõ quo
mõ mali ſunt plurimi ⁊ pauci ſaluant. quar
ta enim pars ſemis ſaluata ĩiueni᷑. Ex quo
pzʒ. ꝙ exẽplo xpᷣi pᷣdicator vbi diuini ñ de bet
ceſſare a pᷣdicatõe.lz uiðat ide paueos profi
cere:qꝛ facienſ ꝙ ĩ ſe eſt.meritũ ſuũ non peꝛ
dit. Unde nota ſecũdum Theophilum ꝙ nõ
dixit. ꝙ ſeminãs aliud proiecit ſecꝰuiam ⁊ ce
tera.ſed ꝙ ſemen cecidit ꝗ eni ſemiat docet
rectum ſermonem ſed ſeꝛmo diuerſimode ca
dit ĩ audientes.qꝛ ſemen qpõᷣl ibet recipit ᷣm
modum ĩ diſpoſitom teꝛre ĩ qua ſeꝛituꝛ.que

ſ ſit fertilis ⁊ culta ꝓfert bonũ fructũ.ſi aũt

ſit ſterilis ⁊ inculta germinat ſpias ⁊ tribu

los uel etiam nullum fructum ita quod ſcõzʒ

uariam diſpoſitionem terꝛe ſemẽ diueꝛſimo
de ꝓficit ad fructum.ſic in nobis ſᷣm uariaʒ
diſpoſitionem cordis noſtri diuerſimode ꝛeci
pituꝛ ſemen. quod xpᷣs uerus agricola ð celo

nobis adduxit. Dꝛimum ergo debemꝰ vbuʒ

dei cum deuotione audire. ac cũ gaudio ⁊ ðᷣ
ſyderio ſuſcipere. deinde intelligere. ac ĩter
ꝓſpera ⁊ aduerſa utiliter conſeruaꝛe. ⁊ deni

q; fructus faceꝛe uel centeſimũ nel ſaxageſi

mum uel triceſimum. In ̃a pabola que ẽ õ

giʒ ania.deſcribitur ſtatus eccleſe ſequens i

mediate poſt mortem xpᷣi ⁊ apoſtoloꝝ.quia
diabolus fidei in cordibus fidelium ſemina
te inuidit.⁊ ideo poſt xpᷣi ⁊ apoſtoloꝛum doꝛ
mitionem per mortem aliquos ĩteꝛ ſiõles ad
ꝑfidiam hereſis commouit.q̃ſ ſeminãs ʒiza
niam in medio tritici ad ipſius deſtructionẽ
t 3

Sermni.

De quattuoꝛ ꝑabolis dñi ad

Poteſt autem omnis ĩ nunditia in ſegete ʒi
ʒiia dici ut loliu ſterileſq; auene ⁊ huiuſmo
vi. Sicut g zigzania bono ſemini. ſic hereſis
boms ſeripruꝛis ſrſeminat.⁊ eis ſe admiſcẽt
Un Ang. Nec;. n. nate ſt᷑ heꝛeſes ⁊ qͥdã dog
mata ꝑuerſitatis illaquedtis aĩas ⁊ i ꝓfundũ
Scipit aãtis: niſi dũ ſcriptur̃ itelligunt᷑ non bñ
2 quod ĩ eis nõ bene itelligit᷑ ẽt temere ⁊ au
dacteꝛ afferit᷑. Et notandum ꝙ xpCᷣs habʒ tei

plicem agrum ſuum ꝓpꝛium in quo ſeminat

triplex ſemen bonuʒ. Dꝛimus ager ẽ mũdus
quo vpᷣs ſeminauit ſemẽ vbi dei ſiue doctri
nam vit atis. Secũdus ager ẽ eccła catholi
ca.ĩ qua xpᷣs ſeminauit fideles hoĩes ꝗ ſũt fi
lij regni.i.ſancti electi uiꝛi.ꝗ ĩter filios r gni
oputant᷑.Teꝛcius ager eſt anima.in q̊ xpᷣus
ſeminat duplex ſemen bonum. pᷣmum ſemen
eſt bona uoluntas:⁊ hoc ſemen dʒ ꝓfeꝛr̃ f u
ctum bone operationis. Secundum ſemen
ẽ cognitio ſui:mũdi ⁊ dei.Ex cognitõe ſui q̃
ſi ex quoſã ſemine oꝛit᷑ dolor.ſᷣm illud eccle
R. ꝗ addit ſciam addit doloꝛẽ. Ex cognitõe
mõi oꝛi᷑ timõ. qa in medio laqueoꝝ homo
iq ꝛedit᷑. Ex cognitõe dei oꝛit᷑ amõ. qa ipᷣe eſt
cꝛeatoꝛ redemptoꝛ ⁊ głificatoꝛ. Dꝛimũ g ſe
men ſemĩat deus ĩ agꝛo affectus.ſᷣm in agro
ĩtellectus:ſʒ inimicꝰ dyabolus ſupſemĩar ʒi
zaniã.ſ.erroꝛes i ĩitellectu.? cogitatões ma
las i affectu. Poc ſemẽ tripłr ex:ĩiguit᷑. Pꝛi
mo igne ↄtritõiſ. Scðõo ꝑ pᷣciſionẽ ↄfeſſiõis.
Tertio pᷣ eradicatõem ſatiſfactõis. Stupᷣat
g aĩa fidelis.ut ſemẽ dei ĩ ea germinet ſãctis
deſyderiis ? oꝑibus vtuoſis. Pic ãt ager.ſ.

aig ſepit fide. ara pᷣdicatõe.ↄpluit plunia

gre ⁊ ꝛore miſericoꝛdie. Secũda itaq; pabo
la ẽ de ʒiʒanijs ⁊ lolijs bono ſemini ſupſemi
natis qᷓ̃ öſcribit cetũ hereticoꝝ¶ Sike.n.ẽ re
gnũ celoꝝ).i.eccła militans ſeu ſtarns eins
hoĩ) .ſ.xpᷣo ꝗ dat ꝛegnare ĩ celeſtibꝰ⁊ eui ſᷣ
ulze ꝛegnare ẽ (ꝗ p ſe ⁊ ver apłos((ſemĩauit
ĩ agꝛo ſuo)).i.in mdo ſen ĩ eccła laboꝛe ⁊ ſa
guine xp̃i excultaſbonũ ſemẽ) i.ſãctã doe
tꝛinaà ⁊ fidẽ catholicaz ac eos quos filios re
gni uocat.Et nota hic ꝙ in iſtis ꝑaboliſ non
fit ↄpatio pſõe ad ꝑſonã. ſʒ negocij ad nego
ciũ.ſeu facti ad factũ.ac ſi diceꝛet.factũ ꝙ a
git circa ꝛegnũ celoꝝ ⁊ eirca eccleſiã ſimile
tali facto uel negotio((Qũ ãt doꝛmirẽ ho
mĩes)).i.cuſtodes ĩteꝛius.ꝗ ad tutellã ⁊ eu
ſtodiã ſt᷑ ðputati.p quos ſignificãt᷑ pᷣlati.qno
ꝛũ ſomno.i.negligẽtia ſterueniẽte diabolus
ſupſemĩat zisamiã ſeu loliũ.Doꝛmiũt.n.pᷣl a
ti tripłꝛ. uel cũ turpẽt ĩertia uel cũ r̃ſoluun
laſcinia.uel cũ pᷣmunt idqꝛãtia. ſiue culpa. h̊
ar doꝛmitio ñi ſolu ſignificat ſupioꝝ negligẽ
tid circa euſtodiã gregis ſʒ ẽt negligẽtiã cuiꝰ
lihs cirea caſtodiã ſue ppᷣe pſone ⁊ ſalutis.
Urrâq;. n. negligẽtiã explõat dyabolus: ⁊ ſic
p ſuggeſtões malas ſemiĩat ziʒ aniã ĩ coꝛdibꝰ
huanis. Aũ g doꝛmirẽi ((uenit inimicus)) i.

turbas:⁊ tribꝰ diſcipulos bĩtis.

dyabolus((z ſuperſeminauit ʒizʒaniam)).i.
erroꝛes ⁊? ſequẽies iniꝗrates:oc eos quos fi
lios maligni qñi intpᷣta f.(i medio tꝛitici)i.
electoꝝ.h ẽ hereticos pmiſcuit electis.ʒiza
nia alio noĩe dqr̃ loliũ ⁊ ẽ femini generis ĩ ſin
gulari.ſed neutꝛi uel femi ĩ plurali.uñ ẽ uer
ſus.&ſt zizania ſunt zizʒania pluꝛa nieq;. Et
dicunt alig.ꝙ giʒania ĩ ſingulaꝛi penulnimꝗ
ꝓducit.ſʒ ĩ pluꝛali coꝛꝛipit.Uigilent gᷓ ppoſi
ti eccleſie ⁊ ſubditi: ne ꝑ eoꝝ negligẽtiã dya

bolus ualeat ʒizamiã ſeĩare.((Aũ at cꝛeuiſſʒ

herba)) ꝑ ꝓfectũ fidei ((⁊ fꝛuctuʒ feciſſʒ)) ꝑ
effecrum opꝑis boni ꝗa fides ſine opibus moꝛ
tna eſt ((tunc apparueꝛunt zʒizania)) p mani
fe ſtatõem erroꝝ ⁊ ſoꝛdiũ peccati ⁊ pſecutio
nem fidelium vpᷣi.Et cuz ſerui hoc dño dice
rent: ait illis((IJnimicus homo fecit hoc))
Dyabolus or̃ inimicꝰ homo.ga ſub ſimilitu
aine rõis humane hoĩeʒ decipit.uel ex eo q;
hoiĩ a pᷣncipio inimicatus ſit: uel ab euentu.
ga hoieʒ uicit.ſicut ab affrica qr̃ ſcipio affii
canus ꝗa affricam deuicit. Serui iſti ſũt pa
tres antiqui qui fuerunt in pᷣmitiua eceleſia
ꝗ admirantes ꝑfidiam hereſis inſurgentem
in ea acceſſeꝛunt ad deuz peꝛ oꝛationem. in
quirentes unde oriꝛet᷑ talis perfidia.quibus
fuit diuinitus ꝛeuelatum.ꝙ hoc erat ex dya
boli opere deo ꝑm ttente factũ.⁊ hoc ut ſta
bilitas ꝓpbaret᷑ fidelium. Dyabolus ꝗdem in
mundo ſeminauerat tria ſemina peſtifera.ſ.
ignoꝛantiam obtenebꝛantez. culpà infrigidã
tem.⁊ miſeꝛiã ignominioſam.iõ de celo uẽit
celeſtis agricola poꝛtans tria ſemina illis 3
ria.ſ.ſapiam illuminãtem. gratiam inflãmã
tem. 7 gloꝛiam exaltantem. Seminauit quo
c; vxꝑs ſanctam doctrinam ⁊ fides catholicã
⁊ ſupeꝛſeminauit dyabolus erroꝛes ⁊ iniqui
tates multiplices. Seminauit deus in mun
do pacem ⁊ ſꝛaternam caꝛitatem:ſupeꝛſemi

nauit dyabolus inuidiam ?7 malam uolunta

tem. Se minat etiam deus quotidie in ag:?o
interioꝛi.i.in mente bona pꝛopoſita.dyabolꝰ
ſupeꝛſeminat deſyderia caꝛnalia. Seminat
deus in agro exteꝛioꝛi.id eſt in coꝛpoꝛe mun
diciam ⁊ puritatem ſupeꝛſeminat dyabolus

immundiciam ⁊ carnalitatem. ((Geꝛui an
tem dixeꝛunt)) id eſt ſancti patres per oratò

nem diuinum conſilium queſierunt. ((Jui

mnns ⁊ colligimus ea)) ſepeꝛando malos a 3

munitate eccleſie peꝛ excommunicationem

2 tandem dimittendo iuſticie ſeculazi exreꝛ

minandos per moꝛtem. ((Et ait non ne foꝛ
te colligentes sigz ania eradictis ſimul cum
eis ⁊ triticuzʒ)) id eſt illud quod eſt tritieuzʒ

quo ad ſe ſicut ſi aligꝗs fidelis damnaretur

ſola ſuſpitione:uel:quod eſt triticuʒ quo ad

alios. ſicut ſi eꝛadicat᷑ non primo uietus.tẽ

alii fideles ſcandaliz antuꝛ:quia non ſeruat
oꝛdo inris:⁊ ſic eradicat᷑ triticum id eſt alij
fideles peꝛ ſcandalum, quod eſt futuꝛũ tri

itcpolol lenmn ii
benntn teitl
reenrerina clemnti, 31,
malos un bonis Gil
lecuuſs. Dris ur ſvelint
ſosaciauentur ſecunt ur
legtenrur gelect ſeen
ſoeuntiiA eog oanip
ſunn tertam donis proficl
ſan aagenn Doſunt eim
doaſtäetleiseceani
Tererchidout virc idon
tmac ſtimaligo gr decd
ſegneo ſeſſclit Gaapi⸗
foni ioqe d ribulano⸗
ces etio o icnonue
Serviur'mali bonis B
deoonſftuntue niueß ct
lnglkt tenpore ne
i⸗ inruͤftei neſ⸗
Nend zziia lnn

ns homd ſeci bo
danoer ſhimice
ez decipit el ered
dus ſireuelab enenn,
bafftca f ſcipiotffi
nicit Hern iſti ſinpa
nnt in emnitiua eceleſta
hereſoo inſargenten
liz per oꝛatloſen. in
alis perficia. uibus
n g boc erat ex cra
eſactu. hoc ut ſta
dyabolus gdemn in
ſeming peſtifera ſ.
nez. culpaͤ infrigidi
oſami de celo neit
s tria ſemina ülis 3
em. geatiamn inſͤmi⸗
gem Bewingun gns
am 1 mdez caholicl
dolus errotes? ſigai
eminanit deus in mnun
m cartatem ſupeſſn
jium ? nulan noun⸗
oricie inagi
n deus gun 4
nn nohoft 4 idol⸗
in carnalia Seminat

eſin conezem
iceninet lidan⸗

— ð

—

Pꝛime partis

ticũ quia mõ eſt aliquis malus qui caas erit
bonus. Ubi prohibetuz eradicatio feſtiata
damnoſa ⁊ ſuſpicioſa. Seſtinata eſt ouam ñ
precedit am nonitio. Oamnoſa eſt qn multi
tudo eſt in cauſa uł princeps niſi fuerit cau
ſa manifeſta redundans in iniuriam eccłie.
Uñ Augu.dicit.ꝙ aliquando ſunt tolleꝛãdi
mali pro pace eccleſie: quando timetur de
ſciſmate. Suſpicioſa eſt quando non habe
tur ceꝛcitudo ð alicuius heꝛeſi uel uicio.Ta
les eꝛgo non ſunt excludend:.quia in his tri
bus modis pꝛohibetuꝝ hic eradicatio fieri ¶
Sinite utꝛaque) ſ.ꝭzizaniam ⁊ triticum ma
los ⁊ bonos (cꝛeſcere uſque ad meſſem) i. uſ
q; ad ↄſumationem ſeculi ⁊ diem iudicij ⁊ 5
eſt intelligendum de illis qui non ſt᷑ notorij
neque ꝑtinaces neque ꝑ eoſ ĩminet uniueꝛſa
le damnum eccleſie. Hic datuꝛ pnie locus ⁊
diſcretõis exemplum. In B eni monemur ne
occultoꝝ iudicium nobis uſuꝛpemus ſed ðo
illud reſeruemus.qui tribuit unicuiq; iuxta
oꝑa ſua.Nec iſtud eſt contrarium apoſtolo
qui ait. Auferte malum ex nobiſipſs.qꝛ hoc
diceũ domini intelligituꝛ de ambiguis. illud
at apoſtoli de manifeſtis. Pic ẽt ĩnuit dina
benignitas ⁊ patiẽtia dilationis ſuſtinet.n.
atienteꝛ dina clemtia ziz anias cũ tꝛitico. B
ſt malos cum bonis. Siſtinet ãt eos tꝛibus
de cauſis. Dria ut ſi uelint ↄuertãtuꝛ ⁊ ꝑ bo.
nos adiuuentur.ſecunda ut iuſti plurimũ ðöo
regratientur ꝙ electi ſt per gratiam de nůe
ro ꝑeuntiuũ.⁊ eoꝝ ↄꝑatiõe plus nitant᷑ ad bo
num tertia ut bonis proficiant ⁊? eis merita
ſua augeant. Proſunt ei mali bonis purgan
do. ut ſi q̃ eſt ĩ eis peceati rubigo:eliminef:
⁊ exercitãdo ut uirtꝰ ĩ bonis latens: mãifeſte
tuꝛ ac ſtimulãdo ut electi ĩ uia huius exilij
ſegnes ñ efficiãt᷑.ſʒ ad pr̃iã ſnã feſtinẽt.⁊ co
ronãdo qꝛ dũ tribulatiões iuſtis ĩgerũt lapi
des pꝛecioſos ĩ coꝛona celeſtis głe apponũt.
Seruiunt g mali bonis predictis modis.⁊
ideo ꝑmittuntuꝛ uiuer̃ cũ eis. deĩde dũs ſub
iungit (Et ĩtempoꝛe meſſis )i.iupicij 2 fina
lis ↄſumatõis (dicã meſſoribus)ſ.angelis(.
Colligite pᷣmũ ʒizãia i.malos a ↄſortio bo
noꝝ eos excludendo. ? Gᷓ̊ quo ad penã daͤni.
⁊ ſequituꝛ pena ſenſus((⁊ alligate ea ĩ faſci
culos ad cohuredum dci miniſterio ãgeloꝝ
ſeperabũtuꝛ tũc mali vðᷣ medio iuſtoꝝ ⁊ mutẽ
tuꝛ ĩ ifernum ꝗ creditur eſſe in cẽtro terre ⁊
terꝛa uallatꝰundiq;. Et bene dicit ĩ faſcicu
los nõ ĩ uno faſce.qꝛ unuſquiſq; punietur ꝓ
modo ꝑuerſitatis ſue.⁊ ſimul erunt ĩmundi
cum ĩmundis: guloſi cum guloſis auari cum
auaꝛis ſupbi cum ſupeꝛbis.⁊ ſic alij ĩpij cuʒ
ſuis ſimilibns.ut ꝗ ſocii fuerunt in culpa. ſi

mul toꝛqueantur i pena.Quo ad penã ſenſꝰ

erũt plures faſciculi.ſʒ unus erit quo ad pe

nam dãni. Et ſubdit᷑ (Abi erit flerꝰ)id ẽ do

loꝛ uebemens ex damno.ſcʒp caꝛeniia uiſio

Capitulũ.lxiiij.

nis diuine. ⁊ exponitur ꝓ triſticia. ? doloꝛe.
ꝗa forte nõ erunt ihi corporales lachꝛyme.
X ſtridor dentiuzʒ)id ẽ paſſio urgens ex pẽa
fenſus ⁊ toꝛmẽto ſcʒ pꝓ pẽarũ acerbitate. In
quo ſignatuꝛ duꝑlex pena inferni. una ex ꝑ
te m̃tis ſcʒ triſticia uehemẽs que ſignificat
peꝛ fletum ⁊ alia ex ꝑte coꝛꝑis q̃ ſignificat᷑
ꝑ ſtꝛidorẽ dẽtiũ. uel fietꝰ ex calore diſſoluen
te ⁊ ſtridor dẽtiũ ex frigoꝛe ↄſtrigẽte.Unde
Job. Ab aquis muium tꝛaſibit ad caloreʒz ni
miũ deinde ſeꝗt᷑ (Triticum ãt M. fideles ⁊
electos qui in aꝛea huius mũdi ſunt tꝛituꝛa
ti.flagellis.afflictionibus ? temptatiombus
uarijs. ita ut in eiſ nulla ſit palea ł macula(¶
congregate in horreum meum) ſcilicet cele
ſtiũ manſionum.tt tunc iuſti fulgebunt ſiẽ
ſol.⁊ hoc per dotem clarit atis ex g oꝛia aie
ad corpus r̃ dundante.ubi Cri. Non quia.ita
ſoluz ſicut ſol.ſed quia hoc ſydere aliud ma
gis luculentum non noſcimꝰ. cognitis nobis
utitur exemplis.hec Cꝛi. Comparatur aũt
gloria iuſtorum ſoli.maxime quo ad corpꝰ.
quia aĩa glorificata multo pulchrior erit ſo
le. In ſole autem qttuoꝛ dotes corporis glõi
ficati notantuꝛ.ſcilicet clarit as.quia in crea
tuꝛis inferioꝛibus nihil ſole eſt clarius:agili
tas.quia exiens ab oriente ſtatim apparet ĩ
occidente ſubtilitas quia tꝛanſit peꝛ uitrum
illeſſum. impaſſibilitas quia radius eius nõ
ledituꝛ nec maculatur.Et ſubdituꝛ.ĩ regno
patris eoru ergo tanquam filij regis accipi
ent regnum decoris.O quà glorioſum eſt re
gnum ĩ quo ſancta ſocietas.ꝗa iuſt i in quo
pfecta claritas.quia fulgebunt ĩ quo pfecta
delectabilitas.quia ſicut ſol.dulce enim lu
men eſt ⁊ delectabile:ĩ quo ſublimis digni
tas.quia ĩ regno ĩ quo paterna caritas. ꝗqa
patris eoꝝ. DPanc parabolam ſecundam tan
git marcus faciens tantũ.mentionem de bo

no ſemine.quod ad ſolos electos peꝛtinet.ꝗ

tanquam triticum ⁊ frumentum ĩ horreum
eterne beatitudinis colligẽtuꝛ quando giʒa
nia ⁊ lolium i camium ignis mittentur. Uñ
comparat reguum celorum.i.eccłiam que a
deo regit᷑ ⁊ homines regit. homini iaciẽti ſe
men ĩ terram ⁊ cetera. Der ſemen ſtelligit v
bum uite.quod homo ſcilicet chꝛiſtus ſemi
nauit ĩ coꝛda humana. ⁊ doꝛmiuit peſ mor
tem.Exurgit ãt ſemen nocte ⁊ die.ac geꝛmi
nat ⁊ cꝛeſcit.gꝗa poſt ſomnum chriſti nume
rus credentium peꝛ aduerſa ⁊? ꝓſpeꝛa geꝛmi
nauit.ĩ fide: ⁊ creuit ĩ opeꝛe.dum neſcit ille
boc eſt neſcire nos facit quem.ſ.fꝛuctum uſ
que ĩ finez. afferat: ⁊ terꝛa ultꝛo fꝛuctif cat.
quia uoluntate adducituz ut fꝛuctum faci
at. pꝛimo herbam deide ſpicam ? tandem
plenum fꝛuctum.Ex ſemine.n. iſto recepto
in aliquo homine. mo concipitur timoꝛ di
uinoꝝ iudicioꝛum.⁊ ſignificatur per herbazʒ
que eſt quid imper fectum.⁊ quia ex timore
k *₰

De quattuoꝛ ꝑabolis dni ad

ceſſat homo a malis:⁊ icipit ſe exercet᷑ ĩ bo
nis.iõ o ↄcipit᷑ ſpes dinioꝝ bũficioꝝ que ſi
gnificat ꝑ ſpicam. in qna ẽ iam ſpes gꝛai fu
turi.t᷑cio ex hoc dat᷑ caꝛitatiuus amoꝛ.ꝗ bʒ
opꝰ pfectum:⁊ iõ ſignificat ꝑ plenum granũ
ꝗa (ut dicit apoſtolus) plenitudo legis eſt di
lectio. Uel terra fructi ficat pᷣmo herbã.deĩ
de ſpicam.deinde plenum fructum. hoc ẽ ti
moꝛẽ pniam ⁊ caritatem. Illi qui generant
heꝛbam.i.timoꝛem ſunt ĩcipiẽtes qui debẽt
icipeꝛe a timoꝛe. Sicut.n.heꝛba ẽ pꝛincipiũ
ſpice.ſic timor domini ẽ pᷣncipiux uite ⁊ initi
um ſapientie. Illi qui generant ſpicam.i.pe
nitentiam duram ſunt ꝓficientes qui ſicut ðᷣ
lectati funt in peccatis ſic debent ſe affliger
in penitentia ⁊ lamentis. Illi qui ꝓducunt
plenum fructum.i.caꝛitatem ⁊ bonoꝛuz ope
rum plenitudine ſunt perfecti.qni habẽt ca
ritatem dei ⁊? ꝓximi ꝗa plenitudo legis ẽ ca
ꝛitas.Et tunc ẽ homo diſpoſitus ut de ſtatu
geatie tranſeat ad gloꝛiam: ⁊ ineo dominus
tunc mittit falcem.i.moꝛtez. abſcindendo iu
ſtos de pñᷣti uita ut tꝛanſferat ad gloꝛiazʒ. qm̃
adeſt meſſis.i.collectio iuſtoꝛum in patria.
Secundum Gꝛeg.ſemen homo iacit in terrã
cum coꝛdi ſuo bonam intentionem inſerit.
Et poſtquam ſemen iactauerit dormit.quia
iam in ſpe boni operis queſcit. Nocte uero
exurgit hac die ꝗa inter adueꝛſa ⁊ ꝓſpera p
ficit.Et ſemen geꝛmimat ⁊ cꝛeſcit duʒ ille ne
ſcit ga ⁊ cum adhuc metiri incrementa ſua
non ualet.ſemel concepta uirtus ad ꝓfectuz
ducit᷑. Et ultra teꝛꝛa fructificat.ꝗa puenien
te ſe gꝛatia mens hominis ſpõtanea ad fruc
tum boni opeꝛis aſſurgit. Cum g deſydeꝛia
bona concipimus.ſemen ĩ terꝛa mittimꝰ.cũ
vo oꝑaꝛi recta incipimus herba ſumus: cuʒ
ãt ad ꝓuectum opus tꝛahimus àd ſpicaz peꝛ
uenimus:cũq; in eiuſdẽ oꝑis ꝑfectiõe ſolida
mur.iam plenum fꝛumentũ ĩ ſpica ꝓferimꝰ.
Oipotens at deus ꝓductu fructu falcẽ mit
tit ⁊ meſſẽ ſuã deſecat.ꝗa cuʒ unũ quẽq; ad
opa ꝑfecta ꝑduxeꝛit eiꝰ tpꝛalẽ uitã ꝑ ĩmiſſaʒ
ſniam incidit. u: granũ ſuum ad celeſtia hor
rea ꝑducat. Uide &ᷓ ne ſis tm in herba uł ſpi
ca ⁊ maturitatẽ expectes in purgatoꝛij pea
non enim fꝛuctum ĩmaturatum congregat 8ᷣ
us ĩ hoꝛꝛeum ſuum. Nullus tñ ꝗ ad bonuʒ ꝓ
poſitum. adhuc in mentis teneritudine eẽën
ſpicitur deſpiciatur ga fꝛumentũ dei ab her
ba incipit.ut granuʒ fiat. In teꝛtia pabola

ſtatus ſequens ĩmediate poſt reſuꝛꝛectionẽ
heꝛeſum gꝗa contra hereſes ĩſuꝛgentes.ſuſci
tauit dominus ĩ eccleſia doctoꝛes ſanctos lit
teratos ut ꝑ rõem ⁊ ſcripturam confutarent
hereticos. ⁊ licet pᷣmo fueꝛint huiles ⁊ abiec
ti teñ diuina diſpoſitione fuerunt poſtea exal
rati. Tertia g̊ ꝑabola ẽ ð exaltatõe eccłe ac
hdicatòis fidei ⁊ euãgelij in qua comparat

j aza bo que eſt de grano ſinapis deſcribituꝛ eccleſie

turbas:⁊ tribꝰ diſcipulos hiĩtis.

Tgnuʒ celoꝛum grano ſynapis (Simile eſt eĩ
regnũ celoꝝ)).i.pᷣdicatio euangelij que dici
tur regnum quia docet regere manum cuiꝰ
ciues ſunt oꝑa reger os cuius ciues ſunt uer
ba ꝛegeꝛe coꝛ cuius ciues ſunt cogitationes
⁊ deſ ydeꝛia( gꝛano ſynapis )quia caleſacit ĩ
amore uenenum expellit.i. erroꝛem. caput
purgat.i.mentem(qð accipiens homo).ſcgo
xp̃ᷣs a aenn oo. per ſe: ⁊ peꝛ diſci
pulos ſuos(ĩ agꝛo ſuo).i.in mundo(¶ qð mi
nimum eſt omnibus ſeminibus).i. omnibus
diſciplinis.uel ꝗa uix ei ĩ pᷣncipio creditur ł
quia docet que in mundo minima ⁊ uilia re
putantur quia ampulloſitati vpoꝛum non in
nititu (cum autem cꝛeneꝛit)peꝛ diuulgatõ
nem (maius eſt omnibns oleꝛibus).i.ſcien
tijs phiſicis naturalibus ⁊ poeticis que dicũ
tuꝛ olera.quia cito decidunt nec ſtuctum e
teꝛnum: ſeo tempoꝛalem habent(⁊ ſi arboꝛ
alta )pe: eius ſublimationem fructifeꝛa per
eius utilitatem (ita ut uolucꝛes celi).i.aĩe
cꝛedentium celos affectantinʒ (ueniant per
fidem (⁊ habitent) ꝑ amoꝛẽ (ĩ ramis eius)
.i.ĩ dogmatibus.uel uolucres.i.pᷣdicatoꝛes.
ꝗ ut nubes uolant.ueniant ſtudendo ⁊ habi
tent ĩ meditando ⁊ operando ĩ ramis eius.i.
diuerſis expoſitionibus ⁊ ſententijs quattuõ
enim rami ſunt hyſtoria. tꝛopologia. allego
ꝛia.snagogia.Unde regnum celoꝛum poteſt
hic intelligi pᷣmitiua eccleſia que ꝛatõne hu
militatis pauptatis ⁊ paꝛue młtitudinis que
uidqebatr᷑ ẽt abiecta ſed vᷣtute eſt magna uel
ꝓ feruoꝛe fidei que modica uidebat propteꝛ

ſcandalum cꝛucis.ſed feruida eſt pꝛopteꝛ ca

loꝛem dilectionis.prauo grano ſynapis com
pꝑaratuꝛ quod cum ſit minium in quantitate
tñ ẽ magnum ĩ vtute ⁊ caloꝛe.que creuit in
arboꝛem magnam ꝗa ubiq; oꝛbis eſt expãſa
habens ſtipitem per ſpeʒ ⁊ ꝛamos exaltatos
per dilectõem dei dilatatos per caritatem ꝓ
ximi.Alta eſt ga ad celeſtia ſuſtulit. ampla
qa totum mundum occupauit. Qua aꝛborẽ
aſcẽdit acheꝰ ut xpᷣʒ uideret gꝗa niſi ĩ eccle
ſie ⁊ fidei aꝛboꝛe xpᷣs ñ ur̃.⁊ uolucres celi id
eſt principes huius mundi alta perẽtes.uel
alti intellectu ſcilicet huius mundi ſapieteſ
babitant in ꝛamis eius ⁊ ei ſubiecti ꝛegunt
eius conſilio.ł uolucꝛes.i.ſancti qui pẽnis v
tutum in alta aſcendunt. ⁊ ad pꝛemia cele
ſtium bonoꝛum uolaꝛe contẽdũt:habitant ĩ
ꝛamis eius id eſt ĩ diueꝛſis eius ſentẽtijs ſpi
ritualibus. Rami euangelice arboris ſt᷑ do
gmatũ diuerſitates.ut ꝓ uarietate moꝛborũ
uaꝛia ſit medicĩia. in quibus una queque uo
lucrum.i.animarum iuſtaꝝ Regeſcit. Uo

lucꝛes enĩ celi ſunt anime fideles:que coꝛ a

terrenis leuantes ad celeſtia ꝑ deſyderiũ uo
lat: æ neglectis tꝑalium reꝛum cupiditatibꝰ
ſurſum coꝛ hnt ĩ celeſtibus.atq; ĩ ſanctoruʒ
dictis ⁊ conſolatõibus reſpirant ⁊ ꝛegeſcum

ſapientia uel dlligent
iun uſß glaß ien
ſatg hule ellcs
gfftictt enallt
uriinh⸗Femmentun
ſem cepla i nalo
ijuo aluß eſ ſernn
nhenrun tatici hic dec⸗
ninuten alterant ignin
gelcun nod aa ſcen
Puten munti, auͤbuc
dtigfnn,Apeifigunt
teledr am udeis propt
dne qunagazeimade⸗
uefeitenigaizſigun⸗
Nes de nta femeinn
geiſapienin alſmnen
Nlt ſer neitun cloln
ecum ? icluſum ege
ler Aſhoris ? feruoren
ſconaſt ſeu poſſuit ini
erentaretur torun,
Noftun fnit in teibuſn
ſeioſclori anlin
ntem tatune nult
tis Nichunmuntun 4
munchninnſennen,

eccleſte Coes
geut
cumn fernenn ſ
Mutar iſio
ſe facit. J cu

S. a TDP

i Pꝛime partis aptʒ.lxiiij.
imil
euanhlh Ge e að huiꝰuite fatigationibus. Unde pᷣs. Quis tuvo perficituꝛ. Secundum Pylarium fari
egere mnanum dabit pẽnas ſiẽ columbe: ⁊ uolabo ⁊ requie na ẽ plebs ex diuerũs collecta:tria ſata tri
nuscireſinn⸗ ſcã. Aſſumamꝰ*g ⁊ nos pẽnaſ colũbe ut altio plex ſtatꝰfidelius ſcilicet noe. Daniel. Job
sſunt cogitgti ner ra uolãtes poſſimꝰi ramis huius arboris ha uel quia de tꝛibꝰ filijs noe pceſſit totuʒ genꝰ
po niscaleſdte pitare ⁊ nidulos doctꝛinarum nobis faceꝛe humanum cui dei ſapiẽtia fidem ⁊ caritatẽ
tiengen acit i terrenaq; fugiẽtes ad celeſtia feſtiare. Ma ⁊ ſanam doctrinam commẽdat ĩ preſẽti (do
ſepiengbon ſie gnum quoq; ⁊ feruens ſit nobis ðᷣſypᷣriũ exal nec totum feꝛmentetur)id eſt donec in fine
Rtſer ſei lſq; tãdi fidem noſtrã. ut dominus ieſus chꝛiſtu mũdi ↄpleto numero electoꝝ fideleſ ad r̃ſur
Hiin nmnege rict . ab oibus timeatuꝛ. cognoſcatuz t amef An rectionis gloꝛiam peꝛueniãt.⁊ tũc ꝑfecta ca
nnnbns)i as ni AR quaꝛta parabõlã que eſt de feꝛmento.deſcri lefient caritate modo enim eſt ignis paruus
iine dd anen bituꝛ ſtatus eccleſie:ſequens exaltationeʒ pᷣ ſed tunc erit caminus.¶ Pec omnia) ſcʒ pᷣ
ndomnine naliurt τ dictoꝝ ſanctorum: quia per diligentiam eo dicta ⁊ talia multa (locutus eſt ieſus ad tuꝛ
Gn

e rum ad predicandum iam fiõs ubiq; ẽ diuul
nenerch Baddgis e gata. In hac ergo pabola ↄꝑat(ꝛegnum ce
ibns enuned nh arton & loꝛum fermẽto quod mulier abſcondit in tri
8 1

bas in parabolis) ⁊ licet alia multa ſine pa
rabolis dixeꝛit turbis.tunc tamen nihil ſine
parabolis dixit eis ut ſcilicet mouerent᷑ ad

R ſcen 5 bus farine ſatis) Eſt autem ſatum mẽſuꝛa iteꝛzogandum de auditis.Quia eĩ hoĩbꝰ ru
lecidunn n Nä paleſtina capiens unum modium ⁊ dimidiũ dibꝰ loqpatuꝛ de regno dei. opꝰ eꝛat induci
ſendeb ſuchme Regnum celoꝝ eſt eccleſia militãs.in qua 6 eos talibus paꝛabolł.⁊ reꝝ ſenſibiliuʒ eis co
atione nnletad ns per fidem regnat.uel doctrina fidei: que gnitaꝝ ſimilitudinibus ad dininoꝝ aꝛchana
nene n nenfen regnum celorum predicat.mulier autem dei ut ex his que animus nouit ſurgat ad ĩcogni
uces cell i die ſapientia uel diligentia ſanctoꝝ.ad predicã ta.⁊ exemplo niſibilium ꝛapiatuꝛ ad ĩuiſibi
ectantinz (ueniant er dum uſq; quaq; fidem catholicam:tria ueꝛo lia.ac peꝛ ea que uſu didicit diſcat amaꝛe ̊̃
anoꝛs ſiamis en) ſata farine ſt tres paꝛtes mũdi.ſcilicet aſxa non nonit.ut ꝗ celeſtia capeꝛe non poterãt
holucres.i.dicatcres⸗ affꝛica ⁊ europa. uel tꝛes ligue.ſ.hebꝛea gre per ſimilitudinem terrenam audita percipe
muant ſtugengot habbi ta Ttatina. S eꝛmentum ãt Iz ĩ ſcꝛiptura fre ꝛent. Rarabola enim grece ſimilitudo dici ) 60
eranco iramts eins,, quenri accipiat᷑ ĩ malo.eo ꝙ eſt corruptiuũ latine peꝛ quam ueritas demonſtzatur ⁊ ĩ q̃ AτXAG/EREIAεr
s t ſententijo uattuõ tñ quia aliud eſt fermtuʒ ʒiʒ anie ⁊ alind fer aliuð dicituꝛ. ⁊ aliud rarõabiliteꝛ intelligi. PRi, ☛nd-
ia. opologia. allego ł mentum teitici hic accipitur ĩ bono tm̃ ⁊ ꝑꝝ Vnde ſubdit ammonitionem (hec dicẽs cla
gnum celoꝛum poteſt nirtutem alterandi ſigniſicat uerbum euan mabat. Qui habet aures audiendi/audiat)
ccleſia qgue etone hi gelicum. quod ad fidem trãſmutauit magna Panc ammonitionem addit dominus in lo
anue mltluudinis que paꝛtem mundi. adhuc amplius tꝛanſmuta cis pluribus. Nam ſecundum Pieronymum
ſheme eſt magn uel bit ioſum. Unde i figuꝛa in pent hecoſte.que Ubicuuque ponituꝛ hoc uerbum deſignatuꝛ
dica uidedat olter celebratuꝛ a iudeis propter beneficiũ legis miſticus intellectus.quia ſub uerbie para
ſervida eſt otenea date quinquageſima die ab exitu de egypto bolis alius ſenſus eſt peꝛ intellectum requi
uo grano ſſnapts tonn que fauit euãgelij figuꝛa. offeꝛebãtuꝛ A D E due t getmaͤemn õ audien
wigium in cuamnene nes de ſimila fermẽtata. Mulier eꝛgoide i ſunt auꝛes coꝛdis ⁊ ſenſus interiores.ſcili
ore gve crenitin dei ſapientia uel ſanctoruʒ diligentia. ac ce cet auꝛes intelligendi. obediendi. faciendi
dhe Gin pit fer nentum quod prooter calorem intꝛin que iuſta ſunt. muit ergo rꝛiplicem audi
Mubich Ri tatos ecum ⁊ incluſum legem e uangelicam que ẽ tum ſcilicet ſentiendi. intelligendi obedien 4 ),
1 ſezrenee⸗ „ lex amoria ⁊ feruorem fidei ſignificat.?⁊ ab di. Primus eſt exterioꝛ in corpoꝛe de quo di
hannoea r ni⸗ ſcondit ſeu poſſuit in tribus farie ſatis dẽee cit qui habet anꝛes. BGecundus interior ĩ mñ̃ ißs
4 clleſtu ſin 1 7e 4 fermentaretur totum. Poc enim fermẽétum te de quo ſubdit audiendi. Tertius utrunq;
occhpaut⸗ Qui ſecht poſitum fuit in tꝛibuſ mũdi partibꝰ a tempo completens de quo addit andiat. Prim au
uitenet gani A 4 re apoſtolorũ.⁊ amplius ponitur donec teꝛ ditus eſt ſenſi᷑ue. Secundus intellectiue.
if tone te d mentetur totum ⁊ multiplicetuꝛ fiõs tꝛiniia Teꝛtius affectine. de his dicituꝛ in pſ. ber %α
undi alta dai ſerel tis ꝑ totum mundum quia inde totum pene oꝛdinem. Audi filia. quo ad pꝛimum. ⁊ nide u½ρ
thuius mond e mundum iam fermentatum ? uiuificatum ĩ quo ad ſecundum. ⁊ incſina auꝛem tuaʒ quo 2
iu reiſiteci ene eccleſe coꝛpus cꝛeuiſſe uidemus:ſicut modi ad tercium. Et in Job. Auditu auris audiui
esi ſanengili e cum fermenti magnam farine maſſ. am trâſ te. In hoc autem quod ieſus hec dicens cla
ndant 43 notſmni mutat ĩ ſuiipſius vᷣtutẽ.ac uiuificat ⁊ creſce ma at. tangitur magnitudo affectus eius ĩ
nn contecil hi i er⸗ re facit. Secundum Bedam. mulier.i ania pꝛedicando: clamoꝛ enim iſte ſignum eꝛat
ae c. insetene dn ſancta abſcondi ectam intentionem a magni affectus in ipſo.De hoc clamoꝛe chꝛi
iuernse ſ do 4 4 con it per r. . 5 . . .
ngeice ron⸗ hoi mundi laudibus occultando fermentum. id ſti dicit Auguſtinus. Intonuit dominus ie
ieua nariete fot 4 eſt dilectionẽ in tꝛibus ſatis farine.id eſt in ſus chꝛiſtus.clamans dictis.factis.uoce. ui
les gun gtene 1 tꝛibus modis diligendi.ſcilicet ex toto coꝛð. ta. deſcenſu.aſcenſu: urredeamus ad eum.
gin dun⸗ Peget . ex tota anima. ex tota mente: ł᷑ in tribus ani Clamat ſuꝛdis ut audrat. clamat dormienti
arum in ſersueta⸗ me uiꝛibus.ſcilicet rationali cõcupiſcibili. bus ut euigilent.clamat tꝛanſeuntibus ut at
uunt mnine i, eſlatuͦd iraſcibili.ĩ quibus caritas ſiue doctrina ab tendant. Clamat ignoꝛantibus ut intelligãt.
cs 44 cele nualtan ſconditui: donec totam mtem ĩ ſui ꝑfectionẽ Clamat errantibus ut ꝛedeant. clamat pec
cin mne ue vommutet. qõ quidem bic ichoatur: ſed ĩ fu catoꝛibus ut peniceant. Clamauit quippe.
1 lenii

De quattuoꝛ paꝛabolis dñi ad turbas

pꝛedicando.clamauit oꝛando clamauit laga

rum reſuſcitandoclamauit tandẽ moꝛiẽdo.
Quotidie ĩ celis exiſtẽs clamat ad nos dicẽſ
Uenite ad me oẽs ꝗ laboꝛatis ⁊? honerati e

ſtis ⁊ ego rficiã uos.Et nos miſeri adhuc tã

tos clamoꝛes ↄtcẽnimus.Gq̊ Aug. ¶ Luũc dimiſ

ſis turbis que eum non interrogauerũt ⁊ ſe

dentes a tumultibus (uenit ĩ domum) ut di
ſcipuli tanq; dignioꝛes haberent opoꝛtunita

tem querẽdi ⁊ iterrogandi eum.((Et acceſſe

ꝛunt ad eum diſcipuli eius Nanq́; familiães
n tam coꝛꝑe qᷓ; diſcendi uoluntate. Queren
tes quar i ꝑpabolis loqueret᷑ tuꝛbis. cum ipſñi
non caperent ⁊ petẽtes ut eis pabolas expo
neret. Quia.n.ꝑcipiebant vpᷣm miſtice loqui

ꝗſierunt itellectum ⁊ ſibi exponi ( Qui reipõÿ

dens ait. Uobis) credentibus uobis humili
bus uobis obedientibus.uobis mihi adheꝛẽ
tibus ⁊ dilectis uobis mũdo abiectis ⁊ odio
ſis. obis uolentibus ⁊ ſimpir dignis.ac ue
ſtris ſequacibus ad me accedentibus(datũ
ẽiuinitus ⁊ ex gratia dei.nõ ex merito ne
ſtro (noſſe)apꝑre ſine pabolaꝝ iuolutõe (mi
ſteria regni dei)i. ſecreta ⁊ intelligentiam
ſacꝛe ſcꝛipture.ꝗᷓ ↄtinet ſtatuta atq; decreta

illius regni ſeu abdita.⁊ ꝓpfunditatẽ ueritat᷑

euangelice q̃ ducit ad regnum celeſte uł mi
ſteriũ regni celoꝝ.i.ecclłe militantiſ ſiue triũ
phantis. Apoſtoli enĩ erant quaſi fundatões
eccleſie poſt xpᷣm ⁊ iõ ad ipᷣos peꝛtinebat ſci
re ſecreta eccleſie. de quibus eꝛat ꝓceſſus ec
cleſie uſq; ad finem mi. qa iſta erãt futura
i diuina diſpoſitõe pᷣoꝛdinata ⁊ iſtud põt hic
uocari miſteriũ regni celoꝝ.i.ſecꝛetuz eccle
ſie (Ceteris aũt) ꝗ foꝛis ſunt ꝗ elauſis ſenſi
bus ni curant itrare ⁊ cognoſcere ueritatem
ſ. uulgaribus turbis ſeu ẽt ſcribis ⁊ phariſe
is ĩicꝛedulis non eſt datum neq; ↄceſſuʒz iſta ĩ
telligere ⁊ ꝑꝑ hoc loquebat eis talia ꝑabo
licehut uidentes)).i.uideꝛe ſe repurantes (ñ
uideant)̃m vitatem C?⁊ audientes)).ſ. intel
ligere ſe putantes(non intelligan)iniam in
terioꝛem. Nam hec eſt una càx quare dñs
lodbat᷑ in parabolis.ut.ſ.ueꝛitas occultaꝛet
malis.⁊ boni ad inquiꝛendũ exerceꝛent i eis
Unde ſeꝗtur (Qui bʒ . amoꝛem ueꝛbida
bitur ei.ſ.intelligentia ueꝛbi amati(⁊ h buʒᷣ
dabit)).ſ.ſenſu ĩtelligendi.qa habentibꝰ de
uotõem ⁊ fidem datus ẽ vus ſacꝛe ſcripture
itellectuſ rfeenim in Luca.ꝙ apeꝛuit eis ſen
ſum. ut itelligeꝛent ſcripturas. ⁊ ex habũdã
ti reuelatus eis eccłie ꝓceſſus. Item ꝗ bzʒ

opus dabit᷑ ei itellectus ⁊ habandabit aug

mento ꝓfectus. Item qui habet gratiam da
bitur ei perſeuerantia.? habundabit gloria
gꝗa gram ? gloꝛiam dabit dominus.(¶Qui ãt
non hʒ). ſ.a moꝛeʒ vbi((id quod uidetur ha

bere). I. naturali ingenio uel litteraꝝ ſtudio
(aufeꝛetur ab eo) quia nulla uere ſa pientie

gaudebit dulcedine: unde non habentibus

ezab ezn, Jp, A

? tꝛibꝰad diſcipulos hitis
fidem ⁊ deuotionez ad vxpᷣ doctrinaʒz iĩtellee
tus icripture ueteris reſtamenti ablatus eſt
pꝑꝑ eoꝝ inct edulitatem: ⁊? datus eſt gentibus
ꝑp eoꝛum fidem. Item qui non habet opus
id ꝙ uiot hre.ſ.ſtelligẽtie.aufere ab eo ꝗa
fides ſine oꝑibus moꝛtua ẽ. It᷑ ſicut qauarus

multas hʒ opes ⁊ niłas ſic ꝗ n diuina ſapiazʒ
bʒ. nullã bʒ ꝗa ᷣm Pieꝛo. lr̃as neſcit ꝗ ſa
cꝛas ignoꝛat.ſᷣm Amb. itelligit qð hʒ.i. ꝙ ſe
putat hr̃e. Seoꝛſum ãt.ſ.in domo diſcipulis
ſuis differebat oĩa.uñ pʒz ꝙ non ſolum para

bolas de quibus eum inteꝛrogabant ſʒ etiaʒ

alia ibidem eis expoſuit licet de aliarum ex

poſitione mentio hic non fiat.&t tunc etiam

in ꝑabolis locutus ẽ diſcipulis ppoſuitq; eis
tꝛes parabolas alias a pꝛedictia. In quaruz
pꝛima que eſt de theſauro abſc õdito i agro
deſignatur ſtatus eccleſie ſequens poſt pꝛe
gictum quia diuulgata fide in oꝛbe terrarũ

per pꝛedicationem ſanctorum.multi ualẽteſ

7 litterati uiꝛi (ut Auguſtinus ⁊ alij) ad fidẽ

cat holicam conuerſñ inceperunt ſe exercere

2 ſcientiam ſuam ad util tatem animarun
conuerteꝛe. Aſſimilat eꝛgo(( regnum celoꝛuʒ

Did eſt celeſtem patri am (theſauro abſcon

to in agro) qui ager om nibus uẽditis emi
tur ut theſauꝛus ibidem inuentus habeatuꝛ
Ager iſte laboꝛ eſt in exercitio uite actiue.?
operibus omnium miſericordie in regimine

eccleſie.the ſaurus autem abſconditus eſt pᷣ
mium celeſte cuius diuitie nondum omibus

apparent manifeſte. ʒ illud pᷣſ.qᷓ; magna mł
titudo duicedinis tue quam abſcondiſti tim
tibus te. Inuenitur iñ ipᷣe theſaurus ⁊ ſi nõ

ad plenum qm̃ ſanctoꝝ doctrina ⁊ pᷣdicatio

qualis quantuſue ſit ex magna pꝑte declaꝛa

tuꝛ. Punc autem theſaurum inuentum ille

abſcondit qui cognito quał ſit coꝛde retinet
2 mente diuligit eiiſq; nullo mõ obliuiſcitur

pᷣ gaudio illiꝰ uadit pedibus mentis ipum
affectando: ⁊ uendit uniueꝛſa que habʒ tem

poꝛalia ac uoluptates carnis ⁊ deſydeꝛia tex
ꝛena contemnendo. Et emit agrum iltum oi

be alijs dimiſſis.ĩ agro dñico ꝑꝑ celeſte pᷣmi
um laborando ⁊ totalr cæleſtibus ihiando.

Contemnere g ſecularia debet ⁊ totum poſſi

deat: ⁊ ut ſit ei poteſtas utendi theſauꝛo cũ
agro gꝗa celeſtes diuitie non niſi dàno ſeculi
poſſident ab aliquo. Ad laudẽ vgſuʒ expᷣmi
tuꝛ iſta ꝑaꝛbola. ⁊ ſic theſaurus i agro ẽ vgi
nitas ĩ carne. Circa iſtum theſauꝝ ↄſideran
da ſt᷑ tria.pᷣmũ ẽ ꝙ ĩueĩat᷑.ſᷣʒ ꝙ inuentus ab

ſcõdat᷑.t᷑ciũ ꝙ abſcõditꝰ cctis pᷣponat.Non

ãt iuenit i luxuꝛioſis nẽ abicõdif ĩ uamglo

ꝛioſis.non pᷣponit᷑ ĩ auaris. Sic gᷓ hẽmus tri

plicem vtucem.ſ.vginitatis.hũilitatis.pauꝑ
tatis. Nirginitas nouit theſauꝛuz iuenire: ut

habeat. humil tas nonit rheſarum abſcõde

=:

ꝛe ne amittat᷑ pauꝑtas nouit theſauꝝ oĩbꝰp

vpoere ne uilipedat In vᷣa gabola que eſt ö

Azſonr apyio

Az &

ppruentenenorlile
uf nmamun
rippii mponn h
fcuun incior uciunm
Nenor Ofſcum moramu⸗
um inqueteſvo deſfßien
Airqn nouit neggeimi
ſtrum aclons openb
lentencto ſue ctun ad ſi
Othoonniardimavendo,
fferognösder recica
Criſicando. Perfelrneg
ſere i noeinn ſen andid
cut cuioſ ſei ſalchdag
ul inuentis onſs nend
tigu obijta ſeper e
enigit terran „ celo
tuten conorrzutt e⸗
ſtbiectoyen Et git
ſc i fne mumwi teo /
lapedhi niſ ilaeff
cancei eſgenn mna
ſudbdatheſnni,n
acd eenedeniinise
Abolaſigereicncte
4 calleanas tdo 6
Cegnuntelonn .

uſtinus ? ali) ufii
ſceperunt ſe exercere
il tatem animarnn
ol regnun celornz
nbelauro abſcon
nibus ueiis enni
inuentus hobegtue
rcitio uite gctiue.
cordie in regimine
labſcondttus eſt
e nondum omnibus
ud Hlözmagna mt
n ablcondſtitiin
etbeſaurus1 n0
doctrina 1 pdicanid
magna Ne Gecn.

zurumm indentumile
qoal in dde rerinet

nullo mo obl itiſclum
edibus nen⸗ un
miuenſie hali en
curnis? geſfben ler
enitagum lum di.
oiicopy celeſtehnni
aaleſtious ibiando,
debet 1 trum 1

s utencitbel

Ninme partis
margaꝛita declarat ſtatꝰeccleſe immediate
ſequens precedentem. qꝛ pꝰ ſtatũ predictuzʒ
ĩceperunt aliqui ↄtemptis mundi diuitijs ⁊

ponoꝛibintendeꝛe uite cõtemplatiue. ſic. b.

Benedictus ⁊ alij ſẽ̊ntes eũ in diuerſis ſta

tibus ⁊ gradibus ꝛeligionum. Et iſte ſtat fi

.

guratur per margaritam que inuenitur in 2
chilijs maꝛis.qꝛ religio fundatuz ⁊? nutrit᷑ in
humoꝛe deuotõis. Iſta autem maꝛgarita di

cituꝛ una ⁊ pꝛecioſa. Una.quia hoĩem unit
actia autem uita magis diuidit ⁊? propteꝛ B

Af. qõ maꝛtha erat circa młta occupata ma
ria nero circa unum intenta. Dicitur etiaz pᷣ

cioſa.quia uita ↄtemplatiua ſimiliteꝛ ⁊ abſo

lute melioꝛ eſt qᷓ actiua. iicet in caſu actiua
ſit magis fructifeꝛa.ꝑp ꝙ dicitur maria opti

mam partem elegit. Aſſimulat (Regnuz ce
lorum)i.preſentem eccleſiam (hòi negoria
tori) quia ſicut homo ille uniuſ margarite 6
ſyderio omnia uendit ⁊ eà emit ſie ⁊ iſta (in
uẽta una pꝛecioſa margarita .dulcedie ui
te contemplatiue (uadit) ad foꝛum ſpũaliuʒ
meꝛcationum (⁊ uendit omnia q̃ hẽt) peꝛ cõ

temptum terꝛenoruz (⁊ emit eã)per conatũ

7 deſy erium eternoꝛum. Mor aliter in hac
parabola preponunt nobis tria imitanda. ſ.
officium ſanctoꝝ.ſtudium moꝝ. deſyderium
eteꝛnoꝝ. Officium notatur in negociddo ſtu
dium in queꝛendo. deſyderium in operando
Felix qui nouit negociari ſpũ alit᷑:ſiue q;tuʒ
ad ſtatum actionis opeꝛibus miſericoꝛdie ĩ
tendendo. ſiue q;tum ad ſtatum peꝛfectionis
p xpᷣo omnia relinquendo.ſiue q;tũ ad ſratũ
frerrogatõis per predicatõm animas deo lu
crificando. Itẽ felix negociator qui nouir q̃
rere ñ nociu a ſicut ambicioſi.non inutilia ſi
cut cuꝛioſi:ſed ſalubꝛia ſicut ſc ti. Itez felix
qui inuentis bonis meꝛcibus bñ nouit lucra
ꝛi qui. ſ. abijt a ſe per caꝛnis moꝛtificationẽ.
uendidit teꝛram ꝓ celo peꝛ omnium abꝛenũ
tiatiõem comparauit eam ꝑ ppꝛie uolũtatis
ſubiectionem. Et quia iſte ſtatꝰduratuaus E
uſq; ad finẽ mundi ideo nõ ponit᷑ alia pabo
la poſt iſtã niſi illa que finem mundi ſignifi
cat que ẽ de ſagena Iĩ maꝛi miſſa. Igit quia
ſub pabola theſauꝛi 7 maꝛgaꝛite iduxit nos
ad eteꝛne beatituoinis amorẽ ↄſequent᷑ ſub
Pibosa ſagene ĩiducit nos in timorem ut ina
la caueamus ? bona ſectemurAſſimilat g
(ꝛegnum celorum )qð hic notat preſentem
eccleſiam Cſagene).quia piſcatoribus eſt 9
miſſa. ? peꝛ eam ꝗſque ad eternum regnum
de pꝛeſentis ſeculi fluctibus trahbitay. ne et᷑
ne mortis profundo mergatuz miſſeCi mare
i. ĩi madum q dr̃ mar̃ ꝑp magnitudinẽ ⁊ pp
amãitudinẽ (⁊ ex oĩ gener̃ piſciũ).i.hõinů(¶
congreganti) f.bonoꝝ ? maloꝝ qr miſſa in
hnius ſeculi fluctibꝰ nullũ ꝛeſpuit ſed maloſ
cũ bõis capir. omnis generis hoĩes ad uẽi
am nocat(Quã cũ impleta eflet) erit ĩ ſi

aptz xiiij.

ne feruli qnñ humãi geneꝛis ſũma neludit †
nũerus electoꝝ implet᷑ (educẽtes).ſ.ðõ maꝛi

25 fluctibus uite hui. ? tra hẽtes ad litt ui
te alteriꝰ qꝛ m glo.ſiẽ mare ſeculũ ita litt

maris ẽ finis ſeculi(⁊ä ſecꝰlittus ſedẽteſ)peꝛ

immoꝛtalit atẽ (. elegerũt bonos in uaſa ſua

malos ãt foras miſert) Nuũc eĩ malos bonoſ
q; comuniter quaſi ꝑmixtos piſces ſagena fi
dei cõtinet. ſed littus indicat quos ſagena ec D
cleſie trahebat. Nam ſicut non diſtigunt bo W 6
ni piſces a malis q;di a eſt intra aqᷓ
ſic in eccłia militan t mali cã
bonis. SGed ĩ fine mundi trabetur ad litr? g
aptum iudicium quia tunc erunt manifeſta
abſcondita coꝛdiũ. Unõ ſubdituꝛ ((Sic erit

in oↄſumatione ſeculi)).i.ĩ fine mundi.Et di

cituꝛ conſumatio tripliciter. uel quia tunc 2
pletus eꝛit numeꝛns electoꝛum uł ꝗa termi
nabiruz ſtatus meritorum. uel quia ceſſabit
ſucceſſio reꝛzum mutabilium ((Exibut ange
li de celo empir reo ad ↄuocandũ populum
iudicandum)) ? ſeperabut malos de medio
iuſtoꝝ)) O quaʒ dura ſeperatio quippe ma
lis ꝗa irremediabilis ꝗa irreuocabilis ((Et
mittẽt eos )ſ.malos (ĩ caminũ ignis).ĩfeꝛni
torrẽdos ⁊ exiccandoſ.⁊ ſic eccleſia purgata
offeret deo patꝛi ſine macula ⁊ ꝛuga.tunc ei
bõi mittentur in uaſa cele ſtium manſionum
malis ſeperatis ⁊ detruſis ĩ infernu n. Sic ĩ
troductis pꝛudẽtibꝰvginibꝰ? excluſis fatuis
claudetuꝛ ianua regni celeſtis. Et ſubdit᷑ de
penis maloꝝ cum vicituꝛ ((Ibi erit fletus)
pꝛe ardore ((⁊? ſtridoꝛ dentium.)) pꝛe fꝛigor.
Tũc ſero mali penitebũt ⁊ ĩgemiſcẽt.ſeꝛo ſi
bipᷣis iꝛaſcent᷑ ⁊ indignabunt᷑ ꝙ tampertina
ci improbitate deliqrint. Apte in multis lo
cis ſacre ſcriptuꝛe dicit᷑ de tormentis malo
rum ne quis ſe excuſet p ignorantiam. ⁊ toti
ens commemorãtuz ſupplicia gehennalia.
ut ſuiamus ? anbelem ad gaudia releſtia.
Deide ponit᷑ cõcluſio pꝛincipalis.ad hoc eĩ
in predictis pabolis preſcriptus eſt ꝓceſſus
eccleſie milit ãtis.ut apoſtoli ꝗ erant ipſius
fundatores poſt chꝛiſtum. ĩtelligeꝛent huiuſ
modi pceſſum. Uñ ſubiungit (Intellexiſtis
hec ola)) ſ.parabolas pꝛedictaſ.q.d ad uos
ptinet iĩtelligere eas. Uñ Slo. Ad apoſtolos
fit ̃mo quos ñ tm̃ nult audiꝛe ut populos ſʒ
t intelligeꝛe. t eſt aꝛgumentum ꝙ non ſuf
ficit maioꝛibꝰ m̃ audiꝛe ad faciendũ: ſʒ opõ
tet ẽt ĩtelligeꝛe ad docendũ ((Dicũt ei etiazs
)I. intelligimus. De ĩde utit exhoꝛtatõe ad
alios docendum: cum ſubditux ((Ait illis iõ
ommis ſcꝛiba) i. doctoꝛ: ut enim dicit Augu.
apli ſunt ſcꝛibe ⁊ notarij xpᷣi.uerbũ eiꝰ ſignã
tes ĩ tabulis coꝛdis ((doctꝰ)) c inſpiꝛatus in
his qᷓ neceſſaꝛia ſunt ſibi ⁊ alijs ((ĩ ꝛegno ce
lorum))i.ĩ eccleſia militante.ubi tria dic᷑. ꝙ
ſit doctus per habitũ ſcie.ſcriba ꝑ ofſĩ doc
taie ĩ ꝛtegno celoꝛum per mentum uite ſikis

De aduetu dñi ĩ nazaret:qñ legit in

eſt homini patriſfamilias ).i.mihi: ⁊ intelli
gif de ſilitudie imitatõis n equiparatòis ꝗ
ꝓfeꝛt de theſauro ſuo).i.de ſcia ſua ĩ corde
abſcõdita( noua * ueteza).(auctõitates no
ni ⁊ ue tis teſtam̃ti.ex ꝗbꝰ teſtamtis ↄtexta
eccłie ſagena. uel ̃ʒ Geg.noua de ſuauita
te regni ⁊ uetᷣa de t᷑roꝛe ſupplicij:ut.ſ.pene
terreât quos pᷣmia ñ initat. ub nona ꝑ admo
nitõem vtutuzʒ. ut uet᷑a ꝑ öteſtatõeʒ uitioꝝ.
Ex quo pz ꝙ epi ꝗ ſunt ſucceſſoꝛes apłoꝝ õᷣ
bent hr̃e noticiã utriuſq; teſtamenti.i cuius
ſignum poꝛtant mitram ĩ capite cum coꝛnu
duplici.Et bene compaꝛat eum patriſfamili
as.Qa ſicut pr familias hʒ paſcere fil ios pãe
coꝛpꝑali fic iſta paruulos fideles pane ſpuᷣali.
Poꝛtat᷑ g domius diſcipulos ꝙ pabolas itel
ligant. ut alios docere ſciant: ꝗa iõ ſiles ei
erunt ſi alios docebunt. Oratio.
Oie ieſu xpᷣe fac me de uet᷑i uita exi
d hne ſemen vbi tui qð ĩ meo intellectu.
boni ꝓpoſiti qð ĩ meo affectu.boni o
ris ꝙ ĩ meo actu ſemiaſti comedaf a uo
Fenibgs inanis gloꝛie. ne ↄculcet ĩ uia aſſi
duitatis.ne areat ĩ petra duze obſtinatõis.⁊
ne ſuffocet᷑ ĩ ſpinis ſolicitudinis ſʒ potius in
tra bona. ⁊ optia coꝛdis humilis ↄpatientis
* bylaris centeſimum fructuʒ afferat ĩ paci
entia fac ẽt me hec oĩa ĩ ꝑpabolis dicta ĩtelli
gere ⁊ faceꝛe.ac uerbo uł ilaltẽ exẽplo alios
docere Amen.
De aduẽtu dñi i nazareth:qñ legit in ſyna
goga eoꝝ ⁊ ipi uolebat pᷣcipitare eũ.
Capitulum. lxv.
T factũ ẽ cũ ↄſumaſſet ieſus ꝑabo
las iſtas tranſit inde cũ diſcipulis
ſus ⁊ abijt ꝑ r̃iã illã (ſuã).ſ.ga
lileaʒ docebat i ſynagogis eoꝝ
Itum ꝑꝑ pluꝛium ibi conuenientiũ utilitatẽ
tum ꝑp maioꝛem auct᷑em ⁊ magnificabatur
po doctrĩe ⁊ miꝛaculoꝝ excellẽtiam ab oĩbꝰ
i.pluribus:⁊ ð oĩ ſtatu non tñ ab oĩbus uni
uerſalłr: cum multi eum ↄtemnerent: ⁊ ſibi

Ʒdicerent(Et uenit ĩ nazareth ubi erat nu

tritus) lʒ in bethleem fuiſſet natus.(Et die
ſabbati)qñ plures ↄueniebãt (itrauit) ſᷣm
ↄſuetudiem (ſuam ĩ ſynagogam)q̃ erai locꝰ
oꝛatõis ⁊ doctꝛĩe legis ꝗbus iudei ſ̃m pᷣcep
tum lesis uacare debebãt i ſabbatis((Et ſuꝛ
ꝛexit leger̃ )ut ñ pᷣdicaꝛet ſeipᷣuʒ voo ſuo tm̃
ſz ẽt teſtimonio ſacꝛe ſeripture.gꝗ non ẽ legẽ
dum ĩ eccła niſ ſtando pſalleꝛe iñ poſſumus
ſedendo¶FEt traditus ẽ ei) a miniſtris quoꝝ
offm̃ hoc erat (liber Iſaie pphᷣe Iclauſus ꝗ
de xpᷣo loꝗtur aꝑtius ⁊ ᷣm Pieꝛo.non tam ꝓ
pheta qᷓ; euãgeliſta e dicẽdus. Miſtice auiẽ
m glo.iõ traditus ẽ ei liber ꝓpheticꝰ ut oñ
deret eſſe ꝗ locutus ẽ ĩ pphᷣis.⁊ ꝙ oẽs pphe
cie ad ipᷣm ptinent ⁊ in ipᷣo iplentur ⁊ per ip
ſum apeꝛiuntur. Item ut i hoc oſtenderetuꝛ
ꝙ omnes pꝛophete libꝛos ſuos ei tradiderũt

ſynagoga eoꝝ ⁊ ipi uolebÄͤt pᷣcipitar᷑ eũ

i.illi aſſcripſerunt quicquid dixerunt. (Et
ut reuoluit).i.aperuit libꝛum) in quo imtel
ligere dedit ſe illau eſſe que aperiret ſcrip
turas (inuenit) non a caſu ſed ex ꝓpoſito ꝗa
ſciebat paſſus ſcꝛipture loquentes de eo(lo
cum nubi)ſecundum tranſlationem ſeptuagi
ta interpꝛetum (erat ſcꝛiptum. Spiꝛitus do
mini ſuper me ⁊c.) ꝓut patebit infra. Circa
ꝙ ſciendum ꝙ iudei expell ant illa q̃ eis ꝓmit
tunt᷑ in hac ꝓpphetia ipleꝛi per Meſſià quẽ
expectant futuꝝ ⁊ toti mundo tpraliteꝛ ana
turum ⁊ ducturum ſudeos de captiuitate po
ſiturum eos in maxima gloꝛia ⁊? honore ſuꝑ
omnes gentes. Sʒ quia tempus aduentꝰ xpi
tranſijt ideo xpᷣs hunc locũ ↄuenienteꝛ de ſe
ipᷣo expoſuit dicens. ¶ Spiritus domini Iſcz
patris(ſuper me).ſ.requieſcit tanqᷓ; duct: ⁊
⁊ pᷣceptoꝛ cuius exhoꝛtationibus ſꝑ obedio
Cop quod unxit me)idẽ ſpuᷣs ab ĩſtanti con
ceptionia plenitudine gr̃e in regem in pomti
ficem. in ꝓpham.⁊ ĩ deitatis tabeꝛnaculum
(euangelizare).i.bõa nũciare (pauꝑibus))
i.humilibus quibus doctrina ꝓficit non ſu
ꝑbis (miſit me ⁊ ipᷣe pfecit dicens bti pau
peres ſpu qm ipoꝝ eſt regnum celoꝛum:⁊ .
hoc(ſanare)non tantum cor ꝑałꝛ. ſed ⁊ ſpiri
tualite: Ccontritos corde )uulneratos a pec
catis(⁊ pꝛedicaꝛe captiuis )a dyabolo pec
catoꝛum cũ carceꝛe ⁊ uinculis Cremiſſiõeʒ)
ſ.ad penitentiam eos uocandol((⁊ uiſaʒ].i.
ueram dei cognitionem((cecis).i.gentuibiſ
excecatus per erroꝛem (dimutere confrac
tos)⁊ depꝛeſſos impo:tabili pondere legis
En remiſſionem) ſcilicet per gꝛatiam noue
legis alleuiando(pꝛedicare annum dni ac
ceptũ)annũ.ſ.benignitatis.qa nunc tempus
acceptabile nũc dies ſalutis. Iſte annus eſt
totũ tẽpus eccleſie ut ſpecialiteꝛ annus paſ
ſionis chriſti.ĩ quo dominus placatuſ eſt hu
mano geneꝛi ſoluta emenda pꝛimi peccati.⁊
diẽ retributionis extremi iudicij ſententiaʒ
comminãdo ſecũdum merita. ubi retribuet
unicuiq; ſecundum opera ſua. Tangunf au
tem hic ſex conditiones quas debet habeꝛe
predicatoꝛ uel prelatus. Prima eſt miſeroꝝ

conſolatio.ibi euangelizare pauperibus ſe

cunda eſt penitentium confortatio.ibi ſanar
contꝛitos.tertia eſt captiuorum uiſitatio ibi
predicare captiuis remiſſionem. quarta eſt
impeꝛitorum inſtꝛuctio.ibi ceciſ uiſum.quin
ta eſt oppreſſorum ꝛeuelatio ibi dimittere
confractos ſexta eſt pigꝛoruz excitatio.ibi 5
dicare annum domini acceptum ⁊ diem ftꝛi
butionis reuolutum eꝛgo libꝛum legit quia
palã locutus ẽ ?⁊ omnem ueritatem docuit.
(Et deinde plicuit librum )in quo legerat.

in quo ĩtelliger (dedit) quod non omnia oĩ

bus.ſunt predicanda. Voc etiazi fecit ad oñ
denduũ ꝙ libri ſacre ſcriptur reuerenteꝛ trac
tãdi ſt᷑. Uñ ⁊ iudei hac reuerentiam faciunt

4

— „ *
— X ondionmes Prelaſori⸗

hic emino nhbe ⸗
nilitatem pnie geinie
ſaenitren Nene/
opanpum? lelatoetla
ſeu rfcenti wemd
icem eplamo i
unue Etoini ſſnug
litesnei py efſcaclin
humlen t dcor ri ficie
llinegfe elucebat gu
arrabennt Fuitei pulche
Goceringneier nolütate
lus Fuirr Loaneriſünns
Kictafgan g drhan G.
lisbotzl giln us.
legerniſehſoietidi
ünreniite imeligten
ſenptung ber aurdus
Yopleti ciciteſſeſcrin
reaut ſe ipſe ficieba
titere wreſtizoelli
nbulant or Upes eus
zc e auius ne
aimad me eſſeꝛe

ene doninng guu
ofnodo
lectoif Ufeädenigor

geitatistabennaclt
04 hicineſ ungbun
doctring pfielt honſt
epſecitcenobiipin
egnun celoꝛumn :ry
um cor pale. ſed ? hin.
le)uulner tos ape
tiuis a oyabolo pec
luculis (remiſſiötz)
Hocando (r ulloz).
Ncecis) a. gentllibaf
(dimutere confrac
tabtli pondere legis
cerper Gatiam pone
dicare annum dii de

tans. ga vnunce empas

ſalutis. Ine annus eſt
tſpecialiter annnns pal
ominus placatuſeſt hu
emenda primiecat
remi iudieij ſenteni
mertu ub jetmbue
yeri ſua⸗Tangunt an
enquas debet hadere
us. rima en Neſncr
elizare auperidr ſe

coriortand biſini⸗

4

idionem tuntg e⸗
oc ceciſ nſun oaun
enelani inl einmnen
tati iß

clull,
1dien- ni

Pꝛime partis

libris ueteris teſtamẽti. ꝙ nullo mõ iuxta il
los ſederent tam alte qᷓ; libri ſt᷑ poñti.Młto
magis debemus nos reuerentiam libris euã
gelij exhibeꝛe.qð tante eſt reuerentie: ut ſe
cũdũ Cꝛiſ.ſi euangeliũ ſuſciꝑe oporteret nõ
lotis manibus.non utiq; eligeꝛes h̊ facẽ. Ex
quo patet ꝙ xpᷣlani ſt᷑ multum repᷣhendẽdi.ꝗ
nonſoln n libꝛos neteris teſtamẽti.ſed ẽt no
ui ⁊ ſacra euãgelia ita irꝛeuerent᷑ tractãt.⁊
quãdoq; irꝛeuerentiꝰq́; libꝛos genriliuz dãna

tonꝝ. ſeu ueſtes ⁊ multa alia reꝝ tranleutiuʒ.

Et bene dicit reuoluit ⁊ plicuir. nec dic ape
ruit ⁊ clauſit.qꝛ libꝛi iudeoꝝ in ꝛotulis ſũt (¶
Deditq; miniſt?o Alibꝝ plicatũ qꝛ alijs tradi
dit euã gelizã di officiũ: ꝓ captu audientiuũ
cõmiſit diſpenſandũ uerbũ ⁊ ſedit hut ſeden
do expõeꝛet matuꝛe ꝙ ſtaãdo legerat pueren
teꝛ ⁊ deuote. Stãs g legit.qꝛ dũ nobis ſcrip
turas apeꝛuit in caꝛne opatus ſʒ poſtea ſe
dit.qꝛ ſe ſuꝑne quieti reſtituit.Et iſtruimur
bic qꝛ primo nobis ẽ ſendendũ ⁊ flendũ ꝑ hu
militatem pnĩie deinde ſurgendũ a uitijs peꝛ
ſeꝛenitatem ↄſcientie. tertio legendu.i.bene
opandum ⁊ pꝛelato etiam predicãdum.⁊? po
ſtea reſſdendũ pꝛemia quietis expectãdo ut
ea demũ accipiamus ĩ quibus ĩ eteꝛnũ quieſ
camus. (Et oĩm ĩ ſynagoga oculi erãt inten
dẽtes in eũ )pp efficaciã ueꝛboꝝ ⁊ aſpectum
umilem ⁊ öcoꝝ.qꝛ ĩ facie eiuſ quidã fulgoꝛ
diuine gre relucebat.qui animos intuentiuʒ
attrabebat. Fuit eĩ pulcheꝛrimus utipote v
go de uiꝛginẽ ñ ex uolutate uiꝛi Hſᷓ ex deo na
tus. F uit ⁊ eloquẽtiſſimus.⁊ de utroq; ſic ei
dictù fueꝛat ꝑ pp-ham Specioſꝰ foꝛma pᷣ fi
lijs hoĩz dif.. g.ĩ la.tuis.Et ꝓphetiam quã
legerat ĩ ſeipſo ĩpletã oñdens (dixit ad illos
Attendite ⁊ intelligite (qꝛ bodie ĩpleta eſt
ſcriptuꝛa bec ĩ auribus ueſtris).in meipſo.
— dicit eſſe ſcriptuꝛam qꝛ ſicut illa pᷣ
ixeꝛat ſic ipſe faciebat.q.d. In me ĩpletaʒ
2 uidere poteſtis oculisqr ceci uident. clau
di ambulant.paupes euãgelizãt ⁊ audire ẽt
⁊ intelligere auꝛibus mentis cum uobis eaz
expoſueꝛim ad me eſſe ꝛefeꝛendaʒꝝ . Conſpice
bene dominuʒ quomodo humiiiteꝛ ſuſcipiẽs
lectoꝛiſ officiũ benigno ⁊ placitu uultu legit
inteꝛ eos. Ut enim ait Amb.ita ad omnia ſe
cuꝛuauit obſequia ut nec lectoꝛiſ quidẽ ſpeꝛ
naꝛetur officium. Conſpice ẽt quomodo hũi
liteꝛ ſe manifeſtani dicit hodie ĩpleta ẽ ſcꝛip
tuꝛa hec ĩ auꝛibus ueſtꝛis.q.d. ego ſum ille
ö quo loquituꝛ. Igẽ exẽvlo ſuo appꝛobat of
ficiũ lectõis ĩ ̊ loco.offm̃ oſtiarij.qñ eijecit
uẽdẽtes ⁊ emẽtes ð tẽplo. ofm̃ exorciſte de
mones de obſeſſis coꝛpibꝰ expellẽdo. officiũ
acoliti fiũ ceroferaꝛij ſe lum mõi oñdendo ⁊
dicendo. Sic ꝙ pz dñz qᷣttuoꝛ officia minoꝝ
ordinũ in qttuoꝛ ſuis opibus exercuiſſe ⁊ ap
probaſſe ꝑꝑ qð null'quãtũcunq; magaus dʒ
oᷣdignaꝛi mioreſ oꝛdines ſuſciꝑe ł eoꝝ officia

Laplz. lxv.

exèg ⁊ exercere. Subdiacõatũ vo exercuit
qn lintheo ſe pᷣcinxit ⁊ peõs diſciꝑłoꝝ lauit.
Diaconatũ exercuit qñ ĩ cena corpꝰ ⁊ ſãgui
nẽ ſuũ diſcipulis miſtꝛauit. Dreſbyteratum
exercuit qñ ĩ cena panẽ ⁊ uinũ ĩ corpꝰ ⁊ ſan

guinẽ ſuũ mutauit. Deiò ut põtifex i ara cꝛu

cis ſe obtulit. ¶ Et oẽs) i.multi de oĩ ppło(¶
teſtimoniũ il i dabat) ſ.ꝙ illa ſcꝛiptuꝛa eẽtiĩ
pleta ⁊ ꝙ ipſe eſſet ille ð quo. Iſaias ⁊ alijꝓ
phete ſcꝛipſeꝛunt.Et h̊ erat ſignũ vit atis.qa
ut dicit Seneca. ueritatis aꝛgumentum eſt
omnibus aliquid uideri (ſet mirabantuꝛ ĩ v
bis gꝛatie) id eſt gꝛatioſis q̃ ð oꝛe eius ꝓceõ
bant. Bonus em̃ homo de bono theſauro cõ
dis ſui profert bona: eꝛgo de theſauꝛo gẽe x
ba gratioſa. In ipſo ãt erat theſauꝛus gr̃e.
quia plenus gratie ⁊ ueritatis: de cuiꝰ pleni
tudine nos omnes accepimus Deinde poſt
atteſtationem ſimplicium de xpᷣo ſubdit ſcri
baꝝ ⁊ phariſeoꝝ detractio ⁊ emulatio cum
dr (Et dicebãt) ſ.ſcribe ⁊ phariſei ei iuidẽ
tes.dicebant inq; deſpectiue ⁊ eũ deꝛidenteſ
¶ Uñ buic ſapia hec:) ĩ doctrina ⁊ ĩ vbis((⁊
uirtutes )in operibus miraculoſis. DPoc dice
bant quia non uiderant eum litteras diſcẽtõ
nec in lege ſtudẽtem. Quaſi dicerẽt ñ hʒ h̊ a
deo uel exercitij ſtudio ſed magis habet a
diabolo ꝙ arguũt ex infirmitate ⁊ paupꝑtate
parẽtũ:di=entes(Monne h̊ eſt fabri filius:)
i.ioſep qui erat fabeꝛ lignaꝛiꝰ.cuiꝰ ipſe puta
batu⁊ filius.qꝛ eũ Maria ioſeph deſpõſata
genuerat. Dut abatuꝛ qdẽ ſed ñ erat C. Non
ne mater eius dicituꝛ Maria ⁊ fratres eiꝰ)
id eſt ↄſanguinei((⁊ ſoꝛoꝛeſ eius)i.cognate(
nõne oẽs apud nos ſunt) Scõm ↄſuetudinẽ
eĩ ſcripturaꝛum conſanguinei ⁊ ꝓpinqui dñi
more hebꝛayco fr̃es ⁊ ſorores eius ſolẽt ap
pellari. Uñ eꝛgo huic oĩa iſta q̃ſi diceꝛẽt.Si
ñ habet exercitio uel ex geneꝛe.ergo hʒ ex ðᷣ
mone. Et iõ ſeꝗtuꝛ (Et ſcãdaliʒabat ĩ eo)i.
ↄtuꝛbabant ? indignabanf ↄſiderãts gene
ris pauptatẽ ⁊ hũilitatẽ ac ſi ſapiẽs ? vtuoſꝰ
ñ poſſz ð pauꝑibꝰ⁊? hũilibꝰ pcꝛeaꝛi cũ potius
opteret ꝑꝑ q̊ maxie obtupeſceꝛe ⁊ ipᷣm hono
rar̃ qꝛ maiꝰ miraculũ ⁊ amplioꝛ ſtupor eꝛat
ꝙ ð talibꝰ exñs.talia loqbat ⁊ faciebat ꝗqa
manifeſte apparebat.ꝙ ñ ex humana diligẽ
tia ſed a diumna gr̃a erat. Pumilia enim dũs
ñſpicit ⁊ alta a longe ↄgnoſcit.irꝛationabili

ter eꝛigo mouebantuꝛ deſpicientes eum pro

pteꝛ paupeꝛtatem ⁊ humiitatem generis: ⁊
attribuentes uirtuti demõis qð debebat at
tribui uirtuti diuinitatis. Quia dauid ꝗ fuit
radix ꝛegum ⁊ eximius ꝓphetarum.fuit pa
ſtor ouiũ ⁊? cniuſdam agꝛicole.ſ. ieſſe filius
Seod ⁊ moyſes legiſi ꝛtoꝛ ualde a ſe deficien
tẽ habuit patꝛem ⁊ ĩ pluribus alijs ſimile po
teris repeꝛie. A quibus ergo opoꝛtebat ãmi
raꝛi dñm ab his ↄtemnunt enz. Unde ⁊ hoc
ꝙ uezitatis eſt ⁊ honoꝛis.pro uituperio indu

ilDere P

=

—

De aduẽtu dñi ĩ nagzaret:qũ le git in

runt dicentes eum eſſe ſabꝛi fil uʒ ſeu fabꝝ.
Sicut.n pr ꝑ filin ĩ pᷣncipio oĩa fabꝛicauit.
ſc ipᷣe filius ꝑ quẽ oĩa facta ſunt oiuz fabꝛi
catoꝛ exiſtit ut ueꝛe ⁊ fabꝛi filius ⁊ faber di
eci poſſit. In ilioꝝ g error̃ vitas latʒ.nã utiq;
ſabꝛi fili eat.ſzʒ ni illi? cuρ putabat. ſz fabri
catoꝛis oĩum ꝗ fabꝛicatus ẽ auroꝛam ⁊ ſolẽ
i. eccłiam pᷣmitiu ⁊ ſequẽtẽ. Magna ceci
tas eoꝑꝝ erat: ga eũ ĩ vᷣbis ⁊ factis illius xpᷣʒ
cognoſcere poteꝛant ⁊ tñ ꝑꝑ geneꝛis noticiã
eũ ↄtemnebant ⁊ ex parnitate generis ⁊ ĩ fir
mitate carnis uolebant ab eo excludere po
tenti maieſtatis. Et ꝗa auditis famoſis mi
ꝛaculis ab eo frequẽter ĩ Capharnaum fac
tis illi de nazareth idignati ſt᷑ 3 eus. nec ere
debant miracula eius eſſe va ipᷣe ituens eoꝝ
coꝛda obieciõem eoꝝ tacitã ſibiipᷣi obiecit.
ut ad eam ↄgruẽter rñderet. Uñn ſubdit (Et
ait iltis )ieſuſ.ſ.ſcꝛibis ⁊ phariſeis¶ Utiq; di
cetis mibiꝗ multos i capharnaum euzaui:
hanc ſilitudiezʒ).i.obiectõnem a ſilitudine
medici coꝛꝑalis ad ſpůalem ſumptam (medi
ce cura teipm).i.tuos ↄpatriotas.ꝗqbus ma
gis teneris ipẽdere beneficiũ caritatis.ſcut
ei medicus uerus citius ⁊ libẽtiꝰ curat᷑ ſeip
ſum:⁊ alios ad ſẽ prinẽtes qᷓ; extraſleos ira
dicebant ⁊ ei.ſ tũ faceres va miracula cie

laceꝛes ea ĩ ciuitate tuã ⁊ potiũs inter̃ ppin

quos tuos qᷓ; inter extrãaſeos. Unde ſubiũgi
tur Quanta Imiracula (ãaudſuimus facta)
a te (i caphaꝛneuʒ fac ⁊ bic ĩ patria tua).i.
I tua ciuitate ubi ↄceptus es ⁊ nutritus tot
⁊ tata ut credamuſ ꝗa q̃ facis apud alienige
nas.magis debes ſacere apud tnos ↄpatrio
tas.magis.n.teneris bñficia ĩpẽdere tuis cõ
patriotis q; alienis quaſi dicant. Multa au
diuimus a fe facta miracula. ſʒ ſi cꝛedimus
ꝙ iceꝛta uulgauit fama cum apud nos nihil
tale feceris.ꝗbus ↄueniẽtius talia ipẽdẽda
erant bñjᷣficia qᷓ; ceteris. Sed dñs ↄñteꝛ reſ

pondens oſidit.ꝙ non dimittebat inter eos

no Per, au faceꝛe mizacula ꝑꝑ odiuz patꝛie uł defectũ

coͤn m

potentie: ſed pꝛopter eoꝝ icreduliratẽ ⁊ ma
litiam. Quod.n.ibi miꝛacula ñ faciebat.nõ
erat ꝑꝑ boc ꝙ pr̃iam ſuam deſpiceret quam
ſua ↄceptõe ⁊ educatõe honoꝛanerat uel ꝑꝑ
hoc ꝙ ipe ipotens eſſz. ſʒ ga ipᷣi ĩdigni erãt.
Et ad hoc iĩducit ſacre ſcripture exèpla. Uñ
leur (air qt Mieſus.(¶ Amen).i.ueꝛe (nico
uobis.ꝗa nemo ꝓpha accept? ĩ patꝛia ſua))
i qua natus ẽ̊. ⁊ i domo ſua ex qua pᷣm cãnẽ
ꝓceſſit (? hoc ut ĩ pluribus) ac cũ debito ho
noe ⁊ reuerẽtia. Mius.n. helias ⁊ ceteri ꝓp
pᷣe ĩ ſuis cinitatibus fuerũt honoꝛati qᷓ; in
alijs. Iaias ſectus Pieꝛemias carceratꝰ:⁊
ceteꝛi uitupeꝛati. Mos. n. ⁊ pene natuꝛale ẽ
ciues ciuibꝰ iuideꝛe. ⁊ non pnñtia niꝛi opera
nec vtutes ↄſider are ſʒ ĩfaãtie fragelitatẽ re
coꝛdari. qᷓſ ñ.⁊ ipi ꝑ eoſdẽ etatis gꝛadus ad
mMatura etate nuenerit. Dũ. n. cinis z ↄtꝛibu

ſynagoga eoꝝ ⁊ ipᷣi uolebãt pᷣcipitar̃ eũ

lus ad alicuius uutntis uel ꝓbitatis eminen
tiam aſcẽdit.eluſq; fama creſcit.ↄciues ⁊ 9
tribuli ꝗ nõ ſic landaut᷑ inde grauius ſautid
tuꝛ. ⁊ eſtimant ſe ↄtẽni.ſi eis ĩ laude ? fama
ꝓbitatis pᷣſertĩ mioꝛ genere pᷣferat᷑. DVic ha
bemꝰ ĩ Joſeph exeplu reſpectu fratꝑ ſuoꝝ.
Un ↄtigit ꝙ facilius ꝓmouent᷑ hoiĩes ĩ terra
aliena q; i pr̃ia ꝓpᷣa. Idcico igit᷑ ñ curo priã

meã gꝗa ei acceptus ñ ſus:⁊ ꝗa fidẽ ĩ ea ñ in

uenio: ⁊ mihi ſicut ceteri ñ credu tãtoq; mi
nus me cogſcit q;toplus pᷣ ceteris me notum
habuit.Et ꝗa ñn erat acceptus eis.nec ei cꝛe
debant:iõ vtutes multas.i.ſigna ⁊ miracula
ibi facere ñ poterat.ñn de ĩpotẽtia ſʒ ð icõue
nientia: ñ.n. ↄueniẽs fuit.ꝗa digni nõ erant
⁊ cã ſtatim ſubdit᷑.ſ.ꝑp ĩcredulitatẽ eorum
ꝑꝑ quã ẽt dũs mir abat᷑ ꝗa ipʒ ẽt pñtẽ hñtes
xpm agnitõem ſui vᷣbis:⁊ ſignis eis ĩgerẽteʒ
nihilomius increduli ꝑdurabant.ĩ hoc pz ꝗ
fides maxime cooꝑat ĩ miracuł faciendis.
ꝗa ꝑꝑ ĩcredulitate ſubtracta ſunt illis. Ali
quas tñn vᷣtutes ibi ſecit.ſ.paucos ĩfirmos fi
deles ⁊ deuotos manibus deificis ĩpoñtis cu
ꝛando.qnod patet ex hoc quod ſupꝛa dixer̃t
Unde huic ſapiẽtia hec.⁊ uirtutes. Pro tã
to g non poſie dicitur quia noluit.nec vcuii
pꝑ incredulitatem eoꝛum. ut negetur poten
tia non abſoluta. ſed oꝛdinata ac cõgruita
tis ⁊ decentie qua ſe diſpoſuezat non factu
rum.quia non erat decens. ⁊ congruuz. quò
ibi miracula faceret: z multa fides eniz cre
dentium eſt meritoꝛia de congruo quoo eis
fiant miaacula. Ideo autem aliquas uirtu
tes ibi fecit ut fideles confirmaret.⁊ infide
les excuſationem de pecccato ſuo non ha

berent. dum opeꝛza diuinitatis in eo uide

ꝛent: nec fecit multas: ne infideles ampli
us damnarentur id eſt plus punirentuꝛ dum
ſſ.ↄtẽneꝛẽt. Uñ Cꝛiio. Pauca fecit ſigna ne
dicerent hoſtis eſt nobis ⁊ propꝛios deſpicit
ſi facta eſſent ſigna ⁊ nos utiq; crediſſemus:
propteꝛ hoc ergo fecit ut quod ſuum eſt:im
ꝓleat.ſed continuit ut non illos amplins con
demnet. Ad ſui autem excuſationem quare
ipſe dominus in patria ſua ubi acceptus nõ
eꝛat multas untutes non fecit oſtẽdit ⁊ exẽ
plo helye ⁊ helyſei.quod ſimiliteꝛ pphete ue
teres ĩ maioꝛi honoꝛe habebantuꝛ apud ex:
neos quam apud domeſticos.⁊? quod plura
miꝛacula faciebant apud alienos: quâ apud
ſuos (Hel yas) enim a iudeiſ expellebatuꝛ ⁊
contemnebat ia gentibus autem ⁊ alienis ?
cipiebatuꝛ ⁊ honorabat᷑ ⁊ ibi mizacula ope
rabatua ( Miſſus )enim ad uiduam in ſaꝛep
ta urbe ſydome ꝓuincie. receptus eſt honõi
fice:ibiq; duo mizacula fecit.qꝛ farina ⁊ ols
um non deficit. ⁊ filium uidue moꝛrnum ſci
licet ionam prophetam ſuſcitauit. Non g(i
hyeruſalẽ ubi multe uidue erãt) ſʒ in ſydõia
operabatur miracula ꝗa uidue iſrael ũ erai

hnofſn e nil
uniu lib ſp g iun
niltiumt inutam n
eipphe ſueft acceptl n.
ler eſe uoc iretat
tusek i tia ſa. Mrali
lici et ignifictt aimp⸗
lata eſ angepibus ſponf
1ericaetmes ſami mund
urdeiſnricadleme
Dorie Gauegnitehtati
Panis ſſdonig weanoiun
beccaticem gne doe
guid guent innuncoe
Oultee ue gelite anga
lun panen uen guoren
ciclt ego iin danis ni
lcecſt gcotemotite
Einoun. Ad talen i⸗
em eſcit teefi
1Cogtananidist age
mamiſſtfinfin dei⸗
Rniſtindonien D
do tfi gd nals rend
Urd.fluaniieide⸗
leiſtekdl

n⸗

Fi miracul fuciens,
bracta ſunt ilis, N
Elgan jirnwnſi
us geificis ipoftis n
hor go inn dleft
ec. uirtutes, Pro ti
uio noluit, nec dcu
im. ur negetur polen
edinara ac cögruita
ſpoſueꝛat non factu
ens. congruuz. qud
multa fides eniz cre
le congruo quod eis
utem aliqaas uirtu
tonfirmaret. iniige
pecccato ſuo non ba
liuinitatis in eo nide
8: ne miidees anpli
ſ lus puniremmu dunm
o. Dauca fecl ſynane
pbig ? proprios ehoicl
os uiiq celiſens:
tut guol ſmmn eſtmn
nonllos amplius eon
excuſanonem dnare
ſua udi aceptus e
onſeckt oNedirte

fꝛime partis

ita deuote ſicut illa mulieꝛ ſaꝛeptana ⁊ quia
Pelyas ꝑſecutõm patiebat in ira iſrael que
debuiſſet ſibi eẽ grata ⁊ gratioſa(¶ Saꝛepta)
urbs ſynonie eſt in littor̃ maris ante cuiꝰ põ
tam oſtẽdit locus. ubi Helyas uẽit ad uidu
am eiuſdem urbis deinde eſt quedã capella
ubi eꝛat cenaculuzʒ ĩ quo quieuit.⁊ ubi filiuũ
uioue ſuſeitauit. Quar̃᷑ autem orone helye
clauſum eſt celũ ⁊ ſacta fames.oſtẽdit Baſi
lius dicens ut eĩ aſpexitiex ſaturitate nõ mo
dicum generaꝛi dei obpꝛobꝛiuũ.ꝑ famem illis
ieiuniũ attulit.quo culpam illoꝝ qᷓ i immen
ſum creſcebat cohibuit. Non g mirent᷑ nunc
hoĩes ſi ꝑꝑ eoꝝ laſciuiaʒ fiat fames. velyſe
us ẽt a iuðis deriſus ⁊ ↄtemptus a naaman
ſyro ðᷣuote ẽ q̃ſiius.queʒ a lepꝛa ſua cuꝛauit
q deuotionem eius agnouit. Qui ante cura
tionem bonus fuit quia ꝑ illum deus ſalutẽ
ſyrie dedit.⁊ poſt curationẽ adhuc meliõ ac
nalde gratus deo ⁊ helyſeo fuit. Curauit £
alienum ⁊ gentilẽ ſed nõ ↄciues ⁊ conſoꝛtes
xpꝑ eoꝝ eꝛga deũ ingꝛatitudinẽ.qꝛ regnũ iſrt
declinauerat ad idolatriam. colendo uituloſ
auꝛeos quoſ fecerat Jeroboam. Si eꝛgo iſti
famoſiſſimi prophᷣe nõ fuerunt accepti com
patriotis ſuis nõ ꝑꝑ ſuam ſed ꝑꝑ ↄpatriotaꝝ
malitiam ? inuidiam multofortius nec mĩo
ꝛes pphᷣe fuer̃t accepti in pr̃ia ſua ex quo pʒ
ueꝝ eſſe quod dixeꝛat.qr nemo pꝓphᷣa accep
tus eſt ĩ pria ſua. Mor alit᷑ àt uidua: de qua
dictũ eſt ſignificat aĩam peccatꝛicem que pᷣ
nata eſt amplexibus ſponſ ſui xpi. Mõ mul
te uidue tales ſunt ĩ mundo tñ ad nullã mit
tituꝛ helyas niſi ad illam que ẽ ĩi ſarepta ſy
donie. Saꝛepta ĩteꝛpᷣtat᷑ ĩcendiũ uel aguſtia

panis ſyponia nẽatio ĩutilis ⁊ ſignificat aĩazʒ

peccatricem que ꝑpꝑp hoc ꝙ conſideꝛat ꝙ qe
quid querit᷑ in mundo eſt uenatio ĩutił ſiue
diuitie ſiue delitie anguſtiantuꝛ. qꝛ ꝑdidit il

„—

lum panem ueꝝ quo reficiebaf rxpᷣm ſcʒ qni

dicit ego ſum panis uiuus qui ðᷣ celo ðſcẽdi
2 incẽdit ꝑ cõtemptũ terrenoꝝ ⁊ deſyderiũ
fupnoꝛum. Ad talem aiam uenit vus helyaſ
xpᷣs. ut eam paſcat ⁊ ꝛeficiat cum filijs ſuie
.i. cogitationibus ⁊ affecrõibꝰ ſuis. Similit
naamã ſyrſignificat petorẽ eo ꝙ pet᷑ʒ ſic le
pꝛa ificiat bomĩiem. Mõ multi tales ſe ĩ mi
do tñ ad nullu uenit helyſeꝰ niſt as naaman
ſyrů. Naamã ĩterpᷣtat decoꝛꝰ łh ↄmouẽs me.-
ſyꝛus ſublimis.⁊ ſignificat pctoꝛẽ ꝗ ↄmouet
ſeipᷣm p ↄtꝛitõez currit ad iordanẽ ꝗ ĩterpta
tuꝛ ꝛiuꝰiudicij.i.ad ↄfeſſionẽ.⁊ ibi ĩduit gre
öcorẽ ⁊ ꝑ ̊ effſicit᷑ ſublimis qr ꝑ B eleuat ad
du. að talẽ u eit vus helyſeꝰ.i.xpa.¶Et oẽs ĩ
ſynagoga h̊ audiẽtes).i.ꝙ eos idignoſ repu
taret int᷑ quos miracula faceret Cidignati ſt
⁊ pleti ira)ꝗ ex xpᷣi doctꝛina geſcer dẽbãt
a malitia. Der iſtos ſignificãt illi ꝗ ꝑſequũ

tuꝛ pᷣdicatoꝛes ⁊ fẽſoꝛes vitatis eo ꝙ dicũt
diſplicẽtia illis. Doc ãt facto ꝓbatur uerbẽ

Captʒz. lxyxv.

xpᷣi ꝙ dictũ ẽ ſupra.qꝛ non ẽ acceptus pꝓphᷣa
in pr̃ia ſua. Nam cũ audirent naʒareni ꝙ ꝓ
phetis ꝓphᷣam ſe cõpabat.⁊ qꝛ eos ð icredu
litate notabat ? deuotionem gentium q̊s ut
canes abhominabãt᷑ denotõi eoꝝ pᷣfeꝛebat
cꝛeuit zelꝰ.cꝛeuit ira.creuit iuidia.Et ꝙ dñs
de eis dixerat ⁊ teſtabat uerbo.̊ ipſi oſten
dũt ⁊ teſtãtuꝛ facto mala ꝓ bonis retribuẽ
do. Unde (ſuꝛrexerunt) ⁊ eum tanq; dignuʒ
morte (extra ciuitatẽ)ſuam nazaret h (eije
cer̃t) ur illũ ĩt᷑ficeꝛẽt.Uñ dic Amb. Nõ mi
4 Vetefaiuk As iube ſuizafiee Yuntiit
E&. ns ãt ꝗ docuerat exẽplo ſui oĩbus
oĩa fieri nec uolẽtes rpudiat nec iuitos alli
gat nec eijciẽtibꝰreluctat᷑ nec rogãtibus de
ẽ(Et duxer̃t illũ uſq; ad ſuꝑciliũ mõtis ſuꝑ

quẽ edificata erat cĩtas eoꝝ.ut precipitarẽt

eũ) Naʒaꝛeth ꝗdẽ edificata erat ſuꝑ mõtẽ.
ſʒ ſ ĩ cacumine.uñ extra ciuitatẽ ad cacum̃
duxerunt eum ad precipitandũ quo pſᷣm
Bedam.iusei diſcipuli peiores diabolo ma
giſtro ſuo oſtendũt᷑.ꝗa ille ueꝛbo temptans
ait.mitte te deoꝛſum.iſti facto de ſupercilio
mõtis eũ mitteꝛe ⁊ pᷣcipitare cõabat᷑. ¶ Jeſꝰ
ãt) vtute diuinitatis qᷓ poterat ſe ſᷣuaf̃ illeſũ
qũñ uolebat(tranſiẽs ꝑ mediũ illoꝝ ibat) ⁊ ðᷣ
ſcẽdit ð mõte ñ uiſus ab eis quos deſerebat
mẽte furentiũ ſubito ꝑ deũ mutata uł obſtu
pefcã.Eteĩ qñ uult.capit᷑: qũ unlt labit. añ
uult ſuſpẽdit᷑.qñ ault:ñ tenet᷑.Quðõ capit᷑ ⁊
teneta paucis. uolũtatis ẽ:ꝙ a ꝓpło ñ tenet
ſz trãſit: maieſtatis ẽᷣ.Nõ g reſiſtit nec ſe ui
dicat. docẽs nos in B.nt ñ q̃ramꝰ uindictã ð̊
ĩiurijs nobis factis:ſʒ ꝑ mediũ immicoꝝ trã
ſieno. canes hbinciĩde latrãtes ↄtennit᷑: malẽs
eos ſanare qᷓ; ꝑder̃. ut caſſatã uidentes ſuaʒ
nequitiam pᷣinde deſiſterent ab eius morte.
Tunc enim enadere uoluit: quia penitentie
locum adhuc illis ꝛeſeꝛuabat. ⁊ quia nondũ
hora paſſionis eiuſ uenerat.nec tunc in loco
paſſionis erat:⁊ qꝛ ̊ genus mortis (ꝗ cruci
figẽdprecõiz abatuꝛ) ñ elegeꝛat. Adhuc oñ
dit᷑ ibi locꝰgꝗ dqr̃ pᷣcipitiũ ⁊ ſalt dni.ſ.ꝑ milia
ꝛe a nazaꝛeth õ̊ meꝛidiem uerſus irłm. Abi
ſᷣ̃m Bedam.cum dominus ð manibus illorũ
elapſus peꝛ medium illoꝝ ð rupe öſcendeꝛet
atq; in ipſa ꝛupe later̃ uellet: ſubdito ad tac
tu dnice ueſtis.ſaxũ illõ ſubteꝛfugit.⁊ ĩſtaꝛ
ceꝛe ꝛeſolutũ quẽdam ſinum quo dominicuʒ
corpꝰreciꝑet eſffecit tãte utiq; capacitatis.
q̃nte ipᷣm dñicũ corpꝰ extitit qᷓntitatis in quo
ueſtigia pedũ ⁊ uniueꝛſa liniam̃ta. ⁊ ꝛuge ue
ſtis qᷓ a teꝛgo dni fueꝛt neluti ö manu ſculp
toris impreſſa uãt᷑. Gaxea dunities ſub öſ
cẽdente r̃cedit ⁊ q̃ſ nolens ledeꝛe ei cedit ⁊
ſub peð preſſa emolleſcit. Mira res. Lapis
emolleſcit ⁊ ipſe hõ emolliri.neſcit.ſed lapi
deſcit. Agnoſcit dñm lapis emollitus ⁊ ipſe
homo a quo eꝛat cognoſcendus erat foꝛtiꝰ.
Et notandũ quod q̃ttuor modis ẽ dño mors

SDe decollatione

intemptata AQuidaz enizʒ temptaueꝛuut enz

pimeꝛe gladio ſicut herodes.ꝗqdã ꝑcipitio ſi
cut hic nazateni: ꝗdã lapidatòe ſicut ĩ tẽplo

ludei.ꝗda crucifixiõe ſicut ĩ paſſiõe t iudei

Adhuc ẽt xpᷣs ſpũalꝛ cꝛucifigit᷑ in nr̃a recidi
uatõe.lapidat i nr̃a obduratõe pᷣcipitat᷑ ĩ no
ſtra ðſpatõe.gladio ꝑimit ĩ blaſphematõe.
V Oꝛatio.

Oie ieſu xpᷣe.ꝗ ſic ad oĩa te humilia
d jſti obſeꝗa.ut nec offm̃ lectoꝛis ſuſci

pe dedignareris. ac tãdẽ poſt doctri

ne bñfᷣfici nazaꝛenis humilr ĩpẽſuz. mala ꝓ

bonis patieter r̃cepiſti.cũ te ab ipᷣis pᷣcipita

re te uolẽtibus duci ſine r̃ſiſtentia pꝑmiſiſti:

da mihi bone ieſu hanc gram ut te imitãdo

ad oia humilitatis obſega me cuzuaꝛe appe

tam ⁊ ꝑatũ gaudent᷑ exhibeã da ẽt mihi ĩiu
ꝛias paciẽter toleꝛar̃ ⁊ de ipᷣis uidictã ñ que
ꝛere oẽſq; meos aduerſaꝛios ex coꝛde dilige
re.⁊ eis bũficia exhibeꝛe. Amen.

uitate. paſſio ⁊ moꝛs Joſis Bap.
ẽ ſubſecuta ⁊ ponit᷑ motiuũ ↄtinẽs
multiplicẽ culpã. TPerodias enĩ ui
mẽs ne pᷣdicatõe Johãnis heꝛodes peniteꝛet

4 de collatõe Johis baptiſte. Ca. xvj.
Oſt hec ãt iminẽte paſchali feſti
Eer
4

⁊ ipᷣam fr̃i redderet.cũ quo ñ ſine piculo re

maneret:iõ cogitauit modũ quo ĩterficeret
a es abſq; ſeditõe popłi.⁊ heꝛodes ↄſcius
uit eiuſdẽ doli. Cũ igit Cheroõs) tetrarcha
ꝗ aliqñũ Rex dicit ñ a regia dignitate ſʒ a

gendi officio diẽ natalis ſut celebꝛaꝛet coꝛà

p̃ncipibꝰ ⁊ pᷣmis galilee.ſaltauit filia hero

diade)).i.tripudiauit ĩ medio ut uideret᷑ ab

oĩbus ⁊ h fuit ex diſpoſitõe mr̃is: ⁊ herodis
(placuit heꝛodi) ꝙ tñ debeꝛet erubeſcer. qꝛ

ſignũ fuit ĩpadice filie ⁊? diſſolute(⁊ cũ iura

mento ꝓmiſſit ei dare ꝗeꝗd ab eo peteret)

Scõm Piero. ad hoc foꝛte iurauit. ut occa

ſionẽ appaꝛẽtẽ ad occidẽdũ Johãnẽ ⁊ repꝛi
mẽdum ppli ſeditõem habeꝛet: ut uideꝛetur
facer̃ ĩuitus ꝙ faciebat ſpõtaneus(( Et pᷣmo

nita a matꝛe Boe dde muner̃(dari ĩ diſco))
0

‚i.ſeutella (caput Johanis baptiſte) Eſt eĩ
ĩ hoc loco diſcus uas ꝛotunduz deſuꝑ exten
ſuʒ. Quandoq; ẽt mẽ ſa iferioꝛ diſcus dr̃.⁊ a
liqũ mappa ſeu menſale diſcꝰ appellat᷑. Uñ
⁊ gialia dicũt Petꝛo apparuiſſe in diſco.ꝗ ĩ
actibꝰ apoſto loꝝ lintheum uocat᷑. Vñn Cꝛiſ.
Pec ẽ mulier antiqua malitia.q̃ adaz eiecit

ge paradiſi delitijs. hec celeſtes hoĩes facit

terrenos h̊ humanũ genus meꝛſit in ifeꝛnuz.

hbec uità abſtulit mõo ꝑꝑ unioarboꝛis pomũ.
hec malũ fecit ꝙ boies ĩducit ad mortẽ. hec
inuenit ueꝝ laboꝛem ⁊ pꝛeſſuram q̃ nunc oc

cidit Baptiſtq. deijeit pueritiã. pdit iuuentu
rem. alliciat. iquietat moꝛtuam ſenectuteʒ.
Et ↄtꝛiſtatꝰ eſt rex) ſiłatorie nõ ueꝛe ut po
ſtea uideꝛet iplere coactus.ꝙ diſpoſuerat fa
cere uolũtarius.Drg otꝛiſtatus.i.triſtari ui

Johannis baptiſte.

ſus:quia ſ̃m Bedaʒz.diſſimulatoꝛ mẽtis ſue
tꝛiſticiam pᷣferebat in facie. cum tamen leti
ciam haberet in mente: ſcelus excuſabat iu
tamenmo nt ſub occaſione pietatis. magis im

pius fieret.Et iõ ꝑ ipᷣm herodẽ ſignificat᷑ illi

A ſub ſpẽ religioſitatis.mac hindtuꝛ opus fa
cere malignitatis. Der heꝛodiadẽ vo ſignifi
caf luxuaia ꝑ ſaltatricẽ diſſolutio libidĩoſa

ꝑ quas Johis.i.hoĩs gꝛatioñ frequẽter pcu
ratur moꝛs ſpũalis ⁊ aliqñn coꝛꝑalis Rex vᷣo
Cnoluit eã ↄniſtare ꝑꝑ iuſiurandum )q tam̃
nõ eꝛat obſeruandum ꝗa ſᷣm Iſido.non ẽ iu
ramentum obſeꝛuandũ ubi malũ ĩcaute pꝛo
mittit᷑.⁊ ĩ malis ꝓmiſſis reſcidenda ẽ fides
.q.d. Rex. Nõ ẽ ex malicia ꝙ ego facio ſed
pp iuſiuꝛãdum ꝙ tꝛãſgredi nõ lʒz fuit eĩ dolo

ſus ĩi pmittendo ⁊ ſacrilegus in ſoluendo (⁊=⁊

ꝑp ſi recũbentes) coꝛã quibus publice iura
uerat ut oẽs fierent ſceleris ſui ↄſoꝛtes non

coꝛꝛeptoꝛes non reſiſtentes. Ecce qᷓ; defacili

peccatum tranſit de uno ĩ oẽs ſilꝛ ẽt ꝗ ludũ

⁊ ſpectaculũ illud inſpiciebant cõſoꝛtes ſce
leris cũ facientibus fiebant: Nam vᷣm Criſ.
ſicut ſi non eſſent ĩſpectoꝛes non utiq; eſſent
ꝗq talia exeꝛcerẽt ita gꝗa ſt᷑ ⁊ ipi eoꝝ q̃ fiunt
ignẽ łᷣ ſcãdalũ ſentiũt.O qᷓ; multi ſubdiri ho
die piclytantuꝛ in ↄſcientia ⁊? anima propter

pᷣſidentiunz facta minus iuſta(¶ Miſitq; ſpicu
latoꝛem) qui ex cfficio poꝛtabat ſpiculũ quo

amputabantur capita damnatorum (⁊ ðcol

lauit Johannem in carcereocculte pꝛo ui

tanva populi ſeditione(⁊ atiulit caput eius
in diſco )cruentas epulas in luxurioſum cõ

uiuium ⁊ tamdigno ferculo indignum (⁊ de
dit illud puelle) in pᷣmium ſaltationis ſue(⁊
puella dedit) in ludibꝛium((matri ſue Jut il
li moꝛtuo illuderet.qui ſuum inceſtum repᷣ
henderat.⁊ ut ĩ ſua poteſtate linguam hr̃et
que illicitas nuptiaſ aꝛguebat.Ecce quattu
oꝛ crudelia magna.n.cꝛedulitas ꝙ ſanctum
caput eſt decollatum:maioꝛ ꝙ allatuz ⁊ ho
micidium oſtentatuʒz ⁊ adhuc maiõ.ꝙ ſalta
trici datum: ſed maxima.ꝙ ĩ poteſtatẽ adul
ter̃ aſſignatũ. Conuiuante itaq; herode pau
lo ante horam diei nonam. S. Jo. bap.ẽ de

collatus I cuſtodia.clamando uoce magna.

domine deus meus tibi ↄmendo ſpm meũ:
⁊ nudũ ſub aer̃ admodum deſpectiue iscuit

expo ſtus ſpectaculis.donec tolleref a diſci

pulis. Per hoc qð in conuiuio iuſſus eſt Jo

haãnes decollaꝛi ad ſaltatricis: ⁊ ſue matris

adulter̃ petitõem:oſtendit᷑ ꝙ multa maia fi
unt ꝑꝑ crapulam ⁊? mulieꝝ malitiam. Uñ iĩ
eccleſia ſtico.uinuʒ ⁊ mulieres apoſtatar̃᷑ fa
ciunt ſapiẽtes.ſ̃ʒ Remig.ĩ heroð min? pet᷑ʒ
factũ ẽ cã maiõis pc ti. Nam ga libidinoſaʒ

uolũtatẽ ñ extĩxit.iõ uſq; ad luxuriã ꝑuenit

7 gꝗa luxurià ñĩ coheꝛcuit.ad r̃atũ homicidij
deſcendit. Sʒ õᷓ heꝛodis impietatem qui Jo
bhannem propteꝛ ueritatẽ decollocauerat.⁊

Ngiunt 53 Meid/
s eſtiſebaſent⸗
eſt ſanatnn nbl bein!
gizſet ſnlltueſt
gr ibie ris i0 liz
inliſe. Ghor l ̃
Hiſote ir uc,gi
ſah ilhite lollt.
cis irbftinoelen
uoſlculi cuute ſepel
ſurgeret ci pe capun
anaaſeer
nenert,ſccis cllicinis i
(teſtinat )auibusin e
(niuniter belfam ?
ſepaltus detolar dauen
e gnoteclanonisei
zrerieagindn t
Deſſone phiötedenteecn
iiſetincence Dyonn
ſyefn paſſionist eſn
ohiſes ederet na
ͤp ſeſtliao fit ai
li, eocle nd cuput
erlli fat zug in
Arent, de cſoej eſi⸗

rlegus in lnend
ü quibuspuhlice nt
ſceleris ſii ſaes on
emes gteeihteirli
uno ies ſir et glnci
ſpiciebant coſotes ſee
ſeban: Nam in ſri.
ctoes non utiq eſſent
na ſit ßeor /nt
Oq; muni ſubaniho
Kria ? animna propter
uſtac. Miſitqg ſpici
poꝛtabat ſplculu quo
damnatorum (? dcol
rcere )occulte eo ni
(a alulit caput eins
las in urarioſum c0
rCulo indignum 1 de
tiam ſolranionis ſuelt
daum marri ſue zuil
qvi ſuum inceſtunteß
poteſtue linguan hfet
ſ anguebat Elce uotry
, Ctedulitsy ſe
naior y alaniz / ho
n. malo⸗ oll⸗ ſatn
rachuennd dl
ina gi hoteſtateg

Pꝛime partis

inſepulti reliquerat: ↄmendatur diſcipuloꝝ
rligioſa ⁊ officioſa pietas.qꝛ hoc (audito ue
nezunt ⁊? tuleꝛunt coꝛpus eius) de carcer̃. ꝙ;
ꝛex ipſis reddi iuſſit(⁊ ſepelierunt illud NRe
nerentez ut decuit. uenientes nunciauæft
ieſu.ſ.paſſionem iohannis ac ẽt opera ⁊ doc
trinaà. In oĩbus neꝛo oñdunt diſcipuli deuo
tionẽ ſuam ad mgr̃m. ⁊ ꝙ uenerunt nelocit᷑
7 tualerunt ꝛeuerenteꝛ ⁊ ſepelierunt humdait᷑

⁊ ꝙ nunciaueꝛũt ↄpatiẽteꝛ. Iſti erant diſci
puli iohdᷣis qui ad xpᷣi diſcipulatũ trſerunt.

buiꝰ eĩ pietatis officio tranſĩ ĩ xpᷣi ſocietatẽ
merueꝛũt. Uñ Cri.Tua qt mihi intende. q̃lit

diſcipuli iohãnis iã magis failiares facti ſũt

ieſu. Ipſi enim ſt᷑.ꝗ anunciaueꝛunt qõ fct᷑m
eſt de iohane ⁊ uniueꝛſos dimittẽtes ad ipᷣm

ↄfugiunt.ſ̃ʒ Piero. Joſephũ gohãnes oc
ciſus eſt ĩ ſebaſte urbe paleſtine q̃ oliz dicta

eſt ſamaꝛia. ubi heꝛodes fecerat domum re
gia3: ſed ſepultus eſt in matheronta oppido

ar abie trãs iordaneʒ.ĩ ſorte duaꝝ tꝛibuum ⁊

dimidie. Sʒ hoc ur̃ contꝛariũ eccleſiaſtice

hiſtoꝛie.in qua dr̃ ꝙ ĩ matheꝛonta ſit occiſꝰ:
ſed ĩ ſebaſte ſepul tꝰ. Caput uero fecit hero
dias in hirm deferri. ⁊ ibidẽ iuxta herodis
babitaculũ caute ſepeliꝛi.timens ne ꝓpha ꝛe
ſurgeret.ſi cũ corꝑe caput ſepultũ eſſet: quõ

ea reuelatione. B. Johà.duo monachi
luenerũt.ſaccis cilicinis ĩuolutum ueſtibus

(ut eſtimat) quibus in deſeꝛto fueꝛat indutꝰ
c in itm iter helyam ? abdiam ꝓphas fuit
ſepultus. Decollatꝰ ẽ autem Johãnes nõ eo
die quo decollationis eiꝰ feſtiuitas celebꝛat
ſʒ circa dies azimoꝝ paſche ſudeoꝝ. in anno

paſſionẽ xpᷣi pcedente:cum iam uno ãno ſte

tiſſet in caꝛceꝛe.Opoꝛtuit t ut ꝓpter dmica

ſacr̃a paſſionis ⁊ ꝛeſiꝛꝛectiomis xpi minor. ſ.
Johanes cederet maiori.ſ.xpᷣo:⁊ ob B; õcol

latõis feſtiuitas fuit alio tempore fieꝛi inſti
tutxa.ſ.eo die quo caput eius inuentũ ẽ ſiue
eleuatũ. Uñ ait Aug. factũ ẽ Johãni qð ipᷣe

pᷣdixeꝛat.de dnño ei ieſu xpᷣo dixerat.illuʒ oʒ
creſcere: me ãt minui. Aſte minntꝰ ẽ in caꝑi

te. ille cꝛeuit ĩ cruce. Scõm Stego.ðᷣcollatõ
Johanis minoꝛatõʒ fame illius q̃ᷓ xpᷣs a po

pulo credebatur inſinuat.ſicut exaltatio ſal
natoris ĩ cruce ꝓfectũ deſignabat fidei:qꝛ/⁊

ipᷣe ꝗ prius a turbis ꝓphᷣa eſſe credebat᷑.dno

ꝓphaꝝ ⁊ dei filius a cũctis fidelibus ẽ agni
tus. Uñ Johaͤnes quez opoꝛtebat minui. cũ
diuꝛnũ lumen decꝛeſcere incepit natꝰ ẽ: dñs
autem eo tꝑe quo dies creſcere incepit Ubi
Pieꝛo. Poc iuxta lr̃am factũ ſit.nos ãt uſqʒ
hodie cernimꝰ.in capite Johãnis pphᷣe.iuõ
os xpᷣm ꝗ caput eſt pphetaꝝ pᷣdidiſſe.Et ite
rũ.caput legis qð eſt xpᷣs de corpore abſcĩdi
tur pprio.i.iundaico ppło:⁊ datur getili puel

le.i. ꝛomane eccłie. puella dat mr̃i ſue adł
tere.i.ſynagoge crediture ĩ fine. Coꝛpus Jo
hbãnis ſepeli. caput ĩ diſco collocat᷑:łᷣa bu

Capitulü.lxvj.

mata tegituꝛ ſpũs in altaꝛi honorat᷑ ac ſuit᷑.
Dec Piero. Johãnem ẽt incarcerat.qnñ qas
dona gre qᷓ habet ad terrena ðflectit aufert
ei caput.qũ bona q̃ habet õ ſe ñ a deo hẽre
preſumit.Conſpice nũc Johãnem reuerẽt᷑.
qualiteꝛ ad iuſſum uili ſpicul atoris collum
parat.humilite:ꝛ genua flectit. gr̃as deo a
gens ceruicẽ extendit: ⁊ patiẽteꝛ ictus ſuſti
net.quouſq; caput totaliter abſcidat᷑. Sanc
tus g dñi pꝛecurſoꝛ ꝗ ante faciẽ eius baptiſ
mũ ĩ aqua pᷣparauerat baptizando. ⁊ baptiſ
muʒ ĩ lachrymis ↄpunctõis pᷣdicando:mõ pᷣ
parat baptiſmũ in ſanguine paſſionis moriẽ
do.Ecce quomodo uadit Johãnes amicus
itimus dñi ieſu ⁊ ↄſanguineus.ac dei maxi
mus ſecretarius:⁊ qualiteꝛ ralis ⁊ tantꝰ uir
impeꝛante nequitia. ac ſi eſſet uiliſſim ma

lefactoꝛ occuhuit.O impietas o crudelitas

iuſtus decollatuꝛ. fit caput eius pꝛetiũ ſalta

tõis.ĩ diſco affert᷑:ↄuinãtibus apponit. ma

gnum qdẽ ferculũ. ſed hoꝛribile ad uidẽdũ.
Unñ Crib. Hodie nobis Johãnis uirtꝰ. hero

dis feritas cũ ꝛefeꝛt᷑:concuſſa ſt᷑ uiſceꝛa.coꝛ

da tꝛemuerũt.caligauit uiſus.hebuit ĩitellec

tus.aufugit auditus. Aut ꝗd ↄſtat ĩ ſenſibuſ

humanis qñ niꝛtutũ magnitudinem. opit cri

minum magmtudo. Jobnes ſtola uirtutuz

magiſteꝛiũ uite ſct᷑itat᷑ for̃a.noꝛma iuſticie
uiginitatis ſpeculuʒ. pudicitie titmus.caſti
tatis exemplũ. pniie uia. pctoꝛum uenia. fidei

diſciplina. Johãnes maioꝛ homine. par ãge
lis. legis ſumma. euangelij ſanctio. apoſtolo

rum uox ſilentium pph̊azum. lucerna mũdi.
pᷣcurſoꝛ iudicis.xpᷣi mediatoꝛ.teſtis dñi.toti

us medius trinitatis. Et hic tantus datuz in

ceſtui.tradituꝛ adultere.adi citur ſaltatꝛici.
Meꝛito g ↄcuſſa ſũt uiſceꝛa: coꝛda tꝛemue

runt.Et iteꝝ.Deus ãt ſuſtinit: ⁊ inſtũ ampli

us coꝛonans.⁊ his qui poſtea ĩiuſte patiunt
multam derelinquens mitigationem audia

mus igituꝛ quicunq; in uiꝛtute uiuentes. ma

la patimuꝛ a peꝛnicioſis hominibus: etenim
dens tunc ſuſtin uit eum qui in heremo. euʒz
qui ĩ gona pollic ea.eum qui in cilicino ueſti

mto. eum quiꝓph̊ᷣa pꝛophetaꝛum maioꝛ eꝛat

eum ꝗ nullum maiorez habebat. occidi a pu
ella incõtinẽte.⁊ coꝛrupta meꝛetrice:⁊ B; le
ges öfẽdẽtẽ diuĩaſ. Pec ita ꝗᷓ cogitãtes: feꝛa
mꝰunivſa uiriliteꝛ.qcũq; patimuz. Quis ei ñ

untiq; hoꝛꝛeſceꝛet ſacꝝ illud caput ſanguine
ſtillans. uidens in cena pꝛepoſitũ: Si ei nos

audientes h̊ hoꝛreſcimus ꝗd dignũ erat uiſũ

illũ rtunc operaꝛi.ꝗd pati eos ꝗ ſimul ꝛecum

bebant. nouiteꝛ occiſi capitis ſanguinesz ſtil
lantem u identes ĩ medio conuiuij. Sed non

iniquꝰ herodes.neq; abhomina bilior eo mu
lieꝛ.neq; ſãguinis uoratrix illa paſſa ẽ aliqd
ob ſpetaculũ iſtud. Pec Criſ. VUn 7 Frego-
nõ ſiñ miratione gniſſima ppendo ꝙ ille ꝓ
pbecie ſpu.ĩcra mris uteꝝ repletꝰ,quo inter

De decollatione

natos mulieruz nemo maioꝛ ſurrexit.ab ini
as ĩ cæcerem mittitur.⁊ ꝓ puelle ſaltu capi
te tꝛzũcatuꝛ. ⁊ uir tãte ſct᷑itatis ꝓ riſu tuꝛpiũ
moꝛit᷑. NMuũgꝗd nam credimus aliꝗd fuiſſe in
eius uita:ꝙ illa ſic deſpecta moꝛs tergeꝛet.
Sʒ qñ ille ł ĩ cibo peccauit.ꝗ locuſtas ſolũ
modo ⁊ mel ſilueſtre edit.Quãdo ↄueꝛſatio
ne ſua offender̃ potuit.ꝗ de heremo ñ ꝛeceſ
fit. Quid ẽ ꝙ oĩpotens deus ſic uehem̃ter in
hoc ſeculo deſpicit.quoſ ſic ſublimit᷑ añ ſecu
la elegit.niſi qð pietati fiðᷣliũ patet.qm̃ icci⸗
co ſic eos pᷣmit i ifimis. ga nidet quo remu
neret ĩ ſumis ⁊ foꝛas uſq; ad deſpectũ deicit
ga itus ad ĩcõpꝛe hẽſibilia ꝑducit. Hic ergo
unus ꝗſq; colligat ꝗð illic paſſuri ſint quos
repꝛobat ſi ſie cruciat hic quos amat. Hec
BGꝛeg. Moꝛtuus è igitur Johãnes ꝓ xpᷣo. ꝗa
ꝓ vᷣitate. Uñ greg. Neq;.n. Baptiſta Johã
nes de ↄfeſſiõe xpᷣi. ſʒ de iuſticie vitate reꝗ
ſit us occubuit:ſʒ gqa xpᷣs ẽ vᷣitas.iccirco uſq;
ad mortem ꝓ xpᷣo.ꝗa.ſ.ꝓ vitate peruenit.
Ex quo pʒ.ꝙ non ſolum ꝓ fide ſʒ ẽtꝓ vitate
inſticie martyꝛ ꝗs efficit᷑. Uñ dicit Augu.ꝙ
cũ moꝛs ꝓ vitate iuſticie ſuſcipit᷑: martyres
facit. Uñ ⁊ in Eccłiaſtico dr. Certa uſq; að
moꝛtẽ ꝓ iuſticia. Martyꝛem.n.non facit pe
na. ſed cã.i.mors ꝑꝑ xpᷣm ſuſcepta. Abi no
ta.ꝙ multis de cãis põt ꝗs martyr fieri.ſ.ꝓ
luſticia: ut abel.ꝓ lege:ut machabeiꝓ aſſeꝛ
tõe ueritatis:ut iſaias ⁊ hieremias.ꝓ argui
tione pct᷑i uel ẽt aſſertõe neritatis: ut Yohà
nes Gaptiſta. ꝓ ſalute ppłi:ut xpᷣs ꝓ ſið xpᷣi.
ut Stephanus.ꝓ xpᷣo:ut inocẽtes ꝓ liberta
te eccłie:ut Thomas cantuarien. Et nõ ſo
lum moꝛs ꝓ ueꝛitate ⁊ alijs pꝛedictis cais ſu
ſcepta. ſʒ et uera ĩ adnerſis patĩa: mart yrem
facit. Un Sreg. duo ꝗppe ſunt mãctyrij gene
ra.unũ ĩ mente.aliud ĩ mente ſimul ⁊ actõe.
Itaq; ſine ferro martyres eſſe poſſumꝰ.ſi pa
cientiam vaciter in aio cuſtodimus. Paciẽ
tia ãt ueꝛa.ſᷣm eundem gꝛego.eſt iniu ias fõ
titer ſuſtiner̃.⁊ poſtea uĩdictã non qꝛere: ſʒ
ex coꝛde ei ꝗ mala irrogat igſcere.⁊ contra
eum nullo doloꝛe moꝛdeꝛi. Ille enĩ ueracit᷑
patiẽs eſt.qui ⁊ ipum amat quem poꝛtat. nꝗ
tolerare ⁊ odiſſe ñ ẽ vtus manſuetndinis. ſʒ
uelamtum furoꝛis. At etiam dicit Bernar.
Uera paciĩa ẽ.pati ł agere contra ꝙ libeat.
ſʒ non pᷣter ꝙ liceat. Inſupeꝛ ſ̃m Criſo.mae
tyrium non ſola ſanguinis effuſione. ſʒ ⁊ ab
ſtinẽtia peccatoꝛum ⁊ exeꝛcitatõe pᷣceptoꝝ
dei pficituꝛ.unde ⁊ Beꝛ. Semꝑ xpᷣiani perſe
cutõem patiuntur. Omnia q̃ i mundo fũt ꝑ
ſequunt xppianum. Si comedero paululum.
⁊? coꝛpuſculum meum fuerit robuſtum: ſani
tas coꝛꝑis mei pſequit᷑ aiam meam. Quocũ
q; me vᷣtero ꝑſecutio mihi ẽ. Si uideꝛo młie
rem: oculus meus pꝑſeꝗtur me.cupit.n.inteꝛ
ficeꝛe aĩiam meam. Si uidero diuitias.ſi au
xuz. R poſſeſſiones.ſi del:itias coꝛꝑales.ſi pul

Johanis baptiſte.

chꝛa ueſtimenta:qocunq; uidero.pſequitur
aĩam meam adoleſcentulũ libido ꝑſequitur

nñ putemus tm̃ ĩ effuſone ſanguinis eſſe mꝗ

tyrium xpᷣianis ac reiigioſis. Si g ſunt mar
tyria in pacis tpᷣre. ſunt ? negotiones. Ego
hodie ꝗ uidoor monachus:ſi rupeꝛo ꝓpoſitũ
meũ.xpm negaui. Et ſi ĩ pace xpᷣm nego ꝑ.
ſecutione ꝗd facerem. hoc g dico.gꝗa oĩ ipʒꝛe
ſunt martyria.ſunt ⁊ ꝑſecutões. Pec Ber.
Sicut g paciĩẽter ſufferꝛe debemus iniurias

ab alijs in nos delatas:ita ⁊ tribulationes

ifirmitatuz ⁊? penas.q̃ nobis eueniunt paciẽ

ter ſufferre neceſſe ẽ. Multis.n. calamitatũ

tẽptatõtbus mẽtes bonoꝝ pulſant᷑: ⁊ multis
modis a dyabolo temptâtur. Sʒ non aplius
tẽptat eos.qᷓ; dei uolũtas ꝑmittit: ⁊ ſi nolẽs.
tñ utilitati eoꝝ ſᷣuit.qũ eos temptationibus
ſuis ñ õcipit:ſed potius erudit. Temptat at
eos aliquando ꝑ ſtimulos paupeꝛtatis ⁊ cuʒ
ꝑ ſtimuios pauꝑtatis non põt eos mouer̃. di
uitias adhibet ad ſeducendum. ⁊ dum ꝑ cõ
tumelias ⁊ obpꝛobꝛia non pᷣualet. laudes ⁊
gloꝛiam adhibet.ſi ꝑ ſalutem corpoꝛis ñ po
teſt:egritudines mittit.⁊ dum per delectatõ
nes ſeducere eos non põt.ꝑ moleſtias q̃ con
tra uotum eueniunt eos conatur ſubuerter̃.
Infirmitates uero etiam quaſdazʒ aduerſus
gos ꝗ temptandi ſunt adhibʒ: ut ꝑ eas puſil
lanimes faciens.conturbet caritatem eorũ
quam habent ad denz. Sed quuuis concita
tur corpꝰ⁊ febrebꝰ ualidiſſimis inflãmet᷑: in
ſuꝑ etiam ſi itollerabili ↄtꝛitõe affligatur:
gigs es ꝗ hec ſuſties recordare futuri ſecłi
penas. ⁊ e᷑num ignem ⁊ perpetua toꝛmta.
⁊ hec cogitãs non deficies ad ea que in pñti
contigunt. Inſuper ẽt gaude qꝛ uiſitauit te

deus. Quezʒ eĩ diligit deꝰcorripit.⁊ flagellat

omnem filium quem r̃cipit.Exulta uidẽs cui
ſimilis factus es.nam Daulo apoſtolo ſimi
le donũ accipere meruiſti:qui dixit libẽter
gloriaboꝛ ĩ infirmitatibus meis.ut ĩhabitet
in me uirtus xpᷣi. t rurſum. Quando eni ĩ
firmor tunc fortior ſum ⁊ potẽs. Si frigor̃.
ſi febꝛibus.caſtigaris:memõ eſto qꝗð ſcriptu
ra dicit.tranſiuimus ꝑ ignẽ ⁊ aquã qr reñduꝝ
um ẽ ut inducaris in refrigerium. Clama et
cum propheta in tribulatione dilataſti me.
ꝑfectus eĩ eris ꝑ huiuſmõi tribulationes.Si
forte amittis oculos non feras grauit᷑. extol
lentie eĩ inſtrumentum amiſiſti: ſed interioõi
bus ocłis gloriam dei ſpeculaꝛi ſtude. Sur
d factus es ñ ↄtriſteris. qr auditũ uanũ ami
ſiſti. Manꝰ tue ex aliq̃ paſſione pᷣbilitate ſt
ſed interiores ꝑatas habeas aduerſus inimi
ci zeRatore. Mglemias lotũ coꝛpꝰ tuum te
net.ſed ĩteriori hõi ſanitas creſcit. Nihil em
aliud eſt egritudo corꝑis.qᷓ; ſanitas mentis.
Si ĩfirmitas talis tibi fuerit. ut nõ poſſis ſta
re ad ornandum 2 pſallendum. non contꝛi
ſteris inde.quia ipᷣa infiꝛmitas orat pro te.ſi

go
ſo mariſtes urinec
zhumanom uoldtaten,
lagoginaret /henn
bes ſcenum ſetin,n
unanone oſſen libe
ſicineo olores:fin gian
beter ec votioꝛ. n.
her enium fin hor ad
ſaffn hoe go xöo volitan
naemur niſigea que ſunt
enqſunt excea nos ſout nec
aeaituntinna nos, du⸗
Gusſechna adiädnie df
iſoſtinenamo uolinas
ladſoſtine ſöit fimis
tigedencelinnseihnii
tirhpe neieliian⸗
ſautucgodpret in
ine ei 1
onis operbusn
ſonpituco noluttis
nen der boi ſtn
4gnlalocnitar,
ſane ungin

znand Tirlation
Snlllagiones
nseneiindni

Dultsn tllmntni

nor Pulfank, ulrs
ſdtänr Dzmiine
Algs pmintt t inciis
giieos tenptatoſhn
us erucht. enptgtit
hulos panpeugtitcnz
8 non pot eos mouef, di
ducendun, 1 cum cö
a non puglet loudes
Hſaluten corpors i po
t, um per gelectulo
pot. o moleſtigs qcon
os conatur ſubuertef⸗
un quaſdaz aduerius
abibz: ul p ens pufl
Irbet caritatem eoru
Jec quauis coneits
Hidiſſimes inftämet :in
li onitde gicignur:
recordare furmiſecki
na perpemug iGnnng⸗
cities ad ea gteinpfni
d8t gande qr iſauit ie

4
V

—

Dꝛime partis

teiunas. non tibi inuenias occaſionẽ. dicẽdo
qr grauat'in egꝛitudinem incurriſti. qm 279
non ieiunant ſimiles egꝛuudines incuꝛꝛunt.
Inchoa ſti aliquid boni.ñ ꝛeuoceris ꝑ impe

dimenta inimici qm̃ ieiunia ⁊ labores nobis

ↄſtituti ſt᷑.propt᷑ turpes õlectatões. Pec om
nia nobis proficiunt ad deſtruenda corꝑis ðᷣ

ſydeꝛia: Qua propteꝛ diſcat non murmuraf

qui patitur,.ſi ignorat cuꝛ patituꝛ: ⁊ per h̊ iu
ſte ſe pati arbitretuꝛ. ꝙ ab illo iudicat᷑.cniꝰ
nunq; iudicia iniuſta ſunt.qui ergo in flagel
lis murmuꝛat: iuſticiam iudicantis accuſat.
ꝗ vo iuſte recogſcit a iuſto iudice pati ꝙ ſu
ſtinet. etiam ſi cauſam pꝛo qua patituꝛ ig ꝛet
per hoc iam iuſtificatur ꝑ ꝙ ſeipᷣm accuſat
27 dei iuſticiam laudat. Ig tuꝛ ꝓ xpᷣo.pꝛo fið
pꝛo ueritate.ꝓ iuſticia uirilite? uſq; ad moꝛ
tem certemus ⁊ ad ſufferendum ꝓ deo paci
enter aduerſa nos quotidie pᷣpaꝛemus. Et
iõ martyꝛes maxime cõ nendantur qꝛ pła ſu
ſtinuerunt propteꝛ amoꝛem dei temptatões
3 humanam uolũtatem. Unde Eleazgzar dus
plagis ꝑimeret᷑: ingemuit ⁊ dixit. Dñe q ha
bes ſcientiam ſctam. mamifeſte ſeis tu:quĩa
cum a morte poſſem liberaꝛi.duros corpõis
ſuſtineo dolores: ſᷣm aiam ueꝛo ꝑp amorem
tuũ libẽteꝛ hec patioꝛ. In maꝛtyrio em̃ ñ de
bet pꝛemium ſᷣm hoe ꝙ ab exteꝛiori ĩſtigit᷑
ſed m hoc ꝙꝓ xpᷣo uolũtarie ſuſtinet᷑: qr ñ
meꝛemuꝛ niſi ꝑ ea que ſunt in nobis.⁊ non ꝑ
ea q̃ ſunt extra nos ſicut nec demeremu ni
ſi ꝑ ea q̃ ſunt intꝛa nos. Quanto r illud quò
quis ſuſtinet uolũtaꝛie.difficilius ẽ uolunta
ti ſuſtineꝛe:tanto uolũtas q̃ͥ pꝛopter xpᷣm il
lud ſuſtinet.oñdit firmius in xpᷣo fixa eſſe:
⁊ ideo excellẽtius ei pᷣmiũ debe t᷑.ad effica
tiã quippe merẽdi tꝛia ualẽt. Primũ eſt dif
ficultas opis qð patet in maꝛtyꝛio. qr ut ait
Sꝛeg. maioꝛis meriti ẽ aduerſa patient᷑ tole
ꝛaꝛi.qᷓ; bonis opeꝛibus inſudare. Secundũ ẽ
pꝛompitudo uolũtatis.qr ſᷣm apłm. hilareʒ
datorẽ diligit deus.Et ſᷣm Aug nemo ĩuitꝰ
bene facit.t ſi bonũ ſit ꝙ facit. Teꝛtium eſt

magnitudo caꝛitatis. qr ipa caritas põdꝰ eſt

ſanct uarij:ſᷣm ꝙ omnia q in templo erant:
ponderabant᷑. Et iõ opus tantum ĩ ↄſpectn
iudicis ponderat. quantnm amor uñ ꝓcedit
opa ãt bona meritoꝛia ſunt tꝛium.ſ.uite ẽt
ne. augmenti gre. remiſſiõis pene. Pꝛimum
ſ.ſubſtantiale pᷣmiũ uite eteꝛne ꝛndet ꝛadi
ci oꝑpis.ſ.caꝛitati. Dꝛemiũ vo accidẽtale.ſ.

augmẽtũ gre. rñdet geneꝛi operis.qr ogibuſ
excellẽtibus ⁊ oꝑpibus ſupererogationis me

remuꝛ maius augmentum gr̃e quam opꝑibꝰ
alijs. Remiſſio ât pene ꝛñdet pẽalitati opis
nã opera q̃ magis ſunt penalia magis ſt me

ritoria remiſſionis pene. Eſt eĩ regula ĩ theo

logia. ꝙ pena pene ẽ reſolutoria. Sc toꝝ igi
tur pugnam ⁊? patiam ante oculos ponamus
ut ſingula nobis aduerſa ⁊ ↄtraꝛia ſaciamuſ

Capitulũ.lxvj.

ꝓ deo libẽtius.aut patiamuꝛ. Uñ greg. Ta

bores pᷣcedẽtiũ ſanctoꝝ recolamus.2 ñ er ᷣt

grauia q̃ toleramus. Uñn ⁊ Cri.ſanctoꝛũ luc
tamina ĩ corde nr̃o ſicut in tabula deſcriba

mus. ⁊ aſſidue meditemuꝛ 3 omnem ſpũaliũ

inimicoꝝ armatuꝛã: ⁊ eoꝝ patiam nobis pꝛo

põamus ad exemplũ ĩuiete uirtutis.ut iſtic

emulantes foꝛtitudigem illoꝝ.ſir illic eorũ
coꝛonam poſſimꝰ adipiſci. quantam illi pati

entiam ĩ ꝑiculis coꝛpoꝛalibus oñdeꝛunt.tan

tam nos in paſſionibus irꝛationabilibꝰ cõti
nentiam demòoͤſtremus.i. g irã uel auaꝛitiaz
uel inanis głe ↄcupiſcẽtiam ⁊ huiuſmõi diui
no tioꝛe munitis ſenſibus repugnãtes. ⁊ con
ſiłia figmenta diaboli deſtruentes ĩ nobis.ſi

em̃ cupiditatũ ⁊ uitioꝝ huiuſmodi ignes ui
cerimꝰ. ſidut illi tyrânidis ignẽ uicerũt: pote
rimus iuxta ipᷣos pari głia conſtitui ſies hẽ
ri. Et iteꝝ.ſpeculũ ẽ ſoiriruale bo noꝝ uiroꝝ

memoꝛia. ⁊ bte uite ipᷣoꝝ hiſtoria ⁊ ſcriptu

raꝝ lectio.⁊ qne a ðo date ſunt leges.⁊ ſi uo

lueris ſemel ſolũ inſpicere ad ſanctoꝝ illoꝝ
imagines ⁊ tur pitudinem uidebis m̃tis tue.

⁊ uidẽs nłlo idigebis alio ĩ liberatõm ſoꝛdis

huius.Erem̃ in ̊ utile ẽ nobis ſpeculũ.⁊ fa

cilem facit trãſpoſitionẽ. Neq; enĩ monſtrat

defoꝛmitatẽ ſolũ.ſed tranſponit eam ad pul
chritudinẽ ineffabilem ſ uoluerimus. Pec

Cꝛi, Uñ ẽt Aug.xpᷣm animo attẽde.attẽde

apłos. attende animo tot martyrum milia.
Ibi uidebis ñ ſoluzʒ nuos ſed ẽt feminas po
ſtremo pueros ⁊ puellas nec impꝛudentia ð

cipi. nec iniquitate ꝑueꝛti.nec ꝑicula timoꝛe

frangi. nec ſeculi amoꝛe corrũpi. Ita te ñ in
ueniẽtem quid eęxcuſes.ñ ſolũ preceptorum
ineuitabilis rectitudo.ſed ẽt exemploꝝ ĩnu
merabilis multitudo ciꝛc ũdabit.h̊ Aug. ſed
ue nobis miſeꝛis.qui nec flectimur pꝛeceptis
nec mouemuꝛ exemplis. ut enĩ ait greg. nos
plerũq; a bono oꝑe vba r̃uocàt ſct᷑os uizꝛos a
ſct᷑a ĩtentõe frang ere nec tormenta potuer̃t
nos ad pᷣcepta dñica largiri.noſtra ſaltem ſu
peꝛflua nolumus.ſct᷑i ñ ſolum ðo ſuã ſubſtã
tiam ↄtuleꝛũt.ſed ꝓ illo ẽt ꝓpᷣam caꝛnem de
deꝛunt. Pec Sꝛeg.⁊ magna quidẽ alacritate
hoc multi fecerunt. æ illam horam añq́; ad
nuptias inuitati expectauerunt. Vnõ Iſaac

abbas ſyrie. dẽ ð młtis martyꝛibus.ꝙ in die

q̊ pᷣſtolabãtuꝛ coꝛonã percipeꝛe maꝛt rrij.ſi pᷣ
ſciebant hoc eſt ex reuelatione łᷣ aut aliquo
aĩco ſuo.in illa nocte aliquid nõ guſtabant.
ſed a ſeꝛo uſq; ad mane ſtabant uigilantes ĩ
oꝛõe. glorificãtes deũ ĩ pſalmis ? hymnis ⁊
canticis ſpũalibus: ⁊ ĩ leticia ⁊ exultatione
ſperabant hoꝛã illã.ſiẽ̃ illi ꝗ ſt᷑ ad nuptias pᷣ
paꝛati.pꝛeſtolantes occurꝛeꝛe gladio in ieiu
nio ſuo. Nos quoqʒ qui ad inuiſibile maꝛty
ꝛium uocati ſumus ad ꝛecipiendas ſanctifi
cationis coꝛonas uigilemus.nec in aliqua ꝑ
te negationis ſignum noſtꝛis inimicis exhi
2

De refectione ꝗnq;

beamus.hec Iſaac. Uides eꝛgo:ga vᷣm doc
toꝝ ↄſilii.debemus laboꝛes ⁊ agones ſc toꝝ
nobis añ oculos ponere i exẽplum. Ue ergo
illis qui geſta ſctoꝝ tanq; apocrifa exufflin
tes.non ſolum legere nolunt.ſʒ quantum in
ipis ẽ. nec inter alios legi ꝓꝑmittunt: ⁊ iõ tãq;
illegitimi a ſct᷑is pr̃ibus ĩ ꝛeligione xpᷣiana õᷣ
geneꝛantes.ſoꝛteʒ heꝛeditatis inteꝛ filios di
non merentuꝛ. nec merita ſctoꝝ ꝗ ꝓ deo paſ
ſi ſunt eis ſufftagant. Contꝛa quos pulchꝛe
2 congrue ĩ quodam ꝓlogo paſſionis.b. Ana
ſtaſie nic dr.Oia q̃ a ſanctis geſta ſunt uł ge
ꝛunt᷑.ſi ꝗs uoluerit ſtudioſe ꝑquireꝛe.⁊ ſibi
7 pluꝛimis edificatòis exhibet fꝛuctũ: ⁊ qua
ſi arboꝛ fructifera non ſine cã ꝓbat teꝛꝛa oc
cupare dũ uiuit. cum ipᷣe ſuis pomis ornat ⁊
omnis ꝗ ex eo fructus ꝑcipit ſagiat. Scꝛibi
mus ut ĩ geſtis iuenimus.quid egerint.quid
locuti.ꝗd paſſi ſint ſancti.Onoitis uos eſſe
catholicos.ꝗ xpᷣi uictoꝛias libẽter legitis.li
bẽter auditis. Inreꝛꝛogo uos.ꝗ iſta iter apo
criphas lẽ̃as exuſflandas cenſetis.peꝛ quos
ſtat canon ſcꝛipturaꝝꝑ oĩum diuinaꝝ. Nũqd
ñn ꝑ eos ꝗ ꝓ ipᷣo canone occidi magiſ optaue
ꝛe q; uinci.Qud.n.tenuerunt martyres.Fi
dem ceꝛtam q̃ᷓ ſacris uoluminibꝰ certo libꝛo
rum numero ↄtinet᷑. Agũt illis gras apices
ſacꝛatiſſimi.ꝗa ꝑ eoꝝ pſeuerantiã ꝑſeuerãt.
Et iõ uolũt eoꝝ geſta ↄſcꝛibi.ut ĩ ↄſpectu di
⁊ hoĩm ſemꝑ ſancti landent.qui ĩ ↄſpectu ĩ
creduloꝝ ꝓ eoꝝ defenſione tormenta ĩmaia
ptulerũt. Nihil g pᷣter ſcriptuꝛas canonicas
ꝛecipiẽtes eoꝝ geſta ſtudioſe ↄſcribimꝰ. oñ
dentes dogma catholicũ ꝑ catholicos mar
tyres cuſtoditũ.exẽplũ poſteris damus.edi
ficatõem credentibus tradimus. arteʒ hely
xpᷣi militibus demoſtramus. Cõſtat eos ꝗqdẽ
nolle pugnaꝛe. ſi neceſſe ſit ꝗ nolunt legere
pugnatoꝛes. Imperent ſilẽtiũ infideles ſpec
tẽt pugiles dyabolicos. ꝗ athletas dñi ſpec
tare ↄtemnunt. Nos diuinas vtutes logmuꝛ
ſcꝛibimus.pᷣdicam?. ohibeant emult. im
perent ſilentium timidi. vbeꝛent ↄtemnẽtes
legentes ĩcrepent.libẽter hec audientes ac
cuſent.gloꝛioſos faciunt milites uulnera pꝛo
iĩperatoꝛis laude ſuſcepta.ꝓ cuius amor ẽt
aĩas poneꝛe libẽter optamus. Triũphuʒ xpᷣi
ac uictoꝛiam laboꝛioſi exercitus.ð̊ occultis

foꝛas pferimus. Scimus.n.q̃ illi uiſibiłr paſ

ſi ſunt.iuiſibilꝛ nobis excitari quotidie ⁊ ne
gligenter pugnãtes acrius uulnerari. Ergo
ut arma ptractes attende bhellantes. da mẽ

tem ſtudijs. ut hoſtis ĩcipiat te timere. Pec

ubi ſupra. Nides ꝗᷓ ipudẽs ſct᷑oꝝ dᷣtractor. ⁊
xpᷣiane religiõis ĩpugnatoꝛ.qa ᷣᷓ ʒ h̊ dicta tã
quã aꝛbõ ĩfructuoſa teꝛꝛã occupas.dũ uiuis
ñ te catholicũ ſed ifidelem eſſe oñdis. iðᷣs

q; timer̃᷑ bẽs ne merito excidaris.⁊ ĩ ianem
mittaris: ac ꝑtẽ cũ ĩfibᷣlibꝰↄſeq̃ris.Da gᷓ mis

głiã ſct᷑is ut cũ eis ꝑtẽ hr̃e merearis.

1 5 Beate pᷣcurſoꝛ ⁊ alme baptiſta.?⁊ ma
o/ gnue amice xpᷣi Johannes.lucerna lu
₰

milium hbominum.

Oꝛatio.

cens ⁊ ardens. ora ꝓ me miſero ad ð
um pr̃em miſericoꝛdiaꝝ.ut coꝛ meũ tenebꝛo
ſum ⁊ frigidũ illumiet ⁊ accẽdat :⁊ ita ut te

imitando. pꝓ xpᷣo. ꝓ fide. ꝓ vitate. ꝓ iuſticia
pacienteꝛ aouerſa ſi uſtineam. ⁊? uirur ẽt uſq;

ad moꝛtem certare non timeam.uut poſt hãc
fragilem uitam tuis meꝛitis ⁊ pᷣcibus ĩrerce
dentibus.feliciter ꝑuenire ualeam ad rega
les nuptias imaculati agni.quẽ tu almo tuo

digito populo oſtendiſti Amen.
ũẽKDe ꝛefectione gnq; miliũ hoĩʒ. Ca. Lxvij.

(Am auntem audiſſet ieſus Inecẽ
ohis ꝑꝑ doctzꝛinam vitat᷑.aſſupt᷑
diſcipuł (aſcendit in nauiculam ⁊
abijt tranſ maꝛe galilee )in mörez

„*

⁊(deſertuʒ locum ſeoꝛſum) deuotioni ⁊ doc
tꝛine aptum iuxta tyberiadem ciuitatem ga
lilee: ⁊ ibi ſedebat cum diſcipul ſuis ⁊ doce
bat eos. Ut dicit Cri. aſcendit in montem
erudiens nos a tumultibꝰ: ⁊ ab ea q̃ ẽ i mun
do turbatõe quieſcere. Seceſſit ãt dñs ⁊ de
clinauit heꝛodis tyꝛannidem. non timẽs mõ
tem: ſed quia nondum ueneꝛat hoꝛa ſue paſ
ſionis. ⁊ ut ꝑceret inimicis ne homicidiũ do
mini iungerent homicidio Johãnis ⁊ ut oñ
deret ꝙ aliqñ ad tempꝰ ẽ credendum huma
ne malitie.qðq; licitum ẽ xpᷣi fidelibus fuge
æe in ꝑſecutiõe.ut ſe ſ̃ᷣuent ꝓ multoꝝ ſalute
2 ut pᷣberet nobis exẽplum uitande temeꝛi
tatis ultro tradentium ſeipᷣos ꝗa non omẽs

eadem conſtantia perſeueꝛant in toꝛmentiſ.
qua ſe offerunt torquendos. Seceſſi ẽt utꝓ
baret fidẽ cꝛedẽtium.ſi.ſ.ſeaueꝛent᷑ eũ. Uñ
ſeꝗtuꝛ (Kũu ät cognouiſſent Gᷓ̊ turbe)ſimpli
xes.ſ.⁊ humiles ac pauꝑes:ñ ſapienteſ huiꝰ
mõi.ñ potentes.ñ diuites(ſecuti ſunt eũ) ñ
in iument᷑ ⁊ nehicuł.ſed pꝛopꝛio laboꝛe pe
dum((⁊ pedeſtres Jut ardoꝛẽ mentis ⁊ deſyð
riũ ſue ſalut᷑ oñdeꝛent.Erubeſcãt etiaʒ pede
ſtꝛem dominum in equis ſequi ⁊? quaòrigis.
Minores ſeqbanr᷑.ſed maiores perſequebã
tur. Adhuc tꝑibiſtis pauperes ⁊ populares

magis curꝛut ad ſᷣmones:quã diuites ⁊ potẽ

tea. Circa eos ãt benignitas xpᷣi multiplicit᷑
apparuit:qui uiſcera miſcðie in eiſ expãdit¶

Cum enim ſubleuaſſet oculos.⁊ uidiſſʒ Jeos

uenientes ad ſe deſcẽdẽs de mõte)⁊ obuiã
eis exiens curialiter illos excepit(⁊ miſertꝰ
Vin corpore ⁊ ꝗqnima. curauit ut plena fides
ſtatim pᷣmium hr̃et Nam quoſcũq; in corpo
re ſaluabat.eos ꝑiter ⁊ ĩ anima reformabat
Secunduz. Gedam per hoc ꝙ dicnur ſuble
uaſſe oculos ieſus.datuꝛ ĩtelligi.ꝙ oculos ñ
erigebat huc arq;.illuc.ſʒ pudice ſedebat a

tẽtus cum diſcipulis ſuis.⁊ ſecundum Eriſ.

J

— —

5

— —

ſicae ter eicete hünl
nirüt ti fnci⸗
coror lita t hülle
Sy nio ch tp chn
it qr pob fen ſoſen
nonii celeſts ertit
ſeſtuginleor ute
letieo ſon i onn
nimwlegoitebat ſeei
ſlſpiilincrnen:ſ
leſcoobſeruetionen eius
n ſori lexen. Ubi rot
In bisi inoi ercclia fcnat
ucrigeſtne: t boc gpor
Cbick ennt prima palcha
Fun.z-inutimndilca me⸗
Mnd etangei⸗ abic di
useinnälun We
Mrreteini rten
deofeſertieteſrufte
ceſſäeriunſaunge⸗
UIngrumn habeban ga
jeronebebrertn
eanonisciicſtene
lt innineenn ,5
llinenta ⸗ haberen T.
nbn anſie n g
mrum.

em audiſſet elns )eri
tocninmn iine, ſipt
ſcencitinnanicllan:
(mme ſle, noͤrez
eceſum genottonir toe
beriagen ciutaten gt
umn di cpur ſuis ? coce
s, aſcencht in nonren
tibee ob ea qé imun
.Geceſſit it ſo r ge
migem. non timeo no
ueneꝛat hoꝛa ſue paſ
ſcis ne homicidiu do
dio Johanis ut oñf
edendum huma
neppi figelibus fuge
gent pmudton (Ne
um uiande lemen
n ſeihos a nonones
rſeuenant nternertiſ.
nendos. Seceſſt etip
n.K. ſeolerent ei. Ui,
ouiſen tnbe inni
nnlheo iſnien /li
iuites ſent in ei
ſeg uno libete dr
.

DNꝛime partis

n ſimpliciter ⁊ otioſe ſedebat ſʒ diligeter lo
quens eis aliquid. ⁊ eos ad ſeipſum ↄuertẽs

Auattuoꝛ at beneficia fecit dqñs ſe ſequenti .
bus.excepit.n. fatigatos.dõcui iſciõs ſana

uit infirmos. ꝛefecit famelicos:peꝛ hoc quã
tum önotione credentium letetuꝛ inſinuans
Pec ſunt q̃ttuoꝛ bñficia q̃ añſ ſpã aliteꝛ exhi
bet ſequentibus eũ. Primo ſuſcipit ad pniã
oꝑibus pct᷑oꝝ fatigatos po illuſtrat ꝑ grãm
tenebris pctorũ excecatos. Tertio ſanat peꝛ
iuſtificationẽ.iaculiũ pct᷑orum uulneꝛatos.
Quarto reficit ꝑ internam ↄſolatõm. põder
peccatoꝝ debilitatos ⁊ deſolatos. Sic etiazʒ
debet bonus pᷣlatus facere ſubditis. ſcilicet
ſuſciꝑe dulciteꝛ.docere ſapienter ſanare ef
ficaciteꝛ.reficere ſpãalit᷑.Qui g int᷑ deſerta
xpᷣm qruũt ⁊ ñ faſtidiũt.a xpo ſuſcipiunt :ac
corporaliteꝛ ⁊ ſpaliter ſi indigent curãtur.
Sʒ nẽo cibũ xpᷣi accipit niſi ãtea ſanatꝰ fue
rit.qr poſt remiſſionem pctoꝝ tribuituꝛ ali
monia celeſtis (eꝛat ãt ꝓximum paſcha dies
feſtus iudeoꝝ) I ſtud erat ᷣm feſtũ paſcha
le.⁊ i eo non fui dominus ĩ irłm. ſicut eĩ ſer
uando legẽ ondebat ſe eſſe ueꝝꝑ hominem de
filijs iſrt ſᷣm carnem: ſic aliquando pᷣrermit
tendo obſeruationem eius oñdebat ſe eſſe ᷣ
um ſupra legem. Ubi nota qd iſtud eudãgeli
um bis i ãno ĩ eccłia r̃citat᷑.ſ.ĩ quaꝛta dñica
qu adrageſime: ⁊ hoc ꝑꝑ principiũ euãgelij.
ubi dqr̃.erat pximũ paſcha dies feſtus indeo
rum.⁊? in ultim a dnica ante adnẽtum. ⁊? hoc
ꝑꝑ finẽ euangelij.ubi qr.hic ẽ pph̊a:qui uẽ
turus eſt in mũdum (Ueſpere at facto)iam
bora redeũdi ad ꝓpᷣi ⁊ comedendi pierijt: -
ideo refectio neceſſaria fuit. In quo oſtẽdi
tuꝛ deſyderium ſaluatoris.q uod de ſalute a
nimarum habebat.ꝗa uſq; ad ueſpe rã ſᷣmo
nẽ protꝛa heb at: ⁊ turbaꝝ deuotio. q̃ᷓ dulce
dine ſeꝛmonis dñici tenebantuꝛ: nec propteꝛ
noctẽ imminentem ab eo recedebant q; uis
alimenta ni haberent. Tantum enim deſyde
rabant audire xpᷣm ꝙ obmiſeꝛãt apportare
ſecum alimtum: propteꝛ ꝙ neceſſaꝛium eꝛat
fieꝛi miraculum. Ibi Crivᷣ. Turbarum fidẽ
oſtendit:ꝙ dũm ẽt famẽ pacientes.expecta
bant uſq; ad ueſpeꝛam. (Cuʒ ergo ſubleuaſ
ſet ieſus oculos) miſeꝛicoꝛdie ſue(⁊ uidiſſet
iſeꝛatõis intuitu(qꝛ multitudo maxĩa ue
nit ad eum)totius mdi ſign ificabat multi
tudinẽ ↄcurꝛentẽ ad xpᷣm. incepit conferr̃ cũ
Philippo ò tante multitudis refectione ꝗ(
vm Criſo.)magis rudis fuit.⁊ magis ĩdigẽs
inſtructòe ⁊ cognouit (ꝛe fetẽte Audꝛea)quð
unus puer iteꝛ eos quinq; panes oꝛdeaceos
⁊ duos piſces tm̃ habeꝛet.quos eo iubente ĩ
mediũ attuleꝛũt: pꝑꝑ ſpũalem refectionẽ.quã
ↄtinue a dũo habebant:ñ multũ ð corpoꝛali
ꝛefectõe ſibi curabant puidere. In quo ãgu
untuꝛ ſucceſſoꝛes eoꝝ.ꝗ de dilitijſ ſibi pꝛoui
deꝛe iͦ ceſſant. Abi Crip. Addiſcimus autex

. Un a ORe Tmn
Capitulu.lxvj.

in hoc diſcipuloꝑ phᷣiam: qualiteꝛ ↄtempſer̃t

eſcam. Duodeci em̃ exñtes quinq; panes ha
bebant ⁊ duos piſces. ↄtemptibilia emm eiſ
erãt coꝛꝑalia.⁊ a ſpũalibꝰpoſſidebãt. Opoꝛ
tebat ãt erudiꝛi diſcipłoꝝ exemplo:qm̃ ⁊ ſi
pauca habueꝛimꝰ optet tribueꝛe idigentibꝰ?.
Juſſi nãq; diſcipuli affeꝛꝛe quinq; panes.ñ di
cut uñ mitigabimus.famẽ noſtram:ſed obe
diũt ↄfeſtim. Et fecit turbas diſcũbere.i.or
dinate ad comedendũ ſedere: ſuꝑ fenũ.i .ſ ug
hezꝛbam agei uiridẽ.ĩ quo oñdit᷑.ꝙ locꝰ eꝛat
aptus ad ſedendu. Ubi inuit pbatõ fidi tuꝛ
baꝝ.qꝛ aliteꝛ ñ ſediſſent ad comedendum ni
ſi cꝛedidiſſent miꝛaculũ.(Diſcubueꝛũt ergo
quinq; millia uuoꝝ )pfectoꝝ abſq; puulis ⁊=
mtieꝛibꝰ:ſj modũ ebhebꝛaicũ.ſoli uiri a ui
ginti ãnis ⁊ ſupꝛa numerantuꝛ: ſed paruuli ⁊
mulieꝛes tacantuꝛ. Poc ãt dicit euãgeliſta.
ut appareat maius mn zaculũ.(Accepit eꝛ go
ieſus panes ⁊ piſces in manibꝰ glorioſis ⁊
ue neꝛabilibus.q̃ uim multiplicãdi habebãt
ut ſacratiſſimaꝑ manuũ tactu multiplicaꝛc
tur ac magna numeꝛa daturꝰ pᷣus ĩ celũ aſpe
xit.ut omne datũ optimũ ⁊ domũ pfectum ðᷣ
ſuꝛſuʒ eſſe inſinuaꝛet.ut prem ſuũ honoꝛaꝛet
⁊ ñ uirtute elemẽt aꝛi ſed celeſti B; factũ eſſe
ondeꝛet. Deinde oꝛauit pr̃i(gr̃as agens Jut
oñderet quantu ð noſtris pᷣfectibꝰ gꝛatulet.
Et ſᷣm Criſ.ut infoꝛm aꝛet nos ad agẽdas ſꝑ
deo gr as:cũ uel ĩ carne r̃ficimuꝛ.ł in amma
7 ñ pꝛius tangeꝛe menſam donec gr̃as egeri
mꝰ ei ꝗ cibñ hunc nobis pᷣbuit.⁊ dat nobis
eſcam ĩ tꝑe opoꝛtuno. Similiteꝛ ẽt bñdixit:
ut ſua bndictõe multiplicarentuꝛ. ſic enim in
pꝛincipio creatõis reꝝ.oĩbus creaturis bene
dicẽs ↄtulit illis natuꝛalẽ uiꝛtutẽ.ut ex ſein
uicem naturaliteꝛ multiplicarent cuius beſi
dictõe ſemel accepta uſq; hodie fructificaf
ñ ceſſant: in quo dat exemplũ.ꝙ in prĩcipio
menſe debemus panem veo offerre. ? bñdic
tionẽ ſupernam ſupeꝛ ipᷣm eliceꝛe: ⁊ qð non
debemus ad menſam accedere uel cibuz ſu
mere.niſi pᷣmiſſa benedictione.⁊ iſtam bene
dictõm (ut cꝛedit᷑) xpᷣs aliquibus ueꝛbis expᷣſ
ſit.ꝗbus creatuꝛam ⁊ ſanctificauit ? multi
plicauit ſed q̃ illa ueꝛba fuerint euangeliſte
n ponũt.qꝛ forte ſecꝛete ea ptulit.⁊ fregit in
geoſſas paꝛtes ñ ſcidit ꝑ minutias.ut nos do
ceret panẽ noſtꝛũ franger̃ öber̃.⁊ daor̃᷑ paupi
bus ⁊ ſic multiplicata ẽ illa materia int᷑ ma
nus xpᷣi frangẽtis.qꝛ hoc fiebat uirtute dᷣita
tis.cuius organum ⁊ inſtrumentũ ẽ humani
tas eius. Scõm Crip.multiplicat panes ⁊ pi
ſces.ad ſignificandum ꝙ tam mari q; arice
dñat Fregit g ⁊ fꝛagẽdo multiplicauit ödit

qq diſcipulis ſuis. ſ.paneſ ⁊ piſces multiplica

tos.ut poneꝛẽt añ tuꝛbas.in ſignũ ꝙ data ſt᷑
tꝑalia pᷣlatis pꝑp pauꝑes paſcẽdoſ.⁊ ſic peꝛ di
ſcipulos diſtꝛibuit.i.diſtꝛibui fecit diſcũben

tibus. officiũ eĩ pᷣlati eſt miſtrare ⁊ ñ miſtꝛa

2 3

7

De refectione qnc;

ri. Ipſos autem panes ⁊ piſces dominus ita
multiplicauit ut oẽs ꝓ libitu ſuo comederẽt
2æ multa fꝛagm̃ta ſuꝑaꝛẽt. Vñ ſeꝗt᷑.¶ Ut ãt i
pleti ſe) ga oẽs mãducauer̃t: ⁊ ſaturati ſunt
ꝙ ſignificat celeſtẽ refectõem.i qua ſct᷑i ple
ne ſaciãtur:dixit ieſus diſcipulis ſuiſ ut frag
menta reſidua colligerent. Un poſtea cibuzʒ
egentibus pᷣberẽt.ñ ſic diues epulo fecit.cu
ius religas canes ñ pauꝑes comedebãt cui
bodie multi ſunt ſiłes.idẽ ł peius facientes.
In hoc quippe ꝙ turbã pauit.dedit nobis
exẽplum ut opibus miſcðie ĩſiſtamus: ⁊ licʒ
boc ſit laboꝛioſum.tñ ẽ multũ fructuoſum.
Colleger̃t ̊ ⁊ ĩpleuett)de ꝛeliꝗjs((duoðcĩ
eophinos) hoc ẽ magnas ſportas.q̃ circulis
ꝑ quos bꝛachia ĩſeruntur ĩ dorſo poꝛtantur.
unuſgꝗſq;.n.apłoꝝ ĩplet cophinũ ſuũ ur quo
libet unũ ſuꝑ humeꝝ appoꝛtante. ineffabile
uideret᷑ miraculum. Pic dñi miꝛaculũ aug
mentatum eſt. Magnum. n. miraculum eſſʒ
ſi.de quinq; panibꝰ ⁊ duobus piſcihus qnq;
millibus hoĩm ſatiatis nil ſupereſſʒ. Sʒ cre
uit ſignum iuxta aomiratõem: ꝗa non ſoluʒ
Anq; millia hoim ſatiati ſunt: ſed etiam tot
fragmenta r̃ manſerunt. uñ.xij.cophini r̃ple
rẽtur. Poc ꝗ̊ ẽt ad euidẽtiã miꝛaculi facit:
ꝙ plus rem anſit qᷓ; a pᷣncipio fuit. Et ſᷣm Ci
ꝛillũ. hoc factum eſt ut hinc eſſet manifeſta
certificatio.ꝙ opus caritatis iin ꝓxios. ube
rem uendicat retributõem a deo.Et ſecũdũ
Theo. ut adiſceremus quãtum hoſpitalitas
põt ⁊iqᷓ;us augẽt nr̃a.cũ ĩdigentibus ſubue
nimus.(Jili ergo hoĩies)aliqĩ de rõe habẽ
tes(cum uidiſſent )potẽtiã dininã ꝑ effectũ
batam(ꝙ faceret ſignum) als ñ auditum:
ĩ quo ꝓbanit ſe eſſe deum: gꝗa illa mulrtipli
catio pꝓ Peliſeum facta multum deficiebat
ab iſta (dicebant magni ficames deuʒ (qa
hic ẽ uere ppheta Jimo ᷣm Aug.ipᷣe dñs ꝓ
phaꝝ.de quo dixit Moyſes.i. ꝓpham ſuſci
tabit uobis dñũs de fr̃ibus ueſtꝛis. tanqᷓ; me
audietis enm ſᷣm legis dictum uẽturus ẽ in
mõm ad ipᷣum ſaluandũ.ſic ãt non: ueneꝛunt
alij ꝓphete:ſʒ ſolum ad denunciandũ iſtius
aduentum. Ubi ſciendũ ꝙ xpᷣs ꝓmiſſus ere
ĩ lege tanquã ꝓpha ceteris excellentioꝛ.⁊ iõ
uiſo miraculo pᷣdicto populus confeſſus eſt
illum eſſe de quo loꝗtur pᷣdicta ſcꝛiptura: ⁊
ſic ↄfitebat᷑ eſſe ueꝛum xpᷣm. Conſpice igit
dnm ieſum qualr indigentibus miſericordit᷑
condeſcendit ⁊ ſubuenit. ac omnia oꝛdinate
facit:⁊ quałr illos comedẽtes aſpicit.⁊ ĩ eo
rum iocũditate letat᷑: ⁊ quomodo ulli ſuper
iſto miraculo admirãtur. ⁊ unus ad alterum
inde loquitur dicentes.ꝗa hic ẽ nere ꝓpha
? plura alia ad laudem eius pertinentia. Le
Lantur ⁊ cum gratiaꝛuz actione mãducant.
non ſolum coꝛpoꝛaliter cibum ſumentes: ſʒ
Et mẽtaliter ſaltem aliqui ex eis rnfectionẽ
pficientes.ſta ⁊ tu a longe famã deſyderij ⁊

milium hominum.

miſeriam lachi ymis pꝛode.manum tanquà
mendicus extende: ſi forte de dei donis ⁊ be
neficijs ſaltem modicum quid mezearis ac
cipere. Abi cõſderanda eſt parſimonia uic
tus diſcipulorum xpᷣi.in duobus. Pꝛimo in
qualitate.quia pane ordeaceo utebantur
eſt ccbus iumentorum. Secundo in quami
tate quia duodecim uiri ⁊ xpᷣs cum eis ⁊ for
te nonnulli de alijs diſcipulis eos cõmitati.
non niſi quinq; panes ordeaceos habebant.
in quo notatur mira inopia xpᷣi ⁊ diſcipuloꝝ
quod paucos panes habebamt ⁊ uiles. unde
⁊2 frequentericum domino paſſi ſunt famẽ.
In quo etiam apparet quantum eſcã carna
lem contempſerunt ſolis ſpiritualibus inten
dentes. Unde Crip̃.diſcamus autem hinc ꝗ
uoluptati attendimus.q̃ comedebàt miraba
biles uiri illi ?ẽ magni.⁊ quantitatem eoꝝ q̃̊
iferebant᷑.⁊ utilitatẽ menſe eoꝝ. Et iterum
Johãnes panes ordeaceos eẽ dicit.non ina
niter B enarrans. ſed tumoꝛem pᷣcioſitatis e
rudiens nos conculcare: talis etenim ꝓphᷣaꝝ
menia eꝛat.Et iuſſit eos ſuper fenum iacere
phᷣari turbas erudiens. Non eniʒ nutrire cõᷣ
pora ſolum uolebat.ſed ⁊ animam erudire.
Et a loco igtur ⁊ a nihil amplius pãibus dã
do ⁊ piſcibus.⁊ ab apponendo omnibus ea
dem ⁊ faciendo communia. ? a nihil alteri
plus pꝛebendo:⁊ humilitatem: ⁊ parſimoniã
⁊ caritatem. qua omnia eſtimarent commu
nia eos eꝛudiuit. Et quod uidebatur in he
ꝛemo iudeis eſſe mirabile dicebant quippe.
nunquid ⁊ panem poteſt dare uel paꝛaꝛe mẽ
ſam in deſeꝛte?: hoc per opera oſtendit. prop
ter hoc ⁊ in deſertum eos ducit. ut ſine om
ni ſuſpitõe ſit hoc miꝛaculum.⁊ nullus eſti
met ex caſtello aliquo prope exiſtẽti inferri
aliquid ad menſam. Pec Erip̃. uoluit etiaʒ ĩ
deſerto hoc miraculu facere.ut ſignificaret
ſe eſſe illum. qui.xl.ãnis pauit populuʒz in de
ſerto qui patribus erat pꝛomiſſus. Item in ſi
gnum futuri. quia in ̃ gione ⁊ ſtatu multoꝝ
ubi nec ſeminatuꝛ nec metituꝛ.paſcit deꝰſer

uos ſuos. unde ſecundum Theophiluz addi

ſcimus ex miraculo perpetrato non fieri pu
ſillanimes in coartationibꝰpauꝑtatis.Et be
ne panibus pauit oꝛdeaceis quia panis ðpᷣlica
tus non hic ſed in futuro ẽ gnſtandus. Quo
tiens qautẽ dominum legimus ex paucis pa
nibus multas hominuʒ turbas pauiſſe ñ tan
tum eſt mirandum quantum uenerandum.
MNõ ẽ miꝝ qꝛ pauit.ſed potius uenerãduʒ.qr

facere uoluſt. Qui enim ex nihilo cũcta crea

uit. non eſt miꝛum ſi ex paucis panibus muł

tas turbas pauit. Miſtice peꝛ quĩq; panes
quinq; libri moyſi. per duos piſces prophe ⁊

pſalmi intelliguntuz. in his enim tribns ſcili
cet lege. ꝓr Betis.⁊ pſalmis.totum uetus te
ſtamentum compre hẽditnꝛ. Per quinq; aũt
milia uirorum dominuz ſeqᷓnium deſignat

— -

uconincupalaunt
yeneumrclcans aetpi
inplentiiz ei erbis on
fenmenmn nnenn ſn
ſutonniscrofenum:ner
ligre ſelere poterlt,g cart
priuinon ubiſct.,Aute
ne gane iutuelis cgn
Der ſennn deſ ur domine

Modficn eAnen ui Ge

oua cesuin cdeuia ſed⸗
Uirge ueniensincunet
pbe ecixerant pedl
gfa getlida demnonſtnn
It iliuc angendam ne
ſceme ocen eſſe e⸗
npecſtue go eoenlos
Rrinonico ninis den
a iecſtenenas digltis

eunn Aler nanie

decupunn Crencclectad

Dales ddlitag an
Deſſias gris
nenpſene ennne

ſen Palifunſam,
. quantum eſci carn
olis ſpirtualtdusinten
lcamus gutem ine
1s. comegebät nirabe
n.d quamtitnem eon
le menſe eop. Etitenum
eaceos ei dſicit noning
d tumotem Prioſtattse
rare:talss etenim ppban
cos ſuper fenum lacere
ſe. ion eniz nurfe (5
ed zanimom erudye.
bil amplius pabus d
ponendo omnibus ea
nunia. ? nihil alteri
litatem: ? parſimonid⸗
ig eſtimarent commu
guoc nidebatun in be
oile dicedam goippe.
eſt dare ver pameme
er ohera eſtendit. Noß
n es duacit d ſwe n
iracolum 4 nacee
mnoprope eyiſtet infenn
. hec Cri⸗ elurenm⸗
li ſtene ſiſonn
inbplul popelig

voniſi Nen in
ui, ſatn uot

Pꝛime partis

actini. omnes quinq; ſenſibus ⁊ exterioribꝰ

q̃ poſſident bene utentes: per mulieres ueꝛo

7 paꝛuulos ſignificantuz infirmi nondũ pu
gne idonei.ꝗ nũero ſut indigni. Hi ergo pre
dicti ꝛecte ꝗqnq; panibꝰ alũt.qꝛ tales neceſ
ſe eſt legalibꝰ adhuc pꝛeceptis inſtitui:nam
gꝗ mudò ad integrum renunciant. q̃ttuoꝛ ſũt

milia ⁊ ſeptem panibꝰ refecti.hoc eſt euan
gelica perfectione ſublimes ⁊ ſpiritali ſunt

gratia docti. Cum ergo in hoc ↄuiuio domi

ni tantũ modo uiri fuiſſe dicũt.miſtice mõe

muꝛ: ut ſi quam ſuauis ſit dominꝰ guſtare ðᷣ
ſydeꝛamꝰ uiri. i. fortes contra temptationes

ſimꝰ. uir enim a uiꝛibꝰ dr. ⁊ niroꝝ noĩe illos

ſcriptura ſancta deſignare ↄſueuit. ꝗ uirilit᷑
temptamenta uicerũt. Qui eꝛgo cenaʒ domi
ni manducant. uiꝛtute mentis ⁊ ſenſu uiꝛi eſ

ſe debent: non in concupiſcentijs emolliti ſiẽ

femine.nec pueꝛilem ſenſum habentes ſient
pueꝛi. Der diſcnbitũ autem ⁊ ſeſſionem cor
poris intelligi᷑ quies mentis: qui em̃ a deo
ſpiꝛitualiteꝛ paſci deſydeꝛat.opoꝛter ꝙ ſeðat
i. ꝗ curis ſuperfluis ? tuꝛbationibꝰ conquie
ſcat.ſᷣm Bedam quoqʒ ſuper fenũ diſcuben

tes dominicis paſcunt᷑ alimentis.ꝗ peꝛ con

tinenciam'calcatis ↄcnpiſcentijs audiendis
implendiſq; dei uerbis operam impendunt.
Fenum enim caꝛnem ſignificat.ſecundum il
lud. omnis caro fenum: nec ad menſam dei
digne ſedere poteꝛit.ꝗ carnem ꝑ ſeꝛututem
ſpiritui non ſubijcit. Qui ergo uult ꝛefici pa
ne gꝛatie ſpiꝛitualis.cõgruᷣ eſt ut ſedeat ſu
per fenum. ideſt ut dominetuz coꝛpoꝛi ſuo.⁊
moꝛtificet carnem ſuã. Saluator autem:non
noua cꝛeauit cibaꝛia. ſed pꝛeſentibus beñdi
xit:qꝛ ueniens in caꝛne ñ alia quam qᷓ lex ⁊
ꝓphe pꝛedixerant.predicauit.⁊ ea miſterijs
gra gꝛauida demonſtꝛauit. Reſpexit in ceiũ
ut illuc dirigendam mentis aciem.ibi luceʒ
ſcientie doce at eſſe qrendam. Sed triplicit᷑
impedituꝛ ꝗqs ne oculos ſubleuet ad deum.
Primo quãdo nimis occupatur circa ſenſibi
lia. ideſt teꝛꝛz enas diuitias.quia tunc oculus
ſedatur pulueꝛe auaricie. Secũdo quando
occupatur circa delectabilia.ideſt circa car
nales delitias.quia tunc oculꝰ excecat igne
ↄcupiſcentie. Teꝛtio quando occupatuꝛ cir
ca ſublimia.ideſt ciꝛca ambitiões mũdanas
quia tũc oculus obſcuratur fumo ſupeꝛbie.
Fregit quoq; ⁊ ante turbaſ ponenda diſcipu
lis diſtriuit.qꝛ clauſa ſacꝛamenta legis ⁊ ꝓ
phecie. ſanctis doctoribus ꝗ hec toto orbe
pꝛedicent: patefecit. Quod autem tur bis ſu
peꝛeꝛat a diſcipulis colligi uoluit. q;ꝛ ſecretõ
ra intelligentie ⁊ ſacratiora miſteꝛia.q̃ a ru
dibus capi nequeunt.non ſunt negligent ob
mittenda: ſed a diſcipulis domini.⁊ eoꝝ ſuc
ceſſoꝛibus diligenteꝛ inquiꝛenda: ⁊ ilt ꝗ ido
nei ſunt alios doceꝛe cõmittenda. Nam ꝑ co

pbinos duodecim apoſtoli.⁊ ſequẽtes uiri a⸗

Lapitulũ.Ixvij.

poſtolici.⁊ doctores figurantur: ſoꝛis ꝗqdem
hominibus deſpecti. ſed itus ſaluatoꝛis cibi
reliquijs cumulati.Cophinis enim ſeꝛuilia
? ꝛzuſticana aguntuꝛ opeꝛa ⁊ off cia.⁊ deus ĩ
firma mundi elegit ut ↄfnndat foꝛtia. Eſt ãt

cophinus (ſecundum Iſido) uas ex uirgultiſ

factum.æ ut de iũcis uel uiminibꝰ aut folijs
palmarum contextum. aptum ad poꝛtandũ

purgamenta ⁊ ad ſeruilia opera. Uñ in ſpal.
de Joſeph dicitua. manꝰ eius in cophino ſeꝛ en .
WrE & „

uierunt. Siceut ãt pauci panes ⁊ piſces frac
ti in multas reliquias excꝛenerunt.ſic cibus
uerbi dei: quanto magis diſtribuirur. fanto
magis multiplicat᷑. cafi ̊ c diuina

diſpoſitione impleti ſunt.xij.cophini ſᷣm nu

merum.xii.apoſtoloꝛum:nec data ſunt tur
be fragmẽta po:tanda ſed diſcipulis.ut ꝑ G

deſignaretuꝛ. ꝙ fragmẽta ⁊ ꝛeliquie ueꝛboꝝ

xpᷣi.peꝛ apoſtolos erant peꝛ mundum poꝛtan
da. ⁊ ꝑ eos coꝛda ieiuna paſcenda. qui bene
xij. eſſe dicuntuꝛ. quia fides ſancte trinitat᷑
in qttuoꝛ mũdi partibus ꝑ eos eꝛat pꝛedican
da. Uñ Ambꝛo. Hic uero panis quẽ fꝛangit
ieſus.miſtice quidem dei ueꝛbũ ẽ.⁊ ſᷣmo de
xpᷣo.qui dum diuidit᷑ augetur:de paucis em̃
ſeꝛmonibꝰ omnibus populis redundantem
alimoniam miniſtꝛauit. Dedit ſermones no
bis uelut panes qui noſtro dũ libantur oꝛe
germinãtur. hec Ambroſius, Moraliter per
apoſtolos intelliguntuꝛ pꝛelati.pꝑ quinq; pa
nes oꝛdeaceos quinq; bona ſpiritualia: qui
hus anima a deo reficitur in pꝛeſenti. Sicut
enim in domo patriſfamilias ſolet eſſe miti

plex panis.ſcilicet paupeꝝ famulorum. ſfilio

rum. dominorum. æ amicoꝝ:ſic in domo dei
q̃ eſt eccleſia.ſunt diuerſa genera panum ſpi
ritualiũ. Primꝰ eſt panis nature ⁊ abſtinen
tie corpoꝛalis.̊ eſt panis paupeꝝ.ideſt pec
catoꝝ.hũc enim panem laꝛgituꝛ dominus Et
peccatoribus qui uere pauperes ſunt. ð quo
in Señ.dicituꝛ. In ſudore tuultus tui ueſce
ris pane tuo. Et in Iſaia. Dabit tibi domin-
panem arium ?7 aquam breuem. Iſtũ panẽ

debemꝰ pauꝑibꝰ comunicare ſi uolumus qoõᷣ

facta noſtra deo ſint grata. alias enim bona
nr̃a opa deo non placẽt.niſi elemoſinis orna
ti ſint. ſcdᷣs ẽ panis pnĩe luctualis h̊ ẽ panis
famuloꝝ. ð q? ĩ pſal.dr̃. Fuer̃t mihi lachꝛy
me mee panes die ac nocte.Et iteꝝ.Cibabiſ
nos pane lachꝛymaꝝ. ⁊ potum dabis nobis ĩ
lachꝛymis ĩ menſuꝛa.ſ.ꝓpoꝛtiones.i. ꝓ mo
do culpaꝛum. qꝛ quantum homo delectatꝰ ẽ
in peccatis.tantum debet ſe affligere ĩ pnſe
lamentis. Pũc panem dar dominus per pᷣla
tos penitentibus. inducendo eos ad vↄtritõm
⁊ iniũgendo pnĩam. Terciꝰ eſt panis ĩt ellec

tualis ⁊ doctrinalis h̊ eſt panis filiorum.de

quo ĩ euãgelio dr.non eſt bonũ ſumer̃᷑ panẽ
filioꝝ.Et in eccleſiaſtico.C ibauit illũ pãe
uite ⁊ itellectuſ. hunc panẽ miniſtrat domi
aa4

—

/

7

. . AJ. EP

De refectione ꝗqnq;

nus fidelibus per pꝛelatos ⁊ curatoꝛes.uer
bum dei ſeminando. unũquẽq; pꝑ modulo ſuo
paſcendo. Quartus eſt panis euchariſtie ſa
cramentalis.hic eſt panis dominoꝛuz d quo
in euangelio qr̃.Ego ſum panis uiuus ꝗ de
celo deſcendi Et apoſtolus. Pꝛobet autem
ſeipum homo.⁊ ſic de pane illo edat. PHunc
panem dat dñs per pᷣlatos mundis ⁊ peccato

dominantibus: quia ĩmundis ⁊ malis non ẽ

dandus. Quintus eſt panis deuotionis inter
nalis. hie ẽ panis amicoꝝ. licet enim pater
familias habeat in domo ſua panem bonuz.
tamen amicis ſuperueniẽtibus querit melio
ꝛem de quo in Iſa.dr. Erit panis teꝛre nr̃e
uberrimus ⁊ pinguis. Ouo ãt piſces dulco
rantes hos panes.ſunt ſpes uenie ⁊ amor ðᷣi
uel itellectus ⁊ operatio.quia ſine eis nulluſ
iſtoꝛum panum eſt ſapidus. Iſtis uezo quin
ꝙ panibus ⁊ duobus piſcibꝰreficit dñs aiaz
in pnjti effectine ⁊ pᷣlatus miniſterio. O quã
felix aĩa eſt illa apud quam inuenti fuerint
iſti panes ⁊ piſces:ut de ea dicatur eſt pnueꝛ
unus h̊:qui habet quĩq; pães ⁊ duos piſces.
Per pueruʒ enim intelligitur fidelis anima
q puritate ĩnocentie pueꝛ dicta:que in quoli
bet fideli ẽt obnoxio pectatis.debet ꝑ pnĩaʒ
reparaꝛi:ad quod aſſequenduzʒ requiꝛuntuꝛ
quinq; panes.⁊ qui habet illos eſt uere pueꝛ
euangelicus.Eſt ⁊ panis celeſtis quẽ ſancti
mandncabunt.in menſa chꝛiſti de quo ĩ Tu
ca dicituꝛ. Beatus qui manducat panem in
regno dei.Et de iſta manducatioue dicituꝛ
in eodẽ.Et ego diſpono uobis ſicut diſpoſuit
mihi pater meus regnuʒz. ut edatis ⁊ bibatis
ſupeꝛ menſam meam in regno meo. Moꝛalr
Et ſił ⁊ allegoꝛice.⁊ anagogice faciamus.ꝗn
q; panes penitentie.doctꝛine ⁊ ꝛefectionis et᷑
ne. Moꝛalr pñtie quĩq; ſunt panes. ſ.pams
cõpunctionis ex ↄſideratione peccati panis
afflictionis ex conſideratõe paſſiõis xpi quẽ
iĩlle comedit. qui ↄſideꝛando xpᷣi paſſiõeʒ cor
de ⁊ coꝛpoꝛe ſe moꝛtific ando ſubijcit panis
compaſſionis:ex conſideratione defectuum
⁊ miſeriaꝝ ꝓximi.panis timoꝛis ⁊ tremoꝛis.
ex ↄſideratõe futuri ſupplicij. ⁊ pais ſuſpirij
⁊2 deuotõis.ex ↄſideratõe dilationis celeſtis
gaudij ⁊ pᷣmij. Oẽs iſti panes ſunt ordeacei.
ideoq; ſunt cum amaritudine ſumendi.Pi
ſces autem duo ſunt ſpes uenie ⁊ dulcedo ui
te eterne.¶ Allegoꝛice autem panes doctri
ne ſunt quinq; libꝛi moyſi: oꝛdeacei ꝑꝑ litter
duriciaz. reficientes tamen pꝛopter ſpiritua

lem intellectnm reficientem. Duo autez pi

ſces ſunt dulcedo pphecie ⁊ dulcedo pſalmo
ꝛum ¶ Anagogice vo ꝛefectionis eterne ſunt
anes quiq;.ãd quõs ſuſpiramus.⁊ ex qbus
reficimur in eternis.quoꝝ unus eſt pñtia ðᷣi.
ſecundus eſt pulchꝛitudo uimſionis faciei di.
teꝛcius eſt ſocietas angeloꝛum:inter quoꝛuzʒz
ſortes eſt ſoꝛs noſtre beatitudinis.quaꝛtus ẽ

milium hominum.

conioꝛtium ſanctoꝛum cui cum xpᷣo ꝛegnat
in celis.quintus eſt dulcedo interne beatitu
dinis quam hic parumper experimur. In oĩ
bus his oꝛdeuʒz eſt dilatio ſuſpirãtis ad iſta.
Dulcedo autem duoꝛum piſcium conſolanti
um certitudo ↄſcientie: ⁊ ceꝛtitudo fidelita
tis diuine. Itez pᷣmus panis ordeacens qua
lis conuenit peccatoꝛi uere penitemi.eſt cõ
tritio in eoꝛde.ſecundus eſt pndoꝛ in confeſ
ſione. tercius eſt ieiuniũ ĩ carne.quartꝰor̃o ĩ
mẽte.quitus pietas ĩ oper̃. Ouo uero piſces
ↄdientes oꝛdeaceos paes.ſunt timoꝛ ꝗ capi
tur in ſalſiſſimo mari.i.penis inferni.⁊ ſpes
que capituꝛ ĩ dulciſſimo fluuio paꝛadiſi:ſi co
git as quia nõ ſunt condigne paſſiones huiꝰ
tp̃ᷣeis ad futuram gloriam que reuelabitur ĩ
nobis ¶ Inſuper moꝛaliter quinq; panes ſi
gnificant quinque.que dominus dat nobis

Aad Ppirſtualem quinq; ſenſuum refectioneʒ

Pꝛimo dat penitentia.quo pane reficituꝛ ni
ſus.dum uidet omnia trãſitoꝛia eſſe ⁊ cadu
ca. Secundus panis quem dat ſunt pᷣterita.
quo pane ꝛeficitur auditus:quando audit ꝙ
omnia tranſierunt uelut umbꝛa:⁊ ideo ſper
nis ea.Tertio dat furtnꝛa.quo pane r̃ficitur
odoꝛatus:quando cogitat moꝛtem futuꝛaʒ:
X inferni pericula.⁊ ideo ſe compꝛimit opeꝛi

bus uizꝛtuoſis. Quarto dat ſpiꝛitualia eterna

J.ſ.bona celeſtia.quo pane ſaciatur guſtus:

quando pꝛopter amoꝛem eorum omnia con
. ennutns Quinto dat flagella quo pane ſa

iar tactuſ. quando per flagella mouetuz ad
qilectõem dei ⁊ cõtemptum mũdi. Et piſces
ſecundum iſtum moduz ſignificant cognitõ

nem oue illumſat ĩtellectum ⁊? dilectionem

que iĩflãmat affectum Cognitio enim tꝛibus
pꝓmis dat ſapoꝛem.quia cognitio pñtia intel

ligit.fntura preuidet ⁊ preteꝛita r̃cordatur.

Dilectio ſimiliter duabꝰ ultimis dat ſaporeʒ
ga diligens deum pre amore ⁊ deguſtatione
celeſtium ⁊ in flagellis domini delectatur.
Noc autem facto miraculo:ſtatiʒ compulit
dominus diſcipulos aſcendere in nauiculã ⁊?
pꝛecedere tranſfretum ad bethſaidam ciui
tatem Andre ⁊ Petꝛi ⁊ Philippi apoſtoloꝝ
ut ab illo loco ̃cederẽt donec turbas dimit
teꝛet ſub foꝛma alicuiꝰ benedictionis ⁊? uale
dictionis: nolebat enim ſepeꝛaꝛe ſe a turbis.
qr ſciuit ꝙ uẽtuꝛi erãt nt facerẽt eum reges
⁊ꝛideo ſe a diſcipulis ĩter quos a turbis que
ꝛebatuꝛ. ſepeꝛauit. Coegit eos.ꝗa ñ libẽteꝛ
recedebãt abſq; magiſtro ſuo eiꝰ ſocietate ⁊
doctrina delectati. Un Cꝛiſoſtomus. Cũ au
tem dicat coegit multam diſcipuloꝛum ĩſt⸗
tiam oſtendit.quia n de facili ab eo poteꝛãt
ſeperari.⁊ boc quidem tum ꝑ nimium affee
tum quem ad eum habebant.tum qr ſolici
tabanf qualiter ad eos ueniret. Et Piero.
Quo pᷣmone oſtenditur inuitos eos a domi
no receſſiſſe:dum amotr᷑ pᷣceptoris nec pune

ii

eſſe inentoͤenefl0
ni uellir ane /
zii fifehſſnch
venOnna ein bo⸗
nochyiſut cotem d.
als ſuſtiuit, ur nec iil

ſee iiſtis tuneret aduer⸗

ſautatoꝛ cotc um cognol
li Hoſtuan precepit dil
Ketuel iugt iſſe l'i
Nrelt gulneemn o
Nobis bor ſmam due
Penlerihenet eü inenit
guere amen tuei nlo
ie nocane uel ſalten
eaund gatie nibin
Mus i montem i
nolult enim cpne

ſio o⸗ oeenſur nn

bonisuegginis

ſnalgne paſſioneshis
eon u
oriam que fenelabitur

Gealiter gninch Panesf,

ue dominngcat ebin
ncg ſenſunm reſoctone;
e pane refſefnuni
nia triſtorig eſe tcaan
s guen gat inntöſeritn⸗
Aucitus,lionco audit
belur umbꝛn: iceo hee
unhen guo pone fficifur
gitat morten futueaz:
geo ſe conpeimit operi
odan ſpiritualig eterns
pane ſaciatur guſtus:
zem eorum omnig con
t flagella guo pane ſa⸗
er flagella monerm ac⸗
mprum wädi. Kliſes
dnz Kgnificant cogend
telectum Cilectionem.
am. Kogfind eſimn nibus
cuia cogtiiopftig inel
der preteꝛitaftor datm,
Ouab ultimis dat ſ
me amme tegn ale
gelisdommn elcnnil.
mirncuoo:ſtatiz coſtpl
n naricvid
aſeengere iſ ei
1a bethiandam n
nn ligpi holn
emir Po eg int

.
eret doneciur duale

Pꝛime partis

to quidem tꝑis ab eo uolunt ſeperari. Ree

te autem quaſi iuiti ⁊ retractãtes apoſtoli a
domio ꝛeceſſeꝛãt ne illo abeũte naufꝛagia ſu
ſtinerẽt.⁊ quia chriſtus eꝛat promiſſus ꝛex
futurus ideo poſtquam confeſſi ſũt eũ:xpᷣm
uoluerũt cõſequẽteꝛ ipſum faceꝛe regem.cõ
ſiderabãt eĩim qð ipſe qui eos ſatiauit poſſet
eorũ neceſſitatibꝰ ſubuẽire:⁊ ſub tali r̃ge ui
debatuꝛ eis ñ poſſe egere. Putaueꝛunt foꝛ
ſan illuc ſic ueniſſe ut iam ꝛegnaret: ⁊? uole
bãt preueniꝛe tempꝰ eiꝰ.qð ipſe apud ſe uſq;
ĩ fineʒ ſeculi occultabat.Ubi Beda. Tuꝛbe
uiſo tanto mir aculo itellexerunt pium atq;
potẽtem:⁊ iccirco uoluerũt eum facer̃ regẽ
hoĩes nãq; uolũt habere regem pium ad
gendũ: ⁊ potentem ad tuendũ. Uñ ⁊ criſ.No
uit.n.eos qꝛ tam faciliteꝛ multos pꝓcuꝛauir.

2 ideo ſub ipſo ocioſam ⁊ reſolutam ⁊ caſtꝛi

marginoſam putabãt ducere uitam. ꝗ omni
bus habũdarẽt ⁊ nihil laboꝝ ł impenſarum
impẽderẽt. ⁊ ideo corrupcam eorum nouit
eſſe intentõem.⁊ ñ cõſẽciẽs reſolute ocioſita
ti ⁊ guloſitati fugit ab eis:quia quamuiſ bo

nũ uellẽt.tamẽ ñ beñ uoluèrũt Cindẽ etiãmſm

Aug. ũgit chriſtũs cũ eũ noluerũt facere
ꝛegem. Omnia eim bõa terrẽa cõtempſit ho
mo chriſtꝰ. ut cõtemnẽda mõſtraret: omnia
mala ſuſtiuit.ut nec ĩ illis q̃reret᷑ felicitas.

nec ĩ iſtis timeref᷑ adueꝛſitas.(Jeſus eꝛgo))

ſcꝛutatoꝛ coꝛdium cognoſcens uolũtatem eo
rũ.poſtquam precepit diſcipulis ſuis tranſ
fꝛetaꝛe (fugit ipſe ſolꝰ) a turbis (i monten
oraꝛe )⁊ geatias patꝛi pꝛo beneficijs ageꝛe: ⁊
nobis i hoc foꝛmam daꝛe: ita quod illi ñ per
penderũt: nec eũ ĩuenir̃᷑ tũc poteꝛũt.Seque
quere autem tu eũ a lõge.ſi foꝛte dignabituzꝛ
te uocare uel ſaltem aliquid de reliqmijs re
fectionis ⁊ gratie tibi impaꝛtiri. Fugit ergo
dominus ĩ montem.ideſt celeꝛiteꝛ aſcendit.
noluit enim tempoꝛaliteꝛ honoraꝛi.exemplo
ſuo nos docenſ. ut uanam gloriam fugiamꝰ.
⁊ in bonis que agimus hum ani fauoris fr̃tri
butionem uitemus. Unde Ariſoſtomus. Cõ
ſiderãdum aute n quod cũ dominus magna

oppeꝛatur dimittit tuꝛbas: docens nos nun

quam gloꝛiam que a mltis eſt peꝛſequi ne
q; attꝛaheꝛe multitudinem ⁊ ut dicit Augu
ſti.noluit ꝛex ab hominib“ fieꝛi. ꝗqa humili
tatis uiam oſtendit miſeꝛis, dedit itaq; no
bis exemplum humilitatis.⁊ fugiendi hono
ꝛes ⁊ acceptandi laboꝛes:qꝛ q̃ſirus ad ꝛegnũ
⁊ honoꝛes fugit.queſitus ad ꝓꝑ SXmor
tem ultro ſe obtulit ut cilieet exemplo eius

—

parati ſimꝰ adueꝛſa toleꝛãda. cauci ad blan

dimenta declinanda: æ ne nos adueꝛſa fati

gando deijtiant. uel pꝛoſpeꝛa emolliendo de

cipiãt crebꝛis pꝛecibus a domĩo iploremus.
⁊ eiꝰ auxilium ĩ uocemꝰ. Omnem eꝛgo landẽ

humanam fugiaſ cum honore tãquam uene

Captʒ. lxviij.

num moꝛtiferum: ⁊ omnem cogitatũ ſugge
rentem tibi appetitum cuiuſcunq; altitudis
ſub quocunq; pretextu caritatis in ipſo pꝛin
cipio ⁊ oꝛtu ſuo.uelut caput draconis ĩfeꝛna
lis tam cito moꝛtifices cum baculo crucis.
Prepara quoq; teip[ʒ ad q̃cũq; obprobria.q̃
cuq; aſpera.q̃c unq; aduerſa ꝓ xpᷣi noĩe ſuffe
renda:⁊ in deſpectu tuo gaudeas.teipſũ ta
lem uere ⁊ ex corde repntãs qui merito ab
omnibus deſpici debeas:ſꝑ tibi xpᷣi humili
tatem ⁊ duriſſimam paſſionẽ reuocando ad
memoriã.qui regnum fugiens crucex uolun
tarie eſt amplexus omni confuſione contẽp
ta. Aſcendit itaq; dominus in montẽ uelut ĩ
locũ celo proximioꝛem:innuens ut ad ſubli
mia uite uirtutũ cliuo aſcendamus. ⁊ celo
proximi eſſe cupiamus.⁊ oraꝛe.ut ſi bñ ora
re uolumus.menteʒz ſurſum a terrenis leue
mus:⁊ ſolus.ut ñ ĩ ſtrepitu:ſed ĩ loco geto
oremus:⁊ nos totos ⁊ uires noſtras ad denuz
colligamus.Et bene coniungit iſta duo.ſ.ſo
lus ⁊ oꝛare:qꝛ ſolitudo amica ⁊ utiliſ eſt oꝛa
tioni.ſcõm illud.tu autem cum oraueris in

tꝛa cubiculum ⁊ clauſo oſtio oꝛa patrẽ tuuʒz

abſcondito. Pabemus h̊ exemplũ tꝛiplex.
ſ.a terrenis r̃cedendi.oꝛandi.⁊ nobiſipſis ua
candi. Et eſt notandus oꝛdo.quia orationezʒ
ꝛecedit dimiſſio turbarum:dimiſſa em̃ tur
a. ſ.tumultu hominum.affectionum. cogita
tionum aſcendit in montẽ ad orandum ⁊? co
mitatuꝛ ſolitudo.quia ſolus aſcendit cum in
tentione orandi.⁊ ſequituꝛ nobiſipſis uacatõ
qr ueſpere facto ſolus erat ibi. In quo dat
exemplum.ꝙ homo poſt ſermonem ł aliud
opus bonũ debet a tuꝛbis recedere ? tumł
tibus.⁊ redire ad locum ſolitarium. ut pori
os de fectus qui contꝛahuntuz ex cõuerſatio
ne cum ho ninihus recolligat ⁊ abſtergat.
proſectus vo ſi quos inuenit di giorie aſſcri
bat. ⁊ debet aſcendere i montem ad orandũ
ut deum orando querat ñ.n. debet orans in
terrenis deſyderijs iacere.ñ am: ſᷣm. Bedam
qui de diuicijs ⁊ honore ſeculi obſecrat ⁊ in
infimis iacet. uiles ad deum preces mittit ò̊
bet etiã ſibi uacare ut hauriat:ꝙ poſtea do
cendo effundar: uel operando exerceat. hic
datuꝛ inte ligi.qꝛ cum dominus ſederet ĩ moõ
te cũ diſcipuł ſuis ⁊ uideret turbas ad ſe ue
mentes deſcendit ò monte ⁊ circa inferiora
loca turbas pauit.⁊ deiũ fugiẽdo honorẽ re
giũ iteꝝ ĩ mõte ſol“* aſcẽdit. Ui cri.faciebat

ãt ruꝛſus erudiens nos:neq; tuꝛbis commi

ſceri continue.neq; fugere multitudinẽ ſem
peꝛ.ſed alterutrum utiliteꝛ facer̃. Conſpice
nunc dominum ieſum quomò fugit honorẽ.
⁊ aſcendit in montem oraꝛe.uidelicet docẽſ
mundi pꝛoſpera fugeꝛe.⁊ contꝛa ea deum in
uocar̃.⁊ quomodo qͥꝛit loca ſolitãia ⁊ nadit
ad ea: affligit ſe æ uigilias longas impen

De ambitione ? quibuſdam alijs

dit. ꝑnoctans in oꝛationibus ⁊ ſe humilians
coꝛam patꝛe.intercedit paſtoꝛ fidelis ꝓ oui
hus ſuis. Oꝛat enim non ꝓ ſe ſed pꝛo nobis
tanqᷓ; aduocatus nr.⁊ mediatoꝛ apud pr̃em.
Oꝛat etiam. ut det nobis oꝛandi exempluʒ.
Frequenteꝛ inde diſcipulos monuit. ⁊ h̊ ope
re compꝛobauit. Non oꝛat inquantum deus
quia ſic ei oꝛaꝛe non ↄpetit.ſed inquantum
homo. ⁊ ſic ei competit. quia aduocatus no
ſter factus eſt.⁊ ideo pꝛo peccatis noſtris in
terpellat.

èů S= Oꝛatio.

ĩie ieſu xpᷣe.fac me oeulos mẽtis a
d Acãnalibus õlitijs a frenis diuitijs ⁊ a
‚mũdanis bitionibꝰ ad te ſubleuaꝛe:
2 ſuꝑ fenũ cãnał uoluptatis tpꝛalis poſſeſſio
nis ⁊ mundialis gloꝛie diſcũbeꝛe: ut mereaꝛ
ſatiari ꝗnq; ſpualiũ panũ refectione.ſ.timo
ꝛe diuini iudicij.hoꝛꝛoꝛe peccati.dolore ↄtri
tõis.pudore confeſſionis:⁊ laboꝛe fatiſfactõ
nis.ac duobus piſcibus ſtabilitate.ſcilicet p
poſiti ⁊ deſyderio in melius commutandi ⁊
pꝛoficiendi.quos puer unus. ſcilicet humili
tas habet.que gratiam ⁊ gloriam mereꝛi ſo
let Amen. .

Der ambitione 27 quibuſdam alijs cleꝛico
rum ⁊ religioſoꝛum defectibus.
Capłm. Ixviij.

Irca pᷣmiſſa meditare ⁊ ↄſidera.
uomodo dominus uere ⁊ non fie
onoꝛem regium fugit ⁊ declia
n ſicut illi qui ne apud hoĩes
uileſcant recuſant oꝛare ꝙ coꝛde deſiderãt.
Sunt.n. multi ⁊ potiſſime rligioſi.qui digni
tates ſe non appetere ſimulant: ſed cum of
feruntur manibus:⁊ pedibus promtiſſimi oc
curꝛunt ⁊ leti ſuſcipiunt. immo ⁊ ꝗrq; uolũ
taꝛie ſe offerunt. Sunt etiam ex hj's aliqui ꝗ
ĩ dignitatibus poſiti.fingunt ſe uelle eas nõ
habeꝛe. ſed nihilominus peꝛ ſe ⁊ mediatões
ꝓcuꝛant ⁊ occaſiones querunt ſolicite.quõ
poſſint in ipᷣis officijs ꝛemaner̃. Non fuit hu
iuſmodi ſimulatio ⁊ fictio in domino prout
patet ex eius facto. Miſit enim diſcipulos
per mare.nec cum eis nauem intꝛauit. ne
turbe eum inteꝛ diſcipulos quererent.⁊ deĩ
de ipᷣis non adueꝛtentibus ſolus in montem
aſcendit.⁊ ſie manus eoꝛum euaſit. Uide
cum quanto ſtudio ⁊ cautela fugit ⁊ declĩa
uit honoꝛem. Exemplum dedit nobis. ut ?
nos ita faciamus. TNon enim pro ſe:ſed pꝛo
nobis fugit.Cognoſcebat nãq; qᷓ;te ſit teme
ꝛitatis. ſi ad honoꝛes aſpiceremus. Ponoꝛ
enim de maioꝛibus eſt laqueis ⁊ grauioribꝰ

pondeꝛibus ad ſubuerſionem animaruz ſiue

ſit honoꝛ pᷣlationis.ſiue potentie,ſue ſcie: ⁊

clericoꝝ defectibus.

ſmilium . Vlix enim fieꝛi poteſt q; qui in ho
noꝛe delectarur.i periculo uel pꝛecipitio nõ

ſit: uel quod eſt peius iam pꝛecipitio colliſꝰ.
Ambitio ei eſt uicium peſſimum: ac cauſa ⁊

radix multoꝛum alioꝛum uicioꝛus. Multos
quippe hec paſſio ſic excecat. ut etiam ea qᷓ
multis alijs manifeſta ſunt. ipᷣi ñ uideãt ſic

q; i foueam pꝛime culpe ⁊ deinde gehẽne ca
dãt. Et quid pꝛodeſt eis ſi mudum lucrẽtur

uniuerſum.ſeipſos autem perdt ⁊ detrimẽæ

tum ſui faciãt. Si fõte blãdiũtur ſibi aliqui
ambicioſi ſub ſpecie lucri aĩiarum. quaſi ſię
melius poſſèt ĩtẽdere ſaluti alioꝛum. Quibꝰ
Berñ.reſpõdet dicẽs. Utĩam quiſquis ſic ĩ
trat:ſi fieꝛi voſſet. tamfideliter miniſtraret.
quoniam ſiducialiteꝛ ſe ingeſſit.Ac difficile

fort aſſis ⁊ impoſſibile eſt. ut ex amara radi

ce ambitõis.ſuauis fructus pꝛodeat caritat᷑
Sed heu cõmuniter hodie honoꝛ ⁊ nõ onuſ
gloꝛia ⁊ ñ pẽa attẽditur.⁊ honoris nomẽ ñ ð
tutis tenetur. Unde Berñ. Curritur a clero
paſſim ab omĩ etate ⁊ ordie.a doctis pariteꝛ
idoctis ad eccleſiaſticas cuꝛas tquam ſi

ne curis iam quiſq; uicturus ſit.cum ad cu

ꝛas peꝛueneꝛit. Multi ñ tãta fiducia ⁊ ala
critate cuꝛꝛerẽt ad honores:ſi eſſe ſẽtirẽt ⁊
onera. Sꝛauari pꝛofecto metuerẽt: nec cum
tãto labore ⁊ peꝛiculo quarumlibet affecta
rẽt ifulas dignitatum. nũc uero quia ſola at
tendituꝛ gloꝛia ⁊ non pena:puꝛum eſſe cleri
cum eꝛubeſcituꝛ ĩ eccleſiã.ſeq; uiles eſtimãt
⁊ ĩgloꝛios.qui quocũq; eminentiori loco nõ
fuerint ſublimati. Idem etiam Bernaz qſi
ſubſãnãdo alloquituꝛ ambicioſum: ſic dicẽs
Age ergo quoniam duriſſimum iudiciuʒ his
qui preſũt fiet: ⁊ potẽtes potẽteꝛ torm̃ta pa

cienteꝛ aſcẽditi ſuperbia tua ſemper ſeqane

re regem tuum. omne ſublime uideãt oculi
tui.feſtia multiplicare pꝛebẽdas.ĩ aꝛchidia

coõatum nuola deide ſpua ad epiſcopatũ. nea
ibi quidem requiem habituꝛus: quõiam ſic

ituꝛ ad aſtra. Quo ꝓgꝛederis miſer. An ut ab
altioꝛi gradu ſit caſus grauioꝛ: Neq; eim ſic
paulatim decides.ſed tãquam fulguꝛ impe
tu uehemẽteꝛ quaſi alteꝛ ſathanas ſubito ðᷣi
cieris. Pec Bernar. Uñ ⁊? hieronymus Ce

tamur ad aſcẽſum: timeamus lapſum ñ eſt

tãti gaudij excelſa tẽuiſſe:quãti teꝛroris de

excelñs cecidiſſe. Pec Piero. Timeat ergo.
ambicioſus ⁊ ſe coꝛꝛigat. Ne apud homĩes

exaltatus ⁊ ad tempus falſis florẽs bõis apð
deum humilieruꝛ ⁊? ieteꝛnum nueꝛis peꝛeat
toꝛmentis. Quãto enim maioꝛi honore ſubli
matus quis fuerit. tãto maioris vtutis debi
toꝛ etit. aut maiõi ſupplicio ſubiacebit. Po
noꝛes enim ſunt quañ quedam ligna ad aug

mentãdum ignem ĩ futuꝛa pẽa. Uñ Criſoſto

mus. Ponoris ſiquidem magnitudo his qui

ñ digne uiuunt ĩ honore cumulus ĩcipit eſſe

pẽarum.hec Criſoſtom. Et tũc ambicioſus

z.pleclo non erud
ſnilmeumus
ter boc ſbefſetu
biter hor ſ⸗
iy relunt nte Au
o ſe guons gublics
umnmilntur Meecent
iebevv. Matunbus
g men geniat: unmumb⸗
conceruccelat. de his n
um chꝛſti ingeꝛunt: ſc dic
elos omini quid ſuper he
u, Py ngult regnanern
(ipes eyiterunt t ego non
iſtactenennis immo gr
mor di morus memor
us ateuidlis erpectatie
Undeſialinis adpnmn
eligitu kolleradile eſii
ſecundum Bernar.)non
oc miniſterium eligunn
pueet e Saule in regn⸗
dotio electis deo ſen h
relröunnmteef
nend ei ebet eligi n
ſclnſcegno piicig
logtinihiſöhitniſanet
agcunſnens od
. r
noden engcnrere
ſemtoffnſnciſtmneſ,

er hodie horoꝛ thöl
ditur. honoris nonoi
eBerf Kumtwraden
e ? orcje. a coctis panieꝛ
uſticus cyus tiquan ſ
uicturus ſit, cum ac cu
Ilti rita fiducia zala
onores:ſeſſe ſetirit 2
cto melueret: nec cum
quarumlibet offects
,nuc uero quia ſola at
pena: puum elle cleri
eſti. ſech uiles eſtinit
Peminertiori lotond
jem etiam Dernmn
rambicioſum ſt dicet
Zuriſſimum indicinz bis
tetes poteter iormnta na
erdia tua ſenper ſegne
ne ſubline uigeit euli
care ebec b. Achiili

H

——

6

ꝛime partis

nullam ꝛequiem habebit. Sicut nec in pᷣſen
ti habeꝛe uoluit. Cor enim ambitioſi nunq;
quieſcit:ſed uel honorem quem non habet
appetir. uel eum quem habet amitter̃ metu
it. ⁊ ſic diabolus coꝛ eius ſempeꝛ mouet ⁊ 20
tat. tanquam molendinum quod nunquam
pauſat.Et nota cirta hanc mateꝛiam.qued
preteꝛ ſymoniam ⁊ alia mala que frequẽter
non ſiue graui ſcandalo comittuntur ſũt ad
huc quedam mala. quibus hodie multi qi ñ
mala ſed licita eſſent implicantuꝛ. Pꝛimum
malum eſt. quia pleꝛiq; antequam uocentuꝛ
ꝓmoueri ad dignitates ⁊ curas eccłiaſticas
ꝑ ſe ⁊ per alios ſolicite querunt.nec uocatio
nem humiliteꝛ expectant ſed ambitioſe pre
ueniunt. Pi male accedũt teſtante apoſtolo
qui ſic ait.nec quiſquam ſumit ſibi honorẽ.
ſed qui uocat᷑ a domino tanq; Aaon. Auan
tumcunq; enim ſufficiens ꝗqs fuerit ⁊? uirtuo
ſus.pfecto non erit dignus.ſi non aſſumat᷑ ĩ
uitus. Nam cum quis honoꝛis primatũ am
bit ex hoc ſolo efficitur inſtignus quia ĩdebi
te pꝛeſumit. Unde Auguſtinus. Status ſuꝑi
oꝛ ſine qauo res publica non regitur.⁊ ſi bene
adminiſtretur indecenteꝛ tamen appetituz
Uñ ⁊ S:ego. Uiꝛtutibus pollens coactus ad
regimen neniat: uirtutibus ueꝛo uacuuſ nec
coactꝰaccedat.de his qui ſeſe in patrimoni
um chꝛ ſti ingeꝛunt: ſic dicit Beꝛnar. Audi qᷓ
ꝛelas domini quid ſuper hac temeritate loqᷓ
tur. Ipſi inquit. regnaueꝛunt.⁊ ñ ex me pꝛin
cipes extiterunt ⁊ ego non uocaui eos.quid
iſtuq temeꝛitatis immo quid inſanie:? Abi ti

mor dᷣi. ubi mortis memoria. ubi gehẽne me

tus ⁊ teꝛꝛibilis expectatio iudicij: Pec Beꝛ.

Unde ſi aliquis ad primum locum in eccłtia

eligituꝛ.toller abile eſt licet periculoſuʒ ga (
ſecundum Bernar.) non omnes qui uocãtuꝛ
ad miniſterium eliguntuꝛ.⁊ ad ꝛegnum.ſicut
patet de Saule in regno ⁊ de iuda in ſacer
dotio electis a deo.ſed ſi ſe ingerit procuꝛan
do ſe eligi. damnabile eſt ⁊ ꝑnitioſum omni
no.nemo eĩ debet eligi uel pꝛomoueri ſeu pᷣ
fici.niñ de quo ſpirituſſanctus inſpir auerit
alioquin ipᷣi ſprꝛituiſancto ĩiuria fit. Abi no
ta ꝙ cum ſanctus Todouicus rex francie a
quodam deuoto quereret. cur epiſe copi mõô.
ſicut olim ſancti non eſſent. ille (ut credit nu
tu diuino )reſpondit quia tunc epiſcopi per
inuocationẽ ⁊ inſpirationẽ ſpirituſſancti ab
electoribus canonice eligebantur. nunc v⸗
per ſupplicationes ⁊ procurationes. alias 5
eis pꝛouidetuꝛ. ⁊ ob hoc modo ſancti non ſt.
ſẽ olim comuniter fuerunt. Quo audito ꝛex
dixit. quod deceteꝛo nullatenus pro aliquo

ſupplicaret. Non ſolum autem qui ad curas

? dignitates ſe in geꝛunt in peꝛiculo ſunt ſed
etiam qui ad eaſ cum delectatione accedüt.
uel in eis cum delectatione perſeuerant An
gegoꝛins unu

ſquiſq; ſuperbus ꝛector totiẽs

Captz. lxviij.

ad culpam apoſtaſie dilabitur. Quotiẽs pᷣeſ
ſe hoĩbus delectatuꝛ ac honoꝛis ſui ſingula
ꝛitate let atur.unõ ãt hec uitioꝝ radix pullu

lat in coꝛde regentiũ.niſi ex imitatõe illius

qui deſpectis angeloꝛum ſocietatibus dixit.
Aſcendam ſuper altitudinem nubiũ. ? ſimi
ero altiſſimo. Unde magnopeꝛe curanduù ẽ.
ut qui regendis hominibꝰ pꝛefertur. apud ſe
penſer:qꝛ ad ſatiſſacienduzʒ diſtricto iudici
ð̊ ſua tantummodo anima uix ſufficit.⁊ quot
regendis ſubditis preſto ẽ reddende apð eũ

rat lonis tempore (ut ita dicã) tot ſolus aias

habet. Nam cui eſſe nunc iudicem libet hu
ic uidere tunc iudicem non libet. Numerari
enim culpe nequeunt. que habende pt᷑ᷣatis a
moꝛe perperrantur. Pec greg.non dicit qui
iudex eſt ſed cui iudicem eſſe libet.aium ui
delicet non gradum redarguẽs.⁊ ad uolũta
tem non ad factum uituperationem referẽs
Cui autem uiõre tunc iudicem non libet. de
numero repꝛoboꝝ ſe eſſe nõ dubitet. Sicut
enĩ electi tunc de uiſione iudicis gaudebunt
quia appropinquat eorum redemptio ſic ⁊

probi de uiſione iudicis dolebũt.quia appꝛo

pinquat eoꝝ peꝛditio. Unde ⁊ alio loco euã
gelij dominus dicit. Ue id eſt eterna damna
tio uobis ſcilicet imminet.qui diligitis pꝛi aſ
cathedras.Non dicit qui habetis.ſed qui di
ligitis:non arguens eos qui his uruntuæ ex
officij oꝛdine.ſed eos qui h̊ di hẽnt amat.uł
dum ñ habẽt affectãt.qð pꝛocedit ex ãbitõe:.
Ve quippe in ſcriptuꝛa ſacra notat e᷑nazʒ dã
nationem ⁊ gebẽne ſupplicium.ſed heu hu
ius ſecłi peregrinationem ⁊ pñs exilium. Un
Criſ. Pec dictõ ue.ſꝑ in ſcripturis dicitur ðᷣ
his qui non pñt euadere a futuro ſupplicio
Solẽt autem ãbitioſi ſe excuſãdo qñũq; alle
gare illuò apoſtoli ⁊ dicere. Qui epiſcopatũᷣ

deſyderat. bonũ opus deſiderat. Quibus reſ

ponoeri poteſt.quod opus eſt bonũ.ſed deſy

derare eſt malum. Sic ⁊ dici poteſt.qui auꝝ

furatuꝛ. bonam rem furatuꝛ.quia auꝝ bona
res eſt.ſed furari malum eſt. Unde apoſtolꝰ
ipſum opus tanquam bonũ ⁊ fructuoſum cõ
mendat chriſtus ueꝛo ipſum deſyderar̃ taqᷓ;
malum ⁊? uanum ↄdemnat. Sic ergo patet
ex xpᷣi vbis ⁊ ceteris ſcriptuꝛis.quia ambitõ
ſus non eſt i ſtatu gratie ⁊ ſalutis. Patzꝭ hoc
Er ex quibuſdam ꝛationibus ⁊ cauſis.quia ĩ
tot humanis defectibus nulluſ ꝛelinquituꝛ ã
bicioſo locus excuſationis ⁊ peꝛ hoc graue
ei imminet periculum peꝛditionis. Multi eĩ
p infirmitatem uel ignorantiam aut in toto
aut in pꝑte de peccantis excuſantuꝛ:ſed ambi
cioſus cui pꝛeeſſe libet.per nullum hoꝛum ðᷣ
fendituꝛ.non quidem per infirmitateʒ: quia
ducatum gꝛegis libẽs ſuſcepit ⁊ tenuit: ⁊ iõ
tanq;ᷓ aꝛies ĩ grege fotis pꝛe ceteꝛiſeſſe ðᷣbu
it. nec ꝑ ignorantiam. qꝛ magiſteꝛiũ alioꝝ aſ
ſnmere ⁊ tenere ſibi placuit.⁊ iõ ignorare ñ

De ambitione ⁊ quibuſdam alijs

debuit ꝗ mgr eſſe uoluit. Talem eꝛgo. ſ. am

bicioſuzs ⁊ cecitatẽ eius ualde plãgere debe

mus ꝗa hoĩem ad dei imaginẽ factũ.ipᷣʒʒ lu
cifeꝝ (ut ſupꝛa ꝑ Greg.dr) imitari uidemus.
Et gꝗa abicioſus ĩ rãro vᷣſat᷑ ꝑiculo.iõ ꝗ ſciẽ
ter talẽ eligunt uel ꝓmouent.aut i ſtatu ſuo
fonẽt ⁊ ðfendunt.grauit᷑ deü offendunt. ⁊ ſe

piicipes cũ eo ĩ culpa faciũt. Uñn timendum

Ee ↄſenciẽtibus ambicioſo.ne cadant cuʒ eo

ſicut ↄſenciẽtes lucifeꝛo cecideꝛũt cum illo.

Iſta maledicta peſtis ambitõis totam i ficit
religiõeʒ xpᷣianitatis.⁊ ſcãdalũ toti mõo per
turii.ñ ſolu ĩ clericis:ſʒ ⁊ ĩi religioſs. Ue ꝗ
miſezis ad quos phariſeoꝝ (ꝗbus dñs ue ĩpᷣ
cabat) uicia trãſerunt:ꝗ ꝑ bꝛeue ⁊ ĩceꝛtum
huius uite ſue cuꝛiculum.quo pct᷑a plãger̃
debuer̃t. ad dignitatẽ ⁊ honoꝛẽ aſpiꝛare. uł
ꝓ his labõare ſen ẽt certaꝛe.ði tiore poſtpo
ſito nñ metuũt. Scõm malũ ẽ.ꝗa ſepe caꝛna
les amici ĩ bñficioꝝ collatõe alijs melioribꝰ
?7 dignioꝛibus pᷣferunt.quoꝝ ꝓmotoꝛibꝰ ue
dãnatõis ppheta ↄminat᷑ dicens. Ue ꝗ edi
ficat ſyon in ſanguinibus. Multi eĩ qꝓ ami
coꝝ caꝛnaliũ ꝓmotiõe.⁊ coꝛpus ⁊ aiam eteꝛ
nis exponunt incendijs: ꝗ ecõueꝛſo ꝓ eoꝝ li
beꝛatõe extꝛemũ digiti ùx ad hoꝛã ponerẽt
ĩ toementis. Multis ꝗdẽ pᷣlatis pcurat dya
bolus amicoꝝ carnaliũ multitudinẽ. ut eo⸗
ĩ carnali affectõe ⁊ ꝓmotiõe obſenꝛet digni
tatem ⁊ ſanctitatẽ. Sepe nãq; nepotes pᷣla
toꝝ ⁊ alij carnales amici ꝗ an ipoꝝ pᷣlatoꝝ
ꝓmotõem non apparebant poſt pmotioneʒ
coꝝ apparere incipiunt. quañ una die. ſ. pro
motõis nati uideatur. Sed ſuper hoc põt ec
cleſia diceꝛe illo iſaie. Quis geuit mihi iſtos
Ego ſterilis ⁊ ñ pariens tranſmigrata ? cap
tiua ⁊ iſtos ꝗs enutriuit. Ego deſtituta ⁊ ſo
la:⁊ iſti ubi erant.ſ.añ pᷣlati pmorõeʒ. Unð
ait gdam. Cũ factor reꝝ pᷣnaret ſemie clex.
Ad ſathane uotũ ſucceſſit turba nepotũ. Pi
tales ꝗ ĩ ꝓmotionibus amicos caꝛnales pfe
runt.factis ⁊ opeꝛibus ſuis illð pſalmiſte di
cunt.hereditate poſſideamus ſanctuarium
dei.Et iõ timer̃ hñt maledictõem que ibidẽ
ſeꝗtuꝛ:qᷓ; non ſolum eccłia ⁊ alij: ſed ẽt ipſi
met ſibiipᷣis ĩpꝛecant᷑ ſepius cũ oꝛãt dicẽtes
deus meus pone illos ut rotã:⁊ ſicut ſtipulã
ante faciẽ uẽti. Sicut ignis ꝗ ↄburit ſũuazʒ
7 ſicut flãma ↄburens montes. Ita pſeque
ris illos in tempeſtate tua ⁊ in ira tua turba
bis eos. Imple facies eoꝝ ignominia ? que
ent nomen tuuz dne. Erubeſcant ⁊? ↄtuꝛbẽ
tuꝛ in ſeculũ ſeculi ⁊ ↄfundant ⁊ peant. Ubi
nota uiſionẽ de quodã pomtifice nimis ad cã
nales amicos affecto.que ſtatim poſt moꝛtẽ
eius oſtenſa eſt cuidam legato ecclłie in uia
iam poſito. Quodam eniz mane cũ idẽ lega
tus excitatus a ſomno uellet oꝛare ut cõſue
uerat: ſubmiſſus ẽ ꝗdam lectus in ſupficie
aureis tapecijs circuſeptꝰ.in cameꝛa ubi ge

elericoꝝ deſectibus.

ſcebat.in quo reſidere uidebatuꝛ ipſe defun
ctus.ad modum pontifieis oꝛnatus ⁊ in g 20
eius multi de geneꝛe ſuo per euzʒ ꝓmoti ⁊ di
tati choꝛeã ducebant ⁊ cantilenas lugubꝛeſ

cantantes in hunc mom ꝓclamabant. Ma

ledicta ꝓmotio ⁊ exaltatio tua. tu. n. es ꝑdi
tõis noſtꝛe cã. Ille vo circũquaq; reſpiciens
maledictõem ſilꝛ eis impᷣcabat dicens. Ma
ledicti uos a deo.ꝗa ꝑꝑ uos traditꝰ ſuz igni
ꝑpetuo.Et hec dicens cooꝑtoꝛiũ auꝛeuʒ ele
uauit ⁊ fläma de lecto cuzʒ fumo fetidiſſimo
aſcendit:⁊ ſic uiſio diſparuit. Hec ãt uiſo pᷣ
dicto legato.angelo ſibi ꝛefeꝛente ideo oſtẽ
ſa fuit. ut ipᷣe a ſilibꝰabſtieret.ꝗa ofũcti ſue
ceſſoꝛ futurus eſſet. Poſt hec quodã tpᷣre ꝗ
dam pontifex alius ꝓmotioni carnaliũ ami
coꝝ nimis intentus cũ ex infiꝛ mitate in qua
ꝑ medicos neglectus fuerat morti eſſe ppin
quus.quaſi de ſalute corꝑis ⁊ aĩe deſperatꝰ.
dixit pluribns ciꝛcũſtantibus ⁊ audientibꝰ
Medici abſtulerunt mihi coꝛpus.⁊ amici ꝗ
nimam. Eccee qualeʒz retributõeʒ de amicis
habuit quos ſic carnaliteꝛ dilexit ⁊? pmouit.
Sic ⁊ hodie multi ꝛeligioſi caꝛnalitatem ni
m's ſeqntes: ñ ea q̃ ſpᷣs ⁊ di ſt᷑.ſʒ q̃ͥ cãnis ⁊
dyaboli ſt i electõibſuis ſapiũt: ⁊ magis cõ
pori qᷓ; aie ꝓuideꝛe ſoliciti ſunt. Multi eĩ po
tius eligunt bonum coquum.ꝗ caenalibꝰ no
luptatibus eoꝛum ſatiſfaciat.quam uuꝛum
deuotum qui utilitatibus animaꝛum profici
at:ut ſic ſimul cum illo ducant in bonis dieſ
ſuos:⁊ quaſi de alia uita deſperati. recipiãt
bona in uita ſua.ac ſi ſic iretuꝛ ad aſtꝛa. Hi
tales ſimiles illis ſunt.de quibus ſeneca ſic
dicit.quidam uoluptatibus ſe immeꝛgunt.
quibus in conſuetudinem adductis careꝛe
non poſſunt. ⁊ ob hoc miſerrimi ſunt ꝙ eo
perueneꝛunt:ut illis que fueꝛũt ſuperuacua
facta ſint neceſſaria. Pis etiam talibꝰ appli
cari poteſt:ꝙ de quodam patre factum eſt.
Qui cũ quadam uice melius ſolito ſe ꝛefecii
ſet.nocte ſequẽti dyabolus ſibi aſiſtens uen
trẽ eiꝰ ſuaniteꝛ q̃ſi manibꝰ ↄtrectãdo deælini
uit: ⁊ quaſi eum ſubſanãdo dixit. Modo bñ
modo bene. Ille autem diaboli illuſionem ĩ
telligens. penitentiam de hoc exceſſu egit.?
ad abſtintiã ↄſuetã rediit. Iſtud ẽt vbũ ſcʒz
mõ bene modo bene.poteſt dici cuilibet in
hac uita ꝓſpeꝛate uel delicate uiuẽti. Et ſi
militer iſtud euãgelij(⁊ ꝗdẽ ĩ hac die tna q̃
ad pacem tibi: nunc autem abſcondita ſt᷑ ab
oculis tuis.)ſcilicet mala futuri temporis.
Tercium malum eſt. quia pleꝛumq; cauſa
mala mouente ⁊ alliciente. indigni ⁊ quan
doqʒ etiam mali ⁊ hoſtes xpᷣi ad ectlena ſti
ca beneficia promouentur. ⁊ magis perſo
nis quam eccleſijs.magiſqꝛ utilitati pꝛiuate
qu communi pꝛouidetu:: Nec fiunt clerici
uel prelati deo ſed mundo. Unõ magna cu
ꝛa eſt multis. Ut in domo ſua officiales uti

6

ini pꝛĩ aboo
iileet ſhiſun
ſy rorlimn leitut
ums t mcenee⸗
ſir ponoees B
tite ci ſuoꝛa tepli pinac
ſeee zamaui giubol
iy cummle afectona
cecite talbns deſcech
nel eon notoldus acqu
deponttintectotlaroin
lon ad ſunhondre ſech
icignoiecclig eratan
coignomimte apud ind
dielt geg neceſſed
octis pbeat ſollener
ſeint uuere guitis heſf
itz hoin Cucatü ſuſen
niuedorre:neg ag he
Cigal, gcreſecared
len lun giighee in g
nante ſae:inör figr ui
Vic thoijeaond multo
tionion Duiſtonide
leſus)i ur dor⸗ .

inq
fuerat morti eſſe

corpig ? gie deſper⸗
kamibus: antnd.
tmibi corplg d anici⸗
rembuez geniens
Alſter gilert tpnouf.
ligiof caenalitatem ni
biot dſeh ciint
nis ſapint:r magis c
iti unt, Multi ei po
um. 9 caenlib no
faciat. quam unum
us animatufn profici
dncant in bonis dief
deſperati recipiat
ciretm ad aſna. Pi
de goidus ſeneca ſe
tionsſe immergum.
nem adductis corene
cmiſerrimi ſunt es
que fueꝛit ſuperuacua
pis etiam talib apell
Gam pare ſun el⸗
mnelius olib ſeieſicl
bolus ſtiafftenn ven
nibe hmeclido deli
nco dirtt. Modod
ndiaboli Moſioſenn

ꝛime partis

les piciant.ſed parua cuꝛa ẽ eis ut in domo
dei miniſtros idoneos inſtituant: qꝛ heu q̊ſi
nulla miniſtꝛoꝝ xpᷣi ẽ electio.cum tam mini
ſtri hoĩm ſepe cum magno eligãtur conſilio.
Proh dolor ſepe magis ĩſufficiẽtes aſſumũ
tur ad ſtatũ clericoꝝ ⁊ ad eccleſiaſtica bene

ficia ẽt cuꝛata q; ad ſtatũ mechanicoꝝ ł ad

aliq̃ huiuſmõi officia. Qui eĩ mechanieꝰ ẽẽ
nolueꝛit: neceſſe ẽ ut ad ſuũ officiuũ ſpectãtia

ſciat uel adiſcat.ſed pleꝝq; in clericis Hq̊ fal
lit.Quũo g tales ꝑ ignoꝛantiã poterũt excuſa

ri.maxie ſi ad dignitates ⁊ beneficia curata
fueꝛint ꝓmoti. Unde Ber. Que ignorantia
excuſaꝛe poſſit hoiem.ꝗ ſe mgr̃m infantiuzʒz
doctoꝛẽ inſpientiũ ꝓfitet᷑. Taliũ ꝗppe dum

gquis ꝓmouetur. recte a diabolo ſupra tẽpli

pinnaculu eleuat cui diabol? q̃ſi ſubſãnãdo
tac loqt.¶ Si filiꝰ ði es mitte te deorſũ) Jã
int᷑ filios ðt ↄputatus es:iã ab his qui te nõ
cognoſcunt aideꝛis eſſe ꝙ nõ es. Fac igr ali
41. uñ lauõris uñ głioſꝰ hẽaꝛis: uñ magnꝰ
ao hoĩbꝰ uidearis.(¶ Mitte te deorſũ.)quid
eĩ tã ppꝛiũ diabolo:qᷓ; ſuadeꝛe ut unuſquiſq;
idign eccłe ſe ſibi ſuomittat.Et revᷣa hi taleſ
ſp deorſum ſe mittũt: qr ſolas diuitias digni
tates ? gloriam qᷓrentes quotidie deteꝛiões
fiut. Oꝛomotores ẽt talium ĩ quacũq; digni
tate. q̃n ſupꝛa tẽpli pĩnaculũ ↄſtituti.ſe ad ꝑ
muaſionẽ ⁊ conſiliũ diaboli deorſum mittunt
qñ ꝑ carnalẽ affectõm.łaliã cãm malaʒ eos
excecãtẽ talibus ↄdeſcẽdendo.eos ꝓmouẽt
uel eoꝝ ꝓmotõibus acquieſcũt. Simea ꝗp
pe ponit᷑ in tecto ⁊ latro in ſcalis coraʒ popu
lo ñᷣ ad ſui honorẽ ſed ad ðriſionẽ.ſic ẽt ẽ de
indigno ĩ eccłia exaltatio. Uñ Seneca. To
co ignominie ẽ apud indignũ dignitas. At ãt
dicit greg. neceſſe ẽ. ut is ꝗ pᷣeſt.que exẽpla
ſubditis pbeat ſollerter attendat.⁊ tantis ſe
ſciat uiuere quãtis pᷣeſſe.Et iõ: ut idẽ dicit.
ñ d hoĩm ducatũ ſuſciꝑe.ꝗ neſcit hoĩes bñ
niuẽdo pᷣire: neq; ad h̊ eligat ut alieꝝ cłpas
coꝛrigat.q ꝙ reſecare ðouit ipe ↄmittit. Et

iten. duꝝ quippe ẽ ut ꝗ neſcit tenere moõðra

mia uite ſue: iuõx fiat uite aliene. Hec gꝛe.
Sic ⁊ hodie apud multos ẽt religioſoſ ĩ elec

tionibus ⁊ puiſionibꝰ timoꝛe dei poſtpoñto

(ieſus).i.uir bonꝰ ⁊ dignꝰac dei amicus.ꝗ

ſe ⁊ alios ſaluare ſtudet reprobat᷑ (?⁊ barra

bas latꝛo inſignis) i.malus ⁊ indignus ac xpᷣi

boſtis. ꝗ ſe ⁊ alios in aĩa pimit eligit᷑ uñ ꝗ
talibus ꝓmotionibus faciendo uel cõſenci
endo culpabiles ſt᷑.ipᷣo ſuo facto ł ↄſẽſin cuʒ

indeis dicunt.¶ Non hunc ſed barrabam. R
Et iõ timeant tales ne alienati a ieſu ſalua
toꝛe. partem ſortiantur cuʒ barraba latrone
Tales quippe ſc electi ſt᷑ ſubditis magis in

ruinam ⁊ ſcandalum quam in reſurrectionẽz

⁊ boni exemplum: ⁊ hoc fermentum prelato
ꝛum corrumpit totam maſſam ſubditorum.

quia dum caput egrotat cetera membora do

Caplʒ. lxviij.

lent.E grotant. quidem ſed non ſanantu?ꝛ.
qꝛ morbum noli me tangere babeꝛe uidẽt.?
int acti ꝛemanentes ꝑ eos quorum iteꝛeſt de
bite ñ coꝛꝛiguntuꝛ.Et iõ hen iã apud plures
de capite facta cauda. ð pꝛiore poſterior. ⁊

de mngro diſcipulꝰ. utinã xpᷣi ñ diaboli.Sʒ

timee habẽt hoĩes ĩ his culpabiles. ne iuſti
cia ꝑ eos neglecta.ad ſuꝑnum indicẽ q̃relaʒ
ſuam diꝛigat᷑: ⁊ ilie uoces querimonie eiꝰ ſuſ
cipiens.iuſto iuoicio ſao uindictam ſuã ſuꝑ.
preu aricatores rectitudinis inducat.Et iſtõ
in multis talibus factum nouimus ⁊? adhuc

frequenteꝛ fieri uidemus. ſz ꝗdam miſeꝛi ſic
ſunt excecati.ꝙ nec cognoſceꝛe defeciꝰ ſuos

uolũt.uñ talia flagella ꝓcedut:⁊ ideo ſepe g̊
uioꝛa eis ſupueniunt. Quartũ malũ ẽ qꝛ unꝰ
bñficio uno ñ ẽ ↄtentus.ĩ alioꝝ clericoꝝ pᷣiu
dicium ⁊ damnũ plura occupat:⁊ alijs eſuꝛi
entibus ipſe ſe pompis ⁊ uanitatibus inebꝛi
at. Paupeꝝ enim neceſſitatibus ſubtꝛahif.
ꝗcquid diuitum uanitatibꝰ accedit.⁊ multi
tudo ſeruoꝝ multitudinem pauꝑm facit. uñ
Eꝙ coiteꝛ dicit.Quicꝗd delirãt reges plec
tuntuꝛ achiui.Et ꝙ peius ẽ. inteꝛdum unus
ad unum etiam beneficium minus idoneus
plura occupat: ⁊ ꝗ umcũ qᷓ;uis modicuʒ uix
offem̃ implere ſufficeret.plurimoꝝ ſtipẽdia
ſibi uèdicat. Plura ꝗnem beneficia hentibꝰ
parat uagãdi ⁊ delinqndi materia: diuinus
cultus ⁊ hoſpitalitas i ipſis bnᷣficijs minuit
eccleſiaruʒ cõmodis ⁊ honoꝛi detrahit.que
hoc ĩ ſpũ alibꝰ ⁊ tꝑalibꝰ multipliciteꝛ colla
Puntar. Sed eſto ꝙ tales hẽant diſpenſatio
nẽ. ſuꝑ pluralit ate bñficioꝝ nũgꝗd diſpẽſatõʒ
habere poterunt ſuꝑ perpetratione pᷣdictoꝝ
malorum. Que qunidem mala tanta ſunt ꝙ ſo
la ad damnationem ſufficiunt. ⁊ reũ ĩ ĩfeꝛnũ
detrudere poſſunt: ubi unus ut plures in bñ
ficis.erit unus ut pluꝛes ĩ tormentis. Iſtos
ſᷣm Berũñ.ſupra montẽ excelſum ualde dia
bolus ducit.ꝗbus ẽt omnia ꝛegna mũdi ⁊ eo
rum gloriam oſtendit: ⁊ oſtenſa ſi ꝓcidentes
eum adorant dare ꝓmittit. Et reuera poſtqᷓ;
auaricie ſue ↄſulendo multa beneficia adep
ti ſunt eum adorãt.eum colunt ⁊ uenerãtur
eum quaſi deum ſequunt᷑ ⁊ poſt eum in tene
bris demerguntuꝛ. Ubi nota q̃daz. exẽpla ð
hac materia. Guilheimꝰ ꝑiſienſis epiſcopus i
theologia regens.conuocationẽ fecerat ma
giſtrorum.⁊ propoſita queſtione ð pluralita
te beneficiorum.ſolleꝛti ⁊ longa diſputatiõe
ꝓbatum eſt: duo beneficia dummõ unũ quiĩ
decĩ libras ꝑiſiẽſes ualet.ab uno teneꝛi cuʒ
ſalute ñ poſſe. Poc determinauit pᷣdictꝰepii
copus.hoc oẽs alij magiſtri theologie deter
minauerunt.exceptis duobus ſcilicet mgro
phillippo piſieñ.cancelario:⁊ mgr̃o arnol
do poſtmodum ambiañ. epiſcopo. Quid
aũt predicto phillippo cõtingeꝛit audiamꝰ.
Agonizante in morte dominus Suuhelmus

De ambitione ⁊? quibuſdam alijs

epᷣs tanq; bonus paſtoꝛ uiſitauit.rogans euz
ut ſingulaꝛi opinioni ð pluralitate bũficioꝝ
cederet: æ oĩa bñficia ſua uno excepto i ma
nus eccłie reſignaret. Sʒ rênuit dicẽs ſe uel
le exꝑiꝛi.utꝝ eſſʒ dãnabile plura bũᷣficia ab
uno teneꝛi. Moꝛtuus ẽ ergo ſic ⁊ pꝰᷣ paucos
dies dicto ꝑiſienſi epo ĩ tetra: ⁊ mipᷣabili foꝛ
ma appaꝛuit: dicẽs inteꝛ cetera 1 pluralita
tem bñᷣficioꝝ ſe eſſe danatum. Silꝛ alius ꝗ
dam clericus magne litteꝛature appaꝛẽs cui
dam poſt moꝛtem ſuam dixit ſe dãnatum ob

hauc ſolaʒ câm.ga duas tenuit pᷣbẽdas. Su
per hac eadez qõe Robertus romane eccle

ſie cardinalis ⁊ magiſteꝛ in theologia inter
ꝛog atus.moꝛti uicinus rũdit. Dico iaʒg migra
tuꝛus a uita. ꝙ moꝛtale ⁊? dânabile eſt plura
teneꝛe beneficia. Poc idem ſancte memoꝛie
ſdetr?ꝰcantoꝛ paꝛiſieñ.⁊ dixit.⁊ ſcꝛipſit. Poc
idem magiſteꝛ guihaꝛdus cameraceñ.epᷣus.
nerbo huiuſmodi confirmauit. Nollẽ inquit
ꝓ toto auꝛo aꝛabie una nocte duo bñjfᷣficia ðᷣ
rtineꝛe: ⁊ hoc ꝑꝑ diſcrimen ĩceꝛte uite. ſuper
hoc ẽt narꝛante Beꝛ. quõdã dñi pape penitẽ
tiaꝛio.cũ GBGeate memoꝛie Gꝛeg.papa nonus
iterrogaret.ſi poſſet de plenitudine poteſta
is cum pluꝛiuz beneficioꝝ detentoꝛibus diſ
penſare:ꝛñdit.non poſſum:inꝗt niſ tũ ſupeꝛ
nexatõe detinentiuz' diſpenſar᷑.ꝙ forte ideo
dixt.ꝗa ut uiſum eſt pluꝛa mala ac peccata
geauia ? ineuitabilia inõ ſubſequũt᷑. ſupeꝛ
ꝗbus faciẽdis diſpenſatio cadere non uidet
ꝗqa peccatum ĩ nullo caſu concedituꝛ. Quis
ergo erit ſapiens ꝗ ſe fallar. ⁊ tanto diſcrimi
ni ↄmitt at᷑.E ſto ꝙ multi dicant hoc. ⁊ mul
ti alij. in Zrium opinent. hoc ſolum tamen
moꝛtale ab auguſtino doctoꝛum maximo in

dicatuꝛ: cum ꝗs incertitudis piculo aut mõ

talis peccati diſcꝛimini ſe ↄmittit.Sic ⁊ ho
die multi religioſi.ñ ſolum gꝛangias ſʒ ⁊? ec
cleſias.non ſine aĩaꝝ ꝑiculo ſibi incoꝛpando
multiplicare ſoliciti ſunt. exponentes ſe pe
riculo reddende rationis de aĩabus eccłaꝝ.
gquaꝝ decimas ⁊ fꝛuctus ꝑcipiunt. Quintuʒ
malum ẽ ꝗa pleꝛiq; in beneficijs non reſidẽt
⁊ fꝛuctus eoꝝ ꝑcipientes debitũ ꝓ his labo
⁊em ulł ſeꝛuitiuz eccłijs non impendunt. gau
dent ⁊ ſe iactant.ꝗa habẽt tot floꝛenos ſibi
appoꝛtatos: ſed timeàt ne ſint floreni eos ad
ifeꝛnum poꝛtãtes.ruſtꝛa. n. ſe iactant hr̃e
bificium uel meꝛcedem. cuius non exhibẽt
opatõem. Sʒ eſto ꝙ tales habeàt diſpenſa
tõem ſuꝑ abñtia ſeu ñ ꝛeſidentia nũꝗd diſpẽ
ſatõem hĩr̃e potef̃t ſuꝑ pct᷑is ⁊malis ↄmittẽ
dis.qᷓ ieuit abiłr ſequùtur ex eoꝝ abſentia ⁊

negligẽtia. ⁊ idᷣo bene eis ẽ ſi habeꝛent uica
rium i tormtis.ſicut excuſdo ſe chcũt hr̃ ẽ
bũficijs. Qui.n. ̃ſideꝛe nolunt in bnficijs ti

mere habẽt ne reſidẽtiam ppetuã faciant in
torm̃tis.Et ĩ hoc magis ðᷣlinquũt pᷣlati ⁊ eu
ram hntes aĩaꝛum.ga ex illoꝝ abũtia maiꝰ

clericoꝝ defectibus.

ſequitur periculuz. Panci quideʒz ex eis pa
ſtoꝛes ſʒ multi mercenaꝛij ſunt: gꝗa non lucꝝ
aĩaꝝ.ſʒ mercedẽ tpᷣꝛalis ↄmodi aut lucꝛi uł
honoris q̃tunt. Iſtis bñᷣ ↄgruit illud Berñ.
ubi aſt.ue tibi clerice.mors ĩ olla.mõs ĩ hu

iuſmòi delicijs. Peccata ei populi comedis

ac ſi ꝓpᷣa minus ſufficere uiderent. Sumptꝰ
eccłiaſticos gꝛatis habere te ꝛeputas. Sed
bonum erat magis fodere ⁊? mendicaꝛe. Et
nexv: Audigtius lacte ⁊ lana conuincit᷑.ſi nõ
paſcit oues.ſi non uigilat in cuſtodia gregis
iudicium ſibi manducat ⁊ ueſcitur. Quid ti
bi inſpiẽs delicie ſapiunt.ꝗd diuicie ille ce
cos delectant oculos.ꝗbus mereris tam gra
ue iudiciũ tam dure temetipᷣm obligas ꝛ6i.
AUniuerſa ſiq dez uſq; ad quadrantem nouiſ
ſimum exigeris.hec Ber. Et iteꝝ ſuꝑ illo v
bo ꝓphe.pcta ppłi mei ↄm edent. Quaſi di
cat. Peccatoꝛum precia exigunt ⁊ peccami
bus debitam ſolicitudinem non impendunt.
Quem dabis mihi de numero pᷣpoſitorum.
qui non plus inuigilet ſubditoꝛum euacuan
dis maꝛſupijs qᷓ; uicijs extiꝛpandis.Ubi qui
orando flectat iram. ꝗ pᷣdicet annum placa
bilem domino.Teuioꝛa loquit᷑ grauiora gra
uius manet iudicium. Miniſtꝛi xpᷣi ſunt ⁊ ſ
uiunt antixpᷣo. Ponorati incedũt de bõis do
mini.q dño honorẽ ñ fecerũt.h̊ Ber. Sunt
ãt ꝗdam ꝗ eccleſijs ⁊ ouibus ſuis ppꝛijs de
ꝛelictis.alijs deſeruiunt eccleſijs uel pᷣdicat
populis: ſed p hoc de negligentia eccłiaꝝ ?
ouiu m ſuaꝝ non excuſant᷑ apud deum. ꝗa

fdddent rationeʒ de omnibus uſq; ad quadrã

tem nouiſſimum. Allegant etiam quandoq;
non r̃ſidentes.ꝙ in eccleſijs eoꝝ ſunt r̃ belles
⁊ tyranni.uel ifideles ⁊ huiuſmodi. In quo
ſelpſos magis ꝛedaꝛguunt.quia uidem lupũ
⁊ fugiunt: cum tamen p illoꝝ ⁊ eccłe utilita
te debeꝛent tunc potiꝰrſider̃.ſic ⁊ hodie mul
ti in ligione cuꝛam animaꝝ habentes clau
ſtꝝ quaſ cãcerem fugiunt.⁊ cum ſathaʒ cir
cueundo t᷑zam ⁊ pambulando eam quaſi ua
gi diſcurunt: paꝝ timtes ꝙ ligatis uagis eo
rum pedibus proiciantur i tenebꝛas exteꝛio
ꝛes. ꝛimi quidem r̃ligionis patꝛes uꝛbes ⁊

⁊ palatia relinq̃ntes ſolitudinem petebãt. di

centes cum hieꝛonymo.oppidũ mihi caꝛceꝛ
eſt ⁊ ſolitudo ꝑpadiſus:ſʒ iſti uagi ſolitudinẽ
deſeꝛẽtes.uꝛbes ⁊ palatia querunt.quaſi in
tꝛa ſe dicẽtes.ſolitudo mihi carcer eſt.⁊ op

pidum paꝛadiſus. Unde talibuſ bene compe

tit ⁊ de eis ſcribi poſſet.quod de quodaʒ hu
iuſcemodi poſt moꝛtem eius.quaſi pꝛo epita
phio quidã ueꝛſificatoꝛ ſic ſcꝛipſit. Dum fu
it in mundo peꝛ mundum uexit eundo. Pec
poſtrema dies. Pec ſibi prima quiesſextuz
malum eſt. qr multi fructibus beneficioruʒ
⁊ bonis eccleſiaſticis abuti non metuunt: ac

patꝛimonium xp̃i ⁊ ꝛes paupeꝛum in uſus ſu

peꝛfluos.⁊ illicitos ↄueꝛtũt.Quãtũcunq;.n.

— — —

ſua Eintguern d
ntergligere ne
rone/ Ntuete gi0
Hicirimiaiuanets
ceſosthulano lu.
rm epem eninlis e
ſun pot us lablo ſ
jo hanc ilis erubeꝛ te ⸗
lom ueſtiu ſpleuorenn
feez uaſox argenteor ?
ſonſe. Juee glla pau
linauirinfacie milerana
exangals. Proten doc
ſponlam ſen ſhone
rẽ gefendere ſe etyd
ſed proltuuere gean⸗
1 geuorare dreted
be mei ut cibu panss.
locuneuus geſolauer
bie nuluireligoñ bon
Hereſtur ? Ctulcemn ou
intundo,guerunt 9
luuled g uotllius ini
eNpelan ſet guon
eodendiute epulari

um ſuumiſchis

etenetiß⸗ nange
gac n Asnn
KR. Gen tem owit
Ber. Et iep ſih ilo n
mei omedelt Alaſci
wecig exſgund deccani
tudinem nonimnendm,
zlet ſubcltoꝛzumn eugenen
ciſs erupandis. Ubi gni
n, g hocer annum ploca
oꝛa loqit grauiorz gr
n. Miniſtai rpi ſunt ?5
prati incedut ge böis do
jfecerit. Ber. Gunt
ouibus ſuls ppꝛiis de
int eccleſiss uel pticat
e negligentia eccllag ẽ
cuſant apud deumn. ga
mnidus uſch ad auairi⸗
legant etiam uandecs
ccleſhs eon ſant fbeles
es Dmuſnodi. Jnn
uguunt uin nitent upil
men ilon Teccke uniltz
oriorfef. ſe hodie mi

tan
im uerte e
mmd gin heſccl
ec e bu beſeſ deat
mnulti frucia netnunt

juſtiens
1es in

tos entii

abuti muntl gfus
6 Olitiounc.

Pꝛime partis

utfliter ĩ beneficio quis laboret. ultꝛa famẽ
Rnictũ ⁊ ueſtitũ ſibi uendicare ñ debet. Quic
quid amplius ẽ. paupeꝝ ẽ. Unde Berñ. Sʒ
eſto ſtudioſe ꝗs ⁊ fꝛuciuoſe laboꝛet.uiuat ðᷣ
altaꝛio ut alim̃ta ⁊ ꝗbus tegatur bñns his cõ
tentus ſit. Nõ ſuꝑbiat ñ luxurietur. deniq; ñ
ditetur. nec ex cieꝛicatu ditior fiat. non ſibi
de bonis eccłie ampla palacia fabꝛicet. nec
loculos inde ↄ gegz.nec ĩ uanitate aut ſup
ſuitate diſpergat: ñ extollat de facultatibꝰ
eccleſie ↄſanguieos ſuos aut nepotes ne fili
as dixerim nuptui tꝛadat. Res pauperum ñ
paupeꝛibus dare.pas ſacrilgegij cꝛimen eſſe
ſinoſcitur. Nec eĩ ordinauit deus his ꝗ euã
elio ſeruiunt. de eunangelio quereꝛe aut bha
here oõlitias aut ornatũ. ſed uiuere ait apo
ſtolus de eo.ut uidelicet ſint ↄtenti alimẽta
coꝛporis.ñ gule irritamenta aut incentiua
libidinis. ?⁊ ꝗbus tegãtur ñ ꝗbus ornẽt acct
pere. Et iteꝝ. Pauci admodũ ſunt ꝗ nõ que
ſua ſunt:querant.diligunt muners non pñt
pariter diligere xpᷣm qr manus dederũt ma
mone. Intueꝛe quùo incedunt nitidi ? orna
ti: circa micti narietatibus.tanqᷓ; põſa pro
cedens ð thalamo ſuo. Mõne ſi quẽpiaʒ tali
um ꝛepente eminus ꝓcedetẽ aſpexeꝛis ſoon
ſam potius putabis qᷓ; ſpõſe cuſtodẽ. Unde
pᷣo hanc illis exubeꝛ aꝛe exiſtimas reꝝ afluẽ
tiam. ueſtiũ ſplẽdorem. mſaꝑꝝ luxurieé. cõge
rieʒ uaſoꝝ argenteoꝝ ⁊ aureoꝑꝝ: niſ de boniſ
ſponſe. Jade e ꝙ illa pauꝑ ⁊ inopſ ⁊ nuda re
linquituꝛ facie miſeranda inculta hiſpida
exanguis. Dropteꝛ hoc ñ ẽ hoc tpꝛe ornare
ſponiam. ſed ſpoliaꝛe ñ ẽ cuſtodire ſed ꝑder
nõ ẽ defendere ſed expõeꝛe: non eſt ĩſtruer
ſed proſtituere.ñ e paſceꝛe gregẽ iz mactar
2 deuorare. dicẽte ð illis dño ꝗ öuoꝛant ple
dbẽ meã: ut cibu panis. ⁊ qr ↄmedert iacob ⁊
locum eius deſolauerunt. Pec Ber. ſc ⁊ ba
die multi religion bonis mõaſterij abpati noͤ
uerentur ⁊ diuitem purpura ⁊ biſſo idutum
imitando. queꝛunt ad induendum no ꝙœ uri
lius ſed ꝙ ſubtuius inuenitur: non ꝙ frigus
expellat.ſed quod ſuperbie compeliat.⁊ cũ
eodem diuite epulari quottidie ſplẽdide uo
lunt. ⁊ p carmous a quibus abſtinetur ſtudi
um ſuùm ĩ piſcibus ⁊ delicijs uarus ponunt
2 ſecundum ꝙ de quibuſdam dicitur,plus ĩ
ſilomone qᷓ; ialomòe ſtudent. ꝙ ſecũdum ꝓſ
peꝛum ñ eſt delicias reſecaꝛe.ſed unam ali
am commuta:e. Unñ ⁊ aug. Qui ſic a carm
bas ſe tẽꝑant.ut alias eſcas ⁊ difficilioꝛis pᷣ
paratõis ⁊ pꝛecij maioꝛis iquirant: multum
eꝛãt. Nõ eim eſt hoc ſuſcipeꝛe abſtinẽtiam
ſed iuitaꝛe luxuꝛiam. Iſti nñ ĩtelligüt quod ĩ
bis hamũ accipiũt.qr penã ꝓ ſingnlis exol
nẽt.⁊ quãtum ſe glorificauert.⁊ ðlicijſ fue
ꝛut: tĩ de toꝛmto ⁊ luctu habebuᷣt. Utinam
młti meꝛcẽ aꝛij ⁊ pſeudo paſtões attẽdeꝛèt
ꝗ plus de ſeipis et ſãis qᷓ; ſuis iubditis etiaꝗᷓ

Lapflz. lxviij.

infir mis ſoliciti ſunt.pluſqʒ ſibi in uol uptati
bus q; ſubditis ĩ neceſſitatibus condeſcedũt
Et ideo ſepe huiuſmodi mercennaꝛij. diꝛis a
deo caſtigãtuꝛ flagellis.ſed ĩtelligere nolut.
unde hec flagella pꝛocedũr ↄquerentes qã
q; de percuſſiòe.ſʒ tacentes de cauſa mouẽ
te.ſm illud ꝙ cõiteꝛ dr.ꝑcutit pueꝛ ⁊ qꝛitur
ſʒ cã tacet᷑.quãdoq; ẽt iuſto di iudicio tales
in neceſſitate deſerut᷑ ab alijſ utſic fecer̃t.ſi
at ⁊ ipſis:⁊ utinam h̊ ſaperẽt ⁊ ĩteiligerent ⁊
ſe emdaꝛẽt.weptimũ malũ ꝙ pᷣcedenti ſepe
malo ẽ ãnexu. ẽ maledictũ curioſitatis uiciũ.
a quo tã ĩ faciẽ do qᷓ; utẽdo.tãq; a uenenoſo
ſerpẽte ẽ oĩbꝰ dᷣi Suis abſtinẽédu. Curioſa eĩ
ꝗ laciuũt ⁊ ꝗ eis uti uolũt. mundo uiuũt ? ſeꝛ
uiu nt. Talia nãq; ſt ornamta mõi ⁊ blaſphe
mia di. Qui vo i puꝛitate ↄſcie intendit miue
re.miꝑ quo ĩ faciẽdo uel utẽdo ſe audet hac
fece fedare. Eſt eĩ periculoſum. ⁊ eſt ualde
magnũ uiciu. Pꝛimo qꝛ temp? ad laudàduʒ
deu ↄceſſũ ꝑdit᷑.⁊ ↄ ipſum i uanis expendit
Malto ei plus ð tꝑe occupat curioſum opꝰ
qᷓ; expediat: ⁊ ᷓ ualde malum eſſe nullus ſa
piẽs ignoꝛat. Scdðo qꝛ faciẽti ẽ cã uane glõie
⁊ iactantie. O quotiens cogtat ⁊ recogitat

ac mente ruoluit. ẽt qñ ſi operat᷑.ac èt qñ di

uinis itendeꝛe dʒ ut pulchrũ opus faciat. OQ
quotienſ illud aſpicit ⁊ inde ſe ꝛeputat.⁊ apðᷣ
alios ꝛeputaꝛi uult ⁊ ſe iactat. Tertõ qꝛ ẽt ei
cui facit ẽ cã ⁊ occaſio ſuꝑbie. Tali eim oleo
ignis ſuꝑbie nucrit.æ magis accẽdit. Naʒ ſi
cut rudia ⁊ gꝛoſa it᷑ humuitatis fomẽtuʒ .qc
curioſa ⁊ pulchra ſunt ſuꝑbie nutꝛimẽtũ .qr
to qꝛ ẽ materia? occaſio tetrahendi animnu
a deo. nam pſᷣm geg.tto ꝗs a ſuꝑno amoꝛe
diſiungit: q̊nto inferius detctat᷑. Quĩto qr
ẽ ↄcupiſcentia ⁊ uoluptas oculoꝛum. A i ni
hit eĩ talia curioſa ualere uidẽt᷑.niſi ui inde
oculi paſcant.⁊ peꝛ ↄſ equẽs ẽt animꝰ ex eis
diſtrahituꝛ. Sexto qꝛ mulioꝝ alioꝝ ẽ laque
us ? zuina. Nà talia reſpicientes multis mo
dis offendeꝛe poſiunt. delectabilueꝛ aſpici
en do ⁊ ſi nilia ↄcupiſcẽdo:uel detꝛ. hendo ⁊
maledicendo.ſeu alijs ſcandalum ? malum
exemplum inde tꝛahendo. Cogita ergo quo
ties deꝰ offendi poterit.anqᷓ; ila curiontas ðᷣ
leta ſit De oĩbus autẽ illis offenſisipſe ꝗ ta
le opus ĩecit uel fieꝛi pꝛocuꝛauit.eſt ĩ cauſa:
2 peꝛ conſequens in culpa.E cce quot mala
ex rali cuꝛioſitate pꝛoueniunt. ad huc eſt ?
aliud maiuʒ magnum ualde. qꝛ curioſitas di
ꝛecte obuiat paupeꝛtati.Ft uliꝛa omnia pre
dicta eſt hoc malũ quod leuis ac uani ⁊ ĩcõ
ſt ntis anim: eſt iudicium. ⁊ ſuꝑbie in corõ
larentis ſignum. Poc aucem malu cuꝛionta
tis non ſolum reperietur in clericis: ſed etiã
pleriſq; religioſis. Quidam enim eoruʒ relic
ta ? quaſi contempta antiquoꝝ patrum ſim
plicitate ⁊ humilitate. nouitates ſeculaꝛes ĩ
maltis ad uſum ꝑrinentibus adinueniunt 2

De ambitione ⁊ quibuſdam alijs

dyvabolum adulterantez cuz ſuis ſatellitibꝰi
ꝛeligionẽ itroducunt. Uñ ñ uident filij reli
gionis ueri ⁊ legitimi. ſʒ potius adulteri: ꝗa
a ſanctis pr̃fibus generãtes adulterinas noui
tates ⁊ cuꝛioſitates adinueniunt: ? quales ſt᷑
talia opa faciut. Unñ de eis üllud uulgari di
ci põt.Qualis eꝛat mulieꝛ. tale coqbat olꝰ.
M niſtri g qraboli ſunt.ꝗa opus eius faciẽ
do nibi ̃ᷣniunt. Et iõ ꝑꝑ nullum de mundo ta
le opus ꝗs faceꝛe dʒ.nec uelle ꝓ ſe fieꝛi etiã
ſi gratis fieret: ꝗqa nulla de cã peccato ẽ con
ſenciendum. ⁊ ab offenſa dei ẽ oĩbus modis
Abſtinẽ dum. Nã ur dicit Anſhel.Oè pecca
tum ꝑ puaꝛicatõem deum exhonoꝛat.ſi eꝛgo
peccare ẽ deum exhonoꝛar̃. hoc homo face
re non deberet ẽt ſi neceſſe eſſʒ pire omne ꝙ
deus nõ ẽ. Mirum g ualde quomodo homũ
cio cinis ⁊ puluis:tam audacter deum ⁊ tan
tam maieſtatez pᷣſumit offendere. Uñ Ber.
Tangit montes ⁊ fumigant: ⁊ tam tꝛemẽdã
maieſtatem audet-irritare puluiſculus. uno
leui flatu diſpgendus. ? minime recolligen
dus. Et ſi ꝑꝑ nullum alium curioſa faceꝛe ðᷣ
bezes:quâtomagis offendis.ſi ppo motu ad
ſolam ↄplacentiã talia facis. uolens magis
ↄplaceꝛe creatuꝛe q;ᷓ cꝛeatoꝛi.Ex pᷣmiſſis igi
tur appaꝛet aliquantulum.i quali ⁊ quanto
piculo ſit hodie ſtatus cleꝛicoꝝ:⁊ quanta p
eos ueniunt ſcãdala q;tamq; ꝑſecutões ſuſci
tant ĩ eccłia. Illi.n. uere eccłam ꝑſequunt᷑.
ꝗ uicijs ⁊ malis exẽplis ꝑſequunt᷑.Illi aceꝛ
bius ſanguinẽ fundunt.qui xpᷣm quantum ĩ
ipᷣis ẽ in hoĩe occidunt. Uñ Beꝛ. Si dñs pꝛo
p̃um ſanguinem dedit in pꝛetium redemptio
ms aĩaꝝ.nonne tibi uidetuꝛ gꝛauioꝛem ſuſci
tare ꝑpſecutõesz: qui ſuggeſtione mala. exem
plo ꝑnitioſo ſcandali occaſione auertit ab
eo animas quas r̃demit ab illo qui ſanguinẽ
illum fudit. t iteꝝ. Quis obſecro laycoꝛuʒz
auidius clericis acꝗrit tpᷣꝛalia ⁊ ſeptius uti
rur acꝗſiſtis. Cum tm̃ faſtum uideant layci
ĩ ſuppelectile clericoꝝ.nõne ꝑ eos potius in
nit amur ad mundum diligendum q; negligẽ
dum. (Wedice cuꝛa tcipᷣm. Si mundum pᷣ
dicas contemnendum. contemne tu p̃ᷣus: ?7
ad ipᷣum alios efficacius inuitabis. Da uoci
tue uocẽ vtutis conſonet uita vbis.⁊ ſtatim
erit in oꝛe tuo uiuax ⁊ effièax ſermo dei.⁊ pe
netrabilior oĩ gladio ancipiti. Non ſic ꝓfec
to eſt.ſʒ ſicut populus ſic ſacerdos.ſicut lay
cus ſic ⁊ clericus.uterq; cupit uterq; diligit
mõm ⁊ ea q̃ i mundo ſunt. Taycus tamẽ cũ
laboꝛe:ſed cleꝛicus ſine laboꝛe uolũt poſſið
ꝛe totuz moöm. Cõmunicꝗaꝛe uolunt cupidita
ti ⁊ ſuꝑfluitati hoĩm. ſs non la boꝛi. Peccar̃
uolunt.ſʒ non flagellaꝛi cũ hoĩbus. Unde ti
mendum ẽ. ꝙ flagellentur cum ömonibus.
Quomodo ſeculares nõ expenderent ſubſtã
iam ſuam uiuendo luxuꝛioſe ẽt in pñtia ſa
cerdotum quomodo non intẽderent uanita

clericoꝝ defectibus.

tibus ⁊ lenocinijs huſus ſeculi quomodo nõ
eſſent inſolentes.⁊ elati.cum tm̃ faſtum tan
tam ĩſolentiam uideant clericoꝝ. Monne ĩ p
ſentia eoꝝ irre aerent᷑ abutimini elemoſynis
pauperum. De patꝛimonio crucis xpi.nõ fa
citia codiees in ecctijs:ſed paſcitis pelices.ĩ
pinguatis carnes adoꝛnatis equos. Et ueꝛe
capitibus oĩbus oiuʒ plateaꝝ diſpeꝛſi ſunt
lapideæs ſanctuarii. Dlatee late ſum (⁊æ lata
ẽ uia que ducit ad moꝛtẽ). apides eꝛgo ſã
ctuar ij.i.ſaceꝛdotes ſunt in capitibus.i.inĩ
troitu latarum uiarum.docent enĩ populos
per pꝛaua exempla ingredi uias latas ꝗᷓ du
cunt ad moꝛtem. demeꝛgunt in pꝛofunduz
inferni. Dolor capitis in membꝛa redundat.
Et merito clamat ſãcta eceleſia hodie ecce
ĩ pace amaritudo mea amariſſima. Multa
E hodie ⁊ longe grauioꝛ quam credi poſſit ꝑ
ſecutio ſãcte eccleſie: ⁊ talis incumbit. q̃lis
non fuit a pꝛincipio. Multis modis perſecu
tus eſtieam dyabolus. ſed nunq; grauiꝰ quã
hodie: quia nunq; fuit maioꝛ ꝑditõ xpᷣianoꝝ
nec liberior aut ſecurior tranſgreſſio diuino
ꝛum pꝛeceptoꝛum. Eccleſtam incipientem ꝑ
ſecutus eſt per tyrannos. proficientem per
ſecutus eſt per hereticos:iam letam ⁊ florẽ
tez ꝑſequituꝛ per motus illicitos. Pec Ber.
Ad huc dt unum de clericis in fine ſubiungo
exemplum. Clericus quidez ĩ ſynodo epiſco
poꝛum pꝛedicare compulſus âguſtiabatuꝛ ũ
modicum. quid nam digne poſſet coꝛam tot
eccleſie prelatis pꝛedicare.at ubi acceſſurꝰĩ
oratõe iaceꝛet uẽit ad euʒ dyabolus ⁊ dixit.
AQnid ãguſtiaris iſtis cleꝛicis predicare. Lic
eis iſtud. ⁊ ñ aliud. Pricepꝑs iferni ſalutat
pricipes eccleſie.leti om̃s nos eiſdem referi
mns gratias quia pe: eoruʒ negligẽtiam ad
nos fere totus mudus deuoluit᷑:quia cuʒz ip
ſis prelatis nobis eorum ſubditi paꝛiteꝛ offe
runtuꝛ. Inuitus quidem tibi dico:ſed altiſſi

mi iuſſione coactus Quã uera iſta ſint ſta

tus proculdubio eccleſie monſtrat: qui nłla
trium maloꝝ que in mundo ſunt. ſcilicet ſu
peꝛbie.anaricie luxurie.comparationẽ reci
pit ĩ clericis ⁊ pᷣlatis. ide moderatoꝛes or
bis ⁊ ꝛeges magnos.uiõ duces comites ⁊ ba
ꝛones.nihil uidebis in eorũ cultu ⁊? appara

tu tam ſingulariteꝛ exqueſitum ⁊ pompoſuʒ.

Eoꝛum auariciã ſi attendas nullam meꝛca
toꝝ.nullam ciuium talem reperieſ.Qui tam̃
heredes legitimos ſi habeꝛent.toleꝛabilioꝛ

inſania uideꝛetur. de luxuria uero eorum

nihil diffinire preſumo niſi ꝙ illam ſolus no

ueꝛit oĩpotẽs:ꝗ renum ⁊ cordium ſcautator
eſt deus. A qua ꝗdem luxuꝛia ualde treꝛe ðᷣ
beꝛent eos quoꝛudam cleꝛicorum exẽpla:de
ꝗgbus noui quoſdam ſubito ⁊ ĩpꝛouiſe.i latꝛi

na ? feroꝛe uitam ſuom fetidam terminaſ
ſe.⁊ quẽdam ĩ ipſo acte ſimul cum fie opeꝛis

expiꝛaſſe. Et ſiqueris de gula que fomẽètum

fitig cecalns 9l
qualitercung, leny
ſta ecipeo Etyn
Criantur onnin bi
ie gopineoſege
tia cumnieat olu
bia ulen teo etpecte
con ni onnin ſcul
guis gotrecſcuu mihie
looſepo buinſtnodi
tieni cumn eis ueeltas
ci alteꝛ euaere i po
detalboſbi cöſcientii f
ln conſcn averitanit
Orandagogadeupler
1Cue mie duneden
Wuſinganta
ligenterreingt de
uif inutaun iie,
goſefinpuumede
lt Gecige honn⸗
iumen nulcecnne
ugnonte ſenſualitat,

efeetbi,

iusſeenl
Lſeculi
ti et gnotnod
W ei⸗ 3
etd one 3
R Anofhnn
dield rſlcis re
nei daſcit as
gde 10s. Et neze
rtad icper ſunt
alemnfrin
eaſnne Aahl goſi

incapetidne jr
tanm ägen barlin

auioꝛ quam grei poſſt
eſie: talio ncundi
gineumdit, s
dio. Multis nocis ereen
volus ſed nunq̃ gnti
tut maioe aiſio untn
ecurior ramſgreſſio iuino
.Kerleſam incpiemeng
runnos. oroſicienten per
cticos: igm letam ? flor
votus illicitos, Hec Ber.
clercis in fe ſubiungo
9 quidez i ſynodo epiſco
monlſus aguſtiabatur i
digne poſſet coꝛam tot
Gicgre. N ubi acteſſurdi
d em Er aDolus Tipi.
is clencis gredtcge Nie
. diceps Fern ſclnan
eti ocns nos eiſden fejer
1pen eoruz negligetiam ad
udus Cenolik :gnin z ſ
s eorunn ſubait, D .
guilenth io e i
us QAui uenl o inr

ℳ

.

Pꝛime partis

eſt luxuꝛie. inuenies populũ ſemel in anno
carniſpꝛeuiũ facer̃:ſʒ cleꝝ quotidie. In ſab
bato quoq; öᷣlicijs afflueꝛe.mos eꝛat iudeis
ueri ſabbati ignaꝛis:quos clerici in G̊; ſatis
imitãt᷑ in feſtis diebus delicatius conuiuan
tes:nec aliter diem feſtũ niſi plus ſolito ſe ĩ

gurgitent ̃putantes. Un Hieꝛo.Cuʒ ſuꝑbia

ꝓpria ſu demonibus ſiue mulieribꝰ luxuria
pecudibus.auaꝛitia mercatoꝛib:ex bis fac
tum eſt monſtrum qð ẽ malus clericus. Sili
ter in religioſis inuenire poteꝛis nnum mon
ſtꝛuʒ ex huiuſmodi malis ↄpoſitum. Quan
doq; em̃ preſidens ẽ ſuperbns ⁊? ambitioſus.
diligens peſſe ⁊ queꝛens modis omnibꝰ ĩ offi
cio remanere.E ſt ẽt quandoq; cum hoc cõ
cupiſcentie carnis deditus.querens frequẽt᷑
occaſiões uacãdi delicijs ⁊ uoluptatibꝰ.E ſt
inſuꝑ quandoq; ↄcupiſcentia oculoꝝ ⁊ aua
ritia cecatus.ꝓ q̃ſtu faciendo diſcurrens: ⁊
qualitercunq; tempoꝛalia acquiꝛens ul scg
ſita ꝛecipiẽs.Et qr in ſe hʒ hec tꝛia ex quib
oriu ntur omnia huius ſeculi mala: nã teſtꝗ
te Johãne ome ꝙ ẽ in mũdo.aut ẽ ↄcupiſcẽ
tia carnis.aut ↄcupiſcentia oculoꝝ.aut ſuꝑ
bia uite:ideo expectaꝛe habet ꝓ retributõe
condigna omnia ſeculi alteriꝰ incõmoda. ſi
quis pꝑ pꝛedicta mihi ea ſcꝛibẽti iraſcit᷑.ta
lis ð ſeipo ꝙ buiuſmodi ſit confitetur. Mul
ti enĩ cum eis ueꝛitas ꝓponituꝛ indigne fer̃t
⁊ cũ aliteꝛ euadere ñ poſſunt.reſpondẽt qð
de talibſibi cõſcientiã ñ faciũt:⁊ hec ẽ ma
la conſcĩa.qꝛ ueritati ⁊ rationi cõtꝛaria.uñ
notandũ ꝗ quadꝛuplex ẽ conſcĩa.ſ.due bõe
⁊ due male. Pꝛĩa e bona ⁊ tꝛanquilla.⁊ h̊ ẽ
illiuſ q̃ pct̃a preteꝛita punit.⁊ cõmittenda di
ligenteꝛ refugit.de qua in pſalmo beatꝰ uir
cui ũ imput auit dñs peccatum. Omne autẽ
qð ipe ñ imputare decreuit.ſic ẽ quaſi ñ fue
rit. Secũda ẽ bona ſed turbata:q̃ ſe leuat.
ñ tamen in dulcedtine.ſed ĩ amaritudine re
pugnante ſenſualitate ita ut dura uideaftuz
ei uia recta.paꝛca uita.lõga uigilia. oꝛatio
prolixa. rudis ueſtis.cibus agreſtis:⁊ tamẽ
retinet ſe fꝛeno tĩioꝛis.Sed audiet iſte a xpᷣo
cũ apoſtolis (uos eſtis.ꝗq pmanſiſtis mecum
in temptationibꝰmeiſ)⁊ illud pſalmi.cũ ipᷣo
ſum in tribulatiõe. Tertia ẽmala ⁊ tuꝛbata
q̃ n tantum timet pct̃m. quantum deprehen
di in peto:⁊ minus timet dei offenſam quazʒ
pcti infamiã. De q̃ in pſalmo. In oꝑibus ma
nuũ ſuaꝝ compꝛehẽſus ẽ peccatoꝛ.Et iteꝝ.
Imple facies eorum ignominia: ⁊ qrent no
men tuũ dñe. Quãta ẽ mala ⁊ tranquilla ac

hoc ſůme peꝛiculoſa. Aſta nec timet öum

offendere nec hominem reuezꝛet ſcandalizar

que cũ uenerit ĩ pfundũ peccatoꝝ ↄtẽpnit.

⁊ ideo in peccacõ quiete manet.Sʒ mbil ẽ
quo tm̃ prouocetuꝛ uindicta iudiciſ.ſicut cũ
ſecuritate peccatr̃: ⁊ ñ ðᷣſiſtere a peccatis.ta
lis eſt conicia quoꝛüdam.ꝗ cũ errant ⁊ ma

Capitulũ.lxviiij.

lefaciunt:ita ꝙ etiam ſcriptura Frõe conui
ci pñt poſtpoſito dei tioꝛe dicũt.ꝙ ñ faciũt ſi
bi ↄſciẽtiam.putantes ꝙ deus in iudicando
eoꝝ ſeq̊t opinionẽ faãtaſticã.⁊ liq̃t iuſticiã.
Oratio.

. Omine ieſu xpᷣe ꝗ ſuꝑbis r̃ſiſtis.⁊ hu
d/ milibus das gr am:da cũctis ſtatũ di

gnitatis ⁊ regiminis ꝓ bono obediẽ
tie humiliter ⁊ ſine ambitione ſuſcipientibꝰ
⁊ ſic ĩ eo ꝑſeueꝛantibuſ.gr̃ am in pᷣſemi ⁊ glo
riã ĩ futuꝛo:⁊ reſiſteꝛe ambicioſis.ſepienoo
uias eoꝝ ſpinis ne ꝓſperent i eis.ita ut neq;
pᷣeſſe hominibus delecrtent᷑.neq; honoꝛis ſui
ſingularitate letent᷑: ficq; tädem illuminati
⁊ ad coꝛ reuerſi.a peſtifero uitio ambitiõis
deſiſtant. ⁊ tales eſſe deſmmant, ut te miſeran
te ineteꝛnum non pereant. Amen.

De eo ꝙ dñs ſupꝛa mare ambulauit ⁊ Pe
trum ne mergeretn:erexit. Aapi. lIxix.

terim ãt ꝙ dñs oꝛauit in monte
ſolus(nauicula)in qua erãt diſci
puli((ĩ medio mais iactabat᷑ flucti
bus) laborabãt ĩ remigando((qr
uentꝰ erat eis cõtraꝛius) Ex quo aduerte qᷓ;
foꝛmidãda ſit xpᷣi abſentia:qꝛ illi q̊ xpᷣi ſocie
tate carent temptatiombuſ exponutur. Con
ſpice igit᷑ eos ⁊ ipis compatere qꝛ in magna
ſunt anguſtia ⁊ tribulatòe. Tempeſtas enizʒ
eos inuaſit, ⁊ tẽpꝰ nocturnũ eſt:⁊ abſq; dño
ſuo ſunt.Cũ ãt a ſeꝛo ⁊ deinceps quaſi ꝑ to
tam noctem laboꝛaſſent uidens eos dominꝰ
ocuł miſericordie ĩ maꝛi labordtes (quarta
nigilia noctiſð mõte ðſcendit ⁊ ¶ambulãs
ſupꝛa matr)(eis appꝛopinquanit) Diuiditur
ãt nox in qtuoꝛ paꝛtes,. ſᷣm quatuoꝛ excubi
as ſeu uigilias.q̃ͥs faciũt in caſtꝛis excuban
tes ⁊ ꝑ uices q̃tuoꝛ ſibi ſuccedentes. Prima
dicituꝛ conticiniu.qꝛ tunc omes doꝛmiendo
conticẽt ⁊ tacẽt.ſcdðᷣa intempeſtù.qr nonduzʒz
eſt tẽpꝰ ad ſuꝛgẽdũ uel operãdũ.Tertia gal
liciniũ.qꝛ tunc excitat gallus ad cantandũ.
Quarta antelucanũ qꝛ ante lucẽ. Uñ q̃libʒ
uigilia tres hoꝛas hʒ qꝛ ut ait PHiero. ſtatio
nes ⁊ uigilie militares i tꝛina' hoꝛaꝝ ſpacia
diuidunt Patet g ꝙ q̃ſi ꝑ totam noctem pe
riclitati fuerũt.qꝛ pene iã nocte finita dñs
ad eos uenit.⁊ ñ mox ſʒ demũ tñ eis ſuccuꝛ
rit.qꝛ ⁊ ſi ad hoꝛã differr u auxiliũ tribula
tis.tãdẽ tñ eos conſolari ⁊ corꝛoboꝛaꝛe non
deſinit. Unde theoph̊. Permiſu auteʒ domi
nus periclitari diſcipłos ut fierẽt pacientes
Ungde non ſtatim eis aſtitit. ſed peꝛ totazʒ no
tem periclitaꝛi ꝑmiſit.ut doceꝛet eos pacien
teꝛ expectare ut non a pᷣncipio in tꝛzibulatõi
bus ſpeꝛaꝛent ſubſidium.⁊ iteꝝ. Uide quo
modo non ĩ pᷣncipio peꝛiculi dominuſ aſtitit
ſed in fine permittit namq; nos eſſe ĩ medio
periculorum ut certantes in tribulationibuſ
F

De eo ꝙ dñs ſuꝑ maꝛe

ꝓbabilioꝛes fiamus: ⁊ ut ad ipᷣm ſolũ ꝛecur
ramus ꝗ potẽs ẽ.ex ĩſpatis nos libeꝛar᷑. Cũ
n. itellectus hũanus ſibi ꝓuioꝛe ñ porerit.
tunc ſalus dinia aduenit. Cõſipeꝛa nunc dñʒ
quo fatigatus ex uigilia lõgs ⁊ or̃one plixa.
ſolus öſcẽdit noctis tpᷣꝛe.pedibus nudis. de
mõte laboꝛioſo.⁊ foꝛte petroſo:⁊ uehemen
ter ei cõpatere.⁊ qũo uadit ſupꝛa mare fir
mo ueſtigio. ⁊ ñ ifuſis pedibus ſic ſupꝛa teꝛ
rã:ñ ꝗdem aſſũpta agilitate.ſʒ coꝛꝑis graui
tate ⁊ aquaꝝ ligditate manẽte: cognouit eĩ
creatura ſuã creatorẽ cuius ẽt pt᷑ate ſubiec
te ſt᷑ om̃s tribulatões mõi.Un miraculoſe h
fecit.ſicut qñ vᷣgo manẽs. Uirgo peꝑit:⁊ qũ
manẽte coꝛpꝑis ſoliditate ꝑ clauſa hoſtia dũſ
ĩtrauit. Kũ ãt appꝛopiquauit naui.diſcipu
licuidẽtes eũ turbati ſt ⁊ p tioꝛe clam aue
runt (putantes eſſe fantaſma)⁊ apparitõeʒ
ꝛei ñ exñtis.uł alicuius ſpũs noceꝛe uolẽtis
= tamen iam uiòrant euzʒ tanta miracula fe
ciſſe.ꝙ credᷣre ðberẽt ipᷣm ſuꝑ aq̃̊s poſſe am
bulare.Et qꝛ ut ex hoc apparet parue fidei
eꝛant.iõ eos pᷣterire uolebat.i.ad modũ uo
lantis ſe habębat: eo mõ ſicut poſt reſuꝛrec
tõöem ſuã ambulans euʒ duobus diſcipulis.
finxit ſe lõgius ire.qꝛ ñ cognoſcebat tales eĩ
apparitões fiũt cõiter ̃m diſpoſitõeʒ ĩterio
rem ipoꝝ ꝗbus onditur. Jõ ẽt ad hoꝛà pᷣt eri
ꝛe uolebat: ut dilata gra magis gꝛata foꝛet.
2 liberatõ dulcioꝛ eſſʒ: ſic ⁊ finxit ſe longiuſ
ire. ut ðſyperium accenderet. At benignꝰ do
minus ãplius eos uexari nolẽs. ne abſoꝛbe
rẽtuꝛ a tĩoꝛe.ꝗqa ꝓpe ẽ oĩbus ĩuocantibꝰeuzʒ
Sitate.ſtatim aſſecurauit eos dicẽs (habe
te fiduciam)).ſ.liberationis.ↄ deſperatiõeʒ
tribulatõis(Ego ſum) liberatoꝛ non fantaſ
ma nolite tùmere qꝛ poſſum uos ð ꝑiculo aqᷓ
eripere.ſᷣm VPiero.ñ dixit ꝗs eſſet.qꝛ ex uo
ce ſibi nota poterant magiſtꝝ agnoſcere: uł
ut ĩtelligeꝛẽt ipᷣm eſſe.ꝗ moyſi dixerat:ꝗ eſt
miſit me ad uos. Ubi:Crip. Nõ cognoſcebãt
ꝑſonam eius ꝑꝑ tenebras.ſtatiʒ ãt ĩ uoce co
gnouefr̃t eũ ⁊ timoꝛ ſolutus ẽ. Ubi ⁊ Theo.
Cũ aut hoĩes uel ᷣmones nos ꝑ timorem ni
tuntur mouere: audiamus xpᷣum dicentem.
¶ Ego ſum.nolite timere) .i.ego ſemꝑ aſiſto
⁊ ſicut öus permaneo ⁊ nunquam pꝑtranſeo.
MNon ꝑdatis in me fidem ꝓ falſis terroribꝰ.
¶¶ Tunc Petrus) amoꝛe uehementi ſuccen
ſus ⁊ ſtimulatus:cupienſq; ad dñm uenue ⁊
illi ppiquioꝛ eſſe((dixit.Oñe ſi tu es).ſ.libe
ratoꝛ ⁊ ſaluatoꝛ(iube me uenit̃ ad te ſuper
aquas) Quaſi dicezet.ſ̃ʒ Piero. Tu pᷣcipe:
⁊T illico ſolidabunt: uñ leue fiet coꝛpus quð
p ſe ẽ graue(Et ĩnuit illi dñs )uoce ⁊ manu
ut ueniret) ⁊ ↄfiſus de dñi potẽtia ĩſilijt ĩ
mare.cepitq; ⁊ ipᷣe ſupꝛa mare ãbular̃ ut ad
ieſuʒ poſſet uenire.F elix motus.qꝛ ſuꝑ aqs
mundane ꝓſperitatis ꝑ ↄtemptũ:ſed felitior
teꝛminus. ꝗa ut ueniret ad ielum ſaluatoꝛẽ

ambulauit 7 Petꝝ ne meꝛgeꝛet᷑ erexit

aĩaꝛum. Intm̃ enim deſiderabat xpᷣi ſocieta
tem.ꝙ nolebat expectare aduentuʒ eiꝰ uſq;
ad nauẽ: ſed uolebat occurrere ſuper aquã
oblitus pᷣ amoꝛe xpᷣi aq̃ ꝑiculum. Ubiq; Pe
trus frequentiſſime ⁊ ardentiſſime fidi fuiſ
ſe mõſtratur. Neq eĩ pfundiſſimo pelago ſe
ſeicredeꝛet.niſi fidem ceꝛtiſſimam de domi
no haberet. Sciebat enim ſaluatoꝛeʒ noſtꝝ
oĩa poſſe.⁊ nihil minus de poteſtate in maꝛi
quam in terra eum credebat habeꝛe. Et in
hoc miraculum maius apparuit. Quia non
ſolum xpᷣs vᷣtute diuinitatis ſuper aquas am
bulauit.ſed etiam Petrus eadez untute ad
ipᷣum uenit. Sed poſtea Petrus uidẽs uẽtũ
ualidum ⁊ uehementes. timuit ex infirmita
te hom inis ⁊ titubauit: ? ꝗqa parum dubita
uit. paꝝ ſubmerſus fuit. ides arõbat.ſʒ hu
mana infiꝛmitas ĩ ꝓpfundum trahebat. Su
pꝛa mare qñs eum ambulafr̃ facit.ut diuini
tatis ſue potentiam oſtendat:mergi facit ut
ꝓpꝛiam infirmitatem cognoſcat.ne putet ſe
equaleʒ deo ⁊ ſuperbiat. Relinquitur ergo
paululum tempt ationi. ut ita ꝑ orationẽ au
geatuꝛr fides eius cꝛedẽtis ſe domini impio
poſſe liberari.¶ Et cum cepiſſet mergi) ſta
tim domĩum ĩuocauit:⁊ ðxtera domini euʒ
ne mergeꝛet᷑ erexit.ac naui r̃ſtituẽs dixit ei
¶ Modice ſidei quaꝛe dubitaſti) In hoc ei
puitas fidei ĩ Detro apparuit:qr ex quo ad
pᷣceptũ dei ſuꝑ aquas liquidaſ ambulauerat
ð̊ uento ↄꝛio timere ñ debebat.uñ Cꝛiſ. Ut
igitur mõſtraret.qm̃ non uenti ĩmiſſio ſed il

lius modica cꝛedulitas ꝑiculum opeꝛabat.

ſubdit᷑: modice fiõi quar̃᷑ dubitaſti. In quo
ma nifeſtat qꝛ neq; uẽtus nocer̃ potuiſſʒ.ſi fi
öõs firma fuiſſet. Modice fidei erat Petrꝰ.
reſpectu eius q̃ expediebat ei magne tñᷣ ⁊ aꝛ
dẽtiſſime ꝛeſpectu noſtre fiõi. Unõ Piero.
Si apoſtolo Petro qui confidẽter ſaluato
rẽ rogauerat dicẽs(Dñe ſi tu es iube me ue
nir̃ ad te ſuꝑ aquas quia paululum timuit
dr (modice fiði quar̃᷑ dubitaſti)ꝗd nobis di
cẽdum ẽ.qni huius modice fiði nec minima
quidẽ hẽmus ꝑticulam. (Intrauit autẽ do
minus nauẽ. ceſſauitq; uetus) ⁊ tẽpeſtas ⁊
omnia ſunt acats Yn hoc xps ſe ondit do
minum aeris ſicut ĩ ðvambulatõe ſuꝑ aquas
oñorat ſe dominuʒ maꝛis. Uñ dat itelligi ꝙ
dñs patitur nos ad tpᷣus tribulari. ut uirtus
nr̃a ꝓbetur: finalr iñ ⁊ in neceſſitate non ð
ſerit.ſʒ nobis ꝓximus fit.Et ſtatim uietute
diuina fuit nauis ad ᷑tam ad quam ibãt ſ.
bethſaidam ciuitatẽ in ᷑za genesaret. Quð
aũt iohanes dicit diſcipulos uẽiſſe trãs ma
re ĩ caphaꝛnaum.ñ ẽ qriũ: ꝗqa caphaꝛnaũ ⁊
bethſaida ĩ eodẽ littoꝛe ſunt ⁊ uicĩe ⁊ forte
diſcipuli uenerunt ĩ ↄfinio utꝛiuſq;.medium
d̃t ab utroq; extremo poſſumus denomĩaꝛe
Uel uento ↄpellente uener̃t pᷣmo capharna
um.⁊ poſtea inde bethſaidam. Et ſic a de

—

tine n

„, n peinen
reheit alen
ſteb⸗cen ag ilan
ſinuituſc lun pen
nlen ceſen ne
nur e ſihn nuti
riclnnne g nunn
ſetngtti ſeiizm
ebtut ee dine⸗
blatio imeine ſhoſt
beſeſt hͤcd n
coeliug ietih in
mnnſbitienn⸗ e

na.4 ſu
bet fdelis aunlſi i

laboꝛ oſcipliorifn
ſcelium ac gelen i
conantti⸗Gel Comnin
pietuns iuti oꝛoho.
gcutorioberat on en
Ifaſferi icelinge?
ſot luculo itoppropia
re onbolans, lſiras ſe
it ao eos q ci homo me
zſcijererert agerit is
utinusoestenebras pell
loru celne ſrit eoei
Watfüwarca,Quia
cpentesuepaſzortte
tat euodietchin on
ſenest boniscids
niunt ad pontüetheſh
Fe munbus e,naniela
neon t noeſs notus
genoni aſeionli
gepanicpanocnn
Met niſ iſcipulos
Aheſitenia findigz⸗
liectietn nolgz:e
eunn heceſ ſee
fagün
lnuſtn

lutis cuclniglin;

3 Pen⸗ idi
Zallinult ep iſfirmtta
141 ga parum ubas
t.Fices aödet hl
undum trahebat Sn
nbulaf facit ut aun
ſtendat: mergfacitu
ncognoſcat. ne pitetſe
iat. Relinguitur erg⸗
ni.ur ta poratione an
enis ſe gomini impio
mn cepiſet mergi) ſta
törtera domini euz
ſauifſtitues dirir ei
lubitaſti) gn boc ei
paruit:qr er quo ad
uidaſ anbulauerat
ebebat. uſ Caiß. U
nuenti imiſlio ſec il
gieulum opeudak.
rubitaſi. Jncnd
Ne noCti riſſchdil
teſteierat den.

Pꝛime partis

ferto bethſaide.i.qꝛ ꝑtinet ad terminos ciui

tat᷑ betbſaide.iĩ quo ðſeꝛto dñs tuꝛbaſ pauit.

migrauefr̃t uſq; ad ciuitatẽ bethſaide qr int᷑
ciuitatem ⁊ deſeꝛtum pertinenſ ad ciuitatẽ.
ẽ ma:e ſeu ſtagnum medium. Pluꝛies legi
mꝰ diſcipuloꝛum nauiculam fluctibus ⁊ uen
tis exagitatã. ſed nunquã ſubmerſam. Sem
ꝑ em dePadeſt ſuis in tribulatõe.q; promiſit
cũ eis tũc eẽ. Uñ Beꝛn. Quatũcunq; ſeuiat
tribłatio.ñ mẽineris te deꝛelictũ.ſʒ memĩe
ꝛis eſſe ſcriptũ cũ ipo ſum in tꝛibulatõe.Et

ego aliud ĩteriʒ ĩ tribulatõe ꝗd ꝛequirã: Go

num mihi dñe tribulaꝛi.dũmodo ipe ſis me
cũ.qᷓ; regnar̃ ſiñ te.epulaꝛi ſiñ te.gloꝛiari ſiñ
te.¶ Miſtice nauicula iſta ẽ eecłia uel q̃li
bet fidelis anima.q̃ fluctibus pſecutionuʒ ⁊
temptationum ſeculi. modo i hereticis. mõ
ĩ trꝛãnis. modo ĩ falſis fꝛarribus tũdit᷑ ⁊ ẽ ba
tuꝛ. cũ ad patriam celeſtem tendeꝛe conat.
VUentꝰ otrariua.ẽ malignoꝛũ ſpirituum flatꝰ
laboꝛ diſcipuloꝝ ĩ rfᷣmigàdo.labores ðſignat
fidelium ad ꝗetem patꝛie celeſtis peruenire
conantiũ. Sed dominus uidens laboꝛantes

pietatis ĩtuitu coꝛobõat.⁊ aliqñ manifeſto:

adiutorio libeꝛat non enim aufeꝛt auxilium
7 ſi differat.ñ ðᷣꝛelinqt ⁊ ſi qñq; pᷣſſuras expo
nat.diluculo ãt appropĩquãte dñs ſupra ma
re ambulans.⁊ pᷣſſueas ſeculi comprim̃s ue
nit ad eos qr cũ homo mentẽ ad ſuꝑni lumẽ
pᷣſidij erexeꝛit.aderit dñs ꝗ ſicut lucifer ma
tutinus oẽs tenebꝛas pellit. ⁊ pꝑicula tempta
tionũ ceſſaꝛe facit deo eĩ pᷣſẽte paciſicat᷑ ani
ma ⁊ fit trangꝗlla. Quia vo hec nauicula nõ

toꝛpentes uepit ſʒ fortiteꝛ ꝛemigates ſignifi

cat᷑ quod i eccłia non deſidioſi ⁊ molles ſed
feꝛtes ⁊ ĩ bonis opibus perſeuerantes.peꝛue
niunt ad poꝛtũ et᷑ne ſalutis. Moraliter ma
re mundus ẽ. nauicula eſt pnia uł crux xpᷣi.

motus ãt maꝛis motus ẽ temptationũ ex ſii

tu demonũ:diſcipuli ſunt in naui. q; penitẽ
tia qᷓ ẽ participatio crucis ⁊ paſſionis xpᷣi nõ
ↄtinet niſi diſcipulos dni.Jeſus ñ ẽ in naui.
qꝛ penitentia ñ indigzs: eo ꝙ aquas ↄcupiſcẽ
tie calcanit. Pec eſt ſecũda tabula poſt nau
fragiũ ut dicit Piero.ſine qua nullus uenit
ad littus ſolide eternitatis. Jeſus auctoꝛ ſa
lutis iducit trãꝗllitatẽ.qꝛ ſedat tẽptationezʒ
turbe admirant.qꝛ nihil talia tꝛangllitatis
in ſe experiuntur qꝛ ñ eſt pax impijs. Petrꝰ
ambulans ſuꝑ aquã.nil mali paſſus eſt ab a
qua.ſʒ a uento ꝗ eum fere ſubmerſit: ſic hbo
mines ambulãdo ſuꝑ aquã mũdi.ꝑ ↄtẽptum
diuitiaꝝ.nil ab eis mali paciunt᷑: iñ ðbent ti
mere piculũ uenti ſuꝑbie ⁊ elationis.ꝓpter
ↄtẽptum huiuſmodi exurgentis. NHoc debẽt
timere illi:ꝗ in anguſta penitẽtia ł religiõe
ſt.⁊ terrena dimiſerũt.⁊ pedibus.i.affectio
mbus ⁊ deſyderijs ꝗbuſ anima gradituꝛ ſu
aquas ambulant: ne uẽto ſuperbie agiten
⁊ ſubmer gantuꝛ. Uñn primo boi dictuzʒ ẽ.do

Capitulũ.lxviiij.

minamini uniuerſis q̃ mouent᷑ ſuper terram
Item moꝛaliteꝛ nauis ẽ corpꝰ humannm
in quo aĩa ẽ ſicut nauta in nam:q̃ fluctibus
paſſionũ ire ⁊ ↄcupiſcẽtie que ĩ oꝛganis cor
poralibꝰ ſunt frequenteꝛ impellituꝛ: ⁊ aliqñ
piclitat:nã motus paſſionis aliquando ſub
uertit iudiciũ rõnis. Sed quarta uigilia (qͥ̊
termĩatuꝛ in luce matutina) xpᷣs uenir.r duũ
mens ad ſuꝑni luminis claritatẽ oculos eri
git. paſſionũ impetuſ ↄquieſcit.Et tũc fit ap
plicatio ad t᷑rã geneʒzareth.i.generantis au
ꝛam ꝑ quam ſignificatur ſpiritus aure lenis.
ubi ẽ dñs.⁊ ſanatu infirmi a languore pct᷑i
Sic g̊ triplex h̊ ↄcurrit miraculũ.ſ.ambula
tio ſuꝑ mare.ſubita tẽpeſtatis ſedatio.⁊ na
uis multũ a terꝛa diſtãtis ad portũ deductõ
ut diſcamꝰ.ꝙ fideles ĩ quibꝰ ẽ xpᷣs.tumorezʒ
mũdi pꝛemũt.fluctus tribulatõnũ calcant.⁊
uelociteꝛ ad terrã uiuentiũ tꝛanſeunt. Ubi
Aug.Attendite ſeculũ quaſi mare. uẽtꝰ uali
dus ⁊ magna tẽpeſtas: unicuiq; ſua cupidi
tas. Amas deũ ambulas ſuꝑ maꝛe. ſub pedi
betuis ẽ ſeculi tumõ. Amas ſeculũ abſoꝛbet
te. Amatores ſuoſ uoꝛare nouit.n poꝛtaꝛe.ſʒ
cũ fluctuat cupiditate coꝛ tuũ.ut uĩcas tuã
cupiditateʒ: iuoca xpᷣi diuinitatẽ. Diſce cal
care ſeckm mem̃to fidere ĩ xpᷣo.Et ſi motꝰ ẽ
pea tuꝰ.ſi titubas.ſi aquã ñ ſuperas:ſi meꝛgi
ſcipis. dic pereo: libera me.Dic peꝛeo ne pe
reas. Solꝰem̃ a morte carnis liberat te.qui
moꝛtuꝰẽ ĩ caꝛne ꝓ te. Pec Aug. ubi ⁊ Beda
Nec miꝛandũ ſi aſcẽdente ĩ nauiculã dno uẽ
tus eeſſauit.in quocunq; em̃ coꝛde deꝰ ꝑ gti
am ſui adeſt amoꝛis.mox uniueꝛſa uitiorù ⁊
adnerſãtis mũdi.ſiue ſpirituũ malignoꝝ bel
la cõpꝛeſſa quieſcũt.Et ut ait Theoph̊.ſi uo
luezimꝰ xpᷣm in nauiculã nr̃am ſuſcipere.i.
in coꝛdibꝰ noſtris habitare:ſtati ĩiueniemuz
ĩ terꝛa ad quã iꝛe nolumꝰ.i.celũ.i¶ ¶ Cu at)
dñs ieſus ⁊ diſcipuli(eiꝰtranſfretaſſent. ue
neꝛunt in teꝛã genezaꝛeth).ſic dictã a loci
uicinitate: æ gentes r gionis illius cognoueft
ieſum. alij ꝛzumoꝛe ⁊ fama. alij facie ⁊ pᷣſẽtia
Et pquirentes ĩfirmos univſe regionis illius
adduxerũt eos ad ieſum. ut ł fimbꝛiaã ueſtim
ti eimerent᷑ tangeꝛe: ſciẽtes ꝙ poterat eos
curar̃ ⁊ ↄſeq̃bãt᷑ bñficia curatõnũ tã m̃te q;
coꝛꝑe.qꝛ illos quos xypᷣs ſanabat coꝛꝑe.ſana
bat ⁊ m̃te. ubi Cri. Nos aũt non ſolum fim
bꝛiam aut ueſtimtum xpᷣi habemus:ſed etiã
corpꝰ eius ut comedamus.Sig ꝗ fimbriaz
neſtim̃ti eiꝰ tetigerunt tantam accepezunt ⁊
tutẽ: multomagis ꝗ totũ ipᷣm ſument.h cris
Mira fides geraſenoꝝ. ut ñ im preſentium
ſalute ↄtẽti ſint:ſed mittant ad alios ꝑ ciꝛeu
itum. ut currãt oẽs ad medicũ,curre ⁊ tu ꝓ
quacũq; infirmitate ad ieſum aucroꝛeʒ ſalu
tis ut beneficiũ curatõnis ↄſequi meꝛearis.
Poc ãt facto dñi ieſu ſignificat᷑ ꝙ pᷣdicatoꝛ
euangelij debet cuꝛaꝛe lãguidos ſpiꝛitualit᷑.
x 2

De uerbis dñũi pꝑ que

mMedicina pᷣdicationis ⁊? ſancte oꝑpatõis. Mi
ſtice tꝛaſſꝛetatio.hec ſignificat tꝛaſnum rpᷣi
ad gẽtiles ꝑ apoſtolos. Innuit g̊ pᷣmo tꝛanſ
tum aploꝝ ad gẽtiliũ ↄueꝛſionem: geneſaꝛ eĩ
iteꝛpᷣtat᷑ uitium natiuitatis.⁊ ſignificat gen
tilitatẽ.ſᷣo ſequẽtẽ fidei cognitòeʒ qꝛ cogno
ueꝛunt eum. teꝛtio fidelium multiplicatõez
qꝛ ad ↄgꝛegandum ifirmos miſerunt ĩ um
ſagz regionẽ. (Kt audiuit herodes tetꝛarcha
famã ðᷣ ieſu).i.ð doctrina ⁊ miraculis eius:
ita ut ⁊ ipᷣe ⁊ quidam alij miꝛarentuꝛ in eo
Johãnẽ reſuꝛꝛexiſſe a moꝛtuis:⁊ uer̃ ð moꝛ
tuis ſurrexit:ꝗ ð moꝛte huius miſerie coꝛpa
lis.pᷣm ſpm ĩ uitam ĩmoꝛtalẽ tranſiuit.Opi
nio.n. olĩum loquẽtiuʒz ð reſurrectõe ⁊ ĩmor
talitate aĩe fuit:ꝙ poſt reſurrectõem ſit ho
mo maioꝛis ⁊ excellẽtioꝛis potẽtie ? vᷣtutis
q; ante.dũ adhuc gꝛauaꝛet᷑ ĩfirmitate cãnis
7 iõ lʒ Aohãnes baptiſta ñ feciſſet miracła
I uita ſua. Perodes tñ cꝛedẽs euʒ ſurrexiſſe
a moꝛtuis aſſerebat eum faceꝛe muacula.
Uñn Theo. Sciẽs heꝛoõs ꝙ Johem iuſtum
exñtem ſine cã occiðꝛat cꝛeòbat eũ a moꝛtu
is ſurrexiſſe: ⁊ ꝙ ex ꝛeſurrectiõe ſuſcepiſſet
miraculoꝝ opatõem. Dec Theo. Peꝛ H̊ ãt
moꝛalꝛz öſignat᷑ ꝙ ſuꝛgẽtes ð moꝛte culpe.
maioꝛa vtutũ oꝑpa bẽt facere quam añ: ut
ſic oñdant ſe gratos ð ſua r̃ſurreetõe. Moꝛa
lit᷑ quoq; Johem ðcollat:ꝗ bonũ ꝓpoſirum
ab aliquo aufert łi ſe necat. Perodes ueꝛo
iteꝛ dubiũ timidũq; uacillans optabat ſepiꝰ
2 qꝛebat uiõre ieſum: magis ductꝰ curioſita
te uidẽdi miracula qᷓ; öuotõe:⁊ ut ſi foꝛte ſic
olen poſſit agnoſcẽ:ĩmo uolebat eũ occi
ere. Per hũc ſignificãtuꝛ curioſi:qui facta

miracula uiõre qꝛunt ⁊ audir᷑: ſʒ ñ imitaꝛi.

Tremebat ꝗdem ⁊ foꝛmidabat heꝛodes Jo
bãnẽ adhuc uiuũ.pauꝑem ꝓrſus ⁊ nuduzʒ:ti
mebat ẽt ⁊ foꝛmidabat eu iam occiſuʒ ⁊ mõò
tuum. Uñ Crip̃. Sʒ nec abſciſum eiꝰ caput
ſecur̃᷑ potat ac libẽter aſpicere:qꝛ poſt mor
tẽ quoq; Johis ĩ illo troꝛ uigebat.Tata eſt
uis ꝗppe vtutiſ.ut poſt moꝛtẽ quoq; ſit uiuẽ
tibus fortioꝛ adðᷣo è ibecillis neꝗcia ẽt ſi ho
noꝛe r̃gis iuuet.ẽt ſi pᷣſidio multitudſs atq;
univſa hꝰ mõi potẽtia fulciat᷑.oĩbꝰtñ pecto

ꝛibꝰꝗbꝰieſt cũctis oĩo ſĩ bus fragilioꝛes fecit
⁊2 iteꝝ. Pctoꝛes ei ſciẽtes ⁊ neſciẽtes quẽ q

ſtrepitũ ꝑtieſcut: pet᷑m.n. nemie arguẽte ho
minẽ ꝓdit.nemie accuſãte ↄ iẽnat.⁊ timidũ
2 pign ꝛeddit deliquẽtem. Pec Cꝛiſ.

Oratio.

Omine ieſu xpᷣe clem̃tiſſime dignaꝛe
d Rnauiculã pectoꝛis mei aſcendere. ⁊?
ſupbie uẽtoſitatẽ ac uitioꝝ ĩiſurgẽtiũ
ꝓcellas ſedaꝛe:ne me ĩ aliquo temptationũ
uentus ſubuertat. uel unda ſubmergat. Da
mihi ĩ ꝑturbatõe ↄſilium. ĩ ꝑſecutione auxi

quidam retro abieꝛunt.

lium. in tribulatione ſolatium. in aduerſita

te foꝛtitudinem.ĩ oĩ temptatione uirtutem.

Libeꝛa me a tẽpeſtatibus huiꝰ pcelloſi ma

ris.⁊ ꝑduc me ad tꝛãgꝗllitatem geti littoꝛis
dans mihi nunc pacẽ tpꝛis ⁊ pectoꝛis.⁊ poſt
hoc e᷑nitatis Amen.

¶ De uerbis domini pꝛopter que quidam ꝛe
tro abierunt. Capi. Lxx.

No ſtq;gᷓ dna ieſus tꝛanſfꝛetaſſet cũ
p diſcipuł a ðpto uſq; ad geneʒzaꝛeth
è

alta die turbe q̊s pauerat. non in
ueniẽteſ eũ ĩ loco ubi ̊ feceꝛat.in
trauerũt naues ſuꝑueniẽtes a ciuit ate tiba
riade.q̃ eſt iuſta idem ðſertum. ⁊ tꝛãſfretan
tes uener̃t capharnaum.Et ĩiueniẽtes ieſug
mirabatur quũo illut ueniſſʒ:cum ſolaʒ naui
culam uidiſſent.quã cũ diſcipuł ñ ĩrꝛauerat
⁊ dixeꝛun ei Rabi qũ huc ueniſti: ꝗ.ſ.nec
diſcipuloꝝ nec aliam nauem itraſti. Reſpõ
dit eis ieſus.non ad qõnẽ eoꝝ ſʒ ad ĩtẽtionẽ
Amen dico uobis lʒz uos q̃ſi vöuotos ondatis.
tñ q̃ritis ⁊ ſequimini me.ſ. aliqui ex nobis
⁊ ſi non omnes) non ꝑꝑ ſigna q̃ uidiſtis. ꝗb
me cognoſcere potuiſtis:ñ ꝑp ſermonẽ ouẽ

audiſtis: non ut mihi uel ſignie meis que fa

cio cꝛedere uelitis:ſed quia manduca ſtiſ ex
panibus ⁊ ſaturati eſtis hoe eſt non pp me
ſʒ ꝑꝑ ꝛefectionẽ.ne ꝓ uictu oporteat uos la
boꝛare ⁊ hr̃e ſolicirudinẽ.q̃ñ diceret.pꝑ car
nem me qritis non ꝑꝑ ſpm̃.qꝛ.ſ.ut ſatuꝛemi
ni iteꝝ.ſʒ ðöberetis eſſe magis ſoliciti ð cibo
ſpũali.quo aĩa ſuſtẽtatur.qꝛ tanto melioꝛ ẽ

cibo coꝛpali quo coꝛpus re ficit quanto aĩa

melioꝛ eſſe coꝛꝑe dignoſcit᷑. Cõſidera modo

quãte ſuauitatis fueꝛunt panes illi.qᷓ;uis oꝛ

deacei quoꝝ dulcedine ille turbe capte ad
huc dñm ſeq̃bantur tam ſoliciti.Nec miruʒz
qꝛ ſuauis ⁊ dulcis erat puiſor ⁊ diſpenſatoꝛ
panuz illoꝝ. Similiteꝛ quotidie multi qrut
leſum.non pꝑ ieſum.ſʒ ut bñ ſit eis ĩ hoc tꝑe
⁊ pfti uita. ut aſſequãtur ↄmoda ⁊ uitẽt dã

na. Multi ẽt ↄficiũt ieſum non ꝑꝑ ieſum.ſʒ

pꝑpꝑ nümum. hic letus obuiat intrantibus re
ligionem ⁊ aſſumentihꝰ clericatum ex igna
uia.ut ſic ocioſe ⁊ ſine laboꝛe panem mãdu
cent. Quibus ait dñs.q̃ritis me ab ambitõe

pluriũ reddituũ eccleſiaꝝ celebꝛatõe pluriũ

miſſaꝝ.⁊ ꝑꝑ alia huiuſmõi.ñ qꝛ uidiſtisi g
i. oꝑa ĩ qbꝰ uelitis me imitari.ð ꝗb o qne

fac mecũ ſignũ ĩ bonũ ſʒ qꝛ manduca ſtis ex

redditibꝰ⁊ oblatõibꝰ.nec tñ ſaturati eſtis qꝛ
ſecundum dictum commune quo ꝑlus ſunt
botate plus ſit inntur aque. Ata etiam eſt ð
upidſtaris pane. regorius. Bẽ pani
bus enim fuerant ſaturati.⁊ peꝛ eorum per
ſonam dominus illos intra ſanctam eccle
ſiã deteſtatuꝛ qui ꝑ ſacros ordines ad dñʒ ꝓ

pinquantes.ñ in eiſdem ordinibus uirtutuʒ

c ubſti vin
Cia hei vſe
Zigutmi

nalione guenit fetene
unt elun non o eſim
liic Etq turde inof
ln o cbu corporale:l
nertorin ut ad reſiciene
len Daſaages op ſati
(nwern uermes:altio⸗
i Oyeramini d odere,
bus mereamind dch
led aui nanetiuitam
etern trbbuit uti ,n
ojnniſ le,g inrennon
ſeſen lcz ſent llig
ceporalllet paſcer⸗
em ginretioncm eſen
cdig non pent e
nn birchua nerdi
engtie ſecni lebuerit
7 PAebir ſutiü r
emn gnitme
tͤtieni ſdn⸗
eniſbonſn
uute ſ cedengzen

latium
lumin
temotart,. achu
dind elinnen
lenu⸗ Nrlaſin
Kihern etl litoꝛis
.Khectotis

niw
poter ue uidamze
Cep. drr.
ſieſas
tenn WNE

Gid geneze
nen
Co ubißſſecati⸗
buemietesg cinntate rr

den dſenun hiͤffretgn
naum. Et iuenetezieſn
ut ueniſſz: um ſolznan
ni ci diſtipubf inalertt
biqi huc ueniſti g e⸗
lam nauenn itraſt eſs
ac gonẽ eor h itetii
Hhz uoo iſ öloros odatd.
nmi ne alujer ohe
lulis:ipp ſermone cus
vel ſigis melque fa
c alla manaucoſtiſ ex
eſtis. hoe eſt on pp me
uictu oporteat uos la
ddine, diceret. g) car
ſpnm. ſut ſamemt
ſſe mages ſduicin dehe
tarur ℳ tanto meide
depvs reficik gantd d
Nanoſck. Köſcern ndid
fgerum panes ll huis
cedine Ule turbe capte d
nnur tam ſolicitiflec minz
ſort diſpenſatoe
is era puiſot aipenſe

. . ti rut
mlirer guolidie nulti
inn biſtebi boe ge

Pꝛime partis

merita ſed ſubſidia uite pᷣſentis exꝗrãt nee
cogitant ꝗd uiuendo imitari debeant.ſed qᷓ
ↄpendia pcipiendo ſacientur. Saciatos ꝗp
pe de panibus dñʒ ſequi eſt de ſancta eccle
ſia tpalia alimẽta ſumpſiſſe ⁊ nonꝓ ſignis do
minum ſed pro panibus q̃reꝛe.ẽ ad religiõis
officium. non pꝛo agendis uirtutibus. ſed ꝓ
requiꝛendis ſubſidijs temporalibus inhiaꝛe.
Uñ ⁊ Criſ.Diſcamus aſſiſtere ieſu:ſed non
ppter dationẽ ſenſibilium ut ñ exprobemuꝛ
m iudeos.Etem̃ queꝛitis me ait.nñ quonia⸗ʒ
uidiſtis ſigna: ſed qm̃ comediſtis ex panibuſ
? ſaturati eſtis. Propt᷑ hoc neq; ↄtĩue facit
hoc ſignũ.ſed ſecũdo ſolum ut erudiat eos
ſ uentri ſeꝛuiꝛe.ſed ſpũalibꝰ adheꝛere conti
nue. Vis itaq; adheꝛeamus ⁊ nos.⁊ qꝛamus
anem celeſtẽ: æ accipiẽtes.oẽzʒ ꝓiciamꝰ ui
te huiꝰ ſolicitudinẽ. Un ẽt Augꝰ. Quã mlti
ñ querunt ieſum.niſi ut illis ſaciat bene öᷣn
tempus.alius negociationẽ ha bẽs.querit ĩt᷑
ceſſionẽ cleꝛicoꝝ.alius pᷣmitur a potẽtõre ſu
git ad eccłiã. aliꝰuult ꝓ ſe inteꝛueniri apud
eũ apud quẽ paꝝ ualet. Ille ſic ille ſic iplet
quottidie talibꝰ eccła. Uix auerituꝛ ieſus.
pp ieſum. Unde ⁊ Beda. Illi etiam qui in
oꝛatione querut ñ eteꝛna ſed temporalia:
ꝛunt ieſum non ꝑꝑ ieſum: ſed propteꝛ alig
aliud. Et qr turbe in ̊ opeꝛabant᷑.ſ.ſeq̃ndo
xpᷣm. ꝑpꝑ cibũ corpoꝛalẽ: inducit eos ad oꝑa
meꝛitoria. ut ad reficiendũ qꝛant cibũ ſpᷣa
lem. Uñn ſatagẽs eoꝝ ſatiaꝛe mẽtes.quoꝛum
ſatiauerat uentꝛes: altioꝛẽ eis panẽ oñdit: ⁊
ait. Operamini.i.operando q̃rite.ſeu operi
bus mereamini.ñ cibũ qui peꝛit.ſ.corꝑales:
ſed qui ꝑmanet ĩ uitam eteꝛnã.ſ.ſpũalem q
eternã tribuit uitã.Cibũ qui perit opeꝛatuꝛ
omniſ ille.ꝗ intentione palẽ ad tempoꝛale
refert lucꝝ: ſcut illi q dm ſequebant᷑ ad B
coꝛporaliteꝛ paſcerent᷑.ꝗ ãt laborẽ coꝛpa
em ꝑ intẽtionem ꝛeſert ad ſpualia:h̊ opatux

cibũ ꝗ non perit: ſed ꝗ permanet ĩ nitam et

—

nam. pᷣ ãt cibus ẽ uerbi dei ⁊ gratie.p cuiuſ

deuotõe ſequi debuerãt pᷣcipue.Opꝰ gᷓ nr̃uʒ
i.pꝛincipale ſtudiũ ⁊ int entionem noſtrag.
dirigamꝰad querẽdum cibũ qui ducit ad ui
tã eternã.ſ.bona ſpiritualia.Ad tempoꝛalia
autẽ ñ debemus pᷣncipaliteꝛ accede e.ſʒ ac
ceſſoꝛie ſolum ea ꝓcurare rõne corpoꝛis coꝛ
ruptibilis qõ in Pac uita opoꝛtet ſuſtẽtari.
Ubi Crip.Quaſi diceret. Uos exgritis eſc
tpᷣalem: ego autem corpora ur̃a nintriui. ut
ꝑ ̊ exquireretis illã eſcã q̃ non tempoꝛaleʒ
ſed et᷑nã tꝛibuit uitam. Et eꝛum. Sʒ qꝛ qui
dã eoꝝ qui uolũt pigre nutriri abutuntur 6
vᷣbo:neceſſariũ ẽ inducer̃ id ꝗð ẽ pauli.qui
furabat᷑ iã n furet᷑. mag's ãt laboret mãibꝰ
ſuis unde tribuat neceſſitatem paciẽti.Sed
⁊ ipe coꝛinthũ ueniẽs.moꝛabat apud aqꝗlaz
⁊ preſcillam ⁊ opabat᷑.Dicẽdo g̊ ne opemi

ni cibum g perit ñ inũnuat ꝙ oporteat pigri

Capitulũ.lxviſij.

taꝛi.ſed ꝙ opoꝛteot opeꝛaꝛi.⁊ dare: hoe eim
cibus qui non peꝛit. Operari autem cibuʒ
qui perit ẽ affici ſeculaꝛibus rebus. NHoc igr
dixit quia illi nullam fidei cuꝛam habebaàt.
ſed ſolum uolebant uẽtrem implere nihil la
borantes.⁊ hoc decent᷑ cibum cui perit uo

cauit. Pec Criſoſtomus. Quẽ cibum peꝛma

nenteʒ filius hominis dabit uobis.id eſt pa
ratus eſt dare. quia ad hoc uenit in mũdum
miſſus a patre Vunc enĩ filium hominis
ðᷣus pateꝛ ſignauit id eſt ad hoc ipſum ſpeci

alit᷑ aſſignauit ⁊ inſtituit mittendo in mudũù

ut daret uitã eternam mundo. Unde ifra di
cit. ego ad hoc ueni in mundũ ut teſtimoni
um ꝑhibeã vitati: ⁊ hoc ẽ dare cibum ſpa
lem . Operã gᷓ date ut poſſiti cibũ ſpir itualẽ
habere. Queꝛitis me ꝑꝑ aliud: qrite me ꝓp
ter me non ꝑꝑ aliud: qui ſum cibus perma
nens ĩ uitam eternã. Seipᷣm em̃ hunc cibuz
inſinuat ut ſtatĩ patebit. Operamur g opus
dei.i.ꝙ ipſe acceptat.⁊ ꝑ ꝙ conſequi poſſu
muſ hunc cibũ ꝗ non perit: dum ꝑ fidem ue
ram ⁊ bona opeꝛa nos xpᷣo incoꝛpoꝛamus.⁊
efficimus eũ noſtꝝ mẽtis cibũ.quem ipſe ꝑ
gratiam ſeipᷣm nobis dat. ut maneat nobiſcũ
in eternum. Jße enĩ ẽ cibuſ quo uiuũt ãgeli
qui ꝑmanet ĩ uitã eternã.¶ Sed iudei qĩ in
grati ð cibo.quem eiſ dñs dederat mãna qað
pr̃es in deſeꝛto comederãt.pꝛeferebãt diſcen
tes. Datres nr̃i maãducauerũt mãna in de ſeꝛ
to ſicut ſcriptũ ẽpanem ðᷣ celo dedit eis mã
ducare. Quaſi dicerent. Tu adhuc ñ feciſti
ſiłia moyſi.moyſes em̃ dedit mãna ⁊ annis q̃
dꝛaginta. Tu t panẽ oꝛdeaceũ ⁊ pauiſti noſ
ſemel rm̃. Unñ Augꝰ. Atteudebant itaq; qua
lia feciſſet moyſeſ ⁊ adhuc aliq̃ maioꝛa uole
bant fieri. Quaſi dicãt. Tu ꝓmi ttis cibuʒ ꝗ
ñ perit ⁊ ñ talia operaris qualia M oyſeſ pa
nes eĩ oꝛdeaceos ille ñ ðdit.ſʒ mãna ð celo.
⁊ dixit eis ieſus.moyſeſ panẽ.ſ .ſignificatiuũ
de aeꝛe. quia deſcendebat ut ros h pꝛuina. ⁊
non uerũ panem de celo deſcendentẽ uobis
tunc dedit ſed mõ pat᷑ meus dat uobis panẽ
de celo ueꝝ ipſum ſcilicet dñũm ieſum quem
ille pais figurabat nã ille panis figura erat
iſtius panis ꝗ ueritas eſt. Uñ non diuidituꝛ.
ſed diſtinguituꝛ hic uerum cõtra falſũ quia
paniſ ille neꝛꝰ.ñ fls fuit ſʒ õ figurale ⁊ ſic pa
nis ille ꝓ pᷣe ñ fuit pãis uerus ꝗa fuit figura
panis ſubſtantialis dati in ſacramento. ? i6
iſte panis ẽ uerꝰqui fuit per illum figurat?.
Panis eni dei uerus ⁊ non figuralis ẽ.qui ðᷣ
ſcẽdit ðᷣ celo.⁊ dat uitã mũdo effectꝰ. nãq; ł
panis eſt uitam ↄſeꝛuare ⁊ ideo ille eſt ueꝛ
panis ſpiꝛitualis.ꝗ dat ⁊ conſeꝛnat uitã ſpi
rituales. hoc autẽ competit uerbo ĩcarnato
cuius egreſio a ſummo celo.i.a patre.uñ ue
nit ut uitam daꝛet mᷣo Panis coꝛpalis non
dat nitam. ſed tantum pᷣſiſtenteʒ ↄſeꝛuat ad
tempus.panis uero ſpualis ita uiuificat quð
F* 3

De terbis dũi ꝑꝑ que

ioſe dat uitam: nam anima ineſpit uiuere ꝑ
BH qõ apᷣret vbo vᷣi:⁊ iõ ipʒʒ vbũ dei pᷣncipalit᷑
dqr̃ panis uite: ꝑꝑ qõ xpᷣs dicit.ego ſuʒ panis
uite.i. dans uitam per diuinitatem ꝗ ð celo
öſcendi ꝑ aſſumpt am humanitatem ex quo
ſi quis digne manducauerit. ac ei fide ⁊ di
lectione coniunxerit ſe:nõ moꝛietuꝛ morte
aie ſʒ uiuet.ñ tm̃ ĩ pnñti: ⁊ tunc uite gre.ſei
etiam in futuꝛo.⁊ ĩ e᷑num uitam gloꝛie.Nõ
ſicut patres eoꝝ ꝗ ſimiles iſtis eꝛant mandu
caueꝛunt manna ⁊ moꝛtui ſunt. moꝛte aie:
ga ꝙ uiõbant itelligebant. ꝙ non uiõbant ñ
ĩtelligebant. Juſti ãt ꝗ ſiles iſtis non erant
ñ ̃ᷣm aĩam moꝛtui ſunt:qꝛ uiſibilem cibum
ſpũaliter intellexerũt. Unð erga ðuotos ba
pebat oẽ ölectamtum ſuauitatis.malis aũt
eꝛat iſipidus:quoꝝ aia nauſeam habebat ſu
per cibo illo qñ edebãt.ſic euc haꝛiſtia digne
ſumẽtibus ẽ uite ſpũalis ſolaciũ.⁊ ĩdigne ſu
mentibꝰ iudiciũ. Ille g̊ ẽ uere panis uite ſeu
uiuꝰ. ⁊ celo ðſcẽdes ꝗ põt pᷣſeruaꝛe a moꝛ
te ſ̃m aĩiam. ⁊ dar̃᷑ uitam et᷑nam talis vo pa
nis ẽ Sbum ĩcarnatum. ñ ãt datus a moyſe ĩ
ſerto.qꝛ multi ꝗ ex illo maducauer̃t.mor
tui ſunt ĩ aia ⁊ moꝛte et᷑na 4l Et tunc inter
ceteꝛa dixit eis ieſus vᷣoa ſpualia ð coꝛpoꝛe
⁊ ſanguĩe ſuo. Panis ĩquit.i.ſignatũ ꝑ panẽ
quẽ ego ⁊ ſũmus ſacerdos dabo ſacꝛamẽta
liter ⁊ ſpũaliter uel ſaltẽ ſpualiter mãducã
ti.caro mea ẽ latẽs ſub ſpecie panis.ꝓ mun
di totius uita ſufficienter.⁊ ſi ĩ qbuſdam nõ
efficit.eulpa eoꝝ eſt.Et iteꝝ. Niſi manduca
ueritis carnem filij hoĩs. uiuificã ad uitam
gr̃e ⁊ gloꝛie:⁊ biberitis eius ſanguinez.inti
ma aſpgentem ⁊ emendantem non habebit᷑
uitam ĩ uobis.i.pignus uite.gr̃e ⁊ gloꝛie.Et
iteꝝ.ꝗ manducat caꝛnẽ meã q̃ pignus eſt ui
te. qꝛ ĩ carne ẽ deitas.q̃ uiuificat:⁊ bibit me
um ſanguinẽ potu ſpũali.ꝗ inquam. mandu
cat ⁊ bibit ut dʒ.ſ.ñ ſolum ſacr̃aliter ſed ẽt
ſpualiter: hʒ uitam e᷑nam. qꝛ hʒ pᷣncipium
uiuificans ĩeternum. Et iteꝝ. Caro mea ue
re ẽ cibus inquantum eſt ↄiuncta vbo dei.
qð ẽ cibus quo uiuũt angeli:⁊ ſanguis meꝰ
uere ẽ potus.qꝛ totus purus nihil hñs ð con
trario admixtũ ⁊ cetera huiuſmõi dixit tũc
eisi Qualit᷑ aũt eius vᷣba ĩtelliger̃ öbeamꝰ.
ipᷣe dñs exponit:dicens.Qui manducat car
nem meam ut ſpualem cibum.⁊ bibit ſaãgui
nem meum ut ſpũalem potum i me manet ꝑ
Uite ↄfoꝛmatõem. ⁊ ego ĩ illo ꝑ gr̃e inhꝗbita
tionem. ꝓfecto fiòs ĩ coꝛõ tuo e xpus in cor
de tuo:ceð qᷓ in euʒ. ⁊ mãducaſti. Hec fiðᷣs
ꝑ dilectõem oꝑans ẽ opus dei. ut initium ⁊
finis omnis boni.quia per fidem ueram hõ
incorpoꝛatur deo. Unde Aug. Cꝛeõre ĩ euʒ
ẽ credendo amare credẽdo diligere. creden
do in eum ire. ⁊ eius mẽbꝛis incoꝛpari. Ipᷣa
E fiðs.qᷓ; ð nodis exigit deus.que per dilec
tõem operatur credre g̊ ĩ eum.ẽ manducar̃

quidam retro abieꝛunt.

cibum qui manet in uitam eternam. Ut qa
paras dentes ⁊ uẽtrez. Crede ⁊ manducaſti
Hec Aug.Laro enĩ xpᷣi duplex ẽ.ſpũał.ſ.ec
cleſia.materiał qᷓ; aſſumpſit ð vᷣgine maria.
Comeſtio gᷓ fit duobus mõis.ſ.ſpuałr qñ ꝗs
eccłe unit᷑.⁊ ſacr̃ałr qñ coꝛpns ⁊ ſanguis in
altari ſumitur. Un panis ĩ altari ẽ ſacr̃jm cõ
poꝛis xpᷣi ꝙ ẽ eccłia.⁊ ꝙ ſumpſi ð maria.Et
cum hec dixiſſet ĩ ſynagoga.ubi locus cõis
⁊ publicus erat docendi docẽs ĩ capharnaũ
q̃ erat metropolis galilee.per qð onditur ꝙ;
xpᷣs in palaz docebat.ſicut habens doctꝛinã
ſanam ⁊ non ſuſpectaz: ⁊ hec dicẽdo caꝛita
tem ſuam nobis ↄmendaſſet in dando coꝛpꝰ
⁊ ſanguinẽ ſuum multi ex diſcipulis eius.i.
ex his ꝗ eum ſeq̊bantur.ea tanqᷓ; carnales
pꝛopteꝛ cecitatem coꝛdis non intelligentes.

ſed caznalꝛ accipientes ⁊ abhoꝛꝛentes muꝛ

murabant ⁊ dixeꝛũt.ſ. ſecrete apud diſcipu
los.Durus ẽ hic ſᷣmo atq; difficilliſ quis põt
eum audire.i.intelligere ⁊ obedire: durum
enim putabant ad intelligendum. inaudibi
lem ad faciendum. Hoc autem ſecundum
Auguſtinum. Dominus diſpenſatiue permiſ

ſit. ut b docentibus cau ſam pacĩe ⁊ conſo

latõis. g malignaãtes eoꝝ dicta pᷣberet: cum
diſcipuli ẽt vᷣbis xpᷣi dtraheꝛe pᷣſumant.Sci
Eens aut ieſus qui ſcrutatur corda.qꝛ de hoc
occłte murmurarẽt:ſoluit ꝙ illis mouebat.
⁊ aperit uñ fuerunt ſcandaliʒati.ſi tñ intelli
geꝛent. Ili enĩ putabant eum eꝛogatuꝝ coꝛ
pus ⁊ ſanguinẽ ſuũ.ipᷣe aũt dixit ſe aſcenſuꝝ
ĩ celum utiq; ĩtegꝝ:⁊ g̊ de ſpuali mãducatõ
ne hoc ĩtellexit.ñ ð cãnali.Cũ uiõritis inꝗt
oculis coꝛdis filium hominis aſcendentem.
ubi erat pꝛius qᷓ; aſſumeret caꝛneʒ .certe uł
tunc intelligetis.qꝛ gratia eius non conſu
mitur moꝛſibus:⁊ quia nõ eo modo.quo pu
tatis eꝛogat coꝛpus ſuum. Ipᷣin.intellexer̃t
carnem quomodo in ere lacerat᷑: aut
in macello uẽditur: non quo ſpũ uegetatuꝛ.

AUVbi Aug. V ilius hominis xpᷣs ex vᷣgine Ma

ꝛia h eſſe cepit in fra. ubi carneʒ ſumpſit ex
terra. Quid g ſibi uult. ꝙ ait cum uideꝛitis
filium hominis aſcendentem ubi erat pꝛiꝰ:
niſi ut intelligamus unam pſonam eſſe xpᷣm

deuz ⁊? hominẽ.non duas: ne fiðs noſtꝛa nõ

ſit trinitas.ſed quateꝛnitas.Sic g eꝛat filiui

hois in celo quemadmodum filius dei erat

in terra in ſuſcepta caꝛne.filius hominis in
celo in unitate perſone.unde ⁊ Theophilꝰ.
Non ergo propteꝛ hoc putes ꝙ ð celo corpꝰ
xpᷣi deſcenderit. ſed quia unus ⁊ eidem er at
filius dei ⁊ hominis. ¶ Deinde dicit ſpiꝛituſ
eſt qui uiuific at.i.uerba ſecunduʒ ſpiritua
lem ſenſum intellecta uiuificant ⁊ uitã dãt
caꝛo autẽ non ꝓdeſt ꝗcq; ſine ſpiritu.id eſt
ſecunnduʒz carnalem ſenſum intellecta.nihil
proderunt ĩmo nocent.ſicut ſciẽtia ſine caꝛi
tate inſlat ſed per caritatẽ edificat uerha qᷓ

—

bulabät:cedee⸗
dirtßieſtttt⸗
ſpecialite elegi uul
igruns:ſed oin
nit in eor optionete
mruog eut rineihn
ſcut petra in
lücimn eip icen
ecurtttoyſe al
itone cunctu ſumn
y elr iittis nif
ili uinuen, poſi
hobisz o uc omnia flit
ſt ſol s tibi:on c te
Di Aug. Drnoofvellis⸗
Neſealam. Npe
tu maria ollectio ad r
fatn anetctamcitie“
Oegio dde ad end wbin
mure amicned dRen
Woraoblior ean dai ie
le elerne bides a erd
a.T ad ei inanctiua.
Ilt,ineternu ghibit, 0
os?t ſongnuinistui B
ſbocncnoͤs tue „
ſ Ei euangelio. e
nlla rcheſt,
paittis uitam er⸗

. us. Erpn
ifeni w kr

Crecſimns ande

emes ? abhonentes min
t ſ. ſecrete Gadchni
no anc ifſelliſniszi⸗
elligere t obedire tanin
4 intelligencum, naudbt
1. bor antemn ſecundum
inus diſpenſariue permif
cau ſam pocie t conſo
eox dicta pberet: cum
otrabere yſumant. Sci
utatur corda. e de hoc
ſoluit q llis mouebat.
candaltzali tu intelli
bant eum erogaran
ſpe aüt dirnſe aſtefun,
1 de anli mädued
(Snal.Kü wdrisin
m orwmidis aſcedentem,
AKumeret cnnez eftell
gatig eind non conſu

Pꝛime partio

ego ſum locutus uobis ad utilitatem ueſtrã
de corpe meo manducando.⁊ ſanguine bibẽ
po ſpiritus ⁊ uita ſunt.i.ſpiritualẽ habent ĩ
tellectũ: ⁊ ſpiritualiteꝛ ⁊ ñ ad litteꝛã ĩtelligẽ
da ſunt ⁊ uiuificant.littera enĩ occidit.ſpũſ
ãt uiuificat.Lã ſicut palea ſr
lr̃a cegit ſom. PHic em̃ uoluit ĩtelligere man
ducatores ? potatores cãnis ⁊ ſanguinis ſui
ut in illo manedàt ⁊ ipᷣe in illis Ex hoc ãt
multi diſcipuloꝝ eius ĩ doctrina eius.non
fectoꝝ:q ad audiẽdũ eiꝰ doetrinã ipᷣm ſequẽ
tes uidebãt.ſed ũ eꝛãt ueꝛe diſcipuli:abier̃t
retoꝛſum ⁊ retꝛoceſſeꝛũt.⁊ iam n cũ illo am
bulabãt:credẽtes ł ꝑ penitentiã redeuntes
Dixit ̊ ieſus ad duodeci.Nũqi ⁊ uos.quos
ſpecialiteꝛ elegi uultis abire.Non petit q̃ſi
igrans:ſed ut oñdat ſe eis ñ indigere: qr po
nit in eoꝝ optione cũ alijs recedere. Et Pe
trus ꝗ eꝛat principalioꝛ ⁊ obediẽs ac firmuſ
ſicut petra.⁊ in oĩbꝰ maxime ad interrogan
dũ dñm. eiq; rñũdendum pmptulus:ex feruo
re caritatis ꝓ ſe ⁊ alijs rñdit.Dñe in cuius
ditione cuncta ſunt poſita: ad quẽ ibimꝰ ? qꝛ
nõ eſt dux vitatis niñ tu. Quaſn diceret. Si
milẽ tui inuenir ñ poſſumus:tu ſolꝰ ſufficis
nobis pꝑ quẽ omnia rlinquimus.Et cum nõ
ſit ſimilis tibi:non ẽ a te.ſed ad te eundum
Uñ Aug. Si nos T pellis a te.da nobis alteꝝ
tẽ qũẽ ſequamuꝛ. Iñ petri rmone exprimi
tuꝛ maxĩa dilectio ad xpᷣm. Uñ Criſᷣ. Petrꝰ
fratꝝ amatoꝛ amicitie ↄuatoꝛ.ꝓ toto rñdʒ
collegio.dñe ad quẽ ibimus. Poc ãt uerbuzʒ
multe amicitie ẽ oſtenſiuũ.iã em̃ xpᷣs eis ho
norabilioꝛ erat quã pr̃es ⁊ matreſ. Uerha ui
te eterne habes.i.uerba uite eteꝛne ꝓmiſſi
na.⁊ ad eã inductiua.quibus ꝗ nõ credide
rit. ineteꝛnũ phibit. Qui in miniſtratõne cor
poꝛis ⁊ ſanguinis tni ꝓmittis uitam. etiam ĩ
vbis pᷣdicatõis tue ꝓmittis eam. uitus eniz
dei ẽ ĩ euangelio. Moyſes habuit ueꝛba ðt.
ſimiliteꝛ ⁊ pꝛophe:ſed raro uerba uite et᷑ne.
tu So ꝓmittis uitam eternã. Quid eꝛgo alið
maius querimus. Expꝛimit enim in Petri
rñſione va confeſſio fidei cũ ſubdit᷑.Et nos
credimus coꝛde. ⁊ cognouimus. ſignoruʒ uir
tute. ł credimus ⁊ cognouimꝰ. qr õ credere
ꝓcedit ⁊ intelligere.qꝛ tu es xpᷣs quantũ ad
bnmanitatẽ. in qua unctus ẽ unctione deita
tis. ut rex ⁊ ſacerdos:filiꝰ dei patris natura
lis quantum ad diuinitatẽ,⁊ ꝑ cõſequens eq̊
lis ei in nã ⁊ potentia.i.ſᷣm Aug.qꝛ ipſa ui
ta et᷑na tu es.⁊ ñ das ĩ caꝛne ⁊ ſanguine.niñ
qð es.ſ.uitam eternam. Panem ac carnem
7 . ⁊ ſanguinẽ fuũ nocat hG dñs fiõᷣliũ ſocietateʒ
in coꝛpoꝛe ſuo qõ ẽ eccłia. Panez. eccłia
quotidie reficit quos recipit: ⁊ ĩ ea quouſq;
æd plenã ſacietatẽ pueniat alter alteꝝ vbo
⁊ exẽplo paſcit.uñ dñs ad Petꝛum: paſce o
ues meas. Caro ãt ⁊ ſãgnis xpi. ecełia dicit᷑
qꝛ incarnatione uerbi fide ⁊ ſacramentiſ uni

„.

*

i ſinpwle Fuem uz Ii la tugr n

Capitulũ.lxx.

ta niuit ð ſpũ xpᷣi. Sicut eĩ coꝛpꝰ uniuſcuiuſ
qʒ hoĩs uiuit ðᷣ ſpũ ſuo.i.ð anima ſua:ita fi⸗
ᷣes anime uiuùt ſpũſſancto. Unꝰ g panis
⁊ unũ coꝛpꝰ.ſiue una caro ⁊ ſanguis xpᷣi .mt
ti ſumus. Conformitas ẽt xp̃ᷣi ⁊ eccłie parit᷑
a caro ⁊ ſanguiſ xpᷣi appellat᷑.eo ꝙ ſit propꝛi
us effectus incaznationis uerbi ⁊ finalis cã
dñice paſſionis. Uñ Angꝰ. Punc i taq; cibuʒ
⁊ potũ.ſocietatẽ nult:intelligi coꝛporis ⁊ m̃
broꝝ ſuoꝝ.qð eſt eccłia.Puius rei ſacram̃
tum.i.unitatis corꝑis ⁊ ſanguinis xpᷣi in dñi
ca menſa pᷣparat ⁊ demenſa dni ſumitur. ꝗ
accipit miſteꝛiũ unitatis.⁊ nõ tenet uiculuʒ
pacis.nõ miſteꝛiũ accipit ꝓ ſe.ſed teſtimõiũ
contra ſe. Poc ẽ ergo manducare illã eſcaʒ
2 illũ potum bibeꝛe:in xpo manere. ⁊ illum
manentẽ in ſe habere. Ac ꝑ hoc ꝗ nõ manet
in xpᷣo ⁊ ĩ quo nõ manet xpᷣs:pꝛoculdubio ñ
manducat ſpũaliter eius carnem. nec bibit
eiꝰ ſanguinẽ. licet carnaliteꝛ ⁊? uiſibiliteꝛ pꝛe
mat dentibus ſacramẽta corpis ⁊ ſ- anguinis
xpᷣi:⁊ tante rei ſacram̃tũ ad iudiciũ ſibi mã
ducat ⁊ bibit Signu ιmâ ir bibit
hoc ẽ ſi manet ? mane᷑ ſi habitat ⁊ ihabita
tur.ſi heret ⁊ deſeratur. Manemus autezʒ
ĩ ilto cum ſumus m̃ẽbꝛã eẽius manet᷑ autem
ipᷣe in nobis.cũ ſumus tẽplũ eius. Pec dicũ
tur. ut amemus unitatẽ ⁊ timeamus ſepara
tionez. Poc totũ quod dominus de carne ⁊
ſanguine ſuo locutus ẽ.ad hoc nobis ualeat
ut caꝛnẽ ⁊ ſanguinem xpᷣi non edamus ⁊ bi
bamus tantum in ſacramento. quod ⁊ multi
faciunt mali.ſed uſq; ad ſpiritus ꝑticipatio
nẽ ma nducemus ⁊ bibamus ut in eñi coꝛꝑe
tanq; mẽbꝛa maneamꝰ ut eiꝰ ſpũ uegetemuz
Pee Aug.⁊ ſecundum eundem.ille ſacram
taliteꝛ mãducat ⁊ bibit.qui ipᷣm ſacꝛam̃tuzʒz
tantũ ſumit.ſpũaliteꝛ uero qui peꝛtingit ad
rem ſacꝛam̃ti que eſt res duplex: una ſigna
ta ⁊? ↄtenta q̃ ẽ xpᷣs integeꝛ.qua ↄtinet ſub
ſpẽbus panis ⁊ uini:alia res ẽ ſignata ⁊ non
ↄtenta. ⁊ hec eſt coꝛpꝰ xpᷣi micſticũ ꝙ eſt ĩ p
deſtĩatis uocatis.⁊ in ſtificatis.⁊ ſciendũ qðᷣ
non nulli doctores aliqᷓ de pᷣdictis incidenta
liteꝛ ad altaris ſacramentũ ꝛefeꝛunt: ſʒ in.9
tinua expoſitione nullꝰ:qꝛ de ſacramento al
taris pꝛopꝛie habetua infra ĩ cena dñi quan
do hoc ſacramentum inſtiruit.

⸗ ꝛatio.
Oie ieſu xpᷣe ſufficiens ſalꝰ aĩe mee.
d da mihi te ſolũ deſydeꝛaꝛe: deſyderã
do te propteꝛ te ñ propter aliud qre
ꝛe.qrendo inuenie. inueniẽdo teneꝛe. tenen
do amare amando peta ꝛedimere. redẽpfra
ñ iteꝛar̃.illuſtra qſo dñe coꝛ meũ dñe tue gfe
diuine. ut te ductorem in omibus uiis meis
habeam.⁊ ſempꝑ te qui es ſuper omnig p om
nibꝰ timeã et diligã. tuam in oĩibus faciam
uolũtatẽ nec unqᷓ; a te cedã.ſʒ ſemꝑ tibi ad
heream.quia tu ſolꝰſufficis.et uitam et᷑ naʒ

De traͤſitu dñ ⁊ diſci

promittis. ad quazʒ miſericorditer perducer̃
me digneris.Amen.

De tꝛanſitu domini ⁊ diſcipuloꝛũ ꝑ ſata.
apitulum .Txxi.

Gα Einde cũ dñs quadas die ſabbati.
tranſiret ꝑ ſata ſeu blada.i.p cam
pos ubi erant ſegetes.diſcipuli eiꝰ
ut hoĩes eſuꝛientes uellebant ſpi
cas pꝑꝑ ciboꝝ defectũ ⁊ penuꝛiam ? manibꝰ
ſuis confticantes edebant gꝛana.conſolãdo
famis inspiam. ecce fercula apoſtoloꝛum. ſ.
grana ſpicarum erãt enim columbe.quaꝛuʒ
eſt grana ↄmedere.eſuriebant tum ex paupꝑ
tate.tum ex turbaruz importunitate in quo
ſignatur ꝙ pꝛedicatores ⁊ pꝛelati debent pꝰ

ponere cibum corporum ꝓpter ſalutem ani

magarum. unde Beda.ñ habentes enim diſei

puli ſpacium maducãdi propteꝛ importuni

tatè tuꝛbaꝝ eſuriebant: ut hoĩes ſʒ uellẽtes

ſpicas.mediã cõſolabatuꝛ.ꝙ ẽ ĩdiciuʒ auſte

ꝛioris uite ñ pᷣpatas eſcas.ſʒ ſimplices queꝛe
re cibos. Uñ ⁊ Cꝛiſᷣ. Putas quantã occupa
tõm doctrine habebãaãt apłi. ut nec mãduca
di licentiã ĩuenirẽt.O Beati apłi.ĩ quibus
tunc corpus ꝙ ſuũ ẽ ſuggerebat:qñ animus
qd ageꝛet ũ habebat.Carnales aũt homies
nec tũc ſpiritalia curãt. cum nihil habueꝛĩt
carnale ꝙ agãt.¶ ¶Phaꝛiſei ãt uidenteſ ꝛepᷣ
hẽderũt dñm de hoc.q̃ſi õ legeʒ ageꝛẽt diſci
puli ex doctꝛina magiſtꝛi ⁊ dicũt. Ecce di
ſcipuli tui faciunt:ꝙ ñ lʒ eis facere ſabbatiſ
non arguebàt eoſ ager̃ legem.q̃ſi rapeꝛent
alienũ.qꝛ ᷣʒ legẽ licitũ erat famelico intꝛar
ſegetẽ uel uineà pximi. ⁊ comedere.ñ tamẽ
falcẽ mittere.ſen foꝛas eiceꝛe uel poꝛtar̃:ſʒ
ſuꝑ eo ꝙ ſpicas uellẽdo ⁊ fricãdo die ſabba

ti.cibũ pᷣparabdàt ſibi:qr pꝛeceptũ eꝛat ĩ lege

ꝙ cibaꝛia pᷣpaꝛarent᷑ die precedẽti ⁊ ñĩ die
ſabbati. Ubi Cripᷣ. Judei ſciẽtes qr diſcipli
q̃ſi ſpeculuʒ ſunt mgri.ꝛ in diſcipulis magi

ſter ũ.pꝑ hoc erꝛoꝛẽ diſcipuloꝝ uolentes i

obpꝛobriũ xpᷣi ueꝛtere:ita dicebant: Nõ ꝓp
teꝛ iniuriꝗ legis dolentes: ſed detractionis
occaſionẽ inuenire cupientes.iſta dicebãt.
Nec eĩ poteꝛant alijs legem agètibus cõ
triſtaꝛi: eũ ipſi quotidie in lege peccarẽt.
Nã qui alio peccante dolet:ipᷣe ciꝛca iuſtici
am multũ ẽ pfectus. Nec eĩ põt aliꝗs alte
riigmpliꝰ miſericoꝛs èẽ qᷓ; ſibi.¶ Pec Cꝛipᷣ.

Oñns qt ↄfutat phariſeos.diſcipulos rõabili

excuſando.⁊ ꝙ contra legẽ ñ faciebant oſtẽ
dendo.Et pꝛĩo ꝑ exẽplũ ĩ quo duplex tangi
tuꝛ ratio. Pꝛima a ſimili ex ꝑte ſumentiuzʒz
qꝛ ſimilis neceſſitas fuit in diſcipulis q̃ fuit
dauid.qñ cõmedit ↄſecratos panes propoſi
tionis.quos ñ licebat ei edere.neq; his ꝗ cũ
co eꝛant.ſi eꝛgo dauid excuſatur.qꝛ ↄmedit

pꝓuloꝝ peꝛ ſata.

in neceſſitate ꝙ als non licebat.ꝑ ↄſequens
⁊ diſcipuli excuſant᷑.qr neceſſitas eis ĩmĩe
bat Scõa ẽ a miori ex ꝑte ſũptoꝝ:qꝛ: dauid
neceſſitate ↄmedit ſanctos pães licite ꝙ li
cebat ſolis ſaceꝛdotibꝰ.ergo multomagis di
ſcipuli ſpicas ↄmunes oĩbuiſ quaſi diceret.ſi
neceſſitas ibi legẽ ñ habuit.nec h̊ habẽ dʒ.
Neceſſitas enim facit aliꝗd licitũ.qð alias
eſſet illicitum:⁊ ideo diſcipulis eſurientibꝰ.
ꝙ licitũ non eꝛat ĩ lege factum eſt licituʒ fa
mis neceſſitate. Sic hodie. ſi ꝗs eger iein
niũ fregerit:reus ñ habet᷑.Lũ g phaꝛiſei il
la legunt.laudant miſericordiam factam in
dauid. ⁊ ſuis ⁊ qñ iſta uident repꝛehendunt
trãſgreſſioneʒ ĩ diſcipulis:ex quo apparet ꝙ;
ii legis iniuriã defendunt.ſʒ ſuam maliciã o
ſtendunt.Alia rõ ẽ a maioꝛi :qr ſacerdotes
quoꝝ itereſt maxie cer̃ monias legii obſᷣuar̃
uiolando ſabbatum.qñq; ſine crimine ſũt ut
dũ in templo oꝑa manualia circa ſacrificia
faciunt aĩalia occidẽdo.excoriando.hoſtias
lauando carneſ coquendo.⁊ ↄſimilia facien
do:uel etiam dum pueros circũcidũt:g mul

toplus diſcipuli.ꝗ nullius ĩ hoc legis ſunt.t

ordinis.uellentes ſpicas ĩ die ſabbati.⁊ ↄme
dentes ſine crimine ſt᷑. Deinde poſt anctori
tates alienas.ↄuicit eos auctoritate ppria ⁊

hmo per aſſertionem ueritatis :⁊ ẽ rõ talis.

qꝛ potentius ẽ templũ ſpuale qᷓ; figurale: ſʒ
figuꝛale potuit defendere ſaceꝛdotes ſibi pᷣui
entes:g multoplus ſpuũale.ꝙ eſt xpᷣs.diſcipu
los ſibi cꝛedenteſ:de quo tẽplo dicit:ſoluite
templum hoc:qr maioꝛ tẽplo ẽ hic ſcʒ xpᷣus
qꝛ ẽ templi dñs. Secũda ꝛõ ẽ ĩ qua ↄuincit
eos ꝑ affectum pietatis:⁊ ẽ tał. Magia uult
dñs affectum miſeꝛicordie ⁊ pietatis.qᷓ; ceꝛe
monias neteꝛis legis ſʒ paſcere eſuꝛientes ẽ
opus miſeꝛicoꝛdie.⁊ obſeꝛuaꝛe ſabbatuʒ uel

nictimas offeꝛre ẽ ceꝛemoniale: eꝛgo ⁊ cete

ꝛa. Unde magis uult deus miſeꝛicordiã.qua
quiſ ſubuenit alteꝛi.ł ſibi ĩdigẽti.qᷓ; ſacrifici
um:⁊ opeꝛa miſericordie ſunt magis accep
ta deo q; uictĩe:hoſtia eĩ deo placabilis ẽ ſa
lus hominum. Teꝛtia ratio ẽ ĩ qua ↄuincit
eos ꝑ ſue poteſtatis oſtenſionem.⁊ eſt talis

Dominus põt diſponeꝛe ĩ his ꝛebus. b to

taliter pᷣeſt.ſʒ xppᷣs peſt totaliteꝛ ⁊ diſcipulis
⁊ ſabbato.eꝛgo põt diſpẽſaꝛe cum diſcipuliſ
de opere ĩ ſabbato. Ipſe eniʒ fecit ſabbatũ
ꝑp hominem ut ĩ eo quieſcat ⁊ deo uacet.⁊
nõ hoĩem ꝑꝑ ſabbatum. ⁊ ita dñs eſt etiam
ſabbati ⁊ ideo ſᷣm Ambro.ſicut poſuit ſab
batũ.ita põt ẽt deſtrueꝛe. Quia eꝛgo ſabba
tum ꝓꝑ hominem fecit.⁊ dominus ſabbati ẽ
magis cuꝛã adhibeꝛi uoluit ſaluti hoĩz qua

cuſtodie ſabbati permittendo diſcipulos ſpi

cas uellere ⁊ famem repellere ¶ FRps itacq;
non ſubeſt obſeꝛuationi legis.ſʒ pᷣeſt ⁊ eam
mut are poteſt.⁊ ideo non peccat.ꝗ ſecundũ
ordinationem eius obſeꝛuat. Quod autẽ di

vtionis ad bonu prouor
litiga unute/ glea
lme ecclie incoꝛpoꝛanmo
gene ſ ſpe guierts cerne
lun inutae 1d boc )nn
monesinfieles hauiſe
Deia Volere ita ſpicas
Aeng imentone diä
ſieunt ernee fucne
uietutu ad iha curnisn⸗
lieuli⸗ qg in teguine
ligerue gang ſo nan
gueg aboi imuiname
ſer ptcirii ecchje
de Becn Jeſirn
iuri dininun ſenennn
iand cſis eetes ii
tentie di nn deen
ſe eſn⸗ zatar
acreſcihtmag en

ih ſer dli⸗ lenired
e unt,cdiͦez gueſbim
tolligut collectas rci

unt doyee ſ
ohec ſub paleig s
lgentie Reen geole

edendunt

nhulis: er guo gene
ndunt. 6 ſuan lieg

a maioꝛi qr ſ
e efnonl ette
eglſopßue
m. gich ſne ginine ſitnt
manualia cirea ſacrific
icedo excoriando hoſſies
Muenco. tofmilia ſrien
puervo crcicidir mul
nullius i hor legio iun
caoidie ſibbati. me
t. deinde poſ aucton
eos guoritaleppria
ueritatis :761o talis.
ſpüͤale q figurale: ſ
Gere ſacerdofes ſhi hni
düale geſ dhs aſcu
uo tero dicn: loge
in epeod die ſez ſins
cüdatd diena uincl
anis:1e 1.WMega
Acorcie t pietatis h ee
gis paſcere eſunentes ⸗
e obſerune ſabbatiz
ceꝛemoniele: 110 cele

— e ——

ꝛime partis

citur factus ſub lege ſubiectio illa erat uolu
tatia ñ neceſſitatis.ideo quandoq; ſe ſubie
cit ppteꝛ bumilitatem quandoq; ſe pᷣfuiſſe
oſtẽdit ꝓpter auctorit ateʒ. Ubi Crib. Sab
batum non ꝓpter ocium factum eſt. ut om
nino ĩ die ſabbati uacent ſed ut ociàtes me
ditentur deum ſuuʒ eſſe factorẽ.⁊ per uacà
tiam dei opera recordẽtur ut dum uacãtie
illius ratio qᷓritur: deus reꝝ opifex demõſtꝛe
tuꝛ. Ipſe enim legem dans ſabbati. nihil fa
cietis ait. preteꝛ ea que faciet aĩa boc eſt ei
feſtum ſi intendantur ſpũalia ⁊ ſecedant ſꝛe
ſtria ? uacemus uacatõe ſpali Pec criſo.
Miſtice ꝑ apoſtolos intelligi poſſunt pᷣdi
catoꝛes ⁊ pᷣlati:ꝑ eſuriẽ.fames ſalutis hũa
ne. peꝛ ſata mudus ĩ quo ſunt diuerſa hoĩuz
geneꝛa ſeminata: ꝑ diſas ſegetcs div e na
tiones: ꝑ ſoicas holes.per paleas coꝛpora.
grana anĩe. qr ſicuti in ſpica duo ſi t. ſ. granũ
⁊ palea.ſic in homine corpꝰ ? anima. Diſci
puli S. i.predicatores et plati eſuꝛientes ho
minum ſalutem dẽnt tranſire ꝑ ſata. ideſt ꝑ
mundum pᷣdicando et euellere ſpicas homi
nes a teꝛrrenis ꝗbus corde inbeſerant ſepa

rando:confric aꝛe manibus. exẽplo ſue op e

tationis ad bonũ prouocando. in qua ſeꝑat᷑
uitiuʒ a uirtute.ſ.palea a grano:⁊ ſie mädu
caꝛe eccłie incoꝛpoꝛando.⁊ ſabbato ðbẽt B
ageꝛe.ſ.ſpe quietis eterne.ad quam alioſ uo
lunt inuit aꝛe. ⁊ ð hoc ↄqueꝛunt᷑ phariſei i.
ömones infideles phaꝛiſeoꝝ conſortes. ubi
Beda.Aellere ita ſpicas.eſt homines a ter

ꝛena inrentione. q̃ ſolũ mentis quan ꝛzadice,z

fixeꝛant erueꝛe.fꝛicare ãt manibus. exẽplis

uiꝛtutũ ab ipa carnis ↄ cupiſcentia quaſi fol
liculis atq; in tegumtis aꝛiſtaꝑ puꝛitatẽ mẽ
tis exuẽ. grana vo manducaꝛi.ẽ emudatum
quẽq; ab oĩ inquinamento caꝛnis ⁊ ſpiꝛitus
peꝛ ora pᷣdicãtiũ eccłie menbris icorporaꝛi.
Pec Beda. Itẽ ꝑ ſata intelligit᷑ ſacꝛa ſcrip
tura q̃ diuinaꝝ ſententiaꝝ ſeminib ẽ ſemia
ta ꝑ di vſas ſegetes.diueꝛſi libꝛi:pꝑ ſpicas ſen
tentie. Itẽ ꝑ ſata pᷣdicatores ecũ dño abulãt
cu ſacras ſcriptuꝛas deuote ſtudendo ? me
ditãdo inueſtigant eſuriunt. dum ĩ eiſ paneʒ⸗
uite p ſe ⁊ alijs iuenire deſydeꝛant: ſpicas e

uellunt.dũ ea que ſibi utilioꝛa uidentuꝛ ĩ eiſ

colligũt collectas ↄfricãt. dũ tãdiu diſcuti
unt. donec ſub paleis lr̃e grana ſpũalis intel
ligentie ĩueniat: gꝛana uero ioſa mand ucat
cũ ſibi ⁊ alijs mim ſtrãdo.pꝑ impletionẽ ope
ꝛum ĩcoꝛpoꝛãt ⁊ uirtutes ꝛʒoboꝛãt ⁊ hoc ſab

bato faciũt dũ a teꝝẽis neceſſitatibus. ⁊ ẽt
turbidis cogitatõibus quieſcentibuſ deo ua

rant.vᷣm illud eccleſiaſtici Sapiẽtiaz ſcꝛibe
in tempoꝛe uacatõis. hoc dñs ſabbati.ſ. xpᷣe
probat: ſed iudei t adulatoꝛes mentis reſec
tõm ⁊ requiẽ animaꝝ neſciẽtes repꝛobãt: di

cẽtes. qꝛ quieſcendũ ẽ ſaltem in ſ abbato: nõ
intelligentes ꝙ tunc magis debemus uideꝛe

Laptʒ. lxxj.

qm̃ ſuauis ẽ dñs:⁊ ꝛequiem celeſtẽ queꝛer̃ o
perado.Conſideꝛa nunc ⁊ ſtueꝛe diſcipulos
7 i tanta neceſſitate conſtitutis compatere:
quãuis ipᷣi gaudenter hoc faciant pauꝑtatis
amoꝛe. Quid eĩ ẽ cogitare pꝛincipes mundi.
pᷣſente omnium conditoꝛe.ad tazʒ tenuẽ pau

ꝑtatẽ redactos ut tali pabulo moꝛe animali

um opoꝛteat ſuſtentaꝛi. Uñ Cris.Tu auteʒ
ammirare diſcipuloſ qui ita eꝛant ſuppꝛeſſi.
⁊ nullam tempoꝛalium habebant curazʒ:ſed
ntẽnebant carnalem menſam ⁊ fame oppu
gnabantur continua.⁊ neq; ita deſiſtebãt a
xpᷣo.niſi eĩ cogeret eos uehementer eſuries
nequaquam hoc feciſſent. Pec Criſoſtomꝰ.
O quã dulcis erat ille cibus eſurientibus fü
cut ⁊ illaaqua inſtar mellis ſitientibꝰ obtie
re uidebat᷑.ð q̃ dicit᷑.de petra melle ſatuꝛa
uit eos. Aſpiciebat eos dominꝰ ⁊ eis compa
ciebatuꝛ. quia tenerrime eos diligebat.ſʒ ni
hilominus gaudebat. tam ꝓpter eos quos ĩ
hoc multum mereri ſciebat. quam ꝓpt᷑ nos
quibus exemplum relinquebat. In boc enĩ
exemplo ad multas uirtuteſ proficere poſſu
mus.nam hic mirabiliter paupertas ꝛelucet
pompa mũdi cõtemnẽda oſtendit᷑ : ſ uptuoſa
⁊ ſaporoſa ciborum preparatio deſtruitur.
⁊ gule uoracitas cum turpi unctuoſitate ⁊ i
ſaciabili appetitu totalit᷑ eneruatur. Inſuꝑ
2 beſtialitas multoꝛum hominum hic ↄfun
ditur. quia ut dicit Auguſtinus.appeteꝛe uo
luptates corporis ⁊ uitaꝛe moleſtias. ferine

gic eſt ſanctos honorare conuiui
DPic etiam zenoua

„ „. . .7 . Ä— 7
uite actio eſt Igitur ut ait Bernardus.ri „ 4. ſa

ute

ta uidet p̃ᷣme etatis bła ſimplicifas ĩ q̃ hõi
nes fꝛuctibꝰ arboꝝ ac heꝛbis ⁊ aq̊ ↄtẽti uiue
bãt. Ande Boecius. elx nimium pᷣoꝛ etas
ↄtẽta ſidelibꝰ aruis.
cili q̃ ſera ſolebat ieiunia ſoluè glãde ſõnoſ
dabat herba ſalubres. potũ quoque lubricꝰ
amnis. umbras altiſſima pinus utinam mo
do noſtra redirent. in moꝛes tẽpora priſcos
ſʒ ſeuior ignibus ethne.feruens amor aꝛdet
bẽnvi. Dec Boetius. Unde ⁊ Pieꝛoni. uwẽſ
deus quod diligenteꝛ apoſitum eſſet ad ma
liciam coꝛ hoĩs ab adoleſcentia ⁊ ſpũs eius
in his ꝑmanere non poſſet.ꝗa erant caro.O
peꝛa carnis diluuio ↄdẽnauit ⁊? auidiſſimaz⸗
hominũ gulam probans. dedit eis licentiam
ↄmedenðaꝝ carniũ.Eſum enim car niũ uſq;
ad diluuium ignoratũ fuiſſe ſcias.poſt dilu

nium autẽ quaſi in heꝛemo murmuꝛanti po

pulo contuꝛnices.ita dentibꝰ noſtris neruos
7 uiꝛulentas carnis ingeſtas. Uinum enim

cum caꝛnibus poſt diluuium dedicatum .

Unde etiam Petrus damianus. Poſt mũ
di naſcentis exoꝛdiuʒ per mille fere atq; ſex
centos annos bumanum genus ſine uini po
culo ⁊ eſu caꝛnium uixit. Nec tamen quiſ
piam eorum quos ſcriptuꝛa cõmemoꝛet lan

ec ĩerta ꝑdita luxu fa vrecrla mrrnA

baen,

De tranſitu dui ⁊

gnoꝛe contabuit. Pec Petrus. Tune ergo

ſimplex ezat cibus ⁊ moꝛbus rariſſimus.nũc
at ↄium uiömus. Un Seneca. Immunes
eꝛant ab iſtis małl ꝗ nõdã ſe ölicijs ſoluerãt
Mulſtos moꝛbos multa fercula feceꝛũt. ua
riuſq; ex diſcoꝛdi cibo moꝛbus ẽ. Innumeꝛa
biles eſſe mõbos ñ mirabeꝛis:coquos nume
ra.Ex iſtis ñ ſingulaꝛes moꝛbi naſcũtur.ſed
lexplicabiles.diuerſi multifoꝛmes. Vnde ⁊=
Criſᷣ.Uoluptas ⁊ ingluuies.ſanitatis noſtre
ſtabilitatẽ oẽm ſubtrahit facile: ⁊ ſi iueris
ad medicinalẽ locũ ⁊ accedens ĩterrogaue
ris.oẽs fere egritudinũ cãs illuc ĩuenies exi
ſtẽtes. Nã uilis ꝗdẽ ⁊ parua mẽſa ſanitatis
mr̃ ẽ.ppea ⁊ medici ita eã uocaueꝛũt.nõ ſa
tuꝛaꝛi mũ ſanitatẽ uocãtes.ĩſacietas eĩ ci
bi ſanitas ẽ idigenter cibari mr̃eʒ ſanitatis
dicẽtes. Si vo idigẽtia ẽ mr̃ ſanitas.manife
ſtum cẽ.qm̃ plenitudo mr̃ ẽ moꝛbi ⁊ egꝛitudi
nis. ⁊ geneꝛat paſſiões ⁊ ipoꝝ ſupexcedena
medicoꝝ artẽ.etei pedũ doloꝛes ⁊ capitis ꝗᷓ
uedinẽ ⁊ caligies ⁊ manuũ doloꝛes ⁊ tremo
res ⁊ diſſolutiões mẽbꝛoꝝ ⁊ hyctericie ⁊ fe
bꝛes lõge ⁊ flãmee.⁊ his multo amplioꝛa :ñ
pſy monia ⁊ philoſophica dieta.ſʒ ex habun
dati ↄmeſtõe ⁊ plenitudie generari apta na
ta ſt᷑. Si vo nis ⁊ aĩe egꝛitudĩes uiðꝛe:q̃ hic
naſcũt᷑ aſpicias qm̃ auaricie. luxurie. melan
conie.ſidie ĩcontinẽtie ĩſcitie: oĩs hinc hʒ
p̃ncipiũ.Que oĩa excogitãtes fugiamus:⁊ e
bꝛietatem ⁊ noluptatẽ nõ eazʒ tm̃ q̃ imeſis ẽ
ſzʒ ⁊ aliã oẽm q̃ͥ ẽ ĩ rebus mũdãis ⁊ ꝓ ea peꝛ
mutemꝰ eã q̃ a ſpalibus ẽ uoluptatẽ. ⁊ ̃ᷣm
pꝓphetaʒ uoluptemur i dño.ĩ his q̃ h̊ ſunt ⁊
furoꝛis pociamur bonis. Bᷓ̊ Crip. Noluptateſ
coꝛꝑis ſonẽde ſunt.qꝛ doloꝛes ingerẽdo no
cẽt. Uñ PHoꝛaciug. Sꝑne uolupꝑtates.nocet
empta doloꝛe uolũptas. Nec ſolum coꝛpoꝛi
nocent. ſ̊ Z qiam occidunt. Unñ Gego. Dum
os ðᷣlectat᷑ in ↄdimẽtis.aĩa necat᷑ comeden
tis.⁊ iõ qui ſapiẽs ẽ.uoluptatem coꝛpis ĩ uo
luptatẽ animi ↄmutet.Unõð Rabanus. Si
dulcediem diuini amoꝛis perfecte guſtaue
ris ð tꝛali dulcedine nõ curabis. Unõ ⁊ ſe
neca. Animi uoluptates quiſquis ſequituz.
⁊ bñ intelligit oĩum ſenſuum blandimẽta ⸗2
temnit.ſi g̊ ſic hodie fieret. put tunc diſcipu
li ⁊ ĩ pᷣma etate communit᷑ hoĩes faciebãt.ñ
indigeremus apparatu ꝛerum. Mec ſuppel
lectili uaria ⁊ pompoſa. in quibus genus hu
manum eſt inextricabiliteꝛ intricatum. Uñ
Crif. Abi eniʒz coquoꝛuʒ ars utilis ẽ nobis.
nuſq;: ſed ⁊? ualde inutilis ⁊ nociua ⁊2 coꝛpo
IX ale nocens. mat᷑ ẽ uniuerſaꝛum egꝛitu
dihnum ⁊ paſſionum ⁊ laſciuiaʒ ⁊ multa mu
nificentia ĩducit. Unõ ? Seneca. ſi audire
hbumanum genus uoluerit. tam ſuperuacuũ
ſciet ſibi coquum eſſe.quam militem. MNõ 5
ſyõrabis artifices:ſi queꝛis naturam. Sipli
ci cura ↄſtant neceſſaria:ĩ delicijs laboꝛat᷑.

diſcipuloꝝ ꝑ ſata.

Unde etiaʒ Boecius. Si de eo ꝙ nature ſa
tis eſt replere indigẽtiam uelis:nihil ẽ ppt᷑
ꝙ foꝛtune aſfluẽtiam appetas:paucis.n.mi
nimiſq; natura ↄtẽta ẽ. Cuius ſacietatem ſi
ſuꝑfluis urgere uelis.aut iniocũdum ꝙ infu
deris aut noxium eꝛit. Quammodicis autẽ
nã ↄtenta ſit oñdit. Geneca.ꝗ dicit. Paneʒ
⁊ aquam natura ðſyderat.nemo ad h̊ pauꝑ
ẽ.Et Qucanus.diſcite qᷓ; ꝑuo licest pducer
uitam: quantum natura petat fluuium ce
rerẽqʒ. Si vo iſtis famẽ ꝓ ↄdimẽto ⁊ ſalſa
addidris miro modo ſapida repies.q̃ ſi hac
inſipida uiõntur. Uñ BGer. udẽter ſobꝛie
q; ↄuerſanti:ſatis ẽ ad oẽ ↄdimentum ſal cũ
fame. Qua ſola ñ expectata neceſſe ẽ alias
atq; aliꝗas ð neſcio quibus ſuccis extraneos
ↄfici ꝑꝓmixtões.q̃ uiõlicet ⁊ palatuʒ r̃paꝛẽt.
gulam ꝓuocẽt.excitẽt appetitũ. Pec Ber.
Voitur ut dicit Seneca) uoluptatibus reſi
tamus: qꝛ facilius non recipiuntur qᷓ; exeũt
Et iterum. Pꝛoice quecunq; coꝛ tuum lani
ant. uoluptates pᷣcipue extirpa: ⁊ immiciſſi
mas habe moꝛe latronum qui ĩ hoc nos am
plectuntur.ut ſtaꝛgulent.ẽt ut idem dicit.
ad ꝛabiez cogunt uenit᷑ delicie.ut ꝗcꝗd noõ
ex uolũtate rũdet: iram euocet.Ad debellã
dum aũt uoluptates. multü ualet fugere ea
rum occaſiões. Uñ ſeneca. Debellanõ ſunt ĩ
õp̃mis uoluptates:⁊ nihil ölicate nihil molit᷑
faciẽdũ.his cogitatiombꝰ ĩtentũ loca ſeria
ſanctaq; eligere opoꝛtet.E ffemĩat aĩos ame
nitas nimia. nec dubie aliꝗd ad coꝛꝛũpendã
uigoꝛẽ ᷑ gio põt. Sʒ quidam excuſantes ſe
dicunt qꝛ öbiles ſt᷑: ⁊ qꝛ aſſuetis carere non
poſſunt. Quibus idem ſeneca rñdet:dicens.
Occurres hꝰ loco mihi illa uoce. Nimis du
a pᷣcipis:nos homuciones ſumus.ola nobis

negare non poſſumus. Scis quar̃ ron poſſu

mus iſta qꝛ nos poſſe ñ cꝛedimus. MNolle ĩ cꝗ
ẽ: ñ poſſe pᷣtẽdit᷑.⁊ iteꝝ. Moleſtũ ẽ ĩquis ca
reꝛe aſſuetis noluptatibus:abſtineꝛe cibo.ſi
tire eſuꝛire. Pec pᷣma abſtinẽtia grauia ſũt
deinde cupiditas relangueſcit:in moꝛoſus
E ſtomachus.inõ cuius fuit auiduſtibi odiũ
ẽ ðſyderia ipᷣa moriuntuꝛ. MNon eſt acerbum

carere eo qð cupeꝛe ðſeris. Quẽadmoduzʒ ꝑ

nitioſior ẽ hoſtis.fugiẽtibus.ſic oẽ ĩcõmodũ
magis iſtat cedẽti et auerſo.hec ſeneca. ex
pedit aũt ut non ſolum in delicatis:ſed etia
in uilibus eſcis concupiſcentia ĩordinata ui
tetur. ad cauendum murmuz. quo deus mul
tum offenditur. Unde Aug. De nulla re ma
gis deum offendiſſe ille populus dictus eſt
quam contra deum murmurando. Sed ut

ſciremꝰ nõ dᷣi cꝛeaturam eſſe culpabilem.ſʒ

inoꝛdinatam cupiditatẽ non pꝛopteꝛ poꝛcuzʒ
ſz ꝑꝑ pomum moꝛtem pꝛimus hõ inuenit et
eſau primatꝰſuos.nõ ꝑꝑ gallinam ſed pꝑꝑ lẽ
ticula ꝑdidit.et iteꝝ.it aniel iõ uiꝛ deſydeꝛio

Fũ appellatꝰ ẽ.qr panem deſydeꝛij ñ comedit

Numel/s⸗Lu foni⸗
tns lecere uelia⸗e i
ie hopthaber beſn
ieceſis. Rſeo !
puuptuti leteni ani
ure ubicabis. Ala nu
hio ſre gubus eſſe non⸗
Goen ſne guibus moce,
haber. ſec agppetere. nec/
ledantidus recie, i
ſupflan ainantäöſſdeu
ſſderzteci iu nu polen
trpecian Ynhone dupi⸗
blandtmenmtarecce Det
iiudicilode mceſ i⸗
1 ſugflaistüchneceſſu
Multa nos in fachltn
haherpbꝛimla iwee
Muonn qꝛentibus nibe
linolorereto⸗ ,u
lter habz, Uf? Ge
deunenr eſſent i ſel
perlt Kog mibt veſh
„Wamihi uita

gunr nagnpns ſ

heceſſitas Wſultr i
Mull äſen
Senecl ſti uſun

neca)uoluptatbig ref
us non recipiumur ereit
ce quecungg coꝛ munn lmni
ſpue ernrpa: ?e inmicſſi
tronum qui i hoe nog nn
gulenr Et ut mem dicit.
enif gelicie, ut geg no
rom euocet,Ad debella
,Multu uolet fugere ea
eneca. debellano ſunt i
nibil ölicate nibil molit
omb' itentüͤ loca ſerig
Ntet. Kfiemiad dies ame
die aligd ad conipends
63 ghdam epeamtenſe
1 alſdeds Aere o
dem ſeneca rdder ditens⸗
Dwid Wa note. misn⸗
muciodes ſumus gau robi⸗
umus Scis glaf don eſt
oſe n ecimts Tleici
r iter. Moeſtie ſuioct
uptattbus: abſtinene l 05
upttibus:abſtinee d
cböna abſtinetig Fota

Pꝛime partis

7 potù ↄcupiſcentie ñ bibit.qꝛ magis xpʒʒ qᷓ;
epulas deſydeꝛabat. Pec Aug.⁊ ñ ſolũ coꝛ
poꝛis.ſʒ ⁊ animi uoluptates ſt᷑ debellãde.qꝛ
ut dic Seg. In caſſũ caꝛo atterit᷑.ſi a pꝛauiſ
ſuis uoluptatibus animꝰ ñ ꝛefꝛenat. Tu g B
exẽplo diſcipuloꝝ aĩatꝰpauꝑtatẽ totis aplec
teꝛe uiꝛibus q̃ ſic emicuit in pᷣfatis mõoi pᷣnci
pibus.⁊ ſimiliteꝛ ĩ dño ieſu ⁊ ſua matre ⁊ in
oĩbꝰꝗ uoluerũt eos ꝑfecte imitaꝛi.Spũ aũt
eã ↄplecter̃ ⁊ corde dilige:qꝛ ał meritoꝛia ñ
eſſet. audabile ꝗdẽ ñ ẽ pauꝑeʒ ẽẽ.ſʒ ĩ pau
ptare pauptatẽ amare: ? pauptatis inopias
pꝑ xpᷣm gaudẽter ⁊ illaꝛiteꝛ ſuſtinere. Drob
doioꝛ:qr multi ð pauꝑtatis ſolo noĩe głiant
Sʒ quo pacto ut eis penitꝰ nihil deſit.dicũt
ſe amicos dñe pauꝑtatis.ſʒ pauꝑtatis ſoda

les ? amicos fugiunt toto poſſe.ſ.famẽ.ſitizʒ

frigus defectus.ↄtemptum.deſpectuʒ.⁊ hu
iuſmodi.⁊ ut dicit Beꝛ.uolũt ẽẽ pauꝑes ſiũ
defectu. hũiles ſine deſpectu. pacientes ſine
ↄtumelijs. Tu vo nũq; ꝓ aliq̃ re ißam pauꝑ
tatẽ ledere uelis: ⁊ nihil oĩo ultra neceſſita
tẽ hẽas ł habeꝛe deſydeꝛes.Et ſi qꝛis q̃ ſit il
la neceſſitas. Rñdeo tibi ꝙ quãto intimins
pauptatẽ dilexeꝛis. tanto ſubtil us ð neceſſi
tate iudicabis. Illa nãq; neceſſaria ſunt no
bis. ſine quibus eſſe non poſſumus. Uide er
go ea ſine quibus ↄmode potes eẽ ⁊ illa nec
baber̃.nec appeteꝛe.nec ꝓcuraꝛe.nec a ſpõ
te dantibus recipe. Uñ Seneca. Eucũcide
ſupflua. ⁊ in art oſydeꝛta tua ↄſtꝛinge. Cõ
ſydera tecũ qᷓtü nã poſcat.ñ qᷓ;tũ cupiditas
expectat. Impone ↄcupie ſꝛenũ:oĩa que ſũt
landimenta reice. Pec Seneca. Sed młti
ĩ iudicãdo de neceſſarijs ⁊ ſuꝑfluiſ decipiũt
⁊ ſupfluis tãq; neceſſaꝛij utũtuꝛ. Unde aug.
Multa nos in facult at bus noſtris ſuꝑflua
habeꝛe ppamuꝛ.ſi neceſſaria ſola rtineamꝰ.
nã uana qͥꝛemibus nihil ſufficit.⁊ alioꝝ quo
dãmodo retẽtoꝛ ẽ. qui ꝓ futura pauꝑibus in
uriliteꝛ habz. Uñ ? Seneca. Quã multa ſu
peꝛuacua eſſent ñ ĩtelleximus.niſi deeſſe ce
perit. Tora mihi uita mtitur. neceſſaꝛia ĩdi
cat:quoꝝ magna pars ſupuacua ẽ.q̃ ſi qiq;
neceſſitas abſtulit.ñ ſentimus ablata. Pec
Seneca. Nõ ſolũ ãt ſupuacua.ſed ⁊? neceſſa
ꝛia ſẽ qũq; ↄtẽnẽda.uñ iteꝝ Seneca. Nõ te
lauᷣs ſi Otẽpſeꝛis auꝛeos lectos ? gemmeaʒ
ſupplectilẽ q̃ ẽ eĩ uiꝛtus ſupuacua ↄtemner.
Tũc te admiꝛaꝛe cũ ↄtẽpſeꝛis neceſſaꝛia.nõ
magnã ꝛẽ facis ſi uiuer̃ ſine appaꝛatu potes
tũc te miraboꝛ.ſi cõtẽpſeris etiam ſoꝛdidum
panem. ſi tibi ꝑſuaſeris herbam. ubi neceſſe
eſt non pecoꝛi tantum. ſed bomini naſci
Et notandum quod abſtractio a ꝛebus ſmun
danis. ſecundum Beꝛnhaꝛdum. fit tribꝰ mo
dis.Primus modus quod ꝗs ſolum in ne
ceſſarijs contentetuꝛa. ⁊ tanquam aduenam
peregꝛinum ſe ꝛeputans uictu ⁊ ueſtitu cõ
tentꝰ. gaue exiſtiet alijſ onenai.quia ſecun

Captʒ. lxxj.

dũ Gꝛeg. Poc ipſum gꝛauiteꝛ toleraͤt ꝙ leſti
nãtes ad patꝛiã ĩ itinere multa poꝛtam. Se

cũdꝰ modꝰ ẽ ꝙ ꝗs nec in neceſſarijs delecte

tuꝛ. ? ĩ nullo ad iꝑalia ſit affect.ſʒ taq; mun
do ⁊ mundialibus mortuus.habudãtiã ⁊ de

fectũ.laudem ⁊ obprobꝛiuz equaliter accipi
at. Mõtuo em̃ ſi ꝗqd ofueꝛit.ñ ſentit: ſic am
ma in ſuis affectibus mortificata ↄmodũ ⁊
iamodũ ñũ diſceꝛnit. Tertius modꝰ ẽ:ꝙ quiſ

in uſu neceſſarioꝝ ñ ſolũ ñ delectetuzꝛ.ſʒ poti

us affligat᷑ ⁊ cꝛucietuꝛ.ut dicere poſſit cuʒ a
poſtolo. mihi mũdus cꝛucifixus ẽ. ⁊ ego mũ
do.Talis nãq; ñ ſolũ moo ẽ mõtuꝰqꝛ moana
ñ ſentit.ſed etiam mũdo crucifixus qr omia
nelut ſtercora arbitrat᷑. Tali pena ẽ res ere
atas ꝓ quacũq; neceſſitate pſpicere.ſʒ ſolũ
delectat ꝑ amorẽ dᷣo dulci adheꝛeꝛe: Nec
tñ dñm in pauꝑtate ꝑfecte im itari poteꝛis q;
tũcunq; te aſtꝛinxeꝛis. Nec ur̃ iI nr̃a panpeꝛ
tas ſue eꝗparaꝛi poſſit.quãtũcũq; a nobiſ to
tis uirib obſeruata fuerit. Ad ꝙ omiſſis ali
js q̊ reddi poſſunt rõibus.ſ.qꝛ deus ẽ.⁊ quia
ditiſſimꝰ ⁊? oĩm dñs ⁊ qꝛ ꝑfectiſſimis.⁊ huiuſ
mòi ſitibus hãc ſpecialẽ adduco ꝛõez. qꝛ ipᷣe
ñ ſolũ pauꝑtatis penuꝛiã ſʒ eiꝰ obpꝛobriũ aſ
ſumpfu. Nam noſtra pauptas qꝛ uolũtaꝛie ⁊
ꝓ dei amore aſſumpta ẽ. reputatur ⁊ eſt uir
tuoſa. ⁊ iõñ obprobꝛioſa.ſed honorifica.ha

betur etiam apud malos. Ipſius vo ñ ſic.nõᷣ

eĩ cognoſcebatur nec ſciebatur ꝙ uolũtaꝛie
pauꝑ eẽt.ſʒ credebat᷑ ꝙ neceſſaria: vauꝑtas
eũ teneꝛet.⁊ hec obpꝛobriuz ⁊ ↄtẽptũ parit.
cũ eſſet abſq; domo ⁊ poſſeſſionibus ⁊ diui
cijs.ſcientibus hoc uniuerſis.magis hẽbat
ↄiẽptui a mitis: hꝰmõi em̃ pauꝑes q̃ſ ab oĩ
bꝰ cõculcat᷑.ſi ſapientes ſt᷑.ñ eis cꝛedit᷑.ſi no
bi s: nibilomin deꝛidẽ f ⁊ cõtẽnuntuꝛ.ĩmo
ꝙ plus ẽ ſapia ⁊ nobilitas.⁊ oĩs vtus in r̃pu
tatõe hoĩz ĩ eiſ extincta ur̃.Deijciunt eĩ qᷣn
ab oibuſ adeo ut nec amicitie ãtique.nec ſã
guinis uincula ut plurimũ eis ꝓſint cum oẽs
Fre tales amicos uel ↄſanguineos habere
cuſent.uides bñ quõ nec eius paupertati eꝗ
perari. nec eü imitari potes.i tã ꝓfunde pau
ptatis ⁊ humilitatis abiectiõe. Et ꝓpreꝛea
paupꝑes mũudi ↄtemnẽdi ñ ſt᷑:ꝗ ipſum dñʒ re
putant. Quãtũ ẽt noſtra paupeꝛtas a domi
ni pauptate diſtet: conſiderare potes ex plu
ribꝰ ꝗ ſimul tãgit Crip.dicẽs.cum naſcituꝛꝰ
erat ñi exquiſiuit clarum domũ.neq; matre
diuitẽ ſed pauꝑem. ⁊ ſponſum tectoꝛẽ hentẽ
2 in tuguꝛio naſcit᷑ ⁊ ĩ pᷣſepio ponit᷑.Et diſci
pulos eligens:non ret hores non ſapientes ñ
diuites ñ nobiles ſʒ paupes.⁊ ex paupeꝛibuſ
⁊ undiq; ignobiles elegit.Et mẽſã apponẽs
quandoq; quidem oꝛdeaceos panes aponit:
quãdoq; autẽ ipo tempoꝛe diſcipulos a foro
emere iubet.Et ſedilia faciens. ð̊ feno facit
Et ueſtumta induens uilia. ⁊ a multis in illo
tꝑe differentia circuamictitur. domuʒ at nõ

De mapco manum

habauit. Si autem tranſire ò loco ad locum
etebat ambulans h faciebat: ⁊ ita ambu
lans ꝙ fatigabatur ⁊ ſedẽs ñ theono opꝰ ei
erat neq; puluinari ſʒ pauimento: ſic ̊ xpᷣus
paupꝑ erat.ꝗ tñ dñs oĩuʒ rex expectabil erat
Hec Crip. Attẽdamꝰhec ⁊ erubeſcamꝰ nos
miſeri:qꝛ talibꝰñ ↄtenti.dñm ↄtẽnimus imi
tari.Et maxie h̊ tpᷣee malo quo ois ꝗ paneʒ
hʒ ↄtentari ðbeꝛet. Un Hiero. T ⸗ miſe
ꝛias.huius tpꝛis.⁊ ubiq; gladios leuiẽtes ſa
tis diues eſt ꝗ pane non indiget ſatis potenſ
qui ſeruiꝛe non cogitur.
Oꝛatio.
Oĩe deus oĩpotens qui oĩa que celi
d ambitu ↄtinentur.ſub pepibus hoĩs
ſubieciſti:ut ſolus hõ tibi ſubiectus
eſſʒ totus exterioꝛa nempeꝓ hoĩs coꝛꝑe cũc
ta creaſti ipum vo coꝛpus ꝓ aĩia.aĩiam uero
ꝓ te.ut tibi ſoli uacaret ⁊ te ſolum amaret:
qui etiam das iumentis eſcam ipoꝝ ac uolu
cribus celi.⁊ piſcibus maris paſtum. da mi
hi huius uite neceſſaria ad ſalutem meam.
⁊ ad laudem tuam.uut ſic ꝑ te ꝓuiſus meliuſ
tibi uacare ualeã:da quoq; mihi ĩ oĩ ðᷣfectu
2 penuꝛia pacientiã ne puſillanimitate fꝛac
tus öficiam Amen.

de manco manũ aꝛidã hñte. CLCa.lxxij.

Actũ ẽ ãt poſt hec in alio ſabbato
ut itraret ieſus ĩ ſynagogam eoꝝ:
doceret. Naʒz ̃ᷣm Pylarium pꝛe
miſſa ĩ campo dicta ſunt ⁊? geſta.
? poſt h̊ ſynagogam ĩgꝛeditur. Sabbato in
trauit ſynagogam ad docendum ꝑꝑ maioꝛẽ
ppłi frequẽtiam ⁊ ↄuentum. Unde Beda.
Sabbatis pᷣcipue dñs in ſynagoga docet.
opatuꝛq; vtutes:ũñ ſolũ ꝑꝑ inñnuandũ ſpiꝛita
le ſabt atum ſed ẽt ꝑꝑ celebꝛioꝛezʒ eo die po
puli ↄuentum:cui tunc moꝛis erat ꝗqa uacarũ
a laber̃ ꝑ legem iubebat᷑:legendis audiẽdiſ
q; ſcꝛipturis opam dare. Nam ſicut hgbus
uenaàdi ars ẽ. ubi feꝛaſ.ubi piſceſ ⁊ uolucreſ
plus habundaꝛe didiceꝛint. ibi maxime ſua
recia tendunt:ita dũs ſemꝑ docuit ĩ ſinago
ga ⁊ ĩ tẽplo quo oẽs iudei ↄueniebãt:uolẽſ
oẽs holes ſaluos fieri.⁊ ad agnitõez vitatis
uenir᷑. Pec Beda.Ecce ĩ xpᷣo tria.ſ.m̃tis ſta
bilitas.qꝛ lʒ phaꝛiſei ĩſidiaꝛẽt ei.ñ tñ metue
bat uenir̃᷑ ubi eꝛant.⁊ hoc ẽ 3 puſillanimes
doctrina ueritatis. qa ĩ publico docebat.æ
hp ẽ 3 hr̃ticos geli ĩmẽſitas.qr totum G̊ ꝑꝑ ſa
lutem aĩaaꝛum faciebat. ⁊? B ẽ 3 eos ꝗ ide q̃
runt uanã głam uł tpꝛale lucꝛum ſeu ↄmõzʒ.
Et eroat in ſynagoga hõ hnñs manum aridaʒ
7 3ctam ? obſezuabant. i. doloſe ſeꝛuabant
eũ phariſei.ſi ſabbato cuꝛaꝛet ut illũ argue
rent uł accuſarenr. Unde interrogabant eũ
malicioſe. ſi licet ſabbatis euꝛaꝛe ut ſi dice
ret non: arguerent euʒ de imiſericordia uel

gridà huũte.

impotentia:ſi diceret:n aceuſarent eum de

ſabbati tranſgꝛeſſione. Ubi GBeda.Quia ſo

lutionem ſabbati quam in diſcipulis argue

bant.excuſauerat ipum calumniari uolẽteſ
obſeruãt:ut ſi in ſabbato cuꝛet.tꝛanſgreſſio
nis eum accuſent.ſi nõ curet crulitatis aut
imbecillitatis arguant. Ut enim ait Beꝛñ.
In lactis obſeꝛuatoꝛes.in uerbis expꝛobꝛa
toꝛes:in toꝛmentis ſuſtinuit illuſoꝛes. Et ui
dens dñia cogitatões eoꝛum:iuſſit hominem
infirmum ſurgere ⁊ ſtare in medio: ut miꝛa
culum eſſet magis manifeſtum: ⁊ euidentiꝰ

aꝛgueretuꝛ cecitas malignantium: æ quaſi
petendo queſtionem ab eis motam ſub alijs
ueꝛbis hoc idem queſuit ab ipſis. Illis auũt

ſic tacentibus pꝛopoſuit ſimilitudinem ð ani
mali.⁊ ſoluit queſtionem pꝛius uerbo:oſten
dens per rationem ⁊ licitum eſt ſanar̃᷑ hoĩeʒ
die ſabbati.⁊ eſt ratio talis. Magis ſubue
niendum eſt homini qᷓ; animali. ſed animal
ſi cecideꝛit in puteum uel foueam extꝛahit᷑
? liberatur die ſabbati:ergo multoplus hõ
q ẽ nobilioꝛ ⁊ melioꝛ.cum ſit factus ad ima
ginem dei ſi in infiꝛmitateʒ ceciderit.curat᷑
die ſabbati.ſi enim hoc fit ꝑꝑ cupiditatem

tempoꝛalium multomagis debet iſtud fieri:
ubi ſalus queꝛitur animarum.Et ſic ipᷣi uite

cõis ⁊ ppᷣe ↄſuetudis uincunt exẽplo. Unð

CKrip̃. Uobis ouẽ lʒz ĩ ſabbato ſaluar̃.⁊ mihi

hoieʒz non licet. Uobis manibus licet extra
heꝛe.mihi nec uerbo licet curaꝛe.Ecce nec

medicinam confiteõ nec manum meam ſu

illum extendo. Dieo uerbo ⁊ ſanatur ifirm
⁊ legẽ ſabbati ur̃i non trãſgredioꝛ ⁊ ſine ope
re opus uirtutis conſumo. Dec Cꝛiſo. Sed
auari phaꝛiſei plus diligunt ouem qᷓ; homi
nem pꝛoximum.⁊ laudant impendere ſubſi
dium in oue.⁊ accuſant beneficium caritat᷑
in homine. Unde Pieꝛo. Sic ſoluit queſtio
nem pꝛopoſitam ut interrogantes auaricie
condemnaꝛet. Si uos inquit.in ſabbato ouẽ
2= qlibet aliud aĩal ĩ foueaz decidens eriꝑe
feſtinatis ñ aĩali.ſʒ ueſtre auaricie ↄſulẽteſ
quãtomagis ego hoĩieʒ ꝗ multomelior ẽ oue
pᷣbeo liberaꝛe.Uñ ⁊ Raba. Competenti er
o exẽplo ſoluit qõnẽ eoꝝ:ut eos ondat ſab
atum uiolare ĩ opeꝛe cupiditatis.qui eum
uiolaꝛe aꝛguunt in opere caritatis legez ma
le interpᷣtantes.que dicunt in ſabbato a bo
no feriandum:in quo a malis tantuʒ feꝛian
dum eſt. Unde opus ſeruile non facietis in
eo.i.peccatum ꝗa ꝗ facit peccatum. ſeꝛuus
ẽ pct᷑i:Sic ĩ et᷑na ꝛeꝗe a malis tantuʒ feria
bitur non a bonis. Pec Rabãus.Secundo
ſoluit queſtionem facto:hominem habentẽ
manũ aꝛidam ſanando. Tũc enim ait illi.ex
tende manum tuam ⁊ cum extendeꝛet. ſtati
reſtitutꝰẽ ſanitati in quo patet perfectio ſa
nitatis. Ubi Cꝛiſo. Ut propoſiium legis quã
iudei nõ intelligunt ſamtas manifeſtat. Si

Aiit in acus bnl
ſe lar in hu ſuutu:
ee ſibbaii e gous ernt
jite terit y'helatis⸗
gii einmmieſtili nijn
ſerſcora ni n.? igeo alie
cieſabbart, a ſola liclte ſz
ſice n Bedi? Rabani
Nnunu arli hunnu geus n
greſacta pmmainmno
erirüegtentuſzin miſera
bononoenfracnt gin
in once eneſasreſcun
ſpnagoga ern aridnge
ſbi ni geſſo naioni iu
Eichli inexcuſabilis
usalda iubetur enen
blltno ie nullo nelius
züͤlgtere curatur, hat
ſunmniliguci gebe
iiſräüſgni grſte niin
Uenieteifo er ſin
9.
Gegigerg unice nö
Dſetinß waz
fümo

oſuit ſimilitucinendeni
lonem peius uerboroſten
tlicitum eſt ſangf hoiez
atio talis. Wagssſbre
inlq; animali, ſec gninel
um uel foueam exnahit
bati:erpo multoplus ho
oe, cumn t factus ad ima
mitatez cecigerit, curat
boc fipp cupioitotem
magis debet iſtud fieri:
jimarum. Et ſc ipi uite
uincunt exiplo. Und
ſabbato ſaluar/? mih⸗
is manibus licet exirg
licet curare Stce dec
ec manum memnſug
verdo ſennmiin
ntraſgredic 2 fneche
,ſamd⸗ det Ciid Dei
8 6ingun onemi; hoi
laudant impendere ſb
cuſant beneficiun cnt
pieꝛo. Sit olit hue/ 10

Pꝛlme partis

enim deus offendituꝛ in oꝑe ſabbati. ſine du
bio infiꝛmitas non fugatuꝛ.quia non poteſt
imuzꝛiam dei beniuolentia ſequi.¶ Iſte ma
cus ẙ Hieꝛo.ĩ euangelio quo utũt nazarei

cemẽtaꝛius ſcꝛibituꝛ.iſtiuſmodi uocibꝰ auxi

lium pᷣcans. Põ cemtaꝛius eꝛã mambus uic
tũ qᷓritans:pᷣcoꝛ te ieſu ut mihi r̃ſtituas ſani
tate: nec turpit᷑ mendicẽ cibos.I ñns ieſus
maxime in ſabbatis docebat.æ oꝑabat᷑ uir
tutes.pᷣmo ut oñ ſeret ꝙ euàgelicu. ⁊ ſpũale
ſabbatũ meliꝰ ⁊ fructuoſius ueteri ſabbato
ſuccedebat.ſ̃o ut ſabbato pluꝛibus occurẽ
tibus ꝓficeret pluꝛib ⁊ ſaluator mõi ex mi
raculoꝝ uirtute manifeſtus fieret. tercio ut
dominus legis ⁊ ſabbati ꝓbaretquarto ut
malũ itellectũ iudeoꝝ ð obſeꝛuatia ſabbati
auferret. dũ bene operando ſabbatũ ſe non
uiolare pparet qui in ſabbato curabat: ⁊ in
hoc corã pluribus legiſperitos confutabat.
Circa ꝙ ſciendũ ꝙ atigꝗ ſunt actus boni ĩ ge
nere entis ꝗ tñ ex ſe ñ habent bomtatem in
genere moꝛis. ſicut edificar̃ domù uel buiuſ
modi: ? talia nõ eꝛant licita in die ſabbati.
Alij ãt ſunt actus boni in geneꝛe moris ſᷣm
ſe ſicut ſunt oꝑa vtutu: ⁊ talia licita ſunt in
die ſabbati. de ꝗbus erat ſanatio manus a
ride.qꝛ erat opꝰ pietatis.⁊ cum hoc eꝛat ad
gliã dei manifeſtã dà.inq;tũ fiebat miꝛaculo
ſe ⁊? ſupra nã m. ⁊ ideo talia poſſunt fieri in
die ſabbati.ñ ſolũ licite ſʒ ⁊ laudabiłr. Mi
ſtice om Bedã ? Rabanũ hõ qui habebat

manũ aridã. hũanũ gẽus indicat.ĩ bono oꝑe

arefactũ ꝓ manu in pᷣmo paꝛente ad pomuʒ
uetitũ extenſa: ſʒ in miſeratione dñi.ſaluti ⁊
bonoꝝ opeꝝ fructibꝰ ꝑ innocẽtes xpᷣi manus
in cruce exteſas ẽ reſtituta.Et bene man“ i
ſynagoga erat arida: qꝛ ubi mar donũ ſcĩe.
ibi ttãſgꝛeſſoꝛ maioꝛi ſubiacet culpe.⁊ Fui?
ẽ ꝑiculũ inexcuſabilis noxe .Sanãdaq; ma
nus aꝛda iubetur extendi.qr infructuoſe de
bilitas aĩe nullo melius oꝛdine qᷓ; elemoſina
ꝛũ largitate curatur. habebat at homo ðxte
rã manũ lãguidã.qꝛ ab elemoſinis toꝛpebat
ſiniſtrã ſanã.qꝛ ſue utilitati intendebat. Sʒ
ueniẽte dño dextra ſanat᷑.ut ſiniſtra: qr qðᷣ
ↄgregauerat auide. mõ öſtꝛibuit caritatiue
MWiſtice t in ̊ infimo docuit quattuoꝛ neę
ceſſaꝛia penitenti.i.ꝙ ſuꝛ gat a cłpa ꝑ pniam
ꝙ ſtet in gr a ꝑ ꝑſeuerantã: ꝙ ĩi medio ꝑ bo
ni exẽpli euidetid. ꝙ extẽdat manũ ꝑ bonazʒ
oꝑatõʒ. Extende ergo manu.pᷣmo ad paupe
res in elemoſinaꝝ largitione.ſecundo ad de
um in feruenti oratõe. qꝛ m Greg. Fruſtra
ꝓ peccatis rogaturus ad deũ manus expan
dit. qui eaſ pꝛo poſſe ad pauperes non exten
dit. Moraliteꝛ bõ habens manum aridã eſt
pctoꝛ: hñt eĩ qdã coꝛ ariduũ.qꝛ ſine bõa affec
tione ſine compaſſione: quidam linguam aꝛi
dã. quia ſin bona locutione.ſine dei laude:
quidam manũ aꝛidã.quia ſine bona oꝑatoe

Capkz. lxxij.

Pec auteʒ tꝛiplex aꝛiditas ſumitur ex ſimili
tudine arboris aride: qr tunc eſt uere arida.
qñ ẽ ſiñ ſucco.ſine folijs.ſine fructu. Cor ha
bẽt aridum inuidi.lĩguaʒ maliloqui:manuʒ
auari. Iſte ex obedia diuina manũ dʒ exten
dere ad ꝓximu ꝑ elemoſinaꝝ largitõem. ille
lingua loqui ad deũ ꝑ deuotam orõem. aliꝰ
coꝛ eleuaꝛe ad celũ ꝑ ſctam meditatõzʒ:⁊ ſic
ſanat᷑ pc toꝛ. Itẽ ſᷣm Theophilũ aridã ðᷣxte
ram hʒ manum. ꝗſꝗs non operat᷑ q̃ ſt᷑ oxtre
ꝑtis.qꝛ talis ẽ impotens ad bona ſed potens
ad mala.Ex quo enim manus ↄſtituitur in
opeꝛibus prohibitis ex tunc aꝛeſcit ĩ oꝑibuſ
boms. Iterum vo reſtaurabituꝛ qñ ĩ uirtute
ſtans oꝑabitur. Per manum enim que ẽ or
ganũ organorum. ↄuenienteꝛ iĩtelligit opus
meritorium ⁊ ideo manuſ eſt arida que ẽ ad
hoc opus ĩualida ſed cum ad uerbuʒ xpᷣi ſuꝛ
git per gꝛatiam. tüc manum extendit ꝑ ſctaz
opeꝛationẽ.poteſt efiam ꝑ hominem manuʒ
aridã habentem. ſignari piger ⁊ ocioſus. qꝛ
ad operãdum eſt inualidus ſed cum ad vbã
xpᷣi ſtat in medio uirtutis.manꝰ eius ſanat᷑.

2⁊ in bonis opꝑibus exercet᷑. Specialiteꝛ tñ ⁊

pꝛecipue ꝑ hunc hominem auarus ſignatur
cuiꝰ manus ad opera pietatis ⁊ largit atis ĩ
ualida repeꝛitur. PHuius manuſ ſunt ꝗqnq; di
giti. primus inordinatum deſyderiuʒ hẽndi.
ſecundꝰ laboꝛ acqunendi. tertius ſolicitudo
ↄſeruandi. quartus ſtudium multiplicandi.
quitus infideluas diipẽſandi. Sed ut ſane
tuꝛ ei peꝛ gꝛatiam dicitur (extende manũ tu
am qꝛ cam ex dei dono ad opera pietat᷑ ex
tendituꝛ tunc ſanat. Unde Ambro. audiſti
dni vᷣba:dicentis extende manũ tuam. Com
munis iſta geneꝛaliiq; medicina ẽ. Et tu qui
putas manum hẽre te ſanum caue ne auari
cia. caue ne ſacrilegio ↄtꝛahat᷑.Extẽde ſepi

us eam. Extende illam ad paupeꝛez: ꝗ te ob

ſecrat.extende ut ꝓximum iuues ut uidue
pᷣſidium feras eꝛipias iniurie.quem uides in
luſte calũnie ſubiacere. Extende að deũ ꝓ
peccatis tuis. Sic manus exiẽditur ſic ſana
tur. hec Amb. Igitur o auare.ꝗ manuʒ ari
dam ⁊ ↄtꝛactam habens.ñ uis daꝛe. uis acci
peꝛe.ñ uis largiri. uis pᷣdaai extende manus
tuas ut tribuas idigentibus.qꝛ ĩ hoc tibi ipᷣi
uidebis t theſauꝛiʒ ibis ĩ celis. Anõ cꝛiſ.
Liemoſinam faciamꝰz ne öſpiciamꝰa fame
corꝛuptos. Eteĩ tibi ipſi bnfacies: magis illii
bñnñfaciẽs. Nã his quidẽ pnñtia poꝛꝛiges :tibi
ipſi vo futuꝛã głiã pᷣdeponis. hec cri. Inter
oĩa ̊ oꝑa miſcdie pꝛogatiua hzʒ elemonna qᷓ;
tocies c tã attẽte nobis iculcat diuina ſcꝛip
tuꝛa( Phariſei ãt rpleti iſpientia))i.irꝛ õna
bili racudia. cũ magis deberẽt ẽẽ grati ð di
uino beneficio(exeutes ð ſynagoga) ⁊? de 2

ſpectu chriſti.? a lumine recede nies: ſtatiʒ

cu herodianis. p̃ncipis ſeculaꝛis fatelilitibus
conſilium faciebant aduerſ ieſuʒ quomõ eũ

SDe demoniaco ceeò

pderent ſ̃jʒ Amb.quũo nitam perderent non
quo uitã ĩuenirẽt.Jã g ð mõte ipᷣins tracta
bãtr.⁊ h̊ pᷣmo loꝗtur de ꝓcuratõe moꝛtis xpᷣi
ꝓ qͥ tunc pᷣmo ↄñlliũ faciebãt. Magna ĩſipi?
tia ð nece eius tractaꝛe.cꝰ bñficijs plurimũ
idige bât quos ẽt ad hoc ñ eius culpꝑa ſʒ liuõ
mouebat. Magna ẽt eoꝝ fuit obſtiario. qꝛ
nec vbis xpᷣi nec factis repſᷣlieꝛüt a malo ſuo
Iʒ3 plins iuidia pmoti:remſeꝛũt ĩ malo ob
ſtinati. Uñ Crib.¶ Phariſei ãt ↄſiliũ accepe
runt)).ſ.a abold n pꝑderent eũ. ĩuidentes
eĩ xpᷣo.nolebat eü facere ſigna.ne głliam ac
reꝛet: ⁊ diſcipulos ↄgregaret: ſʒ turpitudi
nẽ ĩiuidie ſue ſabbati ðſenſſiõe tegebant : ut
ĩ pᷣma ꝗdem facie uiðrent ſabbati iuſticiaʒ
öfenõre. re va ãt ſuã exeq̃ꝛẽtur ĩuidiã ( Jeſꝰ
ãt ſciẽs mac hĩatões eoꝝ) qꝛ nihil eum late
bat (r̃ceſſit inð cũ diſcipuł ſuis ⁊ ad maꝛe ſe
ceſſu). Receſſit at ĩide ꝑꝑ młta.pᷣmo ut eis
pꝑceret:⁊ occaſionẽ ĩpietatis auferret. maio
ꝛiq; utilitati ecclie ſe fuaꝛet.ſᷣo ꝙ nõdũ ue
nerat tpᷣs paſſiõis ſue pᷣfinitũ a pr̃e. necduzʒ
iplete eꝛat ꝓphaꝝ ſcꝛipture.teꝛcio qꝛ nõ að
rat locꝰ.ſ.hialz extra quã ñ fuit locꝰpaſſiòis
eiꝰ.q̃ꝛto ꝑꝑ dãdũ ſuis ĩ ꝑſecutõe fugiẽdi exẽ
plů ne fuga eos ĩputaret ĩ petᷣm.gꝗnto hu
militatis ⁊ pacie iudiciũ:⁊ cũ poſſit aduẽſa
rios ſuos nutu ðicere ĩ abiſſum.ſexto ad oñ
dẽdũ ve hũanitatis ſignũ.cũ lz ipᷣe moꝛtẽ nõ
tĩeꝛet tñ tq; hõ fugit a ↄſilio malignãtiuʒ.
In quo ẽt nos docuit.ut ab illis r̃cedamus
quos bonis mõitis ſemꝑ ðteꝛioꝛes fieꝛi uide
mꝰ.hoĩes.n.ĩ malis obſtiati:uix pnt ꝑ rõeʒ
ↄpeſci.Uñ Cri.ſciẽs ãt dñs ↄſiliũ eoꝝ non
diu ↄtẽdit.ſʒ una reddita ꝛõe r̃ceſſit. ne ma
gis ĩſaniã eoꝝ excitaꝛet.qꝛ ñ põt fieri.ut ma
licia rõe placet᷑. Ignorantia ꝗdẽ rõe placa
tur malicia ãt ãplius excitat᷑. Sciẽs gᷓ para
tos illos eſſe ad malefaciẽdũ (ſeceſſit) non
quaſi timidꝰ ſubtra hẽs ſe ab eis.ſʒ quaſi mi
ſericors paꝛcẽs eis.ne eos ad opus ipiũ am
plius irritaꝛet. Quãuis.n.qui patuſ ẽ maluʒ
faceꝛe:apud deũ iam fecit tñ ꝗ intelligit ꝑa
tum ẽẽ aliquẽ opus malũ face.⁊ iꝛitat eũ.
dans ei occaſionẽ ut ↄpleat malum. ipᷣe paꝛ
ticeps ẽ peccati eius. Ut ꝗd.n. res mala peꝛ
te exitũ ſuũ ĩuenit.t ꝗ ſine te fueꝛat ꝑiturꝰ
aut q;tũ ad uoluntatẽ ſuã ià pditus erat. ut
d ꝑ te ĩpleta ẽ ꝑditio eius: Pec Cꝛi.(¶ Et
mulli ĩfirmi ſecuti ſũt eum) ex eo ꝙ uidꝛant
pᷣdictũ hoĩem cuꝛatũ:curauit eos oẽs ꝛemn
neraſ fidẽ ipoꝝ foꝛſtan:ga oẽs digni fueꝛãt
cueatòe. docti g uiſis ſignis pꝑſequutur:ĩdoc
ti opione eius ducti amãdo ſequũtur. ⁊ idᷣo
cuꝛori meretua. vñn Remig. Quẽ phariſei u
nanimi ↄſilio ꝑdere qꝛũt.tur ba ĩdocta una
nimi dilectõe ſegtur: unð mox ſui oſyderij 2
ſeꝗtur effectum.ſñ uis ⁊ tu cuꝛaꝛi ſi uis ſana
ri ſi uis a moꝛtis ꝑiculo libeꝛari. ſeq̃ꝛe ⁊ imi
tar̃ ieſum.ipᷣe.n.neminẽ ̃pellit. Oẽs ꝗ eum

* muto.

ſequuntuꝛ:ſanat. Per phariſeos qui diuerſi
inteꝛppᷣtaàtur.diſcoli ꝗ diſſenſiones faciunt:ſi
gnantur.ꝑ heꝛodianos vo ſuꝑbi ꝗ glorioſi ĩ
pellibus ĩterpᷣtantur. Iſti vo ↄſiliuz faciunt
3 ieſnm ꝗ cũ humilibꝰ ⁊z caꝛitatẽ hñtibus 2
moꝛatur ⁊ iõ recedit ab illis ſe elongando ⁊
humilibus eũ ſeqntibus bnᷣfacit. bñficia ſa
lutis ĩpendendo.⁊ pᷣcepit eis ꝗ cuati eꝛant.
ne eum diunlgarent ⁊ manifeſtũ facerẽt. ut
inanẽ głiam ⁊ gloꝛiaãdi ð ſe iactantiam õcli
naꝛet: ⁊ ut nobis exẽplum uitandi eã daꝛet
n phibuit dño miraculoꝛuʒ pᷣdicatões ad uti
litatẽ audiẽtium: ſed ĩ bñficijs uane gloꝛie
appetituʒ. Unñ Amb. Vic miſtice iſtruit nos
ne cum magnum aliꝗd facimus laudem fo
ꝛis credamus. Uñ ⁊ Criſᷣ. Ubi ꝗdẽ ꝑp alios
aliij curantur.iñ pᷣcepit eis ut nemini diceꝛẽt
quale ẽ ubi oculos ceci nati apeꝛuit: ⁊ ꝑaly
ticuʒ trigita ⁊ octo annis iacẽtẽ eꝛexit. Ubi
at ũ ꝑꝑ alios:ſʒ ꝑꝑ meꝛitũ ipᷣius curat homi
nẽ.pᷣcipit ei ut nemini dicat ſicut ⁊ lepꝛoſo
mãdauit. Jõ ⁊ iſtis pᷣcepit ne uulgarent euʒ
ga pꝛopt᷑ ipſos ſolos curaueꝛat eos:quia nõ

cſtimatõem hominum miraculis uenabat᷑:

ſed credentium deſyderabat ſalutem. H̊ Cri

ſo. Et uenerunt in domum quandam ad hoſ

pitandum ⁊ conuenit iteꝛuz tuꝛba ad audi

endum dei vbum. ⁊ tunc ita feꝛuenter inten
debant pᷣdicationi. ꝙ ipᷣe ⁊ diſcipuli eius nõ

habebant tpᷣus panem manducandi. Poc ẽ

3 illos.qui dimittunt opus pᷣdicationis: ꝓpt᷑
cuzam ⁊ ſaturitatem commeſtionis. Ubi be
da.O quam felix occupatio ſaluatoꝛis:qua
beata frequentia turbe cõfluentis.cui tãtũ
ſtudij ad audiendum uerbum dei tantũ fuit

cure ad obtinendam ſalutez. ut auctoꝛi ſalu

tis ꝗ cum eis ꝗ ſecum erant.ne ueſcendi ꝗ

dem bhoꝛa a ſolatio uite miſeris ĩpendendo
libera maneꝛet:utinam domine ieſu ⁊ ĩ nr̃i

tpᷣꝛibus eui tantum gratie tuis fidelibus lar

giaris ꝗ doctores ſuos aſſiduitate diſcendi.

non ſolum ab appetitu carnaliuz uoluptatũ

uerum etiam nonnunquaʒz ab ipa quoq; pa
tus quotidiãt ꝑceptiõe pᷣpediant. h̊ Beda.
Et cum ſui.ſ.iudei ꝗ ex patre mr̃is ð cogna
tõe ſua eꝛant.uiderem inſolitũ feruoꝛẽ ĩ eo
⁊ audirẽt altitudinẽ diuine ſapĩe qᷓ; capere
non ualebunt:eſtimabant eum mente aliẽa
tum.⁊ ĩ furoꝛẽ vſuzʒ.ſenſu ꝑdito loꝗ ⁊ exier̃t

tener̃ eũ ⁊ ligar̃.ne ſibi uł alijs poſſet nocer

Ubi Beda.nere ſicut ipſe dicit alibi:non ẽ
ꝓpheta ſine honoꝛe:niſi in patria ſua ꝛ in
como ſua.quem enim exteri quaſi auctorẽ
uute ⁊ ſapientiam dei adire ⁊ audire deſy
deran.hunc ꝓpinqui quaſi mentis impoteʒ
eſſe ligandum decernunt.¶ Allegoꝛice aũt
in eo ꝙ turba ad illü ↄueniẽte ſꝛequenti.ut
fuꝛioſus a ſuis contemnituꝛ ſalꝰcredent ium
de gentibus approbatur. ⁊ inuidia iudeoruʒ
⁊& peꝛfidie notatuꝛ de quibus ait Johanneſ.

—

—

tin
litiſ gelttiß⸗ ſeuinn
nee A dlonun ſalil ,àn

de Cononiot ſyut

ei icti oblat
niun babens cecn
lucus muru ti nce
matbeus expen
cencneſnmalter:gzſoln
cſeceꝛat doien cecü d muti.
idit aioedet dond Aner
nnit ei.Yrcnd mal 0
tio ta u udereri guo cein
1loqueretur in gud ene⸗
Pieno, Ceia ſgna ſmal in
cec uiget nutuslogunn
lbeat uog tune quide
ſec uorigie copletun n
lüit erpnlſoenone ni
ccipiit inde ilaudeſge
felatinr Ancer Aug de
Cu ? nltnss gui no gec
diabologni non inelligit
paz ſicez 1Aannondat
etiaz Ariß ſie Uiguipute
mini fieli cogpoſcere geiz
confiter geumörcecnn
oculos ag te

ceci nati apenit.
amis üiem i
meriti iius eurar honi
mmi dicgt ſont ? lepoſ⸗
s peepit ne uulgarentengz
s CUrauezat eos: aia
um myaculis uenabef:
cerabat ſalutem, Ari
omum quandomn ad hof
ititenz tuba ad audi
unc ita feuenter inten
viße ? diſcipuli eins no
n manducandi, hoc é
opus Pdicationis ppt
commeſtionis Wdibe
tupatio ſaluatous gi⸗
rbe (Etnentis cti dini
muerdum dei tanniu fut
nſamez guctcu ſain
tum erant ne eſtenci g
io une miſeris ertenn
inamommne ſeitti
atie tuisficelihtoler
ſwoaſſtſtie ſ ⸗
petitu curmnnlinzuclutant
ſnunqunzib i⸗ P
tie ſec ne gdecſe
eigerhanen

ti fervonel e
rentinſolnd ege

aunummni,
ſtima ton 1eeett

.

Pꝛime partis

(in ppria uenit ⁊ ſui eum non receperunt)
Pec Beda. Similiter ⁊ hodie qui ad ſequẽ
dum xpᷣm ſunt feruidi. a mundanis hoĩbus ĩ
ſani reputantur.? ꝑ eos q;tũ poſſunt a bono
retinẽtuꝛ.O q;tum una nno dico menſura ſedð
gutta hui uini ualeret: d hanc inſaniã indu
ceret. S elices ꝗ bac laborant inſania. ut de
illis dici poſſit inuud ſapie Nos iſenſati uitã
illop eſtiabaminſaniã. Utinaʒ ⁊ ego miſer
unus de illis meꝛear fieri: ac cũ eis inteꝛ fili
os bi cõputari: ⁊ inteꝛ ſanctos ſortẽ haber̃
. QAratio.
d Omine ieſu xpᷣe rogo te ꝑ uiſcera mi
C ericoꝛdie tue: ut me mancũ ad faciẽ
qdũ opa bõa inualiduzʒ. digneris miſe
ricorditer ſanare. ad oẽ opus bonũ. forteʒ
7 aptũ facere. Sᷓ ac me ſtare in medio uutu
tũ ut te iubente ⁊ faciente.extẽdã ad iuſtici

am. ñ ad iniquit atẽ manus meas: meq; ĩ bo

nis exercendo.tuũ bñplacitũ ĩ oibus faciazʒ.
⁊ in malis aꝛeſcendo.ab offenſa tua omnino
abſtineã. Da mihi bone ieſu. ut p omnib“ di
uitijs ⁊ delitijs ſeculi intendã ueꝛbo dei. ac

mee ⁊ alioꝛum ſaluti.Amen.

de demoniaco ⁊ ceco muto. Capi.Lxxiij.

p NOſt pᷣdicta Coblatus ẽ ei.hõ ðmo
nium habens: cecus ⁊ mutus. Mʒ
lucas mutũ tm̃ ñ cecũ dicit.tacẽſ
Wwvmattheus expꝛeſſit. Nec talia ſt
in demone foꝛmaliter: ſʒ ſolum eſſectiue qr
efſeceꝛat hoĩiem cecũ ⁊ mutũ.⁊ io ipo eiecto
nidit ? loᷓbat᷑ homo. Unde ſeꝗtuꝛ. (Et cu
ꝛauit eũ.) In quo notat᷑ a demonio libera
tio.ita ut uideret ĩ quo cecitatis illuminatẽ
? loqueꝛetur in quo loquele ꝛeſtitutio. Ubi
Pieꝛo. Tꝛia ſigna ſimul in hoĩe ꝑpetꝛata ſt.
cec uidet mutus loꝗtuꝛ poſſeſſus a demõe
libeꝛat. Quod tunc quidẽ carnaliteꝛ factuz
. ſed quottidie cõpletur in ↄuerſatione fide
liũ.ut expulſo demone pꝛimum lumen fidei
accipiãt. dᷣinde ĩ laudeſ dei tacentig pᷣuſ oꝛa
relaxẽtur. Unde ⁊? Aug.Demoniũ eĩ hñis ce
cus ⁊ mutus ẽ. qui non credit deo ⁊ ſubdituſ
diabolo qui non intelligit ⁊ non confitetuꝛ
ipᷣaʒ fideʒ uel qui non dat laudem deo. VUnð
etiaʒ Cris. Ne aliquiſ puter quia ſuſſicit ho
mini fideli cognoſcere deũ:ẽ ⁊ neceſſarium
confiteri deum: iõ ⁊ cecum æ mutũ creauit
oculos ad cognoſcendum. os ad cõfitendum
deum gꝗ cognoſtit ⁊ non confitetuꝛ. ille ⁊ ſi
oculos mẽtis babeat cuꝛatos. tamen adhuc
mutus eſt. Qui eꝛgo uidens nõ facit pcepta
dei. ꝗ loquens non loquitu: laudem dei æ
gratiam: ille ⁊ ſi loqtuꝛ ⁊ uidet.q;tum ad 6
um tamen ⁊ mut ⁊ cecus 6. Non enim ille
nidet deũ ꝗ ſcit deuz. ſed qui timet ⁊ diligit
bᷣu. Et qui oꝛat ⁊ pſallit.⁊ non facit que lau
dat ille coꝛpe loꝗtur. animo autem tacet B

Qaptzʒ. lxxiij.

Cris. Spiritualiter demonium ille habet. g

in peccato moꝛtali perſeueꝛat.Quamdiu eĩ
peccatũ in hoĩe regnat.tãdiu uictus ⁊ capti
nus a diabolo poſſidetuꝛ ⁊ uexat᷑. Uexat ãt
ðᷣmoniũ triplex.ſupbia ĩ mte. ↄcupiĩa in caꝛ
nę.cupiditas ĩ rebꝰ.qꝛ oẽ ꝙẽ ĩ mũdo:concu
pĩa carnis ẽ aut ↄcupĩa oculoꝝ aut ſuꝑbia
uite. Poc ãt triplex demoniũ facit mutù: nã
cũ loq̃la data ſit hoĩ ad laudãdũ deu ⁊ gr̃as
agendũ ⁊ loquendũ ueritatẽ ⁊ edificãduzʒz ꝓ
ximum. ad ↄfitẽdũ peccatũ: ⁊ ueniam de eo
petẽdũ.pꝛimã loqlam aufert ſi uꝑbia. qᷓ quod
dei ẽ.ſ.laudẽ uſurpat ſibi.ſcõam aufeꝛt aua
ricia.q̃ ſoli ſibi ĩtendit ñ ꝓximo.tertiam au
feꝛt luxuꝛia: ⁊ maxie ↄ nam.uñ ſodoma iteꝛ
ptat᷑ ſilentiũ:ſiue muta. Itẽ facit cecũ: ut ad
ſalutẽ ſuã ꝑtinẽtia ⁊ ſibĩ ꝓficua ñ uidat ⁊ eã
lucẽ q̃ ait.ego ſum lux mundi.nõ ſequat᷑: ſʒ
in tenebꝛis ambulet. Pic demoniacuſ cecꝰ?
mutus.ſi dño offeꝛat᷑.ſi ad pniam ↄuertatu
mox ieſus cuꝛauit eũ.ita ut eiecto vömonio:
uideat ⁊ loq̃tuꝛ. DPabũdat demomi malicia
ſuphabũdat diuĩa clementia En iſto demo
niaco malicia demonis multũ habundauit
q eũ tenebat obſeſſum ipſum feceꝛat cecuʒ
2 mutum. ac vᷣm crip.ẽt ſurdum ſed dei miſe
ricoꝛdia in ipſo habundauit.qr demoniũ ab
obſeſſo eiecit. loquelam ſibi reſtituit.lumen
reꝑauit.⁊ auditũ reſeꝛuauit. PDeꝛ hunc igit᷑
hominem ſic curatum intelligere poſſumus
peccatoꝛem iuſtificatum: cui deꝰ ſpũalit᷑ q̃t
tuoꝛ beneficia ſupꝛadicta concedit. Pꝛimuʒ
eſt ꝙ diabolum ab eo expellit. Peccatoꝛ eĩ
diabolum in domum anime ſue inducit: ſed

xpᷣs eum expellit ut eã inhabitet. Domus ãt e

aĩe tꝛia hzʒ ſolaꝛia: unum ſuperius.iſ.ſpiritũ.
aliud inferius.ſ.coꝛpus.tertiũ mediũ.ſ.q ĩa⸗ꝭ
e in ſupeꝛioꝛi ſolaꝛio.ſ.ſpũ habitat quan
do ipſe ſpũs contẽplationi uacat habitat in
ſolaꝛio medio.i.in aĩia.quando ipſa intendit
inteꝛne meditatõi: habitat in ſolario iferio
ꝛi.i.in coꝛpoꝛe.quando ipᷣʒ corpꝰ exeꝛcitat
2æ intendit moꝛtificationi. Secundum bene

ficium ẽ.quia deus peccatoꝛi linguaz apeꝛit⸗.

de dedit homini linguam ad tꝛia ſcilic et ut
deum laudet. ut pꝛoximum edificet.ut ĩ con
feſſione coꝛam deo ſe repꝛehẽdat ⁊ accuſet.
Peccator autem ga lingua ſua ad iſta tria
non utituꝛ ideo ꝛecte mutuſ dicitur. Aum eꝛ
go deũ incipit laudare.? proximum edifica
re ⁊ ſe accuſare: tunc loquituꝛ ⁊ lingua ad ðᷣ
bita ofſicia utituꝛ. Teꝛcium beneſicium ẽ.qᷓ
do deus peccatoꝛi lumen reſtituit. Signum
ãt ꝙ ipſe ſit luĩatꝰ ẽ. qñ uiõt añ ⁊ retro a ðx
teris ⁊ ſiniſtris. Ille hʒ oculos retro qui. cõ
ſiderat ⁊ cogitat peccata q̊ fecit.qᷓ; multa.qᷓ;
tuꝛpia. quam grauia. ⁊ inde babet dolorem
Ille habet oculos ante ſeig uidet ? cogitat
de indicio dei futio. ⁊ inde habet timorez.
Alle bʒ oculos a dextris qui uidʒ ⁊ cogitat.

De demoniaco ceeo

mi ꝓſpera qᷓ; ſint caduca ? uana: ⁊ ad ea ñ
allirituꝛ ꝑ amorẽ: ſʒ reſilit ꝑ Puargez: Alle
bʒ oculos a ſiniſtris.ꝗ uidet mòi adueꝛia q;
ſint bꝛeuia ⁊ uilia.⁊ iõ ĩ eis ñifrangit ꝑ ĩpa
ciẽtiam. Quaꝛtũ bñficium ẽ quando de pec
catoꝛi auditũ reſtituit.Eſt.n. peccatoꝛ ſuꝛdꝰ
ꝗa n audit deũ ãmonẽtẽ.nec ðöum bñfacien
tem.nec öum ĩſpirantẽ.nec ðöum comminan
tem.tunc aᷣt ſurdus auditum recipit quan
do ðöum ĩ huiuſmodi audit. ( Et ſtupebant
turbe)).ſ.ſimplices diuina vᷣtutem ĩ xpᷣo ad
miuantes:⁊ dicebant.(Nungd iſte ẽ filiꝰda
uid)).Quaſi diceꝛent.ſic qꝛ hic ẽ xpᷣus nobis
ꝓmiſſus ð ſemine dauid. Moꝛalr eicitur de
moniuʒ i ↄtritione. Ioꝗtur ꝗ pꝛius eꝛat mu
tus.in confeſſiõe:admirãtuꝛ tuꝛbe ĩ ſatiſfac
tione.ſ.qñ uidẽt bñ opari.ꝗ nõ ſolebat niſi
malum facere. Scꝛibe ãt ⁊ phariſei.ſ.lr̃ati:
⁊ maioꝛes inuidie neꝗtia pleni audiẽtes tur
baa.ſ.ipᷣm ↄfitentes eſſe xpᷣm ꝑꝑ euidentiaʒ
facti:dixerunt ĩ coꝛde ⁊ cogitatiõe. ¶ In be
elzebub pᷣntipe demonioꝛum eicit monia))
⁊ ſic in ſpm̃ſanctum blaſphemabant. qꝛ ſpi
rituiſancto.cuius opus ẽ ömoneſ eicere.⁊ ſa
nitates ꝑficere contumeliã ĩferebant. Quia
enim factum miꝛabile negaꝛe non poteꝛant.
ido modum faciendi calumniabantuꝛ: ⁊ ſic
factum infamaꝛe conabantur:dicenteſ ieſũ
xpᷣm ꝑ aliquem monem ſupioꝛem ſibi etiazʒ
familiarem ⁊ pᷣuatuʒz eicere demones iĩifeꝛio
ꝛes ð coꝛpoꝛibus obſeſſoꝝ.Naʒ (ut ait Criſ)
Inuidia non queꝛit ꝗq dicat:ſed ſolum ut
dicat. Sic ⁊ hodie multi cum non poſſunt
alioꝝ uerba uel facta directe repᷣpendẽ co
nantur ĩtentõnem 7 modum eoꝝ ĩfamaꝛe.
Abi Beda. Cuꝛbis ãt q minus eꝛudite uide
bantur dñi facta mirãtibꝰ.ſcribe ⁊ phariſei
negar̃ ł ſiniſtra ĩterpᷣtatõe ꝑuetẽ labõabãt
iſſi non diuinitatis. ſed ĩmundi ſpus opa fuiſ
ſent. ̃m eundem Bedaʒ noĩa idoloꝝ a belo
habuer̃t oꝛiginẽ. Nynus.n. rex ↄditoꝛ uł po
tius repatoꝛ nyniue.belo pr̃i ſuo.qui fuit p
mus rex aſſirioꝝ ſtatuam poſt mõtẽ eius cõ
ſecrauit.ad qua ↄfugiẽtes qꝗ for̃feceꝛãt ue
niam merebant᷑. Uñ ipᷣam ſtatuaʒ ceperunt
lueneꝛaꝛi: ⁊ tãdem iſtigante dyabolo diuini
honoꝛes ſũt ipᷣi ſtatue attributi.⁊ icepit cul
tus idolatrie.Cuius ſimul acri ↄſnetudinem
calõi ſuſcipientes uocauer̃t beel:paleſtini.
baal: moabite beelphegoꝛ. ſᷣm diueꝛſitatẽ lĩ
guaꝝ iuõi ãt unius dei cultoꝛes ĩ öriſionem
gẽtiliũ beelzebub appellabant ꝙ ſonat uiꝛ
ſen p̃ᷣnceps muſcaꝝ.pꝑ młtitudinẽ muſcarũ
q ĩ tẽplo eius erant.pp ſoꝛdes ĩmolati ſãgui
nis quẽ muſce ſeꝗ ſolebãt. ĩ BG; ſimulacꝛo di
cebãt iudei pᷣncipẽ ᷣmonioꝝ habitaꝛe.tũ qꝛ
ĩ eo fuit pᷣncipiũ idolatrie.dũ qꝛ nullũ idolũ
iueniebat illo efficacius.tũ qa cultus eius
erat gener alis apõ oẽs gẽtes. 3 eĩ q̃libʒ na
tio hʒ alios pᷣos ſpales.hunc tamen tãq; nni

2 muto.

uerſalem deuʒ uenerabantur omnes. Itacʒ

in uirtute pꝛĩcipis ömõioꝝ.ꝗ iĩ hoc idolo hba
bitabat phariſei dñũm facere miracula dice
bant. Un Remig. Beelzebub ãt ipᷣe ẽ beel ⁊
baal.⁊ beelphegoꝛ. Gel fuit pr̃ nyni ꝛegis aſ
ſirioꝝ: baal dictus ẽ. qꝛ ? excelſo colebatur:
beelphegoꝛ a loco.i.a monte phegaizebub
ſeruus fuit abimelech filij ʒevᷣonis:ꝗ occis
ſeptnaginta fr̃ibus edificauit tẽplum baal.
⁊ ↄſtituit eum ſacerdotem in ipo ab abigen

das muſcas q̃ ibi congꝛegabũtur pꝛoptrer ni

mium cꝛuoꝛem uictimarum: gebub nqq; mu

ſca d. Beelzebub ergo uiꝛ muſcarum inter

pꝛetatur.unde pꝛopter ſpureiſſimum ritum
colendi.dicebant eum eſſe pꝛincipem demo
nioꝛum. Nihil ergo ſoꝛdidius inuenientes ꝙ;
domino obicerent dicebant eum in beelʒe
bub eijcere demonia. Pec Remig. Poc au
tem totum ex inuidia faciebant:de qua hic
dicit Criv. Tale quid eſt emulatio qua non
utiq; eꝛit malicia alia deterior. Sicut enim
poꝛcus guꝛgite.⁊ demões iactura noſtꝛa ita
7 emulatoꝛ pꝛoximi letatur malis.⁊? quẽad
modum ſcartabei nutriuntur ſteꝛcore ita t
hic alioꝛum infoꝛtunijs.h̊ Cripᷣ. Ubi notan
dum ꝙ mones habent ſua officia ualde or
dinata ĩ malum.Eſt enĩ unus demon gꝗ peſt
ſuperbie.⁊ uocatur lucifeꝛ ⁊ iſte multos hʒ
ſattellites.ꝗ ſibi aſtant ⁊ multos ſubiectos.
quibus pᷣncipatuꝛ.ſ.omnes ſuperbos. Vnde
iob. Ipe ẽ rex ſuper omnes filios ſuperbie.
Et hic expellitur peꝛ ueram humilitatẽ coꝛ
dis.Alius qui pꝛeeſt luxuꝛie:⁊ iſte uocatuꝛ
aſmodeus:de quo r̃ i thobia ꝙ ĩterfec ſep
tem uiros ſare:iſte enim odit legitimus ma
trimonium. ⁊ idᷣo ꝑ hunc moduʒ uolebat tra
heꝛe hanc puellam ad foꝛnicationis uiciuʒ.
Et iſte ömon multos hʒ ſatellites.ꝗ ſibi aſſi
ſtunt.⁊ multos habet ſubiectos.ſ.omnes lu
xurioſos.⁊ hic expellituꝛ per ieiuniuʒ ⁊ mõ
tificationem coꝛpoꝛis. Teꝛtius eſt qui pᷣeſt
auaꝛicie ⁊ uocat᷑ màmona. uñ qr̃ ĩ mattheo
Non poteſtis ſeruir ðo ⁊ mãmone. ⁊ iſte mł
tos h bet ſatellites.qui eum iuuant. ⁊ mul
tos ſubditos ſuper quos ꝛegnat.ſ.ſuper oẽs
auaros.Et hic expellituꝛ per temporalium
abiectionem que fit aut totaliter ſicut faci
unt pfecti.ꝗ omnia dimittunt aut paꝛticula
riter ſicut faciunt qui de ſua habundantia
pauꝑibus largiũtur. Quartus ẽ ꝗ pᷣeſt ĩmun
dis cogitatõibus:⁊ rancoꝛibus:⁊ inuidijs:⁊
malis affectionibus: ⁊ uocatuꝛ beelzebub.
id eſt nir muſcarum. immittit enim muſcas.
i. cogitatões ĩmũdas.odia ⁊ nolũtates ma
las.q̃ dicũt muſce.qꝛ ad aĩaz cito uolant ⁊
ipſam cõmaculant. Iſte autem ömon młtos
bʒ ſatellites g eum adiuuant ⁊ mmultos ſub
ditos ꝗbus pᷣeſt ⁊ expellituꝛ peꝛ confeſſionẽ
⁊ ſaceꝛdotalẽ abſolutionẽ ( J ſus ãt uidens
cogitationes eorum )probat pluribꝰ ratiom

multitudins aute
bat Fönoroͤe luli/
ciebat alios ſeguitn
ewt ſepoſet in
tetbſyut Auent
noſo ehetat oufem
ſjſe eᷓſe iuſſum un
tium ſe alternatm/
lable diſ ipabitur: to
Gintſa ſeg vrraꝛlas vol
ſſtabit ei ſoluer, na⸗
bia garveres geſcutclſ
donntun Pangön factt
Cuitaeidond znihi
Uinätheies Migeio
Aiuren hi regnü
1bipciungte aliſrd
ebigconu enare
ſmterenpli ia me
is r ohh roͤen ſni ol
eſten. i Anis, libil
Nen ber alnicat
ennſel ue
i giſthn⸗

dicebann eunin bece
nia. Dec enig dor
niia faciebantde n 4
quic eſt enulno gum
n alia deterior⸗Sicltain
Ldemöes igtturn ſoſtain
mi letatur nalie glinl
1 nutriuntur ſtercore itg t
ttunhjo⸗ Arif. Dbi notan
gben ſuo ofſcia ualge or
ſteni unus genon g jeß⸗
rlucifer e iſte multos hʒ
fant ? multos ſubiectos.
omnes ſuperbos., Vnde
omnes fllios ſuperbie.
e ueram humitate coꝛ
tluxmie: Re nocann
r ithodia giterſet ſen
erim dit degitim wa⸗
dunc wodn vded
m ad ſonnicawionis uicinz,
kos bz (aellites gibiaſt
vadet ſudiectds oneo
ellinn per ieinnitg
oris Teimeſ pe
t mimonauf r i matt
ui do? nunoe. tiſe

Pꝛime partis

bus ꝙ non in beelzebub ſes in digito ⁊ ſpiꝛi
tu dei eicit ömõia.⁊ ꝙ miꝛacła q̃ faciebat ñ
poteꝛãt attribui ſpiaitui maligno:ſed oporte
bat ea attribui ſpiritui diuino. compaꝛat᷑ t
ſpnituſſanctus digito propteꝛ tria. Dꝛio ppꝑ
ꝓceſſiones. qr:ſicut manus. ⁊ brachiũ pꝛoce
dunt ö ſubſtantia corpoꝛis. ⁊ digitus de ma
nu ⁊ bꝛac hio ⁊ etiã a corpore ita filius a pa
tze.⁊ ſpiꝛituſſanctus a patꝛe.⁊ filio. Secũdo

propteꝛ paꝛtitõm: qr ſicut in digito ſunt plu

tes aꝛticuli diſtincti ita diuerſa ⁊ diſticta ſt᷑
dona ſpũſſancti. Tertio ꝓpteꝛ operationez.
qr ſicut manꝰ ⁊ brachium opeꝛatur per digi
tos ſic filius peꝛ ſpmſct᷑m.filius autẽ manus

2æ bꝛachium pr̃iſ dictus eſt.qr cuncta ꝑ eum

operatuꝛ. Ad cogitationes vo eoꝝ rũdit.⁊ ĩ
hoc deitatẽ ſuã onñdit.quia ſolus ðᷣus cogita
tiones ſcit. ut uel ſic compellerent credee ĩ
eum.ꝗ cordis occulta uidebat. Nam ſcom
Cri.cum eoꝝ ſuſpitio irꝛationalis ẽẽt metu
multitudinis ñ audebant eù diuulgare.pro
bat g pᷣmo rõe tali.qr ſi ꝑ demonẽ aliquẽ ei

ciebat alios.ſequituꝛ quod diuiſio eſſet int

eos ⁊ ſic ñ poſſet diu ſtare poteſtas diaboli.
2 ex ̊ ſequit᷑ aduentꝰ xpᷣi ꝑ quẽ poteſtas de
monis debebat auferri. Uñ dic.¶ Oẽ regnũ
in ſe ⁊ 3ð ſe diuiſum )utpote ꝑ diſcordias pn
tipum ſe alternatim pugnantium. deſola
labit ⁊ diſſipabitur: ⁊ omnis ciuitas ł domꝰ
diuiſa ſe ꝑ ↄtraꝛias uolũtates ⁊ opeꝛatões
ſ ſtabit ſed diſſoluet.nam ſᷣm Hiero.cõcor
dia parue res creſcũt: diſcõdia maxime dila

buntur. Inductõm facit in tribꝰ. in ꝛegno.iĩ

ciuitateiĩ domo.vᷣʒʒ tꝛiplicem unitateʒ.ſub q
uiuũt hoĩes. Alig em̃ uiuũt tm̃ ſub'una lege
uł iure: ⁊ hi ꝑ regnũ alij ſub una ↄſuetudie
⁊ hi ꝑ ciuitatẽ.alij ſub uno uictu ⁊ ſocietate
? hi ꝑ domũ. Item a regno.ciuitate ⁊ domo
ſumit exempluù.i.a magnis mediocꝛibꝰ et ꝑ
uis ut ꝑ ̊ rõem ſu oſtẽdat fortiorẽ ⁊ ſuffici
entem. Uñ Crivᷣ. Nihil ei ẽ in ira regno potẽ
tius:ſed tñ per altꝛicationem peꝛit. Quid ãt
dicẽdũ ð ciuitate uel ð domo. Siue magnuʒ
ſiue paruũ fuerit: õ̊ ſeipᷣm pugnãs perit. hec
Nriß. Sʒ ſi ſathanas ꝑ me ⁊ ad meũ impeꝛiũ
expellit ⁊ eicit ſathanã:demonum ꝛegnũ di
uiſum eſt g ſe ⁊ diſcoꝛs ſibi.qꝛ ſe pugnant
⁊ ergo regnũ ⁊ pt᷑jas malitie ipᷣoꝝ ſtare ñĩ põt
⁊ ita finis mũdi erit.qꝛ uſq; ad finem mundi
ſtabut h̊ ad tẽptandũ nos. Regnũ em̃ ſatha
ne ĩ malis hominibꝰ quos ſibi ſubditos te
net: qd ante finem mundi ñ ceſſabit.tum ꝑꝑ
diuine iuſtieie oꝛdinationem. ⁊ B ad hoium
exercitationẽ. tum ꝑꝑ prophetiaꝝ nondum
impletòm. Añ Cri. Quaſi diceꝛet. Regnuʒ
contꝛa ſe inteſtino bello diuiſum neceſſe ẽ ðᷣ
ſolari:qð ⁊ in domo ⁊ ĩ ciuitate ur. Qno cir
ca ⁊ ſi ſathane regnum in ſeipᷣm diuiſuʒ eſt:
ita ꝙ ſatbanas ab hoĩb ſathanã ꝛepellat ðᷣ
ſolatio regni demonum appropinquauit 2*

Capitulũ. xxiij.

gnũ ãt eoꝝ in hoc ẽ ꝙ homines ſubditòs te

nẽt.ſi igr ab hoĩbus pellunt᷑: hoc ñ ẽ aliõ qᷓ;

regnũ eoꝝ diſſolui.Si ãt adhuc ĩ hoĩbꝰpote
ſtatẽ tenẽt.manifeſtũ ẽ ꝙ regnũ maligm ad
buc ſtat:⁊ ñ ẽ õ ſeipᷣm diuiſuʒz. H Cri. Mo
raliteꝛ regnũ diuiſum ẽ aĩa hoĩs mali.cuius
ſenſualitas rebellat ꝛõi:⁊ G̊ regnuz deſolat᷑.
qꝛ xpᷣs ꝗ eſt ueꝛitas inde recedit ⁊ diabolꝰ ĩ
gredit᷑. Itẽ ꝑ regnũ in ſe diuiſum ſignat᷑ oĩs
congregatio: caꝛẽs ↄcoꝛdia ⁊ pace:in qua ſt᷑
duo ſathane:quoꝝ quiubet nitit᷑ ſuam ꝑtezg
ampliare.ut ſic poſſit alteri ꝑti pualer:⁊ ta
lis ↄgregatio deſolabit᷑: ⁊ ↄcordia diſſipabi
tuꝛ:qꝛ ſi ſint a ſe diuiſi ꝑ ̃rietatem effectuuʒ
n põt duꝛare:ſed deficit domus ⁊ ↄgꝛegatio
eoꝝ. Sʒ heu uix inueniũt aliqui homines ꝗ
tantã ↄcoꝛdiam hẽnt in bono: quanram ma
li ſpũs ĩ malo.cum em̃ ſint infiniti ⁊ innume
rabiles:oẽs tũ ĩ eo ↄcordãt.ꝙ nihil niſi ma
lefaceꝛe ðſydeꝛãt.Et utinã ſic hoĩes in bono
ↄcoꝛdarẽt ⁊ ad faciẽdũ bonũ ſe mutuo anĩia
rent.ddeinde ꝓbat idem hoc ſᷣa rõe q̃ tał ẽ.
Eiuſdem poteſtatis eſt eiectio öᷣmonum pe⸗
me ⁊ ꝑ filios ueſtꝛos.ſed illi ſᷣm uos non eici
uint demonia in pꝛincipe demonioꝛum g nec
ego. Uñ dicit(Et ſi ego ĩ belzebub) i.aucto
ritate principis demonioꝝ eicio demonia. s
corpoꝛibus obſeſſis filij ueſtri.i.exoꝛciſte t̃ʒ
Bedam ⁊? Rabanũ.ł apoſtoli ð eis nati ſᷣm
Aug.⁊ PHieꝛo.in quo.i.(ĩ q̃ poteſtate eiciũt
Auaſi dicet. Qũ ñ poſſitis attribuere eiec
tionem per filios ueſtros factam niſi uirtuti
diuine: ꝑ ↄſequẽs nec eiectionẽ factã ꝑ me(¶
Ideo ipᷣi iudices ueſtri erunt ).ſ.exorciſte
uos condẽnateſ de mendatio qõ dicitis ↄtra
me.qꝛ ſi ĩ uirtute dei eitiũt.multoplus ⁊ ego
cuiꝰ oppoſitum mendaciteꝛ affirmatis hoc ð
moni attribuẽdo. Uel apoſtoli ð eorũ ſtirpe
geniti.ꝗ ſibi bene conſcij ſt᷑.nil male aꝛtis a
xpᷣo didiciſſe:erũt iud ices eoꝝ iĩ futuꝛo.ſ.aſ
ſeſſione ⁊ appꝛobatione iudicij.qꝛ ſedebũt ĩ
duodecim ſolijs iudicantes duodecim tribꝰ
iſrael. Deĩde eliſa falſitate phariſeoꝝ aſtruit
ueritatẽ.qꝛ ex quo ñ eicit uirtute diaboli.ſe
quit᷑ ꝙ eicit uuꝛtute dei.cũ aliud medium ñ
poſſit dari.Dicit ergo.(Si id eſt ꝗa in digi
to ⁊ ſpiritu dei eicio ðᷣmõia.)⁊ ſic expello ⁊e
gnum diaboli.ut cõcluſum eſt ex pᷣdictis ⁊
expulſio uniꝰ ↄtrarij eſt introductio alteriuſ
ꝓfecto ꝑuenit ĩ uos regnũ dei.)i.ego xpᷣſ ꝗ
deus debeo regnaꝛe in uobis.qre gꝗ me blaſ
phematis. VUel regnum dei.i.tempus gratie
ad merendũ regnum glorie.qð uobis offert᷑
duzʒ ꝑ uerba ueritatis ⁊ miracula poteſtatis
pᷣdicatuꝛ.uel puenit in uos regnuz dei.i.adi
tꝰ regni celorum pate factus ẽ uobis ⁊ cꝛedẽ
tibus. Drobato er go ꝙ demon non eſt actoꝛ
miraculi deinde ↄſequẽteꝛ probat xpᷣs multi

pliciter. ꝙ ipe ñ eſt miniſter diaboli.æ pᷣma

ratio eſt talis. Miniſteꝛ ñ eſt potentioꝛ acte
7

De demoniaco cece

re.ſʒ xps potentioꝛ eſt dyabolo.eꝛgo xps nõ
miniſter dyaboli. Poc autem oſtendit ſic.
Non.n. quiſquam põt intraꝛe in domum for
tis. domum ſuã cuſtodientis: ? bona eius di
ripeꝛe. niſi pꝛius tan; fortioꝛ alligauerit for
tem: ? tunc eo uicto. omum ⁊? uaſa. aꝛma. ?
ſpolia illiꝰ diripiet.auferet ⁊ diſtribuet.dya
bolus fortis ẽ fortitudine naturalium bono
rum. ð quo ſcꝛibitur in Job.ꝙ nõ ẽ poteſtas
ſuper terrẽ que ei ↄparet᷑. Aꝛma eius ſun a
ſtutie ⁊ doli nequitiaꝝ ſpiritua lium ⁊ omẽs
ſpẽs peccatoꝝ.domus ⁊ atriũ eius ẽ mũdus
ĩ quo pᷣncipabatuꝛ uſq; ab ſaluatoꝛis aduen
tum. Uaſa ⁊ ſpolia eius ſunt hoĩes obſeſſi.ł
decepti a dyabolo. Quo cuſtodionte atꝛium
ſuum quo ſicut in domo habitabat. pace
fuerunt oĩa ſua.qa nemo ſibi ̃ſiſtebat.⁊ ad
huc in pace ſunt ad eum oĩa que poſſidet.i.
omnes prccatoꝛes ꝗ ei obediut ⁊ fauẽt: ꝗa
m Gregori.illos pulſare negligit.quos ꝗeto
iuꝛe poſſiõꝛe ſe ſentir. Sed fortioꝛ eo.ſ.xpᷣs
ſuꝑueniens.i.deſuꝑ ð celo ueniẽs uicit eum
temptatõibus eius uirilr renſtendo. ⁊ paſſio
nẽ ab eo ꝓcuꝛatam paciẽteꝛ ſuſtinẽdo. eoq;
ĩ ifernuz religato:⁊ ſub pede dñi ↄtꝛito.uni
ueꝛſa eius arma.i.callidiſſimas vᷣſutias neꝗ
tie ſpuũalis.ĩ ꝗbus ↄfiobat: abſtulit eas ↄpe
ſcendo.⁊ ötegendo:⁊ uaſa eiꝰdiꝛipuit.i.pec
catoꝛes dyabolo ſubiugatos. a põtate eius e
ꝛipuit: ⁊ ſpolia eius diſtribuit.i.peccatores
pᷣus a dyabolo captos divſis officijs ecclłeſia
ſticis aſſignauit.qꝛ quoſdã apłos.alios euan
geliſtas. hos ꝓph̊ as illos pa ſtoꝛes ⁊ doctões
ordinauit.ſᷣm Bedã.diſtribuit ſpolia i ᷣgno
eccłe tam militantis quam tꝛziũphantis.i di
ueꝛſis dignitatibus ⁊ pmiis.Et qꝛ xpᷣs iſta fe
cit:ſeqtur ꝙ potentioꝛ ẽ ömonibus:⁊ iõ non
ẽ miniſter eoꝝ nec vtute eoꝝ egens ad eitiẽ
dum. Ex quo ẽt ↄcludit ꝙ ipe ſit uere xpᷣns.
gꝗa ĩ aduẽtu xpᷣi põtas ð nonis eꝛit diminuen
da ⁊ arcẽda. Non g debemus eſſe ſecuri.qꝛ
aduerſarius nĩ̃ foꝛtis uictoꝛiſq; uocibꝰ ↄpꝛo
batur nec öbemus ſperare. ꝗa pᷣnceps no
ſteꝛ foꝛtioꝛ lo non dubitat. Uñn Cꝛiſ. Non
debet hoſtẽ timer̃ foꝛtem ꝗ bʒ pᷣncipẽ fõtio
ꝛem. Sʒ uigilemus ⁊ laboremus: ne fiducia
pᷣncipis foꝛtiõis:ↄtemnamus aduerſariuʒ no
teum. Nam ſi ↄtendimus o eum: foꝛtioꝛes il
o ſumus.ſi aũt negligimus:ille foꝛtioꝛ inue
nitur. Soꝛtem.n. dyabolum nra negligentia
facit:non illius potentia.h̊ Cꝛiſ. Uñ ⁊ gꝛeg.
dyabolus cũ ei ̃ſiſtit᷑:eſt debilis ſicut ſoꝛmi
ca.cuʒ neꝛo eius ſuggeſtio r̃cipit᷑ ẽ fortis ut
leo.Et PHieꝛotẽptamenta ſi ad te r̃ſpicias:
grandia ſunt. ſi ad öum bellatõeʒz fortiſſimũ
ludus ⁊ umbra ſunt. Deinde ponit ſecundã
rõem. q̃ talis ẽ. miniſter ⁊ actoꝛ ↄcordant in
uotuntate : ſʒ xpᷣs ⁊? dyabolus hñt orias uolũ
tates.g xpᷣs non ẽ miniſteꝛ dyaboli.Et hoc ẽ
að chcit.¶ Aui ũ ẽ mecum) ĩ bono ↄueniens

7 muto.

mee uoluntati: contra ſeu (aduerſum me ẽ)
⁊ huiuſmodi ẽ dyabolus:qꝛ xpᷣs uult aias ſal
uare ſz dyabolus uult eas ꝑdere.xpᷣs ult ho

mines a peccatis ꝛetrahere ⁊ ad vtutes reuo

care:dyabolus ad peccata traher̃. ⁊ ꝑ uitia
diſtraber. Un HPiero.dyabolus ꝗ cuʒ dño ñ
ẽ ʒ ipᷣm ẽ:ga ille uult aĩas tener̃ captiuas:
quas xpᷣs libeꝛare ðſyderat. Deinde ad idẽ
ponit teꝛtia rõ talis. Eadem ſunt opera aæ
toꝛis ⁊ miniſtri ſed ñ eadem xpᷣi ⁊ dyaboli g
xpᷣs non eſt ĩ opeꝛando eius miniſter. Et hoc
ẽ ꝙ dicit(Et ꝗq non ↄgregat ſeu colligit me

cum). ſ. in fidei unitatem in eccleſie ſinum ĩ

oliuẽ ſuꝑnũ:ſpargit ſiue diſꝑgit.ſicut lupus.
2 hic ẽ dyabolus.ꝗ diueꝛſas ſectas ⁊ here
ſes ac ſciſmata.qu antum põt introducit. di
uerſa enim ſunt opera xpᷣi ⁊ dyaboli.ꝗa xpᷣs
colligit diſpſa.ſed dyabolus viſꝑgit colliga
ta. Flle pᷣdicat idola.hic unius diei noticiaz
ille tꝛahit ad malum hic rwocat ad bonum.
Pis ergo ⁊ alijs modis dya bolus eſt contꝛa
rius xpᷣo ⁊ non eſt ſecum ꝑ concõdiam in uo
luntate ⁊ facto.ideo non eſt ſecum nec coo
peꝛat᷑ ſibi in eiciendo ömones ⁊ expellendo.
Unde Criᷣ.Qui igit᷑ non mecum ẽ neq; me
cum congꝛegat non erit mihi coopeꝛatõ. ut
mecum demones deitiat. ſg magis que mea
ſunt ſpanger̃ ſyderat. Deinõ poſt iſtructõ
nẽ vitatis ſubdit ↄminatõeʒz dãnatõis.ꝗa eĩ
eos ĩduratos ſᷣmonibus ĩſuaſibiles uidet ad
ↄminatõnes froꝛes ſe convᷣtit ⁊ bſaſphemiã
ſpũᷣſſancti.ꝑ quẽ peccabãt dicẽtes opus ſpuũſ
ſancti in beelzebub fieri.dicat oĩo caꝛer᷑ ue
nia in hoc ſeculo ⁊ in furuꝛo intellige tñ niſi
peniteant de peccato. Unde Criſᷣ. Quia do
minus phariſeis excuſando ꝛeſpõderat. iam
eos terꝛet ẽ eĩi hec coꝛꝛectionis non ꝑua ꝑs

non ſolum exc uſando reſpõder̃ ſʒ ⁊ ↄmiaꝛi.

Dicit g̊. quia non uultis acgeſcere rationibꝰ
nec oꝑibus.immo blaſphematis iõ dico uo
bis ueraciteꝛ ⁊ ꝓ certo.ꝙ oẽ pecatũ ⁊ blaſ
phemia.ſ.ꝓcedẽs ex hũana infiꝛmitate uel
ignorantia. remittetuꝛ hominibus ꝑ penitẽ
tiã.i.remiſſibile peccatum ẽ de ſe.qꝛ ñ obui
at diꝛecte neiplo. ꝙ fit pctoꝝ ꝛcmi ſſio ſic
obuiat peccatũ in ſpiritũſanctũ.cuiꝰ ſex ſũt
ſpẽs.ſ.deſperatio.pᷣſumptio.obſtinatio fialis
ĩpenitẽtia.inuidẽtia frateꝛne gr̃e.impugna
tio ueritatis agnite. Unde ſubdituꝛ.Spuitꝰ
autem blaſphemie non ꝛemittetur.ideſt diſ
ficile ⁊ uix remittetuꝛ.quia uix aut nunq;ᷓ ta
les penitent. ⁊ hoc peccatum non habet an
nexaz excuſationis ꝛationem.Ex hoc patet
differentiam inter pctᷣm. blaſphemiã ⁊ ſpiri
tum blaſphemie.qꝛ duo pᷣma ſt᷑ remiſſibilia
teꝛtium non. Peccatum ĩ ſe uel ĩ alteꝝ blaſ
phemia in deum q̃ ſi eſt ex ignoꝛautia ł infiꝛ
mitate.ar̃ ſimpliciteꝛ blaſphemia ſi eſt ex
certa malitia dicit ſp's blaſphemie. Unde
blaſphemia erat i tuꝛbis ſʒ ſpus blaſphemie

infirmitare uel ign
cati attenant tt
ſone dignu f erlt g.
lem i babet eri
rum quif oluſet
Zer. orini oren
mmprneta Hlne
i eccirt ipfem pea
ir ſoclancti, Aneier

lpaten quaf 5 orent
ywuantis peccamus in
niam peccamus. qn hoer
camus:in ſpinſanctum pe
Facllecden. Et ideoe
die neifmmokminin

1me a igounda ectt
ſaön dzncllr tni
der cziem uei
u ſrcllusconſenn
ifunno ſimao en
ſennotpenan. un
0or geletun mulan.

ſopenn econ temiſſion
Peinenmin Rue
nnlgemcl ſun f ien
ſerifuun ſeculo⸗
drenboeghen
emſter daif⸗
ſed gr hi

Pritu
Heineg

eio

lbic uninsee wolkeg
m bic fvocat aa bommn
odis yabollgeſt conn
ecum p, concödiomn inue
o non eſt ſecum nec coo
ſooͤnones r expellento,
non mecum neq; me
erit mihi cooperatö. it
iat, ſz magis gue men
.deiro poſt iſtructo
jatöez dina oͤb. gn ei
us iſuafbiles nicetad
conptit ? bſaſphemid
bitdicetesopis ſpiſ
eri dicat di0 cner de
farwoineligethii
,Wnde Kri. Auatd
gand deſpodera ian
cnectioris non dun R
aCoreſpodet 1 9Miin,

t acgeſcere ior b
ultis dcge enl

— — u"l=c—r—

Dꝛime partis

i phariſeis.ꝗ ſcientes ſcꝛiptuꝛas ex ĩuidia in
pugnabt opa xpᷣi. ⁊ ex cẽta malieia blaſphe
mMabant deum dicentes falſa de ipſo. qñ mi
ꝛacula diuinitus facta attribuebant diabolo

ꝙ erat impugnatio ueritatis agnite quedam

ſpecies peccati in ſpiritumſanctuʒ. Slaſphe
mia ꝗppe ẽ ꝑ qᷓ; de deo ſła dicuntur.ſed ſᷣm
Auguſt. Raꝛo iam inueniuntur qui blaſphe
mant lingua:ſed multi uita. Quidaʒ ãt blaſ
phemant ex coactione ⁊ hi peccant in pr̃em
ꝑ infumitatẽ.q̃ ẽ jria pr̃is potentie quidam
ex ðᷣceptione.⁊ hi peccant ĩ filium per igno
rantiam.que ↄꝛiat᷑ filij ſapie.quidam ex ſtu
dio ⁊ hi peccant in ſpiritumſancrtum ꝑ mali
ciã qͥ E ↄꝛia bonitati ſpũſſancti. Pꝛimum ⁊
m dimittent᷑ digne penitentibus gꝗa ex aliq̃

circunſtantia ⁊ ꝛemiſſione dignuʒ eſt.ſ.qꝛ p

infirmitatẽ uel ignoꝛantiã ↄmiſſum ẽ.q̃ pec
catũ attẽnuant.ſʒ teꝛtiũ non ̃mittet᷑.i.ᷣmiſ
ſione dignũ ñ eꝛit.ꝗa circunſtantiam excuſũ
tem ñ habet. Inexcuſabilit᷑ eĩ meret᷑ ſuppli
tium:qui ſt uoluiſſet potuit uitar̃ pct᷑m. Unð
Ber. Potẽtia ad prem.ſapiẽtĩa ad fitiũ.cãi
tas ꝑtinet ad ſpmſanctum. Doc eſt qð alibi
ꝗr̃.peccare ĩ p̃em. peccar̃ in flium.peccar
in ſpmſanctũ.Qñ eiĩ ex fragilitate peccamꝰ.
Ipatꝛem quaſi ↄ potentiaʒ peccamus.qñ ex
ignoꝛantia peccamus in filiũ.quaſi õ ſapien
tiam peccamus.qñ vo ex maliuolentia pec
camus:in ſpmſanctum peccamus quaſi con
tra dilectõem.Et ideo peccar̃ in prez ⁊ filiũ
bic ſiue ĩ futuro ᷣmittitur. gꝗa qui ex ſꝛagili
tate uel ignoꝛantia peccat.ſicut aliquã excu
ſatõm hʒ in culpa.ita ẽt aliquam rᷣmiſſionẽ
baber̃ dʒ ĩ pena.ſiue ĩ hoc ſeculo ſi penitue
rit ut facilius conſequat᷑ indulgentiam ſiue
i futuꝛo.ſi ĩ malo ꝑſeueraueꝛit ut toleꝛabilio
2c̃ ſentiat penam. Qui vo ex malitia peccãt:
eoꝝ delictum nullam excuſationem habet æ
iõ pena eoꝝ ꝛemiſſionẽ habeꝛe ñ debet:q; ſi
penituerint in hoc ſeculo:plena ſatiſ factiõe
mulctandi ſunt ſi ñ penituerint plena dãna
tione ĩ futuꝛo ſeculo:n qr penitẽtibus uenia
deneget᷑: ſed qꝛ ꝑleno pct᷑o plena retributio
ðbeat᷑. H̊ Beꝛñ.Spiritus eꝛgo blaſphemie ñ
ꝛemſttet᷑ hoĩ ñ ꝙ ei nege t᷑ rmiſſio ſi pẽiteat.
ſed qr hic blaſphemus.exigẽtibꝰ malis me
ꝛitis.ſicut nunquã ad ꝛemiſſionẽ ita ad, peni
tentiã ꝑuentuꝛus ẽ. Uñ ait Johanes.eſt pec
catum ad moꝛtẽ ñ pro illo dico ut roget ꝗs.
ſm gꝛego. Deccatum ad mortẽ:ẽ petm uſq;
ad mortem. ꝓ quo ñ eſt ꝛzogandũ.qꝛ.ſ.pecca
catum ꝙ h̊ n corrigit᷑ eius uenia fꝛuſtꝛa po
ſtulat᷑. Deccatum ꝗg in ſpiꝛitũſanctum ẽ ob
ſtinatio ł ꝑtinatia mentis i nequitia obdura
te pꝓcedens ex pᷣſumptione nel deſpeꝛatione.
Qui em̃ pᷣſumit ð miſericordia dei. ꝓmittẽs
ſibi ĩpoꝛtunitat᷑.putans ita deum peccata ĩ
punita ꝛelinq̃r eoipᷣo obſtinatur.i.peꝛtinaci
teꝛ ĩ peccato obdurat peccata peccatis ſuꝑ

Capitulũ.lxxiij.

addẽs: ⁊ ita peccat ↄ iuſticiam ſpirituſſãcti.
ꝗ ita miſericoꝛs ẽ in iuſticia.ꝙ ẽ ⁊ iuſtus in
miſericoꝛdia: ꝗ oleum hʒ cũ uimno ⁊ uicener
ſa.Qui ãt ꝑꝑ magnitndinẽ ſceleris deſperat
ð miſericoꝛdia ði.tanquã magnitudo pecca
ti ſui excedat magnitudinẽ miſericoꝛdie dei
inõ obſtinat᷑pcta peccatis ſuperaddens õᷣ
peccato in pc ᷑ᷣm. effrenata libertate ruens.
quouſq; ad cumulũ dânatõis neiat. Sed qᷓ;
uis tota ẽt trinitas peccata remittat. huiuſ
modi tñ peccatũ ideo ſpecialit᷑ attribuit᷑ ſpi
rituiſancto:qꝛ ſpũſſanttꝰ amoꝛ ẽ patris ⁊ fi
lij ⁊ benignitas utroꝛumq;. Qui ãt ðſpeꝛat ł
pᷣſumit:ſpẽaliteꝛ facit illi iniuriam. cuius be
nignitati attribuit remiſſio peccatoꝝꝑ.qꝛ pu
tat eum ĩmiſericordem ł iniuſtum.qꝛ ſiẽ ex
miſeꝛicõdia peccata remittit:ita ex iuſticia
ea impunita ñ relingt. Male g ð iuſticia u
miſericoꝛdia ſpuᷣſſiancti ſentit.ꝗ deſperat ł pᷣ
ſumit. Sicut g moꝛbus incuꝛabilis dicit᷑. ꝗ
directe tollit remedia.ꝑ que expellit᷑ morbꝰ
⁊ curatur ut cũ tollit uirtutem nature.ub ui
rium nãliuz deus tñ qui eſt ſuper oĩa poteſt
cuꝛare euz. ſic peccatũ in ſpmſanctũ cõtẽnit
⁊ excludit illa ꝑ que peccatum debet curari
⁊ uitari ut timorẽ diuine iuſticie.⁊ ſpem ue
nie ⁊? huiuſmõi.⁊ ſic ex ſui natura dr̃ iꝛꝛemiſ
ſibile.deus tamen fua benignitate omne pec
catũ penitẽtibus remittit. Uñ dr̃ irremiſſibi
le.quaſi de difficili ⁊ uix remiſſibile.de hac
materia ſic dicit Aug. Dico caritati ur̃e: foꝛ
te in omnibus ſanctis ſcripturis nulla maioꝛ
queſtio nulla difficilioꝛ ĩquemitur.in eo quod
ait:ꝗ blaſphemauerit in ſpiritumſanctũ nõ
habet remiſſionem ĩ eteꝛnum ñ quocũq; mõ
blaſphemauerit ꝛeus erit buiꝰ remiſſibilis ð
licti ſed modo quodam.quẽ nos querere at
q; intelligere.uoluit qui hanc ſementià vam
terribilemq; depꝛomiſit. In ſpiritu ei ſãcto
quo in unũ dei ppłs ↄgregatur eicitur ſpũs
ĩmundꝰgꝗ in ſeipᷣm diuiſus dicitur. Contꝛa B

donum gratuitum contra iſtam dei gratiaz

loquitur coꝛ impenitens. Ipſa g impeniten
tia ẽ ſpiritus blaſphemie.que non r̃mittet᷑.
neq; ĩ BG ſeculo neq; ĩ futuro.Cõtra ſpiritum
eĩ ſanctüũ.quo baptigant᷑.quoꝝ peccata oĩa
dimittuntuꝛ ⁊ quã accepit eccleſia ut cui di
miſerit pct᷑a dimittantuꝛ ei.ueꝛbuʒ nalõ ma
lum ⁊ nimis impium.ſiue cogitatione ſiue ẽt
lingua ſua dicit quem pacia dei cũ ad peni
tentiam adducat ipᷣe ſᷣm duꝛitiam coꝛdis ſui
⁊ coꝛ ipenitens theʒzauꝛizat ſibi irazʒ ĩ die ire
? reuelationis iuſti iudicij ði.qui ꝛeddet uni
cuiq; ſᷣm oꝑpa eius.hec ꝑ omnino impeniten
tiam non habet ꝛemiſſionem neq; i hoc ſecu
lo neq; ĩ futuro quia penitentia impetrat re
miſſionem in hoc ſeculo.q̃ ualet futuro. ſed
iſta impnia.łᷣ coꝛ impenitens.quã diu quiſq;
in hac uita uiuit.non pt᷑ iudicari ð nullo eĩ
deſperandum eſt.quazʒ diu pacientia dei ad
„ 2

De demoniaco ceco

penitentiam adducit nec de hac uita rapit ĩ

7 muto.

deinde quaſi explanando ⁊ aptando dict

piu.ꝗ ñ uult moꝛtẽ impij.qtũ ut ↄuertat᷑:⁊ ſititudinẽ phariſeis: ondit falſitatis eorũ ra wveſelllb 1e fin
uiuat. Jõ aũt oẽ ꝓꝛſus peccatum ⁊ blaſphe dicem:radix eĩ iſta eꝛat inuidia ⁊? odiũ. ꝗa 0cds
mia remittet᷑ hoibus: ꝗa ubi hoc peccatum lz phaꝛiſei ⁊ legiſꝑiti pᷣmo cogueꝛint xpᷣm iñ lolam. de
non fuerit coꝛdis impenitẽtis 3 ſpmſanctum ga cepit repᷣhendeꝛe uitia eoꝝ: iõ ↄceperũt ſagiln gen un
quo ĩ eceleſa peccata ſoluuntur. cũcta alia odiũ ⁊ ĩuidiã )ᷣ ipᷣm. ex ꝗbus excecati:cecið ens nnior. minorem
dimittuntur. Quomodo auteʒ hoc dimitte runt a ma noticia ĩ erroꝛem. qꝗa talia puer ſn eimeioin gen
tur ꝙ etiam ꝛemiſſionẽ ĩpedit alioꝛum omia ſũ iudiciũ rõis rectum.⁊ ex runc incepeꝛunt vepe ecdenſo ilul ſe
g dimittuntur eis ĩ ꝗbus hoc non Eẽ ꝙ nunqᷓ; omni facta eius interpꝛetari in malum.ad ðᷣ ſgtic eie offni

dimittet. In ꝗbus aũt ẽ.qm̃ hoc nũqᷓ; dimit
titur: nec alia dimittunt᷑ ꝗa oĩum remiſſio
uinculo iſtius ĩpedit᷑. Ideo peccatum om̃e
atq; oĩs blaſobemia dimittet᷑ hoĩbus in hac

famandum ipᷣm. Oſtendit ergorillos eſſe ma
lam arboꝛem ex mala ꝛadice: ⁊ malos fruc
tus dare. cum in intentione coꝛdis eoꝛuʒ ma

litia habundet inuidie: dicens (. Pogenies

ↄgregatõe quã ĩ ſpũſancto ⁊ ñ aduerſum ſe ſen genimina niperaꝑ).i.uenẽati filij uenea isiantne
ipᷣm diuiſio ↄgregat xpᷣus. IJpᷣius ãt ſpuͦs illa toꝝ iudeoꝝ:ga uenenũ iuidie ex ueſtris pa rboris ?5 ſansci .
blaſphemia.qᷓ fit ut coꝛde ĩpenitenti huic ta rentibus traxiſtis: ꝗ pſecuti ſunt ꝓphetas ex ca fnen ſean
to dono dei. uſq; ĩ finem uite iſtius ꝛeſiſtat᷑ ñ inuidia ⁊ uos ex eadem rõne pꝑpieꝗqmini me his uigeri polent⸗⸗
remittet᷑. Vnum g ſuffugiũ eſt.ne ſit irremiſ pr̃ em xpᷣum ⁊ matꝛem eccleſiam: quomodo bando arghendoc

ſibilis blaſphemia. coꝛ ipenitens caueat᷑ nec
alit᷑ pnia ꝓdeſſe credat᷑. niſ ut teneat eccle

poteſtis bona loꝗ cum ſitis mali. Quaſi di
ceret.Nõ poteſtis de me bona loqui iuidia p

ſia ubi reiniſſio peccatoꝝ dat: æ ſocietas ſpi hibente: ceum enim ſitis arboꝛ mala:non po ſert nalt uea)jgui
ritus ĩ pacis uinculo cuſtodit. Hec Augu⸗ teritis fruetum bonum ferre:utilia quidem da qn deomni lerboot
¶ Deinde ad reuellenduʒ ⁊ coꝛꝛigendũ pha alijs pñt logꝗ:ſed non meritoꝛia ſibi. Ubi Cꝛi reiithoies foen, en
ꝛiſeoꝝ erroꝛem. inducit ſniam ſub ſimilitudi ſo. Mõ põt fieꝛi ut alia germia ꝓpducant᷑: niſi louniinr ine ienuel
ne arboꝛis. oſtendens ꝙ miracula ſua ñ ſunt q̃t fuerit ꝛadix in teꝛꝛa. Uoluntas eniʒ hoĩs entiole iucſc/ oeni

a vtute maligna ⁊ dyabolica:ſʒ a vtute bõa
1 diuina. Uñ dicit. ¶ Aut facite arboꝛẽ bonã
⁊ fructũ eius bonũ:aut facite arborẽ malaʒ
2z fructũ eius malũ). Toquituz uulgaritez.

radix eſt:ueꝛba autem ⁊ oꝑa fructus ſũt uo

luntatis. Ideo quale cor unuſquiſq; habue
ꝛit: talia ⁊ uerba loquitur ⁊ opeꝛa facit.hec
Cꝛiſo.Et ideo ſubditur. (Ex habundantia

leqſre heuene, Gjita
iſ roe uucn eſt gee
ſecpuͤroͤ:eci reſpoegi⸗
fore uacuu tñ e erbu öbun

facite. i. dicite: m ꝙ dr̃ iſte facit bonum i. enim coꝛdis os loquiturga uerbum exteꝛi õdiderigt 1o.ſobmniſſo⸗
dicit.Arboꝛ autem hic accipit pᷣncipium ip us eſt ſignificatiuum interioꝛis conceptus. hoc pner glonge mags uer
ſoꝝ opeꝝ ⁊ fructus ip̃ᷣa opa. Inter arboꝛem Quaſi diceret.Aor ueſtrum plenuʒz eſt uene minotom aerterpunier tre

uero ⁊ fructum ſemꝑ ẽ ſimilitudo. ꝗa arboꝛ
bona ſemꝑ fructum bhonũ ⁊ arboꝛ mala fꝛuc
tum malum ꝓducit.g ga oꝑa miꝛaculoſa ꝗᷓ

no:⁊ eꝛuctuat de pleno.A ꝑte ãt totum itel
lige.ſ.ꝑ locutionem oris.locutionem cordis
⁊ locutionem opꝑis. ſdeꝛ oris ei locutionẽ uni

de indich odenndlles gunl

gud iſtnci clanind
mabän:ideslideegein

xp̃ᷣs faciebat non erant mala ⁊? uana. ſicut q ueꝛſa que actu uel cogitatu uel ſermone de deſtſenſus n ieno d
fiunt aꝛte magica: ſed erant bona ⁊ ſalubria coꝛde ꝓfeꝛuntur dñũs ſignificat. Nam vbũ ꝓ abſpicelloeins
ↄcludit ꝙ pᷣncipium ꝑ ꝙ talia faciebat erat facto quandoq; poni ſolet. Unde iſaias ð eʒe recdet unuſae uaglo
ſanctum ⁊ bonum. Quaſi diceret.Conſidera chia.Non fuit ueꝛbum qð ñ oſtẽderet eis.i. wagon Rſnſe
te fructum arboꝛis bone ⁊ fructum arboꝛis res digna ueꝛbo. Ubi Cri.Et uið ad maio lelte Lon I itmiet
male. ut ex fructu cognoſcatis utꝝ ſit bona ꝛem accuſationem maloꝛum. ⁊ maiorem lau Pinnmnin enr Ffbigen
an mala: gꝗa ex fructu arboꝛ cognoſcit. Si deʒ bonoꝝ.qð dicit(Ex habũdantia coꝛdis eſefiet muentes uel inſin
milr ↄſiderate opus actoꝛis.utꝝ ſit bonũ an os loquitur.) Id eſt cum homo locutus fue cic⸗ poceif k ro
maluz: qꝗa opus bonũ ꝓcedit a bono pᷣncipio rit uerbum bonum uel malum ne putes ꝗqa nion eoſoſinert tai
⁊ malũ a malo ⁊ ſic ex bonitate opeꝝ q̃ ego tantum boni uel mali habet ĩ corde quantũ wrige nee Bi eiita incl
facio poteſtis ꝑpẽdere.ꝙ vᷣtꝰ ꝑ quã ea facio oſtendit in ueꝛbo ſed multo amplius.x ha rganomgswoer
non ex mala ſed bona ⁊ ex operibus q̃ fiunt bundantia enim boni uel mali que eſt i cor iitate t ed gticſun.
ꝑ artem magicaʒ. cũ ſint mala ⁊ uana pctis de ſeꝛmo ꝓcedit. Quod enim exterius dr: eſt Lereh ntedf adie
ppendere ã fiunt vtute maligna. opꝰꝗᷓ eitien ſupeꝛeffluentia eius quod intus eſt. In quo nns tuuftlslannn
do ðmonia cũ ſit bonũ non.ẽ a malo pᷣncipio eos uehementeꝛ tetigit.ſi enim qðõ dictum ẽ cacdin deeriil n
quale ẽ ömonium:ſʒ a bono pᷣncipio: ꝙ eſt ab eis ita malum ẽ.excogitata ꝛadix vᷣborũ o Innig or diſſolri
ſpũſſanctus. Male ergo dicitis: ꝗq. (ego in quam eſt magna.hec Criſo.Et ideo(ut dicit lnshfotihiſend
beelzʒebub eitio monia )ubi Aug. In ̊ ad greg) curandum eſt ⁊ oĩ cuſtodia mens ſer eefelis:ileog inen,
monuit nos dñs.ut bõe arboꝛes ſumus:⁊ bo uanda:ñ enim añ oculos dei tꝛanſuolant co . 1 Humane nſt neder
nus fꝛuctus habere poſſimus. Abi enim ait git ationes nr̃ e.⁊ nulla momẽta tꝑis ꝑ aium ſicat anciote te,Etit
facite arborem bonam ⁊ fructum eius bo teanſeunt ſine ſtatu ꝛetꝛibutõis.⁊ qꝛ ex habũ 0⸗ igeneg, n gipieuln
num ẽ pᷣceptum ſalubꝛe cui obedientia ne dantia coꝛdis os loquituꝛ iõ bñ ſequit᷑ ¶ Bo ſtnanſect anisdn
ceſſaria eſt. Quod ãt dicit. facite arboꝛẽ ma nus hõ de bono theſauro) .i.de bòa ĩtẽtiõe fer Sen Niglit nz
lam ⁊ fructum eius malum:non ẽ pᷣceptum ⁊ uolũtate (que ſicut theſaueus abſcõditꝰla uſte heceſſ⸗ 6.Onioſin

nt faciatis:ſed monitio ut caueatis.h̊ Aug. tet ĩterius ĩ mẽte) ꝓfeꝛt bona cogitationis.

ria
W
enu iuicſeet uffen
lpſecutiſuntpnbane
adem röne pleqnttine
em eccleſiamn: ggondin
cum ſitis mali. Queſ ti
de me bong logniitilig
1ſtis arbor mola:nond
num fere: utllis quiden
n mer toꝛia fbi. Ubi Lii
lia germia oducant: hifi
na. Voluntas eniz hoſz
m r opa fuctus ſüt io
cor unuſquiſq; hobue
nitur zopern facit hec
tur. ktr habundantia
ur)qa uebum ener
imerioꝛis concepius.
eſtrumcplenuz en vee
eno. Re riounuid
Gis 0chiorem cctis
Den ris ocidn
Acogtarn uel ſemo.
isſigifta ſen ſi
iſber Vute iſaits

Pꝛime partis

locutionis ⁊ opeꝛis(⁊ malus homo de malo
theſauro ſuo ꝓfert mala qꝛ orie cãe hnt 2
tꝛarios effectus.ac ſi dicat. Uos mali eſtiſ iõ
de tbeſauro cordis ur̃i non niſi mala pfertis.
fſim gloſam.theſauꝛus coꝛdiſ eſt ĩtentio ex q̊
dens iudicat opeꝛa. unde aliqũ minoꝛa maio
rem ⁊ maiora minorem habeant mercedem
Sepe ei maioꝛa in genere minori fiunt caꝛi
tate ⁊ ecõueꝛſo.ſicut ſepe aligꝗs maiori cari
tate dat elemoſynãa. q; alius cantat miſſam:
iõq; hic magis meꝛet᷑ de elemoſina q; ille ð
miſſa. Uñ pauꝑcula uidua dãdo duo miuta.
paꝛificata ẽ diuiti ʒacheo.qr deus non pẽſat
quantum: ſed ex quanto. De pᷣdicta fititudie
arboris ⁊ alijs iam tactis. habes ẽt ſupꝛa ciꝛ
ca finem ſeꝛmonis dñi in monte.ubi pluꝛa ðᷣ
bis uideri poteris. Doſtquam autẽ pꝛoceſſit
ꝓbando 7 arguendo:conſequenter procedit᷑
ↄminando ne credant paruũ uitium male lo
qui:⁊ mala uerba ñ puniri((Ita eꝛgo malꝰp
fert mala ueꝛba q̃ quidẽ ñ ſunt paruipẽden
da qm̃ de omni ueꝛbo otioſo non tm̃ pnitioſo
reddẽt hoĩes rõöem.qð erat ualde difficile qꝛ
locuti ſunt ſine ꝛoe: uel reddent rõem.i. ſol
uent ĩ die iudicij penã qð iudiciũ erit terꝛibi
le.qr ſine ſpe uenie.Si ãt df̃᷑ ꝙ vbũ otioſum
eſt. ꝙ röne uacuũ eſt:g de eo ñ debet queꝛi
nec põt rõ ꝛeddi:reſpõdẽdũ ꝙ lʒ otioſum ſit
rõne uacuũ:tñ qꝛ uerbũ ðᷣbuit habere rõneʒ
iõ ð ipo exigit᷑ 2õ.ſ.obmiſſionis rõnis.Et ex
boc patet ꝙ longe magis ueꝛbũ nociuũ ⁊ cꝛi
minoſum acriter puniet᷑ ⁊ ꝛeddet homines ĩ
die indicij ↄdẽnabiles:quale ẽ ueꝛbũ eorũ.

quo opa ſpũᷣſſancti calũniabantuz ⁊ blaſphe

mabãt:dicẽtes(ĩ beelʒebub eicit demonia)
t eſt ſenſus ᷣm Hiero. Si otioſum uerbũ iſ
abſq; ꝑiculo eius ꝗ loꝗtuꝛ ⁊ in die iudicij
ꝛeddet unuſꝗſq; ꝛem ſ eꝛmonũ ſuoꝛngʒ.quã
to magis nos reddituri eſtis ratõm calũnie
ueſtre. Caueant g ſibi detractoꝛesopera ꝓ
ximoꝝ minuentes uel infamãtes dicẽdo illa
eſſe facta in ipocꝛiſi.uł pꝛo uana gloꝛia.uel
aliquo indebito fine:⁊ ita in bee gebub ðmo
nioꝝ principe. Si eĩ ita iudicat dñs ðᷣ ueꝛbo
otioſo.quanto magis ð nociuo ⁊ criminoſo
Vt ãt dicit Piero.otioſum vbũ ẽ.qð ſiũ uti
litate loq̃ntis dr ⁊ audiẽtis ſi obmiſſis ſerijs.
de rebus friuolis loquamuꝛ ⁊ fabulas narre
mus antiq̊s. Ceteꝝ qui ſcurrilia ꝛeplicat: ⁊
cachinnis oꝛa diſſoluit.⁊ aliꝗð ꝓfert tuꝛpi
tudinis h̊ ñ otioſi ſeꝛmõis ſed cꝛiminoſi tene
bituꝛ reus:ideoq; ĩ uerboꝝ pondeꝛe probatõ
ↄſiſtit humane uite.Et iteꝝ.Quidquid non
edificat audiẽtes ĩ ꝑiculum uertit᷑ audiẽtiũ
Origenes. Inanis ẽ omnis ſermo.in quo ñ
eſt intꝛinſecus aliquid ꝓ ðᷣo uel p dei màda
to. Un ẽt Gteg. Otioſum vbũ eſt ꝙ aut ꝛce
iuſte neceſſitatis. aut intentõe pie utilitatis
caret.Et ſi de vᷣbo otioſo ⁊ cogitatoe minu
tiſſima reddẽda ẽ ꝛõ in die nouiſſimo penſan

Capitulũ.lxxiij.

dum ẽ quanta peta ſequant᷑ multos. Sic eiĩ

deus unuſquiſq; uias conſiderat.ſic greſſus

enumerat:ut nec minutiſſime cogitationes
aut tenuiſſima vba que apud nos uiluerunt
eiꝰ iudicio indiſcuſſa remaneat. Uñ ⁊ Cri.
otioſum uerbũ intelligit᷑ ũñ malum ſed bonũ
qð ñ opatur.i.ꝙ ñ edificat audiẽt em.Si eꝛ
go ꝓ bono uerbo ⁊ otioſo rõem ſumus ꝛeddi
turi.ꝗd ſperamus ð malo.Et ſi ð malo vbo
rationem datuꝛi ſumus: ꝗd ſpeꝛamus ð ope
malo.̊ Cri.⁊ ideo cauendum eſt a uerbis
otioſis ⁊ malis.ex ueꝛbis em̃ tuis ſi fueꝛit bo
na ac bonitati mentiſ ↄſona.⁊ ſub ðbitis cir
cũſtantijs plata.iuſtificaberis.i.meꝛeberis
uel tanq; iuſtus remuneraberis: ⁊ ex uerbis
tuis ↄdẽ naberis:ſi fuerit mala ⁊ pꝛedictis 2
traria. Scriptũ eſt eĩ.qꝛ moꝛs ⁊ uita ĩ mani
bus lingue.⁊ ideo ex ſeꝛmonibus tuis iuſti fi
caberis uel ↄdemnaberis.qð oĩm eſt iuſtiſſi
mũ.eteĩ tu dñs es ⁊ dicẽdi ⁊ ñ dicendi. Unð
Crip. Wanſuetũ iudiciũ.ñ eĩ ex ꝗqbus alius
dicit ð te:ſed ex ꝗbꝰipᷣemet locutuſ es calcu
lationes iudex feret:⁊ tu dñs es dicendi.⁊
iteꝝ unuſꝗſq; hoĩz ex uolũtate ſua ſola.aut
peccatoꝛ aut iuſtus ↄſtituit᷑.conuincitur ât
uniuſcuiuſq; pct᷑oris uolũtas.teſtimonijs tꝛi
bus.i.cogit ationũ.uerborũ ⁊ operũ.h̊ cꝛiſ.
Pic gᷓ docemuꝛ. ut os noſtrũ cuſtodiamꝰ ne
uerba otioſa nel mala loqͥ muꝛ. qꝛ ſicut uas
qð ñ operit᷑ cito ĩmũdũ fit.⁊ quidquid eſt in
terius:frigeſcit ſic eſt ⁊ de coꝛde.niſi os quo
eſt eitus opeꝛculum teneatuꝛ cũ diſcreta cu
ſtodia clauſũ.⁊ (ut dicit greg.) ab omni ꝛec
titudinis ſtatu pereũt:qui per noxia uerba
dilabuntuꝛ.⁊ ideo fꝛequenteꝛ oꝛemus dicen
tes.pone qne cuſt odiam oꝛi meo:⁊ oſtiũ cir
cunſtantie labijs me is. Unde criſo. Magis
utiq; uirgine aliq̃̊ cuſtodi linguà.equus ẽ re
galis lingua. Si igituꝛ impoſueris frenum ⁊
docueris ambulare cum bona compoſitione
geſcit ſuꝑ eã.⁊ õᷣſupeꝛ ſeðbitrex. Si ãt ĩſte
natã dimiſeris feꝛri ⁊ ſaltare:diaboli ⁊ ðᷣmo
nũ ſeſſio fit.̊ Cri. VUñ ⁊ oꝛigenes.eoꝝ qui v
ba ði loquunt᷑ os deꝰ aꝑit: illoꝝ uero qui lo
quunt᷑ mendatiũ.falſũ teſtimoniũ.ſcurrilita
tes.turpitudines.ſuſurronũ quoq; ⁊ detrac
toꝝ ⁊ eoꝝ ꝗ otia loquunt.di aboluſ os ape
ꝛit. Magnum g ꝑiculum ẽ loqui de ſeculari
bus ⁊ uanis.cu multa ſint diuia ? utilis. de
ꝗb loqui poſſumus. VUn ambꝛ. Non medio
ere ꝑiculum ẽ.cum tanta habeamus elogꝗa
Si ⁊ opeꝛa que fecit:his pᷣtermiſis loqui que
ſeculi ſt᷑. ⁊ maxime a uerbis detractorijs ca
ueꝛe debemns:ne mane loqmur de alijs. un
de Auguſt. Uide quomodo iꝛaſceꝛis:ſi quis
de te mala loq̃t. Quomodo iꝛaſceris alteri
qñ te male loquit᷑ ſic iraſcere tibi qñ ð alte
20o male loqueꝛis.⁊ non ſoluz caueꝛe ðbemꝰ
ne vᷣba detractoꝛia loquamuꝛ ſed etiã ne au
diamus quia ſi non eſſet auditor non eaer 5
Y

De demoniaco ceeos

tractor. Uñ Berñ. Detrahere ? detrahentẽ
andire:ꝗd hoꝝ dãnabilius ſit:ñ facile dixe
rim. Et iteꝑ.ligua ötractoris ⁊ auris audito
ris:diabolus ſedet ſuꝑ utzunq;. Cauendum:
eſt ẽt ualde a uerbis contentioſis ⁊ ꝛixoſis qꝛ
occaſionem dant multis malis. Uñ Eripᷣ. cõ
tentio eſt altricatio longa. Naſcit᷑ autez ex
uana gloria que qr̃ amor uictorie. Nemo eĩ
diu ↄtendit: niſi ꝗ uincere ↄcupiſcit.głiaz ti
bi putas eſſe ſi uſceris: ſʒ occidiſti giadio a
micũ ⁊ amicitiã eius ĩ ipᷣo.⁊? iõ quaſi ð ami
co occiſo dabis rõem. Nã ſi hoĩem non occi

diſti feꝛreo gladio: amicũ tñ occidiſti gladio

ↄtẽtioſi ᷣmonis.h̊ Cꝛip̃. Multũ ĩſuꝑ cauere
debem: ne ꝓpximũ vbo Hcogitatu iudicemꝰ.
Un Cri. Ex ſ̃ᷣmonibꝰ tuis ↄdẽnaberis ait.
MNon audis. qm ⁊z phaꝛiſeus va locutus ẽ: ſʒ
tñ ultimà dit uĩdictã.Etem̃ hʒ iudicẽ:ꝗ de
liquit. Ne igit᷑ capias dignitatẽ unigeniti: il
li iudicij thꝛonus ↄſeruatꝰ ẽ. Sed ſi uis iudi
caꝛe:ẽ tibi iudiciũ.muitũ lucꝝ hñs.Sedeꝛe
fac in ↄſcia tua ĩtellectũ diſceꝛnẽtẽ ⁊ affeꝛ ĩ
megdiũ oĩa ðlicta tua ⁊ iueſtiga peccata aĩe
?7 expete cũ diligẽtia noxas ⁊ dic. ꝛopter
ꝗd bec ⁊ hec tu faceꝛe auſus es.Et ſi h̊ qui
dem fugerit oia.ꝗᷓ aut alioꝝ ſunt inueſtiga
uerit dic ad eam. Non ꝓ hiaæte iudico nõ ꝓ
his intraſti te accuſatuza. Quid.n.ſi ille öbe
at tu cur hec ⁊ hec deliꝗſti. Excuſtẽ te ac
cuſa:q̃ tuipᷣius ſunt ĩtuere ñ q̃ alioꝝ.⁊ conti
nue in hanc deduc agoniam. DPeinde ſi mnibil
hbre dicat ſʒ ftaꝛdat᷑: dilania flagella eã ue
lut quadam dcillà elatã ⁊ foꝛnicatã.⁊ GB ᷣm
undquq; diem ↄſtitue iudiciuʒz ⁊ ſubſcribe
Rumẽ ignis. ueꝛmẽ ↄſcie nenenũ emirtẽtẽ. ⁊
alig loca toꝛmentoꝝ ⁊ ne dimittas eã eẽ cuz
dyabolo.Et ſi doluerit h̊ audens.nec ſubtꝛa
bas manũ. Non. n. moꝛiet ſi ꝑcuſſeꝛis a moꝛ
te aũt eam eripies ⁊ paruoꝝ magnas expete
noxas. ut neq; ꝓpe magna öuemat. Si h̊ fe
ceris ſᷣm unãquãq; diem. cũ libera ꝓppalatio
ne ſtabis ſecus tribunal illud terribile. Ita
Paulus factus ẽ purus: ꝑp hoc ⁊ dixit. Si
noſmetipᷣos iudicaremus non utiq; iudicaꝛe
mur.h̊ Criſᷣ. Moꝛalꝛ ãt ĩ vbis ſiue ĩ loquen
do attendenda ſunt quinq;. ſ.qd.cni.ubi.qñ
2 qualr dicat᷑. Iſti ſunt quinq; digiti in ma
nu lingue. Quid det᷑minat apłs:dicens.ſmo
ueſter ſit ſemꝑ ĩ gra ſale cõditus.i.gratꝰ.uti
lis:ſine otioſitate.otioſa ſunt oĩa.q̃ aut ĩuti
lia.aut inhoneſta.aut nociua ſunt. Inutilia
ſun q̃ nec loquẽtibus nec audientibus ꝓſũt.
Inboneſta q̃ nec dignitati loquẽtis nec au
dientis ↄueniunt. nociua ſunt.q̃ uel ad eꝛo
ꝛem uel ad pꝛauitatem ducunt. Cui deteꝛmi
nat ſapiens: dicens. Cum ſtulto ne multũ lo
quaris.Qui gꝗᷓ cuz alio loqtuꝛ ↄſideꝛet an pp
ſe uel ꝑꝑ alium loqui habeat. Si ꝑp illum.
Utx ſit tal.ꝗ ſua coꝛectione indigeat.uel ꝗ
coꝛꝛectiõez ñi ꝛecipiat. Ubi q̃dam enim ſt᷑ lo

2 muto.

ca.ubi nullo modo.ut ĩ ſanctuaꝛio.q̃nazʒ ubi
raro.ut iĩ ↄuiuio:qᷓdam ubi modeꝛate.ut ĩ lo
cutoꝛio ẽ loquẽdu. Qñ öteꝛmiĩiat eccłiaſtes:
dicens. Ipᷣs tacẽdi ⁊ tpᷣs loquẽdi.Tacẽdũ ẽ
aliqũ ꝑp auditoꝝ ifiꝛmitatẽ.aliqñ ꝑꝑ uitãdã
pᷣcipitatõeʒ.aliqn ꝑꝑ ꝑſone alterius ꝛeueren
tiam.ꝗliqũ ꝑꝑ auditoꝝ ĩdignitatẽ. Qũo aut
loqndũ.i.quo geſtu quo ſono.q̃ ignificatõe.
Sit g geſtus ſimplex.⁊ humilis.ſonus mitis
⁊ ſuauis.ſignificatio ueꝛax ⁊ dulcis.Compẽ
dium aũt oĩium pᷣdictoꝝ hoc eſſe ur̃. ut tarð
⁊ raro quis loq̃tur. Unð ſeneca. Sũma ſum
maꝝ hec ẽ:taꝛdiloquuʒ te eſſe iubeo.Et ite
ꝛuʒ. Quicquid dictuꝛus es:antequãa alijs di
xeris tibi. Magna ẽ res uocis ⁊ ſilentij tẽpe
ram̃tũ.Et iteꝝ.Qõ tacitũ eſſe uis:nemini di
xeris.ꝗa non poteꝛis ab alio exigere ſilẽtiũ
ſi tibiipi non pᷣſtas. PHec ſeneca. Sed heu ſt᷑
aliꝗ n ſolum ſeculaꝛes ſʒ ⁊ religioſi.ꝗ qñq;
Et ſine cauſa ꝛatiõabili alijs iꝛati.toꝛuos ocu
los ⁊ uultus oſtendunt ac inſuper dentibus
ſtridendo. uotes furioſas emittunt. Et ſic de
monem qui intus eos poſſidet: alijs extra ꝓp
dunt. Pi tales bene in hoc daciano in bea
tum Uincentium ſeuienti aſſimilantuꝛ de
quo in ſermone Auguſti.ſic dicituꝛ. Per fu
rioſas enim daciãi uoces.per truces oculos
7 minaces uultus.⁊ tocius coꝛpoꝛis motus.
ille habitatoꝛ eius interioꝛ monſtrabatur:
⁊ per hec ſigna niſibilia. tanquam peꝛ ſui ua
ſculi ꝙ impleuerat crepantis rimulas uide
batuꝛ. Pec Auguſt. Tales etiam quandoq;
ſuis linguis acutis parcunt.⁊ ſe abſconden
tes taciturnitati inſiſtunt ac ſilentium ꝙ bo
ni ex religionis obedientia deo ſacrificant
ipſi ex perueꝛſitatis malitia demonijs ⁊ non

deo immolant.uñ in collatione abbatis ꝗJo

ſeph de amicitia ſic de talibus d. Illud ue
20o quale ẽ ꝙ interdu pacit᷑tes eſſe nos cꝛedi
mus gꝗa ꝛndeꝛe ↄtẽnimus laceſſiti.ſʒ ira con
motos fratres amara taciturnitate uel mo
tu geſtuq; irriſorio ſubſannamus.ut eos ma
gis ad iracundiam uultu tacito puocemꝰ.qᷓ
tumida potuiſſẽt ĩcitare ↄuitia ĩ᷑ eo nos eſti
mãtes minime apud deũ ꝛeos.qꝛ nihil oꝛe ꝓ
tulimꝰ ꝙ nos notar̃ hoim iudicio aut ↄdẽna
re potuiſſʒ. Ita igr̃ tacere nihil pdeſt. ſi icciꝛ
co nobis indicimus ſilentium: ut qð agendũ
ↄuitio fueꝛat Gq̊ tacituꝛnitate faciamus: adſi

milantes quoſoam geſtꝰ. ꝗbꝰ ⁊ ille quẽ cura

ꝛe noſ oportuit ue hementiore inardeſcat iꝛa
cũdia. Utiq; eĩ tale ſilent ium erit eq̃liteꝛ no
noxium:qꝛ ſic exaggerat ĩ alteꝛiꝰ corõ triſti
ciã:ita in ſuo non permittit extĩgui.nõnulli
quoque cum tꝛiſtificati fueꝛit ł irati:ab ipᷣo
ẽt ꝑtinaciter abſtinent cibo. In quo plãe ſa
cꝛilegij crimẽ euidẽter incurrũt.ieiunia.ſ.q̃
ſoli deo ꝓ humiliatione cordis ⁊ puꝛgatione
uitioꝝ ſunt ſpecialiteꝛ offerẽda ꝓ diabolico
timoꝛe tollerantes.Qõ tale eſt ac ſi orones

3 3 eia uirnusei
hcxrtionemo
gyleſſone oi.

lum o ſat ſſnethez ?
poſiCegt Milenſ n
ee lerures ? coonn
uum auerete obſeghii
geroe iliſime, ut uo
his abhommnidys cogit
lbimiſeut torleg ex uore
ſun iefſabiliglaus ? g⸗
perpetugs eternitates: b⸗
cum ſain perdtionem. An

deinttefgiidetch
Aun Enadeieton

ges ſz keligot ge
biidiſstetimie
dtunt ocinſtpe cenife
mioſag enſnunt Ktſtte
os poſſiget. aliſs erna
ne in hoc gacinnon beꝛ
ſeuienti alſimilantne ge
uſti ſe dicinn. Per lu
oces per truces oculos
tocins coꝛporis motus⸗
terior monſtrabatur:
lia tanquam per ſuiua
trepantis fimmas uide
Tales etiam guandes
orcunt aſe ddiccnin
urn at Rertiamg de
ediendig ded ſacriien
iaelinia demniſen ton
in cAarione abbatis 6
ſe deto ibe df. Nud te
ettü packtes ſe ii⸗
ininueleſinhie
nar tacituninte el

M
]

]

„

Pꝛime partis

atq; ſacrificia ñ deo ſed demonibus defert
illam quoq; moſaycã icrepationẽ mereãtur
audire ſacꝛificauerũt demomijs ⁊ ñ ᷣo.diis
quoq; igꝛabãt.h̊ ubi ſupꝛa. Sic g pᷣdicti mi
ſeri tã puerſe litigando qᷓ; malitioſe tacendo
demonibꝰ ſeruiũt ꝗ utrobiq; ſe ingerẽdo eis
illudũt. Quoꝝ illuſiones ñ incurreꝛent ſi non
fictã ſed uerã humilitatẽ ? caritatem habe
ꝛẽt.qꝛ nec tunc ad tantã ĩpacientiam dueni
rent. Et qdð adhuc peius eſt. tales ſepe abſq;
ff̃is offenſi reconciliatione accedunt ad alta
re ⁊ ſic recedentes iudicium ſihi manducant
2 bibunt.Et inſuꝑ a diabolo excecati.quan
doq; ſe excuſando dicum.quia nihil adueꝛſꝰ
glium habent non intelligentes qr ſecundũ
euangeliũ attendere debent.ſtʒalius ad vſus
eos quid habet. Auſer dne obpꝛobꝛium tali
um p erſoꝝ a ꝛeligiõe ſeruoꝝ tuoꝝ.Oꝛatio.
o eꝛa uirtus eice a me demonium pꝑ
( HS o ueꝛbũ pr̃is.ſana mutuzʒ
1 ↄfeſſionẽ o intima lux illumina ce
cum ꝑ ſatiſfactõez ⁊ ut fortis armatus me ñ
poſſideat. uniueꝛſa arma eius.ſ.ui:es anime
mee iteriores ⁊ corporis ſenſus exteriores ĩ
tuum ↄueꝛteꝛe obſequiũ. Opto etiam ⁊ ðᷣſy
dero depaltiſſime. ut quotienſcũq; malignus
ſpũuũs abhominãdas cogitatões plaſphemie
mihi miſeꝛit toriẽs ex uoto oĩʒ ðſyõꝛioꝝ meo
rum ineffabilis laus ⁊? grãzꝛum actio tibi ſin ĩ
perpetuas eternitates: ⁊ blaſphemia ſua ſe
cum ſit in perditionem. Amen.

Ode iudeis ſignũ de celo querẽibꝰ.⁊ de ſpi
ꝛitu immundo oli eiecto ab eis a. Lxxiij.

ſphemiaʒ ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ qui
am ex eis pcatioꝛes uolenes ex

xerũt¶ Migiſteꝛ uolumus a te ſignu uidꝛe)
ſ.ñ qocunq;: ſed ð celo. Reputabant eni mi

ꝛacula xpᷣi parua: eo ꝙ erant ut cõiter cirea

inferioꝛa. ut pote ciꝛca ſamtates corpoꝝ ⁊ vᷣ
milia: õ qꝛebãt ab eo ſigna fieri ciꝛca coꝛpa
celeſtia.foꝛte mãna deſcender̃ ut tꝑe moyſi.
r ſonare tonitrua.ſiẽ tpe ſamuelis: qð magnũ
fuit ĩ paleſtina tꝑe eſtatis.pꝑꝑ defectum ma

terie ⁊? potentiã agẽtis.ſ.ſolis oẽs uapoꝛes 2

ſumentis:uel ignẽ ð ſublimi deſcẽdere ut tẽ
e Helye. uel ſolẽ ſtaꝛe ſicut tꝑe Joſue. ul
rerrocedere ut tpe Eʒechie:ł alia huiuſmõi
quaſi non poſſent ⁊ illa calüniaꝛi ⁊ dicer̃ ex
occultis ⁊ uarijs paſſionibus accidiſſe. Naz
ꝗ calũniat eis q̃ ocu uidet. manu tenet. uii
litate ſentit: qd facturꝰ ẽ de his que de celo
uenerint. Atiq; rñdebit ⁊ magos egipto ml
ta ſigna feciſſe de celo: uel calũniabit᷑ alio
modo. Uñ Erip. Cũ multa ſigna uidiſſent rã

quam ſi nullum nidiſſent: ita ſiguũ petebãr:
Uere em̃ nullũ niõrunt:qr coꝛporali aſpectu/

nitis ât uerbis dñi aduerſus bla

riꝛi uolutatẽ xpᷣi ⁊ capeꝛe euz hi

Capitulü.lxxiij.

uideꝛunt: ñ ſpiritali affectu. Ubi ſcienduzʒ ꝙ
aliqui malignantes detrahebant miraculis
xpᷣi dnplicit᷑ uno mõ attribuebãt ea uirtuti
demonis. ut uiſum ẽ ſupra ĩ pᷣcedenti capitu
lo:alio mõ reputando ea parua ut dicit᷑ ̊ lo
co. Iſti eĩ ae dgna eius ñ uidiſſent.uł quaſi
q̃ uiderant parua uel nulla fuiſſent: temptã
tes eũ.ð celo ſignũ querũt ñ ex deuotiõe ut
ex B credãt ſed magis ex curioſitate ⁊? ur fa
cilius qᷓ; pꝛimis dicãt.Adulantes at' dicunt
magiſteꝛ ut blanditijs alliciät quem ↄuitijs
blaſphem aueraãt. Uñ Ariſ. Hi quos oꝑtebat
admirari ⁊ obſtupeſcere ⁊ credere.nũc a ne
ꝗqtia ñ deſiſtũt. Uñ ãt voa ⁊ adulatiõe ⁊ iro
nia ſunt plena. Putabãt em̃ allicere ꝑ B. =
nunc quidẽ ↄuiciant᷑:nunc adulant᷑ nunc at
demoniacũ uocãt.nunc: mgr̃m. Utraq; pni
tioſo ↄſilio.⁊ ſi ↄtraria ſint que dicebantur:
ꝑꝑ ̊ ⁊ eos ⁊ uehem̃ter tetigit.h̊ Criſ.Et qꝛ
male queꝛebant iõ non dat eis ſignuʒz. ſed ꝛn
denſ ait illis (Seneratio mala)in oꝑe ⁊ adul
tera in fide.qꝛ relicta propꝛio uiro. ſcilicet
deo idolis ſeruiebant.⁊ ſi idola ñ colebat tñ

a uero ſponſo xpᷣo ſe alienabant ſignum ðõ ce

lo queꝛit ad caluniam ꝗ me quaſi alia q̃ nið
runt ſigna ñ fuerint. Nide quõ cum iuõi xpᷣo
ↄuiciabant᷑:dicẽtes(ĩ pᷣncipe demonior um
eicit demones) manſuete eis rñũdet ꝑ rones ĩ
pꝛobaus dictũ eoꝝ.hic uero cũ laudando a
dulant. magiſtꝝ nocantes. aſpere eos tãgit
demonſtꝛzans ſ̃m Crip̃ᷣ.ꝙ utraq; paſſiõe erat
ſuperioꝛ. ⁊ neq; ↄuitijs in irà conducit neq;
adulatione mollit ĩ quo oñ dit amplectenda
eſſe obprobꝛia ? adulatões uitandas. nam (
ut ait Cri.) Hiꝛ ſapiens i faciè cedit᷑ qn ĩ fa
cie laudat. Mon ſic multi maioꝛes huiꝰ tpis
faciũt.ꝗ bona ſuadẽtes ↄtemnũt.⁊ eis tanq;
ↄuiciantibꝰ iraſcũtuꝛ: ſʒ mala ſuggeꝛẽtes au
diunt æ eorum adulatõe moliunrur.:tinaz
attẽderent ↄſiliũ ſapientis qui dicit. Melinſ
ẽ a ſapientie coꝛripi quã ſtultorum adulatõe
decini. deĩde ſubiũgit (⁊ ſignũ non dabit᷑ ei)
.ſ. ptatis ⁊? de celeſt ibus quale petit ad calũ
niam niſi ſignum Jone ꝓphete ꝙ fuit humi
litatis æ abiectionis contꝛa eoꝝ ſupbiam. q̃ſ
diceret. Tu generatio pꝛaua.petis ſignuʒ ce
leſte ⁊ ſignũ potẽtie uel gloꝛie ð ſublimi ⁊ iᷣ
bi ñ dabit᷑ niſi ſignũ terꝛenũ.⁊ ſignũ paſſionis
2 infirmitatis.ſignificatuz ſigno ? facto Jo
ne pphete.ionas eĩ fuit niniuitis ſignũ dupli
citeꝛ.ſ.uerbo ⁊ facto uerbo.qꝛ uiua uoce eiſ
ſignificauit ꝙ ꝑiꝛẽt.niñ ↄuerterẽtuꝛ feo eo
ꝙ fueꝛit ĩ uẽtre ceti tribꝰ diebꝰ⁊ noctibꝰ.ubi
fuer̃t tꝛia.ſ.abſoꝛptõ ðᷣtẽtõ euomitõ abſorp
tõ fuit ſignũ mort᷑ xpᷣi. ötẽtio ſepłtur̃. euomi
tõ r̃ſurꝛectõis.⁊ ſic dabit᷑ eisa ſignũ.i.ſignifi
catõ ĩ facto ione.ut.ſ.ↄuertẽt᷑ ⁊ ſaluẽt.ñ BG
dictũ.quaſi alia ſigna añ moꝛtẽ xpᷣi nõ fue
rint data ſed qꝛ moꝛs ⁊ paſſio xpᷣi fuit ſignũ
pcipuum ⁊ ultimum.⁊ ſignum ſignornmĩ ꝙ
P 4

De iudeis ſignũ de celo qꝛẽtibꝰ:⁊ de
G₰

ia ſigna ducebant ideo dandum iudeis dici
tuꝛ.qꝛ ſi illi cꝛederent ſaluaꝛentuꝛ.ſi nõ cꝛeðᷣ
rent damnarẽtuꝛ ſicut Jonas fuit nignũ nini
uitis. ut ſi uellent credere ſaluarentur. ſin at
ſubuerterentuz. Non eꝛgo dat eis fignum di

ninitatis de celo ꝙ querebant qr pꝛopter eo

rum cuꝛioſitatem ? maliciam uidere iĩdigni
eꝛant ſed de abiſſo maꝛis ? pꝛofundo ĩferni
q̃te Jonas ceto furatꝰ ſed de abiſſo moꝛtis
libezatus. ⁊ accepit ⁊ dedit nignũ uidelicet ĩ
caꝛnationis ñ diuinitatis.paſſionis ũ glorifi
cationis. Diſcipulis autem ſuis ſignum ð ce
lo dedit.ꝗbꝰ eteꝛne beatitudinis gloriã ⁊ pꝛi
us fignꝛaliter in monte tzâſfiguratuſ.ac poſt
ea ueꝛaciter in celum ſubleuatuſ oñdit qꝛ eĩ
iudei teꝛreni ⁊ infimi eꝛant.iõ de tenenis ⁊ ĩ
fimis ſignum dẽbant habere.Unde dat eiſ ſi
gnum de imo ſue paſſionis ⁊ ſepultuꝛe dicẽs
(Sicut em fuit Jonas ĩ uẽtre ceti tribꝰ die
bus ⁊ tribus noctibus ita erit filius hoĩs in
corde terre Izibus diebus ⁊ tribꝰ noctibꝰ ꝑ
ſynodechen accipiendo.ſ.paꝛtem ſexte feꝛie
& totam diem ſabbati. ⁊ partem diei dñice r
ſurrectionis pro tribus diebus ? noctibus.
Peꝛ iſtos ꝗ queꝛebant ſignũ de celo: ſignat
curioſi ⁊ ſuperbi.qui ſupra uires celeſtia ri
mantur. ⁊ nimis curioſe diuina ſcrutantuꝛ. ð
celo ⁊ celeſtibus ac ſecꝛetis diuinis diſputã
tes.uel de reuelationibus ⁊? uiſionibus pᷣſu
mentes.obmiſſa uia.ſ.pꝛeceptis domini ? 2
ſilijs quibus uenitur ad illa.ꝑꝑ ꝙ opprunan
tur a gloria.qr ꝑ hoc aliquando labuntur ĩ
erronea documenta.uł enq; in pcta ſpalia
7 carnalia propter quod dicitur eis (genera
tio mala ⁊? adulteꝛa)?z ceteꝛa.quia queꝛunt
q̃ nõ ſunt ſcibilia.nec ad fidem uel moꝛes uti
lia. ⁊ ideo((non dabitur eisiſſignum niſ ſignũ
ione prophete) quem deglutiuit cetus. ⁊ ſic
delndit ? deglutit eos diabolus. Deinde iu
deoꝛum malitiam. quam obſtinataʒ ? obdu
ꝛatam dominus pꝛeuidit.exemplis ꝗbuſdaʒ
condemnat.quia conueꝛſio niniuitarũ ? fac
tum regine auſtꝛi.oſtendit iſtos in iudicio (
quo omnes tam boni quam mali ſuꝛgẽt.) g
uius puniendos ⁊ condemnabit eoſ id ẽ oſtẽ
det condemnandos.quia ex illoruz facto ap
parebit iuſta iſtoꝛum condemnatio. Uno di
cit.¶ Uiri niniuite)qui ſunt aſſirij. ſurgent
ſcilicet in ꝛeſurrectione generali. in iudicio
futuꝛo. (cum generatione iſta). ſcilicet in
daica.que ſimiliter tũc ſuꝛget(⁊ condemna
bit eam) ideſt condemnandam oſtenden.ſci
licet pꝛimo ex compaꝛatõne populi ad popu
lum. quia ibi niniuite gentiles ⁊ barbaꝛi. hic
iudei populus dei. SGSecundo ex compazatõe
predicantis ad predicantem. quia ibi ionas
propheta puꝛus homo.hic xpᷣus dominus „
phetarum deus ⁊ homo. ubi ionas peregri
nus. hic xpᷣus ↄciuis ſuus. Tertio ex ↄpara
tione pᷣdicatõis ad pᷣdicationem ga ibi iõas

ſpũ imundo olim eiecto ab eis.

tantum tribus diebus. hB xpᷣs tribus annis p̃ᷣ

dicamt.ibi ionas nullũ mizaculũ: hic xpᷣus
multa fecit. Quarto ex comparatione efſec
tus ad effectum. ꝗa ibi egerunt pniam: iſti
uero non: ſed ẽt addiderunt blaſphemiam.
Vbi Cꝛiſᷣ. Ali ꝓphetam ſuſcepeꝛunmt iſti do
minum ipᷣum repuleꝛunt. Slli neq; in lege ĩ
ſtꝛucti.neq; pppᷣis admoniti. ad dominum 2
uerꝛſi ſunt.cognoſcentes ſuus peccatum.iſti
tot pᷣceptis eruditi legis ⁊ ꝓpharum a domi
no ꝛeceſſeꝛunt. Illi qui ſempeꝛ fueꝛũt popu
lus dya boli.ĩfra tꝛes dies facti ſunt populus
dei iſti qui ſempeꝛ uidebamur populus dei.
infra tres dies facti ſunt cꝛucifixo xpᷣo popu
lus ſathane. deinde ſubdituꝛ (Regia au
ſtri) id eſt regina ſabba.cuius regnũ erat ĩ
auſtrali parte.ꝛeſpectu ieruſalem que non
dubitatur electa eſſe.⁊ ᷣm quoſdã dicebat
ſybilla:ſurget.i.ꝛeſurget in iudicio extꝛemo
cũ generatõe iſta peſſima(⁊ ↄdemnabit eã
id eſt oſtendet condemnandam hoc eſt ex
facto ſuo oſtendetuꝛ iuſta iſtoꝛum condem
natioga uenit a finibus terre).i.a longin
quis partibus(audir̃ ſapiam ſalomonis ¶ ꝗ
tñ nõ fuit niſi ſolũ forma xpᷣi. Ex his aggꝛa
uat iudeoꝝ malitia. ꝗa ülla mulieꝛ:iſti niri.
illa a remotis uenit.iſti pñtem habuerunt.
illa cum labore iſti ſine difficnltate. illa lan
dauit alienigenam. Iſti condemnauerunt
pꝛopꝛium terrigenam: illa ad ipſum uenit
quem ſola fama cognouit.iſti probatũ miꝛa
culis cõtempſerunt.illa ad purum hominem
iſti ad deum ? hominem: ila cũ munerib“.
iſti cum obprobꝛijs ⁊ uulneribus.(Et ecce
pluſq; Salomon hic).ſcʒ xpᷣs pnñtialiteꝛ poñ
tus.quia hic deus:ille homo.ille ſcientiam
habuit terꝛeſtrium hic omniũ ille edificauit
templũ defectibile B ĩdefectibile. Ubi Cri
Regina auſtri cu eſſet gentilis ⁊ mulier ob
tantam longitudinem itineris uenire ad euz
nec propteꝛ infirmiorẽ ſexum impedita ẽ.cõ
cupiſcẽtia eĩ ſapientie infiꝛmitati dabat uir

tutem iſti autem uiꝛi ⁊ ſaceꝛdotes quoꝛump
priũ eſſe debuerat amare ſapiam. ãte ocłos

ſuos.⁊ ĩ medio gremio ſapiam poſitã ↄtẽpſe
rũt. Illa ad hoiem currit. iſti a deo receſſe
runt. Illa munera multa obtulit ut audiret
eum.iſti ãt nec pᷣmia regni celoꝝ acciper̃ uo
lũt ut credũt.Et iteꝑ. Regina auſtri nenit a
finibꝰ terre.ad audiendũ Salomonẽ ⁊ xpᷣia
ni nolunt uenire ð plateis ad audiendũ xpᷣm
multi etiã de eccłia exeut:⁊ ibi xpᷣm ſoluz ĩ
linquũt.hec cꝛiſ. Miſtice hic daänata plebe
iudeoꝝ.eccle ſie miſterium ſecretum expᷣmi
tuꝛ.que in niniuitis ⁊ in regina auſtri ð toriꝰ
finibus oꝛbis congregatuꝛ ⁊ in illis fides gẽ
tiu iſraeli antefertur.ue em̃ ſunt paꝛtes ec
cłie.uel duo genera hoĩs in ea.nnũ ꝙ pecca
uit:ſʒ deſiſtit ꝑ pniam: ⁊ boc ſignatum eſt ꝑ

niniuitas.ð quoꝝ peccato legit᷑ alterum quẽ

d nitia geclinge
cli penitere on
lentan ad /reo calion
itoretutnt ceohen
ens ſqglicitn. er/⸗
ur otais alſg. 1
ſces percctawen leg
gnuiß ſ boc facit ex canl
If regna auſtri eo ab 4
lor caloris ſgnans fetnot:
Gna nenit ad uen ſalomon
deuotön eſſerens ei anum
Uoram 1 aromata done fam

divinum boncremeer ſact

dicton oinati ſenes:er
ey carttgne ſei geig ann
bens odemnnabiles oſdu
neniugeorumſignantun
deos nolentes aſſtmilant
lentiamn prelicante, non

Uine auſtei gr eodorete.

cenplunac grguenun

iig bſcengeos ſimles he
neſdſeſoe hoſtliderzto

peſſimal? odemnihtei
ondemnancan bor eſe
mn iuſta iſtoꝛum conden
ſinibus tene) ,lontit
lit ſapian ſalononis ig
orma ri. Er bis agger
qa lla muljer ſtium.
ſti pitem babuerunt.
ſne dfficnltare, llg lan
Iſti condemnauerunt
n: illa ad ipfum uenit
nouit iſtl provatu mina
la ad purum bomirem
hem:Ala cä mimertd.
2Uuneridus. (Et ecte
Cehinalnerſec
fiGe bomo.he ſcieſſianm
n bic ommü ile ediftoit
eb iefeiͤble. Vi d⸗
i eſſet gentlpe nllle 6
lnen annens lenleegge,

zſerumn inpecita
miore ſexun inpeolge
e infermitaridabar ur

Pꝛime partis

mortaliter ñ peccanit ⁊ hoc fignatum ẽ ꝑ re
ginam anſtꝛi de peccato cuius ñ legit. Unð
Ambꝛo.Eccleſia fidelium ex gentibꝰ collec
ta.qᷓ ĩ niniuitis ꝑ pñiam pᷣterita peccata de
let. ĩ regina auſtꝛi. ⁊ electa eẽ n dubitat.ꝑ
ſaplaz cauet futura ĩ iudicio ↄdẽnabit gene
ꝛationem hanc neq; danabit ãt ñᷣ ſine pate.
ſz operatõis exẽplo.qꝛ pfert ecckłia ſynago
ge. ex duobꝰ igr oſtat eccłia. ut aut peccaꝛe
neſcias. aut peccaze deſiſtas. pnĩa eim peta
abolet: ſapia cauet. Pec Ambro. Per nini

ulitas ẽt ſignant᷑ pctores.ad uocẽ pᷣdicatoris

pniam agentes ⁊ reginã auſtꝛi ſimpliceſ.ſa
pĩam xpᷣi.deuote querentes: quorum ſal“ ʒ
ſentenciam ſaluatoris preponitur ſaluti eo
rum ꝗ nidentuꝛ iuſti t ſapientes.⁊ de ſua iu
ſticia uel ſcientia pfumentes.Niniuite quo
q; interpꝛetant germina pulc hritudinis.iõo
et ſignificare poſſunt iuuenes exiſtentes in
ſtatu potiſſimo iuuentutis ꝗ ſolent defacili
ad uitia declinare. ⁊ ad bona intentõm defa
cili penitere ꝑꝑ ꝙ ſubdituꝛ ( feceruntipeni
tentiam ad predicationem Jone) ꝗ coluùba
iterpretatur. ⁊ ideo ꝑ eum ſimplicite: admo

nens ſignificatur. Per reginã uero auſtri ſi

gnari põt aĩa rõnalis.qᷓ ſi bene regat uires i
feriores peꝛ dictamen legis natuꝛe ꝛdicit᷑ re
gina: ſʒ ſi hoc facit ex caꝛitatis feꝛuoꝛe tunc
ar̃ regina auſtri: eo ꝙ ab auſtro puenit fer
uor caloris ſignans feꝛuoꝛẽ caritatis. æ B ꝛe
gina uenit ad ueꝝ ſalomon? ieſum xpᷣm per
deuotõm afferens ei anꝛum ſapie ? gẽmas v
tutum ? aromata bone fame:iſtis ntendo ad

dininum honorem. ex ſacto igr̃ iuuenũ preæ
dictoꝝ.obſtinati ſenes: ex facto anime bene

7 ex caritate ſe r̃gẽtis anima frigida ⁊ negli
gens ↄdemnabiles onduntur.ꝗ generatio
nem iudeorum ſignantuꝛ. Doſt hec dñs 3 iu
deos nolentes aſſimilaꝛi niniuitis.qꝛ eo pem
tentiam predicante. non penituerunt: uel re

gine auſtꝛi qr eo docẽte. ñ didiceꝛut: iducit
exemplum ad arguendum ingratitudinẽ eo

ruʒ. ondens eos ſimiles homini prius a ömo
ne obſeſſo.⁊ poſt libeꝛato ⁊ iteꝛum ꝓpteꝛ ne
gligentiam plenius poſſeſſo. Naz prio diabo
Ius habit auit in eis.qñ erãt in egipto niuen
tes m ꝛitũ egiptioꝝ.ꝗ expulſus fuit ab eie.
qñ ĩ figura xpi mactauerunt agnũ.⁊ ſangui
ne eius liniti ſ qñ ⁊ legem acceperunt.q ex
cludebat cultũ demonũ: 7 inducebat ad co
lendum unum deum ueꝑ: ⁊ ſic eiectus tranſi
it ad poſſidendũ plenius gentiles. ſine lege ⁊
prophetaꝝ oꝛaculis uinẽtes: ⁊ iðo eos tene
bat in idolatria ſubiectos. Sed adueniente
xpᷣi predicatione ⁊ apoſtoloꝛum indei ꝓ ma
iori ꝑte increduli ꝑmanſe erunt. gentiles uero
deuote fidez xp̃i acceperũt ⁊ ſic diabolꝰeiec
ta gentibus: ꝛeuerſus eſt ad poſſidendũ po
pulũ indaicũ.eꝛꝛor̃ excecatũ ⁊ facta ſt᷑ nouiſ

ſma h ppłi peioꝛa poribꝰ.qr peior ẽ mõ qᷓ;

app

Captʒ. xx ilij.

a pᷣncipio añ legem datà fueꝛit ſtatus ei. uñ
ait. ¶(Cü imundus ſpũs) ſ.diabolus.ĩmũduʒ
faciès ? imunditiã diligens b inbabitãs: de
mones ei dicunt ſpũs imundi. uel affectiõe.
qꝛ diligũt ĩmunda. uł ꝑſuaſione. qꝛ ſuadent
imunda. ? ihabitatõe. qꝛ ĩhabitãt coꝛda mũ
da (exieꝛit ab boĩe) ſ.a popło iudaico.qꝛ tᷣʒ
Amb.in hoie totius iudaici ppłi ↄparatio ẽ
a quo uiuẽte adhuc ſub lege natuze imund“
ſps exieꝛat ꝑ ſuſceptõm legis moſaice: ãbu
lat ꝑ loca arida ⁊ inaquoſa.i.coꝛda gentiliu
pꝛiꝰpumoꝛe gre ⁊ unoꝛe fidei.ac pinguedie
ſpũſſancti carẽtia.ritũ idolatrie ẽ maculas
minũ eis imittendo: q̃rens in eis ꝛequiẽ.i.peꝛ
petuam manſionẽ appetenſ ibi finaliẽ mane
re ꝑ infidelitatem ? dominationem ⁊ i inue
nit: qꝛ adueniente xpᷣo.⁊ pᷣdicamibus apłis.

ſuſcepta xpi fide. inde electus fuit. Tunc di

cit ĩtra ſe. Reuertar ĩ vomũ meã.i.ad popu
Lnm iudaicuũ. unõ exiui eos dimittẽdo. Et ue
niens inuenit uacanteʒz ab obſeruantia legiſ
⁊ operibus uiꝛtutũ ꝑ negligentiã.ac fiõ ⁊ bo
nis operibus uacua: ⁊ xpᷣm hoſpitem nõ ba
bẽtem (ẽt ſcopis mundatazʒ)] ab oꝑibꝰ uitioꝝ
ſupeꝛficialiteꝛ ⁊ m apparentiam. qꝛ; populꝰ
iudaicus habebat quandam exteriorem mũ
ditiã.ſicut em̃ ſcoꝑa ñn tollit tenaces ſoꝛdes:

ſeo ſupficiales: ita ipi d de foris ẽ ſcopebãt·

mudabant. ac munditiꝗ exteriorẽ qrebât.
ſel imus ſonaidi manebt 2 a exteri
na ꝑ bypocriſim. boni ſimulatòéem, pꝑ legit
arentiã. ? traditſonem phariſe A
tiam. Zangit 5 tria que dant locum diabolo
ſ. otioſtaté. ſanctitatis pꝛe ſumptõm ⁊ uitu
tis fimul ationem. Similiter hodie timẽdũ ẽ
eccłie ne olim exoulſus ab eo diabolꝰ:eam ĩ
ueniat uacantẽ ab obſeruantia mandatoruzʒ
dei: ⁊ ſcopis mundatã.ſ̃m exterioꝛẽ apparẽ
tiã: æ oꝛnatã ꝑ exteꝛiorẽ cultù: ⁊ obſᷣuantiã
humanaꝝ tꝛaditionũ. Multi em hodie plus
attẽdunt ad cultum eccłie corporalẽ qnam
ſpũslem.qr parietes eccłie ⁊ altaria ornaãtur
* de oꝛnatione ⁊? purgatione miniſtꝛoꝝ paꝛũ
curat. Sʒ ecõtrario in eccłia fuit pꝛimitiua
malioꝛ eĩ uis fiebat in ornatu ſpuali ⁊ ĩteꝛio
ꝛi. Et ideo multum diſtat nunc ecclena in B
tempoꝛe malo:a ſtatu ſuo priſtino. Uñ Pie
ro. Epᷣi eccleſia pꝛius nata ⁊? poſt adulta. ꝑ
ſecutõibꝰ creuit martyꝛijs coꝛonata eſt. Et
poſtquam ad xpᷣianos pꝛincipes uenit poten
tia ꝗqdem ⁊ diuitijs maior. ſed uirtutibꝰ mi
noꝛ eſt facta. Tunc ut firmius poſſideat inð
os uadit ꝑ conatum ⁊ aſſumit.vij.alios ſpiai
tus.per quos uniuerſitas demonum ⁊ uitio
rum ꝗbus tẽptat: itelligi᷑: quia uniuerſitas
B numeꝛo ſepe deſignat᷑.h̃̊ ſt.vij. gentes pu
gnãtes ʒ filios iirt. Iſte ãt ſeptenariꝰ: ſeptẽ
dõis ſpſſãcti expellitur.Et addit. neꝗores
ſe uel ꝑꝑ numen.uel ꝓpter conatũ.uel ꝓpt᷑ᷣ
effectu quẽ ĩducũt:qr eos ad quos ꝛedennt

De muliere uocem de turba extollẽte: ae

nequiores quà ante faciunt. Et itrãtes ſeu ĩ
gꝛeſſi habitant ibi.⁊ ſic omnia cumulãtur in
eis uitia.h̊ ẽ ei intentio demonũ: ut ñ tranſe
ant ad hoꝛà uł tpᷣſ modicũ:ſʒ ut ĩmorẽt᷑ uſq;
ad obitũ.Et fiũt nouiſſima hoĩis.ſ.ppłi iudai
ci peioꝛa pᷣoribꝰ.qr iuði añ legẽ datã fuerũt
pet᷑is uretiti.⁊ a diabolo poſſeſſi:ſʒ pꝰ aduẽ
tũ xpᷣi in peccato ſuo obſtinati: ſunt peiores
facti.qr eoꝝ peccata ꝑp ingratitudinẽ. ſunt
quaſi duplicata deteriores ei ſunt iſra helite
blaſphemãt es xp[ʒ ĩ ↄuenticulis ſuis:qᷓ; olim
fuiſſent in egipto ante noticiã legis:qr maiõ
itidelitas ẽ ueniẽtẽ ñ ſuſciꝑe:qᷓ; uẽtuꝝ ñ cre
dere. Deiñ ſiitudinẽ dictã.⁊ quo tẽdat pa
bola:exponit ꝙ ꝗ hic q̃ſ de uno hoĩe ꝑ ſimi
litndinẽ dictũ. toto pplło iudaico ĩtelligat
oñdit dicẽs.Sic eꝛit gnãtõi huic pexime.ſ.
iudaice: ꝓut ſupꝛadictũ ẽ ð hoĩe uno. Mala
fnit gnãtio hec ĩ oᷣſeꝛto qñ nitulũ adoꝛauit.

qñn 5 diĩm mnzmurauit.qñ teꝛre ꝓmiſſionis

ðtraxit: ſʒ peioꝛiĩ teꝛra ꝓmiſſiõis aniaduẽtũ
xpᷣi qñ filios ⁊ filias demonijs ĩmolauit: ſed
pexima poſt aduentũ xpᷣi qũ dei filiũ ad ea⸗
miſſum crucifixit. Moralꝛ exponit᷑ iſtõ exẽ
plů ð hoiĩe ꝗ poſt gr̃am baptiſmalẽ uel peni
Lẽtialẽ ꝛecidiuat in culpã ſicut canis reueꝛſꝰ
ad uomitù: dyabolus enim ab hoĩe exit.qñ ĩ
baptiſmo põpis illiis.⁊ pcedemtius pctoꝝ il

—

lecebꝛis ho abꝛenutiat.uel q RPriam 7 cö

feſſionẽ a peccatis mũdat᷑. ꝓponẽs q; ab eis
tanens eiectus ambulat ꝑ loca aꝛida:
7 ĩaquoſa) qa coꝛda iuſtoꝝ ab oĩ carnalis ↄ
cupiſcẽtie amoꝛe ſiccata ⁊ imunia tẽptanda
exploꝛat.ſi quos ibi negꝗtie.ſue gꝛeſſus fuge
ꝛe poſſit.Sʒ ĩ eis tãqᷓ; ꝑ gram dei ſolidatis r
quiem non ĩuenit. ꝗa ꝗ pꝛauis cogitatiõibꝰ
⁊ actibus paſcit:ĩ mẽtibus fideliuʒ oĩa ſua

tẽptam̃ta ceſſare ꝑpendit. Et uolẽs reueꝛti ĩ

domũ pᷣoem. peccatoꝛ.n.ẽ domus dyaboli.
ſicut iuſtꝰ cẽpluũ dei(iuenit eã uacãtẽ )a bo
nis actibus ꝑ negligẽtiã, æ ſcopis mũdatã a
ſoꝛdibus uitioꝝ.pᷣm apparẽtiam. ⁊ ornatam

ſimulatis vtutibus.ſ.ext᷑ioꝛibus ⁊ apparenti
bus ñ iterioꝛibꝰ ⁊ ueris.(Tũc aſſumit alios
ſeptẽ ſpus neꝗoꝛes ſe).i.uniuerſa uitia dya
bolo neꝗoꝛa.qa dyabolus ſolũ ſuggerit ma

luʒ.habitus aut uitioſi ĩtranei cũ qdam uio
lentia ad malum iclinant: ⁊ ingreſſi habitãt
nacãtẽ ⁊ torpẽtẽ a tot.n.oᷣmonibꝰ hõ poſſið
tur.quot uitijs ſubijcit᷑: ſingulis.n. uitijs ſin

guli demones pᷣndere dicũt.(Et fiunt nouiſ

ſima hoĩs illius poꝛa pᷣoꝛibus) ⁊ hoc ꝑꝑ ĩgra
titudinẽ doni ⁊ gratie pᷣcedẽtis.grauiora.n.

ſunt cria poſt baptiſmum uel pniam: quiac

melius eſt).i.minus malum eſt ( uiam ueri
tatis non qagnoſcere. quam poſt agnitam re
trorſuz conuerti) i. leuius ẽ ↄmittere aliqð
peccatũ cũ ignoꝛãtia.quã idẽ cũ ſcĩia quo ad
penam.minoꝛem enim ꝓ illo pacienter pene
nindictã ꝗa ꝑ ↄtẽptum gr̃e quam de ſe ma

— . 4 Z , ,’ D
4 hddn irE Tern P E m, αna

de mr̃e ⁊ fratribus domini eum querentibꝰ.

le uiuendo pellit. Deteriõa ſupplitia meret
⁊ uulnus iteꝛatum tardius ſanatuꝛ. VAñ ri
5. PDe⸗ aũt non ſolum ad ilſos ſʒ ad nos ẽt
dieta eſſe rõem hʒ ſi illuminati: ⁊ a poꝛibus
eruti malis:ruꝛſus ad eadẽ poſſideamur ne
quitia.Eteniʒ difficilioꝛ iam erit pena poſte
rioꝛum peccatoꝝ ꝑꝑ ꝙ paꝛalyticodixit xpᷣs.
Ecce ſanus factus es. noli peccaꝛe ne dete
ꝛius aliꝗd tibi ↄtingat.Et iteꝝ cum ſemel a
liquis libeꝛatus a malis.non ſobꝛius efficit
multo difficiliora paciet᷑ poꝛibus.eteni diffi
cilioꝛ iam erit pena poſterioꝝ peccatoꝝ.hic
ãt non ſolum penã excogita ſiʒ ẽt ĩfinitaʒ dei
lõganimitatẽ.Sʒ ne ↄfidamus:ſʒ timeamꝰ.
Etem̃ pharao ſi i pᷣma plaga eruditus fuiſſʒ
ñ utiqʒ accepiſſet expientià poſterioꝝ nõ uti
q; poſtea ſunt cũ ipo exercitu ſubmerſus eſ
ſet.Sʒ ñ rubꝝ mare iam pꝑtranſire nunc ẽ:ſʒ
pelaguſẽ ignis pelagus ñ tale neq; tm̃ ſʒ mł
to maius ⁊ ſilueſtꝛius. Jõq; rogo ut ↄpugnã
tuꝛ vᷣmones gehẽne audientes.Nihil.n. òlec

tabilius ẽ diſpoſitõe hac q̃re hac nihil ama

rius.Cõuertit emʒ aĩas noſtꝛas.⁊ erigit ĩtel
lectum ⁊ ꝑnitioſam ↄ cupiſcẽtiaꝝ captiuatõ
nem pꝛoicit.⁊ medicina nobis hec fit.Exco
gitemus igitur.z mittamus pᷣncipiuz uł nũc
⁊ oſtium pnĩe ⁊ tangamus uiam artaz. Uſq;
quo laſciuia uſq;quo r̃miſſio non impleti ſu
mus pigritantes.deridentes.tardantes. Nõ
eadem rurſus eꝛunt menſa ⁊ ſatuꝛatio.⁊ ſu

õ ⁊ pecunie ⁊ poſſeſſiones ⁊ fa

ricatões. Et quis finis: Cinis ⁊ puluis ⁊ ſe
pulchꝛa ⁊ uermis.Oſtendamus itaq; nouazʒ

quãdam uiaz. faciamus terram celum ⁊ oio

aſſumamus uiꝛtutem.ut ifuturis pociamur
bonis. hec Crib.
Oratio.
d Omine ieſu xpᷣe mgr bone fac mecuʒ
ſignum gratie tue ĩ bonum. ut me mi
ſeꝛum quez cetus ⁊ dꝛaco ille magiꝰ
abſoꝛbuit peccatis ſpiritualihus ⁊ car nalibꝰ
tanquam diebus ⁊ noctibus.⁊ hoc tribꝰ. qr
conſenſu ⁊ oge ac ↄſuetudine:tu miſericõdi
teꝛ de faucibus eius digneris liberare. Sac
etiam me pᷣterita peccata plangere ⁊ futuꝛa
cauere.Exica me ab humore concupiſcẽtie
ut quietem nõ ĩueniet in me.munda me ſco
pis ↄfeſſiõis a nitioꝝ ſoꝛdibus ⁊ oꝛna me ue
ris vᷣtutibus.ne me a bonis uacantem ĩueni
at ⁊ iteꝛato deteriꝰ peccare faciat.Amen.

De muliere uocẽ de turba extollente: ac
de matꝛe ⁊ fratribus dñi eum qꝛentibus.
Capłm. lxxv.

Actum ẽ ãt cũ dñs ieſus hec dicẽt
ꝛeſpondens blaſphemijs iudeorũſ¶
extollens)i.ex corde tollens ac 2

ſtanter ⁊ alte profeꝛens uocem in

æpᷣi cõmẽdatõz ⁊ iudeoꝛum blaſphemamtiũ

„i
tnlili eund⸗
il al, vopt
nuß volu ſn
44:10 N rupit 1n ⸗
limiin e⸗ ſer
zior⸗ ent üpl
nhe 1 bort 4
eirhn inſnenn
aiilanee 1. len
Relit u o unt
nugte enide ihe/
ur beaa ſu⸗ ef

. B
denficn tlandin
iat goria puen juch
nwet ugta dfaliin

ſiiſeut une iden l⸗
Ibechebub eicene len
dit ai oſedif u⸗lta p
lbunt ei eſe uex hol
i cr'er matiz uugine.
etherei gttuliſe becatn
nit en gei fliũ yfl oſu⸗
ſublahbemuͤtes ofltetun.
lich acpio be diuinitatis
fun famaſticü hois fliüm
ſtat cü eiere portatu ub
agrilican Dyacliten iriſt
cleſti na dini werdas i
7 hereticop aeala nore⸗
ltermun cuius Aeuera uore
ns beatuspticatur g o
ſe porrare ner uit icut
beni ne icet ois gene
t nog ig extollamuſ uoe
liea cnius hec muliertmn
1 ftlbenetiotleban

rſiſee tize⸗

ſe ofdatntgggz
drsgg erntuſiſg
iemntä poſteingni
wexereitu ſihneſint
eiam prranſtemnig
agus itale negtſißnt
ius Jöcfogolt ogngi
e audiemtes ,ibil nder
e bac e bac nihl oaom
dias noſttas. englt iel
2cupſſcetiax captinat
in nobig hec fit Exeo
tamus pncipiuz ul nu
amnus uamn oftaz. Uſq
fmiſſio non inpleri ſin
gentes, tardantes, l0
jenſa 2 ſgtunatio. ſun
mie polleſſiones t fa
is: Cinis pulwis dſe
ſtendamus uads ne
aus terram cAom 2000
crarts docianan

Oratio.
nheng vore ſic meag
gtie tue i bonumnat e

Pꝛime partis

oↄfut atõmq̃dã mulier ñ diues.ñ potẽs.nõ
nobilis ſʒ pauꝑ de turba ⁊ de cõi plebe ⁊ po
pulaꝛibus.(Solẽt eĩ populares deuotiores
eſſe maioribꝰ) ꝓꝛupit in laudẽ xpᷣi Zↄð uitupeꝛi
uziudoꝑ.⁊ dr fuiſſe ſct̃a mãcella.ãcilla bea
te marthe.q̃ ñ potuit plius blaſphemias iu
boꝝ xpᷣm ſuſtinere.⁊ õ̊ blaſphemos uoceʒ
extulit ĩ laudẽ xpᷣi ⁊ matris ſue ↄmẽdãs eiꝰ
aceptũ ⁊ ꝑtũ coꝛpalẽ: ⁊ dicẽs(¶ Beatꝰ eſt uẽ
teꝛ ꝗq te beatũ portauit) ꝑ quẽ oẽs beatifica
mur ⁊ beata ſunt(ubera q̃ ſuxiſti) Matæeʒ
beatificat ? laudat ex filio.⁊ ñ eↄueꝛſo.qꝛ g
tia ⁊ gloria ꝓuẽit pᷣncipalit᷑ ab ipſo. Ubi ap
paret magna ↄfidẽtia ? audatia ? fides ⁊ de
notio iſtins mulieris ĩ duobus. Primo in eo
ij ſil enter. ⁊ in aure loq̃b at᷑.ſed (extollens
nocẽ) ĩ altũ ñ timuit.ſuauitate eĩ vboꝝ xpᷣi
accẽſa fuit. ſo in eo ꝙ ſcꝛibis ⁊ phariſeiſ do
minũ tẽptãtibꝰ ſił ⁊ blaſphemãtibus ipᷣa ma
gna fidutia ðᷣi filiũ ↄfitet᷑.ut ⁊ pntiũ iudeoꝝ
calũniã: futuꝛoꝝ hereticoꝝ ꝑfidiã ↄfũdat.
nNã ſicut tunc iudei blaſphemantes.⁊ eum(
i beelzebub eiceꝛe demonia) dicentes.nega
dãt eũ eſſe ðᷣi filiũ:ita poſte a quidã heꝛetici
negabant eun eſſe ueꝝ hoĩeʒ: dicẽtes eũ ñ ue
rã carnẽ ex maꝛia uũgine aſſũpſiſſe: ſj coꝛpꝰ
ethereũ attuliſſe. Pec ãt mulier utꝛoſq; ↄfu
tat.qꝛ ueꝝ dei filiũ pr̃i ↄſ ubſtantialez aduer
ſus blaſphemãtes ↄfitetur.cũ matre ex filio
tãqᷓ; pᷣncipio.ꝛõe diuinitatis beatificat: ⁊ ue
ru ſi fantaſticũ hoĩs filiũ mr̃i ſubſtãtialẽ te
ſtat᷑. cũ eũ uẽtre portatũ uberibuſq; lactatũ
ſgnificat. Soũ aliteꝛ ãt iſta mulieꝛ ſactaà ec
cleſã ſignat.q̃ int᷑ turbas iudeoꝝ.paganorũ
7 heꝛeticoꝝ.cꝛedula uoce dñm ieſim xpᷣin ꝰ
fitetuꝛ. cuius ꝛ euera uoce uenter ma:ie vᷣgi
nis beatus pᷣdicatur.ꝗ tocius mõi ꝛedemoto
rẽ poꝛtare meruit.ſicut ipſa ð ſe ait (ex hoc
beatã me dicẽt oẽs geneꝛatões) Ubi Beda.
? nos igẽ extollamuſ uocẽ cũ eccleſia catho
lica. cuius hec mulier typũ geſſit: exrollamꝰ
⁊ m̃tẽ de medio tuꝛbaꝝ.dicamuſq; ſalu atoꝛi
Beatus uenter qui te portanit: ubera q
ſuxiſti)) Uere eĩ bea paꝛẽs.q̃ ſicut qdã ait.
Enixa ẽ puerpa regem. Qui celũ terrã regit
per ſecula.cuius.
Nomen ab eterno complectẽs omnia gyro.
Imperiũ ſine fine manet: que uentre beato.
audia matris hũs:cũ uirginitatis hbonore.
Nec pꝛi mam ſimilem uiſa eſt nec habeꝛe ſe
qu entẽ.
At ieſus confirmando uerbum mulieris ⁊?⁊ 2
mendando laudem matꝛis. at fidem ? cõͤſtã
tiam eiunſdem mulieꝛis alioꝛumq; ſimilium:
dixit.¶ Quinimo.beati qui audiunt uerbum
dei. æ euſtodiunt illud.) Der quod ſignauit
beatam uiꝛginem ſe concepiſſe felitius per
fidem ⁊ deuotionem ſpiritualiteꝛ q; corpora
liteꝛ. Ac ñ dicat. Juyxta tuam ſententiam pn
cipaliteꝛ beata eſt üla cuius nemeꝛ me por

Caplz. lxxvj.

tauit: ſʒ non ſolum ipᷣa beata ẽ. ĩmo ẽt oẽs
ſt᷑ beati ĩ pñti ĩ ſoe.⁊ tãdẽ in futuroĩ re. (g
audiunt vᷣbũ dei)coꝛde credentes:⁊ cuſtodĩ
nnt illud oꝑe adiplentes. Beata quidem ⁊ fe
lix ẽ mr̃ mea.q̃ me põtauit ⁊ lactauit:ſʒ ma
gis ideo felix atq; beata.quia vbum vði audi
uit.audiendo credidit. cꝛedẽdo cuſtodiuit.
hB em̃ niſi feciſſet: nec felix nec mat᷑ mea eſſe
potuiſſet. Uñ elizabeth ad eã ait (Beata qᷓ
credidiſti qm̃ ꝑfitient᷑ ĩ te q̃ͥ dicta ſt tibi a do
mino) Beatioꝛ cũ fuit.qꝛ uerbũ ſpualiteꝛ m̃
te ↄcepit.auditu fidei ſuſcepit.memorit
ac ſtudioſe opatõe cuſtodiuit ꝗ 2 ceptꝭ
lis q̃ xpᷣs in coꝛde ↄcipit᷑ ſelitioꝛ ẽ qᷓ;
F ides enim peꝛ dilectionẽ operans beatitu
dinẽ eternam ꝓmeret᷑.ñ ãt ↄceptio ł portatõ
ſine fide.qꝛ impoſſibile ẽ ſiñ fide deo placer̃.
Vñ ſᷣm Aug. Beatior fuit maꝛia ꝓfitendo fi
dem xpᷣi ꝙ ↄcipiendo caꝛnem xp̃i ⁊ felitiꝰ 2
cepit deum mente ꝑ fidem q́; corpoꝛe peꝛ caꝛ
nis aſſumptionem. Nihil enim marie mater
na ꝓpiquitas pfuiſſet niſi illum felitius cor
de q; cãne geſtaſſet. Uñ Cri.neq; ↄcipꝑe xpᷣm
neq; mirabilem illum fetũ pareꝛe hʒ aliquã
utilitatẽ: vtute ñ exiſtẽte.qm̃ nulla hꝰ ei uti
litas.ſi ñ univſa q̃ oportet fecerit ⁊ nihil ꝑtꝰ
ei ꝓfuiſſet niſi ualde bona ⁊ fidelis eſſet. Si
So marie nihil pꝛodeſſet. ſine ea qᷓ ᷣm aĩiam
ẽ vᷣtute.genitũ ẽẽ ab ea xpᷣʒ mltomagis nos
⁊ ſi patrẽ ⁊ ſi filium habuerimus uirtuoſũ ⁊?æ⁊
nobilem ipſi vo erimus longe a uirtute illiuſ
nobis pdeſſe poteꝛit.hec Eriſo. Ubi Beda.
Pulchre atteſtatõi mulieꝛis anuit.ñ eã tm̃
modo que uerbum di corporaliteꝛ generare
meruerat ſed ⁊ omnes qui uerbum ði ſpiꝛita
liteꝛ audiru fidei cõciꝑe:⁊ bõi oꝑis cuſtodia
ĩ ſuo uel in proximorum corde paꝛere ⁊ q̃ſi
alere ſtaduerint aſſerens eſſe beatos qꝛ ⁊ ea
dem dei genitrix ⁊ inde ꝗdem beata.qꝛ vbi
icaꝛnandi miniſtra facta ẽ tꝑalis:ſʒ ĩide mul
to beatioꝛ.qꝛ eiuſdem ſꝑ amãdi cuſtos mãe
bat eterna. Qua ſententia ſapientes iudeoꝝ
tãq;ᷓ indignos ⁊ beatitudine claz pcutit.ꝗ v
bum dei nõ audire ⁊? cuſtodire ſed negare ⁊
blaſphemare q̃rebant. hec Beda ⁊ ̃ᷣm eun
dem. tota uite celeſtis ꝑfectio duobus his 2
prehendituꝛ ut vbum dei audiamus? facia
mus. Quẽ eꝛgo beatitudo maꝛie delectat x
bum dei libenteꝛ audir ⁊ cuſtodire ſtuõat ⁊
beatus erit. Quiſquis eniz uerbum dði libent᷑
audit xpᷣm cõcipit.ſi autẽ opeꝛe impleuerit
xpᷣm paꝛitquem maꝛia portauit corꝑaliteꝛ
ipſe portat ſpiritualiter. Unñ Aug. Qui corõᷣ
czedit ad iuſticiã concipit xpᷣm ⁊ ꝗ oꝛe confi
tetuꝛ ad ſalutem paꝛit x-pm. Unde dominus
alibi. (ſi quis feceꝛit uoluntatem patꝛis mei
ipſe meus frater ſoꝛoꝛ ⁊ mater eſt) Pac lau
de chriſti matriſq; eius cum ſe auduet lau
dari a quadam muliere. Morbert? fundans
? edificans monaſterium premonſtratenſe:

de incꝛepatiõe phariſeoꝝ

ait ei. Et malevicta tu.⁊ qui tibi ſuggeſſit S
ba dñica ? laudẽ eius ĩ me miſeꝝ r̃torquer̃
ꝗ ẽt modica lauð capi ↄſueueꝛã. Uerbu dñi
dʒ audiri rueꝛẽter ꝑꝑ pᷣcioſitatẽ Si.n.aliqs
haberet ꝑticul de T
Exin ESerulis ei 1 tilla ſanguinis- erluit

. „
uaret mi

loꝛtius vhum dñi q non ſolum
egꝛediſ de oꝛe eius.ſꝭ de itimis coꝛdis ipᷣiꝰ.
IAiẽ paciẽter ñ cũ tedio uł murmure ⁊ otrac
tione. Itẽ obediẽteꝛ.ut.ſ.ꝙ ꝗs audit opeꝛe ĩ
ꝓleat. Mali libẽter öbẽt audire vbũ dei. ut
coꝛꝛigant᷑:nã vbũ dei ẽ medicina aĩie ↄ moꝛ
bum peecati. Boni ẽt ꝗq ſunt in ſtatu triplici
libẽter öbent audie vᷣbdum dei. Incipiẽtibꝰ
n. hoc ↄuenit ut erudiãtuꝛ.⁊ illis vbũ dei ẽ
lac. Pꝛofitiẽtibus ẽt ↄuenit audire vbũ dei
ut diꝛigant i nia ꝓfectus ſpualis. Perfectis
ẽt conuenit audir᷑ vbum dei ut ãplius pficiã
tur.ꝗbus vbuʒz di ẽ ſolidus cibus.E ſt.n. uer
bum ði mãna celeſte: ⁊ ſapit cuilibet ꝓ ſuo
uelle. Unõ Oꝛig. Nunc g feſtinemus celeſte
mãna ſuſciꝑe: illud.n.mãna ꝓut ꝗſq; deſyde
rat talẽ ſapoꝛẽ ꝛeddit in oꝛe eius. Tug ſi ueꝛ
bũ dᷣi qõ i eccła pᷣdicat᷑.tota fiðõ ⁊ tota ðuo
tione ſuſcipias.fiet tibi ipᷣm vbum qðcũq; ð
dezas. Ueꝛbi gra ſi tribulaꝛis: ↄſolat te di
cens. Coꝛ ↄtritũ ? humiliatũ dus ñ õſpities.
Si letaꝛis ꝓſper̃.futuꝛoꝝ cumulat tibi gau
dia:dicens. etamini in domino ⁊? exultate
iuſti.Si iracũdus es.mitigat te dicẽs.ðᷣſine
ab ira.⁊ ölique fuꝛoꝛẽ. Si iĩ doloribus es. ſa
nat te dicens. Dñs ſanat oẽs languoꝛes tuos
Si ĩ pauꝑtate ↄſumeris.ↄſolatur re dicens.
Dñs alleuat ò fra ĩopem ⁊ õ ſtercoꝛe erigit
pauꝑeʒz. Sic g màna vbi ði. reddet ĩ oꝛe tuo
ſapoꝛes.quẽcũq; uolueris.h̊ Orig. Adhuc ãt
dño ieſu pᷣdicate.⁊ qᷓ ſupꝛa deta ſt᷑ ad turbaſ
loquẽte:m aius ⁊ fr̃es.i.ↄſanguinei uener̃t
rentes eü.lʒ.n.phariſei eſſet mixti cum tur
bis:tñ pᷣncipałꝛ pᷣdicabat pp turbas eꝛudien
das.⁊ ꝗa facilit᷑ eum adir̃ pᷣ turba non pote
rant: ⁊ ẽt ne fructũ diuini vᷣbi ĩpedirẽt. foꝛis
ſtabant.⁊ miſer̃t ad eũ uocates ipᷣm.r̃es h
uocant᷑ conſobꝛini dñi ſᷣm moꝛẽ ſcriprure. q̃
ſepe ↄſanguineos ſolet fr̃es noĩare. Et cum
dominus erat occupatus ĩ officio pᷣdicandi.
pmo unus ⁊ poſt illum plures de turba dixe
runt ei(Ecce mater tua ⁊ ffes tui foꝛis ſtãt
qꝛẽtes te) Iſti inſdias tendebãt.ac malitio
ſe ⁊ ĩſidiando hec dicebant.ſ.ad temptandũ
⁊ exploꝛandum.ſi carnis affectu pᷣdicationẽ
inceptam dimitteꝛet uel interrumpeꝛet.ut ſi
ſpuᷣali oꝑi pfeꝛret cãnem ⁊ ſanguinem. aꝛgue
ꝛent ipſum eſſe puꝑ hominemnatum ꝓpter
affectionem cãnalem. æ ut populus uidẽs ꝙ;
paꝛentes cãnales hr̃et ipſum filium dei non
credeꝛet: cum deus cãnalit᷑ non generet. Er
ideo multas implicant circunſtantias.q̃ ip̃ʒ
mouere pot᷑ant ad ceſſãduʒ:dicẽtes.(¶ Ecce

2 legis doctoꝝ

mater tua )que pꝛecipitur honoꝛari.(⁊ fr̃es
tui)quos ⁊ natura: ⁊ lex iubet diligi(foꝛis
ſtant) expectãtes te in loco exterioꝛi.ubi ue
recũdũ ẽ ſtaꝛe (qꝛentes te)quaſi ꝑꝑ te tantũ
uenerint:⁊ idᷣo debes merito ad eos egꝛedi.

uñ Criſᷣ. Uidens dyabolus ꝗa pſuadbat po

pulo xpᷣus eſſe ſe filium dei dicens.⁊(¶C cce
plus qᷓ; ſalomon hic) timens ne ſi dei filiꝰ co
gnoſceꝛet ꝗ putabat᷑ hõ ipᷣe ᷣrelinqueretur
ab oibus ad ↄuincẽdos ſᷣmões eius.ſubitro
duxit ꝑpentes ipᷣius cãnales.ut ꝑ eoꝝ ↄtẽpla
tõem diuinitatis eius obſcuꝛaret nãm. Jdᷣo
q; uenit aliꝗs.quaſi dyaboli aduocatus.qui
humano oꝛe vba dyabolica loqret᷑: dicens.
Æcce mat᷑ tua ⁊ fres tui foris ſtant Juolen
tes loꝗ tecũ.ac ſi dicat.Quid glõiaris o Je
ſu de celo dicens te deſcẽdiſſe ꝗ radices ha
bes in terra(æccæ mateꝛ tua ⁊ fres) Nõ põt
eſſe filius dei.quem homines genuer᷑̃t:non
potes in te illum abſconder̃᷑ quem nã conuiĩ
cit. Pec Cripᷣ. Sic ⁊ hodie multis pᷣlatis p
cuꝛat dyabolus ꝓpinquoꝝ multitudinem.ut
in cãnali affectione obſcuret eoꝝ dignitateʒ
⁊ ſanctitatez. ⁊ bene d (ſoris ſtant Jad ſigni
ficandum ꝙ cãnales amici cłicoꝝ debent ẽẽ
Fmoti ab eis.uel ſaltem a cõdibus eoꝝ ſqᷓ;tũ
ad cãnalem affectum.⁊ tñ ĩ multis uidemus
hodie vᷣꝛium. Miſtice ſᷣm Bedaʒ mr ⁊ fr̃es
Jeſu poſſunt dici ſynagoga ⁊ iudei.ex ꝗbus
ſ̃m cãnem ẽ editus.ꝗ foꝛis ſtar̃ dicunt xpᷣo pnᷣ

dieante. ꝗqa gentibus xpᷣo credentibus ſyna

goga cum iudeis extra fidem manſit ꝓ maio
ri ꝑte:⁊ notandum de beata vgie.quod taàqᷓᷓ
pia mr̃ filinm querebat puulum.ꝗa eius ab
ſentiam non ſuſtinebat.ſ.qñ eum amiſerat.

qzebat adultũ.ꝗa eius pntia ſaciari nõ pote

rat ut hic patet.q̃rebat mgrm factũ ſcʒ cru
cifixum.qꝛ iam eiꝰpñtiam amittebat qñ iux
ta cruceʒz ſtabat. Sed inuenit pᷣmo in medio
doctorum interꝛogantem.nunc in medio po
pulorum pᷣdicantem.ultimo in medio latꝛo
num pacientẽ. Dꝛimo ĩ tẽplo ᷣo in domo teꝛ
tio ĩ patibulo. Ubi cupiebat inuenir᷑ ⁊ iõ la
bᷣoꝛabat ⁊ dolebat in queꝛendo ſilium. h̊ cu
piebat uidet᷑:⁊ ideo ſtabat foris expectãdo
eiꝰaſpectũ.ibi cupiebat ſimul crucifigi.⁊ iõ
ſtabat iuxta crucẽ.uſq; ad finẽ ſuũ. AJeſꝰ ãt
ad requiſitõem matꝛis uocatus .pᷣdicationis
offm̃ ꝑpꝑ mr̃is affectũ (lz eam ſũme diligeꝛet.
⁊ honoraret)linquere uel interꝛumper̃ no
luit.qꝛ nobiliora ſũt opa miſcõie ſpiritualis
quam coꝛporalis.⁊ utilitas matꝛis eccleſie
pᷣfeꝛẽda eſt utilitati matris ꝓpᷣe. In quo fer
uor xpᷣi apparuit. quem in pᷣdicãdo habuit.
Unñ iſidiãtes ↄfutauit ⁊ ſicut ꝗ it pꝛauã ĩtẽ
tõʒ nidit malignũ eoꝝ vᷣbũ rõnabilit rpulit
ondẽs ꝙ ſpũaliſ occupatio carnali affect õi?
opꝰði negocijs familiariũ perſonaꝝ preponi
dʒ ⁊ dicẽs (Que ẽ mr̃ mea.⁊ ꝗ ſt᷑ fr̃ea mei:

Aac ſi diceret matri ⁊ proximis MNeſcio uos

niſpe õ
ſenfninuepaenes gelt
nitii cocentun eſſe q; corgn
Aigsoffencticlumpietatis
geipleur Ane et niß.n
atoemn cunale neg erubet⸗
NeNröenetde dedirreſpon
Obderecr honedad cogna
Nali. deise igieins uen
dit. guaſtdicendo necſni
it geunc ſideles ꝛ iuſhie
mea ſres mei. (Quicig
T0pel uoluntatem i pre
ereplisvorns negie
ſor ⁊ mat ẽ ) frater t
lodie dait ei espe ne⸗
Ceedum incie eins) Frate
Amig tiuſck
Ppifun ſmni aeden⸗
cancdhicndaptian

eun genemntg er

redes gei ſiunda⸗
Afazeſr
tres ac hereges i.

t hodie multoilats
uor —
obſcurt eor gigntate;
of ſoriz ſunt ac ſni
ammiciclicox geben c
ema cdibus eop tü
1tñi multis uigemnus
in Becaz mi ? ſies
goga ? ludei.er gbus
ais ſtar dicunt ppon
tpo credentidus ffna⸗
Afidemmanſugmnd
dena dGe notri
porhnm n ens d
deen anern.
euns Drig aigriöpor
edarmarnfactͤſczat
piitiam amittebet f iur
Ged innent znoit nenin
Intenn nune in nnetioe

——

Pꝛime partis

in ope ſpiꝛituali.⁊ patris mei pᷣdicatio non eſt
ep uos dimittẽda: ſeu ẽt ĩterrũpenda Et q̊ſ
ad pteſtãdũ vitatẽ extẽdens manus in diſci
ulos ſuos ꝗ in cicuitu eius ſedebãt:dixit.
¶ Ecce mater mea) iſ. hi g me ĩ ſuo corde 9
cipiüt: ⁊ mne ꝑ pᷣdicatõm in coꝛdibus audito
rũ pariũt(¶C fres mei.ꝗ oꝑa pr̃is mei faciunt
æ mihi ĩ celo coheꝛedes erunt. qſi. dicẽt in
Imñ ẽ mibi aliꝗs ppĩquiquãtũ ẽ ſpualibꝰacti
bus itent. Et ille ẽ mihi magis ppinquus.9
ſpu alibꝰ opeꝛibus ẽ magis ĩtentus. Spiritua
les primos pᷣfero carnalibꝰ. ⁊ utilioꝛa opeꝛa
min utilibus.adeo: ut ſpuũali oꝑi uacans.om
nino carnales poſtponã afſectus. Bñs ſe noſ
ſe pr̃em diſſimulat.⁊ ꝑ cognatõm ꝓximos di
cens ſibi pꝛoxĩos eſſe per ſpm̃ coiuctos.Quo
exemplo nobis monſtrauit ꝙ uerbo docuit.
ſ.¶ꝗ amat pr̃em aut mrem plus q; me: ñ eſt
me dignus) i. ꝗ opert ſpũali caꝛnales prepo
nit affectus. Qui ergo ↄfeꝛẽdis beneficijs ⁊
digniratibus eccleſaſticis pſonas accipit pᷣ
ferens carnem ſ puũi. ⁊ opus mius utile utilio
ꝛi: formã a dño pᷣſ criptã ꝛelĩiꝗt. ⁊ maxĩe deuʒ
offendit. Uñ Piero.Nõ maiꝛẽ negauit ne na
tus de fantaſmate putaꝛet᷑: ſed apłos cogna
tõi pᷣtulit. ut ⁊ nos ĩ cõparatõe dilectõis caꝛ
ni ſpm pᷣferamus Uñ ⁊ Ambro.nec tñ ĩiurio
ſe refutãtuꝛ paꝛentes.ſʒ religioſiores copule
mẽtiũ docentuꝛ eſſe q; corꝑm: nec putet eſſe
aligs offendiculum pietatis ubi mãdatũ le
gis ipletur. Ande ẽt Criv.non ſpernẽs gene
ratõem carnalẽ nec; erubeſcene humanam
ↄceptõem: tale dedit reſponſum. ſed uolens
oñdere qr pponẽda ẽ cognatõ ſpiritalis car
nali. Deide dũs ieſus quaſi rõez dicti ſui ꝛen
dit. quaſi dicendo.nec ſolũ diſcipnli ſpãlr: ſʒ
ẽt geunq; fideles ⁊ iuſti eternaliter: ſunt mr̃
mea fr es mei. ¶ Quicũq; ei feceꝛit)coꝛde oꝛe
7 ope (uoluntatem i preceptis ac conſilijs ⁊
exeplis (patris mei) ꝗ ĩ celis ẽ. (ipe me fr ⁊
ſoror ⁊ mat᷑ ẽ) frater ⁊ ſoror credẽdo qr ſi
liꝰ di ẽ. (õdit ei eis ptatẽ filios dei fieri his ꝗ
cꝛedunt ĩ noĩe eius rater ꝗqppe ⁊ ſoroꝛ dr
ꝓp utrũq; ſexũ. ad fidẽ colligitur. Qni aũt
xpᷣi fꝛater ⁊ ſoroꝛ ẽ cꝛedendo. inr̃ eius fit pᷣdi
cando.⁊ ĩ cordibus ꝓxioꝝ dicto uel exemplo
eum geneꝛando. Igitur ꝗ filij filie ac he
redes dei ſunt ꝑ graʒ: fratres ⁊ ſoꝛores t ma
tres ac heredes xpᷣi ſunt.ꝗ eſt dei filius per
nam. Dic ẽt eos ⁊ fratres ⁊ ſoroꝛes ac mres
uocat. quoniam quañ fratres ie ſoroꝛes ac
mes diligit. Et bis qdẽ vbis aptiſſime mõ
ſtratur. quod carnali amori ſpualis amor 6
bet preferri ⁊ propĩiꝗtas caritatis pꝛopiꝗta
ti conſanguinitatis.Eo eĩ amore ? matrem
7 fratres omneſq; pꝛopiquos noſtros dilige
re debemus quo xpᷣs matrem ⁊? fratres ſuos
dilexit. diligebat em eos: non qr magis ſecũ
dum carnem pꝛopiꝗ ezant ſed qr uoluntatez
patris eiꝰ magis faciebant. Ille eꝛgo magis

Caplʒ.lxxvj.

xpᷣo eſt propinquioꝛ.qui ẽ melioꝛ quia ut di
cit Piero:ñ in ſexibus ſz in factis diſcernit.
⁊ ut ait Sreg.apud dũm ũ 54“ elegantioꝛ R
uite melioꝛis actio cõpꝛobat᷑. PHãc at ſniam
Fm Eri. dñs iſſduxit. ut nullꝰ de generis no
bilitate aut ſctoꝝ ꝓpagĩe ſine vtute ↄfid at
docens nos ĩ nulla cognatõe ↄfidẽtes vtutẽ
negligere. Si enim marie nihil pdeſſet ma
trẽ ẽẽ niſi uirt⸗ adeſſet.ꝗs utiq; aliꝰ ꝑ cogna
tõm ſaluabit. Una ei nobilitas ſola ẽ uolun
tatem dei facere ⁊ hic nobilitatis modus eſt
illo melior ⁊ principalioꝛ.
Oratio.

um audiã fide credendo. ? cuſrodiaʒ
ope adiplendo fac me ſpualiteꝛ ꝑ au
ditum poꝛtaꝛe.⁊ ꝑ cuſtodiaz nutrire idipſum
dei sbuᷣ. da mihi dñe deꝰ meꝰ. ut occupatio
nem ſpũalem oĩ affectioni carnali. ⁊ opus dᷣi
negotijs hüaniſ. ac uniuerſaliteꝛ utiliora.mi
nus utilibus.te rectore.te duce preferam ſꝑ
7 pꝛeponam. F ac me coꝛde. oꝛe ⁊ opere. tuã
in preceptis. conſilijs ⁊ exemplis facere uolũ
tatem. ut merear ſeꝛuitor tibi geꝰ fieri ⁊ tan
dem inter dei filios ⁊ heꝛedes per tuam &
tiam computari Amen.

C )na⸗ ieſu xpᷣe da mihi ut nerbũ tu
2–

¶ De incꝛepatiõe phaꝛiſeoꝝ ⁊ legis doctoꝝ.
Capitulum. Txxvi.

Um autem dominus iaz pꝛemiſſa
loqueꝛetuꝛ (rogauit eum quidam
phariſeꝰ ut prandeꝛet cum illo((ĩ
O uitabant phaꝛiſei dñm non ut refi
ceeretuꝛ ſed ut compꝛebendeꝛent. accuſarẽt
ac pderent Aũ ad domum ph ariſeorum nõ
itꝛ abar niſi rogatus ſed ad cõuiuium publi
canoꝝ bene ibat etiam non inuitatꝰ. Snppo
nendum eſt ꝙ deñs poſeꝛmonẽ exiens ð domo
ĩ qua boſpitatus fueꝛat ⁊ docuit. locutus eſt
matꝛi decentem honorẽ exhibens ei ⁊ dein
de iuit ad domum phaꝛiſei magis ĩtendens
reficere quam ꝛefici. Uñ Cirillus. Sed xpᷣs
qui phariſeoꝝ nequitiam nouerat diſpenſati
ue condeſcendit. ſatagens commoueꝛe eos
ad ſimilitudinem optimoꝛum medteorum 9
ꝛauius ifiꝛmantibus affeꝛunt remedia ſue
induſtrie.(Et ingreſſus domũ ꝛecubuit). ⁊

quieuit.i.ad 6

cõmedendum ſe poſuit. O miſit
autem lauaꝛe manus: ut illoꝝ erroꝛem coꝛꝛi
geꝛet. qui cꝛedebant quod illa locio ad ſalu
tem neceſſaꝛia eſſet.ut ⁊ per eã interioꝛ mũ
datio a pct᷑is fieꝛet: ut ⁊ demonſtraꝛet ꝙ nõ
lotis mãibꝰ mãducare hoĩeʒ ñ coĩgnat. Unõ
phaꝛiſeꝰ intꝛa ſe muꝛmuꝛauit ⁊ r̃putauit ma
gnã eſſe culpam quod ſᷣm traditões iudeorũ
non eſſet lotus ante pꝛandium. Mza ſtulti
cia filium dei aꝛguit. quia pcepta hominum
ñſ ſeꝛuat.ꝗ traditionibus bominu ſubiectues
non eꝛat. Oñs ãt cogitationi illius reſpondit

.,

De incꝛepatiõe phariſeoꝝ

oſtendens per hoc ſe eſſe deum. cui nuda ⁊
aꝑta ſt᷑ ſecreta coꝛdiũ:⁊ arguit ipos phariſe
os: q ꝙ foꝛis erat a ſoꝛdibus exterioꝛibꝰ mũ
dabant.⁊ ꝙ intus erat a macula rapine ⁊ ini
Atatis ⁊ fraudis ñ mũdabant:qꝛ ð mundicia

exterioꝛi ĩ uaſis ⁊ coꝛporibꝰ ſuis erãt multi

ſoliciti ⁊ diligẽtes:⁊ ð munditia iĩterioꝛi ipᷣiꝰ

mẽtis negligẽtes ⁊ nõ curãtes.cũ tñũ meꝛito

pᷣberet eſſe econuerſo.ga ĩterioꝛ munditia ẽ

neceſſitatis.ext᷑ioꝛ aũt ſolũmodo honeſtatis

uñ ñ iterioꝛ:ſʒ exterioꝛ ſine peccato obmitti
põt.Et iõ xpᷣs ext᷑ioꝛem lorionẽ omiſit. ut ha
beret occaſionẽ arguẽdi phaꝛiſeos.ð exteꝛio
ri muditia tm̃ curãtes.⁊ int᷑ioꝛem negligẽteſ
ext᷑ius ſimulantes iuſtitiam ⁊ ſanctitatem in
tus rtinẽtes neꝗtiam ⁊ iniꝗgtatẽ. Sʒ o phãi
ſee mũda pᷣus ꝙ intus cẽ.ſ.cor ⁊ aiam a fꝛau
de ⁊ malis ðſyderijs.ut mõm fiat ꝙ ẽ de fo
ris:ut foꝛis ꝑ oꝑa ueraciter ſanctitatẽ oñde
re poſſis.Qui.n.utrãq; hoĩs nãʒ .ſ.coꝛpus ⁊
aĩam fecit utrãq; mũdaꝛi öſydeꝛat. Ubi Be
da. Poc S illos ꝗ coꝛpõalia peccata fornica
tiõem uipᷣlicet.ĩmunditiã.libidinẽ.furtũ.ra
pinam ⁊c.talia quaſi grauiſſima deteſtant᷑
ſpualia vo q̃ non minus damnat apłs.hoc ẽ
amaꝛitudint᷑.iraz. ĩdignatõez. clamoꝛẽ. blaſ
phemiam ſuꝑbiã ⁊ auaritiã q̃ ẽ idoloꝝ vᷣuitꝰ
ut leuia ↄtẽnũt.hec Beda. Per hoc ẽt argu
untuꝛ illi.ꝗ d̊ minõibus magnaʒz uiʒ faciũt:
⁊ ð maioribus parum cuꝛant.Sicut aliꝗ re
ligioſñi plus põõrant fꝛactõnem ſilentij. ali
quid eiuſmodi.qᷓ; iniuſtum gꝛauamẽ ꝓximi.
uel aliã ẽt tꝛanſgꝛeſſionẽ pᷣceptoꝝ dei. Dha
riſeis ẽt ſimiles ſunt cleꝛici.ꝗ bene tonſo ca
pite ⁊ raſa corona.ĩ ueſte alba ⁊ muda ⁊ lo
tis manibus accedunt ad altar᷑: intus pleni a
uaritia ⁊ iniꝗtate alijſq; ĩmunditijs mltipha
rie.ac ðᷣi lege poſtponẽtes ⁊ traditões hoĩm
ĩ ext᷑ioꝛibꝰ ſolicite cuſtodiẽtes. Deĩde dñs
quaſi bonus pᷣceptoꝛ docet.qualr noſtri con
tagium coꝛpõis mundar̃᷑ debemus: dicens.
Uerũti do nopis ſalutis conũliuz.ſ.¶ ꝙ ſuꝑ
eſt).i.ð eo ꝙ ſuꝑeſt poſt alioꝝ reſtitutiõem
(date elemoſynam) qꝛ pᷣmo dʒ fieri r̃ſtitutõ
T ð eo ꝙ remanet elemoſynaꝝ elargitio.Uut
Ffʒ BedDe eo ꝙ ſupꝑeſt. uictui ⁊ ueſtitui ne
ceſſaꝛio neq; eĩ ita faciẽda iubetur elemoſy
na ut teipᷣm ↄſumas ĩopia.ſʒ ut tui cura cor
poris expleta iopem. quantum uales:ſuſten
tes. (Et ecce oĩa munda ſunt uobis) ꝗa ele
moſyna magnã hʒ vtutẽ ad peccatoꝝ remiſ
ſonem. Uñ in Damele dr. Peccata tua ele
moſynis redime. Uel uerũtñ ↄſuiũ ⁊ remedi
um ꝙ ſupeſt ⁊ reſtat poſt tãta ſcelera do uo
bis.hoc.ſ.date elemoſ ynagʒ ſ.oꝛoinate.ut in
cipiatis a uobis. Quod dictũ ſic ẽ intelligen
dum ut pᷣus homo ſibi faciat elemoſynam.
munda ndo ſe interius per fidem ⁊ baptiſmũ
credẽdo in xpᷣm. ⁊ ſi poſt baptiſmum imundi
cia innocẽtie fuerit fedata emundet ↄſciam

Z ſegis doctoꝝ

p pniam. Qui eniʒ uult oꝛdinate elemoſynã

dare.i.miſericordiam faceꝛe:a ſeipᷣo dʒ inci

pere.⁊ eam pᷣmo ſibi daꝛe.ẽ.n. elemoſyng oẽ
opus miſericoꝛdie. Unde dicit᷑ in eccleſiaſti
co miſerere anime tue placens deo.nullꝰ eĩ
opus hominis deo placere põt niſi ipᷣe prius
placeat. Unde ĩ geneſi legimus.qꝙ; deus pᷣus

reſpexit ad abel q; ad munera eius. Et tunc

ſuꝑeſt:ut ꝗ ꝓpᷣe ſubuenit miſie.ſubuemat =
aliene. dando elemoſynam ꝓcedente ex fiõᷣ
? caritate:⁊ ſic ꝑ miſerieoꝛdiam ſui ⁊ ꝓximi
oĩa munda ſunt: ⁊ nullam mentẽ inqnant ⁊=

ĩmundam faciunt.Ergo mi ᷣicoꝛdia ⁊ aboli

tio peccati ꝓmittit᷑ omnibus mĩicoꝛdiaʒ ſa
cientibus.Quod itaq; hic (dicit᷑ date elemo

ſynam had omnia q̃ utili miſeꝛatione fiunt:

ualet. Non eĩ ſolum ꝗ dat eſurienti cibũ ⁊
cet᷑a huiuſmõi:uerũetiaʒ ⁊ ꝗ dat ueniã pec
canti.atq; oꝛat ꝓ eo ⁊ ꝗ coꝛꝛipit ⁊ aliq̃ emẽ
datoꝛia pena plectit elemoſynaʒ dat. Unde
Aug.S acere elemoſynam ẽ faceꝛe miſericõ
diam. Si itelligis a te incipe. Quomo enĩ es
miſ̃icoꝛs alt᷑i ſi cruðᷣlis es tibi. Audi ſcriptu
rã dicenteʒ. Miſerere aie ſue placens deo.
Reddi ad ↄſcĩiam tuam ꝗqcunq; male aut ĩ
fideliteꝛ uiuis.Et ibi iuenies mendicantem
animam tuam. ĩuenies egentem paupeꝛem
eꝛumnoſam ĩuenis foꝛte nec egentem ſʒ ege
ſtate obmuteſcentẽ. Quando iueneris aĩaʒ
talem ĩtus ĩ coꝛde tuo:illi fac pᷣus elemoſy
nam. In iudicio ⁊ cãitate fac elemoſynã cũ
ala tua.Quid ẽ iudiciũ.Diſplice tibi. Quid
ẽ caritas.dilige deu.dilige pximũ. HPanc ele
moſynã ſi pᷣtermittis.qᷓ;ẽtuůuis ames:nihil fa
cis:qñ tecũ ñ facis. Pec Aug. Et qꝛ phãiſei
ex hypocriſi ñ ſolum q̃rebant exteꝛiorẽ mun
diciã ſʒ ẽt appaꝛẽtẽ iuſticiã ac decĩas dabãt
⁊ elemoſinã faciebãt putauerunt xpCᷣʒ ĩaniteꝛ
loꝗ q̃ſ eis ꝗ elemonnã ñ faceꝛẽt ⁊ eũ ĩ coꝛdi
be ſuis deꝛidebãt.Nõ ſolũ ei tꝛiticũ.uinuzʒ ⁊
oleũ ſʒ ẽt ꝛes ↄtẽptibiles.ſ.ciminũ.rutã men
tã ⁊ huiuſmodi ðciabant.⁊ ð reſiduo elemo

ſynã faciebãt.ꝙ ñ facile facit xpᷣianus aligs

ut ꝑ H̊ apparent iuſti quañ uolendo ĩplẽ mã
daiũ dᷣi ð decimis reddendis etiam cuca mi
nima. ut ꝑ hoc crederẽt multũ uolutarij as
iplẽdũ diuina mãdata.cũ tñ ẽent trãſgreſſo
res ĩ maioꝛibus ⁊ ut ð eis diceretuꝛ a uidẽti
bus quoniã oĩum decĩas dant.qui ẽt oleruʒ
decimas dare ñn negligüt.Dominus uero co
gitatum eoꝝ ſciens:ſubiunxit dicẽſ(¶ Ue) ſe
dãnatõis (uobis)phaꝛiſeis(ꝗ decimatis mẽ
tã ⁊ rutã ⁊ oẽ olus).ſ.minnuta ⁊ cõtẽptibi
lia fꝛuctuũ ueſtrorum ⁊ ᷣlĩiquitis gꝛauiora
legis ſcilicet iudiciũ ⁊ iuſticiã ſubuertendo
ac caritatem ⁊ oꝑa miſericordie obmittẽdo
Nõ eſt q̊ facere miſericordiam ⁊ elemoſynã
h eĩ.ſ.iudicium ⁊ caritatẽ oʒ facẽ pꝛio loco
qꝛ hec pᷣcepta ſt᷑ ad dei honorem ⁊ illa.ſ. de
cimam ⁊ elemoſynam nõ, obmittere.qͥ ſ ad

Negligebani Sl voge/
cceie mrlu / u ſo⸗
vooe tcui tione ecma
genrueetontu cueant finn
hyinolgitur.Et/ bonor e⸗
ter penin apparennig iuſt
ſenuuſicebit honoris o co
Nanogmmtijr ambitön pha
lo eis ae t eni etnaͤ:dicens
M dänatoiminen uoipb⸗
gis gias ndedrasinſfn⸗
gbabenis uhechas:z
gppelere dditdseimnuctn
ti. In quo reprim t dem
bones, inſtruit oo n
7 ori in eccleſia non
niſens ag uos ohaiiſeo
auigbreue :inceri hin
gno eta humliter eplan
d rud ſanare nel
uun Kfſclum uoleben
infuenge gene
echedirſalutat⸗
2 negocioper nn iier
nagogt nf rninne
nenit urlitbite

unlinſanmnfn
ng dar eſirenn chn
ſeliaz eg ichis
1 4 eleni,
ecainittalin
Alenoffnnz cal iite
offnam facere niericz
ite inepe Quonoeies
iseg nhi. Auciſcrnn
cre aſe ſe placenseo.
Homn cunp maleout i
luenies menoicantem
gegentenn pauperem
le nec egenten ſzege
Quando iueneris giaz
billiſac hus elemol,
tate ſac elemoſfnaͦ cu
ü iſplite idi⸗ Did
igeprimaDane &
(Güd ames N r.
Per Aug. Eacphile⸗
n öredan extenicte mun
aſticii ac becigs dabit
dit purauerunn g iunſte⸗
ofmni f ſocenit tei iceal
ſoͤſolü ei ntici inns

Pꝛime partis
ſaceꝛdotũ ⁊ pꝓximi neceſſi itatẽ. Illa facĩte ⁊
iſta ppõite.ñ.n.ꝑ elemoſinã emit᷑ ipunitas ĩ
iniquitate manetibus. decimãtes igit ⁊ ele

moſinã faciẽtes exteꝛiora mudabãt.ſʒ qr iu

diciũ ⁊ caritatẽ ꝛelinquebat:ĩterioꝛa ñ mun
dabdt. Optime ãt ↄiungunt.iudicium ⁊ cãi
tas.qr iudiciũ ſine caꝛitate vgit in cruõlita
tẽ: caꝛitas ſiũ iudicio ĩ rmiſſionẽ: caꝛitas cũ
iudicio ĩ equitatẽ. Iſtud at röcimatiõe põt
dupliciter ĩtelligi. Uno mõ rſpectu ſui.qꝛ li
cet miniſtri tẽpli acciperent decĩas a pplło.
tñ ò illis acceptis a pplło ⁊ de his q̃ habebãt
ex labore ſuo: cimas eddebant ſacerdoti
ſumo. ? iõ ad ſimulatõz ſt anctitatis rddebãt
eis decias de minimis. Doc ẽt faciebãt rõe
cupiditatis. ut ꝑ explum ſui inducerent po
pulu ad reddendũ ſibi decĩas de oĩbus uſq;
ad mima. Alio mõ pt ĩtelligi reſpectu alio
ꝛuũ.quos ꝑ doctꝛinã ſuazʒ iducebãt ad ðcimaſ
ſtricte ſbi ſoluendas. Illõ ẽt ꝙ ð̊ obmiſſiõe
gꝛauioꝝ legis addit᷑:ſir duplr intelligitur.
Uno mõ ĩ ſpectu ſui.qr iſta q̃ eꝛãt magne ne
ceſſitatis:facẽ obmittebãt.Alio mõ ꝛeſpee
tu alioꝝ.qr alios ad talia obſeruãda ĩducer
negligebant. Silr hodie faciunt ſacerdotes
eccleſe ⁊ pꝛelati.qai ſolicitiſ t᷑ᷣ circa ſubiec
tos de ꝛedditione decimaꝝ ⁊ ſimiliũ que eis
déntuꝛ et paꝛu cuꝛant ſi in maioribꝰ crimini
bo ĩuoluãtur. Et qr honor eſt pᷣmiũ uirtutis
2 ex appetitu apparentis iuſticie ſequitur ap
petituſ ĩdebiti honoris:iõ conſequẽter argu
it arꝛogantiã ⁊ amhitõm phaꝛiſeoꝝ: ↄminon
do eis. ue ⁊ penã et᷑nã: dicens. ¶ Ue)). i. eteꝛ
na dãnatio iminet (uooiſ phariſeis qui dili
gitis prias cathedras in ſynagogis. Nõ dicit
ꝗ babetis cathedzas: ſz qui dili gitis. has eĩ
appetere ãbitõis ẽ: iniũctas ſuſcipeꝛe cãita
tis. In quo reprimit oẽm ĩdebitũ appetuuzʒ
bonoꝛis. t inſtruit nos ut ambitõe caꝛeamus
7 pᷣmatũ in eccleſia non ambiamuſ. Ue ergo
miſeris ad quos phaꝛiſeoꝝ uitia tꝛanſerut:
qui ꝑ breue ⁊ inceꝛtũ ho uite ſue curriculuʒ
quo pcta humiliteꝛ deplangere debuerunt:
ad prioratũ aſpirare uel ꝓ eo certare no me
tuunt. Et ñ ſolum uolebant eſſe doctores z
mgri in ſynagogis. uolentes uocari ab oĩb
rabbi: ſʒ t qrebãt ſalutatões ĩ foro cauſaꝝ
7 negocioꝝ:ex quo uidetur ꝙ idẽ eꝛant in ſy
nagoga mgr̃i: ⁊ in foro aduocati. Sed n con
uenit ut litib ĩtẽdant ꝗ diuino ofſicio man
cipãt᷑: nemo. n. militãs deo: ĩplicat ſe negoti
is ſeculaꝛibus.Uñ Raba.Culpañ caꝛet ſi ĩ
foro litibus ĩtendant. ꝗ in cathedra moyſi æ
ſynagoge mgr̃i cupiũt appellaꝛi. Et q; uitia
occulta puniẽtuꝛ a öo gꝛauius.qnto pc toꝛeſ
tales uolunt alijs pferri in honoꝛibus. ideo
poſt hec aꝛguit eorum ſimulationem comi
nando eis ue pene etne: qr eꝛant quaſi ſepul
chꝛa q̃ͥ ſ appaꝛẽt.ſ exterius.qualia ſi it eꝛiꝰ

qꝛ aliqñ exceriꝰ oꝛnat᷑ ⁊ fetore ĩteꝛius rolẽt

Caplz. lxxvj.

æ homines ambulantes ſupra,neſciunt qua
lia ſt intra. Sic quicũq; ðcepti ꝑ phariſeoꝝ
⁊ hypocritaꝝ ſnias eos imitant. q̃ſ ſupꝛa ſe
pulchra ignorant᷑ gradiũt Et bñ ↄpaꝛat eoſ
mortuorũ ſepulchꝛis.qꝛ aĩa moꝛtua Eẽ in cor
poꝛe hypocꝛite ⁊ pctoris. Uñ ſepulchꝛuʒ dr
quaſi ſemipulchꝝ.⁊ tales ſunt bypocrite ex
teriꝰ nitidi. ⁊ inteꝛius fetidi. Tales ñ ſũt filij
ſponſe.i.eccłe:que dicit nigra ſum ſ. exteriꝰ
iz foꝛmoſa ſum ſcz inteꝛius. ſ iſti eõrio ſunt
diſpoſiti. Pic repᷣbendit qlibet ſanctitatis ſi
mulatõ falſa. ut abſtineamus ab ea. Uñn Ci
ꝛillus. Deꝛ ea ꝗbus illos ꝛepꝛehendit. nos fa
cit melloꝛes. uult em̃ ambitõe nos carere. ⁊
ñ plł? uenaꝛi appaꝛentiam. qᷓ; vam exiſtentiã
ꝙ tunc phaꝛiſei agebant. Uñ ⁊ Cri. Sed qð
tales extiteꝛĩt phariſei.ñ ẽ mirabile. Si au
tem nos digni reputati fieri templa fiam re
pente ſimulachꝛa.ſolum fetoꝛem cõtinentia
h̊ eſt extꝛeme miſerie (Quidam autem legiſ
peritus) dicta a xpᷣo contra phariſeos.in cõ
tumeliam legiſperitorũ retoꝛquet: dicens C¶
Magiſter h̊ dicens ) ñ tm̃ phariſeis.ſʒ Cetia
nob is) Aegiſperitis qui maiores ſumus (ↄtu
meliam faciſ) Pic legiſperitus ignorabat ĩ
peritus legẽ ueritatis.q; redaꝛgutio culpe.
nõ eſt ↄtumelia ꝑſone.⁊ qui eꝛubeſcit ꝛedaꝛ
gui.ceſſet a culpa: nec offendat eũ corripien
tis caꝛitas.iʒ ꝓpᷣa iniqtas. Ubi Beda .q; mi
ſera conſcientia. qᷓ audito dei uerbo ſibi ↄtu
meliaʒ fieꝛi putat ⁊ memoꝛata pena pfido
rum. ſe ſꝑ intell git eſſe vamnandam. Uñn mi
hi meiſq; ſimilibus unum ſ upereſt ſuffra giũ⸗
dno cum ꝓpheta ſupplicare. Utinam diꝛigã
tuꝛ uie mee ad cuſtodiendas iuſtificationes
tuas tunc non ↄfundar.dum reſpiciaʒ ĩ om
nia madata tua. Pec beda. Kõmunite? ſcꝛi
be ⁊ legiſperiti.erant doctores legis.qᷓſtões
legis ſoluentes.phar iſei vo.ſ.ſacerdotes iu
deoꝝ diuiſi ab alijs.q̃ſi ꝛeligioſi uidebãtur.
Dñs ãt libeꝛrimus uitiorum correctoꝛ.ne le
giſperitoꝛum altitudinem uerebatuz. ſed eos
redaꝛguit:qꝛ peccata eum publica ⁊ mãi
feſta erant. ⁊ ideo publice eos arguendo cõ
tumeliam eis nõ faciebat. pꝛout iſte legiſpe
ritus ſibi imponebat. Sed non ſic hodie nr̃i
maioꝛes faciunt.ꝗ in corrigendo pꝑſonas ac
cipiũt. Unde Aug. Noſtri principes cũ pau
peres delinquentes publice aꝛguant ⁊ ↄfun
dant.diuitibꝰ maioꝛa peccantibus nec nutũ
faciunt: q̃ᷓpropteꝛ. Anaxagoꝛaſ.leges pꝛicipũ
telis araneaꝝ compazabat.que minorꝗ gig
lia capiunt.⁊ maiora tranſmittüt. Uñ Aripᷣ.
Si poſſibile eſſet in diuites uindictã ꝓcede
re. uideres ex eis repleri carcees umvſos.
Sed cũ omnibus ſuis hoc malum habent di
uicie.qð in malignitate peccantes. ab ultio
nibus eruunt. Unde etiam ualerius maxiinꝰ
narrat. ꝙ SBocrates uidẽs unũ duci ad ſuſpẽ
dium riſit 7 interrogatus cur rideret rudit

De incꝛepatiõe phariſeoꝝ

Uideo magnos latrones. ducentes paꝛuum
latronem ad ſuſpẽdium. Minuta ſacrilegia
puniũtuꝛ.ſʒ magna tꝛiuphis extollũtur. Uñ
7 Aug. Remota iuſticia. ꝗd ſunt ꝛegna niſi
magna latrocinia. ⁊ latrocinia ꝗd ſunt niſi
paꝛua regna. Jõ elegater ⁊? vaciter Alexan
dro magno quidam pirata ↄpꝛehenſus. cuʒ
ab eo ĩterꝛogatus.ꝗd ſibi ut mare infeſtum
haberet.ille libera uoce ꝛñdit.ꝗd tibi ut oꝛ
bem terraꝝ. Sed gꝗa ego exiguo nauigio: fa
cio latro nocoꝛ:ga tu magna claſſe impera
toꝛ.Et reuera ſic heu ẽ ?æ hodie. nam mino

res ⁊ pauperesꝓ leui tranſgreſſione grauit

puniũtur. ſz maioꝛes ⁊ potẽtes ẽt p enoꝛmi
bus nihil patiuntur. Sed non gloꝛiãtuꝛ. ꝗa
in pnᷣti ſie intacti ꝑmanẽt: nam in futuro pe
nas debitas cũ uſura recipiẽt. Tunc potẽti
bus qui hic perpeꝛam paupes innocẽtes iu
dicabant.nullum eꝛit conſiſtoꝛium. nullum
tribunal.ſʒ coꝛam illis tũc iudicio ſtabunt.
quos hic ſuo ꝑuerſo iudicio nedũ iudicabãt
Sʒ ⁊ ſepius ↄdemnabant. O quot ĩinſticie
fiunt hodie in una ciuitate. de quibus non
eſſet miꝝ.ſi ipᷣa ⁊ tota patria redigeꝛet᷑ ĩ ni
hilum. Aliter.n. iudicant extꝛaneo qᷓ; dome
ſtico.Aliter minori qᷓ; maiõi. Aliter ꝑ carnẽ
coniuncto q́;remoto. Aliter pauperi qᷓ; diui
ti:ꝙ omnino.⁊ manifeſte ẽ õ legem dei altiſ
ſimi. Nullam quippe legem ſcriptam in iudi
cando reſpiciunt.ſed ſecundum affectiones
uarias.quas ad diuerſas perſonas habent.
ſententiss uarias pferunt:dicentes ſic łᷣ ſie
mihi uidetuꝛ nec dicunt.ſic uel in lege ſcrip
rum habetur. Quãta auteʒ mala iniuſticia
inducit.patet ex bonis que iuſticia facit.de
quibus Cypꝛiãus ſic ait. Juſticia regis.pax
populorum.tu tamen patꝛie.unitas plebis.
munimentuʒ gentis cura. languoꝝ. gaudiu
hoĩm. temperies maris.aeꝛis ſeꝛeniras. ter
re fecunditas.ſolatium paupeꝝ.heꝛeditas fi
lioꝝ.⁊ ſibimetipᷣi ſpes future beatitudinis
Pec Ayprianus. Poꝛum omnium contꝛaꝛia
timenda ⁊ expectanda ſunt de iniuſticia.qr
ĩ lege ueteri ⁊ euangelica legitur populꝰ pu
nit ꝑꝑ mala iudicia. Et heu iniuſticia ⁊ ma
loꝝ conſuetudo in multis locis iam tantum
excrenit.ꝙ nix extirpari poſſit. Unde quia
mala conſuetudo multa mala inducit. Joo
apud longobardos cõmuniteꝛ dici ↄſueuit:
melius ẽ ĩ ciuitatem ignẽ poneꝛe.quã ma
lam ↄſuetudinem inducere: qꝛ ad extinguẽ
dum ignem oẽs cuꝛunt ad malam uero con
ſuetudinem ampliandam omnes intendunt
Sed urinam ſequerentur doctrinam ⁊ con
ſitlium Senece qui ſic dicit de conſuetudĩe.
Bona conſuetudo excutere debz: quod ma
la inſtruxit. ⁊ pꝛimo ꝛedarguit dominus le
giſperitos de immodeꝛata dominatione ⁊ in
oꝛdinata auſteritate. comminãdo eis ue dã
nationis quia alijs onera importabilia ĩpo

2 legis doctoꝝ

nebam. ? ipᷣi nec nno digito tangere ſarciĩas
curabant.i.alijs impoſita nec in minimis pes
ficiebant. alijs eꝛant ſeueꝛi.⁊ ſibi nimis pꝛopi
tij.contra ius natnrale:in alijs fieri uolebãt᷑
ꝙ ſibi nolebant dicebant⁊ non faciebaut.do
cebant grandia. æ non faciebant minda. Iſti
diueꝛſa pondera habebant.aliter enim facta
ꝓpꝛja.⁊ aliter aliena ponderabant. ubi theo
philus.Quotiens enĩ doctor facit que docet᷑
alleuiat faſcem. tꝛadens ad exemplum ſeip
ſum. Quando uero nil agit eorum que docet
tunc graues faſces uidentur eis qui doctri
nam ſnuſcipiunt.utpote que nec a doctor poſ
ſunt portari. Der iſtos ſignantur prelati ali
is imponentes grauia ⁊ magna. ⁊ pauca fa
cientes aut nulla. unðõ Greg.niſſenus.Tales
ſunt modo multi iudices ſeueri peccantium
⁊ debiles agoniſte.itolleꝛabiles legiſlatoꝛes
⁊ debiles portitores.nec appropinqnare uo
lentes.nec palpare uite honeſtatem. quaʒ ir
ꝛemediabiliter exigunt a ſubiectis. Deinde
redarguit legiſperitos condemnando eos de
ſiłata deuotiõe ⁊ falſa religione qa ob faus
rem uulgi captandum ſiłabant ſe hoꝛꝛere ⁊?
cõdemnare acta ⁊ peccata. ac perfidiꝗ pr̃m
ſuoꝝ.monumenta ꝓphaꝛum quos occidefr̃t
pr̃es eoꝝ.per ipocrinm ⁊ non ex pietate ma
gnifice edificando ⁊ oꝛnando.quaſi de mõte
inocentum pphaꝝ dolentes ⁊ dicentes.ꝙ ſi
fuiſſent in diebuſ patrum ſuoꝝ.non eſſent ſo
cij in ſanguine ꝓphaꝝ.ut uiderentur iuſtiges
patribus ſuis:ꝗ occiderunt illos ſed ipᷣo ope
re teſtificabantur quantum paterne nequi
tie ↄſenſerint ꝑſequẽdo xpᷣm dñm ꝓphᷣaruzs
eis ꝓmiſſum ⁊ ab ipᷣis pꝓphis pᷣnunciatum:ð
fectus alioꝛum uidebant ⁊ non ſuos ga ut
dicit hec Cꝛip.alter alterius culpam facile
intelligit.ſuã difficile ſ̃ᷣm lr̃alem ſenſum hoe
faciebant ut uideꝛentuꝛ hoꝛoꝛe crudelitatẽ
patꝛũ ſuoꝝ.⁊ ſilr faciunt qui uitia uerbis de
teſtãtuꝛ. ut ab eis immunes ab ignoꝛantibꝰ
uideantur ¶ Deinde redarguit legiſperitos
condemnando eos de praua ⁊ peꝛueꝛſa ſcrip
turarum expoſitione.quia gloꝛiabant᷑ ſe ha
bere noticià legis ?⁊ ꝓpharum. quaʒ xpᷣs uo
cat clauem ſcĩe:qꝛ ꝑ hanc noticiam potuer̃t
in fidem ⁊ ueritatem xpᷣi intꝛare: ſed ipᷣi ma
licia excecati.hanc clauem abſtuleꝛunt die
ta legis ꝓpphaꝝ uel trücando uel puerſe ĩ
telligendo ⁊ exponendo.ac cheiſti dogmata
opera denigrando ut ipſi ad intellectum
ueritatis ⁊ fidem ñ intraꝛent. nec alios ꝗ inĩ
ꝛe deſydeꝛabant:intraꝛe permitterẽt.qꝛ peꝛ
ueꝛſitate doctrine ſue ꝓhibebant. Clauis g
ſcie ẽ auctoꝛitas docendi. ꝑ quam debet in
tellect“ uerus latens inteꝛius aperiri:⁊ i ſi e
vrio claudebãt peruerſe ĩterpᷣtando.⁊ alios
in eꝛorem ducendo.ut psꝭ circa preceptum
ðͤ honore pentum.ꝙ ꝑ ſuã euacuabant doe
trinà t etiam circa alia pluꝛa dñi pꝛecepta.

beret ri elbſei⸗ 8
ſoſenr dontu en
ſes gige öbnera n .
ui r fite fnulen
nin auciei ii eſtit/
hpireſpllne ſen cocte
lervraggrec/
Mmreieſu roec
( ſpirle ſ pcepl⸗
H oaſeſſoem puri ſpual
lakarieut abinimicox iſidiſs
legegefte ueleam liberan.
Onnemipocriäm ? fmulartie
gini d andeig nec peccei
um vec idace ulmende
tellen fngclarnans gu
dieij. Apreudand cuintc
Pbariſetsi annne puci⸗
gucente er te mamadte
terperueniomn Anen,
effepetente herecltet
tefagen nllere.
Uici it enmrb
eſe uſtnz int
nuti neo ur ne
duchen ſnon fun

r ſalagreligoreg⸗ obf
no
amenen
pelcata gc perſi pyn
haumn guon oenileft
niime orer nienueni
? nunco,/ uaſ ge noͤte
dolentes ? Cicentes g ſ
atrum ſuop. non eſſent ſo
1r.ut nidereſtur iuſtiöes
cderund ülos ſed ioope
quamum paterne Necui
aedo dhm m pobno;
ihis ehis hnancmuned
dedam 4 Moſads
Aer derius cupam ſecſte
ſiche vm r nen ſeſfun bor
derennn houore mndelitit:
lfaciun au unin tehd be
eis inmunesob ihhornn
deinge edrgut lſee
ec befrau heinend

Pꝛime partis

Secundum Bedam omniſ ẽt doctor q audi

tores quos vbo edificat. exemplo ſcandali
zat: nec ipſe regnum dei itꝛat.nec eos ꝗ po
terant intꝛar̃ ꝑmittit. De premiſis ̃dargu
tionibus ſcribarum ⁊ phariſeoꝝ hẽs latius
ifꝛa feria tertia poſt palmas ubi ponũt mul
ta ſilia.ſed ũ ſt᷑ eadem.quia diuerſis tempo
ribus dicta.

dñs hec pᷣmiſſa ad illos diceret. ueꝛitati offẽ
ſi ceperũt doctorẽ vitatis pſeꝗ.⁊ doloſe ſibi ĩ
ſidiari:qr ceperũt gauit᷑ iſiſtere i ꝛzeſiſtere
ac iſtaꝛe. ⁊ os eius ↄprimere.i.ſᷣmonẽ eius ĩ
pluribꝰ ĩteꝛrpeꝛe ſen uerba oris eius calu
niari. ð multis indiantes ei ⁊ multa ab eo in
ſidioſe.q̃rẽtes ut eũ terreꝛẽt ⁊ ſtupefacerẽt.
oturbati minus pᷣuidẽt ⁊ ſic ex uaꝛijs q̃ſitii ⁊
abiectis aliqd calũmabile ore eius extꝛa
berẽt ⁊ ĩ ueꝛbis eũ caꝑent ut accuſare eum
poſſent. Doctrina g ueꝛitatis fiebant deterio
les ꝗ ide ðbueràt fieri meliores. Un Beda.
Quã va pfidie ſimulatõts ⁊ ipietatis ſue cri
mia audieꝛĩt ipi teſtãt.ꝗ tãto ĩtonaàte tuꝛbĩe
F ipſi renpiſcere ſed doctorem vitatis ĩſidijs
moliuntur aggredi. Oratio.
mine ieſu xpᷣe da mihi añ prãdium
ſpuale.ſ.añ pᷣceptõz ſcẽ eukariſtie ꝑ

oↄfeſſiõem purã ſpualiter baptiʒari ?

lauari:ut ab inimicoꝝ iſidijs ⁊ accuſatõibus
te ꝓtegente ualeam liberari. Da mihi uitar
omnem ipocriſim 2 ſimulationem. oẽm arro
gãtiã ⁊ ambitõzʒ nec peccẽ ĩ te ĩ ꝓximũ me

um nec ꝑ mdacẽ uſuꝛpatõeʒ pfeciõis.peꝛ ex
cellẽtiã ſingularitatis.ꝑ temeꝛitate ĩiuſti.iu

dicij.ł ꝑ prauitatẽ cuiuſcũq; mdatij, ne cum
phaꝛiſeis ĩ nanitate ꝑticipeʒ.ſʒ te Gitate me
ducente.per te uiam ad te uitam miſericordi
ter perueniam Amen.
De ffre petente hereditatẽ ⁊ de d iuite nolen
te horrea ampliare. Capituluz. Ixxvij.
Uidã ãt de turba cognoſcens ieſũ
eſſe iuſtuʒ: dixit ei. Magiſteꝛ dic

fratꝛi meo. ut mecum diuidat her

gitatem) non fuit iſte exꝑtus q; bo

rum ⁊ ⁊ q; iocunam hit aꝛe fr̃es in unnm⸗
Inconuenienter autem petebat:qꝛ nec tem
pus nec locus eꝛat.⁊ xpᷣs tꝑalibus non iten
debat. immo ea contẽnere docebat: ꝗ etiaʒ

im colligeꝛe ⁊ n diſꝑgere uenerat. ⁊ iõ rndit

cicens¶ Domo) ſi carnalis ⁊ terrenꝰ. humũ
ſapiens ⁊ m hoiem ambulans (quis me cõ
ſtituit iudicẽ)).ſ.litii(aut diuiſorezʒ).ſ.ſacł
tatum (ſnꝑ uos) ſ. qui fratres eſtis.int quos
ſi index ſeo pietas dʒ eſſe ſequeſtra.qn dice
ret. Non ſum miſſus ſiue ↄſtitutus ad iudici
um teꝛꝛenaꝝ poſſeſſionum ſed celeſtiũ. Non
ſũ diſſenſonis deus: ſed collectõis ⁊ pacis ⁊

unitatis. qui ueni hoĩes pacificare cũ deo.?

angeliſ.⁊ ut multi coꝛ unum ⁊ aiam unã hẽ

che ltimo exaggerat phariſeoꝝn
⁊ legiſpitoꝝ neꝗtiã ⁊ obſtinatõm.ꝗ ex vbis
xpᷣi ñ fueꝛũt em̃dati.ſʒ magis peioꝛaxi qꝛ cuʒ

Lapitulü.lxxvij.

bant.ũñ ut diuidant᷑ ꝑ viueꝛſa.ſed ut colligã
tur. ⁊ hẽꝗnt oĩa ↄmunia nec ſit aliquis egẽſ
inter illos: ſed diuidat ſingulis pꝛout unicui
q̃ opus fuerit. Ille qui non colligit mecũ eſt
frnitatis diuiſoꝛ.⁊ diſſẽſõis auctoꝛ. Abi be
da. Qui mgro ſuꝑne pacis gaudia cõmẽdãti
terrene diuiſionis uult ĩgerer̃ moleſtiã.meri
to hõ uocat᷑ ᷣm illud. Cu ſit ĩteꝛ uos zelus ⁊
contentio ñne hoĩes eſtis Ubi Ambꝛo. Beñ
ergo terrena ðclinat: qui propteꝛ dinĩa ðſcẽ
derat. Nec iuõx dignat eè litiũ ⁊ tarbiteꝛ fa
cultatũ.uiuoꝝ hũs mortuoꝛũq; iuniciũ iudi
ciũ ⁊ arbitriũ meritoꝑ.Nõ ſolũ ergo qd pe
tas.ſʒ a quo poſtules intuẽdũ eſt. Nec maio
ribꝰ intento aio.putas minoꝛibus obſtrepẽ
dum. Uñ ñ ĩmerito refutat H fr̃.ꝗ diſpẽſato
ꝛc celeſtium geſtiebat coꝛuptibilibꝰoccupa
re Hec Ambꝛo. Peꝛ hoc ꝙ xpᷣſ noluit ſe ĩtꝛo
mittere de diuiſione heꝛeditatis terrene. oñ
dit ꝙ pᷣdicatoꝛes euãgelij ⁊ ſpualibꝰ ðbiti. ñ
dẽnt ſe ĩtromit tere ð negotiis ſecularibꝰ.ob
q̃ minꝰ ſolicitiſint ð ſpũalibꝰſic ⁊ apłi ut poſ
ſent uacare vᷣbo dei.curã tꝑaliũ a ſe abiece
runt dicẽtes.Nõ ẽ equũ nos ðᷣrelĩqre vᷣbũ ði
7 miſtrare mẽſis. Sed heu hodie ꝑſõe eccle
ſiaſtice litibꝰ ⁊ cauſis eouſq; occupat᷑.ut hiſ
ſolũmõ uacare uideãtuꝛ utilioꝛa poſtponen
tes. ⁊ legẽ dei auaritia ad h̊ tracti ⁊ inuitati
Prio ꝗdẽ floruit eccleſia ĩ ſttage maꝛtyruʒ
fo cꝛeuit ĩ ꝑpfectiõe bereticoꝝ.nuũc ãt coꝛuꝑ
tione falſoꝝ fratꝝ litibus ⁊ iutilibus cꝛeſcer
ñ deſinit. Quãuis ergo añs poterat.tñ dinuið
ꝛe nolebat. ne ſicut multi faciũt.ſpualia ꝓpẽ
tꝑalia ĩteꝛmitteret.⁊ ne fauer uideꝛef auar
cupiditati petẽtis qui ad circũueniẽdũ frezʒ
p petebat.⁊ quem non tã ius qᷓ;res ⁊æ amor
hñndi tra hebat: quiq; frena ⁊ n celeſtia ſapi
ebat. ſicut freni ĩteꝛ quos huiuſmõi ʒelꝰ ⁊ 2
tẽtio diuidẽde hr̃ditatis eſſe ſolet. Uñ ⁊ ex
B ↄſequẽter auaritiã q̃ a deo leperat ſtatim
rephendit. ⁊ caueꝛe docuit:dicẽs taz ad tur

bas q; ad diſcipulos.qꝛ auaꝛitia ↄmue uitiũ

eſt tam clericorum qᷓ; laicorũ.tam religioſo
rũ qᷓ; ſeculariũ,tam minoꝛiũ q́; maiorũ qr oẽs
auaꝛitie ſtudent. Un eos ſecundum Bedaʒ
occaſionẽ hnius ſtulti petitoꝛis aduerſus a
uaritie peſtem. q̃ radix ommum malorum 6
pceptis ꝑiteꝛ ⁊ exẽplis minuer ſattagiſ. dicẽſ
Cauete ab omni auaritia) ſ.tam iterioꝛi
q; exteꝛiori:q̃ cõſiſtit in cupida acquiſitione
tꝑaliu ⁊ tenaci retentõe eoꝝ. Unñn Beda. Di
cit ãt ab oĩ.qꝛ nõnulla ſimpliciteꝛ ab homini
bus geri uidẽtuꝛ:iʒ internus aꝛbirer q̃ᷓ inten
tõe fiant.qꝛ ceꝛnit:diiudicat.Uel ᷣm Liril
lũ dicit ab oĩ.ſ.magna ⁊ ꝑua.Quia nõ ĩ ba
buũdãtia diuitiaꝝ cuiuſqᷓ; uita eiꝰ ẽ.ſ.ſpũal ꝑ
ceuam ↄiungitur deo:qr ñ in ſolo pane uiuit
hõ.nec etiam corꝑalis qꝛ tꝑalis uita diuitia
rũ multitudine ñ ꝓtendituꝛ ĩmò frequenter
ex ſolicitudinibꝰ aĩarum ⁊ delitijs corporuz
E.

De fre petẽte hr̃ditatẽ

minuituꝛ. Uita hominis tpꝛalis non ↄſiſtit ĩ
habüudãtia reꝝ q; qq; plus minuit ⁊ abbꝛe
uiat᷑ ĩ ꝓſperitate q; adueꝛſtate. Uita ẽt ſpi
ꝛituał ñ ↄſiſtit ĩ habũdãtia.ĩmo fꝛequẽteꝛ ꝑi
clytatur. Uñ Criv. Neq; eĩ aĩe ſoli ſz ipᷣi cor
poꝛi ſt᷑ nociue delicie.eo qð ex foꝛti fit ðᷣbile
⁊ ex ſane egrotiuũ.ex agili graue. ex foꝛmo
ſo öfoꝛme ex iuuene ueteꝛoſũ. Uñ ⁊ Seneca
Põt nr̃a ꝓuidẽtia lãguorẽ progare huic cõ
puſculo moꝛã ſi uoluptates ꝗbus maioꝛ parſ
pit.poterimus tegere ⁊ cohercere. Pec Se
neca. Rꝛopter habundantiã quoq;: ⁊ ſupeꝛ
Auitatẽ ciboꝝ ⁊ potuũ:mors plurimuʒz acce
leratur:plures ei ex ůpletõe quã ex attenua
tõe moꝛiũtur. Uñ dicit ipocꝛas.ꝙ ex plenitu
dine q̃cũq; egritudĩes generant᷑. Uite ẽt pau
peꝝ nullus ſtruit iſidias dinites aùtĩ oĩ loco
cibo ⁊ potu timẽt eas. Un Theo. Poc dicit
dñs refellens auaꝛoꝝ ĩtẽtões ꝗ uidẽ ᷑ coaceꝛ
uare diuicias quaſi din nieturi. Sʒ nũ ꝗd te
opulẽtia lõgeuũefficiet: Quid igitur maniſe
ſte ſuſtines mala: inceꝛte tam ꝗetis: Naʒz du
bium ẽ an ðbes attingeꝛe ſenium.cuius gr̃a
theſaurigas. Et ad teſtandũ auaritiam æ ad
ſuum ꝓpoſitum ðclaꝛandum ĩducit ſimilitu
dinẽ. Unñ Theo.Dicto ꝙ ex afftuentia opuz
ñi ꝓtelatuꝛ uita humana ad huius fidẽ pabo
lam ſubdit. (Pominis cuiuſdaz diuitis ube
res fꝛuctus ageꝛ attulit.i.habũdãtes.⁊ mł
toplnꝛeſ q; ſolits curſu ↄſueuit(⁊ cogitabat
pð̃ ſolicitudine.qꝛ habundãtia qiuitiaꝝ idu
cit ſolicitudinẽ.⁊ ꝑ ↄſequẽs animi ãxietateʒ
qꝛ ij ſupplẽt idigẽtiã (cogitabat) inq;(intꝛa
ſe dicẽs non extra ſe ꝓferens.ne audiretur
diues.n.auarus oẽm hoĩem timet.nãlſᷣs An
gu.nidet diuitẽ ⁊ eſtimat pᷣdonez uidet pau
perẽ ⁊ ſuſpicat᷑ fuꝛẽ (Quid faciã.qꝛ nõ hẽo
quo ↄgregẽ fructꝰ meos:) Anguſttabat᷑ iſte
diues ex opulentia.ĩfelix ĩ pñ̃tibus bonis.in
felitioꝛ ĩ futuris.ager eĩ ei ñ tã redditus quã
gemitus attulit grauiões ⁊ ſolicitudo nimia
caeulit ei ex auaritia ⁊ anguſtia.ex ſaciet ate
(deſtruam hoꝛꝛes mea. ⁊ maioꝛa faciam).
RNon oportebat eum horrea dilatare: bene
erant horrea parata. ſcilicet pauperum eſu
rientium uẽtres.ſed ñ meminit oõis nature:
nec ſciebat cogitare niſ de cõgregatõe tp̃ra
linon de celeſti cuius hoꝛꝛea ſunt pauperes
xpᷣi.Et illud ĩquit congregabo cũ eõꝛio ðöbe
ret dicere:diſꝑgam paupibus oĩa q̃ nata ſũt
mihi.i.pꝑ me ſolum.uł meo laboꝛe. ⁊ bona

mea ĩ quo dicit mendacium.qꝛ ex ligditate

dictum ẽ meum ⁊ tuum cuzʒ omnia iur̃᷑ natu
re eſſent cõia. Bona ſua ̃pntant tp̃ralia.cũ
tiᷣ hoiſ ut hõ ẽ ſint bõa ſpualia ⁊ n frẽa. Vñ
Gaeg. Non ẽ hoĩs teꝛrẽa poſſeſſio:ſʒ celeſtis
⁊ Amb. Nõ ſt bõa hoĩs q̃ ſecũ ferre nõ põt
ſola miſericordia ẽ comes defunctoꝛũ.⁊anõ
dixit quidam phᷣus qui ð ĩcendio euaſerat.
Ego nibil perdidi bona mea mecum ſũt:aĩo

7 ð diuite uolẽte hoꝛꝛea ampliaꝛe

eĩ illa porto non humeris. Gona noſtꝛa bõꝗ
inteꝛna ſunt. Uñ Seneca. Sapiens intꝛa ſe
omne bonum terminabit.Et dicit idem Se
neca.Qõ quidaz capta patria ⁊ libeꝛis amiſ
ſis cum ex incendio publico ſolus ⁊ tñ beatꝰ
exiret ĩterroganti uictoꝛi.nũquid aliꝗd ꝑdi
diſſet:nihil inꝗt ꝑdidi:bona mea mecũ ſũt.
(Et dicant aĩle mee).i.animalitati mee.uel
mihimetipᷣi.ſᷣm ꝙ totus hõ denoĩatur a ꝑte
dignioꝛi.(Anima mea hñs multa bona )im
mo habebat ab eis (poſita).i.repoſita ⁊ cõ
gregata ad obſeruandũ auare ñ ad erogadũ
libere in annos plurimos. Ubi Cxyrillus.di
ues igitur non paꝛat ꝑmanentia honea: ſed
caduca ⁊ ꝙ ſtultius ẽ uite ſibi taxat longitu
dinem. Sʒ o diues.fructꝰ quidẽ habes ĩ hor
reis:ſʒ ãnos pluꝛimos uñ poteris obtinere?
Pic aꝛguitur hñũtium redditus ſibi ſufficien
tes repᷣhenſibilis detentio.⁊ collectio ſupra
anum eoꝛuʒz.q̃ ſingulis annis redeunt ⁊ inno
uantur.Et ſubiungit(¶ Regeſce))..ſ.a labor
ubi peſti auaritie peſtem iũgit öñdie.ut᷑ nec
ꝓ tpᷣꝛ alibus deum interpellet. ecce ocietas.
cõmeð ecce guloſitas (bibe)ecce ebꝛietas
epulare)ſplendide ⁊ ſuꝑbe.m agno vᷣlitiaꝝ
apparatu. ubiidictis malis ẽt laſciuiaʒ ⁊ uo
luptatem addit.ecce cõmeſſationis. celebri
tas. Pic ergo expᷣmuntuꝛ quattuor mala. q̃
euenire ſolent ex diuitiaꝝ habũdantia. Pec
fuit iniquitas zovome.ſuꝑbia in epulatione.
ſaturitas panis in ↄmeſtpe:⁊ habũdantia ĩ
ebrietate ⁊ otium in requie.Ubi Geda.Cui
ſimile eſt ꝙ in eccleſiaſſico legitur. eſt ꝗ lo
cupletatuꝛ paꝛce agendo.⁊ hec ẽ pars mer
cedis illius:in eo quod dicit inueni requiem
mihi.⁊ nunc manducabo de bonis meis ſolꝰ
2 neſcit ꝙ tempus pꝛetereat.⁊ reliquat oĩa
alijs ᷣm eundem GBedam non rephendit iſte
diues.in eo ꝙ teꝛꝛã colueꝛit.⁊ fruetus ſeꝛua
re noluerit:ſʒ ꝙ omne uite ſue fidutiã inſſua
habundantia poſueꝛit fꝛuctuſq; natos.fruc
tus ſuos ⁊ ſua bona ↄputans nil pauperibuſ
eꝛogare conſtituerit.iuxta imperiũ dñi dicẽ

tis ꝙ ſuꝑeſt date elemoſynã ſʒ ſue in futuꝛũ

elemoſyne reſeruare ſtuduerit. Sʒ ut dicit
Baſilius.dũ in abſcondito loquitur eloquia
eiꝰ examinãt᷑.uñ ſibi reſpõſa pueniũt. Seꝗ
tur.n. Dixit ãt illud deus.i.contꝛariũ ſue co
git atõi fecit. dicere enim dei faceꝛe ẽ ̃m il
lud pſalmi. Ipᷣe dixit ⁊ facta ſunt. Stulte
nõ cogitas de dei puidentia ⁊ iuſticia. Ub
Baſiliꝰ.Audi ↄueniẽs tibiſtult itie nomẽ qð
tibi nullus imponit boĩum ſed ipſe deꝰ . hac
nocte ꝛepetent ſcʒ exactoꝛes ⁊ demones a te
alam tuam. tanq; ſnã.⁊ ſibi ꝑ peᷣm uenditaz
⁊ obligatam. nt decetero tpᷣs nõ habeas em̃
dandi ⁊ te redimendi. Un ĩ Eccleſaſtico ni
hil inigus qᷓ; amare pecumã ̃ eĩ animã ſuã
uenalẽ hʒ, Ubi Beda Qui multa tibi oᷣlitia
ra tꝑa ꝓmittebas.ꝓxima bac nocte morte

gue quide ate eſu H
mnimicop gueſtetaten
neur. dit undo .
dpes guiſe his ſeſeſtu
non poſimu⸗ afferfn
cones Mfüclor ſola
upemnucniz defuncnis
nbyo, hecqlo,ſAlop
ſine por ſeiglons cec
rirebonn ercleſe heren
ccleſanſt.Anus eſt, e ffni i
ſeß. tiñlaberare ſon ceſt
Ceelli eins aiuitiſs.Et appt
tumn ſabſungt. Dic eſt uide
INe.d A inlen fine werur⸗
ichronigeachrinisiudieiſe
bii arliranipaanetheta
temporalia icridens
eigretipiatur ieina tade
nitepanpenin eit gn
,keui a regebit an
ſiamefng hoſtici
inieaep nan⸗
nneſie rvt
fi,Nee alld
urhnti ſung eines e
en urihinibtit⸗

mos un poterig oh
keris obinn
tum recdirus ſol i

fie
etentio.: colecio i
Culigannis kehennttin⸗
ſe/
nr egeſe ſalſcir
epeſten iugt hicie t net
ninterpelet ecceociengs.
oſtus bibe)erre ehietgg
ber ſupbe/ ggno itlox
to nalioétlaſeinitz ,o
e coneſſations, celebri
untue guattuor mala,
Utiap habugantia ec
e,ſupbia in epnlatione.
neſtöe:n habdantig i
requie. Woi Deda. ui
ſaſieo degrur, Argld
gendo bet ders Mr
oAdicainueni recien
ducedd de dodis weaſ
8Reterent, 1Treäignan n
Detam non tehbeſd ſe
i cclnent. lnne el
omneute e ſint i nſn

oiuerit filennſg uldb t

dei ide ſenene

n 1
oeriesil ier hu

ſed ſe
mbonit Dolunn e erest

eigitini benseſt

Pꝛime partis

peꝛẽptus alijs ↄgꝛegata ꝛeliques. Dec a ðᷣo
ad hoĩes dicere eſt pꝛauas eius mac hinatõ
ues ſubita aiaduerſione compeſcere dicens

emiʒ exitꝰ tanq; fur in nocte ↄpᷣbẽdit qñ ſtul

toꝝ aĩas futura ñ pᷣmeditãtes eijcit. Unde ⁊

gregoꝛ. Eadẽé. n. nocte ſublatꝰꝗq intta fueꝛat

pᷣſtolatus ut.ſ.qui in longuz ſibi ſubñdia col

ligendo proſpiceret ſubſequentẽ diem ł unũ
me uideret. In nocte autem ablata eſt

mini
anima que in obĩcuꝛitate cordis eſt euulſa.
In nocte ablata eſt. que conſideratõis lucẽ
abere noluit. ut quod pati poteꝛat pꝛeuide
ret Pec Sregoꝛi. ¶ Que autem paraſticuiꝰ
erũt:) Quaſi diceꝛet.ñ erunt tua:qꝛ ñ porta
bis ea tecum ſolas em̃ diuitias uirtutuʒ poꝛ
tat hõ ſecũ. Uñ Crip. Pic em̃ ea deſeres nõ

ſolum nullũ inde ꝑcipiens commodum. ſʒ ẽt
ſarcinã pc toꝝ portãs ſuꝑ humeros ꝓpꝛios.?

que quidẽ a te ↄgeſta ſt.pleꝛunq; in manus

inimicoꝝ pueniẽt.a te vo ſuꝑ his ꝛatio ꝛequi

retur. Unñ ⁊? Ambro. Fꝛuſtra em̃ congꝛegat
opes qui ſe his neſcit uſurũ Neq; em̃ nr̃a ſe.
q̊ non poſſumus affeꝛr̃ nobiſcũ.Sola nirtus
comes ẽ defũctoꝝ.ſola nos ſequituꝛ miſcõia
q̃ tabeꝛnacula defunctus acquiru et᷑na Pec

Ambro. Pec q̃ſtõ.ſ.quo ꝑaſti.cuius eꝛut vo

tiſſime põt fieꝛi ꝑſonis eccleſiaſticis qᷓ ñ pñt
reliqre bona eccleſie heredibus ſuis. Uñ in
eccleſiaſt. Anus eſt. ⁊ ̃ᷣm ũ hʒ.non filium.i

frem.⁊ tñ laboꝛare non ceſſat.⁊ ñi ſaciantur
occuli eius diuitijs. Et applicando ad ppoſi
tum ſubiungit. Sic eſt uidelz ſimiliteꝛ ſtul

tus.⁊ ad ſimilem finẽ uẽturus. ac in nocte ⁊
improuiſe a diuinis iudicijs ꝛapiendus: ꝗ ſi

bi. i.utilitati priuate theſauꝛiʒat.ſcilicʒ bõa

temporalia.ñ diſtribuens pauperibuſ. ut ab

eis reeipiatur ĩ e᷑na tabeꝛnacula calis.n.ĩ.

mõte panperrimꝰ eꝛit.qꝛ theſaurizat ⁊ igno
rat cui ea ↄgregabit. an tinee ᷣmolienti.an
fuꝛi effodiẽti an hoſti diripiẽti.an igni deuo
rãti.⁊ ũ eſt diues in ðum.qꝛ uacuus bõis ſpi
ritualibꝰ. ⁊ ſine theſauro meritoꝝ cuiꝰexpec
tatio ñ eſt dñs.nec apud deum ẽ ſubſtantia
eius In deũ nanq; dines eſt ꝗ tꝛãſitoria con
tẽnens.pauperibꝰ tribuit: cuiꝰ expectatio ẽ
dñs cuiꝰſubſtãtia.i.conſcĩa.fideſ ⁊ poſſe eſſio
ij ſuſtentat ⁊ paſcit᷑ eſt apud deũ ñ ĩ ſaccu
lis ⁊ inferioꝛibꝰ terre huiꝰ Sed ut dicit Gre
go.tanto quiſq; minus dolet ꝙ öſunt eterna

quãtomagis gandet ꝙ aſſũt tẽporalia. Ubi

Beda.Si is qui ſibi theſaurizat ⁊ nẽ ĩ öum
diues.ſtultꝰeſt ⁊ in nocte rapiendus:eꝛgo æ
uult eſſe ĩ deũ diues.ñ ſibi theſauriʒet: ſed

poſſeſſa paupibꝰ diſtꝛibuat ſic eĩ ſapiẽs.⁊ fi

liꝰ lucis eſſe merebi᷑ Uñ bñ Pſalmi.cuʒ

ð auaꝛo quolibʒ dinite pᷣmiſiſſet: ſʒ ⁊ fꝛuſtra

ↄturbat theſaurizat ? ignorat cui ↄgrega

bit ea:mox ubi coꝛdis ſui theſauꝛũ locaſſet

aperuit dicens. Et nunc q̃ expectatio mea.

nNonne dominꝰ.⁊ ſubſtantia mea apud te eſt

Aapitulu. Ixxvij.

bec Beda. Per iſtuam g diniteʒ intelligitur
omnis hõ ↄgregans ⁊ conſeꝛuans bona tꝑa
lia. ut ide ocioſe ⁊ delitioſe uinat ⁊ frequet᷑
ↄtigit ꝙ tales ſubito moꝛiunt᷑ ⁊ ſic a ꝓpoſito
ſuo öfraudãt᷑. Cũ iſto ei diuite multi hodię
dicut apud ſe. Epulaꝛe letare.quieſce.plenꝰ

es bonis.utere letus eꝛis.ñ cuꝛo qualia ſint

pꝰ me tꝑa.fiat tĩ pax ⁊ fertilitas ĩ dieb? me
is. Sʒ tieant tales ne ſubito ? impꝛouiſe. aĩ
m ab eis rapiãt demones exactores. Ande
bñ ð talibꝰ ⁊ ſiłibus ſic dicit Anguſtinꝰ. gaun
det piſcis qñ hamũ ſñi uidẽs eſcã duorat. hHG

cũ piſcatoꝛ eũ adducer̃ cepit: uiſceza eiꝰ toꝛ

q̃nt᷑ prio deĩde ab oĩi letitia ſua ꝑ ipſa eſcaʒ
de q̊ letatꝰ eſt ad ↄſumptõeʒ trahit᷑. Sic ſt
oẽs ꝗ ð bõis tpalibꝰ beatos ſe putàt. hamẽz
ei acceperũt.⁊ cũ illo uagãt᷑:ueniet tẽpꝰ ut
ſentiãt quanta tormẽta cũ auiditate duoꝛa
ueꝛũt. Pec Augu. Quis itelligẽs hec in dini
tijs ſpẽ ſuã ponet.cum ⁊ diuitie tamſacile
amittant.⁊ hõ tamſubito moꝛiatuꝛ:: Qui ei

iſta ben attendezet. de facili ab auaritia ca

ueret. Nam ut ait Diero. facile contemnit
omnia ꝗ ſe cogitat moꝛiturũ. Diuitie g̊ ſi af

fluant noli coꝛ apponef̃. ⁊ſi ñ afluãt.noli ſo

licitus p eis eſſe.ne ĩmũda peſte maculeris
auaricie. Nã ut ait Ambꝛo. oẽs cupidi. oẽs
auaꝛi gyzei leprã cũ diuitijs ſuis poſſident.
Et ut dicit Cri.ꝗ auaritie ſezuit:⁊ pr̃ftibus
ↄpedibꝰ ↄſtringetur. ⁊ futuꝛis incẽdijs pᷣpa
ratuꝛ. Dicit᷑ tantũ malũ eſſe ĩ ĩferno.ꝙ ſem.
peꝛ ſitiant ⁊ nunq;ᷓ ſacient.⁊ hãc penã aua
ri iam ſuſtinent.ꝗ tãtã cupiditatẽ acquiꝛẽ̃di
diuitias hẽnt. ut nullo modo ſacient᷑. VUñ di
cit Baſilius de iſto diuite.ꝙ horrea ꝗqdẽ cꝛe
pabãt pᷣ copia ↄditoꝝ.anaꝛus tũ animus ne
quaqᷓ; implebat. Que ẽ iſta auiditas hoĩnz
cuũ ipſius belue modũ ñ habeant. Tũc enim
belue rapiunt qñ eſuꝛiũt: paꝛcũt vo pᷣde cuʒ
ſatuꝛitatẽ ſentiũt. Inexplebił ẽ auaꝛitia ho
minũ.ſemꝑ rapit.⁊ nũq; ſaciat᷑.nec deũ tĩet
nec hoĩem reueret᷑ nec patꝛi pareit. nec ma
trem agnoſcit.nõ fr̃i obtꝑat.ñ fidem amico
fᷣuat.uiduã oppꝛimit.pupillũ iuadit. Que E
inſania hec ac ꝗreꝛe aurum ⁊ pdere celum.

Ult autem dicit Petrꝰ damiani. auaritia q̃ſ
biceps ẽ coluber utroq; conſuenit ore mor

dere utroq; peſtiferuz uizus influeꝛe: dũ aut

gliena ꝛes qtit᷑. aut habita delectabilit᷑ poſ

ſidetuꝛ. Aliena etiam ſᷣm Gregoꝛi rapeꝛe 2
uincit᷑.qui ultra ſibi ne ceſſaria retier, pbat

AUVßñ dicit hic baſilius. An iniuſtꝰeſt deuſ: ine

qualit᷑ ꝛes nobis diſtꝛibuens. Quꝛ tu habun
das. ille ueꝛo mẽdic at.niſi ut tu bene diſpẽ
ſationis merita conſeqris.ille ueꝛo pacictie

brauijs decoretuꝛ. At tu nonne ſpoliatoꝛ es:
q̃ᷓ diſpenſanda ſuſcepiſti ppᷣa ꝛeputãdo. Eſt

panis famelici quem tu tenes.nudi tunica.

quaz in conclaui coſeꝛuaſ.diſcalciati calce
us.ꝗ penes te maꝛceſit.indigentis aꝛgentuʒ

J 2

De pꝛobatica piſcina ⁊

ꝙ poſſides.quo eiꝛca tot iniuriaꝛzis.quot da
re ualeꝛes. Uñ ⁊ beꝛ.clamant nudi. clamat
fa melici ↄquerũt ⁊ dicũt diuitibꝰ. Nobis fa
me ⁊ frigoꝛe miſerabilłr laboꝛatibꝰ.ꝗd cõfe

runt tot mutatoꝛia uel extenſa ĩ pticis ł pli

cata ĩ mãticis. Noſtꝝ ẽ ꝙ effuũdit᷑. nobis cru
del ſubtꝛahit᷑.ꝙ inanit᷑ expẽditis.⁊ nos enĩ
dei plaſmatõ.xpᷣi nos ſanguie redẽpti ſãmꝰ.
MNos igit᷑ fr̃es ueſtri uiõte q̃le ſt.ð fr̃na por

tõe paſcer̃᷑ oculos ur̃os uita nr̃a cedit uobiſ

ĩ ſuꝑfluas copias. Nris neceſſitatibus ðòtra

hit᷑ ꝗcꝗd accedit uanitatibꝰur̃is.duo dnic;

mala ð una ꝓdeut ꝛadice cupiditaf.dqũ ⁊ noſ
uditado pitis. ⁊ nos ſpoliãdo ꝑimit᷑.uñ ⁊ cri.

Oia q̃ nobis deꝰ dat ꝑ nas alijs dat ut ð eo

ꝙ gecepim ꝑtẽ ĩpotẽtibꝰfaciamns. Ofro.
E reuoces me dñne ĩ dimidio dieꝛuzʒ
An meoꝑ. nec mõte ĩ puiſa me gire pꝑmit

as:ſʒ ſpaciũ ve ⁊ fructuoſe ⁊ tibi ꝗG

te pnie mihi ↄcedas: ut ſig nale trãſitoꝛia 2
tẽnere.⁊ digna ſatiſfactõe ĩ hac nita pc ta ðᷣ
lere:q̃tenus pꝰ hãc uitã meꝛear ſine ipedim̃
to te uidre.⁊ ad te letus ac ſecurus puæni.
TZu es.n.dñe expeetatõ mea.⁊ apõ te ẽ mea

ſubſtantia. tu es pars hereditatis mee. qui

reſtitues hereditatem meam mibi. ubi cum
hatribus meis electis tuis quieſcam epuler
⁊ iocũdeꝛ.in ↄſpectu tuo ineteꝛnum Amen.
De pbatica piſcia ⁊ paꝛalytico. Ca. lxxviij.
¶ Oſt h̊ aſcẽdit ieſus i hiꝛtm.ad di
em feſtũ iuðoꝝꝑ).ſ.pèthecoſtes.⁊
hoc erat feſtũ nonoꝝ qꝛ ĩ hac ſolẽ
nitate mẽſis pᷣmitiuoꝝ offerebant
pᷣmitie fruguʒ. Abi notandum ꝙ apð inòos
erant pᷣcipue tria feſta ĩ gꝗbus öòbebat glibzʒ
aſcẽdre ad locũ ſtatutũ a dᷣo ſicut erat.tunc
tẽplũ.ſ.in ſolẽnitate aʒimoꝝ.i ſolẽnitate eb
domadaꝝ. ⁊ i ſolẽnitate tabernaculoꝝ. Dri
ma ſolẽnitas.ſ.agzimoꝝ ã uocabat᷑ phaſe.ſfie
bat annnatĩ ĩ pᷣmo mẽſe hoc ẽ ĩ martio.ad 2
memorãdũ bñficium libeꝛatõis de egypto.
qꝛ phaſe ĩterpᷣtatur trãſitus. Iſtõ fe ſtũ ſpiꝛi
tualr celebꝛamus qñ iam dimiſſis uitijs ad
vtutes trãſimus. Scõm feſtũ.ſ. ebdomadaꝝ
hoc ẽ pẽthecoſtea. fiebat ĩ mẽoꝛidã legis da
te.q̃ͥ data fuit qnquageſima die ab exitu de
egypto. Poc feſtum nos celebramus. cũ le
gibus obtẽperamus.Certiũ feſtũ.ſ.taberna
culoꝝ. hoc ẽ ſcẽophegia.fiebat ad rememo
randũ diuinũ bſificiũ ptectõis ⁊ pdnctõis ꝑ
ðſertũ.ubi ĩ tabernacuł habitaner̃dt ſub um
bꝛa ꝛamoꝝ.ad ſignandũ ꝙ ꝑ aꝛidã terrã ðᷣſer
ti eos duxerit. ad terrã pmiſſionis. Hoc fe
ſtum nos celebꝛamꝰ.qñ ꝑ huc mõm q̃n pere
geini tꝛanſimꝰ. ⁊ ſic tꝛanſeũdo nirides ramoſ
br̃e. ⁊ ð̊ crute ĩ Stutem ꝓficere bemus.Ad
dies fe ſtos iuðoꝝ dñs aſcẽdit. hõ cũ hoibus
ſolemnitates celebꝛũs: ⁊ cũ eis dies feſtos a
gẽs.ne legi Irius nideref.⁊ ut populis undi
q; tunc ↄſluẽtibus fidei doctrinam ãnuncia

paꝛalptico.

ret ⁊ impartiretur.ſalutiſq; miſterium pan
deret. ⁊ Sitatis lumẽ onñderet.ac vtutem ſua
manife ſtaret.⁊ eos ꝑ doctrinã ⁊ ſigna attꝛa
heret. (Erat aut ĩ hulm iuxta tẽpluz ꝓbati

ca pi cina) in qua aq̃ pluuialea a templo ?

edificijs templi:ſtillantes colligebant᷑.Et di

cebatur piſcina.qꝛ aqᷓ non hũᷣs piſces in ali

qua ↄcauitate collecta.ẽt piſcina quaſi ꝑ õ
riũ dici ſolet.t a probaton grece ꝙ ẽ ouiſ

latine dicebat ꝓbatica.quaſi ouia ſeu ouia

ria.ł pecalialis.qꝛ mimſtri.ſ.nathinei ꝗ aqͥ
baiuli ĩ tẽplo erãt.exta ⁊ cadaueꝛa pecuduũ
7 pᷣcipue ouiũ.q̃ ⁊ plurimũ ĩ ſacrificijs offe

rebãt᷑.ĩ ea ad ſacriſitiũ pᷣmo lauabant:⁊ po
ſtea ĩ luteꝛibꝰ ĩ atrio ſa cerdotũ exntibus.cu

ins iterpᷣtatõez ponit ĩ hebraico dicẽs(que

csgnominàtur hebꝛaice bethſaida)).i.domꝰ

pecoꝝ ſeu peculialis.qꝛ ibi corpoꝛa pecoꝝ ĩ
poꝛticu iacebant.donec lauaꝛent a miſtꝛis.
Et habebat quĩq; poꝛticus ⁊ aditus) ĩ cir
cuitu. ut ꝑplura loca poſſẽt miniſtri ad quã

pᷣſcẽdere ⁊ ide hoſtias abluere( In his).ſ.

poꝛricibus iacebat ĩ caſulis ⁊ locis. ⁊ ad ge

ſcẽdũ paris (magna multitude lãguẽtiuʒ.ce
coꝝ.claudoꝝ.aridoꝝ.⁊ alioꝝ ĩ firmoꝝ. expe

ctantiũ aq̃ motũ).Et ſubdit᷑ cã (Angelus ãt
dñi ſ̃m tpᷣs aliqð.i.ĩ diuerſis tpᷣꝛibus ꝑ inter
polatõem(ðſcẽdebat in piſcinaʒ.⁊ moueba
tuꝛ aq̃)ex ðᷣſenſu angeli.ꝗ dabat vtutèẽ ſana
tiuam aqᷓ illi (⁊ ſanabatur unus iĩfirmus.ſ.ꝗ
̃mus deſcendebat i aquãâ) ꝓpoſt eius ab age
o motõem(a q̃cũq; detiebatur ifirmitate )
Quia eiĩ ĩceꝛtũ erat tpᷣus.quo ãgelus in piſci
nam ðſcẽdere.⁊ aq̊ moueri öbebat:ideo lan
guẽtes ↄtinue ibi iacebant.ut parati eſſẽt.

Dieuntur autem languentes diu ex quaeun

q; infirmitate infiꝛmati. ꝗa languoꝛ ẽ lon
gus angoꝛ. Qã vo ðſcẽſus ãgeli ⁊ ipᷣius miꝛa
culi aſſignat a quibuſdam dicentibus ꝙ in
piſcina fuit lignũ dñice crucis.⁊ ꝑꝑ eius pñ̃

tiam ⁊ reuerentiam fiebant iſta: ꝙ ibi ꝑ aqᷓ

motõem enatauit tpᷣꝛe ↄueniẽti.ſ. appꝛopin

quante paſſiõe xpᷣi. Per hoc ẽt oñdebat᷑.q

natuꝛa humana a moꝛbo peccati ꝑ lignũ do
minice crucis eꝛat ſananda. Et ga hoc auc
toꝛitate ñ ꝓbatur.iõ potiuns eſt dicendus ꝙ
piſcina reueꝛentiã accepit.tũ a facto.tum a
miſterio. A feõ ãt duplici.ſ.abſolutõe ſacer
dotũ ⁊ hoſtiarũ ⁊ ab hoſpitalitate paupeꝛũ

ibi receptoꝝ.A miſterio at qꝛibi ſpuſſanctꝰ

dignitatem figuraliuʒ hoſtiaꝝ oñdere uolu
it:ꝑꝑ dignitatẽ paſſionis xpᷣi qͥ ĩ eis ſignifica
ta fuit:⁊ idᷣo ãgelus locum ilium uiſitauit.⁊
mouebat᷑ aq̃̊. ut infirmi ex ipᷣo aqᷓ motu ſci
rent gram curationis adeſſe. Mouebat ãt
forti motu. ⁊ turbabatur.qꝛ a fundo ↄmiſce
batur.ꝙ relictum fnit ex ablutione de cãni
bus ſactis.cum aq̃ ſactificationis ⁊ cuꝛatio
nis ut baptiſmꝰ ſignificaꝛetur ↄmixtus un
paſſione xpᷣi.g curatõem ſpũalem ꝑfectam

gem faciüͤt de ⸗
Sentes iſun ſ
gli erhibitiue dr 4
ſcind igrat 1o gi
zdeſceme⸗
lgeno tpſe ein geſcen
õ
ſue,Gen onti 4iumna
ſiimens Gad box ſ
us ilee uo hſe gllue.
ecenim nolſeini ſeng⸗
licint ige ole gabati
huleieant iblifrmi:un
ſbj untare fgei reccleſte
Niſtens iuſtficatm nn ſts.
baprſena. eergoillisgunm
on gesſici (Eratir i
A Gadandnigimaocto an
ntaeſa Bacadonenan
gaifor ns epheenantenn
1 boe dignicer ai anäd
utez cunerat. t din p
un patlenter ſuſtinneri
etet niſeraröset
sſnſfenl) Auaf icen

eeiutſbig een fuiſtici

Naice bethſait)iſdan⸗

lis qr ibi co
POrapecon
dorec laumert nit
6porticus tacimne in

rnhaſenmſn 1dgri

las abluerel g bieh .

ricaſulis ? loens an ge

1

nultitnoe / gonuz ce

or. aloniimex, erpe
r ubc tci Agelnsit

ciuerſos tpꝛlbus o tnter

t inpiſcinaz, motebe
gelig dabat hture ſana
batur unns ifrrmus .
aqui)poſt eus id ge
detiedanr ifirmiane)
ihos ud igausmnſi
mouer ddeden ded
cedent Rparen eſe
vangnentes din er ohonn
ſaman., galangucnd ian
dſeeſusigeli Fiunenin
nibuſdam dicentbus

nĩ

„„ enieli⸗ .

tiam febint iin⸗ Gibin

. noꝛbo pece

ſananda. 1 9
n öoime eenend
cceſt t fac a
ni ei apſolnͤei

i Cagic iealtete alei

1

dſice guci,, peies nf
poopnn

oc et odedan
ati Nügwa⸗ do

6

Pꝛime partis

fuit exhibituꝛus.Uoluit & dominus expᷣſſas⸗
figurã baptiſmi in piſcina oſtendere. q̃ ↄue
niebat cũ baptiſmo in mudando ⁊ ſanando
uirtute occulta dei ad motõem angeli ſicut
baptiſmus ſub ſenſibili elemto mundat aiaʒ
uutute occulta ueꝛbi.⁊ aliquãdo cum B ſa
nat corpus muaculoſe. Uerũtam̃ qꝛ figuꝛa ẽ
deficit a figurato. ideo iſta piſcina nõ ſana
bat niſi corpuſ.⁊ una nice ñ ſanabat niſi unuũ
HBaptiſmus ãt ptingit ad aĩam ⁊? ſanat om̃es
quotquot nentunt ad ipſum.niſi ponãt impe
dimentnm. hec itaq; piſcina ſands infirmita
tes inuiſibili nixtute. apparuit ſte baptiſmu
chriſti ad ſignandu uirtutẽ huius baptiſmi(
quinq; poꝛticus habẽs)id eſt aditus.p quos
ſignantur lex. prophete agyogꝛapha eu äge
lium ⁊ apłica doctrina hec em quinc; mẽtio
nem facit de xp̃ᷣi baptiſmate. quaſi ad ipᷣm
pᷣbentes aditum. tꝛia prima figuratiue duo
alig exhibitiue. Der ãgleum deſcẽdentẽ in
piſcind ſignat᷑ xpᷣs qui dicitu? magm cõſilij

agelus ipſe em̃ deſ cendẽs in ioꝛdane. uim re

generatinã dedit ags. tactuſt ãctiſſime cãnis
fue. Sed quomã diuina uirt us non alligat
ſacramentis.iõ ad hoc ſignificãdum Tangui
dus iſte de quo hic agituꝛ. non fuit ſanat* p
deſcenſum in piſcinã.ſed ꝑ xpᷣi ſeꝛmonẽ. cuzʒ
ei dixit ſurge tolle grabatũ tuum ⁊ ambula
Multi eꝛant ibi ĩfirmi: ſʒ unuſ ſ⸗ anabatur ar
ſolꝰ i unitate fidei ⁊ eccleſie q̃ unũ deũ colit
oſiſtens iuſtificatuꝛ unꝰ dñs.una fides unuʒ
baptiſma. VUe eꝛgo illis ꝗ uniratẽ odiñt ⁊ in
poĩhꝰ ptes faciũ/ (KFrat ãt ibi palyticiacẽs
in gꝛabato. ⁊ trigintaocto amos hñs ĩ infir
mſtate ſua) In quo oſtenditur infirmi patia
qui rot ãnis expectauit eripi.⁊ ſ deſiſtebat
7 hoc dignioꝛ ad ſanãduzʒ apparebat. Iſte
enim pꝛopter peccatum precedens ifirmita
tateʒ incurrerat. æ diu pũitus fuerat.⁊ qꝛ pe
nam patienter ſuſtinuerat. iõ dignum erat-
ut ei ſubueniꝛet᷑. Dropt᷑ ꝙ dũs ñ ſoluz oculo
coꝛꝑis:ſed ẽt miſeratõis eũ uidens:dixit eiſ(¶
Uis ſanfieri) Quaſi diceret.ĩ uolutate tua
F qr tu tibi ꝑ pctm fuiſti cã infirmitatis. ⁊ iõ
uoluntatẽ ad me a pe to auerte ſicẽ ad aucto
æc ſalutis ⁊ curaberis.Nõ petit q̃ſ dubitans
ðᷣ uolũtate. ſʒ ut eu erigat ĩ ſpẽ ſ⸗ anitatis. ö ᷣ
igam q̃ſ deſꝑabat.⁊ ut magis excitet deſyde
riũ eius. qr ꝑ ̊ homo dignior efficit᷑ accipe
re dei donũ. Rũdit ei languidꝰ. ondens ſunz
oſyderiũ(dñe hoĩeʒ ñ habeo.ut cũ turbata

fuerit aqua. mittat me ĩ piſcinã. Dũ eĩ uenio

ego aliꝰ añ me deſcẽdit) Qnaſi diceret. Mł

tu öſydero. ⁊ bñ babeo nolũtatẽ. ſz inopia tã

ta ẽ. ꝙ nõ hẽo adiuantẽ ? portantẽ ⁊ ego

tãdebpilis ſũ.ꝙ ita cito ſicut alij uẽ ir̃ ñ poſſũ

Petoꝛ eĩ o öſtituit᷑ auxilio humano.⁊? hoc

qdẽ facit perm in bomine ipſo.q tollit com

munionẽ ſctoꝝ.ꝑ quã ðberet hr̃e adiutoriũ

ab alio. ⁊ nulneꝛat ipſam nãm.n quam debe

Lapitulũ.lxxvij.

ꝛet habere auxiliũ in ſeipſo. Poc atté dice
bat palyticus qꝛ uidebat ieſum fortẽ ⁊ aptũ
24 poꝛtandum eum. ? magnũ reputaret ſi in
ei ſeruire uellet. Sed ſtati contulit ei ma
ius bñfit iũ.iuᷣlicet ſanitatẽ perfectam. Tñ
ſequit ¶ Dicit ei ieſus. Suꝛge] reſtitutꝰ ſani
tati((tolle grabatũ tuum yreſtitutꝰ priſtine
nigoꝛi((æ ambula)ad declaratõnẽ diuini mi
raculi. grabatum ſyꝛiace dicituꝛ a graba qð
eſt caput.qꝛ ẽ lectꝰpoꝛtabilis.ĩ quo tm̃ capi
ti aliqo ſubſtratuzʒ ẽ. ⁊ ſolũ caput ſtramto

regeſcir ſicut pauꝑes iĩfirmi habere ſolent. C.
Kt ſtatim ſanus factus ẽ)qꝛ diuina uirtꝰ ĩfi
nita é. 2 in iſtanti opat᷑. ſanitas ãt que vtute

nature reſtituit᷑ ĩ tꝑe ẽ.⁊ non ĩ inſtanti acꝗ/

riturꝛ. ⁊ ſuſtulit ſeu poꝛtauit gbatũ ſuũ.⁊ am

bulabat in ſignü reſtitute vrutis. Et ſic por
tat penitens onus peccati ĩ quo pᷣus regenit
qũñ iniũctã ſibi ꝓ pcto pniam ſuffeꝛt.⁊ ambu
lat ficut gꝛadu coꝛꝑis ita pfectu vᷣtutis . gra

batum et ĩ quo iacet peccator:ẽ peccarti de

lectatio.qꝛ qdiu hõ portatuꝛ ab iſto graba
to uel de eo ſurgere ñ põt.infimus ẽ.ſʒ cuʒ
ſurgit ð eo ⁊ poꝛtat eũ tũc eſt pfecte curatio
nis ſignũ: ſed multociẽs ĩpedit᷑ homo ne por
tet grab atũ ſuũ pꝑꝑ peccati ↄſnetudinẽé. Sic
g factũ ẽ miraculi ⁊ intꝰ ĩ aĩa ⁊ exterius in
corpe. Ad litterã quippe pᷣcepit. ut ſurgeret
⁊ tolleret grabatũ ⁊ ambulaꝛʒ. ut onderet ꝑ
fectã ſanitatẽ hoĩ reſtitutã. In oĩbus enĩ mi
raculis ſᷣm ipſius nature oprimũ dis opꝰ fec
pfectum ſicut de aqᷓ pfectũ fecit uinũ qr dei
pfecta ſunt oꝑa Nihilominꝰ tñ hec tria ĩ in
ſtificatõe pᷣcepit peccatoꝛia.prĩo ꝙ ſuegat
cedendo a pct᷑is o ut tollat gꝛabatũ porta
do onꝰ pniĩe ꝓ eo tertio ut ambulet pficiẽdo
bonũ ⁊ de bono ĩ melius ⁊ eundo ðͤ uiꝛtute
uirtutẽ. Cõſideꝛa h̊ ꝙ tꝛigitaocto ãnos iſte
ifirmꝰhabebat. ⁊ tñ uon deſꝑa bat. ĩ quo pec
catoribꝰexẽplũ dat pacientie. æ ut pſeueran
teꝛ ĩſiſtẽt oroni cũ ſpe ſalutis oſeqnde ab eo
qui ait. Petite 2 accipietis. q̃rite ⁊ ĩuenietiſ
pulſate ⁊ aperietuꝛ uobis. Un Criſo. Oñdt
patia paꝛalytici. triginta enim ⁊? octo annos
manẽs B. ⁊ Fym unũquẽq; annum alies qdez
erutos uidens ſeipſũ vo detẽtum egritudine
neq; ita recedit neq; deſperauit. Et nimiꝝ nn
ſolum pᷣteꝛitoruʒ triſtitia.ſed ⁊ futuꝛoꝝ ðſpe
ratio ſufſiciẽs eꝛat eum niſ paciẽs eſſet abi
gere ab hoc loco. Sed tũc quidẽ infirmitas
impedimentum nolenti cuꝛaꝛi fiebat nũc dt
qñs unuſquiſque eſt accedeꝛe. Nõ eniz ange
lus eſt qui turbat: ſed angeloꝛuzʒ dñatoꝛ qui
oĩa opeꝛatuꝛ. Mon eſt nunc dicere lahorãtez
hominẽ non habeo ñ eſt dicer̃. in quo uenio
deſcendere. alius ante me deſcẽdit.ſʒ etſi oꝛ
bis teꝛaꝛum unineꝛſus ueniat gꝛatia non 9
ſumif᷑ neque actio finitur ſed ſimul manet ?
talis qualis ante hoc. ⁊ ſicut ſol ares ꝛadij ꝑ
nnâquãque illuminant diem ⁊ non conſumũ

5* .

De pꝛobatica piſcina 2

tur neq; a multa largitõe minoꝛ eius fit lux
ita ? multomagis ſps actio in nullo minui
tur a multitudie eoꝝ ꝗ potiunt᷑ ea. Et iteꝝ.
Eꝛubeſcamus dilecti.⁊ ĩgemiſcamus ĩ mul
ta ðſidia. Taigita ⁊ octo ãnos hẽhat aſſiſtẽs
palitycus ⁊ ñn potitus ẽ his qᷓ̃ uolebat ⁊ nñ po
ciebatur. non a pꝛopꝛia negligẽtia: ſʒ pᷣpedi
tus ab alijs ⁊ uĩ paciẽs.⁊ neq; ita toꝛpebat.
Nos ãt ſi ðcẽ diebus aſſiorimus ſtudioſe. p
aliquo ꝛogãtes.⁊ nõ potiti fuerimus.negligi
mus ð reliquo eodẽ uti ſtudio. Et hominibꝰ
tanto ꝗqdem aſſiðmus tpᷣꝛe militãtes ⁊ afflic
ti ⁊ i fine multotiẽs ab ipᷣa ſpe excidẽtes.dðo
miĩatoꝛi vo clem̃ti ubi oĩo ẽ reciꝑe retributõ

nem multo maioꝛem laboꝛibus ñ ſuſtinemꝰ?

aſſideꝛe cũ ðcedẽti ſtudio.Et quãto hec ſup
plicatio digna.Et ſi nihil ſuſciꝑe eſſet hocip
ſum.ſ.ↄtinue ei loqui.nomine ifinitis dignũ
bonis eſſet eſtimare. Sʒ laboꝛioſum.ais cõ
tinmna oꝛatio. Et que tibi gr̃a utiq; eſſet ut

eius rei ſuſciperes mercedem. ſi nõ laborio

ſa hec res eſſet. Qm̃ ciꝛcaiilla magis anĩa af
fectuoſe diſponit.ꝓ quibus laboꝛauit. Pec
Lꝛiſo.Conſideꝛa ẽt ꝙ ſicut dñs ꝛeꝗſiuit infir
mum ſñi uellet ſanus fieꝛi ita nobis ſine nr̃o ↄ
ſenſu.ſalutẽ nõ dabit.Et facitꝛ ↄſegt hõ ue
niam a deo dũmodo uelit. ⁊ obicẽ ñ ponat.
Et iõ ĩexcuſabiles ſt᷑ peccatoꝛes uolũtati do
miĩe ⁊ ſue ſaluti ñ ↄſentiẽteſ.Quia ut ait Au
gu. Qui cꝛeauit te ſine te:ñ iuſtificabit te ſi
ne te Moꝛał ꝓbatica piſcĩa.i.ouił.ĩ qua o
ues lauabãt.q̃ i ſacrificio do offeꝛebant᷑ cõ
neꝛſatõeʒ ſignat ſanctã ⁊ religioſã ĩ qua la
uatuꝛ aia.ꝗᷓ ouis dʒ eſſe ꝑ ĩnocẽtiaz ut offera
tnꝛ dño ꝑ opatõem bondã. Habet iſta piſcĩa
quinq; porticꝰ ꝑꝑ quĩq; ſenſus coꝛꝑis.ꝑ quos
oĩs nr̃ a actio ad effectuʒ ſeu pfectũ ducit᷑ in

his aũt.i.ſenſibus nr̃is iacet magnitudo ma

gna languentiũ.qꝛ multiplex ẽ coꝛꝛuptio ſen
ſuuʒ corpaliũ. Quotquot eĩ ĩ aliquo ſenſu il

licitos appetitus quis hʒ.tot ĩ eodẽ ſẽſu lan

guẽtes ↄtinet.Aqua ĩ aqua lãguidi ſanabã
tuꝛ.ſignificat ↄpũctõeʒ.angelus vo qʒ moue
bat aquã. ſpm̃ſanctuʒ. Angelus dñi deſcẽde
bat ĩ piſciam.⁊ mouebatur aqua.⁊ ſanabat
ifirmus.Sic ſpũſſanctus quotiẽs ĩ nos ðvᷣſcẽ
dit ⁊ ĩ nobis excitat gẽam ↄpunctõis.ſanat
nr̃ aĩus uel ſenſus a quaciũq; ðᷣtinet᷑ ifirmita
te cõꝛuptõis. Ciꝛca iſtos ĩſirmos pᷣdictos no
tatuꝛ moꝛbi diuerſitas.Oẽ eĩ peccatũ aut fit
p ĩertiã ⁊ ðndiã.aut ꝑ ignoratiã ãt ꝑ ĩfirmita
tẽ hũanã.aut ꝑ ceꝛtã malitiã.aut ꝑ ↄſnetudi
nem longd. Illi ꝗ peccant ꝑ ĩertiã ⁊ õſidiazʒ.
ſt lãguidi.ꝗq lãguẽt ꝑp ĩopiã ⁊ ðſectum gr̃e ⁊
boni. Ali ꝗ peccãt ꝑ igrãtiazʒ. ĩtelligãtur peꝛ
cecos.ꝗa ceci ſunt ꝗ lumen fidei ñ hñt.uł qʒ
nec dñ:n nec eius mandata cognoſcunt. Illi
ꝗ peccãt ꝑ ĩfimitatẽ hũanã.ĩtelligũt᷑ p celau
dos.claudi.n.ſunt ꝗ fiꝛmũ gꝛeſſum non hñt
7 ĩ ſemita iuſticie ac bonoꝝ opum greſſus ñ

paꝛalytico.

onigunt. u ꝗ qͥ uidẽt opari ñ pñᷣt. Illi ꝗ pec
cant ꝑ malitiã itelligũt ꝑ arioos tales eĩ are
facti ſt᷑ ab hoꝛe gr̃e ⁊ uolũtatis bõe:nã ari
di ſunt ꝗ qeꝗd agât ſine piguedie caritatis
ſunt ⁊ opantua.uel ꝗ i bona actõe uel elemo
ſynaꝝ laꝛgitõe manus ñ poꝛigũt. Illi ꝗ pec
cant ꝑ ↄſuetudinẽ ĩueteratã ĩtelligũtur pꝑ in
famũ.ꝗ tꝛigitaocto ãnos ĩ ĩfirmitate ſua ha
bebat. Jõ aut potius ſanauit iſtũ iueteratũ
q;ᷓ aliquẽ cecum.claudum ꝑ aridum ad inuẽ
dum ꝙ ſi öus aliqñ iuſtificat hoĩem ꝗ pecca
uit ꝑ ↄſuetudinẽ longã.ñ õbet ðᷣſpeꝛar aligs
qui peccauit aut ꝑ õſidiaʒꝝ ut languidus.am
ꝑ igrantiam. ut cecus. aut ꝑ iĩfirmitatem: ut
claudus.aut ꝑ malitiam ut aridus. Quod ãt
unus tm̃ ſanat᷑ ð multitudie languidoꝝ.igt
ꝙ pauci ſaluãt᷑ ð multitudie uocatoꝝ. Qui
lãguerat:ſurgit aci grabatũ domi ꝛepoꝛtat ⁊
ambulat.cum aĩa a uitijs ſurgens ⁊? a torpo

re ac praua ↄſuetudine ſe erigens.peccatoꝝ

remiſſione cuꝛata:ſe ad ĩteꝛnã ſui cuſtodiaʒ
cu ipo coꝛꝑe ꝛefert.ne ꝗd iterum.uñ feriat

admittat. ac ð̊ vtute ĩ uiꝛtutem ambulans.·
⁊ ĩ bono ope ꝓficiens.uſq; ad uiſonem ðᷣi fe

ſtinat. ¶ Ezat autem ſabbatum die illa )quã
do fiebant iſta. in quo non eſt licituʒ opera
facere ſeruilia.(dicebant g iudei illi qui ſa
natus fuerat. Sabbatum eſt). i. dies feria
tus(ñ lʒ tibi) pꝑ legis phibitionẽ (tollere
grabatũ tuum) Quaſi dicerent. Siſanitas ñᷣ
erat differẽda: nũquid ⁊ opꝰfuẽat impandũ:
Sic dicunt mali ↄſiliarij.feſtuʒ ẽ non lʒ tibi
ieiunare aut pnĩam facere. Iſti falſum dice
bant:ga opa coporalia que ad cultum ⁊ ho
noꝛem dði ſunt.ĩ ſabbato licite fieri poſſunt.
Sicut ſacerdotes coꝛpoꝛaliter operabantur
in templo ipſum templum ornando. hoſti
as lauando. ⁊ immolando. ⁊ ↄſimilia facien
do.Similr portano illiꝰ grabati erat ad ma
gnificentiaz diuini miraculi ſicut ⁊ modo il
li ꝗ de caꝛceribus ⁊ huiuſmodi libeꝛant᷑ poꝛ
tant cõpedes ſuos publice. ad manifeſtatio
nem: ſue liberatõis miraculoſe.ſed tñ alit᷑ ſꝑ
excuſat iſte ſanatus.ꝗa auctoꝛẽ ſanitat᷑ ſue
obijciẽs caluniãtibꝰ.⁊ auctorẽ dnice legis pᷣ
tẽdẽs rñdit eis dicẽs(Qui me ſanũ fec)).⁊? p
hoc ſe dĩiuinam vtutem habeꝛe oñdit:ille tã
te auctoritatis ⁊ vᷣtutismihi dixit. tolle ꝗᷓ
batum tuum ⁊z ambula.) 2 huic obedien
dũ fuit. Quaſi diceret. Ille qui me diuina v
tute ſanauit. eadem uiatute ⁊ auctoꝛitate mi
hi pꝛecepit.⁊ per conſequens ſibi qui tantus
eſt ⁊ benefitium mihi tale ↄtulit. obedir̃ te
neoꝛ.nec ſum tranſgreſſoꝛ. Quare emm non
acccipem iuſſionem:a quo acceperazʒ ſanita
tem: on cedit aduerſarijſ. nec timet pᷣdica
re eum qui eũ ſanum fec. Sed quis uel ubi
eſt qui nunc õ ſeuitiam principum uel dam
num proprium eum predicet:Et qr cuꝛatuʒ
hominem qui per curantem ſe conuenient᷑

ei ppueueli 40
dens N gem⸗
durmr hser lerban
nuanrue hi uero Tofucten
iſur üuſtu fclem un ben
ſteunr. r fens gre hi ſi
lenontbipgres ,Nlaſſis anl
fes.Iliei ad nos qucem ie
inimicinam is it guidus ſa
ris Fiſckanem. Puerone
Darureverecandirur nechi
senim edn guebus inni
animas torggen tomuan
plemesens nane t inanii.
Iicatione ?2 9dulterio mun
hec ggen uſ ac ei gui
yrimio cckias ſtegoser

ſli unierſun leßt, bec h

erſecit hutrez Lann
eitk ni
igſepb fes ita — 1
ji infun alige ſfſieli
ligetſtigles etſ ei

ne gaͤ terum uß ſen
ei uiatuten nne
bellſyoo ufonen zi ſe
ſabbatum die ila oni
Oe la oni
onon eſ einz reni
baſt g iei liuiſ
tum eſti. dies ſerin
phibitione (tollere
licerent. Biſanttas i
top fuegt impand:
fi feſtaz doniztbi
ere. Ii fnſonmce
A be d cun 1
docne ſieri poſen.
WOrdler Oheradantut
mpum Ornand daſti
Nando.T ofmmilig ſocien
oilid gaban erg gan
i miracul fent ? notſ I
1 huiuſnoc lbennkpor
ublice,ad nanifeſtaio⸗
mnracllole ſdtiiglli in
9. anctore ſanitat e
,7 Aucore dice lege
1e Oime ſani eeſaß

Pꝛime partis

excuſabat caluniari nõ poterãt:iõ xpᷣm cuꝛ

tem calũniari nitenteſ: qrebant de eo.ñ ꝗqoẽ

bona intentõe ut pꝛoficeꝛẽt.ſed maligno aĩo
ut ꝑderent. t hãc eoꝝ malitiam ipſoꝛum
ba mãifeſtant. cum ei dominus ? ſanaueꝛit
lãguidum ⁊ tolli iuſſerit grabatũ.primũ uir
tutis diuine oſtenſiuũ ⁊ irrefragabile ſignũ

ſubticent ⁊ aliud ꝙ tꝛãſgꝛeſſio legis uidebat

replicant: ite ꝛogàdo eum dicẽtes(Quiſ eſt
ille hõ ꝗ tibi dixit tolle gꝛabatũ tuum ⁊ am
bula) Quaſi diceꝛent. Malus homo eſt. qui
talia pᷣcepit. Non calumniant de collatõne
ſalutis: ſed de port atione lecti ⁊ ſic accipie
bant quod poſſent ſaltem apparenter repꝛe

hendere. ñ ꝙ poterant laudar. Sic mali hbo

mines. ⁊æ malitioſe contra aliquem agentes

frequenteꝛ notant ⁊ conſiderant in alijs qð

poſſint repꝛehendere ⁊ accuſare:non qð poſ
ſint laudare ⁊? ad edificatõm trahere/ſiquid
boni in eis uidentur tacẽt.⁊ mala ſi q̃ uidẽt
mãifeſtant. ⁊ quandoq; etiam bonum in ma
lum ↄuertunt᷑. Ubi Qriſo. Uideamus qᷓ;tum
liuor malum. ⁊ qualiter anime oculos exce
cat aduerſus eius qui captus ẽ ſalutẽ. Inni
di eĩ ppꝛie ratõem n faciunt ſalutis. ⁊ feris
ſt deteꝛiores. Ille ꝗdem aut cibo indigẽtes
aut priꝰa nobis exacerbate aduerſus nos aꝛ
mantuꝛ. hi uero ⁊? bn‚facientes multotiẽs his
q̃ ſunt ĩiuſta facientium benefactores diſpo
ſueꝛunt. Igr̃ feris ꝗdẽ hi ſunt difficilioꝛes.
demonibꝰpares.fortaſſis autem illis ðterio
res. Illi eĩ ad nos quidem iexpiabilem hut
inimicitiam. his ãt quibus ſunt eiuſdẽ gene
ris. ñ ĩſidiantuꝛ. Pi uero neq; communioneʒ
nature uerecundãtur neq; ſibiipᷣis parcunt pᷣ
us enim qᷓ; eoꝝ quibus inuidẽt ſuas ipſoꝛum
animas torquent tumultu omni ⁊ tꝛiſtitia I
plentes eas uane ⁊ inanit᷑. Pec paſſio.⁊ for
nicatione ? adulterio muitũ ẽ deterior.nam
bec qdem uſq; ad eũ qui egit ſtant liuoꝛ vo
tyrãnis eccłias ĩtegras euertit.⁊ orbẽ terra
rũ uniuerſum leſit. Pec homicidij mater ẽ.
Interfecit fꝛatreʒ Cayn.ita iacob Eſau.ita
loſeph fr̃es.ita homines uniuerſos diabolꝰ
Et nimirum alijs ẽ difſicilior.⁊ ſi ñ miſerea
ris etſi uigiles etñ ieiunes.om̃ibus ſordidior
factus es ſuidens fratri Pec Criſo. ¶ Is aut
qui ſanꝰfueꝛat effectus neſciebat de ieſu ꝗs
eſſet) ſcilicet genere ⁊ patꝛia.licet ſciret ĩ ꝑ
ſona ⁊ pñtia.⁊ qꝛ diu languidus iacuerat.iõ
⁊2 facta xpᷣi ⁊ eiꝰ famã ignoꝛabat( Jeſus au

tem) nolẽs ſe iactar̃᷑ ð miraculo(declinauit

a turba ↄſtituta ĩ loco)premittens ab ipſis
ſuum factũ examinari ut eo abſẽte teſtimo
niũ fieꝛet inſuſpicabile.dans quoq; exẽpluz
ñ que ẽdi ĩ bõis operibus laudem ⁊ fauorẽ
hoĩium. ac declind di aliquãdo cõſortia calũ
mari uolẽtium ⁊ fugiẽdi oculos ĩuidorum ĩ
opibus noſtris ne ex hoc inuidia creſcat in

eis ( Doſtea) ꝓpalato miraculo 2 ſoluta tur

Capitulũ:lxxviij.

pał( uenit eum ieſuſ in templo) quia ad agẽ
dum gratias de ſanitare ſibi collara.frequẽ

tabat templum quod eſt locus ad oranduz.
In tuꝛba poſius non cognouit ieſum:ſed pꝰ
in tẽplo inuenit ⁊ cognouit eum. In quo mi

ſtice datuꝛr iteliigi.quod ieſus in muſtitudie

hoĩum. ⁊ in turbine curaꝛum temporalium
defacili ñ inuenitur:ſed in ſpirituali ſecꝛeto
⁊ in tẽplo cor ſis.quod deus inhabitare dig
tuꝛ. Unde Cꝛib. Inuenit eum in templo quò
maxime religionis eſt ſignum. Non eĩ ſeceſ
ſit ad nundinas ⁊ circuitiones.neq; uolupta
ti aut negligentie ⁊ remiſſione dedit ſeipᷣm
ſed in templo conuerſabatu⸗ Jeſum ĩ tuꝛba
ñ cogſcebat.coguit in tempꝑlo.in loco ſacꝛa
to. Uñ ⁊ Aug.Difficile eſt ĩ turba uidere ie
ſum. Solitudo quedam neceſſaria eſt mti
noſtre. Quadam ſolitudine intentionis uide
tuꝛ deus. Turba ſtrepitum babet. uiſio iſta
ſecretum deſydeꝛat Pec Agu. In hoc g da

tuꝛ nobis intelligi: quia ſi gꝛatiã conditoris

cogſcere ⁊ ad eius uiſionem ueniꝛe uolumuſ
fugienda eſt tuꝛba cogitationum ⁊ effectuũ
pꝛauorum. declinãda ſunt conuenticula ho
minum maloꝝ. 7 fugiendum eſt ad templuʒ
coꝛdis.noſtꝛi ⁊ interne oronis.i.ad ſecretuzʒ
munde oſcientie. ut nos ipſos templum.dei
ſtudeamꝰfaceꝛe. quos deus inuiſere ⁊ in qui
bus maneꝛe dignetur (Et dixit ei)inſtruens
eum ad cautelam futuroꝛum (Ecce ſanꝰ ſae
tus es) dei benefitio((iã noli.i.ñ uelis pecca
re decetero) hot eſt habe uolutatem firmaʒ
ñ peccãdi.quia oẽ peccatum ex uolũtate ſiẽ
ex radice pꝛocedit.deinde ponit ⁊ oñdit qᷓ;;
periculoſa ſit recidiuatio ĩ peccatum dicens
ne deteꝛius aliquid tibi ↄtigat Juel hic uel
in futuro quia ĩ ꝛecidiuãte nouiſſima fiũt pe
iora pꝛioꝛibus.Et iſtud ꝑiculum atte nditur
pꝛimo ex ꝑte dei.quia recidiuans grauiter
peccat ꝓpteꝛ ingratitudinem. ? iõ a deo gra
nius punitur. Secundo attẽdituz ex ꝑte dia
boli. quia ſicut miles caſtrum qð ſemel pꝑdi
dit. ſi poſtea illud recupeꝛat.fortiꝰ mumit ⁊
cauticuſtodit. fic diabolus foꝛtius munit ꝛe
cidiuantẽ.ꝗa ſeptẽ ſpus neꝗores ſe ibi põit
⁊ ad oĩa ſeptẽ peccata moꝛtalia ipᷣm trabit

Teiꝛtio attendit᷑ ex parte hominis quia reci

diuãs facilius poſtea in peccatum cadit. iã
enim ex quadam mala ↄoſuetudine peccare
pro nihilo ducit. In his eꝛgo vbis ſuis innu
it dominus: quod ꝓpteꝛ peccata paralyticuſ
languebat ⁊ quod infizmitas illa ppter pec
cata inflicta fuerat. Un Crir̃. Ubi diſcimꝰ
quod ex peccatis ei nata eſt hec egritudo.
Quia emim ſepius anima in nobis egrotate
inſenſibiliter nos habemus. corpus autem
ſi paruam ſuſcepeꝛit leſionem omne facimꝰ
ſtudium ut ab ifimitate libeꝛemuz ꝓpreꝛea
deus punit corpus pro his que amma oligt.
Cum hbis ⁊ illud diſcimus quod ſi gauez ſu
5 &£

De pꝛobatica piſcina ⁊

ſtineamus penam ꝓ pꝛioꝛibus peccatis dein
de ĩ eadem iciderimus. grauioꝛa paciemur.
⁊ hoc decẽter.qui.n.neq; ſupplitio factus ẽ
melioꝛ.ut ĩ ſenſibus de reliquo ⁊ ↄrẽptoꝛ ad
maius ducet᷑ tormentũ. Si aut hic nõ oẽs ꝓ
peccatis torquẽtur non cõfidamus nihil.n.
nos hic pati ꝓ peccatis.ſignũ ẽ maioꝛis illic
ſupplitij. Cauere ergo debemus ne deũ ĩ pe
nis ↄtemnẽdo tãq; ĩidurati ĩ peccato pmãea
mus.uel ſanati a dño.tanq; igrati ĩ peccatũ
relabamur.ne ꝑꝑ ↄtemptum uel ĩgꝛatitudi
nem deterius nobis ↄtingat.uel qꝛ deteꝛiõeſ
efficeremuꝛ. uel gꝛauiori ſupplit io hic uł in
futuro traderemur. Jeſus g ſcut exteriꝰcoꝛ
poꝛe.ſic interius mente paꝛalyticuzʒ ſanauit
p̊ᷣmonens.ne iteꝝ peccaret ⁊ grauius iudici
um icurreret. Quaſi diceret. Pꝛecedẽs pec
catũ ẽ tibi dimiſſum. ne iteꝝ peccando cõſti
tuas te magis reũ. Quis enumeꝛar̃ ſufficiat
mira ? magna oꝑa dñi.exꝗſita ĩ oẽs uolũta
tes eius:q̃ ĩ materiã laudis ſue.⁊ ĩ uſum ne
ceſſitatis noſtre creauit: Uidit ðus oĩa que
fecerat.⁊ erãt nalde bona.⁊ nihil odit eorũ
q̃ fecit. Solũ peccatũ ꝙ nihil ẽ odit ꝑſequit᷑
⁊ deſtrnit. Un cũ ſex diebus ſolo vᷣbo cũcta
creauit ãnis pluſqᷓ; triginta ad deſtruendum
peccatũ ĩ mundo laboꝛauit. Poc ſolũ ẽ ꝙ ei
diſplicet.ꝙ oculos maieſtatis eiꝰ offẽdit.ꝙ
ipᷣm mitẽ ⁊ ſuauẽ nobis aſpeꝝ ⁊ durũ reddit
boc ẽ ꝙ de angelo dyabolum fecit.ð̊ amico
inimicũ de libeꝛo ſeꝛuũ.de ĩcoꝛꝛupto moꝛta
lẽ ⁊ coꝛꝛuptũ.de beato miſeꝝꝑ.de ciue exulẽ
⁊ eiectũ.ð filio ðᷣi filiuʒ dyaboli.hoc ẽ ꝙ nũ
qᷓ; ipunitum ẽ relinquendum.(Tunc abijt
ile homo) ad publicandum xpi vrutem (⁊
nũciauit iudeis.qꝛ ieſus eſſʒ ꝗ fecẽ eũ ſanu)
Ecee nunc in mente ſanatus. fide cognouit
dnm. ⁊ eo noto nõ ẽ piger ĩ ãnüciando illum
Unñ Aug. Nunc ãt ille poſteaqᷓ; uidit ieſum
⁊ cognouit eum ſalutis ſue auctoꝛem.nõ fu
it piger in euangeliʒando que uiderat. Iſte
ergo nũciauir ſalutem ut ſequatur:ſʒ illieõ
pꝑſequũtur. Anõ ſeꝗtuꝛ(Pꝛopteꝛea ꝑſeque
bantur iudei ieſum tanqᷓ; uiolatoꝛez legis di
uine )ꝗa hoc faciebat ĩ ſabbato.agens ↄtra
deum.ꝗ requieuit ĩ eo opinantes quõ inihil
penitus eſſet in ſabbato faciẽduzg: ſed ab oĩ
oꝑe hoĩum uacandum quãtũcũq; ſit utile ⁊
diuinum. Male de ſabbato inteiligebãt ꝗa
boiem in ſabbato ſanare. ac pietatẽ ? miſe
ricordiã exercere. peccatum eſſe putabant
Judei ꝑſe uebantur xpᷣm. opus eius bonuʒ
Nuertentes in maluʒz ⁊ adhuc multos hñt ſe
quaces frequẽteꝛ ſeruos xpᷣi ꝑꝑ opus bonus
moleſtantes. Cum ergo aꝛguerent eũ ⁊ mur
muꝛarent de hoc ꝙ in ſabbato operabat᷑ ex
cuſans ſe ait illis.(¶ Pateꝛ meus) qui ẽ in ce
lis quãuis i ſabbato ceſſauerit ab omni ope
re cꝛeationis diſpoſitionis ⁊ ornatus tamẽ (
uſq; modo operatur) gubernando ⁊ inſtau

paꝛalytico.

ꝛando quod coꝛumpitur in oper̃ ⁊ pꝛopagã
do ⁊ ꝑ hoc non ſoluit ſabbatum ergo cum (¶
⁊ ego opeꝛoꝛ)reſtaurans ⁊ repaꝛans coꝛꝛup
ta ⁊ ſanans infirma non ſoluo ſabbatum ſʒ ĩ
opando me pr̃i eonformo ⁊ ſicut a pꝛincipio
creando diſponẽdo ⁊? ornando oꝑatus ſũ cũ
ipᷣo.ita facio ⁊ mõ. Ac ſi dicat ñ tm̃ ſex die
bus pᷣmis.ut putatis oꝑatus ẽ pr̃ meus crea
tuꝛas nouas ↄdẽdo.⁊ ꝓducẽdo a quibus re
quieuit/die ſeptimo.ſed uſq; modo ⁊ ſempeꝛ
uſq; in fineʒ continue operatur in eſſe cõſeꝛ
uando ⁊ gubernando.ut cõdita permaneãt.
MNon ſolum eniz deus omnia fecit. ſed ⁊ fac
ta ne deficiant in eſſe conſeruat.ita ꝙ ſi ſe ẽ
bus ſubtraheret.⁊ eas manu regiminis non
retineret ſicut de nihilo facta ſunt ſic in nihi
lum uniuerſa tendeꝛent ⁊ deflueꝛent. Unde
ſic deus itelligendus eſt ꝛequieuiſſe ab omĩ
bus operibus ſuis.ut iam nullam nouã cꝛea
turam condeꝛet.non ut ↄditas ↄtinere ⁊ gu
beꝛnare ceſſaret:cuz quo in cunctis paꝛiteꝛ
⁊ ego operatus ſum ⁊ opeꝛoꝛ:ga ſum ueꝛbũ
patris.peꝛ qð omnia facta ſunt ⁊ conſeruãt᷑
in eſſe.⁊ ergo bonum ẽ ꝙ ago.nec miꝝ ſi ho
minem in ſabbato ſano.qui deus cum patꝛe
oĩa ſemꝑ oꝑoꝛ. In nullis.n.que fiunt.opera
tio mea deeſt opeꝛationi pr̃is:ſʒ in omnibꝰ
ſimul ego.cum pr̃e oꝑoꝛ.cum diuina poten
tia nihil niſi per ſapientiam ſuaʒ faciat.Si
g me in aliquo quod ꝑ me factum ſit repᷣhẽ
deꝛe preſumitis:repꝛehendite ⁊ deum prem
paꝛiter mecum opeꝛantem. cuius uos popu
lum peculiaꝛem eſſe iactatis. Ubi ⁊ Augu.
Quomodo ipſe pater ⁊ filius inſeꝑabiles ſt᷑
ſic ⁊ oꝑa pr̃is ⁊ filij inſepeꝛabilia ſunt:non
tantum patris ⁊ filiij:ſed etiam ſpũſſancti:ſᷣ
cut equalitas ⁊ inſeꝑabilitas eſt perſonarũ
ita etiam opera inſeperabilia ſt. Pec Aug.
Pinc auteʒ totius trinitatis opera indiuiſa
i. cõia eſſe dicuntur.quia quicquid poten
tia geꝛitur.idem ſapientia moderatur.⁊ bo
nitate conditur. Unde bene in his que faci
mus.uuel deuʒ facere exoꝛamus. commemo
rationeʒz teinitatis facimus diaentes. n no
mine patris ⁊ filij.⁊ ſpirituſſancti uel in no
mine ſancte ⁊ indiuidue trinitatis.ut ſicut
peꝛſonarum indiuiſa eſt operatio.ſic ⁊ earũ
ſit inſeperabilis inuocatio.t ſic xpᷣs excuſa
tur in ſabbato opeꝛando. Sed quia ex hac
excuſatione ſeꝗtur ꝙ 1xpᷣs ſit equalis deo pa
tri iõ ex hoc ueꝛbo magis perſequebamur
eum tanquam blaſphemum qꝛ biaſphemia
maius peccatum eſt. ⁊ acꝛius punit᷑ in lege
quã uiolatio ſabbati. Unde ſubdituꝛ¶ Dꝛop
teꝛea eꝛgo agioidet aui diõi animo.⁊ ſer

uentiori zelo.quã prius pro opeꝛe ſabbati C

querebant iudei interficere eum quia nonio
lum )ut eis appaꝛebat(ſoluebat ſabbatum:
ſed ⁊ patrem ſuũ)natuꝛalem ⁊ ſibi ↄſubſpan

cialem (dicebat deumnon ut nos qui adop

4

———

liſe ſr eficaciſimun.
bſo hor lolct nn⸗
lum aodniten ſan .
run ſucteinen lohued.
glos ijtelinonio int uu
uo ijteltnonio ſunt tui
itelinonio polſune guatrn
leeruentats pemonſtnutio
putio ueritatis immobilitas.
lentus demonſtrano auten :
hunnen igle enin Jobannes
niſeritgaem magsommiba
aadamtecttnonum perbih⸗
neritatt Ahrico.den anic u
Urnatio fedn der dhern ſe
eni cecosilluninauin ames:
loru reſolni, denoniafegai⸗
cltaujt hec opera teſtnmon
hanr, Annobllitas vatedan
Putnio, aul leſtinonii peib⸗
lot gains auc ra eſt in ba
gochriſonanſigno il
e erſciptes gue nenm
eoci nſuſu uenianis ror
ne ein legsgne datze

e gago. ec mir f ho
o.ul vensg cymn pone
is gue funt per
i ris Sin omnib?
,clim dliuina poten
amn ſuaz faciat, Gi
e ſactum ſit rephẽ
ndite t deum pfem
n culus uos popin
tatis, Vort Buge.
flluus inſepadlesſt
eperad n ſunn N
zd etiamn haͤſlancni
Wäras eſt perionerd
eradliaſi. der Ang
rinitatis opera indiuiſs
r quia quicquid poren
bientis noderttun, .
gebene in hiogbe ſen

=—

—

— —

— —

Pꝛime partisꝰ

tati patꝛẽ nocamus eum:equalem ſe faciẽs
oſtendens deo.ꝑ equalitatem natuꝛe ⁊ po
reſtatis.quõ illi blaſphemiam eſſe dicebant
Lum enim eum tantummodo homineʒz puta
ꝛent imponunt ei quod rapinã faciat ſe equa
lem ðᷣo.quaſi non eſſet.cum reuera eſſet tał
quia ipſe peꝛ naturam natus eſt ei equalis
uo quippe cꝛimina ĩ lege moꝛte punita fue
runt.ſcilicet crimen ſolutõnis ſabbati.⁊ ma
gis crimen blaſphemie.⁊ hec duo ei impone
bant. ⁊ propteꝛea eum occideꝛe queꝛebant.
t quia excuſauit ſe de pꝛimo. Cõſequenteꝛ
excuſat ſe de ſecundo.probans ſe eſſe filiuz
dei ⁊ equalẽ patꝛi. Et ne iudei diceꝛent.tibi
non credimus nullus enim ſibi teſtans dignꝰ
eſt fide.ideo ad confiꝛmatõm propoſiti. mal
tiplex inducit teſtimomũ.ſcilicet Joanniſ ⁊
operum. ac patris ⁊ ſcꝛipturaꝛum. Dicit 6G
Si ego teſtunonium perhibeo de meipſo te
ſtimonium meum non eſt ueꝛũ)ideſt efficax
ſecundum reputationem ueſtram. quamuis
in ſe ſit efficaciſſimum. Unde ſecundum Cꝛi
ſoſto.hoc quod dicit. non eſt uerum: nõ quã
ꝛum ad dignitatem ſuam ſed quantum ad il
lorum ſuſpicionem loquebatuꝛ. Nota ergo
quod in teſtimonio ſunt quattuoꝛ teſtes filij.
quia in teſtimonio ſunt qttuõ teſtes filij.ga
in teſtimonio poſſunt quattuor ꝛeperiri ſci
licet ueritatis demonſtratio. ueritatis confir
matio. ueritatis immobilitas.⁊ ipſa ueritat᷑
ueritas. Demonſtratio autem fiebpat per Jo
hannem. ipſe enim Johannes ad quẽ iudei

miſeꝛũt. ⁊ quem magis omnibus fide dignuzʒz

putabant teſtimonium perhibuit.non ſidi ſʒz
ueritati Ihriſto. ſicut amicꝰ ueritatis. Con
firmatio fiebat per opera foꝛtiſſima. quod
enĩ cecos illuminauit.auꝛes apeꝛuit.ora mu
torũ reſoluitdemonia fa gauit mortuos ſuſ
citauit.hec opera teſtimoniũ chriſto deribe
bant. Immobilitas patebat peꝛ atte atõm
patris.qui teſtimoniũ peribuit de chꝛiſto.qꝛ
uox patris audita eſt in baptiſmo ⁊ in mõte
ipio chꝛiſto tranſfigurato. Ueritas autẽ oñ
ðᷣbat᷑ ex ſcꝛiptuꝛis que mentiri nõ poterant
eo quð a ſpiꝛitu ueritatis proceſſerunt.ſ. crip
ture enim legis que data ẽ per Moyſen ⁊ ꝓ
phetarum perhibent de chriſto teſtioniuʒ.
Et ſic penes hec quattuor q̃ omne teſtimoni
um vitatis fulciunt. .iſta quattuoꝛ teſtimõia
accipiuntur. Et quamuis eſſent peꝛ tot inco
tradicib lia inducti ⁊ conuicti teſtimonia/xa
men nolebat cꝛedeꝛe in eum. Unde dicit (⁊
non uultis ueniꝛe ad me) . peꝛ fidem.i.ñ uul
tis credeꝛe in me. ⁊ a me queꝛeꝛe ueꝛaʒ ſalu
tem ex ſola malitia ueſtre uoluntatis: ga ni
bil aliud impedit uos.niſi odium cotra me.⸗
conceptum a uobis non uultis inquam cꝛeð
re in me(ut uitam eternam habeatis Inunc

in ſpe ⁊ in futuꝛo in re que habetuꝛ per ſdez

formatam caꝛitateita nec uezitas uos Zuin

Caplz. lxxviij.

eit. nec promiſſio uite uos tꝛabit Deinde ꝛc
darguit eorum duritiam ⁊ tarditateʒ ad cꝛze
dendum dicens C. Ego ueni in nomine ⁊ ad
bonorẽ (patꝛis mei Jut per me pater glorifi
cetuꝛ ꝙ patz peꝛ pꝛedicta teſtimonia ⁊ nõ ac
cepiſtis me.nec ĩ me cꝛeditis: ſed magis pſe
quimim.ga dilectionem dei non habetis. Et
inde pena peceati uobis hec eꝛit quia aliũ.i.
antichꝛiſtũ in nomine ſuo uenientẽ.i.ñ hntẽ
pᷣdicta teſtimonia.⁊ ſuã gloriã ꝓpꝛiã q̃rẽtezʒ
accipietis ꝓ xpᷣo.⁊ vo deo ut vᷣʒ apłʒz credant
mẽdatio ꝗ noluernnt credeꝛe ueritati qᷓſ di
ceꝛz. Quia ñ accepiſtis me.i.qr ñ credidiſtis
me eẽ xpᷣm. ̊ pena infligetuꝛ uobis.ut decep
ti ꝓ xpᷣo antixpᷣm recipiatis. De: hoc arguit
ꝙ; iuipᷣ mi erũt ꝗ ad antixpᷣm ↄuetẽt᷑. Juði
eĩ ĩ fine antixpᷣm rcipiẽt ⁊ tẽplũ ei faciet.qꝛ
faciet ſe cacũcidi.⁊ dicet ſe eis ꝓmiſſuʒ ⁊ ei
adheꝛebunt.quouſq; eius falſitas detegat ꝑ
Enoch ⁊ helyã.ſᷣm Aug.ãtixpᷣs ceꝛemonias
legis tẽptabit reſtauꝛaꝛe.ut euãgeliũ ſoluat
q̃ ꝛes iuõos eũ ꝓ xpᷣo reciꝑe ſuadebit. Deide
cãm ifidelitatis eoꝝ ſubdit.qꝛ gloriã hũanaʒ
abĩuicẽ accipiẽtes ⁊ acceptates.i.ex ſuꝑbia
bãanũ fauoꝛẽ captãtes.glłiã q̃ a ſolo deo eſt
.i. huilitatẽ q̃ ẽ va gloria ł gloriã celeſtẽ ñ q̃ᷓ
rebãt.Nõ g qr ñ ẽ aꝑta ueritas.non credunt
ſz qꝛ ſupbia eos excecat.ꝗ laudãi.⁊ ſe ſr̃ ali
os offerr oſyderat. Joõ em̃ in xp[j creder̃ ñ po
teꝛãt.qꝛ cũ ſuꝑba mẽs eoꝝ głiã ⁊ laudẽ appe
teret.⁊ ſeſe ſuꝑ alios effeꝛret. reputabant in
gloꝛiã ⁊ öde cꝰ ĩ xpᷣm cꝛeder.ꝗ abiectꝰ ⁊ pau
peꝛ uiõbat.⁊ iõ ei czeder̃ ñ porterãt.ſʒ ille in
eũ credeꝛe pᷣt qui cõ hñs humile.ſoliꝰði głia
q̃rit.⁊ ei placeꝛe appetit.Ex q apparz mł
tu piculoſa eſt inanis gloria. Uñ Crip. Nihil
ita defoꝛmat aĩam ſicut głiam deſydeꝛar̃ tre
nã ñ ei ẽ poſſibile ꝗ hãc gioriã amat.gloriꝗ
q̃rere cꝛucifixi. Unde dicit ⁊ Tullius quod
cauenda eſt hominũ gloꝛia que aufeꝛt anmi
libeꝛtatem pꝛo qua magnanimis uiꝛis om̃is
dehei eſſe contentio.Et ideo ſecunaum glo.
magnũ uitium eſt iactantia ? humane lau
dis ãbitio q̃ ð ſe eſtimari appetit quod ĩ ſe ñ
habet ⁊ gloꝛiam ſuam ñ dei qrit. Ecõtra vo
magna uiꝛtus ẽ humilitas q̃ ſe nihil rputat?
ſolius dei gloriam q̃ꝛit eiq; ſoli placere appe
tit. Pec ẽ t cã cuꝛ madata ði nñ impleamus
quia non humiies ſed ſupeꝛbi ⁊ ambitioſi ſu
mus.pꝛeſumentes de induſtria ⁊ uiꝛibus /no
ſtꝛis.ut ad ea implenda nequaquã humilia
ri poſſimus. Uel hoc impediuit iuðos a fide
chꝛiſti ĩ paꝛte quia ſolum attendebant ⁊? ad
huc intendunt ad gloriã ⁊ exaltationem tem
poꝛalem dãdam eis peꝛ meſſyam. uidebãt ãt
xpᷣm paupeꝛẽ ⁊ abiectũ.⁊ ideo nõ recepeꝛuᷣt
eũ ñ attẽdentes ſcꝛiptuꝛas ꝓphetaꝝ.q̃ de eiꝰ
pauꝑtate ⁊ abiectõe loquuùtuꝛ gloria at ⁊ ex
altatio q̃ ꝑ xpᷣm danda ꝓmittit illa ẽ gloria
celeſtis.quã ñ ĩtelligebant.⁊ iõ gioꝛiã que a

à

De arboꝛe infꝛuctnoſa e

ſolo deo eſt non queꝛebant ⁊ pꝛopter hoc in

infidelitate pꝑmanſerunt. IJpᷣe ſolas põt xpo

paupꝑi ⁊ abiecto credere ꝗ non ꝓpᷣam ſʒ dei
gliam querit. ubi ð uitio uane:⁊ huane glo
rie.ſic dicit Beda. Poc ãt nitiũ caueri meli
us non poteſt qᷓ; ut ad ↄſcias noſtras redea
mus noſq; puluereʒ eſſe ↄſideremus.⁊ ſi ꝗqd
boni nobis ineſſe dephendamus. non nobis
ſʒ deo aſcribamus.h̊ Beda. Ubi ⁊ Cripᷣ. Ua
nam gloꝛiam fugiamus oĩ ſtudio. Et qualłr

eam ſuꝑabimus:ais.Si ad aliam reſpexeri

mus głiam q̃ᷓ ex celis ẽ.a qua eijcere nos h;
cogit.q̃ igitur nobis ſpes erit ſalutis cũ iuſſi
eſſe ab his exteꝛi q̃ hic ſunt exteꝛi a celis ſu
mus ⁊ eoꝝ que illic ſũt? Quid hac inſenſibi
litate ðteꝛius fiet unquã.cũ ſᷣm unamquãq;ʒ
diem ea q̃ iudicij ea qͥ regni audiẽ᷑tes.eos ꝗ
ſub Moe ⁊ in zodomis erant imitemuꝛ expe
ꝛientia reꝝ expectantes omnia diſcer̃.Et ni
mirum pꝛopteꝛ hoc omnia illa ſcripta ſunt.
ut ſi ꝗs futuris decredit.ab his que facta ſt
manifeſtam ⁊ de futuris ömõſtratõem acci
piat. Vec igituꝛ intelligentes ⁊ pᷣterita ⁊ fu
tura.parũ ſaltẽ reſpiremꝰa difficili ac ᷣuita
te ⁊ aliquã aĩe faciamus rõem.iuut ⁊ pñtibuſ
⁊ futuris pociamur bonis. PHec Cꝛiſ.
Oꝛatio.
Ole ieſu xpᷣe ſana me languidũ lõgo
d Ylanguoꝛe male uexatum. ⁊ ꝑalyticũ
diutino coꝛꝑe boni grauatũ.da mihi
ut ſurgam recedẽdo a peccato.ac tollã gꝛa
batum poꝛtando onus pnie ꝓ eo ⁊ ambulez
ꝓficiẽdo ĩ bonũ.⁊ ð bono ĩ melius.⁊ eũdo ð
vtute ĩ vtutezʒ. ſanus quoq; factus tuo bene
ficio ſtudeã a peccatiſ abſtiere oceteꝛo ne ðᷣ
teꝛius mihi aliꝗgꝗ ↄtingat uel hic uel ĩ futu
ro.da mihi ẽt bone ieſu ut te humilẽ ſeq̃ns
humanã ⁊ terrenà głiam ↄtẽnam. ac lauda
ꝛi ⁊ me ſuꝑ alios offerre non cupiam.ſʒ tui
ſolius gloꝛiam queram ⁊ tibi ſoli placer̃ ap
petam Amen.
De arboꝛe ĩfructuoſa:⁊ mulieꝛe curuata.
Capłm. lxxix.
XTrelictis illis ĩ icredulitate ſua.
* iteꝝ abijt ieſus ĩ galileã. Cuũq; ibi
manetet ⁊ doceret.adrant eo tpᷣꝛe
gdam iudei nunciantes xpᷣo qð py
Iatus quoſdã ð galileis.ſ.uigĩti uiros dũ ſa
crificarent.⁊ in actu in ſacrificijs occupati
eſſent.inteꝛfecit ⁊ ſanguinẽ eoꝝ eum ſacꝛifi
cijs miſcuit)qꝛ morte cum ſacrificijs currẽ
te. ſanguis ĩterfectoꝝ cũ ſanguine ſacrifitio
ꝛum mixtus fuit.ſᷣm Cyrillũ.iſti eꝛãt ſeq̃ceſ
dogmatũ iude galilei. cuius mẽtõezʒ Tucas
ĩ actibus apłoꝛuzʒ facit.ꝗ dicebat ꝙ illicitũ
erat iudeis cognoſcere aliquẽ dñm pᷣter de
um. ⁊ multi ↄſẽſerũt ei.ĩtm̃ ꝙ phibebãt ob
latões ſtatutas a ppło fieri p ſalute romani
ĩperij ð quo pylarus ĩdignatus uenit ſuꝑ eoſ
ſacrificãtes ᷣz ritũ ſuu.⁊ iteꝛ ipas uictimas

mnlieꝛe cuꝛuata.

quas ritu legis ſe offeꝛre putabant.eos oeci
dit.ita ꝙ ſanguis offerẽt iũ oblatis uictimis
miſceret᷑. Uñ orte ſunt inimicitie ĩter ipum
⁊ herodẽ.qꝛ galilei ð herodis põtate erant.
Et qꝛ aliꝗ ð uulgo illã occiſionẽ ſubitã ⁊ oꝛ
ꝛendã hoꝛꝛibilibꝰ peccatis ipoꝝ occiſoꝝſipu
tabant.credẽtes iuſtiſſime eos talia paſſos
eſſe.narꝛauerunt h̊ ſaluatori.uolẽtes ꝑcipe
ꝛe ꝗd ei ſuꝑ hoc uideret᷑.dñns aũt nõ negat
ſz ponit eos pctores fuiſſe.⁊ ꝑꝑ hoc piiſſe ñ
tñ aſſerit talia eos paſſos eſſe tanqᷓ; peioꝛes
non pacientibus.qꝛ talis moꝛs non ẽ aꝛgum̃
tů ſufficiẽs ꝙ grauius peccaſſent ceteris oĩ
bus:ga fꝛequẽter deus peccata minus gra
uia punit in pñti uita.⁊ gꝛauioꝛa poſt uitaʒ
pnñtem diffeꝛt gꝛauius punienda. Miſtice
pylatus.ſignat dyabolum.ſꝑ aĩias occidere
patũ.ſãguis expᷣmit peccatũ.⁊ ſacrificia bo
nas actões.galilei ꝗ ĩterpᷣtantur trãſmigrã
tes.ſignãt huius mòi uiatores.mors quoq;
iſtoꝝ corꝑał ſignat ſpũalem mortẽ eoꝝ ꝗ nõ
pure offerũt ſacrificia. Pylatus ergo ſagui
nem galileoꝝ cuʒ ſacꝛificijs eoꝝ miſcet.qñ
dyabolus pꝛeces elemoſynas.ieiũia cetera
qꝙ; bona oꝑa fideliuʒ uel mortifera carnis ⁊
ſanguinis delectatõe uel odij meditatõe uł

inuidie furore uel humane landis ambitõe

uel ſiniſtra intentõe uel alia qualibʒ nepha
ria peſte ↄmaculat.ut qᷓ;uis oblata dno uið
antur.nihil tñ ꝓſint offerentibꝰ.ſed potius ĩ
terdum fiant ĩ peccatum. de iuda enim qui
inter ſacꝛificia poſtus ꝓditõem dominici ſa
guinis cogitabat.ſcꝛiptuʒ eſt. At oro eiꝰfiat
ĩ peccatum (ſt ait domĩus eis qui hec ſibi
nunciabant:iudeos) nõ minus illis galileis
ſceleꝛatos(⁊ niſi ð peccatis penitueꝛit.ſimi
liter in coꝛpoꝛe ⁊ anima perituros)).Sola
enim penitentia liberat a peꝛiculo:quia eſt
ſecunda tabula poſt naufragium. Illi qui
dem galilei non ſolum quia peccatores fue
runt.ſed ⁊ in teꝛꝛoꝛem alioꝛum puniti ſunt:
Auia frequenteꝛ monentur homĩes ad peni
tentiam ex morte alioꝛum hoꝛꝛida ⁊ repen
tina. Unde Crivᷣ. In hoc autem oſtendit q;
illos permiſit talia pati.ut uiuentes alienis
peꝛiculis territi fierent heredes regni.

Quid igitur dices.ut melior ego fiam. ille

punitur: Non ideo:ſʒ punit ur quidem ppter
alia crimina. fit uero ex hoc uidentibꝰ ſalu
tis materia. deinde ponit aliud exemplũ de
decem ⁊ octo hieꝛoſolimitis.quia dũ edifica
rent quandam turꝛim in ſyloa ſubito cecidit
ſupeꝛ eos ⁊ oppreſſit.punitiqʒ ſunt inſtru
mento ſue offenſionis. quam ꝛuinam aliqui
imputabant enoꝛmitati peccatorum ſnorum
ð quo ſimilem ſententiaʒ dicit chriſtus ſicut
⁊ de pꝛimo exemplo ſupꝛadicto.Unð Beda.
Illi etiaʒ hieꝛoſolimite a ꝛuina tuꝛꝛis op
preſſi.ſignificant.iudeos:qui penitere nolue
rint cum menibus ſuis eſſe peꝛituros.illa

pe ucebt ni
c.qui iſ nihil coylta
multitudiis Er hllisc
ſolereyt Mone cute .
nio, tnen iuim
mitrenvoAc ſercoru imitt
bhomimtom peccatorut
lo gue ſolen hu nlit
tmit homines ge peccatis
liſſe eul ores pfecerun.
neruerunt del e ager T un
li ur cuid arbores d uites ſt
gdem fncole alie uero in
ſo altores ſun pelani 1 ſa⸗
tuiuſtider dig eſt ardor uin
liusq lli exeodlere didernn
Bec heuimunnistermi
tibus fructus i inuenitmn
penam quom ei dominus
ſeg, Tertioit dominus
Oulla naturom genenig hn
ſidlege id gen ewectn
inloregtiſut, Seg
uumſend ienſe cöguerit
Pr wopmentes ner inſpfrar
igſtrerhcegtn erndii⸗
Pc. rcikein de⸗

ug netſera inh:
ualocjnen ntt ij
mane loudis anbloe
aluuali nyßn
Eus oblata Ofo i
ſrentib ſec potins i
mn, ge inda enin gui
paͤſtöem dominici ſd
iiz eſt. Arord eb fiat
ming eis eoi hetſſi
nominns Dis galeis
eccaris penitment, n
Nima periturde) Dolg
dera Apencloiguigeſt
ſt naufragium⸗Iliqui
Nun qria eteith ep ſie
Nen alitumn punit ſunt:
onentur bonies e hen
glioumn borꝛida 1 reyen
bpoc anten oſtendnd⸗
gtiunt ninenes Kient
erent beredes legt⸗
izpunitur gnidenſnit

ero er doc nidentin lu

iun 6
it ind eenni
ie lnits letichi,
muminſfion ſbintn
neft Duniic, e
ſonis qus nnrmnn

oꝛmitatt bet Nire ſcul

ur meliot egoſian ſſe

Pꝛime partis

tuuꝛis ſignat illũ q ẽ turris fortitudĩs:q̃ meꝛi

to ẽ in ſyloa q̃ in᷑pretatuꝛ miſſus.ſignat enĩ
eum qui miſſus a patre uenit in mondũ .qui
oẽs ſupeꝛ quos ceciderit cõterat.hec Beda.
Supꝑ quo dixit eis ſiłitudinẽ ficulnee fructũ
non facientis ⁊ terram inutiliter occupatis
quã dñs uinee ſuccidi uoluit.quia tertio an
no fructum in ea queꝛens.non inuenit.ſed a
cultore uinee circa eã fodeꝛe.⁊ ſtercora mit
tere uolente ꝛogatus ẽt ipſo anno tertio ꝓp
teꝛ ſpem emendationis dimiſit,. ↄcludens qð
iudei ſiliter eſſent pᷣſcindendi de uita preſen
ti ⁊ puniẽdi niſi fructum penitẽtie ⁊ bonoꝝ
opeꝛum faceꝛent. In hac ſimilitudine quan
ta ſit dei patia.quãta ſit hominis negligẽtia
manifeſtat. Ficulnea plantata in uinea eſt
ſynagoga eꝛecta ĩ domo iſꝛael ⁊ plebe iudai
ca Tꝛes ãni uiſitatõis ſt᷑ legis edicta ꝓpheta
rum ↄteſtationes. ⁊ coruſcantis euangelij g
tia.in quibus deus queſinit fꝛuctum bonoꝝ
opeꝝ a iudeis.⁊ non ĩuenit niſi in ualde pau
cis.qui qſi nihil cõputabãtuꝛ reſpectu tante
multitudinis.Et q́;uis cultoꝛes eiꝰ circa illã
ſoderent ligone acute inuectõis eam humili
ando.⁊ terrorem diuinoꝝ iudiciorum ſibi in
mitrendo.ac ſterc ora mitterent. feditatem ⁊
abhominatõm peccatorum ſuoꝛum ei oñdẽ
do.ꝑ que ſolent humilitas ⁊ cõpunctõ ſuſci
taꝛi ⁊ homines de peccatis ſuis peniter̃ paꝝ
tamẽ culroꝛes ꝓfecerunt. iõ iudei ſuccidi
meruerunt. Dei ẽt ager uinea mundus di
ciur cuiꝰ arbores ⁊ uites ſt᷑ homines ⁊. alie
qdem fꝛuctuoſe alie ueꝛo infructuoſe. Puiꝰ
vo cultores ſunt pꝛelati ⁊ ſaceꝛdotes. Sed ⁊
cuiuſlibet aĩa eſt arboꝛ. uinea ort? ⁊ ager il
lius ꝗ illã excolere habet ut fꝛuctus faciar.
Sed heu ĩ multis terram inuriliter oceupan
tibus fructus ñ inuenituz. ⁊ ideo timer̃ hũñt
penam quam ei dominus non ↄminat. Unñ

greg. Tertio ãt dominus ad ficulneaʒ uenit

quia naturam genetis humani ante legem:-
ſub lege.ſub gra expectando admonẽdo ui
ſitando requiſuit. Sed tñ ĩ tribus ãnis fꝛuc
tum ſe nõ ĩuemſſe cõqu eritur qꝛ quorumda
praueꝝ mentes nec inſpirata lex naturalis
corrigit nec pcepta erudiũt. nec ĩcarnatiõis

erꝰmir acula ↄuertãt. Sʒ cũ tiore audiẽ duᷣ 6*£

ꝙ dr. Succide eã ut ꝗd terrã occupat: Unꝰ
quiſq; eĩ iuxta modũ ſuũ.ſi fructũ bone opa
tionis ñ exhibet. nelut infructuoſa aꝛboꝛ teꝛ
rã occupat Pec Greg. Cultores vᷣo ſunt qui
ficulne pᷣſunt ⁊ eiꝰ curã gerut uel ſancti cui.

intra eccłiam oꝛant pro eis ꝗ extꝛza eaz ſunt

ꝗq omnes iterpeilãt dñm pro ficulnea: dicen.

tes. dñe dimitte illã hoc anno.i.tꝑe iſto ſub.
gra.uſq; dũ fodiam circa illã excollendo 7
uitia rphẽdẽdo. æ mittã ſtercõa ꝑ fetorẽ pec
catoruʒ ad pniaʒ ſi uſcitãdo. Circũfoder̃ eim
eſt hũilitatẽ pnie ⁊ pacientiã docer̃ foſſa na
q; eſt humilis terra.ſterc us autem ſordes ſt

Caplz. xxix.

⁊2 memoꝛia pctoꝝ ⁊ fructũ dãt.Quid eniĩ ſteꝛ
cor̃ ſordidius.⁊ tñ ſi bene utaris ꝗd fructuo
ſius: Uñ Grego.Ex ſtercore igr̃ ad fructũ re
niuiſcit arboꝛ.qꝛ ð ↄſideꝛatõe pct᷑i ad bõa ſe
opa reſuſcitat. Uel foſſio ẽ pc toꝝ r᷑̃rognitio
peccator enim pct᷑a ſua cooꝑit.ſʒ fodiẽdo ui
debit abbominatõm peccatoꝝ. ĩde eꝛube
ſcet. Stercoratio ãt ł fimi appoſitòõ eſt mor
tis recoꝛdatio. in morte enim hõ ſtercꝰ effici
tur ⁊ putredo.ipſa nãq; mortis memoria a
pc ro pᷣſeruat ĩ bono ope ſolicitat.⁊ gram ði
ↄuerſat. Per oarborẽ ẽt fiſci moralit᷑ pt ẽli
bet ꝑſona in eccleſia dei ad fructificandum
plãtata ſignari ⁊ ꝑ tres ãnos ĩ ꝗbꝰ ñ fac̃ fru
ctũ iuuẽtuſ ⁊ etas media.⁊ ſenecta ĩtelligiꝓ
pter ꝙ meruit ꝑ mõtẽ ð pñti uita ſuccidi..
cultoꝛez ãt angelus cuſtos huius hoĩs acci
pit᷑.ꝗ ꝛogat ut adhuc ĩ ſenio uiuer̃᷑ dimittat
nt p eiꝰdiligẽtiam ciꝛca talẽ hoĩiem ſe emẽ
det ⁊ fꝛuctificet.alioqui ſuccidat ⁊ in ignezʒ
mittat᷑. Põt ẽt moꝛalit᷑ arboꝛ fici.dici reli
gio.quã dñũs eiꝰ ꝗ eã ſeꝛuat.ſ.xpᷣs habehat
plantatã ĩ uinea ſua,id eſt ĩ eccleſa.ſ.p An
toniuʒz. p Benedictũ ꝑ Auguſtinũ.⁊ uenit q́̊
2c̃s fꝛuctũ.ſ.2ꝛeligiõis ⁊ ſanctitatis ꝓfectũ ĩ il
la.ſ.ligiõe.⁊ ñ iuenit niſi folia tm. ⁊ nibi ð̊
ueritate ꝛeligionis preteꝛ uerba ⁊ exterioꝛẽ
habitum. Dixit autem ad cultoꝛem uinee. ſ.
ad cetum prelatoꝛum ? doctorum. quorum
offem̃ eſt ſarmenta amputare. ſpinas euelle
re. æ ceteꝛa huiuſmodi faceꝛe. Ecce tꝛes ãni
ſunt.ſ.tempus Antonij bñdicti ? Auguſtini
ex quo uenio qꝛens fꝛuctum.ſ.niꝛtutum ⁊ o
peꝛum ⁊ ñ ĩuẽio illnm mmis enim pꝛope uiã
mundum ezat. ? iõ ſꝛuctus uſq; ad matuꝛi
tatem ? finem ſeruare non poterat. Sed ꝛe
uera oĩ religioſo timoꝛ incutituꝛ.cum hbic di
citur. Succide g llam id eſt ſuccidẽédam ã
nuncia. quia eſt infꝛuctuoſa. Ut quid terraʒ
occupat ⁊ tempoꝛalibꝰ ntituꝛ quia locũ quẽ
tenet operibus bonis nõ exercet. Ut ei dicit
Augu.peccator non eſt dignꝰ pãe quo ueſci
tur. Et ꝛeſpõdẽs patus.qꝛ prelati debent ſe
opponere ꝓ ſubditis dixit. ſcilicet orâdo pro
eis dñe dimitte illã ⁊ B ãno. ſ. ut pemteat ⁊z
fructificet. Sed heu.ſ.cõceſſo/ſpacio pẽiten
tie multi abutuntur in ſupeꝛbia ſe non emẽ
dando. Uſq; dum fodiã circa illam. ſcilicet
p incꝛepatõm humiliãdo ⁊ ob amoꝛem teꝛe
noꝝ reuocando.ꝗ enim fodit terrà extꝛs hit.
foſſam id eſt humilitatem facit.⁊ mutam
ſteꝛcora.ſ.maleꝶ que facit abhominationẽ
7 feditatem utilitatem ad memoriã ꝛedu
cẽdo. Sunt tamen multi qui nec ſic pẽitere.
uoluit: ſed murmuꝛant contra illos qui eis
peccatoꝝ ſuoꝛus abhominationẽ ad memo
ꝛiã ꝛeducũt ſiue ĩi pᷣdicatõe ſiue in lectõe ſine
i correptõe.ſiue ĩ accuſatione. ⁊ 1õ timdũ ẽ
eis ne ſuccidãt᷑ qꝛ aꝛbor que ñᷣ fecit fructuʒz
bonũ excidet᷑.⁊ iĩ ignẽ mutet᷑.Cres euã ãni

De arboꝛe infꝛuctnoſa ⁊

poſſunt ſignificaꝛe trig nota ↄmunia omni
religiõi.ſuꝑ ꝗbus dns quẽlibzʒ noſtꝝ inteꝛo
gabit cũ exactõe magna.quũo tuerit obſeꝛua
ta ſʒ timẽdũ mult᷑ ne iſta uota iueniat frac
ta ' male obpᷣnata-Aultoꝛ ẽt huiꝰ ninee põt
ipᷣa 26 eſſeq̃ qʒ fode cuca ↄſciam ſuã in fa
ciẽdo foueã huilitatis ⁊ ipaz euacuando ab

oĩ appetitu mõi huiꝰ.⁊ dʒ mittere ciꝛca illã

ſtercoꝛa ↄſiderãdo huiꝰ mõi miſeriaʒ qꝛ oĩa
mdana ſ̃m apꝑlm ñ ſunt niſ ſteꝛcoꝛa ⁊ iſtoꝛũ
ↄfideratio ⁊ foſſio pᷣdicta faciunt ficũ ↄſcie

religioſi fructificare. Et bñ ꝑ arboꝛez fici ĩi

telligit religio. Pꝛimo ꝛ ſicut ficꝰ ſub uno
coꝛtice multa grana ↄtinet ĩ quadã duicedi
ne.ita religio ſub uno modo niuendi: ⁊ ſub
una regula multos hʒ hoĩes ↄcoꝛditer uiuẽ
tes. Secundo qꝛ folia ficus habẽt.quaſi ſili
tudinẽ manus humane.ſic vᷣba religioſoꝝ.q̃
ꝑ folia ſignificantur debẽt oꝑibus adequaꝛi
ut ꝗegꝗd dicunt illud faciãt. Tertio qꝛ thau
ri ferociſſimi dicũt manſueſcere.qñ ficui al
ligantur ſic iuuenes iſolentes ⁊ diſſoluti mã
ſueſcunt ⁊ xpᷣi iugo humiũr ſubijeiuntuꝛ qñ

ꝛeligionẽ iĩigrediunt ? ceꝛemonijs oꝛdinis al

liganur. Sʒ nota ꝙ ĩ hiezemia dicit᷑.Quid
tu uiðs Hieremia: icus bonas bonas ualõ
2 ficus malas malas ualde qꝛ qñ religioſus
ẽ bonus non ẽ melioꝛ eo ⁊ qñ ẽ malus.non ẽ
eo peior. Un Aug. Simp:⁊ fateoꝛ.ex quo ðo
ſeꝛnire cepi.qm̃ ſicut difficile exptus ſuʒ me
liores.q; ꝗ in monaſterijs ꝓfecerunt.ſic non
ſum expertus peiores q; i eis öfecerunt. Do
cemur g hic ⁊ monemur.ut ñ ſimns ſteꝛiles
ſicut aꝛbor ifructuoſa ⁊ terꝛã ĩutiliter nõ oc
cupemus.ne ſine fꝛuctu bonoꝝ opeꝝ inuen
ti ſuccidamur.⁊ in iguem mittamur quia ut
ait Ber. Arboꝛi infructuoſe duo debemur.
ſecuꝛis. ⁊ ignis. Poteſt autem per teꝛꝛam
ſterili ficu occupatam eccleſia ſignificaꝛi.
que noxia pꝛelatorum: ⁊? pꝛepoſitoꝛum
umbra premituꝛ ne lumen ueritatis uide
at. ⁊ exẽplis eorum impedit᷑. ne ſole dilec
tõis dei caleſcat:ð ꝗbus bene dici põt ( Ue
uobis ſcribe ⁊ phariſei:ꝗ clauditis regnum
celoꝝ ante hoĩes)uñũ Ambꝛo.inutiliter t᷑raʒ
occupat.ꝗ locũ quẽ tz bonis opibus ñ exer
cet:ꝗ exẽplo pꝛauitatis ipedimtum pᷣſtat ce
teris. Sed:ut ait Pieꝛo.ꝗ uiðꝛit ſe inſuffici
entem eſſe.uel non ꝓficeꝛe ĩ loco ĩ quo mini
ſtraꝛe ⁊ alijs ꝓdeſſe ðbet:tenetur cedere ne
melioꝛis locum occupet. Ubi ⁊ Aug. Nihil
ẽ ꝙ ſic quiſq; cogitaꝛe ðᷣbeat:niſi ut in ſemet
ipm oculos ↄueꝛtat i ſe diſcat ſe diſcuciat.
ſe queꝛat.⁊ ſe inueniat.⁊ ꝙ diſplicet: necet
ꝙ placeat aptet ⁊ plantet. Cũ.n.ſe hõ inanẽ

ĩuenerit melioꝛuũ bonoꝝ.ut ꝗd ẽ auidus ex

terioꝝ boneꝝ.Ecce ꝗo ꝓdeſt plẽa bonis ar
cha.ſi ingnis ẽ ↄſcia.Bona uis hr̃e ⁊? bonꝰ
rnõ uis eſſe. Nõ uides erubeſcere te deber̃
bonis tuis.ſi domꝰ tua plena ẽ bonis ⁊ te hʒ

4

*

mulieꝛe cuꝛuata.

malũ. Quid eĩ ẽ ꝙ uelis malũ hre:dic mihi

Nihil oino. Hõ uxoꝛẽ ñ fuiu n ſeruu. i uulã
nñ tunicã. Poſtꝛemo nõ caligâ. ⁊ tũ uis hᷣe
uitã malã. Rogo te pᷣpone uitazʒ tuâ calige
tue.Oĩa qᷓ cucuiacent oculis tuis. elegãtia
⁊ pulchꝛa.tibi cara ſt᷑.fedꝰ es ⁊ tibupſi uilis
es. SGi poſſẽt tibi rñde:e bõa ꝗbꝰ plena ẽ do
mus tua.q hr̃e opta ſti q̊ ꝑdere timuiſti.non
ne tibi clamaꝛent.tu nos bona uis hre.ſic ⁊

nos uolumns honũ hr̃e dñʒ. Lacita uoce in
terpellant õ te dñũm ſuum. Ecce tanta bona

dediſti huic.⁊ ipe malus ẽ. Quid emʒ ꝓdeſt
quod habzʒ. quando eum qui omnia dedit ñ

habet. PHc Augu. Peꝛ hec uerba pꝛedicta

quendam lubꝛicum a peccatis retꝛaxit. Au
guſtinus in quodam ſermone ſuo.(Erat at
docens in ſynagoga eorum ) in loco commu
ni ubi ↄueniebant iudei.⁊ in ſabbatis.in ꝗ
bus hom ines debent intendeꝛe diuio cultui
ad audiendum uerbum dei: ut ibi predictaʒ
ſimilitudinem pꝛeponens eam ad ſynagogaz
ptinere indicaret ? quod ſynagogam infrue
tuoſe arhoꝛi comperaret.aꝛboꝛis ei ſucciſio

ſignificabat ſynagoge exciſonem. quo ad

quoſdam ꝛepꝛobos ⁊ damnandos:ſed mulie
ꝛis de qua ſequituꝛ eꝛectio.eccleſie exaltatõ
nẽ ⁊ cniuſlibet fidelis anime erectionem. ſi
ue ad fidem ⁊ gratiam. ſiue ad gloriam. un
de Ambro Quam clemens domimus quam
pius in utroq;.cum aut miſeretur aut uindi
cat in ynagoge typo arbeꝛem exeidi iubet.

in tyꝑpo eccleſe feminam ſaluat (Tunc ego
r

mutierem quandam que habebar ſpm̃ ir
mitatis).i.infſirmitatem a ſpũ maligno iflic
tam ⁊? cauſatam ((quia erat a ſathana decẽ
⁊ octo annis uinculo infirmitatis alligats)

27 amoꝛe brutorum incuruata(ita ⁊ nec poſ

ſet ſurſum reſpiceꝛe in celum )ad ꝙ erat fac
ta quia terrena ſapiens 7 infima ꝛequirens
cele ſtia.? ſuperioꝛa cogitaꝛe nondum ſcie

bat cum eã unideꝛet nuocauit ad ſe ? ſanauit

⁊ cum manus ei imponeret confeſtiz erecta
eſt ⁊ gloꝛificabat deuz pro beneficijs acceꝑ
tis ſolam emm gloꝛiam retinet deus de ope
ribus ſuis.totam uero utilitatem concedit
nobis. In hoc oſtendit dominus ſuaʒ humi
litatem: quia infirmos non dedignabatur
tangere quantumennq; deformem: uel gra
unem haberent infirmitatem. Licet autem
iſta inclinatio muliezis intelligat᷑ ð inclina
tione infaꝛmitatis.quã diabolo uexante ſuſti
nebac. tamen accipimus eam moraliteꝛ ſic
qd nutinam omnis muliet ſic habeꝛet uultum
⁊ oculos ad teꝛam demiſſos quod in ꝑpetu

um hominem ũ ꝛeſpiceret qꝛ aſpectꝰeius ual

ð ẽ piculoſꝰ. Pic erudimur ne uita noſtꝛa ſit
terteniſ ĩplicata.ſiẽ mulies teꝛre eꝛat inclina

ta.or nt dicit Aug.quàtomagis quiſq; teꝛꝛe

nis occupatõiboiplicatuꝛ.tantomagis a ſui
ditorii uiſiõe pᷣpeditur.⁊ ut dicit Greg.ↄcu

lier cumnit tr iſful

og ſenlu 40tei⸗
Ghir a
ſalciue ltel: angil.
oret ei, er Aug Ele.
ho hobet eiſcl aoceli en
ateeleſtb't einis iſtiot
Ui Aug Ereca iceluͦ corpss
erq ſunſiſt ſapere, Bellas
ſzeiem leen paſtum qremes d
0s pedoerexrt tni ſacie ſuſ
ſdiſcortz t mia ſacie tun
ſarſa1 N dori. Van Ban
ſtres ſt ad eni teſpicetes
hoͤ qitüfigna ccil hain
tate gie difert, Quadruped
tapuet corhe ac eni reß
tr gegg uolynoſ er
ii capur od celu erectu⸗
ihit it ig tu aſoͤb⸗
nitaberis ueni fiens h.
Puul er deſtis ifpientib?
4 nlal ezeis Alis tbdiſo
lup ſirnetbi td ſin

E
Ani unnnbon

Wlſdenz pzef
eum onnn ied
der bee uen D
9 peccat metita
ſerm A
ofe ſno.Kraz
eorum ſin oe enenin
Uumn inlococommng
dei,d in batei,
imtendere ginio iltu
unn geirut ibi reiſcti
neng eamn and ſfmgg
uos ſnagogan ifne
arer bonis ei ſccifo
e ercifoyem, qno d
umnungoo:ſeg mulie
ctio cclefe eralt
Inime erectioyen.
,ſue 0 gloriamn. un
ens Comninus quam
miſeretur aut nindi
beꝛem excidi moet.
nſaluan (Lunc ago⸗
ehadedan chuſt
ma ha maigroicſ
dera a arpana dec
ifamitas Mige
ncuruatal Ra 1 net ſo
incun ad gerufn
ens infimna Naltid
ꝛa cogllae fondum tdle
lit ad ſet ſonaluit
tuoc⸗
jporeret coſfeſtteeen
euzpro henefici acce⸗

dee⸗ cet awe
ſirwmitatenn⸗ aich
icis weilige irc
scni giavolo unn
cainve eann u

l
is nlieſie gafn ven

eiuena
1 19 el ſt
ſeſeer e inſeſiin
eilet gtene

Piꝛime partis

piſcẽs niſibilia :inuiſibiles vᷣtutes amittit. Yl
le ꝗppe bõ curuꝰ ẽ. qui ĩclinatꝰ ad cłpã .ſur
ſum reſpicere ñᷣ põt ꝑ iuſticiã.quia terrenis
noluptatibꝰdeditus. ſola terꝛena ⁊ tꝛãſitoꝛia
cogitat ⁊ diligit.ad celeſtia ↄtemplanda m
tis oculos ñ erigit.⁊ eterne felieitatis diuiti
as ñi requirit. Punc autem ſi dñs per gratiã
tangat ⁊ ſue miſcpðᷣie manum ſuper eum po
nat ſtatim per iuſtificatõʒ erigit᷑. ⁊ terreno
ruʒz oblitceleſtia cõtemplatur. Unde ſeeg.
Om̃is ei peccatoꝛ tenẽa cogitãs..⁊ celeſria
nõ ꝛequirens ſurſũ reſpicere non ualet quia
dum deſyderia inferioꝛa ſequituꝛ a m̃tis ſue
ꝛectitudine curuatur ⁊ hoc ſꝑ uidet. qð ſine
iteꝛmiſſõe cogitat.Et qꝛ ad celeſte deſyderi
um ñ aſſurgit q̃ſ mulieꝛ inclinata ſurſuz ꝛeſ
picere nequaqᷓ; põt. Uiſtata ⁊ei culpa obli
gat mẽtẽ ut nequaq; aſſurgere poſſit ad rec
titudinẽ. Conat᷑ ⁊ labituꝛ quia vbi diu ſpon
te pſſtit.ibi ⁊ cũ nolueꝛit coacta cadit. Si g
iã bõa patꝛie celeſtis agnonimus diſpliceat
nobis ꝙ curui ſumꝰ. Donatur añ oculos mu
lier curua. ⁊ arbor infructuoſa: Añ 7 Aug.
Eꝛgo g ſterilis ẽ agat pnĩaʒ. ⁊ faciat fructu
dignũ pnie. Qui curu ẽ ut terꝛã ituat᷑ t᷑rẽa
iſelicitate tetet ⁊ errigãt᷑. Si . ſeipᷣm ñ põt ĩ
nocet deũ. Pec Aug.Et meꝛito ſe eriger̃ dẽt
hõ habet eĩ faciẽ ad celũ erectã ut pl“ iten
dat eeleſtibꝰ⁊ et᷑nis.qᷓ; iſtis tꝑalibꝰ⁊ caduciſ
Uñ Aug. Erecta ĩ celã coꝛpis forma admo
net qᷓ ſurſũ ſt ſapere. Beluas oño ꝓſtratas ĩ
faciem feeit paſtum qꝛentes de terra te i du
os peðᷣs erexit.tuã faciẽ ſuꝛſũ attẽder̃ uoluit
ſ diſcordʒ cor tuũ a facie ſua ut hẽas faciẽ
ſurſũ ⁊ cor vorſũ. Vñ ⁊ Ba ſiliꝰ Beſtie terꝛe
ſtres ſt ad terrã reſpiciẽtes. ſʒ celeſtis arboꝛ
hõ qᷓti figura corpał plaſmatõis tm̃ ⁊ digni
tate aie differt. Quadrupedũ figura qtis ẽ⸗
eapite t corꝑe ad tetas reſpicit ſnꝑ uẽtre ua
dit ?2 qeꝗd uoluptuoſũ ẽ ex o: pte plequituz.
Zuũ caput ad celũ erectũ ẽ oculi tui ſuꝑiða
ↄtẽplãt ut ſi qũ tu paſſiõibꝰcarnis teipin c⸗
nitiaberis uentri ̃uiens ⁊ his q̃ ſub uẽtꝛe ſt⸗
2p uat ex beſtijs ĩſipientibꝰ i. n ſapiẽtibꝰ ⁊
aſſimulates eis. Alia tibi ſ. olicitudo ẽ digna
q̃ ſuꝑiꝰ ſt᷑ qrere ubi xpᷣs ẽ ſuꝑq; terꝛeſtia eſſe
mte ut foꝛmat'es. ita diſpone tuiipſuitam.
Urbanitatem bẽs in celis uera tua patrie
ſuperiꝰeſt hułm. Unde ? Ber. «uzuitas aſe
eſt quereꝛe ⁊ ſapere que ſupeꝛ terra ſtᷣ. Tur
pe ĩ hũano corpe.ꝙ eſt erecte foeme. belui
nã m̃tẽ gerere.Et iteꝝ.Coꝛpꝑis ſtaturã dedit
hoĩ dev rectã. foꝛſan ut iſta coꝛpea exterioꝛiſ
nilioriſq; rectitudo figmẽti hoĩeʒ ĩterioꝛẽ il
lã ꝗ ad imaginẽ ði factꝰẽ ſpiritaliſ ſue ßuan
de ꝛectitudinis admoneret.⁊iõcor limi defoꝛ
miratẽ argueꝛet aĩ. Quid eĩ idecentius qua
curuuʒ recto coꝛꝑe geꝛer aiuz. Perueria ꝛes
6 feda luteũ uas ꝙ ẽ coꝛpꝰ ð terra oculos

ſurſũ hr̃e celos liber ſuſciꝑe celorũq; lumia

ꝛibꝰoblectaꝛe aſpectus.ſpiꝛitalẽ vo celeſtẽcq;
creaturã ſuos e7ꝛio oculos.i.ĩteꝛnos ſenſ at
q; affectꝰtꝛaher̃ ĩ teꝛã deoꝛſũ ⁊ q̃ öbuit nutꝛi
ri in croceis.heꝛeꝛe luto.quaſi unã de ſuibꝰ
ãplexariq; ſteꝛcoꝛa. Pec Beꝛ. Un ⁊ Boeti?.
Qui recto celũ uultu petis etheꝛiſq; frõötem
i ſublime feras aiuzʒ quoq; ne guata peſſum
Inferior ſi dat mẽs cor ꝑe celſius leuato. Et
ouidiꝰ. Dꝛonaq; cũ ſpectẽt aĩalia cetera tad
Os hoĩm ſublime dedit celũq; uiõᷣre. Juſſit
æ erectos ad ſydera tollere uultꝰ. Nota Et ut
dicit. Ariſtotoles in libꝛo de aĩalibꝰ. ꝙ aues
claudunt oculos cũ palpebra iferiori aĩalia
So gꝛoſſa cũ palpebꝛa ſuꝑiori. Per aues in
teluigũt᷑ uiri ſpũales ꝗ ad ifeꝛioꝛa. teꝛrena
oculos claudũt ac celeſtibꝰ ⁊ ſ upiorib“ imẽ
dũt.ꝑ aĩalia vo gꝛoſſa itelligut uiꝛi mũdani:
aꝗ hñ̃t oculos clauſos ad celeſtia tſpũalia.?
apros ad terꝛeſtria ⁊ ſeculaꝛia. Deꝛ hãc mu
lieꝛẽ curuã ſigna t᷑ peccatꝛis aĩa ⁊ mẽs aua
ra. mulieꝛ qꝛ ꝑꝑ abſentia caꝛitatis frigida. in
clĩata qꝛ longo tꝑe diabolo ꝓcuꝛãte ſic ach ĩ
ordĩatũ amoꝛẽ t᷑renoꝝ ẽ incuꝛuata ꝙ ꝑꝑ lon
gã ↄſuetudinẽ aſpicer ñ põt ſuꝑna.tanq; celi
oblita fr̃es eĩ fueꝛũt manaſſes.i.obliuio.⁊ el
fꝛai.i.fꝛugifeꝛ.hñs ſpm̃ ifumitat᷑.qꝛ ad ſpũa
lia ĩfiꝛma decẽ ⁊ octo àniſ.qꝛ ualð dintuꝛna.
Sʒ el Diero.cũ ceteꝛa uitia hoĩe ſeneſcente
ſeneſcant ſola anaritia iuueneſcit Sʒz ieſ es
tagit ĩ ſabbato qñ eiꝰ inſpiꝛatõe geſcit a pec
cato ⁊ ſic eꝛigit᷑ ſuꝛſũ ꝑ celeſtiñ appetitu. In
fanatõe ãt mulieꝛis fecit dns ꝗnq;. uidit mi
ſericordit᷑. uocauit. ſanauit tetigit ⁊ erexitc.
ſic dñs aĩaz peccatꝛicẽ ꝑfecte cnꝛatuꝛ pᷣmo
uiot eã ꝑ pietatẽ. ̃o nocat eã ꝑ ĩteꝛnã iſpira
tionẽ. teꝛtõ ſanat ꝑ peccati remiſſionẽ.qᷣrto
tangit ꝑ ſatiſfactõis doloꝛẽ ꝗnto eꝛigit ad ſt̃
na ꝑ amoꝛis feꝛuoꝛem. Per aꝛchiſyna gogaz
ueꝛo de quo ſtatim ſubdit᷑ ipocrita ꝗ ſe ſuꝑ
alios extollit:ſignatur qui ò hoc muꝛmuꝛat
quando male indicat. ⁊ interpꝛetatur.prop
ter qð meꝛito arguitur de murmur tali.quia
ecura maior circa humanã naturam qᷓ; circa
animali a bruta debet ad hiberi. Unde ſequi
tuꝛ ¶ Reſpondens autẽ ſynagogus) i. prin
ceps ſynagoge.ꝗ ex inuidia nitebatuꝛ geſta
chriſti decolorare.⁊ indignãſ de hoc facto ꝗͥ
ſi ex legis celo dicebat turbe quod non ueni
rent pꝛo cura die ſabbati ſed ſex alijs diebꝰ
in quibus lz operari quaſi indirecte aꝛguens
dominum turbe diceb at: quia eum perſõali
ter ⁊ directe arguere non audebat (Et reſ
pondit illi dominus. Juocãs eoa ipocꝛitas ꝙ
bene dicebat mulierem ipſam ſoluere a uin
culo infirmitatis die ſabbati. quia ? ipſi bo
uem aut azinum tunc ſoluunt a preſepio. F
ducunt adaqre. Ubi Ambro. Quddulciſ pa
rabola. acilis ãt. Uinculũ uĩculo ↄpaꝛat ut
inſmulatio iudeoꝝ actu ipſorum redargua
tur. Nam cum.ip̃i aĩalibus ſabbato ſoluunt

De idropico ⁊ exboꝛtatòe

umcula repꝛehendunt dñm qui hoiĩes a pec
catoꝝ uĩculo libezauit.Deniq; ⁊ ðᷣus ab opꝑi

bus mðoi requieuit ſʒ non ab oꝑibus ſct᷑is cu

ius ſempiterna ⁊ iugis oꝑatio ẽ ſicut filius
ait pr meus uſq;mõ opꝑatur. ⁊ ego operoꝛ.
ut ad ſilitudinem dei ſeculaꝛia oꝑa nr̃a non
ꝛeligioſa ceſſarent. Pec Ambꝛo. Aꝛchiſyna
gogus ergo male legeʒ intelligebat. ꝗ pieta
tis ⁊ miſericoꝛdie opa in ſabbato fieri nole
bat.lex.n.ñ filiale ⁊ liberale ſʒ ſeruile ⁊ no
xium opus ſabbato ꝓhibebat.pᷣfiguraãs tem
pus quo noſtra ſecularia opera.non religio
ſa ⁊ laudandi deum ceſſabunt. In ſignuz ẽt
huius rei dñs ſabbato curabat. uñ cutꝛatõ ⁊

miraculoꝝ oꝑatio.qꝗᷓ oꝛdinatuꝛ ad dei gloꝛiã

⁊ uidẽtiũ uotõez excitandam poterãt fie

ri ĩ die ſabbati ⁊ ↄueniẽtius ĩ die illa qᷓ; ĩ ali

js eo ꝙ dies illa erat oꝛdinata diuino eultui
⁊? ad dᷣuotõem ppłi.Sʒ ipᷣi opus caꝛitatis.ſ.
ſanatõem hoiĩs ñ uerent᷑ poſtponere oꝑi cu
piditatis.ſ.pecoris. Jõ bñ eos ipocꝛitas.i.ſi
mulatoꝛes uocat.qꝛ cũ magiſtꝛi plebiũ uide
ri appetunt hoiem beſtie poſtponunt. Unde
Cripᷣ. ñ dicit ipocꝛitã pᷣncipẽ ſyna goge. ga

faciẽ hẽbat legis cultoꝛis mens vo eins eꝛat

vſuti ⁊ mũdi.Nõ.n.turbat᷑ ꝑp ſabbatũ quia
uiolat᷑ :ſʒ ꝑꝑ xpᷣm qꝛ głificat᷑.h Cri. Simili
ter hodie multi ñ ſolũ ſeculares ſʒ ẽt fligioſi
ſunt tales.magis ð pecoꝛe qᷓ; ð hoĩe cueâtes.
um Ber. Cadit aʒina. ⁊ ẽ ꝗ ſubleuet pit aĩa
Anẽ ꝗ curet. Ergo ꝗ pᷣponit curam equi uł
cuiuſcũq; pecoꝛis ſni uel ẽt coꝛpis libentius
ſumptus faciendo ⁊ laboꝛando ut liberetuꝛ
a mor bo uel ab alijs piculis qᷓ; p aĩa xp̃iani
ut ſanet᷑ ⁊ liberet᷑ a dyaboli laqueis.cũ eaz
multomagis teneat diligeꝛe qᷓ coꝛpus ꝓpᷣuz
ipocꝛita ẽ ⁊ graue facit peccatũ. Et ĩciẽdũ
ꝙ qñ dr̃.ſabbata ſanctifices iſtuꝗ põt tripli
ter accipi.pᷣmo generaliter.ut ce ſſemus a ui
tijs ⁊ peccatis.ſecundo ſpãliter.ut ceſſ. emuſ
ab opibus coꝛꝑpalibus q̃ ipediunt uacatiõem
ad deum ⁊ ei cultum ut ſunt opera mecha
ica. 7 agricultura. ac mercantium 27 placi
tantiuʒ. ⁊ huiuſmodi. teꝛtio ſpecialiſſime. ut
E ĩ uiris ↄtemplatiuis ꝗ ab oĩbus mũdanis
ſe ſeꝑant ut totalr deo uacent. Pꝛima uaca
tio ẽ neceſſaria.pᷣa pᷣbita. tertia pfeeta.¶ Et
cum hec diceret erubeſcebant oẽs aduerſa
rij eius)confuſa ſua ꝛõnabilirñſione: ga ne
ritati apte ñ poterãt odicere.¶ Et oĩs ppls)
J.ſimplices ⁊ humiles gaudebant ĩ factis ⁊?
dictis ſuis glorioſis. tãq;ᷓ amatores vitatis.
¶ In ipᷣa die acceſſerunt qdã pbaꝛiſeoꝝ dicẽ
tes illi).ſ.ieſu.ꝗ& forte bono ʒelo.f. ut fibi
oſulerent ꝗdaʒ malo. ſ. ut ꝓbaꝛent ſi timore
moꝛtis a doctrina ceſſaret¶ Exi ⁊ naõ bic))
ſ.ad locũ ĩ quo herodes ptem nõ hz. 7 oſte
des ſe talibꝰ ñ terreri ait illis. Item nicite
uulpi illi) Per nulpẽ ĩtelligit᷑ malus pᷣnceps

nulpis eĩ ẽ aĩal doloſũ ꝛapax toꝛtuoſe ĩcedẽi

ad hũilitatẽ ? miſcoia.

7 fetibum.ſic pꝛiceps malus qualis erat iſte
herods ẽ doloſus ꝑ machiatõem mali zapax

eris alieni.toꝛtuoſe icedẽs pueꝛſitate iudieci,j
fetidus ꝑ ĩfamiã noĩs ſui.ꝗ ẽt nitit᷑ xpᷣm occi
oᷣre ĩ ſe ⁊ ĩ ſuis mẽbꝛis qᷓtũ ĩ ipo ẽ. Uñ Ber.
Patet quãtũ noceat iniqua pt᷑as.quo caput
ipiüũ ſubiectos quoſq; ſue ↄfoꝛmet ĩpietati.·
Mißa ple ciuitas ĩ q̃ gnat herodes qm̃ he

rodiae ꝑticeps erit malitie. Perodiana ue
ro malitia fuit.naſcẽtẽ uelle extigueꝛe reli

gionẽ. Si ꝗs & religiõis łᷣ ſct᷑itatis ortũ. uel
ꝓfectũ. ↄſumarõeʒ ĩpedit.ł ꝑſegtur.tał cũ

beꝛode xpᷣm ꝑpſegt᷑.hᷣ̊ Ber. Oicitè ii qᷓ; uulpi

illi (Æιο eijcio önonia. 7 ñ pñjt reſiſter cũ

ſit maioꝛis ptatis q; heroõs ⁊ iõ ñ hẽo time

re eũ(⁊ ſanitates).ſ.ĩ corgꝑe ⁊ in aĩa pficio

(hoſie ⁊ cꝛas).i.paucis diebus uſq; ad tpᷣs
paſſiõis mee((⁊ tercia die ↄſumoꝛ per mor
tem: q̃ñ diceret heꝛoðs nõ pot᷑it me ĩpediꝛe.

ꝗn facid ꝙ ĩtẽdo. Tagit at itẽtõez ĩ tribꝰ die
tis pᷣma ↄſiſtit ĩ monũ expulſiõe pᷣa ĩ ifirmi

tatu curatõe tcia ĩ officij ſui ꝑ crucis patibu

lum ↄſum atõe.tũc.n.ↄſumata ſt᷑ oĩa ð ißo iĩ

lege ⁊ ꝓphis dicta:uñ dixit ↄſumatum ẽ.Et

notandu ꝙ adueꝛbia hodie ⁊ cꝛas ſingillatiʒ
reddẽda ſt vbis.ut ſit ſenſus.hodie eijcio ðᷣ
monia.⁊ cꝛas ꝑpficio ſanitates pᷣmo ei ẽ mo
num eiectio poſt ea ſanitatis collatio tercio
ſanitatis collate ↄſumatio. Miſtice prima
dieta fuit hoſtis expulſio. ̃a nature uulneꝛa

te ꝑfecta ſanatio tcio hoĩs ad deũ recõcilia

tio. Moꝛalꝛ pᷣma dieta ↄſiſtit ĩ abiectõe ui
tioꝝ ᷣa ĩ collatõe vtutũ ⁊ exeꝛcio moꝝ tcia ĩ

adõptõe pᷣmioꝝ.uñ ĩ Oʒee. Uiuificabit nos p*
duos dies. ⁊ i die tercia ſuſcitabit nos. ſ. ad

gloꝛificàdu uel iſti tꝛes dies ſignificant tres

ptes pnie q̃ ſt ↄtritio cũ dolore ↄfeſſio cum
pudoe ſatiſfactio cũ labore. ⁊ ſubiũgit ðᷣ lo
to paſſionis ubi ↄſumabit ꝑ mortẽ dicẽs.C¶
UVerũtñ oʒ me ñ facili neceſſitate Iſʒ pr̃is ⁊
mea uolũuũtate. hodie. ⁊ cras.⁊ ſequenti cras
:i.paucis diebꝰ(ãbular̃).i.ad locũ paſi iõis
ar nõ capit).i.nõ ↄuẽit᷑ abſolute intelligẽ
o. nõ trâſitiue nõ capit inqᷓ; (pphᷣaʒ) ſ. me
iꝛe.i.occidẽdi extra hirm ubi mei ꝓphe ſt᷑
occiſi ibi ego caput ꝓphaꝝ de quo oẽs pphe
ſcripſer̃t ðbeo iĩmolari.ubi.ſ. non dnſatur he
rodes ſed Pylatus. Ex quo patet quò mors

2

mea ñ ẽ ĩ poreſtate ei ſicut nec hora nec tpᷣs

q̃ſi diceꝛz bñ ſcio qñ ðᷣbeo moꝛi ſz ipe non be

ne ſcio locũ paſſõis mee ſʒ ipe ñ. Atinã ⁊ hbo
die pᷣdicator̃s ⁊ pᷣlati ac fiòler ceteꝛi a dociꝛi

na ⁊ ↄfeſſõe vita t᷑.rior̃ ᷣncipũ ⁊ maloꝝ hol
nu n ceſſarẽt ſʒ xp[ʒ imitãdo vᷣitatẽ coꝛag hoĩ

deo terent audactez ? öfédeꝛent. Oꝛatio.
ĩe ieſu xpᷣe da mihi fructũ bonox
opꝑuʒ fezuẽt ſacẽ ⁊ ĩ eis iug t᷑ pſevar̃

ne ſiñ fꝛuctu iuẽi meꝛeaꝛ ſuccidi ⁊ in
ignẽ mitti. Da èt mihi dᷣme ut ñ ſiz vdor ſuz ĩ
cliatꝰꝑ culpã.iʒ ſurſu r̃ſpiciã ꝑ iuſtitiazg nerx

—

ir er men coegere/
Mur rinſrmos Aleb.
ſe Jiitos tr luminet
ſoyt it e hunlien ewe
iabanr ei iaſcianco. r u
leritoliquis unle ei eyhe
dotuiſent. Magnu nalltin⸗
lebant fbi iſdias gabat cu
Lipfom mordere nolebit 8
däicoyicnsend ante ülum
Mitate remetium Et reſp⸗
i erda gaſti gaectioi
ad cogitatioges pdaniſeden
niͦ cogltabant curanion⸗
cſtiiguo gei ſapiam ſe de
gcord boln inellerit,
ſabbato anaf Si⸗ ſtem
it ewofmner It llitac
znerſto imenogai tar

Bin hoce rcus ſſcillin;
nrſt lenſus hotie h
o ſnttmer onoejeöno
1ſintans colatio tenni
matoo. Miſtceprina
pulio, Fa nature uulnena
10 ho's ad geu recöcllis
dieta oſſtiti gdiectheu
unütexercio monicgl
Ozee Winificadir ooy
ercla ſuſcitadid don d
nes Cies dgniticam res
no ca 60lore Teſſio cun
o cülabore. ſubiügtoͤl⸗
oſumabit p morte lis
facil neceſſtate i,
vrie,ts,t ſhhen i
duic,) o laci aſtöi
souit abſolte inelig⸗
captt W

En birlmn ubimer lhe

Porhan de cuo desphe
4 nb⸗ ancienn t

krckfnn ni
i imifad0 9tio
ent ifnt h
n ga mih⸗ f ii tift⸗
eſu ee eeries i e
ſee rnert e iſtzi
tnen ignneil iz e
in f

PDꝛime partis

a m̃tis rectitudine euruatus terream ⁊ tꝛaſi
toꝛia cogitem ⁊ diligam. ſed ad celeſtia ↄtẽ
Häda mtis oculos erigam. ? eterne felicita
tis diuitias r̃quiꝛam.O dñe uide me ꝑ pieta
tem. uoca me ꝑ internã iſpir ationem ſana ꝑ
pct᷑i ꝛemiſſionẽ tange ꝝ ſatiſfactõis doloꝛẽ.
eꝛige ad ſupeꝛna amoris feruoꝛem Amen.
de idropico ⁊ exhoꝛtatiõe ad humilitatẽ
7 i icoꝛdiam. Kap. lxxx.
Einde ibat ieſus per ciuitateſ ⁊ ca
ſtella docẽs) ⁊ indiffeꝛent᷑ pᷣdicans
non perſonas accipiens(Et factũ
„*S& ut dũ itraret domũ cuiuſdã prin
cipis baziſeoꝝ ſabbato mãducare panem))
neceflitatis.ñ delicias ñi fercula uoluptatis.
noĩe eĩ panis uite neceſſaria excluſis ſupflu
is deſignãt. paruis ꝗppe eꝛat ↄtẽtꝰnec r̃cep
tori oneroſus. Supponẽdũ eſt ꝙ intꝛauerit
ab eo inuit atus quia dominus ñ uenit ad cõ
uiuiũ phaꝛſeoꝝ niſi rogatus qui inuit abant
eum non ex deuotione. ſed malitioſe ad ↄni
uium autẽ publicanoꝛum acceſſit etiam nõ
rogatus. ſdhariſei eĩ ſe iuſtos ⁊ ſanos puta
bant.nec medico egere.ſed publicani ſe pec
catoꝛes ? infirmos ↄfitebant᷑ ⁊ medico ĩdige
re. Jõ iſtos ut illuminet poccupat illos aut
rogatꝰut ſe humilient expectat.¶ Et ipᷣi obp
uabant eũ) inſidiando. ut uel in eiꝰ factis ui
deꝛẽt aliquid unde eũ ꝛepᷣhendeꝛe ⁊ accuſar
potuiſſent. Magna malitia eoꝝ qui eaʒ paſ
cebant.⁊ ſibi ĩſidias pabãt cũ eo ↄmedebant
⁊ ipſum mordere uolebat (At ecce homo ꝗ
dã idropicus eꝛat ante illum) ſpeꝛans de ifi⸗
mitate remedium(Et reſpondẽs ieſus):nõ
ad uerba.qa ſibi queſtio ñ propõebatuꝛ ſed
ad cogitationes phariſeoꝛum ⁊ legiſpitoruʒ
qm cogitabant curationẽ in ſabbato ẽẽ illi
citã ĩ quo dei ſapiam ſe habeꝛe monſtrabat.
ꝗq corda hoĩm intellexit.dixit ad eos ¶Si l13
ſabbato curar̃) Sic ĩterrogat ut ex dietis ꝑ
pis eos ↄfuxet ¶ At illi tacuerũt) Ubi Beda
Sʒ merito interrogati tacent. qꝛ ↄtꝛa ſe dic
tum qcqꝗd dixerint uidẽt. Nam ſi lIʒ ſabbato
curare.q̊re ſaluatoꝛez an eiet obbuant. Si
n licet q̃re ipi ſabbato pecora cuꝛãti Tace
bat qꝛ neſciebãt gd dicẽ obuiſſẽt. iſte idꝛo
picꝰñ petebat ſãitatem quia ĩfirmitas ꝓ eo
loãbat᷑. Uł pꝑ iudoꝝ pñtiã ñ ausbat ĩ ſabba
to petẽ curatòm ( Ipe enĩ appᷣbẽſum eum ſa
nauit) tãgẽdo.ac dimiſit libere ſine pcio. qꝛ
ꝑ ipoſitõem manus ipſum cuꝛauit. ⁊ poſtea
manü ftraxit. Tetigi eum n cauſa neceſſita
tis:ſʒ hũilitatis.ut diuinitatẽ in cazne onoᷣ
ret eũ ſanauit. Ubi Cyꝛillus. Neglectꝰ eꝛgo
iunðoꝝ iſidijs liberat a morbo idropicũ ,qui
metu phariſeoꝝ remedia nn poſtulabat ꝓpot
ſabbatũ.ſz ſoluz aſtabat.ut ex aſpectu mib
tus eius.ſanaꝛet eũ.ꝙ dũs agnoſcens. nõ po
ſtulab at. ab eo. ſi uellet ſanus fieri: ſʒ ptinꝰ
eü ſanauit (At rñdẽs cogitatõibꝰ eoꝝ) gbuſ

Captʒ. lxxx.

muzmurãdo cogirabant factũ illud eẽ illici
tũ:oñdit iliud eſſe licitũ ꝑ exẽplũ aĩalis bꝛu
ti.cuiꝰ ꝑiculo licitũ erat ẽt ſᷣm ipſos ſuccuꝛr
re ĩ ſabbato.Si.n.lʒ tũc ſubuenir̃ pecori.ꝙ
ẽ opꝰcupiditatis.multomagis lz ſubuenire
hoi ꝑꝑ quẽ facta ſt᷑ aĩalia bruta.⁊ ꝗ factꝰ ẽ
ad imaginẽ ði.ꝙ ẽ opꝰ caritatis.Unñ Beda.
ↄpetenti g exẽplo ſoluit queſtionem.utr oſtẽ
dat eos uiolaꝛe ſabbatũ in oꝑe cupiditatis.
qui eũ uiolare arguũt ĩ opere caritatis. His
phariſeis ſiłes ſt᷑ hodie multi prelati.ꝗ plus
ſoliciti ſunt ꝓ ſalute beſtiarum q; hoium eis
ↄmiſſorum. Si patit᷑ ł defieit beſtia ſtatĩ re
media ꝓcurãt.ſi fr̃ ł ſubditꝰ parũ curãt.⁊ mł
ti hñt ð parnis cnrã magnã.ð magnis paruã
uel nullã. Miũ autẽ erat ꝙ de cuꝛatõibus ĩ
ſabbato eum arguebant. Hũt enim in tꝛadi
tionibus ſuis determinata genera opeꝝ. cir
citeꝛ. lxx.a quibus eſt uacandũ i ſabbato .
teꝛ q̃ ñ ẽ curatio.maxime q̃ᷓ ſolo fit nerbo.ſ
cut dñs ſepe legit᷑ curaſſe. Sepe dñs ĩ ſab
bato docebat ⁊ curabat ſiue ut pluꝛes.ꝗ ad
ſabbatũ ↄueniebant:lucꝛi faceꝛz. ſiue ut in
ſabbato celeſtis quietis oẽs ifirmitateſ cuꝛã
das eſſe oñderet.ſiue ut ĩterdũ a quiete ↄtẽ
platõis.ꝑp ſalutẽ aĩaꝝ nos ſubtrahbẽdoſ eſſe
doceꝛet. ⁊ iõ ad mãducãdũ ſabbato cuʒ iſto
pᷣncipe ĩtrauit ñ ꝑꝑ cibũ ſʒ ꝑꝑ aĩaꝝ lucꝝ.ubi
ẽt idropicũ iſtũ ĩ corpe ⁊ ĩ mẽte curauit. Et
ñ poterãt ad h̊ ruderjr illi tãqᷓ; uicti ⁊ confuſi
rõe euidẽti. Miſtice pᷣnceps iſte fuit Moy
ſes.domꝰ eiꝰ ſynagoga.hãc ĩtuit xpᷣs cũ uẽit
I mũdũ mãducar̃ panẽ.i.õlectãi ĩ pnia inõo
rum. Uñ ĩ Apoca. Si ꝗs audierit uocẽ meàâ
ſ.ĩ p̃dicatõe ⁊ apuerit mihi.ſ.ĩ ↄtritõe intꝛa
bo ad eũ.ſ.ĩ oris ↄfeſſiõe ẽt cẽaboicum eo ⁊
ipſe mecũ.ſ. delectando ĩ opũ ſatiſfactione.
Iſtud ẽt põt ſimili modo accipi ðᷣ prelato ⁊
eccleſia domꝰ eiꝰqᷓ; tũc intrauit ⁊ quottidie
intrat xpᷣs.Et notãdũ ꝙ ꝓpᷣetates idꝛopitciſ E
ſeptẽ ꝑ q̃ ſeptẽ capitalia uitia ðſent᷑.⁊ iveo
iſte idropicꝰ quẽlibʒ pctorẽ ſignificare phi
bet᷑ Pʒ eĩ idropicꝰ cõpis tũorẽ ſic ſuꝑbꝰ coꝛ
dis inflationem. Secuudo habet ſpirituum
compreſſionem ſic inuidus bona ↄprimit ne
publicentuꝛ ⁊ ueniant ad lucem. Textio ſi
tis ardorem. ſie auarus quantoplus de diui
tijs bibit tantoplus ſitit. Quarto humorum
indigeſtionẽ.ſic iracũdꝰ per irã dimiuit dieſ
ſuos. Quinto pedũ pigritiã ſic accidioſus pi
gritiã affectõnũ ⁊? cogitationũ ad bũ opadũ.
Sexto genitaliũ inflatõem ſic luxuꝛioſus eo
rũdẽ tumefactõez. Septio oꝛis fetoꝛẽ.ſic gu
loſus oꝛis corꝛuptõz. Spãlr ãt idropiſis aua
ritiã öſignat qꝛ idropicꝰ q́;tomagis habũdat
hũore ĩordinato ⁊? qᷓntopl“ bibit tãtoãplius
ſitit ſic auarꝰ qᷓ;ẽto eſt copioſior diuitijs ꝗbꝰñ
pf utit᷑ ⁊ quo pl“ diuitias adept fuerit tãto
ardẽtiꝰ eas ↄcupiſcit qꝛ ut Juuẽalis dic cꝛe
ſcit amõ numi qᷓ;tũ ipa pecũia cr ſcit ſeꝛociſſi

„

Czn

tandũ ꝙ ſt᷑ q̃dam nuptie ſpuales ⁊ q̃dã cele
Ciaſtes. Spüales ſunt qͥs facit deus in pnñti cuz

De idropico ⁊ exhoꝛtatõe

ma peſtis ẽ cupiditas.qᷓ eos quos capit. ege
nos efficeꝛe ſolet.du finẽ ĩquiꝛẽdi ñ iuenit.ſʒ
ut magis quo fueit locupletata mẽdicat.Et
iſte auarus ſtat ante ieſum cũ ↄueꝛtituꝛ ad
deus. patus acquiſua diſpenſaꝛe ad honoꝛẽ
diuinum.⁊ ſic recuꝑat ſanitatem qꝛ de cupi
ditate mutatuꝛ in liberalitatez: ⁊ iõ añ pha
riſeos idꝛopicũ curat ⁊ mox eos ꝑ exempluʒ
aĩalis bruti ſic ↄuincit ut eoſdẽ ẽt auaꝛicie
ↄdemnet. Kompaꝛzatur etiam idꝛopicꝰ ſpiri
tualiter ei quem fluxus carnalium uolupta
tum exubezans aggꝛauat he enim ſunt due
filie ſanguiſuge que ſemꝑ dicũtuz affer affer
.‚ſ.caꝛnis noluptas ⁊ auaꝛitie cupiditas. De
ſignat quoq; idꝛopiſis ſpaliter ſuꝑbiam ꝗqa
ſicut in idropico erat tuꝛgens coꝛꝑis ĩflatio
ſic ĩ ſupbo ẽ tumens mentis elatio.⁊ iõ coꝛã
ſuꝑbis phariſeis cuꝛat idꝛopicũ coꝛpoꝛaliteꝛ
ut hoc exẽplo ipᷣo diſcant cnꝛaꝛi ſpualiter ⁊
ꝓ iſtius egritudinẽ coꝛꝑis oñdit in illis egri
iudinẽ mentis. quod enim iſte in corꝑe hoc
illi geſtabãt ĩ mente. ¶ Uñn intẽdens qũo pꝛi
mos acubitus).i.pᷣmas ⁊ honoꝛabiliores ſe
des ĩ ↄuinijs ſolẽmbus eligerent: hoꝛtat᷑ eos
ad humilitatẽ ꝓponẽs exẽplũ unius opis hu
militer faciendi: ubi loci ſuꝑioꝛis arcet᷑ ap
petentia.ut ad ſimilitudinem eius fiant cete
ra. ⁊ docens humilitatem non ſolum apõ de

um.ſed etiaʒ apud homines eſſe laudabilẽ.

Non enim intendebat pᷣncipaliter docere ꝙ
hic dicitur ad litteꝛam ſʒ miſtice ali ĩtẽde
bat ᷣm ſpualem itelligẽtiam. Monet g inui
tatos ad nuptias.ut non in pᷣmo ſed in nouiſ
ſimo recũbant loco.iuxta illud ſapientis.q̃n
to maioꝛ es.tanto te humilia.ĩ ommibus ut
enim ait Criſo. Nihil ita deo amictum eſt.
ut cum ultimis ſeipᷣm numeraꝛe hoc.n.phie
uniuerſe pᷣncipium eſt. Poc aũt non tm̃ cor
poꝛaliter ſʒ ⁊ ſpualiter ĩtelligi debet. Mul
ti enim cum iactantia ⁊ ſuper bia coꝛdis re
cũbunt in nouiſſimo loco.non niſi ut iuſti ⁊
bhumiles ab alijs uideantur. multi uer̃ hu
miles recũbentes in cornu. ↄſcia ⁊ corde ꝛe
putant ſe in nouiſſimo loco eſſe.Unde Cri.
Jubet nos dñs ĩ ultĩio loco r̃cũbeꝛe ñ ſolum
ut coꝛpe in nouiſſimo iaceamus ſʒ ẽt aĩo ut
nouiſſimos nos eſſe ojum iudicemus. Sine
cã loco ſe humiliat.ꝗ cõde ſe pᷣfert. Ubi no

ia ĩ thalão ↄſcie.Cõiũctõ ãt aĩe cũ xpᷣo fit
p fidẽ ⁊ dilectõez ex q̃ ↄiũctõe uẽit triplex
bonum. ſſ.fidei.plis ⁊ ſacr̃i. Bonã fidei ẽ ne
dyabolum aduiterum ſuſcipiat. bonũ ꝓlis ẽ
ut ſpõſa xpᷣi ꝑ bona opa ſe exeꝛceat. bonũ ſa
cꝛamenti eſt. ut inter ſponſum ⁊ ſponſam di
uiſio nunq; fiat. Nuptie celeſtes ſunt rfectõ
uiſionis diuĩe.ubi eꝛat plena ſacietas ĩ nup
tijs.n. ↄſueueꝛunt oĩa habũdare. uia aut ue

niendi ad iſtas nuptias ẽ humilitas.ꝙ nota

ad huũilitatẽ 2 miſcõidã.

tur cum dicituꝛ uade ⁊? ꝛecumbe ĩ nouiſſimo
loco.Et ↄcludẽdo ſubiũgit rõezꝭ.(¶ Quia ois
ꝗ ſe exaltat ſuꝑbiẽdo hùiliabit᷑ It hic ł ĩ fu
turo.MNõ dicit exaltat: qꝛ ʒʒ greg.ñ poteſtaſ
ſʒ elatio ĩ crie ẽᷣ. ¶ Et gꝗ ſe humiliat uolunta
rie ñ ꝗ humiliatur) qſ ex neceſſitate. exai
tabit᷑ i futuꝛo.⁊ qñq; èt in hoc moo. Pec ſẽ
tẽtia ĩfallabilr ẽ vᷣa ĩ conſpectu dei ĩ cꝰ iudi
cio ſuꝑbi abiecti ſt ⁊ huiles accepti ꝙuis in
iudicio hoĩm aliqñũ fit eõ ut ſuꝑbi ſit ĩ glõia
⁊ huiles ↄtepti.Et ſi ſuꝑbi exaltant᷑ ĩ ᷓ mũ
do.huiliabũtur ĩ iferno.⁊ ſi huiles abijciun
tuꝛ i B mõo exaltabutur ĩ celo. Uñn Cirillus
HB dqr̃. ᷣm diuinu iudiciũ ñᷣ ſᷣm humanã ↄſue
tudinẽ. ſᷣm quã pluꝛes ↄcupiſcẽtes honoꝛeʒ
ↄſequutur.alij uero ſe huiliãtes ĩgloꝛii ᷣma
nent. Un ⁊ Theo. Poꝛꝛo non finalr nec om
nibus hominibus ẽ reuerendus ꝗ ſe henori
bus ĩgerit.ſʒ dũ a ꝗbuſdã honoꝛatuꝛ:alij de
trahut ei.⁊ qñq; ẽt ipᷣi honorãtes. Ubi nota
ꝙ cum ꝗdam ſuꝑbus ꝑ ꝓcuratõem ſus exal
tatus audiret ĩ eccła legi ̊ vᷣba euãgelii.oĩſ

ꝗ ſe exaltat.hũiliabit.⁊ ꝗ ſe hũiliat.exalta

bitur. hoc ueꝝ eſſe ñ ꝛeputans ⁊ q̃ſi in uerba
blaſphemie ꝓrũpens.dixit ꝙ ſi ſe hũiliaſʒ.
* n anin exaltaſſet. ad ſtatu illũ ũ ꝑueniſſzʒ
⁊ ſtati T codẽ loco cecidit ⁊ a qyabolo ſuffo
carus expirauit. DPeu qᷓ; multi hodie hoc di
cunt coꝛde uel facto ſʒ ñ vbo.q̃ſi nũq;ᷓ exalta
ꝛi poſſent ſi ad hoc ꝑ ſe nihil faceꝛent. Peꝛ pᷣ
mũ g locum ñ ſolũ itelligitur hᷓ̊ honoꝛa biuõ
ſeſſio ĩ ↄumijs ſolẽnibꝰ.ſʒ ẽt q̃ibʒ dignitas
ĩ eccła ſeu pᷣmatus.ad dignitates.n. nullus
catholicꝰ aq xpᷣi ⁊ eccłe nuptias ſĩuitatſe dʒ
igerere.ſʒ alios melioꝛes pᷣponere quãtũ ẽ ĩ
ſe.aliogꝗn ĩiuitatõ pᷣncipalis.ſ.deꝰa quo ẽ oĩs
potas:qeijciet eũ a ſua dignitate ſaltẽ ſpua
liter ſnia et᷑ne dãnatõis aliqũ ẽt deijcit talei
rẽa danatois tpᷣralis. Si aut humiiiter ⁊ ex
corde refugiẽs.ſicut faciebant antiqui pr̃es.
ut Sregoꝛius ⁊ ↄſimiles dignitatẽ ex obedia
ſuſceperit. ⁊ ex caritate frẽna bene ea uſus
fuerit tandem celeſtem gloꝛiam obtinebit.
Quia ois qui ſe exaltat pſumptione ſe digni
tatibus ĩgerendo.humiliabitur modo pᷣdic
to.⁊ ꝗ ſe humiliat ñ fallaciter ⁊ ficte.ſʒ va

citeꝛ ⁊ ex coꝛde.exaltabicur.ꝗa f̃ʒ ꝙ ar̃ inꝰ

ueꝛbijs.humilem ipm̃ ſuſcipiet gloria. Ubi
ſcienqũ ꝙ hũilitas meꝛitoꝛia cui bet᷑ exal
tatõis glia. ↄſiſtit in tribꝰ. Primo i ꝓpe eſti
matõis ãqnihilatione hec inducit contẽptuzʒ
ſui.ita ut hõ nihil r̃putet ſeipᷣm ⁊ oĩm q̊ͥ hʒ
recognoſcat datorẽ eſſe ðᷣi. Quid eĩ habes ĩ
t apłs.ꝙ ñ accepiſti: Scðᷣo ↄſiſtit ĩ dignita
tũ uilipenſione. ⁊ hec inducit honorẽ ði ? H
habet qñ homo in magnis uulutibꝰ donis ⁊
bhonoribus ↄſtitutus.inde non extollit᷑.ſʒ to
tũ illi ĩfudit ⁊ integrũ ĩ ſtituit.a q? oẽ bonuʒ
fluit. Tercio ↄſiſtit.ĩ alioꝝ ſibi pᷣlatõe.⁊ hec
inducit ꝓximi ap pꝛecigtõʒ /qũo f̃ᷣuar̃ poteꝛi

aenn Waßs d deber ealrano

— O–

α .

chre it , tuncent ii
feicipiaſ tbbiſenunn
hoc i hac ita teligi,
lyruts int ilewo e
getan tui hs onem il
Clps con aoni uno gon
merito cleuatNuſiubita
Ifeſitis huliat exaltabitur.
o Aunm iutatus fuens
ores ſuoo ad muptias ſoiritu
icounctione ppl eecleſte ad⸗
latiſunt ois thiani guop ge
1gte pcedunt alij do meruon
turustmn dte tercellt
Clun ſrnitelienai
at neiſcn wr ii
mmiczori amdite,aun 69
le.Quare it dimusi⸗
Pboteximnbus. einoer
t ſe ſcnte honoranioꝛ ,,
dec⸗ luttu hbeo ttnle
nio ei naio hoͤresn
bieſci bonore ircien
Pot alitniseo koey

hilaucelicinei
tein Giguie in
iſand i ſtigia

³ pcuratöenmn ſuz
Llegtb ybe aiten
tigſehuſlian ritn
eputang ? i in uerba
dirit ſ ſe hiliatz.
ltl lligtunſß
e aopabolo ſufo
in oce er
rbo. i nii xalta
nbil kaceꝛen. Per
gitur h honoꝛabilto
ſzet jibz dignitas
digrirates. . llus
enupnas une ſecz
es dodrere ogard e
pabs de'a gudedis
an digninate ſalte ſpus
dis giqß et geiſettaleſ
. Gi ait bumlner ter
faciebant ann gui reb⸗
ſles gignitaeer cbe is
tate frna bene es uſus
emn gloriafn obtinedit
tal Punptlineſeci
mmülabitur mod0 .
ſallacher ? lcne ß⸗
tadieur⸗ ga fzhet⸗ 1
i ſulcipret ſorig. V
en ſuſciptet g ſert
mertoria cun dbet
(waucttcſtit
ne bec ed , in h

Pꝛime partis

mus ꝙ dicit apłs.honore iuicẽ p̃uenientes.
niſi alios dignioꝛes nobis in uiꝛtutũ me:ꝛitis
eſtimemꝰhò ei illũ quo ſe digniorẽ eſtimat
uix honorat ſed potius ↄtemnit. Doteſt ⁊ B
ꝓ dictũ ẽ de dignitate.ẽt accipi de meritoꝝ
pſumptione. Un Beda.Miſtice ꝗqſquiſ nup
tias xpᷣi ⁊ eccleſie iuitatus adierit mbris.ec
tleſie ꝑ fidez ↄiunctus ñ̃ ſe extollat.quaſi ſu

blimioꝛ ceteꝛis gloriãdo de meritiſ. dabit eĩ

locum honoꝛatioꝛi poſt iuitato cum illoruzʒ
qui ſe ĩ xpᷣo ſecuti ſt᷑ agilitate pᷣituꝛ.Et cũ ꝛu

bof nouiſſimù locũ tenet.qn ð alijs meliora
cogſcẽs ꝗcquið de ſua oꝑatione celſuʒ ſẽtie
bat humiliat. Sʒ recũbit aliquis in nouiſſi
mo loco. Fm illud quãtù magnꝰes humiliate
in oĩbus uenies ãt dũs quem humilẽ inuene

ꝛit amici nomine beatificans ſupeꝛius aſcen
der̃ pcipiet(Quicũq; eĩ humiliauerit ſe ſẽ
ꝑuulꝰcſte hic ẽ maioꝛ ĩ ꝛegno celorum) Pul

chre ãt dr (tunc erit tibi gloria ne nũc q̃re

re icipiaſ ꝙ tibi ſeruatuꝛ in fine. Poteſt ẽt ⁊
hoc i hac uita ĩtelligi.qꝛ quottidie dñs ſuas

nuptias itzꝛat ſuꝑpos deſpiciẽs ⁊ humilibſe

pe tanta ſui ſpus onera pᷣſtãs diſcunbentiuz

cetus eos admirando glorificet qui eniĩ ſe ð
meritis eleuat. huùiliabit a dño. ⁊ qni ſe õ be
mnefitiis hũiliat exaltabitur ab eo. Pec Be

da. Cum g iuitatus fueris a dũo ꝑ predica

tores ſuos ad nuptias ſpirituales.q̃ cõſiſtũt

i cõiunctione xpᷣi eccleſie ad q̊s nuptias ĩui

tati ſunt oẽs xpᷣiani.quoꝝ ꝗdẽ ceteꝛos digni

tate ꝓcedunt alij vo merito uirtutũ ⁊ excel
lit unus una vtute ⁊ excellit᷑ alia.alij vo ex
cellunt ſacra ĩtelligẽtia: ñ diſcũbas ĩ pꝛimo
loco.aut meritoꝝ tuoꝝ pᷣſũptõne.aut bonoꝝ
muddꝗoꝛũ ambitõe.aut appetitu inanis glo
rie. ¶ Quare ãt pꝛimus locus ñ ſit biẽdus

pꝓbat ex tribus. Pꝛimo ex cõꝑatione dignio

ris ne forte honoratioꝛ.i. dignioꝛ maioꝛi ho
nor̃ ſit iuitatꝰ ab eo ⁊ talẽ ðbes tibi pᷣpõere.
Digniõ eĩ maiõi hõre ẽ uirt uoſiõ.⁊ ið ꝗlibʒ
q;tacũq; dignitate polleat hẽt incitatiuũ fn
giendi honorẽ.ſi attẽdat ꝙ ĩ ↄgꝛegatione ẽẽ
põt aliquis eo honoratior. Non enim digni
tati debet᷑ excellentia honoꝛis.niſi quia ipᷣa
atteſtat excellentiã. uirtutis. Secũdo h̊ idẽ
ꝓbat ex idigni eiectõe.qr locꝰ ſublimis ĩdi
gno ñᷣ ẽ ſtabilis.ſʒ ſepe inde eijcit᷑.uñ dicit.
⁊ ueniẽs ꝑ effetum ꝗ te ĩuitauit ⁊ illũ.dicat
tibi.facto.ſ.te humiliãdo ⁊ aliũ tibi pᷣferen
do.da huic locum quo reputabas te dignũ.
Hoc ſepe euenit ꝙ ꝗ putabat ſe dignũ hono
ꝛe eijcit a ſua cogitatõe ⁊ expellit᷑ inð.Teꝛ
tio hoc idem probat ex ↄfuſſione que ſeꝗt᷑.
Uñ ſubditur. ⁊ tũc ĩcipies cũ ꝛuboꝛe nouiſſi
mũ locũ tenere erubeſcẽs.ſ.qñ qui ð te ma
iora pᷣfüpſiſti incipies humiliaꝛi: quaſ deie
ctus in qĩo tuo.aut eijectꝰde tuo officio.aut
deiectus poſt mortẽ in inferno. ¶ Deinõ on
dit quid ſit obſeꝛuãdum ei qui uult honorez

Lapitulũ.lxxx.

acquirere:qr dʒ humilia de ſe ſemire. Unõ
dicit.Sed cũ luitatus fueriſ uade:ñ te excu
ſa: ⁊ recube ĩ nouiſſimo loco.minoꝛẽ te alijſi
ꝛeputando.⁊ te eſſe in oĩbꝰ in ĩimo meꝛito: ⁊
ſi forte ſis excellentior dignitate uł originis
nobilitate. Et notãdum ꝙ tꝛiplex diſtinguit᷑
nouiſſimũ.ſ.ſtatuum. ᷓiui.⁊ locoꝝ. Inteꝛ
ſtatꝰ locus nouiſſimus eſt ĩcipiẽ tium. mediꝰ
ꝓficientium: ſupremus ꝑfectoꝝ. Inteꝛ gduſ
locus nouiſſimus eſt ſubditoꝝ. medius pᷣla
toꝝ minoꝝ ſupꝛemus maioꝝ. Inter loca no
uiſſimus eſt infeꝛni.mediuſ mundi: ſupꝛemꝰ
celi. Recũbe eꝛgo aut in nouiſſimo pꝛimo.ſ.

ſtatu icipientium te reputãdo ꝑ humilitatẽ
aut in nouiſſimo ſcõo.ſ.in gradu ſubditoꝛuʒ

per dei timoꝛem.aut ĩ nouiſſimo teꝛtio. ſ.in
iĩfeꝛno ꝑ iugẽ meditatõeʒ ¶ Et adducit tꝛia

propteꝛ que nouiſſimus locus eſt eligenaꝰ.

Primũ eſt qꝛ ex hoc hẽtuꝛ gratia amicicie.
ut cum uenerit mentes uiſitando. uł merita
poſt mortem diſcuciẽdo qui te ĩuit auit ad
nuptiaſ:dicat tibi amice.ſ.ꝑꝑ tuã hũilitatẽ.
Scõm eſt cõſecutio loci dignioꝛis.aſcẽõ ſu
peꝛius ⁊ ĩ pñti ꝑ gram ⁊ ĩ futuro ꝝ głiã quia
te hũiliaſti.⁊ qꝛ ẽt amieꝰ. Ceꝛtiũ eſt honõis
gloria q̃ ſequituꝛ dignitatẽ. tunc erit tibi glo
ria honoris corã ſimul diſcũbẽtibꝰĩ eadẽ fiõ

i eadem beatitudine quieſcẽtibus. tũ quia

hũilis.tum quia amicus pricipis.tũ qꝛ alto

vadu ſublimatus ⁊ nota ꝙ dnᷣſ non itẽdit q̊

doceꝛe quo acquirere debeamus hũan glo
riã:ſed exẽplo acquiꝛendi głiã iſtam huanã
docet nos acquirere głià celeſtẽ.ita ꝙ ſicut
humilitas ẽ neceſſaria ei qui cupit exaltaꝛi
honor̃ eccleſiaſtico.ſic eſt neceſſaꝛia ei ꝗ cu

pit exaltari honore gr̃e ⁊ gloꝛie.Sed diffeꝛẽ

cia ẽ. qꝛ quicun ſe humiliat ut exalteruꝛ
ꝓmotõe eccleſiaſtica peccat eſt em falſa hu
vo ſe

militas in qua latet imunda ſupbia ꝗ vo ſe
bumiliat exaltetu: donis gaꝝ ? premio
glorie habet ꝛectam intentoõnc. Quia ut dic

Piero.ſancta ſuꝑbia eſt uirtutes apparere
UVltimo aſſignat ratõem dicti qᷓ;tum ad oĩa
pᷣmiſſa.Quia omnis ſiue laicus.ſiue cleꝛicꝰ:
ſiue ꝛeligioſus.qui ſe exaltat.ſ.ſuꝑbiẽdo.hn
milia bitur ſpõte.uel neceſſario h̊ uel ĩ futu
⁊20 ⁊ qui ſe humiliat uoluntaꝛie.ñ qui hũilia
tuꝛ quaſi ex neceſſitate.exaltabituꝛ uel hic
ł fururo ⁊ hoc aut in offitio.aut ĩ merito.
aut in pᷣmio. Pũuiles dicti ſunt ab humo cui
proſtꝛati ſt᷑ eo ꝙ nihil ifeꝛius ſe.niſi humuzʒz
reputant.⁊ ſe ↄculcandos om nibꝰexhibent.
⁊ ꝑpp hoc exaltari merent᷑.⁊ ideo hõ qui fac
tus eſt de humo humiliari öbet.⁊ exaltatio
ñ öbetuꝛ ſibi niſi per humilitatis merituʒ.⁊
talis humilitas ducit ad letabundum gau

piũ. Un Berñ. Sempꝑ iĩ coꝛde tuo debes ha

bere ꝙ ſis peccatoꝛ uiliſſimꝰ. ⁊ omni dono ⁊
gratia dei ĩidignus nec ad hoc olquo modo
aptus ut deꝰorationem tuam exaudiat.M.ł
7

Stamtm,

ais

ot,

De inuitatis adð cenã

tum ergo debemus fugere ſupbiam.que noſ
öꝛiſibiles ⁊ inimicos deo ⁊ hoibus ↄſtituit ⁊
amplecti humilitatem q nos öſydezabiles.
2 amicos eiſdẽ facit. Unde. Aziſo. MNe tĩieas
honor̃ tuo ðſtructo ſi hũiliaueꝛis teipᷣm.ita
eĩ magis extollitur gloria tua:ita maioꝛ effi
citur. Dec regni ẽ ianua. Si uoluerimꝰ ma
gni apparer̃.non erimus magni.ſʒ ⁊ oĩibus ð
honorabiliores. Qui ei èriſibiles ſt᷑.?⁊ oibus
inimici ⁊ ab ĩimicis facile captabileſ.⁊ ĩmũ
di apud deũ hij maxĩe oĩm ſũt.Quid ãt hũi
libus ẽ delectabiliꝰ.aut beatius cũ humiles
7 deo ſint öſydeꝛabiles. Sed ⁊ ea q̃ ab hoĩ
pvus eſt gloꝛia hij maxie potiunt ? omnes
eos uelut pr̃es honorant ſicut fratres ſalu
tãt ſicut ꝓpᷣa mẽbra ãplexantur. Pec Crip.
Et gaa dominus ĩſtruxit iuitatos ad humili
tatẽ. nũc ĩſtꝛuit ĩuitãtes ad miſericoꝛdie pie
tatem. ⁊ ad paupeꝝ ac obiliũ potius. quam
amicoꝝ ⁊ diuitum ĩuocatõeʒ: ut cõia faciãt
ñ ꝑꝑ boĩum fauoꝛẽ ⁊ nanitatẽ: ſʒ ꝑp caꝛita
teʒ ⁊ paupeꝝ neceſſitatẽ arguens ꝑ h̊ phaꝛi
ſeos q faciebant ↄuiuia non moti pietate:
ſz magis cupiditate.ĩtẽdẽtes ꝑ hoc ↄſeꝗ uti
litatẽ ſeu honoꝛẽ tpꝛalem. Uñ qñs ut pꝛo re
fectõe coꝛꝑali repẽderet ſoũaleʒ.ſ.documẽ
tum pietatis dicebat ei ꝗ ſe iuitauerat. ? ꝑ
HG ẽt alios aſſidẽtes qui erant in hoc culpabi
les aꝛguebat. Cum facis pꝛandiũ aut cenã
noli uocare amicos.i.ꝑꝑ amicitiã ſeculareʒ
neq; fres tuos.i.pꝑ ↄſanguinitatem.neq; co
gn atos.i.pꝑpꝑ affinitatẽ neq; uicios.i.pꝑꝑ fami
lIiaritatẽ neq; diuites.i.pꝑpꝑ aliquã utilitateʒ
ↄſequẽdam. Pec ðtermĩatio.ſ.diuites oĩbꝰ

magnam,

potentiaʒ non habent ad laboꝛamũ.⁊ clau
dos greſſu qui ire nequeunt ad mendicãdũ
2= cecos. uſu qui non uident ad aliquod a⸗
tificium operandum ⁊ beatus eris.i.in pñti
beatitudine ſpei ⁊ in futuro beatitudine ꝛei
q inuirati non haben retribueꝛe tibi: ⁊ idᷣs
deum nunq; obliuiſcẽtem habebis dbitoꝛeʒ
pietas enim ad omnia utilis eſt pꝛomiſſionẽ
habens uite que nunc eſt ⁊ future. Ubi cri.
Mon ergo turbemur cuʒz non recipimus beñ
ficij recompenſationem ſed cum recipimꝰ.
Quoniam ſi reciperimus non amplius reci
piemꝰ illic: ſed ſi minime retribuit homo tẽ
tibi us retribuet. Unõ ſequitur. Retribue
tur eniʒ tibi.ſ.a domino in reſurrectione iu
ſtoꝛum. Secundum Sedam.⁊ ſi omnes r̃ſuꝛ
gant. ſingulariter tamen ⁊? quaſi ppꝛia non
imeꝛito reſurrectio iuſtoꝝ dicituꝛ qui in ea
imutandi ſunt ⁊ ſe beatos eſſe futuros non
dubit ant. Ubi Grego.niſſenus. Non ergo ne
gligas iacentes quaſi nullo ſint digni. Cogi
ta quid ſint.⁊ pᷣcioſitatem eoꝝ ĩuenies.Sal
uatoꝛis induerunt imaginẽ. futuꝛoꝝ bonoꝝ
heredes.ꝛegni clauigeri.accuſatoꝛes ⁊ excu
ſatores idonei.non loquentes.ſed inſpecti a
iudice.Ubi ⁊ Cꝛiſ.deceret ergo eos ſeoꝛſũ
in ſolario ſuſciꝑe. Si non placet ſaltem ðᷣoꝛ
ſum ubi ſunt ſubiugalia ⁊ famuli. Xp̃um ſu
ſcipias.fiat ſaltem pauꝑ edituus. Ubi ẽ ele
moſyna ñ audet itraꝛe dyabolus.Et ſi ſecuzʒz
conſedeas.mitte ei ð mẽſa fercul a.Et iteꝝ.
Sev dicis. Immũdus eſt pauper ⁊ ſoꝛdidus
Laua eũ ⁊ fac tecũ ĩ menſa ſeðꝛe.Si ueſteſ
ſoꝛdidas hʒ mòm idum̃tum exhibeas. E£pᷣs

pdictis ur̃ òbere ſubĩtelligi.⁊ ita fatres ⁊ co yuoralaccedit pꝑ enm.⁊ tu friuola loq̃ris. Pec criſ.

gnatos amicoſ ⁊ uicios pauꝑes.ſicut ⁊ alioſ⸗/

egẽos uocare potero.ut eis ſicut ⁊ alijs pau
pibus diſtribuam pꝛo ðᷣo.Et ſubditur cauſa
cum dicitur ne foꝛte ⁊ ipſi reinnitent te.
Pec enimieſt conſuetudo caꝛnalium homi
num ſ. reinuitare luitantes ſe ⁊ fiat tibi re
tributio ab hoĩe non a ðᷣo.ĩ pᷣſenti non ĩ futu
ro iſta nãq; reiuitatio ĩtelligitur cuiuſq; bo
ni tp̃ꝛalis recompenſatio. Uñ dicit Ambro.
ꝙ hoſpitalẽ remuneraturis eſſe affectꝰ aua
ritie eſt. Sciẽdum tñ ꝙ ſi uocẽtur pᷣdicti ad
ↄuiuia ꝑꝑ caritatem mutuo nutꝛiẽdam me
ritoꝛium ẽ. Si autem ad laſciuiam. uel ad
gulam exeꝛcendam uel ad inanem glłaʒ pee
catum eſt. ⁊ ĩuitans ſuſtiebit penam ſi autẽ
ad beniuolentiam ſeu liberalitatem indiffe
rens ẽ. ⁊ põt bñ fieri ⁊ male put ad finem ul
terioꝛeʒ oꝛdiatur ꝗ põt eſſe bonus ł malus.
Vnñ hec ĩuitatio ꝑmutit.niſ ðᷣ matrimonio
xpᷣ ꝙ totum debet in uſus pauperum expen
di.ſicut ð te ſtamento mihi commiſſo ad faci
endum elemoſynam.non poſſũ in alios uſus
expendere quicquam. Sed cum facis conui
uiuz motus pietate. uoca pauꝑpes cenſu ꝗ ñ
habẽt de ſuo ad uiuẽduʒ ⁊ öbiles conatu ꝗ

4

Moꝛalr cum facis ↄuiuium.id eſt cuz acce
dis ad orationem ut ꝛeficiaꝛis pane lachꝛy

marum. ⁊ inebꝛieꝛis uino ↄpunctionis noli iĩ
uitare amicos.i.noli oꝛare tm̃ ꝓ amicis ⁊

ſanguineis tuis.⁊ ꝓ diuitibꝰ.i. iuſtis ꝗ ſũt

diuites ĩ uirtutibus.ſʒ ꝓ inimicia ⁊? peccato
ꝛibus ꝗ uere paupes ſunt. Unde ſubdit. Sʒ

uoca panꝑes.i. aſſocia ĩ tua orõne pec cato
ꝛes ⁊ ſubdiuidit ĩ tria genera peccatoꝛuz di
cens.debiles.i.peccàtes ex ĩfirmitate clau
dos.i.peccantes ex malicia.ſ.qui habẽt pe
dem ĩtellectus ſanum. ſed pedem affectus ĩ
fꝛmum. ⁊ cecos.i.peccantes ex ignoꝛantia
pᷣdicatoꝛ ẽt uerbi diuini facit ſpũale ↄuiuiũᷣ

HR ſi facit hoc pꝛopteꝛ honoꝛis uel lucri tem
poralis conſecutionem. non habebit a des

mercedem. ſi uero facit pꝛopter aĩaꝛum ſa
lutem recipiet cum iuſtis uitam eternam.
Ex eo autem ꝙ dñũs ̊ ait retribuetur in re

ſurꝛectõe iuſtoꝛum ꝗdam de ſimul diſcũbẽ
tibus rudis ⁊ carnalis. motus uerbis xp̃i.
caꝛedidit ꝙ reſuꝛrectio futura eſſet ad uud.
cibis coꝛporalibus idigentem. ⁊ ꝙ xpᷣs ꝓpmit
teret eſcas corꝑales ĩ ꝛegno celoꝝ ⁊ dixit ei
Beatus eſt ꝗ manducat panem ĩ ꝛegno dei

6

pine 4

is bono iſte
rillus ho⸗ v
teieucre n
poren⸗ eſſe n
imtictlt n 4
gitudine e e
tten hiſe
cumanio And die
a Velcnin n
1pumis iſte.. ceig
itebet Aus

rit non imeit
dijobſentan di
cal in eggnodeiſſcſ⸗
chioßleuggein
gce celo deſcecifſcu
gane uilet eini Ie
töis ſcumto glele n
nine naieſatis uſone
peus lir immontisbe
ͤ,
nine ien töe mi
heye ? gege ne
WVpiſs carnalis uolupi
uk uperbie da mihi ut
ſisTohis humiitatem i no⸗
di ninoren ne giss puti⸗
Keresimitgne bminanee
dus ppole ſnenrendlen
wedueca nihi iſede
egmäcncn iregnodein
nne uotticie niinand)
caman titus ma
Aun tisgd cenin
quia inulli
tibus mungihi
em gequo ie

ftaten eor ihenies Sal
magine, urmor honon
ger, accuſafores terci
huentes, ſeg inſyerni4
eceret ergo cos ſeoꝛſi
non placet ſaltem doꝛ
ia ? famuli Xöum ſu
up edituus. Ubie ele
yabolus. El ſſecuz
neſa fercila. Et nep.
eſt pauper 1 ſorchdus
wenſa ſede Dieſel
rian exbidens hs
frimdra Wöris. Vet enit.
„Wiwium. d eſt cuz ace
a ꝛefteignis hane lachef
s uino opurctioni ſoli i
oli orare im oeicht9
dlunb binſtogſit
8.69 nninche eccte⸗
a ſun Aize ſibein 43
Neis itua Nröne ec

ia enera peccatoriz i

ie ex ifrmuae Ght

14,.vi habel ſe
un ſeä peden
ecennten ſige iii
iaiuim zcit ſp an
er Hponoꝛis nel e
lonem. on nten
.e a
cit oßte n n,
juſtis nan n
1 h ait ren ve n i
nute
umm s an
1 n ra uild⸗
.arnal ſutum ſet dra

Pigenen 9 tt el

4

Pꝛime partis

Vnde Cyrillus homo iſte aĩalis erat nõ di

ligẽteꝛ ꝑcipiẽs ea que xpᷣs ꝓtuleꝛat putauit
eni corporeas eſſe remuneꝛatões ſanctoꝝ.
Sʒ quidã dicunt ꝙ peꝛ panem iſte intellige
bat beatitudinẽ ueꝛam que ↄſiſtit ĩ uiſõe ⁊
fꝛuitõe deitat᷑ xpᷣi pricipaliteꝛ ⁊ humanitat᷑
ſecundario.ꝗ uocat ſe panem uite. Un Au
guſt. Uel quaſi in longinqua iſte ſuſpirabat
7 panis iſte.ſ.quẽ deſyderabat ante illũ diſ
cũübebat. Quis eĩ ẽ panis ꝛegni ðᷣi niſi ꝗ diẽ
ego ſum panis uiuꝰqui de celo deſcẽdi.Noli
parare fauces ſʒ cor. Pec Augu. Beat“ igi
tuꝛ qui hũc panẽ ꝗ fectio animaꝝꝑ eſt man
ducabit ĩ regno ðl uidẽdo.ſ.⁊ fruẽdo ð quo
dicit ĩ eccleſia ſtico qui edũt me adhuc eſu
riẽt.non ꝑp famis ĩediam:ſed propter faſti
dij abſentiam. Un Beda. Panis qui mãdu
cat᷑ in ꝛegno dei:ñ corporalis itelligenduſ ẽ
cibus ſʒ ille utiq; qui ait ego ſum panis uiuꝰ
ꝗ de celo deſcẽdi ñ quiſ manducaueꝛit ex h;
pane uiuet ĩ et᷑nũ. Id eſt ſi quis mee ĩcarna
tõis ſacramto ꝑfecte incorporatus mee di
uine maieſtatis uiſione frui meruerit hic ꝑ
petua uite immoꝛtalis beatitudie gaupbit.
Pec Begda,. Oꝛatio.
mine ieſu xpᷣe mau mie tue me ap
hẽde ⁊ ꝓtege:ne pᷣualeat ĩ me idro
piſis carnalis uoluptatis ł auaꝛitie:
aut ſupeꝛbie.⁊ da mihi ut ꝑ ueꝛam cordis o
ris ⁊ opis humilit atem ĩ nouiſſimo loco r̃eù
bã minorem me aliis rputãdo ⁊ ꝑ mĩaz indi
gẽtes iuitaꝛe ñ obmittam eoꝛum neceſſitati
bus p poſſe ſuccurendo laꝛgitoꝛ opulentiſſi
me ðus da mihi miſeꝛo panẽ celicu:ꝗ tuipe
es:mãducar̃ ĩ regno dei pꝛo quo pãe tibi do

mine quottidie militamꝰꝓ quo tora die moꝛ

tificamuz. ut ĩ tua uita uuiamus Amen.
De iuitatis ad cenã magnaz. Ca. Lxxxi.
quia ñnulli terrẽis.uel uolupta
tibus mundi huius dediti.hũc pa
em de quo dictum e fidetenus q́̊
Ne orando ꝑcipiunt dulcedinem
neꝛo eius attingeꝛe ueꝛaciter guſtando faſti
diunt. ideo ad oſtẽdendum talium teporeʒ.
celeſtibus epulis non ẽẽ dignum ſubiungit
dñs parabolam. in qua demonſtrat dinine
largitatis effluentiam. ⁊ arguit multiplicem
iudeoꝝ ĩgꝛatitudinẽ ꝗ pꝛe ceteris gentibus.
fueꝛunt iuitati ad celeſtẽ beatitudine pmo
. ꝓphetas.fo ꝑ ipſũ xp[ʒj.t᷑tõ ꝑ apłos.⁊ tñ re
nuer̃t uẽir̃ ꝑ fidẽ.⁊ ita uocati ſt᷑ gẽtiles. Di
cit ergo. DPõ quidã.i.xpᷣs uerus homo uer
deꝰ. ꝗ dr̃ hõ rõe ueritatis natuꝛe bumane. ꝗ
dã ꝛp ne ſingulaꝛitatis.pſone reſpectu alioru
fecit cenam magnã.i.prepaꝛauit futuꝛã glie
⁊ uite eterne refectõm. ⁊ celeſtẽ ſeu eteꝛna
beatitudinẽ: qᷓ; ſãctis aĩabus ab eteꝛno ppa
ꝛauit dñs:q̃ uocat cena.eo ꝙ ẽ ꝛefectio ulti
ma: qꝛ ſicut cena ꝑat declinante die. poſtq;
nulla ꝛefectio ſequit᷑.ſc uita et᷑ᷣna dat ꝑ diẽ

Capitulũ.lxxxi.

pñj tis uite ubi nihil aliud expectat᷑. Itẽ dici
tuꝛ cena magna iĩmo ſic maxima :ut eiꝰ ĩmẽ
ſitas ĩ coꝛ hominis ñ poſſit aſcẽdere: ⁊ uoca
uit młtos qꝛ uult oẽs hoĩes ſaluos fieri ⁊ be
atos. Nocauit dñs quoſdam ꝑ angelos quoſ
dam peꝛ pres quoſdam ꝑ prophetas quoſdꝗ
p ſeipᷣm quoſdã ꝑ apłos quoſdã alioꝝ pᷣdica
toꝝ vbis quoſdà ĩſpiꝛatõibꝰint᷑niſ qnoſdã bñ
ficijs ⁊ ꝓſperis quoſdã flagelis ⁊ advſis. Et
miſit ſeruũ ſuum.i.pᷣdicatorẽ euãgelieũ ⁊ lʒ
pluꝛes ſint ſᷣui ꝑſonaꝝ.ſtatuũ.⁊ habituũ di
uerſitate.unũ tñ dẽnt eẽ fidei ⁊ caꝛitatiſ uni
tate hoꝛa cene.i.ultima etate ⁊ tpᷣe gre. Po
ra cene ẽ finis ſecłi.ſ. ultima etas nã ⁊ſi ho
mines ĩ aliis etatibꝰad cenã ĩuitabãt᷑.nuliꝰ
tñ ꝛecipiebat᷑ ad cenam:ſed oẽs ad limbum
öſcẽdebãt .diceꝛe ĩuitatis ut uenirent.i.ad
ueniẽdum ꝑ bona opeꝛa ſe pᷣparaꝛent:qꝛ liaʒ
pata ſint oĩia.Ante aduẽtũ xpᷣi nondum eꝛat

cena xpᷣi pata.qꝛ nullus poteꝛat ĩigredi uitã

eternam: ſʒ agno xpᷣo ĩmolato aꝑtus ẽ regni
celeſtis aditꝰ ⁊ tunc miſſi ſunt apłi ad quos
ante fueꝛant ꝓphete miſſi.Sicut enim xpᷣs
miſſus fuit a patre ut iuitaret ad cenam ita
ipſe ſeruos ſuos apłos ſuos miſit ⁊ mittit pᷣ
dicatoꝛes ut dicãt nobis.uenite ad cenaz qꝛ
pata ſunt omnia. Cõſiſtit aut illa cena ĩ tri
bus.ſ.᷑ beata uiſione diuinarum perſonaꝛuʒ
ĩ ſocietate alioꝝ.⁊ ĩ conſortio ſanctorũ que
oiĩa ut hic dr̃ ſunt ꝑata.¶ Et ceperunt ſe ſi
mul oẽs excuſaꝛe.i.ꝑ mala oꝑa ſe retraher̃
quia plus dilexeꝛũt terrena ⁊ corporalia. q;
celeſtia ⁊ ſpalia.Omnes ſe excuſant.⁊ ſi ñ
vbo ſaltem cogitatu uel facto. Omnes dicit
ideſt ꝓ maiori parte.qꝛ pauci ſaluantuꝛ reſ
pectiue. Scðòm grego.multi uocãtuꝛ ſʒ pau
ci ueniunt.quia multi qui peꝛ fidem ei ſubi
ciuntuꝛ male uiuendo eius ↄuiuio contradi
cunt Sed ue nobis quia ſecundum eun
dem BGregorium. Ecce homo diues inuitat.
7 paupꝑ occurere feſtinat ad dei inuitamu?
ↄuiuium ⁊ excuſamus.idominus clemente:
oẽſ inuitat ſed qui uenire noluit excuſant.⁊
ſic eteꝛnum conuiuium quod deus nonꝛoga
tus.ſʒ gratiſ offert uolentibꝰſibi inteꝛcludut
Excuſatio eĩ iſta eſt indiſpoſitio uoluntaꝛia
qꝛ alij cadunt in ſupeꝛbiam. alij in auaricia
alii in luxuriam. Pꝛimi ſignantuꝛ per uillaʒ
emptam uidentes. Secundi peꝛ iuga boũ
empta pꝛobantes.Teꝛcij per uxorem ducen
tes: ⁊ omnes iſti ad cenam dominicam.ſunt
inepti. Unde conſequenter excuſantiuʒ cau
ſe ſubduntuz cuʒ dicituz. Pꝛimus dixit. Ui
lam emi: ⁊ neceſſe habeo exire ⁊ uideꝛe illã
Ubi notãtuꝛ ſuperbi am toꝛes mundi: in
boeſt ambicio dignitatum ⁊ hunuſmodi ĩ ui
la enim empta dominatio notatu ? ſuꝑbia
gꝗa ſuperbi nolunt aliis dominari Et altez.
dixit. Juga boũ emi quinque. eo probar̃
illa. Ubi intelligunf auaꝛi ⁊ cupidi Arinch⸗

J. O
Danm az

De inuitatis as cenã

ſenſibus ⁊ terrenis nimis ĩtenti in ꝗbꝰ ẽ cu
piditas terꝛenoꝝ ⁊ mundanoꝛũ: ꝑ boues eni
ꝗ teꝛram ueꝛſant terrena ſignant᷑ ¶ Et alius
dixit. Uxorẽ duxi.⁊ ideo non poſſum uemf.
Ubi notãt᷑ caꝛnales ⁊ luxurioſ: delicijs car
nis dediti.ĩ quibꝰ amoꝛ uoluptatũ caꝛnaliũ
uxoꝛ eni ad noluptatẽ caꝛnis ꝑtĩet. Dicit ãt
Hᷣm Baſiliũ.ñ poſſlum ueniꝛe:eo ꝙ itellectus
humanꝰ ueꝛgẽs ad huanas illecebꝛas. debi
lis ẽ ad agendũ diuĩa. Oẽs ergo pꝛedicti ſũt
ĩdigni cena nuptiarũ agni.Uñ ſunt uerſiſti
UWilla: Soues: uxor: cengg clauſef nocatig
Muid“. curã. Caro. celũ clauſere renatis. Ad
iſta vo tria uiciã rfeancur oia a beatitudie
celeſti excludencia:qr ut ait Johãneſ.Om̃e
ẽ ĩ mũdo aut ẽ ↄcupiſcentia caꝛnis.aut cõ
cupiſcĩa oculoꝝ.aut ſuꝑbia uite.Uñ Aug“.
O ꝗ ad cenã dei uenitis: nolite diligeꝛe mun
dũ.neq; ea q̊ i mundo ſt᷑.Amor ꝛeꝝ terꝛenaꝝ
uiſcus ẽ ſpũaliũ penaꝝ.Quoniã oĩa q̃ ĩ mun
do ſt ↄcupiſcẽtia carnis ſunt:⁊ ↄcupiſcẽtia
oculoꝝ ⁊ ãbitio ſeculi.Concupiſcẽtia cãnis
uxoꝛeʒ duxi ↄcupiſcẽtia oculoꝝ.quĩq; iuga
boum emi ambicio ſeculi.uullaz emi. Tolla
mus g medio excuſatões uanas ? malas:
ueniam' ad cenã: qꝛ ĩtriſecus ſaginemur.
Mõ nos ĩpediat extollẽtia.ñ ſuꝑbi extollat
ñ nos teneat curioſitas illicita ⁊ axtat a dᷣo:
n nos ipediat uolupras caznis a uoluptate
coꝛdis. UeniamPꝰa ſagĩemur.h̊ Aug.fʒ criſ.
Gq;uis uidöant᷑ rõabiles excuſantiũ occaſões
æẽitũ hic diſcimus.⁊ ſi neceſſaria fuerĩt que
tinẽt oĩbus pᷣma facer̃ ſpiritualia.Excuſat
Qppe oĩs ꝗ ꝓlus terrena q; celeſtia diligitẽt
ſi ſe ad celeſtia tẽdeꝛe dicit. Quõ hodie cle
aicis ⁊ ꝛeligioſis multis obici põt.ꝗ cuꝛam ⁊
ſolicitudinẽ tantam hñ̃t ð frenis ⁊ oĩbus ꝗ
bus laici occupãt.ut nulla differentia inter
hos ⁊ illos uidᷣatuꝛ. Uñn gꝛeg. Sʒ ecce ĩteꝛ h̊

pẽſare poſſumus. Quid ſibi coꝛda noſtra ꝛef

ponõant. Occultis.n. foꝛtaſſe ſibi cogitatio
nibus dicant excuſare nolumus ad illud enĩ
ſuꝑne ꝛefectõis ↄuiuiũ.⁊ uocaꝛi ⁊ uenir̃᷑ gra
tulamuꝛ. oquẽtes nobis talia mentes nr̃e
ueꝝ dicũut ſi ñ plus trena qᷓ; celeſtia diligunt
ſi ñ amplius rebus coꝛꝑalibꝰ qᷓ; ſpiritualibꝰ
occupãtuꝛ.̊ Seg.Et ⁊ꝛc ueꝛſus ſeruus nücia
uit h̊ diño. Pedicatoꝛes exeunt adi pᷣdicatio
nem ruertuntur ad ði ↄtemplatõem nũciãt
ꝗqd egeꝛũt pꝑ ĩterioꝛem ↄfeſſionẽ.Tũc iratuſ
pater amilias.ſ.xpᷣs cuius familia ſt᷑ oẽs an
geli.oẽs electi fivðᷣles ↄð ſue cene ↄtemptoꝛes
ira ñ affectus ſʒ effectus ꝗa punit ut iratus.
nã ̃ᷣm Aug. ira di ẽ uidicta peccati. Et iuſte
uaſcit deus ð negligẽtijs hoĩum. ꝙ patazʒ „
eis etne uite cenã ↄtemnũt.⁊ uillibus cibis
mentem implent. Jratus inquam dixit ᷣuo
ſuo.ſ.pᷣdic atõi euãgelico.E xi cito.ſ.ab ocio
ſtudij ⁊ 2templatõis ad pubiicum actionis
7 pdicatois. in plateas ⁊? uicos, ciuit atis per

magnam.

nicos ⁊ plateas ciuitatis.que.ſ. clauſuram
habent.intelligitur uocatio iudoꝛuz.ꝗ clau
ſi erat legalibus obſeruantijs.⁊ quaſi dei ci
ues ut pote eius legem tenentes. quorum
dam ezant ĩ plateis ið eſt in lata uia pꝓſperi
tatis ⁊ uoluptatis.ꝗdam ĩ uicis.i.in ãguſtia
aduerſitatis ⁊ tribulatõis.uicus enim arcio
eſt quam platea. ⁊ pauperes ꝑꝑ ᷣfectuz gꝛa
tie ⁊? Stutis.ac biles pꝛopteꝛ defectum bõe
opeꝛationis.⁊ cecos pꝛopter ðfectuʒ uer̃᷑ co
gnitionis.⁊ claudos ꝑꝑ ðfectum recte affec
tionis ⁊ intentionis.hoc eſt humiles. qui ſe
tales ꝛeputant intꝛare deſyderant introduc
huc tales.enim uult dñs ad pniam uocari.⁊
ad ſuum conuiuium introduci. Nam pꝛinci
pibus ⁊ ſacerdotibus a c legiſpeꝛitis iudeoꝝ
pꝛopter ingratitudinem ⁊ ſuperbiam dimiſ
ſis a deo ⁊ lictis.humiles ſimplices ⁊ publi
cani illius populi ſunt uocati ut patet ĩ apo
ſtolis ⁊ pluribus alijs ex decurſu euangelij
Unde greg.Quia ergo uenire ſupeꝛbi ꝛẽnu
unt pauperes eliguntuꝛ ꝗa ĩfiꝛma mundi eli
git deus ut confundat foꝛtia peccatoꝛes ſu
perbi ꝛeſpuuntuꝛ: ⁊? peccatores humiles
eliguntuꝛ: hos itaq; elegit deus quos deſ
picit mundus.gꝗa plerunq; ipᷣa deſpectio ho
minem ꝛeuocat ad ſemetipſum. Pauperes
eꝛgo ⁊ debiles ceci ⁊ claudi uocantur: ⁊ ue
niunt quia infirmi quique atq; ĩ hoc mundo
deſpecti.pleꝛunq; tanto celerius uocem dei
audiunt quanto in hoc mundo non habent
ubi delectentur. Unde ? Aug. Et ꝗ uenef̃t
niſi mendici.debiles.claudi.ceci. Illi auteʒ
non uenerunt: diuites. ſani:quaſi bene ãbu
lantes.⁊ acute cernentes multum de ſe pᷣu
mentes.⁊ ideo tanto deſperatõres: quato ſu
perbiores. Ueniât mendici: qꝛ ille inuitat ꝗ
pp nos factus ẽ paupeꝛ cum diues eſſet: ut
illius paupertate mendici ditaremur. Ueni
ant debiles:quia nõ eſt opus ſanis medicꝰ:
ſz male habentibus.Ueniant claudi qui ei
dicant compõe greſſos meos ĩ ſemittis tuis.
UVeniãt ceci qui dicãt illumĩa oculos meos
ne unquam obdoꝛmiam ĩ mõteʒ. Pec Aug.
Et ait ſeruus. Domine factum eſt ut ĩpara
ſti:ſg etiam eo modout impaꝛaſti: ⁊ ſic nota
tur peꝛfecta obedientia.ſ.ĩ opere ſi ĩ modo:
⁊ adhuc locus eſt. Quaſi diceret. Multos ĩ
troduximus de iudeis: ſed adhuc ẽ locꝰ ubi
recipiantur gentiles. Hoc ẽt ideo dicit᷑ gꝗa

eccleſia plures ꝛecipere ſemꝑ eſt parata.Et

9

ait dñs ſeꝛuo. Exi cito in uias ⁊ ſepes.id eſt

extra iudeam diſcuaꝛendo ad gẽtilẽ populũ
per uias enĩ ⁊ ſepes intelligituꝛ uecatio gen
tilium ꝗ tanquam agreſtes in uijs ⁊ ſepibus
eꝛant diſperſi ⁊ diꝛeptõi hoſtium expoſiti in
uijs ſeilicet mundane proſperitatis: ⁊ ſepibꝰ
aduerſitatis ? compelle intrare. inſtan:ia
?F importunitate pꝛedicationis uocantur.
enim qui a malo retrahuntnr.feruentibꝰ ex

tfücle uinelt delectat
ai funt qul in ſecurftat
tipanpes eſe tanen
hen nugis conlenni ſue
je clan oerte loti
genrer icdt ultins er
Mib?releuot ſecurius :
Ho. bee Cioſton in⸗
fins quod alij uocantue ?
rgconum imellectus ac⸗
telectum openibus nonſe
CANmt uerſunt, qgui accep
6 Wamodando verüiciin
Auntte ncnecint
ſine ngen nOnnden
auken uodis cigs icer
Nemo uirop illuum
cuſanes nenire noluen
i an ler litelli et
cliafn in peeſenti,
lter tuiſe mien
nplenca eieſt lonus
naonſed ſuperbipere
lenſ iiltenit ſeißſß⸗
ti deſteri 4
elcetimenig eſ ſeno

in nocati ut pater
hser leanſt dun
rgo uenire ſupeꝛbi enu
ttuu ga ifama mundi di
t fonio peccroꝛep ſt
? peccatores hymleg
cegt gens guch ge
ung ßa geſyecnio ho
enipſum., Panuperes
audi uocantur: 7 ue
ue atq; i hoc mundo
celerius nocem dei
mundo non babent
1 Aug. E g veret
audi.ceci. M gorez
ſawi:gaſ dene d
es Muitam deſe in
eſper ores: guito ſn
gendici: n ille inuitatg
er cum aiues eſet !ut
venici digren Veni
eſt opus ſenis helie!
UWeniant daudi gai ei
os meosi ſemittis ts.
t Ilummia oculos weds
lumi notez. Dec Nud⸗
ine factum eſt u ihaſt
ot impanaſti:dſ u
tia.a opere ſim 4
et. iſcn
c elor

Rꝛime partis

hortatõibus compelluntur qui tr a huntur
duris comminatõibus. Unde indeos monet
uocari ⁊ gẽtileſ com pelli:qr iuneis tanquazʒ
legem:⁊ prophetas hẽntibus leuior uocatõ
debebat ſufficere.que ñ ſufficiebat gentibꝰ
ut ĩpleatur domus mea. ſcilicet celum ⁊2 ce
leſtis patria.ubi fit eternũů conuiuium debi
to numero predeſtinatoꝛum. ꝗ numerus nõ
ꝛemanebit inexpletus. Uel compelluntur in
trare beretici ꝗ per eccleſiam puniti reſpi
ſcunt ueł qcunq; alij ꝗ huius mundt ad neꝛſi
tatibus fꝛacti ad dei amorem redeũt. eltx

neceſſitas qᷓ ad melioꝛa compellit. Multi eĩ

qui in ꝓſpeꝛitate ⁊ ſecuꝛitate mundo uiuũt.
inſtante aduerſitate ⁊ periculo ad deũ fugi
nnt. Uñ Eriſoſtomꝰ. Multo magis laboꝛio
ſius eſt in ſecuritate concupiſcentias nince
re.quam ĩ periculo diuitias poſſe cõtemne
re. Ipſe eĩ timore peꝛiculi adiuuat animuʒ
? facile uincit᷑ delectatio coꝛpoꝛalis. Quot
eiĩ ſunt qui in ſecuritate non fnerunt contẽ
ti paupes eſſe.? tamen nidentes perſecutio
nem magis contenti fuerũt bõa ſua dimitte
re quam periꝛe. Illos tales ſciens deus fre
quenteꝛ pᷣcidit diuitias eorum. ut a ſollicitu
dinibꝰ releuati ſecurius ⁊ melius permãeãt
do. Pec Criſoſtom. Liquet g. ut ait Grego
rins.quod alij uocantuꝛ ⁊ uenire contẽnunt
ut ꝗ donum intellectus accipiunt. ſed eũdẽ
intellectum opeꝛibus non ſequuntun. alij uo
cantu: ⁊ ueniunt.qui acceptam intellectus
gratiam oꝑando perficiũt. alii intrare com
elluntuz: ut quos eccłia tempoꝛaliteꝛ pũit
n fine autem concludendo ſubiũgit. Dico
autem uobis cuius dicere infallib ile eſt. ꝙ
nemo niroꝝ illoꝛum qui uocati ſunt.⁊ ſe ex
cuſantes uenire nolueꝛũt.guſtabit cenã me
am imo nec uidebit: ſed ſancti guſtant ? ui
dent etiam in pꝛefenti. ſecundũu illud pſalmi
uſtate ? uivbᷣte quoniam ſnauis eſt dominꝰ
nglenaa eĩ eſt domus dei numeꝛo pꝛede
inatoꝝ: ſed ſuperbi peccatoꝛes qui uocati
uenir̃ noluerũt: ſeipſos iꝛrecuperabiliteꝛ ex
tuſarũt. Pec ſentent ia domini: ut ait Sꝛeg.
nalde timenda eſt. Nemo ergo uenie ↄtem
nat.ne dũ uoc atus excuſat: cum uolueꝛit in
trare nõ ualeat. Et certe qui non intrauerit
famelicus ⁊ inanis a refectõe diuie ſeruitio
nis ⁊ uiſionis remanebit.Ecce quam pericu
loſum eſt contemnere inuitationẽ ieſu xpᷣi.
tales enim a refectione eius in pᷣſenti ꝑ gra
tiam ⁊ in futuꝛo per gloriam merẽtuꝛ exclu
di. Pec igituꝛ omnia ⁊ ad que uocati ſumuſ
diligenteꝛ ↄſideremus. ⁊ pꝛeſentia deſpicien
tes ad futuꝛa nos preparemus’. Unõ Criſo.
Peꝛmaneamus igit᷑ cuſtodientes eam quã
initio ſuſcepimus dignitatẽ.⁊ futura quotti
die ꝛegna queꝛamꝰ. oĩaq; preſentia umbꝛas
eſſe pꝛoꝛſus ac ſomnia iudicemus. Neq; enĩ
ſ rex teꝛenus aligs aſſumens te pauperem

Lapitulũ.lxxxii.

ac medicum:ꝛepente ſibi adoptaꝛet in filiuũ
tu iã ad tugurij tui reſpiceres uilitatẽ. Ita
nũc igituꝛ nihil preſentium putes eſſe pᷣcio
ſum Longe quippe maioꝛa ſunt: ad que uo
catus es capeſſenda. Decx Erip.

Oratio.

d Omine ieſu chriſte.qui omnes homi
nes uolens ſaluos fieri. refectionẽ ce
leſtis beatitudinis omnibus pꝛepaꝛa
ſti. ⁊ multos ad eam multis modis uocaſti:
ne me miſeruʒz excludas ab illa gratia gene
rali quam omnibus ueniſti imꝑtiri. ⁊ da mi
hi calcare omnem ſuperbiam ⁊ ambuionẽ.

auaritiam ⁊ cupiditatem. concupiſciam caꝛ

nis ⁊? unolupratẽ. ne bec nel alia impediẽtia
mihi eternum inteꝛcludant ↄuiuium.ſʒ qui
ſum pauꝑ in gratia ⁊ niꝛtute.⁊ debilis ĩ bo
na opatione.ac cecus in uera cognitione. ⁊
claudus in recta affectione miſeri coꝛditeꝛ I
troducat in idipſum. Amen.

de ſcenophegia. Capitulũ. Txxxij.

Oſt hec ambulabat ⁊ manebat ad
huc ieſus in galilea docẽdo i ſyna
gogis eoꝛum.non enim uolebat in
iudeam ambulaꝛe: quia iudei que
rebant eum inter ficere. Ticet eni poſſet int᷑
eos ſine nocum̃to eſſe.uoluit tamen aliquan
do ante tẽpus paſſionis ſe ab eis ſubtrahe
re. imo ratione ſui:ꝗa nondum uenerat
tempus quo uolebat occidi. Secundo rõne
noſtri: ut noſtram conſolaretuꝛ ifirmitatem
dando nobis exemplum quod poſſumus ali
quãdo declinare perſecutionezʒ. Teꝛtio ra
tione iudeoꝛum. ne manẽs in medio eoꝝ ma
gis eos incitaret in odium. eꝛat autem I pꝛo

ximo dies ſeſtus iudeoꝝ enophegle ide ſt
feſtiuitas tabeꝛnaculoꝛuũ .quãdo habitabat
filij iſtabel ĩ tabeꝛnaculis ſeptẽ diebus ſub
nmbꝛa ramoꝛũ. in ſimilirudinẽ ⁊ memoꝛiam
tabeꝛnaculoꝝ ĩ quibꝰhabitaueꝛũt pr̃es eoꝛũ
cũ educti ex egypto ꝑigrina?ẽ t ĩ heꝛemo.ue
lut ꝛemiſcẽtes bnñficia qni ꝗ eꝛant dominuʒ
occiſuri.Et ẽ ſcenophegia dictio greca ↄpo
ſita a ſcenoſ qð umbꝛa ⁊ phagĩ qð eſt come

der̃:qꝛ ĩ umbꝛacuł cõeðbãt durãate illa feſti
uitate. celebꝛabatuꝛ collectis fructibuſ an

ni in ſeptembꝛi mſe ſeptimo:qr illo tpe quo
une eꝛant colligẽde.exiueꝛunt ᷣ heꝛemi ta
bernaculis. ⁊ ueneꝛunt in teꝛꝛam ꝓmiſſioniſ
uñ exploꝛatores poꝛtauerunt ĩ uecte uuas ⁊
tunc iudi ha bitabant in umbraculis: ꝗa pa
tꝛes eorum ꝑ quadzaginta ãnos habitabam
i tabeꝛnacuł. Imminęte igitur ſcenophegi⸗
fatꝛes id ẽ ↄſanauinei domini ñ apoſtoli. ſʒ
alij propinqui eius cognatione ex pꝑte uirgi
nis Marie:qꝛ uiõrunt ipſum non ẽ᷑e ꝑatum

De
ad aſcendendum. innitabant eum ut ad dié
feſtum ĩ hieruſalem qᷓ caput ꝛegni ẽ aſcenð
ret.ibiq gtam mirgculoꝝ onderet ⁊? ſe mãi
feſtaꝛet. Zpᷣs.u. hẽbat quoſdã cognatos ſᷣm
caꝛnẽ ꝗ moꝛe iudoꝝ fr̃es dicebãtuꝛ. Et dixe
ꝛunt ad eum. Tꝛanſi hic ⁊ uaõ ĩ inòaʒ hoc ẽ
hieruſalem iudee metropolim. ut et diſei
puli tui.i.turbe te fequẽtes ſeu alie undecũ
; illuc conueniẽtes uidant opa tua ⁊ mira
cula. ac ſi ſecundum Bedam dicant. Tu ſig
facis ⁊ panci ea uidẽt. Cranſi ergo ad regia
urbem nbi ſt᷑ pᷣncipes:ut uiſis ſignis laudem
oſeqris ab eis. caꝛnales amici gloꝛiaʒ eius q̃ᷓ
rentes. ut illius paꝛticipes fieꝛẽt. ⁊ per mira
ciala eius magnificarentur carnale conſiliũ
dabant quo ſaluatoꝛ noſter mi gloꝛiam ac
gquireret: ⁊ ſuum nomen longius dilataret.
iõocq; non in occulto ⁊ abſcondito:ſed palaʒ
2? ĩ conuentu multoꝛum mizacula dominum
ieſum facere âmonebant. Eſt nãq; pꝛopꝛiuʒ
inanis gloria cupidoꝛuz: ut quicquid gloꝛio
ſum ſuum nel ſuoꝛum extiterit oſtendatur ĩ
publico. Neq;.n. fratres.i.conſanguinei eiuſ
humanam ⁊ mundanam gloꝛiam ꝛequirẽtes
fiöliter credebant ĩ eum eſtimantes eum ua
ne gloꝛioſum t gloꝛie hominum amatoꝛem
72 cupiduz. S acis ĩquiunt miracula ſeò ĩ ab
ſcondito.innoteſce ? appare hominibus: ut
laudari poſſis ab omnibus. Dutabant enim
ꝓꝙlaus ⁊ ſanoꝛ mundi eſſet fructus uietutuʒ
⁊ mMuͥaculoꝝ ſuous. Et quia ſuggerebant ei
malum. ſcilicet gloꝛlam mundanam querer
isdeo recuſauit: ? eis non adquieuit : ut da
ret nobis exemplum non querendi gloꝛiam
huiuſmodi:dicens. Tempus meum. j. gloꝛie
mee manifeſtande nondum aduenit q poſt
reſurrectõem manifeſtanda erit. tempus au
tem neſtrum. ſ.mundane gloꝛie:quo ? mun
di laude hominumq; fauore ? uana gloꝛia
dðcipia mini ſemꝑ ẽ paratum. id eſt mũdi glo
ria quaʒ affectatis ⁊ qneritis ſemꝑ eſt para
ta uohis. Ea enim q́ᷓ omnibus hoꝛis munduſ
exhibet queritis. ſ.honoꝛes. dinicias. ⁊ deli
cigs. ⁊ ideo ſicut uos tẽpoꝛi parati eſtis ita
tempus paꝛatum eſt uobis. Mundani eꝛgo
habent tempus gloꝛie paratum quia eadem
amant que mundus ⁊? mundo conſentinnt. ?
ideo ꝙ q̃rum ſemp inueniunt ſancti nero ꝗ
ꝗrunt gloꝛiam ſpiritualem, non habent hic
tempus paratum: quia nituperant que mun
dqus amat: ⁊ mundum contemnunt. Et ideo
dicit. Non poteſt mũdus.i.mundani odiſſe
uos:quia cum mundo conuenitis: zæ de ama
toꝛibus eius eſtis ? ſimilium in uoluntate:⁊
noto ⁊ opeꝛe non eſt odiuʒ: ſed amor ? ami
ceitia. Unde Crip. Qualiteꝛ eos mundus odit
dui eadem cuʒ mundo noluut ⁊ ꝓ eo ſtudẽt
MPe autem ⁊ meos odit pꝛopteꝛ diſſimilitu
dinem que eſt in noluntate uoto ⁊ opeꝛe:qꝛ
opa eius mala non appꝛobamus: ſed magis

fſfcenophegia.
ꝛedarguimus. Sicut autem due glorie. its
diuerſa ſunt feſta mundani enim habent fe
ſta tpꝛalia.ſ.gauõre.epulari ⁊ huiuſmodi vᷣ
licias exteriores.ſancti vo habẽt feſta ſpũa
lia que conſiſtunt in delectationibus ſpũs.
⁊ iõ bñ ſubdit.Uos ꝗ głiaʒ mði:⁊ feſta gau
dioꝛum mundanoꝝ queritis.aſcẽdite ad diẽ
feſtum hunc:in quo uideri ⁊ uidere ĩ namta
te ⁊ ↄcupiſcẽtia uultis.i.ad feſtũ leticie tẽ
porał. Ubi laus humana ⁊ uoluptas querit
ubi carnalia gaudia extendũtur.ego qui ta
libus ñ lector.non aſcendam.ſ.uobiſcũ ad
diem feſtum iſtum. ⁊ hoc mõ ſicut uos ułtis
ſ.q̃rens glam ꝗa tpᷣus meum id glorie mee
Sm humanitatem: ad quam ꝑueniennduz ẽ
ĩpleta pꝛius humilitate.nondum ẽ impletũ
non enim niſi impleta humilitate paſſionis:
ſegtuꝛ tp̃ᷣs gloꝛie ⁊ ĩmoꝛtalit atis.Uel uos a
ſcẽdite ad dieʒ feſtum hunc.i.ad pᷣncipiũ ſo
lẽnitatis huius:qꝛ iudi magis uacabãt epuł
⁊ leticie ĩ pᷣncipio feſti qᷓ; i fine.ego autẽ nõ
aſcẽdam ad diem feſtum iſtum. ſ.pꝛimum.
qꝛ tpᷣs me nõdum ẽ ipletum. Zẽpus em̃ ap
tuʒ doctrie vitatis pꝛopter qᷓ; ſaluator uene
ꝛat.ñ erat ſic i pᷣncipio ſolemnitatis pꝛopter
p̃dicta ſicut circa finem qꝛ tunc ꝑatioꝛes ſũt
oẽs ad doctrinam. Ddicendo autem uos aſcẽ
dite.non conſulit nec precipit nec eos ad ta
lia inuitat ſa pᷣdicit ⁊ pᷣmitrit ⁊ oſtẽdit quid
ipᷣi qtebant ꝗ mundana adhuc tantuʒ ſapie
bant.Iſti ſemꝑ uolebant eſſe ĩ feſto ⁊ non ĩ
uigilia.ꝗ ſemꝑ uolebant he mundi laudeʒ
⁊ uoluptatẽ.⁊ nulldà ferre mundi moleſtiã.
Similes ſunt multi ĩ pnti uita ꝗ ſemꝑ uolũt
br̃e feſta.⁊ iõ ĩ futuro faciẽt uigiliã. uolunt
ei modo eſſe ĩ ↄmeſſatõe ⁊ ebꝛietate ac ꝛiſu
2Z uanitate. ⁊ iõ ſemꝑ eꝛunt in fame. 2 ſiti. ⁊
fletu.⁊ tribulat ione. Iſtuo ãt feſtũ dyaboli
cum tꝛiplici de cã non eſt faciendum. Pꝛĩo
qꝛ hec uita ẽ uigilia.iõ debemus ieiunare ?

eccata noſtra pla ngere: ut poſſimus ad fe

ſtum celeſtis patrie peruenire. Uñ matthei.
Beati ꝗ lugent.ecce uigilia qm̃ ipi ↄſolabũ
tur.ecce feſtuz. Sed uani hoĩes uolunt hit
feſtum facere.⁊ iõ ueniẽt ad uigiliã. Uñ lu
ce. Ue uobis qui ſaturati eſtis:ecce feſtum
ga eſurietis. ecce uigilia. Secundo ga iſta

uita ẽ exilium. ⁊ ſtultuz feſtũ.ſʒ dʒ expecta
re qeouſ ad patriam ſuaʒ ꝛepᷣat.patria ãt
no

ris ẽ regio celeſtis qᷓ nos expectat. ? 33
iðo

peccatoꝛes ð̊ hoc exilio pr̃iam faciunt.

patria celeſti exules ⁊ banniti ſemꝑ eꝛunt.
Tertio ga iſta uita ẽ locus laboꝛis.⁊ ideo ſ
ui di ſunt ĩ laboꝛe continuo.⁊ de labore ue

niun ad gerem. uani aut hoies uolunt eſſe

ĩocio.⁊ idðᷣo ð ocio uemunt ad laborem. Pie
ergo oſtendituꝛ diſcretio ſeu diſtinctõ bono
rum a malis.tpᷣus.n.gloꝛie maloruz ſemꝑ ẽ

ii⸗ßpfti. ubi dies mali ſt᷑ æ mali floꝛẽt. tempus

uero gloꝛie bonoruʒz erit in futui o.quãdo cũ

⁶

gum nenit. Pec Auh/
mmun geſ in borſa

gibene ſeinlnit ael⸗
alo habent lono⸗ ſi⸗
lino.r ſmnliter in aliſ
xonprun hent /enelin
jum ſemg poratum paun
habent orum: ſe aliteꝛe
hec ci itiſet ieſns mut
lione apzatictta Poltans
fupt atrese duodus di
dreralceti fne eis Die
inprigcipioſeſunans
lum pſuadentidus wae⸗
ſe omnino ſubtrabere⸗
obmittere quam nener
a liem ſeſti ſed ſ ad
elus aſcegenit, nec ne
mnagna comiriuo nec uit
Uunecreninhenin
igcia icugebar ge
gligzi
—
eclo nenere ſed aſti⸗
oe conceſennlensſi

imortalitats. e icn
un bune in zneſpiiſ⸗
iudi magi⸗ nacgbͤtepel

eſtichifine. ego ante do

feſtun iſtum.ſ.pꝛinun,

igletum, Tiyg enng
Nopter q ſaluotor rer

ioſolennitarig mepter

em qe tunc potlores ſit
cenco auten uoo oſeẽ
precipit nec eos 0 te
mitrit v oſtedit quid
1adhuc tantuz ſopie
un eſſe i feſto dnon i
in pke mundi laude;
me mundi modeii,
Pfri wita g ſemd d
o ſader iglii ndm
ſnde t ednetaie ac in
meun in ſame fli.4
e.tnd i fiſtic ſabeli
ſoneſt aciendun. Deio
,io debemus leinnere

Pꝛime partis

xpᷣo regnabũt: ad quam gloriam peꝛ paſſio
nes ⁊ tꝛibulatões ꝑpueniunt. Dicant ergo de

uoti alijs ad ↄuiuia:⁊ laſciuias eoſ inuitan

tibꝰ. Uos aſcendite ad diem feſtuʒ hũc: nos
qui talia non appetimus: non aſcendimus.
Hon enĩ dʒ ſeruꝰxp̃ᷣi in talibus dele etaꝛi: ꝗa
delicatus miles eſt qui uult ſimul gaudere
cũ ſeculo ⁊ ꝛegnare cum xpᷣo.cum dictuzʒ ſit
ve hijs qui ĩ bõis ducunt dies ſuos:quia in
puncto hore ðſcendent ad inferni nouiſſima
rceperũt em̃ bona in uita ſua. Uñ Aug. Si
mus ꝛecti corde tẽpus gloꝛie noſtꝛe nõdũ ue
nit. Dicatuꝛ amatoribus huius ſeculi: q̃les
erant fratres domini.Tẽpus ueſtrum ſempꝑ
ẽ paratum tẽpus noſtꝝ nondum uenit.auða

mus em̃ ⁊ hoc dicere ⁊ nos.Et quoniam coꝛ

pus domini noſtꝛi ieſu xppᷣi ſumus quoniam
membra eius ſumꝰ. qñ caput noſtrũ gratan
ter agnoſcimus. dicamus prorſus qm̃ ꝓpter

nos ⁊ ipᷣe dignatꝰ ẽ dicere.qũ nobis ĩſultant

amatores huius ſeculi dicamus eis. Lẽpus
neſtrũ ſemꝑ ẽ paratũ tempus noſtrum non
dum uenit. DPec Aug. Tẽpus ẽt diuitũ ſꝑ eſt
paratum qʒꝛ eſt in burſa eoꝝ.ſñi enim eſt fri
g bene ſe induũt.uel aliteꝛ calefaciunt ſi ẽ
caloꝛ habent domos frigidas. ł ſubuentões
alias. ſimiliteꝛ in alijs defectibus eorpoꝛũ
pꝛomptum hẽnt remedium. ⁊ ideo tempꝰ co
rum ſemꝑ ẽ paꝛatum.paupeꝛes uero totum
habent ortum: ſed aliteꝛ erit ĩ alio ſeculo.
Pec cũ dixiſſet ieſus mãſit in galilea ex ra
tione ſupꝛadicta. Doſtquam auteʒ aſcende
runt fratres eiouobus diebus tranſactis la
tẽteꝛ aſcẽdit ſine eis. Sicut enim noluit ẽẽ
in principio feſtiuitatis.ne fratribꝰ ſuis ma
lum ꝑſuadentibus uideret᷑ fauere:ſic noluit
ſe omnino ſubtrahere.nec doctrinã ſalut ig
obmittere quam uenerat docere. Aſcẽdit g
ad diem feſtũ ſed ñ ad illum ad quẽ fratres
eius aſcẽdeꝛũt.nec nt illi.ſ manifeſte ⁊ cuʒ
magna comitiua nec ut uideret ab homi ni
bus.ne occaſionez maioꝛis inuidie daret in
deis:quia ñ cupiebat gloriaꝛi temporalit᷑ ſʒ
aliquid docere ſalubriteꝛ. homines corriger
de feſto eterno admonere. amorem ab hoc
ſeculo aueꝛteꝛe: ſed aſcẽdit onaſi in occlto.
in hoc condeſcendens fidelibus. qui timore

mortis occultandi erãt ⁊ ne ſe hoĩbus oſtẽ

dẽs. fauorẽ humanum qreret qꝛ dies feſtus
domini ñ exteꝛius ſed interius non facie ſed
in m̃te agitur.ð quo ĩ pſalmo dicituꝛ quoniã
cogitatio hominis ↄfitebitu⸗ tibi ⁊ relſquie
cogitatõis diem feſtũ agent tibi. Sic g age
diem feſtum ſi ad tuam feſtiuitatẽ uis uent
re ieſum. Qui eĩ agunt in manifeſto.⁊ ut ab
hominibus uideantuꝛ. receperunt mercedẽ
ſuam. Ulbi Beda. Miſtice autẽ deſignat
ꝙ ſingulis quibuſq; carnalibꝰ humanaz glo
riã queꝛentibꝰ dominus manct in galilea: q
interpretatur tranſmigratio facta. id eſt in

apitulũ.lxxxii.

mẽbris ſins: que tranſmigrant ð uitijs ad vx
tutes:⁊ in eis pꝛoficiunt. Poſtmodum uero
dominus aſcẽdit quia membꝛa xpᷣi non hund
uite ſed eteꝛne gloꝛiam queꝛũt.occulte autẽ
dñs aſcendit qꝛ omnis gloꝛia eius ab int“ id

eſt ð corde puro: ⁊ 2ſcientia bona ⁊ fide nõ

ficta. Pec Beda. Nota qꝛ vñs.docturꝰ miꝛa
cula.iĩmo in omnibus magnis opibus poten
tie ? tutis ſue gloꝛiã fugit.nolẽs ſocios ha
beꝛe uel nuncios pꝛeambulos.ut patet hic ⁊

in pluꝛibus aliis. Quaſi diceret.qᷓnto maior

es humilia te ĩ oĩibus.In opꝑibꝰ uero humili
tatis tuꝛbã comitẽ hũit.ueniẽs ad paſſiõem

⁊? diſcipłos pᷣmiſit.ut ſibi aʒinã ⁊? pulluũ addu

ceꝛent.ẽt comeſturꝰ agnũ paſchalẽ pᷣmiñt ꝗ

ppararent locũ: ſed hoc fecit in tanti ſacra

m̃ti miſteꝛium quod non debet ſumi niſi cuʒ

magna pꝛeparatione uirtutũ ⁊ bonoꝝ operũ

¶ Judei g ↄmuniteꝛ queꝛebant eũ in die fe

ſto antequam aſce ndeꝛet quia non uideꝛant

eum adeſſe cum fr̃ibus ⁊ dicebant. Ubi eſt
ille. ſ. talis ⁊ tantus pꝛedicatoꝛ.⁊ miraculoꝝ
opꝑatoꝛ. Non nominant eum nom ine ꝓprio.
tam querẽtes eũ animo bono quam malo.
Quidam enim q̃rebant eum deſyderio addi
ſcẽdi ut eiꝰ doctꝛinam deuote audirẽt.alij ðᷣ

ſydeꝛio malignandi ut eũ inteꝛficeꝛent. alij

uana curioſitate nt uideꝛẽt. Illi ergo ꝗ que
ꝛebant eum er odio dedignabantuzꝛ eum no
mine ꝓpᷣo nominare qꝛ nom̃ ſuũ fuit eis gꝗqrne
ſz illi g q̃rebãt eũ ex denotõe ñ audebãt eũ
noĩaꝛe ł ita ꝛeput abãt eũ famoſum ⁊ autẽti
cum. quod non opoꝛtebat nomen ꝓpᷣum expᷣ
meꝛe: uani autem non cuꝛabaut ð ſuo nomi
ne.Et eꝛat muꝛmuꝛ:de eo in tuꝛba:⁊ diſſẽſio
pꝛopteꝛ contꝛaꝛiet atem opinionum ð eo qui
dam. n. ſcilicet qui pia intentõne querebant
eũ dicebant qꝛ bõus eſt. appꝛobates eiꝰ doc
tꝛinam ⁊ miꝛacula.alij autezʒ ſcʒ ꝗ mala itẽ
tione q̃rebant eũ dicebant non. ſed ſeducit
turbas dicta eiꝰ ꝑſeq̃ ntes ⁊ oꝑpa. Ubi Criᷣ,
Illam quidẽ eſtimo opinionẽ multutidin s
eſſe hanc vo pꝛincipum ⁊ ſacerdotum. uiðs
utiq; pꝛincipatum coꝛuptum.eos autẽ qui
pꝛĩcipatui ſubijciutuꝛ.ſanos iudicio nẽo tñ
ſ. illoꝛum qui dicebant qꝛ bonus eſt.palam
loquebatuꝛ de eo pꝛopt er metum iudec. ſ.
principalium ne extꝛa ſynagogam ⁊ grega
tionẽ fieret alioꝛum. Ex quo patet quod pᷣn
cipes populi illius dicebant eum ſi eductoꝛc.
7 maioꝛ pars dicebat contrarium. Seducit
turbas clarius ſonabant ſed bonus eſt pᷣfius
ſuſurrabant. Ecce quantum deprimitur vi
tas ⁊ extollitur falſitas. Quidam ezꝛant ibi
foꝛmiduloſi ⁊ timidi qui in chꝛiſtum crede
bant ſed ueritatem diceꝛe nron audebant ⁊
ideo in ueꝛitate peccabãt. Tꝛibus eĩ modis
ſecundum Cꝛiſoſtomum. in ueꝛitate ꝗs pec
caꝛe poteſt aut ueritates pꝛe timore tacẽdo
aut ipſam ueꝛitatem in mendacium commu

De

tando.aut ipᷣam neritatezʒ non defendendo.
De pᷣmis dicituꝛ.Alij dicebant:qꝛ bonus ẽ.
nemo tñ palam loquebatur de illo ꝑꝑ metũ
iudeoꝝ. Ut dicit Aug. Aterq; ẽ reus apð de
um. ⁊ qui vitatem tacet.⁊ ꝗ mendacium di
cit ille qꝛ ꝓdeſſe non uult.iſte qꝛ nocere de
ſiderat.De ſecundis ſubdituꝝ alij autem nõ
G ſeducit turbas.de talibus dicit apoſtolꝰ.
ↄmutaueꝛunt dei vitatem ĩ mendaciuz. De
tercijs dicituꝛ multus murmur erat de eo
in turba. Murmurabãt quidẽ de eo ꝙ pha
ꝛiſei xpᷣm ꝑſeqbant᷑:ſʒ ti eũ nõ defendebant
nec apte ꝛeſiſtere audebant.cũ iñ dicat ſapi
ens uſq; ad moꝛtem certa ꝓ iuſticia. De oĩ
bus ſeꝛuis xpᷣi hoc idem dr᷑. Sed non miꝛuʒz
ſi de eis iniqui hoĩes aliquando male loqnũ
vtuꝛ:cum de ipſo dei filio talia loqueꝛentur.
Vñ Aug. de oibus ſeruis eius ĩtelligenduz
hoc dr̃ modo. Quicunq; appaꝛuerit ĩ aliqua
gr a ſpuali.alij dicum bonus ẽ.alij non:ſʒ ſe
ducit tuꝛbas.Qðõ dictũ ẽ eꝛgo ð dño.ualʒ ad
ↄſolatõem nr̃am.ð quocunq; hoc dictũ fue
rit xpᷣiano. Hec Aug. Sʒ ſi bñ ↄſideras. hec
maloꝝ ðꝛogatio:cõmendatio ẽ. Unde greg.
Stultum ualde eſt: ſi illis placeꝛe querimꝰ
quos non placere deo ſcimus. Perneꝛſornʒ
autem derogatio uite noſtre appꝛobatio:qꝛ
iam oſtenditur aliquid iunſticie nos habere.
ſi illis diſplicere incipimus:qui non płacent
deo. In omni igitur ꝙ de nobis dicitur. ſem
per tacite recurrere ad mentem debemna. ?
terioꝛem teſtem ⁊ iudicem querere. Quid
enim pꝛodeſt ſi omnes laudent:cum conſciẽ
tia accuſet. Ad quid poterit obeſſe.ñ omneſ
derogent ⁊ ſola ↄſcia öfendat.Unde ⁊ Boe
tius. Itaq; nihil ẽ ꝙ admireris.ſi in hoc ui
te ſalo ciꝛcũflantibus agitemur pꝛocellis.ꝗ
bus hoc maxime pꝛopoſituzʒ eſt peſſimis diſ
pꝓliceꝛe. Unde ẽt Seneca. Tam tuꝛpe ẽ lau
dari a turpibus:quam landari ob turpia :ł
eſſe tuꝛpem.Ett iterum. Nemo mihi plus ni
detur eſtimare uirtutem. nemo illo magis ðᷣ
uorusquam quũboni uiri famam peꝛdidit.
ne 2 ſcientiam perderet. Poneſta tuꝛpitudo
ẽ ꝓ bona cauſa. Pec Seneca ¶ Jam autẽ
die feſto mediante.i. in medio ſolemnitatis.
ſ.die quaꝛta.quando etiam deus ab initio
mundi choꝛuſcare fecit lumen in celis.aſcẽ
dit ieſus ĩ templum publice.quia ibi eꝛat lo
cus cõmunis aptus doctrine.⁊ docebat: qꝛ
ĩ pᷣncipio feſti hijs que feſti erant magis in
tendebant. æ ideo poſtea xpᷣm attentius au
diebant. uangeliſte qñq; more iudeoruz di
æs ſeptem quibus celebritas durabat diem
ſeſtum pꝛopter unam feſtiuitateʒ appellaue
runt. Octauus auteʒ dies de integritate ſce
nophegie non erat. ⁊ tamen totus celebris
manebat. Fiebat eniʒ in eo collecta ad opꝰ
pauperum. ? in neceſſitates fabꝛice ⁊ utenſi
lium eius. Et quidam de turba dicebant eũ

ſcenophegia.

uere pꝛophetam ⁊ xpum. Alij dicebant euz
habere monium.qs patet manifeſte falſuʒ
quia demonia expellebant᷑ peꝛ ipſuʒ. Domi
nus autem non turbatus ſed tranquillus nõ
reddidit maledictum pꝛo maledicro.ſʒ tran
quille að omnia reſpondit. In quo ſecundũ
Gedam,nobis pacientie reliquit exempluʒz.
ut quotiens nobis ab aliquo falſa obiciũtur
conuicia.pacienter tolleremus: ⁊ uera que
poſſumus non obiciamus:ſed ſalutaria mo
nita pꝛedicemus. Et queꝛebamt appꝛehẽde
re eum ad occidendum: ſed repꝛeſſi ſunt di
u ina uiꝛtute.⁊ nemo miſſit manus in illum:
quia nihil ei facere poteꝛant:niſi quantum.
? quando ipſe permittebat quia nondum ue
nerat eius hoꝛa.i.ab eo ordinata de captio
neiſua. Uoluit enim pꝛemiſſa longa ſeꝛie pᷣ
conum epoetũo tp̃re naſci ⁊ ſlr pᷣdicato eua
gelio opoꝛtuno tpᷣꝛe moꝛi. Quidam autem ð
turba humiies ⁊ pauperes pꝛedicatiõe ⁊ mi
ꝛaculis eius moti credebant in eum. uerba
⁊ facta eius:igloꝛificantes. Non dicit de pꝛin
cipibus::qꝛ quanto maioꝛes erant tamo ma
gis inſaniebant. Audientes autem principes
⁊ phariſei turbam de illo bona ſecreto muꝛ
muꝛantem: ⁊ eum glorificantem.ga turbe ũᷣ
audebant confiteri in palam. æ pꝛopter con
traꝛias de eo opiniones diſſenſioneʒ ĩ turba
factã ĩuidia ↄmoti miſerunt miniſtros.ſ. ſa
tellites pꝛeſidis quos ad hoc cõdurerant ut
eum appꝛehenderent. Non ſunt auſ ille peꝛ
ſonaliter ad capienqum xpᷣm timore turba
rum: ſed miſerunt miniſtros tanqᷓ; periculis
expoſitos qꝛ tales perſone pleni pᷣcio. non ti
ment ſe periculis exponere. Ipᷣi quideʒ ma
ioꝛes ſtantes in littoꝛe:non timent alios ſub
mergere. Inſani audito murmure.ꝙ xpᷣs a
turba gloꝛificaretur: ⁊ tanta bona de ipo: di
cerent dolueꝛunt ualde querebant eum occi
dere.dixit ergo eis ieſus.erudiẽs ad ſalutẽ
ẽt pertinacium peruicaciam. Anhuc modi
cum tempus uobiſcum ſum. Quid feſtinatiſ
me interficeꝛe paruum tempus.ſ.ſepteʒ mẽ
ſium expectate ¶ Quod modo facere uultis
facturi eſtis:non modo.quia ia nolo.Quaſt
diceret.Nõ mõ implebitis ꝙ uultis quia ad
huc modico tempoꝛe uolo manere in popło
ad doce ndum ⁊ miracula facienduz. In ua
num laboꝛatis:⁊ uos:⁊ pꝛincipes ueſtri gꝗa
ñ in ueſtra:ſed in mea poteſtate eſt: ut me
appꝛehendatis. E xpectate dum tempꝰ adue
niat.cito uos relinquam ⁊ perfecto oper̃ re
demptõis propter quod nobiſcum ſuʒ uado
quaſi ſpontanens.ſ.per paſſionem ⁊ morteʒ:
ad eum qui miſit me.ſ.ad prem. IJmplere ðᷣ
beo meam diſpenſationẽ predicando ſcilicʒ
⁊ miracula faciendo ⁊ ſic puenire ad meam
paſſionẽ completo diſpenſatõis officio aueꝛi
tis me ⁊ non inuenietis. Poc ſᷣm Auguſtinũ
fuit pꝰ xpᷣi aſcenſonem quando multi iudei

concurius in wuſſien
cciis ſene iehs et
inoetauode nt feſtn
icebenur ila dee ſne
guuubar oſ eg miohen
ulaciar nbat eſi /
nbira rrenucine. col.
cmtouejhun del ublce
ſſis non utrung loq wo⸗
cio imentione nt onnes vo⸗
Icwocedt ſuiferuons
tus magnitadinem, ad nram
Aate mn (rs. Prino die
ſoisdecſtierand iternedi
Nocri ddo crahranunt⸗
ſeruentins unniedantene
cum recedemes ponnen
magesdocvine nſtihn.
nioin oerina didat n
nalitareur uſg ac altu
om ni gercherent
giſcant ſepꝛen ſeſtn
gimus inquop ori 0
ſeinn lor enino ſac
cning autem ſee

entez ueen nireine⸗
obonn ſerreio mue
canrem, 9, turbef
glan. t oropeer con
diſſenſonez i turbe
unt miniſtros. ſ. ſch
hoe cödurerant it
on ſust auſ üle pe⸗
Pm timore wurda
ſrostarih ericthis
we Rem eid. nd
vere. Whrewüdez
:mon imend Midsin
dito murmore d5e⸗
tama bona Geſpo di
ldͤe querebant eum oeel
eſas rudſesd ſalnle
icacim, Ahuc nodi
mn ſum Quid ſeſtinatil
mn tempus. ſeptez e
d nodo facere wius
40 guig ĩ as Ci
editis gunltis oi

Pꝛime partis

compũcti ad predicatõm apoſtoloꝝ credide
runt. Iſtud ãt quottidie accidit:qr xpᷣʒ mul
ti qᷓrunt ⁊ non inueniunt quia querunt eum ñ
ibi ubi ẽ ſʒ ubi ñ ẽ.xpᷣs ñ ẽ i ðᷣlicijs nec in diui
cijs nec ĩ honoribꝰ.⁊ iõ ñ ibi ĩuenit᷑.uñ ĩ iob.
non ĩuenitur in terra ſuauiter uiuentiũ qᷓ; u⸗
ad delicioſos.abiſſus dicit.ñ eſt in me: qᷓ;ẽtuzʒ
ad auaros.quoꝝ cupiditas ñ habet fundum
⁊ mare loquitur non eſt mecuz. quantum ad
ſaꝑbos qui ſemper ſũt tumidi.i⁊ inflati. Inue
nitur autem in humilitate. paupartate: 2 aſ
peritate:qr ibi eſt. Iſta enim tria xpᷣs in hũc.
mũdum ueniens ſeceum portauit ? cum iſtis
naſci uoluit. Uñ in luca.iuenie tis infantem
ecce quanta humilitas pannis inuolutum.
ecce quanta paupertas ⁊ poſitum in preſepio
ecce quanta aſperitas. In nouiſſimo autem
die feſtiuitatis.ſ.die ſeptimo qui ſicut pᷣmus
erat celeberꝛimꝰ ⁊ in quo maior erat populi
concurſus.ł in nouiſſimo i.in octauo ꝗa per
actis ſeptẽ diebus feſtiuitatis tabeꝛnaculoꝝ
in octauo die erat feſtum cetus ł collecte: ⁊
dicebatur illa dieſ ſanctiſſima in lege quia fi
guꝛabat congregationem ſanctorum in ſupeꝛ
na ſelicitate ſtabat ieſuſ firme ꝗ ſe nũqᷓ; ſtee
tebat a rectitudine. ⁊ cõſtanteꝛ clamabar pᷣdi
cando uerbum dei pubiice. ocat dominus
ieſus non utrunq; loqndo:ſed clamando uo
cis intentione ut omnes poſſent eum audire.
In quo oſẽdit ſui feruoris deſydeꝛiũ ⁊ afſec
tus magnitudinem. ad nr̃am informatõem 2=
ſalutẽ ſᷣm Cri. Primo die laudibus ⁊ ſacri
ficijs dediti erant.ĩtermedijs diebus epulan
do corã dño uoluptati uacabant.in ultio die
feruentius audiebant: ut doctrine aliquid ſe
cum recedentes portaꝛent.⁊ ideo illo die dñs
magis doctrine inſtabat. ⁊ quaſi uiatica ſalu
tis in doctrina dabat.que percipientes ſecuʒ
meditarẽtur uſq; ad aliud feſtum quo iteꝝ
doctrina perciperent. Septem ãt iſti dies ſi
gnificant ſeptem feſta cordis que domino a
gimus. in quoꝝ primo ſacrificium laudis of
ferimus. quinq; autem ſeq̃ᷓntibus refectões
coꝛam dño accipimus.pꝛimo quidẽ in pane
lachrymaꝛum pꝛo peccatis.ſecundo in ↄfoꝛ
tatione conſcientie ⁊ refectione uirtutis.teꝛ

cio in pane ſeꝛenate conſcientie a peccatoꝝ

reliquijs.quarto in r̃fectione deſyðrij.quĩto
l conſolatione ſpirituſſancti.ſexto ĩ refectio
ne ſacram̃ti. ſeptimo die ſurgit ieſus r̃ficiẽs
in pane vbi. Quid autem docebat ſubditur
Si gs ſitit.ſcilicet ĩtus id ẽ de deꝛat aquaʒ
gꝛatie. doctrinam uite ⁊ gratiam ſpirituſſc
ti. neminemcompello:ſed ſi quis multuz de
ſydeꝛat ⁊ feꝛuens öſderium habet. hũc ego
uoco. Geneꝛaliteꝛ loquituꝛ. ſi ꝗs nullum ex
cipiendo cuiuſcunq; ſtatꝰ ⁊ conditõnis quili
bet ſecundũ ſuã ſiti potũ iueniet apud öum.
Si quiſ inquam ſitit ueniat ad me fontem a
que uiue, ueniat autem non corporis ſed ſi

Kaplʒ. lxxxij.

dei formate paſſibus. non pedibus ſed affet
tibus.ũ migrando ſed me amado.⁊ ab amor
mundi recedendo. ⁊ bibatihabũdant᷑ aquazʒz
ſapientie ſalutaris ⁊ ſpiritumſanctum.nõ ſo
lum ad ſufficientiam ſed etiam ad ꝛedundan
tiã ⁊ tunc flumina aque uiue purgantis mẽ
tis ac uiuificantis.⁊ ſemꝑ agẽtis ſcʒ doctri
na ſacra ⁊ dona gr̃aꝝ.ac beniuolentia q̃ ułt
conſulere pꝛoximis.fluent habũdant᷑ de uen
tre eius inteꝛioris hominis.ſ.ↄſcia coꝛdis ad
alios ꝑ redũdantiam qꝛ fides ⁊ bonitas uniꝰ
fidelis dʒ ad alios deriuari.non enim fluunt
aq̃ᷓ uiue de eiꝰuentre ꝗ qð bibit putat ſibi ſo
li ſufficere.Si qt proximo conſuler̃ feſtinat
ideo ũ ſiccatuꝛ.qꝛ manat. Dropteꝛ ꝙ admo
nẽdo dicit Petꝛ unuſꝗſq; ſicut accepit gꝛa
tiam in alterutrum illã adminiſt:ꝛantes. do
minus uocat illos ſicientes ꝗ ſunt uacui ab
amoꝛe mundi. ad aq̊s gratie.ſ.ad amorẽ di.
Uñ aug. Si habitat amoꝛ mundi in te ñ eſt
quo intret amor dei in te. Uas ẽ ſed plenus
es.F unde quod habes ut recipias quod nõ
hẽs. unde amorem ſeculi ut amoꝛe dei im
plearis. Pec Aug. Mocarur autem ſecundũ
Krip.ſpũs ſanctus flumem qꝛ ſicut flumẽ nõ
Fueꝛtituꝛ nec ſtat ſed ſemꝑ curꝛit.ſic ⁊ illi ꝗ
hñt ſpiritum ſancrum.ñ reuertũt᷑ ad pecca
ta nec ſtãt peꝛ ocium ſed ſꝑ euzũt ad foꝛtia
icit᷑quoq; ſpiritꝰ ſanctus aqua uiua qñn ali
quis habet gratie ↄtinuationem ⁊ ꝑſeueren
tiam fine qua nihil naleꝛẽt omnia pᷣcedẽtia
Vn Beꝛnaꝛdus.Tolle ꝑſeueꝛantiam nec ob
ſequiũ mercedẽ habet.nec bene ficiũ gratiã
nec laudẽ fortitudo. Miniſtri g mombꝰ
eiꝰ delectati ⁊ doctrine ſue vᷣbis capti.redie
rũt ſe excuſantes ⁊ dicẽtes qr nunq; ſic locu
tus eſt hõ ſicut hic homo ⁊ loquit᷑. Quaſi di
ceꝛẽt. Ita bene loquituꝛ ꝙ non nidet᷑ homo
purus ſed plꝰ ꝓpter quod temeraꝛiũ eſſet po
neꝛe ſup eum manus. Utinam ⁊? uos pꝛeſen
tes fuiſſetis. Utinã ⁊ uos erꝰ vba audiſſetis
Nunq; foꝛtaſſe ulteriꝰadueꝛſi/ us enm aliquid
ageꝛetis. haꝛiſei eꝛgo inuidia moti rputa
bant eos ſeduetos ſicut ⁊ tuzꝛbam que defaci
li põt ſeduci ꝑ ignoꝛantiam quos ⁊ malediæ
tos dicunt ſᷣm illud deutꝛo.maledictus ꝗ nõ
pmanet in lege.in me ut dicit Augu.ſit iſta
maledictio.ita etiam ⁊ nunc eſt in eccłia ꝙ;
ſimplices ⁊ laici ſunt aliquando deuotiores
q; alij ̃m illud iſaie.cognouit bos poſſeſſo
ꝛem ſuum.⁊ aginus preſepe domini ſui. iſra
hel antem me ñ cognouit.Et gꝗa xpᷣi doctri
na miſiſtꝛoꝛum pᷣconia populorũ fiõs.phaꝛi
ſeos a ſua malitia nõ traxeꝛat. ſuꝛgit ad hoc
Nycodemus.ꝗ ad ieſum nocte ueneꝛat.ꝗ ⁊
unꝰex ipᷣis eꝛat.⁊ legis auẽte nitit eos a ꝑſe
cutõe ⁊ captiõe xpᷣi ↄpeſcẽ ac xpC&j ĩ quẽ oceł
te credebat excuſare ex lege dicẽſ nug lex
noſtra hominem iudicat: niſi pꝛius audieꝛit
ab ipᷣo ⁊ cognoueꝛit gꝗd faciat.Nemo.n.Fᷣm

De mulieꝛe in adulteꝛio

legẽ ↄdẽnatur: niſi ex ſe ↄfeſſus:uł ab alijs
ↄuicius ⁊ pñs ñ abſens:q; ĩ danatõe hoĩs ñ
leuit᷑ ẽ pcedendum. Nã ẽt ſm leges ciuiles
diligẽs lquiſitio dʒ pᷣcedere ſnĩiam. Sed illi
uolebant ꝑuerſe ẽẽ dãnatoes q́; cognito
res. Cꝛedebat Nicodemus.Si tmmõ dũʒ ie
ſuʒ uellẽt paciẽter audire ꝙ vbũ xpi eſſʒ tã
te efficacie.ꝙ fõte ſiles fieꝛẽt illis ꝗ ad tenẽ
dũ eũ miſſi fueꝛant. ⁊ ad vba eius ↄuerſi ſt
i eo fcõ ad ꝙ miſſi erant ⁊ crederẽt ſicur illi
crediderũt. Et iõ uolebat ꝑ hoc eos iducer̃
ad audiẽdum xpᷣm. ut ↄuerteꝛẽt ꝑ vba eius
ſicut ẽt ipe fuit ↄueꝛſus. Phariſei vo inidia
⁊ iracũdia agitati ñ recipiẽtes ð vitate gꝑſua
ſionẽ:ſʒ magis Nicodemo dicẽtes tãdẽ re
ueꝛſi ſunt ↄfuſi ĩ domũ ſuã ⁊ ĩ ppᷣa.nullo peꝛ
fecto negocio.uacui fide ⁊ fraudati a malo
deſyderio ſuo.ł ĩ domũ ſuã.i.ĩ ꝓpᷣam cordis
malitiã. ſ.i ĩfidelitatẽ ? ĩpietatẽ ſuã. ualde
dolẽtes ꝙ facere ñ potuerunt uolũtatis ſue
ꝓpoſitum. ꝗa ↄſilium eoꝝ ꝑ diuiſionem fuit
diſſipatum. Jeſus ãt ꝗ miſcðie uiſceribꝰ ha
bundabat ꝑrexit ĩ mõtẽ oliueti.ĩ cuiꝰlatere
bet hania erat ⁊ domꝰ Marthe. q̃ hoſpitar
ſolebat.nã dñũs hãc ſibi ↄſuetudinẽ fecerat:
ut ꝑ diẽ qñ hieꝛoſolimis erat ĩ diebꝰfeſtis.in
tẽplo pᷣdicaꝛer.ſig ⁊ miꝛacula ondeꝛet.⁊ ĩ ſe
20 uertebat᷑ i bethaniam.ut ibi hoſpitando
quieſceꝛet.
Oratto.

Omidpe ieſu chriſte. Da mihi corõ ⁊
d YJõiſyderio aſcẽdere ad diẽ feſtũ ſolẽni
tatis et᷑ni ⁊ me ſemꝑ ad illaʒ pᷣpare.
ut cũ tpᷣs uiſitatõis tue aduenerit ad contẽ
plandum te facie ad faciem mereaꝛ illuc fe
liciter puenire.O fons aq̃ uiue ſitio ⁊ ðſyde
ro ego miſ gr̃am tuam.uenio ⁊ ſuſpiro ad te
toto affectu reꝗrens eaʒ. da ergo mihi bibe
re ⁊ tam habundanter ð ea peꝛcipere.ut do
na graꝝ ⁊ mihi ſu fficiant.⁊ peꝛ beniuolẽtiã
a me ꝓximos fluant eiſq; pꝛofitiant: ut tu ui
dens ĩ me opus miſcðie.mouearis amplioꝛẽ
gram mihi infundeꝛe Amen.

De mulieꝛe in adulteꝛio depꝛehenſa.
LCLCLaeaapitulũ.Ixxxiij.

yquenti autem die iterum dilucu
lo uenit ieſus in templnm. in quo
oſtenditur in eo zelus animarum.
voiĩs populus uenit ad eum. quo
pz duotio audientiuz. ⁊ ſedens docebat eos
ðᷣ ſalute aĩaꝛum. Scꝛibe vo qui babebãt no
ticiq ſcꝛiptuꝛarũ ⁊ phariſei.qui uidebantur
pᷣ alijs religioſ ĩuidẽtes ⁊ inſidiantes ei. qꝛ
ſciebhant eum manſuetum: ⁊ miſericoꝛdie pᷣ
dicatoꝛeʒ. ⁊ ob hoc habere populi gr̃aʒ ⁊ fa
noꝛem aduxerunt ei muliereʒ in adulterio
ppꝛehenſam.⁊ ob hoc ſ̃ᷣm legem lapidanda

deprehenſa.

7 ſtatuerunt eam in medio ut oĩum ore con
demnaretur ad moꝛtez. temptando expectã
tes xpᷣi ſententiam. ⁊ querentes quid de ipᷣa
faciẽduz eſſet ut ſi eam lapidari iudicaꝛet:
quaſi crudelem ⁊ ᷣꝛium miſcðie eum irride
ꝛent. ⁊ non habentem miſericoꝛdiam quam
popło pᷣdicabat.ꝑꝑ quã ẽt pplłs eũ diligebat
ſi at dimitti deceꝛneꝛet quaſi Zᷣrium iuſticie
⁊ puaꝛicatorem legis q̃ adulteram lapidari
pᷣcipit. cum ipᷣa adultera ꝛeuʒ moꝛtis iudica
ꝛent. Putabant deum uel ĩmiſericoꝛdem ẽẽ
i iudicando uel iniuſtum. De iuſticia facien
da non curabant ſʒ xpᷣm in ſermone capeꝛe
unolebant. Ipᷣe autem utzanq; calumnia pꝛu
denter euitauit ꝗa ⁊ iuſticiam in iudicio ſ
uauit ⁊ a miſericoꝛdia non declinauit. Pꝛo
tulit enim iuſtũ indiciũ ſalua miſeꝛicoꝛdia.
⁊ ſic ſuum ſᷣmonem temperauit ut ⁊ legi nõᷣ
gdiceret.⁊ pietatem non admitteꝛet.Nõ tñ
ſtatim iudicauit ſʒ pꝛius inclinans ſe humili
ter a rigiditate iuſticie.digito ſcribebax in
terr a tanq; f̃ᷣm Aug.illos tales in terrã ſcꝛi

bendo ſigni ficaꝛet non i celo. Scõʒ Alchui

num per terram coꝛ humanum oſtendit᷑ :
bonarum uel malarum actionum ſolet ꝛed
dere fructus ꝑ digitum auteʒ ꝗ aticuloꝛuʒz

opoſitõe flexibilis ẽ.ſublimitas diſcretionis

expꝛimitur.nos ergo inſtꝛuit ut auditis mał

pꝓximi non ſtatim ea temere iudicemus ſed

pᷣus ad ↄſciaz. coꝛdis humiliter reuerſi.digi
to diſcretõis ea ſollicite diſquiramꝰ. nos ẽt
ipᷣos ſi ſine peccato ſumus intus diſcuciamꝰ
Judex igitur ꝗ audit accuſantes non dʒ ſta
tim daꝛe ſnĩaz ſʒ diſcutere. ⁊ ea q̃ audit deũ
i coꝛde ſcribere.i.diſcꝛete ſĩſquiꝛeꝛe.⁊ q̃ agẽ
da ſunt uideꝛe.digito ꝗdem dñs ĩ terꝛa ſcri
bebat.ac ſi eis diceꝛet. Uos legis mihi teſti
mõia affertis. ⁊ legis uerba naꝛratis ꝗ legẽ
ipᷣam ñ ĩtelligitis. Pic ẽ digitus ille ꝗ quõ
dam ipᷣam legem ſcripſit lapide. Pꝛecepit
eĩ lex mulierẽ hꝰmõi lapidare:ſed non ſicut
uos ĩtelligitis.neq; a talibus q̃les uos eſtis
pᷣuaꝛicatoꝛes legis legẽ ĩpleꝛe cupiebãt. VUñn
cũ ĩ temeꝛitate ꝑſeuerarent.ĩterrogãtes euzs
eꝛexit ſe ad eorum ĩpoꝛtunitatẽ ꝛepmendaʒ
⁊ ꝓpoſuit eis ſniam iuſticie dicens.Qui ſine
peccato ẽ ur̃m:pᷣmus ĩ illã lapidẽ mittat.ſiñ
pcto.i.ſine crie. Põt.n.aliꝗs ſine crie eſſe:
ſʒ nix ſine pct᷑o.quaſi diceret.Aſcẽdat unuſ
Qſq; tꝛibunal metis ſue.⁊ inuenietiſe pecca
toreʒ eſſe. Aut g iſtã dimittite.ant ſimul cũ
illa penam legis excipite. Puniat peccatrix
ſed nõ a peccatoꝛibus ĩpleatuꝛ lex quã alle
gatis:ſed non a legls puaricatoribus. Priꝰ
iuſti ſitis poſtea ꝛeam puniat is. Ecce plena
iuſticia ut inſtus mala pnniat nõ reus. Ubi

Aug.Mon dixit ñ lapidet᷑ ne õᷓ legẽ dicer̃ ui
Sreꝛetur.abſit aũt ut diceret lapidetuꝛ.uenit

enim non perdere quod inuenerat.ſʒ querer
ꝙ pierat. Pec Aug. Si quis ergo in mortaliẽ

Uel moſti eino
ba htera tena lena/
At icdcun nei t de.
ſacioukto ſe inelinans
accuſat mei irc iuc cii,
beatoeto eor. ut exs oſĩ
ius ſſie erecutlone q ili le
dig epierun Et erat üla ſe⸗
luts a gullidet eoum eo
heccala ſa ſtonſerideban
Dorue ſacen uirme diuimn
IA Wed onacta gallden
DMisectata d non dia,
nuſoſcr deden edez denn
licenet Glinne detem
peccgtores, E age denno
teſtonenet maire ſent
ſin iifoe icigno⸗
zeo iuſtcie peuſſſe c
ege ſebtutumn ab etz
tet noo ſcut oiug⸗
ir ante co
noſpſoſhumite

Lalikidſinſe⸗
hnſlein nobi
nalfum liatenit biaft

Danchcilnntiten
Riuſticiamin dicoß
la non declimut. dnn
clüſalua miſeitriig,
emperauitin rlegi
non admiteer ſlori
Aus inclinans ſe hunli
lcie. digno ſcnbebnn n
ellos tales interi ſci
onicelo. Sciz Alchni
bumonum oſtenclt
n actionom ſolet:er
autez g aeticulornz
blimitos diſcretionis
ſauit ut auditis mal
nere indicemus ſed
imiliter reuerf digi
(iſquiram. noset
us indus diſcncian
ccuſantes ndn dſtn
tee. Ten d aud dei
gaem ds lenaſn
er Voslegsnibiieſt
s uerda nonatis glege
naer
pice igtus deg ue
rpit lance, aecehi.

Pꝛime partis

neminẽ iudicar̃ obet:qr qui alium iudicat᷑
ðᷣ illo uł conſimili quo ipie tenetur obnoxiuſ
ipᷣm in hoc damnat ul damnandum oſtẽdit.
Ergo antequam aliquem iudicemꝰ:conſciẽ
tiaʒ noſtrâ uiðamus.⁊ iuſta examinatiõe di
rimamus. Rigoꝛ ei diuine iuſticie exigit: ut
nẽo alium ð crimine arguat.accuſet.Leſtĩo
nium ſerat.iudicet.ſi ð pari uel ð maiori re
daꝛguendus ẽ. Sed nos hunc rigoꝛeʒ nimis
temꝑamus.⁊ magis q; iuſtũ ẽ relaxamꝰ. Au
di de hoc ? Senecã. Te pᷣmũ exhibe bonuz
7 ſic queꝛe alteꝝ ſimilem tui. Uide ſi adhuc
malus es:⁊ ſimilibus paꝛce. Pec Seneca.
Quid autẽ dominus in terra ſcripñit ad litte
ram incertum ẽ. Aug.tamen dicit ꝙ ſcripſit
illud ꝙ uoce expᷣſſit ⁊ eis ꝛñdit.ſ.ꝙ qui ſine

pct᷑o eſt ueſteum. ⁊c̃.Et ſic ipſe ſᷣm modum

iudicialẽ ſuã ſniam pꝛ imo ſcꝛipſt. o ptulit
Pieꝛo.autẽ in quadam epła uidetuꝛ uelle

eũ ſcꝛipſiſſe. terra terra abſoꝛbe uiros iſtos

abdicatos. Uel ᷣm Amb.terra t᷑rã aceuſas

Uel pſᷣm quoſdã pꝛimo ſe inclinãſ ſcripſit ueꝛ

ba h.terra terra terra: mea ẽ equitas.meuzʒ
eſt iudicium meũ ẽ iudicare illum:ł illam.
ſecũdo ueꝛo ſe inclinans ſcripſit terra teꝛꝛaz⸗s
accuſat meũ at ẽ iudiciuũ. Uel pᷣe gloſaʒ ſcri
bebat pct᷑a eoꝝ:ut eos onðꝛet ineptos ad hu
ius ſnie executionẽ q̃ illi legẽtes pre uerecũ

dia exierunt. Et erat illa ſcꝛiptura tante uir

tutis.qdð quilibet eoꝛum cognoſcebat in ea

peccata ſua. Non ſeribebat per ſingula. ſed

potuit faceꝛe uirtute diuina. ꝙiĩ aliqua figu
ra ab eo pꝛotracta.quilibet eoꝝ uideꝛet ſua
ꝓpꝛia peccata ⁊ non alia. Et ixerum ſe incli

nans ſcribehat eadezʒ denuo in terra. Quaſt
diceꝛet. Si iſta ẽ peccatꝛix: ⁊ uos ſiłit᷑ eſtis

peccatoꝛes.E adẽ denuo inclinatus ſcripſit
ut oſtẽdeꝛet maiorẽ ſententie ſue firmitatezʒ
7 eos ſua uiſiõe indignos eſſe. Unde cũ eos
zelo iuſticie ꝑecuſiſſet:ñ ẽ dignatus eos attẽ

dere:ſʒ obtutum ab eis auertit. In quo do

cet nos ſicut pꝛius ante corꝛeptõem alteꝛiꝰ.
ita ⁊ poſt nonpſoſ humilꝛ inueſtigar̃ ne idẽ
łaliquid ſimile in nobis ſit. Inclinauif ſe ⁊

nultum alio uertit. benignꝰoũs.ẽt ꝓ emuliſ
⁊ aduerſarijs ſuis.q̃ſi diſ imulans: ut a ſtulł

ticia ſua declinarent. ⁊ ut eoꝝ ueꝛecudie cõ

ſulens. liberã exeunqi facultatez eis daret:
Quos citi exituꝛos qᷓ; pliꝛa inteꝛrogaturos
p‚nidebat. Si enim eos intuetuꝛ in facie ma

gis erubeſceꝛent exire. Gac ſimile: ac con
fuſis condole:⁊ in faciẽ nõli reſpiceꝛe. Pic ĩ

ſtruimn ex chꝛiſti actione.qualiter in iudi
candis pꝛoximoꝛum defectibus.fiõᷣlis quiſq;
debeat ſe habee. ( Ao quod ſcienduʒ quod
primo debet homo ante ocu'os cõdis pecca
ta ⁊ defectus poꝛios ſcribere: ut ſic ſeipſum

iudicer: t tunc dignioꝛ fit alios iudicare. q

ſtio. utꝛum peccatoꝛ poſſit iudicare ⁊? repre

bendeze alios. Ad ꝙ dicẽdum ꝙ iudicàs aut

.
4

aptʒ. lxxxij.

E irretitus ſolũ ↄmũibꝰpeccatis ⁊ leuibuſ.⁊
tunc ad coꝛꝛipiendum ñ redditur indignus
aut eodẽ pcto ł maioꝛi de quo corripit aliũ
⁊ tũc aut petm coꝛꝛipientis eſt mãifeſtũ aut
occultum. Si manifeſtum tunc ñ pt᷑ coꝛꝛipe
re pꝑ ꝓximi ſcãdalũ. Si occultum aut peni
tet ⁊ tunc pt᷑ cum huùilitate corꝛipere alios.
ut ⁊ ipſti ò ſuis pctis peniteant.aut non peni
tet. æ tunc nullo mõ dignus ẽ alios ꝛepꝛehẽ
der̃ qꝛ talis coꝛrectio ñ pꝛocedit ex caritate
uicij deteſtatõe.qꝛ als prius deteſtaretur
in ſe qᷓ; in alio.nec hõ dʒ plꝰ diligere pximũ
qᷓ; ſeipſum ĩmo ĩ h caſu ĩ quo ipſe aliũ iudi
cat ſeipſum ↄdemnat.x hac ãt pꝛopꝛioꝝ ðᷣ
fectuũ ↄſideratõe ĩnaſcitur hũilitas.⁊ ̊ hũi
litas docet᷑ in iclinatõe dũi deoꝛſum uſq; ad
terra. Seõo dʒ ẽt hõ anq; aliũ coꝛripiat cũᷣ
ſũma diſe retõe diſquirere duo.pꝛĩio pſõe diſ
poſitionẽ an ſcʒ ſic ſt diſpoſitus.ut ex hoc e
mendet᷑.aut ñ.ſcðo facti q̃litatẽ ⁊ circunſtã
tiã. an ſcʒ factũ ꝙ repᷣhendit in alio.ſit ſ̃ʒ ſe
maluʒ ⁊ tüc dʒ coꝛipere aut ad utꝛumlibet
ut.ſ.bñ fieri poſſit ⁊ male.tunc ẽ in meliorẽ
partẽ interpretandum. Tertio debet diſqui
rere ꝓpriam intentõʒ. an ſcʒ ex caritate mo
ueb itur ad talem correptõem.ł ex ꝓpᷣa oſtẽ
tatõe ł ex paſſione uel ſuſpitõe.de talibꝰ in
dicijs temerariis dicit᷑ alibi nolite iudicare

tit ñi iudicemini. At illi diſceſſeꝛũt oẽs unꝰ

pꝰ aliũ qr oms pctoꝛes ſe eſſe ſciebat ꝙ ⁊ ip
ſo abſceſſu ð ſe ↄfeſſi ſunt ĩcipientes a ſenio

ribꝰ.tum qꝛ gquioꝛibꝰiplicati erãt pct᷑is ⁊ cri

minibus.tum qr melius cognoſcebant eꝗra
tem ſentẽcie prolate.⁊ enanueꝛunt eoꝝ a ſtu
cie.Et remanſit ieſus ſolꝰ ſcʒ ab illis calnm
niatoribus:qr diſcipuli ⁊ multitudo popuili
m aſerunt cũ eo.⁊ mulier ſtans ĩ medio. Re

licti ſt᷑ duo.ſ.ieſus miſcõia ⁊ mulier miſeria

Et merito remanſi miſericordia cũ miſeria
aqr miſerie neceſſaria ẽ miſeꝛicordia. Poſito
eꝛgo timore iuſticie.conſequenter xpᷣs ipfũ

temperat dulcore miſericordie. Nam ↄfuta
tis calummatoribus erigens ſe iteꝑꝝ ieſus di

xit. Mulier ubi ſt᷑ qui te accuſabãt. Quaſi

diceꝛet. Qui ueneꝛant ad queꝛendũ iuſticiã

fugati ſunt iudicio iuſticie. Ille autem qui
aduerſarios rpuleꝛat lingua iuſticie. leuãs
in illaz oculos manſuetndinis inteꝛrogauit

eam dicens. Nemo te ↄdemnauit. Que reſ

pondit. Nemo dñe. Jam enim ꝛeceſſerant.⁊
quilibet eoꝛum ſe ſimilit᷑ inquinatum ſcie

bat. Unde Auguſtinuſ. Ideo enim libera

nit dominus peccatꝛicem:quia nõ erat qoi
iuſte mitteret lapidẽ. Quomodo lapid aret
qui ſe lapidandum cogſceret. Vec Aug.Et
ꝗa mulier territa poteꝛat timere.ne ipᷣe qui
ſine peccato eſt eam puniret ⁊ timens ei di
ceꝛe nemo quippe me condẽnauit:tu autes

qui ſine peccato es. ſi uis potes. quia tibi
ſoli peccaui idᷣo ſubaituꝛ hriſti abſolutio.

de ꝗbuſda vᷣbis dni ꝓ ꝗbus

Audiuimus eꝛgo rn uoceʒ iuſticie.audia
mus nuc uocẽ miſcoie.Nã dixit ei ieſus.nec
ego te ↄdẽnabo:a quo foꝛte te danari timui
ſuũ:qꝛ ĩ me peccatũ ñ ĩueniſti.nec miꝝ:quia
ueni peccatoꝛes ſaluare ñ ↄdemnare. Noli
timere: ſʒ ſecura ſis.crede tmmõ meis ↄfſilijſ
Nõ abiitio peccatoꝛes:ſʒ ſuſcipio penitẽtes
Quaſi diceret. Ali dimiſerũt te ĩdãnatã ꝑpꝑ
peccata ſua.⁊ ego te abſoluo ex mia mea.
Uade abſoluta a culpa ⁊ a pena. ⁊ iam ãpli
us noli.i.nõ uelis peccae. ẽ ñ ſi tibi uolũ
tas peccandi. Magnũ ergo peccatũ ẽ uolun
tas peccandi. Facta ſecura ð pᷣterito: caue
ðͤ futuro dele.ꝙ ↄmiſiſti obᷣua ꝙ pᷣcepi ut ĩ
uenias ꝙ ꝓmiſſi. ergo ⁊ dñs dãnauit ſʒ pec
catum ñ hoĩem.ſaluãdo.n.naturam damna
uit culpam. Qui gᷓ amant in dño manſuetu
dinẽ: timeant ⁊ vitatem eteni dulcis ⁊ rectꝰ

E dñs. Erectus itaq; dedit ſnĩiam iuſticie in

accuſantes.⁊ iteꝝ erectus ſniam miſericoꝛ
die circa accuſatam:qꝛ hoc utrũq; facere di
uine ẽ potentie.⁊ eque utꝛũq; ppᷣum eſt deo
punire.ſ.⁊ parcere.⁊ eque iuſtum eſt ſerua
2ꝛe miſericoꝛdiã ſicut iuſticiam. punit iuſte ⁊
paꝛcit pie.⁊ ſicut pᷣmo ꝓtulit indiciũ iuſticie
ſalua miſericoꝛdia.ſic ſecundo ꝓtulit iudici
um miſericoꝛdie ſalua iuſticia.ſcz ut miſeri
coꝛs pcta pᷣtita dimittẽs.⁊ ut iuſtus ne am
plius peccaret interdicens. Nam uniueꝛſe
uie dñi miſeꝛicõdia ⁊? vitas.Sic ergo libeꝛa
ta ẽ miſera iubente miſcõia. Ticet aũt deus
ſit iuſtus ſic ⁊ miſericoꝛs tñ dr̃ ei ꝓpᷣum eſſe
potius miſeꝛeri q; iuſtum ẽẽ.qꝛ nihil requiꝛi
tur ad ↄplendum opus miſcdie:niſi nolũtas
eius tm.ſgʒ ad ↄplendũ opus iunſticie. reꝗrit᷑

ẽt aliqd ex parte hoĩs.ſ.exigẽtia meritoꝝ.·

Añ Anſhel.Occurrat iã nunc memoꝛie mu
lier illa ĩ adulterio depᷣhenſa. ⁊ ieſus ꝛogatꝰ
ſniam ferre quid egeꝛit ꝙ dixit recoꝛdare.
In terrã oculos iecit.ne forte accuſataz reſ
piciens nimis ↄfundeꝛet. Cum.n.ſcꝛibens in
teꝛra teꝛrenos eos non celeſtes ꝓdidiſſet: ꝗ
ſine pct᷑o ĩgꝗt ẽ ur̃jm pᷣmo ĩ illã lapidẽ mittat.
O miꝛa ⁊ ĩeffabilis xpᷣi bonitas. Quã ↄdem
nare iuſte potuit adueꝛte qᷓ; pie: ⁊ qᷓ; caute
liberauit. Cũ.n.oẽs ſnĩa terruiſſet.⁊ expulit
ſet ð templo.imagĩare qᷓ; pius oculos in illã
leuauerit.q;dulci ⁊ ſuaui uoce ſniam abſo
lmõis eius ptulerit. Puta ꝙ ſuſpiraueꝛit.q;
lachꝛymatus fueꝛit cũ diceꝛet. Nemo te cõ
dẽnauit mulier ⁊c̃. SFelix (ut ita dicam) hec
adulteꝛa mulier q̃ de pᷣteꝛitis abſoluit.ſecu
ra efficit᷑ ð futuris. IJeſu bone te dicẽte.nee
ego te ↄdẽnabo.ꝗs ↄdemnabit. Deus ẽ ꝗ in
ſtificat. ꝗs ẽ ꝗ ↄdẽnet. Audiat᷑ tñ ðᷣ ceteꝛo
nox tua.naõ ⁊ ia amplius noli peccaꝛe. Pec
An.⁊ qᷓ;uis dns ieſus mulierẽ a clpa abſol
uẽdo.⁊ ne amplius peccaeet ĩteꝛdicẽdo.nul
lam alia ſiungeꝛet ei pnĩazʒ ſeu pen.tñ hoc
factũ xpᷣi ñ ẽ tꝛabẽdũ ad ↄſequẽtiam ⁊ ĩ con

raculis.pᷣdicatõibus.⁊ exẽplis.⁊ pᷣmuʒ ẽ po

uolebt eũ iui lapidare

ſuetudinem.ut exẽplo domini aliquis abſq;
ofeſſiõe ⁊ pene iflictõe quẽqᷓ; abſoluat.quia

xpᷣs excellẽti ĩ ſact̃is habuit ⁊ potuit ↄferr
effectum ſacẽ̃i ſine ſacr̃o.ꝙ nullus purus hõ

põt ĩmo bent ſacerdotes ĩ foro penitẽtiali

ĩponere pniam ᷣm aditõeʒ peccãtis.⁊ pct᷑i:
ga ñ hũt talẽ põtatẽ remittẽdi. Poteꝛat ẽt
xpᷣs illi mulieꝛi tãtã ↄtritõem daꝛe ꝙ ſuffice

ꝛet ad deletõez totius culpe ⁊ pene.⁊x illã 2
tꝛitõeʒ cognoſcere:ñ ſic at alius ſaceꝛdos pt
nec mouet coꝛ nec uiðt.Sili mõ quotidie
ſis ꝛecipit adulteꝛã: cũ ꝑ gr̃am ꝛecipit quã
libet aiam a dyabolo coꝛꝛuptam ꝑ culpaʒ ꝑ
mulierei eĩ ĩ adulterio vpꝛehenſam:ſignifi

2

catuꝛ q̃libet ꝑſona xpᷣo ꝑ fidem deſponſata:

ſz poſtea ꝑ moꝛtale pct᷑z cum dyabolo adul
terata.ꝑ ſcꝛibas vo ⁊ phariſeos ſignificãtna
pᷣmones ꝗ dicunt᷑ hic ſcribe qꝛ pct᷑a nr̃a reti
nent memoꝛit᷑ tãqᷓ; fumit᷑ ſcripta ⁊ phariſei.
i.diuiſi recte dicũt᷑:qꝛ a xpᷣo ⁊ ſctoꝝ ↄſoꝛtõ
ſeꝑant᷑. Vi mulierẽ ad iudiciü adducũt ꝗa
dãnatõeʒ hoĩnz ſolicite q̃runt.⁊ qꝛ dñs ñ uſt
morteʒ pctoris:ſʒ ut magis ↄuertat᷑ ⁊ uinat
iõ ei dicit. uað ⁊ noli amplius peccare quia
ſibi ſufficit va penitẽtia ð pᷣteritis ⁊ cautela
contꝛa recidiuum pꝛo futuris.
L Oꝛatio.
en u elemẽs ꝗ vᷣpᷣhenſaʒ ĩ adulterio
o Alemẽter ab accuſatoribꝰ liberaſti:⁊
ꝗ te ĩcõdemnat ĩ pace miſ̃icoꝛditer
dimiſiſti: ſtat coꝛã te aia mea adulteratrix
q̃ totiẽs a te vo ſpõſo ꝛeceſſit quotiẽs ſugge
ſtionibꝰ adulteꝛatis inimici ↄſenſt. acenſat
ſcĩa.accuſant oꝑa ⁊ actio pꝛaua non itres
dũe ĩ iudiciumicum ea ne memineris iniqui
tatum eius antiquarum libeꝛa ab accuſatõi

bus peccatricem ⁊ ꝛeaz. ⁊ dimitte in pace ſi

bi ↄſciam a tuo tremẽdo iudicio abſolutam

ga tibi ppᷣum eſt miſereꝛi ſemꝑ ⁊ paꝛcere.⁊

non eſt numeꝛus tue miſeꝛicoꝛdie Amen.

de gbuſdã vbis dñi ꝓ ꝗbus uolebãt eus
iudei lapidaꝛe. .Ca. xxxiiij.

Uia vo vᷣm Alchuinũ ieſus mulie
eem abſoluerat a cꝛimine ne aliꝗ
dubitaꝛent:an ille queʒ uidebant
ueꝛum hoiĩieʒ poſſet peccata dimit

teꝛe.dignatur ipᷣe aꝑtius diuinitatis ſue po
tentiam demonſtzꝛa:e. Unde dicituꝛ. Ite
rum ergo locutus eſt eis ieſus: dicens.
Ego ſum lux mundi.ſcilicet tocins non par
ticulariteꝛ gentis unius. ⁊ ideo accedẽs ad

eum per fidem ⁊ deuotionem ab eo illumia
tuꝛ ad ſalutem ab eo ueꝛo ꝛe cedens obtene
bratur ad gehẽnam. FFꝑpᷣus ſecundum utran
q; naturam dicitnꝛ lux:qꝛ ſcdm dininitatẽ
illuminat intus animam. ⁊ ſ̃ᷣm humanitateʒ

infoꝛmat exteriꝰ uitam.⁊ hoc tꝛiplicit᷑.ſ.mi

teci hati ſumnus. r
glizobed edo il en ſ
tenebeio i fulluo nillel
luminemur Jagzibi
credẽdo amidot inlin
bris.eignoranlie hee
qbia ego ſaſn uigt 99
ſebras gehene:gui eg⸗
puiflucssſiuboinn . ch
in ſuturo hebl pn
um veluens t eri
bipai uciem. Me hor
epertinet ag meritum/
uñ uuee en net od ogremiu
Elgoffarres nel om ama
l ego ſun lur nundi g me
hulitenebris ſed habebit
ſol alieſt giuſſit Aliud
uscd ucſt neimpuden fn
Ppniſt ne dien nodsini
ſieid iuſtneneang
tmiuſſſcticie dens ogte
fis me,Ergo nodo ſacian
Oluanus ppeges libus
muchaſtum lumen nun
leſebrio/I. enebre n. etu
lelor Et ſioculoꝛumn 1
ieriori nge dlſcemnitmn

Aiudicii aucucit ga
teunt t rceni
nagis uenit ? uiigt
ngliuserrmne gin
oͤotentig t eaufelt
☚
Oeatio.
henſoz iagulterio
atoribꝰliberaſtiꝛt
gace mißicoꝛditer
meg adulteronrfr
eſit gaones ſagge
wici enſt. atehiat
cud mana on ines
we wenmideris iwin
midenn ad actnſato
43 6imitte in ſocen
edo udicio abſolmnan
ereii ſeng ? acare.
miſericorcie Anen⸗

p gbus uolebaͤt eig
neg Ca. Lrtnik⸗

Pꝛime partis

tentie. ſecundũ ſapientie. tertiuʒ bonitatis.
VYoſe quippe eſt lux q̃ illuminat omneʒ hòi

em ueniẽtem ĩ hunc mundum: quig ipᷣe uni
uerſaliter omnes illuminat: ⁊ eſt ſolus luxꝑ
eſſentiam:qꝛ ab ipſo oĩs noticia deriuat᷑.cu
ius participatione alij ab hac luce illumina
ti dicuntu? lux:ſed ñ per eſſentiam ut ipſe:
quia ipſe ẽ ueꝛbũ a patre progrediens ſicut
lux a luce.Unde ſᷣm Auguſtinũ lux mũdi a
patre egrediens nube carnis tegituꝛ. ſic cõ
temꝑata toleꝛandachominibus efficit᷑. ut ꝑ
hoieʒ ueniat᷑ ao diuinitatẽ. Illa g luce illu

minate illüinamuz.mõ colliꝛio fiði ꝗq ð adaz

ceci nati ſumus.⁊ ſequit᷑tam uerbis qᷓ; exẽ

plis obed ẽdo.ut excluñs ignoꝛãtie.ł pct᷑oꝝ

tenebꝛis.ĩ futuꝛo mãifeſta uiſione deitatitſ il

luminemur. Itaq; ſubiũgit. Qui ſeꝗt me.ſ.

credẽdo amãdo ⁊ imitãdo.nõ ãbulat in tene
bris.ſ.ignorantie.qꝛ ego ſũ ueritas nec cłpe
quia ego ſum uia: ⁊ ꝑ ↄſequens ñᷣ uẽit ad te
nebras gehẽne:quia ego ſũ uita.Fructuſ ãt
huilucis ſubditur.ſʒ habebit lum uite nũc
⁊ in futuro qꝛ hẽbit xpᷣm dei ſapientiaʒ ꝗ ẽ

lum̃ ideficiens ⁊ inextinguibile.hic ꝑ fidẽ ⁊?

ibi peꝛ ſpeciem. Unde hoc ꝙ dicit ꝗ ſequit᷑
me pertinet ad meritum. ꝙ uero dicit hẽbit
lum̃ uite pertinet ad premium. Abi Auguſ.
Eꝛgo fratres mei.quomam dom inꝰbreuiter
ait. ego ſum lux mundi ꝗ me ſequituz non ã
bulat i tenebris.ſed habebit lum̃ uite ꝗbus
vbiſ alið eſt ꝙ iuſſit.aliud ꝙ promiſſit.facia
mus qð iuſſit.ne impudẽti fꝛonte ſydeꝛemꝰ
ꝓ ꝓmiſit.ne dicat nobis in iudicio ſuo.F eci
ſti eĩ qð iuſſi ut expectas qð pmiſi: Quid igi
tuꝛ iuſſiſti dĩe deus noſter: ſixi tibi ui ſeqᷓte
ris me. Ergo modo faciamus ſequamur dñnʒ
ſoluamus ↄpedes quibus impedimus. Seqᷓ
miꝝ chꝛiſtum lumen mundi ne ambulemꝰin

fenebris. Tenebre metuẽde ſt᷑.ſed moruzʒ ñn

oculoꝝ.Et ſi oculoꝛum non exteꝛiorum. ſed
interiorũ, unde diſcernitur non album ⁊? ni
grum.ſed iuſtũ ⁊ iniuſtum. Hec Aug.de ſu

perexcellentia autem iſtius luminis nobiſꝓ
miſſi.dicit idem Aug.Tãata eſt iocũditas lu

cis eteꝛne.ut etiam ſi ñ liceꝛet in ea ampliꝰ
maneꝛe quam umius diei mora. ꝑꝑ boc ſolũ
innumerabiles anni huiuite pl eni oᷣlicijs ⁊
circũfluentia bonoꝝ temporalium ꝛecte me
ritoq; ↄtemnerentuꝛ. ¶ Deinde pꝰ aliqua iã
icipies ad certamen paſſionis iudeos ꝓpuoca
re dixit eis. Cum exaitaueritis.ſ.ĩ cruce fili
um hominis.id eſt flium uirginis ſecunduʒ
cuius carnẽ öbebat pati ⁊? exaltare ĩ cruce
in qua fuit extenſus ? exaltatus in aeꝛe: ꝑpꝑ

qð ⁊ exaltatus eſt a deo patre.tunc cognoſ

cetis.ſ.aligꝗ ex uobis ꝑ fidẽ.qꝛ ego ſum.i.ve
xps:ego ſi ſub cari deꝰ abſcòditꝰ. Abi pᷣ
dicit quo dã ð eis poſt paſſionẽ ſuã cognitu
ros ꝗs eſſet ⁊ credituros ĩ eũ.pnũciãs eis ꝑ
q̃ debeât ꝑuenize ad fidẽ.q; ꝑ ſus paſſioneʒ

Caplz. lxxxiiij.

Vñ Aug. Differo cognitionẽ ur̃am. nt ĩpleã
paſſionẽ meã. Poc oꝑtebat ĩpleri ꝑ manꝰ eo

rã qui poſtea fuerãt credituri. Quare ̊ niſi

ut nẽo deſparet ĩ quocũq; ſcelere male ſibi
conſcius.qñ uidebat eis donari homicidiuz
ꝗ occideꝛãt xpᷣm Pec Auguſt. Tribus mo
dis nos offẽdimus deù ⁊ ipᷣm humiliamus.ſ.

malis cogitatiõibug. malia nbis. maliſ ope
ribus. Añ uero ↄterimur ↄfitemnz ut ſatiſ

faciamus.tunc ipʒʒ exaltamus in aĩa.ipᷣm iẽ
oĩa diligẽdo.⁊ ꝑ ↄſequẽs cognoſcimus ipᷣm

ſupꝑ oĩa ueneꝛãdo. Si g uis cognoſceꝛe ðöum

exalta eũ tribus modis pᷣdicris.ſ.coꝛdis ↄtꝛi
tõe ↄtra malas cogitatões.or is ↄfeſſione.õ
malas locutões. ⁊ coꝛpoꝛis ſatiſfactione õ
malas operationes.¶ Deinde quibuſdaʒ iu
deis tunc in ſe credentibus dicebat. Si uos
manſeꝛitis ĩ ſeꝛmone meo.i.ſuꝑſeueꝛaueꝛitiſ
uſq; ĩ finem. fide q̃ in uobis cepit eſſe ꝑ ſer
monẽ.a doctrina ⁊ diſciplina mea non ꝛece
dẽdo.nulliſq; temptationibus cedendo. tũc

ueꝛe diſcipuli mei eꝛitis. PHoc dixit. ga aliꝗ

eorum ficte cꝛedebãt.⁊ iſti ueri diſcipuli nõ
erant.⁊ uos cognoicetis ueritatẽ que modo
carne tecta loquituꝛ uobis.⁊ latet uos. ł ue
ꝛitatẽ doctrine quam ego doceo.⁊ fidei quã
mõ creditis. ⁊ ueritas cognita liberauit uos
.i.liberos faciet.qꝛ ĩ pnti libe:at a ſeruitute

culpe ⁊ dat libertatẽ gr̃e ⁊ tũc ueꝛa libertaſ

inchoat᷑ ⁊ in futuro liberabit a ſeꝛuitute mi
ſerie ⁊ dabit libertatẽ glorie.⁊ tũc va liber
tas pficietuꝛ. Reſponderunt alij ñ credẽtes
⁊ iactaàdo dixerunt ſe eſſe ſemen.Abrahe.⁊
nemini unq; ſeꝛuiſſe q̃ñ liberi eſſent.⁊ libe
ꝛatõe ñ ĩdigerẽt. Seð manifeſte patet dictũ
eoꝝ falſuʒ eſſe quia primo ĩ egypto fueꝛunt
ĩ magna fᷣuitute.⁊ iterum in babilone. In t᷑
za etiam ſua ſeꝛuierũi regi aſſirioꝛum ⁊ na

rionibus alijs ⁊ ireꝛũ romanis ſoluentes tri

buta eis. Dominus autem ꝓpoſuit eis ſer
uitutem difficiliorẽ q́; hominum dicẽs. Amẽ
dico uobis ꝙ omnis ꝗ facit peccatum cuiuſ
cunq; ↄditõnis ille ſit: ſiue nobilis.ſiue igno
bilis iudeus uel grecus diues uel pauper.I
peratoꝛ uel mendicꝰ: ſeꝛuꝰ eſt peccati. VUnõᷣ
Cꝛiſoſto. Omnis ꝗ diaboli ſeꝗt᷑ uolũtateʒ vᷣ
uus eſt: ⁊ ſi ſit libeꝛ. Qui auteʒ deo obaudit
ille uerꝰ ingenuꝰ eſt. ⁊ ſi fuerit ſeruꝰ. Inge
nuitatem enim ſpiꝛitalem non ſoꝛdidat ſeꝛui
tus coꝛꝑalis.nec turpitudinem ſpiꝛitalẽ hõe
ſtat coꝛpor alis libertas ſeꝛuitutẽ eniʒ ñ dei
diſpoſitio ſʒ hũana uiolẽtia introduxit.om̃iſ
enim homo libeꝛ cꝛeatus eſt quem deꝰ in li
beꝛo arbitrio poſuit: niſi ipſe ſe feciſſet ſ̃uũ
¶ Uñ ⁊ Auguſtinꝰ. Gonus etiam ſi ſeꝛuiat
libeꝛ eſt.malus autem etiam ſi regnet ſeꝛuꝰ
eſt nec unius hominis.ſed quod eſt gꝛauiꝰ.
tot ðnoꝛum:quot uicioꝛũ. Seꝛuus eſſet uti
nam hoiĩs non peccati.Et iterum. Omnis ꝗ
facit pcẽm ſeruꝰ eſt peccati.O miſeꝛabil ſeꝛ

De ꝗbuſdã vbis dñi ꝓ ꝗbus
uitus. Plerunq; hoĩes cũ dños malos patiũ
tur uenales ſe petunt.ũ qrentes dũm ñ hr̃e:
ſzʒ ſaltẽ mutaꝛe ᷣuus peccati ꝗd faciat quẽ
iteꝛpellet: apud quẽ uenalẽ ſe petat. Deinð
ſeꝛuꝰ hoĩs aliqñ ſui dni duꝛis ĩperijs fatiga
tus fugiendo ꝛequieſcit. Seꝛuꝰ peccati quo
fugit.ſecum ſe trahit quocunqʒ fugerit. Nõ
fugit ſeipam mala ↄſcia.Non ẽ quo eat.ſeꝗ
tuꝛ ſe.ĩmo ñ ꝛecedit a ſe. Peccatum eĩ ꝙ fa
cit ĩtus eſt. fecit peccatũ ut aliquã coꝛpalẽ
caperet usluptatẽé. Uoluptas tranſit pecca
tuʒz manet. Pꝛeteꝛijt qpõ ölectabat. remãſit.
qð pungat. Mala ſeꝛuitus.Ad xpᷣum omnes
fugiamus contra peccatum deum liberato
rem interpellemus uenales nos petamus:
ut eius ſanguine ꝛedimamuz. Liberat eꝛgo
ab hac ſᷣnitute ſolus qns. Qui illã n habuit
ipe ð illa liberat. Solus.n.ĩ hac carne ueĩt
ſine peccato. Pec Aug. Peccatõ g ut dictũ
E. ſeꝛnus ẽ tot dioꝝ quot uitioꝝ. Unõ legit
ð̊ Diogene philoſopho.ꝙ cum Alexandez di
ceret ſe dominatoꝛem oꝛbis ille ait nequaqᷓ;
es dñs ſʒ ſuoꝝ meoꝝ ſeruus. Supeꝛbia eni
domina tua ⁊? ancilla mea te circunducit.
ego autem eam ſuppeditaui caꝛnalis coneu
piſcentia ⁊ gula ſinnt dñe tue ⁊ ancile mee
ꝗᷓ te ducunt ⁊ tibi dominantur. ego autem
eas ſuppeditaui ⁊ uici.⁊ iðᷣo tu eſ ̃ᷣuoꝝ meo
rum ſeruus ¶ Deinõ oñndit pẽam huius ſer
uitutis dicẽs. Seruus autẽ.ſ.culpe non ma
net ĩ domo.i.in eccła in et᷑num.licet modo
ad tempus in quantum eſt de numero fideli
um.qꝛ modo ſunt admixti mali cum bonis ⁊=
i futuro ab inuicẽ ſepeꝛabuntur ſicut oues
ab hedis.filius autem.ſ.di natuꝛalis manet
ineternum qꝛ ſolus eſt ſine peccato.⁊ ſic hʒ
poteſtatẽ alios libeꝛandi a peccato.facien
do eos filios ði ꝑ gratiaz adoptionis. ut ſecũ
maneant in domo libeꝛtatis. Et hoc ẽ ꝙ cõ
cludit dicens. Si g filius qui uere liber ẽ ⁊
potens in domo libertatis uos liberauit a ſᷣ
uitute culpe uere liberi eritis nõ a barbaꝛiſ
ſzʒ a dyabolo non a coꝛpoꝛis captiuitate ſed
ab anime iniquitate ut pcm non dominet᷑ĩ
nobis qꝛ in hoc conſiſtit ueꝛa libeꝛtas. VUnð
dicit Greg. Quem ↄſciẽtia pfendit etiam in
teꝛ accuſatoꝛes liber ẽ. Unð ⁊ Boetius. Li
ber ẽ qui habet liberam conſciẽtiam patet
ergo ꝙ mundana libertas de qua gloꝛiaban
tur.non ẽ uera libertas.nec caꝛnis nobilitaſ
E ueꝛa nobilitas.Sʒ hodie hen ſunt multi.
qui ð carnali nobilitate ⁊ libertate queꝛunt
extolli non uerecundantes õ fuitute pecca
ti. ̃m Aug.qui ex amoꝛe peccat non ex lan
guoꝛe nature. nec ex ignoꝛantia leui ſeꝛuus
ẽ peccati. Alia eĩ ſunt peccata ĩfirmitatis.
alia ĩpericie. alia malitie. Infirmitas ⁊ ĩpe
ritia gꝛia ſunt vtuti ⁊ ſapiẽtie. malicia ↄꝛia
bonitati.¶ Deiñ ondit eos ñ ẽẽ filios abꝛa
be.ð quo gloꝛiabãtur.ſʒ potius ðgeneꝛes.qꝛ

uolebãt eũ iusi lapidare

enz operibus.fidei non imitantur. Uera.n.
filiatio ðöclaratur ꝑ imitationẽ pat᷑ne condi
tionis quia imitatio patris ẽ ſignum uere fi
liationis.iuði autẽ non imitabantur facta a
bꝛabe.quia qᷓrebant eum intficeꝛe.qð abꝛa
ham non fecit ex quo ſaluatoꝛ concludit.ꝙ
eius ve filij non erant qudãuis ab eo carnalſ⸗
öſcẽdiſſent. Unõ erant filij abrahe tantum
modo caꝛne.ſʒ non operum ⁊ fidi imitatõe.
Caro quidẽ illoꝛum ex ipᷣo erat. ſʒ uita non
erat.Ex hoc pz ꝙ fruſtra quis gloꝛiatur ꝗa
m habitum ẽ filius Auguſtini uł beñdicti
ſeu alt᷑ius ſancti niſi oꝑa ipᷣius ſm ſuam poſ
ſibil itatẽ ſtuᷣat imitari.(¶ Uidẽtes aũt iuði
ꝙ ex opꝑibus filiationẽ arguebat.ido dixer̃t
ſe filios ðᷣi cuius legẽ ⁊ ceremonias pᷣuabant
non ſicut alij idolatꝛie ðᷣditi. unde dicit ei.
Nos unius ði cultoꝛes.ex foꝛnicatione ſcilʒ
ſpiꝛituali gẽtilitatis que foꝛnicatur cũ mul
tis dijs nati non ſumus idola colentes ſicut
ipᷣi.ſʒ ĩ fiõ unius ðᷣi foꝛnicationem enĩ uocãt
idolatriazʒ ſicut ⁊ frequenter noĩatur i ſacra
ſcriptura qꝛ aĩa ſeꝑatur a ðᷣo ꝑ eam unuʒz pa
trẽ ſpũůalem habemus dum quẽ colimus.qꝛ
non colebant pluralit atẽ doꝛſum ſicut gen
tiles. Sʒg hanc patmitateʒ ſaluatoꝛ excludit
⁊ ðöum non ẽẽ eis patꝛẽ oſtẽdit quia non dili
gunt nec cognoſcunt eius filium ſcilicet ipᷣʒ
xpᷣum ab eo miſſum:nam dilectio ⁊ noticia
xpi.ẽ ſignum filiationis ði eorum enim que
ab uno pꝛocedunt mutua eſt dilectio in Üllo
a quo pꝛocedunt ¶ deinde oſtendit cui ſit
filij. ⁊ dicit eos ex patre dyabolo eẽ ñ crea
tione.ſed imitatione:quia ðſvria patris ſui
ſcilicet dyaboli uolunt ꝑficere ⁊ innocemẽ
occidere. Quod pꝛobat conſequẽter cõditio
nes dyaboli explicans.⁊ poſtea ad ipᷣos ap
plicans.Unam autẽ conditionẽ dyaboli pri
mo tãgit dicẽs. Ille homicida erat ab initõ
mundi.⁊ conditi hoĩs pꝛimos homines mał
ſuaſionibus occidẽdo ⁊ eis ĩmortalitatẽ au
ferẽdo homo eni in ſpẽ humana r̃ponitur ꝑ
giam. ⁊ ivdᷣo magis pꝛopꝛie ẽ homicida qui a
nimam ꝑ pcrᷣm mortale occidit.quam ille ꝗ
occidit coꝛpus ꝑ quod homo cum brutis cõ
uenit. Ubi Aug.Moli te ergo putare non eẽ
homicidam: quando fratri tuo male ꝑſuads
Si fr̃i tuo male ꝑſuades occidis.⁊ ui ſcias
ꝙ occidaſ.audi pial. ilij hoiz dẽteſ eoꝝ aꝛ
m a⁊ ſagitte ⁊ lingua eoꝝ machera acuta.
Alia ↄditio dyaboli tangit᷑ cũ ſubditur: ⁊ ĩ
ueritate operis ⁊ iuſtitie non ſtetit.id eſt in
debita obedientia ad deum quia non eſt ue
ritas in ea. Res enim dicuntuz uere inquaò
tum conformantur ueritati pꝛime a qua ue
ꝛitate deuiauit dyabolus per peccatum ſuꝑ
bie.⁊ deſeꝛuit oꝛdinationez nature ſue.que
erat ut deo ſubiceretuꝛ continue.nec ſtetit
in vitate uocis ⁊? loquele.qr mẽdax ẽ ⁊ pr
ideſt ĩuẽtor eiꝰ.ſ.mdacii.ſicut ðus pr eſt ue

*

öpcto

mneis t oin eubeſeit E
mi oralpum tlles eſt
ritteo ? i eroxen mtten
guiuniuenimn ofbe ſegac
er goinloq uo t nenin
gretnen cdinbol aſumitn
liet Aug ciaboluſ non ⸗
Comnune d in uocunc o)ů
enta diadclas eſtappella
hen eNöwatare anddene⸗
1 mepine awigoſeded
Ii mendad Nnne gan
beteſſe ertas tanam
plicem iuratöez nillaſt
ſcen imocemes ilen
ſos ewetere idiciun⸗
lis ſoſter ſcii ingeos
faſe inccli er mintͤe
Oſtenlendan ſuam innoe
aliäan ad ou
ſlnaned oincenam
Gicinälicicinn gnz
agnnliamn,ui
hall taltet gſetſ ef
undig nnſeſn eſe

Auiser chs
7nirgelltſtiingen

Nimit
. anthr,
eſgnun t
imitabagen eſ

6 daiiudi
. argueb t,80 eit
e! ceremonigoßiahant
Lie dcttl, ume aicter
es. er ſornicgtiofe ſei;
que fornicaturi .
mus idol ii
——
cationem eniotii
cener winturi ſign
mur acogeum mznn
woͤnn gui clinb
tate dorlim ſcut gen
nez ſoluatoꝛ erclugt
oſteait uia non aſli
lus flium ſellicet ißz
um dilectio 1 noticia
8 di eorum enim que
tua eſt dllectio in io
einde oſtenand erc ſir
gne 6 addd Eenten
dia dedeia rs
icere n innocente
odan corſeneter coaſt
ans.4 poſten ad pos e)
e conattione faholiil
le homnicids era ob inntd
bois einos honn hes inn
dot eis inortalitake an
nſos bunana fponitu
mwavrie e homiciga gut

Pꝛime partis

ritatis.ante ipᷣm ñ eꝛat mẽdaciũ.ab ipo ⁊ ꝑ
ipſuʒ ẽ factũ.ut ſit ois hõ mẽdax. Jile ꝗqdeʒ
dr mẽdax. nõ tm̃ pater mẽdacij ꝗ mẽdaciuzʒ
ab alijs in mtem refert ſed mendax eſt ⁊ pa
ter mẽdacij qui ñ ſoluʒ refert illud ſed ? fa
cit ⁊ ppter hec diabolus dicitur pater moa
cij. qa primum mendacium adinueuit dicẽſ
mulieꝛi. Nequaq; moꝛiemini. Panc g propꝛi
etatem. hanc nephariam hereditatẽ filijſ ſu
is diabolus deretiquit: ut menciant᷑ ⁊ prem
ſuũ diabolum menciendo ſequantuꝛ. Cuʒ eĩ
menciuntur a diabolo accipiuntuꝛ. ⁊ eũ imi
tãtuꝛ. Attendant mendaces illud ueꝛbũ xpᷣi
dicentis. go ſuʒ uita vitas.⁊ uia quia ꝛece
dendo a vitate recedunt a uia ⁊ uita. Zales
eꝛgo tanquã illegitimi in ꝛeligiõe xpᷣiana me
ꝛito ſunt hẽndi.quia a deo patꝛe degeneran
tes facti ſt᷑ filij diaboli.O quam muliti ſt᷑ hu
iuſmodi filij diaboli etiaʒ ꝛeligioſi.⁊ quã ple
nꝰ ẽ ð eis mundꝰ. Et utinã oẽs tales caꝛacte
rem pr̃is ſui diaboli in fronte geſta rẽt ut co
gſcerentuꝛ. ne alii per eoruʒ mendacia õci
peꝛentuꝛ. ſed heu aliqui hẽnt fꝛontem meꝛe
tricis. ? paꝝ eꝛubeſcũt de mendacijs. Ut qð
terꝛã occupant tales peſtifeꝛi ſeductores.er
rantes ⁊ in erroꝛem mittentes.ac ſi pr̃eʒ ſuũ
qui uniuerſum orbẽ ſeducit imit anteſ. Mẽ
dax eꝛgo in loqᷓndo ⁊ mendatia fingendo
prietatem diaboli aſſumit male uiuẽdo. Uũ
dicit Aug. ꝙ diaboluſ non ſpe ciale nom̃ ẽ ſʒ
comune ⁊ in quocunq; opa diaboli fueꝛint ĩ
uenta. diabolus eſt appellandus.opiſ enĩ no
men eſt ñ nature. rubeſce ergo O xpᷣiane.
? maxime tu religioſe de h̊ nomine ⁊ ab om
ni mendacõ abſtine gꝗa in quolibet xp̃ião de
bet eſſe ueritas tanta ut iter ſuꝛamẽtũ ⁊ ſim
plicem iuratõez nulla ſit diffeꝛentia. Et qa
folent innocentes ãteq; ſubeant iudiciũ paſ
fõis expeteꝛe iudicium examĩatõis iõ domi
nus noſter ſciẽs iudeos ĩ mortem ſuam ↄſpi
raſſe. iudiciũ ex amĩatõis ab eis expecijt ad
oſtendendam ſuam innocentiam ⁊ iudeorũ
malitiam ad ↄuincendam apertius eoꝛuz iu
diciaꝛiã liuſticiam. Quãuis ei ultro morteʒ
pati uoluerit ipſe tũ xpᷣs ſuam innocentiam
omnibus manifeſtam eſſe uoluit. Uñ dicit.
¶ Quis ex uobis coram quibus palã docui
7 miracula feci arguet ⁊ repᷣhẽdere põt me
ö pcto: Quaſi diceꝛet. Uoſ uultis me in:fice

re oſtẽdite pctm quo meꝛueꝛim mortẽ ꝙ ſi ñ

poteꝛitis mãifeſtũ erit ꝙ me ĩnocẽter occidi
tis. Scom gꝛeg. pẽſanda ẽ mſuetudo gei: ꝗ
nenerat pct᷑a relaxare:qr non dedignef ex
ratõe oſtendere ſe pct᷑oꝛem non eſſe: ꝗ ẽt ex
vtute diuinitatis poterat pctoꝛes iuſtificar
Et iõ cum ñ poſitis me de pct᷑o ar guere .ſi id
ẽ qꝛ ueritatẽ dico uobis.quoniã.ſ.dico me
fuiũ dei: q̃re uos ñ creditis mihi 7? in me ·ex
quo ñ fũ pc toꝛ ſcut ceteꝛi. Er ſubdit cãzʒ di
cens. Qui ẽ ex deo ñ natura: ſed fide.ñ ore:

Qaplz. lxxxiiij.

ſed amore ⁊ ꝑ ↄfoꝛmitatẽ uoluntatis.ueꝛba
dei audit: ⁊ B aure cordis:nõſolũ corꝑis.au
dit ea libent᷑ ⁊ amat quilibet libenteꝛ audit
doctrinà ad quã affectu habet: qꝛ quaſi con
nãlis ẽ. Ille eĩ ꝗ vacit᷑ ĩ deu cꝛedit ac vacit᷑
& uʒ tiet ⁊ diligit:di vpa libẽter audit. Qui
vo non hʒ fidẽ nec amoꝛem ſicut iudei eꝛãt
vba dei audiꝛe non poſſunt. In ihijs uer bis
dni unuſquiſq; ↄſcĩiaʒ ſuã probar̃ põt utꝝ ex
deo ſit an ñ. Qui.n. uer ba dei. celeſtẽ priã ðᷣ
ſypeꝛaꝛe carnis deſydeꝛia ? mundi gloriam
otemnere. aliena ñ appeter̃.⁊ propꝛia largi
ꝛi. ⁊ alia huiuſmodi iubẽtis libẽt᷑ audit. ⁊ li
bentius ope ↄplet nullo mõ ſe ex ðo eſſe du
bitet.Qui vᷣo uecoꝛs ⁊ durus uerba dei au
dire ↄtemnit. uel ſi hoc aur̃ corꝑis audierit
2 tñ nullo ſtudio ł labore in opus mitter̃ co
natua fueꝛit. ꝓfecto ſe ex deo ñ eſſe oſtẽdit·
Et tales eꝛãt iſti ꝗbꝰↄcludẽdo a dno hic di
cit. Dropterea uos nõ auditis id eſt ñ ꝛeci
pitis ueꝛba dei ex ore meo.⁊ mihi ñ creditii
qꝛ ex deo non eſtis.ꝑꝑ uiciũ ꝙ a deo nõ eſt.
ſed a diabolo ſuggerit.⁊ a mala uolũtate ꝑ
ficitur. ⁊ qr ñ eſtis ex deo.nõ habentes fidẽ
nec amorem ſequit᷑ ꝙ ſitis ex diabolo ñ per
creationem ſed ꝑ imitationem. Unde Augu
ſti. Cum dicit ex deo non eſtis nolli attende
re natuꝛ am ſed uicium.ex deo quidem ſt᷑ ſe
cundum nãm. ſed ex deo nõ ſunt uicõ et pꝛa
ua affectõe. Eſt ãt ſᷣm grego.triplex gradus
male affectoꝝ. Nã ſunt nõnulli ꝗ pcepta ði.
nec aure coꝛpis id ẽ exteriori auditu ꝑciꝑe
dignan t᷑ quidã vo ꝑcipiunt. ſed nullo mẽtis
deſydeꝛio complectuntuꝛ. non hẽntis uolun
tatem implendi que audiuunt. quidam aũt
libenteꝛ audiendo compungũtu: ſed poſt la
chrymas tribulatõibus pꝛeſſi aut delicijſ al
lecti ad iniquitatem ꝛeueꝛtuntuꝛ.hij ꝓfecto
oba dei non audiunt. quia exeꝛcere in oper̃
contemnunt. licet eꝛgo omnes ſint filij dei ꝑ
naturam. illi tamen ex diabolo per uiciuʒ ſ E*
qui uerba dei non diligunt. Qui uero ex ðᷣo
geneꝛatõis adoptõe renati ſunt. audiunt ue=

ba dei ⁊ enſtodiunt. Dum terra eſt ſubtecto⸗ — Cé

æ non compluta. latet quos fructus ſi ferre
apta. ſed ſi eſt ſub aeꝛe nudo ⁊ raura .
patet quis fructus ueniat ex ea Igitur ſi
diuĩus ſeꝛmo ſit tibi gꝛaumus.⁊ quaſi ſarcĩat
aures. tie ne ſis pꝛeſcitus cum indeis quos
imber uerbi compluit: ⁊ ipi ſpĩas ⁊ tribulos
exſeꝛuer̃t.quo potuit quod terꝛa maledictõ
roxima erant quaʒ ignis dens ſtare debuit
Et ouia iudei ↄuieti ſunt non eſſe filii. a
brahe ł dei.ſed diaboli.ideo neſcientes con
tradiceꝛe uerbis. contz ꝛdicunt iniurijs. ? in
geꝛunt conuicia. ꝗa reſiſteꝛe non poſſunt ex
neꝛitate aliqua. Modus enĩ hominum ꝗ ne
ſciunt rationabiliter reſponder̃ ẽ ad ↄuicia
ſe conuerter.⁊ ideo iudei nõ habẽtes ꝗd ꝛ 2
tõnabiliter chriſto reſponderet ad ↄuicia ſe

2

De gbuſdã vᷣbis dñi ꝓ ꝗbus

ↄuertũt. Unde dicentes dicunt eũ ſamari
tanum eſſe ⁊ ömoniũ hr̃e. Licet.n.xpᷣs eſſet
genere iuõus ⁊ ñ ſamaritanus.tñ uocãt euʒ
ſamaritanũ ex cãis pluribꝰ. Samaꝛita ni eĩ
g eꝛant gentiles iuðis ifeſti ⁊ odibiles eꝛant
eo ꝙ terram eoꝝ poſſiõbant.⁊ iõ uulgaꝛe e
ꝛat apõ iuos ꝙ hoĩes malos ⁊ eis odibiles.
ẽt ſi iudi eſſent uocabãt ſamaritanos. tał ãt
æꝛat xpᷣs ᷣm opinionẽ eoꝝ quẽ creobant eos
argueꝛe ꝑp odium.idðo nocabant eum ſama
ritanum ⁊ quaſi aduerſarium ſul quia ſama
ritani ꝑtim legẽ f̃ᷣuabant ⁊ paꝛtiʒ non ſeruã
bant.uidẽtes iuõi in aliquo legẽ ſeruanteʒ.
⁊Z ĩ aliquo diſſoluentẽ uocabãt eũ ſamarita
num quaſi a lege diuina alienum. Uel a ſa
maritanis cum ꝗbus ↄuerſatus erat eum ſa
maꝛitanum quaſi pctoꝛem uocabant.quia

pcroꝛes illos rĩputabant. nec eis couti uole

bant. Dicebant ẽt euʒ ðᷣmonium habere ꝑꝑ
mirabilia q̃ faciebat qͥ magicis artibus ĩpu
tabant uł quia cogitationes ⁊ ſecꝛeta eoꝝ 7
uelabat ⁊ frequẽter dicebat ꝙ moni attei
buebant cui tñ coꝛdium occulta ſunt abſcõ

dita. Ut quia aliquando q̃dam alta. ⁊ ſubti

lia loqbatur que non intelligebant cręᷣbãt

ꝙ quaſi monio plenus loqueret᷑: ⁊ eũ arrèp

ticium reputabant. Dominus antem h̊ ſicut

⁊ ubiq; ad paciẽtie.⁊ mãſuetudinis exẽpluʒ

nos ꝓuocat q; manſuete iniuziam declinat.
Accepta iniuria nõ iꝛaſcitur neq; ↄuicia r̃d
dit.⁊ ut dicit Petrus cum malediceꝛet non
maledicebat.Et attẽde ꝙ lʒz tunc dñs iuõos
ſepe docendo uł coꝛꝛigẽdo dure ⁊ aſpere re

phendeꝛit tamen dura vba uel facta ĩferẽti

bus nunquam uel hic uel alibi dure.ł aſper̃
ꝛeſpondit.erudiens nos ſᷣm Cꝛiſo.que ad de
um ꝑtinent uindicare.que vo ad nos. deſpi
reꝛe. Unde cum in ueritate eis rũdeꝛe poſſzʒ
uos demonium habetis. tamen noluit. ſed
malu ꝙ in eis eſſe cognouit paciẽter tacuit
imitabilem nobis paciẽtiam ondens. ut quo
tiens a pximis iniuꝛias patimuꝛ eoꝛum etiã
uera mala pacienter taceamus ne foꝛte tak
coꝛꝛeptio non ex dilectiõe.ſed ex odio nata
uidᷣatur. In his ergo ſecundum Gꝛego ſup
bia noſtra confunditur.que ſi exagitata uel
leuiter fuerit.attrotioꝛes ĩiurias reddit quã
acceꝑat.facit mala qͥ põt.⁊ minatuꝛ facere
que non poteſt. Duo quippe ei illata fuerãt.
unum negauit ⁊ aliud tacẽdo conſenſit. Ta
cuit quod recognouit. ⁊ pacienteꝛ repullit
dictum fallaciter audiuit. Demonium ſe
non habere ꝛeſpondit. ſed tamen ſamarita
num non eſſe negauit. Quia enim ſamarita
nus interpꝛetatur cuſtos ⁊ ipᷣe pᷣcipue cuſtoſ

noſter.eſt non enim doꝛmitat qui cuſtodit iſ

rabel. iõ ſe ſamaritanum eſſe non negauit.
Negauit autem demoniuʒ habere. dyabol“

ci honoꝛi di reſiſtit,. ꝗ eꝛgo honoꝛeʒz dei q̃rit

—

alienus a dyabolo ẽ. ⁊ iõ xpᷣ ꝗ honoꝛificat

uolebàt eũ iuði lapidare

patrem ſuum.ſ. deum.demonium non bʒ.
Uñ ait. Sʒ honoꝛifico deum patꝛem meum
õclarãdo eius vtutezʒ ĩ miraculis.⁊ oĩa ei at
tribuẽdo.ꝓ cuius honoꝛe nos me ĩhonoꝛai
p falſa obpꝛobꝛia.⁊ ꝙ vruti diuine attribui
dʒ.demoni aſſcribẽdo. Immo ĩ hoc ꝙ hono
ꝛatis mehonoꝛaſtis ⁊ prem meũ.ꝗ enĩ non
honoꝛificat filium n honoꝛificat prem ꝗ mi
ſit illum. Item habes demonium qui ẽ rex
ſuꝑ oẽs filios ſuꝑpbie ſuꝑbus ẽ.⁊ ſe extollit q̃
ꝛendo gloꝛiam ſuã.ego t non ſic.non enizʒ qᷣ
ro gloꝛiã meã: ſicut ſimulatores ꝗ ſe oñdũt
⁊ qrunt uideri ꝙñ ſunt. Et ve non q̃ꝛit g ſe

metipᷣm exinaniuit foꝛmam pᷣui accipiens.
Mon queſiuit i iſto mundo głam nec ullam

magnficentiam.uenit.n.ut doceret oẽz mũ
di głiaʒ ↄtẽnẽdã. In qᷓ;tum hõ ẽ loquẽs diẽ᷑ᷣ.
Ego głiaʒ meã ñ qꝛo ſolus enĩ ðᷣus ẽ qui põt
głiam ſuã q̃rere abſq; culpa ⁊ pcto.alij aut
nõ niſi ĩ deo. Sʒ ẽ ꝗ q̃rat głaz mea. = iudicʒ
‚ſ.iudicio diſcretõis.i.a gla ur̃a hũana.⁊ ſʒ
ſeculuũ diſcernat ⁊ ſepaꝛet.ſ.pr̃ meꝰ ꝗ me ⁊

gloꝛificãtes me r̃munerat. ⁊ uos ⁊ oẽs ꝗ me

ñ glificãt: dãnat.tũ itaq; filius di multa ſig̃

faceꝛet: ⁊ vtutes multas onderet gloꝛiã ſuâ

non queſiuit: ut nos eius exemplo inſtructi
diſcamus ð bono ꝙ agimus non gloꝛiari. ⁊
cum a patre omne iudiciũ ſibi datum eſſet.

illatas ĩiuꝛias patris iudicio ſeꝛuauit ut no

bis inſinuaꝛet q;tum nos eſſe paciẽtes debe
mus dum ſe ulciſci non uult ⁊ ipᷣe ꝗ iudicat
Accepta g ↄtumelia meditemur ĩ ope uocẽ
dni illã.ego ũᷣ q̃ro gloꝛiã meam ẽ qui q̃rat ⁊
iudicet.Et qꝛ ſᷣm gꝛego.cũ maloꝝ ꝑuerſñitas
creſcit.nõ ſolum pᷣdicatio fꝛangi non dʒ ſed
ẽt augeꝛi.iõ dñs poſtqᷓ; habere dñinm dictꝰ
c.pᷣdicatõ s ſui bñficia laꝛgius impẽdit In
quo oñditur magna xpᷣi benignitaſ.qꝛ illis a
ꝗbus tm̃ receꝑat ↄuiciũ.ñ negauit ſue doc
trine bñũficium. Uñ dicit am am̃.i. fidelꝛ di
co uobis.ſi ꝗs fᷣmonẽ meũ fᷣuauerit nõ ſolũ
fide ſʒ ẽt uita ⁊ oꝑe.moꝛtẽ non uidebit.i.nõ
exꝑietuꝛ ĩ eternum. hoc ẽ e᷑ne moꝛtis ama
ꝛitudinẽ.ſʒ uitã habebit eternam. Deino ex
his vbis dñi uolentes ondere eũ habere de
monium dixerunt. Abꝛaham moꝛtuus eſt ⁊
ꝓphete.ſʒ fnndabant rõem ſuam ſuꝑ fim.ſ.
ꝓ xpᷣs dixiſſʒ ð morte ·tpꝛali.ꝗ tñ ĩtellexerat
ð morte eteꝛna.⁊ poſt pauca ſubiungit. Si
ego.ſ.ſolus ſine patre meo głifico meipᷣm ſe
inaniter. ⁊ quero gloꝛiam meaʒ pᷣteꝛ regulã
dinine vitatis. ut uos mihi imponitis gloria
mea qud dicitis meã nihil ẽ ⁊ falſa qꝛ falſũ
ẽ non ens ⁊ mhil.gloꝛia mũdi nihil ẽ quia ẽ
fumus trãſiẽs ⁊ uetus tumẽs. ⁊ ad nihil cul
pe ⁊ ad ĩfennum ducẽs. Sʒ gloꝛia mea eſt
a ðo patre a quo nullum falſum põt ee. Eſt
enim pateꝛ meus ſubſtãtialis qui glorificat
me uoce ⁊ ꝑ mizaculoꝝ oꝑatiõem ⁊ poſtes
gloꝛificabit ꝑ reſuꝛꝛectõis ⁊ aſcẽſiõis gloꝛiã

. in oblaoe iſue
cis uidet cißfet
cultum rii niſteniun
beyefciim me ut
Sefibiinung gue
uerbum opus patren.
ifin cumen uentutum
leſur gſerit feum ge
li prenldit per guem iſ⸗
ſed etion totus mundus
eibe thoepꝛoniſſio mpl
ſlanm inedeaenn carni
an deplantes ? de uerdi⸗
entad eun Qutnanagn
dest adndem wich.
eſt nontuns uagice⸗
uolens eos ad ftunm
here eſponcit eis ane
bali generanont ego
nclef abꝛnbnz eet
lrcnreſn ec ciere
bun ſobſtantiui g

enrwineane
ininie lnengzz

püiſun. 6 fen r dſtin

17 ſepmet ſgf ner gnet
munerat, 7 uos r0s gne
4. i tag ſlusdi gul afi
multas oigerer gloj ſj
1 eus exemplo inſtrucn
H agimus non gloriari.
ludſcii ſbi latum eſſet.
8 iudicio ſeꝛnauit n no
nos eſſe pacietes debe
non uult ? ie giudicat
A meditemur iode noce
owä meam eiire
BegCu moO dberſiigs
Wicand hang honcz ſen
oſih daderesfinn aut⸗
ſcalngts neit
A Phi benignitaſe lli
ii inegui ſie cor
Ui dicitom mhi ſe⸗ gi
nons nei fuanent noͦi
pe. noe non hiebit.nd
mn.boce eine Mortis an

Nꝛime partis

quem uos dicitis: qꝛ deus noſter eſt ꝑ opeꝝ

imitationẽ.ſed hoc eſt falſum ꝙ pꝛobat: di
cens ⁊ nõ cognouiſtis euzʒ. ſ.per fidezʒ foꝛma
tam in qua ↄſſtit dei ſimulatio ꝑ adoptõem

⁊ q; dicentes nũqᷓ; tu maioꝛ eſt patre noſtro

Abꝛaham reputabãt dominum eo minoꝛem
ideo oñdit ſe eſſe maioꝛem qᷓ; Abꝛaham qꝛ
abꝛaham ab eo tanquam a maioꝛe bonũ re

dłẽptionis expectat ſibi pꝛomiſiſſe. Unde di

cit Abraham. pr̃ ur̃ ſᷣm carnẽ.de quo.ſ.glo
riamini credens exultauit in ſpiritu ſperãdo
ut uideꝛet deum meu.intelligendo ⁊ cognoſ
cendo tantum miſteꝛiuʒ. qꝛ deſyderauit coꝗᷣ
ſceꝛe tempus aduentus xpᷣi.ꝙ ẽ uidere xpᷣuʒ
in ſpiritu ⁊ uidit in figuꝛis ⁊ fide diez eteꝛni
tatis ⁊ dieʒ futuꝛe tẽpoꝛalis mee natiuitatis
qñ in figuꝛa tꝛium angeloꝝ ſibi appaꝛẽciuʒ
cognouit tꝛinitatis miſterium. ⁊ qñ dictum ẽ
ei in ſemine tuo benedicentuꝛ oẽs gentes t
2e. ⁊ in oblatõe iſaac in loco qui iõ dictus ẽ

dñs uidet:qꝛ dñs fecit abraham uidere oc

cultum xpᷣi miſterium. ⁊ gauiſus eſt propteꝛ
beneficium a me ut a maiore ſibi promiſſũ.
Ineffabili namq; gaudio exultar̃ potuit.qũ
⁊ uerbum apud patrem manens.⁊ idem ali
añ in carnem uentuꝛum ñ de pr̃is gremio re
ceſſuꝝ pſpexit qñ eum de ſtripe ſua naſcitu
rũ preuidit.per quem ñ ſolus ipſe ſaluaꝛet᷑.
ſed etiam totus mundus redimeꝛet᷑ ⁊? facta
ei de xpᷣo ꝛepꝛomiſſio impleꝛetuꝛ.⁊ cum iuõi
ſolam in eo etatem carniſ non diuinaz natu
ꝛam penſantes ⁊ de uerbis ſuis miꝛates dice
ꝛent ad eum. Quinquaginta annos nõdũ ha

bes ⁊ abꝛaham uidiſti.ꝗ.ſ.ante mille annoſ

eſt mortuus quaſi diceꝛet hoc eſt ĩpoſſibile
uolens eos ab intuitu caꝛniſ ad deitateʒ tra
heꝛe ꝛe ſpondit eis antequã abꝛa hã fieret.ſ.
tpᷣali generationi.ego ſũ eternaliter manẽs.

non dicit abꝛahaʒ eẽt ſʒ fieret. qꝛ abro ham
creatuꝛa fuit nec dicit ego fio ſʒ ego ſuʒ ꝙ ẽ

uerbum ſubſtantiuũ.qꝛ nò creatura:ſʒ cꝛea
toꝛ ẽ oĩſum. Ubi oſtendit eius eternitas ↄiũ
gendo vbũ pũ tis.ſ.ego ſum. eum uerbo pre
teriti.ſ.antequam fieret:qꝛ eternitaſ oĩ tem
poꝛi aſſiſtit. Uñ deus ſolus hʒ eſſe peꝛfectũ:
qꝛ illuð ꝑfectũ ẽ cui nihil deeſt extra ipſum
T iõ diuinũ eſſe cũ totum ſimul ſit.nec quiæ
quã de illo pꝛeterieꝛit aut futuꝝ ſit peꝛſectiſ
ſimum ẽ: noſtꝝ ãt eſſe qꝛ habet aliqd extra
ſe imperfectũ eſt. deeſt em̃ nobis aliquid qðò
de nr̃o eſſe iaʒ pꝛeterijt:uel qð futuꝝ ẽ.qu
tũ g ad ſubſtantiam diuinitatis xpᷣs eſt ante
Abꝛahã:ſed ſᷣm nãm aſſũptã fuit pᷣabrahã
Un vxpᷣs uidit abra hã oculo diuinitatis. ⁊ a
bra hã uidit xpᷣm octo coꝛdis.fide uiðlicet il
luminatꝰ. At ĩfideles inſenſati iudei cõſide
rantes ꝙ eternitas ñ niſi deo ↄuenit. ⁊ ꝙ ſe
per eternitatẽ deũ eſſe ꝓfiteꝛet ⁊ oſtẽdeꝛer:
iſtaq; eternitas uerba intelligere ⁊ ſuſtiner̃
n ualẽtes. ꝛeputabãt ea blaſphemiam :qðq;

Capitulũ.lxxxiiiiꝗi. .

8 tali blaſphemia eſſet lapivandus.⁊ iõ ſᷣm
egis mandatũ eũ tanquã blaſphemum lapi
dare uolentes. tulerũt lapides ut iacerent ĩ
eũ ſi ut in blaſphemũ ⁊ moꝛtis reũ.Quia ei
ñ ualebàt ſapietie q̃ loquebat᷑ reſſtere. nec
ſciebant vbis eius rõnabiliteꝛ cõtradicer lo
quendo.iõ cõuertentes ſe ad lapides. cõtra

dixerũt coꝛpoꝛaliter ꝑſequendo. ⁊ quẽ intel
ligere cuiuſq; ſermoni reſiſtere ñ poterãt.eũ

lapidibꝰ obꝛuere querebant. lapidei enĩ cor
dis 3 vitatem. ac duri ⁊ inflexibiles ad cre
dendũ erat. ⁊ eoꝝ animus facto eorũdẽ ↄſo
nabat. Uñ ad h̊ ſignificandum lex ſcripta ẽ
ĩ tabut lapideis ꝑ dñm. Abi Aug. Tanta du
ricia quo currerent:niſi ad lapiõs ſibi ſiłes.
Sed qñs ꝗ ſolo vᷣbo eos ſuperare poterat.
uindicar̃ ſe noluit:qr pati uenerat.⁊ hoſtes
ſuos ñ poteſtate:ſed humilitate nineer̃.⁊ iõ
abſcõdit ſe ut homo ⁊ ut humilis.⁊ exiuit ðᷣ
tẽplo:qꝛ ↄmendaãda erat pacientia:ñ exeꝛcẽ
di potẽtiã.abſcondit ſe ñ timore moꝛtis ne
q; imporentia reſiſtẽdi eis.ſʒ cedens furori
eoꝝ:uſq; dũ ueniret hora paſſionis.⁊ docẽs
nos furoꝛẽ hoſtiũ qñq;.⁊ ꝓ tꝑe declinare. ⁊
exiuit ð tẽplo ab eis deſignang derelictionẽ
iudeoꝝ ⁊ tranſtũ ad gentes.· Notanduũ
p dñſ aliqñ fugiebat.aliqũ occurebat.aliqñ
ſe occultabat.ᷓ ugiebat quidẽ honores ut
qñ uerturi eꝛant ut facerẽt eum regẽ. occuꝛ
rebat ſuis crucifixoꝛibꝰ qñ uolebant capeꝛe
eum.abſcondebat ſe ſicut hic patet a iudis
furẽtibus.ut occaſionẽ fuꝛendi ſubtraheret
ab eis. Per iſta tꝛia exẽpla dat nobiſ tꝛia ſa
lutaria docum̃ta.ſ.ut fugiamus mundiꝓſpe
ra deſyderem?ꝰꝓ xpᷣo pati aduerſa ? uitemꝰ
iurgi a. Nos ãt ↄtrariũ facimus:qr honoꝛes
appetimus ⁊ pꝛocuramus.adueꝛſa fugimꝰ ?
uitamꝰ. ⁊ litigijs nos imiſcemus. Conſidera⸗
hic ut ait grego. ſaluatõis noſtꝛi maãſuetudi
nem ⁊ humilitatẽ.qui cum potentia diuini
tatis nutu tacite mentis ſuos ꝑſecutoꝛeſ poſ
ſet ſubito ĩ penas moꝛtis obꝛueꝛe.tãcq; paui
dus humiliteꝛ ſe abſcõdit. Poc àt fecit pp᷑
tria.pᷣmo qꝛ tempus moꝛtis ſue nñoũ aduene
rat.ſcdᷣo qꝛ tale genus moꝛtis non elegeꝛat.
tertio ut daꝛz nobis intelligere ꝙ liceat ꝑſe
cutores declinare.⁊ H̊ quando ẽ ꝑſecutio ꝑꝓ
ſonał.ſʒ illð qðᷣ dixit diſcipul is.ſi uos peꝛſe
cuti fueꝛint ĩ una cinitate fugite ĩ aliã. SZ
qu ando ñ eſt perſecutio perſonalis. tũc pᷣla
tis ñ licet fugere ut patz de mercẽa:io ?⁊ pa
ſtore. Ideo etiã abſcõdit ſe ab eis corpe qa
ñ meꝛebant᷑ eum uideꝛe mente. Unð gꝛego.
Illis ipᷣa vitas abſcondit᷑ qui eius ueꝛba ſe
qui ↄtẽnũt qꝛ eam quam nõ ĩuenit humilezʒ
ueritas fugit mentem. Et Aug. tanq́; homo
a lapidibus fugit: ſʒ ve illis a quoꝝ lapideiſ
coꝛdibꝰ deus fugit. Secundũ Aug. Non ab
ſcondit ſe in augulo templi:q̃n timens aut
in domunculam fugiens.uł poſt murum aut
2

Be ceco a

calumniam diuertens: ſed celica poteſtate
ſe inuiſbilẽ iſidiantibus ↄſtituens.ꝑ mediũ
illoꝝ exiuit: a ſuis tũ diſęipulis uidebat᷑: qꝛ
ulli eũ ſeᷓbãtur. Poc g exẽplo ſuo dñs noſ
ĩſtruit ut locũ ire demꝰ ⁊ ut ꝑſecutoꝝ ac ma
loꝝ ſeuiciam quantum ſine fidei piculo fieri
põt fugiamus. Uñ Greg. Quid at nobis hoc
exẽplo loꝗtur.niſi ut etiam cum reſiſter̃᷑ poſ
ſumus.uã ſuꝑbientiũ humiliter decliemus.

Quata hũilitate iram ꝓximi fugere debeat
ꝑpendat hõ.ſi furoꝛes iraſcentium abſcõdẽ
do ſe ᷣclinauit deus. Nemo g ſe acceptas

ↄtumelias erigat nemo ↄuic ijs ↄuiciuz red
dat. Imitatione etenim dei gloꝛioſius eſt in

iuriam tacendo fugere q́; reſpõdendo ſuꝑpar .
Pec Geg. Sunt autẽ multi ꝗ iunudeoꝝ duri
ciam repᷣhendunt.ſʒ ſuã minime attẽdunt.

Vñ Sreg.qꝙ;ᷓ multi ſunt hodie ꝗ iudeoꝝ duri
ciam deteſtãtuꝛ qꝛ pᷣdicatõem dñi audize no
luer̃t:⁊ tñ quales illos aꝛguũt fuiſſe ad fidẽ.
tales ipᷣi ſunt ad operatõez. Pꝛecepta ðᷣi au
diunt miracula cogſcũt.ſzʒ ↄuerti a ſuis pꝛa
uitatibns rẽnuunt. h̊ Greg. Cõſpice hic dñz
ieſum bñ ⁊ cũ uehementi doloꝛe.qũo uolẽs
iudeoꝝ furoꝛi cedere abſcondit ſe ⁊ intuer
ipᷣm. ac diſcipulos tanq; ibecilles meſte æ ĩ
clinato capite recedere.⁊ eis ex coꝛde cõpa
tere. B
Oratõ.

Die ieſu xp̃e ꝗ ad andiẽdũ vᷣbum dei

d pnos inuitas. doce nos ↄtumelias ⁊ in
AMiuꝛias ſuſſene. ꝓpᷣam gloꝛiam non q̃ᷓ
rere. Sitatẽ uite inſticie doctrine pꝑ ſcan
dalum uitandũ ñ obmittere.ꝑꝑ iteꝛatà cõtu
meliam ⁊ iniuriam a pᷣdicatione non deſiſte
re. Jeſu xpᷣe ſũma vitas.bõitas. iuſticia.mi
ſericoꝛdia. laꝛgitas.mundicia.ſobrietas.hu
militas.caritas.qui lapidaris ? abſconõris
a mẽdacibus.malicioſis.iniuſtis.impijs.cu
pidis.ĩmundis.luxurioſis.ſuꝑbis.⁊ onioſis.
ne exeas a tẽplo aĩe mee r̃dde me coꝛigibi
lẽ ⁊ tecũ ꝑ omnia ↄcoꝛdantem. Amen.

¶ De ceco a natiuitate. Captzʒ. lxxxv.
NT ßteriens inde ieſus in exitu tem
pli nidit hoĩem cecuʒ a natiuitate
ibi ſedebat mẽdicãs elemoſynã

Adabi grediẽtibꝰ ĩ tẽplũ.⁊ diligẽter ĩ
tuitus ẽ eum ĩeſus:ut dicit L(ꝛiſ.quaſi uellʒ
aligꝗd ageꝛe circa eũ.ut ex hoc ſe miſericoꝛ
dẽ ad miſeꝝ oñderet. ⁊ diſcipulos ĩ ãmiratõ
nẽ ⁊ ad q̊ꝛendũ ꝓuocaret.⁊ iõ diſcipuli mo
ti ſunt ad qᷓrendù de cã cecitatis eius dicen
tes. Rabbi quia peccauit hic aut paremes
eius: ut cecus naſceret in uindictam.ſ.talis
ſui ł paꝛẽtũ peccati. Putabãt enĩ penã ſine
culpa ñ ifligi. ⁊ iõ cꝛedideꝛũt: ꝙ pctm ipᷣius
uiel parẽtes eius eſſetx cã hᷣ cecitatis. Jeſus
at non negat ſimpliciteꝛ ipᷣm peccaſſe uł pa

natiuitate.

rentęs eius:ſed ſolum ad id de quo eſt inteꝛ
rogatus dicẽs. Neq; hic peccauit: neq; paꝛẽ
tes eiꝰ.ſ.ut iõ cecus naſceꝛet᷑.quaſi diceꝛet.
neq; peccato ꝓpꝛio cecus natus ẽ: qꝛ oñ na
tiuitatẽ peccare nõ potuit: ĩ quo apparet ꝙ;
apłoꝝ ſimplex quantũ ad hanc ꝑtẽ.nec mniꝝn
qꝛ adhuc ꝛudes erant ante ſpirirus ſancti ꝛe
ceptõeʒz. Uł põt eſſe ſenſus talis. Rabbi ꝗs
peccauit ⁊c̃.hoc eſt utrum peccatum oꝛigi
nale huius.an peccatum actuale in parenti
bus fueꝛit cã cecitatis iſtius om nes.n.filij

iꝛe naſcimur. filius ãt iꝛe merito punitur. Et

ſic obijcituꝛ: quia ſic quilibet puniendus eẽt
cum quilibet in oꝛiginali concipiatur. Dicẽ
dum ꝙ miſericordie diuine ẽ qñ alicui paꝛci

tur. iuſticia autem ẽ qñ aliꝗs punitur. Unð

in trenis.miſericordie deum ꝙ ñ ſumus con
ſumpti. ⁊ apoſtolus.cẽs peccaueꝛũt ⁊ egent
gra dei.⁊ ſic qõ ad hanc paꝛtẽ fuit bõa.Ne
; pcto parẽtum hoc cõtigit lʒ peccauerint.
Ubi ſciẽdũ ꝙ ẽ duplex pẽa qua hoĩes puni
untur.una ſpualis quantum ad aĩiaʒ qua ni
qnam filius ꝓ patre punitue: quia anima fi
Lij nõ ẽ a patre: ſʒ a do.ſ.peꝛ creationẽ. alia

coꝛpoꝛalis quantum ad coꝛpus: qua filſis

cum quantum ad coꝛpus ſit res quedam pa
tris.pꝛo patꝛe punituꝛ tempoꝛal iteꝛ.hoc eſt
malus pater ĩ filio:ut filinz uidẽdo toꝛquea
vtnꝛ. Sʒ h̊ ẽ cauſa cecitatis huius.ſ. ut mani
feſtẽtur opa dei ĩ illo.ĩ eiꝰ illumĩatõe mira
bili. Ac ſi dicat. Nõ ẽ cecus natꝰ ad punitio
nem peccati: ſed potius cecitas iſta eſt di
ſpenſatiua: ut mamfeſtato ope mirabili ĩ eiꝰ
illuminatiõe. filins dei manifeſtet.⁊ diuina
eius untus declaꝛet᷑: ⁊ ſic ad fidẽ hoĩes edi

ficentue. Ubi conſiderandum ꝙ egrediens ðᷣ

templo.ſtudioſe uenit ad opꝰ ſui manifeſta
tiuũ.ipᷣe em̃ uidit ceeũ ⁊ ñ cecus acceſſit ad
eum. Uñ dicit Cri . riene ð templo cuꝛa
uit cecũ.⁊ abſentatòe furorez mitigans.⁊ ꝑ
operationem ſñigni duritiaʒ ⁊ inſana bilitate
eoꝝ molliens: ⁊ his que dicta ſunt fidem fa
ciẽs.Et expuit in terꝛã:ut oſtẽderet quõ uiꝛ
tus ſanatiua quodammõ eꝛat ab eiſ humani
tate. in quantum ẽ organuꝙ diuinitatis. ſa
liua eĩ fluit a capite:⁊ fecit lutũ ex ſputo ut
oſtẽdeꝛet ſe eſſe illum qui foꝛmauit pꝛimuʒ
hominem de limo:⁊ liniuit lutum ſuper ocu
los eiꝰ.ſic ⁊ homo excecatus ꝑ peccati blec
tationem apponere debet pꝛo r̃ᷣmedio pecca
ti utilitatem. ⁊ miſit eum ad natatoria ſyloe
ad lauandum. ꝓut cecus tranſeundo ſic ꝑ ci
uitatem.linitus luto a multis uideretur: x
conſeqns miraculum magis diuulgaretur ⁊
fiꝛmaretuꝛ quod interpꝛetatuꝛ miſſus. hoc
addidit euangeliſta nolens inteꝛpꝛetari no
men hebraicum. ⁊ ad ðſignandum miſteriũ
xpᷣi miſſi ad ſalutẽ hominuzʒ: ⁊ abijt ⁊ lauit:
2 nenit uidẽs non uiꝛtute luti uel aqᷓ.ſʒ vtu

te diuina qua fuit illuminatuſ. Eſt ãt oa ⸗

glan cer nandata imle⸗
deiſel tinenn ne t in nen
ſe Etcu ſciſna t aſſenfio
Auminaruſconſtanten uin
teelnten inten cil eſen
Uitudo end magna apperut.
ROcedider ganamtent“
uini ecogeeſcere deder
Limcot coffeſſn dernn
ſcii veincunn genun
tiot gam euangelizu
laé goram di t laun
nino nec o giſcipulis niſ
ſet Ui Cris. Uiges geee
quung aug uit er inicis
1 ida t operg:e gual
eſß ueecidgt de prioni ce
dauit ine gebignecn⸗
ut aite deſejtgi
Re, dee

len .
tatiziſin Arenl
aͦt hene enfli

enetcältiten
c pante flithon /ſe
e tperemueit.
pler peg qus hoies auni
Alamun d iiz ne ni
e unitwe ung aninia
d. percent M glie
Anpis a
pus ſt res qedofn pa
temporaliten hoc eſt
filſaz uicedo torques
tatis huius ,ut mani
i en ilumigröe mmirs
cecus natd ad parinid
fins tecitas iNa
eſtato ohe wirabie.
gei wanſfſeſtet 1 dtind
(1 K 1 ſile oies en⸗
deramdum gegeciened
emit ad o iui nanfeſt
cer ti cetns oeeſt
geremotenpocit
tce furmez ni igr tecr
uritigz nſnklumc⸗
gtecigt ſn iden

ei duman
noeret eden du
ngnnig ivinitatis 6
derd ſecit luni er hu⸗

peintz;
lum aui formau
0 etcecarus 1. nenio ſelci

ofmeoef,
e ebe i gmwin t
co K 4

heses

Pꝛime partis

fons ad pedẽ ⁊ ꝛadicẽ montiſ ſyon ðſcẽdẽdo
ĩ uallẽ ioſaphat: ꝗ non iugibus aꝗs.ſʒ ĩ cer
tis hoꝛiſ p concaua terꝛarum ebulit:ꝗa non
ſingulis ⁊ contiuis: ſed ĩterpolatis diebus.
ter uł quateꝛ ĩ ebdomada dulces aquas ex
uiſceribus ſuis emittit.ð quibus cuʒ excipe
ꝛẽtur quañ ſtagnum non longe a fſõte ↄſtꝛue
tum erat. quam collectionẽ modo piſcinam
modo natatoꝛia ſcriptura uocat. Ibi ẽ ⁊ fõs
uirginis Maꝛie. ð quo ipa aqaã ꝓ ſe ⁊ ꝓ ſuo
filio hauꝛiebat ⁊ ſuos pãnos lauabat. Erat
it ſabbatũ qñ h̊ fiebant.⁊ idᷣo phariſei ᷣ co
oſcẽtes rĩpᷣhẽdebant ſʒ eꝛrabant: qꝛ opeꝛa
ad õi magnificẽtiam ordĩata: licite ĩ ſabba
bato fiebant VUñ Criſ. Ipſe potius ſabbatũ
cuſtodiebat ꝗ ſine peccato eꝛat. Sabbatuz.
em̃ obᷣuar̃ ſpũaliter:ẽ non haber̃ petm. ⁊ G
admonet us qm commẽdat ſabbatù oẽ opꝰ

fᷣuile ñ facietis ĩ eo. Quia ſit opꝰ fᷣuile a do
mino audite. Omnis ꝗ facit petm vᷣuꝰ ẽ pcti
Sed iſti ſabbatũ carnaliteꝛ obſeꝛuabãt ſpi
ritualiteꝛ uiolabant. hec Criſ. ecce quomõ
bij trasitionibꝰ ſuis ĩinitebant: ut nullo mõ
uiolari eas ꝑmitterent. ⁊ mandata ði magis
neceſſaria obmittebãt: collãteſ culicẽ: ⁊ glu
ciẽtes camelũâ Sic ⁊ bodie mnłti ſuas tra
ditões ⁊ inſtituta magis ſequũtuꝛ ⁊ obfuaͤt

quam dei mandata. ſimiles i 6 Pbala, in o
di

pe: ſed timeant ne ẽt in mercedis retributio
ne. Et cũ ſciſma ⁊ diſſenſio inde fieret. cecꝰ
illuminatuſ conſtante? ⁊ uiriliter ẽt ↄ maio
res iudeoꝝ partem dũi defendit.in quo Ka
titudo ei? magna apparuit. ⁊ ꝑ boc Et oſten

dit ꝙ quilibet gratanteꝛ ⁊ ↄſtanter bñnficiuz

diuinũ ꝛecognoſcere debet: ↄſtans at bleta
t imobit᷑ confeſſoꝛ ueritatis aperte fatet᷑ bñ
ficiü. ne incurrat gratitudinis dãnum. ãnun
tiat gẽ̃am. euangelizʒat ⁊ eõfitet᷑ libere ueri
tatẽ ad gloriam ði ⁊ laudẽ. PHoc n niſi a do
mino nec a diſcipulis niſi de eſſet in eis fie
ret. Uñ Cri. Uides pꝛeconẽ vitatis. uides
quanta audiuit ex inicijs ⁊ quanta paſſus ẽ
7 Sba. 7 ꝑ opera: ? qualiter teſtatus eſt.ñ
em ueꝛecũdatꝰ de pꝛioꝛi cecitate:neq; foꝛmi
dauit furoꝛẽ plebis:neq; rẽnuit oñder ſeipᷣʒ
ut pᷣdicet benefactoꝛẽ. DPec ãt ſcripta ſut: ut
7 noſ imitemur. Et iteꝑ. Pec ueritat᷑ ẽ natu
ra:p q̃ putat᷑ inſidias ab hpoĩbus pati. ꝑ bec
foꝛtioꝛ fit: ꝑ claret. p que obumbꝛat᷑.
daciũ vo ſibiipᷣi obuiat:⁊ ꝑ ea ꝑ que ledere
Sitatẽ ur ꝑ ea clarioꝛẽ eam ondit ꝙ ⁊ nune
factũ eſt. Scoðm eundem cripᷣ.ex iſta ceci 2
ſtantia apparet. qᷓ; foꝛte quid ſit ueritaſ:que
ſi ᷣpectos aſſũpſerit claros ⁊. fortes eos fa
cit ⁊ oñdit: quã imbecille ꝗd ſit mẽdaciuz
qð ⁊ ſi cũ foꝛtibꝰfuerũ:ĩbecilles eoſ mõſtrat
? reddit.Tandẽ poſt longam ↄcertatõm ma
ledixeꝛũt ei ſᷣm ſuã rĩput ationẽ lʒ magis eſſʒ
bñdictio pᷣm ueritatẽ. ⁊ dixerũt (tu diſcipulꝰ
ilius ſis) Unde Aug. maledictum eſt ſi cor

Capitulũ.lxxxv.

diſcutias:ñ ſi pa ꝑpendas.ale maledictũ
ſit ſuper nos ⁊ ſupeꝛ filios noſtroſ.⁊ ſequit C
nos aũt moyſi diſcipuli ſumus )moyſei pꝛedi
cauit ſeruantibus legem fertilitatem ⁊ bõa
temporalia. Et propteꝛ hoc habet plures di
ſcipulos quam xpᷣs.qui pꝛedicauit pauperta
tem ⁊ ſimilia. Et iniuſte condemnantes eie
cerunt eum foras extra ſynagogam id eſt ex
tra ſocietatez iudeoꝝ:tanq; excomunicatuzʒ
⁊ reprobatum ꝙ apud eos eꝛat maximuʒ ob
pꝛobꝛium ſicut apud nos excomunie atio ⁊
eiectio a ſocietate ⁊ comunione xpianorum
Ob confeſſionem quidem ueꝛitatis ⁊ ꝗqa do
mino adheſit ĩmobilis. eieciꝰ ẽ foꝛas a iuðis
Iße ne deu ↄtemneꝛet uoluit ↄtemni ab ho
minibꝰ:nos uero ne ab hoĩbus ↄtemnamu:
deũ ↄtemnimus. Deide cũ cecus curatus
foras a iudeis eiectus eſſet. ⁊ ad ieſũ uẽiſſet
ab eo ĩterrogat t inſtructus etiam lumẽ fi
dei recepit. ⁊ fidem ſuaz quã coꝛde cꝛedidit
ore ofeſſus eſt dicẽs(credo dñe )⁊ oꝑe ꝓte
ſtatꝰ.qꝛ pcidens adoꝛauit eum adoꝛatiõe ⁊?
guitute latrie: ꝑ hoc eius diuinã uirtuteʒ oñ
dens ⁊ vᷣbo opus adiũgens: nã ꝓſtcatio ⁊ a
doꝛatio öbet᷑ ſoli ᷣo ⁊ creatoꝛi. in ſignum qðᷣ
manu eide nihilo ſumus erecti.ſicq; eũ crę
didit t ofeſſuſẽ neꝝ deũ ⁊ bominẽ. Quem g
iudei repellebant.hũc xpᷣs recipiebat quãto
magis em̃ quis pꝑ deũ ab hoĩbuſ contẽnituꝛ
ranto magis a deo diligit: 2 quãto ãpliuſ ab
illis eij cit᷑.tãto amplius ab ipᷣo rcipit᷑. Unðᷣ
cri. Qui pꝛopteꝛ vitatem ⁊ xpᷣi conſeſſionem
iniuria oppꝛimunt᷑.hi maxĩe honorarf qd
in ceco fact ũ ẽ.Eiecerũt em̃ euzx ex tẽplo iu
dei. ⁊ inuenit eũ dñs templi.⁊ eum ſuſcepit
ſicut agonetheca athletam multũ laborãtẽ
7 coꝛonauit. Pec ¶ri.xpᷣs itaq; hunc totuzʒ
ſanat extra oculos ⁊ intus coꝛ aperit. Aã do
minꝰagnus miſſus ad tollenda pct᷑a mõi. la
nat. ĩuncto faciẽ coꝛdis. iâ m̃tis oculos illu
minat: ⁊ ille ↄfitet ñ tm̃ filiũ hoĩſ.ſʒ ẽt dei.⁊
ↄmẽdando cecũ ex deuotione ⁊ fidei illumi
natõe.dixit ei ieſꝰ¶ In iundiciuz) ſcilʒ diſcꝛe
tõis nõ damnationis Cego in hunc möm )qui
complectit᷑ bonos ⁊ malos (⁊? en Del. aſſü
ptiõem carnis ut ſimplices ⁊ humiles qui 8
nident id eſt ſe nõ uidere ̃putãt.⁊ ofit ẽtur
ac medicum requirunt. ut uideãt ⁊ illuient
p fidẽ ⁊ neritatis cognitõm :ꝛac legiſpiti ⁊ ſa
pientes ſupbi qui uident id eſt ſe uidere pᷣſu
mũüt ⁊ iactant.ac medicuzʒ non q̃ꝛunt ceci fi
ant ampliꝰ. i. in ſua cecitate ꝑmaneant. ? in
durentuꝛ ꝑ infidelitatẽ ⁊ q;tũ ad intuẽdam
ueꝛitatẽ nolentes ſuſtinere vitatis luceʒ: ut
patet impletum in h̊ ceco nato ⁊ ĩ apoſtolis
ꝗ pꝛopteꝛ ſuam humilitatem a xpo ſunt illu
minati.ſacerdotes autem ⁊ legiſpiti ꝑꝑ ſua⸗ʒ
ſupbiam ſunt excecati. Item exponituꝛ hoc
de illuminatione gentilium ꝑ fidei ſuſceptio
nem. tenebr atõm iudeoꝝ ꝑ fidei refut atõzʒ

De ceco a

qꝛ antea rutabãtur gẽetiles ceci ⁊ iudei ui
dẽtes.mò ecõuerſo getiles uidẽt. ⁊ iudei ce
ci ſunt. Uñ ñ accipiunr hic iudiciũ ↄdemna
tõis ⁊ pᷣmiatõis màifeſtũ.ꝙ ĩ o aduentu ex
pectatur futuꝝ ſʒ iudicium diſeretõis credẽ
tium ⁊ nõ cꝛedẽtium.occultum ꝙ ĩ ᷣmo ad
nẽtu ẽ factum. Quaſi diceꝛet.in hoc qð te il
lumiĩaui ĩtellige.ꝙ ego ueni ſeꝑpare pauꝑes
ſpũ a ſugbis.nt illi illuminẽtuꝛ.iſti cecẽtur.
⁊ notat hic cãm.qꝛ ad hoc ñ uenit finalr ut
aligs excecaretur ſʒ notat terminum qꝛ ad
uẽtus eius fuit ad hoe termiatus ſteut boni
medici oꝑatio ĩ deſperatis termĩatur ad mõ
teʒj ? audiẽtes phariſei rĩpugnauerunt dicẽ
tesa(nũꝗd ⁊ nos ceci ſumꝰ: Igꝗ religioñ 2 lit
terati ĩ lege ſumus ⁊ ſpuᷣalẽ uiſuz illumiatũ
habemꝰ. Sʒ ex eoꝝ reſponſione eos ↄfutat
dicẽs (Si ceci eſſetis).i.ignoꝛantes ſcriptu
ras ⁊ ꝓphetias ð meñ haberetis pcẽm).ſ.
tm q́;tum habetis:nunc vo qꝛ dicitis uiomꝰ
ti.reputatis uos ĩtelligeꝛe ſcripturas:pct᷑m
ufm manet.i.aggꝛauat᷑ ⁊ magis puniet KEx
quo pʒ.ꝙ ſciẽtes ſcripturas ⁊ ñ obſeꝛuanteſ
eas.gꝛanius oᷣlinquũt.⁊ grauioꝛẽ penã incuꝛ
runt ̃m illud. ¶ Seꝛuus ꝗ ſcit uoluũtatẽ do
mini ſui ⁊ n facit napulabit plagis multis).
DPoõt ẽt exponi de coꝛpali uiſiõe miraculoꝝ
2? openꝝ xp̃ᷣi:qꝛ ſi ea nõ uidiſſent. haberẽt ali
gqua excuſatõez de hoc ꝙ ei non crediderũt
nic ãt qꝛ uiderunt.iõ peccatũ eoꝝ aggraua
tur ⁊ magis puniẽdi ſunt. Uel ſi ceci eſſetis
ueſtra reputatõne.i.ſi ex humilitate uos ce
cos aduerteretis ſen reputaretis.̃cognoſcẽ
tes ꝑ humilitatẽ pcèm ur̃ʒ.⁊ currẽtes ad ue
niam ⁊ medicũ non haberetis petm qꝛ ego
uẽi auferre peccatũ. qdᷣ ꝛemittituꝛ ꝑ gram qᷓ
nõ datur niſi humilibus.⁊ de ſe ñ pᷣſumenti
bus. Nũuc uero qꝛ ſuꝑbe dicitis: nidemns f.
uUos uidere ꝛeputatis. ac ueniam ⁊= medicuz
nõ queritis:pctm ur̃ʒ ma net.i.ñ remittit ⁊
I cecitate ĩfidelit atis ur̃e ꝑmãetis. Wiſti
ce cecus iſte a natiuitare. humanu genus ẽ.
habẽs cecitatẽ ab Adam. Uñ ſᷣ̃m mẽtem ce
ci nati ſumns. Pec.n.cecitas ↄtĩgit m pᷣmo
hoĩe ꝑ pcim.ð quo oẽs origieʒ traduximꝰ.ñ
ſolũ moꝛtis ſʒ ẽt iniꝗtatis. Cecus ẽt iõ naſci
tur oiĩs hñs pcr̃m oꝛigĩale.qꝛ pᷣuatus eſt dei
uiſiõe. Cecũ g a natiuitate i. oẽ genus hüa
num dus i huc moͤm ueniẽs illnĩauit. ſpuit ĩ
terrã.deitatẽ aſſociãs nature humane ac ð
ſaliua ⁊ terra lutuũ fecit.ↄtempeꝛando terrã
ſapie diuĩe.i.deus hõ factus ẽ. pꝑ ſputũ.n. ꝙ;
S ſaliua de capite õᷣſcẽdens.ſignificatur vᷣbũ
dʒ a deo capite oĩm rex ꝓcedit. ⁊æ ſapia que
ex oꝛe altiſſimi ꝓdit.ſaliua.n.ẽ humoꝛ ſalſꝰ
2 ſal ſapĩam ſignificat ꝑ terrã vo caro ⁊ hu
manitas quam ꝓ nobis ſuſcepit : liniuit aũt
ſeu unxit oculos. ſ. eoꝛdis ipius ceci.ſ. gene
ris humani. pꝑ fidem ĩcarnationis xpᷣi qñn fe
cit cathecuminum qð iterp̃tatur inſtructus.

natiuitate.

qui fidem habet ſed nondum baptizatus ẽ:
⁊ iõ mit tit eũ ad piſcinã ut lauet᷑ ⁊ illuĩetur
ii.baptizetur.⁊ ĩ baptiſmo plenã illuiatõeʒ
recipiat. Uũ ſzs Diony. Baptiſimus dr illuia

tio:que piſcina uocatur ſyloe.qð ĩterpᷣtatuꝛ

miſſus. qꝛ qcunq; baptiʒantur. oʒ q baptizẽ

nat:niſi eĩ ille fuiſſ, miſſus.nemo nr̃m effet

ab iniqtate dimiſſus.Qui g de limo terr ho

minem foꝛmauit.ꝑ idez genus luti humanũ

genus refoꝛmauit. ⁊ refoꝛmãdo ſignificauit.

Uñn puluerẽ maſſans de ſputo. liniuit ſuper

oculos ceci:quaſi diceret ei ego ſuʒ qui pul
neꝛem de terra aceipiens hoĩem plaſmaui.
In facto ẽt huius ceci illumĩati. ſignificat
modus cuꝛatòis cuiuſlibet peccartoris iuſti
ficati.qui bene per cecum ĩtelligituꝛ. pcèm
IW. mẽtis oculos obtenebat ⁊ obſciꝛat. Ubi
norandim ꝙ cecitas ſpualis cauſatur tribꝰ
modis. Pꝛimo a pauluer̃ cupiditatis teꝛꝛene
Secundo ex igne caꝛnalis ↄcupiſcẽtie.Ter
tio ex tumoꝛe ſupeꝛbie. Pleꝛũc; ẽt peccatoꝛ
ul ex ↄſuetudine peccandi.uel ex obſtiarõe
mentis.uel ẽt ex obcecatòe dyaboli pct᷑ʒ ſu
unm non uidet qꝛ uidere non uult. nec pecca
tuſn reputat peccatum. Uñ Greg.cum ĩ gra
ui peccato miſeꝛ homo labit᷑.ſuadet ei dya
volus. ne peniteat. ne ↄfiteatur pet᷑ʒ leue
modicum i coꝛde affirmat miſericoꝛdiam pᷣ
dicat ſongum ſpacium uite pꝛomitrit. ut
maneat i peccafro ſuggerit: ut ſic eum in cõò
temptum dei ⁊ deſparõem ſui inducat ⁊ peꝛ
dat. CAd buius cert illuĩatiõem tria neceſ
ſex concurrere. Dꝛmũ ẽ diuine gꝛatie pᷣue
nientis reſpectio.⁊ ̃m eſt coꝛdis de peccat᷑
compunctio. Tertium eſt pura peccatoꝛum
confeſſio.¶ Pec rria ꝑ oꝛdinem deſignanuit
dominus in curatione iſtius ceci. Primuz
ſignificauit in eo quod dicitur quod uidit
cecum oculo ſcilicet miſeꝛicoꝛdie ⁊ gratie pᷣ
uenientis. que ante omnia pᷣexigitur ad cõ
uerſionem peccatoꝛis:homo enim peꝛ ſe po
teſt in peceatum labi. ſed ꝑ ſe reſuꝛgere non
põt ſin anxilio gr̃e dei.Niñ g dñs peccatoꝛẽ

oculo miſericoꝛdie reſpiciat.reſurgere non

nualebit.(¶ Secundu deſignauit dñs per hoc
Pwꝓ expuas ĩ terꝛam fecit lutum ex ſputo.quo

liniuit oculos ceci. Peꝛ ſputum ł᷑ faliuam q̃

a capite ĩ os defluit. itelligit᷑ diuina ſapia qᷓ

ex ore altiſſimi pdijt: per terram autem itel

ligſtuꝛ coꝛpꝰ humanũ.q̃ duo ↄmixta fuerũᷣt

xpᷣo.ſ.uerbũ eternum qð ꝑ ſaliuam ⁊ caꝛo

bumana que peꝛ terram intelligitur: 2 bñ
Dicrum lusum ẽ ꝛemedium cecitatis noſtre

ſtz tñ ſupeꝛ oculos coꝛdis noſtri liniat᷑ qð fit
quando peccatoꝛ ad ↄſiderationẽ dei ꝑ pec

catũ offeſi.ad recognitõʒ uilitat᷑ ſue pꝑpꝑ pec
catũ inducit.tẽ em̃ nobile lutũ xpᷣi.ſuꝑ uile
lutũ pctoriſ ponit᷑.ex quo ↄpunctio cauſat᷑.

RPeꝛedicto igr̃ luto ſuo tunc deñ luteos ocłos

X*,

1. Scdo m nilenr e
k; S guot nenſcze⸗
ſumpfſti⸗Eteninſecun
iaiſtiinuode lednon
uideat pulchitudine an
julchenina uit taign
ne e creatn thle ſen
Quanout uilen guli⸗
inpyein aa/ O n
yl aunroe onß ſenn gan
ciholitacchyere QMuito u
i guonut beneficſß
1. Derout uigent peni gur
omara t cinerſa. Geption
In gaez demeruit q eſt iniin
Kugd uni deni n Aug oe⸗
dntia. Dis ſeptem )erati
lahidei oor dadenet dond⸗
Urndetongungererm dpe⸗
euaetkanſeſoe
0c Hiſtunn cecäſte linin
conſeſſione gy ſrain
Noiminnt prin ad cont
ſobligor t ei ag wonfe
teiſuclentnn. Ettalis ob
tſioneßn Jug eunefth.
nurte Premlſſio t nib⸗

gnginin
rrni uterchſin⸗
obrernoe onhol egi
ldere non tult, er perta
um. Uf eg unigi
vomno labir. ſgagerei ya
phe oftteatur ockz lelle
frmit mſſericodiam ö
lum nite pꝛoſnit,lt it p
Uggerit: ur ſc eumn in d
garöemn ſu inducat 1peꝛ
Ectimianöem wia necel
w mü d diuine gatie pae
aAfmeſt cordis de etcti
miam eſ porg pecencumm
wia Gdinem geſigunit
tione iſtius ceci.ſPrin;
eo quod dicſtur Aod uii ⸗
licet milercorde / gle
nte onnit jer hit ad 5
oris obeſin ber ſepo
labiſ oſefeſngere nwn
edei iſafs pecco⸗
lenſcin eſu gere ne
ä deſignaui afs pe⸗ .
n ſecit lutum ſnd
eiher urumtin inund

e, ginina din
zirrlligt. autaci

vaihper ini ſugit

— — —

Pꝛime partis

peccatoꝛis liniuit.quando eum ad ↄſioᷣratoᷣʒ
ſue offẽſe.⁊ utilitatis pct᷑i.ac miſerie ſui ſta
to iſtigat ⁊ inducit. Vt ãt pctoꝛ plene illuĩe
tur ad rectã cogitatõm ⁊? vam compunctõm
oꝑtet ꝙ ex gra dei ↄſiderer hec ſeptẽ. Prio
ur conũderet pctm ꝙ coͤmiſit. ut poſſit uider
pct᷑i multitudinem ⁊ obmiſſionem boni ?⁊ 2

miſſionem mali. cogitatõe.locutione ⁊ opa

tõe.quinq; ſennbus contra decẽ pᷣcepta.con
tra ſeptẽ ſacramta.in operibꝰ miſericordie
⁊ tunc dicat.peccaui ſuꝑ numeꝝ arene ma
ris ⁊c. Itẽ peccati magnitudinem.ꝙ tã ma

gna pcèa fecit.⁊ ð tã magnũ dñm. ⁊ dicat:

pr̃ peccaui ĩ celu. ⁊ coꝛã te ⁊ non ſum dignꝰ
⁊c.Jtẽ pct᷑i turpitudinẽ.ꝙ tam tuꝛpia pct᷑a

quot dies quot menſes quot ãnos inanit᷑ e
ſumpſiſti.Et quia ſecundum Berñ.oẽ tpᷣs
didiſti in quo de deo non cogitaſti. Teꝛtõ ut
uideat pulchꝛitudinẽ anime quam polluit q̃
pulcheꝛaima fuit ⁊ digniſſima. qꝛ ad imagi
nẽ dei creata.⁊ ꝙ ſe ſic turpiteꝛ uilificauit.
Quarto ut uideat gratiã qᷓ; amiſit.?⁊ qᷓ;ẽta bo
na ꝑ pctm ꝑdidit.O qᷓ;multã gratiam multi
negligunt deꝰ em̃ ſemꝑ ꝑatus ẽ daꝛe ſʒ pau
ci uolut accipere. Quiĩito ut uideat iraz dei
qᷓ; ꝓuocauit.⁊ ꝙ beneficijs dei ita ĩgratꝰ fu
it. Sexto ut uideat penã quã meꝛuit:q̃ ẽ et᷑
na amaꝛa ⁊ diuerſa. Septio ut uideat glori
am quaʒ demeruit q̃ eſt infinita p cuius gu
ſtu ad unã hoꝛã ſᷣm Aug. ↄtemnenda eſſent
omnia. Pis ſeptem ↄſideratis:bene duruzʒ ⁊
lapideũ cor haberet homo.ꝗ non amara cõ
tritõe compungeretuꝛ ð pctis ſuis. Tertiuzʒz
qðᷣ ẽ pura pct᷑oꝝ con feſſio deſignauit dñs pꝑ
boc.ꝙ iſtum cecũ ſic linitũ miſit lauare ſe ꝑ
confeſſionẽ apud ſacerdotẽ.Quãuis enim ðᷣ

fecit. Scõo ut uideat tpᷣs qd amiſit. Uide 5

us dimittat pctm ad contritionem peccato

ꝛiſ:obligat tñ eũ ad confeſſionẽ homini nice
dei faciendam.Et talis abſolutio facta ĩ cõ
feſſione ᷣm Aug.reducit hoĩem ad baptiſmi
puritatẽ. PDremiſſis ãt tribꝰ peꝛactis tunc ĩ
cipit pct᷑oꝛ uideꝛe:⁊ ſic a ſua cecitate dĩna ꝗ̊

tia curatꝰ. ꝓcidat humiliter ⁊ adoꝛet ſupplii

citer.gr̃as agens deo. Signũ uero ꝙ pctor
ſic illuminatꝰ ẽ qñ claꝛe uidet ⁊ cognoſcit.il
la ãt cognitio ĩ duobꝰ ↄſiſtit.ſ.in cognoſcen
do deuũ.⁊ in cognoſcẽdo ſeipᷣm. Cognoſcere
deu in pñti eſt cognitio ſue potẽtie ⁊ ſue bo
nitatis. Cognitio ãt potẽtie generat ĩ nobis
timoꝛc.q timoꝛ facit ꝛecedere a malo.cogni
tio bonitatis generat in nobis amorem.ꝗ a
moꝛ ducit nos ad bonũ faciẽdũ.Cognitio qt

nr̃i generat ĩ nobis humititatẽ.q̃ ẽ mr̃ oiuz

vtutu.Et ſic pʒ ꝙ hec duplex cognitio.ſ.dei
⁊ noſtri.eſt cã totiꝰ noſtre ſalutis. nã cogni
tio potẽtie dei generat tĩoꝛem ꝗ facit nita
re malũ.cognitio bonitatis ði geneꝛat amo
ꝛem ꝗ facit oꝑaꝛi bonũ:cognitio noſtꝛi gene
rat huilitatẽ.que nos conſeruat in euitatio

Capitulu. lxxxv.

ne mali ⁊ in operatione boni. Tempus igit
obſezuemus.⁊ ab intemperaneis abſtinemꝰ
ne cũ cecis iudeis illud ĩ uanitatibꝰↄſumen
tes.cũ ipᷣis in cecitate maneamus.Uñ ait G;
loco Cꝛiſ.dedit tibi uite teꝛminũ deꝰ ad cu
randam animã.tu uero inaniter ⁊ uane ↄſu
mis.t ſi aꝛgentũ paucù conſumpſeris. ſim
pliciter damnum res uocas:dies autẽ tuos

conſumẽs in pompas. nullũ putas facere in
conueniens. Kongꝛuo exñte ĩ leranijs ? oꝛa

tionibꝰ conſumere uitã tuam omnẽ. tu in tu
multibꝰ ⁊ turpibꝰ uerbis ⁊ iocũditate intꝑa
nea: operibꝰ ⁊ laboribꝰ laſciuis nitam tuam

conſumis inanit᷑.⁊ in malo tuo. neſciens ꝙ

omni rei magis parcere oporteret qᷓ; tẽpori.
Aurum ſi conſumpſeris poteꝛis rurſum recu

perar̃:tempus uero ſi ꝑdideris.difficile id re

ſumes. Paꝝ em̃ nobis ſeruatũ ẽ tempus ſᷣm
puᷣtem uitã.Si igituꝛ:inquit opoꝛtet eo uſu
ñ fueꝛimus.ꝗd dicemus abutentes eo.cuʒ G
conſumpſeꝛis inaniteꝛ.quã habebis excuſa
tõm. Et cuius gra agis paruũ ꝛecondidit.O
inſenſibilitatis ⁊ indeuotionis ꝓp quo maxĩe
gꝛatias ageꝛe opoꝛtebat.quoniaz tuos labo
res ⁊ ſudoꝛes incidit.⁊ ꝛequiem longã ⁊ im
moꝛtalem fecit.pꝛo his incuſas ⁊ grauaris.
Dec Cꝛiſoſtomus. Unde ⁊ Seneca.ẽt ſi mł
tum ſupeꝛeſſet etatis.parce diſpenſandum e
rat ut ſufficeꝛet neceſſaꝛijs:nũc q̃ demencia
7 ſuꝑuacua diſcere in tanta tempoꝛiſ egeſta
te eo magis itaq; ĩdignoꝛ aliquos ex B tem
poꝛe.quod ſufficeꝛe ne ad neceſſaꝛia quidezʒz

poteſt.etiã ſi cuſtoditum diligentiſſime fue

rit:i ſuperuacua maioꝛem paꝛtem erogaꝛe.
non tã benignum ac liberale tempuſ natura
nobis dedit.ut aliquid ex eo uacet perdere
Et uide quã multa etiam diligentiſſimis pe
reãt.Aliud ualitudo ſua cuiq; abſtulit: alið
ſuoꝝ.aliud neceſſaꝛia negotia.aliõ publica
ocupauerunt. uitam nobiſcum diuidit ſõnꝰ.
⁊ hoc tpᷣe tam anguſto ⁊ rapido ⁊ nos aufe
rente. quid iuuat maioꝛem paꝛtem mittere
in uanum Vec Seneca.

Oratio.

d Omine ieſu chꝛiſte ꝗ illumĩaſti ocu
los ceci nati. illumina queſo oculos
coꝛdis mei ne in tenebris offendã uel
unquã in morte obdoꝛmiã. deꝰ uite mee qᷓ;
uane ↄſumpta ſunt.quã infructuoſe elapſa
ſunt tempora mea:q̃ dediſti mihi.ut facerẽ
uoluntatẽ tuam in eis.⁊ non feci. Quot ãni
quot mẽſes quot dies.quot hoꝛe ꝑieꝛũt apð
me: in ꝗbus ſine fꝛuctu uixi coꝛã te. F iat a
mãde pateꝛ hoc reſiduũ tẽpoꝛis mei ftuctuo
ſum ⁊ ſanctificatuz in gratia tua. ut ĩ diebꝰ
eteꝛnitatis inuemat locuʒ ⁊ computabile ſit
ante te amen.

3

De paſtoꝛe

¶ De paſtoꝛe ouium.

IR aꝛ ceci ⁊ incꝛeduli phaꝛiſei ⁊ iu

hia. ueritas 7 uita. nec ĩtrantes in

tabant ſe uider᷑̃ ſine xpo.⁊ ꝑ ↄñns poſſe ad ue
ritatẽ ꝑuenire ſine eo:iõ xpᷣs ꝗ ſupꝛa incepit
diſputaꝛze ↄ ſuꝑbiam ⁊ iactantiã eoꝝ.nũc ut
hãc magis ꝛetundat pponit õ eam ſilitudinẽ
humilitatis.de ouui ⁊ oſtio eius quorũ utꝝ
q; ẽ humile.nec adinittit niſi humiliãtes ſe.
Ac ſi eis diceret. Si uultis ĩtrare ꝑ humile
oſtium.ĩ humile ouile ouiuʒ: oportet ut uos
humilietis nec tam alta de uobis ſentiatis.

Et ñ tm̃ ĩducit hãc ſilitudinẽ ad hũilitatis ĩ

ſinuatõez. ueruetiã.ut oñdat.pꝑ ꝙ oſtiũ ĩ oui

le ouiũ ſit itꝛandum: ⁊ expꝛimit ĩ ea diſtin
ta ↄditio fuꝛis ⁊ paſtoꝛis ouiũ.ꝑꝑ diuerſum

ipᷣoꝛuʒ ĩgꝛeſſuʒ ⁊ offm̃ dicit g amẽ amẽ dico

uobis.ꝗ nõ itrat ꝑ oſtiũ ĩ ouile ouiũ.ille fur
E⁊ latro. Nõ.n.uenit ꝑꝑ bonũ.iõ q̃ rit ĩdebi
tum ĩgreſſum. Qui ãt ĩtꝛat ꝑ oſtiũ paſtor eſt

ouium qꝛens bonum earum. PHuic oſtiaꝛius

apeꝛit qꝛ ſcit eum ouibus beniuoluʒ: ⁊ oues
uocem eius audiunt.i.cognoſcunt.qꝛ bꝛuta

aĩalia ſuos bnñfactoꝛes recognoſcunt: ⁊ pꝛo
pꝛias oues uocat noĩatim.qꝛ diſticte eas co

gnoſcit.qð alienꝰ ñ facit.⁊ educit eas ad pa

ſtuʒ uite huic neceſſaꝛiũ.Et cũ ꝓpꝛias oues
e niſerit.ante eas uadit:qꝛ cõiter ſolent pa
ſtoꝛes pᷣcedere greges.⁊ ad paſtoꝝ greſſum
oues duiguntur.iõ ſubdi t᷑ ⁊ oues illũ ſequũ
tur.qꝛ ſciunt ? cognoſcũt uocẽ eius:alienũ
dat.ſ.furem nõ ſequutur.qʒ8 fugiũt ab eo.qꝛ ñ
nouerunt uocẽ alienoꝝ.paſtoꝛes ſe mencien

tium.O ſtendit itaq; xpᷣs phariſeis qꝛ nec ſa

piẽtia.nec obſeruatio legis.nec bõa uita qc
quam nalet:niſi ꝑ eum ⁊ ꝙ iĩpoſſibile ẽ eos
uideꝛe ſine xpᷣo.⁊ ad ueritatem peruenire ſi
ne eo dicens.Qui non intrat ꝑ oſtium.i.per

xpᷣm ĩ ouile ouium.i.in eccłiam ? congꝛega

tõem fidelium.iille fur ẽ ⁊ latro.quales ſunt

omnes ĩfideles ⁊ ẽt mali fideles.Ulbi Aug.

ĩtrat ꝑ oſtium ꝗ itrat ꝑ xpᷣm.ꝗ imitatur paſ
ſionẽ xpᷣi.ꝗ cognoſcit humilitatẽ xpᷣi.Qui ãt
ĩtꝛat p oſtiuʒ.i.ꝑ fidẽ xpᷣi ⁊ humilitatẽ ⁊ als
eius vᷣtutes ĩ ouile ouium. ad paſcẽdum eas
paſtoꝛ ẽ ouium ſᷣ̃m ueritatem. Non omnis ꝗ
ĩtrat per oſtiũ paſtor ẽ.qꝛ ⁊ oues intrant:ue

rum tamen unitas uniueꝛſitatis eccłie vbo
⁊ exẽplo paſcit quotidie. Puic.ſ.pa ſtõi.oſti
arius ſpirituſſanctus reuelãdo aperit oſtiuz

ueꝛitatis ad recte ĩtelligenduʒ ⁊ iuſticie ad
bene operandum ut oues paſcere poſſit: ⁊ o
ues uocem eius audiunt.i.doctꝛzinã recipiũt
⁊ uocat eas nominatiz condeſcendo familia
ꝛiteꝛ ſubditis ſingulis ut ex familiãitate uni
cuiq; det auſum ueniendi ad ſe: ⁊ educit eaſ

capłm. lxxxtj.

dei ñni accedẽtes ad lucẽ xpCzʒ ꝗ eſt

ouile ouiũ.ut oues dñi fierent iac

peꝛ inſteꝛuctioneʒ de tenebꝛis erroꝛis in lum

ouium.

ueritatis.? ex meroꝛe ſeruitutis in regnuʒ li
beꝛtatis:⁊ cum pꝛopꝛias oues emiſerit de te
nebꝛis ignoꝛantie ad lumen uite.⁊ de carce
re culpe ad libertateʒ gratie.ante eas uadit
eꝛ exempla bonoꝛum operuz ⁊ uite. ⁊ oues

illuʒ ac ueſtigia eius ſequuntur per imitatõ

nem ⁊ rectam opezationem quia ſciunt uo
cem eius.i.cognoſcunt.⁊ in ea delectantur:
alienum autem uoce ⁊ uita non ſequnntur.
recipientes eius doctrinam uel exempla: qꝛ
uerba inducunt ad erroꝛẽ ⁊ exempla ad ma
lum:ſed fugiunt ab eo tanquam a latrone ?
inimico.quia non noueꝛunt appꝛobando uo
cem ⁊ doctrinã alienoꝛum.quia alieni aliẽa
loquuntuꝛ: ⁊ ideo non cognoſcuntur. Quile
g ouium cõe eſt eccłia cat holica ſub uno pa

ſtore xpᷣo:eccłe aũt ↄgregationes particula

res cõtinentes.ſunt ẽt ouilia ⁊ caule ouium
ſicut conuentus religioſoꝛum. ⁊ eccleſiaruz
conuentualium ⁊ parochialiũ: ĩ quibns feẽ
deus accubaꝛe ſuas oues. hoc ẽ fideles ſim
plices ⁊ manſuetos.ſubiectos ⁊ hũiles.Qui
ergo non ĩtrar per oſtium. hoc eſt ꝗ per pri
cipia religionis xpᷣiane non uenit: ſicut per
pꝛincipia ueritatis non uenit hereticus. per
pꝛincipia gratie non uenit ſymoniacus.ꝑ pri
cipia libertatis non uẽit potenter uel arma

tie pᷣcibus ĩtruſus.per pꝛincipia ſimplicito᷑

non uenit doloſus:ſed aſcendit aliunde.qui

dam eni ad itrandũ deſuper per ſcalas aſcẽ

dunt.ſicut ambitioſi cum lueifero. ac cũ da

thã ⁊ abirõ: quos pꝛopter ambitioneʒ uiuos

terra abloꝛbuit.quidam paꝛietem irꝛumpũt

ſicut auari cum ſymone mago.quidam fun
damenta ſuffodiunt ſicut heretici cuʒ arrio
ille fur eſt ⁊ latro.qui in hoc differunt.quia

fur eſt qui in furno hoc eſt ĩ nigro.i.in tene
bꝛis.ſ.ignoꝛantibus hominibus alienam rẽ
otrectat inuito domino latro autem eſt. qui
uiolentiam infert mam feſta contꝛectat do

mino inuito:⁊ ideo fur eſt qui ouile ouium
ſuffodit. ac oues ⁊ utilitatem ouium clam in

uito dño ↄtrectat: ⁊ iſte eſt occultus ⁊ ſub
dolus uel hypocrita. uel hereticꝰ quia uter

q; oues ⁊ utilitatẽ ouiũ furatur.latro ãt eſt

aꝗ uiolẽtiazʒ facit ut ꝛapiat ⁊ tales ſunt ꝗ po
tenter ſe ĩtꝛudere uolunt. Fur g ⁊ latro peꝛ
oſtium ñ ĩtrat:q; ul ambicioſe aſcẽdit aliun
de. uel doloſe ſufſodit occulte ur uiolentia
iũpit man feſte ut ĩtꝛudat ſe. Qui ãt intꝛat
ꝑ oſtin i cat holicã uitazʒ æ dignitatẽ. paſtor
uerus eſt ouium ⁊ iſte introitus ẽ ueritatis.

libertatis. gratuite bonitatis.⁊ ſimplicitat᷑ᷣ.

Intrat autem oſtium ueritatis per catholi

cam fidem. intrat oſtium libertatis ꝑ ſuper

nam uocationem ĩtrat hoſtium gratuite bo
nitatis.nulli pꝛopteꝛ hoc faciẽs aliquã ꝓmiſ
ſionẽ. intrat hoſtium ſimplicitatis non obti
nens peꝛ aliquam doloſitatem xpᷣus autem
oſtium ueritatis ⁊ libertatis ⁊ gratuite bo

un ort eb ells Peou
hopont. See inpantbo
ten unn ten igniſtcrmeen
Etce lii imellexerut ofte
Ego ſum cſium oii doc
er goſtium eſ inranem.
Verernt dpa weA wnimn
ſes preia we Reterinina
1 ſoſvicaniore ondumin
zie uerende ſec gappen
ſpone ingeꝛemes ſeihos
glieni,.oes gei ſbi uſn
nalo eremplo? perue.
ſjſe occidendo: ſen ie
ſilles in ouil ectliepen
ſarann ſ nouit
ſunehht eſſeoſtit
nurtengne ſumin
igatennini
Ppn figenſeruant ſa

lpmetingeſtgad fic

Gigoſcanm Tertiee
eparochialiü: gnihrpſi
1s ones hors ſitee i
s, hoc ſigeles fn
1. ſubiegtoo ? hiſes Ali
ollon. hor eſiner
lane oy henit, ſcur ger
non uenit heretice ger
uentt ſmonincus ni
lleit potenter uel orma
er peincipia ſimplicſtot
daſcenct aliunde. ani
leſuper per ſcalas gſce
cum lucifero. gt cuda.
ppter ambuionez wivos
dam panietem irumpa
hone Wag Abidam fun
t eut heretict cuz oarrio

cui in hoc fſerunt gvia

o boc eſti nigo in tene

us bominibus olienam /

omino latroouteneſt / ui
1 manſfeſta conneclat do
o fr eſt ui oulille ouium
Utilitatenn ouium clam in
ſſte eſtoccultus ſil

ta uel heretic⸗ gnigun

ouiü furatur. agtrote

—,—

Pꝛime partis

nitat᷑ ⁊ fimplicitatis.¶ Si uero aligꝗs alite?
intrauerit. dicetuꝛ ei illud amice quo huc i
traſti.non habens ueſtẽ nuptialez ⁊ eijciet
extra oues in tenebꝛas exteriores. Huic vo
paſtori oſtiaꝛius aꝑit.ꝗ eſt triplex vpᷣs qdezʒ

exemplo ſcriptura doctꝛina ⁊ ſpuſſãcti inſpi

ratione.iſti em ſunt oſtiaꝛij eccleſie. xpᷣs dat
claues hoc ẽ ligandi ⁊ ſoluendi poteſtateʒ:
ſcriptura docet claues uoluer̃ ⁊ ſeras reſeꝛa
ꝛe. uñ ẽt una clauiũ ẽ auctoritatis diſceꝛnen
di q̃ ẽ ſcia:ſpũs ãt ſanctus dignitatem ⁊ ido
neitatẽ ↄfert ad intromittendu ſicut ianitoꝛ
fidelis cui cõmittit᷑ cuſtodia reꝑ.Talis g̊ o
ſtiarius exemplo xpᷣi.doctꝛina ſcriptur̃.⁊ di
gniate ſpuͦſſancti. aperit tali paſtori: aperit
at oſtiũ hũile ad ꝙ ſuperbi impingunt.uero
pa ſtori huᷣili ut ñ ĩpingat: aperit oſtiũ artuz
ꝙ auari intrare ñ poſſunt.pauperi pauper
tate ſpus ut ñ conſtringat᷑. ut humilem ⁊ 2
ſtrictuz i uita recipiat ⁊ alios pellat.¶ Die
ẽt nota. ꝙ tribꝰ modis munera captant᷑ ĩ offi

cijs ad que a pleriſq; feſtinat.Eſt eĩ muna
corde.ſ.fauoꝛ ⁊ gr a.munus ab ore.ſcʒ popu

laris adulatio. munus a manu.ſ.pꝛemij dõa
tio. Qui ab his ſe excuſſerit.⁊ ſine horũ intẽ
tione intraueꝛit: bes erit. qui ãt hoꝛum intẽ
tione ingredit᷑. fur ẽ ⁊ latro: ¶ Poc ꝓueꝛbi
um dixit eis ieſus. Pꝛouerbiũ dr̃: quadoꝓ v
bo ponit᷑. Sic ẽ in parabola.quando peꝛ uo
eem unam ꝛem ſignificantem aliud deſigt.
Et qꝛ illi ñ intellexerũt ↄñter exponit:dicẽſ.
Ego ſum oſtium ouiũ.ꝑ doctrinã ⁊ exẽplũ:
per ꝙ oſtium eſt intrandum. Om̃ſ quot quot
ue nerint ñ peꝛ me.⁊ non intrantes per oſtiũ
ſed preteꝛ me. pꝛeteꝛ diuinam auctoruatem
⁊ ſuſpicationẽ.non cum intentione dine glo
ꝛie querende ſed quippe ñ a deo miſſi ſz ppᷣa
ſponte ingeꝛentes ſeipᷣos impudice ꝛfures ſt᷑.
glienũ. ſ. ones dei ſibi uſurpando: ⁊ latrones
malo exemplo ⁊ perueꝛſa doctrina .quãtum
in ſe ẽ occidendo:ſed ñ audieꝛũt eos oueſ. i.
fideles in ouili eccłie permanentes. ili. ſ. ö
uibus dictum eſt nouit dũs ꝗ ſunt eius
Pdeindepbat ſe eſſe oſtiũ.qr officiũ oſtij ẽ
ſaluare ea que ſum intra domum: ? ꝙ ꝑ ipᷣz
ſit ingreſſus ⁊ egꝛeſſus:ſic autez ẽ de xpᷣo qꝝ
p ipᷣm fideles ſeruant᷑ ⁊? ſaluamtu?:2 ſimilit᷑
p ipm eſt ingreſſus ad fidẽ.⁊ egeſſuſ ad glo
ꝛiam. ſer xpᷣm em̃ qui ſolus ẽ oſtium. ſi ꝗs ĩ
troierit ⁊ perſeueraueꝛit ſaluabit᷑: quia non
eſt aliud nomen ſub celo datum hominibꝰ.ĩ
quo opoꝛteat nos ſaluos fieri:⁊ igrediet hic
ad fidem ⁊? eccłiam ⁊ egredietuꝛ ab iſta mi
ſeria ad gloriaz ⁊ uitam eternam: a fide ad
ſpem. a credulitate ad ↄtemplatõm: ĩigꝛedie
tur ẽt ꝑ ſtudium contemplationis ⁊ ſecretũ
oꝛationis. ⁊ egꝛediet ꝑ exeꝛcitiũ boni opeꝛis
⁊ exemplũ bone actionis:⁊ ſic inueniet in et

na refectõe paſcua uiriditatis.ſ.mel diuini

tatis ⁊ lac humanitatis: qꝛ beati reficiũtuꝛ

Capitulũ.lxxxvi.

inteꝛius in aſpectu dininitatis ? exterius in
aſpectu humanitatis chriſti. Per quaʒ ſunt

ſaluati. ¶ Et ideo dicit paſcua in plurali: uł

in eccłia militane inueniet paſcua.ſ.doctꝛi
ne ⁊ gre.⁊ in eccłia triumphante.ſ.gaudij ⁊
gloꝛie. Unde Aug. Quàuij eꝛgo ⁊ hic ĩ ipᷣo o
uili nõ deſint paſcua. ĩueniẽt tũ paſcua ubi

ſaturent᷑: qualia inuenit cui dictuù eſt hodie

mecũ eris in paradiſo. S ur non uenit ad po
puli ſalutem. ſed magis ad eius deſtructõm
.ſ. ut fuꝛef᷑ qð ñ eſt ſu ſibi uſurpando non ðᷣ

pᷣceptis xp̃ᷣi ſuos ſectatores inſtruens.ſʒ ſuis

exẽplis eos uiuere ſuadẽs.⁊ mactet.pꝛauo
exemplo ⁊ mala doctrina ad malũù trahbẽdo.
⁊ peꝛdat in et᷑nã dãnationẽ mittendo. Ego
ueni ñ ſicut fuꝛ ſeũ ꝓ hominum ſalute miſſs
a patre. ut ingredietes in ouile uitã gre ha
beant in pᷣſenti ꝑ fidem in ſpe.qꝛ iuſtus ex fi
de uiuit: ⁊ egꝛedientes de coꝛꝑe.uitaʒ gloꝛie
habundantius habeãt in futuro per ſpem in
re.quia gloꝛia eſt gratia conſumata. Unde

gregoꝛius. Oues ergo eius paſcua inueniẽt.

ga quiſquis illum coꝛde ſmplici ſequituꝛ.e
ᷣne uiꝛiditatis pabulo nutrit᷑.attendamus g
animũ fꝛatres.inardeſcant ad ſupeꝛna nr̃a ðᷣ
ſydeꝛia ab eteꝛne ſolemnitatis gaudio nulla
nos adueꝛſitas reuocet. ꝗa ſi ꝗs ad bonum
ꝓpoſitũ ire deſydeꝛat eius deſyderiũ q ibet
uie aſpeꝛitas ñ ĩmutat. Nulla nos ꝓſperitas
blãdiẽs ſeducat.qꝛ ſtultꝰ uiatoꝛ ẽ.q ĩ itineꝛe
amena pꝛata ↄſpiciẽs.obliuiſcit quo tende
bat. At ſi celeſtis paſtoꝛiſ vacit᷑ oues ſumꝰ.
ga ĩ uia delectationis ñ figimuꝛ.eternis pa
ſcuis in peꝛuentõe ſaciemuꝛ Pec Eriſ Dei
de ondit ſe ẽt eſſe paſtoꝛem. hoc autem pꝑʒ ꝑ
hanc ꝛõ̃nem:qꝛ ſicut ꝑ paſtoꝛẽ gex gubeꝛna
tuꝛ ⁊ paſcit᷑.ita etiam pꝑ xpᷣm fideles ꝛegunt
⁊ ſpũũali cibo ac etiã corpore ⁊ ſanguie ſuo F
ficiuntur. ſʒ ao differentiã mali paſtoꝛiſ ⁊ fu
ꝛis addit bonus. Sonus ꝗdem ñn ſolum i no
tuꝛa ⁊ gꝛatia. ſed ⁊ ĩ paſtoꝛali cuꝛa gꝗa ĩplet
bõi paſtoꝛis officia. Uñ Cripᷣ. Paſtorem ſe
ipᷣm ⁊ oſtium indiffeꝛenteꝛ pᷣditat. Quia eniĩ
adducit nos pr̃i. oſtiũ ſe dicit qꝛ ueꝛo procu
rat: paſtoꝛẽ.&t ponit ↄditiones boni ⁊ mali
paſtoꝛis.q; bonus ⁊ uerus paſtoꝛ.qui atten
dit ad pᷣmiũ gloꝛie debet hr̃e affectioneʒ ad
gregem. intantů ꝙ ꝓ eo ſi neceſſe eſt ſuſtine
at mortẽ. Bonus em̃ paſtoꝛ animam ſuaʒ ꝓ
priam id ẽ uitam coꝛꝑalẽ dat.cum opus eſt
ſempeꝛ autem ꝑatꝰ ẽ daꝛe ꝓ ouibus ſuiſ ⁊ ea
rũ ſalute. Si h̊ ẽ deſcriptio bom paſtoꝛiſ⁊ ſi
gnü. ualde timdũ ẽ paucitate bonoꝝ pa ſtoꝝ
Cadit em beſtia pximi. ⁊ multi eã ſubleuat
cadit aĩa iuſti.⁊ non ẽ ex omnibus caris ei
eã reuelet.cũ tñ ꝗlibet pius teneatur dili
ger̃ animam ꝓximi quam coꝛpꝰ ꝓprin. Sed
gquomodo ꝓ ea coꝛpus meum ponam. ꝗ nee
rem tpalẽ.dare uolo ut eã a peccato eripiꝗ
Et nota ꝙ mori ꝓ grege dominica poteé ſt ẽẽ
“ 9 4

„

ben t Prybe

De paſtoꝛe

ripliciter. aut ꝓ ipᷣo bono ĩ melius pmouẽ
ðdo.⁊ ſic ẽ ſupeꝛogatõis q;tum ad oẽs pᷣlatos
ſʒ ad opa ſluprogatõis nullus renetur niſi uo
to ſe aſtrinxeꝛit. Aut ꝓ ipᷣo ab ĩminẽte ꝑicło
liberãdo.⁊ ſic tenet᷑ ꝗlibet pᷣlatus:qꝛ ſuſce
pit curam dñici gꝛegis.⁊ ð manu eius ꝛequi
ꝛetur ſanguis.aut ꝓ ipᷣo ĩ extꝛemo aꝛticulo
neceſſitatis ↄſtituto.ꝗ nõ põt euadeꝛe dam
natõem:niſi hõ morti ſe exponat: ⁊ ſic ẽ ne
ceſſitatis ſicut uẽdere ſua ⁊ daꝛe pauꝑibus
ĩ extzꝛema neceſſitate exñtibus. Sʒz ſciẽduʒ
ꝙ ſi ẽ perſecutio gnãlis q̃ populo ĩdicituꝛ :tẽ
3 paſtoꝛ ſe opponeꝛe.⁊ aiam ſuam ponere.
e totus gꝛex diſgatur. Si vo ẽ perſecutio
pſonalis.⁊ ipᷣe ſolus q̃ꝛitur:tunc lʒ fugere ꝑ
ſecutõem exẽplo xpᷣi ꝗ a facie heꝛois fugit
Iegyptum ⁊ exemplo pauli ꝗ dimiſſi us fuit
murum oues naq; paſtori ĩ celo edẽti oꝛa
tionibus ↄmẽdabat ſe aũt utilitati eaꝝ fu
giẽdo ſeꝛuabat. Hinc ait dñs. Si uos ꝑſecu
ti fueꝛit ĩ una ciuitate fugite ĩ alia. Aliqñ ãt
3 fugeꝛe nec aiam ſuam poneꝛe.ſed pacien
teꝛ expectar:qũ.ſ.tm̃ lana.i.tpꝛalia diripiũ
tur non perſone. Meꝛcenarius ãt a mercedᷣ
dictus ł qꝛ mercede ↄductus ẽ.uł qꝛ merce
dem terrenam ſperat: ⁊ qui non eſt pꝛopꝛie
paſtoꝛ. qr non attendit ad pᷣmium gloꝛie ce
leſtis.ſʒ ad ↄmodum rei tpꝛalis.Talis eĩ ſ̃ʒ
Sreg.meꝛito nomen paſtoꝛis ꝑdit. eo ꝙ ter
renam ſubſtantiam pluſq; oues diligit.⁊ ido
eius non ſunt oues ꝓpꝛie ſʒ tm̃ uſuꝛpatiue.
ꝙpbat ꝑ effectum:qꝛ uidens lupum uenien
tem.ſ.dyabolum ut oues ꝛecipiat.uel here
ticũ ut decipiat.uel tyꝛãnũ ur coꝛpoꝛaliter
affligat: timens dãnum ꝛeꝝ uel coꝛpoꝛis ĩ
currere.dimittit oues direptõni patere.⁊ fu
git tacẽdo non reſiſtendo: ⁊ auxiliuz debitũ
ſubtrahendo.dũ.n. ſola exteꝛiora cõmoda
ꝛeꝗrit.ĩteꝛioꝛa ⁊ ẽt exteꝛioꝛa gr̃ gis dãna ne
gligenter patif: ⁊ 3 hec nullo zelo accẽdit᷑.
nullo feruoꝛe dilectõis excitat᷑:qꝛ mercẽna
ꝛius ẽ.ſolũ cuꝛans ð mercede ac lucro ⁊ cõ
modo traꝛali ⁊ non ꝑtinet ad eum.i.ad eius
cuꝛagʒ de ouibus. de quaꝝ ꝑditõe nõ ſolicita
tur ⁊ curat:qꝛ non amore eaꝝ.ſʒ ꝓ ſua mer
cede tpᷣꝛali laboꝛat. Nam vᷣm Aug.ñ diligit
ouibus vpᷣum ſed lac ⁊ lanam. Et lupus ra

pit.ad malu ⁊ ꝑiculũ peꝛtrahẽdo ⁊ di perſit
oues ab unitate caritatis. ⁊ eccłe ſeꝑando k

affligendo. Sʒ bonus paſtoꝛ aduerſus pᷣdic
tos lupos aĩam ſuam ponit.qꝛ reſiſtit tẽpta
tionibus dyaboli. aꝛguẽdo ⁊ ĩcꝛepãdo uicia

ſiſtit fallacijs heꝛeticoꝝ.pᷣdicãdo va reſſtit
pſecutõibus maloꝝ.oꝛando ⁊ ĩiploꝛado cele

ſte bnjficiũ. Bonus pa ſtoꝛ q̃rit utilitatẽ ouiũ

ſʒ malus paſtor ⁊ mercẽnariꝰ ↄmodũ ꝓpᷣum
bonus paſtor nidẽs lupũ ue niẽtẽ.i. tẽptatio
nẽ dyabolicã. ceptões hr̃ticã ł ſeuiciã tyꝛã
nicã: opponit ſe ⁊ ſubditos j hũc lupũ tꝛipli
cẽ.tuetur ⁊ defendit ſʒ malus paſtor.fugit ⁊

ouium.

dimittit oues nec aduerſarijs reſiſtit. Unde
in zachqria.O paſtoꝛ ⁊ idolum derelinquẽſi
gꝛegem. Quaſi diceꝛet. Non es paſtoꝛ ſʒ ſiłi
tudĩem ⁊ idolum geris paſtoꝛis.bõus paſtoꝛ
nõ qᷓꝛens q̃ ſua ſunt: ſed q̃ ieſu xpᷣi.ſupꝛa gre
gem ſuum ſolicite uigilat: cogitas quotidie
quãtrõnẽ de cõmiſſis deo reddat. Un Aug.
dicebat.Et ꝑtĩetis ad curam nr̃am. ut rõem
de uobis bonam reddamus. Tota ãt ꝛõ nr̃a
q̃ ẽ: ſcitis.dñe ſcis qꝛ dilexi.qꝛ ſcis ñ tacui.
ſcis qꝛ ex aĩo dixi. ſcis qꝛ fleui cũ dicerẽ ⁊ ñ
audirer. Ipᷣa puto ꝙ ĩtegra rõ mea ẽ. ̊ aug.
Mercenaꝛius vo ſua.ñ q̃ ieſu xpᷣi querẽs.iu
pꝛa gꝛegeʒ non uigilat nec ð grege ſolicitus
cogitat.quam rõem de eo reddeꝛe ualeat:
qa non ꝑp deum ſʒ ꝑp talem mercedẽ quã
hic recipit deo militat. Un Sreg. mercẽnaꝛi
us qppe ẽ ꝗ locũ paſtoꝛis tʒ. ſʒ lucra aĩaruʒ
non querit. Terrenis cõmodis inhiat hono
re pᷣlationis gaudet:tpꝛalibuſ lucris paſcit᷑.
impenſa ſibi ab hominibus reuerentia lets
tur. Iſte ſunt etenim mercedes meꝛcenarij:
ut ꝓ eoipᷣo ꝙ in regimine laboꝛat. h̊ qð que
rit ĩueniat ⁊ ab hereditate gregis in poſteꝝ
alienus exiſtat. Pec Sꝛego. Deinde quod
dixeꝛat pꝛobat per ſigna dicens. go ſuʒ pa
ſtoꝛ bonus:⁊ ſubditur ſignuʒ huius ⁊ cogno
ſco oues meas.ñ ſolum.ſ.noticia uiſonis. q̃
omnia nuda ⁊ aperta ſunt oculis eius: ſed
etiam noticia appꝛobationis ⁊ dilectionis.
quia cognoſcit ſolum dignos uita eterna
miſſa eis. Cognoſcit etiam xpᷣs oues ſuas

imaginem ⁊ ſimilitudinem ſuam quam eis ĩ

pꝛeſſit:per arma ⁊ ueſtimenta uirtutum qui
bus fideles oꝛnauit per ſigna bonoꝛum ope
rum quibus eos decoꝛauit. per doctrinã ſuã

⁊ ſpdàliteꝛ per caritatem adinuicem qua eoſ
infoꝛmauit:que omnia in eis inuenit. Et co

gnoſcunt me mee:qꝛ ueꝛe fideles cognoſcũt
non poſſunt.beneficia quoq; eius manifeſte
cognoſcunt. SGoni g paſtoꝛis ſignũ.ẽ mutua
cognitio ipſius ⁊ ouium ſi uaꝛuz. ꝙ ꝓuenit ex
hoc.qꝛ paſtoꝛ frequẽter ⁊ ſolicite oues ſuaſ
uiſitat. ⁊ ſic particulariter cognoſcit eas ⁊ ĩ
diuidualr ⁊ cõditões eaxꝝ.ac diligit. ? oues
ex frequẽti imaginatõe beneficij po ſtoꝛis ip
ſum attendunt ⁊ ſpuᷣaliter recognoſcunt ac
diligunt. Sic aũt ẽ de xpᷣo ⁊ uere fidelibus
7 ẽ paſtoꝛ bonuſ⁊ uerus. Secundnʒ ſignũ
boni ⁊ ueri paſtoꝛis.ẽ affectõ q; oſtendit ad
oues. que non poteſt ẽẽ maior qᷓ; ſe expone
re ꝓ ouibus:ſic autem eſt de xpᷣo ⁊ fidelibꝰ.
⁊ ideo ſubdit.⁊ animam meaʒ pono pro oni
bus meis.ſolis.n.ouibus xpᷣi proficit paſſio
eius. Unde Petrus rauennas. Ecce paſtor
bonus.animam ſuam pro ouibus ſuis dat.
ꝙ utiq; facit uis amoꝛis.quia nil durum nil
amaꝝ nil gꝛaue nil letale ↄputat amor vus.

OQð ei ferrum.q̃ uulnera.que pena.que mor

xpᷣm noticia ꝑ dilectõem oꝑante.⁊ iò decipi

ſeminß⸗
houef babenimie⸗
tbnombiteltneni⸗
liſffnugogn iier 4
Ulas optet .,ornund 6
1ecckiam eum pploin
licatöem aplor rhoni⸗
licgoe cox⸗ Scon A.
ter foyẽ meceſſtatis len
ſirmatuum euus omnes
ſyceret Et ſubcit? uoce /
ſoa uenent r genriles ad
riz enote fde receperunt
let ſoeliü receptaculumn.
leist gefl bus collecta eſt
lclot to g iyſe eſt par noſt
nnum inteng amen eſt pap
Do etiamnpaſton egemf
der Jirapaſtendonome
send titreneen
it gaſce ohes nens Dcdo⸗
deopem qi ehunpefi
nniut ge caritnte vene
igege alipo nſoeine
lt geeo? tu gliqnioca
ſeß oo ſlicet onu
unbgtbes hec alten mi⸗

haſtoris 33.6l
Nitmnalihun lucnioeſte
ominibusrenerentn
nim werceges mhexrenarh,
egimie aboent, h g
geuitate geio in oſter
elicgy, eſe g
ſuclen oſiz e
in ſenuz hinis r cogo
nmn. .coricig uifont.
4 ſunr oculis eins ſed
bationis t dilectionis.
hdignos uitg eterna g
eriam tps ones ſuas
dinem ſuam anam esi
deſtimenta wirurom edi
per ſgna vondram dhe
canit ger dochinaſni
tmtem adinuicem qig eol
nnia in eig inuentt, kt co
eige ere füeles egolit

lectoem opante i erſpi

cia uog eils nunfeſte
aeſſni mutua
Duinm ſnorig 9 pueniter
ueter ſlicite oues ſiel
mlariter cognoſcit essti
zes eap ac dliigtt.7 na
natöe benelicih lahan
Hgliter recognoſcuin

Pꝛime partis

tes amorẽ pᷣualent ſuꝑare perfectum: Amoꝛ
impenetꝛabilis loꝛica:reſpuit iacula inſul
tat ꝑiculis morte ridet. PHec Petrus. Sʒ cũ
homo habeat tria.ſ.res ꝓpinquos ⁊ ꝑſonazʒ
ꝓpꝛiam.iſta tria pꝛo ouibus ſunt ponenda.
Sua ãt pro ouibuſ non ponũt ꝗ tẽpoꝛalia e
is ñ tribuũt.Suos ñ ponũt ꝗ ↄſanguineos ĩ
ſufficientes ꝓmoueri faciũt: pſonam non po
nunt ꝗ mał ñn reſiſtũt.xpᷣs at iſta tria pꝛo oui
bus poſuit. Uñ in Pieremia. Reliꝗ domuʒz
2æ familiã meam. ſ.angelos. dimiſi heredita
tem meã.ſ.celeſtè ſubſtantiam.dedi dilectã
animã meam in manus inimicorum meoꝛuʒz
Tertiũ ſignũ boni ⁊ ueri paſtoris ẽ.quia
oues oẽs ad ouile dducit. uñ xpᷣs ne cꝛeõðꝛet᷑
ꝙ; pro ſolis iuòis mori öberet ſubiungit Et ʒ
lias oueſ habeo.iam in pᷣdeſtinatione exigẽ
tibus mihi credituraſ.q̃ non ſunt ex hoc oui
li.ſ.ð ſyna goga iuõðoꝝ ſed ð populo gẽtiuzʒ. ⁊
illas optet.i.opoztunũ ẽ me adducefr̃ ĩ fideʒ
2 eccłiam cum ppło iudeorum.ꝙ factũ ẽ ꝑ pᷣ
dicatõem aptoꝝ xpᷣo principalit᷑ oꝑante in pᷣ

dicatõe eoꝝ. Scõm Crivᷣ.hoc ꝙ dicit opor

tet non ẽ neceſſitatis demonſtratiuum.ſʒ cõ
firmatiuum eius ꝙ omnes oues ſuas ſaluas
faceret.Et ſubdit ⁊ uocẽ meã audient ⁊ ad
fidẽ uenient qꝛ gentiles ad pᷣdicatõem apło
ruʒ deuote fidẽ receperunt ⁊ fiet unum oui
le ⁊ fideliũ receptaculum.i.una eccłia ex iu
deis ⁊ gentibus collecta eſt unus pa ſtoꝛ ꝗ ĩ
celo ẽ xpᷣs.qꝛ ipſe eſt pax noſtra ꝗ fecẽ̃ utꝛaq;
unum in terra autem eſt papa xpᷣi uicarius.
Bon etiam paſtoꝛ gregem ſuum paſceꝛe de
bet. Un ⁊ a paſcendo nomẽ accepit. Hic ait
dns petro qñ paſtorem eceleſe ipſuzʒ inſtitu
it.paſce oues meas. Scðo dʒ ipſuz diligeꝛe
ideo petꝛꝰ qñ debuit pꝛefici eccleſie.fuit exa
minatꝰ de carit ate.petre amas me. Tertio

uʒ gregẽ a lupo cuſtodire ⁊ öfender̃. Uñ dñs

ait petꝛo ⁊ tu aliquãdo conuerſus confirma
fres tuos.ſcilicet contꝛa quorũcunq; lupoꝝ
turbatões. Pec autem tria peꝛ quandam ex
cellenciam facit nobis dñs noſteꝛ. ut meꝛito
bonꝰ paſtoꝛ dici debeat:eteĩ nos paſcit nos
diligit.nos fendit.Ondit itaqʒ xpᷣs ſub me
thaphoꝛa pᷣdicta.ꝙ ꝑ eum tanqᷓ;ᷓ ꝑ oſtium ſit
intꝛandũ. ⁊ quod ipſe pa ſtoꝛ bonꝰ ſit ſequen
dus. Bonum eꝛgo paſtoꝛem chꝛiſtum ſequa

muꝛ. ſub eius diſciplina maneamus: ⁊ uoceʒ

preceptoꝛum ac conſilioꝛum eius audiamꝰ.
ut ab ipſo paſci mereamur. Quãta uero fue
rit huiꝰ pijſſimi paſtoris ad perditas oueſ ſo
litudinis cuꝛa.quant aq; clemcia.ipie bonus

paſtoꝛ alibi in ꝑabola paſtoꝛis ⁊ ouis cẽteñn

me peadite multaq; cuꝛa queſite.ac tãdem ĩ
uente ⁊ in humeris cũ gaudio repoꝛtar̃. pia

methaphoꝛa indicat ſʒ bic ſeꝛmone expꝛeſſo

aperte declarat cum dicit.bonꝰpaſtoꝛ aĩiam
ſuã dat pꝛo ouibus ſuis: ⁊ in eo ülõ prophe

ticũ uere ⁊ perfecte ĩpletur.ſicut paſtoꝛ ge

CLaptz. lxxxj.

gem fuum paſcet. Nam propteꝛ hoc laboꝛeſ
laſſirudines ⁊ inedias paſſus ĩteꝛ phaꝛiſeoꝝ
inſidiaſ ⁊ peꝛicula multa euangeliʒãdo rĩ gnũ
di ciuitates circuibat ⁊ caſtella nocteſ duce
bat in oratione peruigiles.nec phariſeoꝝ ue
ꝛitus murmuꝛ ⁊ ſcandalum. publicanis ſie pᷣ
bebar affabilẽ aſſerens pꝛopteꝛ male hñtes
ſe ueniſſe in mundũ.ad penitentes quoq; pa
teꝛnũ pᷣtendebat affectum: apeꝛtum eis 5e
dens diuine miſeꝛicoꝛdie ſinum Audite heæ
paſtores.⁊ ab uno paſtoꝛe bom paſtores ẽẽ
diſcite quod ipſe fecit.B̊ ⁊ uos ſi neceſſe fue
ꝛit: facite. At autem Hugo.dicit:animamꝓ
ouibꝰponit.qui periculoſum regiminis llocũ
aſcendens.clauſo ſilentii oſtio.clauſtꝛalium
gregem in pace cuſtodit: ammam ponit.qui
ſolus inter mundana ꝑicula exteriora nego
tia curans neceſſaria querit animam põit ꝗ
ad ſuſtinenda iurgia rei familiaꝛis exit.ꝗ in
ter adulantium ⁊ detrahentium linguai me
dius incedit.qui pꝛo infirmis laboꝛat ⁊ labo
rantes paſcit conſolatuꝛ puſillanimes ⁊ cum
ſuperbis increpando contẽdit. Pec Pugoli
nus.Nempe ad onus cnꝛe paſtoꝛalis poꝛtan
dum.⁊ ſalutem proximorum querendã hor
tatur. Gernardus ad quendam abbatem ſic
ſcribens. Paſcas vᷣbo paſcas exẽplo ꝓaſcas
⁊ ſanctarum fructu orationum. Manent
itaq; tria hec. uerbum. exemplum oratio.
Maior autem his eſt oratio. Nam ⁊ ſi nocii
uirtus ſit opus.operi tamen ⁊ uoci gratiam
efficaciamq; promeretur oratio. Quid cau
ſaris te aliquorum qui tecum ſunt magis g
uari conſortio quam frui ſolatio. Deniq; in
ꝗquantum grauaris inta tum lucꝛaꝛis.⁊ iĩ qͥn
tum iuuariſ in tantum tua tibi pꝛemia minu
iti Elige ergo quos eligas.an qui grauãdo
iuuant.an qui iuuando grauant. Pi tibi pꝛo
meritores illi fundatores meritorium exi
ſtunt. Nam qui ſocii laboris proculdubio ⁊
mercedis participes erunt. Sciens ergo
te miſſum iuu are.nõ iuuari:illius te ⁊ agno
ſce uicarium.qui uenit miniſtꝛare ⁊ non mi
niſtrari. Geati ſi ſic permanſerimus uſq; in
finem ſemper.Et ubiq; querentes. non que
noſtra ſũt.ſed que ieſu chꝛiſti.hec Bernaꝛ.
Sed ad h facienda.neceſſe ẽ habere coꝛ be
ne ſibi ↄſcium. ⁊ conſcientiam ſecuram. Un
idẽ bernar. In omnibus actis uł dictis ſuis
nihil ſuum quis querat.ſed tantũ aut ði ho
norem.aut ſalutẽ proximorum.aut utrunq;
Nec pure ualet ði t proximi queꝛere lucꝛa
qui ppꝛia nõ contẽpſeꝛit. SBona obliuio ſ te
ipᷣm neſcias ut ꝓximo proſis. Sane in tanta
obliuione ſui neceſſe eſt coꝛ bene ẽẽ ↄſcium
ſibi.quo ſe in lucra ſecurius foꝛas extendat
cũ ſecuꝛã intra ſe reliquerit coſciẽtiaz. ꝗd eĩ
prodeſt hoĩ ſi mũdum uniuerſù lucrat᷑ aime
aũt ſue detrim̃tum patiatuꝛ. Sed ⁊? ordinis
exigit rõ.ut ꝗ að ſui mẽſurã proximi inbet

De encenijs in ꝗbꝰuolebat

diligeꝛe:pꝛius ſeipᷣm diliger̃ norit.itaq; duo
ſunt ꝗ poſt pct᷑a bonã reddũt ↄſciĩazʒ.penite
re de mat ⁊ abſtiere a mał:hoc ẽ ut vba lo
quar bt᷑i Greg.⁊ ↄmiſſa flere ⁊ flenda ſi com
mitteꝛe. Poꝝ neutꝝ ſufficit. Utriuſq; vtutis
bñ ↄſciꝰ qĩus.ſecure iã ſeipᷣm deſerat.⁊ quo
dãmodo ꝑdat.ut alios lucrifaciat. h̊ Berñ.
Cauedũt àt paſtoꝛes ne ſubditos ſcãdalizent
uel occaſionẽ ruine eis pᷣbeant. Ue.n.et᷑ᷣne
danatõis eis eminet ꝑ quos ſcâdala ueniunt
7 aiarum ꝑicula ꝓcedunt. Nam ſᷣ̃m gꝛego.
Tot mortibus pᷣlati digni ſunt.quot ad ſub
ditos ſuos pditionis exempla tranſmittunt.
Et ſᷣm Anguſt.ꝗ aĩas ad peccandum ĩflam
mant ⁊ deo ſubtrahunt: magis peccant q;
caꝛnẽ xpᷣi cꝛucifixerunt.t ſᷣm Iſio.qui exẽ
plis uitaʒ moꝛeſq; bonoꝝ coꝛꝛũpunt.deteꝛio
res ſunt his ꝗ ſubſtãtias alioꝝ prediaq; diꝛi
piunt. Non pᷣiumant tales de ꝗbuſdam iuſti
cijs ⁊ opibus ſuis.nec ſpeꝛẽt ſaluari alijs ne
glectis. Nam ( ut ait Sꝛeg.) nihil ei ſua iuſti
cia ſuffeagat.de cuius manu aia peuntis exi
getuꝛ. Uñ ⁊ Criᷣ.Sacerdos ⁊ ſi ꝓpꝛiam bñ
diſpenſaueꝛit uitã. alioꝝ uero nõ cũ diligen
tia curam habuerit cũ ꝑnitioſis ĩ gehen naz
uadit. Pec Criᷣ. Attẽdant ẽt poſtoꝛes.quia
ſubditoꝝ culpas deus ꝑ ipos leuiꝰuĩnicat.ſzg
pᷣlatoꝛuʒ mala ꝑ ſemetipᷣm grauius damnat
Vnde Sreg. Qui modo ſubditoꝝ culpas peꝛ
ppꝓpoſitos ulciſcituꝛ: tunc pᷣpoſitoꝛum mala ꝑ
ſemetipᷣm ſeuiẽs damnat. Attendant auteʒ
ſubditi ne pꝑ negligẽtes ⁊ malos paſtoꝛes.a
curſu ceꝛtaminis ſibi pꝛopoſiti deficiant: ſed
aſpiciẽtes ĩ ieſum tocius boni ſpeculum.ẽt
talium iudicium paciẽter ſuſcipiant:qꝛ tũc
poſtmodum non habebunt aliud iudicium.
cum non puniat deus bis ĩ idipſum. Unõ ſu
per illud uerbum Iſaie.nunꝗd tota die ara
bit arans ut ſerat dicit gloſatoꝛ aruens. De
milio ãt ⁊ uicia non dicit textus:an triture
tur:quia ſubiecti quotidie de ſuis actibus ĩ
firmis ꝑ pᷣlatos iudicantur. ⁊ ſi pꝛeſens iudi
cium pacienter ſuſceperit:ac de cetero mo
res ſuos emẽdauerint.non ultra iudicabun
tuꝛ. alioquin ⁊ ipſi iudicabuntuꝛ. Atten
dant etiam ſubditi ⁊ humilientur. quia de
fectus ⁊ negligentia paſtoꝛum. ſepe ꝓuenit
ð̊ meritis ſubditoꝝ:⁊ a deo idciꝛco ꝑmittit᷑:
a bonos paſtoꝛes hr̃e non meꝛentuꝛ. Unde
Greg. clero mediolanẽſi.paſtoꝛẽ ab eo poſtu
lanti.ĩteꝛ cetera ſcribit. Ueꝝtñ ga antique
mee ðlibeꝛatõis ĩtentõ eſt.ad ſuſcipiẽda pa
ſtoꝛalis cure onera ꝓ nullius unquã miſeri
ꝑſona oꝛarionibus pſequar electõem ueſtrã
uit oĩpotẽs deus talẽ uobis paſtoꝛẽ prebeat
I cuius lingua ⁊ moꝛibus exhoꝛtatiõis diui
ne paſcus ualeatis ſuenire. Sʒ ꝗa iuxta me
ritũ plebium ſolent ſuperno iudicio perſone
pꝛouideri paſtoruzʒ: uos ſpiritualia querite.
celeſtia amate tempoꝛalia ⁊ fugitiua deſpi

iudei ieſum lapidare.

eite ⁊ ceꝛtiſſimum tenete ꝗa placentem deo
paſtoꝛem hẽ bitis.ſi uos ĩ ueſtris actibus d

mino placetis. Dec Gꝛeg. 1
Oratio.

uibuſ tuis poſuiſti aiam tuã ĩ pᷣciuʒ
caꝛnẽ ĩ cibum. ⁊ ſanguinẽ ĩ potũ.qui
factus es nobis oſtiũ ĩ eccfiam militanteʒ: ⁊
tꝛiũphantem ut ꝑ te ad ſaluandam introea

mine ieſu chꝛiſte paſtoꝛ bone qo
N d vor

mus ad te: cognoſce me iter oues tuas.⁊ mi

fericoꝛditer nos reſpice in uiam ſalutis diri

gendo.ut cognoſcamuſ te ⁊ tibi ↄfoꝛmemur

te imitando. Nõ audiamns uocem alienorũ
ſ.mundi carnis ⁊ dyaboli.ſzʒ tantum tuam
obediendo.tuis pᷣceptis ⁊ ↄſilijs.ut uitaʒ ha
beamus gratie.⁊ abundantius habeamꝰglo
rie.⁊ apud te ⁊ paſcua inueuiamus refectõ
nis eterne amen. .

De enceniis ĩ gbus uoluerunt iudei ieſuʒ
lapidare.

Capłm. lxxxvij.

autem ſunt encenia in hiero
mie bremo e or. gifecis i
vuntur ab en.ꝙ ẽ in. ⁊ neos.ꝙ eſt
nouum interpoſita ce ſyllabica ad
iectione.⁊ ſonat ĩnouatões.qñ.ſ.aliqua res
noua ſuo uſui applicat᷑.uł aliq̃ res a cõi uſu
ad celebrẽ ⁊ diuinum nſum ðdicat᷑.ꝙ.n.la
tinus dicit pᷣdicatõez. hebꝛeus uocat ichoa
tõem uſus noue rei ſeu ĩnouatõem. Unde ⁊
uſus habebat hoc vᷣbum ut ſi gs noua ueſte
indueretuꝛ encenaꝛie diceꝛet᷑.Eſt igit ence
nio as aꝛe.i.iniciare.⁊ aligd de nouo facer̃
Vñ ueſtẽ nouã enceniat.ꝗ pᷣmo eam ueſteʒ
poꝛtat:⁊ epᷣs eccłlam encemat.quando eam
dedicat. Vec igitur encenia uocantur feſtũ
dedicatõis tẽpli.qꝛ ĩ dedicatõe templi appli
catur diuĩo uſui.ꝙ feſtum annuatim ſolem
niter celebꝛãt iudei. Et d encenia encenio
ruʒ in pluꝛali.qꝛ iſtud feſtũ ꝑ plures dies ſo
lebat agi. Hoc ãt non ad pᷣmaʒz neq; ad ſecũ
dam.ſʒ ad tᷣciã ſpectabat ðdicatõeʒz. Tegit
.n.triplex dedicatio tẽpli facta a diuerſis.⁊
diuer tpꝛibꝰ. Pꝛia a ſalomõe decia die ſep
tẽbꝛis q̃ celebꝛat eadẽ die quotãnis uſq; ad
euerſõem tẽpli factam a babilonijs. Scðᷣa

tpꝛe eſdre a neemia ⁊ zoꝛobabel ⁊ ab his ꝗ

redierunt de babilonica captiuitate ꝛepara
to tẽplo ab eis.facta eſt duodecima die mã
cij ⁊ eadem die quotãnis celebꝛabatur.quo
uſq; illud poluit anthiochus.ponens in tem
plo idolum iouis. Tercia pꝛopteꝛ hanc con
taminationem facta eſt a iuda machabeo:
ꝗq templum pꝛophanatuz a gentibus mũda
uit.quĩtadcima dic decembꝛis ⁊ eadem die
exinð celebꝛata ẽ quotannis.⁊ hec ðdicatio
tempor̃ chriſti celebratur:unde hic agitur

Gnineh) rſeicen
Uations ſolennia en
getaunr eun eo inleid
teneni ther eclencl/
biſcapere. t cebanl ei
ſrim tolls ,cucidsdiint
genſolbitalſ centſfcum
Iallmtone loquinu uoleme
ſeteſſterneſcne erttni d
ceren dia doſtag ein ſuſpenn
Gvwenetos nos ereliguis.&
ig aifigit iam adorinden
Cicto ared en eni hem
tamen wa deen cde⸗
ſex? unctus gae ei ndere
Appellant xpmn id e uncun
hatur regtbus: dit nobis
ſeguimu. Dala ei inüce
Quaf dicerent peccama
ſs in ege omiſſus: r tin⸗
ſloſ hec ab eouertbit
cele diſe rege ſac ens ce
tenetenn nonanorum mi
traderef Vnce Gola non
an:ſedttünizrennn,
2E 63 Whli prepaban
atur iceorfſütemdeuit.
bifut nehice⸗ it:

1o⸗
rabolis teptun ttnn

ceptis 9li

abundamins hoheane

GRthne

aſcug inneuiamonfe⸗

gbus uolnerunt inteiſen
plm. xyj.

ten ſunt encenin in hin
byenperut ieit
en ge ier neos g eſ
terpoſta ce ſrllabica 1d
otdͤes, g.ſaligna res
ak., ul ali res a col uſun
nuſum daicat gen
8 hebrens voea ichdn
ſen inonatdem Orded
WWam u N 9s ona veſe
mie cener Rigt ene
e 1 Miga de nonoſtei⸗
enceniat gono enm eſeg
dam encemat guando ean

Pꝛime partis

Tũc ambulabat ieſus ĩ templo. ſ. in poꝛticu

ſalomonis.i.in poꝛticu tẽpli.ubi ſalomon ad

oꝛandũ ſtaꝛe ſolebat:noĩe.ntempli ñ ſolum

corpus ipᷣius.ſʒ ẽt poꝛticus ⁊ atria ſeu loca
circũſtãtia. ⁊ ad domũ dũi pertinentia intel
liguũtuꝛ.ĩ qubus populus ſtabat ad orandua
ſñ ĩ tẽplo.ñ eĩ licebat ingredi tẽplũ niſi ſolis
templi miſtris.alij ãt orabant extꝛa in porti
cibꝰ ſeu atꝛijs tẽplu tĩgentibꝰ.ubi RKRex Sa
lomon ſibi oꝛatoꝛiũ feceꝛat.ꝙ hic appelatuzꝛ
poꝛticꝰ. in quo oꝛatoꝛio die dedicatõis colũ
nam ſeu baſem eneã hnñtẽ quĩq; cubitos lon
gitudinis.⁊ tres cubitos latitudinis. ⁊ tres
cubitos altitudinis erexit: ſuꝑ quã genibfle
xis oꝛauit.qui locus ẽt ̃gis oꝛatoꝛiũ diceba
tuꝛ. Ubi Theo. Satagaſ tu quoq; dũ hyemſ
iminet. i. uita pñs turbinibus imquitatis cõ
cuſſa. ſpuales encenias tui tẽpli celebrare:
ſemꝑ ꝛcnouãdo teipᷣm ⁊ aſcenſiones in corð
tuo diſponens.tũc ieſuſ erit pᷣſto ĩ poꝛticu ſa
lomonis.pacificũ ſtatum tibi tribuens ſub
gimine ppo. In ſeculo ãt futuro nemo reno
uationis ſolemnia perficere poterit.¶ Circõ
dederunt eum eꝛgo iudei cõpꝛimẽtes aĩo ci-
cõueniendi ⁊ perſequendi.ut citius eum i võ
biſ caperẽt. ⁊ dicebant ei.Quouſq; aĩam no

ſtram tollis.i.crucias dimittendo nos i ſuſ

penſo dubitatõiſ: certificandi.n. ſumus öte.
Adulatorie loquũtuꝛ. uolentes ꝑ boc oñdeꝛe
ſe deſyderare ſciꝛe ueꝛitatẽ ð ipo. Quan dt
cerent. aia noſtꝛa ẽ in ſuſpenſo deſyderij qᷓ

diu uinctos nos derelĩquis. Spes que differ

tuꝛ affligit aiam.pꝑ hoc inuentes ꝙ uellẽt e?

dicto ſtare.⁊ eũ libent᷑ ſcut xpᷣm recipe:cuʒ
tamen ↄꝛiũ hẽꝛent in corde. Si tu es xpsi.

rex ⁊ unctus.quẽ eĩ nos regẽ dicimus indei

appellant xpᷣm id ẽ unctum.quia unctio öbe

batur regibus:dic nobis pala.ut ſi ciamꝰ* quẽ?
ſequamuz. Palã eĩ ꝗqnuciandũ eſt de vᷣitate.

Quaſi dicerent.peccamus ſi tu es xpᷣs ⁊ meſ
ſyas in lege ꝓmiſſus:⁊ tibi non credimꝰ In
ſidioſe hec ab eo querebãt. ut ſi ſe xpum di

ceꝛet.q̃ſ ſe regẽ faciens: ceſſaꝛi Zdicẽt: mox
teneꝛetuꝛ ⁊ ꝛomanorum miniſtris occidend?
traderet᷑. Ande gloſa. non ueꝛitatẽ deſyõöꝛa
bant: ſed calũnia preꝑabant. Et qꝛ dolo loqꝗᷓ
bãtur.ideo rñſũ tempauit: dicẽs.Loquoꝛ uo
biſ ut ueꝛbũ dei.⁊ dico uobis ueꝛitatemx ꝗ
ſim probo peꝛ opera:⁊ ñ cꝛeditis mihi. Ope

ꝛa que ego facio in nomine patris mei. 7 ac

gloriam eius confitẽdo eũ ⁊ gloriã eiuſ.non
aliã ubiq;. q̃rẽdo eiq; oĩa tribuendo. B teſti

moniu pᷣhibent de me ⁊ 5 mea deitate. qꝛ. ſ⸗
nõ pñt niſi a do fieꝛi.⁊ iõ manifeſte appet ꝙ
a deo ueni. Quaſñ diceret. Nultis a me audi

re ſi ego ſum xp̃s.⁊ ego reſpondeo uobiſꝙ ñ

opoꝛtet. ut ego dicam uerbis. quia opera
ego facio illa teſtimoniũ phibent de me. è ſi
operibus non creditis qualiteꝛ uerbis crede

tis. Et ſic non dixit expꝛeſſe ſe eſſe chriſtũ

aptʒ. lxxxdij ·

ꝙ irebant.ſʒ dixit aliꝗd eꝗualẽs maius.ꝙ
tmeis ñ ſufficiebat.ut vit atẽ rñderet ⁊ calũ
nie maliciã excluderet.Sic g̊ tꝑauit ꝛñfum
ut nec illis ſit calumnie locus.⁊ fidelibꝰ pꝑg
quos hec reſeꝛuntur manifeſte appareat.qð
ipſe ſit xpᷣs:ñ homo tantum nut illi putat ſed
uerbum patꝛis ⁊ dei filius.Illi ei xvᷣm pu?zꝝ
bominem credunt uemuꝛum.ſed pᷣ omnibuſ
regnatuꝝ. Mon ꝑp illos tantum reſpondit
eis ſed ⁊ propteꝛ poſteros fideles.¶ Alia te
ſtimonia ꝙ ſit uerus deus ⁊ ueꝛus homo po
nit Johes dicens. Tres ſunt qui teſtimoniũ
dant in celo pr̃ uerbum ⁊ ſpũſſanctꝰ.Et treſ/
ſunt qui teſtimonium dant in terꝛa:ſpũs aqᷓ
ſanguis.Quod eĩ xpᷣs fueꝛit celeſtis.i. vus
deus teſtimonium dedit pateꝛ qñ dixit. G̊ eſt
filius meus dilectus: teſtimoniũ dedix ſpiri
tuſſanctus.qñ in ſpecie columbe ſupeꝛ ipſuʒ
baptizatum deſcendit teſtimonium ðᷣdit ipᷣe
filiꝰqñ dixit ego ⁊ pater unum ſumus. Quõðö
autẽ fuerit terreſtꝛis id eſt uerus homo tres
teſtes ſunt.ſ.ſpus id eſt anima quam ĩ cꝛuce
emiſit aqua qꝗᷓ de eius latere.⁊ ſanguis qui ð
eius uems effluxit. Cauſa autem ĩcredulita
tis eorum ſubdituꝛ. Sed uos non creditis.
qꝛ ñ eſtis nec eſſe uultis ex ouibus meil. id
innocentes ⁊ hũuiles ſed ſupeꝛbi ⁊ maligni.⁊
ideo dei iudicio excecati. Oueſ mee.i.humi
les quibus reuelatur ueritas a me uocẽ me
am audiũt credendo coꝛde ⁊ obediendo ope
re. ⁊ ego cognoſco eas non ſolũ noticia uiſio
nis.ſʒ ẽt appꝛobationiſ.⁊ ſequuntu me imit
tando bic in pꝛeſenti per gatiam. ? ĩ futuꝛo
per gloꝛiam ideo ſequituꝛ.⁊ ego uitam eter
nam do eis. hic ĩ pa ſtu mei coꝛporis ⁊ ſagui
nis.⁊ in futuro in dulcedine fꝛuitionis ⁊ ðᷣo
non pibunt in eteꝛnum. predeſtinatõ de
eis fruſtraꝛi non poteſt ⁊ ideo nõ rapiet eas
quiſquam de manu.i poteſtate mea ꝑ uiolẽ
tiam ̊ tꝛahendo ad culpam. uel ĩ futuro ad
penam. ꝙ probat dicẽs. Pateꝛ meꝰ qõ dedit
mihi maius omnibeſt. i. deitas quã habeo
a pr̃e.quia omnia excedit ĩ ifinitum. Unde
aug. Dedit mihi ut ſim bum eius.ut ſiʒ uni
genitus filius eius ut ſim ſplendoꝛ lucis eiꝰ.
Et nẽo põt rapeꝛe de manu pr̃is mei peꝛ uio
lentiam. cũ ſit infinire potentie ergo nec de
manu mea continente eas ⁊ conſeꝛuame.
Ego eĩm ⁊ pateꝛ unum ſumuſ.ſcʒ in uirtute
⁊ potẽtia.ſicut ĩ deitate ⁊ eſſencia. Notãdũ
autem quod ex hoc uerbo ſi aluatoris ego ⁊
pater unum ſi umus. excludũtuz duo errores
cõtrarij ciꝛca articulum ſactiſſime trinitat᷑.
Sabellius eĩ poſuit ĩ deo unitatem ꝑſone ſi
cut ⁊ eſſentie.⁊ hoc remouet cum dr.ego ⁊
pr̃ ſumus. ſi eniʒ pat᷑ 2 filius eſſent una per
ſona. dixiſſet ſum in ſingulaꝛi. aꝛꝛtus autem
econtꝛa poſſuit diueꝛſtatem eſſẽciaꝝ ſicut
7 pſonaꝝ. ? B excludit cum dr̃ unũ ſi ei pat᷑
2 filiꝰ haberent diueꝛſas eſſẽtias.nõ diceꝛet

de encenijs in goꝰnolebãt

unum neutralites.ſʒ plura: igitur per ego ⁊x
pater ſumus.diſceetõ ⁊ eqlitas pſonaꝝ expᷣ
mitur.ꝑ unum unitas diuine ſubſtatie intel
ligitur. In theologia.n.ꝑ neutꝛuʒ genus dẽ
ſubſtantia diuina.ꝑ maſculinũ ꝑſone per fe
mininũ notio.uñ pʒ ꝙ ñ dʒ ĩ hymno cantaꝛi.
unꝰ pr̃i cũ filio ſʒ unũ.qꝛ pr̃ ⁊ filiꝰñ ſum unꝰ
Lꝑſona.ſʒ una ĩ ſubſtãtia. Uñ Aug.utrumq;
audi.⁊ unũ ſumꝰ: ꝙ dixit unũ liberat te ab
arrio.ꝙ ſumus libeꝛat te a ſabellio. Si unũ
n diueꝛſum ſi ſumus g pater ⁊ filius.Oues
S dei ꝑ ſigna quattuoꝛ cognoſcut q̃ hic ꝑ oꝛ
dinez tanguntur. PDeimo ꝑ bõa opa q̃ faciut
cognoſcutur.qꝛ oues xpᷣi ſunt. Iſtud ſignuzʒ
ponit dñs de ſe.ꝗ ẽ paſtoꝛ cũ dicit oꝑa que
ego facio teſtimoniũ phibent de me. Notan
dum tñ ẽ.ꝙ ſi qdam oꝑa q̃ hoĩem ſctm oſtẽ
dunt ſʒ ñ faciut.ſicut ſunt opa mizaculoꝝ. q̃
ẽt aliqñ mali faciũt vtute fiði.alia ſunt oꝑa
q̃ ſcẽm faciunt:ſʒ ñ ondũt.ſicut ẽ ſimplicitas
⁊ humilitas ſct᷑oꝝ hoĩm.⁊ cetere vᷣtutes eo
rum:qᷓ faciunt hoĩem ſanctũ coꝛã deo.ſʒ ſe
pe r̃qdũt deſpicabilẽ corã mðo.Alia ſt᷑ oꝑa
q̃ hoĩem ſanctũ faciũt ⁊ oñdunt ſiẽ ſt᷑ opera
pietatis.qᷓ ex caritate fiunt. Scõᷣm ſignum ẽ
ꝙ oues xpᷣi ſunt.qñ uocez eius audiũt. unde
ſubditur: oues mee uocẽ meã audiũt.Quat
tuor ãt uoces iſte paſtoꝛ dat ouibus ſuia.
Pꝛima ẽ exterioꝛ exhoꝛtatio. Fᷣa ẽ interior ĩ
ſpiratio.tercia ẽ beñficioꝝ elargitio. quarta
Eẽ coꝛpalis flagellatio. Sz qꝛ multi ſt q iſtas
uoces ñ audiũt:iõ dñs ↄqueꝛit᷑ dicens. Uo
cqui.ſ.ꝑ exteriorẽ exhoꝛtatõeʒ. ⁊ rẽnuiſtis.
extendi manü meã multa bona faciẽdo ⁊ ñ
fuit ꝗ aſpiceret: deſpexiſtis oẽ ↄſilium meũn
quo uobis bona ꝓpoſita ĩſpirabam: ⁊ incre
patòes meaſ negiexiſtis ꝑ quaſ aliqñ uos aꝛ
guebã ⁊ flagellabã.iõ ſubdit᷑ magna ↄmina
tio ego quoq; interitu ueſtro ridebo. Terciũ
ſignu ẽ ꝙ alig ſint oues xpi:qñ ipᷣe xpᷣs a eſt
paſtoꝛ eas cognoſcit:uñ ſegtur.⁊ ego cogno
ſco eas.Lognoſcit ãt ut ẽt ſupradictũ ẽ fide
les ſuos per imagĩem ⁊ ſiłlitudiem ſuã qᷓ; eis
imp̃ᷣſſit.pꝑ aꝛma vtutum ꝗbus eos oꝛnauit p
ſigna bonoꝛum operum quibus eos decora
uit. per caritatẽ adiuicem qua eos iſtꝛuxit.
qrtũ ſignum ẽ ꝙ ſint oues xpi.qñ ipᷣm ueruzʒ
paſtoꝛem ſequũtuꝛ:uñ ſubdit᷑ ⁊ ſequũt me.
Mali aũt nolunt ſeꝗ xpᷣm.ſʒ ab eo fugiunt
⁊ ſe auertunt.boni vo ſequũt ipᷣm ꝑ imiratõ
nem bonoꝝ opm. XF†–öm ẽt ꝗdã ſequñtur fic
te ſicut hypocꝛite. quidã lente ſicut tepidi =
negligẽtes qdam ſolicite ſicut amoꝛe dei feꝛ
nemes. Pec oũt pꝛedicta dni vᷣba qñ dixit
eg ⁊ pr̃᷑ unum ſumus.iudei cetera feꝛenies
lam non tulerunt: ſed lapides ſuſtulerunt. ?
hoc duꝛiſſima ĩtentiõe fecerunt.ſ un lapida
rent eum ſicut blaſphemum moti liuore ĩui
die.non amor̃ iuſticie: quia abſq; legis oꝛdi
ne. Quia enim quri erant. æ pfunda domi

iudei ieſum lapidare.

ni uerba intelligeꝛe non poterant:lapidibui
ſiles ad lapides currebant. Rñdit eis ieſus
dulciteꝛ eos reᷣmẽdo. Multa bõa opa ondi
uobis ad ur̃am utilitatẽ ex pr̃e meo.hoc ẽ v
tute pfr̃is mei fcã. ſ. vitatẽ docẽdo ĩfirmos
cuꝛando ⁊ alia miracula faciẽdo ꝑꝑ ꝙ hoꝝ
opeꝝ me lapidatis cũ tñ ob hoc me honora
re deberetis. Ubi ſciẽdum ꝙ gdaz ſunt que
reddunt mala ꝓ malis.⁊ iſtud ẽ ꝓhibitũ:qꝛ
deus uidictam ſibi reᷣuauit dices mihi uin
dictam. ⁊ ego retribu. Alij ſunt ꝗ reddunt

bona ꝓ bonis: ? iſtud ẽ quoddã naturale de
bpitum.⁊ nõ meritoꝛium.qꝛ ⁊ publicani hoc

faciunt.alii ſunt ꝗ reddunt bona ꝓ malis. ⁊

iſtuo ẽ pfecte caritatis indiciu.ſic fecit xpᷣs

2 docuit ſuos diſcipulos. alij ſunt qui ꝛed

dunt mala pꝛo bonis ⁊ iſtud eſt ualde ini

quum.⁊ tales ezant iudei circa chriſtum.⁊

iõ eos aꝛguit dicens multa bõa oꝑa ⁊c. Rñ

deꝛunt ei iudei dicẽtes.De bono ope non la
pidamus te:ſʒ ð blaſphemia qꝛ tu homo cũ

ſis facis teipſum deum aſſerens enim ſe

eſſe unũ cũ patꝛe innuit ſe eſſe deum.non ãt
ipᷣe ſeipᷣm fecit deũ.ſed pater geneꝛans eum
fecit ißum deum. Dominus autem uolẽs eo
rum fuꝛoꝛem temperaꝛe:reſpondit eis ſe nõ
eſſe blaſphemum:dicendo ſe eſſe deum uel
dei filium naturalem ꝙ pꝛobat pꝛimo per
ſcripturam quia ſcriptura ſacra cuʒ ſit inſpi
rata.nõ poteſt eſſe falſa ⁊ hec attribuit ho
minibus ſanctis ⁊ ꝓphetis deitatem partici

patiue. eꝛgo multomagis quem pater ſancti

ficauit.i.ſanctũ ob et᷑no genuit ſecunqũ dei
tatem ⁊ iam ſanctificauit.i.plenitudinẽ gꝛa
tie repleuit q;ꝛum ad humamitatem. ⁊æ miſit
i mõm ad ſaluandũ ⁊ ſanctificandum ip̃um
ſicut erat ꝑ ꝓphetas dictum.põt dici deus
ꝓpꝛie cum tamen dicatuꝛ homo deus.⁊ ueꝛ

bum deus diſſimiliter qꝛ hõ adoptõe. vbum
naturaliteꝛ. Si ĩquit adoptiui filij dei dicũ

tuꝛ.quaꝛe naturalis filius deus non dicatur
Scꝛiptuꝛa quidem ſacra attribuit homibꝰ

ſanctis deitatẽ ꝑticipatiue dictam. ſʒ xpᷣo at
tribuit deitatem ppᷣe dictaʒ. Scom eĩ aug.

tribus modis dicituꝛ deꝰ. natuꝛa ut deuſ om
mpotens.adoptõe ut ꝑticeps deitatis.ð qui
bus ĩ pſalmo qr̃.dij eſtis opione ſeu nucupa
tõe ut idola ⁊ ᷣmões. Deiñ h̊ idẽ ondit ꝑ rõ

nem. ſ. ex operibus patꝛibus que faciebat.

Omnia enim ſecundum Philoſophum de

terminatur propꝛio opere. ⁊ ideo per pꝛopꝛi

am operationem certificamur de natuꝛa
rei. chriſtus autem faciebat opeꝛa diuini
tatis ꝓpᷣa. ſcilicet miracula totã facultatem

creatuꝛe trdſcedẽtia ⁊ uiꝛtute propᷣa.ñ ſolũ

obſecrãdo diuinam potentiam ſed aliquan
do imperando ex quo concluditur. ꝙ in eo

ueꝛe erat natura diuina: ? per conſequens

non eꝛat blaſphemus. dicendo ſe eſſe deum
uel dei filium. ac ſi diceꝛet. non im̃ per vba

rpronſems per bo/ſet
unmſ nnn nie
curer obis ronplun de
ſenlciam q fne figeipent
eninn apprebenetum An
Pgerunt.Etrelicta iudeag
coꝛum abijt teꝛum tranſto⸗
uoi Pohannes rimü bapti⸗
Prscäccipulisſuiſmane
eNes adihn recordarentul
erirſtnnii
NCtis sd dad
mop (Maröe corirme
KLonſpice igit tan eum
eſtoo fcedere eis tol
Et multi uenerit ad eui
tis Ceuonone e credicl
e Ecte iti gpprebeme
erenttſß inigui iudei
Uerunt diſcegenten t n
i ce agten ſecundun T
4 Dientdinisdon,
aicnaklaeſſonenn
. l nſontes hab

Nrre reſpoyg teis ſe to
Cicenco ſe eſe geun uel
n g gobar prino per⸗
prura ſocra cuz it inſpi
fulſat het anribi ho
Phetis deitarem partici
nagis agem pater ſancti
eino genunt ſeconacci
ficann Reritudire g
ed bumanttatem.1 Mſt
d ſanctificandonn ifun
etas Cictumn pot dici gens
en Cicetun homo gens t ter
nliter qe ho occptoe tbun
iguit acopriii li beicci
los flinnsdeus on dicatu
en ſocra attribuit homb⸗
tieſpetedictem 6ho
pe dictaz. Sedin elaug
u ce atina ur celſon
z n wicepo deitatis,50l
deut riceps ad
cijeſisoione ſen ill,
ies deißb ide oelidi
Wet⸗ ſbus gueſuceht⸗
dusanibne

4
opocheren ideope⸗ tu
En anifenn i
unn eol iinien
1N e/
nn, n n en⸗
e guim⸗ e aſe peutmn
le nig dnn der we
4 ſdcen m

Nꝛime partis

me eſſe filium dei eredatis:ſed etiam ꝑ oꝑa
q̃ ⁊ modo quo ea facio.⁊ ſacto ipᷣo oñdunt᷑ ĩ
me natuꝛam ⁊ uiꝛruteʒ dei eſſe. Si non uul
tis creveꝛe uerbis: fidẽ adhibete opeꝛibꝰ ut
merito fidei ampliuſ cognoſcendo opeꝛa. ue
niatis ad fideʒ deitatis: ut cognoſcatis ⁊ cꝛe

datis./quia ĩ me ẽ pateꝛ per natur̃ inſegꝑabi
litatem. ⁊ ſui conſenſus uoluntatem in oĩa
fct᷑a mea: ⁊ ego in fratre ſicut a quo hẽo na
turam ⁊ ueꝛitatẽ ⁊ opera. In eo ẽ pateꝛ ⁊ ip

ſe in patꝛe inq;tum ẽ una natura amboꝛum

ſicut una ope:atio. Qui g magis diligit uel

credit amplius cooſcit. Uide hic mir abileʒ
iudeoꝝ inſaniã. Ipi uolebant ſcir̃ ſi eſſʒ xpᷣſ.
⁊ qꝛ uerbis ⁊ opeꝛibus hoc cõꝑabat.eũ lapi
dare uolebant. Ipſi ergo nec uerbis nec opi
bus inducebantuꝛ ad credendum. ſed tanq;
obſtinati qꝛebaut ſtudioſe eũ apprehender

ñ bona appꝛehenſione.ſ.að credendum ⁊ in

telligendum: ſed mala.ſcilicet ad ſeuienduʒ

2? occidendum. Tu appꝛehẽdas ut habeas:
illi apprehendeꝛe uolebant ut non habeꝛẽt.
(Et exiuit de manibus eoꝝ.uirtute diuina
tranſiens per ipᷣos.ſicut ał fecerat: ut oñdeꝛʒ
ſe non poſſe detineri.niſi quando uellet ⁊ ut
daret nobis exemplum declinandi malornʒz

ſeniciam. q ſine fidei periculo fieri põt.Nõ
enim apprehendeꝛunt. qꝛ manus fidei ñ hba

bueꝛaunt. Et relicta iudea ꝑꝑ incredulitateʒ
eoꝛum. abijt iteꝛum tꝛanſioꝛdanem in locuʒ

ubi Johannes primũ baptizauerat: ⁊ ibi ach
tpᷣus cũ diſcipulis ſuiſ manebat.ut ppłi uert
entes ad ipᷣm recordarentuꝛ de teſtimonio
H de teſtimonio dei pr̃is. ⁊ alijs ibi
actis ⁊ dictis: ⁊ ſic habita pꝛimoꝝ ⁊ nouiſſi

moꝝ collatõe. confirmarẽtur in fide ipius⸗
Qonſpice igit᷑ tam eum quã diſcipulos ſuoſ

meſtos r̃cedere.⁊ eis toto poſſe compatere.

Et multi uenerũt ad eum non tam coeꝑe qᷓ;
mtis deuotione ⁊ crediderunt in ipᷣm ex cor
de. Ecce iſti apprehendeꝛunt pmanenteʒ nit
baberent: ſʒ iniqui iudei apprebendere uo
luerunt diſcedentem ut non haberent. Mi
ſtice autem ſecundum Theophilum. cedẽs
ab hieroſolimis dominus hoc eſt a plebe iu

daica: ad loca fontes habentia ſe mranſfert

igdeſt ad eccleſtam ex gentibus. que habet
fontem baptiſmi.per auem multi ad xp̃qʒß ac

cedunt. q̃ſ tranſeumes iordanem Sceiendũ
eſt ̊ ꝙ mali iudei ſunt.non ſolum illi. ꝗ lit
tere legis ⁊ circũciſioni caꝛnis innitetes xpᷣs

blaſphemant. ſicut iſti de quibus hic dicitur
ſed ẽt omnes mali xpᷣãi.qui ſolo noie xpᷣiai

ſunt. ⁊ ſolũ nomen hit xpᷣi.a quo appellãtue

xpiani: ꝗ ueꝛbis ↄfitentuꝛ xpum factis autẽ
negant de quibus etiam uerificatur ꝙ bic
dicitu:. quia ſuſtuleꝛũt lapides. ut lapidaꝛẽt

ieſum. Unde Ambro. Quod fecerunt tuc in

dei pſequentes. hoc ueꝛe faciunt hodie ma
li xpiani male uiuentes.xpum enim lapidãt

aapfz. rrr vij.
? occidunt. Quid eſt chꝛiſtꝰ. Weritas pax =

iuſticia.Qui g̊ ꝓ falſitate ueritatem derelin
ꝗuunt.ꝓ diſcordia odiunt unitatem ⁊ paceʒ
p tẽporali pᷣcio ꝛelinquũt iuſticià.nil alt fa
cere uidentuꝛ.q; lapidare crucifiger̃ ⁊? occi
deꝛe xpᷣm. qꝛ ipſ dona extinguũt in ſeipſis.
Pec Ambꝛo. Et tales ſunt in triplici gener̃.
AQuidam ecm lapidant ieſum coꝛde.ꝗdã ore
quidam manu. Primi ſt᷑ corda ſua pꝛauiſ
cogitatõibꝰ ⁊ malis uoluùtatibꝰindurates. ſe
cũdi ſt᷑ ueꝛba blaſphemie in den ⁊ ſanctos ꝓ
ferentes ł pᷣceptis maioꝝ ⁊ pᷣlatis ſuiſ ꝛecalci
trantes.tercij ſunt ꝑ oppꝛeſſiõez uiolẽtie ꝓ

ximos ledentes.¶ Primi ergo lapidant dng

ieſuʒ q̃libet em mala cogitatio ⁊ mala uelũ
tas.ẽ unus lapis qui iacitu⸗ 3 eâ. Un beda
Quotquot malas cogitatões ꝗs aſſumit.q̃ſi
tot lapiõs ĩ xpᷣ[a4, mittit.Et ideo beatus Amb./
nos ammonet dicẽs. Uidete fr̃es ne ꝑ oꝑa ł
togitatões malas lapidetis ieſũ. Sʒ dices.
quõ tam graue iudicat᷑ pct᷑zʒ cogitatõis.ſi ad
op“ ñ ꝓcedit. ad hoc dicendum ꝙ tota ratio

peccati eſt in corde actus autem exterioꝛ n

aggꝛauat pctm. niſ extenſiue. Et qꝛ xpᷣs hzʒ
domicilium ſuum in coꝛõ dicente apoſtolo.
VUos eſtis templuʒz dei uiui: hinc eſt.ꝙ ſicut
xps inuitatuꝛ ad tẽplum ſuuʒz peꝛ cogitatio
nes ⁊ uoluntates bonas:ita expellituꝛ ꝑ ma
las. Et ſᷣm ; quelibet mala uoluntas.ẽ qua

ſi lapis quo dñs ieſus lapidat ⁊ expellitur ð

tẽplo ſuo.O q́;ereſtabile eſt vñ̃m domꝰ la

pidaꝛe de hoſpitio ſuo. Nã ſicut dicit aplus
As ↄſenſus templi dei cũ idolis. Quid autezʒ

alind ſunt cogtatiões quas ꝗs format ĩ cer
de q̊ſ quandam imaginationeʒ 3 honorem
Si niſi qdam idola. Et cuzʒ talibus idolis xpᷣs
in eodem templo habitare dedignatur. Unõ
ad conpᷣuandam xpi pn‚tiam in templo ſuo.
bozaf nos apoſtolus petrus dim ingt ieſu
ſanctificate in coꝛdibꝰur̃is. Ille dñm ieſuzʒ ĩ
coꝛde ſuo ſanctificat.qui nihil niſ ꝙ ſanctũ
⁊ deo placitum ẽ in corde uerſat. Secundi
lapidt dñz ieſũ mult ipliciter. Fʒ ꝙ blaiphe
mia in deum multis modis cõmittitur Pri
mo enim ↄmittitur qñ deo negat᷑ ꝙ ſibi ↄue
nit ſicut qui negaret in deo omnipotentiã ⁊

omnem ſcientiam ł ꝓuidentiam. ad hane
ſpeciẽ blaſphemie pertinent illi.qui ĩ aduer

ſis ſucceſſibuſ dicunt in animo ſuo. uere deꝰ

non curat res humanas uel ſimilia. ð quibꝰ

dicit. Augu. ſuꝑ plalmoſ.xxxj. Item illi ð ꝗ
bus dicit Berũñ. ſuꝑ cantica. qui uellent deù
peccata ſua uel uindicare non poſſe.aut nol
le aut ea neſcire. Uult ergo eum non eſle ð
um. qui quantum in ipſo ẽ uult eum aut ĩpo
tentẽ aut iniuſtum aut inſipienteʒ eſſe. Cru
delis plane 7 ommno extranea malicia.ꝗ di
potẽtiã.iuſticiã.ſapiẽtiã pir̃ deſiderat. Qui

antem uult den eſſe iniuſtũ. uult deum ñj cẽ
dDaeui ⁊ qui deu deſydeꝛat ñ eſſe.ñne q;ntu ĩ ſe

De traditionibꝰ phariſeoꝝ

eſt deum lopidat ⁊ occidit. h;̊ Ber. ᷣo ſmnodo

blaſphemia ĩ deuzʒ ↄmittit qñ deo attribuit᷑
ꝙ ſibi nõ cõuenit.ſicut illi ꝗ dicunt deũ eſſe
auctõẽ peccati:ad qua pe⸗ blaſphemie ꝑ
nẽt illi.ꝗ peccata ſua ĩ deũ tõquẽt dicẽtes.
deus ſic uoluit.ut adulteꝛaꝛer.fuꝛareꝛ.uł oe
ciderem.⁊ ut ſic ↄfunderer.⁊ toꝛbaꝛer.⁊ ita
oĩa fato aſcribunt. Ad hãc ẽt ꝑtinẽt luſoꝛes

ꝗ cũ nõ adpꝛoſpeꝛãt᷑ deo maledicuůt.?⁊ conui

cia ĩ ſanctos ꝓfeꝛunt. Sũur ⁊ illi ꝗ iurant ꝑ
deũ uerbis execrabilibus ⁊ uituperoſis.ſ.x
naꝛes dei.ꝑ iecur dei ł ꝑ bꝛachia dei ⁊ fiłia.
q̃ ſunt execꝛabilia auditui. Tercio mõ blaſ
phemia ĩ deuzʒ ↄmittituꝛ qn illud ꝙ dei ẽ ali
ꝗs ſibi ł alteꝛi creatuꝛe attribuit:ſicut illi ꝗ
ſibi diuinũ honoꝛem uſuapaꝛe pᷣſumpſeꝛunt.
ut ſymon magus ⁊ oẽs idolatre. Et ad iſtaʒ
ſpẽm ꝑtinẽt ambicioſi ac ſuꝑbi ⁊ uanegloꝛio
ſi.ꝗ ſibi gloꝛiam attribuunt quaſi eam ex ſe
ippᷣis ⁊ meꝛitis ſuis habeant.cum tñ gloꝛia ſit
dei pꝛopᷣa. Itẽ ad hanc ptẽ ꝑtinẽt iꝛacundi.
ꝗ ſibi uſuꝛpant uidictaʒ q̃ pꝛopᷣa ẽ dei. Silr

⁊ illi temerarij ꝗ pᷣſumunt ⁊ uolũt de alioꝝ

cordibus iudicare:cum hoc ſit ppᷣum dei tã
tum. Pꝛeteꝛ hec eſt ⁊ aliud blaſphemie ge
nus.ꝙ ↄmittitur ĩ ſanctos regnantes cũ xpᷣo
⁊2 ĩ ꝗbus regnat xpᷣCᷣs. Vñ ĩ eis xpᷣs laudatur
ac ẽt blaſphematur.⁊ ĩ pᷣlatos ꝗ ſeruiũt ðo ĩ
ſubditis ⁊ uice ðᷣi ſupꝛa ſubditos poſiti ſunt.
ac ꝑ G̊ᷓ in eis deus honoꝛatuꝛ.ac etiam blaſ
phematur. Tercij ſilꝛ lapidant dñʒ ieſum.
ſcut iudei lapidauerunt ſtephamim.ſic enĩ
mali xpᷣiani ſpnalr tunc lapidant ſtephanuʒ
imo ipᷣmxp̃ m.quando ui oppꝛimũt ⁊ affligũt
ꝓximũ. Lapis.n.dr a ledendo.⁊ iõ cum pꝓxi
mus ꝗq ẽ mẽbꝛnz xpᷣi ledituꝛ.ipᷣe xpᷣs ĩ mẽbꝛo
ſuo lapidati Sʒ ſepe triſticia ralr oppꝛeſſo
ꝛugʒ ↄueꝛtituꝛ eis ĩ gaudiũ.ſicut lapids quos
mittebant iudei ſtephanum ad afflictõeʒ
carnis.dulces illi fuerũt ex gaudio mentis ⁊
ↄueꝛtebantur ĩ lapides pᷣtioſos ad coꝛonam
capitis.qꝛ poſuit deus ĩ capite eius coꝛonaʒ
de lapide pᷣcioſo ⁊c᷑. Poſſet ẽt dici ꝙ unið
ſał homo xpᷣianus ĩ oĩ peccato moꝛtali lapi
dat xpᷣm. Uñ Amb.O quã pauci ſunt ĩ tãta
multitudie xpᷣianoꝝ.ꝗ ieſum ñ pſequẽt᷑ ⁊ la
pident ⁊ occidant. Puiuſmodi ẽt lapidatio
ſic declaꝛatur.Cũ.n.xpᷣs ſit aduocatus nr̃ ⁊
ꝓpiciatio ꝓ peccatis noſtris ꝗ iterpellat ꝓ
nobis ꝗpud patrem.idcirco ipᷣe de peccatis
dolet ⁊ luget:ſicut ecõuerſo de noſtra ↄner
ſatione gaudet. Quotienſcunq; enim pecca
mus xpᷣm ↄtꝛiſtamus.⁊ ledimus: ac per hoc
eum quodammodo lapidamus.Et ĩtelligen
da ſunt hec ſane:non qð xpᷣs in coꝛꝑe ſuo iã
gloꝛioſo ledatuꝛ ſenſibiliter. cum coꝛpus il

lud ſit ĩpaſſibile. uel ꝙ in ipᷣm cadant paſſio

nes aiĩe ul ꝑtẽ ſenſatiuam. ⁊ quaſi ſic peccat᷑
noſtris lapidetuꝛ. Sg huiuſmodi lapidatõ ẽ
methaphorica ſicut ⁊ crucifixio.quẽadmo

2 3 dei maàdatũ.

duũ dicit apoſtolus de ꝗbuſdaz baptizatis ⁊
ꝛolapſis.ꝛurſum crucifigẽtes ĩ ſemetipᷣis fi
i um dei. ubi gloſa. Non ꝙ cꝛucifigant filiũ
dei.ſʒ qꝛ ſiłes ſunt crucifixoribꝰ.Arucifigũt
ãt ĩ ſemetipis.i.q;tum ĩ ipᷣis ẽ· Sic ĩ ꝓpoñnto
an mortalr peccamus.xpᷣm lapidamus ⁊ le
dimus ⁊ ↄtꝛiſtamus:qꝛ q;dtum in nobis ẽ eůᷣ
gaudio.ꝙ ipᷣe ð nobis expectat pᷣuamus. In
quo ẽt ſenſu logtur GBer.ĩ ꝑſona xpᷣi ſic allo
quens pctoꝛem. Nõne ꝑꝑ te nulneratus ſuʒ.
nungo non ꝓ migtate tua afſlictus ſum. ut
gqd addis afſtictõem afflicto. Magis aggra
uiant me uulnera tui pct᷑i.quã uulnera copo
ris mei.h̊ Beꝛ. Sʒ ue oĩbus iſtis dñm ieſuzʒ
lapidantibus qꝛ abſcõdit noticiã ſuã talibꝰ
exit ð tẽplo coꝛdium eoꝝ ⁊ màifeſtat ſe ama
toꝛibus ſuis ⁊ habitat i illis.

Oratio.
Oie ieſu xpᷣe.ſac me encenia ⁊ inno
uatões ĩ tẽplo coꝛdis mei ſpũalr cele
bꝛaꝛe ſemꝑ meipᷣm ꝛenouàvo ⁊ aſcen
ſiones ĩ coꝛde meo diſponẽdo:da mihi bona
oꝑa facer̃.q̃ teſtimoniũ ꝑhibeant de me:ac
uocẽ tuam audire credẽdo coꝛde ⁊ obedien
do.opere teq; ꝑ imitatõeʒ bonoꝝ opuʒ ſeꝗ.
⁊ iter oues tuas a te miᷣicoꝛditer cognoſci.
Cuſtodi ẽt me dñe.ne unq; malis cogitatio
mbus ⁊ uolũtatibus aut locutõibus uł ope
ribus.q̃ſi lapidibus te a me expellam ſʒ ſẽꝑ
te ꝑ gram ĩ me habitare ſentiã. Amen.

de traditionibus phariſeoꝝ ẽt ð dei man
Batum. Caplm lxxxviij.

Uia uero ſcribe qui putabant ſe
ꝗ habere ꝑfectõez ſcĩe.⁊ phariſei ꝗ
ſimulabant ſe habere ꝑfectõeʒ ui
te dñm ieſum in templo repꝛehen
deꝛe n potnerunt uenientes ab hieroſolimiſ
i galileam eum inſequuntur. In quo nimia
apparet malicia eorum:quia deſcendentes
ab hirlm ciuitate ſancta. reliquẽtes tẽpluʒ
ſeq̃bantur eum:⁊ quia ſenioꝛes populi ⁊ le
giſdoctoꝛes erant ⁊ nõ ad ſciẽdum ſʒ ad repᷣ
bẽdẽdum dũm ueneꝛant obſeꝛuando ⁊ iſidi
ando.ut eũ capent i ſermone uel facto. Unõ
ut ſaltem ex diſcipulis magiſtꝛum tanquam
contemptoꝛem doctrine ſenioꝛum aꝛguant:
⁊? ſie eum populo odioſum repᷣdant uidentes

diſcipulos eius comunibꝰ.i.nõ lotis manibꝰ
mãducare.qꝛ iui communia gentilibus im

munda reputabant.ei dicebàt. Quare diſci
puli tui traſgrediuntur traditiones ſeniorũ

nõ ei manus lauant cum panem manducãt

Ubi Geda.Spũalia enim pphetarum vᷣba
caꝛnaliteꝛ accipientes.q̃ illi de coꝛdis ⁊ ope
ꝛis caſtigatione pᷣcipiebant dicenteſ.lauami
ni mundi eſtote.⁊ mũdamini qui feꝛtis uaſa

domini iſti õ ſolo coꝛpoꝛe lauando ſeruabãt

Super ſtitioſa eꝛgo hominum tꝛaditio ob

guſclaui dlauo ſetundens
he fcebint ninſgecl
rernniitgtü boin g5 nonen⸗
efn Der ihi hacet doge
ſeris⸗neg end edgtenenis.0
isQuane 1 1cs wanſgedim
deiRoRaatitdneſra.
in Colam GrdcsRemmnd
poraditiomcdus doninn
diſcipalos meoſ,g madna
it hꝛecepra gei cuſtodiant
Ityhencit nundini cor⸗
henct grelicta munciria.
ſufſcereth enenore, dein
bontoſubdit, ſlum dens gi
ceſara tanco r reuerennij
honor iſte non ſolum intelli

e etianeteſſriag adni,

matrem geihng r Ropim

ligitun ſec llinei
antun
tqui nietmmipugu
lokſgrochfiennore n
ecillitate t penn men

. Diehh
ſtene ceni iin

plo cdis eiſpih
neßn inru⸗
dcſponedo ca mibidors
nom pbibennr e ne ne
gereco coe ? obedien
taroez bonor zſeg,
mßlonier cow⸗
je unq mals cogtanio
aut locutoibus ut ope
ea me expellam ſz ſey
Are ſentia Amen.

pbariſeenet deinin
Capem Axrddrh

crde gni punndant e
ſectdez ſcien Obarſeig
ant ſe habere gfectöezui
ieſum intemplo feehen
tuenientes ab hieroſoliniſ

inequuntur. n o nimnid
ſanan geſeendentes

⸗ ſunctgelihetestepinz
quia ſeſihes Popeli rle
414d ſciein uan

Pꝛime partis

manducandũ panem precipit cꝛebrius laua

.

re: ſed neceſſariũ ẽ eos qui panem de celo 5

ſcendentẽ participare deſyderdt. cꝛebro ele
moſinis lachꝛymis ⁊ alijs iuſticie fructibus

ſua opa purgar. Dec Beda. Iſti gerüt typůũ
eoꝝ qui plus zelant tꝛanſgꝛeſſionẽ hůanaraã

traditionum qᷓ; diuinoꝝ pᷣceptoꝝ.plus decre
taliũ q; euangelioꝝ.plłꝰ ↄſuetudinũ qᷓ; utili

tatũ. Der iſtos ẽt multũ ſolicitos mudicia

exteriori ⁊ modicũ ð ĩteꝛioꝛi.ſignãt᷑ hypocꝛi
te ⁊ ſimulati: arguentes alios de leuibus cũ
tñ ſint infecti grauibꝰ: uidẽtes feſtucã ĩ alte
rius oculo ⁊ ñ trabẽ ĩ ſuo. His quoq; ſiles ſt

multi qui uolunt habere exterioꝛa pulchra

interiora ãt hñt fetida.diſcipuli autẽ dni in

ſtructi ea q̃ uirtutis tm̃ ſunt operati: non lo

tis manibus manducabant. qr hoc non peꝛti

nere ad vitatẽ uite intelligebant. Unñ Criſ.

deo ãt diſcipuli ñ lotis manibus manduca

ant. qr iam ſr̃flua deſpiciebant: ea ſolum q̊
ſunt neceſſaria attendentes ⁊ neq; lauari ne
q; non lauari ꝓ lege habentes. ſed ut ↄtĩige
bat alterutrũ facietes. Qui.n. ⁊ ipᷣm neceſſa
riũ cibũ ↄtẽnebant.qualiteꝛ circa h̊ ſtudiuzʒ
habeꝛent.Et qr hec traditio.ſ.iubere manꝰ
lauari.non eꝛzat contraꝛia legi:iõ dñs aliam
traditionem legi contraꝛiam ducit in mediũ
⁊ quaſi clauũ clauo retundens.dicit eos ðᷣfi
cere. quia faciebant tranſi gredi mãdatũ dñi

pꝓpteꝛ mãdatũ hoĩm qð non erat faciendu.

qr vᷣm Ber. Nihil placet ðo ꝙ unh ei obtu
leris: neglecto eo ꝙ teneris. Uñ rudens ait
illis. Qnaze ? uos tranſgredimini mandatũ
dei pꝛopteꝛ traditõm ueſtraʒ. Quaſi diceꝛet
ſm gloſam. Si uos cõtemnitis mandata dðᷣi
pro traditionibus bhominum. quare arguitis
diſcipulos meoſ.ꝗ mãdata hoim dimittunt.
ut pꝛecepta dei cuſtodiant .Et dominꝰ ꝗdẽ
ñ repᷣhendit munditiã coꝛꝑalẽ: ſed hoc repᷣ
hendit ꝙ relicta munditia inteꝛiori putabãt

—

ſufficere tm̃ exteriorẽ.deinde hoc ꝙ dixit ꝓ

bando ſubdit. Nam deus dixit honora. ſ.ne

ceſſaria dando ⁊ reuerentiã exhibendo. naʒ
bonor iſte non ſolum intelligituꝛ reuerẽtia-
ſed etiam neceſſarioꝝ adminiſtratio.patreʒ
?2 matrem quibus ẽt pꝛoximus quilibet ĩtel
ligituꝛ.ſed illi noĩantuꝛ quibus obligantur.
Et qui maledixerit patꝛi uel matri n tam v
bo ł ſigno qᷓ; facto.moꝛte moꝛiat ur. Dñs eniz
ĩbecillitate ⁊ penurie paꝛentũ cõſulens .B pꝑ.
moyſen pꝛecepit.⁊ ideo ue illis qui parenteſ
debiles uel pauperes contemnunt. ? debitis
obſequijs ſcilicet reuerentia ⁊ neceſſariorũ
exhibitione defꝛtaudant. Panc autem legezʒ
phariſei cupidi per ſuam doctrinam falſam
ſubuertentes.ut ſue quaricie conſulerent. ?
ſub nomie pietatis impietatem indurerent.
docebant filios parentũ ⁊ dicebant ꝙ meli
us erat bona parentibus adminiſtrãdo dðo fa

ne ⁊ offerr.tũ qꝛ ẽ pr pᷣncipał ⁊ ſpualis.tuʒ

captz lxxxtiijſ.

en lz pꝑ talem oblationẽ pentes ſuſtinerent 6
trimentum corporale ↄſequebãtuꝛ tñ bonũ
ſpũᷣale inqᷓ;tum illõ ꝙ erat i eoꝝ neceſſit ateʒ
ↄuertendo.deo offerebatur ut ita parentib?ꝰ
ſuis ab eis neceſſaria exigemibus ea negar̃
poſſent.ditioꝛes frequentius offeꝛẽt ex quo
pentes egeni fiebant.⁊ oblatio filiorũ ſub pᷣ
textu religionis in lucra ſacerdotũ cedebãt
Vſi ĩiſtruebãt filios qꝗd egeniſ xntibPrnde:ẽt
⁊ ̊ ẽ ꝙ ſaluatoꝛ dicit.uoĩ ãt ſcʒ aduerſatiue
dicitis.i.ĩ traditõe ur̃a alios ĩſtruitis.falſo.
ſ.exponendo mandatũ dei pꝛo lucꝛo ur̃o.qui
cũq; dixeꝛit.i.dicere poterit patri uł mr̃i.O
pr̃ ⁊ mr.ꝗ ĩdiges ⁊ petis munus a me munꝰ?
ꝙcũq; ẽ a me.i.ex mea deuotõe ðo.ſ.ↄſecꝛa
tum ⁊ oblatuʒ .tibi pꝛoderit ſeʒ ad utilitatẽ
aĩe magis qᷓ; ſ daꝛẽ tibi qꝛ tũc pꝛodeſſet ſo i
corꝑi. Uel pẽ legi interrogatiue ſic munꝰ qõᷣ
cũq; ẽ ex me.i.ex meis ꝛebus iã deuotũ: deo
tibi ꝓderit. Quañ dicẽt. Qð uouit ðᷣo uis tu
is uſbꝰ applicare. ⁊ tibi ꝓdeſſe abſi.qꝛ ſacꝛi
legiũ faceres ſi acciperes. Sic dicebant xꝑn
tibꝰ. ut illi timentes accipeꝛe ꝙ deo uidebãt
mancipatum. ⁊ ſacrilegij cꝛimen incurreꝛe i
opem magiſ uellent uitam ducere qᷓ; ð ſacꝛa
mtis comedẽ. Et ẽ pᷣ ↄſtꝛuctio defectiua. uñ
ẽ ſenſus.Quicũq; dixeꝛit ⁊ cetera. ſcʒ licite
7 bene pt᷑ diceꝛe illud.⁊ implet preceptũ di
uinuʒ ⁊? legẽ: ⁊ eſt dignꝰuita eterna ? regno
celorũ.ꝙ tñ ẽ falſum.qꝛ vᷣm ueritatẽ ẽ teanſ
greſſoꝛ Pecpti ⁊ hoc eſt ꝙ ſubdit᷑ ⁊ ſic ꝑ ur̃as
juaſiones. filius poſtea ñ honorificabit pr̃eʒ
ſuum ⁊ mr̃em. illud qð erat ſibi debituʒ ſub
trahendo. ita ꝙ irꝛitum feciſtis mandatuʒ
ði de pentibus honoꝛandis ⁊ ſuſtentadis pꝑꝑ
traditionem ueſtraz. que ueſtre ſezuit auazi
cie quaſi diceret.mandatuʒ pietatis ðᷣſeritis
ꝓpteꝛ eupiditatem impietatis.Sed uide næ
hac auctoritate ut plurimi faciũt abutariſ.
ſupra modũ de rebus eccleſie ⁊ paupeꝝ.ero
gans pntibus. Ad maiorẽ autem ĩtellectũ
eſt cõnderandum ꝙ pr̃ per ſe tenetur filije p
uidere.qꝛ eſt cauſa eorũ quantum ad eſſe. ⁊
ideo debet eis nutꝛimentum ⁊ documentuʒ
filius autem tenetuꝛ pꝛouidere ꝑntibus ðͤ ne
ceſſarijs ꝑ accidens. cʒ ſi illi indigeant 2 ip
ſe ſit potens.⁊ iõ ſi p̃ iam neceſſitatem ĩcur
ꝛeꝛet. bona de quibus filiꝰ pt᷑ ei adminiſtra
re iam ſibi debita ſunt. de alieno autẽ null?
pt᷑ deo facere ſacrificium ⁊ ideo talia offeꝛr
n eſt licitum qꝛ hoc eſt tꝛanſgꝛedi preceptũ
de honoꝛe pentu. Secus ãt ſi filius bõa ſua
uouiſſet antequam parenteſ ĩ nece ſſitate po
ſiti eſſent quia tunc non eſſet licitũ de eis ꝓ
uideꝛe paꝛzentibus.deinde redaꝛguens eos 8
ſanctitatis ſimulatione: ſubdit hypocꝛite. be
ne pꝛophetizauit de uobis Iſaias: dicens.
Populus ſi labijs me honor at.coꝛ autẽ eoꝝ
longe eſt a me qꝛ onñdebam ſctitatem ĩ vbis
⁊ exteriori ↄueꝛſatõe cum tñ coꝛꝛupti eſſent

De traditionibꝰ phariſeoꝝ

mala intemõe. Hoc põt dici ð illis ꝗ beũ do
cẽt ⁊ male uiuũt:labijs.n.⁊ ñ cõð deũ hono

rare ẽ bñ loqui ⁊ male niueꝛe. Siñ cã ⁊ ſfu

ſtꝛa colũt me.iñ hñ̃tes fꝛuctũ ide.ſicut.n. me
dicia dr̃ fꝛuſtra ⁊ ſine câ ppinari.q̃ ñ ↄfeꝛt
ſanitatẽ.ſic cultus diuinꝰ ꝗ ñ ducit ad feliei
tatẽ docẽtes doctꝛias ⁊ madata hoĩm ⁊ pe⸗
bec tràſgredi dei mãdasum ꝑꝑ auariciã ⁊ lo
crũ.Et ↄfutatis ſuꝑbis ⁊ ſuꝑſtitioſis ſcꝛibis
7 phariſeis, ꝗ ad prem uidẽtur ſibi pᷣdicta 3
diſcipulos dixiſſe.ↄueꝛtit ſe ad turbã humi
lem ⁊ ſimplicem. uolens eos a fla doctrina
ꝓbariſeoꝝ ꝛeuocar̃.⁊ ↄuocatis eis dixit.Au
dite exteꝛius aure corꝑis.⁊ intelligite ĩteriꝰ
auꝛe mẽtis:audite uocẽ ⁊ itelligite vᷣtutes.
Non ꝓꝙ intꝛat in os coꝛꝑis.ſ.cibꝰ coꝛꝑalis co
inquinat hoĩem ſpualiter.ſ.in aĩa ⁊ anõ dᷣu:
niñ inq;tum ꝑ delectationem male afficitur
quis ad cibum uel alias eſſet ſbiphibitum.
qꝛ ñ itrat in coꝛ eius hoc ẽ in aĩam que cã ẽ
oĩs ĩmũdicie ſpualis. Uñ corꝑales ſoꝛdes.ñ
coinquindãt ſpuałr. ⁊ ideo ñ ẽ curandũ utꝛuʒ
lotis ! ñ lotis mãibus coꝛpalis accipiat᷑ cibꝰ.
Sʒ ꝙ pꝛocedit ex oꝛe cordis. ⁊ ab interiori
radice uoluntatis q̊ coiquinat hoĩem.ſ. uer
ba male cogitatõis que ſunt malitie ĩteriõii
ſñignificatiua.qꝛ ex cibo vᷣ̃m ſe nõ è cu pa. ſʒ
ex his q̃ pcedunt ex oꝛe cordis ⁊ corꝑis. ⁊? i
os ipᷣm ẽ diligẽter cuſtodiendũ. Et r ſi ſuffi
cit cuſtodia huana perẽda ẽ enſtodia diuĩa
ſicut petebat ꝓph̊a:dicens.pone domie cu
ſtodiã oꝛi meo. Tũc.ſ.qñ audierunt illoꝛũ
religionẽ euacuari acceſſerum diſ. cipuli ſim
plicitate moti ⁊ dixeꝛunt ei. Scis qꝛ phãiſei
quoꝝ magna ẽ religio ĩ cibis.audito ̊ vᷣbo.
ꝓ. ſ.euacuat diſcretõem ciboꝝ ⁊ tꝛaditõem
ſenioꝝ.ſcandaliʒati ſunt.i.ĩdignati uel offẽ
ſi. Iſtud non erat ſcadaluz actiuum .qe neq;
ex facto neq; ex dicto minus recto.ſed potiꝰ
paſſiuuʒz: quia auduo uerbo ueritatis. pieta
tis ⁊ equitatis ſcandalizati ſum: quia ocut
egris odioſa è lux. Unde non dicunt tu ſcã
daliʒa ſti: ſed ſcandalizati ſunt. Et pꝛopter
tale ſcandalum alioꝝ ueritas uite iuſticie ⁊=
doctrine non eſt dimittenda. quia pꝛocedit
ex ipſius ſcandalizati malicia. Unde Greg.
Si de neritate ſcandaluʒ oꝛitur:rectius oꝛi
ri permittituꝛ quaz qð ueritas relinquatur.
Et dominus reſpondens ait. Omnis planta
tio traditionum humanaꝛum. id eſt doctꝛa
ab bomine inuenta.que legi dei non eſt con
ſona qᷓ; non plantanit pater meus celeſtis.
immo conſuluit tepiditas carnalis eradica
bitur cum plãtatoꝛibus ſuis.⁊ hoc a funda
mẽto xpᷣo per reprobatõem a fidelibus p ſe
atom.a tra uiuentiũ peꝛ pꝛiuatõem qr nõ
bʒz fumũu fundamhtũ ⁊ radicèẽ. Sinite illos in
precipitiũ danatõis iꝛe. ⁊ doctrinã illorum
euitate. Ceci ſunt in ſe carentes vo intellec
tu legis: ⁊ duces cecoꝝ in regimine aliox qꝛ

7 dei mãdatũ.

alios ſuo eꝛꝛore excecant.⁊ eos ad pᷣcipiciu

ducunt. Cecꝰ aut ut prelatus: ſi ceco ut ſub

dito ducatũ pᷣſtet: ambo in foueam cadunt
ſicut obliꝗtas linee ꝓcedit ex obliquitate r

gule. Un éeeg. Qum paſtoꝛ per abrupta ui

cioꝝ gradit᷑.cõſequẽſ eſt ut grex in pcipiciũ
ducab. 2 t Berñn. Ridiculoſ. a res 6. ſm ma
gis ꝑiculoſa.ſpeculatõ cecus. doctoꝛ inſciꝰ.
pᷣcuꝛſoꝛ claudus.pᷣlamꝰ negligens.pᷣco mutꝰ.
Sed heu qꝛ ſiẽ claudi uolunt pᷣire.ita fatui
peſſe. Dein petꝛo exigẽte. expoſuit diſcipu
is ꝑabolà pᷣdictam. Quia oẽ ꝙ ĩ os intrat.
i.aliqᷓ ꝑs de omni ꝙ intrat in os in ſeceſſum
ꝑ euacuationem tanq; ſuꝑfluũ emittitur. ⁊
aliud tanq; neceſſarium retinetuꝛ. ⁊ neutrù
iſtoꝛũ coinquinat hominem ſpiritualiter:
iſte modus loquendi fꝛequẽs ẽ in ſcriptuꝛa.

ut in michea omnes ſanguini inſidian .i.de

omnibus multi ⁊ ſimilia. Que aut pcedũt ðᷣ
ore intus naſcuntuꝛ.⁊ de coꝛde exeunt.i.deęe
cordis immundicia ſicut fumꝰ de igne.x fe
tor de latꝛina ⁊ ea hominem iam inquinati
cogitatõe pꝛaua coinꝗnãt.i.ſimul ⁊ magiſ i
gnãt locutõe ſordida.qr ſunt conceptus mẽ

⸗

tis ⁊ male ceogitatòis ſignificatiua. Et cogi

tationibus em̃ malis. puenium ⁊ mala vba

⁊ mala facta.⁊ ĩ actu inteꝛioꝛi pᷣncipaliter ẽ
cłpa.cuius ea q̃ extꝛa apꝑent ſui teſtimonia
uñn ſubiungit. De corde em̃ in qꝰ eſt ſedes aĩ
me ⁊ de libero arbitꝛio.exeunt cogitationes
male.ſicut principia malicie ⁊ ex cogitatõi
bmalis mali actus ⁊ ueꝛba pꝛocedunmt ulte
ꝛius.ſ.homicidia.adulteria.fornicationes.
furta.falſa teſtimõia. blaſphemie. auaricia
ĩ qᷓ;tum aliq̃ iniuſte detinentuꝛ nequitia cuʒz
malum affectamꝰ ⁊ implere non poſſumus.
dolꝰꝗ ↄſiſtit in deceptione proximi. impudi
cia in cogitationibꝰĩ uerbis in aſpectu ĩ rac
tu. ⁊ q;tũ ad quàlibet corꝛuptionẽ mentis ⁊
corpꝑis oculus malus id eſt odium ⁊ adula
tio nam ꝗ odit oculum inuidum ⁊ maluʒ hʒ
ad eum quem odit: ⁊ adulatoꝛ nõ recto ocu
lo uidens q̃ ſtpximi ad malum ipſum dedu
cit ſuꝑbia iĩ ueꝛbis factis uel ſignis ſtulticia
cum ſit malum ⁊ non cauet.uuel ſtulticia eſt
cuʒ ñ recte ſentituꝛ de deo.Sꝛiatuꝛ em̃ ſapiẽ
tie q̃ eſt diuinarum reruzʒ cognitio. Oia hec

mala ⁊ huiſmõi tranſgꝛeſſiones pᷣceptoꝛum

dei in coꝛde geneꝛant᷑.⁊ abintus a corrupta

uoluntate procedunt. ac ſpiꝛitualiteꝛ holem

coinꝗnant.i.immundũ ⁊ impnꝛum ꝛeddunt
Hoc eni in culpam homi imputatuꝛ.ꝙ ĩ ſua

ptate exiſtit talia autem ſunt q̃ pꝛocedũt ab

interiori uoluntate. per quam homo ẽ actu
um ſuorum dñſ ⁊ ideo cauſa ĩmundicie ſpiꝛi

tualis non eſt niſi mala uolũtas. Igituꝛ ſcri

barum ⁊ phariſeoꝝ uerba maledicta que ex

iniqua uoluntate ) xpᷣm ⁊ diſcipulos eius „

cedunt illa eos coinꝗnant. Non lotis ãt ma
tibꝰmanducaꝛe ⁊ buiuſmodi tꝛanigreſſiões

nne
centunſtne ſa
inlc ou hült i ofll
ſulen hoien guinat
ſpian ſaucarenie ſellig
u ni la ien a
. 1n
giiſchnnalot ae
giſehiti lirelliged

s hoiblshz
taerude⸗ krezut
muͤcu gpe ee lete
ereunt coglbeun i
1Kdiabol qitzlunn i
nali cogitnben inali
guenauftlitlaanen
n ictn oun niſſſce
nplalno ini ſoe aſße
Accpitnn ro ſche lone⸗
biale i pen kr hae
gu gintores cbab⸗
ſoreroroeris nnc Mutai
iuoꝛt inentoe nalari cogl
let auctoree ſo hot, Gl gut
(is pofins leuen cogitation
Ccirlläſuis fonitib' iftämnat
Opiarteum crdis guoc occu
Nootisdadira gebtſoeſtn
imihſetns Werdigaſtpuch
Osredrd den aienen
egigenlo aktentä Ud
cogtatöes diadolum i ri
i noribug eng corperist
abilocollggl erpenineto
coiz ſolus noutt ile n
noſicca ſlior hoin de
Nectſidolianc enintini
eſore,ſemnali co

crcefuſcegtan nutrierit,

behigadn .
Veartlißgeuit ti

deere
aeinn afehit
nngee ſelguen
dN abr

tugſynnſcarius, frcvc
nalis enin ? gl
actu menol oneipaliteri
etnig appent ſutteſtimonia
corce eñ in'eſt ſeles ai
binio. exeunt cogtatione
piamalice der cogitato⸗
us uerda rocedunt ulte
nadugeria fornicationes
möia Raſpbemie. ausricia
ane deunentm. degoͤtia euz
me rimpere non poſſumas.
jdeceptione prorimi imprdt
ionib i uerbis in aſpecm i e
uilidet conuprione nentts
malus d eſt odiunmn ? gdlls
torulun mmihum naliz h,
odtt:r odulafo: no fecto ocn
rimi ad malum ipſum gel
besſucig u fib ſllick
2 non cauet. uel ſulttci ey
tinn de Lozunnuciſe
renſheſſonet fenmn
rmauni. adinn en
Nrdunt. c ſheina

Pꝛime partis

ſupꝑſtic ſoſaꝝ tꝛaditionũ.nõ coinqninãt hoĩeʒ
immũudicia ſpirituali.nec faciunt impurum.
Quañ diceret.Ex quo nullus cibus coĩgnat
ſpũaliter hoĩem ergo a minori.nõ lotis mani

bus mãducare ñ coĩquinat eum. Et ſic oſtẽ

dit ꝙ ſpũalia l̃aliter ĩtelligi nõ öbent. Uno
qñ pcipit ĩ ſcpᷣtuꝛa lotio abſołte magiſ ð ſpũa
lis q; ð corꝑali ĩtelligẽdũ ẽ lotione. Sʒ ut di
cit c ri. Uidemꝰ multos ut ĩtrãt eccleſiaʒ la
uãtes manꝰ ⁊ os qualiter ãt mõodanã offerãt
giaz. curã nullã faciẽtes. Marcꝰ p ñ lotiſ po
nit cõibꝰ.⁊ ꝓ coĩquinat põit cõicat.iuxta he
breoꝝ ydeoma.ꝗ cõmune ĩmʒ dicebãt. Ju
dei eĩ ꝑtem dei ſe eſſe iactitãtes cõmunes ci
bos unocãt.ꝗbꝰoẽs utunt᷑ hoĩes:quos iõ qr ĩ
lege ꝓhibiti erãt immõos iudicabãt.Cõe er
go ꝙ ceteris hoĩbus pʒ ⁊ q̃ſi ð ꝑte ðᷣi nõ ẽ im
mũdũ appellant. Ex eo ãt ꝙ dictũ ẽ ð corde
exeunt cogitatões male ⁊ ceteꝛa colligit᷑.ꝙ
⁊ ſi diabolꝰ qñq; im mittit homini cogitatõeʒ
mali.cogitatõem tñ malaz nõ põt immittere
que mala fit tm̃ ꝑ conſenſũ ꝗ ẽ i corde. Unð
qn dicitur.cum miſiſſet diabolꝰ in cor inde ⁊
in pſalmo imiſſões ꝑ angelos malos. imiſſio
accipitur pro ſuggeſtõne aliter eĩ nõ põt illa
bi aie. Ubi Hieꝛo.Ex hac ſnia arguendi ſũt
qui cogitationes a diabolo immitti putãt: ⁊
non ex propria naſci volũtate. Diabolus ad
iutoꝛ ⁊ intentoꝛ malarũ cogitatõnum eſſe po
teſt auctor ẽẽ nõ põt. Si autem ſemper inſi
dijs poſitus.leuem cogitationum noſtrarum
ſcintillã ſuis fomitibꝰ ĩflãmat non debemus
opiari eum cordis quoq; occulta ꝛimari ſʒ ex
corporis habitu ⁊ geſtibꝰeſtimare ꝗd vᷣſemꝰ
itrinſecus. Uerbi gra ſi pulchram mulierem
nos crebro uiderit aſpicere itelligit cor amo
ꝛis iaculo ułneꝛatũ. Uñ ⁊ Aug. Enteꝛnas aĩe
cogitatões diabolum ñ uidere certi ſummus
ſzʒ motibus eas coꝛporis ⁊ affectõum indicijs
ab illo colligi experimẽto didicimus ſecreta
ãt coꝛdis ſolus nouit ille ad quem dr:tu ſolꝰ
noſti coꝛda filioꝝ hoim Dec Aug. Solet ꝗp
pe diabolꝰ anq; ueniat pᷣmittere ſui aduẽtus
pcurſorẽ.ſ.mali cogitationem quam ſi quis ĩ
corde ſuſceptam nutrierit, diaboluſ in coꝛde
ſuo habitaculũ pᷣpauit.Et qᷓ;uis diabolꝰqnq;
ſit adiutoꝛ ⁊ occaſio malarũ cogitatõuz ñ tñ
oĩuʒ qꝛ qñq; ꝓcedũt ex nobis tm. Un Augu.
õ oẽſ male cogitatõeſ nr̃e a diaboli ĩſtictu
excitãt᷑.ſʒ aliqꝰciẽs ex nr̃i arbitꝛij motu emẽ
gũt:bone ãt cogitatões ſpꝑ a deo ſũt. Qnalit᷑
ãt cogitatõibꝰ malis r ſiſtẽdũ ſit docet.Anſel
mus.dicẽs.Qũo ãt pꝛauã uolũtatẽ aut malã
cogiratõz a uobis excludatis. Gᷓ puum ↄſiliũ
qn uobis do.ĩtelligite ⁊ tenete nolite litigatr
cũ pueꝛſis cogitatõibꝰ ł pueꝛſa uolũtate.ſed
cum uobis infeſte ſũt aliq̃ utili cogitatòe ⁊
uolũtate.mẽtẽ ur̃as. donec ille euaneſcãt for
titer occupate. Nũq;.n. expellit᷑ cagitatio uł
uolũtaſ niſi alig cogitatõe ł uolũtate q̊ nõ 2

Lapitulũ.lxxxviij.

cordat illi.Sic ꝗ uos habete ad ĩutiles cogi
tatões.ut toto niſu ĩitẽdẽdo ad utiles.mẽſ ue
ſtra ðdignet᷑.eas ſaltẽ recordaꝛi ł aſpicere.
Cũ ãt uultis orare aut ĩ aliquã bonã medit a
tõem ĩtẽder̃.ſi uobis tuc ĩportune ſunt cogi
tatões quas ñ debetis ſuſcipere: nunq; ꝓpter
illaꝝ iportunitatẽ bonũ ꝙ ĩcepiſtis uelitiſ di
mitteꝛe: ne iſtigator eaꝝ diabol“ gaudeat qr
uos ab incepto facit öficere:ſed eo quem di
xi mõ illaſ ↄtemnẽdo eas ſuꝑate.neqʒ dolea
tis nec tꝛiſtemini de illaꝛum ifeſtatõe.q;diu
illas ſicut dixi ↄtẽnendo nullũ eis aſſẽſum pᷣ
betis ne occaſione triſticie iteꝝ r̃deãt ad me
moriã ⁊ ſuã ipotunitatẽ r ſuſcitẽt. Hãc eĩ hʒ
mẽs hominis ↄſuetudinẽ ut hoc unde õlec
tat aur ↄtriſtat ſepiꝰ ad memoꝛiã r̃deat quã
hoc quod negligẽouʒ ſẽtit aut cogitat. Sitłi
ter ſe d hẽꝛe ꝑſonai ſancto ꝓpoſito ſtubio
ſa in quolibzʒ motu indecenti ĩ coꝛpore ł aĩa
ſicuti ẽ ſtimulus carnisa.ire.ĩuidie uł inanis
glorie. Tuũc.n.facilime extinguũtur cuʒz ⁊ il
los uelle ſentire aut de illis cogitare ł ꝗqd eo
rum ſuaſione faceꝛe ödignamur. Neq; timea
tis ꝙ huiuſmodi motꝰ uel cogitatiões uobis
ad peccatũ imputent᷑.ſi nullatenus uolũtas
ueſtꝛa ſe illis aſſociat quonam nihil dan ati
onis ẽ his qui ſt᷑ ĩ xpᷣo ieſu.que ñ ſpᷣm earnem
ambulant. Scõm caꝛnẽ ei ambular᷑ ẽ caꝛnis
uolũtati ↄcordare, Caꝛnẽ ãt uocat apoſtolꝰ
omnem uicioſum motũ ĩ aia uel coꝛpoꝛe cũ
dicit caꝛzo ↄcupiſcit adueꝛſus ſpm̃.⁊ ſpũs ad
ueꝛſus carnẽ. acile quippe huiuſmodi ſug
geſtiones extiĩguimus.ſi pꝛicipium eaꝛum vᷣʒ
pdictum ↄſilium conterimus difficile vo pꝰ
q; caput eaꝝ itꝛa mentem admittimus. hec
Anſelmꝰ. Uñn ⁊ Hie. Ad pcim ꝙ oꝑe pꝑpetra
tuꝛ nũqᷓ; puenies.ſi ĩcẽtiua uicioꝝ itati ĩ mẽ
te in gulabis.⁊ puulos babilionis ad petzã al
lides.ĩ q̃ ſeꝛpẽtis neſtigia ñ ꝛeperiũt᷑: ⁊ tãdẽ
deo ꝓmittis.ſi mei ñ fuerit dominati tũc im
maculatus eꝛo Pec Hieꝛo. Ao uitandũ etiã
cogitatões malas multum habere ualet coꝛ
unitum cum deo,.qꝛ ̊ ipſe a nobis precipue
requiꝛit᷑. Unde Hugo. In omni creatura qꝗͥ
ſub celo uanitatibꝰhũanis occupatuꝛ. mhil
huũano coꝛde ſublimius.nihil nobilius nihil
q; ðᷣo ſimilius peꝛituꝛ.quare nihil aliud que
rit a te niſi cor tuũ.Et uniuerſaliteꝛ in omm
temptatione ꝛemedium ſalubre eſt deo ibe
reꝛe.Uñ Aug. Cum iheſero tibi exoneꝛo me
7 oĩno nuſq; erit mihi voloꝛ ⁊ laboꝛ. Moꝛali
teꝛ autem ĩ hoc euangelio ponit dominus qᷓ
dam ad icꝛepationem phariſeoꝛum. que daʒ
ad iſtꝛuctionẽ diſcipulorũ. Increpat vo pha
ꝛiſeos de tꝛibus principaliter. Drimo ðõ ipie
tate cum dicituꝛ quare ⁊ uos tranſgredimini
Scõðo de ſimulatione cum ſubdituꝛ hypocꝛi
te bñ pꝛophetauit de uobis iſaias. Teꝛtio ðᷣ
ſuꝑſtitione.cum ſubiungit ⁊ conuocatis tuꝛ
bis. In pꝛio ſuggillant᷑ tyrrani qui mala

* 5H⸗-⸗

⸗

4 —

5 4

☛,n„e⁰ pA YL 8

5

2 V

„₰ ₰ℳ 7
Ocra ones pec
W◻ S

AEg 1
iENE
„

„ Pavſe*

De mulieꝛe

tuta faciũt. In ſecũdo falſi fratꝛes qui ſimu
lant exterius quod itus ñ ſunt. In tertio he
ꝛetici qui probibẽt homines a cebis quos de
us creauit. ⁊ ñ abſtinent a falſis doctrin is ꝗ
pus ſe ⁊ alios coꝛꝛũpunt.Ciꝛca ſecũdũ ponit
tꝛiplicem iĩ ſtauctionem unam i de ſtꝛuctöem
guloſitatis cum dicit omne quos iĩ os intꝛat:
Aliam in ꝛefꝛenationem oris cum ſubdit. qᷓ
autem pꝛocedũt ð oꝛe.Teꝛtiam i cuſtodiam

i ſine tꝛanſgreſſione ſeꝛuar̃ ut ea oĩ
¶bus ⁊ fingulis pfeꝛam.⁊ ab eis q̃cun
q; occaſione non r̃cedam. da ẽt mihi i omni
quod ĩ os coꝛpoꝛis ĩtꝛat guloſitati reſiſter.ac
inteꝛioꝛi coꝛdis munditcie pꝛecipue intẽdeꝛe
⁊ os coꝛdis ac coꝛpoꝛis diligẽteꝛ cuſtodir̃ Et

ca i cum ſubiũgit.de coꝛde ei exeunt.⁊c᷑.
C mine ieſu xpᷣe da mihi ſic mandata

quia ñ ſufficit cnſtodia humana niſi aſſit di

uina. Ideo te domine ſuppliciteꝛ peto,/pone
tu cuſtodiam ipſi utriq; ori meo.ne aliꝗd iĩ il
lud intret uł inde pꝛocedat.quod me ſpũͦali
ter in anima.⁊ apuo te macular̃ ualeat Am

De muliere chananea Capi.lxxxix.

nm egꝛeſſus inde ieſus. ſ. a ꝑti
bus iudeorum.abijt ⁊ ſeceſſit in ꝑ
tes tyꝛi ⁊ ſydonis.ut tyros ſydonioſq; eurarzʒ
gentilibus benefaceꝛet. IZyruſ enim ⁊ ſydon
uꝛbes fuerunt chananeoꝛum ⁊ gentilium ſi
te tam in t᷑za ꝓmiſſionis pꝛope montem liba
ni in corde maris.quia filii i frael non potue
runt totaliter expellere. ⁊ exteꝛmiare genti
les de terra pꝛomiſſionis.Et cum ĩgreſſus eſ
ſet quandam domum cauſa quietis ex labo
re uie: acceſſit ad eum muliez gentilis non
edocta ꝑ pphetas ⁊ legem chananea natio
ne. ſyꝛopheniſſa genet᷑:quia chananei quan
doq; ſyriam ⁊ phenicem tenebãt. ut dicat᷑ ſy
ropheniſſa quia a ſyrijs ⁊ phenicibꝰ ſcenðᷣ
rat. Syria quippe ẽ nomen generale puicie.
phenis nom̃ cuiuſdam ſpecialis cõtracte ĩ il
la prouincia ſite.⁊ ideo compon t᷑ ſyropheni
ſa.i.ð tali cõtꝛacta oriũda a finibꝰillis egꝛeſ
ſa.non ſolum a ciuitatibus pro peccatoꝝ di
miſſione ſed a finibus per elongationẽ ⁊? oc
caſionum uitationẽ:quia iſtud in finibus ge
ſtum gètiliũ. ubi mulieꝛ ſequebati ieſum
Mulieꝛ a finibus illis ſcilicet gentiliũ ⁊ pec
catoꝝ egꝛeſſa.ſignificat animag peccatricẽ
a finibus peccatoꝝ peꝛ penitentiam ſe auer
tẽtẽ. Non enim ſufficit homini a peccatis ſe

aAueꝛtene niſi etiam exeat a finibus pctorum
* qui ſt occaſiones peccandi ? cauſe. Unõ Au

guſtinus. ines peccatorum exiꝛe eſt cauſaſ
peccatorum excindeꝛe. ⁊ eoꝝ ſuggeſtionibꝰ
ꝗditum non indulgere. Ubi notandum quod
quando ſupꝛa dixit dominus ĩ uiam gẽtium

4

chananea

ne abieritis ſcilicet ad pꝛedicandum. iſtud v
bum prohibet iuitationem non receptionem
ſi neniꝛent. unde dominus mulieꝛem exten
non ĩuit auit.ſed uenientem recipit. ⁊ hoc ſi
gnificatuꝛ i aduentu magorum qui a domio
ſunt ̃cepti quaſi primitie gẽtium. Iſta emm
mulier famam. ⁊z miracula Jeſu audiuerat.
ideo fimiteꝛ credebat quod filiam ſuã ſanar̃
poterat. Unde clamauit: dicens ei. Miſeꝛe
mei. quia miſera ſum. ⁊ i hoc qð dicit mei pa
tet uehementia affectus ſui.qr malum alie
num.ſcilicet filie.reputat ſuum:ſic debet fa
cere prelatus quilibet: domine propteꝛ natu
ram diuinam: fili Dauid propteꝛ humanaz.
ſed ſimul domie filj dauid proptez perſonaʒ
ĩ duabus naturis unitã.Quaſi diceret ex di
uia habes poteſtatẽ.qr potens es dñe ex hu
mana uolũtatẽ. qꝛ dauid manſuetudinẽ ex
unione comiſſionẽ.qr iðᷣo deus factus eſt fili
us dauid.ut nos ſaluet. ilium auteʒ dauid
appellat qr xpᷣm promiſſum iubis deſcẽdeꝛe
ö gnꝛe Dauid audiuerat. Magna fides cha
nanee h̊ notatuꝛ qr uerum deum ⁊ uerũ ho
minem ieſum cõfitetur. deum credit ubi do
minum uocat. hoĩezs credit ubi filium danid

Tꝛelictis ſcribis ac phaꝛiſeis ca pa al.dicit. libi ex merito poſtulat ſed ſolum ði

ũniatoꝛibus propter ĩgꝛatitudinẽ?

miſericordiam efflagitat:dicẽs miſerere.q̃ſ
diceꝛet non allego meritum.non peto iudici
um.non obliuiſcoꝛ öfectum:ſed poſtolo be
neficiũ ⁊ ideo miſerer̃ mei. Un Criſo. Miſe
rere mei domine fili dauid. O preclara con
feſſio.Euangeliſta fit mulier.deitatem erꝰ⁊
diſpẽſationem annuncians.Lonfitetuꝛ enim
2 domiationem ⁊ ĩcarnationem eius Mile
rer̃ mei.Uide philiſophiam mulieꝛis dicen
tis:miſerer̃ mei. Non inquit habeo conſciẽ
ciam bonoꝝ opeꝝ nec recte uite fiduciâ. Ad
miſericordiam confugio ubi ceſſat iudiciuzʒ.
Ad miſeꝛicordiam ↄfugio ubi ineffabilis ſa
lus ẽ. Miſere mei. Modicꝰ ſᷣmo.ſed immen
ſum benignitatis continct pelagus.ubi eniʒ
miſericordia poſtulatur ubi uniueꝛſa compᷣ
henſa ſunt bona Pec Cꝛiſo. Et ut magis eũ
ad compaſſionem moueat. totum ei dolorẽ
enarrat: dicens. ilia mea.ñ ancilla non ex
tzꝛanea ſed filia.qð ẽ mihi grauius male ue
xat᷑ non quocunq; dolore.ſed a demonio ꝙq
eſt ei ꝑpiculoſius. In quo uulnera medico de
tegit.⁊ magnitudinem ⁊? qualiratem morbi
qui premit. Jeſus autem non reſpondit ei v
bum.non propter indignationem.ſʒ ut eius
cenſtantiam probaret.⁊ probatam manife
ſtaret. ut ex perſenerantia in prece oſtende

retur fides eius.⁊ deuotio dignioꝛ ex audiõ

ne. Et ĩ illo ſiẽtõ ſecunduz. Auguſtinuũ. chꝛi
ſtus exiuit domũ cũ diſcipulis.quos młieꝛ ſe
ſequens in uia nihilominus inſtabat. et ꝑſe
uerabat clamans. intantum ut ⁊ diſcipuli
miſterij ignari miſericordia moti importu
nitate mulieris uicti rogarẽt pro ea dicẽteſ.

xaeo ꝛece
eltate at⸗
iilee dhaitguida⸗
eni lu iudeo

lat ifum katem eifile
un iniuen At
iſuiti moͤ olo eſſe ous
ius ocorote ſcut ouis val
cliuna ne, ſclt o tr ac
geblem eifinmi⸗Qui rit
eſt conra oꝛdinem iuns
1ec auſene panemn i uerba
(ocrinam:d operntem mi
iudeor roniſſaſam
irirunod'fäaihs prencun
Uere caridds. Aare gene
ſon dicedit canes one⸗
ſcolanie röeſericiein
kece bumlitaamilien
ſicat, quamtomaioꝛ fui
ſut ernids qgr hof
olius conis icta c
Euitureran aſe nal
rſun canis Canem me
ualoch ne cane tno nu
ie nenſn dii net, diie

nnanurn
aagfhinenin

tenmn cenm ecſtiie
lq gecit ubifllium Conid
o poſtult ſeg un i
iglaticlces nilrere
nmer tumn. on pero ſudici
ſectum. ſet hoſtolo be
e nei. Ui Crio. Wie
dauid. O preclara con
it mulier deugtem en
Ncians. Konfiteme erim
arnatiodem eins Miſe
ſophiam woliens Nen
Nonmmcdid dadec corſc⸗
nec retie dne fancii N
wnfago ceſiat iudiein.
mofogionbi ineftbils ſh
ei. Mocic fnnoſed innen
oconinct rlegi itl end
Kulatur vbi unienſ lon
pec Caio Eta naogisen
nmoueatotum. ei Color
fin⸗ men.f Acllis nonet

i nibi gobins wale ne

ilne l 4 demonio

edicode
vo⸗ nulnera m
a qualifatenn orbi

E ,

4

4◻

2

☚

41 „

Rime partis

Dimitte eã quam tenes nõ exaudiẽdo:quia
clamat poſt nos p anguſtia qͥ eam tenet pre
mẽdo.F ac qð ipa petit.⁊ ſic recedit. Mori
em̃ erant ad hoc nidẽtes eius fidẽ ⁊? öuotõʒz
„Ihs ãt rũdẽs ait. Nõ ſuʒ miſſus niſi ad oues
domus iſrael.i.ad indeos.qui perierunt.ſcili
cet ꝑ ĩfidelitatẽ a deo ꝛecedẽtes. Ad illos po
tius uenire öbuit quibus promiſſus fuit. In
hoc uitat ſcandaluũ iudeoꝝ quãtũ eſt ĩ ſe.⁊
reddit eos ĩexcuſabiles. Loquitur õ ſua miſ
ſione ad pᷣdicandum ĩ ꝑſona ꝓpria qr ñ fuit
miſſus niſi ad indeos pᷣmo ⁊ ꝑſonaliter ſʒ ex
ↄſequenti ⁊ ꝑ apłos ad gentes.⁊ iõ iudeis tã
quam eorum apliis pricipaliter miſſus ĩ ꝓpᷣa
pſona tñ predicauit.⁊ miracula fecit: niſi in
caſu ex aliqua cã ſpeciali ẽt circa alios hoc
ageret.ut.ſ.eccłiam ĩ fide gentium eſſe fun
dandam oñnoret. ſicut habet᷑ hic:⁊ ſupra ubi
xpᷣs predicauit ſamaritanis deuote eum reei
pientibus. Poſt mortẽ ãt xpᷣi pꝛedicata eſt
fides publice gentilibus. Ac illa miſeꝛa mi
ſeꝛicordiã ſequif repulſa ñ erubeſcit. impoꝛ
tune clamat. ſaluatorẽ adoratõe latꝛie ado
rat dicẽs. Dñe adiuna me. Se adiuuari po
ſtulat ĩ fiꝛmitatem ei filie ſuâ r̃putat.⁊ ꝑ ↄñs
etiam ſanitatem. Quaſi diceret. Si uſq; mõ
ñ fui.tñ mõ uolo eſſe ouis dei.in ſgnum hu
ius adoro te ſicut ouis paſtoꝛem: ⁊ iõ domĩe
adiuua me.ſicut paſtoꝛ adiuuat ouem ſuaʒz
debilem ⁊ ifirmã. Qui rñdẽs ait.Nõ ẽ bonũ
qꝛ eſt contra oꝛdinem iuris ⁊ ẽt natur̃:ſume
ꝛe ⁊ aufeꝛꝛe panem.i.ueꝛbũ dei ⁊ ſalutis ſeu
doctrinam: ⁊ operatõem miraculoſam filioꝝ
i. iudeoꝝ. qꝛ pꝛomiſſa ſunt iudeis tanquam
ſpiritualibꝰfilijs ꝓpteꝛ cultũ unius Si.⁊ mit
tere canibus.i. dare gentilibus ꝗ añ conueꝛ
ſionẽ dicebãt canes.rõne immũditie ratione

ydolatꝛie. rõe ſeuicie in ſanctos. At illa dixit᷑

Ecce humilitas mulieris.q̃ tanto plꝰ magni
ficat᷑.quanto maioꝛ fuit obiuagatõ:q̃ quãta
fuit.pz ex tribus qr nõ filia.ñ pane digna e
potius canis ẽ dicta. ⁊ ipſa ↄceſſit omnia. uũ
ſequitur etiam dñe.qnaſi diceret.ueꝛũ dicis
qr ſum canis. Canem me uocas.canis tuꝰ ẽẽ
uolo.g me canẽ tuũ nutꝛi.qꝛ nõ poſſũ rlique
ꝛe menſam dñi mei. Dñni canes ñ expelluntur
⁊ ſi expelluntur ꝑ unam porta ipſi reuertuſi
tuꝛ ꝑ aliam. Si ergo ſum canis nõ debeſ me
expellere a te ⁊ ſi expellis me a te. ꝓtinꝰredi
bo ad te. Mã ⁊ catelli edunt ð micis q̃ cadũti
de menſa dñoꝝ ſuoꝝ.Quaſi diceret.dñe nõ
peto panẽ ſed micam.qr iſtud ꝙ ꝑeto ẽ tibi
quaſi mica parua:⁊ qꝛ ↄſuetudo ẽ ꝙ domini
dant canibus ⁊ catellis ſuis ſaltem micas:ẽ
go da mihi iſtam micam quam peto.ſcilicet
filie mee cuꝛationem. Uel ẽt dñe.i.bonuz ẽ
ĩ caſu.uñ ñ eſt orietas in ueꝛbo chriſti ⁊ mu
lieris.qꝛ uerbum xpᷣi eſt ĩtelligẽdum ꝙ non
erat regulariter ⁊ uniuerſaliter bonũ cũ xpᷣe
eſſet apłs iudeoꝝ:ſed ueꝛbum mulieris intel

gapitulu. Lxxxix.

ligendum ẽ in caſu.ſ.ꝑꝑ petentis deuotõem
⁊ ut onderet eccłie gentium futuꝛã fundatio
nem. Nam ⁊ catelli edũt ⁊c̃.Quaſi diceret.ſi
catuli aliqua modica.ſ.micas cadẽtes ð ci
bo filijs conceſſo ꝑcipiũt:ita ẽt gentiles ali
quid ſaltẽ modicũ ðᷣ bñficijs xpᷣi ꝑciꝑe ðbẽt
Vngde ſic intelligi põt. Nam ⁊ catelli.i.genti
les ĩmundi ⁊ miſeꝛi.eount.i.edeꝛe dñt de mi
cis.i.de reliquijs que cadunt de menſa dño
rum ſuorum.i.indeorum.quibꝰ menſa ſcrip
tuꝛe ⁊ fercula miꝛaculoꝝ ⁊ alia q̃ ad ſaluteʒz
nr̃ aʒ ꝑtinẽt poſita ſt᷑.Quaſi diceret dẽmꝰhr̃e
aliquaʒ micà tue largitatis. Uñ ⁊ ſi non uis
facer̃ nobis ſicut iudeis naria miꝛacula. ſal
tẽ unum fac.ſana filiã meã.ũ peto panem in
tegꝛum cũ filijs ĩ menſa patris ſʒ micas ⁊ r̃ᷣli
quias ſub menſa eius cum catulis.Quaſi di
cerz. nõ in dignitate mea ſed tm̃ in miſeꝛicõ
dia tua confidẽs.gratiã tuã peto. Ju me ſer

uet iſta ſimilitudo panis ⁊ caniſ.⁊ ſi indigna

ſum ut panẽ integrum pᷣbeas:ł micaʒ tꝛibue
filiam meã ſanando.quod quaſi mica regu
tabit᷑ reſpectu mirabilium que feciſti. Ubi
Cꝛipᷣ.uide mulieris pacientiam ⁊ humilita
tem:deꝰ eĩ uocat iudeos filios.⁊ illa domĩoſ
nec doluit de inimicoꝝ laudibus.nec de ſuo
moleſtata eſt conuitio.ĩmo ampliuſ ſe humi
liauit.nã deus gẽtiles uocat canes.⁊ iſta ca

tellos.ille panem hec menſam dicit. Unde vY‧

PHiero. Mira ſub ꝑſona mulieris chananiti
q̃ credit ſanari poſſe filiam ſuam.paciẽtia q̃
totiens cõtempta pꝛecibus peꝛſeuerat.humi
litas qua ſe nõ canibus ſʒ catulis comparat.
Scio me inquit filiorum panẽ ñ meꝛeri,nec
itegꝛos capeꝛe cihos poſſe.nec ſevere ad mẽ
ſam cum patre:ſed contenta ſuʒ r̃liquijs ca
tulorum. ut pꝑ humilitatem mic aꝝ ad panis
integꝛi ueniam magnitudinem. Pec Piero.
Et nota hic triplicem mulieris petitionem
In pꝛĩa petit liberaꝛi:dicens. miſereꝛe mei

ane fili dauio. In ſecũdo petit adiuuari: di yr. ornA 24

cens dñe adiuua me. In teꝛtia petit ſatiari
dicens.nã ⁊ carelli edunt ⁊c̃. In pꝛima conſi
tetuꝛ ſe miſetam ideo ait miſeꝛer. In ſecũda

ifiꝛmam. ideo addidit adiuua me In tertia/ 2itτα

mendicam.ido ſuperaddit nam ⁊ catelli ⁊c.
Quaſi diceꝛet.⁊ ſi a menſa non tamen a mi
cis excludas.Gᷓ eĩ ẽ ordo:pᷣmo fit hõ miſer ꝑ
pct᷑m. ſcdõᷣo ĩpotẽs ad ꝛeſuꝛgendũ:⁊ ideo men
dicꝰ ad ꝛeleuãdũ. In illis g petitõibꝰ ſignifi
catoꝛdo effectuũ gre. In prĩa petit gr̃am re

miſſiones. ⁊ hec pertĩet ad gꝛatiã tiuſtificatẽ

ĩ ſecunda gratiam operationis.⁊ hec ad gra
tiam operantem.ĩ teꝛcia gratiam cõſolatio
nis ⁊ hec ad gꝛatiam conſumantem. Et quia

ſi prudẽteꝛ habuit ſe:iðo tandem benignum

audit̃᷑ reſponſum meꝛuit.Tunc enim ꝛñdens
ieſus ait illi.O mulieꝛ magna eſt fiðᷣs tua:qð
patet ex vᷣbo ⁊ facto ſuo quia non fuit ꝛetaꝛ
2 2

dis eccłe fides. pacientia. bumilitas. Sides tea

7

— 7 1 „ – —*
Dr 5„ F- e-
7 . . . 2*
P 77 P C⸗
J

—
— Rnvy
9

700

1A1 ð .

₰
S .*
1

Q .-.
= 5
„ 4 *
4 aα
*

Dde mulieꝛe

data a feruore petenti primo propfter tacitur
nitatẽ. nec poſtea propteꝛ eius negatiuà ꝛnſio
nẽ. nec ppter illatum conuicium. Jam te nõ
uoco canem ſed mulieꝛẽ fſidelem qr tanta eſt
fiõs tua ꝙ me ſuꝑauit ⁊ uicit ⁊ ideo fiat tibi
ſiẽ uis. Quaſi diceꝛet. Fides tua hoc meret
qd patet ex facto cum ſubdituꝛ Et ſanata ẽ
filia eꝰex illa hora.ex q̃̊.ſ.dñs dixit fiat tibi
ſicut uis:dicer̃ enim ði ẽ facer̃. Quia enim a
feruoꝛe petitioni non refriguit ſʒ ꝑſeuerauit.
⁊ ua de ſe huiliauit ido diuia pietas ſe ampli
us ↄtiner̃ non potuit.que ſemper ĩ orationeʒ
humilium ꝛeſpexit ⁊ pꝛeces eorum non vſpe
xit. Igitur quia magnam fidem habuit hoc
quod pecit ipetꝛauit immo plus obtiuit quã
poſtulauit.nã poſtulauit filie ſue coꝛporis ſa
nitatẽ.⁊ non ſolum hanc ei obtinuit ſʒ etiam
mẽtis iuſtificatõnem.⁊ ſibipſi pienã conuer
ſionem. Sepe eim pꝛopt᷑ magnam fidẽ petẽ
tis deꝰ plꝰ exaudit ⁊ plł“exaudit ↄcedit qᷓ; ille
petit.iIñ Cri. O mulier magna ẽ fiõs tua.
Non uidiſti moꝛtaũ ſuſcitatum.nec leproſuʒz
mundatũ.nec ꝓphas audiſti.nec legeʒ medi
tata es.neq; mare i diuiſionibꝰ ſcidi uidiſti?:
nihil horum contemplata es.ĩſuper ⁊ ðſpee
ta ⁊? contempta es a me. ⁊ nõ receſſiſti.ſʒ põ
ſeueraſti petẽdo.&&t qꝛ magna ẽ fiõs tua. co
pioſa effuſa eſt gratia.Et ſanata ẽ:inꝗt.filia
eius ex illa hoꝛa. Non ex qua uenit mater ĩ
domum eius.ſed ex qua domini pſᷣmo proceſ
ſit.Et iterum. Chananeam mulierẽ magno
dono ĩpletam ̃miſit. In hoc euidẽ t᷑ oſtẽdix.
quoniam ðus etiam illa que nobis paꝛata ñ
ſunt.dar̃ poſſit ſi unehemẽtius poſtuletur.ñ ẽ
iquit bonum toller̃ panem fiulioꝝ ⁊ dar̃ cani
bus:⁊ tam̃ ðᷣdit.qꝛ illa ue hemẽter exigit Ju
deis uero e ꝛegione monſtrauit.ꝗa deſidio
ſis:nec illa quidem tribuat ꝗ eis fuerunt p̃
parata.Deniq; illi nihil acceperunt imo etiã
propꝛia peꝛdiderunt.Et ideo qr minime q̃ſie
runt ne ſua quidem accepeꝛunt illa uero ꝗa
ue hemẽteꝛ incubuit uendicare ⁊ rẽ filiorum
accepit canis. Tantum quippe bonum eſt fi
des ledula ⁊ depꝛecatio perſeuerans. Et ite
rum. Tu autem ĩtẽde qualiter apoſtolis uic
tis ⁊ nõ per ficiẽtibus.ipa perficit:tã magnũ
quid eſt ĩſtãtia orationis etem̃ ꝓ noſtris no
Fijs a nobis uult magis rogaꝛi quã ab alijs
ꝓ nobis. Pec Criſ.de ſarepta ad duas leu
cas eſt ſydon ciuitas.ante cuiꝰ portam oſten
dit᷑ una capella in loco.ubi locutus ẽ domi
nus chananee: ⁊? deide ſanauit filiam eius ĩ
uia.q̃ ducit ceſaream Philipi in ituream.
Sicut ãt fiõs matris cooperat fiie.ſic fides
eccleſie paruulis ꝗ bapt izantur ĩ eius fide.
VUn ſecundum Remi. datuꝛ hic exẽplum ca
theziſandi ⁊ baptizandi ĩ fantes. ut fiõles ꝓ
ſuis paruuł do fidem ꝓmittant: quatenus ſi
cut fide iſtiꝰ mulieris ſanata ẽ filia eius. ita
⁊ fið catholicorum uirorũ pct᷑a paruulis re

chananea

laxent. Per fidem enim ecclłie ⁊ confeſſiõm
ſeu reſponſionẽ offerentium in baptiſmo. li
beꝛamur a ömonio paruuli: ꝗ nec dum ꝑ ſe
ſapere ł aliquid agere poſſunt boni aut mali.
Allegoꝛice autem ſecudum eũdem ꝛemigiũ.
hec mulier ſanctam eecleſiam ſignat ð genti
bus congregatam. Per hoc enim ꝙ domius
relictis ſcribis ⁊ phariſeis uenit ĩ partes ty
ꝛi ⁊ ſydonis.ſignat qꝛ relicturus erat iudeos
ac tranſituzꝛus ad gentes. Eſt autem HB muui
eꝛ egreſſa a finibus ſuis.⁊? qꝛ ſancta eccleſnia
rceſſit a pꝛiſtinis erꝛoribus ⁊ uicijs. Rogat
quoq; pꝛo filia.i.ꝓ ppło ſuo nondũ credẽte
ut ⁊ ipᷣi abſoluant᷑ a fraudibus diabolii. Et
ſi ad primam petitionẽ eccłie dñs ſalutẽ ani
me differt dar̃.nõ eſt öſperandũ uel a peten
do ceſſandum: ſed magis pꝛecibus ĩſiſtẽduzʒ
7 ad öum ⁊ ad ſanctos ꝛecurꝛendum: ⁊ tunc
ꝑficietuꝛ oratio ut ſequatuꝛ effectus quãtũ
cũq; fuerit chananeus gẽtilis canis ⁊ immũ
dus. Merito ãt magna dicitu fides eccłie
ð gẽtibus.qꝛ cum gẽtes nec lege fuerint im
bute.nec ꝓphaꝛũ uocibus iĩſtructe ad pᷣdica
tionẽ mox apłoꝝ in auditu aueriſ obedier̃t.
lðoq; ſalutem impetrat̃᷑ meꝛueꝛunt. Morali
ter autem filia eſt anima. uel ↄſcia cuiuſiibʒ
itꝛa eccleſiam diabolo mancipata. ꝓ qᷓ mat᷑
eccłia oꝛat uel ipe homoꝓ fedata ↄicia Anò
Rabanus. Si quis ↄſciam bʒ alicuius uicij
ſoꝛde pollutã.filiã habet a ðömonio uexatã.
Et ſi ꝗſ bona que geſſit pc toꝝ peſte fedauit.
filiã hʒ immundi ſpuᷣs furijs agitatã. ideoq;
neceſſe ẽ.ut ad pᷣces lachꝛymaſq; cõfugiat.
ſctoꝛumqʒ ĩteꝛceſſiones ⁊ auxilia qrat. Uñ ⁊
Cri. Imnare chananeã uir mulieꝛem Sʒ
foꝛſitan dicis. Non habeo filiã q̃ monio ple
na ſit.ſed habes animꝗ peccatis ꝛefeꝛtaʒ .di
cito ⁊ tu miſerer̃ mei dñe.qꝛ aĩa mea male a
ðmonio uexat.grãdis em̃ demõ peccatuʒ ẽ.
Vec Criſ̃ᷣ. Male at uexatuꝛ anima. quando
uexatio non ſentituꝛ.peius quando moꝛbꝰ õſ
peꝛat᷑.peſſime qñ medicus ↄtẽnit᷑. Secũdũ
Theophilũ quoq;.unuſꝗſq; noſtꝝ cũ peccat
mulieꝛ ẽ anima erꝰ peccatrix.id eſt fragilis ĩ
fima.cuius filia eſt opeꝛatio praua que fi
lia a ömone ẽ poſſeſſa.quia actus praui de
monum ſunt Peccatoꝛes nos autem exiſten
tes nücupamua catelli impleti immundicijs
Propteꝛ quod non ſumus digni panem dei
Fciper̃.aut paꝛticipes fieꝛi immaculatoꝛum
miſterioꝛum dei Si vo cognoſcẽtes noſmet
ipſos ꝑ huilitatẽ eſſe catulos. huĩliteꝛ ↄfitea
muꝛ peccata nr̃a:tũc ſanatu filia.quia dele
tuꝛ opeꝛatio pꝛaua.Scõm vo ,Auguſtinum
peꝛ mulieꝛem cananeam poteſt imelligi ꝛaſõᷣ
ſupeꝛior que legibus eternis inſpiciẽdis ⁊ cõ
ſulẽdis intendit: peꝛ ðᷣmonem autem intelli
gẽdusg eſt ipſa ſenſualitas.que etiã peꝛ ſeꝛpẽ
teʒ ſignat᷑. Sic eꝛgo paꝛifoꝛmiter filia mu ie
ris chananee uexatuꝛ: quando per ſenſuali

. .
7 „
1 eC bτ 1.
—r —

Alleg

vA

=

S 5vobis mura iini
cenuserinlo nulie
canbus Pan et döͤſe
catellis ſe coequaut. ban.
le babebꝛt, geſpeclus
dam t ulior fu piuſch fact
miisi oculis meis⸗Oremn
99, ſnetfliasnoſtras Kemne
Tidere iſas digs gue ma
tis veranem, Oamem b
er dedcetes cum
er dfe fli danidade
4hima adnonio derrt.
lcgimine gſenerat. Aue
erii miſercordia f
weerue ien
er ila hoꝛa pci
Ueeſul ſorrüneme
i biecehenell
olig eſperaree
aſonteitego föt 1
mnnridon hunm
a nnibenefci

cunchpetieris

N
ſeguann effeone 1
elts getlig Canist inn
magna cicitin

. eegeen
n Reie necege ſueit 8
u uocibus ructeg e

vin Auciu Aleeriſobecteft,

npemnaf memernt Prglt
„Morali,,le
Rtanina, uel ſci⸗ ennl

holo nunepmni g ni
bonop ſeafn 9 ca hn
boſelim hy alielins nie
babet 1 zMonio uerniͦ,
eſſitpctop peſte feganit.
is furis agitati igeo
Llachermaſch cöfugiat.
dnes t aupilia qra. U
nmanei wir muliezem Sʒ
nhebeo ſlii ddworiee
mima peccans deienez d
mei ne g eig mea malen
ridis ein demd petcatnz i
e at uexatur animns Mando
rimm Peins guangonarb⸗
i nediens det Feii
. unuſlq; noſtn cu peced
8 wermnt tckflei
eſt openatio grana gue
ſeſſaauig aclus hroun
ccalotes nos aufemn d 4
egelliimpleti immuncſn

——,./

0 1A „ .

Pꝛime partis

tatẽ inferior rõ ad cõſenſum pct᷑i mortalis ĩ
pellitur.cuius ſanatio ꝑ mr̃em id eſt ꝛoõnem
ſupeꝛioꝛ a domĩo petit᷑.nã rõ ſuperior ad op
timam deprecat.Et ſicut dominus diſtulit
exaudiꝛe petitõnem mulieris chananee. ut
eius fides clarius appaꝛeret:ſic ⁊ dominꝰ ali
quando dimittit impulſum ꝛationis iferioꝛis
peꝛ ſenſualitatẽ diutius protꝛahi. ut augeat
meritum temptati: ꝓpter ꝙ paulo petenti ſti
mulum caꝛnis a ſe aufeꝛri.dic dñs:uirtusĩ ĩ
firmitate peꝛficit᷑. Imitemur eꝛgo ⁊ nos ec
cleſie filij hanc mulierẽ.q̃ ð gentibus credẽ
do mateꝛ nr̃ a in fide effecta ẽ.qr de gẽtilita
te uenimus. Pabeamus fidẽ. ut unũ ⁊ tꝛinũ
deum cꝛedentes.ꝗdquid iuſte ab eo petimus
nos impetrare poſſe cꝛedamus. Pabeamꝰ* 9
ſtantiam. ut ſi diuina diſpenſatõ preces nr̃aſ
tardiuſ exaudieꝛit:tã diu pꝛeces pᷣcibꝰ iunga
mus quouſq; hoc ꝙ petimus:impetremus.⁊
ſi ad impetꝛandũ nos idoneos non ſentimuſ.
ſpũalium fr̃jm orõnis adiutorium queꝛamuſ⸗.
ut ſicut iſta mulier apłiſ pꝛo ſe ĩteꝛuenientibꝰ
ꝙ petebat:ꝓmeruit.ita ⁊ nos ↄmunibus pᷣci
bus magis q;ᷓ ſingularibus ⁊ ppꝛijs addiuua
ri credamꝰ. Pabeamus humilitatẽ. ut alijs
ö nobis maiora exiſtimãtibꝰ. nos mĩoꝛes iu
dicemus exẽplo hꝰ mulieris.que cum a dñno
canibus ↄꝑata ẽet.ipᷣa ð ſe humiliꝰ ſentiens
catellis ſe coequauit. Panc humilitatẽ ĩ coꝛ
de habebat.ꝗ deſpectus ab alijs dicebat:lu
dam ⁊ uilior fiã pluſqᷓ; factus ſum. ⁊ eꝛo hu
milis ĩ oculis meis.Oremns ĩſtanter dñʒ ut
ſanet filias noſtras.oremus ut ſanet a pct᷑is
2 liberet nr̃as aĩas.que male a ðmonijs ⁊ ui
tiis uexantuꝛ. Clamemꝰhumiliter ⁊ ꝑſeuerã
ter ad eum:dicẽtes cum chananea miſerer̃
mei dñe fili dauid. ⁊ dñe adiuua me. Illa eĩ
anima a monio uexat᷑.q̃ peccatr̃ ñ ceſſat.⁊
ĩ crimine ꝑſeuerat. Que ſi bñ cõuerſa fuerit.
7 de xpᷣi miſeric ordia ñ öſperauerit:dicetur
ei a pijſſimo dño.fiat tibi ſicut uis.⁊ ſanabi
tur ex illa hoꝛa.qꝛ pc toꝛ quacunq; hora cõ
ueꝛſuſ fuerit ⁊ ingemuerit: uita uiuet ⁊ ñ mo
riet᷑.Noli g deſperare uel a petendo ceſſatr̃.
qꝛ ſi coꝛde ĩtegro fiöli ⁊ puro ĩ oratione ꝑſe
uerans:corã ðo tuo humiliaueris.r̃putãs te
indignum omni beneficio ſuo.certiſſime cꝛe
das ꝙ quecunq; petieris obtinebis. Et ſicut
apti rogauerũt pro chananea. ſic ⁊ angelꝰ ꝓ
te rogabit. ⁊ orationẽ tuam ðo offerens: uti
litatem tuam procurabis. Oratio.
d Omie ieſu xpᷣe.te rogo ⁊ obſecro mi

ſeꝛer̃ mei.⁊ sadiuua me ĩ meis neceſ

ſitatibus.ac tẽpt ationũ ⁊ tribulatõuz
nexatõibus.⁊ ſi dñe qꝛ canis ſum ⁊ apud te
nix nt canis.ñ ſum dignus integrum a te pꝗa
nẽ.i.magnitudinẽ donoꝝ tuoꝝ reciper̃.ſaltẽ
da mihi micas paꝛuulas.i.aliquantulum ð ꝗ
tia tua.ſine qua anima mea male a demonio
uexat cum ipᷣa vo quãtumcunq; pꝛaua fue

Capitulũ.Lxxxx.

ꝛit a pctẽo ⁊ demonio libeꝛabituꝛ. Nã gratia
tua exiſtens in anima. ⁊ delet omnia pct᷑a.⁊
deo facit aĩiam filiã adoptiuam. Amen.
De ſurdo ⁊ muto a demone poſſeſſo.

Cagpitulum. Lxxxx.
Titeꝛum exiens ihs de finibꝰ tyꝛi
e ue nit ꝑ ſydonẽ að maꝛe galilee in

tes medios fines decapoleos). De
capolis nomẽ ẽ ꝛegionis ðcẽ urbeſ
ↄtinẽtis.⁊ dicitur a deca ꝙ ẽ decẽ ⁊ polis qð
E ciuitas.⁊ hꝰ ꝛegionis una pars eſt ultra ioꝛ
danem.⁊ alia citra. Igif mare galilee qõ ẽ
dã lacus ꝑ quem tꝛanſit ioꝛdanis fluuius:
reſpicit utꝛiuſq; paꝛtis ꝛegionis pᷣdicte fines
⁊ terminos((⁊ adducũt ei)ꝑ fidei ſue deuo
tõem (ſurdũ ⁊ mutũ) Mõ erat iſte talis a na
tiuitate.nec ab infiꝛmitate ſupeꝛueniẽte: ſʒ
a demone ipᷣm obſedẽte.ac eiꝰ auditum ⁊ lo
q̃lã ĩpediẽte.⁊ ĩ ipᷣſo tꝛia miracula cõcurꝛũt
qr auvitus ⁊ affatus fuit ei redditus.⁊ a ðᷣmo
ne fuit liberatus(Et depꝛecabant eumut
ponat illi manum )omn potentẽ q̃ᷓ ↄdiderat
eum:e fficax eſt eĩ manus xpᷣi ad ſaluanduz.
GSanatuꝛ quẽ tangit ihs.ſanat᷑ quẽ tãgit ſal

—

uator.qr ipſe ẽ ſalꝰ ⁊ uita. Non aliunde q̃rit re
herbas.ipᷣe ẽ ⁊ medicus ⁊ medicina. Tangit I== e nin

⁊ ſanat.ꝛeſpicit ⁊ medet᷑. Moraliter omnis
xpᷣi actio:nr̃a ẽ iſtructio.Si ergo tu uis cu
rari:ſequaꝛis exemplarem ĩſtructionem me
dici.Exeas de tyꝛo.i.de peccato ꝑ contritõzʒ
ĩterpretatuꝛ enim anguſtia.uenias per ſydo
nem.ideſt confeſſionem.ĩterpꝛet at enim ue
natõ.⁊ confeſſio uenatuꝛ circunſtantias pec
catoꝛum ad mare galilee tranſmigrando peꝛ
ſatiſfactionem.a delectationibus carnis ad
opeꝛa ſatiſfactoꝛia:ꝑ medios fines decapo
leos obſeruando.ſ.decem precepta. Condu
cant autẽ te timoꝛ ⁊ amor.(Et apᷣhendens
eum is ð turba ſeoꝛſum.miſit digitos ſuoſ ĩ
auriculas eius.⁊ expuens tetigit ſputo lĩguã
eius) Xpᷣs aliquando ſanauit ĩfirmos tangẽ
do eos corpoꝛaliter. ut oſtẽdeꝛet humanita
tẽ ſuam eſie deitatis inſtrumentum.qr ꝑ hu
manitatem faciebat mizacula ĩſtrumentali
ter: ſʒ per deietatem prĩ cipaliter (⁊ ſuſpiciẽſ
celum ĩgemuit )ex ↄpaſſõne.ut querens a
deo auxilium. oñderet ſe ueꝛum hoĩeʒ (⁊ ait
effeta.qð ẽ adapeꝛire).ſ.tã ĩ uiculis auriuʒ
q; ĩ uinculis ligue.ut audias ⁊ loquaris pfe
cte. In quo oſtẽdit ſe eſſe ueꝛum deum cnꝛã
do p imꝑium. Poc uno ſᷣmone curauit eum
(qꝛ ſtati ad eius impeꝛium (apeꝛte ſunt au
res eius.⁊ ſoluta eſt lingua eiꝰ, ? loquebat
recte) Miſtice ꝑ ſurdum ⁊ mutum accipit
genꝰ humanũ.qð mõita ſalutis ñ audieꝛat ⁊
a laude dei ceſſabat. Pro quo deprecabant
patriarche ⁊ ꝓphete.incarnatõem xpᷣi deſy
deꝛãtes ut ĩponat illi manum miſeꝛicordie.qᷓ

hominem ſanat per aduentum eius. in car

nem. Seo ⁊ uaꝛia peſte ⁊ omniũ fere moꝛbo
* 3

De ſiꝛdo ⁊ mnto

ĩ ᷣmo parẽte percuſſum ẽ genus humanum
Lecat dum uidet ñ uioẽda. Surdus fit duʒ
audit ñ audiẽda.Dũ odoꝛat:emungitur. ob
muteſcit dũ logt᷑. Mancns fit duʒ manũ eꝛi
git. ⁊ ad uetitũ pomum extendit. Incuruat
dum ſupbia erigit᷑. Idꝛopicus fit. dum ↄcu
piſcit. Claudus fit.dum ꝓgredit᷑.Lepra ſuf
füũdit⸗dum vtutibꝰ nudatur. Demone iplet
dum dᷣitatẽ appetit. Moꝛitur.dum audacter
peccatũ excuſat.Circa ſanationem iſtiꝰ lan
guidi pluꝛa h̊ tangũtur. Pꝛimum eſt eius ad
ductio ad deũ.ꝑ pᷣces patrum ſanctorũ. Se
cundũ ẽ apprebẽſio.ut em̃ genus humanum
liberaret: naturã noſtram appᷣhendit. Terti
um ẽ ippᷣiꝰa turba ſequeſtratio ut doceꝛz nos
fuger̃᷑ inanem gloriã ĩ actibus nr̃is.Quartũ
eſt digitoꝝ ĩmiſſio.ut doceret ĩ eius mẽbris
din initate habitare. licet potẽs eſſet ẽt vbo
ſanare. Digiti etiâ ꝗ ĩ auꝛes mittuntur: dona
ſpũſſancti ſunt. ð quo dieit᷑.digitus ðᷣi eſt h.
Et ita digitos ĩ auriculas mittit.cum ꝑ dõa
ſanctiſpiritus aures cordis ad ĩtelligẽdũ v
ba ſalutis apeꝛit.⁊ pᷣceptis ſuam gratiã obe
diendi tribuit. Quĩtum eſt tactꝰ lĩgue eiꝰ cũ
ſaliua.ut oſtẽderet ꝙ omnia mbra ſacri cor
poꝛis eius diuĩa exiſtũt ⁊ ſancta.⁊ etiaz ſpu
tum qõ uiculũ ſoluit: etenim omne ſputũ ſu
perfluitas quedam eſt: ſed ĩ domino omnia
ſant diuia. Saliua etiam ex capite i os flu
ens: diuia ſapiẽtia eſt. que uĩcula labiorum
ſoluit.Et ſic expuens lĩguam tangit.cum ad
fiõi cõfeſſionẽ.⁊ pᷣdicationem ſapientiã dat
2 oꝛa relaxat. Sextum ẽ aſpectus ĩ celuz. ut
inde cunctis ĩfirmantibꝰmedelam ac omne
Fmediũ querendũ eſſe oſtenderet.⁊ ĩ celum
theſaurù cordis noſtri erigere: ad deũ ĩtẽ
tionem noſtram ſemper diriger̃ doceꝛʒ. Sep
timũ ẽ gemitus.ñ qꝛ ipᷣi opus eſſet cuʒ gemi
tu aligd petere a patre.ꝗ cuncta. petẽtibus
dat cum patꝛe. ſed ut gemeꝛe nos doceꝛet. ⁊
gemendi exẽplũ nobis daret. cum ꝓ noſtris
ſeu alioꝝ exceſſibus ⁊ erroꝛibꝰ.uel deſyõrio
patrie celeſtis ſuꝑne pietatis preſidia iuoca
mus. Ingemuit et noſtram cãm ſuſpiciẽs in
ſeipᷣo.ac nature miſertus humane.⁊ ↄpaſſus
miſerie tãtaꝝ ifirmitatũ.ĩ quas genꝰ huma
num incidit ꝑꝑ peccatũ.Octauũ eſt xpᷣi impe
riũ.cũ ait.effeta.qð ẽ hebreũ.⁊ idem ꝙ ada
perire imperatiuũ paſſiui vbi.i.ſis apeꝛtꝰ.qð
licet pprie loquẽdo ad ſolas aures r̃feratuz.
tñ ꝑ uerbum iſtud dũs iĩtellexit.ꝙ utroq; ĩfiꝛ
mitas curaretuꝛ. ꝙ patet per effectum ſubſe
cutũ. Ubi(̃ʒ Bedam) utraq; natuꝛa unius
⁊ eiuſdem eſt xpᷣi mamjfeſte diſtincta. Suſpi
ciens enim ĩ celum. quaſi homo deum pꝛeca
turus ingemuit. ſed mox uno ſeꝛmone. quaſi
potens diuĩa maieſtate curauit. Aures deni
q; ifirmi ad audiẽdũ aperiũtur.⁊ ligua ad lo
quenot᷑ ſoluitur. dum ſurdus ꝗ preceptis di
uinis aures cordis n ↄmodat.⁊ mutꝰ ꝗ clau

a demone poſſeſſo

ſa ĩ diuinis laudibus oꝛa tenet: ꝑ gestiam di
iuſtificatns utrũq; operatur. uicuiũ quoc liĩ
gue ſoluit᷑ qñ ad orationem. ad ꝓximi edifi
catém.ad peccati confeſſionem. ? ad di lau
dem lingua utimuꝛ. Pinc igituꝛ docemu. ut
quoſlibet peccatores quottidie ꝑ pᷣdicatoem
noſtram o adducer̃ ſtudeamus.⁊ ꝓ illis iu
giteꝛ exoꝛemus.iddeprecatio em̃ adducẽtium
ſigmficat eccłie ĩterceſſioneʒ. Unñ Beda.ſuꝛ
dus ⁊? mutus ẽ.ꝗ nec aures habet audiendi
ueꝛba di. nec os aperit ꝓ loqndis.quales ne
ceſſe ẽ ut hi ꝗ loqui iam ⁊ audire diuina elo
quia didicerũt: dno ſaluandos offerant. AUnñ
7 Gꝛeg.ſed cui aures cordis ad obediendum
apeꝛte fueꝛĩt.ex ſubſequẽti ꝓculdubio etiaz
lĩgue eius uincnluũ ſoluitur.ut bona que ipſe
feceꝛit.etiam faciẽda alijs loquatur. Unde
2 bene ſubdit᷑ (⁊ loquebatur ꝛecte) Ille eiz
recte loquit᷑ dũm confitẽdo uel alijs pᷣdican
do.qui pꝛius obediendo fecerint q̃ loquendo
admonet eſſe faciẽda.Quilibet ẽt peccator
quo ad ðᷣuʒ ſurdus eſt.ꝗ obtuꝛat auꝛes ſuas
ne audiant öum ſibi loquẽtem, ſiue ꝑ pᷣdica
tionẽ.ſiue ꝑ ſcriptuꝛã.ſiue ꝑ inſtinctuzs et᷑nũ.
bhis em̃ tꝛibꝰ modàis deus loquet᷑ nobis.⁊ ſur
di ſunt qui eum ñ audiunt.ſunt etiam muti
ꝗ deo ꝑ multa beneficia eos ad ſe uocanti.
non rñdẽt ꝑ gratiarum actionem ⁊ debitam
recognitionem. quantum ad utꝛũq; defectuʒ
conquerituꝛ dominus per Iſaiam:dicẽs:Lo
cutns ſum: inquit.⁊ non audieꝛunt. uo caui
72 non erat qui ꝛeſponderet. Suꝛdus igitur ẽ
inobediens ⁊ mutus.laudes debitas dei ob
mittens. ⁊ nec auꝛes nec os ad dei ueꝛba au
dienda ? pꝛonuntianda apeꝛiens. Sʒ tactu
Chꝛiſti utꝛunq; tollituꝛ impedimentum. ꝗa
cum E hꝛiſtus ſua gꝛatia tãgit coꝛ hominis:
fit humiliteꝛ obediens ⁊ öuote öum laudãs.
Talis uero adducituꝛ ⁊ ſanatnꝛ in prouitia.
ubi ſunt decem urbes öcalogum ſignifican
tes. Qualiteꝛ autem peccatoꝛ ð̊ utroq; öfec
tu peꝛ diuiuinam clemetiam. curaꝛi habeat
ꝓceſſus ſanationis huius ĩfirmi ðclarat. in
quo plures ↄcurꝛũt ciꝛcunſtantie ſignanter
attẽdẽde. Drimo enim ĩfiꝛmus ad ſaluatorẽ
adoucituꝛ.ſcõo ſaluatoꝛ pro illius ſaluatõne
ꝛogatuꝛ.teꝛtio infirmꝰ a ſaluatoꝛe ↄpꝛehẽdi
tuꝛ.⁊ a tuꝛba ſequeſtꝛat᷑.q̃ꝛto ſaluatoꝛ digi
tos ĩ auꝛiculas eiꝰmittit.quĩto linguam eius
ſaliua ſua tangit.ſexto ĩ celũ ſuſpicit.ſeptĩo
gemit. octauo dicit effeta.⁊ ſic nono ĩfiꝛmuſ
perfectam ſanitatẽ r̃cepit.Et hec omnia ciꝛ
ca ſanationẽ huiuſ infiꝛmi geſta coꝛꝑalit᷑ ex
plẽtuꝛ ĩ ſaluatione cuiuſlibet noſtꝛũ ſpũalit᷑
Pꝛio g ad ſaluationem pctoꝛis exigitur.ut
ſaluatoꝛi adðᷣucat᷑.qð fit pluribꝰ modis. ali
qñ uutute pᷣdicationis. aliqñ correptione in
firmitatis.⁊ pᷣcipue cũ timet᷑ ne ſit ad mõtẽ.
aliquando hoc fit exemplo alterius uitam
pꝛeteritam coꝛrigẽtis. aliqñ fit elemoſynaꝝ

60

ſua linguamn honinis tuns
confeſſone ſrui Et eet
riegtis igtodi aure imt
confeſlo , uctum lin
gulem mpler leſſo. pee
aucis iune⸗ Gerlo ſaluat
cit ocen . hoc peccalore
ſentiopis ? deſrger is ſurſun
bereerigere. Qum ei ogeſſet
ereptum:ſtz ſ animu habere
Gepino ialuator gemiſcit i
doces n hoe nos gemere gebe
Düns mienie:dicedo cu daun
ichatns wens Nongarust.
Reracus:Craſelanor eſten
dadanspetcuwupieriͦ
1culga⸗Jmorſegit ,
alueg eins, r ſointum
ſecte ſanltatl ireſt
lpreceptt eis i ree

clis
Wre dem n
ADigei..
eemntn

. Wtii
dekilenden

eengien Plli
. lendi dhriun
4 ne bet ſue
te ueni
logn neeellen fe
cfoſtlung n Ao
4 r,di
☛
eneni lite
lüſoluinn unr
cida glig ae ge
lnd aholognmn
loguebann rerſei
nconffteco nl ifi
edjenco ferenitonn⸗
bia Aulibe aeen
geſt gobtmnet alte in
ſbi logniten ie en
Ptmi.ſueg inſtihenzeni.
4is geus loguer nobis i
jauciunt ſnt etiam muti
neſici eg ad ſe morann,
mum actonem ? gebitan
Mum ad urug gekecz
us per Ygiam: icis:10
Pnon audieꝛum, nocaui
nderet. Gudusigtur e
9laudes debitas deiob⸗
8 nec os ad dei nede an
mda apeniens Bz taan
liem impedimentum
Getiatiga n Dominss:
ens 1 dudte dunm luncis⸗
Nitm 1 ſanattn in Nonſtin⸗
urdes öcalogum ſhnfan
en peccaldnd Mo der
n demetun cun habet
nis buius ifmmiöcharar n
zit cucunſamte ſgnadter
enin ifumts a ſeluneſe
egolis uet

E

S=

leroitdli
deneſtnn omnie
W ll⸗ et
nne fce dagen,
einſinmi geſtac,
nin nſunid ſiſil
vone ciuſibe e n

Pꝛime partis

largitione aliquando ductu propᷣe ↄſcientie
Secũdo ſaluator rogat᷑ nam ſepe precibꝰ ſa
ctoꝝ ſalꝰ alicui ĩpetrat.deus em vult ꝛogari
lʒ tamen velit facere.Tertõ ifirmuſ a tuꝛba
ſequeſtrat᷑.ꝙ fit.cũ dñs quemlibet impium
iuſtificans.de ſocietate male viuentiuz diui
dit. vel a ↄſuetis malis moribꝰ euocat ⁊ r̃tra
hit.qr (õm Piero) ſeorſum ſemper a turbulẽ
tis cogitatõnibꝰ ⁊ actibꝰ inoꝛdinatis ſermo
nibuſq; incompoſitis quaſi ð tuꝛba educitur
qui ſanari meꝛet. Pic dat᷑ docnmentum pe
nitentibꝰ abſtrahendi ſe a prauis müdanoꝝ
hominum ſocietatibꝰ. Sed quia non omnes
qui per penitentiam adducũtur ad deuzʒ: poſ
ſunt ſe ſegꝛegaꝛe a turbis fuga corporali.ſal
tem hoc ðbent facere abſttactione mentali
2 ſufficit ad ſalutem. Quaꝛto ſaluator digi
tos ſuos in auriculas pctoꝛis mittit.ꝙ fit qũᷣ
deꝰ conſideꝛationem peccatorũ ſuorũ ei imit
tit.quaſi omnia peccata ſua ĩ corde ſuo digi
to dei ſcripta videat. Quĩto ſaluator ſaliua
ſua linguam ho minis tangit. cum ipſum ad
confeſſionẽ ĩſtruit.Et recte cognitionem ue
ritatis digito ði ꝑ aureſ imiſſam:debet ſequi
confeſſio.q̃ ꝑ tactum lingue ſignificatuꝛ. eſt
autem triplex ↄfeſſio.ſ.peccatoꝛum.fidei.⁊
laudis diuine. Sexto ſaluatoꝛ in celuʒ ſuſpi
cit:docens ꝑ hoc peccatorẽ conueꝛſũ oculos
itentionis ⁊ deſyderijs ſurſum ad celeſtia ðᷣ
bere erigere. Quid eĩ ꝓdeſſet a terꝛenis for
ereptum: ſʒ ñ animũ habere ad celu erectũ.
Septimo ialuator ĩgemiſcit ĩfirmũ ſanandũ
docẽs ꝑ hoc nos gemere debere ꝓ incolatu
pñntis miſeꝛie: dicẽdo cũ Dauid.heu mihi qr
icolatus meus ꝓlongatus ᷑. Pꝛemiſſis ſeptẽ
peractis:dixit ſaluator effeta.quaſi ꝑ hoc v
bã dans peccatoꝛi plenã abſolutionẽ a pena
⁊ culpa. Uñ mox ſequit᷑.(¶ Et ſtatim apte ſt᷑
auꝛes eius.⁊ ſolutum ẽ uinculũ ſgue eius.
⁊ loquebat᷑ ꝛecte).Et ſic peccator ꝛeſtitutꝰ
eſt ꝑrecte ſanitati.⁊ ñ reſtat ei niſ euolare.
Kr precepit eis )ñ precepto obſeruatõis ſʒ
inſtructõnis ad humiliandũ ſe ĩ factis exem
plo ipſius ( ne cui dicerent) ⁊ ꝑ hoc non iac
tare bona ſua diſceꝛent.qꝛ iactantiã ĩ omni
opeꝛe bono ꝓhibuit( Precepit ne cui dice
ꝛent) Pꝛio ut doceꝛet n eſſe gloriãdũ ĩ vtuti
betibꝰſʒ ĩ cruce ⁊ humiliatõe.Secũdo ut do
ceꝛet ꝙ beneficia largiẽtes de eis laudem ꝓ
pꝛiã nõ vbent queꝛere. Sʒ qr accipiẽtes con
uenitilaudaꝛe benefactoreſiðᷣo bene ſubdit᷑
Quanto autem exabundaãtioꝛe humilita
te (eis pᷣcipiebat.tanto magis pᷣdicabãt glo
riam ipſius) ⁊ dilata bant. qr humilitas ſem
peꝛ glonã pᷣcedit. Per hoc ãt ondit᷑.ꝙ bene
ficiatus ð beneficijs dʒ ſe gꝛatuz oſtẽdere ⁊
benefactorem laudare. quãuis hoc benefac
tor nõ querat aut uelit. Uñ Theoph. Doce
mur autem ex hoc.cum alicui bñficia elar
gimur, minime applauſus ⁊ lauõs appetese.

Capitulũ.Lxxxx.

cum vero accipimus beneficia:benefactòes
predicaꝛe ⁊ laudare quãuis nolint. Per hq̊ Et
monemur.ut fꝛequenteꝛ pᷣdicemuſ xpᷣi gloria
qui ab ipſo mandatum habemus.dum eoſ ꝗ
bus datum erat pᷣceptuʒ ſilentij predicaſſe 2
ſpicimꝰ. Unde Aug.ſciebat ille qui oĩa nouit
antequam fiant.q;ꝛ magis pᷣdicarẽt: ſed hoc
pᷣcipiẽdo pigris uoluit oſtẽder.quato ſtudio
ſus.quantoq; feꝛuẽtius predicare debeant.
ꝗ iubent᷑ ut pᷣdicet.quando quidem illi qui
prohibeantur:tacere non poterant, Et quan
tum ipſe ex humilitate non dilatari precipie
bat.eo amplius admiꝛabant᷑:dicentes.⁊ eũ
laudando pᷣdicantes (Bene omnia fecit) ⁊
facere ꝓbauit(qꝛ ⁊ ſurdos feẽ audue ⁊ mu
tos loqui)quotquot voluit ⁊ ſibi placuit.Lʒ
enim hic non exprimat niſi unũ ſurdũ ⁊ mu
tum eſſe cuꝛatum tamen plures fnerunt ſur
di ⁊ muti.ac ceci ⁊ clandi alijq; infirmi cuꝛa
ti.ut patebit i capitulo ſequenti:ſʒ ĩter illos
erat unꝰ cuius cura fuit mirabilior ĩter cete
ros qr ĩ ipᷣo (ᷣm Hier.)tꝛia còcurꝛerüũt mira
cula.ſ.ĩ ꝛz ecuperatõe auditꝰ.⁊ loquele.ac li
beratõe a demone.⁊ notanteꝛ dr (bene om
nia fecit) quia non ſufficit bona facere. niſi
bñ fiant.bene autem fiunt qñ dei adiutoꝛiuʒ
poſtulatuꝛ.⁊ qñ humana gloꝛia figit.Pic eꝛ
go docemuꝛ uanam gloꝛiam fugere:⁊ hoĩm
iactantiam ðclinaꝛe.Qui ſi aligd dignũ lau
de aliquando fecerimus.hoc nõ ad uulgi fa
uorem extollere ⁊ pᷣdicare.immo humiliteꝛ
abſcondere ⁊ celare öbemus.Et h̊ totũ vtit
ĩ ↄtraꝛium.quia plus laudãat illi ꝗ facta ſua
abſcondere uolunt quam illi ꝗ ea pꝛo uana
gloria mani feſtaꝛe ↄtendũt.Si gloꝛiam mũᷣ
di fugis:ipſa te ſequitur.⁊ ſi eam ſequeris ip
ſa te fugiet.Unde aug. Uirtutes h abẽti ma
gna uirtus eſt ↄtempnere gloriam.quia cõtẽ
ptus eius ĩ ↄſpectu dei eſt: iuditõ autem nõ
apeꝛit᷑ humano.Et ꝗ ↄtẽpnit iuditia laudan
tium: contempnit etiam ſuſpicãtium temeri
tatem. neq; eſt ueꝛa virtus.niſi q̃ ad euʒ finẽ
tendit vbi eſt bonum hominis quo meliꝰ nõ
eſt. Unde ⁊ Criſ. Uerſuta ẽ ⁊ vana gloꝛia.⁊
að ea que ualde ſunt manifeſta: excecat mẽ
tem eorum qui ab ea capiũtuꝛ. Ebrietas enĩ
quedam profunda eſt. ideoq; difficile ꝛeduc
tibilem eum qui captus eſt facit hec paſſio.
Pec eorum que capiũtur animam abſcidẽs
a celis teꝛre affigit.⁊ lucẽ ꝛeſpiceꝛe veꝛã non
dimittit. Pec paſſõ auaritiã g ennit.liuoꝛes⸗
accuſatõem.iſidias.hoc eos ꝗ nihil mali paſ
ſi ſ᷑.aduerſus eos qui nihil mali feceꝛnnt ar
mat ⁊ uritat. Neq; amicitiam nouit.ꝗ i hac
egritudinem incidit.ñ veꝛecũdari ob aliquẽ
vyniuerſalite? ſcit.ſed omnia ab aio eius eij
tiẽs bonum ad omnes bellatuꝛ inſtabilis ⁊ ſi
ne amicis exiſtens. Uigilemus it aq; dilecti.
⁊ ſumamꝰ ſenſum humilitatis nobis a ðᷣo da
te, Kontempnamus multoꝝ gloriã.nihil eni
* 4

De refectione q̊ttuoꝛ

ita deriſibilem ? dehonoꝛabilem facit. ut h
paſſio.nihil ita confuſſione plenũ. Qm̃ glori
am quidem cupere ingloꝛiatio eſt. gloria au
tem vere eſt hanc deſpicere. ⁊ nullam eiꝰ fa
ceꝛe curam. ſed ad id ꝙ do placet omnia di
cer̃ ⁊? facer̃. Ita enim poterimꝰ ⁊ mercede⸗ʒ
Fciper᷑.ab eo qui noſtꝛa uidet diligenter cũ
eo ſolo contenti fuerimꝰ inſpector.nos vero
talem habentes dominũ ne precor alios inꝗ
rere inſpectores.ꝗ prodeſſe ꝗdẽ nobis nihn.
nocer̃ vero ex inſpectione eorũ poſſũt ⁊ om
nem euacuar̃ laboꝛem nobis. Sed vñ habe
mus meꝛcedes ſuſciper̃.hũc vocemus lauda
torẽ eoꝛũ que fiunf.hũc inſpectorem Mihil
nobis ⁊ huanis ocuł ſit. Si eĩ volumꝰ. ⁊ hac
potiri głia.tũc hac fügemur cũ eam q̃ a ðᷣo
E q̃rimꝰ ſolã.q̊ ꝛi.

Oratio.

3 Omie ieſu xpᷣe ꝗ finaliter malos ðſe
ris, ueni peꝛ ſydonẽ pꝛedicationis ad
mare contritõis galilee confeſſionis
ſatiſfactionis ⁊ tranſmigratioms. inteꝛ medi
os fines ðöcapoleos caritatis ĩ decalogo pro
ficiẽtis.⁊ apprehende nos ſeoꝛſũ a turba tẽ
ptationis multiplicis. Mitte digitum diſcre
tionis ĩ auriculas noſtri ĩtellectus.⁊ guſtuʒ
ſapientie ĩ os noſtri affectus. ut ad confiten
dũ ſoluant᷑ vĩcula lingue noſtre. ⁊ loqᷓmur
recte verbo. ⁊ opeꝛe non diſcoꝛdante a uolũ
tate.vitemuſq; lanðs hominuʒz.ut ⁊ ſuꝛdi au
diant ꝑ conuerſionem. ⁊ muti loquant᷑ ꝑ cõ
feſſionem. Amen.

¶De fFfectione quattuor milium hominuʒz.
Capitulum. lxxxxi.

Eeinde((aſcẽdẽs ieſus in montem)
⁊2 öſertum locum.⁊ ſedebat ibi ad
quieſcẽdum((acceſſerunt ad eum
è‚turbe multe) ꝗa de multis ciuita
tibus ⁊ ca ſtellis ⁊ uillis uenerant ad ĩpetrã
dum ſanationem infiꝛmorum.habentes ſecũ
mutos.claudos.cecos.ac ðbiles.⁊ alios mł
tos ĩfiꝛmos.ꝙ addit euangeliſta ad ĩcluden
dum. omnia ĩfirmatũ genera.que hic non ſt᷑
rominata(¶? ꝓijeceꝛunt eos ad peõs ieſu ut
fidem ⁊ deuotionem non ſolum uerbo ſed ⁊
facto oñderent. elices peõs ieſu ubi pecca
ta purgantnr. ut ibi(ſtans retro ſecus peõs
ieſu) ubi morbi curantuꝛ.ut hic ubi vba ſãc
ta diſcũtuꝛ. ut ibi.(que ſedens ſecus pedes
domini) ubi gaudia renouant᷑ ut ibi (acceſſe
rũt ⁊ tenuer̃t pedᷣs eiꝰ) Et cuꝛauit eos ſolo v
bo. Ille eĩ ſolo vpo pot᷑at curare.qui totum
mõʒ ſolo vbo ð nihilo poterit creare. ita ut
tuꝛbe mirarẽtur uidẽtes omnes ſanatos (⁊
gloꝛificabãt deũ iſrae qr (ᷣm Cꝛiſo.) muiti
tudo eoꝝ ꝗ curabant᷑ ⁊ facilitas ſanationis

milium hominuz.

eos ĩ ſtuporem mittebat. Pic enim ĩ quodazʒ
generali młtiplicãt mita miracula ⁊ diueꝛſo
rũ geneꝝꝑ.q̃ pꝑ młtitudinẽ ĩ ꝑticulaꝛi deſcꝛibi
non poterant.qr ſi in particulari explicaren
tuꝛ. unũ magnũ librũ iplerẽt.ꝑpꝑ ꝙ dicit go
hãnes ꝙ ſi oĩa facta rpᷣi eſſent ſcripta: totus
mõs ñ poſſet caper̃᷑ libꝛos ꝗ ſcꝛibendi eſſent
Ponit er go hic młtiplicitatẽ ifamoꝝ ⁊ ſpali
teꝛ tãgit quatuoꝛ. ſ.mutos claudos.cecos ⁊
debiles. Spũaliter mutos habemus ex õfee
tu boni ſermonis. claudos ex defectu boni
operis.cecos ex ðfectu nere ↄguitionis.ðbi
les ex ex öfectu bone uoluntatis. Et notãdũ
ꝙ ſᷣm Orig.primo ẽ obilitas in uolũtate.deĩ
de ſequituꝛ cecitas ĩ oratõe.⁊ ſic claudicat ĩ
operatione.⁊ ex his ſeꝗgtur mutitas a diuĩa
laude.ſed hic oroinantuꝛ ſecunduz magnitu
dinem nocumẽti. Ubi glo. Muti autem ſũt
qui non laudant deum. Leci.qui non intelli
gunt uiam uite.laudi.qui per deuia boni
opeꝛis ⁊ non ꝛecte euntes. Debiles ſunt qui
infumi ſunt in bonis operibus. Mutos eꝛgo
curat.cum eorum linguas in laudẽ ſui cꝛea
toꝛis ſoluit.Cecos illuminat. eum ignorati
bus cognitõnem ſue ſalutis ĩfüdit. laudos
ſanat.cum in uia iuſticie greſſus eoꝝ diꝛigit
debiles foꝛtific at.cũ pigros ⁊ accidioſos o
peꝛari bonũ uiꝛiliteꝛ ſacit. Lurbe vo miꝛan
tur ⁊ deum glorificant.cum ex talibuſ muta
tionibus que ſunt dextre excelſi deũ laudàt.
UVbi ⁊ raba.Aſcendit autem in montem ut
.ſ.auditões ſuoſ erigat ad ſupeꝛna ⁊ celeſtia
meditanda. Sedebatq; ibi. ut ömõſtꝛaꝛet.ñ
niſi ĩ celeſtibus requiẽ eſſe querẽdam.eo aũt
ſedente ĩ mõte.i.in celorum arce accedunt
turbe fideliũ deuota mente illi appropiquã
tes.ducẽtes ſecum mutos ⁊ cecos ⁊ alios in
fumos eos ad pedes ieſu pꝓijc iũt.qꝛ peccata
confitẽtes ipᷣi ſoli curãdos ſubijciunt. Quos
ita cuꝛat ut tuꝛbe mirent ⁊ magnificẽt deũ
iſrael.quia fiöles quando uiderint eos ꝗ ſpi
ritualiteꝛ egrotauerant diuerſis operibus v
tutum ditatos:laudem deo decantant( Cuʒ
ergo turba młta eſſet cum ieſu nec haberẽt
quod manducarẽt) (cõuocatis diſcipulis lo
quebatur cum eis)de huc quod facturꝰerat
ſecundũ glo.pꝛius xpᷣs infirmorum debilita

teſabſtuleꝛat.poſtea vo ſanatis ciboſ offeꝛt.

qꝛ priꝰ ꝛzemouenda ſunt pct᷑a. ⁊ poſtea ania
vbis dei nutrienda. Uoluit autem dominus
pꝛiꝰdiſcipulos conuocaꝛe ⁊ cum eis loꝗ plu
ꝛibꝰde cãis. Dꝛĩa (;ꝛ Pieꝛo) ut magr is tribu
at exemplũ n ſemꝑ ſperner̃ cũ minoribus ↄſi
liari.⁊ ð agẽdis qũqʒ eos ↄſulere. Secunda
(ſm eundẽ) ut ex collocutõe ĩtelligant ſigni
magnificẽtiam. Teꝛtia ut oſtẽdatur magni
tudo miſeꝛicordie ſue.q̃ intrinſeæcus latere ſi
potuit.Et ait illis(¶ Miſeꝛeoꝛ ſupeꝛ turbã )
Ecce uerbum miꝛe dulcedinis ⁊ amõis. ꝓce
dens ex intimis cordis medullis. ⁊ ꝑtingens

er mnanetes
pria nõ cten nnet
1o ? ſub diuoe
nictn öſcete gr cran ⸗
baria guippe gue e lo
fant iam coſumptt erit.
lum cqurer o orenan
ſecida hoc miculiñ⸗
a achuc hebebut. lung
pmruit eis uic ommn
iniſero eoe jeiios) ic lab
ſo öſcent iis) e eoꝛe
leſſris.Tanta e cregtoris
ſi bſeꝛeret oino oficeret.
lelonge nenerunt a dom
ſtadit.g borte die hcedemi
elatndct
molnidlonge venennn
Duli Dnde osgent g
bus in ſolitndine:) Qnan
deſertos 2 multum diſta
nuo hunanam puide
Jſh ifema cogltatoe
huc lelligebantneg e
nella cꝛegebant. Et ite
puneg habetis) ſlon iten
peſcſs uid haberẽt ſed
tenteſponerentee
ren eonegen ndd
0 mags miracglü 4

lerete neeopreſponi

zet(Qni Cixerät edts)
pectu tite plene
1 ülttudints,

gig z.:
boenn ci
no dlt ii
Otagingtie aetei

eroilunimm, un imnin
n ſue ſilns ifigſt innhon
iuſtgegeſienn iitt
C gigrooe ocoſgſoſg
ie oot. Lurbe omlhan
Ccant, cum ex talibuſ muta
gertre ercelſ eü laudat.
ndit autem in montem at
igat ad ſupema dceleſtia
barch ibi ut dmöſtaet
guid eſſe gueredam e0 cit
n Aorwn arce Accedunt
cta wene W dohrdini
m wte1 tecd d didein
eesieſn piſeit pelcna
icorädos fubiſciunt Ouos
be mrent ? magtiſte lei
esqnando niinin eg hi
taueralt Ciue is perbie
lauden deo Gecontani Ku;

Pꝛime partis.

ſuo vigoꝛe vſq; ad intima nra.Neq; em̃ aliꝰ
eſt qui noſtris miſeꝛis ſit ſic miſerator. quen
admodum ↄpoitoꝛ noſter. cuiꝰ miſeꝛatões ſu
per oĩa oꝑa eiꝰ. Poc verbũu dixit apoſtolis.
ut eorü animos ad pietatẽ miſericordiam ĩ
duceꝛet ⁊ ĩclinaret.ſᷣm gio.ↄ patit vt verꝰ ho
mo:paſcit vt deꝰ.Et ſubiũgit ꝛõ miſeꝛatõis
duplex.ſ.longammitas(quia iam triduo ſu
ſrinẽt me)pro curatõe ſuoꝝ quos attuleꝛũt
expectando.⁊ perſeuerant mecum me ſequẽ
do vba mea audiẽdo miracula vidẽdo.Alia
veꝛo rõ miſezatõis ẽ neceſſitas(qꝛ nõ hñt ꝙ
manducent)⁊ tñ non ſolicitantur.⁊ iõ ↄgru
it eis ꝓuidere.ex quo patet eoꝛum deuotõ ⁊
i;to ei adherehant deſyderio.audientes ſua
uem doctꝛinam ↄtemplantes gr̃oſam facieʒ
vidẽtes eius oꝑa mirabilia ad q̃ itantum af
fitiebant᷑.vt quaſi extꝛa ſe ꝛapti ð alimõie ðᷣ
fectu ſoliciti ñ eſſent. ⁊ ꝑ tres dies ad loca ꝓ
pria nõ rediꝛent: manẽtes cuʒ xpᷣo ĩ loco deſᷣ
to ⁊ ſub diuo ac ſine cibo ſed nã poterant in
uictu oficeꝛe.qr erant cuʒ ihu ſaluatore.Ci
baria quippe que de domibꝰſuis appoꝛtaue
rant iam cõſumpta erãt.⁊ in ðſeꝛto loco uie
tum acquirer̃ nõ poterãt.⁊ iðᷣo prima die uł
ſecũda hoc miꝛaculũ ñ fecit.tum qr alimen
ta adhuc habebãt. tum qꝛ miraculũ magis
apparuit.qũ eis uictomnino de fecit ( Et ſi
dimiſeꝛo eoe ieiũos)ſic labore ⁊ fame affec
tos(õficient ĩ uia) ⁊ ideo ꝛefectio eſt eis ne
ceſſaria. Tanta ẽ creatoris uirtꝰ ꝙ ſi creatu
rã ðſeꝛeret.oĩno ð ficeret.Quinaʒ em̃ ex eis
de longe ueneꝛunt ⁊ a domibus ſuis lõge di
ſtabãt.q forte die pᷣcedenti etiam paꝝ cõme

deꝛãt. SFama xpᷣi a remotis diffuſa erat. ⁊ iõ

multi ò longe ueneꝛant(Et dixeꝛunt ei diſci
puli. Unde iſtos poterit ꝗs hic ſatuꝛare pãi
bus in ſolitudine?)Quaſi dicerent locus eſt
deſertus ? multum diſtat ville.⁊ iõ ñ poſſu
mus p humanam pꝓuidentiã neceſſaria hr̃e.
Joſi ̊ if ꝛma cogitatõe dixerunt.nõ eniʒ a⸗
buc itelligebant.neq; vcuti eius ꝑꝑ pᷣoꝛa mi
ꝛacula cꝛedebant. Et iterꝛogauit eos (Quot
panes habetis) Non ĩterrogauit dñus quaſi
neſciẽs quid habeꝛẽt:ſed ad hoc vt cum ſep
tem reſponderent.quo pautiores panes dice
rent. eo magis miraculũ diffamarẽt ⁊ notiuſ
fieret.⁊ ut ex eoꝝ reſponſione de mõ prouide
ꝛet( Qui dixerũt ſeptẽ) qð eꝛat quaſi nihil ẽ
ſpectu tãte multitudinis.⁊ paucos piſiculos
nõ multos nec magnos.qꝛ pauci erant ĩ nũe
20. ⁊ parui ĩ quãtitate. In quo apparet ſobri
etas ⁊ tꝑantia diſcipuloꝝ.qꝛ ñ uteb ãtur car
nibus ſed piſcibus.⁊ illis non magnis ſʒ puis
2 ipſis paucis. Oia iſta dicũt ad maioꝛem ò̊
claratõem muaculi.ꝙ ex tã puo cibo potue
ꝛit tãta multitudo ſatiari.⁊ hoc fuit ꝑ multi
plic atõem cibi ĩ manibus xpᷣi.(Et precepit
turbe ſuꝑ terram diſcubeꝛe) In alia paſtiõe
circa paſcha herba ſr̃ terꝛã erat.nunc auteʒ

LQaptz3. xc.

iam heꝛba deſeceꝛat.qr (ſᷣm Orig.)⁊ plures
alios ĩ hyeme.ſ.ĩ die epiphanie Gq̊ miraculũ
factũ eſt. quando ⁊ plura alia miracula per
dñm ſunt facta((⁊ accipiens ſeptem panes ⁊
piſciculos.) ut młtiplicarẽt ↄtactu manuũ
beataꝝ.⁊ gras agens ĩ quo dedit nobiſ exem
plum gr̃arumactõis oſtẽdens nos differre a
beſtijs.ut cognoſcentes a quo ⁊ ꝗd det gras
patꝛi luminũ refeꝛamus.a quo ẽ omne datũ
optimũ ⁊ omne donum ꝑfectum bñdixit ut
bñndictõe ſua creſceꝛẽt¶ ⁊ fregit)p minutias
ad diſtribuendũ inter pluꝛes.ſʒ modo unꝰ ſo
lus totum corrigeꝛe conat᷑.qð ĩ omnes indi
gẽtes a xpᷣo fꝛangitur(⁊ dedit diſcipulis) nõ
ut ſibi retinerent ſʒ ut tanquã miniſtri diſtꝛi
bueꝛent ⁊ tuꝛbe appponerẽt ⁊ mãducauerũt
(quatuor milia hoĩm abſq; mulieribꝰ ⁊ puu
lis.⁊ ſatuꝛati ſunt )nec mirum qr bonuz ꝓui
ſorẽ habuerunt. de fragmentis quoq; r̃ ſidu
is tulerũt diſcipuli ſeptẽ ſportas plenas. ut
darẽt paupeꝛibꝰ.ĩ quo bñ apparet eos fuiſſe
ſaturatoſ: Ecce qᷓ;tũ ualet elemoſina ? ↄmu
nicatò mutua.quia ꝛes diſtꝛibute creſcũt ⁊
ſuꝑphabundat.coaceruate ueꝛo putreſcunt ⁊
iopiã faciunt ⁊ dimiſit eos. Magna nãq; ſua
uitate vbi ⁊ admiratõne vehementi uirtutis
xpᷣi detinebantut.ita (ut niſi xpᷣo iebente) nõ
rediꝛent. Miſtice hoc miraculo deſignarur
quod uiam preſentis aliter incolumes trãſ
nequimus.niſi nos gratia ꝛedemptoris noſtꝛi
alimento ſuo miſeꝛicoꝛditer reficiat. Tꝛiduo
autem turba dominum ſuſtinet.quia teꝛtiũ
tempus eſt quo fidei xpᷣiane gꝛatia data eſt.
Pꝛimũ tempus eſt ante legẽ. ſecũdũ ſub le
ge.teꝛtiũ ſub gratia. ⁊ qꝛ reſtat quaꝛtũ quo
ad celeſtem hieꝛuſalem venturi ſumꝰ. dicit
ſe turbazʒ reficere ne deficiant ĩ uia.ĩ pñti eĩ
vita quaſi in via ſumꝰ qua ad pr̃iam pgimꝰ.
Iit ne fideles ĩ via deficiant. peꝛ pᷣlatos ⁊
octoꝛes pane euchariſtie ⁊ doctrĩie paſcẽdi
ſt᷑ quo ſeptiformis gr̃a ſpũſſancti auge t ⁊ qr
ad hoc turba ſuſtinuerat dñm.ut ifirmos ſa
naret.ideo ſi ifirmitates taas ſpũales uis ſa
nari:exemplo tuꝛbe ſuſti ne dominũ tꝛiduo.
vt primus dies ſit doloꝛ ↄtritõis ſecũdus pu
dor ↄfeſſionis.tertiꝰ labor ſatiſfacrõis.Iſtõ
eſt triduũ quo in deſeꝛtum itur.ut deo gratũ
ſacꝛificiũ offerat. Uel ſ̃m gloſam.turba tri
duũ dñm ſuſtinet.cũ multitudo fideliũ pct᷑a
ſua ꝑ pniam declinans ad bonum ſe in oper
ĩ locutione ⁊ cogitatõne conuertit. Inuen
nihilominus triduum multiplex.ſ. penitẽtiũ

operantiũ. contemplantiũ prelatoꝛũ. predica

toꝝ. Penitentium. contꝛitio.confeſſio ſatiſ
factio.Opeꝛantium cogitatio ſancta.locutõ
vyera.actio bona. Contemplantium medira
tõnis.lectionis.⁊ orationis. Prelatorum. di
ſcꝛetio in intellectu.ʒelꝰ in affectu.iuſticia ĩ
effectu. Pꝛedicatoꝝ.panpertas,.caſtitas. ⁊
obedia.Quidẽ autẽ de prope ueniũt aut qui

De refeetione quattuor

baptiſmalem ĩnocentiam ſeruauerũt.quidẽ
ð longinquo.ut qui poſt multa flagitia peni
tuerut qꝛ quantoplꝰ quis errauit. tãtolõgiꝰ
a ðo r̃ ceſſit. Sed diſcipuli reputabant quaſi
ĩpoſſibile.q; quis eos ſaturaꝛet pambꝰ.qui ñ
iueniebãtur i ſolitudine. Ubi moraliter. no
tandũ ꝙ cum panis aiĩe ſit cognitio ueri ? a
moꝛ boni.iĩ ꝛei ueꝛitate non iuenitur in ſolitu
dine pntis ſeculi. unde ꝗs eſuriẽtem aĩaʒ pa
ſcat ⁊ ſatiare poſſit. Danis eĩ ueritatis mun
dane ſciẽtie multis ẽ admixtus erꝛonbꝰ .ꝗa
diminute ſt᷑ ueritates a filijs hoiĩm. ꝛurſuſ pa
nis amoꝛis cꝛeatuꝛe młtas habet amaritudi
nes. Un Aug. Miſeꝛ ẽ omnis aĩus uĩctꝰ ami
citia ꝛeꝝ mortaliũ.⁊ dilamiatur cũ eas amit
tit. Nec ẽ igitur h̊ panis ↄgnitõis nec a amo
ris ꝗ aiam nr̃am ſatiaꝛe poſſit.t cum domi
nꝰ cognoſceꝛet diſcipłos hr̃e ſeptem panes ⁊
paucos piſciculos.accepit eas ĩ manꝰ ſuas.iĩ
quo oñdit ſe panũ ⁊ oium dñʒ ⁊ factoꝛezʒ.ꝗa
i manu eius ſunt oẽs terre.⁊ gr̃as egit ðo pa
tri.a quo ſibi poteſtas ẽ.⁊ ut ipᷣe qᷓ;tũ ð ſalu
te geneꝛis hani cõgaudeat:oſtẽdeꝛet ⁊ nos
ad agẽedas dᷣo ſemꝑ gras:ð oĩbꝰ ab eo datis
ifoꝛmaꝛet.Deiñ benedixit ĩ quo vtutezʒ mlti
plicatõis eis ðdit.Quõ vero fregit cum dar̃
vellet diſcipuł aꝑitõem ðſignat ſacr̃oꝝ.ꝗbꝰ
nutriẽdꝰerat mẽs.ł ẽt fꝛegit.ut młtiplicatõʒ
panũ ſua vtute fiẽdã onõret. In eo auteʒ ꝙ
deait diſcipulis ut tuꝛbe apponerẽt: eos ho
noꝛauit.ſignificãs ꝙ ſpiritalis dona ſcie tri
buẽs aplisiꝑ eoꝝ miſteꝛiũ voluit eccleſie ſue
ꝑ orbẽ vite cibaria diſtꝛibui.Et hoc ſignatũ
E ĩ diſtꝛibutõe panũ vt h̊ ⁊ ſupra.ĩ ſolutõne
mõtuoꝝ ut ibi. (ſoluite eũ ⁊ ſinite abire)i a
ductõe vehiculoꝝ.vt ibi(ſoluite ⁊ adducue
mibieoꝝ ei miſterio ⁊ fit adductõ ad fidẽ.
⁊2 ſolutõ ad ̃cõciliatòèzʒ ⁊ diſtributõ ad ꝛefec
tionẽ.tedit paneſ qꝛ panis eſt cibꝰquo ſuſtẽ
tatur. uita. piſces uëo vdit in cõdimtũ cibi.
ad ondẽdum ꝙ pani ver bi dei addẽdũ ẽ con
dimẽtũ boni exẽpli.magis.n. ſuadẽt oꝑa qᷓ; x
ba.(Et appoſuerũt turbe) ĩ q̃ appoſirõe cre
erũᷣt ꝑ noue materie creationem. ⁊ ad illos
additoʒ.ñ.n.creuerũt ꝑ rarefactõem. qꝛ tüc
coꝛpꝰ illoꝝ ſuiſſet ſubtilius ⁊ ꝛarius corpo
re aliorũ. Unde Aug.nil abſurdius qᷓ; diceꝛe
ꝙ aliquid cꝛeſcat nullo ſuꝑaddito ⁊? non ra
reſcat. Studeamꝰergo ⁊ nos acceptũ panẽ
diuie ſciẽtie ꝑ pᷣdicatõem alijs apponere.ne
noſtrã negligẽtiã i uia:defitiãt ⁊ fame peꝛe
ant conuerſi nanq; peccatoꝛes in pñtis nite
uia ðᷣſitient.ſi ĩ ſua cõſcientia ſine doctꝛine
pabulo ieiuni ⁊ uacui dimittant᷑. Ne igf̃ laſ
ſentuꝛ in huiꝰ peꝛegꝛinationis itiner.paſcẽdi
ſunt ſacra ãmonitòèe. VPoc uero inter hãc ꝛe
fectionem. ⁊ illam õ quiq; panibus ⁊ duobꝰ
piſcibns diſcat. ꝙ ibi peꝛ quinq; panes ſigni
cat᷑ doctrina veteꝛis teſtamenti ſecundum
Anq libꝛos moyñ.hic ꝑ ſeptẽ panes doctrĩa

milium bominum.

noui teſtamenti ĩ quo plenus ⁊ r uelatu: ⁊
datur ſeptiformis gr̃a ſpſſancti. Item ꝓpt᷑
ſeptẽ beatitudines.⁊ ꝓpter ſeptem ſacramẽ
ta.⁊ ꝑpꝑ ſeptem nirtutes.ſ. tres rtheologicas
⁊ q̃ttuoꝛ cardinales.pꝑea illi oroeaci iſti tꝛi
ticei erãt.ꝗa delitioſioꝛ.ſapidioꝛ.⁊ manifeſti
or eſt doctria noui teſtamti qᷓ; ueteris ꝓbi ꝑ
duos piſces due ꝑſone que ppim paſcebant
intelliguùtur.ſ.rex ⁊ ſacerdos quiiungebãtuꝛ.
h ꝑ paucos piſciculos ĩtelligũtuꝛ ſancti fluc
tibus ſeculi tunſi.qui de tuꝛbulentis fluctibꝰ
erecti.refectõem nobis internã exẽplo ſue ui
te ac ſopore mortis ac paciẽtie prebent.doc
trinãq; noui teſtamẽti tanqᷓ; panem cõdiunt
quoꝝ ipſa ſcriptuꝛa fidẽ.uitam.⁊ paſſiones
ↄtiet.qui dicuntur piſciculi ꝓpteꝛ hũilitatẽ
ſed pauci ꝓpter ꝑfectõem.qꝛ ſtultoꝝ ĩfinitꝰ
eſt numerus.⁊(multi ſt᷑ uocati)ſʒ panci ele
cti. Ibi ſuꝑ fenũ ſed hic non iã ſuꝑ fenuʒ .ſʒ
ſuꝑ terram diſcùbit.ad oñdendũ ꝙ in ueteri
lege terꝛena ꝓ nittebatur:ſʒ ĩ noua lege eteꝛ
na ↄtempti ⁊ ſubiugari docẽtnr.qr ↄuiue no
ui teſtam̃ti.diuitias ⁊ ðᷣlitias ac etiam ipſazʒ
carnẽ q̃ fenũ eſt calcare ⁊ relinquere iubẽt
quos oĩ cupiditate caꝛnali remota. ſpei per
manẽtis firmamẽtũ tanq;terre ſterilitas nul
lo feno interpoſito ↄtinet.Ibi fuerũt quiq;
milia hoĩʒ.iuxta numeꝝ panũ.⁊ iuxta nũeꝝ
quiĩq; ſenſuũ ꝗbꝰinheꝛebant.h̊ quattuor mi
lia qui ſignificant ſpuales.pꝑꝑ q̃ttuor euãge
lioꝝ ꝑfeciõʒ.ł ꝑꝑ q̃ttuoꝛ cardinaliũ uirtutũ
gbei hac uita ſpaliter uiut᷑ exercitatõem.
Der quattuor ẽt milia hominũ qui äxpᷣm ſũt
ſecuti: ſignificat multitudo credẽtiũ in xpᷣm
ð q̃ttuoꝛ partibus mundi: Erant autem tot

exceptis paꝛuulis ⁊ mulieribꝰ qui nõ nume

rãtur inlege.neminem ei dimittit xpᷣs ieiu
nũ ſʒ om̃s uult ſua gr̃ a ſaturare. Ibi cophi
nos equales diſcipulis fecit.ut ſicut duoðcĩ
erant xpᷣi apłi.ſic duodecim fragm̃toꝝ cophi
ni.hic uero pambus.ut ſicut fueꝛit ſeptẽ pa
nes.ſic ſeptem ſpoꝛte.Qõ ãt turbis ſaturatiſ
apli fragmenta colligũt.⁊ ſeptem ſpoꝛtaſ im
plent.triplici de cauſa factũ ẽ. Primo ꝓpteꝛ
miſterium.qr ſt᷑ altiora ꝑfectõis pᷣcepta ⁊ 2
cilia.q̃ cõmunis tuꝛba nequit ſernando ⁊ im
plẽdo attigeꝛe. quoꝝ executõ reſpicit uaos
ſpuᷣales ꝓpꝛie.⁊ ideo apłi ſuſtollunt ⁊ implẽt
ſeptẽ ſpoꝛtas.i.pfectos ſeptifoꝛmis ſpũs gr̃a
illuſtꝛatos.⁊ tñ turba ſatuꝛata ẽe memorat
qꝛ etſi ſua rlĩquere nequeũt.tñ audiẽdo mã
data ad uitam ſempiternam pꝛoficiũt.ſecun
do ꝓpt᷑ exẽplũ.ut ea que nobiſ ſuꝑſunt uelq̃
ieiunando nobis ſubtrabimus: pauperibus
eꝛogemꝰ. Tertio propteꝛ documẽtũ.ut ex H̊
ĩſtruamuꝛ.ꝙ illis qui ſunt pauꝑibꝰ miſericõ
des bona tꝑalia multiplicentuz?. Un dat ĩtel
ligi ꝙ pauꝑes magis paſcũt elemoſynaꝛioſ q;
ecõueꝛſo.uel ſpunalia bona eis impetrãdo.uł
boa tꝑalia młtiplicãdo. Quãuis at ut: uiſum

in. ui.con ſticun
zo,dinlit eeſesf
ulecere olbe ega nen
ckoin. G ci lle anes /⸗
pulio ſtu manus ſ enen⸗
lolbi eſcas öfties i uia nee
tiloamreſene qui miſeretu.
besdiuidn. gcu eo ti geſen
Primno t ſecundo die ? tercio
fon uolrieiunos dimittere.
nam in ia ſicl ergd deſie
di eqzlangens ci ad edi
lis nuc eer migeris de
r urilitatd 1 parſmoriä
tatez ſerne gr inimica e⸗
Cris, Nibil ta corporiin
ir voluptag. nihll n ita r
corrumpit Et primu pege
ik nos ad pnitioſa lla
One winiſtrant nenmni ligi
imerumt cibaria. Wati
Uertunn ocnlos 7 cat⸗
1097 cap
nlet Ormine Goeme
emptacoloreno
npta genclugta,d
toͤen tmhenddn

ſenncdus patet ſu
ne de uinane enidns 1

pfectoe ier
en. eſlcorf 6
nult kien imin

Aunen iſurit qnih
mex ini iltu nier
erhanl hutnor ni
lales o itnor euige
carcinallü uirtut
eruiutf exercitatoem.
la bonnini qui onſür
fuudo credetiüin on
undi:Kran amtem W.
WRerid an do vone
nemi Eumun ſin ien
1Farmnge. Iol copi
uis ſetit ur ſeut cuodei
duoecin fagctorcephi
bus un ſcu fuen ſeyle ha
wte, Oit ubiſnnnatf
lligut 1 epten ſonalim
Sõ
ltior Neisſcenne
ubt hegit ſetnandn

Peime partis.

eſt. hec ̃fectio a ſuꝑiori.ĩ pluribuſ diſtet.tñ
ntraq; ĩ mote celebrata ẽ.qꝛ utriuſq; teſtam̃
ti ſcriptura recte ĩtellecta. altitudinẽ nobis
celeſtiu pᷣceptoꝝ ⁊ pᷣmioꝝ docz. ⁊ altitudinẽ
xpᷣi q ẽ mons ĩ ueꝛtice mõtiũ ↄſona uoce p
dicat Conſideꝛa nũc h̊ quos dñs paſcer̃ digt
2 quibꝰgratie ſue alumtũ iĩpertiatur. Utiq; ꝗ
Iõöſeꝛto eũ querunt.⁊ cũ eo rꝛiduo pꝑſeuerãt
ꝙ fit cũ fiðᷣles trinitatẽ cꝛedẽtes ac contꝛiti ⁊
ↄfeſſi ꝓ peccatis ſuis ſᷣm poſſe ſatiſfaciẽtes
ſe ad deũ ĩ cogitatõe locutione. ⁊ opere con
uertüt ac õi bonitatẽ expectantes neceſſita
te temptationis ĩminẽte non recedunt. Quo
rum miſeret᷑ deus ⁊ paſcit eos ſeptẽ panibus
i. ſeptẽ donis ſancti ſpiꝛitꝰ. ne ðficiant ĩ uia
mundi huius: ꝗb ⁊ ſeptẽ dotes ꝑ ſeptẽ ſpor
tas remanentes ſignificate: ſeꝛuãt poſt hãe
uitam dãde. que ſunt claꝛa dei uiſio. fꝛuitio
tenſio.quãtũ ad aĩam ĩpaſſibilitas.agilit as
ſubtilitas claritas. quãtum ad corpuſ. Unde
Amb.Sratie celeſtis ĩpertituꝛ alimẽtum.ſʒ
quibus impertiatur: adueꝛte. Non otioſis. ñ
ĩ ciuitate quaſi in ſynagoga ł ſeculaꝛi digni
tate ſidentibus.ſed ĩter deſerta qrentibus
xpᷣm. qui.n.non faſtidiunt:ipſi excipiuntur a
xpᷣo.diuidit eꝛgo eſcas dñs ihs.ct ille qdeʒ
uult dare oĩbꝰ: negat nemini diſpenſator eĩ
eſt oĩm. Sʒ cũ ille panes frãgat.⁊ det diſci
pulis.ſi tu manus ñ extendas tuas ut accipi
es tibi eſcas:fities ĩ uia nec poteris ĩ eum
culpam referre. qui miſeretur ⁊ diuidit. S3
bis diuidit.ꝗ cũ eo ẽt ĩ deſerto ꝑmanẽt. Qui
primo ⁊ ſecundo die ⁊ tercio non recedunt.
Non uult ieiunos dimittere.nec uult ut defi
tiant in nia. Noli ergo deficere a diſciplina
bᷣi. neq; fatigeꝛis cũ ab eo ĩcꝛeparis.ñ fſatige
ris nüc ne pea fatigeris Dec Amb. Cõnᷣra
Et utilitatẽ ⁊ parſimoniã mẽſe eoꝝ ⁊ uolup
tateʒ ſperne.qr inimica eſt coꝛꝑis ⁊ aie. Uñ
Crivᷣ. Nihil ita corpori inimicũ ⁊ nociuũ ẽ.
ut uoluptas.nihil.n.ita reſcĩdit ⁊ ſuffodit. i.
coꝛrumpit.Et primũ pedes punit ꝗ portaue
rũt nos ad ꝑnitioſa illa ↄuiuia.deĩde manꝰ?
que miniſtrant uentri ligãs. qr talia ? tanta
attulerunt cibaria. Multi ãt ⁊ ipſum os per
uertunt ⁊ ocnlos ⁊ caput Pec Cꝛiſoſtomus
Unde ⁊ Orarius. Speꝛne uoluptates.nocet
empta dolore uoluptas. de alijs ad medita
tõem ꝑtinentibus. patet ſupꝛa in alia pa ſtio
ne de quinque panibus. Adhuc autem hic p
ſeptem panes intelliguntuꝛ ſeptẽ penitentie
partes. Pꝛimus panis ẽ male uite ſolicita e
mendatõ. Secunduſ uera ⁊ humilis defectu
um accuſatõ. Te ꝛciuscontꝛa exceſſam com
miſſum iugis ĩidignatõ. Quartus nõ relabẽdi
anxia trepidatõ. Quĩtus ampliꝰ ꝓfitiendi af
fectõ. Sextus ſanctoꝝ unoꝝ imitatõ. Septi
mꝰ ſuoꝝ maloꝝ ⁊ alioꝝ punitõ. Iſte ſt᷑ ſeptẽ
ſpice pullulãtes ĩ culmo uno.iſti ſi t ſeptẽ gra
d ĩ ſcala ꝑ quã ĩ celu aſcẽdit: ſeptẽ peccato

Caplz. xci.

rũ mortaliũ culpa diluit᷑.ſeptiformis ſpũſſãc
ti gr̃a ĩfdit.⁊ vtutum ſeptenaꝛ acquizif.
BSʒ cuʒ iſtis panibus eꝛãt piſciculi pauci ſat
tem duo.ꝗ ſignificant timorẽ ⁊ amorem.qui

cum iſtis panibus dut edi. drimus piſcis eſt

timoꝛ penaꝛum iferni.⁊ iſte capit᷑ ĩ ags ifer

ni. Secũdus piſcis ẽ amoꝛ ⁊ deſyderiuʒ eter
noꝛũ.⁊ iſte capit᷑ ĩ fluuio padin.⁊ dicunt᷑ piſ
culi ñ piſces.qr timoꝛ ẽ ꝑuulꝰ.eo ꝙ hoĩez ꝑ
uulum ⁊ humilẽ reddat. ⁊ amoꝛ röne ſtatus
qꝛ ꝑuus eſt reſpectu amõis futuri ſeculi. In
ſuꝑ ſciendum ꝙ ſunt ſeptẽ panes miſtici cu
iuſiibet ſtatus.ſ.icipiẽtiũ.ꝓficientiũ.⁊ ꝑfec
toꝝ.de ꝗbꝰdñs paſcit fideles ſᷣm diuerſitatẽ
ſtatuum eoꝛũdem. Primos ſeptẽ panes bea
tus Beꝛn. ꝓponit clauſtꝛalibus.ꝗ gerunt fõ
mã icipiẽtiũ q;tũ ad initiũ ſue conuerſionis.
Primꝰ ẽ panis ueꝛbi ĩ quo uita hoĩs eſt(qr

nõ ĩ ſolo pane uiuit homo: ſʒ ĩ omni uerbo

ꝙ egrediet ex ore dñi) & ut taceamꝰ de ueꝛ
bo uocali.quo deꝰ aliqñ locutꝰ fuiſſe loqtur
mop ſi. Abrahe.⁊ alijs.ſiue ꝑ ãgelos ſiue ꝑ ſe
ſiue alio mõ.ad pñs diceꝛe poſſumus.ꝙ vbũ
egꝛediet ex ore dei dupliciteꝛ. AUno mõ ime
diate.qñ uidelicet deus loꝗt᷑ ꝑ iſtictũ ad coꝛ
hois ĩſpirãdo ei quid facere beat. Poc mõ
deus loꝗt peccatoꝛibꝰ* ⁊ hoĩbus mũdanis in
ſtigando eos ad pniam. A lio mò loꝗt deꝰ ꝑ
aliquem hoĩem.ſ.platum .Lpᷣdicatoꝛẽ. doc
rorẽ.ł aliquem amicũ.pꝑ quẽ q̃ſ per reueren
daꝛium deuſ uerba ſua tranſmittit ad aureſ
hominis. Eſt ⁊ tertius modus quo deꝰ loꝗt
hoĩbus.pᷣcipue clauſtralibus.ſ.ꝑ ſcripturaʒ
que ad omnia recipienda ſunt ſieut vba dei
cuius ĩſpiꝛatõe ſunt ſcripta ad paſcenduz ni
delicet legentes pane uite ſpũalis, ſecundus

panis (ſ̃m eundem Geꝛ.) eſt obediẽtia ꝗ bũ
comitatur pꝛimum. Quid ei ꝓdeſt nerba dei
audĩ.niſñ quis eis uelit ⁊ m ea uitam ſuaʒ
dirigere. Teꝛtius panis ẽ meditatõ z hic beñ
comitatuꝛ duos pᷣcedẽtes. Naz poſtß ueꝛba
dei ↄmendata ſut cordi. ⁊ eis homo ſtatuit
obedir̃ neceſſe ẽ hominẽ ↄtinue meditari.q̃
liter uitam ſuam ſ̃m ði bñplacituʒ diſponat.
Quartus panis ẽ orãtiũ lachryme.qui paniſ
bñ adiungit᷑ pꝛecedẽti. Inm enim meditat
peccatoꝝ ſuoꝝ ſarcinã.pñtis incolatus miſe
ziam. ⁊ uite eterne gloriã. ſuã imbecillitatezʒ
⁊ di eꝛga ſe bonitatẽ.in tali meditatõe exar
deſcit ignis ᷣuotõis.⁊ reſoluit᷑ cor in lachꝛy
mas ↄpuctõis.⁊ tũc r̃cuꝛꝛit ad pᷣndiũ orõis.
Quitus panis ẽ laboꝛ pnie.⁊ hic panis utiq;
neceſſaꝛiꝰẽ ĩcipiẽtibꝰ ẽt poſt alios pᷣmiſſoſ qꝛ
(Sim Aug)ñ ſufficit moꝛes ĩ melius ↄmutar
2 a malis factis r̃ceõre niſi ⁊ ð his q̃ facta ſt᷑
ſatiſfacias ðᷣo ꝑ pniaz. laboꝛẽ.⁊ doloꝛem.ſex
tꝰ panis ẽ iocda unanimitas ſotiał.⁊ h̊ bũ
dr̃ pãis qr paſcit ⁊ ↄfortat ĩ uita ſpũali.uiuẽ
tes ĩ ↄgregatõe q;tum að clauſtzꝛales.etis vi
nẽtes in communione eccleſie q;tuʒ ad auos

De fermento cauendo ⁊ ceco

ĩcipiẽtes. Septimus panis eſt euehaꝛiſtia.⁊
ð hoc pane ſatis dr̃ alibi ĩ diuerſis locis Pꝛo
latis ſeptẽ panibus ĩcipiẽtiũ.cõſequenter de
guſtandi ſunt alij ſeptẽ ꝓficiẽtiũ. Abi ſcien
dũ ꝙ (ſicut dicit apłs)ñ ẽ uolẽtis neq; cuꝛrẽ
tis iʒ miſeꝛẽtis.ði oʒ eĩ currere nolẽtẽ ĩ uia
ꝓfectus ſpũalis.totaliteꝛ inniti diuĩe miſeri
coꝛdie.⁊ ð bonis iã pᷣſtitis.miſeꝛicordias do
mini cũ grarũactione iugiteꝛ ante m̃tis ocn
los haber̃.⁊ ſic ſemꝑ ad meliora poteꝛit pro
ficer᷑. Dꝛopt᷑ ꝙ bts Ber.oẽs miſeꝛatões dñi
erga ſe r̃cogitans.̃ducit eas ad ſeptẽ paneſ.
Abus eum domius miſericorditeꝛ r̃ficere di
gnatus fuit.Et nos ð eiſdẽ panibus ueſci de
bemus.ſi ĩ uita ſpũali ꝓficer̃ uelimꝰ ut dica
mus cũ pᷣs.uenidt mihi miſeꝛatiões tue ⁊ ni
uã. Prius panis l pria miſcõia (ſ̃ʒ Beꝛ)eſt pᷣ
ſerustio a multis peccatis.ĩ que incidiſſet ſi
eũ ði miſericordia n cuſtodiſſet.hꝰ panis(ᷣʒ
eũdẽ Ber)tꝛia ſunt fragnẽta.Tribus inquit
modis a peccatis me memini cõſeruatuz. oc
caſionis ſubtꝛactione.rſiſtendi data vᷣtute.⁊
affectõis ſanitate. Secũdus panis ẽ pia dei
diſſimulatio circa peccãtẽ. qr tardabat ultõ
nẽ ⁊ ĩdulgẽtiam cogitabat. hzʒ ⁊ h̊ panis tꝛia
fꝛagmẽta.niolz longanimitatẽ quã exhibuit
electõnez pᷣdeſtiatõis quã ĩpleri uoluit.⁊ ca
ꝛitatem nimiã qua nos dilexit. Tertius pãis
ẽ miſeratio qua conuertit ad pniam. Pic et᷑
panis hʒ tria fꝛagmẽta.qꝛ cor concutit:exci
tans illud ut aduertat ſuoꝝ uulnera pctoꝝ.
⁊2 uulnerũ dolorẽ ſentiat.terret öducens ad
poꝛtas ĩferi.⁊ pꝛe ꝑpata iniquis ſupplitia mõ
ſtrans.⁊ ſpẽ dat ĩdulgẽtie. Quartus panis ẽ
iĩdulgẽtia pctoꝝ.ꝙ uilicet ðöus penitẽtẽ eũ
miſericoꝛditer ſuſcepit.Et h̊ panis hẽt tria
fragmẽta. Quia (ut dicit Ber.)ſic ex toto ð
us ĩdulſit.⁊ tã libeꝛaliter oẽm donauit iĩiuri
am. ut iam nec dãnet ulciſcẽdo ꝙ ẽ pᷣmũ.nec
ofũdat iproperãdo.ꝙ ẽ ſᷣm nec minus ĩputã
do ꝙ ẽ tertiũ: Quintus panis ẽ cõtinentia a
peccãdo.ſeu uirtꝰ continẽdi ⁊ emendatiꝰ ui
uẽdi.ne r̃cidiuũ pateretur.Et hic panis etiã
hʒ tria fragmta. Nã hec ↄtinẽtia bʒ tres op
pugnatores.ſ.caꝛnẽ mõm ⁊ malignũ ſpꝛm̃.ꝗ
bus f ſiſter̃ noſtra vᷣtute ñ ualemus ſed pãe
iſto diuie miſericoꝛdie confortati:hẽmus in
dno hãc vtutẽ. Sextus panis ẽ gratia ꝓme
rendi q̃ uidelicet minus bone conuerſationi
indulget. Quam gꝛatiã dicit Ber.ĩ tribuſ ma
xime conſtare tanq; fiagmentis. uidelicet in
odio preteritoꝛum maloꝛuz. ĩ contemptu bo
norum pꝛeſentium. ⁊ ðᷣſyõᷣrio futuroruʒ Sep
timus pamis eſt ſpes obtinendi.qua deus do
nat homini indigno ⁊ peccatori de ſua toci
ens experto bonitate.uſq; ad celeſtia ſpeꝛan
da pᷣſumer̃. Cuius etiazʒ tria (ſecũdum Beꝛ)
ſt fragnema. Tria inquit conſdero ĩ ꝗbus
tota ſpes mea conſiſtit. Caritatẽ adoptõnis
neꝛitatẽ ꝓmiſſionis. poteſtatem redditioniſ.

bethſaide illuminato.

Refecti duobus ſeptenaꝛijs panum a beato
Berñ.nobis appoſitis.uidelicet ĩcipientium
⁊2 ꝓficiẽtiũ.feſtinemus nũc utcunq; guſtare
ſeptẽ alios a ſpũſſancto nobis ꝓponendos.ꝗ
bus r̃ficiũtuꝛ anime ꝑfec toꝝ.qui panes ſunt
ſeptẽ dona ſpirituſſancti:felix anima que biſ
ſaturari merueꝛit.Et bñ hec dona noĩe panũ
deſcribuntur.qꝛ delectabiliteꝛ reficiunt ani
mam in pñjᷣti.⁊ ſatiant i futuro. Pꝛimꝰ panis
eſt timoꝛ domini.timoꝛ inquam filialis nam
timoꝛ ſeruilis incipientium eſt. Et hic eſt
timoꝛ caſtus.quo quis ex timore timet a dᷣo
ſeparari.⁊ iðo ðclinat a malo ꝙ ↄtrariatur
dðo.Sed qꝛ oportet etiam benefacer̃. ſequit
ſecũdus pãis qui eſt donũ pieratis.qꝰ monet
nos ſpũſſianctus ut opemur bonum ad laudẽ
dei.⁊ ad utilitatem omnium ꝓximoꝝ. ⁊ hec
eſt pietas que ad omnia utilis eſt. ⁊ pꝛocedit
ex pio corde.ꝙ deus tm̃ intuetur. coꝛꝑał au
tem exercitatio ſcʒ ſine pietate ad modicum
utilis eſt. Tertius panis eſt donũ ſcientie. B
donum comitatuꝛ duo pᷣdicta.quia (ut dicit
Criᷣ)nemo poteſt cauer̃ malũ niſ ↄgnituʒ.
neq; bonum facere ꝙ ignorat.⁊ hoc datuꝛ
donum ſcientie.quo datur homini rectũ ha
here iudicium.ð iſtis ĩferioribꝰ ad ↄgnoſcẽ
dum.ꝗd noxiũ ⁊ quid expediens ſit ad ſalu
tem. Quartus panis eſt donum fortitudiniſ.
Et bene fortitudo ſequituꝛ ↄſciẽtiã.Nã ↄgni
to per donũ ſcientie que mala cauenda ſt᷑ ⁊
que bona ꝓſequẽda opꝰ eſt ſpiritu fortitudi
nis.quo poſſit ꝓſequi que ↄgnouit.tã ĩ uĩcẽ
do mala qᷓ; ĩi aggrediẽdo bõa. Poc dono do
tati fuerũt ſancti martyres.quos nulla toꝛm̃
ta poterant ſuꝑar. Quintus panis eſt donuzʒ
ↄſilij.per ꝙ homo dirigituꝛ q̃ſi ↄſilio a ðᷣo ac
cepto in his ad que humana ratio ũñ ſufficit.
Et beñ conſilium ſequituꝛ foꝛtitudinẽ. quia
ſ̃m Sreg.ualde fortitudo deſtruit᷑.niſi ꝑ ↄſi
lium fulciat᷑.ꝗa quo plus ſe poſſe ↄſpicit.eo
uirt“ ſine moderamine ĩ pᷣceps ruit. ⁊ mens
que ĩtus ſedem cõſilij perdidit:foras ſe ꝑ de
ſyderia innumerabiliteꝛ ſpargit. Sextꝰ pãis
E donũ ĩtellectus.⁊ iſtud donũ ſequit᷑ donũ
cõſilij.⁊ duo bona facit in anima. Dꝛimũ qr
illuſtrat ĩtellectum ad ſane capiẽdũ ↄſilium
ſpũſſancti ſpeculatiue.Scõm quia depurat
affectum ad agẽdũ pꝛactice ↄſultum. Septi
mus panis ẽ donum ſapientie.ꝙ ſequituꝛ do
num ĩtellectus.⁊ omnia dona alia que ſine
ſapientia nihil ſt. Sapiẽtia ẽ ↄgnitio ſuoui
tatis diuĩe ꝑ exꝑientiam habita. Unde dicit
ſapiẽtia quaſi ſapida ſciẽtia. Nam per donũ
ſapiẽtie iuuatuꝛ homo non ſolum ad cogni
tionem diuinoꝛum ſed ẽt ad guſtationem eo
zundem. Oꝛatõ.
d Omine ieſu xpᷣe miſerer̃ ſuꝑ turbam
pẽitẽtiũ ⁊ ĩ cipiẽtiũ.iuſtoꝝ ⁊ ꝓfitien
tiũ ꝑfectoꝝ ⁊ ↄtemplãtiũ. ꝑ triduum
ↄtritõis,⁊ ↄfeſſõis ⁊ ſatiſfactõis.ꝑ uictoriã

ſerrenitnbbm,ng⸗
finio tnuſcz eſe ifn
Italiloco erat lE 44
po tanqj geuoti ? ſnollce
ſeg tanij iiol ? iñtlites /
obenſeit ſalucei tihlan
eumn capere ialiguol ? ꝛog⸗
lenet eie ignun ge celo oe
ſtiaduentus ex aliquo celel
cant.Gi de celo uentſti. pba
de celo oſtedas Abi aduene
ſcide d phariſei oomniſſo ſtn
rum Kadedami anrdlogie
Aigedn i doeſun ua
AMrloge icnin ddernd
inticare de ichoationele⸗
ſuum io iſtigaſtra noe
Hetl tpi c erat ipoſipil
lencſt uin celi ʒ ſe exte
gefutura giſpoſtoe geri⸗
int hulus. Vel ag cogn
UDnilege pmifimn perel
nrtte Tfngur,
nodlſicnle gel ſersf⸗
taseniſcgengenn
Knponret

nel e ſo tiß ſnteret ſicr

id⸗ nn Pꝛime partis. Caplʒ. xcij.
emg delicee 5, . . .J =⸗
n ete ſnenn Fnms caxn giabn pe⸗ niton corpalez ronagis ex ſeriptuꝛa legis roro pap in qua
N j am ⁊ ſpu expectãtiũ ueniam eſtis edocti.debet᷑ cogitaꝛe me eſſe xppᷣm ab
e Neneneee geatiam ⁊ głiam. refice pᷣmos ꝑ diſcꝛetaʒ ſo eis ꝓmiſſum. Uñn ſegt᷑ arguitio eoꝝ(F acieʒ
arei fenAllees d licitudinẽ.cautelã.idignatõem.timorẽ.ðᷣſyõð celi)i.diſpoſitõʒz aeꝛis diiudicaꝛe noſtis p
di erinneo n ꝛium. emulatõeʒ. ⁊ nĩdictã. Refice ſecũdos noſticãdo ð futuꝛis ꝑ ſigna.q̃ tñ ſũt fallibilia
gadenniethuneſe l ꝑ ſpiritũ timoꝛis.pietatis.ſciẽtie fortitudiniſ ſigna ãt tꝑʒ. ſ.aduẽtus mei a pppᷣis predicta
nr ſlietefein conſilij.ĩtellectus ⁊ ſapiẽtie. Refice tercios a me ĩ ĩeffectu exhibita (pᷣmus eĩ ⁊ ſecũdꝰ ad
ninanun Nin ꝑ tres aĩe ⁊ quatuor coꝛporis dotes.ĩ pꝛeſen uẽtꝰ xpᷣi ſũt q̃ſi duo tꝑa) ñ poteſtis ſcire facł
iren gunflie n ti ꝗqoem ſpe que ſupeꝛexcreſcat ĩ ſepteʒ ſpoꝛ tatem uobis heꝛeñi ⁊ iuidia auferente.Ex di
nocti⸗ neſ deen tas in futuꝛa beatitudine amen. ctis eĩ ꝓhᷣaꝝ ⁊ uiſis miraculis q̃ nemo aliꝰ fe
limt ners de fermento cauendo ⁊ ceco bethſaide il ciſſet: ſaluatoris aduẽtuũ cognoſcere ðöbuer̃t.
metetni ann luminato. Capitulum. lxxxxij. ⁊ ſuſte iudicare.ꝙ ipſe ẽẽt xpᷣs ĩ lege ꝓmiſſꝰ
ieſ anderef u T poſt miraculum de eaſtiõe o ſtẽ Moꝛaliter hic rephendit dñs iſtos q p ſigna
i igenee git⸗ um. dimiſſa turba ſtatim aſcendit appaꝛentia ĩ celo qᷓ ſunt fallibilia de futuriſ
cpenudnnin drt OIihs cũ diſcipulis ĩ nauiculam fagi iudicabãt.⁊ ex his qᷓ hẽbantct ĩ ſcꝛipturis de
em omnium lack erns turbe applauſum z ꝛeueꝛenti xpᷣo.qᷓ ꝗdem ſcripture ſũr infallibiles iudica⸗
komnia utilseſ nide am.⁊ ut a turba r̃motus doctrine uacaꝛet di re neſciehant.⁊ ſignificãt illos qui de factis
eus ifinetn mei ſcipulorum: dans in hoe nobis ſimile facien alioꝛum ſe intꝛomittere uolunt.⁊ ̊ ꝓpꝛijs ꝰ
ſcfneietgte al di doctrinã ⁊ exemplã.Et uẽit ĩ fines ſeu ꝑ ſcientijs ĩ quibus poſſent legete ñ iudicant.

ſ cauef nali if Mig.

tes magedã ſeu dalmamica.ꝙ ſᷣm aug. idezʒz
ẽ ſᷣm ꝛem ⁊ eadem terra dupliciter uocata.
Sed ̃m alios ſunt due regiones diſticte:ſʒ
ĩ extremitatibus ↄiuncte.⁊ iõ exiſtens in cõ

UVn Pier. Uix ĩuenies ꝗ irrepᷣhẽſibilẽ uitazʒ
ſuã exhibeꝛe uelit. ut libẽter non repᷣhendat
alienam.tanqᷓ; huius mali libido mentez ho

gegigwntth ex ĩtatibus ↄnnRncät . 16! minũ ĩuaſit. ut ẽt ꝗ ꝓcul ab alijs uitijs r̃ceſ
gnocien * e ann finio nutriuſqᷓ;.dr̃ eſſe ĩ fine iſtius uel illius.⁊ ſerũt. ĩ illud tñ quaſi extaneũ laqueũ diabo
loſfnin⸗ a I tali loco erat ihjs.( Et acceſſerunt ad euʒ) la icidant. Iſtud ẽt r̃ ꝗ illos ꝗ or̃ õ illos.ꝗ
igenme Nmolo nõ tanq; deuoti ⁊ ſimplices ut addiſcerent. ſoliciti ſt᷑ futuꝛam aeꝛis aliaꝝ ꝛe qualita
eh . letg ſali ſed tanq; ĩuidi ⁊ ĩſdiãtes.ut ipʒ temptaꝛent tẽ ↄſiderare.⁊ de tꝑe ſue moꝛtis ł futuri iudi
cc un nunmnt. (pbariſei ⁊ ſaducei tẽptantes)).ſ.ſi poſſent cij nolunt cogitare.Sʒ (ut dicit Aug.) Lau
guii nNili, ſi gni eum capere ĩ aliquo((⁊ ꝛogauerũt euzʒ ut oñ dabilior ẽ animus cui nota ẽ ĩfumuas ꝓpꝛia
aue nala cauenleſt deꝛet eie ſignum de celo)öclarando.ſ.tpꝰ celon )Nellatdes 7 terraꝝ fundamenta.
d eſ ſpirin ſortitudl ſui aduentus ex aliquo celeſti ſigno. Ac ſi di Tadrat. WMoꝛal neip e hols enectus mane 0 ſira Wo⸗
que ognorit ca iuicè cant. Si de celo ueniſti.ꝓba in hoc ꝙ ſigna iuuẽtus.ruboꝛ eſt feruor caꝛitatis.ſerenitas .
edo boa. Doc dono do de celo oſtẽdas. Abi adueꝛtendum ꝙ aliqui tranquillitas mentis. Quando ergo in mane
rtjres. aos Nllatdrcn ſcꝛibe ⁊ phariſei obmiſſo ſtudio legis ⁊ ꝓpphᷣa iuuẽtutis rubet celũ ſignũ ẽ futur̃ tꝛibulatio
Auimvspanis ed don; rum. ſtudebant iĩ aſtrologia uñ ⁊ uſq; hodie nis. Vñ ĩ eccleſiaſtico.VFili accedes ad fuitu

Drignn ada oe
edumamafatoßſuffot.
ſecrirmn fonitddine uis

aliqui eoꝛuʒ ĩ hoc ſunt ualde curioſi.⁊ quia
aſtꝛologi aliqñ ꝑ ↄſideratõem aſtꝛoꝝ uolunt
iudicare de ĩchoatione legum ⁊ ſectaꝝ dinẽ

e f 7 — B ———
tẽ ði ſta ĩ iuſticia ⁊ fimore.⁊ pᷣp ara alaz tuã

ad tẽptatõeʒ.Quãõdo vo ĩ ſeꝛo ⁊ ĩ fine rubet
caꝛitas ſignum ẽ ſerenitatis future.q̃ ſequit᷑

rurudo deſtuit nii) ſaꝛum iõ iſti ꝑ aſtra uolebãt pᷣnoſticaꝛe ð ad tempeſtatẽ. Uſi i Thobia. Doſt tempeſtatẽ
quo piusſe voſſe ohict ⸗ uẽtu xpᷣi.ꝙ erat ĩpoſſibile.qr ad talia ñ ſe ex tꝛãquillu facis.⁊ ĩ ſalomone extema gaudij
ruminei zeepo it,n nen tendit uirtꝰ celi.lqʒ ſe extẽdat ad pᷣnoſticãdũ luctus occupat ⁊ ecõuerſo.⁊ ĩ Johãne triſti
ciſii eticlt nſep e de futura diſpoſitõe aeris ut ſiccitate ⁊ plu cia ur̃a uertet ĩ gaudiũ. Similiteꝛ quando ẽ
hlreh rgi Sert p uia. ⁊ huius. Uel ad cognoſcẽdum ipſum ẽẽ ſerenitas ꝓſperitatis in uita pnti ſignum eſt
ubil lt ſant voi xpᷣm ĩ lege pmiſſum.petebãt ð celo ſignum pene ⁊ tempeſtatis in uita futura. ⁊ ecõuer
iſtuo ins hiinig maieſtatis Ine. ut fuigur a ⁊ plnuias . ue be ſo q ẽ ſeꝛenitas i ueſꝑe ⁊ tarde.ſ.ĩ uite fine
. factt ina ſäoflun odi ſimile. uel ꝙ ĩ exẽplũ Moyſi.mãna ce ſignũ ẽ ſeꝛenitatis ⁊ ↄſolatõis uite futur(Et
mac ſuneceh ſiennt ĩtus emiſſo: oẽm pptm reficeꝛet multo tpre dominꝰ ĩgemiſcens ſpiꝛitu).qꝛ ſicut de hoĩʒ
atine Sedin ing uel ꝙ ſolẽ ſtar̃ faceret ſicut Joſue uel reiro ſalute letatur.ita ſupeꝛ eoꝛum dolet erroribꝰ

di Aerce omellun Het

ta,Oteet
ientiam b W
ii ſinn⸗ Unga
nna alinnne⸗

6

ceder̃ ſicut Iſaias.ł ꝙ daret ignẽ de celo ſi
cut Pelyas. Ons uero reſpondens ⁊? eos r̃daꝛ
guens: ait.¶ Facto ueſpere dicitis) i.aligd
de futuꝛa tpᷣris diſpoſitione pᷣdicere per cõſi
deratõem celi poteſtis.niolicet ſerenus erit

rubicũdũ ẽ.n.celũ.qꝛ tał diſpoſitõ ĩ ueſpere
frequẽt᷑ ẽ ſfignuʒ ſeꝛenitat᷑ future. licet impe

ait.¶ Heneꝛatio mala )quo ad moꝝ pueꝛſita
tem (⁊ adultera )quo ad fidei uiolatõem.2e
cedens a deo uero ſponſo animarum peꝛ ĩfiõ
litatem ſignum querit quo ad maieſtatis iu

dicatõem ⁊ ſignum non dabitur ei niſ Jone

ꝓphe.i.ſignũ ĩfirmitatis.de quo pᷣs.dicit.fac
mecum ſignum i bonuʒ.⁊c. Poc ei ẽ ſignuʒ
paſſõis.ꝑ qð oĩs hõ ẽ adiutus ⁊ conſolatus.

nſeue i mn⸗ diat᷑ qũq;.⁊ mane.ſ.dicer̃ poteſtis. hodie tẽ ſſoi
n tan peſtas erit.autilat.n.celũ.qꝛ HB ut plurimum Simile habes ſupra.ubi plura de hac uide
zeſlerei mn tẽpeſtatis ſignum. Et ẽ rõ talis.Ex ſigniſ ce — as materia.Et tanq; obſtinatus relinquens
eieſt iße i uinzi hiun li in quibus non eſtis edocti: ſcitis iudicare phaꝛiſeos ⁊ ſaduceos quo ad corꝑis pñtiazʒ ⁊
richi⸗ linil i tpꝛa.pnoſticãdo de de ſerenitate ł pluuia mł gre affectum.⁊ aſcẽdens iteꝝ nauẽ cuzʒ diſci
1
ſati .

3p

. 1292 Em n1àctis. quoꝝ doctrĩa duo erant.ſ. ꝑuerſitas
6.

De fermento cauendo ⁊ ceco

pulis ſuis abiit ab illis tranſ fretum )i. ultra
ſtagnũ genesareth ꝛelicto ſtrepitu mundano
Et cũ ueniſſent diſcipuli tranſfretum.obliti
ſunt panes accipere.i.fragmenta panũu ſeptẽ
ſportaꝝ.⁊ non habebant niſ panẽ unũ. Cã
qt huius obliuiõis potuit eſſe multiplex una
ꝓhibitio ſolicitudinis ð craſtino.alia occuꝛ
ſus paupeꝝ quibus reliquias dimiſerunt. teꝛ
cia ſpes de dno.qr iam uiſis miaculis certi
erãt.ꝙ nihil eis deficeret.quarta ĩteꝛna dul
cedo unius ⁊ ueꝛi pais hñtis ĩ ſe oẽ ölectam̃
tũ.quẽ ſecũ hẽ bant.illo.n. capti ð exteriori
pane ñ cogitabant. Uñ Beda. Unꝰpais quẽ
ſecũ habebant ĩ naui:miſtice ipᷣm panẽ uite
dñm uiölicet ſaluatorẽ öſignat.c“ amore qr
ſꝑ intus reficiebtuꝛ ĩ corde.nimis de terre
no pane quo coꝛpus paſci ſolet: curabãt hec
Beda. In quo ondituz ĩ eis feꝛuoꝛ ⁊ ᷣſydriũ
ſuꝑne doctrine ⁊ cõtẽptus delitiaꝝ mõi hꝰ.
cũ ẽt ciꝛca uite neceſſaria.paꝝ fueꝛũt ſtudio
ſi.?⁊ eoꝝ öuotio ad pñtiam xpᷣi.qꝛ ſic ĩſeꝑabi
liteꝛ adheꝛebant ei.ꝙ neceſſaria uite fuerãt
obliti.⁊ q;modicã carnis curã hẽbat in reli
quis neceſſariis.ꝗ nec niaticũ ſumpſer̃t ĩtẽ
tõe dñici comita tus.Unde Remigius Tan
to.n.amor̃ mg̃i ötinebãtur.ut nec etiam ad
punctũ uellent ab eo r̃cedere,. aĩaduertendũ
E g q;tũ alieni eſſent ab appetitu ðᷣlitiaꝝ cuʒ
tã paꝛuã habeꝛẽt ð neceſſaꝛ js cuꝛã.ut etiam
obliti ſunt pães acciper̃ ſine ꝗqbus humana
fragilitas ſubſiſtere ñ põt hec Remi. Porũ
eꝛgo diſcipuloꝝ exẽplo.⁊ tu magis cuꝛa ð ci
bo mentis qᷓ; uẽtris.⁊ magis ð uirtute animi
q; uiatieo coꝛꝑis.nã (ſᷣm Crivᷣ.)hoc loco ui⸗
tut᷑ poſſeſſio:oẽm triſticiã ⁊ ſolicitudinẽ ex
pellit.ac leticiã ⁊ ſpẽ magrã ĩmittit.deoq; ⁊
hoĩbꝰacceptabiles facit. Et dixit eis ieſusſĩ
tuemini)p diligentẽ conſiderationẽ mentis.
(⁊ cauete)ꝑ fiði puritatẽ (a fermento).i.a
coꝛꝛuptõe ⁊ doctꝛina coꝛruũpente(phariſeoꝝ
⁊ ſaduceoꝝ )ferm̃tũ eĩ qñq; pp coꝛꝛeptõem
ſignificat doctrinã malã.ut h̊ qñq; propt᷑ ca
lorem incluſum ſignificat feruorem fidei ut
ſupꝛa (⁊ a feꝛmento ⁊ corꝛuptõe herodis) ſ.
pꝛauis moꝛibus. ⁊ ſic hẽtuꝛ triplex fermentũ
Dꝛimũ ſaduceoꝝ qui dicunt ñ eſſe reſurrec
tõzʒ. neq; angelũ.neq; xpᷣʒ ꝓphetas ſpeꝛnunt
ſpe pñtium deo ſeruiunt. Secundũ phariſeo
rum. qꝗ decreta legis diuine traditionibꝰ ho
minũ poſtponũt.legẽ pᷣdicãt vᷣbis.⁊ ĩpugnãt᷑

doctrie ⁊ ſimulatõ uite. Teꝛciũ ẽ herodiano
rũ ꝙ ẽ adulteriũ hẽ icidiũ.temeritas iurãdi.
ſimulatõ r̃ligiõis. Primũ ẽ erroꝛis.ᷣm ſimu
latõia. teꝛciũ praui moꝛis. Primũ corrumpit
ꝛationem. ſm itentionem. tercinm operatãgz.
dDe his trib aicit apłs.nõ ĩ feꝛmento ueteri
quantum ad primum. neq; ĩ fermento nequi
tie quantum ad ſecundum. ⁊ malitie quãtũ
ad tertium. Uel ſᷣm quoſdam fermentum he

J

bethſaide illuminato.

rodis uocat etiam doctrinã coꝛꝛuptiuã heꝛo
dianoꝝ dicẽtin herodẽ xpᷣm. Iſti heꝛodiani
pᷣm eos fuerũt quidam iuði fingẽtes qudã
ſectam nouam dicẽtes hezode aſcalonita
ꝙ erat meſſyas:moti falſo intellectu uliꝰ ꝙ
dicitur ĩ geneſi.ñ auferetuꝛ ſceptrũ de iuda
⁊c. Ubi dr̃ ꝙ ablatõ regni a tribu iude erat
ſignuũ aduẽtꝰ meſſye. Iſte ãt herodes obtinu
it regnum illud. cum tũ alienigena. qr pateꝛ
eius fuit ivumeus.⁊ quia meſſiam ꝓmiſſum
itelligebant illi regnar̃ tꝑaliteꝛ nec uidebãt
alium tunc ꝛegnat̃ ĩ iudea niſi herodem.iðo
dixerunt eũ eſſe meſ yam.cum tñ prophetia
iacob pᷣdicta.eſſet ſᷣm ueritatem ð xpᷣo tem
poꝛe heꝛodis nato ĩtelligẽda. Ab his g om̃i
bus monet diſcipulos cauere.ne i his cõſen
tiãt uel hec ĩ eis approbando ł ĩ his eos imi
tando. NMon em̃ uiuẽdũ eſt in fermento uete
ri q́;tum ad ꝑuerſã doctrinã.neq; ĩ fermento
malicie qᷓ́;dtum ad moꝝ pꝛauitatẽ.⁊ nequitie
q́;tum ad ſimulatã iuſticiam ſed ĩ agzimis ſin
cer itatis quo ad uitam ⁊ ĩtentõʒ ⁊ ueritatis
quo ad doctrinam.At illi )ſ. diſcipuli dic
tum domini.(itelligẽtes) de pane fermenta
to ⁊ materiali(cogitabãt ĩtꝛa ſe dicẽtes)qꝰ
dam occulto murmare.qr ̊ᷓ ideo dicit.(¶ꝗa
panes non accepimus.iñ uult ꝙ de pane pha
ꝛiſeoꝝ feꝛmẽtato accipiamus) Putabant ei
ſe eſſe tacite notatos ð panũ obliuione. ⁊ ꝙ;
ad litterã ð pane fermentato loqueretur ne
ab eis acciperent.eo quod panes ſecum non
accepiſſent. Errabant apoſtoli in duobꝰ.gꝗa
⁊2 de panum ðfectu dubitabant.eo qð panes
non attulleꝛant ⁊ quia uerbum domini ð fer
mẽto ad litteꝛam capiebant. Primo ergo aꝛ
guuntur ð primo.ſ ꝙ timebant panis defec
tum mateꝛialis.(Sciens enim ieſus cogita
tões eoꝝ)tanq; deꝰ aꝛguit eos de fidei modi
citate.ꝗa eo pñte ⁊ cum eo timebant poſſe
eger̃:dieẽs(Quid cogitatis modice fidei ꝗa
panes nõ habetis)⁊ me dix ſſe ð panibuſ teꝛ
ꝛenis ð ꝗbus dubitaꝛe nõ õberetis. Panẽ ui
te que eſt cauſa omniũ panum ſecuʒ hẽbãt.
2 ideo ð panũ defectu dubitaꝛe nõ bebãt.
Poc aũt (ſᷣm (ꝛziſo)dom nus facit ut ſolici
fudinẽ eſcaꝝ ab eis abiſtiat.Quaſi diceret.
Ex factis meis pꝛecedẽtibꝰ ⁊ doctrĩa debe
tis ſic eſſe illuminati.ꝙ ueꝛbum meuz ĩtelli
geretis nõ de pane materiali.quia ð hoc poſ

ſum uobis ſuffſiciẽteꝛ prouider. Quod ꝓbat

duplici exemplo ĩ quo magnã multutidinez
ſatiauit paꝛuo cibo. Unde ſubdit (Mondũ in
telligitis).ſ.miſterium. Nam ſi ꝑ panes ĩtel
ligituꝛ doctꝛia ſana: neceſſario per fermẽtũ
itelligituꝛ corrupta (neq; r̃cordamim) ſcili
cet untutis ĩ multiplicaſõe panũ.unde ſequi
tuꝛ (quinq; panuz) ſ.diſtꝛibutoꝝ ĩ quinq; mi
lia hominũ(⁊ quot cophĩos ſumpſiſtis )ð re
ſiduo.neq; ſeptem panũ.ſ.diſtꝛibutoꝝ ĩ quat
tuoꝛ milia boĩum. ⁊ quot ſpoꝛtas ſumpſiſtis

eto ahuſcmoͤtenn
ent ſiuceoreſi⸗
pharſeon ? Ae
ſaimtumn. Et vene ut be⸗
eiatimcir opentes n il⸗
mirer crecttis luc.
Ictopweheſi nanu ei ec
ci⸗ igeerra vicimntale ein
Eterpues iĩocnlo e us inp⸗
heꝛceulon terfogauit eum
Et ſhicize ic aſpicere iel⸗
hoies uelut abones äbulätes⸗
gere dotertn liniamata hum
videdet dicne cNpora eon
d lociA nes dieche Ann
lten mard ſan octlos einsn
Uidit) derd erguikignori
logipſi Neſentidus ilun
ſperfecte, tpoſtea gſege.
poteat ei ſtati gfecte il
nocti noluit facere. n e⸗
dbac iparte obſcuratos e
T aa ane telligeum ſcig
nnlde Ade r poſt eſuren
it lisſeſi u teligere
cüt illuminnden b iſ
guititifleibeeci t0se
Nel Ee giſatit dicg⸗

plubitimi ſe gicirg r
mire g5iNeocie i
nuu, ul e mne /
rpuumus, hunbarei
ommi obliuone, ? 9
meytato logueretur ne
quod panes ſecumm non
n gpoſtol in dno ga
uditadant e0 edanes
nia uerdun domiridfer
Mhiedant. rind ercn
medend anis dee
Sciens ericn ieſns coget⸗
ngan enrde ſiei nodi
en cum ed kinebant hoſe
in cogtats nolſcefcig
ieſt ret rſeb unblſie
bitare noͤdberens, Pene ui
mum ſectz hebaͤ⸗
omnii mnun ſlg Nd⸗
ture no odedaͤt⸗
efectu dubitgtene
ſton msfiel

eis abiſiͤl,Alaſt icetet⸗

ſin cehe
ſececethen doctiin 6

jeli
mnati nerpum nenen
— Quos t

13) i
n cginn
en mi gunp
ntau
1

Pꝛime partis.

fragmẽtoꝝ. Reducit eos ad memoriam mi
ꝛaculoꝝ ꝗnq; ⁊ ſeptẽ panibꝰ ut ↄfidãt ꝙ ip
ſe paſcet eos ꝗ pauit turbas q̃ſi dicerct. Nõ
ẽ uobis timẽdu cũ ð tam paucis panibꝰtãtas
feci habũdare religas.Uñn Cri.ꝑ q̊ ĩ memo
riã eis r̃ducit ea q̃ pterieũt.⁊ ad futura attẽ
tiores facit.deĩde arguunt de vᷣo.ſ.ꝙ habe
bãt defectũ itellectꝰ ſpualis cũ dr. Quaꝛe ñ
itelligitis.ſ.qr non de pane dixi uobis quaſi
diceret:ñ ẽ uobis dubitãdũ de pane mateꝛia
li qꝛ ita poſſũ eũ multiplicaꝛe ſicut uidiſtis.
nec de illo ego ſolicitor nec loquor uobis.iõ
potiꝰ de alio pane ⁊ fermẽto itelligeꝛe obui
ſtis.ſ.doctꝛie ꝑpueꝛſe.ꝗ more fermeti ſe ueri
panis ſubſtãtiã ſimulat hẽre ſʒ re uera totã

ſubſtãtiã eiꝰ cui admiſcet: corrũpit⸗⁊ ad ſa

porẽ ſuũ trahit. Hoc ẽ de quo apis diẽ. Mo
dicũ fermẽtũ totã maſſã coꝛrũpit. Ab iſto er
go ſicut a nociuo cibo ſũme ẽ cauẽdum. Un
de Ambꝛo. Cibus corporalis nociuꝰcum ma
gna ſolicitudine cauet quãto magis ſpiritua
lis (Tunc ĩtellexerunt.qꝛ nõ dixerit cauẽdũ
a fermẽto panũ.ſ.materialiuzʒ: ſʒ a doctrina
phariſeoꝝ ⁊ ſaduceoꝝ) q̃ rõne pᷣdicta uocat᷑
feꝛmẽtum.(Et uenerũt bethʒzaidã ubi cecũ
ei adeucũt:rogantes ut illũ tangeret).⁊ fir
miteꝛ credẽtes ꝙ ad tactũ eius ſanꝰfieretC.
(Et apprebẽſa manu eiꝰ. eduxit eũ extra ui
cũ.Jid ẽ extꝛa uicinitatẽ ⁊ tumultũ maloꝝ(¶
Et expuẽs ĩ oculos eius impoſitis manibꝰſu
peꝛ oculos: ĩiterrogauit eum ſi quid uideret.
Et aſpiciẽs) id ẽ aſpicere ĩcipiẽs (ait uideo
hoĩes uelut aꝛboꝛes ãbulãtes) Non ei diſtin
guere poterat liniamãta humanoꝝ coꝛpoꝛũ.
uidebat obſcuꝛe coꝛpora eoꝝ moueꝛi ð loco

ad locũ.⁊ poſtea ꝑfecte illnminauit eũ¶ Nã

iteꝝ manꝰ ſuꝑ oculos eius ĩpoſuit.⁊ clar᷑ oĩa
uidit) Der Gq̊ arguit᷑ ignoràtia diſcipłoꝛũ fac
to ꝙ ipſis pꝛeſentibus illuminauit cecũ pᷣmo
iperfecte. ⁊ poſtea ꝑfecte.Certũ eĩ qð xpᷣs
poterat eũ ſtatĩ ꝑfecte illuminare.ſʒ ꝑ taleʒ
modũ noluit facere. ut deſignaret diſcipulos
adhuc ĩ parte obſcuratos caligine ignoꝛdtie
7 ad claꝛe ĩtelligẽdum ĩdigere maioꝛi illumi
natõe. Unde ⁊ poſt reſuꝛrectõem ſuã aperu
it illis ſenſũ.ut ĩtelligerẽt ſcripturas.Alij di
cũt illuminatõem hoceci ſucceſſiue factã ꝑꝑ
puitatẽ fidei hꝰ ceci ⁊ offerẽtiũ ipſum xpᷣo.⁊
põt ẽẽ ꝙ iſta cã ⁊ pᷣdicta ↄcuꝛꝛerũt ad iſtuʒ
effectũ ĩ ipſo. Per hoc ẽt ſignatus ꝙ dñs ali
q;do dat ſuam gꝛatiam augmentando. pꝛius
datam (Et mittẽs illũ ĩ domũ ſuã iuſſit ut ne
miĩ diceret) ad uanitatis iactãtiã.ut m undi
gloriã nos doceret fugere:ſed tñ diceꝛe pote
ꝛat ⁊ debuit gꝗd pᷣdicatõʒ laudis diuiue. Poc
nondũ ĩtelligũt.ꝗ oĩa oꝑa ſua ut ab boibus
uideãt᷑:faciũt.De ꝗbus dñs ait Crecepeꝛunt
mercedẽ ſuam). MNe eꝛgo hic recipias merce
dem ⁊ recipiendo peꝛdas eteꝛnã uitioſitatem
tuam potius enarra quam uirtuteʒ exemplo

Capfzʒ. xcij.

apoſtoli:dicentis.qui fui blaſphemus ⁊ per
ſecutus ſum eccleſiam dei. Unde Augnſtinꝰ
Uis uirtutes tuas augeꝛi:pꝛodeꝛe noli.fuge
uideri: quod eſſe meruiſti.Quod manifeſtã
do potes amittere tacendo cnſtodi. Ubi Be
da.Cũcti ꝗ a dno cuꝛãt lãguores ſpualiũ ſũt
ſigna lãguoꝝ.ꝗbꝰ aĩa ꝑ pctm et᷑ne mõti ꝓpi
qᷓt.Sic eĩ ĩ ſurdo ⁊ muto a dño ſanato ſana
tio mẽtis ĩſinuat eoꝝ ꝗ neq; audiꝛe uerbũ ðdi
neq; loꝗ nouerãt.⁊ mox ĩ ꝛefectõe tuꝛbe eſu
ꝛiẽtis qᷓ dñũm ſecuta fuerat: ſuauitas figura
tuꝛ illa qᷓ diligẽtiũ ſe ⁊ q̃rentium ſolet coꝛda
nutꝛie ita ⁊ ĩ hoc ceco paulatĩ cuꝛato a dño
illumiatio öſignat᷑ cordiũ ſtultoꝝ ac lõge a
uia vitatis aberꝛãtiã ( Rogabãt ãt euzʒ ut il
lũ tãgeret) ſciẽtes qꝛ tactũ dñi.ſicut leproſũ
mũdare:ita etiam cecũ illũinar̃᷑ ualeret.Tã
gimꝰãt dñm nos.cum ei fide ĩtegra ⁊ ſince
ra adheremꝰ:tãgit nos cũ mẽtẽ nr̃azʒ afſſatu
ſui ſpiritus illuſtrat:atq; ad cognatõem nos
ꝓpᷣe ĩifirmitatis ſtudiumq; bone actõis accẽ
dit.Appꝛe hdit manũ ceci ut eũ ad executõ
nẽ bone oꝑatõis ↄfoꝛtet. Eduxit extra uicuz
ut a uita uulgari ſegꝛegatꝰ uolũtatẽ ſui cõdi
toris q̃ illuminaꝛi meꝛet᷑:libeꝛius ſedulo cõ
de ſcꝛutaꝛet.Quiſꝗs eĩ lumẽ eternitatis uið
re ðᷣſyðꝛat.ñ exẽpla turbaꝝ:ſʒ ducatũ neceſ
ſe ẽ ſẽꝑ ſui redẽptoꝛis ſeq̃t᷑. Jõ ãt cecuʒ hũc
paulati ⁊ ñ repẽte cuꝛat:quẽ mox uno vᷣbo(
ſi uellet)poteꝛat curar.ut magnitudinẽ hũa
ne cecitatis oſtẽderet.q̃ q̃ñ pedetẽptĩ.⁊ peꝛ
quoſdã ꝓfectuũ gradꝰ.ad lucez diuine uiſio
ſionis ſolʒ pueni. Sputũ ꝗppe ab ĩt ð capi
te dñi ꝓcedit.manꝰ vo ſũt mẽbra corpis ex
teꝛiꝰ poſita ¶(Expuẽs g i oculos ceci)dñſ(ipo
nit manꝰſuꝗs ut nideat) qr cecitatẽ gñriſ hu
mãi ⁊ ꝑ ĩuiſibilig diuine pietatiſ dona.⁊ ꝑ ex
hibita foris ſacr̃a aſſumpte humanitatis ab
ſterſit.Quod ãt eũ ĩ domuʒ ire pᷣcepit.miſti
ce admòet oẽs:qui cognitõe vitatis illuſtrã
tur ut ad coꝛ ſuum redeant.⁊ quantum ſibi
donatum ſit:ſolicita mente ꝑpendant. dona
tis collatiſq; ſibi bñfitijs digna opeꝝ execu
tione ꝛeſpondeàt.Quod vo eũ ſicut ⁊ multoſ
alios quos ſanauit: ſanatõem ſua ſilentio te
gere iubet.exẽplum ſuis tribuit.ne de his:q̃
faciunt mirandis:fauoꝛem uulgi requizant:
ſed diuinis tm̃ aſpectibꝰ:ubi ⁊ meꝛces ꝛeſtat
ſint ꝓplaceꝛe ↄtenti Pec Beda. Oꝛatõ.
DDOmine ihu xpᷣe fac mecum ſignum ĩ
ſꝛmitatis ⁊ paſſõis tue l bonũ ut ide
p te me adiutu gaudeaz ⁊? ↄſolatũ.O
pãis uite da mihi ſꝑ tuo amor r̃fici. ut minꝰ
ſolicit᷑ ð pane ł quocũq; ſolatõ tꝑali.Da mi
hi ut a feꝛmẽto pꝑuerſe doctue ac ſimulate
iuſticie ⁊ actõiſ praue caueã.⁊ i his nec acti
ue nec paſſiue te offẽdã.O ſplẽdoꝛ pr̃ne gtłe
illuia cor meũn lumie tue gr̃e diuĩe.meq; ðᷣ
oĩbꝰ enor ibꝰ ⁊z laqueis erue.ac dirige i uiaz
ueritatis ⁊ inſticie.ac ſalutis eteꝛne.Amen.
Laus enti in diuinis:

MRubꝛice capitul oꝝ prime

De diuĩa ⁊ eteꝛna xpᷣi generatõne. capi. j.
De rẽ mebio ſaluatõis hüam generis ⁊ natiui

tate glorioſe uirg inis marie. capi.ij.
De diſpẽſatõe uir ginis marie. Kapinij.
De ↄceptõne Johis haptiſte. ca. iiij.
De ↄceptòs ſaiuatoris nr̃i ie ſu xpi. cap.v.

De natitate ⁊ circũnõe pᷣcurſoris dñi.ca. vi.
de genealogia ſaluatoꝛiſ nr̃i ihu xpᷣi.ca.vij.
De eo ꝙ ioſeph uoluit occulte dimitte
re mariam. capi.viij.
De natiuitate ſalnatõis nr̃i ihu xpᷣi.capi.ix.

De circuciſione dſii ieſu xpᷣi. capi. x.
De epiphania domini. capi. xj.
De pñjᷣtatione dñi in templum. capi. xii.

De fuga dñi ĩ egyptũ ⁊ nece pueꝛoꝝ.ca.xiij.
De rditu ex egypto.⁊ ex ĩitõ pnie ioh.c.xiiij
De eo ꝙ puer ieſus remãſit ĩ hieruſalẽ ⁊ ĩuẽ
tus eſt in templo. ca. xv.
Gacta xpᷣi a.xij.anno uſq; ad. xxx. ca.xvj.
De offitio ⁊ uita iohànis batiſte. ca. xvij.
Johannes a do miſſus uẽit ad baptizãdi of
fitium. ca. xviij.
Johãnes eonfeſſus è ſe non ẽẽ xpᷣm ſʒ eiꝰ h
cuꝛſorẽ ⁊ nuntium. ca. xix.
De ꝓnia faciẽda ⁊ q̃litatibꝰ eiꝰ capi. xx.
De baptiſmo qñi ⁊ p̃na ꝛeuelatõe.capi.xxj.
De ie iunio ⁊ tẽptat õibꝰ dñi. ca. xxii.
Teſtioniũ iohis ba.ð xpᷣo agno ðᷣi.ca.xxiij.
De prima diſcipuloꝛum xpᷣi uocatiõe ⁊ eius
pdicatione. c.xxiiij.
De mutatione aq̃ᷓ ĩ uinum ĩ nuptijs.ca. xxv.
de prima eiectione uẽdemtiuz ð templo.⁊ ðᷣ
nichodemo. ca. xxvj.
De icarceratõe iohis baptiſte. c.xxvij.
De ĩiitio publice pᷣdicatõis ieſu xpᷣi.c.xxviij.
De ſcõa ⁊ tertia uocatõe diſcipuloꝝ.e .xxix.
Kpilogus uocatõum diſcipuloꝝ.⁊ ð diligen
tia xpi ad pdicandum. ca. xxx.
De uocarõe matt hei ⁊ eiꝰↄuiuio. ca.xxrj.
De electõe.xij.apoſtoloꝝ. c.xxxij.
De F̃mone domini in monte ⁊ octo beatuu
dinibus. c.xxxiij.
Qũo pᷣlati dñt lucer̃ oꝑe ⁊ ᷣmone.⁊ ꝙ; xpᷣſ le
gẽ non ſoluit ſed adimpleuit. c.xxxiiij
De patia ⁊ laꝛgitate ciꝛca pxios hñda.xxxv.
De lauð hũana ĩ bõis opibꝰ ñ̃ qꝛẽda. xxx vi.
De of̃onis qñice ĩtellectu ⁊ effectu.c.xxxvij.
De ñ theſauꝛizãdo ĩ t᷑ra ſʒ ĩ celo. c.xxxviij
De miſericoꝛdia facienda ⁊ ñ iudicando ac
fidutia oratõis. ca xxxix.
De arta uia ad uitam,. ⁊ ↄcluſione ſᷣmõis dñi

in monte. capi.xl.
De curatione leproſi. capi.xli.
De ſeruo cẽtuꝛionis palytico. cap.xlij.

De curatõe ömoniaci. ⁊ ſocru petꝛi.ca.xliij.
De ſuſcitatõe filij uidue ad põtã naiz. c.xliiij
De ſcriba doloſa ⁊ duobꝰalijs xpᷣm ſequi uo
lentibus. capi xv.
Dñs excitatꝰĩperauit uentis ⁊ maꝛi.ca. xlvi.
De duobꝰðmõiacis a legiõe obſeſſis.c.xlvij.

partis in uitam ihᷣu

De cuꝛatõe ꝑalytici ꝑ tectũ ſubmiſſi: i. c. xlviii
de emoꝛoiſſa ? aꝛchiſynagogi filia. c.xlviiii
De dnobus cecis ?7 uno muto. capi. l.

De miſſione apłorum ad pᷣdicandũ cum

pote ſtate cuꝛationum. capi. li.
De paciẽtia ĩ aduerſis hñda. capi.lii.
De ñ timdo mortẽ.⁊ cõfitẽdo xpᷣjʒ. capi. liii
de ꝗbed ipedim̃tis ꝑfectõis ⁊ ſeq̃le xpi. liiii
de ↄſolatõe diſcipłoꝝ iteꝛ oneꝛa pceptoꝝ.lv
de q̃ſtiõe iohßis Gap.⁊ eiꝰↄmẽdatõe.ca.lvi.
De icrepatõe ⁊ ↄdẽnatõe ĩfiõliuũ iuoꝝ.lvii.
ide ruerſione aploꝝ.ac miſſione ⁊ reuerſiõe
lxxii.diſcipulorum. ca.lviii.
De hoiĩe ſautiato ⁊ uulnerato a latroibꝰ.lix.
De pnia maꝛie Magdalene. capi.lx.
de miſterio mãthe.⁊ otio marie magda.lxi.
de muliere ſamaritana ad ſõtẽ ſichar. lxii.
De fulio reguli. ca. lxiii.
De q̃ttuoꝛ ꝑabolis dñi ad turbas.⁊ de tribꝰ
ad diſcipulos habitis. ca.lxiiii.
In nazareth legẽs ieſꝰ euanuit e medio eo
rũ ne precipitaretuꝛ. capi.lxv
De ðcollatione iohis baptiſte. ca.lxvi.
De refectõe quĩq; mil ium hoĩum.ca.lxvii.
de ambitione ⁊ quibuſdam anijs cleꝛicoruʒz
⁊ religioſorum defectihbus. ¶ca xviii
Dominus ſupra mare ambulanit. ⁊ petrum
(ne mergeretur)erexit. ca.lxix.
de ueꝛbis domini propter que qnidam r̃tro
abierunt. cap. lxx.
De tranſitu dñi ⁊ diſcipuloꝝ ꝑ ſata.ca.lxxi.
de manco manũ aridam hnte. ca.lxxii.
de ðmoniaco ceco ⁊ muto. ca.lxxiu.
De iudðis ſignũ õ celo querentibus ⁊ ð ſpiitu
imundo olim eiecto ab eis. c.lxriiii.
De mulier̃ uocẽ ex turba extollẽte.ac ð ma
tre ⁊ fratribus dñi eum q́ꝛentibus.ca. lxxv.
De icꝛepatõe phiʒeoꝝ ⁊ łgiſdoctoꝝ.c.xxvi
de fratre petẽte heꝛeditatẽ. ⁊ ð diuite uolẽ
te horrea ampliare. c. lxxvii.
De ꝓbatica piſcina.⁊ paralytico. c.lxxvui
Dde ifructuoſa arbor̃ ⁊ młier̃ cuꝛuata.lxxix.
de idropico:⁊ exhortatione ad humilitateʒ
2 miſericordiam. ca. LIxxx.
De ĩuitatis adð cenam magnam. ca. lxxxi.
de ſcenophegia feſtiuitate iuòoꝛũ.c.lxxxii.
De muliere ĩ adulteꝛio prehenſa. c .lxxxii
De quibuſdam ueꝛbis domini pro qau/
bus iuõi uolebant eum lapidare. c.lxxxiii
De ceco a natiuitate illuminato. c.lxxxv.
de paſtore ouium. c.lxxxvi
De entzeniis ĩ quibus iuõi uoluer̃t
lapidaꝛe ieſum. c.lxxxviᷣ
De traditionibus phariʒeorum etiam cõtra
dei mandatum. c.lxxxviii
De muliere chananea. c.lxxxix.
De ſurdo ⁊ muto a demone poſſeſſo.ca.xc.

De refectione quattuor miliuʒ hoĩm.ca. xci.

De ſeꝛmento pharizeoꝛum ⁊ cauẽdo ⁊ ceco
bethſayde illuminato. ca.xcii.

4

4

emn doin

oy clcuinus edlim
omnin cilintez. Aet
lpindcfiun ſeinree pa
lis etriocf babitaſſe.
petropolis pedocie ge
dtbenlelef
fncuseius dadſtaden gen
er boeg hs itenide
welare Wntdddiur .
cleßte in fie genrinmn n
fenicis degionis gentiu
40 ſeptemtrionem ad t
(opitisöfeꝛebatur. no
ſouniuerſus orbis gen
Fuumn autez ſnit ut in
bunun ſollit rer ꝛegun
dmumfe ergeret
hime ide mente. Etci
uia inendgmut aiſcipul
bitaret ligner
Ntegen een
Alerhnen inſtru

Arſſioen

eſobis baprſſe, aie

taain Hoiun cimni⸗
7 Mali⸗ Nleirori,
ſeleanhe N rni
ore anbolant, ? nemum
ent, Aulrr.
Nopter que qnican iro
ſcpulop gſata. ca dxri.
fidam büte. (a Ni⸗
1nuo. („tii.
lo guerentidus 1dſhaita
des. (AMdi⸗
wurda endlete at d a
iieum dentidus Cn l.
deigeon 1lgſcocton rt
e beedtitane d iutte l
liare, Ntrrii
Ceinstkraſtico. Crfti
Ibof t inle cnunt ltri⸗
erbortatnoned humilitatez
4a. ttt⸗
enan monen. ( im⸗
ſeſtuitne iudoriͦ
lreio dfebeſsc

Secunde partis buius libei.

de confeſſione vere fidei quam ſdetrus

fecit pꝛo omnibus. Aaplz pᷣmum.
— — 2 *
Kima pars libꝛi
buiua qᷓ pꝛecedit.
Nullaz de paſſio

ne mentõez expᷣſ
ſe facit.ſeↄda ue
20 paꝛzs qͥ hic ſeꝗ
tuꝛ. fꝛequẽteꝛ de
paſſiõe facit mẽ
tionez. totaz còᷣ

(AS tinet paſſionem. ⁊ eoꝝ que ultra ſunt ſeriẽ.

Poſt pꝛemiſſa gᷓ uenit ieſus tanq; ſaluatoꝛ.
ubiq; lumen doctrine ſpargens: ubiq; perdi
tos queꝛens:ubiq; penitẽtes ſaluans:in ꝑtes
? fines ciuitatis que ceſaꝛea ſphilippi uoca

batuꝛ. ſʒ nũc paueas dr̃. Philippꝰ tetrarcha

fr̃ herodis ciuitatem illaʒ renouauit: ⁊ am

pliauit: ⁊ ex tunc eazʒ ceſaꝛeã Philippi ĩ me

moꝛiam ſui noĩs.⁊ ĩ honoꝛem Tyberij ceſa
ris(ꝗ ei quartaʒ ptem regni dederat) appel
lauit.⁊ ẽ ſita ĩ peò mõtis libani:ubi hincinõ
ĩ õcliui later̃ mõtis oꝛiũt duo fõtes.ior ⁊ dã
dicti:qui poſt modicũ ad ꝛadicẽ ⁊ pedẽ liba
ni ↄfluentes.efficiunt Joꝛdanen:ꝗ poſt lon
gos circuitus ingꝛeditur maꝛe galilee ꝓpe
coꝛozaim ciuitateʒz. r̃ etiam ceſarea Phi
lippi ad driam Ceſaꝛee paleſtine.ubi corne
lius cẽturio dẽ habitaſſe.Eſt ⁊ alia ceſarea
metropolis capadocie.q̃ ẽ in ꝛegiõe turcie.
n iſta ãt ciuitate.ſ.ceſarea philidpi ⁊ in ↄ
inibus eius habitabat gentium ppłs:⁊ iðᷣo
ex hoc ꝙ vpᷣs miſteꝛiũ ſue incarnationis h̊
uelare uoluit. oñpitur ꝙ fundamentum eæ
cleſie in fide gentium ſit. Dec eĩ ciuitas eſt
fenicis ꝛegionis gentium ⁊ terminus iudee
ad ſeptemtrionem. ad quam tꝛibutum cẽſus

capitis öfeꝛebatur.pꝛo quo ſub ceſare augu

ſto uniueꝛſus orbis deſcriptus dicitur. Con
gruum auteʒ fuit ut in loco in quo orbis tꝛi
butum ſoluit.rex ꝛegum ⁊ domĩus orbis tri
butum fieri exigeret.ꝙ ſoluituꝛ de capite a
nime.i.de mente. Et cũ eſſʒ ſolus orans in
uia interrogauit diſcipulos ſuos.non qꝛ du
bitaret uel ignoꝛaret ⁊ ut aligꝗd diſceꝛet.ſʒ
ut eos ueꝛitatem inſtrueꝛet ? doceret: ⁊ eꝛ
roꝛem hoĩum ꝑ rñſionem diſcipuloruz elimi
naret. Atem ut eis occaſionem meꝛendi da
ret.⁊ nos fideli eoꝛum confeſſione in fide ſo
lidaret. Item ut fidem illoꝝ ꝑ ſequẽtem ap
pꝛobationem ⁊ ꝓmiſſionem in ipᷣis fortius ⸗ↄ
fiꝛmaret. ac dr̃iam apłoꝝ ⁊ ppłoꝝ confirmã
do oſtenderet. Exploꝛaturns autem fidem
diſcipuloꝝ pꝛius uulgi ſniam ĩquirit: gqa cõ
firmaturus eos in fide.prius opiniones ⁊ er
roꝛes alioꝝ a mentibꝰ eoꝝ remouere uoluit
ut ueritate eos melius iformaꝛet. Sic do
ctor euangelicus dʒ erroꝛes deſtruer. ut me
lius poſſit neritatem aſtr ueꝛe. Uolens ergo

LCapitulũ tT.

domĩus erroꝛes exponi.ut eis expulſis diſci
puli neritatẽ pfeꝛant:non uulgi opinione.
ſed ex domini reuelatione.inteꝛrogauit eos
dicens. ¶Quem dicunt hoĩes ⁊ tuꝛbe unulga
ꝛes(eſſe filium homĩs).i.uirginis. Poc ſoli
xpᷣo conuenit.Adam.ñn.fuit fulins teꝛre.alij
filij hoĩm qꝛ ex utroq; gignunt᷑ paꝛente.ſed
ſolus xpᷣs fuit filins unius hoĩs.qꝛ niſi unuʒ
paꝛentẽ habuit in terra ſieut unum in celo.
Uocat ſe ẽt non ſolum filium dei ſʒ hoĩs ꝛ0
ne hũᷣilitatis:ꝙ eſt illos qui ſemꝑ uolunt
ſe a digniori nominare. ⁊ maioꝛes ſue parẽ
tele (tacitis ceteris) allegare.ſʒ Piero.non
dicit quẽ me dicunt eſſe homines.ilzʒ de ſe ĩ
telligeret.ne iactanter de ſe querer̃ uidere
tur:ſʒ dicit (̃m Cꝛiſ.)filium hoĩs.qꝛ diſpen
ſationẽ incaꝛnationis credi uult ⁊ in confei
ſionẽ öuenire. Similiteꝛ pꝛelati doctões ac
magni homines ðberẽt ĩiqunꝛeꝛe ð fama ſua
a collateralibus ſuis:qꝛ bona fama doctõis
⁊c pᷣſidentia.multuʒ facit ad doctrine ⁊ edifi

xatõis fꝛuctum. mala ad ötrimẽtnm. Unde

Orig. Interrogauit xpᷣus diſcipulos. ut nos
ſꝑ ſcꝛutemur qualis opinio ſit apud hoĩes ðᷣ
nobis: ut ſi quid male dr̃ de nobis occaſio
nes illius pᷣcidamus:ſi ꝗd autẽ boni eius oc
caſiones augeamus. Sʒ ⁊ diſcipuli epoꝛum
apłoꝝ inſtꝛuuntur exẽplo.ut qualeſcũq; opi
niones audierint foris ð epiſcopis ſuis ꝛefe
ꝛant eis. In hoc aũt ꝙ domſnus ab apoſtoł
queſiuit de fide turbarum. dedit intelligere
ꝙ; pꝛelati reddituꝛi ſunt ꝛationem de fið ſub
ditorum ¶At quia de xpᷣo erant uarie opi
niones in populo¶ Ideo diſcipuli ꝛeſponde
runt dicendo. quod alij dicerent eum eſie
Yohãnem bapt.qui ĩ utero mr̃is poſitus ſen
tiebat dñi pꝛeſentiam ⁊ ꝓpter baptiſmũ ⁊ ni
te eminẽtiã. Cuiꝰ opinionis fuit herodes ⁊
ſui ſequaces. Ende Iheophilus. Multi nã
qʒ; put obant.ꝙ Johaͤnes a mortuis ſurrexii
ſet.ſicut ⁊ herodes credebat: ⁊ poſt reſuꝝec
tionem ſuam miracula perpetraſſet.Alij vo
dicerẽt eum eẽ helyam ꝓpter zelũ ueꝛitatis
quẽ habuit.⁊ propteꝛ potẽtie euidentiaʒ.qr
ignem ð celo poſuit:⁊ q; ad celum raptꝰcre
litur inde eſſe uenturus. Alij Hieremiã pro
ſanctitate qui ſanctificatuſ fuit in uteꝛo ma
tris.⁊ ꝓpteꝛ patientiã in aduerſis.⁊ propter
beneficiũ miſericõdie.qꝛ populi pecceata plà
xit ⁊ lamentatus fuit.Alij ãt unum de pphe
tis. ſ. Peliſeum propter excellentiam ſapien
tie.habuit enĩ duplicem ſpm Pelye. uel qꝛ
ſurꝛexit unus alius ð antiquis ꝓphetis prio
ribuſ.Et ſic pʒ diuiſio erꝛoꝛis habiti de ieſu
a diuerſis. Sic adhuc hodie uarituꝛ homi
nes inquirendo ſalutem ſiue beatitudinem

Unuſquiſq; enĩ ponit beatitudinẽ in eo quð

diligit: æ hoc pro deo colit.q; ſᷣm Aug.hoe
ab hoĩe colitur. quid pᷣ ceteris diligit ¶ De
inde exigit a diſcipuł propriam de ſe taſcil

De ↄkeſſione uere fidei

ſonẽ:dicẽs(¶ Uos at )ab alijs diſcꝛeti.qui ñ
eſtis de tuꝛba ſed mei diſcipuli.quibuſ datũ
ẽ noſſe miſteriũ regni dei.ꝗ eſtis lux mundi
gbus o ĩaqᷣcunꝗʒ audiui a pr̃e meo nota fe
ci(quem me eſſe dicitis).q.d. Si alij eꝛꝛãt
opinioe fła de me.uos tñ non debetis errar
ꝗ tàdiu mecum fuiſtis ⁊ meâ doctrinam au
iſtis miracula tãta uidiſtis.Et rñdit Pe
tꝛus ꝓ oĩbus.ſ.ꝓ ſe ⁊ ꝓ alijs qꝛ omnes unũ
ſciebant ⁊ idem ſentiebant.licet alij apoſto
li ẽt ſcirent.iſte tñ taqᷓ; ſenioꝛ ac pꝛinceps ⁊
caput alioꝝ fit os totius collegij ac pꝛe om
nibus ⁊ ꝓ omnibus rñdit.ꝗ oĩbus pᷣeſſe ⁊ ꝑ
deſſe debuit.Ex quo pʒz ꝙ pꝛecipue ad petꝛi
ſucceſſoꝛem pertinet certificatio dubitatio
num de fide. ⁊ ꝑtinẽtibus ad eandeʒ. Petrꝰ
igituꝛ non a parentibus: ſʒ a patꝛe celeſti e
doctus.dei filium ? hoĩem uidens. utrunq;
ↄplexus ẽ:ac ueꝛitatem diuine ⁊ humãe na
tuꝛe.i.ueꝝ deũ ⁊ hoiem in eopem ſuppoſito
cõfitetuꝛ:dicẽs (Tu es xps filius dei uiui)
.ꝗq.d.tu es xpᷣs.i.hõ ſᷣm ꝙ unctus ẽ oleo gr̃e
peꝛe participibus tuis: ⁊ ſic ↄfitet eius hũa
nitatem in qua unctus eſt oleo gr̃e pre ali
is. ⁊ es filius dei natuꝛalis.ſ.⁊ non adoptiuꝰ
ſicut alij.⁊ ꝑ ↄnñs einſdem nature cum ðᷣo pa
tre. ⁊ ſic ↄfitetur eius diuinitarem. æ addit
uiui.i.ĩcoòmutabilis ⁊ eterni.qꝛ hebꝛei ↄſue
uerunt uocare deum uiuum. ad qr̃iam ⁊ di
ſtinctionem floꝝ deoꝝ.qui nõ uiuunt:quos
JK.gentes uel de motuis hoĩbus uel de iſen
ſibili materia ⁊ ſubſtantia ſibi ĩſtituerunt.
Reſpondens ãt ieſus petro.⁊ ĩ petro oĩbus
mercedẽ uere ↄfeſſiõis dixit ei.¶ Beatus es
ſymõ baꝛiona).i.filius iohaãna baꝛ eĩ ideʒ ẽ
ꝙ filius.iona aũt ponituꝛ ꝑ diminutõeʒ pꝛo
iohdãna. ſubtꝛacta media fulaba. Uñ bariõa
h accipit᷑.ac ſi filius iohaãnis diceꝛet᷑: 2 ꝓpt᷑
B ẽt Petꝛus qñq; Symõ Johãnis dr̃. Secũ
dum Lri. Poc dicit ut oñdat qm̃ ita natu
raliter ẽ xpᷣs filius dei ſicut petꝛus filius io
hãn.eiuſdẽ ſubſtantie cũ eo ꝗ genuit. Bea
tus: inquam. es ꝑꝑ ↄfeſſionem uere fidei.q̃
ducit ad bt᷑itudinem:qꝛ caro ⁊ ſanguis non
reuelauit tibi.i.nõ parentes tui uel hõ moꝛ
talis:aut humana doctrina. iſtã ueritatẽ ⁊
tm̃ archanum fidei te docuer̃t:ſed pat᷑ meꝰ
qui eſt in celis ⁊ ꝑ ↄñs tota trinitas.qꝛ indi
uiſa ſunt opera trinitatis. Ubi Cri. Sermo
iſte ↄuenit.⁊ ad oẽs: ut ſingulis quibuſq; di
catur. Beatus es qm̃ caro ⁊ ſanguis non re
uelauit tibi ſʒ pater meus ꝗ ẽ in celis ¶¶ Au
dicis ⁊ ueꝝ dicis. qꝛ ego ſum xps filius dei
uiui.Et ego qui ſum vitas ĩmobilis.dico ti
bi ꝓ te ⁊ ꝓ ſotijs tuis(cuius dicere ẽ facer)
( tu es petrusJa me petꝛa dictus.i. ↄfeſ
ſoꝛ uere petꝛe ꝗ ẽ xpᷣs ac fide foꝛtis ⁊ doctri
na ſtabilis. Merito pꝛopt᷑ fidei fortitudinẽ
x⁊ fidelẽ xpᷣi ↄfſeſſionẽ.hoc nom̃ petꝛus acce
pit:qui ĩ petrã xpᷣm credidit. Symõ quippe

Quam Setrus fecit

gtea nocabatuꝛ.ſʒ hoc nomen petrus a dñe
ei impoſñitũ eſt.ut eccłam ſignificaret. Quia
en.petra xpᷣs: petrus ẽ pplłs xpᷣianus(.Et ſu
per hãc petraʒz) qᷓ; mõ ↄfeſſus es.⁊ quam tu
mõ ĩ fidei fudam̃to poſuiſti.i.ſuꝑ xpᷣm (edi
ficabo ecckam meam) Petꝛa.n.erat xpᷣs.ſu
peꝛ ꝙ fundam̃tũ ẽt ipᷣe edificatus ẽ petrus:
huic ſnie apłs ↄcordans ait. fundamentum
aliud nemo põt ponere pꝛeter id ꝙ poſitum
eſt:xpᷣs ieſus.Ac ſi dicat.non ẽ aliud funda
mentum:ntſi illa petra.qᷓ; petꝛus poſuit fun
damentum.cum diceꝛet.tu es xpᷣs filiꝰ di ui
ui. Supeꝛ hanc enim petram edificatuꝛ to
ta dei eccleſia. Item (ſuꝑ hanc petꝛam) i.

ſuꝑ hanc fidem ⁊ ↄfeſſionem.ſeu huius fiöi

⁊ ueritatis firmitatem.tanq; ſuꝑ fundamen
tum fumum edificabo eccleſſam meam (Et

oꝛte inferiq̃ᷓ ſunt ſuggeſtiões demonuʒ. ꝭ

ectationes uitioꝝ.doctrie hereticoꝛum.toꝛ
menta ae bladim̃ta ꝑſecutoꝛũ.ac pꝛaua ma
loꝛum opera coloquia ⁊ exẽpla que iter ꝑdi
tionis oñdunt:⁊ ad tartara ducunt(non pꝛe
ualebunt adueꝛſus eam)..ſ.eccłazg ſic fiꝛma
tam.qꝛ a fide ⁊ caꝛitate xpᷣi ũ ſeꝑabunt eazʒz.
Ex quo pʒ eccłia ↄſiſtit ĩ illis ꝑſonis.in ꝗ

bus ẽ noticia ⁊ uera ↄfeſſio fiði ⁊ ueritatis.

Deinde claues regni celoꝛum ſe petro da
turum dñs pꝛomiſſit.ſgʒ tunc non dedit.quia
ſi ſtatim dediſſet.nũqᷓ; in Petro pꝛauitas 2
feſſionis de qua ſtatim ſubdituꝛ: uel error
negatõis de quo i paſſione dr̃.locum ĩuenii
ſet. Siceut autem pꝛo ommbus apoſtolis pe
trus rñdit.ita ĩ eo oĩibus claues rgni dñs ꝓ
miſſit dicẽs(. Et tibi ꝗ pᷣ ceteris ↄfeſſus es
dabo claues).i.iudicij poteſtatẽ r̃gni celo
rum.i.eccłe pnñtis.q̃ d rgnum celoꝝ.qꝛ ad
uſum poteſtatis eius digne miniſtꝛatuzʒ. ſe
quitur aditus uł clauſio regni celorum. Uñ
Beda.Claues ãt ei nõ modo dãtur ſʒ pmit
tuntur.necdũ.n.fabꝛicate ſũt ſuꝑ ĩcudẽ cꝛu
cis.nec ĩ eo ſanguĩe tpᷣꝛate.go quoq; eax
miſterio cũ ĩ actu ꝑfectõis fuerint adhuc in
ardẽtis paſſiõis fornace.pᷣmo latrõi ⁊ homi
cide apiam ianuaʒ ꝑadiſi. ut ⁊ tu ĩ eo exem
plo pnublicãnos ⁊ meretrices intrar̃ pmittas
tu.n.ſuꝑ eoſ iudiciũ exercebis.q ↄfitebũtue
culpam ⁊ exp ectabunt pẽam.Ect iõo hẽbis
ordinaꝛiam iuriſoictõm:⁊ iudiciariam põta
tẽ.ad ꝙ duo r̃quirũtur.auctõitas cognoſcẽ
di uł arbitrandi ð culpa ⁊ põtas abſoluẽdi:
uł ẽt iudicandi.q̃ duo ſub noĩe clauium tibi
dabo.h̊ Beda. laues g r̃ gniceloꝛum ipᷣam
diſcretionẽ ⁊? potẽtiam noĩat diſcretionẽ q̃
dignos uł indignos diſcernat.potẽtiã qua li
get ł ſoluat.Clauis ꝗppe ẽ põtas q̃dam ſpi
ritualis ſuꝑnaturalit᷑ a ðo data ⁊ infuſa non
innata ⁊ acquiſita. Et dicit h̊ glo.ꝙ due ſũt
claues.ſcilʒ ſciẽtig diſcernẽdi ac poteſtas li
gandi ⁊ ſoluẽdi. Uñ ſciẽdum ꝙ ſiẽ ĩ ſole po

2

tẽtia liquefaciendi ⁊ indurandi una eſt in

giubimn teue nbz
qi uiutremſioni n ee⸗
it oluenai arqz ligic pt⸗
ſelt ceterb aplis etze⸗
gpoſtolis ueruetiam in e⸗
eccle. Na tſig üs aucn
leo g eut argfe infuf
clentie iſho agi herit
wwederenasmencerhi
don eheri er ſacken
deo Dends ſiner
Apncipanä iwdrciaie
der orbe credemes in
ah umntate fidei nel ſe
no ſemerpſos ſegꝛeg
heccatox abſolnl nec
ngrecipit Et in go
ſa ſetro conceſſtti
einirc enim eum
ninid ecckia uni
erei lcminn ad gue⸗
ſunennifume in
icfſacihin eſentin
um fumperetur Pe
eccleſtehlan
s ſedpo
hanc woniſemnin
1eßi ſum ordina 6—

amm
nſiggeſtöch nunn

enn
coctie hereni nnd

creticoun
1 Necmni ar Meng 1
nia texiae ſergci

udtmmn cnen
en , acz in
nelare ti ilyjtunen
aflli loglni g
1 lſiofujtleninni,
lcelaum ſeenc⸗
(Flunc non cehl enia
Ein Peropenitn
in ſubcitu: uel enor
ſione cy locun inenit
Oormnmnbus apoſtose
idus danesigni dis
dig ders deoses
Gch enane ice
dgn e d 13
eius Signe muniſnarnz ſe
danſoregni celoun, Ci
Leinoͦnodo inn hynit
ſubꝛicate ſrie ſan i
ſetiꝛte. o le es.
. ſa i auhucin
enuce ℳolattii t bom
3 gadiſ n tied eren
nerenices inta pfninu

Secunde partis

rygdice:ſed due ĩ effectibus.ſic tm̃ una ẽ cla
uis in radice.ſʒ due in effectibꝰ. Clauis eniz
dr̃ poteſtas iudicandi i foꝛo aiatꝛum non coꝛ
poꝝ:poteſtas ãt iudicandi ex duobus ĩtegꝛa
tur.ex ptate diſceꝛnendi in cae examinatio
ne.⁊ pfate diffiniendi in cãe determinatiõe
per ſnĩiam condẽnatoriam uel abſolutoriaʒ
Prima pt᷑as dr h̊ ſcia.non ut eſt habituſ co
gnitionis:ſʒ auctoꝛitas ⁊ ptãs diſcernendi ⁊
indicandi per ſciam pꝛehabitam.alia dr po
tentia admittendi ad regnũ uel excludendi
ſm ueꝛum iudicium pꝛehabitum.qꝛ debent
indigni excludi ⁊ digni recipi. Unde Berñ.
Petrꝰ claues accepit ĩ ſcia ⁊ poteſtate ſibi
data deſupeꝛ. ⁊ he claues ſunt ptas aperien
di ⁊ claudẽdi.atz inteꝛ admittẽdos ⁊ exclu
dẽdos diſcꝛetio¶ Deide ſubiũgit(Et qðcũ
q ligaueꝛis ſuper terrã) i.ipᷣo ſr̃ terrã uiuen
te.erit ligatum ⁊ ĩ celis.i.celeſtis curia ap
pꝛobabit ⁊ ↄfirmabit(Et ſir qdcunq; ſolue
ris ſuper terrã erit ſolutũ ⁊ in celis) Poc ẽ
m glo.quemcunq; indignum remiſſione iu
dicaueris dum uiuit: indignuſ apud deuʒz iu
dicabitur ⁊ quẽcunq; ſoluendðũ iudicaueris
dũ uiuit remiſſionẽ a deo conſequetur. Dec
t ſoluendi atq; ligãdi ptãs non ſoli Petro
ſed ⁊ ceteris apłis data eſt a dio:⁊ ñ tãtum
apoſtolis. ueruetiam in epᷣis ⁊ pᷣſbyteris om̃i
ecclie. Ita tñ ꝙ ptãs auctoritatis eſt in ſolo
deo.ꝗ apeꝛit peꝛ gr̃e infuſionem: poteſtaſ ex
cellentie ĩ xpᷣo qui aperit peꝛ paſſionis meri
tum: poteſtas miniſterij in pꝛelatis eccleſie
qui aperiunt per ſacr̃oꝛum miniſteriũ.Sed
ideo Petrus ſpàliteꝛ claues regni celorum
⁊ pᷣncipatũ iudiciaꝛie ptãtis accepit: ut oẽs
per orbẽ credentes intelligant. qꝛ quicunq;
ab unitate fidei uel ſocietate illius quolibʒ
mõ ſemetipſos ſegꝛegant.tales nec uinculis
peccatoꝝ abſolui.nec ianuaʒ regni celeſtis
ingredi pnñt.Et vᷣm glo.ſpecialiter eã ptãteʒ
dñns Petro conceſſit. ut ad unitatem nos in
uitaꝛet. Jõ enim eum pꝛĩcipem apoſtoloruz
cõſtituit.ut eccłia unũ pꝛincipaliter xpᷣi ha
beret uicarium ad quez dr̃ſa mẽbꝛa eccleſie
recurreꝛent.ſi foꝛte inteꝛ ſe diſſentirent.Qð
ſi drſa capita eſſent in eccłia unitatis uincu
lum rumperetur. Hic ergo Petrus eligituꝛ
ecceleſie platus.ſed poſt cum alijs apoſtolis
hanc pꝛomiſſam ptãtem accepit: ubi apoſto
li epᷣi ſunt ordinati.qñ poſt reſurrectionem

dñs inſufſflans in eos dicit. accipite ſpmſanc

tum ⁊c.ſed paſtoꝛem oĩium fideliuz ⁊ apoſto

loꝝ pꝛincipẽ.ac ſuũ uicarium in tota eccełia

pꝛefecit.cũ ei dixit paſce oues meas. Dec pᷣ
dicta epᷣi ⁊ pꝛelati audiant. de munere gau
deant.de ptãte non ſuperbiant. Si enim ſic
ligauerint ut Petꝛus.ſi ita ſoluerint ut Pe
trus:quicquid ligauerint ligatum erit.⁊ qc
quid ſoluerint ſolutum erit. Imittenruꝛ g& il
lum in diſcretõe ⁊ iuſtitia quẽ imitaꝛi uolũt

apitulũ.i.

in ligandi ac ſoluendi poteſtate. Ideo enim
hec ſoli Petro dicta ſunt ut oẽs alij ſe in il
lo quaſi ſpeculo uideant.ſic uiuẽdo .ſic ligã
do.ſic ſoluẽdo.⁊ a pace ⁊ ↄcoꝛdia ñ receden
do. Non pᷣſumant ꝗcq; ʒ̊ iuſtitiã ⁊ vitatẽ at
tẽdẽtes vᷣbũ apłi dicẽtis.Nõ.n.poſſimus ali
quid õ ueꝛitatem ſed pꝛo ueꝛitate. Et fᷣ̃ʒ ori
gen.ſit irrep̃hẽſibilis q̃ alteꝝ ligat uł ſoluit
ut inueniatuꝛ dignus ligaꝛe uel ſoluer̃ in ce

lo. Qdõcunq; eꝛgo ligaueꝛint uel ſolnerint in

terra. iuſte ⁊ diſcrete.ac utꝛaq; claue coope
rante ⁊ nõ errãte: ⁊ ligatũ ⁊ ſolutũ erit ⁊ in
celo.Si tñ ĩiuſte agit pꝛelatꝰ:ſñia eius etſi
ligat quo ad eccłiam militãtẽ.nõ tñ quo ad
tꝛiüphãtẽ· Sed ſiue iuſte ſiue iniuſte ꝓfeꝛat᷑
ſꝑ ſnĩa paſtoris timẽda ẽ: ne foꝛte culpa q̃̊ ũᷣ
fit ex oꝑe.fiat ex elatõe.Uñ Gꝛeg. Sub ma
gno modeꝛamine paſtoꝛeſ eccłie ł ſoluer̃ ſtu
deant uel ligar. Sz utꝝ iuſte uel ĩiuſte obli
get paſtoꝛ. paſtoꝛis tñ ſnia gregi timenda ẽ.
e his qui ſubeſt.⁊ cũ ĩiuſte foꝛſitã ligatuꝛ
ipſã obligarõis ſue ſnĩaz ex alia cłpa meꝛea
tur. Paſtoꝛ uł abſoluere indiſcrete timeat
nel ligare. Js ãt qui ſub manu paſtoris eſt.
ligaꝛi timeat iuſte uł ĩiuſte. Nec paſtoꝛis iu
diciũ temeꝛe repꝛehendat.ne ⁊ſi iniuſte liga
tus ẽ. ex ipſa tumide rpꝛehẽſiõis ſuꝑbia.cul
pa que nõ eꝛat fiat. hec SGrego. Tũc pꝰ cõ
feſſionẽ diſcipuloꝛum de filio dei factã ĩ pe
tꝛo dicente:tu es xpᷣs filius dei uiui. Prece
pit ieſꝰ diſcipulis ſuis.ut nemini dicerẽt ⁊ F
uelaꝛẽt. ꝙ ipſe eẽt ieſus xpᷣs ut ᷣm ꝙ ipſi de
xpᷣo ĩtellexerãt.alijs non pᷣdicarẽt. Poc pᷣce
pit xpᷣs cauſa bũilitatis qꝛ de ſe nõ mag: ſed
humilia pᷣdicari uoluit. ⁊ canſa nõ ĩpediẽde
ſue paſſionis.q& ſi pᷣdicaꝛetuꝛ ⁊ cꝛedꝛetuꝛ xpᷣſ
nõ cꝛucifigeretuꝛ: ⁊ cauſa nõ ſcandalizande
ſue congꝛegationis.qꝛ ſi prĩo iĩmortalitas ⁊
maſ de eo pꝛedicata fuiſſent.⁊ pꝰ ea puſilli
adhuc ĩfirmi ĩ fide.eũ flagellari.crucifigi
⁊ pꝰ multa ignomĩoſa morte mori uidiſſent
ſcandalizati de eorum pᷣdicatione fuiſſent.
Vñ iſta ꝓhibitio fuit ad tpᷣus.ſ.uſqʒ pꝰreſur
ꝛetõez: ne ſi añ paſſiõezʒ pᷣdicaretuꝛ.iꝛꝛitaꝛet
fides ĩ cordibꝰcredẽtiũᷣ.ꝓpter futurum ſcan
dalũ paſſionis ſicut pz factuz in ipſis aptis.
Inſtabit eniz tpᷣs paſſionis.ipᷣs ignominie ⁊
ondende ĩfirmitatis:ſed pꝰ reſurꝛectionẽ ha
bita ꝑfecta uictoria moꝛtis.erat tempuſ pꝛe
dicandi gloriam ſue maieſtatis. Qñ eniʒ ceſ
ſauit cauſa.ſ.ſcandaluz paſſionis ceſſauit ⁊
effectus. Unde Criſ. Or ſi manifeſte eſſet a
gnitus filius dei.nemo auſus fuiſſet manus
in eum ĩnijceꝛe. Et neq; cꝛucifixus fuiſſet ne
q; ꝛeſuꝛrexiſſet a mortuis.propteꝛea adhuc
ifernorum regnum eſſet i terra.⁊ dom matio
diaboli totũ mõdũ reneret. Unde ? Ambr.
Multis ex cauſis iubet tacere diſcipulos.
ut fallat principem. ut declinet iactamiam
doceat humilitatem ſit ne rudes * im ez

De ↄfeſſfione uere fidei

fecti adhuc diſcipuli maioꝛis pᷣdicatõis mo

libus oppꝛimãtur. Mohibentur ergo euʒ di
ſcipuli euãgeliʒare dei filiũ,ut euangeliʒẽt
poſt ea crucifixũ. Pec ẽ fidei gła.ſi uero in
telligas crucẽ xpᷣi. Alie cruces nihil mihi ꝓ
ſunt.ſola crux xpᷣi mihi utilis ẽ. Et uer̃ utił᷑.
ꝑ quã mihi ms crucifixus ẽ: ⁊ ego mundo.
Si mihi cꝛzucifixus ẽ mõs.ſcio qꝛ mortuus
eſt.⁊ nõ diligo eũ: ſcio qꝛ pᷣterit.⁊ non cõcu
piſco eũ:ſcio qꝛ coꝛuptela ↄſumit hũc moʒ
⁊ qꝛ fetidum uito.qĩ leuẽ caueo.qĩ nocuuꝝ
relinquo.hec Amb ¶ Mõm ãt alloquendi
⁊7 ad ecclam ac fidem uocandi:ſiue gentiles
ſiue iudeos ðſcribit h̊ loco ideʒ Amb.dict᷑s.
Quʒz aliꝗ ex gẽtibus uocantur ad ecłaʒ: ita
pᷣceptoꝛum ſeriem foꝛmaꝛe debemꝰ.ut pᷣmo
unum deum auctoꝛez mõi oĩmq; eſſe docea
mus.ĩ quo uiuimus ⁊ ſumus ⁊ mouemur.cꝰ
2 genus ſumus:ut nõ ſolũ ꝑꝑ munera lucis
⁊ uite.ueꝛũ etiam propter cognitionem quã
dam generis diligẽdus a nobis ſit ¶ Deinde
opinionem illam q̃ eſt de idolis deſtzuamus
eo ꝙ non poſſit auꝛi aꝛgẽtiq; uel ligni mate
ria uim ĩ ſe habere diuinam. Cum unũ deũ
eſſe ꝑſuaſeris.tunc iudicio eius aſtrues per
xpᷣm nobis ſalutem datam: incipiens ab ilł
que geſſit in coꝛpoꝛe ẽt diuina deſcribẽs.ut
pluſq; hõ uideat᷑.uictã huius uirtute moꝛtẽ
mortuumq; ab ĩferis reſuſcitatum Paula
tim eĩ fides creſcit: ut cum ſupꝛa homines
fuiſſe uidᷣatur.dens eſſe credatur. Nam niſi
ꝓbaueris.ꝙ facere illa ſine diuina vᷣtute nõ
potuit.quẽa dmoduz potes probare in eo uĩ
fuiſſe diuinaz Cali atheniẽſes ĩfoꝛmauit pᷣ
cepto apłs.talis nobis apð gentiles oꝛdo ſer
uandus ẽ. At uero cuʒ iudeos alloquerètuꝛ
apłi.ipᷣm xpᷣm eẽ dicebant:ꝗ pꝛopheticis no
bis eſiʒ pꝛomiſſus oꝛaculis quẽ non pꝛius cũ
auctoꝛitate ſua dei filium nomiabant. ſʒ ui
rum iuſtum. uirum a moꝛtuis ſuſcitatum.
Zubrn uirum de quo dictum ẽ in ꝓphetis.
ilius me es tu: ego hodie genui te. Ita er
go ⁊ tu.ad ea q̃ difficile creduntuꝛ. auctoꝛi
tate diuini ̃monis addiſce: æ ꝓmiſſum eius
aduentum ꝓph̊arum uoce deſiꝗᷓ. reſurrectõ
nem quoq; mulro añ comparataʒ ſcriptura
ꝛum teſtimonijs edoceto.non uſitatam cuz
ceteꝛis.ut ĩ ipᷣa ſuſcitati corpoꝛis aſſertione
eterne teſtimoniũ diuinitatis acquiras. Cuz
n.ceteroꝛum corpoꝛa coꝛuptionem pꝛoba
ueris ſubijſſe: poſt moꝛteʒ hunc utiq; ðò quo
dr. Non dabis ſc.tu.uid.coꝛꝛuptiõem cũ ꝓ
bas humane fragilitatis expeꝛtaʒ ꝓbas hbu
mane conditõis merita ſuꝑgꝛeſſum. deo ma
giſquã hoĩbus conferendum. Quod ſi ad ſa
cꝛamẽta fidelium tendens cathecuminus ĩ
buendus ſi:dicẽdum.gꝗa unus deus ẽ ex qꝰ
omiĩa. ⁊ unus ieſus per quem omia.nõ duos
domios eſſe dicendos. Perfectum quidẽ pa
tꝛem.perfectum eſſe ſilium,.ſed unius patrẽ

Quam Petrus fecit

? filium eſſe ſubſtantie nerbum eterni dei.
non ꝙ pꝛofertur. ſʒ operatur ex patꝛe geni

tum non uoce editum. H̊ Amb. ¶ Ut ãt apti
melius teneꝛent pᷣceptum dñi.ne ante reſur
ꝛectionem euangelizaaent.ſimulq; ne hoꝛꝛe
rent moꝛtis ꝑpiculum ſi ꝛegni gloriam dilige
rent:pꝛedixit eis tunc paſſionẽ ſuaʒ. oñdens
qꝛ oporteret id ẽ ↄueniẽs ẽẽt ſʒ oꝛdinationẽ

diuinã filiũ hoĩs.ſ.eù ire hieꝛzoſolimam. ad

operanduz ſalutẽ in medio terre.qꝛ preoꝛdi
natum erat a deo patre.ꝙ ibi ↄpleꝛet᷑ miſte
rium redemptõis noſtre. Unde iſtud opor
tet. opem poꝛtat.opes appoꝛtat, Opꝑʒ iquam.
Rõ ꝑꝑ ſua ſʒ ꝑꝑ noſtra peccata: ⁊ idðo ĩ pſal.
dicit.q̃ non rapui tunc exoluebam. Et ẽ no
tabile.ꝙ ipſe loquens ð ſua paſſione nomĩat
ſe filium bomiĩs non filinm ði quaſi uellʒ di
cere ꝙ paſſuꝛus eꝛat.non ſecundum naturã
diuinam ſed humanam. Modus autem no
ſtre ꝛedemptõis ſubiungituꝛ cũ dr (⁊ multa

pati) factus.n.faſciculus miꝛe.i. cumulus

amæritudinis.qꝛ ex multis paſſionum gene
ꝛibus cõpoſitus eſt miæt faſciculus. Multa
ĩqᷓ;.pati.qꝛ cõpꝛehẽdi.colaphiʒaꝛi.conſpui.
accuſari.denudari.flagellari.⁊ repꝛobari a
ſenioꝛibus.ꝗ debebant hr̃e pᷣeminẽtiaʒ uite
⁊ ſcꝛibis ꝗq uidebantuꝛ hr̃e progatiuam ſcie
7 pᷣncipibus ſa cerdotum.ꝗ habebant excel
lentiam auctoꝛitatis ⁊ potetie.qꝛ ab iſtis iu
dicatus ẽ ad moꝛteʒ. ⁊ pᷣſidi traditus. ⁊ occi
di ĩ cruce a gentibus.qᷓ̃ eum crucifixeꝛunt
ꝓpꝛijs manibus.⁊ tercia die reſurgere tanqᷓ;
Vtute ꝓpᷣa.non ſuſcitare ptate aliena ꝙ di
Yit ne nimis de eius moꝛte triſtarentur.⁊ ſic
ſpe ꝛeſurrectionis cõfortaꝛentur. Ad hoc ig
miniã ſue paſſionis ⁊ ſue reſurrectionis glo

ꝛiam pᷣdixit ut ſuo exẽplo timoꝛez paſſionis

tolleret.⁊ eos ad ↄſiderandum ſue reſurrec
tionis gloꝛiam eleuaret.ubi PHieꝛo.E ſt aũt
ſenſus. CTunc me pᷣdicate cuʒz iſta paſſus fue
ro.Quia non ꝓdeſt xpᷣm publice pᷣdicare.⁊
eius uulgar̃ ĩ popuł maieſtatẽ.quẽ poſt pau
lulum flagellatum uiſuri ſunt ⁊ crucifixum.
¶Et aſſumens eũ Petrus ſeoꝛſum ⁊ ducẽs
ſeꝑatim. ne coꝛam alijs uideretur aꝛgueꝛe
mgr̃m. increpauit eũ amantis affectu:ditẽs
¶ Abſt a te qne ſic pati) non erit tibi hoc.ſ.
ꝙ ĩtereat filius dei uiui.q.d. Indecẽs eſt ꝙ
tu dñs maieſtatis.tã ignominioſe patiaꝛis.
Increpauit Petrus dũům potius quam cete
ri:qꝛ non uult confeſſionẽ ſuaʒ deſtꝛui.nec
putat filium dei poſſe occidi uel mori: uel
potius pꝛopter feꝛuoꝛis amoꝛem hoc fecit:
quo pꝛe ceteris ardebat.Et bene aſſumpſit

eum Petrus ſecreto.relinquens nobis exẽ

plum ſimiliter arguendi maiorem: quia infe
rior non dʒ in publico arguere ſuꝑiorẽ.Do
mĩus ãt ↄnerſus.i.facie ueꝛſa ad Petꝛum
quẽ pᷣcedebat ut ſic conuerſus enz aſpicerʒ
⁊ efficacius argueret,dixit ei arguẽdo ipᷣus

ne ma

71 1 6
ſaltzuen nt tan
d e Etin

t.ſatbanam
“ gue Mſß e
aſſcne ut i ſeel. M⸗
mmniblegin ip fuſe 7
natoren nn. Atenl legi
nitis, Penns ageo ſer
nileofian ĩ ſetuen i
oroieſcenſionen quoti
mneßſentie c ſocielanis ?
ſancrſone cduerſnöisde
acdrdnas eelnedat dn
ſelachrnen dorwas
Whrcdedar inpechre ein
iſte zelus eraiccreros
adeo pꝛeoꝛdinata ad d
le jo duri meruit repꝛ
go affectum regulau
lebot, ? uoluntate ſuat
nuti diuine. cui aguerſa
fehrehendittue, ? ſatban
helal. Poe ergo exene
ofunes ro aanerſarijs
Uiatder dſolnöe.a do
lite uelenrenabere,
gus af cbanthiner
prius factimunis ſt
mala aue iacteſionel
Tecundandä ſed dorb⸗
luris ignum 1dcnor
Lusß. Ut conmm i⸗
1bi. kteni oia gueßn
clunk ? ſiregenerg
ſpaſcl miſtico
ſgncacuncz liuhf⸗

ſgni nictorie nobi.
en

ni ſalculis, Muin
i, lpbimi onuu
helinit pbma
ropotiuom ſcie
um, habebant excel
1potetie g ab iſtig in
pſidi acitusa occi
àA eum cruciigeuurt
cig die reſargere tanch
nae iane enadn
wonpe diarentr d.
dionmenumt. Mhociz
84 Wereſunectienis 9.
degeio imarez peſſons
oſderandum ſuereinrec
enaret ubi Dieno l dut
cne z iſu paſus fue
ryn publice helcgne
Emaieſtat de poſt han
niſiri ſunt t ucifirun.
detrus ſeok um t ducts
hdis widerettr gaete
iamantis affecin dee⸗

a4at. ſathanam uocauit: eo ꝙ ꝓpteꝛ amoꝛem

Secunde partis

Uade poſt me) aſoemitate uoluũtatio:⁊ re
tro. non cõtra me (ſathana)i. aduerſarie 2

contraꝛie: qꝛ mee uolũtati ⁊ uie ſ alutis coĩs

aduerſaris.⁊ ↄtraꝛia loqueꝛis: ſat hanas enĩ

interpretatur aduerſaꝛius ſiue contꝛaꝛiuſ.q.

d. non ad vſeris ſnibi.ſed applica uolunta

tẽ tuam mee uolũtati ⁊ noli impedir paſſio

nẽ meã. ſz magis ſequer̃ ⁊ poſt me eũdo ue
ſtigia mea imitare. Abi Oꝛig. Beatus autẽ
ad quẽ cõuertitur xpᷣs.ẽt ſi corripiendi cau
ſa cõuertituꝛ. Et ſubiungit dñs (Scadalum
ẽ mihi)i.das mihi occaſionem offenſionis ⁊
me offendis.qꝛ in iſto facto non ſopis ea qᷣ
dei ſunt. diſpoſitõm dei de mea paſſione con
ſiderãdo: ſeð ea que hoĩm.qui pᷣſentia appe
tũt. hum ane ꝓ me zelãdo.⁊ me affectu hua
no diligendo. Ergo ſapeꝛe debemuſ non hu
mana ſed diuina: non carnalia ſed ſpũalia ñ
terrena ſed celeſtia. ut dicit Oꝛige. omnem
diſcipulum peccantẽ ſcandalũ ſibi appellat.
Petrum ãt quem dñs ante ita magnificaue

caꝛnalẽ quẽ ad dñʒ bẽbat.diſſi uaſit ei de ſuö

paſſione ut ñ fieret. Maximi naq; ardoris ?

amoris legimus fuiſſe Petrum. in dũñm ſal
uatorem nr̃jfm. At enĩ legitur ĩ itinerario cle
mẽtis. Detrus adeo afficiebatuz ad xpᷣi cor
poꝛalẽ pnᷣtiam qᷓ; feꝛuentiſſime dilexerat:
poſt xpᷣi aſcenſionem quotienſcunq; dulciſſi

mnoe pſentie ac ſocietatis ⁊ allocutionis xpᷣi ⁊

—

ſanctiſſime cõuerſatõis memoꝛ erat. totus ĩ
lachꝛymas ꝛeſoluebat᷑.ita ut gene eius adu
ſte lachꝛymaꝝ fluxu uidebant .E x zelo igit
xpᷣi uolebat impedire eiuſ paſſionem: ⁊ quia
iſte ʒelus erat idiſcretus.nã xpᷣi paſſio eꝛat
adeo pꝛeoꝛdinata ad bumani generis ſ alu
tẽ.iõ durã meruit repꝛehẽſionem. Quia er

go affectum ñ regulauit ut uellet ꝙ xpᷣs uo

lebat. æ uoluntatẽ ſuam nõ confor̃ auit uolũ
tati diuine. cui aduerſari nidebatuꝛ: merito
reprehendituz. ? ſathanas.i.aduerſarius ap
pellat. Poc ergo exemplo dñi habeas ? tu
omnes pro adueꝛſarijs qui ꝓ corpoꝛali alle
uiatõe ⁊? cõſolatõe.a bono ⁊ exercitio ſpũa
li te uellent retꝛahere. Sicut autem Petrũ
quẽ añ pꝛobauit h̊ increpat.ſic nẽo ob bona
prius facta ĩmunis ſit a correptiõe propter
mala que facit. Non eſt eꝛgo in cꝛuce dñi ue
recundandũ. ſed potiꝰ głiandũ.qꝛ eſt nr̃e ſa
lutis ſignum. ⁊æ bonoꝝ nr̃oꝛum pᷣncipiũü. Unð
Cꝛip. AUt coꝛonam.ita circũferamuſ crucem
xpᷣi.Etenĩ oĩa que ſᷣm nos ſunt per ipſaz per
ficiunt᷑ ⁊ ſi regeneraꝛi opoꝛteat. crux acce
dit. ⁊ ſi paſci miſtico illo cibo.⁊ ſi conſecaꝛi.
⁊ quodcunq; aliud facere. ubiq; ſimboluʒz .i.
ſignũ uictorie nobis aſiſtit: propteꝛ hoc ⁊ in
domo ⁊ ĩ muris ⁊ ĩ ianuis ⁊ ĩ fronte ⁊ ĩ men
te. cũ multo inſcribimuſ id ſtudio:ſalutis eĩ
que pro nobis eſt hoc eſt nẽ̃m ſignum. Qñ

igr ſiãꝛis. excogita oẽm cõditionẽ crucis uel

Capitulũ. ij

cũm: nõ enim ſimpliciteꝛ digito iſſgniri eam

oportet.ſed cum multa fide: ⁊ uis prope te
ſtare poterit ĩmooꝛum demonum uidẽs en
ſem ⁊ gladiuz. in quo plagã ⁊ peſtifeꝝ uulnꝰ
accepit.⁊ arma per quem omnẽ uirtutẽ eiꝰ
9N Omine ieſu xpᷣe quẽ. b. Pe. ueꝛuʒ
dei filiũ ẽ confeſſus.te quoq; ego
indignus toto corde ⁊ ore confite

oꝛ.quia tu es xps filius dei uſui et᷑

ni. ⁊? rogo te dñe clementiſſi me .da mihi ut

opere te confitear.⁊ fc tis non negando fide
lis inueniar: quatenus benedictõm tuaʒ ↄſe
quar cum Petro.ac firmuſ in fide ⁊ oꝑe peꝛ
maneã cũ ipo.da ẽt mihi rex meus ⁊. deus
meus. ut conforitate uoluntatiſ te ſequendo
beneplacitũ tuũ ĩ omnibus pficiam: oĩmode

ab offenſa tua ab ſtineä. ſic uſ; in finem te

largiẽte perſeuerẽ Amẽ. De exortatõe
ad ie uendum xpᷣm ⁊ ſue poſſ.exẽ. Ca ij.
p NO ſtq; dominus diſcipłis miſteꝛiuzʒ
ſue paſſionis ſecꝛeto predixit.ↄ uo
cat turbam cum eis: ⁊ tã ipſos diſ
cipulos q; oms ad ſui imitatiõm T*
paſſiõis tolleꝛantia ĩuitat.q.d Molite pꝛohi
bere paſſiones.qꝛ oportet ſuſtineꝛre eas om
nes ſaluaꝛi uolentes.Et ideo hic ad omnes
generaliteꝛ loquitur. ⁊ẽ omnes hortatur : da
imitatio paſſionis ad omnes pertinet uel p
martyriuz. uel peꝛ penitentiam. Unde ait G
Si quis) ꝙ notat uaꝛietatem Cuult poſt me
nenire) ꝑ affectum ĩterioꝛẽ.per imitatõz ex
terioꝛem. ad patrem ſuperiorem: 2 bñ dicit
uult. qr neminẽ cogit ſ conſulit.⁊ unũquẽq;
ſuo aꝛbitrio relinquit. ut pᷣuitium ſit gratius
vño ⁊ premiũ ſit gratius ſi eruo. Unde Crip:
Cum autem ſaluatoꝛ ſit pius ⁊ benignus. nt
lum inuitũ aut coactũ hr̃e uult famulum ſʒ
ſpontaneos ⁊? gr as agenteſ ei pꝛo famulatu.
Et iõ neminem cogendo aut neceſſitatez im
ponẽdo ſed pſuadẽdo ⁊ bñũfaciendo.univſos
uolentes attꝛahit. Et iteꝝ . Si quis auꝝ da
ret aut theſaurũ exponeret .omẽs curreꝛent
multomagis ad ea ꝗᷓ ſunt ĩ celis. hec Criſ. ⁊
ſubdit dñs(Abneget ſemetipſum) x propꝛie
uolũtatis renũciatõem non tm̃ ſua unel ſuos
ſed ſuũ ĩitellectum ſuũ affectũ ſuũ ſenſũ: (⁊?
tollat cꝛucẽ ſuam) ꝑ mortificatõm corporis
ſui ꝑ cõpaſſiõem pꝛoximi etſi neceſſe fuerit
per ſuſtinẽtiam maꝛtyrij (? ſequatuz me).ſ.
me hñs lucẽ in ĩtẽtõe.) fauorẽ hüanuz : me
ſequẽs ducẽ in operatiõe. erꝛorem diaboli
cũ:me expectãs meꝛcedem ĩ ꝛemuneꝛatiõe.
5 tpale comodũ. Rectus oꝛdo.ut ꝗ ult ſeg
dñm. primo abneget ſeipſum. ⁊ ſic tollat cꝛzu
cẽ. ut pꝛimo uolũtas eius ſit pꝛompta ad om
nem miſeꝛiam ſuſtinendam. Et notädum ꝙ
pꝛimus homo tꝛia ꝑdidit ꝑ pectuzʒ.ſ.libeꝛta
tem. felicitatẽ ⁊ dignitatem. que tꝛia docet
hic dñs ꝑ tꝛia ꝛecupeꝛar:libeꝛtatem dicit

De exhoꝛtatõe ad ſeqnda

(Cabneget ſemetipᷣm Ifelicitatẽ cuʒ ſubdit¶.
⁊ tollar crucẽ ſuam )dignitatẽ. cuz andit(⁊
ſequatur me) Uel (abneget ſey) in pſpeꝛita
te ⁊ malum ðclinando(tollat crucẽ ſuamjĩ
adueꝛſitate ⁊ bonuʒ oꝑando((ꝛ⁊ ſeq̊tur me)
uite ↄfoꝛmitate ⁊ in deũ oĩa oꝛdinando. In
uerbis ãt domini pᷣdictis. excludũturꝛ ſex ge
nera pnie ĩutilis:⁊ ẽ pꝛima uiolẽta g ꝙ dicit
(ſi quis uult)ſecunda diminuta.qñ.ſ.homo
dat ſua deo ⁊ ſe moo. ꝙ dicit(abneget ſe
metipᷣm)teꝛtia ðᷣlicata qꝛ ſic uolũt aliqui fa
cere pniam: ut nullam ſentiant afflictionem
3ʒ ꝙ dicit(tollat crucẽ quarta mutuata.qñ
aliqui gloꝛiãtur ð paſfionibus patꝛum ł fra

trum ſuoꝛum.ipᷣi vo nihil talium faciunt.

ꝓ dicit (ſuam )non aliend quinta momẽta
nea.qũ aliqui una dᷣie abſtinent. ⁊ alijs die
bus delitijs uacant ꝙ dicit(quotidie) ſex
ta ſimulata.que ẽ hypocꝛitarum. contra ꝙp
dicit(⁊ ſequatur me ynon fauoꝛeʒ mundi.
Si quis ẽt uult poſt me uenire) hoc eſt ſ
quis uult attingere pfectõem uite xp̃iane fa
ciet ea qᷓ ſequuuntuꝛ.ſ.(abneget ſeipʒʒ.⁊ tol
lat crucem ſuam ⁊? ſequatur me). Abi tꝛia
expꝛimuntur ĩ quibus ꝑfectio uite xpᷣiane ↄ
ſiſtit. Pꝛimum ẽ ſui abnegatio. Secũduz ẽ
crucis poꝛtatio.Teꝛtium uite xpᷣi imitatio.
Quantum ad pᷣmum ſciẽdum.ꝙ ad ſequen
dum xpᷣm opoꝛtet homiem tria abnegare. ſ.

ſua.ſm illud(ꝗ non renuntiat omnibus que

poſſidet.non pòt meus ẽẽ diſcipulus Et ſu
os fʒ illud(ſi ꝗs uenit ad me ⁊ ñ odit preʒ
⁊c̃.nõ põt meꝰ ẽẽ di ſcipulus(¶Et ſemetipᷣʒ
Em ꝙ h̊ d icituꝛ (abneget ſemetipᷣum).ſ. ue
tuſtateʒ ⁊ pct᷑a abijtiendo ⁊ ad melioꝛa mu
tando.ut dᷣſinat eſſe ꝙ erat.⁊ icipiat eſſe ꝙ
ñ erat.⁊ alter ex alteꝛo efficiat᷑: ac uolunta
tem ꝓpᷣam abnegando.ꝙ plus ẽ gquam abne
gare ꝛes ipᷣas ⁊ abijcer̃. Unñ Pꝛoſꝑ. Quid eis
ꝓdeſt ꝙ facultates ſuas abijtiunt. g nolũta
tes ppᷣas non relinquũt.cũ ſit longe pᷣſtãtius
uoluntatibus ꝓpꝛijs renũtiaꝛe quam rebus
huiuſmodi abnegatio dʒ fieꝛi. oĩbus deſiori
is carnis ⁊ mundi ↄcupiſcẽtijs pfecte reluc
tando.⁊ ĩ bouis actibus nullam oↄplacentiã
pꝓpᷣam ulł humanam captando. ſʒ ſoluz diui
num honoꝛem ĩ omnibus q̃ agimus intendẽ
do: ut ſic vaciter poſſimus dicere cum xpᷣᷣ
Cnon ueni facere meam uoluntatẽ : ſz eius
qui miſſit me). Quantum ad ſcõm ſciẽdum
ꝙ crucẽ tollere triplicit᷑ põt intelligi.ſ.pꝑ caꝛ
nis moꝛtificationẽ.ꝑ ꝓximi opaſſionẽ.ꝑ mã
tyrij ſi ubſtinentiam. Unde yla. Sequẽduſ
ẽ domĩus cruce aſſi umpta ẽt paſſionis:⁊ ſi ũ
ſoꝛte: tñ uoluntate comitandus eſt ſecundũ
Maxiĩum epᷣm. quo abſtinẽtie ⁊ crucis ſunt
geneza. unum coꝛpale. ſ. a ölectationibus ⁊=

ab alijs que öcipiunt ſenſuſ uiriliteꝛ reuoca

re.ac uiolẽter abſtraher̃ ⁊ cohercere.aliud

ſpuale.ꝙ ẽ ſpecioſum ⁊ ſublimius.ſ.motus

—

—

ꝓp̈ům ſue paſ.exẽ.

anime regere. ⁊ ꝑturbatiões illius placare.

petus uitioꝝ refrenaze: ⁊ 3 ea quotidie liti .
gaee: ac rixam quodãmodo cuʒz interioꝛi ho

mine ↄſerer. Maximus. Hoc ẽt de eruce
tollẽda. põt ⁊ aliter expõi duplicit᷑.uno mo
do ð cruce coꝛꝑali ⁊ ſic ↄuenit martyꝛibus.
X ꝑ hanc crucẽ ĩtelligit᷑ omne genus maꝛty
rij.ſ.moꝛtis ⁊ cuiuſlibet alteꝛius pene uł pe

riculi ꝓ xpᷣo ſuſtinendi animi temptatio ⁊

paꝛatõò.Tunc enim ſcõm Aug.crucem nraʒ

tollimus. quando penalitates quaſlibet pꝛo

xpᷣo uoluntaꝛie aſſumimus.Alio modo expo
nituꝛ ð martyrio ſpũali. ꝙ conuenit religio
ſis ⁊ pfectis.ð quo martyrio dicit apłs. Mi
hi mundus cꝛucifixus ẽ᷑.⁊ ego mũdo.i.ſecũ

dum gloſam mundi ↄcupiſcentie non habẽt

me dominium.nec mundus iam mihi ſe in

gerit.⁊ ego contra eum ſum foꝛtia. Et nora

ꝓ non ſine cauſa utrunq; dixi t.ſ.ſibi mun

dum crucifixum.⁊ ſe mundo.plerunq; enim

ↄtĩgit.ut homo mundum non reneat.ſed ta

men mundus eum in ſuis occupationibus a

ſtrigit ⁊ moꝛtuus ẽ hõ mdo.⁊ mos eũ q̃ſ ni
uus concupiſcit. dum ĩ alio ĩtentum in ſuis

actibus rape ↄtẽdit.Sed pᷣʒ Sreg.nec Pan
lus a mundo głiam q̃rebat.nec ipᷣe a mundi
gloꝛia q̃rebatur.iðᷣo ⁊ ſe mundo ⁊ ſibi mom

eſſe cꝛucifixuʒ gloꝛiabatur. Sunt autẽ tria
i mũdo q̃ nobis obẽt ẽẽ crucifixa ⁊ nos eis.
Quia ut dicit Jo. omne ꝙ ẽ in mundo:aut
ẽ ↄcupiſcẽtia caꝛnis.aut ↄcupiſcẽtia oculo
rum. aut ſupbia uite. Poꝛum trium crucifi
xo fit ꝑ tꝛia uota ꝛeligioſoꝛum qui uere mã
tyres ſunt ſpũales. Pꝛimum ergo martyriũ
conſiſtit ĩ tempoꝛalium uoluntaria rlictiõe
ſcõᷣm in ↄcupiſcentie carnis reluctatione ⁊
q;tofortior fit iſta pugna. tãtogloꝛioſior uic
toꝛ ia maꝛtyrij. teꝛtium in pꝛopꝛie uoluntatiſ
abdicatione.qꝛ ſᷣm Greg.ꝑ obedĩam macta
tuꝛ uoluntas ppᷣa ⁊ ꝑ uictimam caro aliẽa:

⁊ ideo obedĩa qr̃ melioꝛ qᷓ; uictima QAQuaͤtuz

24 tertium de uite xpᷣi imitatõe.ſciẽdum
xpᷣm ſequi nihil aliud ẽ qᷓ; eius ueſtigia imi
tari.⁊ eius uite confoꝛmari. Ypᷣm autez imi

taꝛi debemus tꝛiplici uia qua nos pᷣceſſit. ui

oᷣlicet pauꝑtatis. humilitatis. ⁊ aſperitatis.
xpᷣs.n.ĩ ſuo ĩigreſſu nobis reliquit exẽplum
ſinceriſſime pauperta tis.in:pꝛogꝛeſſu exem
ꝓlum pꝛofundiſſime humilitatis. ſed ĩ egrei
ſu exemplum aceꝛbiſſime penalitatis ⁊ quia
in his tꝛibus debemus xpᷣi ueſtigia ſequi.
ideo ad iugem eorum memoꝛiam nos ĩuitat
dicens. Recoꝛdare paupertatis mee quan
tum ad pꝛimum. ⁊ tranſgꝛeſſionis mee.i.pꝛo
pꝛofundiſſime humilitatis quantum ad pᷣm.
⁊ abſinthii ⁊ felł.i.amariſſime paſſiõis qᷓ;tũ
ad tertium. Et nota ꝙ oĩa in quibus öuoti
ſectatores pfectionis euãgelice.xpᷣm debẽt

imitari ⁊ eiuſ ſimilitudini confoꝛmaꝛi poſſüt
⁊ hoc modo ad tꝛia reduci.ſ.ſecũdũ tꝛia bo

ro nglunieſinin
ſecit Lſeiyn exen in
linq nere nian ſud b
n. ut uolüͤtate ⸗
vnan eline n
ipi oliud uelit mi
litat beneplocitñ fuern
ſethaqui ltit non uenn
neiſed uolitns ein g
nolätate diuini inn hegs
Gin actonu tnap fe gin
1ceſcerſs tuis n hil cone
ordeiinte äliarur Tin⸗
is Gede ſciendum gnn
aErian
RsndNgerimiaen
Fe carnisicenaſei⸗
Os claritani diuine an
exſtir quodäno mor
ſſä pfectömn tenges d
glenariu otempr ſn
iſc ac nihil eciedo
lundo. lt uiuere poſſit
ſeaon ent qʒ ſeiün
ucdigdns conſofattn
nepllnegti ſüma dl
norekeſtir tu an
Donego miit do
niene
Ps. Worlieſisru
Ipoi deo ſgnir ite
a cürpideog

nun Oinn ani nin
cſimn t wseis
nneein mundo⸗ant
,aut ocupiſcetig dd
e.Porum mium (rucki
Aigoſdrnn gui eren
Pümum ergo wantfrii
Alum voluntaria ilcnie
Wie Carnis reluctationet
tn pugn. tütoglorioſr uſe
entivmn in ropꝛie uoluftani
n breg g obetinm nuct
1tgulcnimem alis:
nelloeq;ucnine, Audtnz
eri imitutoe ſcedum 9
liud ech eins ueſtigia im
onſormari Jn awtez in
ici nia gua noo hceſſt
pumlitalis,4 aſper tutt,
ſa wobisreliguit exeplun
eis inrogteſtn
ſne pumiitatis ſchich⸗

ime penalitzto i
cenbicſme penan

gebemus kpl eſ hritt

———+r - —

Secunde partis

na que a deo recepimus ut ſunt ꝛes exterio

res.coꝛpus pꝛopꝛium.⁊ ipſa anima.que oĩa

oʒ reliqui ppter deum ſi uolumus ipᷣius xpᷣi
eſſe ꝑfecti imitatoꝛes . Perfectus enim xpᷣi
imitatoꝛ pᷣmo dzʒ reliqueꝛe moᷣm ⁊ omẽs ꝛes
tp̃rales.⁊ ẽt cum h̊ oĩʒ trenoꝝ occupationẽ

2 ſolicitudinẽ penitus dʒ poſtponere. Poc

ãt fit ꝑ uolũtaꝛiã paupertateʒ.qᷓ; xpᷣs altiſſi
me ſeruauit. qr in tota uita ſua pauprimus
fuit. Secundo dʒ relinquere corpus. ꝙ qdẽ

relinquitur tribus modis.primo per carnis

maceꝛatõm.ꝑ quã coꝛpus uigilijs.ieiunijs ⁊
or̃oibus atteritur: ne caro laſt ciuiat. ? cõtra
ſpm̃ ſe eꝛigere ꝑtinaciter ñ pᷣſumat ſecundo
ꝑ tpᷣał cõmodi abiectõʒz,qꝛ ꝗ nimis delicate
nutrit ſeruum. ſ.coꝛpus ſi uum. poſt ea iuenit
eum ↄtumacem. ⁊ iõ dʒ ſꝑ ĩ ꝛigore teneꝛi.ut
magis ſubijciatuꝛ ſpui. tertio ꝑ penalitatum
uolũtariã ꝑpeſſionẽ.ſicut apłi ⁊ maꝛtyres ꝗ
pꝓ xpᷣo uoluntaꝛie ſunt paſſi.Et oĩa iſta xpᷣs
ecit. ſeipm exemplum dedit. Tertio dʒ re

linqueꝛe aĩiam ſu ꝑ ꝓprie uolũtatis abdica
tõm. ut uolũtatẽ ſuã diuine uoltati ↄſoret

ꝙ mihil aliud uelit niſi ſolu illud.ꝙ diuĩe uo
lũtati beneplacitũ fueꝛit: hoc enim fecit ip
ſe xpᷣs qui dixit non ueni ſaceꝛe uoluntatem

meã ſed uolũtatẽ eiuſ ꝗ mint me. Unde ad

uolũtatẽ diuinã ita hẽas regulã ⁊ mẽſuram

oĩm actõnũ tuaꝝ.ſic ꝙ in oibus actionibus
2 deſiderijs tuis nihil concupiſcas. niſi q ho

noꝛ dei in te ãpliatur ⁊ in oĩbus alijs creatu

ris. Sed ẽ ſciendum. ꝙ nullus põt uiuere uii V

ta xpᷣi.niſiẽt moriatuꝛ morte xpi: ideo ſicut
xpᷣs ꝑ hoc ꝙ ex nimia caꝛitate ſe aſſumptiõi
nr̃e carnis ĩclinauit ſeipᷣm exinaninit. ⁊ peꝛ
ↄñs claritati diuine qua pr̃i cõſubſtantialis
exiſrit quodãmõ moꝛi uolun: ita glibet ad
iſtã ꝑfectõm tendẽs dʒ ꝑ uerã humilitatem
⁊ plenariũ ↄtemptũ ſui moꝛi ſib iipi: ſeipſum

uſq; ad nihil deijciẽdo.⁊ ſeipſum nihil ꝛepua

tando. ut uiuere poſſit ſoli ðo. Põ eniʒ ad ꝑ
ſectõm tẽdenſ dʒ ſeipᷣin hoc ẽ ꝙ ur̃ hẽre a ſe
ipſo nihil repurare:ꝙ aũt hʒ a deo: puta. do

na dei ꝗbus confor atur uite xpᷣi. dʒ ſumme

ꝛzeputaꝛe.⁊ cũ ſũma diligentia cuſtodiꝛe ut
uere poſſit dicer̃ cũ apoſtolo.uiuo autem iã
non ego. uiuit vᷣo in me xps An de talibus
mẽtibus ꝑfectis ſic mortuis ſibiipᷣis: dicit a
płs. Moꝛtui eſtis ⁊ uita ur̃a abſcõdita ẽ cũ
xpᷣo ĩ deo.ſignãter ãt dic.⁊ uita ur̃a abſcon
dita ẽ cũ xpᷣo ĩ deo.qꝛ uita illa qua mẽs peꝛ
amorẽ ↄtinuũ ⁊ btificũ ꝑſecte unitur deo in
pr̃ia.iila eſt in pñti abſcondita:qꝛ ꝓpter ne
ceſſitatẽ mortalis uite. talis amoꝛ cõtinuus
x nõ ĩterruptus.in pñnti uita hẽre nõ põt.ſed
hoc euidẽter apꝑebit ĩ nita bta ubi obiecto

btifico ↄtinue fruemuꝛ.⁊ in ſolo deo iugiter

delectabimuꝛ: ppter ꝙ bñ ſubdit᷑. Eũ auteʒ

1 .

xpᷣs apparuerit uita ur̃a tũc ⁊ uos cũ ipo ap

parebitis ĩ gkia¶ Eſt at ſciendum. ꝙ mors

Lapitulů ij·

iſta ſpũalis qua hõ ꝑ cõtẽptũ ſun morit᷑: ſibi

gbuſpã gradib ꝑficit᷑ ꝓrimus ẽ ꝙ hõ peꝛ hu

militatẽ reputet ſe oĩbus uilioꝛẽ.ſcõᷣs ẽ ꝙ B
uerbis pprijs fateat.teꝛtius ẽ ẽt ab alije
dici eq̃nimit patiatuꝛ.q̃ꝛtus ẽ ꝙ hõ eqnimi

teꝛ ferat. cũ ab alijs ↄtẽptibiliter tractatur

ꝗqntus ẽ ꝙ hõ nõ ſolũ ñ doleat ſed ẽt diligat
ꝙ ab alijs contẽnat᷑.Et oẽs iſti gdus propᷣe
deſpectõis pfecte relucebãt ĩ xpᷣo.Se qᷓmur
eꝛgo ⁊ imitemuꝛ nõ diabolũ ut ãbitioñ ⁊ ſi
bi.nõ mõm ut cupidi ⁊ auari.non carnalem
appetitum ut uoluptuoſi ⁊ lubrici.ſed dñm
ieſum xpᷣm. Qui enĩ deũ ñ ſequit᷑·ei gqdeʒ ne
q; ſe abnegare neq; crucẽ rollere ꝓdeſt. uis
ſequi xpᷣʒ. Sis ðᷣo obediẽs ⁊ ꝓximũ diligens
ac ꝓpteꝛ deũ oĩa ſuſtineas ⁊ facias. ⁊ malũ
declinando circa uirtutes inſiſtaſ.hac enim
uia xpᷣs incedit. Der hanc ergo uiã ambula
ſi uis eum ſequi ĩ uita pñnti.⁊ cũ eo gaudeꝛe
in pr̃ia. Sed heu pauci hodie dñm ſequi uo
lũt.⁊ tũ multi ad euʒ puenire cupiũt. Unde
berñ.O q; pauci poſt te uolũt iꝛe dñe cũ tñ
nuenire ad te nẽo ẽ ꝗ nolit:ↄgregar̃ cupiũt
ſed nõ cõpati.nõ cuꝛant q̃rere quẽ tñ deſide
ꝛant ĩuenire cupiũt te cõſequi ſʒ nolũt ſequi
optant extrema iuſtoꝛum non curantes pꝛin
cipia eorum. t quia dominuſ monuit ad ſu
ſtinendũ pꝛo confeſſione fidei maꝛtyꝛiũ cõſe
quent᷑ tollit hꝰ cõſeſſionis triplex ipedimtuũ
⁊ pᷣmo primũ ꝙ eſt nimius amoꝛ ſuiipius: di
ces (Qui enĩ nolueꝛit aĩam) i. aĩalitatẽ (ſu
am).ſ.uitã pnñtẽ alimonijs indigentem lal
uam faceꝛe)).i.in pñti cuſtodiꝛe.martyꝛium
decilinãdo ł coꝛpus ĩ pnia ñ macerando hoc
ẽ potiꝰ ſaluare tpᷣe ꝑſecutõis qᷓ; me confiteri
ſ. eligẽs potius deũ offendere q; pꝛo eo moꝛi
uel tꝑe pacis delicate ᷣuare potiꝰ qᷓ; ꝑ pẽitẽ
tiã affligeꝛe (ꝑdet eã) ĩ futuro.ſ.uitã uł ani
màâ. æ ꝓ uita momẽtanea ĩtraꝛet mortem et᷑
nã. Wñ fugiẽdo moꝛtẽ ĩcuꝛret mortem.⁊ ſer
uãdo nitã amittit uitã (Qui àt ꝑd. aĩ.ſuaz)
iaĩalẽ ⁊ pñtẽ nitaz. perditõi ⁊ morti ſi neceſ
ſe ẽ ſe exponẽdo.eligens potius ꝓ ðᷣo moꝛi qᷓ
eũ offẽdeꝛe.?᷑ ꝑ pnñiam ſe affligendo. eligens
potius ſc deum placare qᷓ; ſe delicate fouen
do ipſum magis irritaꝛe: ⁊ hoc nõ propt᷑ mũᷣ
di uanitatem uel erroriſ defenſionem aur ðᷣſ
perationẽ.ſʒ ppꝑ me.i.anqᷓ; ð mea faciat mã
data(inueniet eam) in futura gloria. ? pro
uit. mo.ĩue. eteꝛnam. Iſtud dictum domi
ni de anima ? uita ſaluanda ? perdenda ſił
eſt ̃ᷣm Sꝛe.ac ſi diceretur agricole.ꝛzumen
tũ ſi ̃uas pdas.ſi ſemĩas renouas. Igr̃ ut di
cit Caſſi.ue caꝛni q̃ B ſuꝑpatamõ fuerit. nam
que ĩ hac ↄuerſatõe uĩcit illic ſine dubio co
ronat. Uñn ⁊? Beꝛ. ¶(Qui uol.aĩ.ſu.ſal.fa.x
det eam) Et quidẽ pꝛudentius eam pꝑdis ut
cuſtodias qᷓ; cuſtodis ut ꝑdas.ꝗd h̊ uos dici
tis obpᷣu atores ciborum moꝝ neglectores:
hypoẽs ⁊ ſeãces eius docẽt onimas ſalugs
4 .

De tꝛanſfiguꝛatõe

facere in ̊ moo.xpᷣs ? eius diſcipuli ꝑdere.

Quẽ nam uos ex duob ſeꝗ mgr̃m aut ſᷣuuʒ

eligitis.Epicurꝰ atq; hypocꝛes coꝛpis alter
uoluptatẽ alter bonaʒ habitudinẽ pᷣfert me
us mgr̃ utꝛiuſq; rei ↄtemptum pᷣdicat. Quid
mn.tibi aliud ſonuit cũ clamatũ ẽ.ꝗq amat a
nimaʒ ſuã ꝑdet eaʒ. Derdet ãat dixit ſiue po
nendo ut maꝛtyr.ſiue affligendo ut penitẽs.
Quãq;ᷓ martyrij gen ſit ſpũ facta carnis mõ
tificare.illo nimirum quo mẽbꝛa ceduntu:
ferro:hoꝛꝛoꝛe quidẽ mitius:ſʒ diuturnitate
moleſtius.h̊ Ber. Deide tollit ᷣm ipedimẽ
tum q; ẽ nimia cupiditas.lucꝛi ⁊æ deſiderij t᷑
reni:dicẽs.( Quid.n.pꝛodeſt hoĩ ſi uniuerſũ
mõðm lucretur )de quo nihil ſecũ moeiẽs põᷣ
tare poterit:niſi peccatum.imo quantoplus
acꝗſiuit de mõo.tantoplus acꝗſiuit de ifer
no. Uñ ĩ apocha.dr. Quantum gloꝛificauit
ſe ⁊ ĩ delitijs fuit.tm̃ date illi toꝛmentum ⁊
luctum(aĩe uero ſue detꝛimentum patiat᷑)
ſ.amittendo gloꝛiam. ĩcurrendo penam et᷑
nam ⁊ ꝑdendo humanam ſubſtantiaʒ q. d.
nihil ꝓficit.ĩmo ꝑ talia multũ ꝑdit.ſ. id ꝙ ẽ
imoꝛtale ⁊ diuinum ĩ eo.⁊ ideo aĩa cum ſñit ĩ
moꝛtalis, pᷣponẽda ẽ oĩbus coꝛꝛuptibilibꝰ ⁊
tranſitoꝛijs.nam aĩa rõnalis imagie trinitat
ĩſignita pꝛecioſior eſt cunctis terrenis.Et iõ
ſtultus ẽ ꝗ plus pecuniã qᷓ; ſeipum diligit:
ꝙ facit.ꝗ pꝛopter illam toꝛmentis eteꝛnis ſe
exponit. Unde nimis ſtultus eſt auarus.ĩmo
peioꝛ q́; dyabolus ꝗqa quaaus plus diligit nũ
mum q; animam ſuam uel alioꝛum ſed dya
bolus plus diligit unam aĩam qᷓ; cotum mũ
dum. Qua pꝛopter dixit xpᷣo pᷣſumens deci
pere euzʒ ſi cadens adoꝛaueris me dabo tibi
mõm iſtum.Et iõ ut dicit Orig. duobus pꝛe
poſitis magis eſt eligenduʒ ut munduz ꝑda
mus.⁊ lucremur aĩas noſtꝛas. Unõ ? Amb.
nualde timendum ẽ. ne ꝑꝑ auariciam pecũie
uł ppꝑ amoꝛem caꝛnalis uite. ſalutem aĩarunz
gquerere negligamus. q nihil pdeſt lucꝛifi
cate tpꝛalia ſi pdantur eterna. Et dat Crip.
exemplum. Si egens ĩ ultimis malis poſitꝰ.
uideres ſeruos in laſciuia agere ꝙ lucꝝ eſti
mares te eoꝝ dñm eẽé: ſi ꝗqd lucratur aĩa tua
miſeꝛa carne laſciuiẽte.ſi futurã danatõem
expectat. Sed magna heu hodie cecitas ⁊?
amẽtia ĩ hoĩbus reꝑituꝛ ꝗa pſᷣm Aug.ſi quis
argentum auro pᷣponit dementiſſimus iudi
catuꝝ: ſi vo auꝝ deo pᷣpõit.a nullo ꝛepᷣhendi
tur. Exponit ẽt pᷣdictum dni vbum de illis ꝗ
aias: alioꝝ lucrari uolunt ⁊ ſuas negligunt.
AUnde Cꝛiſ. Si alterius ſolicitus ↄtẽnas te.
ſimilis es eis ꝗ metalla fodiunt ⁊ necantuꝛ.
Et ga poſſet aliꝗs dicere ⁊ ſi aiam perdam
tũ ex multis que lucraboꝛ eam redimam.qð
fIm ẽ. Unde qicit.¶ Aut quã ↄmutatõez)).i.
redemptõem (dabit homop anĩa ſua)).ſ.dã
nata. q.d. ſi ꝓ ea totus mõs daretur ñ ꝑ hoc
liberaretur.Et iõ non põt ↄparari lucꝑ mũ

domint.

di ad òtrimentum aĩe.ꝑ ꝙ; hõ pdit eam ⁊? ui

tam eternam. Na pditis diuitijs pñt ꝑ alias

diuitias ↄpenſari.⁊ ſi moꝛs ĩfligituꝛ.põt ↄpẽ
ſari ꝑ uitaʒ ĩmoꝛtaleʒ.q̃ ĩ reſurrectõe expec
tatur.ſʒ ſi aĩa ꝑ culpam ꝑdatur.nõ expectaſ
Talia aia recõpenſari.ꝗa non poteris aliazʒ
aĩam.ſʒ neq; aliꝗd aliud quaſi ↄmutatõem
ꝓ ea daꝛe. ut liberes eam de eterna morte.
Deus autem ꝓ animabus hoĩm dedit ↄmu
tatõem:ſanguĩem filij ſui pᷣcioſum. peꝛdẽda
E igitur aĩa ⁊ uita pñs ĩ q̊ ſeculo ꝑꝑ dũm nõ
ſaluanda ꝑꝑ lucrum ⁊ deſiderium terrenuʒ.
Qua ptopteꝛ ut ait Aug.uolunt arie nunc ꝓ
xpᷣo poſtponamus qñq; dimittẽda.ne (ꝙ ab
ſit) ꝓ tranſitorijs amittamus eterng. Si eni
tibi diceretuꝛ ſis toto ̊ menſe diues ⁊ potẽſ
? fac quicꝗd uelis:uter̃ carnis uoluptatibꝰ
ſicut plʒ ea tñ conditõe.ut oculi tui poſtea
eruantur. omne ſolatium tollatur.toto tem

poꝛe uite tue in fame ⁊ ſiti in omni cruciatu

⁊7 omni miſeria uiuas: nũquid illud tale bo
num hoc tenoꝛe ſuſcipeꝛes.t qdem tota h
uita.nec menſis eſt. nec unius diei uel hoꝛe
ſpacium ad illius et᷑ne ifellicitatis ↄpatõeʒ
co miſerie neq; finis ẽ.neq; pena ſilis iuẽit.
QUñ Iſido. Si hr̃es ſapiaʒ Salomõis. ſi pul
chꝛitudinẽ Abſalõis.ſñi foꝛtitudinẽ Sãſõis.
ſi longitudinẽ f noch.ſi diuitias Creſi.ſi po
teſtatẽ Theboinã.ꝗd ꝓdeſſet tibi.ſi tãdem
caꝛo daretur uermibꝰ. aĩa ᷣmõibꝰ cũ diuite
crutianda ſine fine.q.d. nihil. duo ppe ſüt
tpᷣꝛa eccłe. unuʒ pſecutõis.⁊ tunc anteqᷓ; de
um negemus. ponẽda eſt aĩa ⁊ pñs uita: ali
ud pacis.⁊ tũc frangenda ſunt deſideria ter
rena. ⁊ lucra ↄtemnenda. Nulla ergo mũdi
aduerſitas aĩam tuam fꝛangat.nulla ꝓſpeꝛi
tas alliciat. nulla fallatia ſeducat a pceptis
⁊ mandatis dei ⁊ a caritare que eſt ĩ xpᷣo do
mio noſtꝛo.Oiĩbus modis ⁊ in olbus öbemꝰ
ſp beneplacitum dei faceꝛe.⁊ ab offenſa eiꝰ
abſtineꝛe. Deide tollit teꝛtium impedim̃
tum ad confitendum fidem xp̃i. ꝙ eſt puvoꝛ
ſeculi.Nã ſᷣ̃m Sꝛeg. Sepe ex hnmana ueꝛe
cũdia pᷣpedimur.ut rectitudĩezʒ q́; ſeꝛuamus
mente.nõdum expꝛimeꝛe ualeamns iĩ uoce
⁊ tanto dei faciẽ ad iuſtitie defenſoneʒ ne
gligimus:quãto hũanas facies contra iuſti
tiam ueꝛemur. Et pſᷣm eundem ſunt ꝗ dicũt.
nos ñi eꝛubeſcimus deũ ↄſiteri: ſʒ ad ꝓfeſſio
nem fidei.ñ ſufficit uox pꝛofeſſionis xpᷣiani.
dum uerentuꝛ a proximis deſpici dum dedi
gnantur iniurias tolerare. dum erubeſcũt (ſi
iurgiũ ↄtigeꝛit) pores ſatiſfacere. Poc ergo
impetum reꝛcium tollit. primo ex fꝛuctu. ſe
cũdo ex pena.qꝛ xpᷣs cõfitentes ↄfitebituꝛ ⁊
recognoſcet.⁊ erubeſcentes eꝛubeſcet.i.nõ
cognoſcet eos ð ſuis.ĩ ſecundo ſuo aduentu
X iudieio cũ ueneꝛit in ma ieſtate ſua.ſ.hũa
na.i.ĩ fõma hũana. głificata.⁊ pr̃is.i.maił
ſtate diuina q̃ ſbi ⁊ pr̃i eſt coĩſ.q;ᷓ tamen bʒ

ritue iue nteginteft
Aencun rdem in gori⸗
ngdis ſeis in dnna 60
Quipuns denit dälis
ſtatignen dode dwinu
ſe tuis Alanine un
ceptione:vdi no Rne⸗
ußſegtun fz oha ſuaf
guidemn pmii /glam
ſuppliciu.ſpenam un⸗
fendi? liberanoi giani
endi pfn merita⸗Inba
heibitenebre te coe
mnonle nt ibi ſuſcipiag n
litimei g riſtibuslet.
tem auci am wiüphe
auſclitg angelon miſt,
bum Der geicn uis⸗
15o. debegei utitu
poſuit p nn t
ſic uentun aubitaren
deficerenn: pmink
credant ge funmrog
ciſcipuli deſpatione
lungit eos olando
curi ſtis)ſunt
guſtabt morten

bſopiz Galonob,
isßſatitncini Sii
h.ſciuitins kref, ſpo
1 ngeſſet ibi tucen
bo aia dmoͤib ci giite
4,4. nibil Auo gopeſit
ecutois.2 tune Nede
daed ain esita:. d
Ngenda ſunt deſceris ie
mmenda Pucha ergo müͤci
wam fungat nulla ppen
1 ſlatia educet a heptis
1 taritare gue eſti rhodo
us nodis t in olblo dhen⸗
bei ſcare.tabofelſn ẽ
tetollit tetnun inpedin
lun icen thi geſt pudd
rrecutndiez ſetuammi⸗
einere ualeamns ide⸗
1n uſine deſenſñcſeſ
vhüanas ſacies cOnra inſt

ſuunt gchen
Eifneucen liic

Secunde partis

a pr̃e ſuo ⁊ ſctoꝝ ãgeloꝝ ꝗ appaꝛebt᷑ cuz es
Tũc enim erubeſcet infideł.ignoꝛabit fatu
as uirgines.obiurgabit ĩmiſeꝛicordes. Uno
33 ꝙ ſolu indicabit filiꝰ ĩ for̃a ditatiſ ſz ẽt
pr ⁊ filiꝰ⁊ ſpũſicts.quoꝝ ẽ una maieſtaſ ĩ fõ
ma tñ uiſibili ſolꝰ fili apꝑebit. ut ex hᷣ ſolꝰ fi
lius hominis iudicare dicat᷑ Indiuiſe itaq;
iudicant pr̃ ⁊ filius necnon ſpirituſſanctus
Uerum qꝛ potentia ſapie cedit in diſcretiõe
iudicij ubi equitas magis eſt examinanda ⁊?
conſiderandum gꝗd cuiq; obeat᷑ pro meritis
quanuis ⁊ potentia ſit exeꝛcenda nec boni
tas ſubtꝛabenda:ideo ſpecialiteꝛ diſcꝛimen
iudicij attribuituꝛ ſ apientie. quia iudicium

ẽ ꝑ ſapiam diuinã.ſapia ãt tota ↄuicat filio

æ ideo etiam ſolus filius dicitur iudicare.
Tpe ergo ꝑſecutionis nõ eꝛubeſcat xppᷣianus
fioeł ꝓ xpᷣo affligi.⁊ ſi opus fuerit moꝛte affi
ci.ac ſubſtantijs nudari æ honoribus deijci
Tpe uero pacis cũ uitia maxime ſurripiunt
carnem refſꝛenet ne laſciuat.⁊ pꝛo xpᷣo ñ ue
reat᷑ a ꝓxiĩs deſpici. iniurias vborum pati pᷣ
oꝛ ꝓximo ſatiſfacere: ut ueꝛaciſer ꝓbetuꝛ ſe
qui humilitatem capitis ſui.⁊ ipſum ↄfitenſ

mereatur ab eo rcognoſci. Et ne ad abnega

dum ſe ⁊ tollẽdũ crucẽ auditoꝛes teꝝeant᷑:
iõo triſtibus leta ſubiungit: dicens.(Filius

ei bhois) i. vginis qui ita ſe uocat propteꝛ ſui

humülitatem pp carnis ueritatem.ꝑꝑ mpis
puritatẽ ſiue integritatẽ (uenturus eſt ad iu
dicandum orbem. in gloria patris ſui cum

angelis ſuis) in foꝛma glorioſa iudicabit.

Qui pꝛius uenit hũilis.uentuꝛus ẽ ꝑ manife
ſtationem gloꝛie ⁊ uirtutis.Et tunc reddet

ſine tpꝛis dilatione. unicuiq; ſine pſonaꝝ ac

ceptione: ubi nõ pſone opera conſderantuꝛ.
uñ ſegtuꝛ vᷣʒ oꝑa ſua ſine diminutiõe.iuſtis
quidem pᷣmiũ.ſ.głam aie ⁊ coꝛpoꝛis.alijs ãt
ſuppliciũ.ſ.penam utꝛiuſq;.hic eſt locus me

rendi ⁊ liberandi aĩam. ibi mitteudi ⁊ ꝛecipi

endi ſᷣm merita. Ambula hic dum lucẽ hẽs
ne ibi tenebre te cõpꝛebendant. Suſ. cipe H
moꝛtẽ ut ibi ſuſcipias uitam ĩmortalem Mo
li timer̃ qꝛ triſtibus leta ſuccedt᷑. Times mõ
tem audi gram triũphantis: ueꝛeꝛis crucem
auſculta angeloꝝ miſteꝛia. Attẽde. hic ueꝛ
bum Ber. q dicit uis ſcire que debeas ieſu
xpᷣo.debes ei uitã tuam quia ipſe uitã ſuam
poſuit ꝓ tua.Et zudes eꝛant apli.ne eum
ſic uentuꝝ dubitarent. 2 fatigati expectatõe
deficerent: ꝓmittit᷑ ĩ pñti ololatio ut citius
credant de futuro. Unõ bonus magiſteꝛ ne
diſcipuli deſpatione frägant aut tedio: ſub
iungit eos ↄſe olando(Amen dico uobis ut ſe
curi ðᷣ B ſitis)ſunt qdã ð h ſtaãtibꝰ diſcipulis
ꝗ ñ guſtabt᷑ mortem tpᷣ alẽ)qᷓ eſt ꝗdaʒ guſtꝰ
reſpectu mortis eterne uel guſtus dr᷑ quam
tum ad bonos. ꝗ non pmanent in morte(do
nec uideant )oculis corpoꝛalibus(filiuʒ ho
minis uenientem in regno ſuo) i.ĩ ea claꝛita

. aptm. iij

te regni.q habebit cum ad iudicandum ue
niet: ut qualis ẽ uẽturus poſtea pᷣſenti quo
q; tpᷣe demõſtretuꝛ ⁊ appareat. hoc ẽ: donec
uideant ſimilitudinẽ głe. qᷓ; coꝛpoꝛa electoꝝ

gq eum nunc ↄfitent habebunt iĩi eccłia tꝛiũ

phante ut peꝛ hoc ſperet᷑ eterna futura ĩ re.
Uñ vᷣm glo.in coꝛpoꝛe moꝛtali oñdit eis .n
imoꝛtalitatẽ.ſed claritatẽ futuꝛe iĩmortalita
ti ſitem: ⁊ ita ſenſus ẽ. donec uideant regnů
dei.i.imaginatõm gloꝛie regni dei. Cuʒ xpᷣo
ſtantes ſunt ĩ ſtatu gꝛatie. ꝗ ꝓ ipo patien
ter paſſiones ſuſtinent: ⁊ iſti mortẽ culpe uł
gehẽne ñ guſtant.ſed cũ ipᷣo ad głaʒ eteꝛna
tranſeunt. DPanc piam ꝓmiſſionem eis fecit
ut ꝑ uiſam głam future reſurrectionis.⁊ cõ
tẽplatõm gaudij manẽtis. adueꝛſa tranſeun
tis ſeculi foꝛtius feꝛenda aĩaret. Uiſionez ãt
pmiſſam diſtulit. ut eam uehementius deſi

derarent. ⁊ deſderatam magis acceptarent

gratam baberent. Ofo⸗
mine ieſu xpᷣe.da mihi ut meipſum
JIſc abnegem. ꝙ in pꝛoſpeꝛitate ⁊ ĩ om

nibus quentpaliteꝛ delectant a malo
declinem: ⁊æ nibil niñ honorem tuum querã.
meeq; uoluntati renuntians. tibi ⁊ propter
te omni creatuꝛe obedĩam. da etiaz mihi ut
tollam crucem meam. afflictiones 2 penali
tates peꝛ me uoluntarie aſſumendo. ⁊ ab ali
js illatas patienteꝛ ſuſtinendo: ac proximis
in neceſſitatibus compatiendo. ⁊ in omni ad
nerſitate bonum facere non deſiſtendo. Da
ẽt mihi ut te ſequar ueſtigia tua imitando:
æ tue uite me confoꝛmãdõ.pꝰ te ueniam ad
ſupernam patriam pertingendo. Amen
De tꝛãſfiguꝛa tõe dni. Capłm. iij.
Einde quod iaz ſupꝛa promiñit ſol
uit: cũ dr ( Et pꝰ dies ſex Oſecũduʒ
Math̊.nõ numeꝛãdo extremos uł
die octaua ſᷣm lucam numerando

diem primuʒ quo promiſit.⁊ ultimũ quo ſol
nit (aſſumpſit ieſus ſecum petꝝ ⁊ iacobuzʒ ⁊
iohannẽ ⁊ duxit illos ſeoꝛſum in mõtẽ ualde
excelſum).ſ.thaboꝛ.quaꝛto miliario a naʒa
ret 3 oriẽtẽ.ut ibidem oꝛaꝛat. Mattheus 2
Marcus ponũt tm̃ dies medios .ſed Lucas
etiaz exnemos. Jili ſex. qꝛ pꝰ ſextã mi eta
tẽ anime ſct᷑oꝝ ĩ bła expectatõe requieſcent
Lucas octo.q; in octaua reſurrectõis corpo
ꝛa ſanctoꝝ in gloꝛiam immoꝛtalitatis ꝛeſuꝛ
gent. Pic ergo pꝰ ſex etates quieſ cendũ eſſe
ab omni laboꝛe. ⁊ ibi octauo tpᷣre reſuꝛgen
dum deſignat. Unde ſecundum Hieꝛo. 2 gl.
hoc bene miſterio conuenit nam ſicut xpᷣi p“
ſextam ſabbati qua cꝛucem aſcendit. ⁊? poſt
ſeptimã ſabbati q̃̊ ĩ ſepulchꝛo ꝗqeuit. octaua
die reſuꝛꝛexit:ſic ⁊ nos pꝰ ſex mundi etates
quibus pꝛo domino patimu: ? laboꝛamus ?
poſt ſeptimam quietis animarum que iteriz
ĩ alia uita gerituꝛ octaua etate reſurgem“.

—

Tꝛãſfiguratõ &̊ fuit ĩ octaua die/q; fcã ẽ ad

DBe trãſfiguratione

oñdẽdũ diſcipuł ſuis głaz ꝛeſurrectiõis futu
ꝛe q erit i octaua moi etate: ⁊ ꝑꝑ hoc figuꝛa
ta ẽ h̊ ꝑ octauaʒ diẽ. Aſſupſit ãt ſecũ tres
tm ut ĩ oe triũ ſtazet teſtimoniũ. Itẽ ĩngnũ

ꝙ ꝗ nunc fidẽ trinitatis fiꝛmit᷑ fᷣnabunt.tüc

ĩeterna uiſione gaudebunt. Iſtos aũt tres

ſ. Detꝝ Jacobuz ? Yohãnẽ ſpalr aſſũpſit.

qꝛ iſtos familiariteꝛ diligebat. Hoc ãt feeit
ad ðſignandi ꝙ ꝗqcunq; uult głam dei uider̃
oʒ ꝓ ſidẽ agnoſcat ſicut Petrus ꝙ uitia ſup
ꝓlantet ſicut Jacobꝰ.ꝙ ad bñ oꝑandũ gr az
habeat ſicut Ic hãnes:qꝛ oẽ meritũ ↄſiſtit ĩ
credendo ueꝛum in öclinando malum.i fa
ciẽdo bonuz. Itẽ ad ↄmẽdatõeʒ oĩm ſtatuũ
eccłe.nam ꝑ Petꝛuʒz ſignificantur coniuga

ti uel ẽt pᷣlati.ꝑ Jacobum penitentes uel ac
tiui ꝑ Johannẽ vgines uel theorici. Et pul

chꝛe oſtenſurus diſcipulis ꝛeſuꝛrectionis
gloꝛiam.ſeoꝛſum eos duxit:ut intelligamus

quia ſi eiuſdem reſurrectionis participes

eſſe cupimus a turbis malignoꝝ hominum
⁊ tumultibꝰ ſcli diuiſi eſſe obemus. Plc hꝛe
ẽt eos ĩ montẽ excelſum duxit ⁊ non uallẽ.
ut diſcamus głiaʒ ñ ĩ ꝓfundo huius ſeculi.
ſz ĩ ꝛegno ſuꝑne btitudinis eſſe q̃rendã:⁊
ad illam głam futur̃ r̃ſurrectõis ꝑpuenire: ⁊
ĩ ðcoꝛe ſuo xpᷣm uidere meꝛebimur.ſi ima ⁊
terrena deſerẽtes.ac ſublimia ⁊ celeſtia de
ſiderantes mẽte ĩ celeſtibꝰ habitemus. Ne
ceſſe ẽ eĩ oĩibus ꝗ deũ ↄtẽplari deſideram.
ut non in infimis uoluptatibꝰiaceãt.ſʒ ſemꝑ
ad celeſtia ſe erigant.(Aſcendit aũt ĩ mon
tẽ ut oꝛaꝛet Jinnuens oꝛaturos ĩ montẽ vtu
tũ oſcẽdere ⁊ ſurſum non ĩ imis coꝛda hr̃e .
ac ↄtinuis pᷣcibus ĩſiſteꝛe.⁊ bene mons iſte
gictus ẽ thaboꝛ ꝙ acceſſio lucis iterpᷣtatur
quia omne ꝙ manifeſtatur. ĩ lumine mani
feſtatur.E ffectus autem oꝛationis oſtendit
ppꝑ ꝙ orauit.ſ.pꝑꝑ głiam future ꝛeſurrectiõis
manifeſtandam apoſtolis.(Dum enim ora
ret tꝛanſfiguzꝛatus eſt coꝛam eis).Non dicit
tꝛaſfiguꝛauit ſe:ut notetur actio fieri ex po
tentja trinitatis.ſed in natuꝛa hbumãitatis.
Et bene dum oꝛaret facta ẽ altera ſpẽs uul

tus eius feꝛuoꝛ eĩ ? deuotio oꝛationis diſpo

ſitio ẽ ad tꝛanſfiguratõem ⁊ extaſiz mentis.
Unð Detrus dum oꝛaret factus eſt in exta
ſi mentis.Lonſpice bene iſta. ⁊ te pntem ex
hibe: qꝛ magnifica ſunt ualde( Reſplẽduit
ꝛn. facies ſicut ſol) ĩmo plus quã ſol: ſʒ nihil
hʒ clarius cui ↄpetur. (Ueſtimenta autem
eius facta ſunt alba ſicut nix) ⁊ ſic pfuſa lu
mine ut alba extra apparereñt ᷣm Aug. cã

dor ueſtium pꝛocedebat a faciei ſplendore.
iſta fuit uera mutatio in facie ſed non in

ueſte. Non ſubſtantiam uere carnis amiſt.
nec coꝛpoꝛis ueritateʒ ſubtraxit.ſed ſplẽdo
rem addidit. Unde lucas dicit ꝙ facta ẽ ſpe
ties uultus eius altera nõ alia. In carne er
go mort ali ĩmoꝛtalitatis = reſurrectiõis ſue

domini.

uel noſtre gloꝛiam non in ſe ſed in ſeculi cla
ritate ſicut uoluit oñdit.ut illius gloꝛie quã
pꝛedicabat eertioꝛes nos redderet. Ecce q̃n
tum pignus beatitudinis noſtre habemus.
MNon enim erat aliud tꝛanii figuratio. niſi ſe
cundi aduentus pᷣnunciatõ ĩ quo ⁊ ipᷣe xpᷣus
⁊ ſancti eius lucebunt ſole claꝛius. Unde ñ
aſſumpſit claritatis doteʒ. ſed dotis ſimilitu

dinẽ. Nam ut leo papa ait illam ipᷣius deita

tis ĩeffabilem ⁊ ĩacceſſibilem uiſionem:que

ĩ eteꝛnaz uitam mundis coꝛde ſeruatur. nul

lo modo adhuc moꝛtali carne circundati in
tueri poterãt ⁊ uider.Splendoꝛ ãt faciei ſi
gnificat claꝛitatem diuinitatis. fulgor uero
ueſtium claritatẽ hũanitatis eius. Jt᷑ claꝛi
tas faciei rpntat futuꝛã claritatẽ capit᷑ xpᷣi
fulgoꝛ ãt ueſtiũ ðᷣñigt futuꝛã clãitatẽ m̃bꝛoꝝ

eius.ſ.ſctoꝝ.ꝗ ſupabũtur a claritate xpᷣi.ſi

cut candoꝛ niuis ſupatur a fulgoꝛe ſolis. Cꝗ
doꝛ g ſignificat gloꝛiam future reſurrectõis
pꝛopter ꝙ angelus dominice reſurrectionis
nũcius ĩ ueſte candida apparuit.Et ſᷣm Be
dã.ueſtitus domini ſct᷑ox illiꝰchoꝛus accipi
tur.ꝗ ĩ terris öſpectus uidebat᷑. Moralrx cir
ca trãſfiguratõeʒ dñs tria fecit qꝛ diſcipłos

aſſumpſit.mõtẽ aſcendit.orationeʒ pᷣmiſſit.

ad ſigniſicandũ ꝙ ad gloꝛiam non puenitur
niſ ꝓꝑ vtutis ſocietatẽ.ꝑ uite altitudinem

oratõis deuotõem. F elix g̊ ꝗ talem comita

tum aſſũpſit. Petꝝ.i.ꝗ iterpᷣtatuꝛ agnoſcẽs.
ut ſit ĩ eo cognitio.q̃ dʒ eſſe tꝛiplex.ſ.di.ſui.
⁊ ꝓximi. Cognitio dei generat dilectionem
⁊ cauet ðſpeꝛatõem.cognitio ſui generat hu
militatẽ ⁊ cauet pᷣſumptõeʒ.cognitio ꝓximi
geneꝛat ↄpaſſionẽ ⁊ cauet cꝛudelitatem. Et
ſicut ſuã fꝛagilitatem ſic ⁊ mundi uanitateʒ
agnoſcat ⁊ agnitaʒ ↄtemnat Jacobuz qui
ĩteꝛpᷣtatuꝛ luctatoꝛ uel ſij upplantator:ut ſit ĩ
eo lucta ⁊ ſupplãtatio. ꝗ et dʒ eẽ triplex.ſ.
caꝛnis.mundi.⁊ dyaboli.ut 3 2cupiſcentias
carnis 7 mundi ac iſtigatões dyaboli foꝛtit᷑
luctetur.⁊ eas ðᷣuictas ſub planta ꝓſternat

nNõò.n. coꝛonabitur niſi qui legitime certaue

ꝛit. In ſignu huiꝰ Jacobus poſt luctos acce
pit benedictionem. Johãnem ꝗ interpᷣtatuꝛ
gra.ut ĩ eo ſit gr a.ꝗᷓ fimiliter debet eſſe tri
plex.ſcilicet incipiens proficiena ⁊ perueni
ens. Unde apoſtolus gratia dei ſi uʒ id quod
ſum quantum ad pꝛimaʒ: - gratia eius ĩ me
uacua non fuit. Quantum ad ſecundam
ſed illis omnibus habundantius laboraui.
non autem ego ſolus ſed gratia dei mecum
quantum ad terciam Johannes etiam pri
uilegio ſingularis amoris dei dot atus fuit.
ſic bonum diuinum ſuper omnia diligat.⁊ in
omnibus tranſitorijs nihil niſũ amorem di
uinum concupiſcat. Item Petrus alio

nomine dictus Symon.qui interpretatur o

bediens ſignificat obed ientiam. Johan
nes in quo gratia ſignificat mundiciam.

Ohuc nilug in anina⸗
ſn ge olxo.Apprt
qno votiuſi⸗ lij alte n
niuus in ſgnuum uluen
Vite ? nortis ſt oſis ? 0
Morſen qᷓ uini qul
maici uel uiun in cane ?
le eſuſctanci ſunt egnia
llo Iten ur oñi ioſize
Pberiaruzſcripta odixen
1 Adit aperen gaode
wina hi nndiſcordam.
1Ropdernam inſoſe
eins gcrin oter gu
oieret ſe eſee uprae
legiſlano dait 1 fuhr⸗
belyao dic oe reci
gluce ſonifccatur ley
ofz enigelii. Appꝛj
ineꝛ Moylen thelyi
dihaen a leget
umnngnortnus alter
gnifienehn noritun
u ns Mrtwiſmus n
tremin oe de ether
helyan deteng
ſen eimung
ſü eius e 1 mese
n ua fut ereeſ
ltatts Aner ſunt⸗
Alud, Johj unt ſanr
maioren

t mmez iniſt,
gouun no, enin
Nuite altitucinem.9
lrggtalen comit
lterptatn agnoſees,
eſſe nipler ſdi ſi,
enerat dilectionen
Gitio ſui Keneraro
rdez Oid i
Aen ndeitarem K
dmundi variate;
Remmna Jacobuz gui
uel ſupplantator: utfti
no. g etczee nyler /
boll.t elpiſlentin⸗
tignoes Cnbol ſonit
s ſub glaſts oſternan
ſquilegtine certaue
cobus voſt luclos acte
hänem ginterßlarn
mliter dedet eſſe tn
ssproficiens? Nrud
eguna gei ſiz ü
inezt gati eilein
Olumtum 40 ſar
dnnda m
in
nennm ⸗
Aice 6,
jſoperoliſil 6
hlni mni
t⸗ turo

Secunde partis

ꝓacobus qui luctator uel ſupplantãs.ſigni
ficat pauꝑtatem uoluntariam. ⁊ iſta tria fa
ciunt uipᷣre claꝛitatẽ diuinam.ſient iſti uide
zunt tꝛanſfiguꝛatõem.y elix qui talem mon
tem.i.eminẽtiam uite aſcendit. in quo ſunt
nꝛes gradus.ſ.abiectio ſui.mortificatio car
nis contemptus mundane proſpeꝛitatis.ð ꝗq
bus ſupra ꝓximo capło.ſñi quis nult poſt me
ueniꝛe.abneget ſemetipſum ⁊ tollat crucezʒz
ſuam. ⁊ ſequatur me. S elix qui ſic orationi
inſiſtit.pie fideliteꝛ ⁊ ꝑſeueranteꝛ.donec apꝑ
pareat gloria in facie cleꝛici qui tranſ figuꝛã

tuꝛ in ſolent dum lucent per ſcientia aꝛdẽt

per caritatem illuminant ꝑ exemplum 2 do
ctꝛinam:in neſtimentis laici.quibus ſufficit
albedo niuis ꝑ munditiam mentis carnis ⁊
opeꝛis.¶Et apparuerunt illis Moyſes) iazʒ

mortuus ᷣm animam. in coꝛpore aſſumpto

uel ſibi adoptato.ſicut quando apparent an

geli in corporibus aſſumptis: ¶ 7 Pelyas C
adhuc uiuus in anima ⁊ coꝛpoꝛe proprio. al

latus de ꝑadixo.Appaꝛuerunt cum xpᷣo iſti
duo potiuſqᷓ; alij.alteꝛ mortu* alteꝛ adhuc
niuus:in ſignum ꝙ uiuentiũ ⁊ moꝛtuoꝝ ſeu

uite ⁊ mortis ſit vñs ⁊ ꝙ iuſti tam mortui ꝗ

ꝑ Moyſen qᷓ; uiui qui ꝑ Pelyam.qui tẽpor

Audicij uel uiui in carne ꝛeperiẽdi uel a mor

te ꝛeſuſcitandi ſunt.regnatuꝛi ſunt in gła cõ
illo. Item ut oñdãt ipſuʒ eſſe quẽ leges ⁊ ꝓ
pheraruʒ ſcripta prodixerunt ⁊ promiſerut
⁊ ut hĩc appareat quod lex ⁊ prophe a doe
trina xpᷣi non diſcordant.⁊ quod finis legis
⁊ pꝛophetaꝛum in ſuo ſeꝛmone xpᷣus eꝛat.⁊
eius gloria propteꝛ quam uenerat.⁊ ut ipſe
oñderet ſe eſſe ſupra legem quam Moyſes
legiſlatoꝛ ðdit.⁊ ſupra pꝛophetas ĩter quos
belyas pᷣdicatoꝛ precipuus fuit. p Moyſen
quidẽ ſignificatur lex.ꝑ helyam prophete ⁊
p anʒ enãgeliũ. Appaꝛuit igituꝛ dũñs medius
inteꝛ Mopſen ⁊ helyã tãq; ipſe ⁊ euãgeliuʒ
habeꝛent a lege ⁊ prophetis teſtimoniũ. It᷑
unus mortuus ⁊ alteꝛ uiuus apparuit. ut ſi
gnificent.xpᷣm morituꝛum ⁊ iteꝝ uictuꝝ uel

ut nos mortui ſimus mõo. uiui aut do. It᷑ ut
ex oĩ ꝑte xpᷣs teſtimonium hẽret de celo pa

trem in uoce de ethere. nubes de paradiſo
helyam.de terra apoſtolos de inferno moy
ſen ¶ Et loquentes cum eo dicebant exceſ
ſũ eius quẽ cõpleturuſ erat ĩ irtm.i.paſſionẽ
in qua fuit exceſſus amoꝛis.doloris.⁊ humi
litatis. Amoꝛ fuit ſupra menſuram. ſecundũ
illud. Johã.maiorem ac dilectionem ⁊c.do
lor ſupra conſuetudinem ſcõm illud Treñ.
O uos omnes qui tranſitis ⁊c. humilitas ſu
pra uirtutẽ. ſ̃m illud Treñ. Recoꝛdaꝛe pau
pertatis ⁊c. Loqui autem ipſorum eſt talezꝭ
gratiam redemptionis futuram per xpᷣm. te
ſtimonijs legis ⁊ ꝓphᷣaꝝ prefiguratam eſſe

oſtendeꝛe. Et notandum ꝙ non loquebantuꝛ

de tali mateꝛia tanqᷓ; indicantes xpo que ne

Capłm. iij.

ſciret.ſed eum adorabant de aduentu eius ĩ
carne.⁊ quia miſterium paſſionis quod ipſi
predixerant uiderunt in Chriſto ↄplendum.
⁊ leti foꝛtaſſe.quia uidebant redemptionis
ſue totiuſq; humani generis diem appropin
quare.Compatiebantur nihilominuſ xpᷣo qꝛ
taʒ glorioſa facies debebat ſic conſpui.⁊ ſie
inuidioſe tradi.⁊ iudicaꝛi ⁊ cruciſigi. Notã
dum etiam quod gaudium magnum factuz
eſt apoſtolis ⁊ ꝓphetis.non ſolum de tranſſi
guratione xpᷣi:ſed etiam (ut dicit Effrẽ?) de
mutua uiſione:quia utriuſq; teſtamenti prĩ
cipes congregati ſunt cum deo Abraham.
Uidebat enim Moyſes dux iudeorum prin
cipem xpianorum Petrum conſiderabat
Pelyas caſtus uirginem Johannem ⁊ uteꝛ
q; in Jacobo laudabant martyrij pꝛiuilegi
um. i Petꝛus ueꝛo ⁊ qui cum illo erant ga
uati erant ſomno opprſſi a gloꝛia quia ſplẽ
dore incomprehenſibilis deitatis.premũtur
ſenſus humani corporis. Et euigilantes ui
deꝛunt maieſtatem eius.⁊ duos uiros. ſcʒ.
Moyſen ⁊ Pelyam quos cognouerunt pre
dicte claritatis illuſtratione. Unde querit
Ambro. Quomodo apoſtoli cognouerunt
Moyſen ⁊ Pelyam.quos nunq; uideꝛunt ⁊
ꝛñdet quod peꝛ maieſtatem ſupeꝛ eos ueniẽ
tem:in quo innuituꝛ ꝙ ĩ futura gła.alteꝛ al
terum quem nunquam uidit cognoſcet. Se
cũdum glo.h̊ Elvas dicituꝛ eximius ꝓpheta
rum:ſed ↄtra de ðð hoc dr in pꝛologo ſupeꝛ
pſalterium.⁊ de moyſe in glo.ſuper exodũ.
Et ſoluituꝛ qꝛ moyſes fuit eximius domini
familiaꝛitate.ſignorum oſtenſione.legis pꝛo
mulgatione. Pelyas eximius uite auſteꝛita
te. aꝛguendi auctoritate uite diuꝛmitate.
Dauid eximius pꝛophecie ſublimitate regia
dignitate.⁊ ſpãli ei facta promiſſione. Tune
Petꝛus tanqᷓ; feruentioꝛ dixit ad ieſum (do
mine bonum eſt nos hic eſſe)).ſ.in monte ⁊
in conremplationis dulcedine. Celeſti enim
dulcedine guſtata uileſcũt infima. Uñ Ra:
banus.Quo amplius quis deguſtat dulcedi
nem uite celeſtis.eo amplius omnia alia fa
ſtidit ĩ infimis(Si uis faciamus hec tꝛia ta
beꝛnacula )ad manendum.ſ. hic continue:
geibi unum moyſi unum ? Delye unum).
on loquebatuꝛ de tabeꝛnaculo pro ſe ⁊ ſo
tijs ſuis faciẽdo.quaſi ſupponens ſe ⁊ ſocios
tanquam diſcipulos cum magiſtro manſu
ros in ſuo tabeꝛnaculo. Petꝛus optando cõ
mendat xpᷣum.⁊ ſe in monte manere ex mo
dico guſtu paꝛticipationis futuꝛe gloꝛie quã
in chriſto uiderat:ut peꝛ hoc diſcamus quð
nihil ſit difficile pro chꝛiſto pati.nec toꝛmen
ta nec crux nec moꝛs.ut ad montem celeſtiſ
glorie perueniamus. ſi enim ſenſibilis uiſa
chꝛiſti gloꝛia.ſic Petꝛuz in monte impꝛeſſio
nibus ⁊ ĩ tempeꝛiebus ſubiecto illexit.ut di
ceꝛet bonum ibi maneꝛe: quid eſtimadũ ẽ ðᷣ

De traͤſfiguratione

ila inefficabili ⁊ ĩtelligibili gła et᷑na ĩ celo.
ubi nulla ĩtẽperies.nulla ꝑegꝛine ĩpꝛeſſiõis
mole ſtia:ubi nullũ malù ſz̊z oẽ bonũ obtine
bituꝛ. Unde Beda.O quanta felicitas uiſio
ni deitatis inteꝛ angelos adeſſe ꝑpetuo.ſi tã
tum tranſfoꝛmata xpᷣi humanitas .duoꝛũq;
ſanctoꝝ ſocietas.ad punctum uiſa delectat
ut eis ne diſcedant Pꝛetrus pᷣſtaꝛe uelit ob
ſequiuũ. Unde ⁊ Remig.Aiſa dñi maieſtate
7 duoꝝ ſeꝛuoꝝꝑ Petrus adeo delectatus eſt.
ut cũcta tpꝛalia obliuioni tꝛaderet:⁊ ibi in
ppetuum uellet maneze. Si ant Peirus ſic
ꝗaccenſus ẽ. quanta erit ſuauitas ⁊? dulcedo
uideꝛe ꝛegẽ in decoꝛe ſuo.⁊ inteꝛeſſe choꝛis
ſar ctoꝝ oĩum ⁊ angeloꝝ.h̊ Remi. Sʒ erra
uit Petꝛus ⁊ neſciebat ꝗd diceꝛet hoc petẽ
do.tuzʒ qꝛ in uia pr̃iam re ꝗrebat.⁊? umbꝛaʒ
futuꝛe gloꝛie quã uiderat uerã eſtiabat glo
riam.oblitus ꝛegnũ dei non eè ſanctis ꝓmiſ
ſum ĩ terra ſʒ in celo.tum q in gla tabeꝛna
cula manufacta neceſſaꝛia credebat.igno
rans domũ manufactam non eſſe neceſſaꝛiâ
in illo ſeculo futuro.tuʒ qꝛ ſe ⁊ coapoſtolos
adhuc carne moꝛtali circũdatos ẽẽ nõ auer
tebat.⁊ abſq; guſtu moꝛtis immoꝛt alis uite
ſtatum ſubijꝛe uolebat.tũ ẽt qꝛ ⁊ ꝓximoꝛuʒ
ſalutem non attendebat. Uñ Aug.gd dicis
ſcte Petre.mõs peꝛit ⁊ tu iecretu qꝛis. Ui
des tot gẽtes in unũ ↄuenire:⁊ tu gꝗeteʒ dili
gis. Uides tenebꝛas mði ⁊ tu lumen abſcon
dis. Nemo quippe accendit lucern ⁊ ponit
eam ſub modio ⁊c᷑. Uñ ⁊ Damaſ.Non ẽ tibi
inꝗt Petre bonũ qð xpᷣs ibi moꝛet᷑.qm̃ ſi ibi
manſiſſet nequaq; tibi facta ꝓmiſſio con:ſeq̃
retur effectum. Neq;.n. claues obtinuiſſes
regni.nec mortis Tyraãnis abolita eſſet. Et
ut dicit Cri.qꝛ audiuit ꝙ oʒ eum hieroſoli
mam ſꝛe ⁊ multa pati adhuc timet ꝓ xpᷣo.
iz poſt ĩcrepatõem non audet aperte diceꝛe
rurſus. ꝓpitius eſto tibi:ſʒ idez occulte per
galia ſigna inſinuat. Quia. n. uidebat multaz
quietem ⁊ ſolitudinẽ.cogitauit ↄuenientem
ibi eẽ ſtationẽ ex loci diſpoſitõe ꝙ ſignificat
dicens (Bonũ ẽ nos h̊ eſſe Juelut ẽt ſemꝑ G
eſſe.iõ tabernaculoꝝ meminit dicens.(Si
uis faciamus h̊ tria tabernacula.) Cogita
uit.n. ꝙ ſi hoc fieꝛet non aſcẽdeꝛet hieroſo
limam:⁊ ſi ũ aſcẽderet xpᷣs.ñ moꝛiretur ibi

eni ſciebat ſcribas ĩſidiaꝛi ei.h̊ Criſ.⁊ licet
Petrus ut homo ſtupefactus neſciꝛet quid

diceret: in hoc tñ ſuam deuotõem oñdit.⁊ ĩ
ſiti ſibi ardoꝛis mõſtrat iudiciũ. Uñ inebria
tus Petrꝰerat. ꝗ de una gutta uini celeſtis
gquã bibeꝛat.q uaſi tres tabernas facere uo
lebat: ſicut.n. ex paſſionis magnitudine ut
timoꝛis uel amoris. Aliꝗs prumpit ĩ aliqua
vpa ſine pᷣmeditatioe: ita ſimilr ex magnitu
dine ðᷣuotionis ⁊ ölectatiõis exꝑte.dixuᷣ Pe

trus il la vba.q̃ tñ non erant ratiõabilia ,qa2-

i ſolo aſpectu humanitatis xpᷣi non ↄſiſtit eſ

domini.

ſentia britudinis. ? ideo illud non debebat

ſufficeꝛe ꝓ finali beatitudine. In monte ta

boꝛ ẽ grande monaſteꝛium.grandi ſilua cir
cũdatum.tres hñs eccłas .iuxta ꝙ Petꝛus
ait.faci.ſ̊ tria taber. CTꝛia tabernaculꝗ con
templatiuus moꝛalr facit qũ legẽ ⁊ ꝓpheti
as ⁊ euangeliũ pꝛactice legẽdo diſponit f.
coꝛde credẽdo oꝛe ↄftendo.⁊ oꝑe adimplen
do ſciendum ãt ꝙ iſta tranſſiguratio ſignifi
cans głam ſctoꝝ.pᷣmo ðᷣſcribit᷑ a maieſtate
di.qꝛ tota tꝛinitas ibi apparuit.pf̃ ĩ uoce. fi
lius ĩ humana carne.ſpuſſanctus in nube:ꝑ
ꝙ datur itelligi ꝙ głia ſanctoꝝ ↄſiſtit ĩ frui
tiõe beate trinitatis.Sicut.n. Petꝛus ebꝛi
us ex dulcedine illius cl aritatis uoluit face
ꝛe tꝛia tabernaculaeita hʒ homo tria taber
nacula ĩ aia ſua qͥ nec moyſes nec Pelyas.
ſʒ ſola bta trinitas ölectabilr inhabitat.ſᷣm
illud. Joh, (ad eum ueniemus ⁊ maſionem
apud eum faciemus). Hec ãt ſunt memoria
itelligẽtia ⁊ uoluntas. Na filius habitat in
tabernaculo ĩtelligentie. ĩplendo ipam dei
pleniſſima ⁊ lucidiſſima cognitõe: ſpũſſãctꝰ
ĩ tabernaculo uolutatis:ĩplẽdo ipᷣas ſapidiſ
ſima ⁊ ſuauiſſima dilectõe pr̃ ĩ tabeꝛnaculo

mMẽoꝛie iplẽdo ipam cogniti ⁊ dilecti perpe

tua refectõe ⁊ ſecuriſſima intentõe.ꝗbꝰ ae
tibus aia ĩ deum q̃ſi totaliter traſ foꝛmat᷑.⁊
quodãmodo ðdiformis eſſici᷑. Tũc vᷣificat᷑
m quãdã pᷣguſtatõem illud ꝙ dr̃ alibi:ĩtra

I gaudiu dñi tui. Scdðo ðſcꝛibit iſta tꝛãſ figu

ratio a ſocietate ↄſoꝛtij.qꝛ ibi fuert moyſes
2 Pelyas Jacob Petrus ?7 Johannes. In
celeſti igitur gla habemuſ ſocios omnes ue
teris? noui teſtamẽti ſctos. GBeati ueteꝛis
teſtamenti diſtinguũtur ĩ duos oꝛdines.ſ.pa
triarchas ꝗ ĩtelligunt ꝑ moyſen ⁊? pphas ꝗ
ꝑ Pelyaz . Sancti auũt noui teſtamenti diſti
guũtur in tes.ſ.ĩ martyres q ꝑ Jacobum:
in confeſſores qui pleni ſapientia dei intel
liguntur per Petꝛum qui interpᷣtatur agno
ſcẽs:in vᷣgines qui per Johannem. Uel põt
dici ꝙ xpᷣs uoluit habeꝛe teſtimoniuʒ ſui ad
uentuſ ab illis qui ſunt in celo.ſ.a patre. ⁊
ab illis qui ſunt in mundo.ſ.a Petꝛo. Jaco
bo. Joh.⁊ ab illis ꝗ ſunt in terreſtꝛi pꝑadiſo
.ſ.ab Helya.⁊ ab illis ꝗ ſunt in inſerno.ſ.a
Mopſe. Uel ꝑ ſex ꝑſonas ſignant᷑ ſex bona
q̃ deus ↄfert ↄtemplantibus. qꝛ in contẽpla

tõòe pꝛimo mẽs illuminat᷑ ꝙ ſignatur in Pe

tro qui interpꝛetatur agnoſcens. Secundo
caro ſupplantatuꝛ ꝙ ſignatur ĩ Jacobo ꝗ
interpptalur ſupplantator. Teꝛcio gratia au
get augm̃tatur. ꝙ ſignificatur ĩ Johanne
qui interpᷣtatur ĩ quo ẽ gratia.Quarto mòs
ↄtẽnit᷑ ꝙ ſignif catur ĩ Moyſe qui iterpᷣtat᷑
aſſumptus ex aquis. Quinto coꝛ amoꝛe inflà

matuꝛ.quod ſignificatuꝛ in helya qui ꝛaptuſ

fuit ĩ cuꝛꝛu igneo.Sexto dulcedo celeſtis pᷣ
guſtatuꝛ.ꝙ ſignificat᷑ in ieſu. Unde Petrus

g tabernac .
ſocgi 1e enmlien
miſsgefuit efili e
di en intdi B
Pii nd nheie
ſit ann culi Lu ſe⸗

. 4
clpit hent tabernacule

loquente :d ii
ſone cogitante er,
ne en e nuiu uce

. geren e e
ut tmtel gere
ſuſtoni ptis none e

hemacula recè
lubernaeula:? eos non eſe/

xwnor hi b⸗ ſi⸗
u.tin dbſconallo ſaleic
nliggci deinmne
ſrcihient diſceſſet Mo
nortubesſühſecinn guu⸗
cigsaddirnön di
teneräthernactld eun
s:r ianedes dnine
ligioſts uapdudus Her ie
ceſſit:gꝛ ſeut fun e din
fuita luce Ad iſmedas
cognitoe diuinitatis uni
Worſi? velyeteſtinon
be. noͤtonitꝛus teſtinon
decẽ flius meus non
(dlenns)fllus meus n
Aliunte gentus uel adopt
Amnd r Deaeflius.
. cefllius e ſlum uich
r biceheit tig ei
monſtrarelneenget ap
Oplacui iinnomei
hrde müͤticigre otin
quo delectorin guoren
ioqe oin gue ſinn hurri
guitue deſtunn enlie
ntis ugre d ſienn
ſum aucitehn ie
emagiſch

bilep g ſanih
loe pri achen
tl t oller gerpe
na Mteytoe, gb ge
liter triſſoumn f.
ſicik. Tac pficat
lud oci Abiirr
Cibit iNanitüigt
Aiifoeft mees
184 Podanned N
md ſocied nges de
ſcios Hean beteis
ri uos Nrainesſ9
morſen t ghiog
it noui teſtamen lſti
nmesge Jobum:
eni ſapenizcel inel
guiinterptotur 4000
Jobonnem. Ver pot
geteſtinorinz ſul
tin celo apae.
ncoa Peno. N.

Gecunde partis

qui unam guttam pꝛeguſtaueꝛat.dixit (důᷣe
bonũ eſt nos hic eẽ) neſciens quid diceret.
Tertio deſcribitua: iſta tranſfiguratio a
glori ficatiõe ſubiecti.cũ dĩ reſplenduit faci
es eius ſicut ſol.ueſtim̃ta aũt eius facta ſũt
alba ſicut nix: per que ſignatur beatitudo ⁊
gloria. quibus ſanctoꝝ coꝛpora induentur.
dñs igituꝛ Petro nõ ꝛñdit.nam licet ex feꝛ
uoꝛe deuotionis loqueretnr.tñ qr impruden
teꝛ ĩteꝛrogauit.iõ reſponſionẽ dñi nõ mern
jt. nõdum enĩ ut ĩ hac gła ↄſiſteꝛet tpᷣs erat
Qui autẽ uult dño faceꝛe tabernaculü pre
paret penetꝛalia coꝛdis ſui.⁊ ĩueniet locum
dnño tabernaculuzʒ deo iacob. Ar uero male
materiale tabeꝛnaculum ex frondibuſ ten
toꝛijs queſiuit.eſtimans ĩ eteꝛna illa gla tem
poralia tabernacula ncẽia.ubi nulla aduer
ſitatis aura ẽ timenda. ubi deus oĩpotens tẽ
plũ ẽ ⁊ domus eccłie:ideo nubis lucidis ac
cipit obumbꝛaculũ. Uñ ſequituꝛ ( Aghuc eo
loquente)⁊ ð tabernaculoꝝ uiſibiliũ ↄſtruc
tione cogit ante:Cecce nubes lucida obum
brauit eos.)qꝛ maioꝛi luce ⁊ uera cognitõe
ſuffudit: ut intelligeꝛent electis in eterna ta
bernacula receptis non eſſe neccẽia coꝛꝑalia
tabernaeula: ⁊ eos non eſſe pꝓtegẽdos tegmi
ne domoꝝ. ubi nubis ⁊ ſpuſlancti gla ꝓtege
tuꝛ. ⁊ in abſcondito faciei dñi abſcõdent᷑.⁊ ĩ
telligas ꝙ cũ ſdetrus loqueret᷑.inteꝛĩ ãteqʒ
vba cõpleꝛet.Diſceſſer̃t Moyſes ⁊ Elyas.⁊
mox nubes ſubſecuta ẽ.quaſ ĩterꝛũpũt᷑ vba
eius peꝛ obũbratõm nubiſ Querebat Petꝛ?
teꝛtenũ tabernaculũ ⁊ affuit celeſte obũbꝛa
cula: ⁊ iſta nubes nõ fuit cauſata ex iſtis ca
ligions uapoꝛibus.ſʒ ex uehemẽtia lucis ꝓ
ceſſit: qꝛ ſiout fumꝰ ẽ ab igne. ita iſta nubes
fuit a luce. Ad ĩſtꝛuẽdas aũt m̃tes apłoꝝ de
cognitõe diuinitatis unigeniti filij dei. poſt
Moyſi ⁊ Velye teſtimoniuʒ nox pꝓr̃is de nu
be.mõ tonitꝛus teſtimoniũ ꝑhibnit dicens.
(Pic ẽ filius meus)non adoptiue ſz ꝑ nãm
dilectus) filius meus.ſ ‚nälis 7 ꝓprius non
aliunde creatus uel adoptiuus. Doc eſt ᷣm
Amb. nõ Helyas filius.nõ Moyſes filius: ſʒ
hic ẽ filius quẽ ſolum uidetis. Receſſer̃t eĩ
illi.ubi ceperat dñs deſignari. ut ille ſolus ðᷣ
monſtraret᷑ ne eꝛrarẽt aSe quo mihi bñ
ↄplacui).i.in quo meũ bñp acitum de ꝛedẽ
ptõe mudi cõplere ↄſtitui. Uel ſcõm Criſ.ĩ
quo delectoꝛ.in quo requieſco.quem accenꝝ
to qꝛ oĩa que ſunt patris cum diligentia exe
quituꝛ. ⁊ eſt una eadẽq; uoluntas ipſiꝰ 2 pa
tris. quare ⁊ ſi crucifigi ułt ne Sdicas. C Bp
ſum audite)magiſi; Moyſen uel Pelyam
qꝛ xpᷣs finis ẽ legis ⁊ ꝓphaꝝ. IJpᷣm audite ut
ſupremum ⁊ ſingularem mgrm qui docebit
uos omnia neceſſaria ad ſalutem. Ipſuʒ au
dite quia ueritas eſt ipſuzʒ querite quia uita
eſt. ipſum ſequimini: q; uia eſt. Ac ſi (ut ait
Remigi?) alijs uer bis diceret recedant um

CLapkm. iij.

bre legales ⁊ Typi ꝓphaꝝ: ⁊ ſolũ choꝛuſcũᷣ
lumẽ euãgelij ſequimini. elices g̊ apti.qui
non ſolũ qñi claꝛitatem uidere meruer̃t. ſed
ẽt uocẽ pr̃is intonãtẽ audierũt.Nec ab bac
felicitate nos ex toto alieni eꝛĩus.ſi quẽ illi
crediderũt ⁊? nos credimus. ⁊ quũo illi uixer̃t
amãdo uiuimus.⁊ quẽ dilexer̃t totis uiſceꝛi
bus amamus.¶ Sʒ qꝛ hũana fragilitaſ in pᷣ
ſentia maieſtatis opprimit᷑.qr põdus diuini
tatis ⁊ ↄſpectũ maieſtatis głie ferre ñ ualet
iõ dũ audirẽt uocẽ teꝛribũẽ de nube.cecið
ruut in facies ſuas ñ ſicut mali retroꝛſũ und
KRemi. In eo vo ꝙ ſct᷑i diſcipuli ĩ faciẽ ceci
der̃t ſẽtitatis fuit iudiciũ.impij eĩ retrorſuʒ
cadũt ut Heli. Pec ꝛemi.cadt᷑ gᷓ iuſti ĩ faciẽ
mõ ꝑꝑ tĩoꝛẽ ut h̊.mõ ꝑꝑ hũiliatõem. ut magi
ꝓcidẽtes adorauerũt eũ. mõ ꝑp gꝛãꝛũ actio
neʒ. ut ſẽioꝛes cecider̃t ĩ ↄſpectu thrõi ĩ faci
es ſuas.(¶ Et timuer̃t ualõ aꝛ ſe erraſſe cog
ueꝛũt.qꝛ nubes lucida apparuit.qꝛ uocem qʒ
ſi tonitrualẽ.ſ.patris (cꝰ maieſtati timor de
betur) audier̃t. Ad hãc uocẽ (ut dicit Effiẽ)
fuger̃t ꝓph̊.ceciderũt apli ⁊ timuerũt. Toni
tꝛuũ quidẽ terribile fuit. Uñ ð ipa uoce t᷑ꝛa
ſub ipſo cõtꝛemuit.Sʒ quos hũana fragili
tas gꝛauabat. benigne pius magiſteꝛ uerbo
ꝑiteꝛ ⁊ actu cõſolat ⁊ eꝛigit.nã clemẽteꝛ ac
ceſſit ieſus qꝛ ꝑ ſe ſuꝛgeꝛẽ ñ poteꝛãt.⁊ tetigit
eos familiaꝛiteꝛ ⁊ dulciteꝛ. ut tactu debilua
ta mẽbra ſolidaꝛet:dixitq; eis: ut metũ ⁊ tĩio
rem fugaꝛet (Suꝛgite) caſum: (⁊ nolite
timer)ʒ merũ. Beati illi quos tãgit ieſꝰ bki
illi quos tangit ſalus ⁊ uita. Illi eniz ſurgůt
illi ſine timore ⁊ ſecuꝛi fiunt· Rogemus er
go eum ut ⁊ nos tangat.⁊ a ſomno ſtuporis
2 inſipientie excitet: atq; ad ſe uidendum no
bis oculos apeꝛiat.dulcis amicus e ſt. quia
pie conſolatur ⁊ potenter adiuuat. Ad tac
tum ergo ⁊ conſolationem ieſu miſera toris
qui proſtꝛatis dexteram ad beneficium an
xilij porꝛigit. ⁊ iacentes erigit: Diſcipuli
ſuꝛgentes nec moyſen nec helyam uidez unt
Aſed ſolum ieſum in fignra conſueta. qua
conuerſari ſolebat inter eos. Secundum
Glo.ſi Moyſes ⁊ helyas perſeueraſſent.uox
patris uideretuꝛ incerta cui potius teſtimo
nium dediſſet: ⁊ ideo receſſerunt illi ne ad
eos uox patris fieꝛi putaretuꝛ.ſed ut ad ſo
lum ieſum peꝛtinere intelligeretur Alle
goꝛice ablata nube uiderũt Moyſen ⁊ Peli
am euanuiſſe. ac ſolum ieſum remanſiſſe
quia poſtquazʒ legis ⁊ pꝛophetaꝛum umbra
diſceſſit que quan nube apoſtolos texerat.
uideꝛunt eum ⁊ ſcriptuꝛa illis ꝛeuelata fuit
7 euangelium in quo utꝛunq; reperituꝛ ſolũ
remanut Motandum autem ſecundum
glo. quod bene conuenit miſteꝛium ſecunõ
ꝛegenerationis.que ſcilicet erit in rſ urrectõ
ne. ubi caꝛo ꝛeſuſcitabituꝛ.cum miſteꝛio pri
me que eſt ĩ baptiſmate. ubi aĩa rſuſcitatua

De ſanatione

In baptiſmate enim xpᷣi. opeꝛatio trinitatis
oſtẽſa eſt: fuit enim ibi filius incaꝛnatus ap
paeuit in ſpecie colũbe ſpirituſſanctus.⁊ prᷣ
fuit ibi ĩ uoce ðclaratus.Et ſmiliter in trãſ
figuratõe.qͥ ẽ ſacrẽ̃m ſecũde ꝛegenerationis.
tota trinitas appaꝛuit.pater in uoce.filius ĩ
hoĩe.ſpũſſanctus ĩ nube. Nam głiam illius
qᷓ; modo iĩ baptiſmate credentes ↄfitemur.ĩ.
reſurrectõe uidẽtes collaudabimꝰ. Nec fru
ſtꝛa ſpiꝛituſſanctus h̊ ĩ lucida nube. illic in
collũba apparuit:dona eĩ ſua pꝑ ſpecies de
claꝛaꝛe ſolet. Innocẽtiam ãt in baptiſmate
donat.q̃ ꝑ aueʒ ſimplicitatis deſignatur: da
turus ẽ autem claꝛitatẽ ⁊ ꝛefrigerium in re
ſurrectione.⁊ iõ ĩ nube ꝛefrigeꝛium.⁊ in ful
goꝛe nubis claritas reſurgentiũ coꝛpoꝝ figu
ratur.Qui.n.nunc ſimplici coꝛde fidẽ qᷓ; peꝛ
cipit ſeruat tunc luce aꝑte uiſionis ꝙ credi
deꝛat ↄtemplabit᷑ ipᷣaq; qᷓ; luſtꝛabit᷑ in ꝑpe
tuum gr̃a ꝓteget᷑ Et deſcendens ieſus cũ
diſcipulis monte.p̃cepit eis pᷣcepto ĩſtruc
tionis.ut nemini dicerẽt uiſonem de gloria
tranſfiguꝛatõis ante ſuã reſurrectionẽ a mõ
tuis. Pꝛimo ᷣm Piero.ne dictum eſſe incre
dibile ꝑꝑ rei magnitudinẽ uidꝛet. Secũdo
ſm Tho.ne hoĩes audientes tã gloꝛioſa de
eo dici.ſcãdaliʒaꝛent poſtea uidẽtes eũ cꝛu
cifigi. Tercio p̃ᷣm ꝛemi giũ.ne pᷣdicatio glõie
paſſõis fꝛuctũ ĩpediꝛet:qꝛ ſi maie ſtas illius
fuiſſet diuulgata in ppło plurimi reſiſtendo
pncipibus ſaceꝛdotũ.paſſiõem eius ipediuiſ
lent: ⁊ ſic redẽptio human: generis retarda
ta fuiſſet. Quarto ſᷣm Pyla.qr tũc debebãt
eſſe teſtes diuinitatis xpᷣ.cũ eſſent ſpũſſanc
to repleti.⁊ ad tante uiſonis teſtioniuʒ ꝑhi

bendum ↄfoꝛtati.Quinto ſᷣm Dama. qꝛ alij

diſcipuli adhuc impꝑfecti.fuiſſem triſtati ꝙ
hanc uiſionẽ nã uidiſſent ⁊ iudas magis ici
tatus ad ꝓditõem ſaluatoꝛis fuiſſet. Sexto
qꝛ ꝛeſurrectio xpᷣi multum fuit dubitabilis.
iõ ꝛeſeꝛuata fuit iſt a uiſo:illo diuulgãdpo tẽ
poꝛe qñũ maxime opoꝛtebat ipᷣi reſurrectioni
te ſtimoniũ ꝑhibere.cui pᷣſtabat argumentũ
non modicũ ipᷣa gloꝛia tranſ figurationis:ip
ſa quoq; uiſio magis cꝛedibilis uidebat qñ
ẽt uiſibilr ꝑ ꝛeſurrectõem factã mõſtrabat.
Septimo ut daret᷑ nobis exẽplũ.ea q̃ ad lau
dem ⁊ głiam nr̃am ſpectant eſſe occultãda
q;diu ſumus in hac moetali uita:⁊ ad fa ciẽ
dũ hoc ꝙ ĩ eccleſiaſtico dr. ne laudes hoĩez
Inita ſua.⁊ ĩ eodẽ ante moꝛtè ne lauös quẽ

—

qᷓ;. Der h̊ ẽt ondit ꝙ ſecreta ⁊ miſteria diui
na nõ ſum ſp.ſʒ loco ⁊ tpᷣꝛe ᷣbitis publican
da: ⁊ dedit exẽplum uiris ſanctis. non facile
publicãdieuelatões ſibi factas ſicut Pau
lus annis.xiiij.tacuit raptũ ſuũ. Fuit autez
tranſfiguꝛatõ dñi facta circa ueꝛis pᷣncipiũ.
uñ euãgeliũ ð trãſfiguꝛatõe legit᷑ in eccleſia
ſabbato quattuoꝛ tꝑm. poſt pᷣmaʒ in quadra
geſima dnicã. Feſtu vo tꝛaſfiguratõnis dñi

lunatici.

celebꝛatur.vi.Cał.Aug.qꝛ tunc ab aptis fu
it trãſfiguratõ pᷣdicata ⁊ publicata:qᷓ; tacue
rant uſqʒ ad diẽ illã ꝑꝑ ꝓhibitõeʒ a qno eis
factã. In ðſcẽſu mõtis thaboꝛ occidẽteʒ.
ubi ẽ una capella ubi dns dixit apłis (nemi
ni dixeritis uiſonem )⁊c̃.
„. , Oꝛatõ.
eſn ꝛedẽptoꝛ ꝑditoꝛum.ſaluatoꝛ re
ẽptoꝝ. aĩe lachꝛymoſe: = pꝰ te cur
rẽtis dulce ſolatiũ ⁊ ſuane refrigeꝛiũ
da mihi oẽ delectam̃tuz extra te ꝛeſpuere ⁊
obliuiſci.ut tuo ſapore merear iocundari:⁊
ueniat oꝛo tpᷣs.nt ꝙ nũc credo.r̃uelatis ocu
lis tãdẽ aſpiciã.ꝙ nũc ſpero ⁊ a lõge ſaluto
appᷣhendà.ꝙ ꝓ uiribus meis deſidero.ulnis
anime aplectaꝛ ⁊ poſculer ⁊ ĩ claꝛitatis tue
abyſſo totus abſcondar.ut in uelamẽto ala
ꝛũ tuaꝝ ſit pax mihi ꝑ euum Amen.

0

De ſanatione lunatici. Caplzʒ. iij.
Equenti autem die ieſus rediẽs ᷣ
7 monte ubi tꝛanſfiguratus fuerat.
uẽit ad diſcipulos quos ĩferius di
miſerat ⁊ occuꝛꝛit ei tuꝛba q̃ cuca
ipᷣos erat. Simiilr ſi pꝛelati uellent ad ſubdi
tos deſcẽdere ꝑ humilitatem. ↄpaſſioneʒ. 2
affabilitatem. multa turba occurreret eis „
prniam. Sed quia ſemꝑ ſtant in alto per ela
tionem ſeu ambitionem. uel cuꝛioſitatez :is
pauci eis occurrunt.i.pauci ad eos accedũt
⁊ ᷣpautioꝛes ab eis ſanantuꝛ.nullum enim le
gituꝛ dominum in mõte ſanaſſe. Et acceſſit
ad eu.ꝗdam de turba peteni miſereri unico
filio lunatico ſᷣm lune innouationeʒ magis
patienti.⁊ ſpm̃ ĩmundum hñnti quem eijcer
non potuerunt eius diſcipuli. Qui eum appᷣ
hendens ad terrà allidebat. ? uolutando ꝑ
diueꝛſa mẽbra uexãs diſſipabat.ſicq; ad oñ
dendum uehementiã paſſioniſ ſpumabat ac
dentibus ſteidebat. ⁊ languens areſcebat.
uix deſcẽdebat dilanians eũ.Qui ẽt ſepe eũ
uexando clamando clamaꝛe faciebat ⁊t nũc
in ignẽ nunc in aquã mittebat:ita ut duduzʒ
piſſet niſ prouidentia eum conſeruaſſet. Et
cum (iubente domino) adductus eſſet.ſtatis
ſpᷣs contuꝛbauit eum:uidens eniz ſe cito eij
ciendum faciebat peius ꝗ poterat in eum.
Deinde increpante eum domino.⁊ precipiẽ
te ut exiret ab eo.⁊ ne amplius in eum ĩtꝛoi
ret: quem etiã ab effectu malitie ſiue ſurdũ
⁊ mutum uocabat.quia ſuꝛdũ ⁊ mutum euz
fecerat:ſtatim diſceꝛpens eum exijt ab illo
⁊ factus eſt ſicut mortuus:ſed ieſus tenens
manum eius elleuauit illum æ ſuꝛrexit ſa
nus ⁊ reddidit illum patri eius.¶ Moꝛalit᷑
iſte lunaticus ſignificat peccatorem quem
Diabolꝰ primo apprehendit per peẽti delec
tationem. Secundo clamore facit per bec
cati aꝛdens deſiderium, Tercio mutum fac

.
mmre, Erieni ſodenon zii
in. ſbo o ſuu claue
ſeuuei. Eritutus aute ſ
leane eli cen
geteugt eliberutns as
np nidetm:gni eni tenen⸗
ii inſe crndlis ouerſatois
do wonuns aoret. Ad in
Kemtediit en ſannd
Wlengonin o datmd
Ziti gno moſhat dois s
nos inuat. deinde nodis
opemue At ci i donu in
lointenogabant ieſuz
lijſcee ilum. t dicit pn
Nocicunrur Ciſcipullin⸗
ſiceiſrut iulei ßy oropte⸗
ris:mam fige remiſſi babe
ſphape mron cü ebitof
in hecne hi fcere gede
voſſibe ein dſti ſeruete
rſone oenni l üͤch ſun
ranquipyeſfmpis
man ? emſienilfui⸗
coͤgat ſic Femoffnapis
de moaſcihülimnti,
aungeuͤ ptribulationi

Nuut ei muhy e
baoranneret eig
nuel chicftaez 16
Nauci ad eos accedit
anm Nullum enimte
Re ſanaſſe. Kr acteſtn
A Wenſ migereri dries
ve innouationez magis
naum biti guen eice⸗
diſcipuli, Qui eun apb
lidebat,t uointundo g
is diſſipabat ſcg ad off
ii aſſioniſſyumabat ac
rlanguem greſcebat .?
nians ei Quie ſeye ei
clamme faciedal 1 nit
imittedat: ta ur anan
ia eun conſervaſſel 4l
no)edauctus eſet t
meuitem entz ſeen l
ins g poterat mheln,
— Wnimt greepe
ane unginsinemnin

Secunde partis

ad peccati ⁊ diuini laudiſ confeſſionẽ.quar
to ſurdũ.ꝑ obduꝛatõnẽ ad vbi monitionẽ qn
ro lunaticũ.ꝑ mẽtis ĩſtabilitateʒ æ ↄtinnam
i malũ uaꝛiatõem.ſexto elidit ⁊ uolutat.per
eius in diueꝛſa peccata pᷣcipitatiõem.ſeꝑtĩo
diſſipat ꝑ diuerſaꝝ cogit ationũ uãietatẽ.oc
tauo ſtridere facit dent ibus.ꝑ irã ⁊ indigna
tionẽ.ac ſpumare ꝑ caſtꝛimasgiã ⁊ libidineʒ
nono ĩ ignem luxurie mittit uel etiaz elatio
ns. qꝛ ignis ſurſũ tendit ⁊ alta petit. necnon
ĩ aquã uoluptatũ ⁊ cupiditatũ ſubmergit.S .

cimo aridũ reddit ꝑ ocium ſeu ignauiã ⁊ ĩ ð

uotionẽ. undecimo uix diſ. cedit.per pct᷑i con
ſuetudinezg. duodecĩo dil aniat. ⁊ dilacerat ꝑ
nälium uulneratõem. Du autem pue⸗ ad de
um accedit cõtuꝛbatuꝛ.qꝛ ſepe poſt peccata
ad deũ conuerſi magis a demonio ipugnant᷑
ut uel ꝑ tediũ uiꝛtutũ ⁊ laboꝛes pnĩe excuti
at ⁊ ad uitia reducat. uel de ſua expulſionę
ſe uindicet. Sic in primitiua eccła multa g
nia certamina illis apoſuit.quos ſuo ꝛegno
ſubtꝛa doluit.Non aũt pueꝛ uim patiẽs.ſed
Diabolus uim ĩfeꝛẽs ĩcꝛepatuꝛ:qꝛ ꝗ peccan
tẽ uult ſanaꝛe. uiciũ odiẽdo debet aꝛgueꝛe ⁊
depellere.ſʒ hoĩem amãaãdo refouere ⁊ cõfor
tare. Exiens vo ddemon ab hoĩe nunq; reueꝛ
tituꝛ.ſi hõ coꝛ ſuũ claue hüũilitat᷑ ⁊ caritatis
ſeꝛaueꝛit. Exituꝛus autẽ diſceꝛpſit eũ qꝛ duʒ
de coꝛde expellituꝛ.acꝛioꝛes ĩ eo tẽptationeſ
geneꝛat. Et liberatus a demone uelur mor
tuꝰ uidetuꝛ:qui eni terrena öſideria ſubegit
nitã in ſe carnalis ↄuer ſatõis extĩguit.⁊ mũ
do mortuus apparet. Quẽ ãt hoſtis moꝛtuo
ſitem reddidit hunte ſaluatoꝛ pie dextere tac
tu leuauit in quo ondituꝛ ðᷣi auxiliũ:⁊ ſurre
xit.ĩ quo mõſtꝛat᷑ hoĩs ſtudiũ. pꝛĩo enim de
nos iuuat. deinde a nobis requirit ut bonuʒ
opemuꝛ.Et cũ ĩ domũ ĩtꝛoiſſet diſcipuli ſecr
to interrogabant ie ſuz. qꝛe ipſi non potuer̃t
dijceꝛe illum. t dicit ꝑp incꝛedulitatem eoꝝ
Nõ dicuntuꝛ diſcipuli increduli. ꝑꝑ defectũ
fidei ſicut iudei.ſʒ propteꝛ remiſſionẽ feruo
ris: nam fidẽ remiſſã habebãt nõ ſicut Snuz
ſynapis.qꝛ non cũ debito feruore credebant
ut pꝛecipue ipᷣi faceꝛe debebant. Nihil emz
iĩpoſſibile eꝛit hñti feruẽtem fidem ⁊ ꝑ dilec
tionẽ opantẽ: cui nũqᷓ; ſufficit ꝙ beñ geſſit.
Sranũ quippe ſynapis ẽ modicũ.feruiduzʒ /a
maꝝ ⁊ ueneni expulſiuũ In hoc eꝛgo ꝙ hic
cõpat fidẽ grano ſynapis inuit ꝙ debẽt hr̃e
fidẽ modicã ꝑ hũilitatẽ feꝛuidã ꝑ deuotoeʒ
amaꝛã ꝑ tribulationũ ꝑpeſſionẽ.ueneni eꝛo
ꝛis expulſiuaʒ ꝑ ſinceꝛitatem. Scõm Ambꝛ.
BHꝛanũ ſynapis rs ẽ ſimplex ⁊ ſi terituꝛ nĩ ſnã
fuũdit: ſic fivõs ſimplex uiõtuꝛ ⁊ ſi atteratuꝛ adð
neꝛß gẽ am ſue vtntis effůdit Deinde reduè
eos ad humilitatẽ. monẽdo ne ꝗs ð opibus
glietuꝛ. ſed humiliet ſe deo.cui iuꝛe obſe gũ

debetuꝛ. dicẽs(Añ feceritis oĩa que pꝛecep
ta ſunt uobis dicite) nõ tm̃ ore.ſed ⁊ corde

Captm. iiij.

ne ſit tm uocalis hũilitas.ſʒ ⁊ ꝛealis (ſeꝛui ĩ
utiles ſumus) ꝙ debuimuſ facere fecimꝰnec
nos iactetis qꝛ beñ ſeruiſtis.nihil enim feci
ſtis ꝙ non debuiſtis.q.d. Dicite gram ñ me
zuimus ſed debitum ſeꝛuitium ſoluendo pe
nas uitauimꝰ. Sed eõ ſuperbi cum nequaqᷓ;
omnia. ſed modicũ qd eorum que pᷣcepta ſ
faciunt: nõ ſolũ mox de ſua iuſticia pᷣlumũt
ſed ⁊ infiꝛmos quoſq; deſpiciũt: non enim ſu
mus noſtꝛi ſʒ ſerui. qꝛ pᷣcio magno empti:⁊ Sg
xpᷣo cuius precio empti ſumus. ſeruire tene
mur. At nihil obmittere ꝙ debemus nec ali
quid faceꝛe quod non debemus. Uñ Sene.
ſapienſ nihil facit ꝙ ñ debʒz.nihil pᷣtermittit
quod debzʒ. Non dicuntur inutiles ſerui.faci
entes iuꝛe debiti mandata dei.quin fructuzʒ
recipiant uite beate:ſed dicuntur inutiles.
quia dominus bonoꝛum noſtroꝛum non indi
get. uel quia non ſunt condigne paſſiones
huius temporis.ad futuram gloriam q f̃ ue
labitur in nobis.uel quia quiſq; magis öbet
ſe eſtimare ĩpfectum.qᷓ; ꝙ ſtatum attigerit
ꝑfectionis. unde Beda. Pec eſt igitur in ho
minibus ſola fidei peꝛſectio.ſñ omnibus que
precepta ſunt impletis imperfectos ſe ẽẽ no
neꝛĩt: ⁊ qᷓ;diu pegrinãtur a dno.ſꝑ ſibi ineſſe
mala que defleant ſempeꝛ meminerit deẽẽ
bona atq; gra einuante pꝓficiant. Et iteꝝ C¶
Qui ſine me nihil poteſtis facere)non tẽpo
rum longitudine laboꝝ meꝛita pẽſare ðbet᷑ᷣ.
ſed amore ⁊ famulatu ſpontaneo.nouis ſem
peꝛ ſtudijs augere priora ‚hec Beda. Et be
ne dicit quod debuimus facere fecimuſ. Un
de Beda. Reueꝛa debuimus. quia qui non
uenit miniſtrari ſed miniſtrare debitores ſi
bi nos fecit:ne noſtris uidelicet operib ↄfi
dentes. ſed de eius ſemper examine pauen
tes. cum propha dicamus.quid retꝛibuemuſ
domino pro omnibus que retribuit nobis.
Pec Beda. Attende hic bene ꝙ ſeruus inti
lis ꝛeput atuꝛ.qui hoc ſolum facit quod facẽ
tenetuꝛ. Quantũcũq; etiam pfectõem attin
gas ſemper ſentias ⁊ dicas domine veus me
us ieſu xpᷣe. nihil ualeo ⁊ male tibi ſeruio.
Debemus ergo nunquam a bono opere ceſ
ſare.⁊ tamen totum meritum noſtꝛum inſuf
ficiens reſpectu meꝛcedis eterne reputare⸗
Unde pᷣs.Qui coꝛonat te in miſeꝛicordia ⁊?
miſerationibus. Non ait in meritis ⁊ in ope
ribus tuis.qr cuius miſericordia preueni
muꝛ. ut humiliter deo ſeꝛuiamus eiuſ mune
re coronamuꝛ. ut ſublimiter cum illo ĩ gne
mus. t idᷣo cuʒ omnia feceꝛimus reputemꝰ
nos parum aur nibil feciſſe domino.reſpec
tu meꝛcedis quam expectamus ab eo. Unð
dicebat Beatus Franciſcus. Etiam poſt
multos ? magnos labores.fratꝛes incipia
mus ſeruire domino. quia uſq; nunc parum
fecimꝰ. Et ſi pcept᷑ ĩpletis nos hũiliar öbe
m. qntomagis cũ ů ilt młta obmiſerimus.

De tꝛibuto ꝓ dñũo ⁊ ſpetꝛo ſoluto ⁊

Si enim ĩutilis ẽ qui oĩa ꝑfecit: quid ð illo
dicendũ qui ea facer̃᷑ ðſpexit.Unde Ambro.
Non te iactes ſi bene ſeruiſti.quia facere õ̊
buiſti.Obſequituꝛ ſol.obtẽperat luna. ſerui
unt angeli. Uas gentiũ electus a domino ñ
ſum inquit dignus uocaꝛi apłus.qꝛ ꝑſecutus
ſuʒ eccleſiã ði.deĩde alibi nulliꝰſe ondenſ ↄ
ſciũ culpe ſubiecti.ſʒ ñ ĩ hoc iuſtificatꝰ ſum

Et nos ergo non a nobis laudes exigamus:

ne pᷣcipiamus iuditiũ dei.? pꝛeueniamꝰ ſen
tẽtiã iudicis.ſed ſuo tpᷣe ſuo iudicio reſeꝛue
mus. Pec Ambꝛoſi. Bonum eſt itaq; ſꝑ in ti
more ſtare.⁊ nihil de ſe pᷣumere:quia quã
tumcunq; beñ quis ſeruieꝛit neſcit tñ ſi odio
uel amore dignus ſit. Un Ber̃. In ueritate
didici.nihil eque efſicax eſſe ad gratiã pme
rendam.retinendam. recupandam: qᷓ́ om̃i
tpᷣꝛe coram deo inueniaris non altum ſaper
ſed timezꝛe. Geatus homo qui ſꝑ eſt pauioꝰ.
Si adeſt gr̃a time:ne non digne opeꝛeꝛis ex
ea.Si ſubtꝛacta eſt gra.time:quia reliquit
te uirtus tua ⁊ cuſtodia. Si ꝛeueꝛſa eſt gꝛa
tia.time: ne foꝛte contingat recidiuũ pati.⁊
contingant tibi deteꝛioꝛa.hec Beꝛ: Unde ⁊
apoſtolꝰhoꝛt atuꝛ nos.ne in uacuum gratiã
dei recipiamuſ. Ille eniz gratiã dei in nacu
um recipit.qui ſe in bonis opeꝛibus nõ exer
cet. Unde ſi uolumus ꝙ gra dei ĩ nobis nõ
emaneat uacua: neceſſe eſt ut eam bonis
opeꝛibus ⁊ uirtuoſis ⁊ exeꝛcitijs nutꝛiamus
⁊ nos a nitijs cuſtodiamus. debemus etiaʒ
in pꝛeceptis dei ⁊ in omnibus opibus nr̃iſ at
tendere:nõ ſoluʒ ut faciamus. ſed etiã ut ea
m ucluntatem dei dirigamus.UIñ Baſiliuſ
ponit exemplum de fabꝛo faciente ſecuꝛi.uł
quoddã aliud:qui ſꝑ meminit eius qui iniũ
xit opus.⁊ ꝛetiet in coꝛde ſuo. cuius magni
tudinis uel qualitatis. uł foꝛme ille iniunxe
rit fieri ſecurim. ⁊ in illud ſꝑ inten ens ꝙ ſi
bi meminit a dũo opeꝛis ĩiunctuzʒ. ad hox di
rigit manuũ miniſteriũ. ut foꝛma oꝑis cum
eius qui iniunxit aio ⁊ uoluntate conueniat
Sic ⁊ nos oẽm conatum ⁊ omne ſtudiuʒ in
actibus noſtris habere debemus. ut ſpᷣm uo
luntatẽ dei qui opus iniunxit. noſtrum diri
gamus opus: ⁊ tunc poterimus iplere illud
apoſtoli.ſiue manducatis ſiue bibitis ſiue a
liud ꝗd facitis omnia ad gloriaʒ dei facite.
Et ſubdit dñs ondẽs qũo ꝓteruitas diaboli
ſuꝑetur ⁊ dicit.¶ Poc genus demoniorum ĩ
ſpu ⁊ carne ſil )ᷣm cãm radicatam.quale ſu
pꝛadictũ ẽ: in nullo põtatis remedio. i.ĩ nul
la poteſtate.ſ.mĩſtroꝝ (põt exi gere). ita ꝙ
nõ habeat põtatẽ ĩ hoĩe: niſ ĩ oẽone que cu
rat peſtes ſps. ⁊ ieiunio ꝙ curat peſtes eõpo
ꝛis.ꝗᷓ.ſ.or̃o ⁊ ieiunium ſunt effectus fiõi fer
nentis. ac per caritatem for̃ate ⁊ operantis.
Unde uidetuꝛ ꝙ ex cꝛapula ⁊? ebrietate mõ
bum illum incurriſſet. PHec etiam poteꝛat eſ
ſe alia cã ꝑꝑ quã diſcipuli non potueꝛunt eñᷣ

ðᷣ qõe diſcipuloꝝ ſuꝑ ma.eoꝝ .

eijcere. Demones ei non ſunt equales in ui
tute nãli ⁊ iõ unus alio difſicilius pt᷑ expelli
Ad expulſionẽ ãt iſtius.requirebatur in ex
ellẽte ſubiectio carnis ad ſpm̃.que fit ꝑ ie
hrnis :⁊ eleuatõ ſpᷣs in deum que fit per or̃o
nem: talia ãt non erant adhuc in apłis.qr p
tpᷣe illo non cõpetebat eis ieiunare propter
pnñtiam ſponſi: nec erant adhuc in denm per
fecte eleuati.qꝛ fuer̃t rudes ⁊ ĩperfecti.uſq;
quo poſt paſſionẽ rceperunt plenioꝛẽ gꝛatiaã
ſpirituſſancti. Uel non eijcituꝛ.miniſtꝛoꝛum

poteſtate.niſi in or̃one iniuncta ⁊ ieiunio in

iuncto:⁊ hoc obmiſerunt apłi.⁊ ſic fuit errõ
clauis adhibende ad demoneʒ excludendũ:
ſicut adhuc multi errant.eo ꝙ clauibus pᷣm
debitum ordinem poteſtatis non utunt.Qð
enim miniſter uſurpet ſibi poteſtatem diui
nam ⁊ abſolutam. hoc dicit eſſe Piero.ð ſu
peꝛcilio phaꝛiſeoꝝ ⁊ ð ſupeꝛbia lucifeꝛi qui
ſine merito ſuam ſedem uoluit collocaꝛi ĩ ſũ
mo. Secundum Cri.dicit genuſ hoc nõ tm̃
lunaticorum:ſed uniueꝛſaliteꝛ omniuʒ ömo

nioꝝ.non eijcitur niſi per or̃onem ⁊ ieiuni:
qꝛ ſꝑ diaholus peccatorem inhabitat. niſi 8

pñiam ad dñm conueꝛtatuꝛ:⁊ quantomagis
differtuꝛ. tantodifficiliꝰ expellituꝛ. Ubi Pie
onymus. Duʒ aũnt docet apłos qũo nequiſſi
mus demon poſſit expelli.omnes ĩſtituit ad
uitam.ut.ſ.nouerimus grauiora queq;.uel ĩ

mundoꝝ ſpirituum. uel hominum temptam̃

ta ieiunijs ⁊ or̃onibus eſſe ſupeꝛanda irãq;

dñi cum ĩ ultionẽ noſtꝛoꝝ ſceleꝑꝝ fuerit accẽ

ſa. Voc remedio ſingulari poſſe placaꝛi hec
Piero. ſdeꝛ ieiuniũ enĩ:ut dictũ eſt curatuꝛ
peſtes corporis.⁊ per õonem peſtes mẽtis:
⁊ ſic quelibet tẽptatio ſupeꝛatuꝛ cũ eis. Uel
per ieiunium intelligituꝛ declinatio malox.
⁊ per or̃onem operatio bonoꝝ.Et ſic accipi
tur ieiunium hic generale pro abſtinẽtia ñ
ſolũ ab eſcis ſed ab oĩbus tempoꝛalibꝰ delec
tatõibus ⁊ uitijs.Unde dicit Ang. ꝙ ꝑfectũ
T magnum ieiunium eſt nõ ſolum a cibo ſed
ab omnibus tniquitatibus ⁊ illicit uolupta

tibus ſcłi abſtiner̃. Unde Ber. Si ſola gula

peccauit. ſola ieiunet ⁊ ſufficit. Si uero pec

cauerunt cetera mẽbra. cuꝛ nõ ieiunẽt ⁊ ipᷣa
Jeiunet ergo oculus a curioſis aſpectibuſ ⁊
omni petulãtia:ut bñ humiliatus cohercea
tuꝛ in pnia.qui male liber uagabatur ĩ cul
pa. Jeiunet auris nequiteꝛ pꝛuriẽs a fabulii
t rumoribus.⁊ quecunq; otioſa ſunt ⁊ ad ſa
lutẽ minime pertinẽtia Jeiunet lingua a de
tractòe ⁊ murmuratõe. ab ĩutilibus uarijs ⁊
ſcurꝛibilibꝰ ueꝛbis. Interdum quoq; ob gui
tatẽ ſilẽtijs ab ipᷣis que uiori poterãt ncẽia.
eiunet manus ab otioſñis ſignis ⁊ oꝑibus oĩ
us quecunq; non ſunt imperata. SGed mul

tomagis anima ipſa ieiunet. a uitijs 2 pro

pria uoluntate ſua.Etenim ſine ieiunio hoe
cetera a dũo repꝛobantur:ſicut ſcriptum eſt

iot tinibis enene
mmo imnn hiu t ga
umde iateeum te inuame ſyp
hus mentis ? cor pis meresrte
heuri tſpſaluts eſe Anen,
dembuoiot Penoſe
ſioe gicionlon ſt naioritade e
Taer bis q dis egen
in etm inde öredan
uepda ede
WNe & NNdäde⸗
W Sdeer ci e
figelidus ſuis eſet Wi dug
poteſtate 6 noſtraͤ aſclade
tui eni eꝛat ut gliquis fide
ſerie io peeceſſt in cgptte.
obiſcerelpꝛo gle. In galil
ublerit conceptus nunin
ciſchllisſis Et in ni n⸗
na aünimeh uelin
güinonen zegeſa
nue Et cineneſtati iri

rer plopid egniſt
ellonntgifinit ad
galiorn gueq; uell
Aboninunm temptain
eſe ſupenunda iricn
non ſcelen fnerit acte
Maripoſte placan dee
cta eſt corinna
1 rOnem deſtes merſs⸗
io ſuperarmn cuͦ eis Ja
igirm declinatio malor,
atio vonon. Er ſc gechi
generale pro abſtinetig
boibus tenporalid deler
Nnde dicit Ang⸗ 9 gfecni
net noͤ ſoluna cibo ſe
atibus e Ulicit uobupts
Unde Ber Di ſda gln
et t ſufſcit. Di ueropet
Phra enn h ieinner dißt
u a cunioſis aſpectibiſt
bäbumiliatus cohentt

VV—

Secunde partis

Quia in diebꝰieiunii ur̃i inuenitur noluntas
ur̃a.Non ſolũ ãt ab illicitis ſed ab ipſis quo
q; licitis oportet nos ieiunare.ſi ea obie .
pꝛius ↄ⁊ miſimus illicita uolumuſ condonaꝛi.
Pec Beꝛ.⁊ ſᷣm bedã.ſicut ieiuniũ gñrale ẽ
ñ ſolũ ab eſcis:ſʒ a cunctis illecebꝛis abſtie
ꝛe caꝛnalibꝰ.ĩmo ab omnihꝰ uitioꝝ paſſioni
bus:ſic ⁊ or̃o geneꝛalis ñ ſolũ ĩ ueꝛbis ẽ.qui
bdiuinã clemtiam inuocamus uerunetiam
in omnibus que in obſequiũ nr̃i cõditoris fi
dei deuotione geꝛimus.teſte aptło qui ait. ſi
ne inteꝛmiſſiõe oꝛate.h̊ Beda.Cũc ꝗppe ſiñ
intermiſſiõe oꝛamus.cũ ea ſolum opera ge
rimꝰ.que nos pietati cõmendent auctoris.
Sp eni oꝛat qui ſemꝑ bene facit.⁊ in bono
Omine ieſu xpᷣe ꝗ nos hũilitatẽ vbo
r exẽplo docuiſti.da mihi ut nunq;
alta ſʒ ſꝑ humilia de meo coꝛde ſen
tiam. oꝛe pꝛoferã. ⁊ oꝑpe oſtendaz. Eripe me
⁊= cuſtodi a malignis ſpiritibus.⁊ defẽde ab
oĩbꝰ inimicis uiſibilibꝰ ⁊ inuiſbilibus ⁊ pre
ſta mihi o ſaluatoꝛ me?ꝰ⁊ deus meus.uut ieiu
nijs ⁊ orationibus ↄuenienteꝛ intentus. cun
ctas ĩmundoꝝ ſpirituũ ⁊ prauoꝝ hoĩum tẽp
tatões ualeam te iuuante ſuꝑare:⁊ ab hoſti

bus mentis ⁊ corꝑis merear te miſerante li

beꝛari.⁊ ſꝑ ſaluus eſſe.Amen.
De tributo ꝓ dño ⁊ Petro ſoluto:⁊ ð que
ſtiõe diſcipuloꝝ ſr̃ maioꝛitate eoꝝ. Ca. v.
T qꝛ ex bis q̃ dñs egerat ⁊ dixerat
in irm. iudei q̃rebant eũ occidere
iõ ãte paſcha nolebat ĩ iudeã am
bulare.qꝛ nondũ hora eiꝰ uenerat
c ut oñdeꝛet ꝙ aliqũ ꝑſecutõm fuger̃ licituʒ
fidelibus ſuis eſſet. Uñ Aug. non peꝛdiõrat
poteſtatẽ.ſʒ noſtrã ↄſolabat᷑ fragilitatẽ.Fu
tuꝛũ enĩ eꝛat ut aliquis fidelis ſe abſconde
ret: ⁊ iõ pꝛeceſſit in capite.ne mẽbꝛo poſtea
obijceret᷑ pꝛo crĩe. In galilea igituꝛ in terra
ubi erat conceptus ⁊ nutritus ↄuerſabat᷑ 2
diſcipulis ſuis.Et ſᷣm Cri.ne diſcipuli dice
rẽt q̃̊ de cã ↄtinue ̊ ↄuerſamuꝛ rurſus ð paſ
ſone eiuſ loquit᷑:ut quaſi aſſueti circa nego
tiũ moꝛtis xpᷣi.minus cũ uenerit ſcãdaliʒarẽ
tuꝛ.Et cã moꝛte ſua ẽt pᷣdixit ſuã ̃ſurrectio
nem. ne in paſſione eius icurreꝛẽt diſperatõ
neʒ. Uñ dixit ad eos.¶ Ponite ĩ coꝛdibꝰur̃is
ſermones iſtos).ſ.qui ſequũtuꝛ de mea paſ
ſiõe ⁊ reſurreciõne.qꝛ eoꝝ recoꝛdatõ ⁊ mẽo
ria utilis ẽ ualde.(F ilius eĩ hoĩs tradẽdus
E).ſ.a pr̃e ꝑ caritatẽ nimiã a ſeipſo ꝑ obiaʒ
nolũtariam a diabolo ꝑ ſuggeſtionẽ iniquã
a iuda.pꝑ cupiditatẽ maximã a iudeis peꝛ in
uidiã doloſam. a Pillato per puſillanimita
tẽ indebitã(ĩ manus hoim).i.diuerſarũ na
tionũ.q̃ſi humanitus ſentientiũ .ſ.iudeorum
7 gẽtiũ ⁊ diueꝛſoꝝ ſtatuij qꝛ militũ.regũ.pᷣn

cipũ.ſacerdotũ.rligioſoꝝ.⁊ ppłoꝝ:⁊ occidẽt

eu.magna inigtas ꝙ hoies occidant hoĩm

ſaluatorẽ: ⁊ ne his auditiſ triſtitia abſorbeã
tuꝛ ſubiũgit(⁊ teꝛcia die r ſuꝛget) Jut triſtibꝰ
leta ſuccedãt(Et ↄtriſtati ſunt uehement)
qꝛ eiꝰſocietaſ ita eꝛat eis dulcis ⁊ gꝛata ꝙ ñ
ẽ miꝝ ſi ↄtriſtati ſunt paſſione eiꝰ audita. ut
enim ait PHieronymusꝓ dilectione mgr̃i ni
hil de eo ſiniſtꝛum ⁊ humile patiunt audir.
Comtriſtati ſunt non attendentes ad id quoð
dixerat.⁊ tcia die reſuꝛget:⁊ neq; uos pr̃is
audita.neq; ̃ſurrectio pꝛenũciata potuit e
os cohibeꝛe a triſtitia. Unde Pieronymus.
Sempꝑ pꝛoſpꝑis admiſcet triſtia. ut cũ repen
te uenerint ñᷣ terꝛeãt apłos.ſʒ pᷣmeditatis ſe
rantuꝛ animis.ſi enim contriſtat ꝙ occiden
dus eſt.debet letificaꝛe ꝙ die tercia dicit᷑ ẽᷣ
ſurꝛectuꝛ*. Si triſtia ſẽꝑ acciderẽt ꝗs ſuſtĩe
ret:ſi ꝓſꝑa.quis ñ contemneꝛet:hec Hie.¶
At illi ignorabant uerbum iſtud).ſ.de eius
paſſiõe.⁊ eꝛat uelatũ ante eos ut ñ ſentirẽt
illõ apeꝛte.ꝙ ſᷣm Bedã.ñ tã ĩgenij taꝛditate
qᷓ; de pio ſaluatoris amor̃ ↄtigebat.qꝛ cãna
les adhuc ⁊ rudes ac miſterij crucis ignari
ſpualia ñ capiẽtes.quẽ ueꝝ deũ cogãſcebant
morituꝝ creder̃ nequibãt.nec ĩtelligebãt qꝰ
mõ ĩ una ꝑſona moꝛi ⁊ nõ moꝛi poteꝛat.Gali
lea iterpᷣtat᷑ uolubilis.⁊ iõ ꝑ hoc ꝙ dñs ibi
pᷣdixit paſſionẽ ſiuam diſcipuł.ſigni ficauit ꝙq
memores eẽ öbemꝰmoꝛtis xpᷣi.ac ẽt nr̃e quã
diu ſumꝰĩ uolubilitate pñtis uite.(¶ Et cum
ueniſſẽt caphaꝛnaum acceſſer̃t ꝗ didragma
accipiebãt)exactores.ſ.tributi ex ꝑte ceſa
ris.Auguſti ad petꝝqꝛ ſᷣm Viero.pᷣ ſignoꝝ
magnuitudine.ñ audebãt aggꝛedi dnz. ⁊ dixe
rũt ei. Męgr̃ qr̃ ñ ſoluit didragma.q.d.dic
ei ut ſoluat.ñ faciebat mẽtõem ð apłis.qr ũ
accipiebãt niſi a capitàeis. Capharnaũ eꝛat
eiuitas pᷣncipalis in galilea.⁊ ideo ibi mane

bãt ꝗ tꝛibutũ colligebãt ex ꝑte romanoruzʒz.

uibꝰiudea eꝛat ſubiecta.⁊ quilibet capita
neꝰdomꝰſoluebat didꝛagma.i.duplex drag
ma.⁊ i ſoluẽdo dicebat.Ego ꝓfiteor me eẽ
ſub ꝛomano ĩꝑatoꝛe.t qꝛ dñs nutritus eꝛat

ĩ Nasaꝛeth.ꝙ ẽ oppidũ galilee.ſubiacẽs uꝛ

bi caphãnaũ.iðᷣo ibi ab eo exigit᷑ tꝛibutum.
Caphaꝛnaũ ꝙ uilla ↄſolatõis ageꝛ pingue
dinis ĩipᷣtat᷑.⁊ ubi tributũ a xpᷣo petit᷑. figni
ficat illũ.qui dat ſe delectationibꝰ ⁊ ſolatijſ
huiꝰ mõi.a quo diabolus petit tributuʒ ſibi
daꝛi ⁊ uix euadet quin ſoluat aliqð tributuzʒz
peccati.Et notãdũ ꝙ dragma dragme femi
nini geneꝛis.eſt moneta bũs imaginẽ regis
æ ualebat decẽ nümos uſuales ð q̊ in uca
dicituꝛ.que mulieꝛ hẽns dragmas decẽ ⁊c̃.
Ven ẽ genꝰpõderis ⁊ ſic accipit᷑ ĩ mediciĩa.
ed dragma dꝛagmatiſ neutri generis ẽ ge
nus caꝛminis.ubi alij ĩcipiũt ⁊ alij ꝛñdent ⁊
ſic dici᷑ dulcia càtica dꝛagmatis. Item eſt
q̃ꝛta pars ſtateris. Stater uero eſt idem qð
cyclus.ꝗ habet nigiti obulos.didragma me
dia pars ⁊ dragma qrta pars eſt.⁊ geege un

De tributoꝓ dño ⁊ Petꝛo

ſtater ſufficiebat ad ſolutõez ꝓ duobꝰ.qꝛ ta
xatio cẽſus eꝛat didzxagma.i.narius ꝗ pro
capite ſoluebat᷑. Uñ ut ſegꝗt᷑ ſtateꝛ ð oꝛe pi
ſcis afferri iubet᷑.Obulus ut dr̃.nalebat tĩ
qᷓ;tũ um puꝰ turonẽſis.quoꝝ duodecĩ ualẽt
unũ tuꝛonẽſe groſſũ.⁊ ſic giibet capitaneus
ſoluehat annuatiĩ quaſi decẽ turoneſes par
uos.: Dñs at q̊ qð õ petitõe tributi Petro
dictũ erat itelligẽs miſit eũ ad mare. ut ha
mũ mitteret:⁊ piſcẽ ꝗ pᷣmꝰ aſcẽderet.i.quẽ
capet illũ tolleꝛet ⁊ ſtaterẽ ualẽtem duo di
dragmata(q̃ dimidiam unciam faciũt) ð oꝛe
eius ſumens: ꝓ dno ⁊ ꝓ ſe ſolueꝛet. Ex quo
diuinitas erꝰpatuit cũ futuza ↄtingentia ceꝛ
tudinalr pᷣdixit. Uñn Piero. Quid pᷣmum mi
ꝛer h̊ neſcio.an pñtiam ſtateris ĩ oꝛe piſcis.
an magnitudinẽ vtutis ſi ad vbuʒ eius mox
ſtater ĩ oꝛe piſcis cꝛeatus ẽ.Spũalr piſcis ẽ
ßps. maꝛe. mòs. hamus. moꝛs, ſtateꝛ ĩiuentus
in oꝛe piſcis.pᷣcium ꝛedẽptõnis nr̃e pᷣnuncia
te xpᷣi oꝛe:⁊ ſic ſolutũ ẽ tꝛibutũ.⁊ nos libeꝛa
ti ſumus.¶ Moꝛaliter penitẽti dr. uade ad
mare.i.ad amaritudĩes pct᷑i ↄnñdeꝛatõne: ⁊
mitte hamũ in ↄtꝛitõis ↄpunctõe ⁊ aꝑto ore
in ↄfeſſione inuẽtuʒ ſtaterẽ da ĩ ſatiſfactõe
⁊ ſic libeꝛat peccatõ a tributo dyaboli exac
tõis. Soluit ãt dñs tꝛibutũ.ñ ex ðbito:quia
ſm utranq; naturam eꝛat filius ꝛegis.⁊ per
conſequẽs libeꝛ a tributo.qꝛ ꝛegũ ſilij ĩ om
ni gno ſunt libeꝛi:ſʒ ex humilitate tm̃ hoc
fecit.ſubdendo ſe minoꝛi.⁊ ſoluẽdo ꝙ nõ de
bebat.⁊ ne queſtoꝛes cenſus ſcãdalizaret:
docẽs ꝑ ̊ᷓ nos eſſe humiles.⁊ uitaꝛe ne ſcã
dala ꝑ nos fiant. Uoluit ẽt ⁊ p Petro daꝛe
tꝛibutum ĩ ſignuʒ ꝙ Petrus fuit caput alio
rum.quia cenſus dabat ꝓ capite ſeu capita

neo tm̃.Didragma:ut dictũ ẽ ↄtinet duplex

dragma.⁊ ꝑ unũ põt itelligi penalitas cõpo
ꝛis.ſ.fames.ſitis ? huiuſmodi.ꝑ aliud pena
litas mentis.ſ.timor triſticia ⁊ huiuſmõi.
Hoc ãt duplex dꝛagma d reddere ꝗlibet ĩ
peratori oĩum ꝓ pcto pᷣmoꝝ parentù: ꝙ fac̃
paciẽteꝛ toleꝛado penalitates pᷣdictas. licet
at xpᷣus ñ haberet pct᷑m. tñ ꝛeddere uoluit ꝓ
ſalute oĩm. Et qꝛ carnem aſſumpſit ſiłeʒ pec
catrici.ſʒ nõ pct᷑m. ipᷣe qdẽ ꝛedẽptoꝛ cõpus
⁊ aiam in pᷣcio poſuit. ⁊ ſic bina dragmata

ſoluit eodẽq; pᷣcio eccłia libeꝛa facta fuit.⁊

p Petꝝ eccłe pᷣfecit.iõ ẽt ꝓ eo cẽſum ſoluit
Ubi Hiero.Et pulchꝛe idipᷣm datuꝛ pᷣtium
ſ diu ſum ẽ:qꝛ ꝓ Petro q̃ſ ꝓ peccatore pᷣ
ciù ꝛeddebat᷑.qns ãt noſter peccatũ ñ fecit.
Onditur ãt ſi itudo carnis.dũ eodẽ ⁊ dũs ⁊
leꝛuus pᷣcio liberant᷑. dñns g tributa n debe
bat. ſʒ ꝗ caꝛnis humilitatẽ aſſumpſeꝛat.oẽʒ
iuſtitiã iplere uolebat. Ille ꝑꝑ eximiaz cari
tatẽ ꝓ nobis crucẽ ſuſtinuit. tꝛibuta reddi
dir. nos ãt ĩfelices ꝓ illius honoꝛe tributa ñ

reddimus. ? qſ filij regis a uectigalibꝰ im

munes ſumꝰ.hq̊ Piero. Et nota ꝙ pns ſupꝛa

ſoluts.⁊ de qone diſcipuloꝝ.

non uitauit ſcandaluz phariſeoꝝ.qñ ð eſcis
diſputabat. Pic ãt uitat ſcãdalũ eoꝝ q̃ tꝛibu

tum colligebant.qꝛ illi ſapientes iſti ſimpli

ces erãt:illt ex certa malitia iſti ex igrãtia
offẽdebant. Scãdaluz g qõ orit᷑ ex malitia
eſt contemnendum..ſʒ ꝙ oꝛitur ex ignorãtia
uitãdũ.ſalua tñ tꝛiplici vitate.ſ.iuſtitie.ui
te.doctrine.⁊ tale erat ſcãdalũ iſtud ꝙ hie
uit auit.q illi ꝗ hic colligebãt tributuũ eꝛãt
gẽtiles. legẽ ? ꝓphetas igꝛantes. ⁊ ꝑꝑ ̊ ig
rabant ꝙ xpᷣs eſſʒ imunis a tꝛibuto tu qꝛ fili
us dei ſᷣm nãm diuinam. tum quia filius ðð

fʒ humanã. ⁊ talia ſciꝛe illi nõ tenebantur.

Da ꝛe ãt tributũ ñ fuit 5ↄ vitatem iuſtitie.ui
te ł doctꝛine:iõ ꝑꝑ ſcandalũ uitandu uoluit
xpᷣs boc dar̃. Scãdalũ ꝗppe ẽ dictũ uel fac
tũ minus rectum.pᷣbẽs occaſionẽ ruine ſcan
dalũ.n.grece.obicẽ ſonat latine. Uñ ſicut
obex ĩ uia.de ſe hʒ daꝛe ambulanti occaſio
nẽ ruine coꝛ ꝑalis:ſic dictũ ł factum minus

rectum hʒ daꝛe occaſionẽ ꝛuine ſpuał.Si g

obijcituꝛ ð phariſeiſ ꝙ ſcãdalizgati ſt᷑ ex vbo
dñi ut ſupꝛa ẽ dictum. ⁊ tñ illud vbum non

erat minus rectũ: dicendum ꝙ obex dupłr

accipituꝛ.aut ex natura ꝛei q̃ obi cituꝛ. ut ſi

as lapidẽ magnum ł lignum pijtiat in uia:

aut ex uitio ambulantis ĩ ea: ut ſi ꝗs mõicũ
lapillũ aut floꝛẽ ꝓijtiat in ipᷣa ĩ uia pᷣno mõ
dr̃᷑ ſcandalũ actiuũ.⁊ B; ẽ mõtale peccatuʒ.
ſecũdo modo paſſiuũ ⁊ põt eſſe ueniale pec
catum.uel ẽt opus meꝛitoriũ. Uñ bonũ opꝰ
de ſe nõ pᷣſtat occaſionẽ ruine.ſʒ ex uitio ac
cipiẽtis lud non recte. Igitur ut ait Gteg.
cõſideꝛandũ ẽ.qꝛ ĩqᷓ;dtum ſine pcto poſſumus
uitare ꝓximoꝝ ſcandaium debemus. Si aũt
de vitate ſcãdalũ ſumitur: utilius naſci ſcã
dalum ꝑmittitur qᷓ; ueritas reliquatur. Con
ſiderandum h. qꝛ dñs cuius ſt᷑ oĩa tãte pauꝑ
tatis fuerit.ut uñ tributũ ſolueret nõ habe
ret:lʒ.n. loculuù hr̃et.⁊ iudas pecuniam iĩ eo
poꝛtaret:ea tñ q̃ ſibi ad uſus paupeꝝ data

erãt ĩ uſus ſuos ſeu alios ↄuertere nephas

rputauit:nobiſq; exẽplũ utile ĩ hoc tribuit.
⁊ religt.Ergo ſi uiuẽs de pr̃imonio xpᷣi.ĩuti
liter expẽdit res paupeꝝ. tenetur ad r̃ſtitu
tõem ⁊ ſatiſfaciẽdum. Sʒ qũo ea ꝛeſtituet
cũ nõ habeat alia niſi de patrimonio xpᷣi nõ
appaꝛet:niſi ꝓprijs manibus h̊ elaboret uł
neceſſit atẽ ſuaʒ ita reſtꝛingat ⁊ coaꝛtet.ut
de reſiduo paupꝑibus reſtituat q̃ dilapidauit
ſaltẽ ðᷣuotoꝝ ſubſidiũ ad h̊ faciẽdũ ĩploꝛet
Quia vo ĩ retrihutõne tꝛibuti ⁊ equalitate
pᷣcij Petrus fuerat dño ↄꝑatus. eſtimantes
diſcipuli petꝝ eis pᷣferri ⁊ oĩbꝰ eſſe pꝛelatuʒ
qꝛ a capitãeis colligebat tributũ:cogitabãt
ꝗs eoꝝ eſſʒ maioꝛ.Apli ex multis pᷣſumebãt
petꝛũ a xpᷣo pᷣferri.ut qñ ei claues ̃gni celo
rũ datuꝝ.⁊ ecctiam ſupra petrà fiði a ꝗᷓ ipᷣe
nom̃ acceꝑat edificatuꝝ ſe pmiſit: ⁊ qñ ipᷣm
cuũ iacobo ⁊ iobanne.aſſupñit.ubi trãſſigura

1,: gig. Et tüe i üla
buerut inin.Ettüciil
gebenſooab pde 1
gteeſcun ah eün .
Gitentcenes Quißn
gocelai i clego iu
cleſa minonte/el wem
phunektolens ie⸗ deſe
lite ſimme alt lig(vigs
verol onio. ern ? ſt
cin miniſter hällitate d obſ⸗
mnusſ crden miniſter acte
Onciqg un fiezyennen
uenimndſeiſdd uneen en
DNrvinereſcinane Die
Oolegamerekdt ddigi.
mage odſegammeretn
Tbianitatiſſumae n
lalitß ſhgnitz dhitun
aag iimii potetior co
Abro. Slon glo
.Badn glo.
erbumilitte olebaten
cnofe, ij glo. (i 9et⸗
eigſieſt gedible guin
ncl crediblle, uin ſ.
nehe inet ſlo aſſerit
Pitg eoanerit Sezen
ſuit nös Vi dter
Num diſepelige Nuncid
cet ſuent ſtn etöge
ibi fuit peccgnin ge⸗
gtüßm m
kerꝛenig tegehi,
* cbi ſed ge
eusſ QAuiſontas

1)bocifimiune

gucemn ag fümtn⸗ eo

„

guin oiſtiat in uit:
muamisi en utf go noͤri
Pytiat in ig iuis no n
,4 Be motale eccatiz.
iui t pot eſſe nen ale hee
s meritorii Us dond op;
aſone ruine 3 ex uno ae
nrecte. Igitur r an Heg⸗
tichrum ſme cio voſlummns
Ccanmdawum dedemus Di git
Nä ſumitur urlius naſeh ſei
urqh vernaselinanmn Cor
n Cns cuius ſt ig tite uun
t ui mibuti ſoluere no habe
lu hret. ? iudas pecunam ieo
i ibiatulis ihep an
. ſeu alios ouertere nepbas
eriglü utllei hoc mibu,
uiues de pr imonio ſ
zDaupen., tenetur dd
anets ciden uil⸗

ri: lcenung oberpl⸗

Secunde partis

tus fuit:⁊ ꝑp tributũ quod ꝓ ſe ⁊ ꝓ ipſo ſol
uit.⁊ eũ ſibi q̃ ĩ paꝛificauit.⁊ ex his maior
oĩbus uidebatuꝛ.⁊ ideo ad querẽduzʒ moue
bantuꝛ. Iſta autem q̃ſtõ multotiens fuit in
ter diſcipulos xpᷣi uẽtilata. Prio enim ð ea
cogitauerunt: ut dicit hic Cucas. ſcõo ð co
gitata diſputauerũt in uia. du irent caphar
naum.incipientes ↄq̃rere inter ſe. quis eoꝝ
maioꝛ eſſet.ut dicit Marcꝰ tercio diſputa
tam magr̃o deteꝛminadã ꝓpoſuerũt.ut dicit
Mattheus.⁊ nihilomin de ipſa ↄtendeꝛũt
ut infra ĩ cena dñi dic Lucas.cũ enim ueniſ
ſent capharnaum ⁊ dñs pro ſe ⁊ petro eq̊le
triburũ ſolueret ceteꝛi apłi pꝛioꝛẽ cogitatio
nẽ augebant.⁊ ex pꝛeteritis ⁊ ex iſto ĩtrauit
cogitatio ĩ eos.ut Lucas dicit.ꝗs eoꝝ eſſet

maioꝛ. Dñs ãt uidẽs ĩ m̃te diſcipuloꝝ ſuper

H cogitatõm exortã.pꝛiuſq; augmentũ ſuſci
peret radicitus eam euellere uolens: q̃ſiuit
de ↄquiſitione quam (ut Marcus refert) ha
bueꝛũt ĩ uia.Et tũc ĩ illa hoꝛa uidentes ſe ð

pꝛehenſos ab ipſo de ↄtentione maioritatis

acceſſerunt ad eũ:ut Matthe“ꝰ dicit reſpon
dẽtes ⁊ dicentes (Quiſputas maioꝛ eſt in ꝛe
gno celoꝛũ.i.ĩ collegio iuſtoꝛũ.ł merito ĩ ec
cleſia militante. uel premio in eccleſia tꝛiũ
phante: Et uolens dnjs deſideriũ głie humili
tate ſanare. ait illis(Si ꝗs uult primus eſſe
merito l pᷣmio.(eꝛit ⁊ ſit oĩʒ nouiſſimus)⁊

oĩm miniſteꝛ hũilitate ⁊ obſequio: ut nouiſſi

mus ſit corde ⁊ miniſter actõe. Uñ Ambꝛo.
Quicũq; uult fr̃eʒ pᷣuenire regnãdo priꝰ eũ
pᷣueniat obſeqᷓndo. uincat eum obſequijs.ut
poſſit uincere ſct᷑itate.Si em̃ te ñ leſit ſrat᷑
obſegũ meret᷑ ut diligaſ. Qðõ ſi forſitan leſit
magis obſequm meret ut uĩcas. Pec ei nr̃e
xpᷣianitatiſ ſuma ẽ. ut mantibuic ſſitudinẽ
ledẽtibꝰpatĩaz ꝛepẽdamꝰ.Qui g fueꝛit patiẽ
tõꝛ ad ĩiuriã. potẽtioꝛ cõſtituetur in res. hec

Ambro. Scõðm glo.ↄtẽtio iſta potuit eſſe

ex humilitate.uolebat eĩ unꝰaliũ pᷣuenire in
honore. Uñ glo. Cã ↄtẽtõis nobis incognita
ẽ:ſʒ ñ eſt credibile.quin ſe inuicem honor̃ p
ueiꝛe ẽtarẽt. Nõ aſſerit glo.ꝙ ita fuerit.ſed
ꝙ ita eẽ potuerit. Scõm vo Cripᷣ.ↄtẽtõ iſta
fuit elatõis. Uñn dicit ꝙ paſſi ſt᷑ aligd huma

num diſcipuli de pꝛincipatu ↄtendentes ⁊ li

cet fuerit iſta ↄtẽtõ de principatu non tam̃
ibi fuit peccatũ ſᷣm ipᷣm.qꝛ ñ de prĩcipatibꝰ
terꝛenis ↄtẽdebãt.ſed de ſpualibꝰ i celo. Uñ
Mattheus (Quiſputas maioꝛ eſt ĩ regno ce

loꝝ) Poc ĩfirmitatis erat ut dicit Criv. Noſ
autem ad ifirmitatẽ eoꝝ nondũ peruenimꝰ:

non. n. querimus.quis maioꝛ eſt in regno ce
laꝝ.ſed quis maioꝛ. quis copioſioꝛ.quis pote
tior ĩ regno terr̃ ¶ Et quia ĩ moralibus ma
gis mouẽt facta qᷓ; vpa: uolens qñs ſuꝑbiam

eorum retundere. ⁊ eos de humilitate doce
re pꝛopoſuit eis humilitatis exẽplum ſẽ ſibi

le: (⁊z aduocans paruuluzʒ etate.⁊ malicia.

quem tꝛadunt quidam fuiſſe marcialẽ.ꝗ po
ſtea a bẽo Petro miſſus ĩ gallid.pᷣdicauit le
nocinẽſibus fidẽ catholicaz.quoꝝ pᷣus epuũs
⁊T opls fuit.ꝗ ĩ uertice humilitatis ⁊ purita
te ſimplicitatis pꝛe oĩbus excelleꝛe uidebat
ſtatuit eum) pro exemplocCi medio eoruzʒz)
ut ab oĩibus uideret᷑ ⁊ attẽte ↄſideraret᷑ cui
quilibʒ ſe ↄmẽſuraꝛet ⁊ imitando ↄformaꝛz:
Et merito ꝑuulum aduocat.ut qui maiores

uidðeri uolunt.eiꝰ exemplo ĩſtꝛuantuꝛ.⁊ eũ ĩ

humilitate ⁊ inocentia imitent᷑ ((Et ample
xans enz) qdð ſignat ſolos humiles dignos ẽẽ
ſuo amplexu ⁊ dilectione.ꝗ uere poſſãt gła
ri ⁊ diceꝛe.leua eius ſub capite meo: ⁊ dex
tera illiꝰ amplexabituꝛ me. Ut magis diſci
pulos a ſuꝑbia ad hilitatẽ reuocet. ſub aſ

ſeꝛtione ↄteſtat eius penam niſi ab elatõe ⁊

inordinato apetitu honoris ꝛetꝛocedãt (Am
Ainquit(dico uobis niñ ↄuerſi fueritis)a ue
ſtra elatõis maioritatis ambitione )⁊ effi

ciamini(gra ⁊ ꝑ uirtutẽ)ſicut paruuli ſ᷑ na

tura ((⁊ peꝛ etatem) ſcilicet mites ⁊ innocẽ
tes.ſimplices ⁊ humiles ac parui ueſtra rũpu
tatione:non ſolum maioꝛeſ in regno celoꝝ ũñ
eꝛitis.uerũetiam illud non intrabitiſ:qꝛ nee
in eccleſiam per meritum. nec in gloriã per
pᷣmiũ: utꝛobiq; ei xpᷣus ẽ hoſtiũ ⁊ qꝛ hoſtiuʒ
humile ⁊ manſuetum eſt ꝛ opoꝛtet ĩtrantem
hũilẽ ⁊ manſuetum eſſe.O qᷓ; teꝛribil e ẽ uer
bum iſtud. Et quis eſt hodie ſicut paꝛuuluſ.
Ceꝛte ꝛaꝛa auis ẽ ĩ ᷑ris. Rari ſt᷑ illi hodie.⁊

ideo multum poſſimus foꝛmidare. Si ei dia

bolus ꝑpꝑ ſuperbiam de celo eiectus eſt:mul
tomagis ſuperbus illuc non intꝛabit ꝗa fur
pius eijcit qnaz non admittit᷑ hoſpes.Et 4a
demones inde eiecti ſunt peꝛ ſuperbiam iðo
opoꝛtet homines illuc uenire per aliam uia
contrariam ſcilicet peꝛ humilitatẽ. Per paꝛ
uulum eꝛgo uult intelligi humileʒ eo modo
loquendi quo dicit᷑ ſauli.cuʒ eſſes paruulꝰ
in oculis tuis. Unde dicens ſicut paꝛuuli.nõ

uult quod efficig mur paruuli ſennbuſ ſʒ ma

licia:non etate.ſed conditiõe ut uiolz foꝛmã

nuirtutis.quam natura duce pueꝛ obſeruat.

nos pro nomine xpᷣi inuante ratiõis iduſtria
ſequamuz:qꝛ; (ut ait Ambꝛoſius) ñ uirtus eſt
non poſſe peccare.ſed nolle. Unde PHiero.

Mon precipit᷑ apoſtolis. ut etatem habeant

paruulorum. ſeo innocentiam: 7 quod illi ꝑ

annos poſſident. hi poſſideant per ĩduſtꝛia.

ut malicia nõ ſapia paruuli ſint. Acſi dicat.
ſicut iſte paruulus cuius uobis exemplũ tri
buo non peꝛſeueꝛat in iracundia. non leſus
meminit. non uidens pulchram mulierez de
lectat non aliud cogitat ⁊ aliud loquit᷑ ſic ⁊
uos niſi talem babueritis innocentiaʒ ⁊ ani
mi puritatẽ.regna celorum non poteritis in

Nare. Unde ⁊ leo papa. Amat xpᷣs infantiä
hujmilitatiſ: magiſtram innocentie regulaz.

Non ad lubrica infantia ⁊ ad ĩgfects nobis
*

¶Woandmones orrer

De tributo ꝓ dũo ⁊ Petꝛo

pᷣmoꝛdia reueꝛtẽdũ ẽ. ſʒ aliud ꝙ ẽt graues à
nos öceatĩde ſumẽdũ ẽ uelox ↄmotie num
trãſitus.citus ad prem ꝛecuꝛſus. Nulla mẽo
ria offenſonis. nulla cupidiras dignitatis. A
moꝛ ſocie dilectõis.equalitas natuꝛalis. Un
ẽt Pylarius. Paruuli pr̃em ſequùt matꝛeʒ
amant.pꝛoximo mala uelle neſciunt. cuꝛaʒ
opuʒ negligunt.nõ ĩſoleſcunt.nõ odiũt.non

mẽtiunt᷑.dictiſq; credunt.⁊ ꝙ audiũt ueruz

bũt.Et h̊ oium affectionũ aſſumpta nobis ⁊
ↄſuetudo ⁊ noluntas celoꝝ iter pᷣuiũ pᷣſtat.
Reueꝛtẽdum igitur ẽ ad ſimplicitatẽ infan

tium.qꝛ in ea collocati ſpẽm dñicam ciꝛ cũv

feꝛemus.q̊ PHylarius ¶ Et notandũ ꝙ pue
ricia uſq; ad quattnoꝛdecimum annum du
rat ꝑ qð intelligũtur quattuoꝛdecim ꝓpꝛieta
tes qᷓ debent eſſe in hoĩe.qui ſtatuendus eſt
iuxta xpᷣm. Pꝛima ẽ ꝙ pueꝛ paucis ẽ conten
tus.⁊ ĩ hoc ẽ ſobꝛietas. Secunda ꝙ puer ſe
det ĩ puluere. ⁊ hec ẽ humilitas. Tercia eſt
ꝓꝙ non ſentit motus carnis.⁊ ĩ hoc ẽ caſtitaſ
quarra ẽ ꝙ libẽter dat ð pane ſuo.⁊ ĩ hoc ẽ
libezalitas. Quita ẽ ꝙ pałẽtibus ſtatig obe
dit:⁊ hec ẽ uera obedia.Sexta ẽ ꝙ pueꝛi ſe
mutuo diligunt.⁊ ĩ hoc ẽ mutua charitas.

BSeptima ẽ ꝙ non ↄfidit in ſe:ſʒ in ꝑntibus
ſad quos oẽs clamoꝛes r̃poꝛtat.⁊ i hoc ẽ cõ
fidentia ĩ deo ⁊ ↄſtantia. Octaua ẽ qð non
ſolicitus de aliquo. ⁊ ĩ hoc ẽ uera ſpes in
deo. Nona ẽ qõ uerax cẽ.⁊ ĩ h̊ ẽ vitas q̃ oẽm
falſitatem ⁊ mendacium excludit. Decima
cẽ qõ cito placat ⁊ ꝑ mimo.⁊ in hoc eſt beni
gnitas. Undecima ẽ ꝙ ꝑſonatos hoĩes expa
ueſcit.⁊ in B ẽ ueꝛecũdia ⁊ ꝛeueꝛentia.duo
decima ẽ qð nõ pudet pueꝝ ẽt mẽdicare pa
nẽ.⁊ i hoc ẽ ̃cognitio ꝓpꝛie paupꝑtatis ⁊ fra
gilitatis. Terciadecima ẽ qð ſimplex ẽ:⁊ in
hoc ſimplicitas.⁊ ĩnocẽtia. Quartadecima
ẽ quõ hylaꝛis ẽ.⁊ in hoc ẽ hylaꝛitatis gr̃a.
Iſti ſüt anni ⁊ ppᷣetates pueri ſpuᷣalis.quos
ꝗ haberet xpᷣus eum appꝛehẽderet ⁊ iuxta
ſe ſtatueꝛet.Deinde ñs poſtq; excluſit.q;
ſi ſupbi ⁊ honoꝝ appetitoꝛes:ſʒ pui ⁊ hũileſ
intrabunt in regnum celoꝝ. ↄcludit reſpon
ſionem ad pᷣmiſſam apoſtoloꝝ qõem:dicẽs.
Quicunq; ergo humiliauerit ſe ſicut paꝛ
uulus iſte.hic maioꝛ ẽ).i.erit (in regno ce
lorum) Ac ſi dicat.uis eſſe maieꝛ in r̃eno ce
loꝛum.ſis ̊̊ minimus p humilitatem qꝛ quã
to hic humiliaberis ⁊ minoꝛ fueris. tãto ibi
exaltaberis ⁊ maioꝛ eris. Arguamus ꝗ̃ ſic.ſi
ſimpliciter ad ſimplz. ⁊ magis ad magis:ſi eꝛ
go paꝛuus pꝑ humilitatẽ ẽ magnus in ꝛegno
celoꝝ ⁊ paꝛuulus eꝛit.maioꝛ igit᷑ ſi minos
es alijs in humilitare. eris ĩ regno celoꝝ ma
ioꝛ ĩ dignitate illis quos excedis ĩ hũilitate.
Qui.n.h fuerit hũilioꝛ erit maioꝛ ꝑ gratiaʒ
qꝛ humilitas ẽ recta diſpoſitio ad gr azʒ ſuſci
piẽdam.deus.n.ſuꝑbis reſitit.humilibꝰ ãt
dat gram.⁊ talis erit maioꝛ ĩ celo ꝑ gloꝛiaʒ.

ſoluto. ? de qõne diſcipuloꝝ ſr̃ maio.eoꝝ.

Moꝛaliter paruulus ĩ medio ſtatuit᷑. cũ ue
re humilis ĩ ſtatu dignitatiſ ponit᷑.qꝛ tũc ſiẽ
lucerna ſuꝑ candelabꝛũ ponit᷑ alijs in exem
plum.⁊ paruulus honoratus plus reputat
ſe ĩdignuz. Et niſi alij a ſuꝑbia ↄueꝛſi fuerit
⁊ efficiãtur ſicut paꝛuuli imitantes eius hu
militatem ⁊ ñ aſpirantes ad dignitatẽ: non
itꝛabunt ĩ regnũ celoꝝ. Nã anguſta ẽ poꝛta
⁊ iõ ĩuidi ⁊ goſi ꝑ ſuꝑbiam traſire ñ poſſunt
pꝑ ipᷣ aʒ. ſʒ im̃ humiles ⁊ gꝛaciles ſpm̃ iflatuʒ
non hnñtes.ſ Et ad ꝛefrenatõeʒ zeli ⁊ ſupeꝛ
bie ĩ apłis.ꝗ honoꝛaꝛi cupiebant ĩducit eos
non ad qrendum honoꝛem.ſz ad exhibendũ
nõ ꝗbuſcunq; ſʒ ꝑuulis ⁊ humilibus ⁊ abiec
tis eos honoꝛando ⁊ obſequia caritatis eis
exhibẽdo:dicendo((Et qui ſuſceꝑit unũ paꝛ
uulum talem) hũilẽ.ſ. ⁊ fidelẽ.mee innocẽ
tie imitatoꝛẽ (ĩ noĩe meo)).i.pꝑ amoꝛẽ meũ
7 nomẽ. qꝛ xppᷣianus ẽ: ⁊ meo noie iĩſignitus:
uel ad mei noĩs inuocatõem.ipᷣum ad hoſpi
cium recipiẽdo: ⁊ neceſſaria miſtꝛando: ⁊ ꝑp
hoc intelligũt omnia alia bñficia que ꝓpt er
deũ ipendunt᷑ ꝓximo(me ſuſcipit) inhabitã
te ĩ illo⁊ illũ ꝗ me miſit).ſ.pr̃ez meuʒ(qꝛ
ego in pre ⁊ pateꝛ in me eſt) Nam deus ab
eo ueꝛe ſuſcipitur ꝗ ei ↄformat. Unde Am
bꝛo.qui.n. imitatorem xpᷣi recipit xpᷣm reci
pit me recipit.hec Amb. Qui inquam taleʒ
ſuſcipit affectu ad ↄpatiẽdum:affat u ad cõ
ſolãdum.effectu ad ſeruiẽdum.patĩa ad ſuſ
ferẽdum:me ſuſcipit. Magno ergo honore

ſuſcipiendi ſunt pauꝑes ⁊ humiles:ſiquideʒ

i ipᷣis deus ſuſcipit᷑. Unde Theo. Uide qᷓ;tũ
ualet humilitas:pr̃is nãq; ⁊ filij ĩhabitatio

nem meret᷑.⁊ etiam ſpũũᷣſſancti. Quaſi dicat

dominus.ſᷣm Criſ. Non ſoluʒ ſi tales efficia
mini mercedem magnam accipietis: ſʒ ⁊ ſi

alios tales ꝑꝑ me honoꝛauerit᷑.iſta mihi hu

militas ⁊ ſimplicitaſ ualõ õ honoꝛabilis.Utł
ſim Pieꝛo.ne cum ðlatum fuerit apoſtoł ſe

putent honoꝛatos.adiecit non illos ſui meri

to ſʒ magiſtri honore ſuſecipiendos qꝛ princi
palius illi fit.uius gratia ⁊ honoꝛe fit. Et

qꝛ dixerat dñs. Qui ſuſceꝑit unum puulum

talem in nomine meo me ſuſcipit:ſignificãs
quod humiles ſuſcipiendi eſſent: intellexit
Johannes quod eos non in nomine eius re
cipiant ꝗ non ſincere ambulant. Unð dixit
ei((Magiſter uidimus quẽdam in nomine
tuo)).i.ĩ inuocatione nominis tui ((eijciẽtẽ
vᷣmonia.⁊ pꝛohibuimus eũ)) ne.ſ.hec in no
mine tuo ageret.quia te non ſequitur nobiſ
cum.i.ſicut nos.ſ.inète ⁊ coꝛpore.⁊ non ob
ſequit᷑ in uita.nec rlinquit omnia. Quaſi di
ceret. Pic in nomine tuo ꝛecipi non dʒ (( Je

ſus at rũdit. Nolite prohibere illum)) Qua
ſi diceret. Non õbetis bona ul ſigna faciẽtẽ

prohibere.quia mecum eſt. Nemo.n.faciẽſ
uirtutem in nomine meo.cito ⁊ de facili lo
quitur mala de me:exiſtens ingratus mibi

ſenberent ſeo tii:dum ui
wn ſeuebatut ecene gene
licf conaus eſt erenplo⸗
mliet exemplo ilius qui xynm
Etuamis non eſet tante pe
onntious dhz egueꝛet n apo
mnodoonnesfdle ſequunr
nisingreſöaci hm dede
cumn eis a d nen
bar K indei ads Eit cde
Vnbro. Köimebendinun
amore faciebat,nam pre⸗
gens geum ? a geo dlecn
enum ee a benefica
huiuſnodi/ qui non uteb
latus. obſeqio ſeqncir
nonei frmoriq ciſtanti⸗
Wuneretſoniores ſtii excl
nemini adonocderparte
ß doeſatins guod
uocidu t iufici het Am

L ſkeando,
hmnig alig bifcnne

B laqueppeer
me iſi). ſcpre nnenz ar
ein ne eſ) tan ens eh
gei aſornat. Me An
em pi /ccigt rpin reci
Ind, Mnnun ne;
yatſedum: affitn ad o
ſennitumn ati a ſl
t. Magno ergo onore
nges 1 humies: ſqidez
Vmnde Thbeo. Vide ii
fis nac 1 flzihaditetio
w ſpäſtancti. Ouaſtaan
Mon Ouzſiales eſſin
magnam dccihietis: Ht
e honorauenii iſa nihih
ciaſ ualos hororrblie/
mm olatun fuent aoſel ſe
x. ciecit on llos n neni
nore ſuſtiplennos ge gfint
us gatia hoſe f. Et
ui utcegit unum Puuun
meo me ſuſciptt:inifiei
legend eſenn inclen

Secunde partie

de tantis beneficijs.ꝗ.n.non ẽ aduerſũ nos
proꝛſus ? manifeſte ꝓ nobis ẽ. quodammõ
ex parte.ſ.ĩquantum adueꝛſus nos non eſt
æc cõtrarius doctꝛine noſtꝛe non docet quam
uis tamen ex nobis non ſit. Nã licet ſigna fa
ciẽtes quãdoq; deſpiciantuꝛ. deus tamen cu
ius muocatio hec facit: honoꝛatuꝛ. Scðõm
Theophilum diſcipuli prohibuerunt eũ.nõ
quidẽ inuidentes ſed opeꝛationeʒ miraculo
rum diiudicantes.ñ eniʒ cum eis miraculoꝝ
poteſtatem acceperat. neqʒ enim dñs eũ mi
ſerat ſicut illos.neq; ie ſum ĩ omnibus ſeq̃ba
tuꝛ. Sed ut dicit Ciril. oportebat magis pẽ
ſare non buncipſum eſſe miraculoꝝ auctorẽ

ſed gratiam que eſt in eo qui in uirtute xpi

miracula perficit. Multe ſunt differẽtie do
norum xp̃ᷣi.ſʒ quia tꝛadiderat ſaluatoꝛ pote
ſtatem apłis. ut ſps ĩmũdos eijcerent: puta
nerunt nulli aliorum ſed ſibi ſolis licere. cõ
ceſſam gerere dignitatem. ⁊ ideo accedunt
ſciſcitantes ſi liceat ⁊ alijs hoc ager̃.h̊ Ciril
lus. Sed uoluit dominus illum qui ſe non ſe
quebatuꝛ ab opeꝛatione miꝛaculoꝝ non pꝛo
hiberi.ut diſcipulos ſeruaret in humilitate:
ne gloꝛiarentuꝛ: ne ſuperbiendo gauderent
in miraculorum operatione.nec ſue uirtuti
aſſcriberent ſed xpᷣi:dum uiderent eũ ꝗ xpᷣʒ
non ſequebatuꝛ eijceꝛe demonia ut quoſ hu
miliar̃ conatus eſt exemplo pueri eos ẽt hu
miliet exemplo illius qui xpᷣm ñ ſequebatuꝛ
Et quanuis non eſſet tante peꝛfectõis.ut in
omnibus xpᷣʒʒ ſequeꝛet᷑.ut apoſtoli.ſicut nec
modo omnes fideleſ ſequuntuꝛ xpᷣm ꝑ f̃ligio
nis ingreſſũ: tñ ĩ xpᷣm cꝛedebat ⁊ iõ dicit eſſe
cum eis.⁊ ñ ↄ:qꝛ nomen xpᷣi non blaſphema
bat ut iudei.quos dixit contꝛa ſe eſſe. Scoõᷣm
Ambro.Mõ rpꝛehendituꝛ Johan.qꝛ hoc ex
amore faciebat. nam precipua deuotõe dili
gens deum ⁊ a deo dilectus.putauit eum ex
cludendum eẽ a beneficõ eiectioĩs demonũ
⁊ huiuſmodi.qui non utebat officio diſcipu
latus.⁊ obſequio ſeqndi: xpʒʒ ſʒ docetuꝛ infir
moꝝ eẽ firmorũq; diſtantiã.quia dña eiſi re
muneꝛet foꝛtioꝛes.ñ tñ excludit infirmos: ⁊
neminẽ a bono qð ex parte habet eẽ arcen
dũ.ſʒ ad hoc potius quod noũ habet.eſſe ꝓ
uocãdũ ⁊ ĩuitãdũ.hec Ambꝛo. Tales ẽt ob
ſalutem admittendi cẽſent᷑ alioꝝ: ⁊ nõ tam
pꝛopteꝛ illoſ qᷓ; propter alioꝝ utilitatẽ ẽ gau
dendũ:qꝛ licet ſbi quandoq; noceat multis

tũ ĩ eccleſia pꝛoſunt: uñ Beda hac doct ſen

tentia dicit apoſtolus. Sed ſiue occaſione ſi
ue ueꝛitate xpᷣs anũcietuꝛ: ⁊ in hoc gaudeo
ſz ⁊ gauõbo. Itaq; ĩ beꝛeticiſ ⁊ ĩ malł catho
licis non ſacramenta ↄmunia in quibꝰ nobi
ſcũ ſt᷑ ⁊ adᷣſũ nos ñ ſunt:⁊ dũm ñ ſequuntu
nobiſcum dereſtari ⁊ phibere debemuſ.hec
Beda.Et non ſolum talis eiectio demonum

facit ad declarationẽ uirtutis xpᷣi ſed etiam

quia beneficia diuina non ſolum dant ma

Capttuliũ.di.

iores.ſed t aliquando per minores ⁊ impeꝛ
fectos:ut ĩ hoc etiam declaretuꝛ uirtus noĩſ
xpᷣi.qͥ peꝛ magnos ⁊ paꝛuos indiffeꝛenteꝛ põt
oꝑari. Unde Zbeopᷣ.mirare ãt xpᷣi uirtutẽ q̊
liter indignos ⁊ non diſcipulos eiꝰgr̃a oꝑat᷑.
Sic ⁊ ꝑ ſaceꝛdotes ſãctificantuꝛ homineſ qᷓ
uis ſacerdotes ſancti non fueꝛint. h̊ Theopᷣ.
Si g a malis fiat opꝰ bonũ de genere non ꝓ
hibendi ſũt hoc facer̃ lʒ.n.opus tale non ſit
meritoriũ ſine caritate.tñ eſt diſpoſitiuũ ad
emẽdatõm uite. Per iſtũ ꝗ non erat ð ſocie
tate apłorum ſignat᷑ laicus bonus.qui ñ̃ hʒ
predicandi officiũ tamen bonis uerbis ⁊ exẽ
plis agit ad expulſonem demonis demonia
de cordibus prorimorum qᷓ;uis non ſequat
xpᷣm per ſtatum religionis ⁊ clericatum. Ec
ce quanta inuitatõ ad humilitatem ad quã
inuitat tanqᷓ; ad uirtutem xpᷣianiſſimã: ſʒ tũᷣ
ad eam uenire differimus uſq; ad horam ſu
pꝛemã.ſupeꝛbientes quãdiu ualemus licʒ xꝑ
ſuperbiam demones efficiamuz. Or̃o.
d Oie ieſu xpᷣe:da mihi ut uadã ad
mare r̃ cogitãdo pct᷑a ĩ amaꝛitudĩe
aĩie ⁊ mittã hamũ ĩ cordis ↄtꝛitiõe
7 aperto ore ĩ ↄfeſſõe. ſtaterã ſol
u ĩ ſatiſfactõe.⁊ ſic liberer a tꝛibuto diabo
li ⁊ eiꝰ exactõe.da ẽt mihi.ut ↄueꝛſus ab e
latõe efficiaꝛ ſicut paꝛuulus ⁊ humitł᷑ i ocuł
meis:ſicq; ꝑ artã uiã ⁊ ãguſtã portã meꝛeaꝛ
ĩtrare ĩ gnũ beatitudinis Paꝛuulos quoq;
⁊ humiles ꝑꝑ nomen tuum ſuſcipiam carita
tis obſequia exhibendo:ut te ĩ eis ſuſcipiẽs
a te ſuſcipiaꝛ in celo Amen.
De puſillis ⁊ paꝛuulis n ſi candalizãdis ex
terius 7 ñ contemnẽdis interius. Ca, vi.
Oſtquam ergo dominus r̃uocanit
opoſtolos ab elatõe ⁊ alt ercatõne
ex ſuſceptõe honoris:quẽ hũilian
tes ſeipſos peꝛcipiunt ⁊ ↄſequẽteꝛ
reuocat eos ex pena quam quicunq; ex ʒelo
ↄtenderiĩt. aut mĩoribus ſcãdalum poſueꝛint
ĩccuꝛꝛũt. Nazʒ ſecundũ Criᷣ. Sicut qui hos
honorãt ꝓpteꝛ deũ mercedẽ habebunt: ita
utiq; qui dehonoꝛant. i.ſcandalizat ultimazʒ
uindictam ſuſtinebunt Scãdaliʒãt ãt ꝗ ſuo
dicto ł facto minus recto occaſionẽ cuiquaʒ
dat ruine ĩ pet̃m ac vbo uel exemplo pꝛopel
lit ad malũ. Et primo monet uitare ſcadalũ
actiuũ ſiue alienum. ⁊ poſtea paſſiuum ſiue
ꝓpᷣa.Eſt gᷓ ſẽſus.Uos aptłi nolite alt᷑ care de
pꝛimatu honoris.qꝛ ex puſillos ⁊ punlos nu

ttate ſʒ fide. ac nuper ↄueꝛſos.⁊ ĩ xpo natos

ſcãdalizabitis ⁊ ꝑdetis.uñ dicũt᷑ puſilli ꝗ a
ſupbia altitudine ſe huiliãtes:patia ⁊ hũᷣili
tate ſpõte ſua puſilli fiũt ⁊ ꝑuuli ꝗ adhuc ſi
in fide infami.⁊ de leui ad ulicita ꝑ maita e
xẽpla pnt ꝓpuocaꝛi. Tales ãt ſcàd aliʒaãdi n6
ſt᷑ minoꝛes.n.cito ſcandaliʒzãtuꝛ.maioręs ue
ro non faciliter ſcandala i offendicula re

cipiunt. Recte ergo ꝗ ſcãdaliʒari pareſ pu

ne ſcandaliʒetis

ſllus dr̃ ⁊ ꝑuulus ẽ:qꝛ nullus ſcandalisat:

aut ex dicto uel facto alterius in peccatum

ruit niñ ĩquãtũ puſillus ⁊ ꝑue vᷣtutis fuerit.·

Nam magnus ⁊ pfecte vtutis.i.ꝛobuſtus in
fide ⁊ charitateꝗcꝗqd uideꝛit uel audierit:
aut paſſus fueꝛit.ñ decliat de facili a fide ⁊
ueritate: nec ex dicto uel facto malo alteri

us ĩ peccatũ ꝛuit:q; (ut in ꝓuerbijs dr) non

2riſtabit iuſtui ꝗc ꝗd ei acciderit. Dicit g
Qui ãt ſcãdalizʒ auerit unuzʒ de puſulis iſtis
ꝗ in me cꝛedunt.expedit ei ut ſuſpẽdat᷑ mo
la aʒinaꝛia in collo eius ⁊ demergat in pfun
dum maꝛis) Mola aʒinaꝛ:ia dr̃ quaz trahũᷣt
⁊ uoluũt aſini uel equi cum rota in molendi
nis. 2 ꝑ hanc intelligit ꝗqcunq; gꝛauis ⁊ pon
deroſus lapis. Quaſi diceret:Multoutilius
?„ melius ẽ innexium.⁊ penitentẽ ẽt noriuʒ
grauiſi ma pena uitam fimre tp̃ꝛalem: quaʒ
ſcandalizãdo ⁊ ꝓꝑdendo frem. moꝛtẽ mereri
etnam: ⁊ eligibilius ẽ tpꝛaliteꝛ affligi quam
cteꝛnalr crutiaꝛi. Ubi Hieꝛo. Secunduz ꝛi
tum ꝓuiĩtie loquit᷑.quo maioꝝ criminũ iſta
apud ueteres iudeos pena fuit. ut i pfundo
ligato ſaxo demergerent᷑: expedit ãr ei quia
multomelius ẽꝓ culpa bꝛeuẽ recipere penã
q; eteꝛnis ſerunari crnciatibuſ:ñ eĩ iudicat ̊
us bis ĩ idipᷣm. hec Piezonꝝ. Hoc ẽt de one
ꝛe peccati põt accipi q; expedit ei.ſ.pecca
toꝛi.ut fuſpẽdatur mola azinaria ĩ colo eiuſ
⁊ meꝛgat in pfundũ maris. Mola azʒtaꝛia ẽ
onus pnie.mare ẽ amaritudo ↄtritõis. Pec
catoꝛi g magis expedit.cũ mola aʒ naꝛia.i.

zaui pnia demergi in ꝓpfundum maris id & E

amaꝛe ⁊ coꝛdialis ↄpunctionis:qᷓ; re ſeruaꝛe
eterne danationi. Poc ꝗcunq; diligẽter uo
lueꝛit aduertere.ñ uidebit ei onus penitemi
graue. ſg ualde leue. Et ſubiungit(Ue moo
Nimundaͤts hoĩbus((a ſcandalis).i. ꝓpter
candala que faciunt alijs. Quia ſi tam gra
ue ẽ ſcand alizare puſillos ꝙ ei ꝗ ſcãd alizat
unũ puſillum magis expedit mola sʒzinaria
ꝓfundum maꝛis demergi.ꝙ non ẽ paꝛuum
ue:longe maius ne.ſ.einuz iminer ibi moo
eſ.mũdi amatoꝛibus ⁊ peccatoꝛibus ab ſcꝗ
dalis.i.ꝓ ſcandalis.q̃ non cauent.nec ꝓxĩos
ſcãdalizare timent: ac tanta ⁊ tã magna in
ferunt ſcandala. ne duʒ pazuis ſed 2 magniſ
Pꝛelatoꝝ ãt ⁊ religioſoꝝ ſcãdaluʒ nicnloſꝰ
t geauius: q eoꝝ factu magis trahit i exẽ
plum. Sʒ qꝛ poſſit ab eo queri ſi ita malũ
S alios ſcdâdaligare: qre pmittis ſcãdala eue
nir̃. Kndit (Meceſſe ẽ eĩ).i.expediẽs ⁊ uti
le. ad alioꝑ pbatõemſut ueniam ſcandala)
i.bone ⁊ deo placẽtis ↄuerſationis impedi
menta. Et ideo dicit apoſtolus. Oportet he
reſes eſſe ut ꝗ ꝓbati ſunt: manifeſtati fiant
in uobis. Unde Pieronymus. ſicux necelſe ẽ

ignem calere miuem uezo frigere: ita ettam
neceſſe eſt. ut iniquitas Rn eih ms-
ni ſcandala pariat pfecfon vo caritgs piets

——

unum ex his puſulis

tis oꝑibus luceat.h̊ Piero. Nõẽ neceſſitas
abſoluta.qᷓ im̃ ex ſuppoſitione .ſ.ſuppoſua
tãta. ut appareat mundi iniquitate. Nulla
n. neceſſitas cogit humana coꝛda eſſe iniq̊
que tamen quia iniqua ſunt.neceſſario mo
uent ſcandala. Ande ſᷣm Criſ. Non ðᷣſtruit
libeꝛtatem arbitrij neq; neceſſitati aliquaꝝ
xeꝝ ſupponit: ſed q omnino futuꝛũ c pdicit
neq; enim quia pꝛedixit pꝛopter hoc fit: ſed
quia omnino futueum erat.pꝛopter hoe pꝛe
dixit. Scandala quidem ſunt pꝛohibitionet
recte uie ⁊ neceſſe eſt ut ueniant.id eſt om
nino uenie/ t. Sed quia iteꝛuʒz poſſet aꝛgui
ñ neceſſe eſt ut nemant ſcandala.ergo fa
ciunt ſeandala non ſunt puniendi reſpondet
ĩmo:dicens.¶Uerũtamẽ ue).ſ.eteꝛne dd
nationis (homini uli peꝛ quem Acauſaliteꝛ
⁊ cuius uicio(ſcandaluz uenit) n tamen ſuĩ
peccato euitaꝛe poteſt. qui ꝙ neceſſe eſt ut
mundo fiat uicio ſuo facit ut per ſe facit
ſi ei(ut ait Cri) neceſſitas eſſet ñ dixiſſet.
ue homini. Unde eos miſeꝛos dicit.qui ex e
lectõe ꝑnitioñ ſunt.Unde Cheoph̊. Queꝛũt
aliꝗ ſi neceſſe ẽ ut ueniãt ſcꝗandala. cuꝛ do
Minus arguit candaloꝛum auctores. Quic
quid eĩ parit neceſſitas ueniale eſt. ſed attẽ
de ꝙ neceſſitas iſta ex libero arbitrio ſorti
tuꝛ originem. Uidẽs eĩ domius qualiteꝛ ho
miĩes initùtuꝛ malo.nec ꝓponũt aliquid bo
ni:dqixit ꝙ quãtum eſt ex cõſequẽtia eoꝛum
que uidetue neceſſe ẽ còtiger̃ ſcãdala.ſicut
n medicus uidẽs quẽqᷓ; male dieta utẽteʒ di

rare nerrſſe eſt huc egrotaræ. Et ideo iduté
i ſcãdala ue dicit:⁊ pẽam ei cõmiatur. ubi ·

OD
⁊ Pieꝛo.cum neceſſe ſit in iſto mundo fieri
ſcandala. unuſquiſq; ſuo uitio ſcadalis patz.
ſimulq; ꝑ generalem ſententiam pꝑcutitur iu
das.qui ꝓditioni animam preparauerat.hec
Piero.Et ſi aliqnã do utiliteꝛ ſcãdalũ gs fa
ciet. non tamen iudicabituꝛ a deo. ſm utili

tatẽ que inde ꝓuenit ſed m exitũ quẽ ſcan
daliʒs intendit. Dong kut crucinrobi

tamen bene feceft qui e cæuciſirerut ſemꝑ
iudicat deus opuã c? nequitiã pæccantiuz ñ

ex euentu omodox inde prouemietium. que

ipe ſolus facit.⁊ utilłꝛ diſponit. VUt autẽ dicit

Cripſ᷑̊. Deꝛ ſcandalizentis penã bꝛauium ſal
uantis addiſce. Niſi.n. undanime ſaluſ ſibi ni
mium cure non comminaꝛetur ſcand aliʒati
bus tãtam penam. Et merito ue illi per quẽ

ſcandalũ uenit:quia uiam ad ue alijs pᷣſtru

it:ſicut.n:qui ĩtoxicaꝛet fſontem. cauſa eſſet

—¶

Mortis oium porãtium ? moctetium ð eo ſic

eſzX 0 cadalo, De huiuſmodi ſic dic Gaeg.
Quantumcũq; exemplum male conuerſatõ
nis etiam ſed illi nõ ſequantu: quis prebue
ꝛit ſe pꝛo tãtis ratõm nouerit redditurum.
Uñ ⁊ Criſoſtomus.ſi uiꝛ aut mulieꝛ ſe orna
uerit. ⁊ uuliꝰ ſpectãtium ad ſe ꝓuocaueꝛit:
⁊ ſi nullum inde ꝓuẽiat damnum.iupicium

:pot eſſe ne ge⸗
nn c geſi gun
ſtionen per octluͤ de
gnitione enl
i ergo perctti ſenncal
ji mebior? argult Jyt
cati endoltzitii gna
utirptatu ? ciima ne⸗
ſyr bis neceſſarij ur mo⸗
lule m ii guifc ſcancaliz
lite onit⸗omnino⸗ obi r.
liſt. dicit ergo (Si autem
ACiutor tu' quantumcunq
dperole ut manus miniſtrat.
2 dimori igedit:r gte ſen
ſendidesw ſiden ſen
Wn os curea teinl
ie ſapdonet 1 N pes
ſcandalizattei leante
ei guo ad afſecti afe
1 piſce abste) quo ad e⸗
geutongo. imeligt
ſlolt voen dicens Bo
litan ingen gebile
unage el ſorio el claung

1 enatce kamico e al

tatöe iſon aiugt i
giugtiſihdu
dededſepeten iean, adi

portglütgt ihins am

mittiiigne geni
)
ſulao Loriſo⸗ Eri⸗
cutli gten
ocul cicale⸗ mlt

minitlliper 1 gegil

7
(ſcan⸗ agie
Caliz eniſtinen

d er hero rbin ſn
ctzel conius ualtter ho
lo. nec pponit gliguid bo⸗
neſt er ſeqnetin eorun
ſee cotige, ſeaela cut
guech maie dierg ureez di
eNNAN EL deoiue
ſtn Kamei ömindur Wt!
ceſe ſa iho wuncd feeri
wiſcg ſoo gidid Kagalis pang⸗
Aem ſertenkiam gcuntur ig
ni arimam preparaverat het
cna t0 unl ter ial go it
niudicabitm ⸗ deo En urll
genit ſe fmn erini gue ſear
4 Gonu fut uofitio iu
quine Eeid en

E euitAAallu
ſor inde proue

urla dilponit. Ot aune cet
dalzentis ena deatiun 1
nianumanime ſalß⸗ ſoin

amoru. ſcanddN
conmminasetu ſca

——=

Secunde partis

tamẽ patietur ĩeternum: qr uenenum obtu
lit.⁊ ſi non fnit qui bibezet,pulchritudo eni

uenenum aiabus ifüdit Magnum eꝛgo pec

catum ẽ ſcãdalũ.⁊ iõ ſũmoꝑe ẽ cauẽdũ. Uñ
Augu.magis peccàt ꝗ aias ad peccandum
iflamãt.⁊ iõ ſubrta hut qᷓ; ꝗ caꝛnem xpᷣi cru
cifixeꝛut. Unde ⁊ Iſdoꝛus.deteꝛioꝛes ſunt
ꝗ ſiue doct᷑nis ſiue exempł uitaʒ moreſq; bo

noꝝ corꝛupũt.his ꝗ ſubſtãtias alioꝝ pᷣdiaqd;

diripiũt ¶ Deide qꝛ egit ð ſcãdalo actiuo ꝙ
facimus.ꝓhibẽs ne ſcãdalizemꝰ cꝛedentes:
nuũc agit ð ſcandalo paſſiuo ꝙ patimur. mo
nens ut caueamꝰ ſcadaliʒãtes:qꝛ ſepe nihil
paꝝ diſtat ĩ uitio ſcandalizare ⁊ falleꝛe.uł
ſcandalisgaꝛi ⁊ falli.Cauendũ ẽ igitur ne ꝗs
ſcandalizetuꝛ ab alio uel a ſeipᷣo.Aliuſ autẽ
põt pꝛebeꝛe mateꝛiã ſcãdali tꝛipliciteꝛ.autꝑ
adiutoꝛiũ ꝗqĩ ſignatuꝛ ꝑ manũ aut.ꝑ ſeꝛuitiuʒ
ꝙ; ꝑ pedẽ aut per ↄſilium ꝙ per oculum. Se
cũdum uero ꝙ aliquis pᷣbet ſibi materiã ſcã
dali:põt eſſe uel ꝑ actionem ꝓpriam.que ꝝꝑ
manum. ꝓuel ꝑ effectũ qui ꝑ pedez. uel peꝛ co
gnitionem q̊ per oculũ deſignatuꝛ. Ad fugiẽ
dũ ergo peccatũ ſcandali.ĩducit methapho
rã mẽbꝛoꝝ ⁊ arguit. In tantum graue ẽ pec
catũ ſcand alizãtiũ.ꝙ ſi nobis ſint coniuncti
ut pᷣopt ata ⁊ cariſſima mẽbra coꝛpori.ſicq;
ſint nobis neceſſarij ut manꝰ ⁊ pes. uł ut oc

culꝰ:ꝙ ipᷣi qui ſic ſcandalizãt ⁊ offendiculuzʒ

uite ponũt.omnino nobis relinãndi ⁊ fugiẽ
di ſt᷑.dicit ergo ( Si autem manus tua) i.
adiutoꝛ tuꝰ quantumcunq;ʒ tibi nutił.qui tibi
operoſe ut manus miniſtrat.ac ꝓ te. opera
2 adiutoꝛiũ ĩpẽdit:⁊ ꝗ te ſicut dexteꝛa tua ðᷣ
fendit( pes tuꝰ )ideſt diſcurſoꝛ tuus.qui in
uſꝰ tuos diſcurrit.⁊ te in labore uel ſolicitu
die ſupportat.⁊ ut pes infirma tua portatſ
ſcandalizat te) i. ledit te ĩ cã anime (abſciĩẽ?
eũ)quo ad affectũ.ſ.afſectũ ipᷣm rũpendo S
⁊2 pijce abs te)quo ad effem̃.ſ.ſocietatẽ ei
deuitando.⁊ intelligit᷑ ſi caſtigar̃ ũ poteſ Et
ſubdit rõem:dicens ¶ BGonu )i. mel ius (ẽ tibi
ad uitam ingredi debilẽ ) i. ſine pnitioſo ad
iutoꝛe uel ſotio( uel claudũ) i.ſine pꝑnitioſo
ſuſtentatoꝛe kamico ⁊ adiutoꝛio.ac ſuppoꝛ
tatõe iſtoꝝ pꝛiuatũ((qᷓ; duas manus uel duoſ
pedes habẽtem)i.duo adiutoꝛia ł duas ſup
poꝛtat ões.ſ.tuipius ⁊ amici ſcãdalizantis (
mitti ĩ ignẽ eternũ)Et ſi oculus tuus)i.con
ſulator ł ꝓuiſoꝛ ⁊ gubernatoꝛ ad ꝑſpiciẽduʒ
acutus.ꝗ te nt oculuſ ducit uł dilectuſ ſicut
oculꝰ(ſcãdaliʒat te) i.in eꝛꝛoꝛẽ uult ducer̃

erue eu) ſeperando a uolñtate( ⁊ pꝓijce abs

te) ſeperãdo a ſocietate( Sonũ i. utile ẽ ti
bi cũ uno oculo)ſ.ſimplici vitate.ut nõ niſi

tuã ipᷣius puidẽtiã ac ↄſlium ⁊ gnbernatio

nem hẽas (ad uitaʒ ĩtꝛare qᷓ; duos oculos ha

bentẽ) i. quplicem ꝓuiſonẽ uel duplex cõſi

liu.ſ.iuiipᷣius ⁊ mali amici(mitti i. gebenazʒ
ignis) ſᷣm Auguſt. ꝑ oculum intelligimuſ di

Capitulũ. di.

lectum amicũ ↄſiliatium qꝛ oculus iteꝛ ðᷣmõ
ſtrat. ꝙ ueꝛo dexter eſt intelligituz ↄſiliari
ĩ rebus diuinis.ſiniſter autem oculus eſt ↄſ
liarius ĩ terrenis ut ſi iſte ſenſuſ.Quicquid
illud ẽ ꝙ ita diligis. urꝓ dextro oculo heaſ:

ſi ſcãdaliʒat te.i.impedimento ẽ tibi ad vaʒ

beatitudinẽ.eijce ẽt ⁊ pijce abs te.qꝛ occa
ſiones peccande ſunt fugiẽde.De ſiniſtro ãt
ſcandalizãte ſuperſtuu eꝛit diceꝛe:quando ꝗ
dẽ nec dextro parcendũ ẽ. Dextera autẽ ma
nus accipituꝛ dilectus adiutoꝛ in diuiniſ oꝑi
bus.ꝗ huic uite ⁊ corpori ſt᷑ neceſſaria Si
militeꝛ ſuo mõ ẽ ð pede.Et ſubdit dñs ð ipo
igne pᷣdicto. Ubi vᷣmis.i.remoꝛſus ⁊ cauteri
um ↄſcientie eoꝝ ñ morituꝝ nec quieſcit.me
roꝛe rodens ⁊ mordens animã.ꝙ ñ ſit opera
ta bonũ:unuſquiſq; eĩ ſuiipᷣius accuſatoꝛ fi
et.rememoꝛans q̃ᷓ in uita geſſit. Ubi Amb.
Que pena grauioꝛ qᷓ; inteꝛius uulnꝰ conſcĩe
Nõne q̊ magis fugiendũ eſt qᷓ; moꝛs.quã diſ
pendium.qᷓ; exilium: ⁊ ignis gehẽne exteriꝰ
coꝛpus ures ñ extinguitur.nec deficit.ẽ eĩ
ignis afflictiuus ñ cõſumptiuus ⁊ ideo mate
ria eius ſꝑ durabit: nec habet contrarium a
quo coꝛꝛumpi poſſit. Unñ Beda.ſicut ãt ueꝛ
mis eſt doloꝛ ĩterius accuſans.ſic igniſ pena
extrinſecꝰ ſeuiens.Et ẽ ſenſus pᷣmiſſoꝝ in ſũ
ma.ſocietas amicoꝝ uel neceſſarioꝝ.q;tum
cũq; uideatuꝛ utilis eſſe:tñ pᷣſcidenda ẽ ⁊ re
mouenda ſit occaſio ruine anime tue. Me
lius ẽ eĩ ſine huiuſmõi amicis uł nece ſſarijſ
eſſe ĩ ꝑadiſo.qᷓ; habere tales ⁊ poſtmodũ eẽ
in iferno. Nihil enim eſt ꝙ ↄtꝛa ſalutezʒ ani

me debeamꝰ diligeꝛe. Unde Caſſiodo. Juſti

tia non patrem non matrem nouit.ꝑſonã nõ
accipit.ſolũ deum conſiderat ⁊ attendit.rũ
pe ergo oẽzʒ affectum caꝛnalẽ:⁊ ſepaꝛa eũ a
te.ſi maioꝛ ⁊ potentioꝛes:ſi minoꝛ ſepar̃ ab
eo.⁊ ĩquãtũ potes deuita ſocietatẽ eiꝰ quez
caſtigaꝛe neꝗs.mhil eĩ tã nociuũ ut ꝑnicõſa
ſocietas. Et iõ ĩiemendabiles quãtũlivʒ ami
ci nobis uitandi ſt᷑.ne ſic cũ ꝑditis in hac ui
ta partẽ habere uolumus.ſil ĩ futura cũ ilx
peꝛeamus.unde hieroꝰ. Melius eſt ut ꝓpin
quitate emolimentis carnalibꝰ caꝛeas. quã
dũ uis tuos lucꝛificare ↄgnatos ⁊ neceſſari
os.cauſas habeas ruinarnm. Itaq; ñ frateꝛ
non uxoꝛ.ũ filij.ñ amici.nõ oĩs affectus qui
nos excludere põt a ꝛegno celoꝝ. amori dñi
prepõatuꝛ. Nouit unuſqſq; credẽtiũ ꝗd ſibi
noceat ł ĩ quo ſolicitet anim ac ſeꝑe tẽptet᷑.
Meliꝰẽ nitã ſolitariã ducer̃.qᷓ; ob uite pᷣſen
tis neceſſaria et᷑nã uitã perdere. Meli ẽ ſo
lũ ſaluũ fieri qᷓ; perire cu plłibꝰ hec hieꝛo.Et
nota quod ſecundum Aug.ꝙ ẽt hoc. ipſo ſe
perãtur.a quibꝰſeperantuꝛ ꝙ eis mala ſuꝗ
dentibus h̊ eſt ſcãdalizãtibuſ non conſentit
Sʒ qrit᷑ ꝗd dimittendu ẽꝓ ſcãdalo.⁊ dicẽ
dum qð illud de quo queꝛituꝛ aut eſt malũ ĩ
ſe.ſiue mortale.ſiue ueniale.⁊ de Zii nõ eſt
B 4

de

De tribꝰ pabolis.ſ.ouis
dubinuz ꝗn dimitti dʒ: aut eſt ĩdiſſfeꝛẽs.⁊ G ſi
milꝛ dʒ dimitti: aut ẽ bonũ.⁊ tũc aut ẽ bonũ
pcepti.⁊ H̊ͥ hõ ñ dʒ dimitter. qꝛ ꝓ uitdo pec
cato alteriꝰ nullus debet pecca e.aut bonũ

. L
i n irhmeſn perogatõis. ⁊ B q́;uis poſſʒ dimitter̃ ꝓ ſcã

.

ltezius.ñ tñ totalr.ſʒ aliqñ ad ipᷣus in

12 xdalo a n tin to 4 .
Wrermittere. q uite ꝑfettõe ⁊ vitate. ⁊ ſi

ñi neceſſitate. uñ vitas uite iuſticie ? doct i

ne ñ ſimptꝛ ẽ ꝑꝑ ſcãdala dimittẽda.uñ ẽ vᷣſuſ

Juſticie uite doctrie ſcãdala cedũt.de h̊ iun
5 prła ĩ.c.pᷣ.Et notã.ꝙ multas hũilitat᷑ excel
lentias legimꝰ ĩ B loco · Dʒ eĩ hũilitas excel
lentiã. Pꝛio in ſctoꝝ collegio.qꝛ ẽ exẽplar
ppłi ſct᷑i. Uñ Aduocãs ꝑuulum ſtatuit ĩ me
dio eoꝝ.fo ĩ officio.qꝛ ẽ oſtiaꝛia ꝑadiſi.unð
niſ ↄuerſi fueritis ⁊ efficiamini ſicut ꝑuuli:
ñ itrabitis ĩ regnũ celoꝝ.teꝛtio ĩ pᷣmio:qꝛ ẽ
ð maioꝛibus ̃gni( Un) ꝗcuũq; humiliauerit
ſe ſicut ꝑuulus iſte.h̊ maioꝛ ẽ ĩ gno celoꝝ.
Quãto ĩ pᷣmatu ſeu faſtigio.qꝛ ẽ uicaꝛia xpᷣi
uñ(ꝗ ſuſceꝑit unu paruulum talem in noĩe
meo.me ſuſcipit).Quinto in iudicio.qꝛ ẽ pᷣ

cipua ult᷑x obpꝛobꝛij.uñ(¶ ſcandalizauerit

unũ ð puſillis iſtis expedit e)) ⁊c. Sexto ĩ h̊
exilio.qꝛ eius miniſtri comites ⁊ adiutoꝛes
ſt᷑ angeli bti. Uñ ſeꝗtuꝛ (Aidete ne ↄtẽnat᷑
unũ ex his puſillis:qꝛ angeli eoꝝx) ⁊c ¶ Poſt
qᷓ; ᷓ docuit uitare ſcãdalũ ↄnñteꝛ docet uitar
ↄtẽptũ ꝗ eſt quaſi radix ipᷣiꝰ ſcandali. qᷓ;uis
n. ꝓ uitando ſcandalo dñs oẽs carnales af
fectus pᷣceꝑit reſpueꝛe.ñ tñũ uſquequaq;: ut
deſpiciamus illos de quoꝝ ſalute poſſumus
ſpem hr̃e.de qua ſolicite debemus eẽ.Unð
dat ſpãleʒ cãm ñ ↄtẽnẽdi puſillos ⁊ puulos.
ſzʒ honoꝛandi ⁊ ſalutẽ eoꝝ qꝛendi.qꝛ ipᷣi ſunt
d̊o multum cari:ꝙ ondit ex duobꝰ.dicit g.
Videte ne ↄtẽnatis unuʒz ex his puſilł. Ac ſi
dicat ſᷣm Piero. Quantũ ĩ uobis ẽ nolite 2
tẽneꝛe ſʒ poſt ueſtram ſalutem ẽt il oꝝ que
rite ſanitatem.ſi aüt ꝑſeuerantes in peccat᷑
uideritis.melius eſt uos ſaluos fieri qᷓ; peri
re cum multis. Et pᷣmo oñdit hoc ex honõa
bili angeloꝝ cuſtodia:dicens.(Dico enĩ uo
bis.q; angeli eoꝝꝑ).i.eis aſſignati ĩ celis(ſꝑ
uidẽt faciẽ pr̃is mei ꝗ in celis eſt).i.uiſione
manifeſtatòis dei pfruũtuꝛ. Sacies.n.dei ſe
cundnm Aug.manifeſtatio eius intelligẽda
ẽ.⁊ iõ poſſunt ꝛenüciare iniurias illat as eis
quos cuſtodiunt. Et ẽ rõ a maioꝛi qꝛ puuli
ñ ↄtemnũtur a maioꝛibꝰ.ſ. deo patre celeſti
⁊ angelis bt᷑is.ergo nec a mioribus.ſ.hoĩbꝰ
miſeris debent ↄtẽni. Ac ſi dicat.uos illos ñ
debetis ↄtẽnere ſʒ honoꝛaꝛe.quos deus pat᷑
celeſtis ſic honorat ⁊ dignificat ꝙ ad ipᷣoꝝ
miniſterium ⁊ cuſtodiam angelos btos ðpu
tat. Non ẽ eĩ ſꝑnenduʒ ab hoĩe.ꝙ apud deũ
tante eſt cuꝛe.ñ eꝛgo ↄtemnitis angeli nun
ciabunt ⁊ pr̃ meus ulciſcetur de uobis. VUñn
Pieꝛo. Magna dignitas aĩaꝝ. ut unaqueq;

habeat ab ortu natiuitatis ĩ cuſtodiam ſui

ac dragme ⁊ filij pdigi.

angelũ oᷣlegatũ.ſic itaq; angeli exiſtẽtes cir
ca miſteriù noſtꝝ qꝛ ibi ſt᷑ ubi opant᷑ uidẽt
deũ ĩ celo facie ad faciẽ qᷓ;uis ei mittant᷑.tñ
uidẽt prem.qꝛ ſemꝑ deo iheꝛent ꝑ aꝑtam ux
ſionem. ⁊ qꝛ ubiq; deꝰ pñᷣis ẽ.iõ ⁊ i terra euʒ
cernunt. Miſſi gᷓ añ dnʒ ſunt.quia quocuq;
ueniunt intꝛa ipin ꝗ ubiq; ẽ currũt.Et cum
ad nos ueniunt:ſic exteꝛius implent miniſte
riũ.ut tamẽ nunq; interius ðſinit peꝛ ↄtẽpla
tõem. Licet eĩ mittant᷑ in miſteriũ ꝓ ſalute
hoĩum tñ nõ recedũt a cõtemplatõe diuĩa.
ſʒ aſtãt deo per cõtemplatõem iugem ⁊ cõ
tinuam. Et bene dixit ꝗ eſt in celis.quia lz
deus ſit ubiq; peꝛ eſſentiam pñtiam ⁊ poten
tiam: taq; ſpecialiteꝛ dicitur eſſe in ceł. ubi
adeſt bt᷑is ꝑ aꝑtam uiſiõezʒ. Nõ eꝛgo debent
cõtẽni ſed honoꝛaꝛi quos deus ſic honorat:
quia cõtẽptus ipoꝝ aſcẽdit ad ↄtẽptñ ði:cu
ius imaginem hnt. In eis quoq; ↄtemptis ↄ
tẽnunt᷑ ãgeli eoꝝ miſtri ⁊ cuſtodes. Deinde
ſubiungit᷑ alia rõ ſumpta ex ꝛedẽptõe xpᷣi.
Unñ Crib.ne dicas.ille faber ẽ.ille ſartor.il

le agꝛicola.ab angetł ꝗ eis miſſi ſt᷑ uenerabi

les ſunt.ſʒ ꝙ maius ẽ ⁊õe r̃demptõis dñice.
Secũdo ergo puſilli nõ ſt᷑ cõtemnẽdi ſed ho
noꝛandi.quos ſic deus dilexit.ꝙ ꝓ eis(qui ĩ
adam oẽs peccaueꝛãt ⁊ perieꝛat) ſaluãdis:
miſſit filium ſuum ĩ ſimilitudĩeʒ carnis pec
cati. Uñ ait. Uenit eĩ ⁊ de celo deſcẽdit ſili
us hoĩs ſaluator hoium ſaluare ꝙ perierat
ſ genus humanum.ñ ttum ma gnos.ſed ᷣt
puſillos.Ac ſi dicat. Uos ñ debetis cõtemne
ꝛe ⁊ ꝑturbado ꝑdere.quos ego ueni ſaluar᷑:
qꝛ ego ꝓ hoĩbus homo fieri dignatus ſum.
VUnde ⁊ apoſtolus. Noli ↄtriſtari ⁊ peꝛdeꝛe
fr̃em tuum.pꝓ quo vpᷣs moꝛtuus ẽ. Nõ ſunt
eꝛgo contemnendi puſilli.qui tanti ſunt apð
filium dei.ꝗ ꝓ eis uenit moꝛi.nec dʒ ſeꝛuus
ↄtẽnere.quos dñs tm̃ dulexit:ſed exẽplo eiꝰ

oẽm cuꝛam ut ſaluemur adhibere ꝓ quibus

ſaluàdis dñs uẽit.Et hec ꝛatio ſeu cogit atõ
Em Eris.maioꝛ ẽ pꝛioꝛe.Sraue ẽ contemne
re.quẽ deus honõat â gelo cuſtoðõ ſʒ grauiꝰ

pp cuius ſalutẽ dei filius uoluit ĩ mundum

ueniꝛe. De pᷣdicto angeloꝝ miniſteꝛio ſic di
cit Beꝛ. fidelis paranymphꝰ ꝗ mutuo amo
ris ↄſciꝰ.ſʒ ñ iuidus:n ſuã q̃ꝛi ſʒ dñi gliaʒ.
Diſcurrit medius ĩter dilectũ ⁊ dilectaz. uo
ta offerẽs. referẽs dona. Excitat iſtã plz illũ
Inteꝛdũ quoq; lʒ raro repnũtat eos pꝓariter
ſbi ſiue hanc rapiẽs.ſiue illũ adducẽs.ſiqui
de m domeſticus eſt ⁊ notus ĩ palatõ nec ue
retur repulſam:⁊ quotidie uidet faciem pa
tꝛis.uñ Anſhel. Milia miliu ad ↄplẽda pr̃iſ
n iſteria alacꝛi diſcurſu iugit᷑ meaat ĩter ce
lum ⁊ terrã:quaſi apes negocioſe ĩter alnea
ria ⁊ floꝛes.ſuauit᷑ diſporẽres oĩa.populus
acdictus neſciẽs labẽ uel ĩobediẽtie morã.

Anſhel. Uides qᷓ; fidelit᷑ angeli noſtri no
bis ſeꝛuiunt ⁊ iᷓ; ſoliciti ciꝛca nos ſunt. Uñn.

—

tnar terter oven honmnt
pectunriblu e ſeue / elte t
benb guaf gei ac bentam un
irelot ſanctog po alibu⸗
liteno ecoglis ine dubie
gelltmcin guor Hectup
Ubicg den Wgoalirer dens
ſimenton uam vcdigee.
dicens Wnd ddunedage
ſus eſiwagel Kcenne
lsdomin. Netdgin er
m iacere anre oſpectu der
luuabitun a uagatöe men
lareg ſteterin in aſpect
liobonu. imo fcoruare tin
peoum bei.hec Baſlins,
ſpirtibus ſoriidl ſunt gci
tuncz necgige 2 maxine
geliter penilter getote
lei ifunig eginis ſen
nnen Canaefrgerna
geo inte üne Enen⸗
flium aurinie Nrinigf
n auxllium

nſlinoſtcnmiiſei ⸗
dels gllert gy lioſouii
lerit ?perieiſſalnz,
1r egenerihſaluigiy:
niſimnilugre; mizher
t ei the celo eſceott ſii
oium ſaluoreg peierat
l.in titum magnos ſed t
Vos ñ eberis cötemne
e. quos ego uen ſaluaf:
omo fier dignarus ſum.
.di riſtan vedene
dPps monusd. d ſont
Kprci gni ann ſon ad
8 wern won nec z ſeiuns
atid alexit:ſen exepo e⸗
aluemur aabiberep uibis
it. Et bec uatio ſen coyſtano
mioe buue oennt
noͤat igeio cuſe hgaur
gei flins oluft munaum
to angelor miniſterio ſie
aranfnph' gnnnu en
us:n ſna iil i ii dis
ter cllectü T dilecleh/

Secunde partis

magnũ eis ꝛeueꝛentiam ðöbemus.⁊ qnotidie
eos laudar̃.ac eis gr̃aꝝ actões referrt᷑: nihil
q; illicitũ ł turpe in eoꝝ pñtia qui nobiſcum
funt cogitaꝛe uel loqui aut oꝑari. Ad h̊ nos
monet Ber.dicens Angeł.ſuis madauit de
te:ut cuſtodiant te in oĩb uijs tuis. Quan
tã tibi debet q̊ ᷣbum reuerentiam ĩferre.aſ
ferre deuotõm. ↄferꝛe fiduciã. Reuerentiaʒ
pñtia. öuotõm ꝓ beniuolẽtia fiduciã ꝓ cu
Rodia. Taute ambula tibi aſſunt angeli. ſic
eis mãdatũ eſt ĩ oĩbꝰuijs tuis. In quouis di
ueꝛſoꝛio.⁊ quouis angulo angelo tuo ruerẽ
tiam habeto:ne audeas illo pũte ꝙ uidente

me non auderes. Quid retꝛibues dno 5 om
onor

nibus q̃ retꝛibuit tibi.Siquidẽ ei ſoli
7 glia. Quare ei ſoli qꝛ ipſe mandauit.⁊ om
ne datũ optimũ ñ niſi ab illo eſt. uerũtam ⁊
ſi ille mandauit:ipᷣius quoq; qui ei ex tama

caritate obediũt.⁊ nobis ſi ubueniunt in tan

ta neceſſitate ingratos eſſe ñ licet. Simꝰ er
go ðᷣuoti.ſimus grati tantis cuſtodibꝰ recla
memꝰ eos qntũ poſſumus qntũ debemus B

Ber.Et ideo cũ omni attentõe ⁊ ðuotiõe.di

ſtincte ⁊ alacꝛiter offim diuinum exoluas: ⁊

ĩ oĩbus.ſ.cogitando ⁊ ueꝛba ꝓferendo.uidẽ

do ⁊ audiendo.ſtando ⁊ ſedendo. ſupplican
do ⁊ uenias ſumdo:necñ in alijs ſinguł ad ĩ
teriorẽ ⁊ exterioꝛem hominem ĩ hoc officio
ſpectantibus.ſic reuerenteꝛ ⁊ humilit᷑ te ha
beas.quaſi deũ ac beatam uuginem ⁊ om̃es
ãgelos ⁊ ſanctos coꝛporalibus ocuł coraʒ te
uideas. recogitãs ꝙ ſine dubio pñtes ſüt an
geli ſancti in quoꝝ ↄſpectu pſ allis deo.ibi t
ubiq; pnti. Uñ qualiteꝛ deus in oꝛatione poſ
ſit intentõm ſuam ꝛecolligeꝛe. docet Baſiliuſ
dicens.quomõ ñ obtinebit ꝗs ut ĩ oꝛatõe ſen
ſus eiꝰñ uagef᷑ ſi ceꝛtus ſit aſſiſteꝛe ante ocu
los domimi. Recogitet ergo hõ ſe ſtar̃ ſeu ꝓ
nü iacere ante ↄſpectũ dei.⁊ ſecum loqui: ⁊
iuuabitur a uagatõe mentis. uñ Hier. coꝛ
dare ꝙ ſteterim in ↄſpectu tuo. ut lorer ꝓ

eis bonũ:ĩmo r̃cordare tumet ſtare ante cõ
ſpectum dei.hec Baſilius.Et qꝛ hoĩes beat᷑
ſpiritibus ſociãdi ſunt.idcirco hic nota ꝙ; ꝗ

eunq; in eccłia ẽ ⁊ maxime ĩ ꝛeligione deo ſi
deliter. humiliter æ deuote miniſtret. ⁊ ꝓpt
deũ ĩfiꝛmis ⁊ ꝑegꝛinis ſeu paupeꝛibus/⁊ ſibi

inuicem caritate frat erna ſubueniunt. in pri
mo gradu ↄſiſtunt angelicis ſpiꝛitibus coeqᷓ
ti. Qui vo oratõne ⁊ deuotione familiarius
deo intendunt: ? pximis ſuã doctꝛinam. con
ſilium auxiliumq; impendũt.ĩ ſcðᷣo gradu ar

changelicis ſpiritibus inſeruntuꝛ.Et qui ſe
6 P

exercentr in patientia.obedĩa ⁊ uoluntaria.

pauptate ⁊ humilitate omneſq; uiꝛtutes for

titer peragunt. tertium gradum cum uirtuti
bus conſcendunt. Qui autem uitijs ⁊ concu
piſcẽtijs reluctantes.diabolũ cũ cunctis ſug
geſtioni bus contemnunt.ĩ quaꝛto gꝛadu cũ
poteſtatibus tꝛiüphũ głe obtinebut.Qui vo.

Kapłm. v.

Ieccła aĩoꝝ curas.⁊ pᷣlatas ſibi ↄmiſſas bñ
regũt ⁊ miſtrãt: aiaꝝ lucꝛis die noctuq; inui
gilãteſ ⁊ talẽta ſibi credita ſũmo coamie du
plicãtes.hi cũ pᷣncipatibꝰĩ quito gꝛadu glazʒz
rgnip labor̃ ſuo poſſidebt᷑.Aui ãtc diuie ma
ieſtati ruerenteꝛ cũ oĩ humili ſubiectõe ſe ĩ
clinant. ⁊ pro eius gla oẽm hominem f̃uerẽt᷑
+ diligunt: ſigdẽ ſeipſos.quia ad imagineʒ
dei facti ſt᷑.deo ẽt quãtũ pñt ſe ↄformant cã
nem ſuã ſpui ſubijciẽtes ⁊ ĩcẽtiuum moꝛtifi
cantes.aĩo ſuo dñantes ⁊ ad celeſtia tꝛãſſfe
rentes.hi cũ dñatõibꝰĩ ſexto gꝗdu exultabũt.
Qui vo ſedule meditatõi ⁊ ↄtemplationi in
ſeruiunt. ac cordis mũdiciã ⁊ mtis tranquili
tatẽ amplectendo.getiſſimũ ĩ ſe ᷣo exhibẽt
hĩtaculum:ꝗ merito ꝑadiſus ði appeilari di
cunt᷑.iuxta ilud. delicie mee eſſe euz filijs
hoĩʒ. ð gbẽt ipſe dicit. ambulabo ĩ eis ⁊ ba
bitabo cum eis ĩ ſeptimo gdu thronis ſocia
tuꝛ.Qui ãt ſcia ⁊ cognitõe ceteis eminẽt.
ſingulari bt᷑itudine deu facie ad faciẽ m̃te
luſtrata ↄſpiciunt ⁊ ea q̃ ex i pſo fonte oĩs ſa
pie auriunt ꝑ doctrinã ⁊ illumĩatõʒ alioꝝ in
ipᷣm refundunt ĩ octauo aſcenſionis gdu cuʒz
cheꝛubicis ſpiꝛitibꝰlocabunt᷑.Et ꝗ deũ toto
coꝛde ⁊ m̃te diligunt.⁊ igni et᷑ᷣno ꝗ deꝰ eſt ſe
totos ĩmergunt.eiq; ſimũlimi facii.iazʒ ñ ſuo
ſʒ dĩno amor ſicut dilecti ab ipſo ſt᷑:duigunt
oĩa ĩ deo ⁊ tà inimicos qᷓ; amicos diligũt ꝑ
deuʒ: quos ꝗdẽ ab amoꝛe nihil pt᷑ diſiunger
ſeu ĩpedir̃.qr q? magis inimici ĩ eos ĩſurgut
eo ualidiꝰĩ amoꝛe unitiuo ↄualeſcũt. Nibil
etiaʒ conſolationis ⁊ ↄmodi tꝑalis reꝗrunt
niſi ꝙ ad laudem ⁊ głaz dei ſpectat amor̃ ẽt
tã feꝛuẽte accenſi ⁊ ĩiebꝛia ri:ad deũ ꝑ mille
moꝛtes tranſire exemplo apoſtoloꝝ ⁊ ſct᷑oꝛũ
ñi foꝛmidant. Oibus.n.penis ⁊ tribulatõibꝰ
ſpꝛetis ꝑꝑ feꝛuorem dilectõis.ĩ carne morta
li ⁊ uita pñti.oẽm toleꝛãt gaudenteꝛ moleſti
am. F elicit᷑ qð ĩ ſemetipis ardẽtes ⁊ alioſ ac
cẽdẽtis:ita ut ſi poſſẽt oẽs hoĩes ĩ deifico a
mor i ſlãmaꝛẽt ⁊ ꝑfectos facerent.ut cũ ipᷣis
ardeꝛẽt Pi ẽt alioꝝ uicia ⁊ ꝑct᷑a taqᷓ; ppᷣa lu
gẽt. nec q̃ ſua ſt qrut.ſʒ ſoliꝰði pr̃is facie deſi
deꝛabilẽ.hiãti ſꝑ aĩo ſuꝑ oĩa diligũt ⁊ exqui
rũt. Iſti meꝛito ĩ nono gdu cũ ſeꝛaphin ↄpu
tabũt. Int᷑ q?ſ.⁊ deũ nłli it᷑ſũt ſpũs.ꝗ ipʒʒ ui
ciniꝰ ↄtemplent᷑ ⁊ ipſi imediatius appropin
quare uideantuz. Oro.

d Oie ieſu xpᷣe mgr̃᷑ ⁊ f̃ctoꝛ hõe.oĩa in
teꝛioꝛa ? ext᷑ioꝛa mea gubẽna ꝓpici⸗
⁊ ge:ne unq; alijs ð me ł mihi ð alijſ
ſcãdalũ ꝓueĩat:ſʒ oẽz occaſiõʒ ſcandali tua
gra a me abſcĩdat peĩtꝰ? excludat.Da ẽt mi
hi.ut nłlũ ð puſilt ſeu ꝑuuł pᷣſumã ↄtẽnẽ. ſʒ
potiꝰoẽs ſtudeã hõꝛar̃᷑ qᷣs tu ſic hõꝛar̃ digtꝰ
es ꝙ ad eoꝝ miſteriũ ⁊ cuſtodiã aãgeloſ btoſ
pᷣputaſti. ⁊ tuipᷣe ꝓ eiſ ſaluãaiſ ð celo ĩ mùdũ
uenir̃ ⁊ mori uoluiſti.men de tribus pa
rabolis.ſ.ouis ac dꝛagme ⁊ filij prodigi.

De tribꝰ ꝑabolis.ſ.ouis ac dꝛagme

Einde ne ꝗs ſcandalizet.⁊ ↄtẽnat
d puſillos.⁊ ad oñdendu quanti ſint
puſilli apud pr̃ez ſubdit tꝛes ꝑabo
las ꝑ oꝛdinẽ. Sʒ ß3 Lucã. duplex
fuit occaſio ſiue cã haꝝ triuʒ ꝑpabolaꝝ.ſ.ap
pꝛopinquatio publicãoꝝ ⁊ pꝑctoꝝ ac murmu
ratio ſcꝛibaꝝ ⁊ phariſeoꝝ.(Erant.n. appꝛo
piquantes ad ieſũ ſaluatoꝛẽ publicani ⁊ pec
catoꝛes) ꝗ ſalute idigebant(ut audirẽt illũ
qꝛ rõnabiłr pcta rephẽdebat qꝛ ñ cũ auſte
ate.ſʒ benigne eos amonebat.⁊ ſpẽ uenie
pꝓmittebat.libẽter debẽt oẽs ad xpᷣm acceð
re ⁊ appꝛopinquare.qꝛ oĩa ꝛemedia in eo po
terunt iuenir de ꝗbus ſic dicit Ambꝛo. Ois
aĩa accedat ad xpᷣm.qꝛ oĩa xpᷣs ẽ nobis. Si
uulneze carere deſideras medicus ?& Si fe
bꝛib e 6
cia ẽ. Si auxilio ĩdiges vtus ẽ. Si morrẽ ti
mes uita é. Si cel deſiras niq E.- ſi tubzas
Lfugis lux e. ſi cibũ qris alitũ (Et murmu
rahant phariſei)ſilata ſctitate ab alijs diui
ſ:⁊ ſcꝛibe legis noticia doctões ppłi(dicen
tes qꝛ h̊ pc toꝛes ꝛecipit ⁊ mãducat cù illis)
q.d. Pic credit bonꝰ ſct᷑s:⁊ tñ ad ſuã ↄuer
latõem ⁊ gr am recipit pct᷑oꝛes.⁊ ꝙ ampłiꝰ
ẽ maducat cũ illis tãq; amicꝰ.ſi cognouiſſẽt
ſcribe ⁊ phariſei.ꝙ uenit i hũc mom pecca
toꝛes ſaluos facere.nequaq; muꝛmuraſſent:
nã eos recipiebat. ut ↄuerſãdo cũ eis a pec
catis ↄuerteret: ⁊ illuminaꝛet ac ſaluaret.

, Sdtns Yps pc tores penitètes rcipiẽdos eẽ oñdit.

⁊ ſuꝑ h̊ tres ꝑabolas adducit.Tria.n.ſunt.:
que hoĩem ad miſerendũ ↄſueuer̃t ĩducer.
ſ⸗ſimplicitas ꝓpiꝗtas ⁊ neceſſitas. Iſta tꝛia
ſir ðu iducut ad miſeꝛẽdũ. Pꝛĩo nr̃a ſimpli
citas:⁊ ad G̊ ꝑtinet pꝛia pabola de oue errã
te. Hõ.n.ẽ ſimplex reſpectu hoſtis taʒ aſtu
ti.i.dyaboli.uñ clamat pᷣſ.Erraui ſiẽ hoſtis
q̃ perijt: quire ſer.t.⁊c̃. Secundo nr̃a ppin
quitas q; nobiſcũ ↄxit: ⁊ ad hoc pꝑtinet ſcõᷣa
ꝑabola ð oqragma amiſſa. ĩ qua ẽ imago re
gis ⁊ ſupraſcriptio noĩs:ſic ⁊ hõ ẽ ad imagi
nẽ dei foꝛmatus.⁊ hʒ ſupraſcriptõeʒ xpᷣi:qꝛ
a xpᷣo ꝗr̃ xpianus.⁊ iõ dʒ nr̃i miſeteri.iuxta
illð apłi.nemo carnẽ ſuã odio hʒ ⁊c̃.Tertio
nr) neceſſitas ⁊ pauꝑtas.⁊ ad hoc pertinet
tertia pabola ð filio ꝓdigo reuertente ꝗ di
xit qnti mercẽarij ĩ domo pr̃ia mei ſt᷑ ꝗ hba.
pa.ego ãt h fame peꝛeo.Qñ.n.hõ cognoſcit
ſuã miſeriã ⁊ ifirmitatẽ.tũc deꝰ ſibi exhibet
ſuã piet atẽ. Uñ dicit ibidẽ. ꝙ pr̃ uidẽs eũ:
miſericoꝛdia motus ẽ ſuꝑ eũ. Reſpõdẽdo eꝛ
go ſcribis ⁊ phariſeis muꝛmuꝛantibus. ſub

dit qns pᷣmo pabolã uni ouis ex cẽtũ erran
tis: q; qſtã ⁊ tadẽ inuentã.qꝛ ꝑꝑ infirmitatẽ

ambuloaꝛe ñ põt.paſtoꝛ bonꝰ ĩ humeris ſuis

adꝗ gregẽ ꝛeliquũ repoꝛtat: ⁊ ueniẽs domnʒ
uocat amicos ⁊ uicinos ad ↄgrarulandũ ſi
bi ſuꝑ inuentõe ouis que ꝑierat. Snĩa itaq;

buius pᷣme ꝑabole fʒ lucã.talis ẽ ĩ ſumma.

Eiſi gaanaꝛis iniqtate: inſti

Et filij pꝛodigi.

Bi gs ouem ꝑoitam poſtes inuentà libẽter
recipit.nõ dʒ mizaꝛi uł indignari ſi peccato

res recipio ad ꝑniam. ꝗ pꝛius amiſſi erãt ꝑ

culpã. Ul referẽdo ad puſillos de quibꝰ dic
tũ ẽ ſupra.tał ẽ huius pabole ſnia.Sicut ũ

ẽᷓ uolũtas paſtoris.ut pereat una de ouibuſ

ſuis ſic ñ ẽ uolutas pr̃is celeſtis ut ꝑeat und⸗
nec ẽt multi ð ꝑuſillis nec ẽt de alijs.⁊ g̊ pu
ſillus ñ ẽ ↄtẽnẽdus.ſi at ꝑit.ñ uolũtate eius

pit.qꝛ nec uolũtate appꝛobatõis.xł ↄſuij.uel

pcepti ei peccat: eo tñ auctore dànat.quia
ois pẽ a ab ipᷣo ẽ. hac tn .
ſũ miſticũ tãgunt᷑ ſeptẽ ĩ ſpãli:quoꝝ.pᷣmũ ẽ
hois ⁊ ãgeloꝝ creatõ.ibi(ꝗs ex uobis hõ ꝗ
hbʒ cẽtũ oues) Scðʒz hoĩs cꝛeati pᷣuaricatõ.

n hac tñ ꝑabola ʒ ſen

ibi(t ſi ꝑdiderit unã ex illis) Ter ein filij di
ad qrendum ouem pditam. ſ.poĩem incarna
tio.ibi(nõne dimittit nona gitanouẽ ĩ deſeꝛ
to) Quaꝛtũ ipᷣius ꝑ xpᷣi paſſionem inuentio.
ibi(⁊ cum inuenerit eam imponit in hume
ros ſuos gaudens)).Qnintum in celum eius
aſcenſio.ibi(⁊ ueniens domum). Serxtum
angeloꝛum ad congꝛatulandum inuitatio.
ibi(cõuocat amicos:dicens eis ↄ gatulami

ni mihi.)] Septimuʒ ſenſus miſtici expᷣſſio.

ibi((dico uobis ꝙ ita gaudiũ erit ĩ celo)⁊cẽ.
Unde ſᷣm Sꝛeg.qꝛ centenarius ꝑfectus ẽ mu
merus: ipᷣe deꝰcẽtũ oues habuit cũ angeloꝝ
hoĩm nãm creauit ⁊ poſſedit.ſʒ una ouis
tunc errauit ⁊ peꝛ jt.cũ hõ peccãdo paſcua
uite ꝛeliꝗt.Et intelligit᷑ ꝑ unã ouẽ hõ.⁊ ſub
hoĩe uno uniueꝛſitas oĩum hoĩuz a pᷣncipio
uſq; ad fineʒ mundi ſentienda ẽ:qꝛ unꝰ cꝛea
tus eſt homo. unde omnes pꝛoderent. ⁊ in
unius hominis erroꝛe omne hominum ge
nus oberrauit. Nonaginta autem noueʒ i.
nouem ordines angelorum (idem enĩ ñgni
ficat numerus ſimplex ⁊ compoſitꝰ) dimiſit
ꝛõne humanitatis aſſumpte in deſeꝛto ſiue ĩ
montibus ⁊ excelſis.i.ĩ celo: ꝙ ⁊ dyabolus
⁊ hõ deſeꝛuit.quando peccauit.Celuz quip

pe dicituꝛ deſertum ideſt derelictum.tũ ꝗqa

fuit derelictum ab angelo qui in eo fuerat
creatus.tum quia fuit derelictuʒ ab hoĩe g
ipſum fuerat habiturus.

angelorũ.ibiq; ſunt ꝛoſe martyrum ac uiole
confeſſorum ⁊ lilia uirginum. Et ut ꝑfecta

ſumma ouiũ redintegꝛaꝛetuꝛ in celo. hoĩem

perditũ qrebat in terra.Et. inueniens ouem
humeris ſuis ĩpoſuit ⁊ ad gregẽ reportauit
Cum ergo piꝰpaſtoꝛ ouem perditam reperiſ

ſʒ ñ puiuit.ñ vbeauit.ñ urgẽdo ad gregẽ du

xit ſʒ ſrponẽs hũilit᷑ hũeris.⁊ poꝛtàs clemẽt᷑
gregi ãnumerauit. Tunc vo humeris repor
tans ouem impoſuit.qñ naturam humanam
ſuſcipiens peccata noſtra ipſe poꝛtauit.qr ꝓ
hoie redimendo humanà nãm ſuſ cepit: ⁊ in
bꝛachijſ ſuiſ ĩ cꝛuce extẽis.peccata hoiĩs. id

eſt penam peccatorum noſtroruz portauit.

fi Item quia ĩſtar
deſerti in eo ſunt dulces cantus auiuʒ ideſt

ros 0 clifen t⸗
ſemus.Uelides nuſ

za laborauit nec
ſunnnunſuent ui
du ge nul ius nentis iu
iacludendo. Dco nobu
erit incelo ſver uno ctore
S origiun oud iuſtg
nient,) ſon iat pentenn
kpenitentio ocroſtinoꝛ: neca
ocete nerboſor t catoruin.
zam oſtedenee quee penitent
1üinnlatora:sdicitpenitemt.
epria dackori⸗ſlondergo g
lum ördemote Fenens dun
Gde dnerdt unns dci f
Uedeiedcamerus ecran
Verſone eidn Wn Nag dn
tuin Cülunt, angeliceſtlichz
ſergerit. diceſt vuer
ſte Ho conſore ungel i ce
en Ni il icit Oug. oſa
Ne gaucjbemuz ci ſite
eiſctone in celi henis
mm nndles ſunt inerite
letinn ii, 9

ilebis
ne tgi
deneiine n
Irdreiz Gnt,
age⸗
enrd ne ini

iti gudi ent celoſy:
Leailclieitſcto t.
cenenorino ſecnngsn
üoues habuitci
ueb hahunt ci npel
uit e voſſeclt ſyuna ouis
jtci ho perciopaſcua
ligt puni oui hoͤ ſub
2g oiun hoinz a zreipio
iſemienda d gaund creg
e Omnes poderert. in
roe omne hominumn ge
Dnagima audenn nonez.
mgeiorum (Gdem eniſigii
ſ)dimiſtr
ner t tonholtd imſit
s aclumptie in deſenoſinei
ſis i celo: g tcrobolia
nando peccauit Acliz quin

tum ieſt Gerelictun 4 a

ib angeloqui in en feril
1fuit gerelic ab hoie:

duunns,, Nemnnia iſn
dulces cantus auius ideſ

mntꝛoſe mantfrumac un
ia uirginum Et un HM
inegnetm in celo. ho

Secunde partis

gt ſᷣm Ambron. humeri xpᷣi crucis brae bia

ſunt.illic mea pct᷑a poſui:ĩ illa patibuli no
bit cruce quieui.Et attẽdendum ꝙ xpᷣs gau
dẽs impoſuit ouem humeris ſuis.qr licʒ ma
gnofuerit dolor paſſiõis ⁊ mortis quo genus
bhuanũ ꝛeꝗſiuit ⁊ hũeris ĩpoſuit:hũc tñ labo
rẽ ⁊ dolorẽ letantẽ ſuſtiuit: ut ꝑditã ouẽ ꝛe
cuperaret. Inuẽta àt oue ad domum uenit.
er reperato hom.ne ad celeſte rĩgnum r̃dijt.
ad quod cum oue reueꝛſus ẽ. cũ celü aſcen
dit ⁊ captiuã captiuitatẽ ſecũ duxit.⁊ cõuo
cat amicos ⁊ uicinos.ſ.angeloꝝ choros:ꝗ a
mici eiꝰſt᷑.qr uolüũtatẽ eiꝰↄtĩuo cuſtodiut: ⁊
uicini qr claritate uiſionis eiꝰaſſidue ꝑfruũt
dicẽs illis. Cõgratulamini mihi ⁊? ſimul me
cu qr iueni ouẽ meã q̃ ꝑierat.Scoᷣm Sreg·ñ

dicit. Cõgratulamini iuenta oui. ſʒ mihbi qr

uidelicet gaudiũ eius ẽ uita noſtra. Et cum
ros ad celũ r̃ducimuꝛ.ſolẽnitatẽe leticie illiꝰ
lplemus. Uel ideo ↄgꝛatuladum ẽ ſibi.qꝛ nõ
fruſtꝛa laborauit nec fruſtra mortuus.ex q?
ouem ꝑditam inuenit.oui vo ñ ẽ ↄgratulan
du.qꝛ nulł᷑ ſuis meritis inuenta ẽ.Et ſubiun
git ↄcludendo.(ico uobis ꝙ ita gaudium
erit in celo ſuper uno pctoꝛe pniam agente
q; ſuꝑ nonagĩtanouẽ iuſtis que nõ ĩdiget pe
nitentia) Non dicit penitentiã cogitante. qᷓ
ẽ penitentia ꝓcꝛaſtinoꝝ:nec dicit penuẽtiã
docẽte.nerboſoꝝ pᷣdicatorũ:nec dicit peĩtẽ
tiam oſtẽdente que ẽ penitentia hypocꝛitaꝝ
zñmulatoꝛũ:ſʒ dicit penitentiam agente.qꝗᷣ
pnia öuotorũᷣ. Non ẽ ergo gaudendum ſo
lum õ r̃demptõe geneꝛis humani.ſʒ quacun
q; hoꝛa ↄuertit᷑ unus pctoꝛ.fit gaudium ãge
lis dei eo ꝙ numeꝛus eoꝛum ſupple atur ex 2
uerſione pctoꝝ: Un Aug Qui ꝑ pniaʒ pecca
tum diluit. angelice felicitatis ĩi eternum cõ
ſers erit. Dĩc ẽ ꝙ ſr̃ ↄuerſione pct᷑oꝛis uelut
de ſuo conſorte angeli ĩ celo gaudere dicun
tuꝛ. Nã ut dicit Oꝛig.noſ angel ĩ cel occaſio
nẽ gaudij pᷣbemus.cu ſuꝑ terꝛã ambulãtes.
ↄueꝛſationẽ in celis hẽmus ſᷣm Ambꝛ. ãgeli

qm̃ rõnabiles ſunt.ñ ĩmerito hoĩz redẽptiõe

letàtuꝛ.Quaqᷓ; hoc quoq; ꝓficiat ad incenti
ua ꝓbitatis.ſi unuſquiſq; ↄueꝛſioneʒ ſuã gra
tam foꝛe cꝛedat cetibus angelorũ: quoꝝ aut
affectare patꝛociniũ aut ueꝛeꝛi dʒ offẽſã.Et
tu igituꝛ angeliſ eſto occaſio leticie gaudeãt
de ꝛitu tuo. Uñ Beda. Quem g dñs inuemit.
qñ hoĩem ꝛeſtauꝛauit.⁊ ſuꝑ eam inueta ma
ius gaudium ẽ in celo.qᷓ; ſuꝑ nonagitanoue

quia maioꝛ materia diuie laudis eſt izeſtau
ratione hominum in creatiõe angelor

Mirabiliteꝛ enim angelos cꝛeauit. Iʒ mi

rabilius hoĩes reſtauꝛauit.hec Beda q;uis
ergo paſtoꝛ multoplus diligat oues nonagin
ta nonem. qᷓ; iolam centeſimam: tacitis tam
alijs. ſtauꝛata multis modis ſe gaudeꝛe o
ſtendit.ſic quoq; ſaluator de ꝛeparatõe hoĩs
magis gaudet .5 ẽ magis ⁊ pluꝛibus argum̃

Captm. vij.

tis òſtendit ſe gaudere.qᷓ; de angeloꝝ ſtabi
lit ate. Uſitatiſſimũ etenim ẽ ut q;uis en plꝰ
ñn diligamus.maiorem tñ let icia 8 illo acia
mus.quem de maioꝛi peꝛiculo liberari uide
mus. Sicut g paſtoꝛ gaudet ſpãli gaudio
de iuentione unius ouis:non qꝛ magis illam
ſolã quã oẽs alias diligat.ſʒ qꝛ in ea hʒ ſpã
lem ꝛ0“nẽ gaudẽdi.qu ĩ alijs non hẽbat:ſic
deus de reueꝛſione pctoris hʒ ſpãlem ratõm
gaudij. quam ñ habet de ceteris i iuſticia
manentibus:ceteris tamen paribus pꝑmanẽ
tes in iuſticia ſt deo magis dilecti. Per hoĩ
nem centum oues habentẽ ſignific atuꝛ pꝛeſi
dens monaſterio uł eccleſie: ñis ſubditos in
quocũq; numeꝛo.qr ſepe ĩ ſeſ tura poni᷑ nu
merꝰdeteĩatus pꝛo indete minato:⁊ ſi ꝑdið
rit unam peꝛ apoſtaſiam uel occiſionem ali
am none dimittit alias ĩ ðſerto iõſt in obſer
uatione clauſtꝛali uel eccleſiaſtica.que ðſeꝛ
tum dicituꝛ:eo ꝙ aſperitas ibi uiõtu? ⁊ a mł
tis deſeꝛituꝛ.⁊ uadit ad ill que peꝛieꝛat ut
ad bonum reducat: ⁊ gaudet de illius reduc
tõe pluſqᷓ; ſuꝑ alijs ñ erꝛantibus:ñ qr pluſ di
ligat eã ceteris.ſʒ quia ſpecialem ꝛationem
gaudedi habet õ reductione eius quam non
habsz de alijs.tñ nõ erꝛantes ſꝑ ſunt pluſ dili
gẽdi ceteris ꝑibus. Et nota ᷣm Dyo. ꝙ do
minus numeꝝ electoꝝ determinauit ĩ deceʒ
nouem ꝗdẽ oꝛdinibꝰ angeloꝝ pꝑꝑ tꝛinitatezʒ.ĩ
nouenaꝛio.n.numero.trinaꝛius fit tertio re
petitus.⁊ uno ordie hoĩm. ꝑp unitatẽ ut uni
tas i tꝛinitate ab ãgeł ⁊ hoĩibꝰ laudðꝛet colle
ꝛet᷑ adoraret᷑. Uoluit ãt nueꝝ electoꝝ ↄſtar̃
ex angetl ⁊ hoiĩbꝰ.qꝛ uoluit a cꝛeatuꝛa ſpuali
⁊ corꝑali laudaꝛi.h̊ dyo.Ad idẽ ſubdit pabo
lã uniꝰdragme ex öce ꝑdite. ꝓ q̃(mulieꝛ ac
cẽdit Inceꝛnã.⁊ eueꝛtit domù ac q̃rit diligẽt᷑
dõec ĩuẽiat) ⁊ ſuꝑ iuẽta cũ amicis ⁊ uicinis
gaudet dragma hoc loco ẽ nũmꝰcerte q;tita
tis. ualẽs.x.denarios uſuales hñs i ſe regis
imaginẽ ⁊ ſuꝑſcriptõz quẽ nos öbemꝰ offert
.ſ.noſmetipᷣos ĩ ꝗbꝰẽ imago r̃gis.uñ pᷣʒ Dyo.
hõ micꝛocoſmꝰ.i.mioꝛ moõös dr̃. Pʒz. n. ex teꝛ
ra carnẽ.ex aq̊ ſãguinẽ.ex aer̃ flatũ ex igne
calorẽ. In c?ſubã ſpũali imago ⁊ ſilitudo ði
expᷣmit imago ĩ for̃a accipit ſſitudo ĩ qlitate
ↄnorãt.Oiuĩtas.n. ſiſtit ĩ trinitate. co ima
ginẽ tʒ aia.q̃ hʒ mẽoiã itellectij ⁊ uolũtatẽ.
In ðo ↄſiſtut oèſ vᷣtut es cꝰſibitudinẽ tz aia q̃ᷓ
capax ẽ oĩm uirtutù.h̊ Dyo. Igit᷑ dragma.ſ.
hõ ad imaginẽ ði fact?*p cuiꝰ reqſitõe ſolici
tat diuĩa ſapĩa ac ſpõſa eiꝰ.ſ.mr nr̃a eccłla:
ꝓ curꝰquoq; ĩnẽtõe letat tota celeſtis cuꝛia.
q;uis puſillus ñ ẽ ↄtẽnendus.qꝛ ñ uult pateꝛ
celeſtis ut ꝑeat unꝰð puſillis. Snia ãt hꝰ ꝑa
bole ſᷣm lucã tai ẽ in ſumma.ſi mulier cũ iã
ta diligẽtia dꝛagmã ꝑditã qᷓꝛit.⁊ ð iuèta gau
dʒ ⁊ ad ↄgtulãdũ amicas ⁊ uicias ↄuocat:
multofoꝛti deꝰhoĩeʒ ꝑditũ debet cu magna
diligentia q̃rere ⁊ de eius inuentõe gaudere

De oue eꝛꝛante de zagmis

⁊= ſicut nullus debet muꝛmuraꝛe ↄtra mulie
rem qᷓꝛentẽ dragmã ꝑditam.ſic nullus ðöbet
murmuraꝛe 3 dm qzentez peccatoꝛes. ſine
eos alloquẽdo.ſiue cũ eis comedendo. Ubi
tñ ſᷣm ſenſum miſticũ notantur ſex in ſpali.
Pꝛimo angeloꝝ ⁊ hoim cꝛeatio ibiqᷓ młieꝛ
bns dragmas decem). Secundo hoiĩs crea
ti puaricatio.ibi.(⁊ ñ ꝑdiderit unam).CTer
cio filij dei ad qrendam dꝛagmã pᷣditam ĩcã
natio:ibi((nõne accẽdit lucernam) Quarto
ipᷣius ꝑ xpi paſſionẽ inuentio.ibi((⁊ q̃rit dili
genteꝛ donec inueniat).Quinto angeloꝛum
ad ↄgratulandũ ĩuitatio.ibi((⁊ cũ inueneꝛit
cõuocat) ⁊c̃.Sexto ĩuitationis rõ.ibi(qꝛ in
ueni dꝛagmã quam pꝑdideꝛaʒz). Uñ tʒ Hꝛeg.
ſigniſicat ꝑ paſtoꝛem ippe ẽt ſignificat᷑ per
mulierẽ.ipᷣe.n.deus ipᷣe ⁊ dei ſapia.Dr̃ auẽ
mulier.qꝛ cũ dolor̃ nos paꝛit. Angeloꝝ ueꝛo
⁊ hoim nãm ad recognoſcẽdum ſe dñs cõdi
dit:⁊ ad ſiłitudinẽ ſuam creauit. Decẽ ergo
dꝛagmas habuit.qꝛ nouem ſt᷑ oꝛdines ange
loꝝ:ſʒ ut ↄpleret electoꝝ numerus hõ deci
mus ẽ creatus.Et qꝛ imago expꝛimit idrag
ma mlieꝛ dꝛagmã ꝑdidit.qᷓnto hõ ꝗ ↄditꝰad
imaginẽ dei fueꝛat:peccando a ſimilitudie
ſui conditoris receſſit.Quotidie adhuc iſta
dragma ꝑditur. in pulueꝛe diuitiarum uel
ĩ luto luxuꝛie.ł ĩ diueꝛticło erroꝛis cuiꝰcũq;
Accendit àt mulier luceꝛnã qꝛ dei ſapia ap
paꝛens in carne. lumen deitatis accendit in
teſta noſtre mnoꝛtalitatis.ad q̃renduʒ hoĩem
ꝑditum.⁊ reducẽdum eum ad bt᷑itudinem.

Iſta vo lucerna accenſa refulſit miraculis.

iſlãmauit dictis.illumĩauit exẽplis. colloca
tus.n. eꝛat hõ in obſcuꝛis ⁊ umbra moꝛtis.
unde iſtã opoꝛtuit accẽder̃ lucernã.t eueꝛ
tit domum ↄſcie qꝛ mox ut eius diuinitas ꝑ
carnẽ claruit oĩs ſe nr̃a ↄſcĩa ↄcuſſit.Et qͥ

rit iligeter:diligerer. u. äritur g iri me dli

giruꝛ.ſi uerõ oñdit xpᷣs dilectõeʒ ſuà ad nos
ut aĩiam ſuam ꝓ noſtra redemptõe poneꝛet.
Unñ ſubditur donec inueniat.qꝛ non deſtitit
q̃rere dõec ĩiueniꝛet.q̃ſuit.n.uſq; ad ↄtume
lias.uſq; ad minas.uſq; ad flagella. uſq; ad
moꝛtẽ uſq; ẽt ad ĩferna.Nec miꝝ ſi eam ĩue
nit.qᷓ; ubiq; ẽt uſq; ad inferna.cũ diuinitatiſ
lucerna ardenti q̃ſuit. Euerſa ᷓ domo inue
nitur dragma. qꝛ cum pturbat᷑ hoĩs ↄſcĩia r
patur ĩ hoĩe ſiſitudo creatoꝛis.tunc.n. ↄſue
ta linquũtur uicia.ut reluceat imago cõdi
toꝛis. (Et cũ iuenerit ↄuocat amieas ⁊ uici
nas).ſ.ſuꝑnas uirtutes.q̃ amice ſũt ut exe
quentes uoluntatẽ ippᷣius.⁊ nicie qꝛ ei ꝑ gꝛa
tiam ↄtinue uiſionis appꝛopiquãt. Quas ad
ↄgaudendũ inuitat. ⁊ gaudij ꝑticipes. facit
qꝛ ↄgaudent ð peccatoꝛibus ad euʒ ↄuerſis.
Cũu deus ð ſeipᷣo habeat gaudium. ⁊ angeli
gaudeant in eo: gaudẽt tñ ẽt ð ↄuerſione pe
nitentium.qñ illud ꝙ pᷣdeſtinauit impletur.
nec illud gaudium ẽ dᷣo nouu aut tpale.ſed

Et filio pꝛodigo.

eternum.angeli uero ꝗbus effectus pᷣdeſtĩa
tõis ĩnoteſcit de nr̃a ↄuerſiõe.tpᷣꝛaliter gau
dẽt.xpᷣs ẽt gaudet ſuꝑ ↄuerſione peccatoꝛis
ꝑp duo. Pꝛimo q; ꝑ pniam ira ſua placatuꝛ
Scðo gꝗa pᷣciuũ ſanguinis ſui ĩ eo ñ fꝛuſtrat᷑.
E ſt aũt tm̃ gaudium xpᷣo ðe conueꝛſione pec
catoꝛuz. ꝙ ſi non ſufficeret ſua paſſio rurſus
pati ⁊ moꝛi eſſet paratus.Unde beatus dio

nyñnꝰ in epła quadam ſcribit ꝙ cum quidaʒ

infidelis hoĩez fidelem a fide auertiſſet caꝛ
pus quidam uiꝛ magne ſanctitatis aòo mo
leſte h̊ ferebat ut utrũq; igne ↄburi deũ ro
garet.Cui circa noctis mediũ apparuit xpᷣs
in aere cum multitudine angelorum.ĩ terra
So apparuit fornax cum ſerpentibus accen
ſus.ad quẽ trahebãtur illi duo hoĩes. Cãpo
petente ardenti deſiderio ut mitterentur
Ifornacẽ.⁊ moleſte ferente dilatiõem.ecce
xpᷣs miſeratus deſcendebat a ſolio in terraʒ
⁊ extenſis mãibus hoĩes illos eripuit.eleua
taq; manu dixit.Caꝛpo iteꝝ ꝑcute me.lãcea
patus ſum ꝛurſum pati ⁊ moꝛi ꝓ homimbus
ſaluandis.Et ſubiũgit dñs ↄcludẽdo.(¶Ita
dico uobis gaudiũ erit angelis dei) ꝗ ſt ui
cini ⁊ amici xpᷣi (¶ ſuꝑ uno peccatoꝛe pniam
agente) Nam anima uiciorum laqueis cap
ta ⁊ ſcripta cum ſe coꝛigit: ⁊ pᷣora peccata
relinquit.tam celicolas quaʒ xpᷣicolas hyla
res facit. Unde Ber. Deniq; gaudent in cõ
uerſione ⁊ pnĩa peccatoꝛum. ſalutem hoĩm
ſitientes lachꝛyme penitenrium uinuʒ eoꝝ.

Hoc certe uinuʒ letificat cor hominis.hoc

conſtat ⁊ angelos bibeꝛe cuʒ letitia.ſ̊j Ber.
Et ſi angelis im̃ gaudiuʒ eſt pꝛo peccatore.
qui ꝓpꝛia peccata damnat.qᷓ;tuzʒ eſt eis gau
dium pꝛo iuſto ꝗ alioꝝ peccata plangit. Cõ

ſidera hic.quanta dʒ eſſe penitentia: ut per

am accendaris nec toꝛpeas:⁊ totam domũ
id eſt mentem ut conſcientiam euertas.ut
dragmam uſq; ad nouiſſimum puluerem in
quiꝛzas:diligenter non pigre non morari do
nec inuenias. Moraliter mulier poteſt di
ci pꝛeſidens.tum propter fecunditatem.tuʒ
propter pꝑiende difficultateʒ huius mulieris
dragme ſunt anime dei imagine inſignite:
quarum ſi unain perdiderit debet accende
re lucernazʒ. ſ.oꝛando.meditando. ſancte ui
uendo.⁊ uertere domumj conſcientie pecca
toris.feruore predicationis.terrore commi

nationis:⁊ quereꝛe diligenter donec inueni

at.quod fit quando ad penitentiaz reducit.
Terciam quoque de eodem ⁊ expreſſius ad
dit parabolam.ſ.de filio prodigo qui facul
tatibus conſumptis ⁊ perditis ad patrem re
uerſus-ſuſceptus eſt ab eo ⁊ honoratus:qꝛ
hõ non ſolum eſt ouis cara pa ſtoꝛi.non ſolũ
dragma pꝛecioſa mulieri.ſed uiſceroſe cari
tatis filius cariſſimus patꝛi.deus enim pat
hominem ad imaginem ⁊ ſimilitudinez ſuã

creauit:ut poſt angelos expreſſori ſimilitu

nze r utriuſc flij coͤe re
di hablut glo⸗ ſlios) fo
leſcönmib halee teteſſ l
ſtopr terio locs nie t
noti telerſo. bil in e nit jen
nuns gfe t keuetkeſnisa onne⸗
ſcex ibl cui aabuc lnge eſ̃
Cinaltsintgie,r de ein ioeund
ſeioꝛsindignatid ibi erat ait ſ
nior ertoure doenine d indig
ſisaworwlis ſeinio Apater
Adecpar a erhoni de
co GeA de imnoceneſen
A depeide enitene denan
guäkiuſto congnereme de dd
fen graz uel denotions ſerun
peniteni qᷓ ſbi bono ſte
iuu tpoe hut cuos flios i⸗
ſiuiaici ? genil n ſunt /
1 ehimaginen uel eius fllij/
nn derbeptiſni regenen ti
Kiuſti giani peccatoꝛes.E

centio) i gendlis Pprus afi 7

noratin inerloflius der zn
Kceno n iunen

leſcemicn i
petijt a patre ortione ſue ſud

leleret a gei j

„Rng iten elte heii
mnbalit na zone
ahiugt is ocluceto n
tiͦent angelo ei) g ui
ſpu ho peccuoe gniam
ma utcrun uucis ehy
econrſglt ir o peccoti
olns guuz itcolns hfla
7. denig gaugent in co
catozum ſalutem hoim
penitentium uinnz eop.
tiſicat cor homnims doc
ibere cuzletitia.) Ber.
udinz eſt Mopeceadre.
Camnat cz eſt es gen
ion deccna Nangt.
1c eſſe penitemig:per
nec torpens:r toram con
t conſclentiam euertas ,l
s noviſimunm nleen 1
non olgre non
nntlig nuin poteſt
ter fecunditatem an
ſealuezlindinlint
medei mone inſcnin⸗

Secunde partis

dine pꝛe ceteris cꝛeaturis filius dei dicatuꝛ.
Ideo nullus quantucunq; puſillus eſt contẽ
nendus.cum ſit ſummi ꝛegis filius. pꝛeſeꝛti.
ille cui dedit fidem ? gratiam. peꝛ quam eſt
filius adoptõis.Et ſipoſt ſuſceptam fidem
27 gꝛatiam q̃ ipſum ex dono dei contingebat
uixerit luxuꝛioſe per culpam gratiam ꝑden
do.?᷑ ſpũ aliter foꝛnicatus fueri fidẽ deſerẽ
do.adhuc ñ ẽ ↄtẽnendus:adhuc a xp̃i ⁊ ec
cleſe gꝛemio n ẽ eijcienduſ.Quia ſi penitue
rit ⁊ humiliteꝛ redierit.adeſt de* pater miſe
ratoꝛ ⁊ miſericors.qui nõ letat᷑ in ꝑditiõe fi
lioꝝ:⁊ occurit penitẽti.⁊ dat oſculũ pietatiſ
?2 amoꝛis. In cuiꝰ ꝛeceptõe gaudet tota cele
ſtis cuꝛia. qui eĩ mortuus fuerat infidelitate
⁊ culpa. uiuit fide ⁊ gr̃a: ⁊ qui ꝑieꝛat eore
inuẽtus ẽ xpᷣo paſtore oĩʒ reꝗrẽte. Peꝛ hãc
F pabolam datuꝛ intelligi benigna pctoꝛum
ꝗ deo receptio ex quo ſᷣm lucã unlt hẽre ꝙ
nullꝰ dʒ idignari. ſi benigne recipit pet᷑ores
In hac ãt pabola.vi.tãgũtur.pᷣmo ſtatus
nãe ⁊ utriuſq; filij cõis ꝓpa gatio.ibi.(hõ g
dã habuit duoſ filios) f̃o lapſus culpe ⁊ ado
leſcẽtioꝛis a patre ꝛeceſſio. ibi(dixit adole
cẽtioꝛ pr̃i)teꝛcio locus pnĩe ⁊ eiuſdeʒ poſt
modũ ꝛeuerſio.ibi(in ſe aũt reuerſus )qꝛto
munus gre ⁊ ꝛeueꝛtentis a patre benigna ſu
ſceptõ.ibi.(cũ ãt adhuc longe eſſet )quinto
ſtimulus iuidie.⁊ de eiuſ iocunda ſuſceptõe
ſenioꝛis indignatio.ibi((erat aut filius eiꝰ ſe
nioꝛ.)ſexto uirtꝰdoctrine ⁊ indignationis e
lus ꝛatiõ abilis ſedatio.ibi.¶pateꝛ eꝛgo illiuſ
boͤt ãt hec par abola exponi de populo iu
alco ⁊ gentili. de innocente ſeu iuſto tepi
do. ⁊ de pctoꝛe penitente deuoto indaico in
quã ł iuſt o conquerente de dño dante maio
rem graʒ uel deuotionis feruoꝛem gentili ul
penitenti q; ſbi. ᷓ homo iſte de quo hic dici
tuꝛ xpᷣs ẽ q hũit duos filios.i.duos populos
iſ.iudaicũ ⁊ gentilẽ.qui ſunt filj dei quãtũ
ad ei imaginem uel eius filij ſunt oẽs xpᷣia
ni p ei baptiſmũ regenerati.quoꝝ tñ aliqui
ſt iuſti ⁊ aliqui peccatoꝛes.(Et dixit adole
ſcentioꝛ).i.gentilis pplus.uñ ⁊ ppᷣes iudaic
nocatuꝛ in exodo filius dei pᷣmogẽitus ado
leſcentioꝛ.i.peccatoꝛ qui iuuẽis ẽ moꝛibꝰ ⁊
petijt a patre portionẽ ſue ſubſtantie: ut re
cederet a dei pr̃is lege: ⁊ ageꝛet ꝓ libito uo
luntatis ſue. ac regeret ſe ꝓpᷣa uoluntate. (
Et diuiſit illis ſubſtantiam qꝛ dona ſua oĩ
balargituꝛ.licet diueꝛſimode ⁊ dimittit quẽ
libet ageꝛe vz arbitrij libertatẽ adoleſcẽtiõ
vo filius. ¶pfectus ẽ in regionẽ longinquà)
n localꝛ a deo pr̃e celeſti.qui ubiq; ẽ rcedẽs
iz ꝑ multiplicatõem pct᷑i:ſe a patre ⁊ patria
celeſti elongãs. ⁊ ibi.ſ. in regiòe peccatiſ(diſ
ſipauit ſubſtãtiã ſuã)ꝑ peccatũ bona gr̃e ꝑ
dendo. æ bõa nature peioꝛando Cuiuendo lu
xuꝛioſe Auxuria ĩterioꝛi qͥ ẽ foꝛnicatio ſpuũa
ſis. ⁊ maxie idol atꝛia ⁊ luxuꝛia: exteriori qͥ

Capłm. o ij.

& foꝛnicatio corꝑalis ⁊ manifeſta. Peceatoꝛ
G a pr̃e ſuo celeſti ̃cedit.qñ mort aliter pee
cat ⁊ tunc in regione longin ẽ:qꝛ longe eſt
a peccatoribꝰ ſalus:⁊ talis luxurioſe conſu
mit ſuà ſubſtantiam. quando ſenſus ſuos et
uires conuertit ad maliciam(Et poſtqᷓ; ↄſu
maſſet).i.conſumpſiſſet omnia ornam̃ta na
ture. tam natuꝛalia quam gratnita(facta ẽ
fames ualida in regione illa qꝛ in ꝛegione
pct᷑i fit magn defectꝰ pabuli diuini. ⁊ fameſ
bonoꝝ opeꝛum atq; uitutũ((⁊ ipſe cepit ege
re)).ſ.ſpiritualibus bonis ⁊ uirtutibus.eoꝝ
fõte rueto.nã exiſtens ĩ mortali peccato:fit
egẽs oĩ ſpuali bono((⁊ abiit).ſ.ꝓfectu erro
ris. ⁊ de malo in peius ruẽdo (⁊ adheſit uni
ciuiũ ꝛegionis illiꝰ).ſ.diabolo qui eſt ciuis
in regione umbre moꝛtis.(⁊ miſſit illũ ĩ uil
lam ſuam).i.in cupiditatem mundanã uel ĩ
pct᷑orum ſocietatem.in qua dñnatur ſicut ĩ p
pꝛia uilla(( urt paſceꝛet porcos) id eſt uitia q̃
fetida ſt᷑ ⁊ imunda.(⁊ cupiebat implere uẽ
trem)anime.ſ.affectũ(de ſiliquis).i.cibo(¶
oꝛcoꝝ)qui ẽ caꝛnalitaſ(⁊z nemo illi dabat
ger ad ſatiet atem. quia uẽteꝛ impioꝝ ẽ inſa
tiabilis.ömones enĩ adhoc ſtudent: ne unq;
ſaturitas maloꝝ pꝛoueniat.¶In ſe ãt ꝛeuer
ſus).i.ad ꝓpriam cõſciam ꝑ rationis dicta
men a qua receſſerat ſequendo ſenſualitatè
homo eni in peccando extra ſe egꝛeditur.qꝛ
limites recte rationis tranſgreditur.⁊ iõ pẽi

ideo debet dolæ ubĩerit qũia in iudicio ⁊
iõ debet timere:ubi eſt quia in miſeria.⁊ iõ
debet gemeꝛe:ubi ñ eſt.quia in gloria.⁊ iðᷣo
debet ſuſpirare. In ſe gᷓ reuerſus(dixit Ipe
nitendo de peccatis ⁊? dolendo. (Quãati mez
cenarij)).i.deo ſeruientes ꝓ meꝛcede er᷑na
((in vomo patris mei)).i.in eccleſia ſeu cõ
gregatione iuſtoꝛũ ((habundant pambuſ.))
ſpiritualibus.ſ.vᷣbi diuini euchaꝛyſtie ſacꝛ a
mti. ac pluribus uiꝛtutibus ⁊ donis((ego ãt
hic fame peꝛeo)).i.penuꝛia oĩs boni.quo p
natũ me ſentio ((Sur gã)) de luto culpe ꝑ in
fidelitatis łpct᷑i deꝛelictionẽ.quia iacebat.
¶ (? ibo ꝑ cõatũ bñ opadi ⁊ meltoratõz uite
aꝛ. lõge abeꝛat)) et ad pr̃ez meũ a q? r̃ceſſe
rã qꝛ ſub pricipe põcoꝝ erat ((⁊ dicã ei)ĩco
Eſcèdo cłpã ⁊ petẽdo uẽi (pr ſ.ex nã q; õdi
ſti mihi (peccaui))ſ.male uiuẽdo(ĩ celũ)
i. coꝛã celeſti curia.ſ.ãget ſct᷑is.⁊ iõ młtũ de
beo dolẽ ⁊ fler qꝛ eoſ ↄtriſtaui ⁊ ſpãlꝛ pe t᷑oꝛ
pcẽat ĩ ãgelũ cuſtodẽ ſuũ qꝛ ſꝑnit eꝰↄſiliu ł ĩ
celũ ꝙ.ſ. ꝑ cłpã meã amiſi ⁊ ꝑ meã negligen
tiã ñ q̃ſui(⁊ corà te)ſ.uidẽte ⁊ ſciẽte.i.ĩ ip
ſo aſcie mee ↄclaui.ubi tui ſoliꝰg iuox meꝰ
es penetrãt ocłi ⁊ iõ młtũ ðbeo eꝛubeicè ⁊ ti
mer̃ ga pcẽ̃aui añn ocłos iudicis cũcta cernẽ
tiſ. Pic docet᷑ modꝰoↄfitẽdi.ꝗ ẽ ꝙ oẽ bonũ at

tibuamðo.ꝙ notat ibi.pr̃ a q?.ſ.oẽ bonuz

tendo ad ſe reuertitur. Deheęt t penitens vEZzʒ
Sceg.recognoſcere ubi fũt quia ĩ peccato ⁊ ⸗

1

. w O
Saoimitz

De oue enanke de dꝛagmis

bemus ⁊ oẽ malũ ꝙ facimus attribuamus

nobiſipᷣis.ꝙ notat᷑ ibi peccaui ĩ celũ ⁊ coraʒ
te ( Jã ñ ſus dignus uocaꝛi filiꝰ tuus )pꝛimo

qꝛ a te ꝛecedẽs te ↄtriſtaui.ᷣo qꝛ imaginem

pr̃is ñ honoꝛaui.tertio qꝛ ſubſtantie mee ꝓp
digus extra diſciplinã dixi.quaꝛto qꝛ ſeruuʒ
alterius.ſ.dyaboli me feci.quĩto qꝛ ðgeneꝛ
ĩ moꝛibus paſcẽdo poꝛcos extiti.ſexto qꝛ in

gꝛatus te ↄtempſ.(Sac me) ꝑ ↄdignã ſati·

factõeʒ(ſicut unũ ð mercenarijs tuis).ſ.bo
nũ ꝗ pᷣuit ꝓ et᷑nis.nõ malũ ꝗ ᷣuit ꝓ tpꝛalibꝰ

Quaſi diceret ꝑatus ſum ãmodo tibi ſatiſfa
cere ⁊ ſ̃uire ſpe meꝛcediæ et᷑ne meꝛcenaꝛiuſ

.n. laboꝛat ꝓ mercede. Ecce g poſt ↄtritõezʒ
⁊ ↄfeſſionẽ ſatiſfactõis oblatio. Hec ẽ pnia
meditantis ĩ ↄfeſſiõe peccati.nõdũ tñ agen
tis:poſtq;ᷓ itaq; ad neceſſitatez famis puene
ꝛat.ĩ ſe ueꝛſus pniam ageꝛe ĩcipiebat.quia
neceſſitas ipᷣm ↄpellebat. In quo notar̃᷑ poſ
ſumus ðᷣi clem̃tiã.qꝛ ẽt pctoꝛes ↄpellit ager
pniam. In tm̃.n. nr̃am ſalutè diligit ⁊ q̃rit.
ꝙ oĩbus mõis ꝗbus põt nos attrabit: quoſ
dam ꝑ pᷣdicatõez.quoſdã ꝑ ĩſpiratiõez.quoſ
dã pꝑ bñficioꝝ largitõem. quoſdazʒ ꝑ flagella
tõem. Uñ dicit Beda.ꝓdigus iſte poſtq; in
ſemet rᷣuerſus:dire famis ſupplicia formida
bat.uelut iã ſeruꝰ effectꝰ.ẽt mercenarij ſta
tũ ð mercede iã cogitans ↄcupiſcit. Ad filij

affectum ꝗ oia q pr̃is ſunt ſua eẽ ũ ambigit.

aſpirare nequaqᷓ; pᷣſumit:ſʒ mercẽarij ſtatũ
iqʒ p mercede ſeruiturus öſide rat.̊ Beda.
Diſtat ãt inteꝛ mercẽariũ.ſeruũ ⁊ filiũ.Seꝛ
uus.n.ẽ ꝗ ſupplitia metuẽs ſolo tioꝛe pene
pñtis ł futur̃ tẽpeꝛat ſe a uicijs ⁊ declinat a
malo. Meꝛcenaꝛius ãt ꝗ cã meꝛcedis ⁊ deſi
ðᷣrio regni celeſtis obedit mandato ⁊ cauet
offenſas. F ilius vo ꝗ ſeruar ius hr̃dis:nonꝓ
lucro ſeruit mercedis ſʒ gr̃a ipᷣius boni.⁊ ꝗ
more vtutum ſuccẽſus ꝗcꝗqd ẽ illi ↄꝛiũ.toto
dete ſtat᷑ ſderio.Et ſuꝛgẽs implẽdo ꝙ ðlibe
rauerat:uenit.i.uenir̃ cepit.ie ad pniam. ꝑ
bona opa diſponẽdo:ad pr̃em ſuũ eius gr̃aʒ
quirendo.E ſt at pr̃ redeũtibꝰ clemẽs.nam
ſegtuꝛ (Qũu ãt adhuc lõge eſſet).i.attritus
⁊ motus ad penitẽdũ:ñ tñ ꝑfecte ↄtritus ad
ꝙ regrit᷑ gr̃a dei pᷣueniẽs.iõ ſubdituꝛ (uidit
illũ pripᷣius oculo clementie ut diẽ Qꝛiſo.
Senſi pr pniaʒ ñ expectauit reciꝑe ↄfeſſio
nis vbo.ſʒ pᷣuenit petitõem miſericoꝛditer a
gens. Uñ ſubdit᷑.(Et miſcõia motus ẽ )mi
ſeꝛicoꝛditer ei ĩſpiꝛãdo motũ pnĩe.Et ueloci
ter accurrẽs.ipᷣm pᷣueniẽdo ꝑ miſcõiaz iĩcho
anteʒ (cecidit ſuꝑ collũ eine)cn amoꝛis am
plexibus ↄſtrigendo. ꝑ miſericoꝛdiam cõco
mirantẽ.(oſculatus eſt eumdulciter ipᷣm
ſibi pfecte recõciliando ꝑ gr̃am ſubſequẽetẽ.
Occurrit quippe deus penitenti ꝑ gr̃aʒ pᷣue
nientem. ⁊? recipit eum ꝑ clementiaz omia
ſcelera dimittentem. Unde Sreg. mſſenus.
Aonfeſſionis meditatio placuit ei patreʒ ut

Et filio pꝛodigo

obuiã ei iret ? oſcula ↄferret. Unð ⁊ Cris

ꝗd.n.ẽ aliud ꝙ occurrit.niſi qꝛ nos pct᷑is im

pediẽtibus nr̃a vtute ad eũ ꝑuenire nõ pote

ꝛamus:ipᷣe ãt potẽs ad ĩualidos ꝑpuenire de
ſcẽdit. Oſculet᷑ ãt os eius ꝑ ꝙ emiſſa de cor
de ↄfeſſio penitẽtis exierat.quã pr̃ letus ex
cipit. Incipit ãt iam peccata confiteꝛi. Uñ
ſequitur (Dixit ei filius Pateꝛ peccaui ĩ ce
lum ⁊ coꝛam te.iam non ſum dignus uocãi

filius tuus) ꝙ intellige ut ſupꝛa.ſʒ h̊ iãõ non
ſacit mentòem de ſtatu mercenarij. qꝛ poſt
q; ſuauiſſimum oſculũ ꝛecepit.ex tunc ſtatũ
mercenarij ödignat. Sʒ ut dicit Beda.pat
occurrẽs ñ ↄtẽtuſ mĩoꝛa ↄcedere utroq; gꝛa

du ſine dilatõe tꝛãſcuꝛſo.pꝛiſtine filioꝝ ĩſti
tuit dignit ati: nec iã ð meꝛceð ↄductoris.ſʒ
̊ hr̃ditate fecit cogitare parentis.(Dixit at

pr).ſ.deus ad ᷣuos ſuos.i.ad apłos.⁊ eccle

ſie miniſtꝛos.ꝗbus xpᷣs pᷣcepit benigne ꝛeci

pere penitẽtes ⁊ cõfitẽtes.(Cito ꝓferte ſto
lam pᷣmà)). i.cito ꝓpfeꝛẽdã ⁊ reſtituẽdam ue
re penitentibus ĩnocẽtiam nunciate ⁊ ꝓmit
tite.(¶⁊ induite illuʒ).i.oſtẽdite ⁊ certifica

te illũ ĩduendũ((⁊ date anuluũ).i.fidei ſigna
culum docete dandum(i manu).i.in oper
eius ut ꝑ opa fides clareſcat.⁊ ꝑ fidẽ opeꝛa
ↄfumẽtur:ãnulus.n.rotundus cũ nõ hʒ pꝛi

Go ſcipiũ neq; finẽ ſignificat fidem eteꝛne trini
[tatis quo fiölis aĩa ðo deſpõſatuꝛ. Pũc anu

lũ debẽt miſtri eccłie ĩ manu dare.docẽdo
ipᷣm hnñdum in opere.fides.n.ſine oꝑibꝰmoꝛ
tua ẽ.⁊ ſilr opꝰ ſine fið ũ ſufficit.⁊ calciamẽ
ta.i.ſanctoꝛuz exẽpla ĩ peõs eius.ſ.ĩ ĩtellec
tu ⁊ affectu.̃m Criv.ad non tangenduʒ teꝛ
ꝛena.⁊ ad coꝛigẽdum uiam nut ꝑ lubꝛicum

mũdi iſtius iter fixus ⁊ ĩmaculatus icedat.

(Et adducite uitulum ſaginatũ).i.xpᷣʒ quẽ

Sm Lꝛipᷣ.uitulũ noĩat.ꝑpꝑ hoſtiã ⁊ ĩmolatio

nẽ coꝛpis ĩmaculati.ſa ginatũ aũt r̃ ꝑꝑ gra

tiaꝛũ piguedinẽ ⁊ plenitudinẽ: qꝛ pinguis ?
optimus oĩ ſpirituali vtute intm̃ eſt. ut p to

tius mũdi ſalute ſufficiat (⁊ occidite)hoc ẽ

m Aug.mortẽ eius inſinuate.tunc.n.cuiq;

occidit᷑ cũ cꝛedit occiſum. DPic g uitulus fi

lio reuertenti adducit ⁊ occidit.qñ xpᷣi paſ

ſio gentili populo cuilibʒ peccatõi predicat᷑

aut quando in ſacr̃o euchariſtie miniſtrat.

Vic uitulus ſemel occiſus eſt in re.ſed mul
totiens in ſacramentali ẽĩ pꝛeſentatione.quo
tidie uero immolat᷑ cꝛedentium fide ⁊ predi
cantium recoꝛdatione ¶ Et manducemus ⁊
epulemuꝛ) quia pc toꝛ uere penitens ad mẽ
ſam xpᷣi cum alijs xpᷣianis recipit᷑:⁊ non ſo
lum filius reuerſus ꝛeficit᷑: ſed etiam pateꝛ
⁊ ſeꝛui eius.quia ꝛefectio dei ⁊ ſanctorum

eſt ſalus peccatoꝛum. ⁊ ideo bene diẽ plura

lit᷑ manducemus ⁊ epulemuꝛ. Unde Amb.
Epulantem at᷑ inducit cum dicit.epulemur
ut oſtẽderet qm̃ par᷑nus eſt cibus ſalus nr̃a
⁊ pr̃is ẽ gaudiũ noſtroꝝ ꝛedemptio pct᷑oruzʒ

er ziba⸗
reſtiruedo ineinin in
ei in itanriel
t mun der lihc n
inocetia iſtfii oga zſeb
ſepe adleſt oecu⸗ i .
tain geheeins c 4ſinn
io ccplt letite. i len n
ſemu e li yf penien coſo
ginexifici in duenoe nece
uneli toes ſineti ggucen.
lus eins ſenioꝛ in go)it din
louleu unius gei ocupatus ernt
Nido wianusi iaſticia pſenen
ohersdo. (Arcnz nenner ?
et Somud.ecchiel aucun n
( genemes dei anda
tcglan ſnmma
isbeſen eſaerche
nxt ili Frarertune ) i ger
hclcn uent ad ſide d pni⸗
nuue ce gens qui alen
uimli ſginti ie n.
c dicti r ſilcu nſi x⸗
Nentoetmen Iimnn
nic alsei igi nnrg.
go herlnge uerſ ag e
opericintals dmnaat; .
large loöſtdirchrütili
tanto boſo a debet

elug) otinter anſe
iſecate nli/ii ne⸗
wunfi nuu, i ge
les clreſent ſins gyeli
isn ungs ci g i
Inſcat ſulen elene ini
do ehoͤſt hic ann
cclei nann dare docedo
ere ſiges n ine onid mo
ſid i ſuſficita cciame
epla ipedseins aadeher
Tris ad nontangengns de
Kum wiam e d dten
irus timacilamnsicein,
nirulum ſagingti) i rhzen
i oiat. 9). boſtii ? inolanid
ulari ſaginatu nit o
e ? peniucine g ainguis
itualinnueini eſ, utpto
te ſuficint totide por⸗
eius ininmate tunc Clig
tocciſun. dic 5 uinnirf
aucucitt ocidit, gi ⸗
lociipzpetcaidiſren⸗

õõ

—

Secunde partis

Quia h̊ filius meus mortu erat AIſpiritua
liteꝛ ꝑ ifidelitatẽ ⁊ morte culpe:(⁊ ruixit)
ꝑ fidem ⁊ uit gatie. Uel moꝛtuꝰerat peꝛ ie
patõʒz a deo tanq; a patꝛe.⁊ reuixit. reuertẽ
do ad deum tanq; ad patꝛẽ ſuũ.qr ſᷣm Aug.
ᷣa moꝛs quẽ hoĩes ñn timẽt ẽ ſeparatio aĩe a
deo.q̃ ẽ vᷣa uita aĩaꝝꝑ(pieꝛat.ſ.ꝛecedendo a
ↄſortio ſetoꝝ q̃ſi a fre(⁊ ĩuentꝰ ẽ qꝛ matri
ecclie reſtitutꝰ ꝑ baptiſmũ uel prĩam Et no
ta hic circa receęptiõm peccatoris ꝙ pr̃ ð ce
lis recipit penitẽtẽ uelociteꝛ. quod notatur
cũ ar accuꝛ rẽs cecidit ſuꝑ cellũ eius.qꝛ deꝰ
pronus ẽ ad miſerẽdũ: ⁊? taꝛdꝰ ad puniẽdum
cuiꝰ natura ⁊ ꝓpᷣetas ẽ miſeꝛeꝛi ⁊ parcer̃.ſᷣo
recipit dulciter reconciliando eũ ꝑ gratiam
ſibi.iõ dicitur.cecidit ſuꝑ collũ eius.tercio
ꝛecipit honorabiliteꝛ.dãdo ſtolã primã.id ẽ
reſtituẽdo ĩnocẽtia.quã ĩ baptifſmo ĩduerat
ſed ꝑ pcẽm ꝑdiderat: ⁊ ãnulũ ĩ manu erꝰ id
eſt gꝛatiam bene oꝑandi qꝛ non ſufficit hẽꝛe
inocẽtiã niſi fiãt oꝑa bona:ſʒ qr in operãdo
ſepe aduẽſa occuꝛrũᷣt.iõ ſubdit᷑ (⁊ calci am̃
ta in pedes eius)id ẽ ↄſtãtiã ᷓ aduerſa.quã

to ꝛecipit letãter.uũ dicit.mãducemꝰ ⁊ epu.

lemuꝛ.deꝰei ipſi penitẽti cõſolatiões ⁊ dulce
dines ĩfũdit.⁊ in ↄueꝛſõe peccatoriſ ipᷣe deꝰ
⁊ angeli ⁊ oẽs ſancti gaudent.(Erat autẽ ſi
lius eius ſenioꝛ in agro)id ẽ iudaicus ppłus
I cultu unius dei ocupatus erat legem obſeꝛ
nãdo.ł xppᷣianus ĩ iuſticia ꝑſeuerans.remiſſe

tñ operãdo.(Et cuz ueniꝛet ⁊ appꝛopinqua

ꝛet domui) ſ.eccłie (audiuit ſymphoniam ⁊
choꝝ).ſ.penitentes deũ laudantes.⁊ in dũo
gaudedo epulamteſ (interrogauit unũ de ſeꝛ
uis q̊ͥ h eſſent).ſ.feſta eccłie ł gaudia ( Aſq;
dixit illi.rateꝛ tuus).i.gentiliſ populuſ uł
pct᷑oꝛ. uenit.ſ.ad fidẽ ⁊ pnĩiam. ⁊ occidit pat᷑
tuus) id ẽ deus qui ẽ pateꝛ oĩm ꝑ creatõm¶
uitulũ ſaginatũ.)id ẽ xpᷣm.ꝙ intellige ut ſu
pꝛa ẽ dictũ(qꝛ ſaluũ ipſũ ꝛecepit).ſ.gentilẽ
ppłm ⁊ pctoꝛem. ¶ Indignatꝰ ẽ aũt fꝛater ſe
nioꝛ Nalis eĩ aliqũ mirat᷑ ꝙ deꝰ reſpicit ma

gis peccatorẽ ↄuerſuũ.dãdo ei uirtutẽ fortiꝰ

operãdi: ⁊ talis admiꝛatõ põt dici indignatõ
large loqᷓndo.inq;tũ talis non uidet dignus
tanto bono(⁊ nolebat intꝛoiꝛe.ſ.ad ↄuiuiũ.
i. in eccleſſam uel peccatoꝝn cõmunioez ꝓp

teꝛ indignatõem ¶ Pateꝛ eꝛgo illius).ſ.döus

uolens pacificaꝛe ⁊ admouere hãc admira

tõm ſeu indignationem ⁊ cupiens hũc ſaluas

ꝛe. uult.n.oẽs hoĩes ſaluos fieriigreſſus).
ſ.ð̊ domo ſynagoge in eccłiam.l de rigor̃ in
ſtitie ad miſcdᷣlam (cepit ꝛogaꝛe illũ )peꝛ ſe

‚ſ. ĩfna ĩſpiꝛatõe ⁊ ꝑ ſuos uicaꝛios.ſ. apłica

p̃dicatõe ⁊ alioꝝ eruditõe.oſtẽdens iuſto ꝙ
B n ꝓuenit ex parte ueteris pctoris peniten

tis i̊ ex infinita bõitate dei ↄferentis. ſcom

ſua va iudicia facultatẽ oĩz tꝛãſcẽdẽtia ⁊ ꝙ

gequid oꝑat᷑ iuſte fit.licet bominibꝰ aliaũ

ałꝛ uideatuꝛ. (At ille rndens dixit pr̃i ſuo)ĩ

Capłtm. dij.

dignationis ſue cãm oñdẽdo((Ecce tot ânis
ſeruio tibi).ſ.legis iuſticiam ſectando.uł ꝑ
te mala ſuſtinẽdo ⁊ bõa faciẽdo((⁊ nũqᷓ; mã
datũ tuũ pᷣteriui)ꝙ.ſ.ẽ de uno deo colẽdo ł᷑
a iuſticia ĩcepta recedendo.((⁊ nũqᷓ; dediſti
mihi hedũ:qꝛ omĩa bnficia ueteꝛis legis mo
dica ſunt.⁊ quaſi nulliꝰreputatiõis ꝛeſpectu
beneficioꝝ noue legis.(nt cum amicis meiſ
epularer.ſ.cũ ꝓphis patriarchis ⁊ ãgelis uł
hedũ.i.tãtã pctoꝝ expꝛobatõʒ ⁊ abhoĩiatõm
ut epulareꝛ ꝑ deuotiõis feꝛuoꝛẽ.(¶ Sʒ poſtqᷓ
hic filiꝰtuus uenit qui öuorauit ſubſtantiaʒ
ſuã).ſ.tpꝛalẽ ⁊ ſpũalem (cuʒ meretricibus.
.i.cũ carnalibꝰ uitijs ⁊ ſpũalibus((occidiſti
ei uitulũ ſaginatũ).ſ.xpᷣm uel dediſti ei ma
gne deuotõis pinguedinẽ.q.d:ſecundum or
dinationem tuam hoc fuit.(at ipᷣe)).ſczʒ pr C
dixit illi).ſ.filio ſeniori tanq; pius pat᷑ ipᷣm
placare uolens.(F ili:tu ſꝑʒ mecum es).ſ.ꝑ
legis obſeruantiam.uel ꝑ iuſticie cuſtodiaʒ
⁊ oĩa mea tua ſunt).ſ.bona gr̃e ĩ re.⁊ bõa
gle in ſpe.q.d.tanq; iuꝛe heꝛeditaꝛio peꝛ de
bitum remunerationis tibi ola mea debent
¶ Epulari ãt ⁊ gaudeꝛe oportebat quia fr̃ tu
us B)). ſ. ande ? congaudere debeꝛeſ nõ indi
gnari( mortuꝰ fuerat).ſ.peꝛ puatõem fidei.
q̃ ẽ aĩe uita ł ꝑ amifſionẽ ĩnocẽtie ⁊ iuſtitie
(⁊ ꝛeuixit) pꝑ ſuſceptõzʒ fidei ⁊ cuꝑatõʒ ino
cẽtie (ꝑieꝛat)ppꝑ moꝝ amiſſionez ⁊ inuẽtus
ẽ qꝛ reddituſ mr̃i eccłie ꝓpteꝛ emendatõm.
Mouet eũ gaudere qꝛ in hoc apparet optie
bonitas hoĩs.qñ.ſ.libenteꝛ uidet emẽdatõʒ
⁊ coꝛrectõem fr̃is. Uñ Augu.nihil ira ꝓbat
ſpualẽ uirum ſicut peccati alieni curatio.cõ
libeꝛatõm potius qᷓ; inſultatõm.potius auxi
lia qᷓ; ↄuicia meditat.⁊ quantũ facultas tri
buit:ſuſcipit. Ubi Criſ. Pec g ꝑabola ad G̊
ẽ cõpoſita ꝙ peccatores ñ diffidant reuerti
ſcientes ꝙ magna conſequentuꝛ. uñ introdu
cit alios tuꝛbatos in eoꝝ bonis.ñ ut iudicet
eos liuoꝛe tabeſcentes.ſʒ tanto ðcor honõa
tos redeuntes.ut ẽt ĩiuidioſi poſſint alijs fie
ꝛi.̊ Cripᷣ.unde ⁊ Dyo.uere optius ⁊ ſupopti
mus ieſus xpᷣs qui ⁊ ꝛedeuntibus amabilẽ ſe
exhibet accedẽtib?ꝰquoq; occuit ⁊ obuiat:
⁊= totus totos amplectans ſalutat.⁊ in hume
ros tollit.quos uix ab error̃ ↄueꝛtit nec ò p
oribꝰillos accuſat.ſed diem feſtum agit ⁊ a
mitoſ conuocat:⁊ ut ſit oĩm letantiuʒ habi
tudo:optimos quoq; angelos in leticiam ſu
ſcitat.hec dyo. Quotidie deus filiũ recipit
zeuertẽtẽ.dũ quẽlibet pctorẽ recipit penitẽ
tem: ⁊ alia ſupꝛadicta circa eũ ſacit.dũ gꝛa
tiam in baptiſmo ꝛeceperat: ⁊ ꝓer culpã peꝛ
diderat ⁊ iterũ illi ꝛeddit. Igituꝛ non dẽmuſ
ſꝛatrem noſtꝝ peccatorẽ cõtẽnere uel dere
linquere.ſed reuertẽtẽ dulciter ꝛecipere.ac
caꝛitatem cirea eum oſtẽdere ⁊ benigne tꝛa
ctaꝛe uel ſaluator noſter iratus noſ peccato
res merito ↄtẽnat ut iuſte ðᷣrelinq̃t.Cõſira

De mõ frne coꝛꝛeptõis ⁊ de

nũc quãtũ oꝑat᷑ pnĩa ⁊ quãta ſit ciꝛca penitẽ
tes mirebia. Un BGer. O felix penitẽtius
bumilitas.Q bona ſpes ↄfitẽtiuʒ quã facile
uĩcis ĩuincibilẽ q;eito tꝛtemebũduʒ iudicem
ↄuertis ĩpijſſimum pr̃em.t iteꝝ o q̃ ⁊ q̃t ⁊
quãta ẽ miſcðia ði.q̃ pctoꝛẽ ↄuerſũ ñ minus
diligit q; eũ ꝗ nullà peccati maculà ↄxit.hᷣ
Ber¶ Tres igit᷑ ꝑabole uno fine claudũtuꝛ
ð̊ ꝗbus Ambꝛo.ſic loꝗtuꝛ nõ ocioſe ſanctus
Lucas ex oꝛdine tres ꝑabolaſ poſuit.ouis qͥ
ꝑierat ⁊ iuenta ẽ dragma q̃ pierat ⁊ inuẽta
SE.filius ꝗ erar moꝛtuus ⁊ ꝛeuixit:ut triplici
ꝛemedio puocati uulnera nr̃a curemꝰ. Spã
tũ.n.triplex ñ coꝛꝛũpet᷑.Qui ſũt iſti.pateꝛ.
paſtoꝛ.mulier: MNõne deus pr̃.xpᷣus paſtoꝛ.
mulier eccła:xpᷣs te ĩ coꝛꝑe ſuo reuehit qui
tua ĩ ſe pcta ſuſcepit:qͥrit eccłia recipit pr̃.

Quaſt paſtoꝛ ꝛeuehit.Quaſi mulier ingrit.

Quaſi pr̃ ueſtit.pᷣma miſericoꝛdia.ſecunda
ſufragatio.teꝛtia ẽconciliatio. Singula ſin
Fus quadꝛant. Redemptoꝛ ſubuenit ẽt ſuſ
4

at auctoꝛ recõciliat, Eadẽ diuine oꝑis

miſcia.ſʒ diuerſa ꝓ meꝛitis nr̃is gra. Quis
a paſtoꝛe laſſa uocat dragma q̃ ꝑierat iue

nitur.ad pr̃em filius ſuis ueſtigijs redit: æ

plena ↄdemnati erroꝛis ̃ gedit᷑ pnĩa.Oues
ſumus oꝛemus ut ſuꝑ aquam refectiõis nos

collocar̃ dignetur. Oues ĩquã ſumꝰ paſcua

petamus: dragma ſumus habeamus ppᷣtium.
filij ſumus ad pr̃em rediꝛe feſtinemus. Nec
ueꝛeare ne te ñ recipiat. Nõ eĩ delectat öus
ꝑpditõe uiuoꝝ. Jã occurrẽs uẽiẽte tibi cadet
ſuꝑ collüũ.dñs eꝛigit elyſos.oſculũ dabit.qð
pignus amoꝛis.ſtolâ.anulũ.calciam̃ta pꝛo
ferri iubebit.Tu adhuc ĩiuriã metuis. Ille
ꝛe ſtituit dignitatẽ. Tu ſuppliciũ uereris. R
le oſculũ ðᷣfert. Tu ↄuiciũ times.Adoꝛnat il
le ↄuiuiũ.facile recõcilia t᷑.qn itẽſe rogat᷑.
Et iõ diſcamus q̃li p̃ obſecꝛatiõe ſit ãbien
dus. Dater ingt.Quã miſericõs.qᷓ;pius.qui
nec offenſus patꝛiũ ðdignat᷑ nomen audiꝛe.
Pr ĩiquit peccaui ĩ celũ ⁊ coꝛã te.Pec ẽ pꝛi
ma ↄfeſſio apud auctoꝛẽ nature.apð ſolem
miſᷣicoꝛdie.arbitꝝ culpe.Sed ⁊ deus nouit
oĩa uocẽ tñ tue ↄfeſſiõis expectat.Oꝛe.n.⸗
feſſio fit ad ſalutẽ.Cõfiter̃᷑ magis.ut ĩterue
niat ꝓ te xpᷣs.quẽ aduocatũ hẽmus apð pa
tꝛem roget eccłia.illachꝛymet ppłs.nec ue
reare ne nõ ipetres. Aduocatus ſpondet ue
niaʒ pr̃onus ꝓmſttit gr̃aʒ. ꝛecõciliatõeʒ tibi
en pietatis policet᷑ aſſertoꝛ.crede qꝛ vᷣitas
acgeſce qꝛ vᷣtus ẽ.hzʒ cãzʒ ut ꝓ te ĩterueniat
ne ꝓ te gratis moꝛt uus ſit. Pabet ⁊ cãm ig
ſcendi pr̃.qꝛ ꝙ uult filius uult pr. Occurrit
tibi qꝛ audit te ĩtra mftis ſecreta tractantẽ.
Et cũᷣ adhuc lõge ſis. uidet ⁊ accuꝛꝛit.uidet
Ipectoꝛe tuo.accnꝛꝛit ne ꝗs ĩpediat.ↄplecti
tuꝛ quoq;. In occuꝛſu pñtia ẽ.ĩ amplexu cle
mẽtia.⁊ qñ ꝗdẽ pr̃ij amõis afſectꝰ ſupra col
lũ cadit ut iacentẽ erigat.ut oneratũ pẽtis

dimittẽdo fr̃i ſeptuagieſſepties.

atq; in terrena deſlux reflectat ad celũ. in
quo ſuũ q̃rat auctoꝛẽ.Cadit ĩ collũ tuũ xpᷣs
ut ceruices iugo exuat fuitutis ⁊ collo tus
iugum ſuaue ſuſpẽdat.hᷣ Ambro.Conſidera
nũc ex pᷣmiſſis q; multis modis ĩducit nos ðᷣ
us. ut puſillos ⁊ humiles diligamus. nec ali
quẽ ex bis ↄtẽnamus.ig ſalutẽ eoꝝ cum di
ligẽtia qramus. Uñn Crip. Uides ꝑ quot nos
inducit ad uilium fratꝛum diligentiam. ne
utiq; ↄtẽnamus tales aias.etem̃ hec oĩa die
ta ſunt pꝛopter hoc. Omiĩa ergo ſunt toleꝛa
bilia ꝑꝑ ſalutem fr̃is. Ita eĩ ſtudioſiſſimum
quid deo ẽ aĩa.ut neq; ꝓpꝛio filio ſuo pepeꝛ
cerit. Ideo rogo mane apparente confeſtim
exeuntes a domo.hãc unam intentiõem ha
beamus.⁊ idem ad omnes ſtudiũ ut eum ꝗ
ꝑiclytatur eripiamus.non dico hoc ſolũ ſen
ſibile ꝑicnlum. ſed id qð ẽ anime.i.a dyabe
lo hominibus infertur.h̊ Aris.
Oratõ.
Eni dũe ieſu qre ſeruuzʒ tuũ.ueni pa

u or bone quere errãtẽ ⁊ laſſã ouem
thã.ueni ſponſa matꝛis eccleſie que

re dragmã ꝑditam. ueni pater miſericoꝛdie.
recipe filiũ ꝓdigum ad te reuertentẽ. Ueni

nõ cũ uirga ſʒ cuʒ caritate ⁊ ſpiritus mãſue

tudine. Ueni gᷓ dñe qꝛ ſolus es qui poſſis er

rantẽ reuocare ꝑditum ĩuenire. ꝓfugum re
conciliare.ueni ut facias ſalutẽ ĩ terris.gau

pium in celis.⁊ ↄuerte me ad te.⁊ da mihi

ueram ⁊ perfectam pniam agere ut ſim an
gelis occaſio leticie.dñe deꝰſalut᷑ mee.Am̃.

De modo coꝛꝛeptionis fraterne ⁊ ð dimit
tendo fratri ſeptuagieſſepties. a.viij.

Tqꝛ deus gaudet ð peccatore cõ
E uerſo.ↄſequẽter dat mõm reducẽ

di peccatõẽ ad ouile dñicũ.⁊ que

mõ ꝑeunti ꝑ culpã.ſucurrat ꝑ cor

reptionem fraternam. Circa hanc uero cõð

ꝛeptõem frateꝛnã eſt ſciendum.qð coꝛꝛipei
peccantem pᷣceptum ẽ fiematiuum.⁊ ẽ om
nium in oẽs qꝛ ſᷣm gloſaz ita peccat qui fra
trem ſuum peccare uidet ⁊ tacet: ſicut qui

peccamti non indulget. Iſta.n. coꝛꝛeptio oꝛ
dinatur ad emẽdatõem ſratris peccantis.⁊

iõ ẽ actus caritatis ⁊ ꝑtinet ad omnes quia
ut dicitur in eccleſaſtico unicuiq manda

uit deus ð ꝓxio.⁊ iõ ſicut gqlibet tenetur ꝓ
ximũ ex caritate diligere.ita tenetur defec

tus eius caritatiue ad emendatõem eius cõᷣ

rigere. Plus tamen ad hoc ligantur pꝛelati
quã alij.qꝛ pᷣlati ex ʒelo caꝛitat is ⁊ ex offõ

pᷣlatõis.ſʒ alij tm̃ ex ʒelo caritatis. Item pᷣ

loti habent coꝛꝛipere vᷣbo ⁊ flagello alij tmᷣ

uerbo.Et cum ſit pꝛeceptum affirmatiuum

ligat ſemꝑ.ſed non ad ſemper exequendum
ſed pꝛo loco ⁊ tempõe.quando licet ⁊ expe

dit ⁊ hõ cꝛedit quod coꝛꝛeptio ſit utilis.apiᷣ

ſci, Situ olnsſcft
ici ho enicmni

coniger on cinlit ſe
cct. Siprennentite,
e ete n.rin ſc⸗
ci duleter. critatiueſ m
iterte tin ſoli ur ieet
ʒgelocculu t ſc ſoen
mnins oiitoꝛ mees oecto
lori ne ſipublice conept ſem
lenecidiam amiſerit.i peto pe
ſatior efect difſiclle emendatr
ſorte eiß nerecicia icipiet de⸗
gi4 le uis ſacere conector⸗
Peecergoftater iilos gui
pecca Aadara nedd eren
uos deſes e iggeniſ enie
ciͦ ilgudes adrladdo doe
ifleas nerecidndd on
dofoiſſimites ininicitias
cten⸗ iunes obſegi
Nlagn. Uitaf
go. cli pecciti obſeg
deneca. Er ſite gucierit

Ncio teſanco lucrar terig ih
ioaenenen .
ſhͤale ſſini iene gen⸗

luidin, enncru

hum ad te ruententi, Meni
CNXae 7 ſpiitus miſte
diege luges gul polſger
Hirum iuente, n re
ſacies ſalute tems gan
uene me ad te1 da mihi
m pniam agereud iin an
cie de de alnt mee Nihe

epnonis rnerne dd dinſ
uagieſſegeies. Laci⸗

dens ganderd peergtoeti

ſo.aſequeter dꝛt moͤn / ence

eccatoe 9d onile gffei.7ne

geunni, cußpi ſein 11 ,or

eroch
temam. lca hine uerote
mnieſt ſcentun. ab couihet⸗
etume fanatiuumd Lo

Secunde partis

illum quem coꝛꝛigere intendit.¶ Sunt aũt
quinq; caſus ĩ ꝗbꝰabſoluitur homo ab iſto
pᷣcepto. Pꝛimꝰeſt cũ ñ ſit aliqua ſpes correc
tionis.uñ Hieronimus.Fruſtꝛa niti ⁊ nihil

aliud q;odiũ q̃rere.extreme ömentie ẽ. Se
cũdus cum timer defectus ꝓbationis. ⁊ cri
minaliteꝛ agitur. ubi.ſ.actoꝛ ad talionẽ ſ in

ꝓbatõe deficiat: obligatur. Tertius cuʒ pre
lato taq; iudici notũ eſt factũ .qr ille notori
us eſt ! ↄuictus.Quaꝛtus cũ melioꝛi opi uel
ad mindꝰeque bono uacat.ſicut monachi fa
cer̃ dẽnt. Quitus cũ multitudo uel poteſtas
eſt ĩ culpa ubi cõreptio plꝰnoceꝛet eccłie qᷓ;
ꝓdeſſet.uñ ẽ ueꝛſus.Nõ ſpes ñ teſtis plebs
pſul ſit monachꝰ ſũ.¶ Oſtẽdit g h̊ debitum
modũ coꝛꝛeptõis huiꝰ.⁊ ꝗs oꝛdo ĩ pceſſu eiꝰ
ſit ſeruãdus.Quia pctʒ fratꝛis.aut ẽ tibi ſo
li cognitũ: aut alijs paucia eſt notuʒ. aut eſt
publicũ. Si tu ſolus ſcis ñ ut geuſ ꝑ ↄfeſſio
nẽ.ſed ut hõ ꝑ ceꝛtã cognitõm:debes ipſum
coꝛigeꝛe amicabiliteꝛ.ſecꝛete ⁊ ſeoꝛſum.uñ
dicit.(¶ Si pccaueꝛit ĩ te.).ideſt (᷑jʒ Auguſt.
Ite ſciẽte.fr̃ tuꝰ.ſ.pximꝰ((corꝛipe ⁊ incꝛepa
eũ dulciter. ⁊ caritatiue (monendo ſecꝛete
inter te ⁊ ipᷣm ſolũ)ut ñ deducatuꝛ in publi
cuz ꝙ eſt occultũ:ut ſic ſis emẽdatoꝛ.nõ cꝛi
minis ꝓditoꝛ intẽdẽs coꝛrectõni.paꝛcẽs pu
doꝛi:ne ſi publice corꝛeptꝰſemel pudoꝛẽ aut
ueꝛecũdiam amiſeꝛit.ĩ pc t᷑o permãeat.⁊ ꝑti
natior effectꝰ. difficile emendabił maneat:
forte eĩ pᷣ uerecũdia ĩcipiet defendere pct᷑ʒ
ſuũ.? quẽ uis facere coꝛectoꝛẽ facis peioꝛẽ
Pececat ergo frater ĩ illos.quibus ſciẽtibus
peccat.qꝛ quantũ in eo ẽ.exemplo corrũpit
quos teſtes ſue iniqtatiſ efficit.coꝛꝛipe ĩquã
eü ñ laudes adulando.ñ occidas ↄuitiando
ñ ſieas uerecũdando.non negligas pigritã
do ñ diſſimites inimicitias ł dãna tẽporalia
metuendo ñ iuues obſeqũ pᷣſtando. unde di
cit Seneca. Amici uitia ſi feras:facis tua.
bis peccas.cũ peccãti obſequiũ accomodas
hH Seneca(Et ſi te audierit penitendo ⁊ a
peto ceſſando(lucratꝰeris illũ) animam eiꝰ
ſaluãdo.et eius reuocatio cedet tibi ĩ lucrũ
ſpᷣale.ſ.ſalutis aĩe tue.qꝛ ut diẽ PHieꝛ. Per
ſalutẽ alterius nobis quoq; acquiꝛituꝛ ſalꝰ.
Et certe libenteꝛ ac patienteꝛ debet ꝗs ꝛeci
pere correptionẽ ꝑꝑ aieiſue utilitatẽ. Unde
Seneca. Monebeꝛis libent᷑ ⁊ repᷣhendeꝛis
patiẽteꝛ.ſi merito obiuꝛgauit te aliꝗs: ſcito
qaꝛ ꝓfuit: ⁊ ſi imeꝛito ſcito qꝛ pdeſſe uoluit.
Non aceꝛba ſed blanda ueꝛba timeas. h ſe
neca. Cſi autẽ te non audieꝛit )taceas ⁊ ceſ
ſes donec aliã uiam pꝛocedendi habeas.
Alia autẽ uia poteſt haberi ðᷣupliciteꝛ quia
illud peccatũ ant eſt iteꝛabile: aut ñ.ſi ſit ite
rabile debes aliquibꝰbõis qui uelint ꝓdeſſe
aligd diceꝛe ꝑ ꝙ pñt eũ depᷣbendeꝛe ut tecũ
poſſint eũ corripere. Si ãt non ſit iterabile
nihilominus cora talibꝰ potes eum corriꝑe.

iit de illo peniteat.⁊ de ſimili ſibi tĩeat.nec
es ꝓditoꝛ fraterni criminis ſicut dicit Augu
ſtinꝰ. Si g ꝑ primà uiam peccatoꝛ ñ emẽda
tur (adhibe tecũ unum uel duos) ita quõ ſe
cundum Hiero.cũ peccatoꝛ ñ audit corripi
entem ĩ ſecreto.pᷣmo debet adhibeꝛi unuſ.ꝗ
vm Augu.uult ꝓdeſſe ñ obeſſe.qꝙ ſi nec illuʒ
qudieꝛit.adhibeat᷑ ⁊ tertius.ł corrigẽdi ſtu
dio ut.ſ.aut ãmonitõe aut pudor̃ corri gat.
uel conueniendi eũ ſub teſtibuſ.ut de pecca
to conuincatuꝛ. uel ſecundum gloſaz. ſi dixe
rit ũñ eſſe pctm pbẽt ntꝛariumſut i oꝛe duoꝝ
uel trium ſtet omne vbum ) Si eꝛgo pecca
tũ omnino ẽ occultuʒ. tũc frater coꝛꝛipiatur
occulte.ſi ãt eſt publicũ.tũc dʒ cõꝛipi publi
ce:qꝛ tũc nõ ſolũ opus eſt ut ipſe emendet᷑.
ſʒ ⁊ alij quoſ ſcãdalizauit ĩ ipſa punitõe edi
ficentuꝛ.⁊ eiꝰexempio alij timeant ⁊ a mał
coheꝛceantuꝛ.Et ſi ñ ꝓſi ſcõᷣa uia addit do
minꝰteꝛciam que habet uim coactiuam: di
e ſi eos ) ſcʒꝭ tecũ corripiẽtes ⁊ ↄmouen
tes (ñ audierit ſe coꝛꝛigendo((dic eccłe).i.
pᷣlato:p denũciatõem publicã ſibi ĩtimãdo.
ut qui prius eras corꝛectoꝛ propteꝛ eius ꝑti
naciam fias accuſatoꝛ:⁊ tũc ſt᷑ teſtes ĩducẽ
di ad factipbatõem.ꝗ pꝛius fuerant ĩducti
ad fr̃is ſecretã ãmonitõem:ut qui emẽdari

noluit corꝛectõe fr̃na.ĩ iudicio ↄuictꝰ coheꝛ
ceat a malicia. Quos ãt ñ potes corripiẽdo

aut monẽdo ł accuſãdo ↄueꝛter̃.ſtudeas ſal

tẽ oꝛãdo acqꝛere.deinde ad penã peccãtis

publice pꝓcedit dicẽs (Si ãt ⁊ eccleſiã nõ au
dierit )pceptũ pᷣlati ↄtemnẽdo((ſit tibi ſicut
ethnicus ⁊ publicanus) ĩ numero fratrum n
cõputandus. ideſt ſepeꝛet a ↄmuniõe fiöliũ
per excomunicatõeʒz ⁊ cenſurã eccłiaſticam
⁊ ðᷣuita eũ tãqᷓ; hereticũ ⁊ excoĩcatũ.ut ł ſal
tem pudoꝛe coꝛriga t᷑.⁊ obprobrijs ſaluetuꝛ
Ethnicus dr̃ gentił.ethna em̃ grece genſ eſt

latine. Publicanus dicit᷑ ꝗ lucra ſeculi ſec
tat᷑ ꝑ fraudẽ ⁊ fuꝛta ⁊ piuria.ł ꝗ publicorũ

exactoꝛ ẽ uectigaliũ. Pꝛoponũut at iſti ĩ exẽ
plũ.qꝛ apud iudeoſ quaſi excomunicati hẽn
tuꝛ:ñ.n.eis coutuntuꝛ.Et ĩ hoc culpa eiuſ ⁊
ptinacia magis deteſtabił oſtendit᷑: deteſta
bilioꝛ.n.ẽ ĩ eodẽ genere peccati:⁊ ꝑibꝰ alijs
circũſtãtijs.qui ſub noĩe fideł agit opera in
fideliũ qᷓ; ꝗ aperte gentiles ſunt. Nec tam̃ iõ
negligenda eſt ſalus eius. Nã ⁊ ipſoꝝ genti
liũ ⁊ publicanoꝝ ſalutẽ ſp ĩquiꝛimꝰ. Pꝛia g

correptio eſt amoris.ſcõa tioriſ. tertia pudo

pis:qꝛ prĩo frater reuocãdus eſt amor ⁊ ſi B

ñ pꝛoficit.rᷣuocãdus eſt timoꝛe ⁊ ſi hoc non

ſufficit reuocandus eſt pudore. Sane pᷣdic
tꝰ oꝛdo frateꝛne correptionis intelligituꝛ tm̃

de criminalibus, ſolent aũt clauſtrales ſe in

ſuis capitulis accuſaꝛe.ñ pᷣmiſſa ãmonitõe:
caueat.n.accuſans ne B;̊ ad infamandũ. ſed
ad coꝛꝛigendũ faciat.qꝛ aliter grauiter pec
caret. elitioꝛ ẽ qui ſeipᷣʒ accuſat.⁊ accuſa
2

De mõ fr̃ne coꝛꝛeptiòis

tõem aliũde ñ expectat. Et ne gꝗs ſuꝑbus
ſeq̃ſtratõem ł exeõic atõeʒz talẽ ↄtẽneret: po
teſtatẽ tribuit aplłis ut ſciãt ꝗ a talibus dã
nãt᷑.eoꝝ ſnĩazʒ ñ ↄtẽnẽdam.qꝛ robi ⁊ fami
tatẽ hꝗ a deo: ↄfirmâte ĩ celo ꝙ miſter eius
facit in teꝛza. Un dicit(Amen dico uobis.q̃ᷓ
cũq; ligaueritis ſuꝑ teꝛrã).i.ĩ eccłia militaã
te ab ea excludẽdo (eꝛunt ligata ⁊ in celo))
i. in eccła tꝛiumphanre:qꝛ talis ſnĩa confoꝛ
mabit᷑ diuino iudicio((⁊ q̃cunq; ſclueritis ſr
terrã Juocando ad eccie unit ateʒ (erunt ſo
luta ⁊ ĩ celo ꝑ diuinam appꝛobatõeʒ. Ac ſi
dicat. Snĩa ueſtra firma ſtabit: ĩ abijciẽdo
ↄtumacẽ ⁊ in recipiẽ do penitẽtẽ: adhibita
tñ debita diligẽtia infeꝛẽdo ſniam.ſiue aũt
zuſte ſiue iniuſte ꝓferat᷑ ſemꝑ ſententia pa
ſtoꝛis timẽda ẽ:ne forte culpa q̃ non fit ex
oꝑe fiat ex elatõe. hoc dicit ad cõmẽdatio
nẽ auctoꝛitatiſ eccłe.⁊ ad troꝛẽ pctoꝝ ut co
beꝛceant a malis ⁊ peniteant ð cõmiſſis.qñ
audiũt ꝙ hie in ᷑ra ꝑ 3 culpã ligati ligamuꝛ
⁊ in celis ꝙ hic vo gnãlr omnibus dr̃.dictũ
ſuit ſupꝛa Petꝛo ſingularit᷑:in quo tñᷣ oẽs in
telligũt ¶Deiñ ut pct᷑oꝛes non cõtẽnãt pe
nã qua ab eccłia excludũt᷑ ponit duo ↄmo
da ex unitate ⁊ ↄmuniõe eccłe. ꝗbus ab ec
cleſia pᷣciſi ⁊ exeõmunicati pᷣuãtur. Pumuʒ
tangit cũ dieit(ſi duo ex uobis ↄſeaſerint)
ĩ bono ꝑ unionẽ fiði ⁊ nexũ caritatis (ſuper
terrã Jubi ẽ opoꝛtunitas merendi ł demerẽ
di ⁊ ð alijſ iudicandi(de oĩ re quacũq; petie
ꝛint) cum fiõ ⁊ ſiñ heſitatione (fiet illis) me
ꝛito unitatis(a pre meo) celeſti.ſemꝑ g oꝛã
tes exaudiunt᷑ concuꝛꝛentibus ↄditionibus
ad hoc reꝗſitis.ut.ſ.orẽt pꝛo ſe ac pie ⁊ ꝑſe
ueranteꝛ:⁊ petant expediẽtia.ſ.ad ſalutem
ptinẽtia.ac ðᷣi oꝛdinationi cõueniẽtia: ⁊ſi di
gni ſunt ipſi qui petunt. Et idᷣo ſi nõ exaudi
untur. iõ fit qꝛ in aliquo hoꝛum ðficiunt.ſe
pe ẽt pꝛo alijs exaudiunt᷑.⁊ ſi non oratio eo
ruz ĩ ſinum eoꝝ conuertet᷑. Ubi Orig.⁊ iſta
cẽ t cauſa ꝑꝑ quam non exaudimuꝛ oꝛantes
qꝛ non ↄſẽtimus nobis ꝑ omnia ſuꝑ terraʒ.
neq; dogmate.neq; ↄuerſatione.ſepe eni in
muſicis niſi fuerit ↄueniẽtia uocũ non ðlec
tat audiẽtẽ: ſic in eccła niſi conſẽſuz habue
rit.nõ delectatuꝛ ðus in ea nec audit uoces
eoꝛum. Ubi ⁊ Piero. Poſſumꝰ ãt ⁊ hoc ſpi
ꝛitnalit᷑ intelliger̃ qð niñ ſpus ⁊ aia cõpuſq;
ↄſenſerint. ⁊ non intra ſe bellum diueſaruʒ
habueꝛiĩt uolũtatũ ð omni ꝛe quaʒ petieꝛint
impetrẽt a patre. Nulli dubium ẽ quin bõa
ꝛum rerum poſtulatio ſit ubi coꝛpus ułt hr̃e
ea que ſpiꝛitus. PDec Hiero Secundum
commodum ẽ quia ubi duo uł tꝛes młtoma
gis ubi pluꝛes:congregati fuerint.i. uniti g
fidẽ ⁊ caritatẽ ñ diuiſi ꝑ diſcoꝛdiam ⁊ diſcẽ
ſionẽ non diſpſi ꝑ terrẽaꝛum ꝛeꝛum concupi
ſcẽtiam.non ſegꝛegati ꝑ ſingul aritatẽ in no

mine meo.i.ad ſalutẽ pꝛopꝛiam uł alienam

2 de dimittẽdo fr̃i ſeptu agĩieſſepties.

qrendam ad głiam nominis mei manifeſta
dam. Unõö Rabanus. In noĩe dñi ↄgregati
ſt᷑.qui ipᷣius gloꝛiam emulant᷑.ipᷣius ſpũ fer
uẽt. ipum in omnibus ⁊ ꝑ omnia fiði oculis
⁊ mundo coꝛõ non ðſinunt intueri.(¶ Ibi ſuz
ĩ medio eorum)fauẽs eis ⁊ ac geſcẽs bone
uolunt ati ⁊ petitõi eoꝝ ac iuuãs eos ĩ oĩbꝰ.
Ipe.n.qui ẽ pax ⁊ caꝛitas ac ſũmum ⁊ cõe
bonũ.ſedem atq; habitatõem ſibi ĩ bonis at
q; pacificis collocanir.ꝗ cũ pr̃e celeſti unꝰ
dᷣus q̃ iuſte petunt ĩ fide ⁊? gr̃a ↄgꝛegati:ace
dit ⁊ facit. Ubi crip. Nõ diẽ ſimplicuer ubi
ↄgꝛegati fuerĩt.ſʒ addit in nomie meo.q.d.
Si quis ꝑꝑ me pꝛĩcipalẽ amicitie cãm ad ꝓ
ximũ habuerit. cum eo ero:⁊ ſic in alijs ui⸗
tuoſus erit. Ubi ? Rab.amat medium me
diator ðᷣi ⁊ bonng medio doctoꝝ iuentus
ẽ medius ſtetit ad baptiſmum.medius pepẽ
dit ĩ cꝛuce.̃ſurgẽs quoq; ſtetit in medio di
ſcipłoꝝ.mediꝰquoq; ad iudiciũ ueniẽs ſepe
rabit agnos ab edis.h̊ᷣRaba.Ecce pᷣmium
ↄcoꝛdie ad quã totus iſte ᷣmo uocat. unde
PHiero.Oiĩs ſuꝑior ſermo nos as concoꝛdiã
ꝓuocauerat. Igit᷑ ⁊ pᷣmium pollicetuꝛ. ut ſo
licitiꝰ feſtiemꝰad pacẽ.cũ ſe dicat ĩter duoſ
uel tres mediũ for· h̊ Piero. Cõſideꝛa nunc
quãtam caritatẽ ⁊ diligẽtiã circa ꝓximũ oñ
deꝛe ðbemus.ut ipᷣm ab error̃᷑ uocemꝰ.Nõ
ẽ eĩ maioꝛ caritas.qᷓ fr̃em peccantem corri
per̃ ⁊ ꝓ eo moꝛi:ſʒ heu ĩ paucis va caritas

⁊ dilectio.q̃ pꝑ vpCʒ ẽ exꝑituꝛ:⁊ in multis di

lectio ⁊ amicitia ficta reꝑit. Unð h̊ ait cꝛi.
Plures uipᷣmus alias hnñſñtes amicitie occa
ſiones hic.n.qm̃ diligit diligit.ille ãt qm ho
noratus ẽ. ille aũt qm̃ in alio quodam nego
tio ſeculaꝛi fuit utilis.ille ãt ꝑꝑ aliud tale:
ꝑꝑ vpᷣm ãt difficile ẽ inuẽir̃ aliquẽ :pꝛopꝛie
⁊ ut oʒ diliger̃ eum pꝛoximum quẽ diligit:
ſz omnia ꝑſcꝛutantes.inuẽimus apud mitoſ
amicitias poeticas.i.ficticias magis qᷓ; hoc
H Criſoſto.Quia vo dominus ſupꝛa loquẽs
öð corꝛectione frat᷑ᷣna inpuxit ut peccanti:⁊

penitẽti r mittatur iniuꝛia.ne dubitetur de

numero.q̃rit Petrus caput diſcipuloꝛum ¶
quotiẽs)fratri peccanti ſit ̃mittẽdum:⁊ pe
tit ſi ſufficiat ad ſalutẽ.dimittẽ ſepties pec
canti in eum. Cui int᷑rogationi bẽignus ⁊
miicors dominus ꝛeſpondit.quodſ. nõ ſolũ
ſepties.ſg ſeptuagieſſepties) rmittẽdum ſit.
Scõðm Augu.ſolzʒ ꝑ ſeptẽ cuiuſlibʒ rei aut
tpᷣꝛis univſitas iudicaꝛi.uñ ĩ pſalmo cani.
ſepties in die laudẽ dixi tibi nihil aliud ẽ qᷓ;
ſpy laus eius in ore meo. Unõnarius vo tꝛaſ
Keſſionem ſignificat.quia ubi tranſgreðris
ðnarium in quo calogus conſiſtit. ad unde
nariũ uadis.tꝛãſgꝛeſſio ãt peccatum cẽ.Om
nẽ ergo trãſgreſſiõ ez ⁊ iniuriã.ac omĩa pec
cata ĩtelligi ⁊ dimitti uoluit. qñ ſeptuagieſ
ſepties dixit ꝙ ex nũero univſitatis ?⁊ nume
ro tranſgreſſionis.i.ex ſeptẽ ⁊ undecĩ cõpo

tidinmnidi ſenper pem
rrecpimm Goletei ſey⸗
eiauttis univfta iucican
inrnencu eſteuin non huſſz
Uitentii agentiinittere ube
gten percite niſerieettter
cuipoſtnodu heanmns iuſte c
iiden franem deccne tacn
Musdominici peepti nanſgren
geden denite denädnen
Gpt Brdenien Cmine.
ke zaarii
löemlangtenda eNſed W
gogb erore cöͤnernit ne un
velꝛemiſſa ft inoulgentia
len tag ut ouenat cori
ſen ſocin cauitate colliga
metiöis iin gpoſtolum ien
ſun big if and oſe⸗
ſ einignnontenen
ſenci ui iiſceden

bicniß. c⸗ ſdeneae
g adti nn e ii

vior ſenno oo a0 l
ult ömun oolleetn nt
1 ace, Ai ſe lcut iter ho/
h bier. Löſben une
1 Cligeii crca yr niof
m ob erof fvocem flo
ch fen peccanten corri
beui paucis da caritas
z expgitmn: in multis di
ſcta repit Urd hair ki.
glias bütes amicite dcca⸗
igit ailigtt e i aindo⸗
ichh in Wo nddam ne
Lurdis We at eliudtale:
cile inueir alique Mopte
eum poximum que Gligt:
tamnes inneinno opuc to
ncas,. fulici nahi qh hor
in fo dominno ſinnu logues

e ti .
1ina inurtur peccan
fnet,en ne dubiteur de

ciſcigriouunl
ſſitfwinedumthe
lame imint ſeptiern

Secunde partis

ſitũ eſt: qꝛ ſi undecim ducas ſẽpties:fiũt fep
tua gieſſepties. Ul ponit᷑ hic numeꝛꝰ ðᷣtermi
natus pro indeteꝛminato. acſi ſecundũ eun

dem Auguꝰ. diceꝛet. totiens quotiẽs q̊ ẽ om
nino quotiẽſcunq; peccaueꝛit. totiens dimit
tas. Ille ueꝛo numerus potius ponitur. quã

aliqs alius qa ab adã uſqʒ ad xpᷣm fuerunt
lxxvij.geneꝛatões.⁊ ideo ſicut xpᷣs totiuſ hu
mani geneꝛis deleuit culpas ſic ⁊ hõ omnes
ſuas dʒ dimitter̃ ſiurias.ſi.n. xpᷣs milia pet᷑o
zum inuenit ? tamen omia donauit.noli ſub
ducere miſericordiam. Un pſᷣm Cꝛip̃ᷣ.cum di
cit ſeptuagieſſepties ñ numeꝛũ ceꝛtum ⁊ de
teꝛminatũ ponit.ſʒ qͥſi ĩfinitũ.ꝙ cõtinue ⁊ ſꝑ
eſt ſignificauit.Et vᷣjʒ Piero.ſeptuagieſſepti
es accipituꝛ ꝓ ſeptieſſeptuaginta: uł ſeptua
gieſſeptem.i.q̃dꝛingentiſnonaginta uicibus
ut totiens peccãti fri dimittas in die. quoti
ens ille ĩ die peccaꝛe ñ poterit:ł quotiẽſ pec
caueꝛit.ut ñ ſit modus in te nec numeꝛ i re
mittẽdo ſed ſemꝑ dimittas.Et ſic prima ex
poſitio ꝛe feꝛtur ad omnẽ iniuꝛiaʒ. ſecũda ad

oẽ tpᷣs.Uñ Beda.Septenario numeꝛo. non

uenie dãde terminꝰ* ponit᷑:ſed uel oĩa pecca
ta dimittẽda.ł ſempeꝛ penitenti dimittẽduʒ
precipitur. Solet eĩ ſepe ꝑ ſeptem cuiuſlibʒ
rei aut tpᷣis univſitaſ iudicaꝛi.Et iteꝝ caute
intuendũ eſt:quia non paſſiz peccanti ſʒ pe
nitentiã agenti dimitteꝛe iubemuꝛ. Et pᷣmo
ꝗdem peccãtẽ miſericoꝛditer ĩcrepare.ut ſit
cui poſtmodũ hẽamus iuſte dimitteꝛe. Qui

5S uidens fratꝛem peccare tacuerit: non mi

nus dominici pᷣcepti tꝛanſgreſſoꝛ ẽ.quam is
eidem penitẽti ueniã daꝛe nolueꝛit:qꝛ qui

ixit. Si penitueꝛit:dimitte. pᷣmiſit ſi pecca

uerit:ĩcꝛepa. Itaq; uenia fratri poſt ĩcꝛepa
tõem laꝛgienda eſt:ſed illi utiq; qui peniten
do ab eꝛrore cõuertit ne uel difficilis uenia.
uel ꝛemiſſa ſit invulgentia. Beda. peccan

tem itaq; ut ↄuertat᷑ corripiamus.⁊ peniten

tem ſocia caꝛitate colligamꝰ donãtes nobis
metipᷣis ſᷣm apoſtolum.ſicut deus in xpᷣo do
nauit nobis.uñ Amb. Diſcas ffeq̃nter igno
ſceꝛe.nec indignatõm teneꝛe.nihil enĩ ẽ quo
poſſit offendi cui igſcẽdi ẽ ↄſuetudo. Diſce
domare iniuꝛias tuas.qr ꝑſecutoꝛibus ſuis
xpᷣs ignouit. hec Ambꝛoſius. Utꝛum autẽ
teneat᷑ quis remittere iniuꝛiam inimico non
petẽti.E ſt diſtinguendum. Ex iniuria eĩ ori
tuꝛ pᷣmo rancoꝛ ĩ affectu.ſecundo ꝛancoꝛis ſi
gnum in effectu. Primum tenetuꝛ quilibet
ſtatim ꝛemitteꝛe ẽt ſi iniuꝛians ñ petat ueni
am. Scõm tenetuꝛ ꝛemittere ueniam ueꝛaci
teꝛ petenti.i paꝛato emendaꝛe ſᷣm ſuã facul
tatem: ⁊ tenetuꝛ ei diceꝛe aue. ⁊ ſubuenitr̃ ſi
bi ſi indigueꝛit:ꝙ ñ petẽti facere non tenet
niſi pfectꝰ fuerit:licet ergo non agatur h̊ ni
ſi de dimiſſione pemtentis:tñ ⁊ penitẽri ⁊ ñ
penitenti tenetuꝛ quilibʒ rancoꝛẽ odij dimit
tere alioquin ñ habet᷑ caritas.⁊ in articulo

Capitulũ. viij.

neeeſſitatis neceſſaria ẽt miniſtra. Perfeè
ti vo qui oĩa reliquerunt.⁊ penitentibuſ ⁊ ñ
penitẽtibꝰ tenentuꝛ ueniam dare:obuios in
uia ſalutaꝛe.ciꝛea ãticulũ neceſſitatis neceſ
ſaria miniſtraꝛe.⁊ multa ĩ hũc modũ facefr̃.
ad que nõ tenent᷑ imperfecti. Utrum vo illi
cui focta ẽ iniuria debeat amicitiam q̃rere
Sciendũ ꝙ duplex eſt debitum. Primuʒz eſt
neceſſitatis.ſine quo non ẽ ſalus. Secundũ
eſt pfectõis.Quantũ ad pꝛimũ debitum nõ
tenet᷑ quis reconciliationem quereꝛe:ſed de
ſcðo dicit Criᷣ.quod talis debet reconcilia
tionẽ queꝛeꝛe. ut duplicem coꝛonã aſſequat᷑
unam qꝛ iniuꝛiam paſſeſt. alteram qꝛ prioꝛ
rogauit.uñ iteꝛum ideʒ Cripᷣ̊.E xcogita quã
tum noxius es:⁊ non ſolũ ñ moraʒz facies ad
remiſſionẽ qui tibi iniuſticiam fecerat.ſed
⁊ curres ad eos qui te ↄtriſt auerunt.ut fiat
tibi ꝛemiſſiõ is occaſio.ut inuenias curatõm
ꝓprioꝝ maloꝛum. Mercedem ineffabilẽ de
terminat ðᷣus. ut pꝛeuenias illuʒ qui iniuſta
tibi ſecit.qui ſi rogatꝰ reconciliatus fueris.
u adhuc dei pꝛecepto facta eſt amicitia.ſed
ſtudio illius. Itaq; ſine corona abſcedis ilo
brauiũ accipiẽte.ſed mala paſſes.ſed nihil
tantuzʒ. quantũ tibi ipi operaberis.maluʒ re
memoꝛans.ſed ⁊ ñ poſſibile ẽ uirũ bonũ ali
qð malum pati.ſi ãt dixeris quoniam ĩflam
matꝰes.contumelie memorans:recordar̃ ſi
aliquod factum ẽ tibi bonum ab eo.qui te ↄ
tꝛiſtauit: ⁊ quot tu alijs feciſti mala.Male
tibi dixit ⁊ ↄfudit.reputa quoniaʒ ⁊ tu alijs
dixiſti. Qualiteꝛ igitur potieris uenia ĩ ꝗbꝰ
alijs non parcis. Sed nulli male dixiſti. ſed
audiſti dicẽtes ⁊ acceptaſti neq; B̊ ẽ ĩnoriũ
Mihil autẽ ita dilectionem conſeꝛuat ut nõ
me miniſſe eoꝝ qui in nos peccauerunt. hec
Cripᷣ.adueꝛtendum autem. ꝙ licet offenſa
ſit ſemper remittenda.non tamen iniuria. ſi
enim ex remiſſione iniurie ⁊ pene ðbite ſeq̊

ꝛet᷑ pꝛonitas in eo cui ꝛemittituꝛ ad facilius

peccãdũ ñ eſſet bonũ ei r̃ᷣmittere.Silr ſi ex
tali rmiſſiõe eẽt ſcãdalũ alioꝝ:⁊ obmiſſõ iu
ſticie. Et ſic in caſibus ↄſiłibꝰitellige.Dimit
tamꝰg debitoꝛibꝰ noſtris debita pene pct᷑i ſi
peniteant ĩ nos peccaſſe.dimitteꝛe vo quod
ꝗqſi deũ peccat.ñ ẽ noſtꝛi aꝛbitꝛij.Sed ut vi
cit Pieꝛoꝰ.nos eõrio ĩ dei ĩiuria benigni ſu
mus: nr̃ is cõtumelijs odia exercemuſ.Or̃o
d O mie ieſu vppᷣe mihi idigno ꝓpicius
ↄcede.ui freʒ peccãtẽ vbis oportune
coꝛripiẽdo emẽdã ⁊ ſi ñ vbis.ſaltem
oꝛõnibus.⁊ bonis exemplł.h̊ faceꝛe ñ oſiſtaʒ.
Da mihi ẽt ut ĩ unitate eccleſie ⁊ caꝛitate fr
na ꝑmanẽdo.merear ĩ oꝛationib exaudiri:
? te ꝑ fauoꝛẽ ⁊ auxiliu ĩ medio noſtrum ex
ꝑiꝛi.ꝗ hĩtatõʒz tibi in pacificis collocaſti In
ſuper ⁊ hoc tꝛibue mihi.ut quotiẽſcũq; pec
caueꝛit fꝛater in me.totiẽs dimittam ei. ita
quod nec ꝛancoꝛ inteꝛius.nec aneein ſignũ
2

De ꝛege qui uoluit

exteꝛins in me ualeat aliq̃liteꝛ ꝛepeꝛiꝛi. Am̃
De ꝛege ꝗ uo.ꝛa.po.cũ ſᷣuis ſu. Ca. ix.
Uod autẽ dimittẽdũ ſic fr̃i pcẽ̃an

ti.⁊ nõ tm̃ ſepties.ſed ſeptuagieſ

ſepties:ꝙ ⁊ G̊ ñ debeat alicui gue
aut difficile uideꝛi.ſi attendatur
deꝰmaioꝛa ꝛemittit in ſe peccãti:oſtendit
dominus ꝑ exemplum: quia magis ſumꝰ de
bitores dei.⁊ plus offendimus euʒ.qᷓ; homo
poſſet offendere ꝓximũ.tanta ei eſt offẽſa.
quãtus ẽ ille qui offendituꝛ: deus autem ẽ ĩ
finitus.⁊ iõ offenſa in ipᷣm commiſſa quãdã
babet infinitatẽ: ⁊ tñ quotienſcunq; offendi
mus. totiens ipᷣe paratus ẽ ꝛemittere.dũ tñ
uelimꝰ ueraciter penitere:ergo ſi ipᷣe qui eſt
dñs ⁊ ꝛex oium dimittit ſeruo.multoſortius
⁊ nos debemus dimittere peccanti ĩ mnos fr̃i
⁊ ꝓximo.Et iõꝓ exemplo ponit paꝛabolam
de rege.qui uoluit rõnem poneꝛe cũ ſᷣuis ſu
is. ⁊ in fine applicat ꝑpabolam ad ꝓpoſirũ di
cens. Sic ⁊ pateꝛ meꝰceleſtis faciet uobiſ ſi
militer eĩ deus ponit rationem cũ ſeruis.ſ.
bominibus:nã oĩm actus deus diſcutit dili
genter. ⁊ merita cuiuſq; examinat. ⁊ hoc ꝑ
ſcripturas.ꝑ creaturas.per ↄfeſſores. ꝑ illu
minat ionẽ ꝓpꝛie conſcientie. nolens ratõm
de factis hũanis exigere.ſõt ergo para
bola ad ꝓpoſitũ aptari:⁊ ſic exponiSile ẽ
regnum celoꝝ)i.ſtatus eccle militantis ſeu
pñtis tpris.que regnũ celoꝝ dicitur:tum qr
legibꝰceli ſubijcituꝛ.tum qꝛ de ea ad celum
puenituꝛ (homini regi) i.xpᷣo qui ẽ neꝛuſ hõ
⁊2 uerꝰ deus.rex regum ⁊ ds dominantium
¶ q uoluit rõm ponere cũ ſeꝛuis ſuis).ſ.hoĩ
bꝰ quoꝝ ẽ dñs.q;ꝛ ad ipᷣm pertinet examina
tio meritoꝝ quorũlibet ⁊ ſinguloꝛum Et
notãdũ ꝙ dñs ponet nos ad ꝛõnem de oĩbuſ
bõis nobis ↄmiſſis.⁊ bõis obmiſſis:itẽq; de
mał a nobis ↄmiſſis:⁊ ð mał nobis dimiiſs
de pᷣmo ẽ parabola de uillico iniquitatis. ⁊
iſta cõputatio multũ timends ẽ:multra enig
bõa nobis ↄmiſſa ſunt ⁊ magni ualoris.ſcili
cet bona nature.gratie ⁊ fortune:de ꝗboĩ
bopoꝛtet reddere rönem qualiter eis uſi ſu
mus.Et ſi nõ haberemꝰreddere rõem niſi ð̊
tèpoꝛe.multũ eſſet nobis timendũ: omne eĩ
tempus homini ĩpenſuzʒ. ꝛequiꝛetur ab eo q̃̊
liter fuerit expenſum:⁊ una hora tpᷣris pot
bhomo abſolui a debito:⁊ regnum cel orũ lu
crari.De ſcððo ẽ parabola de talent is.⁊ h ẽt
ↄputatio multũ eſt timenda.cum dñs dicat
ibidem inutilem ſeruum ꝓi ciendum in tene
bras exteriores.de t᷑tio ↄput atio ẽt multũ
eſt timda.cum dñs poſiturus ſi rõnem. eti
de cogitatõibꝰ ⁊ sbis occioſis.de quarto ẽ
ꝑgabola preſens.⁊ hec ↄputatio multum ẽ ti
menda.ꝑꝑ nitium ĩgratitudinis ꝙ eſt ualòꝭ
gicnloſum (Et cum incepit ponere rõnem)
ideſt merita ⁊ conicias exaĩiare. in cua exa
minatione modo ſumus.ſed poſtmodum da

ꝛationẽ ponere cum ſeruis ſuis

bitur de nobis ſnia ſecunduz merita (offeꝛt

ei unꝰ debens decẽ milia talenta) ideſt obli
atus ad magnam penaz ꝑꝑ mulia peccata
Un debito iſtius denotat grauitas 7 nueꝛo
ſitas pctoꝝ:⁊ accipit determinatus numeꝛꝰ
ꝓ ideterminato. Un Auguſtinus. Ar lex ĩ ðᷣ

cẽ pꝛeceptis commendatur ille ðbebat ðceʒ

milia talentoꝝ: ꝑ ꝙ omia peccata deſignat᷑.
que.ſ.contꝛa legẽ fiunt.(¶ Cum autẽ non ha

bet uñ ꝛeddat) ideſt cum non põt uiꝛibus ſu

is deo ſatiſfacere pꝛo peccatis. PHomo eni ꝑ
ſe põt rueꝛe.ſʒ nõ ̃ſurger̃:ꝑ e offẽder̃ ⁊ pec
caꝛe.ac ꝑ hoc debitum contꝛahere ſʒ non ꝑ

ſe ſatiſfacer̃.niñ gꝛatia ði accedẽte.⁊ ſi hõp
uno tm̃ peccato ñ ſufficit ſatiſſacẽ. multomi

nus ꝓ decẽ milibus peccatoꝝ talentis. (iu
bet euʒ dñs uenũdari)in fuitutẽ pene.qr ſʒ
Remigiũ.pᷣtium huius uẽditi.ſupplicium ẽ

damnati(⁊ uxoꝛẽ eius ideſt concupiam ex

q̃ ↄcipiuntur mali filij(⁊ filios eius)i.mala
opeꝛa.in homine enim ſpũᷣs ẽ uiꝛ.ſẽſualitas
mulier:ꝑ quoꝛum cõmixtionem filij ideſt o
pera geneꝛant᷑: uxorẽ eꝛgo ⁊ filios uenudãi.
ẽ pro concupiſcenrijs imerioꝛibus ⁊ malis o
peribꝰexteꝛioꝛibus peno ſoluere ꝙ eſt pᷣtiuz

eius:⁊ omia qᷓ hzʒ. ſ.tempoꝛalia.ꝗa tota ſub

ſtantia ſua ꝓ magnitudine ölicti tradit᷑ quã
doq; extraneis:uel omnis qᷓ ſpũs habet ſunt
uires anime ⁊ corporis.⁊ ẽt bona exteriora
q omnia in penaʒ commutantuz. ut pena do
minẽtuz ei quantum ad omnia in quibꝰ pec
cauit. Uñ ſubditur (⁊ reddi )tunc enim ðpᷣbi
tum peccati redditur.cum pro ec pene pᷣtiũ
exoluituꝛ: ( Pꝛocidens amem fᷣu“ ille ideſt
peccatoꝛ.per penitentam ⁊ humilitate ſui:
qui pꝛius quaſi collu ↄtra dᷣnzʒ eꝛexeꝛat.obni
ge rogat eũ:dicens( Patiss3 habe ĩ me)) co
nãdo mihi uite ⁊ prie ſpaciu.cõdonãdo ðᷣlic
tum.relaxando ſupplicii (⁊ oĩa ⁊ꝛeddã tibi)
oꝑa meꝛitoꝛia.faciẽdo.⁊ me emẽdando.iua
patĩa expectatus.tua gr̃a pᷣuẽtus.tua miſeri
cordia adiutus. Miſeꝛtus aũt dñs qr miſeꝛi
cors ⁊ miſeratoꝛ dñs ꝑatꝰ ẽ miſeꝛeri ⁊ ꝑcere
uere penitẽtibus ſerui illius ſic ꝓcidẽtis ĩ 2
tritõe ſic dicẽtis in confeſſione ſic pꝛomitten
tis ð ſatiſ fatione dimittit eũ libeꝝ a captiui
tate culpe.⁊ pᷣbitũ dimittit ei rlaxãdo ꝛeatũ
pene eteꝛne.dimitſtit totum qꝛ plus dat qᷓ; ꝛo
get. Uñ Cri. Uide miſcdᷣioʒ dei. Petijeꝛat
dilationẽ.⁊ accepit omniũ pctoꝝ remiſſiõm
Egreſſus ãt de obligatõe pct᷑i p̃ᷣuus ille:a
debito ꝗdẽ libeꝛ.ſʒ iniquitat is f̃uꝰ miſcðie
inuente oblit?: iuenit unũ de confuis ſuis.
id ẽ de pct᷑oribꝰ ⁊ hoĩbus.ꝗ ſunt rui dei cũ
ipᷣo:om̃s em̃ ↄſerui ⁊ unius uni ᷣui ſumus.⁊
nos ⁊ angeli ꝗ debebat ei cẽtüũ denarios.i.
paꝝ offendit eũ ⁊ ĩ modico tenet᷑ reſpectiue
qꝛ offẽſa ĩ homieg modica eſt ꝛeſpeciu offen
ſe ↄmiſſe ĩ deũ:iĩuenit ãt in aio per recoꝛoa
tõm iniurie. ⁊ tenẽs ſuflocat eu.ſtꝛingendo

ibir iui canna utwelint
14 famiiaeltate amicltuy
loet minit eun icarcer cn
lordonecreddlar dvitü plena
ſaicactendo dic cancerinfen
cCorens Fo hectamemin
cet Miws deseids
mus:cartaedmiwse
cimmus carceri inamnns N
eius.ſ,angelig im apoce
roſrri qr eiuſdem ami ſun
jucelitet a ſeruo in conn
a que agimus ? ſuoplii
gent.r coam do reßſeni
hemus a guibus non abſen
Kelot anclos ? önones
likalt ingratiuctne
gnn conſerui. A⸗
ꝛ ferunt erhen uum
87 Koriam 4

.

. . dee .
.
iliſfei ſanfece in
us peccato glee
dan)in uiruts
uiture
buins heciti meedi
Duuus eiti ſupolſeinn,
Leius zigeſt 4* Eni
ifliſ fllioss eugg
nnn hisen ſeſoelies
comixtionem flih ieſ 9
rafe ego ? flios enidz.
mys imenebbis ? nals9
i geni ſalcre geſt jtiz
lonporglin ga ng ii⸗
miuo ne licn rocf ui
omni? 9 ſis bobet ſunt
Nris,2et bona eneriora
mmutantun,ut pene do
ad omnia in gub' pec
t redi)runc enim ddi
r.cum d ed eye Hu⸗
ns amem F iecch
eNam ¹ DumAitarnd ſor
u ea degnd n
Daiezdadei nehco
pie ſhactu cödonodi

ſupplicti toin ecbi tbi)

geledo.1 me enecenco lud
tve ga petls u niſeni
Wulertus ait fs miſei
gis gar'e inlſeren 7 tee
ſerun ilius ſcpcicetisi
n corfeſſohe ſ hoſnien
imitit eülibepg canitn

zü dimintiei floxado ni

.

cpit omnii he ſin
3 obligaide gei frn e
er inuitgtis ,
jvenit mi ecani ii
n hoibus nſtit
ni 1 unius 6 iſns .
hehaleilif tale
cen o erafn
itinc dſeane

Secunde partis

2= artando.qꝛ cꝛudelit᷑ coegit eũ ꝛedder̃ ⁊ ſa
tiſfacer. Ale ðbitorẽ tenet qui offenſum te
net i memoria.ꝗ iram ⁊ odium ſeruat ĩ cor
de. Suffoc are eſt ſtrãgulare ł ſtringer̃ ꝑ gu
lã.⁊ qꝛ gutuꝛe logmuꝛ.ille ſuffocat ꝓximuʒ
qui vᷣba excuſationis non audit. In quo oñ
dituꝛ auſteꝛitas. in ꝛepetendo uindictam a p
ximo. Unde Remig.cõſeruu ſuffocar̃ eſt in
fratrem ꝑ uindictaʒ exardeſcere. Tenens g
ſuſſocat eũ dicẽs redõ ꝙ öbes.ſcʒ tormtuzʒ ꝓ
iniuria.pro vbis vᷣbera.⁊ procidens ꝑ pẽitẽ
tiam rogat eũ dicẽs:pacientiam habe ĩ me.
i. parce mihi.⁊ omnia ꝛeddam tibi. Quaſi di
cat.paratus ſum ſecundum poſſibilitatem
meàù ſatiſfacer̃: ⁊ ut dicit Remigius. em̃da
bo iuditio ł ↄſilio eccleſe ꝙ deliqui.Attẽde
ꝙ eadẽ vba protulit ↄᷣuus ſupplicans. qui
boſupplicando a qnño ꝛemiſſionem merueꝛat
malus ſeruus. Sed ut dicit Criſo. Pec vba
ingratus ſeruus reueritus ñ ẽ.quibus ſalua
tus ẽ. Ille ãt non uult hẽre paciẽtiam pᷣſtã
do dil ationem. nec uult dimitter̃ ſine uidic
ta rancorẽ. oñdens crudelitatẽ in mõ r̃petẽ
di uindictam. Unñ Augꝰ.ñ talẽ inuenit iſte 2
ſeruũ.q̃lẽ ille inuenerat dnñm. Petijt ille di

latõm ⁊ meruit r miſſionẽ:iſte qui miſcöiam

petebat dilatõis.ſenſit penã ſufſocatõis.Sʒ
abijt ĩ uia cayn a naturali pietate recedẽdo
? a familiaꝛitate ⁊ amicitia ꝓximi ſe alienã
do. ⁊ mittit eum ĩ carcerẽ crudelit᷑ affligen
do:donec reddat ðbitũů plenarie ⁊ ad nutuzʒ
ſatiſfaciendo.hic carceꝛ infernus põt intelli
gi. Totiens vo peccantem ĩ nos ꝓximũ ĩ car
cer̃ mittimus. quotiẽs eius culpe ñ indulge
mus:quantũ enim ĩ nobis eſt.dum non par
cimus carceri dãnamus. Uidẽtes ãt ↄſerui
eius. ſ. angeli ꝗ ſᷣm apocalipſim conſerui ſũt
noſtri.q; eiuſdem dñi ſumus ſeꝛui:q fiunt ſ.
erudeliteꝛ a ſeruo in conſeruũ ſuũ.oĩia enim
oꝑa que agimus ⁊ ſupplitia que patimuz ui
dent. æ coꝛam dᷣo repᷣſentãt. Tres eniĩ teſtes
bẽmus a quibus non abſcundimuꝛ. ſ.deũ an
gelos ſanctos ⁊ ðmones. Uidẽtes: inquam
ↄtriſtant de ingratitudine ⁊ culpa vᷣui.de af
flictione ⁊ pẽa conſerui. Angeli enim contri
ſtantuꝛ ad culpam. letantuꝛ ad penitentiaʒ:
7 ferunt aĩas ⁊ gloriam. ⁊ narrant dño ſuo

omnia ad deum rferẽdo. conquerẽdo ? auxi

lium imploꝛãdo.AUl iſti conſerui ſunt eccle
ſiaꝝ miniſtꝛi.⁊ quiq; fiᷣles ⁊ iuſti qui uiden
tes crudelitatẽ hominum erga ꝓximos. uel
aliquẽ fratꝛẽ remiſſionẽ peccatoꝝ adeptum
non uelle miſereri ↄ̃ui ſui: contriſtatur. qr
ad eandẽ uiꝛtutẽ ꝑtinet gauder̃ ð bono ⁊ cõ
triſtaꝛi ð malo:⁊ narrant dño.qꝛ in oratioe
petunt a dño talia iundic ari. ad õclarationeʒ
iuſticie.ñ ex liuoꝛe uindicte c dño narrar e
doloꝛes ⁊ ↄtritiones coꝛde ĩ ſuo aſſectu deo
ömonſtrar. Uel cum ueniunt ad dnm. ideſt
ad pᷣlatũ.qui uicem ðdi gerit in terris denun

Capitulũ.viii).

ciant ei mala facta ad finẽ correctõis. Tũe
uocat eum dñs ꝑ ſententiam moꝛtis. ⁊ de B
ſeculo migrare iubet.ut de omnibus ꝛõnem
ꝛeddet. Uñ. Remigius. Pec uocatio non fit
mõ intꝰ in conſcientia.ſed fit exterius in iu
dicio.Et ait illi.Seꝛue nequã.qꝛ ñ ẽ equus
ſed ĩiquus.recipiendo miſericordiã ⁊ reddẽ
do imiſcõiam ſeu iniuriã: omne debitũ dimi
ſi tibi.ide ſt magnã offenſã ĩ me ↄmiſſaʒ. In
hoc pſᷣm Criv.patet magnum eẽ peccatuʒz in
gratitudinis: nã prio qñ debitor erat decem
miliũ talentoꝝ.nõ euũ nequã appellauit.ñ ſi
bi ĩſultauit:ſed ubi incurrit uitiũ tate ingra
titudinis aĩo irato ait ei:pᷣue nequam.qꝛ pe
ior ẽ effectus qᷓ; primo. Nam ſecũdũ Greg.
ſicut boni contumelijs efficiũtuꝛ meliores.
ſic ſempeꝛ repꝛobi de beneficio efficiuntur.
peiores. Nõne g opoꝛtuit ⁊ te miſereri ↄpᷣui
tui. remittẽdo parua: ſicut ⁊ ego tui miſertꝰ
ſum. remittendo maioꝛa: nulla ꝗppe ĩterue
niẽte ſatiſfactõe.ſed ob hoc ſolũ:quia ꝛoga
ſti. me. rogaſti dilatõm ſed meruiſti ꝛemiſſio
nem. Opoꝛtuiſſet quidem ut tali prouocatꝰ
bñ̃ficio.totũ etiam debitũ relaxares roganti
ſed tu etiam ꝙ minꝰeſt faceꝛe noluiſti.quia
dilationem ↄcedere recuſaſti. Ubi Cꝛib. Si
gꝛaue uidetuꝛ dãnum afficere dehuit lucꝛuʒ
ſi graue uidetur preceptum.cogita premiũ:
ſ graue ſit ꝛemitteꝛe ei qui ↄtriſtauit. Suiuſ
eſt ĩcideꝛe in gehẽnam. ſʒ Remi. Seꝛuiſte
nullum reſponſum legit᷑ dediſſe dño in quo
demõſtꝛatuꝛ.ꝙ in die ludici 7 ſtatim pᷣbac
uitã.ceſſabit oĩs pct᷑i excuſatio.¶ Et iratuſ
dominus ñ peꝛ affectum. ſed ſimilitudinem
effectbhominis irati.ideſt ad modũ irati ſe
habens penã inferendo:tradet eum tortori
bus.ideſt demonibꝰ⁊ miniſtꝛis tartaꝛeis.q ĩ
hoc ſüũt diuine iuſticie executoꝛes: tort
res patimuꝛ ĩ pẽa.quos paſſi ſumꝰ ſuaſores
in culpa:qꝰ aduſq; reddat peꝛ penam uniueꝛ
ſum debitum ↄmiſſum ꝑ culpam. ⁊ hoc erit
er᷑naliter ⁊ in ꝑpetuũ.Quouſq; enim põitu⸗
pꝛo infinito.ſicut donec ponitu ibi.non cog
nit eam donec pepeꝛit: ⁊ eſt ſenſus.ſemꝑ ſol
uet. ⁊ nunquam ꝑſoluet: neq; reddet aliquã
do.ſed ſempeꝛ penat luet: nunquam eni red
dere poteꝛit.qꝛ eternaliteꝛ damnat“ erit.nã
T iferno ſemper eſt ꝛedditio abſq; acquiſitio
ne:cũ pena ſempeꝛ maneat ſine fine: qa ibi
non eſt locus redemptionis uel ſatiſfactiõis
ſed ↄdẽnationis ⁊ punitionis. Quod autem
hanc totazʒ ſimilitudinem ad hoc attulerit.
ipſe dñs eam modo quo dietum eſt ad ꝓpo
ſirum adaptando exponit: dicens. Sic ⁊ pat᷑
meus celeſtis faciet uobis uniuerſum debi
rũ a uobis exigendo.⁊ uos tortoribꝰ crutian
dos tꝛadendo.ſcdᷣm Cri. Non dicit pat᷑ ue
ſteꝛ. ſed pateꝛ meus.non eĩ dignum ẽ homis
talis uocari patꝛem deum, qui ita pernuſo
ſus ⁊ odioſus eſt. Ubi Piero. S ormidoloſa

4—

De ꝛege qui uoluit

ſmia ſi parua fr̃i non dimittamnus. magna no
bis a pᷣo ñ dimittẽtur.Et qꝛ unuſquiſq; põt
dicere oꝛe.nihil habeo 3 eũ:hʒ deũ iudicẽ
ꝗ ſimulatõem ficte pacis aufert:dicens.ſ ñ
zemiſeritis unuſquiſq; fr̃i ſuo ñ ſolũ oꝛe:ſed
Et ð coꝛdibus ur̃is.ñ ficta pace.ſʒ va ⁊ inte
gra dilectõe.Quia ñ ſufficit labijs dimitter
niſi oꝛa ⁊ coꝛda ↄueniãt. Quidã eĩ dimitter
nolunt omnino quia ⁊ malitiã ̃uant ĩ coꝛõ.
⁊ uindictã dũ pñnt exercẽt in oꝑe.Alij ⁊ ſi re
mittunt quãtũ ad uindictam.ſeꝛuant tñ cõ
ceptum odium quãtum ad malitiam. Sʒ qſ
quis ſibi a domino remitti öſideꝛat. opoꝛtet
ut utroq; mõ fr̃i ꝛemittat:ut nec oꝑe exeꝛce
at uindictam.nec coꝛð reſᷣuet malitiam. Qꝛ
ſᷣm Sreg. Si hoc ꝙ in nos ðlinꝗtuꝛ ex coꝛð
nõ dimittimus:illud rurſus a nobis exiget.
ꝙ nobis iam ꝑ pniam dimiſſum fuiſſe gauð
bamus. Ubi g ñ fuerit caritatis ꝑſeuneꝛãtia.
nulla ẽ ſufficiẽs pnia. Un a peccatis ſoluto
dr. Uade ⁊ amplius noli peccare. Secula
res quoq; leges.ꝑꝑ ingratitudines quoſdazʒ
reuocant manumiſſos ad poꝛem pᷣuitutem.
Sʒ ex his ur̃ ꝙ peccata dimiſſa ꝛedeant ꝑpꝑp
iteratam peccati ꝑpetrationem. Ad hoc q
communiteꝛ. ꝙ redeunt ꝑ aggꝛauationẽ pec
cati ſequentis: non qð peccatum ſequẽs ſit
eque gꝛaue ſicut omnia pᷣcedentia:ſed quia
grauius ẽ ex comparatione pꝛecedentium.
Un exigitur ꝙ dimiſſum fuerat.ñ in ſe. ſed
quantum ad ingratitudinem dimiſſionis. ⁊
iõ dicuntuꝛ omnia redire.qꝛ ingratitudo eſt
reſpectu dimiſſionis qᷓ̃ omniũ fuit: ⁊ ita quo
dã modo reſpectuz hʒ ad omnia dimiſſa.Nõ
ÿredeunt quantum ad maculam ? ꝛeatuʒ.
ed quantum ad ingꝛatitudinem. Qui emm
poſt acceptam ᷣ̃miſſionẽ ad peccatu redit:
magis ðlinquit.ꝙ ingratus tanto bñũficio ex
titit.⁊ ita ingraritudo peccatum ꝛecidiuatõ
nis aggꝛauat. Quidaʒ vo dicunt. ꝙ peccata
redeunt in quattuoꝛ caſibus.ſ.pꝛopter odiũ
fraternum ꝑꝑ apoſtaſiam a fide. pꝑ ↄtẽptuʒz
confeſſionis.⁊ ꝑꝑ doloꝛem de pnĩa habita.

Unde ſunt uerſus.Fratręs odit uhi Ata
ta fit. ſeꝛmitq; fateri. Denituiſſẽ Riget pſti

na culpa ꝛeddit. SFacſt g ⁊ meꝛito in te pec

canti dimittes.ſi quantum ti bi dimitti deſi

ðras ueꝛaciter attendas. Quia ᷣm Cꝛip̃ᷣ.⁊ ſi
ſeptuagieſſepties dimiſeꝛis.⁊ ſi omĩa ſimpli
citer peccata ↄceſſeris ↄtinue pximo:quan
tum gutta aque ad pelagus infinitum. tãto
magis ⁊ multo plus deficit tuus amoꝛ ad in
finitam bonitatem dei.cuius in neceſſitate
eonſtitutus es. cum iudicaberis ⁊ noxas tri
bueris. Et iõ bene peccata in deum decem
milibus talentis. ⁊ peceata in pꝛoximum cẽ
tum denarijs comparauit: quia etiam ea
dem peceata. multo gꝛauioꝛa ↄmiſſa ſt᷑ i de
um.quam in pꝛoximum. Docemur g hoc lo
co.ui ſicut dominus nobis dimittu maiora

ꝛationẽ ponere cum ſeruis ſuis

peccata.ſic nos dimittamus ↄſeruis noſtris

minoꝛa in nos ↄmiſſa, alioqꝗn a nobis exiget

debita uniuerſa. Uñ Aug. Ois ho ðbitõ eſt
dei.⁊ öbitoꝛem habet fratrem ſuum. Ideo
deus iuſtus ↄſtituit tibi regulam in debito
re tuo.quã faciet ⁊ ipᷣe cum ſuo. Uñ ⁊ Criſ.
Pec igitur omnia intelligẽtes. ⁊ hec deceʒ
milia excogitãtes.ſaltẽ hĩc feſtinemꝰ ad di
mittẽdum ꝓximis parua ⁊ uilia. Audiamuſ
ĩ miſeꝛicoꝛdes ⁊ cꝛudeles:qm̃ non alijs ſumꝰ
crudeles:ſzʒ nobiſmetipᷣis.Cuũ memoꝛari ma
loꝝ uis.excogita qm tibiipi maloꝝꝑ rememo
ꝛaris.nõ alij: quoniam tua ligas peccata.ñ
ꝓximi.Duo itaq; bĩc querit ⁊ cognoſcer̃᷑ ad
uerſum peccata noſtra ⁊ alijs dimitteꝛe: ⁊=
illud ꝑꝑ hoc.ut facilius hoc fiat. Qui.n.ſua

intelligit.facilius ignoſcit conſeruo: ⁊ non

ſimpliciter ab oꝛe dimitteꝛe.ſed a coꝛde. Ne
igitur dicas.qm ↄuiciatus ẽ ⁊ detraxit.⁊ ðᷣ
ceʒ milia opeꝛatus ẽ mihi mala. Quanto ci
dixeris.tanto magis mõſtras eum benefac
toꝛem:dedit.n.occaſionem abluendi pecca
ta tua. Quare quanto maiõa iniuſta tibi fe
cit:tanto maioꝝ peccatoꝝ dimiſſiõis cauſa
tibi ↄſiſtit. Si.n.uolueꝛimus nullus iniuſta
nobis facere poteꝛit:ſʒ ⁊ inimici maxime ꝓ
derunt nohis. Uide g quanta lucraris.man
ſuete inimicoꝝ feꝛens impꝛudentias:pᷣmuʒ
quidez ⁊ maximum peccatoꝛuʒ remiſſiõeʒ.
ſecundum patientiaʒ ⁊ perſeueꝛantiam.ter
tiuz manſuetudineʒ ⁊ amoꝛez hominũ.quã
tum ab ira continue eſſe libeꝝ.⁊ a triſticia
que hinc eſt. Cum his ⁊ uenerabilis eꝛis ⁊
ipſe inimicis. ⁊ ſi demões fuerint: magis ãt
neq; habebis iaʒ inimicum ita diſpoſuus.
Quod autẽ eſt maius ⁊ pꝛimuʒz dei amicitiã
⁊ ſi peccaueꝛis uenia potieris.Et iterũ non
memoꝛiam maloruʒz habeamus in eos ꝗ le
dunt. naʒ nobis pꝛoſunt maxime niſi nonpᷣoſ
iudicauerimus. Rapuit ille. gratias egiſti
tu pꝛo iniuſtitia ⁊ gloꝛificaſti deuz infinitaſ
fꝛuc tificaſti mercedes. Si autem oꝛaueꝛis
ꝓ eo.deo factus es ſimilis. Uides qualiter
maxime lucramur ab alioꝛum ꝑſecutiõe ni
hil ita deum letificat. ut non ꝛeddere malũ
malo.ĩmo reddere ↄꝛia iniunctum eſt no
is.beneficia ⁊ orationes.non e ſt quid diffi
cilius quam memoꝛia maloꝛum. Pec igit
ſciẽtes humiliemur.⁊ ðbitoꝛibus nr̃is etiaʒ
g atias agamꝰ:fiunt.n.nobis ſi philoſopha
ri uolumus.maxime non ſoluz indulgentie:
uerũ etiã mercedis occaſio. Pauca ſi qdezʒ
damus. pluria recepturi. Quid igituꝛ expe
tis cũ uiolẽtia.cũ ðᷣceret ⁊ ſi ille uellet dar.
ei concedere:ut a deo totum accipias.Nuũc
autem omnia facis ⁊ litigas.ut mhil tibi ði
mittatur tuoꝛum. Quodcunq; ergo debito
res habes ⁊ pecunigꝛum ⁊ laboꝛum omnes
dimittens liberos. deuʒ expete remunerato
re. Quncta igitur ⁊ pecũias ⁊ peccata debi

ichio i Aimſe conl
ſal oir cl tehe n ⸗Ser
copont Mue poſ olus ⸗n
giienticN ut ſpi
homieziſentic
tinusé emendano nor uel
lor Unei enanpelio ecte
iz implus noli peccne. Ole
ſolanon umde acbus inf
icn iſoſteros te ſlomns
nerdum unde ieuangelio de
es d decimase connu
Pworutn unde Yacods
Neccarre i Gdecmuse
1 dulgentia andeienange
minemini zi ot loeo
puseſt poſſomanri ⸗
lumoni ? enſieni ac pati
en cico tibi.hogie me
Er hoe loco t glanbus⸗
tis ſhea babeſnus eme
— ileo non el⸗
hlulros babeamus portus ſa
faſtiprchi eceni maen
i tani magnitu
arie netitſten ge
. tamen teigrehheri,

9
1
e Gnoſet Gan
mmittere, ſed gen N
duiciatus acnteſt

eguonta lucran, nan
ns inpeudenrios Pnez
pecctoꝛuʒ remiſſöez.
z perſeueꝛantiam er
2 gmodez hominu qni
eſſe lidep.1a miſtcin
disn veneradilis ens
emdes faerim: wogsi
mimcam ua Güſpoſtus.
uns 1 püimvz dei amictti
enia potieris. Et iteri ſon
riz babeamus in eosg le

noſunt maxine niß opo

Raput nle ganbs egiſt
1 goꝛifraſtieuz ifinttal
eges. Süauten orauens
ſcfilis. Vides quglite
ab alioꝛum gſecutie i
ſcat.ut non deddere mali
gezig iniunctun eſn
7aiores honeſt qnise .
cein maloꝛum Pen
ur 1 dbitoribus ſien
ſunt. obis pbſo⸗ G
emme non ſoluz enlee⸗

ſo aun ii⸗

Secunde partis

toribꝰ noſtris donemus ut nobis retꝛibutio
optata ꝓueniat.Quodq; neglexim ꝑ aliam
explere uirtutẽ. hoc de obliuione admiſſe ĩ
nos malitie adipiſcẽtes.et᷑nis potiamuꝛ bo
nis. hec Criſoſto. Atrende ⁊ h̊ ſenecam ꝗ di
cit. ſi magnanimꝰfueris.nunquam indicabis
tibi cõtumeliam fieri. De inimico dices. Nõ
nocuit mihi: ſed animum nocendi habuit.⁊
cum illũ in ptate tua uideꝛis uindictam pu
tabis uĩdicare potuiſſe. Scito eĩ honeſtum
2 magnuz uindicte eſſe genus ignoſceꝛe Et
iteꝝ.liuꝛiaꝝ ꝛemediũ ẽ obliuio. Pec ſeneca.
Et ndta bic.ꝙ ſᷣm numeꝝ gradus apoſtolici
duodenũ.ſunt duodecim modi remiſſionũ.
Pꝛimus ẽ baptiſmus Unde ĩ euangelio.niſ
quis r natus fueꝛit ⁊c. Secũqꝰẽ caritas. Uñnj
etiam ĩ euangelio. remittunt᷑ ei peccata mł
ta ⁊c̃. Tertiꝰ ẽ elemoſina ⁊ caritatis opera.
Vnde pꝛopha ſicut aqua extĩguit ignem ⁊c̃.
Quartus ẽ fletus ⁊ lachryme.dicẽte dño:qr
fleuit ĩ conſpectu meo.non inducam mala iĩ
diebus ſuis. Quĩtuſ eſt confeſſio ⁊ pnĩia. Uñ
pſał.dixi confiteboꝛ ⁊c. Sextus eſt afflictio
coꝛpoꝛis. Unde apoſtolus traditũ huiuſmõi
homieʒ ĩ ĩteritũ cornis ut ſpũs ſ aluſit. Sep
timus ẽ emendatio moꝝ uel abrenũtiatio ui
tioꝝ.Unde ĩ euangelio.ecce ſanꝰ factuſ es.
iaʒ amplius noli peccare. Octauus ẽ ĩteꝛceſ
ſio ſanctoꝝ. unde Jacobus.infirmat᷑ aliquiſ
iĩducat pᷣſbyteros ⁊c̃.Nonus ẽ miſcðie ⁊ ſidi
meritum: unde ĩ euangelio. beati miſericor
des.qm̃ ⁊c.ddecimus eſt conuernio ⁊ ſalus ꝓ
ximoꝛum. unde Jacobus.ꝗ conueꝛti feceꝛit
peccatorẽ ⁊᷑. Undecimus ẽ mutua remiſſio
idulgentia. unde ĩ euangelio. Dimittite ?
dimittemini. ⁊ ĩ hoc loco preſenti. Duodeci
mus eſt paſſio martyrij pꝛo fide eccłie. Uñ
latroni ⁊ penitenti ac patiẽti dicituꝛ a dño.
amen dico tibi.hodie mecum eris ĩ padiſo.
zx boc loco ⁊ pluribus alijs euangelij lo
tis ſalubꝛia habemus ꝛemedia.contꝛa malũ
deſperatõis.⁊ ideo non deſperet aligs cum
multos habeamus poꝛtus ſalutis. eĩ diſpe
raſti propt peccari magnitudinẽ habes De
trum ꝗ negauit fidem. ꝙ eſt maximum pec
catu: ⁊ tamen deus reſpexit eũ.ſi de diſpeꝛa
ſti ꝓpter peccati multitudinẽ. habes mariꝗ
magdalenã. que ſeptẽ habebat demonia. i.
umivſa peccata. tñ de ea dictum ẽ dimiſſa
ſunt ei peccata multa.ſi deſperaſti propter
pct᷑i tuꝛpitudinem. habeſ mulierem iĩi adulte
rio depꝛehenſam. cui dictum eſt ualde ⁊ am
pliuſ noli peccare.ſi diſpera ſti ꝑꝑ peccati in
famiam. habes Mattheuʒ publice ĩ theolo
neo ſedentẽ.⁊ tñ dñs dixit ei ſequere me. ſi
deſperaſti ꝑꝑ peccati diuturnitatẽ.habeſ la
tꝛonem qui ꝑſeuerauit in malo nſq; ad mor
tem. ⁊ tñ dictum ẽ ei a dño.hodie mecũ eris
in paradiſo.ſi diſperaſti propter peccati cru
delitatem. habes Paulum apłm lapidateʒ⸗

Capitulã. diiij.

Stephanum. ð quo dictum ẽ uas electiõis
mihi eſt iſte. ñ diſperaſti ꝑꝑ recidiuatõnem
ſeu peccati iteꝛatõm ⁊ magnitudinẽ.hẽſ hic
auctoꝛitatem expreſſam de dimittẽdo fꝛatꝛi
ſeptuagieſſepties. unde Beꝛ.omnino ꝑꝑ mꝗͥ
ſuetudinem que ĩ te predicatuꝛ currimus pꝰ
te dñe ieſu. audientes.quod nõ ſpernas pau
perem. peccatoꝛem ñ horreas. Non horrus
ſti confitentẽ latronẽ.ñ lachrymantẽ pecca
tricẽ.non chananeã ſupplicantem.non depᷣ
henſam ĩ adulterio.nõ ſedentẽ ĩ theoloneo.
ſupplicãtẽ publicanũ ñ negãtẽ diſcipulũ ñ ꝑ
ſecutorẽ diſcipłoꝝ.ñ ipᷣos cruciſixorestuoſ.
Tã nalidus deniq; es ad iuſtificandum quã
multis ad ignoſcẽdum.Curꝛit ſponſa currũt
adoleſcẽtule:ſeð ꝗ amat ardẽtius.currit ne
lotius.⁊ ꝑuenit citius Uñ ⁊ Cꝛi.Liberi ꝗp
pe nos arbitrij cꝛeauit deus.ut uolùtate no
ſtra cum adiutorio dei quod uolumus facia
mus. Si publicanus es.potes fieri euangeli
ſta.ſi blaſphemus es.potes fieri apoſtoluſ ſi
latꝛo es.potes paradiſñ colonus effici: ſi ma
gus es. potes deũ adorare. Nec ẽ ulla mali
tia que penitentia ñ ſoluatuꝛ.t iõ tanquaʒ
pᷣcipua malignitatũ elegit xpᷣs.ut nẽo uſq; ĩ
finem ſemetipᷣm deſpiciat.Noli mihi diceꝛe
perij noli mihi dicere peccaui.Et quidẽ me
dicũ habẽs ſatis foꝛtioꝛem te.⁊ potentioꝛeʒ
quam infirmitas tua ẽ. Medicũ habeſ uolũ
tatem tuã ſi uolueris.emendantẽ ⁊ potentẽ
⁊ cupientẽ.Cũ enim ñ ſubſiſteꝛes fecit te: ⁊
qꝛ puerſuſ es effectus.multomagis emẽdar
te poteꝛit.ſed foꝛſtan dices.Quomodo pote
rit peccatoꝛ ſimiliſ eſſe ſanctis. Noli ꝛequiꝛe
re qua arte.noli ſcꝛutaꝛi rationem: ſed creðò
clemtie æ benignitate diuine.ſed dicis gran
dia ſt ncta mea.⁊ ĩmẽſa ſcelera mea. Et ꝗs
ẽ ſine peccato.ſed ego:inqnis peſſime.⁊ ſuꝑ
omnem hominẽ. ſufficit tibi ad placandũ de
um. peccare deſinere ⁊ benefacere. dic tu pᷣ
oꝛ: ingt iniquitates tuas ut iuſtificeꝛis. Re
cognoſce qꝛ peccaſti. ⁊ ſi agnoueris.initiuzg
coꝛꝛectionis factũ eſt tibi. ſuſpiꝛa.meſtꝰeſto
effunde lachꝛymas. Nec eĩ aliund ꝗd efſudit
meꝛetrix illa.ſʒ lachꝛymis penitentiaʒ ſocia
uit ⁊ ipᷣa comite peꝛuenit ad fontem h̊ Cꝛiſ.
Unde ⁊ Gregorius.Ab ſpei ergo certitudĩe
nulla nos maloꝝ noſtꝛoꝝ qualitas. nulla q̃n
titas feangat. Idcuco eniʒ omnipotẽs deus
clectos ſuos in quibuſoà lapſibus cader̃ peꝛ
mittit. ut alijs in culpa iacentibus.ſi toto að
eũ coꝛde ↄſurgant ſpezʒ uenie reddat.⁊ eis ꝑ
lam̃ta penitentie uiã pietatis aperiat. Quia
qui multos a ſuis iniquitatibꝰiã ſanatoſ aſi pi
cimus.quid aliud quã ſupeꝛne miſericordie
pignus tenemꝰ Et iteꝝ. Quid itaq; in bac
te debemꝰ aſpicere.niſi imenſam miſericoꝛ
diam ↄditoꝛis noſtꝛi.qui nobis uelut ĩ ſignno
ad exemplum penitentie poſuit eos quos ꝑ
pniam uiuere poſt lapſum fecit. E tenm. m

De cauſa dimittendi uxoꝛe⸗s

hil ĩ his aliud uideo.niſi añ oculos nr̃os ps
ſita ſpei ⁊ pnie exẽpla.Oipotens deus nbiq;
oculis quos imitari öbeamus: obicit ubiq;
exẽpla ſue miſcoie oppõit. Uñ ⁊ Aug. Que
ruũq; neceſſitas cogit peccatoꝛẽ ad iĩpeniten
tiã: nec cris qͥntitas: nec tpꝛis bꝛeuitas:nec
uite enoꝛmitas: nec hoꝛe extremitas exclu
dit a uenia ſi pfecta fueꝛit uoluntatis muta
tio:ſʒ ĩ ampliſſimos ſinus mat᷑ caꝛitatis fili
os pꝛodigos ſuſcipit reuertẽtes. Et iterum.
Pr tradidit filiũ ſuuʒ quo redimeꝛet pᷣuos.
miſit ſymſctm quo vᷣuos adoptaret ĩ filios:
ſilium ðdit ĩ pᷣtium r pemptiòs. ſpm̃ſanctum
i pᷣuilegium adoptõis.ſe totuʒ ̃uat ĩ h̃dita
te adoptatis.nemo g õ di pietate diffidat.qꝛ
maioꝛ ẽ ði miſericoꝛdia quam noſtra mivᷣia:
2 ꝗſꝗs ad eum toto coꝛõ clamauerit. exau
diet illum qꝛ miſeꝛicoꝛs ẽ.Taꝛdius ſigdẽ ei
ur̃ peccatoꝛi uẽiam daꝛe.qᷓ; ipi peccatoꝛi ac
ciꝑe.Sicut.n.feſtĩat ⁊ꝛeum abſoluere a tor
mẽto aſcle ſue qᷓſ plus crutiet eum ↄpaſſio
miſeꝛi.qᷓ; ifum miſeruʒ ↄpaſſio ſui. UVñ etiã
cripᷣ. Crede mihi tal ẽ erga hoĩeʒ pietas ðᷣi.
ꝙ nũquã ſpernit pnĩam.ſi ei ſincere ⁊ ſimpli
citer offerat᷑ ẽt ſi ad ſůmũ ꝗs ueneꝛit maloꝝ
⁊ ĩde uelit reuerti ad vitatis niaʒ ſuſcipit li
bẽter ⁊ amplectituꝛ. ⁊ facit oĩa. q̃tenus ad
pᷣoꝛem r̃uocet ſtatum. Uñ ſuꝑ illo vbo cayn
maioꝛ ẽ iniqtas mea qᷓ; ut ueniã merear di
cit Aug. Mentixis: inꝗt cayn mentiris ma
ior ẽ dei pietas q́; ois imqtas. Kcce expᷣſſe
apparet qð deſpauit. ⁊ iõ dicit Augu. ꝙ ipſe
plus turbauit neũ in deſperatione qᷓ; ĩ fratri
cidio.ſicut indas ĩ deſꝑatõe qᷓ; i pꝛoditõne.
AUnñ Beꝛ. O ꝛes ↄfuſa. o res monſtruoſa. pec
catoꝛ deſꝑans ð ði mĩicoꝛdia: cum cuncta
peccata oꝛigialia. moꝛtalia uenalia ab ori
gine mundi ↄmiſſa. diuine miſcõie ↄparata
ſunt quaſi una gutta ad pelagus totius ma
ris.Et bꝛeuiter dicẽdo ſᷣm Aug.⁊ Greg. Si
unus homo oĩum hoĩum peccata ꝑpetraſſʒ
uelut cayn ⁊ iudas ðᷣſperaſſz.pᷣterea deus
illi ueniam denegare iura ſſet. ſi miſeꝛ ille
contritus ueniam rogaſſz. deus pꝛimus illi
uenmiã non ðnegaſſet.⁊ teſtãte Auguſtino ⁊
Pieꝛo.pct᷑a pᷣterita nõ nocent ſi ñ placent.
Multũ ẽt ſpaꝛe debemus ĩ merito xpᷣi.ſine
quo ñ poſſumus ſaluari. In merito eniĩ xpᷣi
radicata ſunt oĩa merita nra ſiue ſatiſfacto
ria pene.ſiue meritoꝛia uite et᷑ne qꝛ nec ab
offenſa cꝛeatoꝛis ſumus digni abſoluti:nec ĩ
menſiuatẽ pᷣmij ꝙ deus ẽ digni ſumus aſſeꝗ
niſi ꝑ meritũ hoĩs dei.⁊ pᷣcipue ĩ meꝛito paſ
ſioms xpᷣi ẽ ſperandũ.qꝛ hec ẽ miſeꝛis ſi pale
ſolatium. uñ Ber. Paſſio rua dñe ultimum
refugium. ſingulaꝛe rfmediũ ðoficiẽte ſapia.
n ſufſi agante iuſtitia. ñ ſufficiẽte ſanctitate.
ſuccũbentibꝰ meritis. illa ſuccurrit. Non ſo
lum aũt a ᷣſpatõe:ſʒ ẽt a nana ſpe ẽ cauen
dum:quia utꝛobiq; magnù ẽ ꝑiculum. unde

⁊? de ꝑuulis domino oblatis.

Aug.ex niꝛoq; hoĩes piclytantur.⁊ ſꝑande
⁊ deſꝑando.Quid igituꝛ agit deus cuʒ picly
tantibus utroq; moꝛbo. Illis ꝗ ſpe piclytan
tur. B dicit.ne tardes ↄuerti ad dñʒ.neq; dif
feras ð die ĩ diẽ:ſubito.n.ueniet ira illiꝰ ⁊= ĩ
tpᷣꝛe uidicte diſpdet te. Illis g deſpatione
ꝑiclytãtur ꝗd dicit. In quacũq; die iniquus
ↄueꝛſus fueꝛit oẽs iniꝗtates eiꝰ obliuiſcaꝛ.
Pꝛopter illos g ꝗ ðſpatiõe ꝑiclytantur ppo
ſuit eis idulgemie portum. pꝛopteꝛ illos ue
ro ꝗ ſpe periclytantuꝛ:⁊ dilatõnibus illudũ
tuꝛ.fecit diem mortis incertuʒ. Quando ue
niet ultimus dies:neſcis. Ingꝛatus es.quia
bodiernuʒ habes in quo coꝛꝝigaꝛis.⁊ craſti
num expectas foꝛte nõ addet, Et iteꝝ. Ne
pᷣſpando augeamus pctm. datꝰ ẽ nobis pnĩe
poꝛtus:rurſus ne ſpando augeamus. datus
ẽ nobis dies moꝛtis ĩcertus.Et iteꝛuz.latro
agnonit.petrus negauit:ĩ petꝛo monſtrat᷑
quẽquam iuſtum non õ ſe ðbere pᷣſumeꝛe in
latrone ñ ĩpium ↄuerſum deſpare ðbeꝛe.Ti
meat g bonus ne tieat ꝑ ſupbiam: ⁊ malus
ne deſpeꝛet ꝑpꝑ multam malitiam. hec Aug.
Unõð ⁊ Greg. Pabete fꝛatꝛes mei ſiduciaʒ ðᷣ
miſcõia ↄditoꝛis noſtri:⁊ ad miſericoꝛdẽ iu
dicẽ.dũ adhuc expectat eũ lachꝛymis ueni
te. Cõſiderantes nãq; ꝙ iuſtus ſit. pcfa ur̃a.
nolite negligere: ↄnᷣrãtes vo ꝙ pius ſit.no
lite deſpare.⁊ iteꝝ.Sic ãt nos miſcõia eiuſ
Ffoueat.ut nullo mõ negligẽtes ꝛeddat.ſic
pcta ꝑturbẽt ut mẽs in deſꝑatõem nõ pruat
qꝛ ⁊ ſi pᷣſumẽtes metuimus ⁊ metuẽtes ſpa
mus et᷑num r̃ gnũ citius adepturi ſumus. uñ
ẽt Cꝛif.ne audöamus ꝗ ſtamus: ſʒ dicamus
nobiſip̃is.ꝗ eſtĩat ſe dar:uiᷣat ne cadat:ne
q; öſpemus ſi cecidimus.ſʒ dicamus nobis.
Nungd q cadit ñ r̃ſurget etenĩ multi ĩ ipᷣm
celi vᷣticẽ aſcẽdᷣrunt:⁊ a ſcena ⁊ ſcurrilitate
ad angelicã tꝛanſiati ſt᷑ urbanitatẽ ⁊ tantaʒ
onõrunt uirtutẽ ut ðm ones abegerint.⁊ mł
ta ſigna opati fuerit: ⁊ hoꝝ ꝗdẽ plene ſunt
ſcriptur̃.⁊ plẽa uita exẽp? nobis.⁊ iteꝝ nul
lus eoꝝ ꝗ ĩ malitia ſt᷑ diffidat: nemo ĩ uirtu
tibꝰ exiſtẽs doꝛmitet: neq; G̊ ↄfidat. multo
tiẽs eĩ meꝛetꝛix ꝑtraſibit: neq; ille ðᷣſpet.poſ
ſibile.n.ẽ ei ⁊ pᷣmos ꝑtrãſue.h̊ Criſᷣ.
8 Oꝛatio.

mihi miro.qꝛ cũ ad pcta qᷓ feci ĩſpi
n tio ⁊= ſupplicia ĩtelligo.ꝗ ꝓ his pati
o ſ puũ tioꝛẽ hẽo. Quid g r̃mane
bo qſ ᷣ patus.ſine ↄnilio.ſine adiutoꝛio.Ad
te fonte pietatis ⁊ miſcdᷣie ieſu xpᷣe.curꝛo ⁊
feſtino.ĩ quo iã tot ⁊ tatos petoꝛes ablutoe
uido ⁊ agnoſco.tuãq; ĩefſabilẽ miſcpᷣiã exo
o. ut mihi ſic ↄcedas ĩ prñti.mecũ ⁊ cũ mini
ſtris tuis ↄputatõz facẽ. ac ↄ̃uis meis pct᷑a
ſua dimitter̃.?⁊ mea em̃dar:ut ĩ futuro qñ 9
ſonalr rõnẽ poner̃ nolueris cũ fuis tuis.d
mittas mihi q tibi öbeo ⁊ ꝓximis.Amen.

uu cauſa ui
iutroni henande,
eum turbe nulteguaft
goctrine eius uaſ ouer
ſus gente ? nuinte on
nuli fliſoatten eins oe⸗
renn Mi ull plin
n winluns lhs ſuss lelig
cio ſantarum: hec Arif
nuit eoo ibl n lucea
gentes in ei niſertcordiamt
leepadatur aamittere, din
ent dus alis eſet. Schz l
ades uanſordane odide
de ritgeidus ifunne
ſAnim. Eierghen
verdo wrs wraccaſn
Dropter miurirndine nin
cig inparticulan deſcni
uꝛatio de niplicirelig
toytinetie⸗obedientie.
ge otineti ci cicirue
ſieſun ag hanſel gii
iglicebant fligioß i
pere nuetbis ſiotana
n tmos d ppaniſeig he⸗
e ſinſirni ſanent
pidntnatust
auri iscetctioiet
. Litluond Erdicen
eſuä qua

oſcter ac niſer coiͤin
wegar ei hochennis neni
nig giuſtus ft,pcta ufa.
brütes fo lug ſt n
Bic it nos miſchig eint
nmo negigetes zeqcat.ſie
es in deſpatöem vopruat
mermmus 1 meweiesſa
ciius adeprori ſuted, vi
mus ſamus: ſ6 Cicnmds
tſe dai modn ne caagt:ne
ecidimus 5 cicomus ſobis
t f fſurget eteni mult iſn
Hrunt:r a ſcena ? ſcurrilitate
nſlotiſe urbanitae ? tantez
woörones abegerimnAnt
ent:r bor gpe plene ſun
nita exepe nobis.1 ſtep ill
tia ſe iſidat:nemd iulin
nma negb ͦfge ni
gruſdbitnech ile ha⸗

zſne. 5H Ari.
nes griſte ) en

=

Secunde partis

De cã di.uxo ⁊ ð paꝛ.dño ob. Capitulũ.x.
Oſt hec uenit dñs ieſuſ ð galilea ĩ
fines iudee tranſioꝛdanẽ. Om̃iſ ꝗp
pe ꝓuincia iuooꝝ generaliteꝛ dice
batuꝛ iudea. ad diſtinctõm aliarũ
gẽtiũ:ueꝛũtñ meꝛidiana eiꝰ plaga in qua ha
bitabant tribus iuda ⁊ tribuſ beniamĩ.ſpẽa
liteꝛ dicebat᷑ iudea ad diſtinctõz aliaꝝ r̃ gio
num. q̃ in ipa ↄtinebãtur ꝓuintia.ſ.ſamaꝛia
galilea decapolis.⁊ reliqᷓ alie ſite in ea. Nar
ꝛantuꝛ ̊ ea que in hac puincia.ſ.iudea ſec̃
⁊ docuit, ac paſſus ẽ dñs.⁊ pꝛimo q̃ tranſior
danẽ ad orientẽ.ubi habitabãt due tꝛibꝰ ſ.
manaſſe: deinde que circa iordanẽ quando
uenit hyeꝛico ⁊ bethaniã ⁊ hyeruſalem Et

ſecute ſt᷑ eũ ð galilea tuꝛbe młte.x qno pa

tet deuotõ populi ad eũ.quia multe ſeqᷓban
tuꝛ cauſa ſue pꝛedicatõis audiende.aliꝗ cã
curationis ĩpetrande. Ubi Cripᷣ.⁊ ſecute ſũt
eum turbe multe.quaſi teſtimonia ſalutaꝛiſ

doctrine eius.quaſi oues paſtorem ĩ mãu ip

ſus genite ⁊ nutrite.pducehant eum q̃ſ paꝛ
uuli filijpatꝛem eius peꝛegꝛe ꝓficiſcẽtẽ. Ipᷣe
autem tanquã pateꝛ ꝓficiſcens.bona pigno
ra caritatis filijs ſuis reliquit ꝓ exilijs rᷣme
dia ſanitatum:hec Crĩ. Unde ſequit᷑ ⁊? cu
ꝛauit eos.ibi.ſ.in iudea.⁊ ñ ante ĩ galilea ut
gentes in eò miſericordiam ſeu ueniã que iu
dee pabatur admittere.⁊ in ſignũ ꝙ ex iuða

gentibus ſalus eſſet. Scõʒ Oꝛig. ſanauit dñiſ

tuꝛbas tꝛanſiordanẽ.ubi baptiſmꝰdabat᷑:qr
oẽs a ſpiritualibus ĩfiꝛmitatibus ĩ baptiſmo
ſaluãtuꝛ.Et ſic patet ꝙ euangeliſta in uno
nerbo multa miracula ſanitatuʒ ĩcludit: ꝗa
propteꝛ multitudinẽ miꝛaculoꝝ nõ poteꝛant
oĩa in particulari deſcribi. Deinde ſubditur
naeꝛatio de tꝛiplici religioſoꝝ perfectione:ſ.
continẽtie.obedientie. ⁊ pauꝑtatis.⁊ primo
de ↄtinẽtia cũ dicituꝛ (Et acceſſerũt ad eũ)
ſ.ieſum ad phariſei.qui in populo iudeoꝝ pᷣ
alijs uidebant᷑ r̃ligioſi (tẽptantes en )ſcʒ ca
pere in ueꝛbis. Notanda ẽ memtum diſtãtia
in tuꝛbis ⁊ phaꝛiſeis.he ↄueniũt ut docean
iuꝛ ⁊ ſui infirmi ſanent᷑.hi accedũt ut ſalua
toꝛẽ ⁊ doctoꝛẽ ueꝛitatis tẽptando capiant ⁊
ðcipiãt: has deuotio pietatis. illos ſtimulus
adduxit liuoris.Et dicentes.ſi licet homini
dimittere uxorẽ ſuã quacunq; ex cã. id ẽ ex
leui cauſa.hanc at qᷓſtionẽ ꝓponũt xpᷣo ad
capiendũ eũ.qꝛ ꝛeſponſio ad utranq; ptez ca
lũniabilis uidebat᷑.qꝛ ſi dicẽt uxorẽ ꝓ libito

nolũtat᷑ dimittẽdã ⁊ aliã ducẽdã.pudicitię

pᷣdicatoꝛ ⁊ aſſertoꝛ:⁊ uiðꝛet᷑ laxare fꝛena cã
nali ↄcupiſcẽtie.⁊ ſibipᷣi Ziꝛe.Si ãt diceret
ꝙ ñ uideretuꝛ ↄ Moyſen diceꝛe qui libellũ
pꝓmiſit repudij.ſed ipſe ſic rñſionẽ tempeꝛat.
ut diſcipulã eoꝝ trãſeat: ⁊ reſpondit ſola fo⸗
nicationis cã uxoꝛem eſſe dimittendã. libel
lum vo repudij ob duritiam ⁊ malicia cõdiſ

eoꝝ a Moyſſe fuiſſe ꝑmiſſũ.id ẽ nulla lege

Caplm. x.

punitum. Permiſit ãt Biñ ſicut bonum ⁊ lici
tum:ſed pꝛopteꝛ maius malum euitandum:
qꝛ maluit ꝑmittere diuortium.qᷓ; ob odiuz u
xorem uel deñderiũ ſcõaꝝ nuptiaꝝ fieri hõi
cidium. Iſta ãt permiſſio ñ abſoluebat eos
a peccato.ſed tm a pẽa legali:qꝛ n fuit ĩꝑiũ
dei ſed hoĩs.diſſił atio ĩ tollerando minꝰ ma
lum ne maĩꝰſieꝛet.deus em̃ nõ eſt ſibi ↄᷣꝛius
ut aliõ ante iuſſerit ⁊ alið nc ĩperet. Moy
ſeſ ꝗdẽ nec pᷣcipiẽdo nec ↄcedendo nec ĩdul
gẽdo G̊ mãdauit:ſʒ diſpẽſando.ſuſtinendo.
⁊ pmittẽdo.ↄſilio ſpũſſancti ne peioꝛa fieꝛẽt
hoc tolerauit. Sic apli ꝑmiſer̃t ſcoas nupti
as.ꝑꝑ icõtinẽtiã hominũ.⁊ malas eoꝝ uolũ
tates. Juyta eĩ pᷣm aꝛià ĩſtitutõem.ñ fuit ni
ſi unica uinci:ſed propt᷑ ĩcõtinẽtiã hominũ.
trãſeũt mõ ad ſcõas nuptias. Un cũ ð duobꝰ
manus minus toleratuꝛ.huiuſ ꝑmiſſio dicit
diſpenſatio.quaſi diuerſoꝝ penſatio. quãdo
duo mala quaſi eque libꝛantuꝛ.ut uideat ꝙ;
eoꝝ peiꝰ ſit ⁊ pponderat.Eſtat tꝛiplex ꝑmiſ
ſio.ſ.Cõceſſiõis ut cũ abbaſ ↄcedit mõacho
ꝑpꝑ ifirmitatẽ ueſci carnibꝰ.illicitis qdẽ ꝓpt᷑
uotũ.ſed nũc licitis ꝑꝑ cõceſſionem abbatis
7 cauſã neceſſaꝛiã. Indulgentie ut ꝑmiſſio
ſcðaꝝ nuptiaꝝ. Uñ apłus. Uxoꝛ uiꝛo defũc
to nubat cui uult ĩ dño.̊ at ᷣm idulgẽtiam
dico.Qõð ſi cłpa ẽ:uenialis ẽ. Suſtinetie ut
ꝓmiſſio libelli repudij.ꝙ ſuſtinuit Moyſes
n deus:qꝛ deus hoc cꝛimen puniuit tꝑalieꝛ
łet᷑nalꝛ ꝙ moyſes non puniuit temporali ᷑ᷣ.
Et eĩ peꝛmiſſio ſuſtinentie.quando deus peꝛ
mittit nos peccare:ꝗ ũ concedit illud fieri
nec diſpenſat.ſed ſuſtinet ideſt per patiẽtiã
expectat. Solam g fornicationem ponit do
minus canſam diſcidij. iubens ceteꝛas mole
ſtias ꝓ fide coniugij ⁊ caſtitate ſuſtineꝛi.Et
intellige diſcidiũ quantũ ad cohabitationez⸗
⁊ debiti redditionem:ñ tamen quantum ad
uinculũ matrimonij quod non ſoluitur niſi
per mõtẽ.⁊ eꝛgo nec uir nec mulieꝛ poteſt ↄ
trahere altero uiuente Unde Rabanus.
Una ergo ſolummodo carnalis eſt cauſa.i.
fornicatio:una ſpiritualis B; eſt timor dei ut
uxoꝛ dimittatua.nulla ãt cauſa eſt ut uiuen
te ea q̃ relicta eſt alia ducatur.· Spiritua
liteꝛ per uxorem que non dimit tituꝛ niſ ꝓp
teꝛ foꝛnicationem.intelligituꝛ amma: cuius
uir eſt xpᷣs qui nunq; animam niſi ꝓpter for
nicatõm peccati dimittit.peꝛ quam xpᷣus a
nobis recedit. Moraliteꝛ qui dimittit uxoꝛẽ
ſuam ſpiꝛitualem.ſcilicet eccleſiam æducit.
ſcilicet pinguioꝛem mechatur:non emʒ qrit
ſpiritualem fructum: ſed temporale lucruʒ.
¶ Pꝛopoſito ergo qð eſt neceſſitatis in vtu
te cont inentie.conſeq̃nteꝛ ponituꝛ illud quo
eſt ſupererogationis ⁊ conſili. ſcilicet con
tinentia ab omni actu uenereo. Diſcipuli e
nim hoc audientes: quod uinculum matri
monij eſt idiſſolubie.⁊ moti ex uerbis eius

De cꝗ dimittẽdi uxoꝛẽ

dixerunt ei. Si ita ẽ cà hoi cũ uxoꝛe.ꝙ non
oſſit eã niſi modo pᷣdicto dimitteꝛe.non ex
pedit nubere. Ac ſi dicant. Melius E ſimpli
citer ↄtinere ꝑꝑ onus ⁊ gꝛaue pondus uxoꝝ
⁊ multa ĩcõmoda q̃ pñt inde uenire. Unde
Crip.leuius ẽ ð ↄcupiſcentiam pᷣliari.⁊ ʒ ſe
ipᷣm.qᷓ; õ mulierem malam. Unõ ⁊ Hiero.
gaue pondus nxoꝛ ẽ ſi excepta cã foꝛnicatõ
nis nõ lʒ eam dimittere. Quid.n.ñj temulen
ta fuerit:ſi iꝛacũda.ſi guloſa.ſi uaga.ſi moꝛ
boſa.ſi iuꝛgatꝛix.ſi maledica.tim̃da erit hu
iuſmodi.⁊ erit uolumus nolumꝰ ſuſtinẽda:
Cũ.n.libeꝛi eſſemus. uolũtarie nos ſᷣuituti
ſubiecimua. Et dixit dñs ꝛndẽdo diſcipulis.
Nõ oẽs capiunt vbum iſtud ↄtinentie.ſ.ut ĩ
pleant ⁊ ſe ↄtineant.qꝛ nõ oẽs capere uolut
nec oẽs acceptũ hñt: audiet.n.luxurioſus ⁊
diſplicet ei.ſ̊ gbus datũ ẽ a deo.ex ſpeciali
munere.qꝛ ſtatus altuſ ẽad quẽ nõ ualemꝰ
niſi ex gꝛatia aſcenᷣre. Uñ diẽ ſapiẽs.ꝙ ne
mo põt eſſe ↄtinẽs.niſi deus det.Ac ſi dicat.
Non caſu ſʒ foꝛtuna vgines fiunt ſʒ ꝗ a deo
petunt ⁊ laboꝛant ut accipiat. Uũ Hiero.
Nemo putet ſub h̊ vbo.uel ſatum łᷣ fortunã
intꝛoduci qðõ hi ſunt vᷣgines ꝗbus a deo da
tum ſit.aut quos quidez ad hoc caſus addu
rerit:ſʒ his datũ ẽ ꝗ petieꝛunt.ꝗ uolueꝛunt
qui nt acciperẽt laboꝛauerũt. Oĩ.n.petenti
dabit᷑.⁊ querẽs iueniet.⁊ pulſanti aꝑ etur.
Vin ⁊ Cꝛiſ.non dixit nõ oẽs pnt.ſed non oẽs
capiunt.i.oẽs caꝑe pñt:non tamẽ caper̃᷑ uo
lunt. Si.n. ꝗdã i pugna cadunt: nos caden
tium negligẽtie imputare debemus.nõ dif
ficultati vtutis. Qõ ãt dicit ꝗbus datum ẽ
nõ hoc ſigniſicat.qm̃ ꝗbuſdam datuꝛ.ꝗbuſ
dam non datur:ſʒ illud oſtendit qꝛ niſi auxi

liũ gre acciperimus.nihil ex nobis nalemꝰ.

Quoniam autẽ uolẽtibus gr̃a non negatuꝛ.

ĩ euangelio domius dicit:petite ⁊ dabit᷑ uo

bis.querite ⁊ ĩuenietis pulſate ⁊ aꝑietur uo
bis. Debet autẽ uoluntas pᷣcedere.⁊ ſic ſeꝗ
tur gra.nam ⁊ gr a ſine uoluntate nihil oꝑa
tuꝛ: nec uoluntas ſine gr̃a. nam ⁊ terra non
geꝛmiat niſi pluuiam ſuſcepeꝛit. nec pluuia
Ructificat ſine terra.hec ꝛiſo. Et ne oẽm
ↄtinẽtiam putarẽt laudabilẽ ⁊ meritoꝛiam.
ↄſequẽteꝛ diſtiguit eam triplicẽ. ꝛima ẽ 2
tracta a natura. Scõa a caſu ſiue uiolẽtia.
Tertia a uoluntate ⁊ gra.Sunt.n.eunuchi
i. ↄtinẽtes.⁊ ẽ geecum uocabulüũ ſᷣm Iſido
rum.qui ſic nati ſunt ſine inſtrumentis.ſiue
frigide nature: qui pꝛoprie dicũtur caſtrati
qi caſte nari. t ſunt eunuchi.qui facti ſũt
ab hominibus ꝗbus ſecantur genitalia qui
pꝛopꝛie dicuntur ſpadones a ſpada genẽ ſer
ri quo eunuchiſantur. Et iſte due non ſunt
laudabiles.⁊ nec meritoꝛie nec demeritoꝛie
quia neceſſitate fiunt non uolũtate.niſi inqᷓ;
tum peꝛ uoluntatem acceptantur. Secũdũ
Piero.inter hoc ſecundos computantur: æ

?2 ð puulis dño oblatis.

hi qui ſpecie religionis ſimulant caſtitatem
ſ.hypocꝛite ⁊ appetentes nanã głam ab ho
minibus ex quocuq; ſuo oꝑe.Et ſunt eunu
chi.i. ↄtinẽres.ꝗ ſeipᷣos caſtrauer̃t non per
mẽbꝛoꝛum abſciſionem. ſʒ ꝑ ↄcupiſcẽtie re
pᷣſſionẽ.⁊ ſe caſtitati ſeu caſte uiuere nolun
tarie öuoꝛauerant ꝑꝑ rĩ gnũ celoꝝ ꝗ pꝛopꝛie
dicũtur eunuchi.i.bñ uiuẽtes. ab eu qð eſt
bonum ⁊ nuchos qð eſt nictoꝛia quañ boni
uictores.⁊ hi merẽt.⁊ rõe uoluntatis quia
ſpontanea ⁊ ratõe actõis qꝛ bona:⁊ rõe ĩtẽ
tõis:qꝛ ꝛecta iſta.n.tria perficiunt merituʒ.
Pec eꝛgo tercia continentia.q ẽ ꝑ nolunta
tem repmentem acupiſcentiã ab actu uene
ꝛeo.uictorioſa dr̃ ⁊ laudabilis.⁊ ſola ẽ meri
toꝛia. Uñ cri. Illa eſt gloꝛioſa continentia
non qᷓ; tꝛanſgredi non põt neceſſitas debili
tatis corpoꝛis.ſʒ quam complectitur uolun
tas ſancti ꝓpoſiti.Et iteꝝ.cũ t dicit qui ſe
caſtrauerunt.nõ mẽbꝛoꝛuʒ dicit abſciſſiõesʒ
ſed malarũ cogitationũ ĩteremptõuz. Etem
ↄcupiſcẽtia hʒ fontes pᷣcipue a propoſio in
continẽdi ⁊ mẽte negligẽte.Et ſi ipᷣa ſobria
fuerit naturaliũ motuũ nullũ ẽ nocumentũ
Nec ita abſciſo mẽbꝛi ↄpꝛimit tẽptationes

tranꝗllitatem facit. ut cogitatõis frenuʒ.

Sed qꝛ talis ſtatus altus ẽ nec poſſunt oẽs.

ad hoc attigere.ſed ſolum ꝑpfecti:iõ ĩfert do

miĩusa hoꝛt ando milites ſuos:dicẽs.Qui pot

caꝑe ⁊ implere capiat.cum adiutoꝛio dei ut
ſit caſtus.uel ĩtelligat q̃̊ dico: uel ꝗ põt pu
gnare carnẽ.pugn at ac ſupet ⁊ triũphet.
Et ẽ uox hortantis ad ↄtinẽtie brauium nõ
iubẽtis.Quaſi diceꝛet unuſꝗſq; ↄſideret an
uirginitatis ⁊ pudicitie pᷣcepta ipler̃ queat.
Tantum bõum ſñ eſt neceſſitatis ſed ſupero
ationis nec ẽ hoc pᷣceptum ſed cõſiliuzʒ cui
ibet offeꝛtur. nemini ĩponitur qui põt ↄtine
re contieat. Pabito itaq; de ꝑfectõe cõtinẽ
tie ſiue caſtitatis.cõſequẽteꝛ agitur de ꝑfec
tõe obediẽtie ſiue humilitatis.⁊ hoc ↄmen
datõe paruuloꝝ.ꝑ quos bſignãtur humiles
⁊2 obediẽtes: qꝛ fcut paꝛuuli ñ ꝓppᷣa uolũta
te.ſʒ alteꝛiꝰ ducũtur.ita hũiles ⁊ obediẽtes
alteriuſ uolũtate ⁊ ĩperio mouẽtur.uñ dicit
Beda.ꝙ hec lectio humilitatis magiſterio
plena micat.que nioðlicet innocẽtes ac ſim
plices ad dñi gr̃aʒ ꝑtigere poſſe demõſtrat.
Dũ qns ieſus ð caſtitate diſſereret tũc ob
lati ſunt ei ꝑuuli ex deuotõe oſſerentium nt
manus eis iĩponeret ⁊ oraret.i.nt mãu ⁊ uo
ce bñdiceret.Conſuetudo.n.fuit apus uete
res.ut paruulos bũdicẽdos offerrẽt ſeniori
bus:⁊ ipoſitõ manuũ crtũ habuit ab antiꝗſ
patribus qui nolentes bñdicere paꝛuulis ĩ
ponebãt eis manus. Uidentes igitur iudei
xpᷣʒ moꝛibꝰ ſenẽ. uita ſãctũ.doctria ſapiẽtis
ſimũ.⁊ ð caſtitate loquẽtẽ: ⁊ habentes eũ ſi
cut ꝓphetã.obtuleꝛũt ei ĩfaãtes.ut eis manꝰ
imponens ⁊ oꝛane. benediceꝛet mãu ꝑ tactũ

cunteßn⸗

5

ereaores uel eligoſi⸗
e genenb ifin tale ren
notie eceoe uis inl
teig mpecientes lutuuc
nin inc gne fereno int oc
punuulos uenine a me,Apud 9
i cceptio: nolte eos phibe⸗
tenenco uel malisexemplis
guig ſtiſe igna : ſoema uer h
fumn fumiliaritatem ego uolo
guocecthlarsetemplä coni
do aos euen acteſſum pdn
Lid. ocge uerre paends
ulſunt gdueria flids 1
Rit peccandnes ſinuu fun
enmtois pofertis aneihch
Niuales no ſt nei e g
luni ſunt, joy ert Ad Em
Rinienn eur: miſerenmn
t el tegnnm celox. no
ſedtlun ut un ernen,.

.Rait iſto
Dmin de ggenllan e fnl
1

tui uliͦ? ocupemi
2 2eimnit keyratoe⸗
ut cogltatoſs felz.

tuse et voſſunm oess

lum pfectit iſen do
ſuos: dices,Qui pot
cum adimonio dei ur
cio:uel gyor d
a ſuger müdd,
dNwene dradcnrd
Vndſſch Rderam
tie deepa ipei guen.
Aneceſſtatis ſes ſupend
hceptum ſea coſſiz cu
niiponitur ni ot nne
otag ge ſeaoe comne
ſſegueter agiurce gfee
umilitatis,t boc inen
uos fnarur Puniie⸗
upnuul „ wdͤ
rina hüles 1 0bedien
erio moneur. ui .
humitatis nugſin

dicen innocetes e

Secunde partis

7 uoce ꝑ oratõm. In quo datuꝛ intelligi qð
paꝛuulis ſufficit ꝑ fidẽ alioꝝ ad xpᷣm afferꝛi.
diſcipuli ueꝛo laboꝛi magiſtꝛi ↄpatientes.⁊
pꝛopteꝛ ei dignitatẽ ꝓhibebant increpabãt
offeꝛentes nõ ꝙ nollent infantibꝰ a ſaluato
ꝛe ⁊ manu ⁊ uoce bũdici:ſed quia tiebãt eũ
poſt tam longos ſermones ĩpoꝛtunitate offe
ꝛentiũ gꝛauaꝛi ⁊ offendi. Epᷣs aũt ⁊ ſi fatiga
batur corpor̃ nõ tñ animo:quia ei placebat
7 pꝛeualuit ac uicit foatis eiaffectus qꝰ ho
minũ ſalutẽ cupiebat.ut nullus a ↄſecutiõe
ſue ſalutis ꝓhibeꝛetur. Sic fatigatꝰex itine
re.ñ curans famẽ aut cibos ad conueꝛſionẽ
ſamaritanoꝝ quoꝝ ſalutẽ fameſcebat. ſe cõ
neꝛtit. Ubi Oꝛige. PHeæc eꝛgo debemꝰ attenõᷣ
ꝛe ne eſtimatione ſapiẽtie excellẽtioris ⁊ ꝓ
ſectſpirit ualioris.cõtẽnamus quan magni
puſillos eccłie pꝛohibẽtes pueros uenire ad
ieſum. Pec Oꝛigeneſ. Paꝛuuli ẽt poſſunt di
ci paupes ⁊ generis infimi:ꝑ diſcipulos aũt
ĩpediẽtes ne xpᷣo offerãtur. poſſi unt accipi ec
cleſie rectores uel ꝛeligioſi:qui ꝑꝑ paupeꝛta
tem ł generis infimitatẽ repellunt tales a p
motõe ł ꝛeceptõe.qᷓ;uis ſint apti ⁊ digni. ꝓp
teꝛ ꝙ impedientes arguũtuꝛ oꝛe xpᷣi. Uñn do
minꝰindigne ferens dixit diſcipulis. Sinite
paꝛuulos ueniꝛe ad me.apud quẽ ñ ẽ ꝑſona
ꝛu acceptio:⁊ nolite eos ꝓhibeꝛe cominatõi

b terrendo uel malis exzmplis corrũpendo

quia iſti ſt᷑ figuꝛa ⁊ foꝛma uer̃᷑ humili.quo
rum familiaritatem ego uolo ⁊ ↄſortiũ. In
quo dedit pᷣlatis exemplũ coꝛꝛigendi oſtiari
os ſuos.paupeꝝ acceſſum ꝓhibentes. VUnde
Lꝛiſo. Nolite uetare pueꝛos. Nã ſi ſancti fu
tuꝛi ſunt.ꝗd uetatis filios ad patrẽ nenire.
Si ãt peccatoꝛes futuꝛi ſunt.ut ꝗd ſniam ⸗ↄ
dẽnatõis pꝛofetis.anteqᷓ; culpam uideatis.
Nã quales mõ ſt᷑ meù ẽ.quales at poſtea fu
turi ſunt.ipᷣoꝝ erit.Qõ g meũ ẽ: honorate ꝙ
auũt illoꝛum eꝛit: miſereamini. gt ſubiungit
CTaliũ ẽ eĩ regnnm celoꝝ.non dicit iſtorum
ſed talium: ut ñ tam etatem qᷓ; humilitatem
⁊ inocentiã ↄmendet.Non oĩum ſed taliuʒ.
id ẽ ſimiliuʒ ⁊ illorum qui ſimilẽ habẽt hu
militatẽ ⁊ innocentiam peꝛ ſtudium ⁊ labo
reʒ:⁊ qui tales ſunt ꝑ mores ⁊ nirtutes.qua
les ſunt paruuli per natuꝛam ⁊ etatez. Due
rorũ eĩ aia ab omnibꝰmalis eſt puꝛa: ⁊ magi
ſtra innocentie ⁊ humilitatis: nullus pot
ĩtrare ĩ regnũ celoꝝ.niñ fuerit ĩnocẽs ⁊ hũił
qꝛ nihil inquinatum intrabit in illud uñ ſᷣm
VPie.ñ ait iſtorum ſed talium ut oſtẽdeꝛet ñ
etatẽ regnare.ſed mores. ⁊ his ꝗ ſimileʒ ha
berent inocentiam ⁊ ſimplicitatẽ.pᷣmium re
ꝓmiti.de quibus opoſtolus nolite pueri fie
ri ſenſibꝰſed malitia paruuli eſtote. ſenſu ãt
perfecti. uñ ⁊ Ambꝛo. Non etas pᷣfertuꝛ eta
ti. aliogn obeſſet adoleſcere. Cur g pueros
aptoſ dicit eſſe ꝛegno celoꝝ. S oꝛtaſſe qa ma
liciã neſciãt.iraudaꝛe nõ nouerint. referire

Laplm. x.

n audeant.ſcrutari ignorent.opes.honoreʒ
ambitione non appetant. Sed non ignorare
iſta uirtus ẽ: ſʒ cõtẽnere.nõ eĩ uirtus eſt nõ
poſſe peccaꝛe ſʒ noile.Nõ igituꝛ pueꝛicia.ſʒ
emula puerilis ſimplicitatis bõitas ðſignat
Unñ ẽt Cꝛipᷣ.⁊ nos itaq; ſi nolumus fieri her
des celoꝝ.uirtutẽ bãc cũ multa poſſideamꝰ
diligẽtia. Etem̃ ab om̃ibꝰmalis puꝛa ẽ pueꝛi
ania ⁊ eoꝝ qui ↄtriſtauerũt nõ memoratur.
ſʒ ſicut ad amicoſ accedit ſicut nullo facto ⁊
q;tũcunq; a matꝛe flagellatꝰ fuerit hãc iqui
rit ⁊ pre omnibꝰ ed appreciat᷑: ⁊ ſi r̃ginã oñ
deris cũ dyademate.ñ pᷣponit hãc marri ci

licio ſupeꝛindute: ⁊ neceſſarijs nihil plꝰ ĩqui

ꝛit: nõ triſtatuꝛ ĩ qbus nos.puta damno pe
cuniaꝝ ⁊ talibus:ñ letatuꝛ in quibus nos.in
tẽporaneis his:ñ reſpicit ad pulc hꝛytudĩes
corpoꝝ.propter h̊ dixit. Poꝝ eĩ ẽ ꝛegnuʒ ce
loꝝ:ut electõe h̊ operemuꝛ.q̃ a natura pue
ri hñt h̊ Cꝛi. Sunt autem decem pꝛopꝛieta
tes bone in pueris q̊s qui imitatur. regnum
celeꝝ ↄſequetuꝛ.q̃ ſunt.ĩnocentia.munditia
obediẽtia.ſimplicitas.humilitas vitas. ma
loꝝ illatoꝝ ĩmemoꝛatio foꝛtuitoꝝ niła repu
tatio.⁊ preſentiũ ualde paruoꝝ ad ſufficien
tiã acceptio Deinde puulos ſibi oblatos
qns dulciteꝛ ſuſcepit: ⁊ còplexãs eos.⁊ in ul

nis ðtinens: ĩ ſignũ ꝙ ſiplices ⁊ hiles puꝛoſ

⁊ deuotos diligit:⁊ manꝰeis imponẽs.ut ui
ris ↄtinẽtibꝰ gram ſui auxilij ↄferendã ſigni
ficaret:bñdixit illos aliqua uocali bñdictõe
q̃ ſcripta nõ ẽ. ut hũiles ſua bñdictõe dignoſ
oñnderet. Sic ſpũaliteꝛ quotidie humilibus
manꝰ iĩponit.cum eis gr̃am ⁊ auxiliũ tꝛibuit
qꝛ hũiles ſpiritu digni ſunt eiꝰ gratia ⁊ bene
dictõe:deus em̃ ſupeꝛbis reſiſtũ.hũuũilibus ãt
qui ſe manibꝰ⁊ pfᷣfati ei ſubiciunt:dat gr̃aʒ.
In quo humiliu dignitas oſtẽdit.ꝗ tãta bo
na meꝛentuꝛ. Uñ dicit Piero.ꝙ hũilitas ſo
la obſeruatrix ẽ cuſtoſq; uiꝛtutũ:⁊ nihil ẽ ꝙ
itadeo gratũ faciat ⁊ hoĩbꝰ.quantũ ſi uite
merito magni.ſed huilitate ĩfimi uideamuꝛ.
Et bene hùiles puulis ⁊ ĩnocentibꝰ cõpauit
q; hũilitas maculas pctoꝝ lauare.⁊ innocẽ
tiã ꝛeddeꝛe conſueuit.VUn Beꝛñ. decoꝛ ani
me hũilitas ẽ.non a meipſo hoc dico.cuʒ ꝓ
pheta pꝛioꝛ dixeꝛit:aſpeꝛges me yſopo ⁊ mũ
daboꝛ:huili heꝛba a pectoris purgatiua.hu
militatem ſigmificans. hac ſe pꝰ gauem lap
ſum ꝛex ꝓpheta laua⁊ꝛi confidit.⁊ ſic inuenit
quendaʒ innocentie recupeꝛaꝛe candorem.
Et ſciendum ꝙ xpᷣs manus imponẽdo paꝛuu
lis iſtituit.⁊ iniciauit ſacramentum ↄfirma
tõis.cuius ininiſteꝛiũ poſtea ↄtulit apoſtoł.
Uñ paruuli in fontibus criſmate conſignan
tur ab epiſcopis qui in eccleſia dei locu ob
tinẽt aploꝛum: peꝛ ĩpoſitionem enim manu

um apoſtoloꝝ conferebatua ſpſſanctus. ad

ꝛobur ⁊ ↄ irmatõm fideliũ.cuiꝰimpoſitionis
manuum locuù obtinet predictum ſacramtuz

De perkectione

Conſibdera nũc q;tuzʒ xpᷣs ſimplicitatẽ ⁊ hũi
litatẽ ac ĩnocẽtidã paruuloꝝ diligit.ꝗqbꝰ tãta
familiaꝛitatis ⁊ bẽiuolẽtie ſigna ondit.⁊ ſtu
deas ꝓ poſſe paruulos imitari. ⁊ vtutes eoꝝ
hr̃e.ut ualeas cũ ippᷣis regnũ celoꝝ poſſiver̃.
Oꝛatio.
d Oie ieſu xpᷣe ꝗ nos ad ↄtinẽtiam es
bhoꝛtatꝰ. da ꝙ hoꝛtaris ⁊ tribue mihi
fragili caſtitatẽ mẽtis ⁊ coꝛpis:⁊ ꝗ puulos
uẽit᷑ ad te uoluiſti.⁊ eis manꝰiponẽs bñdixi
ſti:pᷣſta mihi miſero ut ſim paruulus in ocu
lis meis.q̃tenꝰgr̃am ĩueniẽ ĩ ocuł tue maie
ſtatis.⁊ ꝙ paruuli poſſident ꝑ nãm. ego ↄſe
quar mip̃icoꝛdit᷑ ꝑ gram tuaʒ:ut meꝛit᷑ oĩuʒ
paruuloꝝ ⁊ humilium tibi placentium.ego
ultimꝰ oium te rector̃.te duce merear ad te
pueniꝛe.⁊ a te bñdictõe ĩ celeſtibꝰmũerari.

De gfectõe pauꝑtatis. Ca.xi.

Abito ð ꝑfectõe caſtitatis ⁊ obedi
h entie.ſeu humilitatis ↄſequenter
agit ð ꝑfectõe paupꝑtatis. Et ecce
m. unuſ adoleſcẽs genu flexo ante
ieſum ĩterrogauit euʒ dicens. Magiſteꝛ ꝑꝑ
doctrinà ſanã bone pꝑ uiram ſctam: qꝗd bo
ni faciendo uitam et᷑nam poſſidebo ſᷣm Be
dam. audieꝛit iſte a dño. tm ſimiles ꝑuulis
dignos ẽẽ regno ði:⁊ iõ ceꝛtioꝛ eẽ öſiderans
ð ĩgꝛeſſu r̃gni ꝑ parabolas:ſʒ aꝑtiꝰ poſtulat
ſibi exponi.ꝗbus meritis łhoꝑibus uitã et᷑nã
poſſit ↄſeꝗ. Jeſus ãt ꝛeſpõdit ei. pᷣmo qᷓ;tuzʒz
ad eius cogitatõem qꝛ iſte cogitabat ieſum
eẽ purum hoĩeʒ lz crederet eũ eſſe ſanctuʒz.
bonum doctoꝛem:⁊ iõ quaſi rñdens eius co
gitatõi dixit ei.Quid me diciſ bonũ quaſi di
ceret.Ex quo me credis puꝝ hoĩem ñ õbes
me uocar̃ bonum. Nemo.ſn.bonus niſi ſolus
⁊ unus deus.hoc ẽ dictum. Deus ẽ ſolus bo
nus eſſentiałr ꝑ ſe ⁊ a ſeipo:⁊ nullus alius.
qꝛ alij ꝑticipat iue.ꝑ ipᷣm ⁊ ab ipᷣo.Uñ Cꝛiſ.
Poc ãat dicẽs ñ excludit hoĩes a bonitate.
ſzʒ a ↄparatõe bonitatis diuine. Quaſi dice
ret dũñs. Quare me dicis bonũ cũ nõ cꝛedas
me eẽ deum. Si vo ↄfiteꝛis bonũ cꝛedas ẽt
ẽẽ deũ.ſolus.n.dᷣus natuꝛa ẽ bonus. Deiñ
ↄſequẽter rñdet eius int᷑ꝛogatõi dicens. Si
qt uiſ ad uitã ĩgredi.ſᷣua màdata. quaſi dice
ret:hoc ſufficit ad ſalutẽ ꝙ amplius ẽ.non
ẽ neceſſitatis.ſʒ ſuperogationis.qꝛ ᷣm Pie
rony. Juſtitia legis cuſtodita.ñ ſolũ bona t᷑
ꝛe:ſʒ 7 uitam ↄfeꝛebat e᷑nam. ſuo tempoꝛe
2ſeqndam.Et qꝛ adoleſcẽs hec audierat.ſo
licitus factus.ĩterrogauit q̃ eſſent hec mã
data. quoꝝ obſeruantia eſt neceſſaria. hoc
autem ſ̃m Crip.non temptans fecit ſʒ eſti
mans alia quedam pꝛecepta ẽẽ pꝛeter lega
Lia.que uite ei cã fieꝛent ieſus autem quaſi
infiꝛmo ↄdeſcẽdẽs legis pꝛecepta clemẽtiſſi
me expoſuit dicens. Non homicidiuʒ facies

panpertatis.

manu occidendo.oꝛe iubendo uł ↄſulẽdo uł

etiam detrahẽdo.quia ꝑ detractionem occi
dituꝛ proximꝰ in conſcientia aliena.in que

uiuebat peꝛ bonam famam: nec corde moꝛ
tem alterius deſideꝛando uel odium ꝛetinẽ
do aut beneficium ſubtꝛa hendo:⁊ per hoc
preceptum decalogi prohibetur nocumẽtũ
proximi in peꝛſona propꝛia non adulterabiſ
peꝛ hoc prohibetuꝛ nocumentum proximi ĩ
peꝛſona ſibi coniuncta. Mon fuꝛtum facies.
per hoc prohibetur nocumentum proximi i
re poſſeſſa. Non falſum teſtimoniuʒ dices.
peꝛ hoc prohibetuꝛ nocumentum pꝛoximi i
fama. Ponoꝛa patrem tuum ⁊ matrem. eis
ſubueniendo ⁊ ꝛeueꝛentiam exhibendo.⁊ ꝑ
hoc pꝛeceptum affumatiuum intelligitur
omne beneficium pꝛoximo reddendo.qꝛ no
mine patris ⁊ matris intelligitur oĩs ꝓximꝰ
Et hoc ẽ ꝙ ſubdituꝛ ⁊ diliges pꝛoximuʒ tu
um ſicut teipſum.i.ad id ꝙ diligis teipᷣʒʒ ſcʒ
ad gꝛatiã ⁊ gloriam:uel ſicut teipᷣm.i.ũ uer
bo tm̃.ſʒ opeꝛe ⁊ ueritate. Proximus ãt no
ſteꝛ eſt omnis ꝗ nobiſeum cõuenit ĩ natura
quẽ debemus ſicut noſipſos diligere.Quaʒ
ſententiam dominus ĩducit ut oſtẽdat ꝙ fi
nis pꝛeceptoꝛum eſt caritas.qr obſeruantia
mãdatoꝛum nõ eſt meꝛitoria uite eterne ni
ſi fiat ex caꝛitate. Inter hec precepta oꝛdi
nãtia ĩ proximum non tanguntur precepta
de nõ concupiſcendo ꝛem pꝛoximi. uel eius
uxoꝛẽ.qꝛ r̃ducunt᷑ ad pꝛecepta de nõ adulte
rari ⁊ nõ furari.⁊ ſub illis poſſunt itelligi.
Uel qꝛ itelliguntur ĩ hoc ꝙ dr̃. diliges ꝓxi
mum tuum:ꝗ ei ueꝛe ꝓximũ diligit.nec reʒ
eiꝰnec uxorẽ cõcupiſcit. Enumeꝛat ãt h̊.nõ
oĩa mãdata ſʒ ſolũmõ pᷣcepta a ſcðe tabule
q̃ oꝛdinãt hoĩeʒ ad ꝓximũ.ĩ qb implicat ⁊
ſuppòit pᷣcepta pᷣme tabule.oꝛdinãtia hoĩeʒ
ad deũ.qr hõ magis tenet᷑ deo qᷓ; pꝛoximo.⁊
iõ ſi obſeruãtia mãdatoꝝ.ſcðᷣe tabule ẽ ne
ceſſaꝛia ad ſalutem multofoꝛtius obſeꝛuan
tia mãdatoꝝ pᷣme tabule ẽ neceſſaꝛia ad eà
dẽ. Uñ bene dicit apoſtolus.qð qui diligitꝓ
ximum legem impleuit: qr ĩ dilectõe pximi
itelligit dilectõ dei.ut finis ꝑꝑ quẽ ꝓximus
diligit᷑ qr pximꝰ diligit ꝑpꝑ deù ⁊ nõ ecõuer
ſo. Per edicta ẽt oñdit ſaluatoꝛ.qð obſeꝛu
tia pceptoꝛum ceremonialium ⁊ iudicialiũ.
nõ erat amplius neceſſaria ad ſalutem. ſed
ſufficiunt decem decalogi pᷣcepta.Quoꝛum
primum ẽ.nõ adorabis deos alienos.i.ueꝛũ
deuʒ coles.⁊ ſuper eum nihil amabis. Mul
ti eniʒ hodie ſunt qui ſibi deos alienos faci
unt. Nam ſicut dicit aug.hoc ab hoĩe coli
tuꝛ qð pre ceteꝛis diligituꝛ. Suꝑbꝰ igit pꝛo
do hʒ ſuꝑbiã luxuꝛioſus luxuꝛiã auarꝰ aua
ritiag. Scõm nõ aſſumes in uanum nomen
dei tui ĩ os tuum.i.nõ blaſphemabis nec iu
rabis indebite ĩ nomine ſui. Talis ĩiuꝛiã fa
cit deo.quem in teſtimoniuz ſue falſitatis ĩ

ſuti ineligt o⸗ nalum 4bl
elte ſncenlo in accepnis ue
ceſcoin nercatölb Uue nerces
oonrris.Octanu iices fulſu
in grinu tui e nendacii 40
Ni AIwlanione cdKummni.4 docd
evitandd.iona non decderes
INärè Nopeddi
leswdi no dand addn d
Piſces uxore Sui anc m
Conſentiedo.e ſolicitando.
nii ſigendo. bec gui perſe
leritAum it ille agoleſce
lunenute ſua ſe ſeꝛuaſſe ren
nults eligoſig uir aligs ho
ſeſnsintut ei allert eun
ſarione i reterttam Tote
amicabli zinſtruens ei
licAntndetee d
(Grärbideſt g ad ſtar

ams imelligitir eiz en
len dlie ate
nadic gilgonße
n adid gilgs teßnſg
lam uel ſcut teiöin ler
uentate, orinnsin
wbiſeum couenti mnnt
t noſpſoodliggre. Quy
us iguctt ur oſtidut gff
canmns q, obſeranni
meritorio uſte eterne ni
terhec grecepta oꝛdi
on tunguntur precepta
emn peorimt, uel eiue
1Recepta de no adrite
idis polſung idlig.
boeg Ggen
e himi digt erre
gacn Cnamem inhdd
mo heenta aſchetadale

d prinii g mplen .

ne tabule dinittg hoies
agstenet⸗ deoqᷓ morino.
nicnor cde iublle ſe

Secunde partis

uoecat q̃ſ deus mẽdaciũ diligat: ⁊ ſibi qi in
dicio ðᷣi puiẽdũ ſe obligat.ſi ñ ẽ ita ſẽ iuꝛat

⁊ Pxio qꝛ pꝑ flazʒ iuꝛatõʒ ipʒʒ ðᷣcipit ⁊ ðᷣfꝛaudat
FTercium diẽ ſabbati ſanctifices:ut ĩ eo mõ

taliteꝛ ñ pecces.⁊ mala uites. Contra iſtud

pᷣceptũ peccat.qui cã cupiditatiſ in ſabbato
opus ſᷣuile facit. aliquod peccatũ ↄmittit.
uel opera miſcòie dimittit.qꝛ a bõis oꝑibus
jj ẽ uacandũ.Quaꝛtã honoꝛa paꝛentes tuoſ.
obediendo.obſeãndo.ſubueniẽdo.⁊ anima
bo eoꝝ miſerendo. In hoc ẽt pᷣcipituꝛ honor
patrũ ſpiritualiũ.ſ.pꝛelatoꝝ.Quitum nõ oc
cides.opere.uerbo.negligentia. cogitatiõe.
auxilio.conſenſu.malo exemplo.uel aliqua
occaſione. Pomicidiũ ẽt aliqũ fit corõ ꝑ odi
um. aliqũ ore per uerbum detractoꝛium oali
qñ oꝑe ꝑ factuʒ.⁊ iſtud ultimũ ẽ triplex qui
dã eĩ occidunt coꝛpꝰ tm̃.quidã aĩam tm̃. qñ
ſ. eam retrahũt ad pctẽm.quidã utrũq; qñ.ſ.
aliquis interficit ſeipᷣm ł alium in pcto mor
tali exiſtẽtẽ. Sextuʒ ñ mechabeꝛiſ.oꝑando.
cogitando.loquẽdo. uł in iuriſdictione tua

fornicationẽ ſuſtinẽdo. Per hoc ãt ꝙ dixit

non mechaberis. phibetuꝛ oĩs carnalis ap
petitus ⁊ corruptio:pᷣter eã que ẽ mr̃imõij.
Septimũ ñ furaberiſ aliena:ñ quolibet tibi
gttrahẽdo.?᷑ re aliena inuito dño utẽdo Peꝛ
ſuꝛtũ intelligi᷑ oẽ malum ablatum.ſiue oc
culte faciendo in acceptis.ſiue fraudẽ exer
cendo in mercatõibꝰſiue mercedẽ nõ ſoluen
do oꝑarijs.Octauũ ñ dices falſũ teſtioniũ 2
na ꝓximũ tu:oẽ mendaciu.dolũ. detꝛactõ
nẽ.ꝗdulationẽ.calumniã. ⁊ doctrinã errõea
deuitando. Nonũ non deſidſeres domũ ł agꝝ
raliã rẽ proximi tui:tali uiðᷣlicet m̃te ꝙ uel
les tibi cũ ſuo dãno adoptar.Decimũ nñn ↄcu
piſces uxorẽ.Sᷣun.ancillã.pꝛoximi tui coꝛde
conſentiẽdo.oꝛe ſolicitando.oꝑe ↄcupiſcen
tiã ꝑficiendo. Pec qui peꝛfecerit ſaluari po
terit ¶ Cum ãt ille adoleſcens hec omnia a
luuentute ſua ſe ſeꝛuaſſe reſponderet ꝙ tñ ĩ
multis religioſis uix aliqs hodie reperiret:
ieſus intuit eũ dilexit eum ꝑꝑ bonam cõueꝛ
ſationẽ ſuã preteritam: ⁊ oſtendit ſibi uultũ
amicablilẽ. ⁊ inſtruens eũ de ꝑfectione dixit
illi.(¶ Unũ tibi ᷣeſt) q? ad ſtatũ ꝑfectiõis.ſ.
bonu pauꝑtatis.Quia ⁊ ſi mandatoꝝ obr̃ua
tio ſufficit ad ſalutẽ.ñ tñ ad euangelicam ꝑ
fectionem: ſed ad hãc ẽt requiꝛit᷑ obſeruatõ
ↄlilioꝝ in qua pꝛimum ẽ abꝛenunciatio tpᷣa
liũ: ⁊ ideo de hac tm̃ hic facit mtionẽ. Ubi
Orige. Non tamen intelligendum eſt qõ in
ipo tpᷣre quo bõa ſua tradiderit pauꝑibus fi
at oĩo ꝑfectꝰ: ſed illa ex die incipiat ſpecula
tio dei.adducẽs eũ ad oẽs vᷣtutes.Et ſubdit
dns dicẽs (ſi uiſ Nar H ẽ ĩ tua libeꝛtote ( ꝓfec
tus eſſe )ideſt ad ſtatum ꝑfectionis aſcende
re ſuꝑ cõem ſtatũ ſaluti neceſſariu.qꝛ B ẽ de
ꝑfeciòe uite (uade ) ꝑ affectuʒ 2tẽnẽdo tẽpo
ralia(⁊ uenð) efſectu ea ꝛelinndo: ⁊ bec

CLapflm. xj.

ola n ꝑtẽ tm̃.ut ananias ⁊ ſaphira.ꝙ ẽ ↄtꝛa
ꝓpꝛiet arios: que habes ⁊ iuſte poſſides.ꝙ ẽ
3 raptoꝛes ⁊ uſurarios.elemoſynas de aliẽo
faciẽtes:illa eĩ habemns q̃ iuſte poſſidemꝰ.
Ila qᷓ iuſte poſſident᷑ uendẽda ſunt: que
o iniuſte. ꝛ eddẽda ſt᷑ illis.quoꝝ fuerunt: ⁊
da nõ uẽde.querẽdo munus a manu. uel a
lingua.uel ab obſeꝗo:pauperibus non diui
tibus.a quibus ſimilia accipies. nec amicis
carnalibus.niſi fuerint ĩdigẽtes nec hyſtꝛio
nibus ⁊ male urentibus:ꝙ ẽ 3ð ſymoniacos
⁊? ambicioſos.ꝗ dãt alijs ut acꝗrant bñficia
⁊ dignitate s:⁊ hoc fac ꝑꝑ deum ñ ꝑꝑ oſten
tatõem.qꝛ abicere tpᷣralia ꝑꝑ oſtẽtationẽ ñᷣ
ẽ meritoꝛium:⁊ ſic dando habebis theſauꝝ
.i.quendam bt᷑itudinis in celo locum tutiſſi
mum. Poc aũt non dicituꝛ.quia pauꝑtas ſit
maior uirtus qᷓ; ↄtinẽtia uł obediẽtia. ſʒ di
citur ꝑ quẽdã coꝛꝛeſpondẽtiaʒ.quaſi theſau
rus celeſtis ſic reſpondet uoluntarie pauꝑta
ti.ſicut exaltatio humiliatiõi.Uñ Cꝛi. Bñ
at non uite fecit et᷑ne mẽtiõem. ſʒ theſauri
ditẽs.⁊ habebis theſauꝝ ĩ celis.qꝛ.n. ð pe
cunijs eꝛat ſᷣmo.⁊ ð abꝛenũciatione omniuʒ
oñdit ꝙ ̃ddit plura his q̃ pcepit r᷑linq̃re.q̃n
tomaius ẽ celũ qᷓ; ꝛza in theſauro.n. copiazʒ
Ftributionis oñdit. Et uẽi lictis omnibus
⁊ ſeqre me: me imitando.⁊ ſicut ego ambu
lo dbulãdo:ꝛ in ſeqla vpᷣi ꝑ oꝑa caritatis 2
ſiſtit ꝑfectio pꝛincipalꝛ: ⁊ ↄplete in pauꝑta
te ãt nolũtaria ↄſiſtit ĩchoatiue.p modum
remouẽtis.ꝓhibẽtis ⁊ diſponẽtis:qꝛ ꝑ h̊ au
feꝛt᷑ cuꝛa tꝑaliũ que a dilectõe ðᷣi ĩpedit ani
mũu. Uñ gloſa. Relinq̃re omnia ẽ uia ad peꝛ
ſectõm.ſed ĩ ſeq̃ndo cõſiſtit ꝑfectõ. Magna
certe gioria eſt ſequi dñm.⁊ iõ ualde eſt aꝑ
petẽdũ. Ad ꝑfectõm ergo ñ ſufficit homini r
linquere ſua niſi dominum ſequatur. id ẽ ni
ſi ꝛelictis malis faciat bõöa.Un Theo. Cum
pauꝑtate em̃ ⁊ ceteras vtuteſ hoĩem hẽꝛe o
portet ob h̊ ait ⁊ ueni ſequer̃ me.i.ĩ ceteris
eſto meus diſcipulus ⁊ iugiteꝛ me ſequariſ.
Uñ ⁊ PHieꝛo.Sacilius ſacculus ↄtẽnit quã
uoluntas. Multi diuicias reliqntes dñm nõ
ſequũtuꝛ. Sequit᷑ at dñm ꝗ imitatoꝛ eiꝰ eſt
7 ꝑ ueſtigia illius gꝛaditu?. Ubi ⁊ Rabanꝰ.
Ecce duas uitas hominibꝰ ꝓpoſitas andiui
mꝰ. actiuã ad qᷓ; ꝑtinet ñ occides.⁊ ceteꝛa le
gis mandata: ⁊ ↄtẽplatinã ad qᷓ; ꝑtĩet ſi uis
ꝑfectuſ eſſe.⁊ ceteꝛa. Actiua ad legem pecti
net. contemplatiua ad euangelium: quia ſiẽ
uetus nounum pceſſit teſtamentum :ita bõa
actio precedit contemplationem. Actiuis eĩ
conuenit obſeruatio preceptoꝛum que in le
ge tꝛaduntuꝛ. contemplatiuis obſeruatõ cõ
ſilioꝛuʒ que in euangelio docẽtur.⸗ Et no
tandum quod multiplex ẽ pfectio.ſcilicʒ ſul
ficiẽtie. quam oẽs hẽnt exiſtẽtes ĩ caꝛitate:
ordinis cuius proprium ẽ ſeruaze continẽtiã
religionis.⁊ huius proprium eſt renunciaꝛe

De duodecim

omnibus prelationis.ad quos pꝑtinet ponere

aĩaz ꝓ ouibus ſuis:ſecuritatis.cuius ꝓpꝛiuz

& habere mortẽ in deſiderio uitam in paci
entia. Ad pᷣmã pfectõem tenet᷑ ꝗlibet.ad ul
timã vo nullꝰtenet: ad tres medias tenent᷑
aliqui ex cãis.unũ g ſignuũ perfectionis poſu
it cum oĩa ꝛelinqueꝛe ↄſuluit.ut nuduʒ xpCʒ

nudus ſequat᷑. Uñ ṽʒ Theo.dicẽs oĩa ſũmã

pauꝑtatẽ ſuadʒ.ſi quid ei reſtiterit illiꝰpᷣuuſ
E.Et ᷣm Ambꝛoſi.talẽ uoluit adoloſcentẽ il

lũ dñs ad gadiſum ꝛedire.q̃lis adam fuerat

de ꝑadiſi ſublimitate deiectus. Nudꝰeĩ inco
la adam padiſi fuit.qᷓ;uis g cũ poſpione diui
ciaꝝ poſſit quis ad uitã ingꝛedi. ſᷣuando mã
data:tñ ad ꝑpfectã ſeq̃ ã xpᷣi. ut ꝑfecto amof
⁊ integro affectu tẽdat ĩ deũ.deeſt ſibi unuʒ
A.ꝙ relinq̃t diuitias affectu ut ſit pauꝑ ſpuũᷣ

q̃ pauꝑtaſ ĩcludit huũilitatẽ: ſine q̃ nõ ẽ paup

tas ueꝛa.qr uanũ ẽ habere burſam uacuam
⁊ coꝛ plenũ ſuꝑbia. Includit ẽt cõtẽptũ diui
tiaꝝ effectu.qꝛ difficile ẽ ualde ꝗ hẽns diui
tias.ne amor̃ eaꝝ aut õtieat᷑.aut diſtꝛahat
⁊ ĩpediat a ꝑpfecto amoꝛe dei.ne xpᷣm liber̃ ⁊
expedite ſet. Nã ꝗ diuicijs iplicat᷑ mittit
peõs ĩ rethe ne poſſit corã dᷣo ꝑfectꝰãbul are
⁊ libere xpᷣm ſequi:qr diuicie uiſcoſiores ſt᷑
uiſco.⁊ uix euellituꝛ animuſ occupatꝰab eiſ
⁊ detentus. Nimia g dilectio terꝛenaꝝ poſſeſ
ſionũ ẽ huius pfectõis ĩpedimtũ. Quõ bene
patuit in hoc iuuene.qui cũ audiſſet vᷣba do
mini de pfectõe pauꝑtatis uoluntarie: abijt
triſtis ſeculi tꝛiſticia moꝛtẽ opante ĩpeditꝰa
pfectõe quã querebat.teꝝꝛenaꝝ poſieſſionũ
ꝗq more.ob ꝙ ñ poterat ad ꝑfectionem uolun
tarie paupertatis aſcendere. Uñ cã triſticie
rdditur cũ ſubdituꝛ.Erat eĩ multas habens
poſſeſſiones.ſpinas ꝓducentes ⁊ tribulos.ſe
mentẽ dñnicazʒ ſuffocantes:⁊ ipſe nihilomĩus
habitꝰa poſſefſiombꝰ⁊ diues ualde diuicijs
ſallacibꝰ ob quaꝝ inordinatũ amoreʒz triſta

bat᷑ de pſuaſione abrenũciatiõis eaꝑ: tꝛeiſta

bile eĩ eſt amata abicere.ad rpᷣralia enĩ paſ
ſibiliteꝛ afficitur. cuiua cor in priuatõe eorũ
dẽ aliqualiter contriſtat. Nam plerunq; cũ
tpᷣꝛalia aſſunt nobis.puta mus ꝙ ea ñ diliga
mus.ſed cũ abeſſe cepeꝛĩt.ĩuenimus ꝗ ſumꝰ
Poc eni ſine amoꝛe noſtro aderat ꝙ ſine do
loꝛe diſcedit. Iſte iuuenis cum audiret ꝙ q̃
cunq; haberet uenderet ⁊ daret pauꝑibꝰabi
it merens qꝛ ⁊ diuicias ſeculi ⁊ uitã eternaʒ
haber̃ uolebat.quod difficile erat ut fieret.
quouiã in poſſeſſiõe diuiciaꝛum abſq; ſuper
bia elationis. ⁊ abſq; ꝓpꝛietate uoluptatis.
uix ſtare quis põt:ſic et difficile eſſet ꝙ hõ ĩ
cacũie vticis alicꝰmõtis ſtaꝛzet. ⁊ tẽpeſtate
ualidi uẽti q̃ſſarus ñ caderet. ut vo dic aug.
Hic adoleſceẽs laudabił ꝗdẽ ẽ qr nõ occidit
nõ adulteꝛatꝰ ẽ. Uituꝑabił ãt qr ↄtꝛiſtatus
ẽ ĩ vbis xpᷣi uocãtis eu ad perfectõm. Adole

ſcẽs ꝗppe erat ſᷣm aĩam. ⁊ ꝓpterea ꝛeliquẽs

conſilijs euangeliſtis

xpᷣm abijt.h̊ Auguꝰ.Sed tale rethe fruſtra
iacitur añ oculos pẽnatoꝝ.ſcʒ ↄtẽplãtiũ peꝛ
fectorũ ꝗ tantominꝰ cõtriſtant᷑ ꝙ deſunt tẽ
poꝛalia.qntomagis appetũt et᷑na. Nã ut ait
Sꝛego:tanto quiiq; minꝰ dolet ꝙ deſunt eteꝛ
na.qᷓntomagis gaudet ꝙ; aſſũt tꝑalia: æ qui
minꝰ dolet ꝙ deſunt tꝑalia.certiuſ expectat
ut aſſint eterna. Et iõ ſᷣm genadiũ. bonũ eſt
facultates cũ diſpenſatõe pauperibuſ eroga
re.ſed melinus ẽ ꝓ ĩtentõe ſequendi xpᷣm oĩa
⁊ totũ ſit donare.⁊ abſolutũ a ſolicitudĩe cũ
xpᷣo egere. Ut em̃ dicit Cripᷣ. Nõ ſiłit᷑ detinẽ
tur qui pauca hẽnt ⁊ ꝗ multis habũdãt.qm̃
adiectio diuitiaꝝꝑ maiorẽ accendit flãmaz. ⁊
uiolẽtior fit cupido. Non ſoluũ ãt diuiciaruzʒ
poſſeſſio.ſʒ ẽt ꝛeꝝ aliaꝝ diuerſitas.homineʒ
a dei ↄtemplatione ⁊ ꝑfecto amor̃ ĩpedit ⁊
auertit. Uñ Auguꝰ.Temporaliũ rerũů multi
formitas ab unitate ði hoĩez ꝑ carnales ſen
ſꝰdivberat.⁊ mutabili uarietate eiꝰaffectuʒ
młtiplicat.Quẽ g ölectat libertas ab amo
re mutabiliũ libeꝛ eẽ appetat.⁊ quẽ ꝛegnar̃
delectat.uni oĩuʒ ꝛegnatoꝛi deo ſubditꝰ her
at.Et iteꝝ duo ſt᷑ amoꝛes mũdi ⁊ dei.ſi mun
di amoꝛ habitat.nõ ẽ quo intꝛat amoꝛ dei.
Lũ exhauſeriſ cor tuũ ab amore t᷑reno.hau
rieſ amoꝛẽ diuinũ. Uñ ⁊ Greg.cũ cupiditate
tꝛene ſubſtãtie ðus non diligit᷑ qꝛ terrenꝰ a
mor oculũ mẽtis ſordidans excecat. ne diui
na claritas uide at. Nec miꝝ quo eiĩ diligeꝛe
põt quẽ neſcit. Aut quo ſcit ad quẽ neſciẽdũ
oculũ cordis claudit. Uñ ẽt Ariv.Fũo ſilłes
ſt hũane res.Nihil ei ita ↄtriſtat aie oculiũ
⁊ turbat ur uite huiꝰ curaꝝ turba ⁊ cõcupi
ſcẽtiaꝝ multitudo,h̊ eĩ fumi. huiꝰ ſüt ligna.
Unñ ⁊ Anſhelmus.ſi uis eſſe getus nil ſeculi
appetas.ſꝑ requiẽ mm̃tis hẽbis.ſi a te mundi
curas abieceꝛis.Qui curis trẽis ſe ĩplicat a

di amor ſe ſeꝑat.Et ut ĩ paucis multa itelli

F at tẽde pauca vba auguſtini ſic dicẽtĩs.
ihil plꝰnoui eẽ.qᷓ; iſta ſenñbilia fugienda.
Cui ↄcordat Dyoniſi.ꝗ ſic dicit. derelique
ſenſꝰ⁊ oĩa ſẽſibilia.Qui hʒ auꝛes audiẽdi.̊

pauca vba pᷣdicta audiat ⁊ coꝛde intelligat

r multa in eis latẽt.q̃ uanis ⁊ diſſolutis nõ
apparẽt. VUñ cuidã ð ᷣmõis abũdãtia ſolici
to dictũ ẽ ĩ ſpiritu. Si uis ſcire oĩa pᷣdicãda.
tũc fepara te ab exteriõibꝰ.purifica te a tpᷣa
libꝰ.libeꝝ fac te a carnalibꝰ⁊ eꝛige te ad ce
leſtia.⁊ maĩfeſtabunt᷑ tibi diuĩa. Ecce ĩ his
vbis torũ ẽ incluſũ ꝙ eſt pᷣdicatũ imago em̃
tua imago di eſt:depõe g ab ea oẽ ꝙ ſibi ac
cidẽs ẽ. ⁊ appaꝛebit tibi ĩ ea ꝙ diuinũ ẽ. At
ãt utiliteꝛ ad tpalia ? ef᷑na pfecte te hẽas.
ſcito ꝙ tꝑalia ðbes aſpicer̃ ſub ſẽſu q̃drupli
ci. ꝛimo ſcʒ ut tanqᷓ; ꝑegrinꝰ æ aduena ſen
tias oĩa. ut extranea ⁊ aliẽa:ira ꝙ tua ueſtiſ
ſit tuo ſenſui extranea.ac ſi eſſet alicꝰð gre
cia łt india.Scðo ut ĩ tuo uſu oninẽ habudaã
tiã.timeas ut uenenum ⁊ mare ſubmergemn

mne gſnne en
uciogie, Raclce cioi
lsanuncii, hoetonus igll
nus hoe ehboe obe tena
ctois ofucſta beata fultut
pieſi keigit ceo ſetuite mn
Cinungt to her is Et
Pderiectoanc nis no cor
defecaren tor Ninz ſedimai
e Gäcdins edn⸗Qumd.
diindaugue nindre zi
paaptase perſecicn in
fueꝛit maio dei unas⸗
inchrü liberat ab ilis guin
inus ſouglibus intee
e leſu xje da
gliegtua nangar⸗
eer ? male faul /
ſernmven ci obſern noꝛib!
nllinigen dretnd
n d fegon tededo
te afſecn enan d efſec
nſcobbisneſeirne imitg
ſeun neideiieni t
etiguenire t cenn liſior

e
Utabilin h carneles in

ull uarierate eigge
es diectat lbertis 4, .

eee petn egli ef
gnna oſtiß
kanortg nigj t eifnn
cno inmur amor ghej
tui ab anreſe h
iebeg aigaime
no lſyrt e tenen
tinnns excecat, ne gini
ſiec nir gio ei cligeꝛe
lio ſeil ad qus neſcledu
.Anet An Fio ſtes
ei ira owriſtat die dcalü
coran turdad (doh
bäfum do ſe bin.
Kwis ede geros i ſeolll
irs dedis Kate manti
Qri cunis ireis ſe ihlcn 4
Etmipauct mult ſeli
a vba auguſtinife giceti.
ita ſenſbli igent⸗
oniſ, ſe ciet dereliane
i. Qui hz alues audiddi.
1audtat? corde tmellign
et uanis t Eiſſolutisſi
gidͤ zmois abuͤdͤtin ſa
Gi no ſere da hlit
do puriftcateift
ene he eigetente
e1 cmlidt eigelen⸗

ſbi dinia,Kceid
zpunk tidi diil
iget zitti h
depoe d a.
chl th ien Nin⸗

malat ein c ſtmi

ſeiſ
oͤves iet / Glen
un taniz e leſi

uhl.
runen t ali⸗ e⸗ ge

mmmer ſe aniblbudd

en
conti u elbnele⸗

venenn

Secunde partis

Teꝛtio ut in tuo ſenſu oẽz inopiã egeſtatez

ſentias ut mſazʒ ⁊ arã ⁊ ſcalã uite et᷑ne.⁊ ut
ſpeculũ ſui imaginẽ crucis xpi. Quãto ut di
uirias ⁊ apparat“ diuitũ.ita ſentias tibi diſ
formes:ꝙ in eoꝝ memoꝛia uł aſpectu nulla
tenꝰualeas delect aꝛi uel letari.ꝙ ſi uideris
te in eis ↄgaudere.a xpᷣi glorioſa pauꝑtate
te eſtia alienũ foꝛe. Huic ãt ↄnectit᷑ ĩ pau
peꝝ ⁊ deſpectoꝝ memoria łaſpectu.taquazʒ

H xpi pauꝑis expᷣſſa imagĩe tot leteꝛis ⁊ eis

q regibuſ cũ ſũma alachrytate ⁊ reuerẽtia
aſſocieꝛis. Conſidera ẽt hic ꝙ ad ꝑfectionez
nõ ſufficit qᷓdã oꝑa bona ? quaſdã uirtutes
hẽre.ſed oʒ oĩa ꝓ poſſe ꝑficeꝛe.uñ Cris.con
pletus ẽ dei hõ ad oẽ opꝰ bonũ expletus.nõ
ut h̊ quidẽ habeat.illa uero ñ bhabeat.ꝗ enĩ
talis ẽ ñ ẽ completus.Que ei utilitas dic mi
bi. cũ oꝛat quis intenſe ñ miſerat aùt habun
de aut cum miſeꝛet quis habũde. auarus ãt
æ uiolentus exñs.Aut cũ nõ auarꝰ aut uiolẽ
tus exñs.ad oñtationẽ vo ſit hoĩʒ qui uident
aut cũ miſeꝛeat᷑ ꝗdẽ ĩ id ꝙ deo ur̃ eleuet ãt
hocipſo ⁊ magis ſapiat.aut cũ hũilis qdem
fuezit. ieiunijs intendẽſ.aunaꝛ ãt ⁊ negocia
toꝛ, ? terre affxus. ⁊ mr em oĩm malorum in
ducẽs aĩe. Radicẽ eĩ oĩʒ maloꝝ.dixit Pau
lus auariciã. Poꝛꝛeamus igit᷑ hanc.ꝛefugia
mus hoc pct᷑ʒz. hoc oꝛbẽ terraꝝ inſtabileʒ fe
cit Gᷓ̊ oĩa ↄfudit a beata ſ̃uitute noſ abducit
xpᷣi. Nõ ẽ ei ait deo ſeꝛuiꝛe ⁊ mamõe. Zꝛium
ei iniungit xpᷣs.hec criᷣ.Et nõ.circa pᷣmiſſa
ꝙ perfectio pauꝑtatis nõ conſiſtit in maiori
defectu reꝝ tpᷣraliuʒ. ſed ĩ maioꝛi abſtractio
ne ſolicitudinis eon. Quanto eĩ modꝰ uiuen
di in pauꝑtate minorẽ hʒ ſolicitudinẽ. tãto
pauptas ẽ perfectioꝛ.ñ ãt quanto paupeꝛtaſ
fueꝛit maioꝛ.ñ eĩ pauꝑtas ſ̃m ſe bona ẽ, ſed
inqᷓ;tũ liberat ab illis quibus hõ impeditur
quq minus ſpũalibus intẽdat. Oðr̃o
¶Omine ieſu xpᷣe da mihi miſeꝛo ⁊ ſꝛa
gili. ꝗ tua mandata hacten“ negligẽ
ter 7 male ᷣnaui:ſaltẽ ãmodo ea ob
ſeruaꝛe ut cũ obſeruatoꝛibꝰeoꝛũdeʒ meꝛeaꝛ
ad uitam ĩgredi. Da ẽt mihi clemtiſſime do
mine. ut ad ꝑfectõm tẽdẽdo oĩa tpᷣralia ꝓpt᷑
te affectu ↄtẽpnam.⁊ effectu ꝛeliquam: ꝛelic
tiſq; oibus te ſeq̃̊ꝛ.te imitando.⁊ ꝑ tua ueſti
gia ſiendo: ut te rectoꝛe.te ducæ.adte the
ſauꝝ meu deſideꝛabilẽ ⁊ indeficiẽtẽ ualeas

let puenire ⁊ de tua uiſione ſꝑ gauder. Am̃.
de duodecim ↄſilijs euangelicis. Ca. xij⸗

e NIT qꝛ dictum ẽ de pᷣceptis que ſunt
neceſſaria ad ſalutẽ: uideamꝰ ⁊ 5
2ſᷣlijs.q̃ requirunt᷑ ad ꝑfectionem
Vnñ ⁊ pᷣceptis ⁊ ꝓhibitõibus tene
mur. ſed de ↄſilijs ⁊? ꝑmiſſionibꝰ ñ tenemu:
Nam ↄſilium ꝑtinet ad pfectos /peceptũ at
ad p iciendos. Sed ꝑmiſſio ꝑtinet ad imper

Captm.xij.

fectos. ꝓhibitio vᷣo ad pueꝛſos. Ad obſeruã
tiaʒ quidẽ p̃ᷣceptoꝝ.utilis ẽ obſeruantia ↄſt
lioꝝ. Aliqu enim foꝛtitudo teꝛre in ingreſſu
illiꝰↄſiſtit: ⁊ iõ paſſus ille bona cuſtodia ĩdi
get. ꝗr obtẽtu ingreſſu facilit᷑ reſduũ hoſteſ
obtinent.ſic eſt ĩ terra aĩe:qꝛ tota foꝛtitudo
eius ↄſiſtit in ingreſſu.ſ.ĩ occaſionibus pec
catorum. ⁊ propteꝛ B̊ neceſſaria eſt bona cu
ſtodia circa ipſum. Propteꝛ cuſtodiam auũt
iſtius ingreſſus dantuꝛ conſilia que ↄtinent
⁊& cuſtodiunt mandata ac ꝛetꝛabũt homiem
ab ĩcautis ꝛeſpectibꝰ ⁊ diſcuꝛſibus ⁊ alijs ꝑi
culisSunt autem duodecim ↄſilia euan
gelica.q̃ xpᷣſ adiecit ad pᷣcepta. Primum eſt
paupertatis que ↄſiſtit ĩ abdicatõe ꝓpᷣetatiſ
Unñ ẽ illud. ſi uis peꝛfectus eſſe: uade ⁊? uen
de omĩa que habeſ.⁊ ueni ſequeꝛe me.t il
lud.qui non renunciauerit oĩbus que poſſi
det.non poteſt meus eſſe diſcipulus.ſecũdũ
ẽ obedientie. Unde eſt ulud.ſi quis uult pꝰ
me uenire abneget ſemetipſuz. Et illud ſuꝑ
cathedꝛã Moy ſederunt ſcribi ⁊ phaꝛiſei.
q̃ dicunt facite.Tercium ẽ caſtitatiſ. Uñ eſt
illud.ſũt eunuchi qui ſeipos caſtraueꝛüt ꝑꝑ
regnum celoꝝ.Et illud audiſtis quia dictuʒ
eſt antiquis ñ mechaberis:ego autem dico
uobis.qui uiderit mulierẽ ad ↄcupiſcenduʒ
eã.iam mechatus eſt ĩ coꝛde ſuo.ubi oſten
ditur quod ñ ſolum danabilis eſt conſenſus
ad delectandũ ĩ coꝛde. Pec tꝛia conſilia pre
dicta ſt᷑ ſpecialia. omnis peꝛfecte ꝛeligionis
⁊= ſubſtãtialia: qa ſuos obr̃uatoreſ elongant
a malo:non ſolu quantũ ad culpam.ſʒ etiazʒ
quantum ad cauſam. Omne nãq; maluʒ oꝛi
tur ex triplici radice.ſcilicet ex ↄcupiſcẽtia
carniſ. ⁊ ↄcupiſcentia oculoꝝ.⁊ ſuꝑbia uite.
Predicta uero tria conſilia nos elongant ꝑ
fecte ab hac triplici radice. ſcilicet p auper
tas a ↄcupiſcentia oculoꝛum. caſtitas a ↄ cu
piſcentia carmiſ.⁊ obedientia a ſupbia uite.
Quartũ ↄſilium eſt carit atis. Unde ẽ illud.
diligite inimicos ur̃os. Iſtud quantuʒ ad di
lectõm affectꝰeſt pᷣceptu.ſed q́;tum ad dilec
tõm efſectus eſt ↄſilium qꝛ inimico uelle gti
am ⁊ gloriam eſt neceſſitatis: ſed impende
re oꝑa beneficentie. ⁊ oſtendere illi ſigna be
niuolentie. eſt ↄſilij ⁊ perfectõis.ſane negat̃
enim ſigna familiaritatis.quando ueniã peæ
tit. uł ad familiaritatem non ſimulatorie ſe
ingerit.uel quando neceſſitas expoſcit: u in
dicta eſt. quia tunc inteꝛ amicos eſt ↄputan
dꝰ:ſed quod aliquis ultꝛo ſe ad familiarita
tẽ eiꝰ ingeꝛat hoc eſt peꝛſectionis. Quintuʒ
conſiliũ eſt manſuetudinis. Unde ulud. ſigſ
te peꝛcuſeꝛit in maxillam unã.prebe ei ⁊ ali
am id eſt paratus ſis ⁊ aliam percuſſionem
ſuſtineꝛe patienteꝛ.⁊ iſtud eſt ↄſilium paci
entie ꝛeſpectu leſionis corpvorum. Et illud
Qui tecum uult iudicio contendere ⁊ tuni
cam tollere. ꝛelinque ei ⁊ palliuzʒ. ⁊ iſtud eſt

Se duodecim

reſpectu ablatõis reꝝ. Cũ ↄtentione ⁊ frau
de nulli lg ſua repetere cũ caritate.lʒ ĩpfee
tis. pfectis àt ñ.q ñ repetere ẽ ĩfirmis ↄſili
um.pfectis vo ꝑfectũ. Illis ãt ꝗ ꝛzenũciaue
runt ꝓpᷣetati ñ lʒ repeter ſua ſʒ ut ↄgꝛegatõ
nis. Sextũ ẽ miſcòie ⁊ eꝛogatõiſ. Uñ ẽ illud
Oi petẽti te tribue ñ ꝑꝑ ſe ſʒ ꝑꝑ bonuʒ cõe.
Et illud ſi uis ꝑfectus eſſe:uẽde oĩa q̃ͥ hẽs ⁊
da panꝑibus. Daꝛe ſupfluũ ĩ extꝛema neceſ
ſitate ẽ neceſſitatis ⁊ debiti.ſʒ dare ꝗbꝰ ege
mus ẽ ↄſilij. Septimũ ẽ ò ſimplicitate boꝝ
Vnñ ẽ illud.ſit ſermo ueſter ẽ ẽ.nõ nõ.i.ſi af
ſirmatio ł negatio ẽ in oꝛe ſit ẽt in cõde.t
illud. Audiſtii qꝛ dictũ ẽ antiꝗs.ñ piurabis:
ego ãt dico ñ iurare oĩo. Juraꝛe qᷓ;tũ ad ĩfir
mitatẽ peꝛtinet.ꝑmiſſiõis ẽ.ñ iuꝛaꝛe ãt qᷓtũ
ad pfectõez ꝑtinet ↄſilij ẽ. Octauũ ẽ de uitã
da occaſione peccandi. uñ ẽ illud. ſi oculus
tuus ſcandalizat te.eꝛue eum ⁊ pice abs te.
ubi ſᷣm Augu.nullũ membꝝ ad lr̃am pcipit
czui.ſʒ ⁊ occaſio peccãdi:qꝛ ñ ſolũ ipᷣa pct᷑a
ſz ⁊ occaſiones peccandi ſunt fugiende. No
nũ eſt de rectitudine intẽtionis.⁊ ſimplicita
te oꝑis uel finis. Uñ ẽ illud. Attendite ne in
ſtitiam ur̃am faciatis coꝛam hominibus nt
uideamini ab eis.Et illud.ſic luceat lux ue
ſtra coram hominibus ut uideant opera ue
ſtra bona ⁊ gloꝛificẽt patrẽ ueſtꝝ ꝗ ĩ celiſẽ
Decimũ eſt de ↄformitate operis ⁊ doctꝛĩe.

Unñ è illud.ꝗ fecerit ⁊ ſic docuerit. B̊ magnꝰ

uocabit᷑ in ꝛegno celoꝝ.Et illud.alligat hoĩ
b' onera gꝛauia. Digito ãt ſuo nolũt ea mo
ueꝛe.dicũt eĩ ? non faciunt. In pᷣdicatõe ali
qũn aſſerit᷑ cẽſo generałr de his q̃ ꝑtinent ad
ſtatũ ſalutis. aliqñ deo aſſerit᷑ cẽſo vᷣm ſta
tuʒ pfectõis: utpote religiõis.pᷣmo mõ tene
tur facere ꝙ dicit pᷣdicatoꝛ.cũ aſſerat omẽs
ad h teneri.ſ̃o mõ ñ tenet᷑ niñ ipᷣe ꝑfectõem
illã uoueꝛit.Exiſtens ãt in pct᷑ᷣo notoꝛio.pec
cat qñ pᷣdicat.qꝛ ſeandalizat. Exiſtens ãt in
peccato occulto ſi pᷣdicat ⁊ nõ ſtudet ex ſuo
dicto ↄpungi. adhuc ur̃ peccaꝛe.qꝛ ur̃ ↄtem
nere. Undeeimũ ẽ de uitanda ſolicitudine.
unde ẽ illud. Nolite ſoliciti eſſe. Et illud no
lite cogitare de craſtino. Ubi ſciẽdũ ꝙ qua
druplex ẽ ſolicitudo. Dꝛima ẽ laudabilis ⁊
ꝓuidentie ſpualis quo ad aĩam. qũo ꝗqs deo
placeat.oẽm ſolicitudinẽ ſuã piciens ĩ euʒ.
Secũda ẽ etiam laudabił.⁊ eſt puid entie
tpᷣꝛalis ex fraterna caritate.quał ↄpetit pᷣla
tis ⁊ religioſis officiatis.ꝗ pᷣſunt in ſolicitu
dine. Teꝛtia ẽ toleꝛabilis ⁊ ẽ cuꝛe tp̃ralis qꝰ
ad coꝛpus. Quaꝛta ẽ uitupeꝛabilis ⁊ ẽ ſupeꝛ
ſlue theſauriʒationis quo ad auaritiã. Drĩa
2ſulitur conſlio iſto. Secunda pᷣcipit᷑. Ter
tia pmitti᷑. Quarta phibet᷑. Duodecimũ cõ
ſlium ẽ de frateꝛna coꝛꝛeptõe. Uñ ẽ illud.
Si peccauerit in te frater tuus coꝛꝛipe euʒ
⁊c.Coꝛipeꝛe fratrem qñq; eſt ↄſiliuz. ut qñ
gligꝗs coꝛipit fr̃em de nenialibus.⁊ illũ cuzs

dño oblatis conſilijs
quo nihil hʒ facere niſi cõem caritatem:qꝗn
q; ẽ pᷣceptũ: ut qñ coꝛꝛipit᷑ de moꝛtali.⁊ iſto
Fo mõ ptinet ad oẽs ⁊ obligat ſemꝑ.ſed nõ
ad ſꝑ qꝛ ꝓ loco ⁊ tpꝛe.ſ.qũ uacat ⁊ Iʒ.⁊ cre
dit᷑ ꝙ utilis ſit coꝛeptio.Et ad hoc pᷣceptuʒ

maxime tenent᷑ p̃lati quo ad eos quoꝝ cuꝛã

gerunt. Oia pᷣmiſſa domini pꝛeceꝑta ⁊ con
ſilia facilia ſunt uolẽti ⁊ dei timoꝛẽ pᷣ᷑ oculiſ
habenti. Uñn Crĩ.ſit tibi timoꝛ dei oĩ neceſ
ſitate uiolentioꝛ.ſi eĩ uelis occaſiones ſem

obicere.nihil de his q̃ ſunt imꝑata cuſtodi

es:⁊ ita ꝓrſus omnia que ſunt pᷣcepta calca
bis.Quo ſi legeʒ uolueris cuſtodire xpᷣi ne

ceſſitatem quidem nullã que te ab obſerua

tione eius impediat aliquãdo patieris. No
li igit o hõ ĩ otium reclinare.nec diſſoluas
bonam animi uoluntatez:neq; enĩ que ĩpan
tuꝛ oneroſa ſunt.Tãtũmodo uelle ſufficit.⁊
totum ꝙ iubet impletum ẽ.Quod ſi mihi ↄ
ſuetudinẽ tuam opponis ut legẽ ꝑ hac ipᷣʒ
te admoneo quaz ſit facilis iſta correctio.ſ
enim i aliam ↄſuetudinem ex alia te cõuer
teris.hoc ꝙ tibi difficile uidet᷑ effeceris. Qꝛ
ſicut ad uitiandũ ↄſuetudo ẽ uiolẽta.ita fit
potens ad coꝛꝛigendũ.Et iteꝝ.ſi in uſum ſe
mel bone phie trãſeas.etiã ſi poſtea aliquit
tibi torpor obrepat.ñ tñ facile poteris hoꝝ
quippià qͥ pᷣcepta ſunt trãſgredi bõa.ſ. ↄſue
tudine firmitatẽ iam imitante nature. Qua
n.facile ẽ dormiꝛe.comedere.bibere.reſpi
rare.tam nobis facilia eꝛunt bona ↄſuetu
dine ẽt opera vtutis.h̊ Qꝛib. Uñ ⁊ Tullius.
optĩa forma niuendi eligenda ẽ.qᷓ; iocundã
reddit ↄſuetudo.Tantũ ẽt delecteriſ ⁊ com
placeat tibi in pᷣceptis ⁊ ↄſilijs dni ut ſi non
ſine gꝛauamine uel difficulrate uideant᷑ fle
ri:coneris tũ ob honoꝛem ipᷣius legiſlatoris
ſeruare ⁊ implere:qᷓ;tum ipᷣe uires dabit:qꝛ
⁊ ſi ꝑꝑ ipᷣum pati non elegeris.nihilominus
aliter patieris. Ut.n. dicit Augi. In hoc mũ
do non timere non doleꝛe ñ ꝑiclytari ĩpoſſi
bile eſt: ſed plurimum intereſt qua cauſa q̊
expectatõe.quo termino quiſq; patiat᷑. Uñ
⁊ cripᷣ. Si non propter xpᷣm elegerimus ali
quid pati doloꝝ:neceſſe eſt eos oĩo ⁊ aliter
ſuſtinere. Neq; eĩ ſi pꝛopter xpᷣm nõ mortuꝰ
fueris ĩmorta eris: neq; ſi ꝑꝑ xpᷣum ñ piece
ris pecunias ferens eas abibis. Pec erpetit
a te. que ⁊ nõ expetẽte eo dabis. Hec te ułt
facer̃ tua uoluntate que ⁊ ex neceſſitate te
oportet facere. Expetit autem ſolum pꝛop
ter eum fieri.qꝛ ↄtĩget ⁊ hec trãſir̃᷑ a neceſſi
tate q̃ ʒ naturã fit.Ergo ñ ĩiuſte auertit ⁊
punit deus.cũ ĩ omnibus ſeipſum nobis pre
beat.nos autẽ reſiſtimꝰ.Ego iniquit pater.
ego ⁊ amicus ⁊ frater ⁊ ſoꝛor ⁊ mater.⁊ oẽ
quodcũq; uolueris ego ſum.ſolũ familiarit᷑
te hẽas ad me.qr omnino neceſſe ẽ te pati e
lige pati propter me.E go inops propteꝛ te ⁊
peregrinus ꝓpteꝛ te.in cꝛuce propter te.i ſe

i. e iph us tinl ſuinin
Auicletur noli ne anger Nin
leredapoſen tn cd Giep
lus tumoꝛes t ifectiones uitior
ſden en t imdt. Gcͤm con
dbecennia ignificat lapicen
Lohezmai cdlced mo ſtis
Norenim duni noocſemus
lapicurad derfecta Ercene
gietia unla gfeca wenns
dhedientig omma nacna
onnnia plena coritne reperi
puziusbulientes aquas )⸗
lia aqlas huane fllxibilitzl
ex ſaturali ſomite in uobio
cplliun uubus obec tia/
elanzins fi reſtningt:
ſtinnenennn d
4 memgiop obedi

v Ejieyſin in ⸗
ens ehi ſipoſten aſihi/
1, ii ucle voten hoy
unt mi redi boͦn ſ ſne
Imitante nature, Qua
comedere bibere reſpi
llig eꝛunt bona oſuetu
s Di Tlin.
di digenda d iocndi
(ma deecterit
is Re di ſinen
1 iſicolte videone ſie
vonoem winslegſinoris
rerchtum ihe nires gabiti
i non elegeris npiloninns
Ut n dict Aug. Ir bor ni
on dolere i gchftmn ihoſſ
imuim imereſt qus cauſai
temnicuſczheril i
vter tyn elegerinnd in

4
eceſe eſt es oio d li
nec⸗ 8 nöͦnon

Secunde partis

pulchro ꝑꝑ te.ſuꝑius propter te interpello

patꝛẽ. inferius ꝓ te ligatus uenia patre: oia

mihi tu es.⁊ fꝛater ⁊ coheres ⁊ amicꝰ ? mẽ
brum. Quid pł̈uis. Quid eum qui te diligit
aueꝛtis. Quid huic mundo laboras. Quid
uaſe hauꝛis pfoꝛato. Poc eĩ ẽ i pᷣſenti uita
laboꝛaꝛe.Quid flãmà incidiſ.Quid aeꝛẽ ĩpu
gnas. Quid inanite: curris. Uanitas eiʒ ua
nitatũ ? oĩa ſunt uanitas. Ita humiliemus
noſmetipſos ⁊ potioꝛes eſſiciamuꝛ. ut ꝗ di
gni hic uiximus: futuris fruamur bõis. hec
Lꝛis.¶ Pedicta ãt duodecim ↄſilia duode
ci lapidibꝰ pᷣtioſis poſſunt adaptari. Primũ

enim ↄſilium ꝙ eſt paupertatis.ſignificatu?ꝛ

pꝑ lapidẽ ſaphirum.Saphiꝛus enim flaui co

loꝛis eſt ſicut celũ ſeꝛenatũ: ſic pauperes co
loꝛẽ cele ſtem habent.ꝓ quãto a terrenis to
taliteꝛ elongati ſolis celeſtibuſ ĩtendũt. IJtẽ

ſaphirus dr̃ ardoꝛẽ interioꝛem refrigeraꝛei⁊

oculos purgare: ſic ſancta pauptas aꝛdorezʒ

cupidit atis reꝝ tẽporaliù qua ↄmuniter ho

mines mundani eſtuãt:ita in animo iſtoruz

paupeꝛum refrigerat: ut omnia terrena bõa

arbitrentuꝛ ut ſtercoꝛ i.Et iõ facit eos hẽre
oculos mundos ⁊ limpidos ad ↄtemplandũ

celeſtia.qꝛ ñ ſunt terrenoꝝ puluere obfuſca
ti. Itẽ ſaph ꝛus fugat ſquinantiã.⁊ moꝛbuzʒ
qui dicituꝛ noli me tanger̃.⁊ univſaliter ua
let ad apoſtemata calida.Sic paupꝑtas ſpiꝛi
tus tumoꝛes ⁊ ifectiones uitioꝝ ñ ↄpatitur:
ſed ea ſedat ⁊ fudat. Scõm conſilium ꝙ eſt
obedientia. ſignificaf᷑ ꝑ lapidem topazium
Topaʒius ĩ coloꝛe ẽ auꝛo ſilis.ſic obediẽtia⸗
Coloꝛ enim auri nobiliſſimus ẽ ſine quo nł
la pictura ẽ perfecta.Et certe ſine qua obe
dietia nnlla pfecta uitus ẽ.qꝛ ſᷣm Augu.ſiñ
obedientia omnia uacua. ⁊ cum obedientia
omnia plena caritate reperiuntur. Item to
pazius bulientes aquas ↄpeſcit.ſic obedien
tia aqquas hũane fluxibilit atis ↄpeſcit. nam
ex naturali fomite in uobis ĩcentiua uitioꝝ
ebuliunt.quibus obediẽtia frenum impõit.

Itẽ topazius irã reſtringit:⁊ certe obedien

. —

tia iram ⁊ omnẽ paſſionẽ animi mitigat.qr

quecunq; paſſio ł tẽptatio in animo irrepſe
rit ſupueniente maioꝝ obediẽtia ꝛeſtringi

in homine obediente. Teꝛtium ↄſilium qð
eſt caſtitas.ſign ficat ꝑ lapidem ſmaragduzʒ
Smaragdus enim ẽ a tota ſpẽ amatoꝛ ca ſti
tatis. ⁊ nullo mõ ſuſtinet coitũ niſ rumpaf
Unñ ⁊ geſtantẽ ſe ad caſtitatẽ inclinat.ẽ at
niridis p omnibus rebus uirentibus. cuiꝰ ẽt
fulgoꝛe uicinꝰaer uirere cernitur: nec eiꝰ ui
ꝛoꝛ ſole łH luna uel umbꝛa obfuſcatur.ſic ca
ſtitas inter alias uirtutes niret. Uñ ⁊ uir go
dicta eſt a uiroꝛe. ⁊ iᷣa caſtitas ẽ uiroꝛ oĩuz
uirtutũ. ita ut etiã pximas exemplariter *
uirtualiteꝛ nireꝛe fàciat:nec obſcurat ſoe
i. eſtu cuiuſlibet tẽptatõiſ nec obfuſcat᷑ lũa
mudane głiatõis.nec umbra carnalis delec

Capitulũ.xij.

tationis. Itẽ ſmaragdus motus laſciuos cõ
peſcit.uiſum refocillat.gratum hoiem ĩ ueꝛ
bis reddit: ⁊ hec tria að litteraz efficit caſti
tas ut pʒ. Itẽ ſmaragdꝰ tẽpeſtates auertit.
⁊ caducũ moꝛbũ curare dicit:ſic caſtitaſ t=
peſt atẽ caꝛnalis impugnationis repꝛimit. ⁊
moꝛbum eius. unde homo quaſi caduc?*è ?⁊ a
mens efficituꝛ compeſcit. Quartum ↄſilium
ꝙ eſt caꝛitas.ꝓut extendit᷑ ad dilectionem
inimicoꝝ.ſgnatuꝛ ꝑ carbunculum. Caꝛbun
culꝰenim ſe habet ad alios lapides.ſicut au
rũ ad ceteꝛa metalla.⁊ dicituꝛ alioꝝ lapidũ
uiꝛtutem habeꝛe:ſic caritas excellit oẽs uiꝛ
tutes.⁊ ↄplectitoꝛ in ſe uiꝛtutes umuerſas:
Carbunculꝰẽt ẽ caloꝛe igneꝰnẽ carbo uiuuſ
nocte magis lucet qᷓ; die. ⁊ cuca ſe noctẽ q̃ſi
ĩ diẽ mutat:ſic caritas ignis ẽ᷑. ⁊ magis lucʒ
ĩ nocte advſitat᷑.qᷓ ĩ die pſpitatis ĩmo ẽt noe
tẽ advſitat᷑ ⁊ tribulatõis vtit ĩ diẽ ↄſolatõis
Itẽ carbũculꝰ fugat uenenũ aeꝛeuʒ ⁊ uapo
roſum ſic caꝛitas ſua benignitate oẽm mali
tiã ifecriuà uincit.¶ Quintũ ↄſiliiq ẽ man
ſuetudo ſignat ꝑ ametiſtũ Ametiſtus eĩ eſt
coloꝛis uiolacei.⁊ habet uiꝛtutẽ refrigerãdi
⁊ leniẽdi.uũ oꝑatiꝝ j ebꝛietatẽ:ſic manſue
do r̃frigerat caloꝛẽ iꝛacũdie.⁊ lẽit: appetitũ
uindicte. Unde ⁊ ebꝛietatẽ mẽtis.q̃ atiꝗ ra
piuntuꝛ extra moderamen ratõis ex crapu
la animi ſedat.⁊ hoĩem tꝛãquillũ ᷣddit. Itẽ
ametiſtus ꝛepᷣmit malaſ cogitatões.⁊ ↄfert
i ſcibilibus ĩtellectũ:ſic ⁊ màſuetudo. qꝛ ut
dic Ambꝛo.mãſuetꝰ1hõ coꝛdis ẽ medicus. ⁊
p̃s.docebit mites uias ſuas.i¶ Sextũ ↄſiliũ
ꝙ ẽ miſcõᷣia.ſignat᷑ ꝑ onichinũ.Onichinus ĩ
colore ⁊ magnitudine ẽ ad ſiłitudinẽ ungis
hũani.p ungues ãt ĩ ſcꝛiptura. ultimate oꝑa
tõeſ deñgnantuꝛ: ⁊ ceꝛte conſilium miſericõ
die extendit ſe ẽt uſq; ad ultimum poſſibili
tatis noſtre.ĩ mo peꝛ fecta miſericordia ũiha
bet ultimum ⁊ nunquã impletur:eqꝛ iſi miſe
reaꝛis qnãtũ potes.plus tamen uelle debes
Itẽ onichinus appoſuꝰ oculo ifuamo ſponte
ſua q̃ſi ꝛeſ ſenſata ĩtꝛat ſine leſione.⁊ cſꝛcuit
oculum.⁊ penetꝛat inteꝛius omnes ꝑteſ quo
uſq; eius contꝛaꝛios hũores pꝛorſus excu ſſe
ꝛit: ſic miſeꝛicoꝛdia naturaliteꝛ ex ſeipa ocu
lũ coꝛdis ſubintꝛat.⁊ cũ piũ cor intꝛauerit.
emũdat ipᷣm ab humoribꝰ uitioſis.Unõ qris
date: inquit elemoſinã. æ ecee oĩa munda ſt
nobis. Onichinus ẽt ualet contꝛa ſcabiem ⁊
dealbat facies:ſie miſeꝛicordia ſcabiẽ pꝑct᷑o
ꝛũ abſtergit.⁊ faciẽ aie dealbat quia ſicut a
qua extĩguit ignem: ita elemoſina extinguit
pct᷑m. ⁊ ut dicit Criſ.elemoſina illuſtꝛat aiĩ
m ⁊ eã bondã efficit ⁊ decoꝛam. Septimugz
ↄſiliũ ꝙ ẽ ſimplicitas uetboꝝ ſignificat peꝛ
iaſpidẽ. Japſis enim bonꝰẽ uiꝛidis tꝛ ſlucẽſ
ꝛubeas hẽns uenas.ſic ſeꝛmo noſter debzʒ
eſſe uiidis ut ſemꝑ aliquid boni germiner.
ꝙ eſt cõ:ra uaniloquos debet eſſe iraſparés

De duodecĩ ↄſilijs

nt in vbis appaꝛeat intẽtio coꝛdis.ꝙ ẽ j do
loſos ? mendaces: dʒ ẽt hr̃e uenas ꝛubeas
coꝛitatis ad ꝓximũ.ad quẽ ⁊ de quo ẽ ᷣmo.

ꝙ ẽ ꝗ ſuſurratoꝛes.detꝛactoꝛes.ↄuiciatöes.

7 calüniatões. Itẽ iaſpis fugat febꝛẽ ⁊ idꝛo
piſim. ⁊ ſtringit fluxum ſanguis: ſic ſimplici
tas vyboꝝ fugat febꝛẽ iꝛacũdie.qꝛ reſponſio
mollis frangit irã: cuꝛat idꝛopiſim auaritie:

nã apud meꝛcatoꝛes ⁊ alios tpꝛ alibꝰlucꝛis ĩ

hiantes. vboꝝ ſimplicitas reputat fatuitas
ſtringit ẽt fluxum ſanguinis carnalis uideli
cet ↄcupiſcentie.q̃ ex ſimł atis colloquijs ſe
pe excitat᷑.Octauũ ↄſiliuʒ ꝙ ẽ uitatio occ⸗
ſionis peccati.ſigniſicat᷑ ꝑ criſolitũ. Criſoli
tus ei micat ad ſolez quaſi ſtella aurea. ⁊ ſi
ponit᷑ in igne reſilit ab igne:ſic cautela oc
caſionis peccandi micat in anima.quaſi ſtel

la aurea.dirigẽs homĩem in factis ſuis in

ſtar ſtelle maris: ut ſine offenſione peccati.
ꝓtingat ad portũ: ⁊ ꝑ hanc cautelaz mox ut
hõ aduertit ſe eſſe in piculo. reſilit fugiẽdo
a tali opoꝛtunitate quaſi ab igue. Atẽ cꝛiſo
litus r̃pellit ſtultitiꝗ. ⁊ ↄfert ſapĩam.ſic uita
re occaſiões peccãdi ẽmagne ſapie.ſiue eʒ
rio qꝛeꝛe opoꝛtunitates peccãdi magne ſtul
titie ẽ. Nonũ ↄſiliuʒ ꝙ ẽ ꝛectitudo intentõiſ
ac ſimplicitas ſignis ſignat ꝑ berillũ. Beril
lus eĩ ẽ collõis pallidi ⁊ tranſparentis.⁊ illi
optimi ſt᷑ ꝗ maculas interius nõ hnt:ſic bo
na opa nr̃a ðbẽt eẽ pallida.i.ſpũalia ⁊ trãſ
parentia.ut uideant ab hoĩbus ꝓ bono exẽ
plo ⁊ dei gloꝛia.⁊ hoc tũc ſolũ ẽ laudabile.
qñ int entio ẽ pura intus in coꝛde. Ita ꝙ nõ
ſint macule intentõis ſmiſtre. Itẽ beꝛilins ſi
ſit rotũdus ⁊ opponit᷑ ſoli.igneʒ aſcendit in
caꝛbone mortuo:ſic bonum opus ſi ſit bñ ⁊20
tondatum.iex oĩ ꝑte debitis ciꝛcunſtantijs
coeqtum ⁊ nõ obliquatũ.ł diſtortũ a fine ᷣ
bito:⁊ ſi directe opponatur ſoli.ita ut tota
intentio dirigat ad lumẽ. tũc accẽdit carbo
nes mortuos.i.opa nr̃a pᷣus p peccata mõti
ficata reuiuiſceꝛe facit: uel qꝛ eius ardõ ac
cendit ꝓximos moꝛtuos ꝓ peccatis.qui eiuſ
exemplo accenduntuꝛ ad penitentiam. Atẽ
beꝛillus ualet 3 ſquinantiam ⁊ glandes: ſic
ꝛectitudo intentionis ualet tumefactõnes
ipocꝛiſis ⁊ uane gloriatòis. Itẽ beꝛillus ua
let q picula hoſtiũ ⁊ ꝛeddit hoĩem inuitum.
ſic quia hoſtes noſtꝛi demones nituntur bo
na opera noſtra uitiare peꝛ inanem głiam æ=
ſuperbiam ſpiritualẽ.qꝛ ᷣm Aug.bonis ope
ꝛibus inſidiant᷑ ut peant ↄ hoc berillus rec
te intentionis reddit hoiem inuictum. Itẽ
berillus amoꝛẽ inteꝛ coniuges reconciliat:
⁊ certa bona opera nr̃a recta intentiõe ſim
plĩciter in deum directa.ꝛeconciliant aiam
cũ ðo ſpõſo ſuo.Secimuʒ aſiliũ ꝙ ẽ ↄformi
tas opeꝝ ad doctꝛinâ. ſignatuꝛ ꝑ ligurium.
LTigurius ẽ lapis ꝗ fit ex uꝛina lincis.nã ut
Plinius dicit uꝛina huiuſ aĩalis in lapidem

.

4
†

endgelicis.

duꝛeſcit. inci ↄpat doctoꝛ uł pᷣdicator. ꝑp
acumẽ uiſus ĩtellectus cuius doctꝛina pꝛiut
dʒ eſſe in ſeipo digeſta ꝑ opatõem ſibi icor
põata: ⁊ tunc quan ex habũdantia uite ſue
ſtillaꝛe in pᷣtioſum liquoꝛẽ doctrine ad ꝓfec
tum alioꝝꝑ: ſʒ ipᷣe dʒ pꝛius id qð puꝛius ẽ ſibi
incoꝛpoꝛaſſe.ſicut pꝰqᷓ; id ꝙ puꝛius ẽ ĩ urina
ↄuerſũ ẽ in ſubſtantiã aliti.extũc liquõ uri
nalis egꝛedit᷑. Uñ ſicut malũ ſignũ ẽ in nã
ñ liquor urinalis indigeſtns ⁊ crudus emit
tit᷑: ſicut maluũ iudiciũ eſt in moribus.qñ id
ꝙ docet᷑ pꝛius oꝑe ñ ĩplet᷑. Itẽ liguꝛius con
fert ↄſtipatis.⁊ uẽtrẽ ſoluit ſic cũ aliꝗ plẽi
malis humoꝛibꝰ pctoꝝ ꝑ ↄfeſſionẽ eos eger
ꝛe nequeunt.ſepe tales ex pᷣdicatiõe exẽpla
ꝛis uiuꝛi cuius uita plus pᷣdicat qᷓ; doctrina
ꝛemediũ ↄſequũt᷑. Undecimũ ↄſiliũ ꝙ ẽ ui
tatio ſolicitudinis.ſignat᷑ ꝑ lapidẽ achateʒ.
Achates ẽ nigri coloris cũ albis uenis iĩter

mixtus. In nigꝛo color̃ deſignat᷑ humilitas

* deſpectus mũdi.q̃ ſunt ĩ iſtis ꝗ a ſolicitn
dine tpᷣraliũ ſt᷑ abſtꝛacti. Nam ippi mom deſ
piciunt.⁊ a mõo deſpecti ſt᷑. Sʒ in hac uita
nõ põt eſſe oĩmoda abſtractio ab oĩ ſolicitu
dine.ſʒ ꝑꝑ neceſſitates corꝑis parua ſolici
tudo ꝑmittit᷑ ẽt ꝑfectis:⁊ hoc ſignificat᷑ ꝑ
uenas albas intermixtas. It᷑ achares uene
na fugat.ſitim ſedat.uiſuz fouet:ſic nitatõ
ſolicitudinis.uenena mundani ↄtagij fugat
nam omnia iſta mundana uenenoſa ſunt. æ?
uix abſq; ↄtagio aĩe tꝛactari poſſunt. Iteʒ
ſolicitudo tpᷣꝛalium ſitim pꝛouocat.qꝛ młtũ
attrahit ⁊ auarus nõ ſaciatuꝛ. ſicut qui nũ
quam dicit:ſufficit. Sed ab iſtis.ſ. ueneno

⁊ ſiti uitatõ ſolicitudinis ꝑ oppoſitũ puat.·

Que ẽt fouet uiſum intellectualem.ꝛ quã
tominus diſgꝛegat ad tpꝛalia tanto fortiti
cCatur ad ſpiritualia.duodecimũ ↄſilium ꝙ
ẽ fraterna correptio ſignificat᷑ ꝑ ſardium.
Sardius ẽ coloris ꝛubei ſed atꝛi ſicut terra
ꝛubeo. Sic frateꝛna coꝛeptio debet eẽ ꝛu
bea ex caritate.q̃ fieri dʒ: ſʒ qꝛ caritas iſta
ſeꝑ ẽ cũ doloꝛe ⁊ ↄpaſſione ꝑꝑ delictuʒ fra
tris:ideo rubor ille ẽ turbulentus Itez ſar
dius reſtzingit fluxum ſanguinis ſic coꝛꝛep
tio frateꝛna ꝛeſtꝛingit fluxibilitatem peccan
di.ꝓ quãto ꝑ huiuſmodi coꝛꝛ eptiõem mlti
reſtꝛingunt᷑ a peccando. Item ſaꝛdius accẽ
dit aĩum ad gaudium. ⁊ acuit ingeniuʒ : ſic
coꝝeptio fraterna.fr̃ bonũ expoſt facto.fac̃
gaudentem:acuit erxiam ingenium qꝛ ſecun
dum aptiʒ oĩa q̃ͥ arguũt᷑ a luie manifeſtãt᷑.
Oratio.

Nvie ieſu xpᷣe rex meꝰ ⁊ deꝰmeꝰ ꝗ me
Ad crreaſti ⁊ redimiſti. æ inſuꝑ ad me r

gendũ ñ ſolũ ꝑcepta dediſti.ſed ⁊ cõ
ſſia addidiſti ꝛegnum queſo ĩ me conſtitue
⁊ me ꝛege. Illa bonitas ⁊ caꝛitaſ tua que te
coegit ad creandum ⁊ redimẽdũ.ipᷣa cogat
ad redendum. Qnid.n.pꝛodeſſet ꝙ compo

rffam jeoporatu d
jeſint ait umicoeit⸗
hun fſenif,Eti Miß y
armiiac erpont finir ue
ftayddo. Wi o iſele von
ſolitasßtenct.6 runtas lenol
leeibinitie habite otepnunt:
es eculi ſne ſeculi nitis alſequi
ſiſhine 1 mhuli gſuſſocauerum
Qume wurue net ere ec amae
NRNN Neid gmatigacenc
ciurt Aerins dne gancha ire
i Pied Burſa en cma
nbilibd q cum angaſtinpdem
noſpe ſubſiſtunt. fudiſtemes
herunt recedenteſ doloꝛe face
t ſeſim egni eiſter
ie iſ hoſſbile hoe oſtentit,
leſfii poſſblltni n alt
1regni celoy icis. Facllis⸗
drne e lus⸗
anetde hiſte ih initem

es corpis ormn ſolij
rtit hoe / gufcif
irtne, Nochareg uene
,lliſiz ſouet ſie nitatö
mundani otagij fugat
dana uenenoſa ſumt.
nactaripoſſtunt. Ieez
ſttim wonocar lti
ſaclatm Kicor emi mu
BGed ad Nis . Wenend
adinis dodtä rnc.
mimtedectaalem cni⸗
AL ad ihralig tartoſortii
lia. Duodecimu oflliumg
ptio ſignificat 9 ſoraium.
is ubel ſed ati ſt terte
ena coueytio gebet ebin
feench: hce aritas ſ
ppaſſione pp deliciuz irs
les turbrleſtus Nezin.
umm ſanguinis ſic conen

Secunde partis

ſuit ⁊ refecit bonitas ⁊ caꝛitas tua.ſi nõ me
regat dextera tua. Rege g̊ me dñe ⁊ regna
in me.ut te rectore te ducee ualeam ñ ſolum
q̃ pcipis:ſed ⁊ ea que conſulis letus adipl
re. Amen.
de difficultate ⁊ ipoſſibilitate ĩtrãdi diui
tẽ in regnũ celoꝝ.Et de pᷣmo relinq̃ntiũ oĩa
ſequentium xpm. Ca. xiij.
u Vgens ãt ieſus iuuenẽ triſtẽ. fem̃
ex pauꝑtatis ꝑſuaſione. et abijſſe

occaſione huius hẽntis diuitias.ĩ

geedit᷑ ſermonẽ ð auaro ſub diuit
noĩe.ut diſcipulos ↄfirmet in aſſumpta per
fectõe:nec eis gꝛaue ſit ꝙ relictis omnib ſe
cuti ſunt xpCᷣj oñdit quõ diuitie factunt diffi
cultatẽ ad pfectõm ⁊ regnum conſequendũ
dicẽa. Am̃ dico uobis.qꝛ diues difficile ĩtra
bit in regnũ celoꝝ .q. ſ. eſt paupeꝛum:nõ di
cit ĩpoſſibile.ſʒ difficile.qꝛ diff cile ẽ diuiti
as poſſideꝛe.⁊ ñ teneri nimis eaꝝ amoꝛe.qr
ut dicit Aug. Bõa terrena diligunt artius a
depta qᷓ; ↄcupita.alið ẽ eĩ nolle incorꝑare qͥ
deſunt aliud iam ĩcoꝛporata diueller̃:illa eĩ
nelut extranea iã repudiant iſta uelut me
bꝛa pᷣſcindũt.Et ut dic̃ Crib:appoſitio diui
tiaꝝ maio:ẽ apponit flãmã. ⁊ uehementior
fit cupido. Ubi ergo difficile ponit᷑.ũ impoſ
ſibilitas pᷣtendit᷑.ſʒ raritas demõſtꝛat᷑. Diffi
cile ei diuitie habite ↄtẽpnunt: ⁊ uix aliꝗs
res ſeculi ſine ſeculi uitijs aſſequituꝛ. TPe eĩ
ſt ſpine ⁊ tribuli.ꝗ ſuffocauerunt ſemen dei
Quare tutũ ẽ nec hẽre nec amare diuitias.
q ut ait Beda.ꝗ h̊ multiplicandis diuitijſ ĩ
cũbunt. alterius uite gaudia q̃rere ↄtẽpnut
Unñn Hieꝛo. Suꝑflna eſt cura de rebꝰcorrup
tibilibꝰ.q̃ cum anguſtia ꝓpdeunt.adepte par
uo tpᷣe ſubſiſtunt.ſubſiſtentes ſolicitudinẽ ĩ

gerunt. recedenteſ doloꝛẽ faciunt.⁊ ꝙ peiuſ

eſt ingreſſum regni freãnter impediut. Dei
de q̃ſ ĩpoſſibile hoc oſtendit.?⁊ quomõ diui
tie faciũt ĩpoſſibilitatẽ ad ↄſeq̃ndũ ꝑfectõm
⁊ regnũ celoꝝ:dicẽs.F acilius ẽ camelum ꝑ
foꝛamen acꝰtꝛãſue.qᷓ; diuitem.ſ.inordinatę
diuitias amantẽ intrare ĩ ꝛegnum celoꝛũ.ſ.
Parra ãguſtam ⁊ artã. Uerbũ rᷣribile diuiti
9, quoꝝ nulla bona ſunt ĩ celo.ſicut paupe
rum nulla bona ſt᷑ ĩ mundo. Un Amb. Nam
iõ nudi accedimꝰ ad lauacꝝ ut nudi ad celi
ianuã ꝓperemus.Qõð aũt incongruũ ⁊ abſuꝛ

dũ ẽ. ut quẽ nudũ mr̃ genuit.nuduʒ ſuſcepit

eccłia.diues intꝛaꝛe uelit in celũ.h̊ Ambꝛo.
Ubi attẽde.ꝙ qñ quis nult hẽꝛe diuitiaſ ⁊ 5
quidẽ ĩ eis ↄfidendo uel finẽ ⁊ ſpem ↄſtituẽ
do.ſed tñ utẽdo eis afficit᷑.⁊ cũ amore citra
deum eas poſſidet.ita ꝙ a ꝑfecto amore dei
⁊ libera ſequela xpᷣi aliqualiter impedit᷑ ſic
difficile regnũ celoꝝ ingredit᷑. Sed qñ quiſ
ↄfidit in diuitijs ⁊ in ipᷣis finem ⁊ ſpẽ ↄſtitu

it. ut ĩde ſuꝑbiat ⁊ laſciuiat.retinens eaſ cu
pigde ⁊ inoꝛdinate cũ amor̃ ſupꝛa deũ nec ad

Capitulũ. xtij,

egenos manꝰextẽdens:ſie impoſſibile eũ iĩ

traf in regnũ celoꝝ. Uñ qðᷣ dixit difficile reſ

pectu diuitis pᷣmo mõ diẽ ipoſſibile ꝛeſpectu
dinitis ſcõo mõ.Quomõ g pluꝛimi diuites
regnũ dei intraueꝛũt.niſi qꝛ deo iſpiꝛante
nihilo diuitias habueꝛũt. Ngd Dauid iĩ 4
uitijs ↄfidebat.ꝗ ð ſeipo canens ait ego vo
egenꝰſũ ⁊? paup?ꝛ?. Alios quo; hortatur: di
cens diuitie ſi afluant nolite cor apponere.
Vñ Augꝰ. Diuitẽ g hic appellat cupidũ ꝛeꝝ
tẽporaliũ. ⁊ de talibus ſupeꝛbient em. his di
nitibus ↄꝛij ſunt pauperes ſpiritu quorũ eſt
regnum celoꝝ. hec Aug. aliud ẽ diuitiaſ ha
beꝛe aliud amar̃ã.s.‚Multi hẽnt ⁊ non amant
multi ñ habent ⁊ amant.Itẽ alij habẽt ⁊ a
mant.alij nec hẽꝛe nec amaf ſe gaudent:
ultimi tutiores ſt᷑.⁊ cũ apoſtolo dicere pñt.
Mihi mũdꝰcrucifixus ẽ ⁊ ego mundo Uñ
dã phᷣus ait. ¶z3 int᷑ diuitias eſſe paupeꝛeʒ
Nec maioꝛ ẽ ille ꝗ ſic utit᷑ fictilibꝰ ſicut ar
gento.nec minoꝛ ille ꝗ ſic aꝛgẽto ſicut fictili
bus urituꝛ uel faciliꝰpic minuſ ſiguificat po
ſitiuo ſui contrarij.id ẽ minꝰ difficile eſt. Po
teſt eĩ deus faeeꝛe ut tranſeat camelus ꝑ fo
zamen acus.nullo obſtante.auarum vo.qui
hB noĩe diuitis intelligituꝛ ponere in gloriaʒ
⁊ ſi poteſt de potentia.non tamẽ de iuſticia
q̃ reclamat. Opoꝛtet enim auarum amoreʒ
opum dimittere.ſi uult ad uitã intraꝛe. Uel
camelus ñ põt intꝛaꝛe ꝑ foꝛamẽ acꝰniſi diui
vat᷑ ꝑ multas ptes minutas:ꝙ E faciliꝰ quã
diuitẽ in diuitijs ↄfidentẽ ? ꝑ amoꝛẽ eis ĩ he
rentẽ intrare in regnũ celoꝝ.qꝛ illud ẽ aliqꝰ
mõ poſſibile iſtud ĩpoſſibile.ł ut dẽ quedazʒ
orta erat hieruſalẽ que dicebaf acus:ꝑ cu
1 foꝛamẽ ñ niſi depoſito oneꝛi ⁊ flexis gẽibꝰ
poteꝛat ĩtrare camelꝰ:ſic ⁊ nec diues ꝑ uiaʒ
artã po eſt intrare in regnum celorum.niſi
depoſitis diuicijs.t᷑ ꝑ abiectionem eas relin
quendo.ł ſaltẽ ꝑ ſubiectõem eas nõ amãdo
uel ꝑ camelũ cuius unicũ ⁊ ſingulatr᷑ off ciũ
eſt oneꝛa portare. hi intelliguntuꝛ.ꝗ pefoꝝ
ondere pᷣgrauantut⸗acilius ẽ ergo came
la. i,. aliqu ualde peccatoꝛẽ tꝛanſire per fo
zamẽ acuſ.id ẽ ꝑ aꝛtã ⁊ ãguſtã uiã que ducit
ad uitã.qᷓ; diuitem cupidũ ĩtraꝛe in ꝛegnum
celorum: qꝛ ille facilia peccatis qᷓ; iſte a di
uiciaꝛum ſpe ſeꝑari poteſt. Qðõ ãt nomine
diuitis auaꝝ ſignificaſſet hinc patet.gꝗa di
ſcipuli ĩopes ⁊ paupes hec audientes ⁊ iam
hominibꝰↄpatienteſ.affectuq; caritatis ſalu
tẽ illoꝝ zelantes queꝛunt admirãdo dicẽtes
quis ergo poteꝛit ſaluus eſſe cũ pene omnes
cupiãt diuites fieꝛi. Intellexeꝛut eĩ ſʒ aug.
omnes qui diuicias cupiũt uel amãt.ẽt ſi ñ
hẽant uel adipiſci neq̃ant.ĩ diuitũ nũero de
putaꝛi:⁊ ſic multi ſt᷑ diuites ⁊ pauei pauꝑes
Plures em̃ rebꝰ ſunt pauperes.qᷓ; diuites.⁊
ita plures ſaluari poſſent ſi de poſſeſſoribus
opum dixiſſet. Poc autẽ dicebanr: E vpauci

De diffi.⁊ ĩpoſ.diuit.

ſt᷑ ꝗ diuitias ñ diligant ł ñ appetant. Jeſus
ãt aſpiciẽs illoſ oculo modeſto ⁊ manſueto.

clem̃tia ſua ſeuẽitatẽ ſnie tẽperat.⁊ timida

eoꝝ mentẽ mitigat.⁊ eos ↄſolans ait. Apud
hoĩes.quoꝝ.ſ.ẽ ꝑ ſe cadere nõ ꝑ ſe ꝛeſmger̃

hoc ĩpoſſihile ẽ.ut ꝑ ſe a ſuis cupiditatibus

ↄuertant ⁊ ſaluent᷑: qꝛ ñ pnt ad hoc attige
re ex vᷣtute ꝓpᷣa:ſʒ ſolũ ex gra diuina: apud
deũ ãt oĩa ſt᷑ poſſibilia. ꝗ ꝑ gram põt affec
tũ a diuitijs ſegaꝛe.⁊ hoĩez a cupiditate ter

ꝛenoꝝ ad caritatẽ celeſtiũ ↄuertere. Uñ nõ
ẽ G̊ ſic intelligẽdũ.ꝙ diues cuʒ ſua cupidita
te ⁊ ſuꝑbia in ꝛegnũ dei ſit ĩtraturus: ſʒ poſ
ſibile ẽ deo. ut a cupiditate ⁊ ſuꝑbia ad caꝛi

tatẽ ⁊ humilitatẽ ↄueꝛtat᷑: ⁊ ſic ĩtret.Cõpo

ſiã deꝰ ñ facit.diuiſaʒ facit.Ubi Cꝛib.neqʒ
ẽt hoc iõ dr̃ ut reſupinꝰiaceas.⁊ ſic ab ĩpoſ

ſibilibꝰ abſtieas:ſʒ ut magnitudinẽ iuſticie
ↄſiderans.inſiligas deũ rogans. Sugiamus g
peſſimã auaritiã q̃ nos terꝛe affigit.noſq; in
trar̃᷑ in regnũ celoꝝ ⁊ ſaluari nõ ꝑmittit.uñ
Krip̃ᷣ.Quid igit᷑ tota mẽte auidi diuitijs in
hiamus.qñ quidẽ nos iſte in celuʒ eueher̃ ñ
pnt. Rege celoꝝ iclamãte nobiſ atq; dicẽte

qꝛ difficile ſit nos cũ diuitijs diuĩe illius hba
bitatõis intrare ueſtibulũ.ſi ñ ipẽdimus oĩia

Et qua nã hocinꝗs ꝛõe poſſibile ẽ. ſ.ſ.aliũ
i.celeſtis r̃ gni amorẽ ĩtꝛa tuũ pect ĩcluſis.
Qui eĩ ↄcupiſcit illiꝰ regni glłiam facile irri

debit auaritiã. Qui ſemel xpᷣi ſuus effectus

ẽ.nõ erit mãmone famulus. cuius ceꝛte er
gione fit dñs. Itaq; ſoluamꝰaliqñ hos peſſi
mos artiſſimoſq; nodos. Si.n.ĩſẽſibiles ma
teꝛias ñ uincimꝰ.quẽadmõʒ incorpeas poſ

ſumus ſuperaꝛe vtutes. Pec igituꝛ intelli
gẽtes.fugiamus morbũ hũc oĩo let alẽ.⁊ ue

nenatiſſimos auaꝛitie moꝛſus cuꝛemus.hec
Criᷣ.Et qꝛ dñs dixit iuuẽi. ꝙ oĩa relinqret
ſi pfectus eſſe uellet. Petrus ꝓ ſe ⁊ alijs a

poſtoli s rñdens ait. cce nos relinquimus

oĩa.Et qꝛ ñ ſufficit tm̃ relinqueꝛe.iungit ꝙ
pfectum ẽ.⁊ ſecuti ſumus te:ſequi eĩ xpᷣuʒ.
E fidei dilectõe ⁊? deuotõe ipᷣm imitari. Ille
inquit diues.neq; oĩa dimitteꝛe.neq; ſeꝗ te
uoluit.cui ẽt quid ꝛñderis audiuimꝰ. de no
bis aũt ꝗd dicis.ꝗ ⁊ oĩa relinqmꝰ ⁊ oĩbꝰoĩo
poſtpoſitis te ſecuti ſumꝰ. Igit᷑ fecim?ꝙ iuſ
ſiſti illi.Quid igit᷑ eꝛit nobis ⁊ qd dabis pꝛe

mij. Adoleſcẽti ſua portio maneat mos.ſcir

cupio.ꝗd ſit noſtra poꝛtio deus. Illa enim
oĩa reliquerat Detꝛus.de quibus dictuzʒ ẽ.
uanitas uanit atum ⁊ oĩa uanitas.illa autẽ
omnis ꝛetinueꝛat.de quibus dictũ ẽ. deus ẽ
oĩa in oĩbus.lz Derzus nõ oĩa imo ualõ pau
ca habuerit. tñ oĩa reliquit:quia nihil ſibi
tinuit: ⁊ uolũtatẽ hñdi q̃ capax oĩuʒ molito
rum ẽ dimiſit. Nemo eni oĩa hr̃e põt. Uelle
ãt põt.qꝛ uolũtas ẽt ĩpoſſibilium eſt. Licet

& eſſet pauꝑ in actu.tñ habebat multa ĩ po

tentia: ⁊ qð per paupertatem uoluntariam

iĩtrã.ĩ ꝛzegnũ celoꝑ.

non ſſolum ꝛelinquuntur poſſeſſa in actu:

ſed ⁊ poſſibilitas acquirendi ⁊ poſſidendi a
lia.⁊ iſta poſſibilitas aliquo modo ſe exten

dit ad omnia: ideo conuenienteꝛ Petrus di

xit quod omnia reliquit: quia omnem cupi
ditatem dimiſit. Non autem ad iactantiam
ſed ueridice ad noſtram inſtꝛuctionem lo
quitur Petrus.ut det fiduciam pauperibꝰ:
ne ſolos diuites ꝗ diuitias poſſunt relinque
ꝛe. eſtiment ad pfectionis gꝛatiam puenire.
Pãt nẽpe puenire ⁊ pauꝑes. q q̃ hnt. ſaltex
alum ⁊ affectũ hñdi relinquunt. Maius oui
dem ẽ habendi uolũtatem. qᷓ; ißm haber̃ ðᷣ
relinquere. Nã ut ait Aug.multis mortuus
ẽ munvus.ipᷣi tñ uiciſim mundo mortui non
ſunt:bona ei ſeculi diligunt.⁊ tñ ipᷣa que di
ligunt minime ↄſequũt᷑. Itẽ dicit B Petauſ
ut diuitũ ſuꝑbiã repᷣmat.ne ꝗ plures diuiti
as reliquerũt.ſuã humilitate deſerãt ⁊ pau
peres ↄtemnant.ac ceteris pꝑfectiores ſe di
cant. Nõ ei ꝗ pluꝛa reliquit:ſʒ ꝗ maioris di
lectõis affectu relinqnẽdi oĩa xpᷣm ↄſequit᷑.
pfectior ẽ dicendus. Uñ putandũ ꝙ Petꝛ
magis ↄf idens de aĩo ⁊ affectu ſuo.q; de q̃n
titate ipᷣaꝝ reꝝ relictaꝝ:fiducialiter ⁊ ↄfidẽ
ter ait.ecce nos ꝛelinquimus oĩa.Uñ Oꝛig.
Et ſi eĩ minima cũ fr̃e reliꝗt.ſʒ nõ minima
ſt᷑ extimata apð deũ ↄſiderantẽ:qm̃ ex tãta
plenitudĩie dilectõis illa minima reliquerũt
ut ẽt ſi multas habuiſſent poſſeſſiões om̃s
reliquiſſent. Itẽ dicit ᷓ Petrus.nõ tm̃ ꝓ ſe

ſʒ ⁊ p oihus inteꝛogans.qd ꝗ erit nobis.au

dito pᷣmio oẽs alliciat ad pfectõeʒz ⁊ xpᷣi ſeq̃̊
lã. Unde Ber.dixit Symõ. Petꝛus ad ieſũ
ecce nos reliquimus oĩa ⁊ ſecuti ſumus te.
Pec nẽpe ſunt vba que ⁊ ↄtemptum mundt
in unineꝛſo mundo ⁊ uolũtariã ꝑſuaſere ho
minibus pauꝑtateʒ. tec ſunt que mõachis
clauſtra ꝛeplent deſeꝛta anachoricis. Pec ĩ
qt ſunt vba q̃ egyptũ ſpoliãt. ⁊ optima que
q; eius uaſa diripiũt. Pic fermo uiuus ⁊ e
ficax.ↄuertens aĩas felici emulatiõe ſancti
tatis ⁊ ueritatis ꝓmiſſione fideli.Omnia ſa
ne dixeꝛim. non tantum poſſeſſiones ſed ẽt
cupiditates ⁊ eas maxie. Plus.n. mundi 2
cupiſcentia qᷓ; ſubſtantia nocet.Et hec fugi
endaꝝ cã diuitiaꝝ pᷣcipua eſt.ꝙ aut uix aut
nũq; ſine amoꝛe ualeant poſſideri. Limoſa
ſiqdem ⁊ glutinoſa nimis.non modo exteri
oꝛ uerũetiam interioꝛ ſubſtantia noſtra u
2 facile cor humanum oibus que frequen
tat adheꝛet. age g ꝗ reliqueꝛe oĩa diſponis
te quoq; ĩteꝛ reliquenda numeraꝛe memen
to.iĩmo ueꝛo maxime ⁊ prĩcipaliter abnega
teipᷣuʒ. ſi deliberas ſeqꝗ eum.qui exinaniuit
pꝛopter te ſemetipᷣm. Pone gꝛauiſſimaz ſar
ciam.pone illa quĩq; non homium plane iu
ga ſʒ bonũ.q̃ tibi ĩſipienter emiſti: alioquĩ
ſeꝗ ſponſum ⁊ uenire ad nuptias ſpiritales.
Anaꝛia hac pᷣſſus ⁊ oppꝛeſſus corporis ſẽſua

.

D

teci apoſtoli uniuerſtis
ei,ſgſemmun gppe⸗
ſha dimiſeft. ſecuti ſuntd
inbub irſtig uc canni
lor bibre. Fel auptas
guenminm oinxſeguemii te⸗
glane q ti ſecuros imo goelo
ſlgniani fragore elementor. i
crumine neritop i llo tamto d
cop bre. Et ſcendu mult
un Eſtei mdicium principal
4e ladicadn tora initas. Eſt
Gdie gd gdicrdin phs don
es. KNimdicin aceſdrie i
icabun ſmen ſecia d
Ecemes ſtcut alſeſoresin
oß dido uoce:ſe aſſenſt
ſaſſeſſona dignitae l
num iuſtox ranſcengerit
honſcli gra gue ſiun n⸗
flia ue ſunt in
IV. UN Meterogati
oncnt hebdti ucſcio. nd
ust dign remibutio u
TNENN

fertong urclingne
retpauy ungtente
ünedire
relinenun ichez
nolätaten. 8 Algagt
ralt Augen W
neiſ 3 Ulis nante
liamn mmn onmim
equük. Trs ,se,. A
hrr Ncttüb
Ne plüres aiufi
itate deſerin
ckens rinnel
WWN
mneg oin yn oſehnf.
1s, Ui utoncig Pen⸗
go tofeltn ſo dejn
ciar:cialiter ſye
uimmin IiOig,
fereligt. gno minima
oſcerante: n ex tata
lla minima reliquert
ſent poſſeſſöes ofis
Peius. noͤtin pſe
Ins. g0 Ferit ödidan
Nad diecdez 1 hiſe⸗
Brmd. Peuns ddidi
vs ia 1ſectni ſamnse.
que otemtum munt
0T uclütarii pfuaſere ho
ez. dec ſunt gue noͤchis
geſenn anacho ies. peci
pruͦ ſpollit, Toptima que
it, bic ſerno uiuns tel
s felici enulatioe ſanen
niſcefiiel⸗Onne⸗
nrum poſſeſſiones ſet

Secnnde partis

litate ñ poteris. hec Berñn. Et reſpondent

dominus tãgit triplex premiũ.ꝙ ↄſequũtuꝛ
reliquentes oĩa ⁊ ſequentes xpCᷣʒ.⁊ ꝑ eãdẽ ui

am äbulantes ſecũ. Pꝛimũ ẽ qꝛ cũ dño iudi

cabunt. Uñ dicit.amen id eſt fideliteꝛ dico
uobis.ꝗbuſcunq; fidelibꝰ:ꝙ uos g dimiſſis

oumnibus terrenis.ſecuti eſtis me. imitatõe
ninendi:i r generatione.id eſt ĩ iudicio tem

poꝛe ꝛegeneratõis generis humani. Due em̃

ſunt zegeneꝛatões. Pꝛima animaꝝ ex aqua
2 ſpiritu ĩ baptiſmo. Scòa corpoꝝ ĩ genera
li reſurrectõe. que quideʒ reſurrectio dicit
ꝛegeneratio.ł ſecunda geneꝛatõ:qꝛ teꝛmina

tur ad eſſe acceptum ſcõaꝛio:cũ ſederit fili
us hoĩs ad iudicãdũ mudũ.qꝛ ſicut ĩ foꝛma
bominis iudicatus fuit:ita in forma hũana
iudicabit: in ſede maieſtatis ſue. manifeſtã
potentiã oſtendendo.qui in primo aduentu
ſedit i ſede humilitatiſ latendo ⁊ maieſt atẽ
occult ando:ſedebitis ⁊ uos ſuꝑ ſedes duoð
ciʒ iudicãtes duodecim tribus iſrł. In duo
deci apoſtolis uniueꝛſit as ſignificatur iudi
cantiũ.ſ.ꝑfectorum ꝗ ꝓpteꝛ euangeliũ oia
ſua dimiſer̃t.⁊ ſecuti ſunt dũm:in duodeciʒ
tribubꝰ.univſitas iudicandoꝝ bonoꝝ ⁊? ma
loꝝ.ubi Gre. elix pauꝑtas uolũtaria.relin
quentium oĩa.⁊ ſequentiũ te dñe ieſu. elix
plane.q̃ tã ſecuros ĩmo gloꝛioſos facit ĩ illo
ſingulari fragoꝛe elementoꝝ.ĩ illo tremẽdo
examine meritoꝝ.ĩ illo tanto diſcrimĩe iudi
cioꝝ.h̊ Sre.Et ſciendũ ꝙ multiplex ẽ iudici
um.E ſt ei iudicium principalis auctorirat᷑
q iudicabit tota trinitas.Eſt iudiciũ ꝓmul
gatõis.quo iudicabit xpᷣs homo ſniam pꝛofe
rẽs.Eſt iudiciũ acceſſorie dignitatis.quo iu
dicabunt ſancti ⁊ ꝑfecti.ĩ loco eminentiori
ſedentes.ſicut aſſeſſores iudicis:iudicabnint
vo ñ dado uocẽ:ſed aſſenſuʒ.ñ auctoritate:
ſed aſſeſſoria dignit ate. Quia eĩ ↄmuneʒ ſta
tum iunſtoꝝ tranſcenderũt uiuẽdo.ſeruanteſ
non ſoli pᷣcepta que ſunt neceſſitatis:ſed ẽt
ↄſilia que ſunt ſupeꝛerogationis:iõ ſpẽalem
honore hẽbũt i iudicio.unõ Beda. Juſta ꝓpꝛ
ſus ⁊ digna retributio.ut qui ꝓ xpᷣi amore
oẽʒ mundi gloꝛiã ↄtempſcrũt:ei aſſocientuꝛ

i iudicio. ut uelut aſſeſſoꝛes iudici mõdãe 2

uerſationis aſſiſtant ⁊ qui ab eiꝰ amore nul

la ĩ ̊ mdo poterant ratiõe diuelli:illuc cũ

xpᷣo ꝑuenia nt.uſq; ad faſtigiuũ iudiciarie po

ſtatis.hec Beda. Eſt ẽt iudiciũ cõparatõis

quo minꝰmali iudicabũt magis malos. ⁊ ni
niuite ſuꝛgẽt ĩ iudicio ⁊c. Eſt ãt iudiciuzʒ ap
pꝛobatõis.quo omnes electi quoꝝ exẽplo ce

ten dna buntuꝛ: iudicabuũt. q ſniam iudiciſ
appꝛobabũt ⁊ laudabut. Eſt quoq; iudiciuʒ
retributõis. quo iudicabũtuꝛ om nes ⁊? boni
⁊ mali.Eſt ⁊ iudiciũ diſpoſitionis.quo iudi
cati ſunt infideles.ꝗ eĩ ñ credit iam iudica

tus ẽ. Qui ergo nunc uident ſca bella petoꝝ
ſuꝑboꝝ ⁊ ſedes.tunc eꝛut iudices ⁊ ſedenteſ

ſeges ĩ iudicio.

Lapitulũ.xiij.

NQuod vbñ lraeng Pohera ait.qꝛ illie ſedeꝛũſᷣt
unc erunt pᷣmi nouiſſimi. ⁊
nouiſſimi pᷣmi. Quia illi qui ſunt hic primi.t
honore.alios iudicantes iniuſte:tũc erũt no
nouiſſimi ⁊ ĩfeꝛioꝛeſ.ac iudicio alioꝝ ſubiee
ti:⁊ edꝛio ꝗ ſunt hic nouiſſimi ⁊ deſpecti.tẽ
erũt primi ⁊ iudicis aſſeſſoꝛes.⁊ G̊ ẽ mutatõ
dexter̃᷑ excelſi.uñ Beꝛ. Judicẽt nüc ⁊ pᷣiudi
cent ſupbie filij cũ rege ſuo.ſede ant cuʒ eo
ꝗ ſibi latera aquilonis eligit: exaltentur ⁊ e
leuẽt ſicut cedrꝰlibani tranſiuimus ⁊ ecce
n erut.Oppꝛimãt nũc quos poſſunt.blaſpbe
ment. ↄgregent maledicta.uenient ſug uos
maledicta oprobꝛia oprobãtiũ xpᷣo quoniaʒ
merces ueſtra copioſa eſt in celis. h Berñ.
Scõm premiũ ẽ.qꝛ centuplũ recipiẽt ĩ hoc
tpᷣe.unde dicit.⁊ omnis qui ꝛeliquerit domũ
.ſ.ꝓpꝛiam:ł fratres ⁊ ſorores aut patrẽ aut

mjr ez aut uxoꝛẽ aut filioſ.i.ꝓpinquos:aut a

geos.i.poſſeſſionẽ teꝛꝛenã. Ubi tangit abdi
catõis actum quantũ ad tria.ſ.quantũ ad ꝓ
priam dominatõm q̃ intelligit ꝑ domũ quã
tum ad carnalem cognationem q̃ᷓ intelligit
p nanrinco ſiue ꝓppinquos. quantuʒ ad
temporalẽ poſſeſſionem.q̃ intelligit᷑ ꝑ agꝛos
⁊ patet oꝛdo:qꝛ difficilius ẽ relinquere ppᷣã
dñnationẽ qᷓ; cognatõm.⁊ cognationeʒ qᷓ; poſ
ſeſionẽ exterioꝛẽ: ꝓpteꝛ me ⁊ amorẽ meum
ſeu ppter nomè meũ dilatanduũ Phter euã
gelium.i.doctꝛinã meam predicàdam uł od
eruandam:non ꝑꝑ uaniratem mundi. ſicut
ſpocꝛite ⁊ philoſophi:ꝑꝑ lucrum ut ambitio

ſi. ſperantes ꝓmoueri: centuplũ accipiet in

B tpᷣe. Poc centuplũ ſpiritualiũ reruʒz eſt uzʒ

uiatutũ ⁊ conſolationum inteꝛnaꝛum.quaſ ꝑ.

expeꝛiẽtiã cognoſcimꝰ magis qᷓ; ꝑ doctꝛinã.
Cum enim anima guſtat odoꝛẽ paupeꝛtatiſ.
ca ſtitatis.uirorẽ.patiẽtie ceterarumq; vtu
tũ ſaporẽ.⁊ ĩ eis delectatuꝛ nõne centupluʒ
tibi recepiſſe ur.Et ſi ulterius aſcẽdat ut ui

ſiatõm ſponſi reci piat.eiuſq; pᷣſentia glłorie

tur:ñne tunc recipit pluſqua m mille cupluz

oium que p eo dimiſerat. unde Ber. Nemo

ſane mentis ampliorẽ ẽe in uitijs cꝛedat. qᷓ;
ĩ Stutibꝰ delecrationem.Et iteꝝ.An ñ omia
poſſidet.cui omnia coopantuꝛ in bonum.an

ſñh̃ cẽtuplũ habet omniũ ꝗ ĩplet᷑ ſpaſſancto ꝗ

xpᷣm habet ĩ pectoꝛe.niſi ꝙ lõge pluſqu cen
tuplũ ẽ.uiſitatõ paracliti ſpũs.⁊ pñtia xpᷣi.
Etiiterum. Centuplũ eſt adoptio filiorum.p̃ᷣ
mitie ſpũs.delitie caritatis.gloꝛia ↄſcientie
q̃ eſt regnũ dei ꝙ inteꝛ nos eſt.bec Ber. Ui
des quomodo ueꝝ ẽ ꝙ loquit ueritas. Non
fallit quin centuplum ꝛeddat ĩ hoc ſeculo ⁊
ñ tm̃ ſemel ſed pluries:⁊ ſepe anĩe ſibi deuo

te. adeo ut ſic afficiat eam. ꝙ non ſoluz id ꝙ
ꝛeliꝗt:ſed ⁊ totum mundum arbitretur ut

ſteꝛcoꝛa.ut ſponſum lucꝛiſicari poſſit. Unðᷣ
ri.Et nos itaq; ſi guſt auerimus ſicut opõ
tet fꝛuctus ſpuales.de reliquo gegg eſtin
3

De denario

bimuſ aliꝗd pñntia eſſe.uelut quadã optima
ebꝛietate futuꝛoꝝ ↄcupiſcentia ꝛapti. SGuſte
mus itaq;.ut a tumultu pñntiũ libeꝛati et᷑nis
fꝛuamuꝛ bonis. Uñ ⁊ Pieꝛo.ꝗ g ꝑꝑ fidẽ xpᷣi
2 pdicatõem euagelij. oẽs affectus carnis ↄ
tempſerit. atq; diuitias ⁊ ſeculi uanitates:
iſti centuplũ recipient. Senſus iſte ẽ.ꝗ car
nalia ꝓ ſaluatoꝛe dimiſerit ſpiritualia reci
piet:que ↄpaꝛatione ⁊ merito ſui ita erunt.
quaſi paꝛuo numeꝛo centenaꝛius numerus
ↄparet᷑.vñ ⁊ Aug.h̊ ẽt ꝙ hic dr̃ centupluʒ
accipiet.exponẽs quodãmõ apoſtolus ait. q̃̊
ſi nihil hñtes ⁊ oĩa poſſidentes. Cẽtũ eĩ pꝛo
ipᷣa u niuerſitate ponit᷑. Unde Cyꝛillus.ſi do
mũ gꝗs dimittat recipiet maſiones ſuꝑnas ſ
pr̃em:pr̃em habehit celeſtẽ.ſ a germanis
ceſſerit.in frem hũc ꝛecipiet xpᷣs.cũ dimiſe
rit ↄiugem.inueniet diuinã ſapiam.a qua ꝓ
cꝛeabit ſpirituales fructꝰ. Po mr̃e iueniet
hirłm celeſtem que eſt mr̃ nr̃a.h̊ Cyrillus.
Loco ẽt paucoꝝ amicoꝝ ꝛecipiet multoplu
ꝛes amicos ſpũales:⁊ ꝑ paucis bonis tpᷣrali

bus recipit multa.ſ̃m illud actuũ:eꝛãt illis

oĩia ↄmunia. Uñ ĩ collocatiõe abbatis abra
bhe. Manifeſtũ ẽ ei eum ꝗ aligd ſeculaꝛiuzʒz

t affectuũ ł bonoꝝ xpᷣo ſuademte ↄtẽpſeꝛit.a

fribus atq; ↄſoꝛtibus ꝓpoſiti ſui.ꝗ ei ſpũali
glutino colligãt᷑:centuplo gꝛatioꝛẽ ẽt ĩ hac
uita recipeꝛe caritatẽ. Cẽtuplũ ẽt ſꝛatꝝ.pa
rentũue recipiet quantitatẽ.quiſꝗs pr̃is uni
us ł mr̃is ſeu filioꝝ ꝓ xpᷣi noĩe caritate ↄtẽp
ta.ĩ oĩum ꝗ xpo deieruiũt dilectõeʒ ſinceꝛiſ
ſimã tranſit ꝓ uno.ſ.tot ĩcipiẽs hr̃e pr̃es fꝛa
treſq;.feruẽtioꝛe atq; pᷣſtantioꝛe ſibi affectõ
ne ↄiunctos. Multiplicata ẽt domoꝝ atq;
agꝛoꝝ poſſeſſiõe ditabit᷑ ꝗſꝗs una domo ꝓ
xpᷣi dilectõe reiecta.ĩnumera monaſteꝛiorũ
habitacula tanq;ᷓ ppꝛia poſſiðbit: in quacũ
q; oꝛbis parte uelut in ſue domꝰ iure ſucce
dena. H̊ Abꝛahaà.Teꝛtiũ pᷣmiuʒ ſubiungit cũ
dicit.⁊ uitã eternaà poſſidebit.ſ.ĩ futuro.uñ
Aug.Quia mulrũ amãt hoĩes niuere in hac
terra.ꝓmiſſa ẽ illis uita.⁊ qꝛ multũ timent
mori: ꝓmiſſa ẽ illis eteꝛna. Poc ſufficere ui
ſum ẽ humane infumitati:ut diceꝛet᷑.habe
bis nitã eteꝛnam. Amemus uitã eteꝛnã ⁊ ex
eo nouerimus qᷓ;tũ p uita ererna laborare ò̊
bemus.cũ uideamꝰ homies amatores pñntis
uite tpᷣꝛalis atq; finiẽde.ſic ꝓ illa laboꝛare.
ut qñ uenerit moꝛtis metus:ꝗcꝗd poſſunt:
faciunt.ñ ut auferant:ſʒ ut differant mortẽ
H Aug.felix pauꝑtas q̃ ꝛecipit centuꝑlũ in pᷣ
ſenti. ⁊ uitã eteꝛnã ĩ futuꝛo:q magna dʒ eẽ
xpᷣi pauꝑibꝰ ↄſolatõ. Uñ Beꝛ. centuplü ĩgt
accipiet ⁊ uitã eternã poſſidebit. Illõ ĩ uia
B ĩ pr̃ia. IJilud ↄſolatio pñtis labois hoc fſu

ture felicitatis ↄſumatio ẽ. Sic nimiꝝ oꝑpa

rijs huius ſecul ſolet cibus in oꝑe merces ĩ
fine dari. Sic militãtibus ⁊ ſtipẽdia mĩſtꝛd
tur ꝓ neceſſitate tẽpoꝛis.⁊ nouiſſimuz dona

diuꝛno.

tiuum maius erogat᷑ ꝓ quantitate laboꝛis.
Sic ⁊ filijs iſrł.dõec teꝛã ꝓmiſſiõis ĩtꝛaꝛẽt
ĩ deſerto mãna nõ defuit.⁊ ab ecctłia poſt q̊
ſitum regni celeſtis aduentũ.quotidianꝰ pa
nis quotidie petit᷑ in oratòne.quã ipᷣe ſalua
tor inſtituit.S̊ Ber. Conſidera g bene hanc
rtributõeʒ. ⁊ gaude ⁊ gr̃as age deo ꝗ te ad
talẽ adduxit negociatõeʒz. ut hic de uno lu
cꝛeris centuplũ. ⁊ nihilominꝰ poſtes uitam
eternã:Et in hanc ꝑadiſum ſepe ingꝛedere.
ꝙ ↄſequi poteris ex ſtudio oronis ⁊ humili
tate. Quid igit᷑ ẽ inſanie.ꝙ hoĩes ſimpla.p
centuplis ⁊ uita eteꝛna cunctantrelinquer᷑.
Cũ itaq; ſancti teꝛena oĩa ut auꝝ ⁊ aꝛgẽtũ
abieceꝛint.cur eoꝝ ꝛeliquias populo cauſa
cõqueſtus oſtendendo.cogimus eos illa mẽ
dicaꝛe que hic ſpꝛeuerunt. Uñ.ubi nos ha

bemus ſanctum:ĩ gꝛeco habemꝰ agios ꝙ ſo

nat ſine terra:qꝛ ſancti nõ terrenis dediti ſt
nec ĩ terra ſʒ i celis ↄuerſatõem habent.Et

ideo ad pedes apoſtoloꝛum. auꝝ ⁊ argentuʒ

ponebat᷑ ex pᷣcepto eoꝝ.ut ſic docerent eſſe
ↄtẽnenda. Imitemur g diſcipulos domini r
linquendo diuitias ac gloꝛiam ⁊ omnia que

ſun mũdi: ꝗa ſic ipᷣi pcipue effecti ſunt ma

gni. Uñn Cri. Quid ẽ ꝙ magnos apoſtolos
oſtendit.pecuniaꝝ ↄtẽptus.glorie deſpectõ
ab oĩbus uiteq; huiꝰ negotijs eꝛeptio. Quia
ſi non hec habuiſſent:ſʒ ſerui paſſiòuʒz eſſẽt
⁊ ſi decẽ mille moꝛtuos ſuſcitaſſent.ñ ſoluʒ
nulli pfeciſſent:ſʒ ⁊ ſeductoꝛes utiq; eſtima
ti eſſent. Ita uita ẽ que ubiq; fulget ⁊ ſpũs

attrahit g̃am:.ſigna vo ſi nõ uigilauerimꝰ

obſunt multotiens. Pec igit ꝗbus facti ſũt
apoſtoli magni zelemur:⁊ ab uniuerſis deſi
ſtentes uite huius/ negotijs.apponamus noſ
metipᷣos xro.ut apoſtolorum ↄſortes efſicia
mur.hec Criſ̃.

7 6 . Oꝛatio.
ie ieſu xpᷣe.da mihi miᷣo ⁊ idigno
4

o ꝑꝑ te ⁊ amorẽ tuum. ac ꝑꝑ nomen
tuũ gloꝛificã ũ. diuitias ac delitioↄs
ac põpas.⁊ omma que mundi ſunt. necnon
⁊ meipm inter omnia ualeam ꝛeliquere om
nibuſq; excluſis tibi ſoli adherere.⁊ ꝓ mo
dulo meo te ſequi.qualicũq; imitatõe uiuẽ
di ut te ꝛectoꝛe te duce laq̃̊os ⁊ inſdias oĩm
inimicoꝝ meoꝝ uiſibilium ⁊ inuibilium me
ꝛeaꝛ euadere:ac pꝛemia que reliquentibus
omnia.⁊ te ſequentibuſ pꝛomiſiſti:miſericõ
diteꝛ obtinere. Amen.
De denario diurno. Capi. xiiij.
L Toꝛ non ſufficit pᷣdicta reliquere
ſi hõ corꝑe deficiat ⁊ ñ ꝑſeueꝛet:
iõ ne ꝗs toꝛpeat cũ bene ceperit ĩ
fert dominus ⁊ dicit. Multi autẽ
erunt pꝛimi nouiſſimi: ⁊ nouiſſimi pꝛimi.
Multi eĩ aſcendunt ⁊ deſcendnnt.de ſtatu

iint oni pe nian
fiüt noniſimi , obiecton
iſecuoehectii furn
muultiapus boies goioſ⸗
gi deinte haſc ſenentian.
iius ns pponens aenb
os fugere otum:? inuitat.
gabol ſpeclaliter pertineb⸗
qula otinue laboraꝛe in ago
Cyne gtinet ad blatos. At an
Pen gaicd inperabola lae
ſtſer. Prino qr domo paen
Per Iaomnd chit d w
ie:ſed dierars aſſecta dic
eſ huminas i denigmsn
COrg circa honnines. dici
Pcegtionem d prouidenn
hat oin feut oalerfamili
ſun ge uns fmn lig n
Precni⸗ cpenmjſun
cle unlentes ſeg n
perari Nnt

galundettfine

ne gui i⸗
Lo ud ſpe
entorin
endg Peeig teas
4 mlarzn tnoſt
ne Ndſunſen d utam
oc idetere,

Phöef⸗
eteneng mha. 5
ctantfain
—☛
weeliqniag lc
endo cogin, Cle

eeſlan
enenn Gi i
Keco haben⸗ ago

ſancti noͤterren
B errenis deiſe
aentöenhihmi
oſtolorum an 1 argertiz

1o eox in ſe cocerent eſe
nun Folſcſoulos gonini,
oe goꝛan t onniy gne
hane eſerni ſurn
ſegnago opoſtolp⸗
Mepns glle een
hegotija etepto. Qnia
ßz ſerui poſſtöz eſſet
1s ſuſcltaſſent. ſoluz
ductoꝛes utiqg eſtima
ne udiqg fulget ſpus
oſnd vigauerim
vecigit gdas ſacni K
mur: d nigerisden
negor)s aPpönamusnd
oolorum Moneseffeu

intio⸗
da mibi mi⸗o t icign
edenn regnunen
ei u. diutulsc delits
que nundi ſunt. necnon
nia ualenm eliggere on
ibl ſoli adherere. inn
aualicich inltate
ieliids inſiinn⸗
bltumn d innibiliun
nn gue ciguen
und Ronifſtiniet
Amen⸗
iuno ain⸗
iurno.
„seicnelnere
vrliſtlilt iun
xpe eſn ali
ostopenl la in aul
ims tel⸗ ſgimi.
ſon Ciſin

Weting ſan

—5

Secunde paxrtis

ĩ ſtatũ meliorẽ ⁊ peiorẽ. Mulrti priꝰ feruidi
poſtea torpent:multi priꝰfrigidi ſubito maꝛ
ceſcũt.Sunt eĩ multi.qui opera perfectõis
bũ ⁊ ſrequent᷑ pre multis ĩchoant:ſʒ torpen
tes ĩ progreſſu a diuino amore tepeſcũt.⁊ ĩ
bonis operibꝰ ſegnes fiunt.⁊ ab eis ofitiũt.
uel i uitia funditus labuntur ? cadunt:z e
conuerſo aliꝗ tarde uł tepide ĩchoantes ita
feꝛuide ⁊ bene operantuꝛ.ꝙ meritis pᷣcedũt
illos.ꝗ eos precedere uidebantur. Et ſic q p
mi fuerunt inchoando.fiunt nouiſſimi ł nul
li ĩ perſeuerando uel ꝗ fuerunt in pᷣmo ⁊ ex

cellenti ſtatu: eꝛunt ĩ nouiſſimo. Aide iuda

de apoſtolo ĩ apoſtatã ueꝛſum
cauce Colfeſſrem factum. Mid
deis ⁊ gentibus.qꝛ iudei pᷣmi fueꝛũ tio
ne nouiſfimi facti ſunt conuerſione: ⁊ gen
mes ecouerſo ie t Min imm p bumilitateʒ
iunt pᷣmi peꝛ gloriam: pᷣmi peꝛ ſuperbiam
fiüt nouiſſimi ꝑ abiectõm finalem. multi em̃
i ſeculo deſpecti:ĩ fururo ſunt glorificãdi.⁊
multi apud hoĩes glorioſi ĩ fine ſunt dãnan
di.deinde hanc ſententiam confimat peꝛ ſi
militud nẽ: ꝓponens paꝛabolã in qua docet
nos fugere otium: ⁊ inuitat ad laboreʒ. que
pabola ſpecialiteꝛ pertinebat ad diſcipulos
quia ↄtinue laboraꝛe in agro dominico. pre
cipue ꝑtinet ad pᷣlatos. Ut autem faciliꝰ ap
pareat quid in parabola lateat: attendenda
ſt᷑ ſex. Drimo qꝛ homo pateꝛfamilias ẽ de
pater.qui homo dicit᷑.ñ propᷣetate ſubſtan
tie:ſed pietatis affectu dicit᷑ enim homo qꝛ
eſt humanus.i.benignus.manſuet ⁊ miſeri
cors circa homines. ⁊ dicitur paterfamilias
creationem ⁊ prouidentiaʒ. qui ita guber
nat oĩa ſicut paterfamilias ſubditoſ ĩ domo
ſua:de cuiuns familia ẽ omnis creatuꝛa. Se
cundo quia operarij ſunt predicatores ⁊ ẽt
oẽs recte uiuentes:ſed malt hodigtantun
vbarij non operarij ſunt. q; dicunt non fa
ciunt.Tertio q denariꝰ eſt uita eterna.ope
raꝛus qñi pmiſſa.Quarto qꝛ uinea allegori
ce ẽ ſcõm Gꝛeg.eccłia. Moraliteꝛ anima ſe
cundũ Baſiliũ: iuſtitia generalis ſ̃ᷣm Cꝛi.
Quito quia hoꝛe ſt᷑ etates mundi.uel etates
hoĩs.Sexto qꝛ pcuratoꝛ uinee ẽ xpᷣs ſᷣm q;
homo inquantum autem deus ẽ paterfami
lias cum pr̃e.ꝗqr unum cum patre. dicit gᷓ ſi
mile eſt regnum celoꝝ.i.pꝛeſens eccłia. iu
ſtoꝝ uita: homini patrifamilias.i.deo ums
ſe creature.⁊ fit hic cõparatio non tã pſone
ad ꝑſonam qᷓ; negotij ad negorium: ⁊ eſt ſen
ſus.negotiũ ꝙ fit ĩ eccła pñti. ſinil ari poteſt
negotio ꝙ ab homie patrefamilias qũq; fit.
qui exijt ꝑ ſui manifeſtationeʒ ⁊ ſue bonita
tis diffuſionem. ut eniʒ dicit SGreg. qnando ñ
cognoſcituꝛ in ſecreto eſt.quãdo uero cogno
ſcitur de occulto ꝓcedit:ad notitiã eo gᷓ fꝛe
quentius exijt.quo ampliꝰ ſui notitiã dedit.
pᷣmo mane.i.in pᷣma mũdi etate.ſ.ab Adam

Capitulũ.xiij.

uſq; ad Moe: cõducere operarios.i. iuſtos ei
ſeruiẽtes.nom̃ ſuũ alijs manifeſtantes: ĩ ui
neam ſuam.i. in eccłiam milit antem: cuus
palmites ſt᷑ iuſti a pᷣno Abel uſq; ad ultimũ
electũ. Uel ſᷣm Crip.conduceꝛe oparios ĩ ui
neam ſuam.i.acquiꝛeꝛe recte uiuẽtes in opi
beiuſtitie: ⁊ ſic iuſtitia ẽ uinea ⁊ p umites v
tutes.uel ſcõm Baſiliũ. Per uineã aia ſiue
conſciẽtia ſignificatuꝛ: in qua laborandum
eſt. ut amputemꝰ palmites luxuriantes car
nalis cõcupie. phitiamus lapides ſupeꝛbie.
7 extirpemus ſpinas au aritie. Per uineã ẽt
intelligere poſſumus penitentiam. in qua p
diueꝛſas horas operaꝛij ↄducuntuꝛ. dũ alii
in puericia.alij in iuuentute.alij ĩ ſenectuꝛe
conueꝛtunt᷑. Eꝛgo pateꝛfamilias ꝑ dñatõem
exijt ꝑ manifeſt itionem ↄducere pez multi
plicem inuitationem. operaꝛioſ ũ tantum lo
cutores.qꝛ melioꝛ eſt pꝛedicatio facri qᷓ; vbi
in uineã ſuam. ꝑ bonoꝝ meritoꝝ multiplica
tõm. Sic Adã pꝛimo poſituſ eſt in paradiſo.
ſed qꝛ non coluit:eſt eiectus.ſic populus iu
daicus in ſpeciali cultu diuino poſitus.eſt e
iectus. Sic ⁊ nos mõ poſiti ſumuſ.⁊ ſi negle

tione ãt facta cum operarijs ex denario di
urno. Iſta conuemõ eſt uite eteꝛne ꝓ labor̃
ꝓmiſſio.q̃ quidẽ uita eterna dicitur denari
us. Dꝛio rõe noĩs. denarius eĩ a decẽ dr̃ .ex
eo ꝙ oli decẽ nũmos uſuales ualebat:ĩ quo
ſignificatuꝛ pᷣtiũ ꝓ uſu ⁊ obrᷣuantia ðcalogi
ꝓmiſſũ.⁊ iõ illa uita denariꝰ dqr.qr ꝓ decalo
gi obpᷣu atõe dat᷑. Scõðo rõe figuꝛe.qꝛ ĩ dena
ꝛio ẽ figuꝛa ſperica ⁊ rotunda. ubi ñ eſt ĩiue
nire principiũ ⁊ finẽ.ĩ quo ſignificat᷑ uite et᷑
nitas:⁊ plea et᷑nitatis poſſeſſio. Tertio rõe
imaginis ĩ denario eĩ imago regis ẽ ſcripta
in quo anime ad deũ notatuꝛ ↄfoꝛmitas ple
na: imago eĩ dei ĩ beatos ĩpꝛimit᷑ ꝑ aſſimila
tõm ao deũ ⁊ tranſfoꝛmatõm ĩ ipſum. Quar
to rõe ſcꝛipture in quo notat᷑ plena ſcĩia ⁊ co
gnitio ueꝛitatis.q̃ ibi eꝛit in beatis. Et uoca
tuꝛ iſte denaꝛiꝰ diurnus.tum qr tota uita ho
minis.tota ẽt uita pñs reputatuꝛ quaſi una
dies. in q̃̊ nunq; a bono opeꝛe ẽ deſiſtendum
tũ qꝛ ñ niſi oꝑanti ĩ die gr̃e ⁊ ñ ĩ nocte culpe
reddituꝛ.tuz qꝛ in die głe primo dabituz. Et
miſit eoſ ĩ uineã ſuã:quaſi ab initio miſit ad
uocandum homines ad fidem redemptoris
⁊ iuitauit ad uiuẽdũ iuſte ⁊ bñ operãdũ. Et
egꝛeſſus ꝑ maiorẽ maifeſtatõm.circa horazʒ
tertiã.ſ.a tꝑe noe uſq; ad abꝛahã:uidit ꝑ mi
ſeꝛatõem alios ſtãtes ĩ foꝛo otioſos.⁊ illis ẽt
ad uineã iuitatis mercedem pꝓmiſit.ſᷣm criſ.
Per foꝝ mũdꝰaccipituꝛ in quo calũnie.iniu
rie.ↄtentões diuerſoꝝ negotioꝝ difficłtates
ſemper tumultuoſe. ⁊ omnia uenalia ſt. In
iſto foꝛo:aĩe hoĩʒ uenales exp onũtur. Mer
catores duo ſt᷑:deꝰ⁊ disbol⸗ Quidom ſic ce

4

. 12. ⸗ 2. . — . — .8
xeꝛimus. ſimiliteꝛ pijt iemuꝛ. Ruina ceden Einne Pp⸗,g,
cium:admonitio debet eſſe ſeqntiuz: Conuẽ Bise, o 22

rans

De denario

ci. ſunt ut uẽdant ꝓpꝛiam aĩam dya bolo ꝓ
uili pᷣcio.qꝛ ꝓ modica ꝓñntis uite delectatõe
ut guloſi ⁊ luxurioſi.gdam ꝓ honoꝛib? glo
ria mundi: ut ſuꝑbi ⁊ uanegloꝛioſ:ꝗdã ꝓ di
nitijs ⁊. bõis tpꝛalibus ut raptoꝛes ⁊ auari.
Talẽ mercatoꝛẽ fngiamus:⁊ uẽdamus aĩaſ
nr̃as rpᷣo.ꝗ nos emit ſanguie ſuo pꝛetioſo.
Otioſitas ẽ debiti opꝑis defectus. Uũñ f̃ʒ criſ.
Peccatores mortui ſt᷑.ñ otioſi ꝗ dyabolo 5
uit. moꝛtuũ ẽ:ꝗ opus dei ñ oꝑatur: otioſus E
ꝗ aliena tollit moꝛtuꝰ ẽ.ꝗ ſua ñ dat:otioſuſ
eſt. Coluiſti nitẽ miſcdᷣie ñ das ieiũo:ſi ieiu
nas.⁊ ſi nemini das otioſus es:⁊ ſic de alijſ.
Iteꝝ ãt exijt ꝑ amplioꝛẽ manifeſtatõem ciꝛ
ca ſextaz. ſ.ab abea hã uſq; ad moyſen.⁊ cir
ca nonã.ſ.a moyſe uſq; ad xpᷣm: ⁊ fecitiſimt
liter ĩuitando ⁊ mercedẽ ꝓmittendo. Circa
undecimã vo.i.in ultis tpꝛibus.ſ.a tpᷣꝛe xpᷣi
uſq; ad fidẽ mõi: exijt ꝑ clarioꝛẽ manife ſta
tõeʒ. cum xpᷣs apparuit ⁊ ĩuenit alios ſtãtes
ñ ꝓficiẽtes.ñ ſe humiliantes.ſ.gentiles:⁊ di
xit illis.Quid pᷣ ĩ loco tã ꝑiculoſo.tã trãſito
rio.tã fetido.ſtatis: cũ potius ire debeꝛetis
qꝛ uita bꝛeuis uia lõga. vtus debil: tota die
cũ habeatis tpꝛis opoꝛtunitatẽ mercedis ſe
curitatẽ ⁊ ĩmenſitatẽ: otion uobis nihil pĩi
ciẽtes.pximis ñ ſubuenientes.hoſtibꝰ ñ reſi
ſtentes: ⁊ ĩpoſteꝝ ñ ꝓuidentes.cũ multa ma
la docuit otioſitas.Quaſi dicat dñs otioſis.
CLur tãto tpᷣꝛe ꝓ ſalute ur̃a negligitis labõa
re. Dicũt ei qꝛ nemo nos ↄduxit.i. nullus ꝓ
pheta. nullus doctor ad nos ĩſtruẽdũ uenit
dicit illis. Ite ⁊ uos.ſ.gẽtiles ĩ uineã meaʒ.
mẽte cꝛedẽdo.ore ↄfitẽdo.oꝑe laboꝛando.
q; ̃m Crip.ꝗ ñ opat᷑ ĩ ̊ ſeculo.ñ mãdncat
ĩ futuꝛo.ĩmo dies iſte ẽ dies oꝑationũ.dies
ꝗ ſeqtur ẽ dies feriaꝝ.⁊ ĩteꝛponit᷑ ̊ ↄiũctio
copulatiua. ſ.⁊ qꝛ gẽtiles indeis adiũcti ſũt.
ut una eccła ex ambobus fieret. Iſta pabo
la pᷣncipalr ⁊ cõiter exponitur.ſm diuerſas
etates ut iã uiſum ẽ ſupꝛa. Moꝛalr aũ̃t põt
exponi de uocatis ad gr am. ʒ diuerſas era
tes hoĩm: ⁊ ſic ĩ mane ſeu ĩ pᷣma hoꝛa intelli
g't᷑ pueꝛitia.ĩ tertia adoleſcẽtia.ĩ ſexta iuuẽ
to ſeu uirilis etas.ĩ nona ſenectꝰ.ĩ nnõciĩa ſe
niũ ſeu öcꝛepita etas. In ꝗbeg ĩ bõis opibꝰ
laboꝛaꝛe negligit: tota die.i.tota nita otio
ſus ſtat.Eꝛgo quolibzʒ tpᷣꝛe qualibzʒ etate uo
cat deus hoĩes ad gr̃am ⁊ głiazʒ. qꝛ ſemp ali
qui ad uitã bonã pducũt᷑ ⁊ a dño pᷣmiant᷑.ſ
eĩ Sa nuq; ſera erit pia. Nota hic vbũ cuiꝰ
dam hoiĩs ſibiipᷣi opponẽtis ⁊ dicẽtis. Jã es
ĩ hoꝛa nona. quid igit otiaris Nũc es ĩ unõ
cima. quid igit᷑ ſtas. quã aliã expectas. Sʒ
nec in undecima. qd igif ſtas.quã aliam ex
pectas. Sʒ nec ĩ undecima bõ dedignabit
ſeruitute tua. ̃ʒ Iſioꝝ. ſex ſt᷑ etates hoĩs.
Pꝛia etas ẽ ĩfantia: æ ꝓptendit᷑ ĩ ſeptẽ ãnos.
Secũda ẽ pueritia.tẽdẽs uſq; ad quartum
decim ãnũ.Lertia ẽ adoleſcẽtia que ꝓten

KFatazS

*

diuzno.

dituꝛ uſq; ad uiceſimũoctauũ anũ. Quarta
ẽ iuuentus-finiens ĩ quinquageſimo anno.
Quita ẽ ſenioris.i.grauitas.q eſt declinatõ

iuuẽtntis ĩ ſenectutẽ.nõdũ ſenectus.ſʒ iã ñ

iuuentus que etaſ a quĩqua geſimo anno in
cipiẽs:in ſeptuageſimo teꝛmi at. Gexta eſt
ſenectus:q̃ nullo annorum tpᷣꝛe determĩato
finit.ſed poſt illas quinq; etates qᷓtũcunq;
uite ẽ ſenectuti ðputat᷑. Seniũ aüt ẽ ps ulti
ma ſenectutis dicta ꝙ ſit terminus ſexte eta
tis. Septima uero ẽ in quiete aĩaꝝ uſqʒ ad
diem iudicij. Et tunc in ꝛeſurrectione eꝛit
octaua etas. Cũ ſero factũ eſſet.i.cuz finito
ope:finis mũdi ł uite huius aduenit.ubi ſᷣm
Fripᷣ. Cõſidera ꝙ nõ mane.ĩmo ſero ꝛeddit
mercedẽ.qꝛ ſoluũ remunerat ꝑſeuerantẽ ope
raꝛiũ ⁊ fidelẽ:dicit dñs uinee.i.deus pr̃.qui
dñs ẽ: ꝓcuratoꝛi ſuo ſſ.xpᷣo:pr̃ eĩ oĩa dedit ĩ
manꝰ eius. Uoca oparios ⁊ ñ otioſos añ tri
bunal:⁊ ꝛedde illis mercedẽ.ſ.eternã.uoca
ĩquã eos de labore ad requiẽ.de merore ad
iocũditatẽ.de bello ad pacẽ:ĩcipiẽs a nouiſ
ſimis uſq; ad pᷣmos. Denariꝰ dat pᷣmo nouiſ
ſimis. qꝛ ᷣm Aug.licet det᷑ oĩbus ſimul: illi
tñ qui poſt unã boꝛam uel paucas ipᷣum rᷣci
piunt:dicunt᷑ pꝛius recipere qᷓ; illi qui poſt
multas hoꝛas expectauerunt: ⁊ poſtea rece
peꝛunt.⁊ ſ̃ʒ Cripᷣ.Juſtitia fuit oĩbꝰ ꝛedder̃:
ſʒ nouiſſimis pꝰ. ñ fuit iuſtitie ↄᷣꝛiũ: ſʒ mi
icoꝛdie oñſiuũ:dũ tñ alijs r̃ddat᷑. Uñ ſᷣʒ eũ
deʒ. ut oſtendat deus ineſtimabilẽ miſericõ
diam ſuam. Pꝛimuʒ nouiſſimis reddit mer
cedẽ. pꝓoſtea pꝛimis nimia eĩ miſericõdia oꝛ
dinẽ nõ aſpexit.Dñi g&̊ miſericoꝛdia q̃ in ſuis
donis plus aſpicit cor: ⁊ pᷣfeꝛt oꝑi ⁊ tpꝛi.ſup
plet ĩ nobis dãna ipᷣiꝰ oꝑis ⁊ tpꝛis. Uñ Beꝛ.
Exaggera quãtuʒ uis meꝛita ⁊ extolle ſi udo
res.melior ẽ miſericoꝛdia dñi ſuꝑ uitas: ex
ea ſane operis ⁊ tempoꝛis damna mihi r ſaꝛ
tio.Et ſic ex pᷣcepto patriſfamilias accepe
runt nouiſſimi: ⁊ ſimiliter primi ſingulos de
narios.id eſt ſingula premia tiuxta conuen
tionem. ſ. eternitatem ſeu uitam et᷑nam. ſᷣm
Aug.iſte unus denarius qui oĩbue dat eſt
una uita e᷑na que ab oĩbus pᷣcipiet. que eq̊ᷣ
lis erit oĩbus nulli longioꝛ nulli bꝛenior.qꝛ
in eo nõ niuit unus alio minus ſeu pꝛolixius
mẽitoꝝ tñ disſitate fulgebũt alij magis alij
minus. Pic g denaꝛiꝰunus ẽ in ſe multiplex
pp differẽtiã accipiẽtiũ:qr ibi erũt multe di

vſitates meritoꝝ.Et accipientes primi mur

murabãt adueꝛſus patꝛemfamilias dicenteſ
Hi nouiſſimi ſcilicet gentiles k martyres ub
ĩ bõis feꝛuentes:una hoꝛa fecerunt.qꝛ modi
co tempoꝛe laboꝛes ſuſtinueæꝛunt. ᷣuotio enĩ
uolũtatis tpᷣꝛis ſpaciũ bꝛeuiauit.cũ merito.
paſſiões xpᷣi:⁊ pares illos nobis feciſti.ſ. ĩ pᷣ
mio qui poꝛtauimꝰpondus diei ⁊ eſtus.pon
dus diei ſignificat opꝰiuſtitie: eſtus ueꝛo ca
lorẽ tẽptatõnũ.quas ↄflat malignitas demo

2

i n uchiin
ch nnſe giu lüͤn
tter dienſatcu ultimis,
alter gihpen
uuſtitum erreno ſeun
ſen tenile occnimnt n
õ
ogtortitaten nec qlantltan
dor ſec porins o ? citate
Eenuneritoſuia non conſite⸗
lqtancin cer nus fuenſ hzer
ctamcoligit gſen pnin ifi
olin ni Net Gmiruit Etl
ter demunedent ci Nrenis n
cens dnerüs dene dern
Cimi hoe Wimäthie
Derqtus peccanis hens
rori iüpoſſis. ü pemtensa
nio ſutſſtncton teneriſ
nuͦciſtuliſt. bii uiuerern.
nugſi; rius exercitoj⸗
Tulius. Gemb labores e
ererctaroͤes anie augene
unreueninn eſene⸗
ignin unt Mankt
tüf ſetcngli dlauſt
1n kleriniclanſnomurm
gles ſic
quos inini⸗ 4 arm
plöboeni eheg⸗
lgof enten di

nd mane, imo ſer vege
remunerat Neueme
cit dis uinee i den f 8
no xogf eioin lifi
4oarios ? iotſoſop ni
lis nerceci ſeterni nben
eag requi ge nenmre g
lool pocc iciisg noui/
Denmmn at ino wu/
Cet et oibus fmul: ii.
m uel pancas ijn fl
recpere q; ili qui poſt
tauerunt: poſtea rece
ſtitig fuit oid zeef:
fuit uſticle Fii: izmi
n Aijs i0dat Wzei
us inemadde wiſend
Nwdiis rediner
ena i Mericdcin 8
Dſi miſericdrcig in ſus
c: fent ehi dih ſn
hͦogist ttt. ber
iz is neinn tenole iui⸗
cnccucia Ciſih uins : er

tenponib iMin n hiiſ⸗ .

Secunde partis

num cupiditas temꝑalium: delectatöes mo
tuum carnaliũ. Portauimus ergo pondꝰ qł
inſtitiam ſeruauimus ⁊ ñ ſuccubuimus. Pt᷑
dici ꝙ iſta murmuratio: erit aamira io ð tã
ta dei bonitate ĩ ſctoꝝ r̃muneratõe. Abi no
tãdũ ꝙ duplex ẽ muꝛmuꝛ.ſ.ↄqueſtiõis ⁊ ad
mirationis. Nunc vo ſancti nõ murmurant
tẽqᷓ; de alioꝝ gloria ↄ querentes.ſed quia ui
dẽt ꝙ deꝰtã copioſe ̃munerat tarde uenien
tes:q; ſibi lengo tpᷣe fſᷣuiẽteſ:quaſi murmuꝛa
ꝛe dicuntuꝛ.dei ſuper hoc liberalitateʒ ⁊ mi
ſericordiã admiꝛanteſ:qꝛ illi nouiſſimi.q̃ſp
nihilo ⁊ ſine laboꝛe uitã eternã uidentuꝛ ac
quirere. Uñ ⁊ petrus murmuꝛaꝛe potuit. ꝙ

latꝛo citiꝰipſo ad ꝛ egnum ꝑuenit. Ubi ſcien

dum ꝙ iſta ꝛetributio iuſta ẽ q́;tum ad pᷣce
dentes.qꝛ dat eis pretium cõuentũ:⁊ miſeri
coꝛdia qᷓ;dtum ad ſeq̃nteſ.qꝛ pro modico labo
ꝛe equalẽ prioribꝰaccipiũt meꝛcedem. Non
igituꝛ ininſte agituꝛ cũ pꝛimis: ſed miſericõ
diter diſpenſat cũ ultimis. Muneꝛat primoſ
ꝑ iuſtitiam: extremos ſecundum iſui bonita
tem. Et equale accipiunt pᷣmiũ. ut oſtendat᷑
ſm apłm. ꝙ ñ ex opeꝛibꝰ ſaluati ſumꝰ. Itaqʒ

nõ quottitatem nec quantitatẽ opum uel la

boꝝ ſed potius cor ⁊ caritatẽ attendit dñs ĩ
ꝛemunerãdo:quia non conſideꝛat quantum
łquandiu operatus fueꝛiſ ſʒ ex quanto. Pĩc
etiam colligi ꝙ ſeꝛa pnia ſi fueꝛit nera nec
tollit gꝛ atiã nec diminuit.Et lʒ poſtre mi eqᷓ
liteꝛ ꝛemuneꝛent᷑ cũ primis:nõ tamen ſtulte
diffeꝛas cõuerti. ? bene operari. uſq; ad unð
cimã horam ⁊ ultimũ tpᷣis:ne tunc nimis o
neratus peccatis. hẽns coꝛ impenitẽs exone
rari ñ poſſis.ł ſi penitens.ad multã ꝓ pecca
tis ſatiſfactõm teneariſ. Si tñ uſq; ad unõci
mũ diſtuliſti.bñ uiuere: nec tunc deſidie ſ
magiſq; prius exercitatõi anime intẽde. unð
Tullius.Senibꝰlabores coꝛporis minuendi
exercitatões anie augende uidẽtur:⁊ ita ni
hil magis cauendum ẽ ſenectuti. ne lãguoꝛi
deſidieq; ſuccedat. Moꝛałꝛ iſti murmuꝛdteſ
figurã tenẽt quoꝝdã clauſtꝛaliũ.ꝗ eo ꝙ diu
tiꝰ fuerũt ĩ clauſtꝛo murmuꝛãt ſi eis pᷣponat᷑
iuniores ł parificẽtur. Uñ docẽt᷑ h̊ ſeniores
clauſtrales ñ dẽre murmurare.ſi nideãt ali
quos iuniores eis eq̃ri.ł ẽt ĩ officijs pꝛeferri
⁊ plꝰhonoꝛaꝛi. Itẽ dat᷑ hic documeutuʒ .qðᷣ
religioſi ñ dẽnt faceꝛe ↄpationes ſui ad ali
os q̃ſ ipi plꝰſeꝛuiãt deo q; ſeculaꝛes:qꝛ ſepe
niomus ꝙ qdã ſeculariũ eqnt᷑ meritis quoꝝ
religioſoꝝ. uel ẽt eos excedũt ꝑ meritum
At ille r ſpõdẽs uni eoꝝ dixit.ꝙ aũt uni di
xit: oĩbꝰ dixit. Ur uni.qꝛ una ⁊ equatis eꝛat
oĩbus occaſio muꝛmuꝛandi. Amice.nõ facio
tibi ĩiuꝛiã.quia iniuria ñ habet locũ ubi eſt
mera gr̃ a ⁊ ideo ſi facit ⁊ dat gẽam umi :no
facit ĩiuꝛiã alteꝛi.Nonne ex ðnario ⁊ mer
cede ↄueniſti mecũ a pᷣncipio. Tolle qõ tuũ
c̃.q.d.patꝰſũ tibi ꝛeddeꝛe meꝛcedẽ tuam: ⁊

Capłm.xiiii

uade intra in gaudium domini tui. An non
licet mihi qõ nolo facere:quaſi diceret:ſic.
quia noluntas dei nullo mõ diſtoꝛta eſſe po
teſt. Unde ſignanteꝛ dicit quod uolo.ꝗa enĩ
uult.ideo licitum. nos quia licitum ideo uo
lumus.Et ut non ſolũ licita:ſʒ ẽt venignita

te plena oſtendat᷑ uoluntas diuia: addit.An

220

oculꝰ tuꝰ i.ↄſideratio tua nequam ẽ ⁊ incqᷓ
lis.qꝛ ego bonuſ ſũ.ſ.ex natuꝛa bonitat᷑ mee
habundãteꝛ ↄmunicãs. Uñ dicit neq; nõ ꝓp
ter culpam.ſed ꝑꝑ conſideratõis ĩeq̃litatẽ.
qꝛ illa admiratio ꝓcedit ex ↄ patõe diuine iu
ſtitie. magis qᷓ; eius miſeꝛicõdie ĩfinite Abi
greg. Stulta eſt qõ hominis ↄtra dei bonita
tem. Cõquerendũ quidem eſſet ſi ñ daret ꝙ
deberet.nõ ſi dat ꝙ non dʒ. Unde ⁊ criſ. De
eius dato nemo iuſte murmuꝛat ꝗ äpliꝰ dat
qᷓ; homo deſideratꝭ Ultĩo ↄcludens ꝑabo
lã.dicit.Sic.ſ.ut oſtẽſũ ẽ eꝛunt nouiſſimi p
mi ⁊ pᷣmi nouiſſimi.ut nila ſit differentia tẽ
poris clauſa. Sepe ei illi ꝗ ad pniam taꝛde
ueniunt.citiꝰremuneratur.qᷓ; illi qui tẽpeſti
ue ueniunt qꝛ citius de corꝑe exeũt.uł ſepe
illi qui tarõ ad pniam ueniũt tpꝛe. precedũt
alios ĩ feꝛuore ſicut in itineꝛe ↄſueuit.ut ꝗ
tardius exierunt uelocuate morã ↄpenſant.
VUel illi ꝗ ſunt nouiſſimi in oculis ſuis ſũt pᷣ
mi ĩ oculis dei.uel illi qui nouiſſimi iudicio
hoĩm ſepe ſunt primi iudicio dei quia deꝰ ñ
ↄſideꝛ at exteriora hoĩs:ſed inteꝛioꝛa coꝛdis
Quãuis ãt audiaris in ꝑabola om̃es accepiſ
ſe ſingulos denarios.ñ tamen putes omnes
ad fidẽ uocatos uitã et᷑nã acceptuꝛoſ.uñ a⸗
dit ſnia ualde metuẽda.multi eĩ ð pᷣmis:ð t᷑
cijs.ſext᷑.nonis ⁊ nouiſſimis:ſt᷑ uocati.ſ.a
fið ⁊ meritũ.ſʒ de his oĩbꝰ pauci ſt᷑ elexti ad
beatitudinis premiũ ⁊ regnũ. Multi ſt᷑ ð ec
cleſia militante.ꝗ non erunt de eccleſia tri
umphãte. In quo paucos oñrdit eẽ eoſ ꝗ ſal
uãtuꝛ ad comparatõem eoꝝ qui per ſingulaſ
hoꝛas uocantnr. quia ſecundum Sregorium
ad fidem plures ueniunt. plures eccleſie pa
rietes implent. ſed ad celeſte regnum pauci
peꝛducuntuꝛ. Poc figuratuꝛ de filijs iſꝛael.
quoꝝ multi ad terram prom ſſſionis fueꝛunt
uocati.ſed pauci ad intrãdum fuerũt electi
Et ſimilit᷑ de gedeone qui plures ad bellan
dum uocauit.ſʒ paucoſ elegit quos ſecuz du
xit qꝛ lata ẽ uia ⁊ ſpacioſa porta qᷓ ducit ad
pditõm. ⁊ multi ſunt ꝗ intꝛãt ꝑ eã. ſed aꝛta ẽ
uia ⁊ anguſta porta q̃ ducit ad uitã. ⁊ panti
ſunt qni intrant per eam. Dupliciteꝛ autẽ
uocat nos deꝰ. In peeſenti ad laboꝛem in fu
tuꝛo ad r̃quiẽ. Uñ neceſſe eſt ur quicunaue
futuꝛam ꝛemunezꝛationem deſiderat. preſen
tem non refugiat laborem quia illi qui pro
deo fideliter ſuſcipiunt laborem. feliciteꝛ
peruenient ad remunerationem. quando au
dient deum dicentem. Uenite ad me oẽës
ꝗ laboratis ⁊ onerati eſtis.⁊ ego rficiã uoſ.

De uillico

Et tãtomaioreꝭ ꝛzemuncratõeʒ accipiet:q̃n

tomaioꝛẽ laboꝛẽ ſuſtinẽt:qꝛ teſte apło.Vnꝰ
quiſq; mercedẽ vᷣm laboꝛẽ ſuũ accipiet.Oẽſ
uocati ſumus nouimus utꝝ vo electi:
adhuc ignoꝛamus. Et iõ tanto ſolicitiores
eſſe debemꝰ ĩ bono oꝑe.quàto ĩexcuſabiles
nos eſſe ſcimꝰ de uocatõe. Uñ Greg. Duo g
ſẽ q̃ ſolicite pẽſaꝛe debemꝰ. Pꝛimũ ẽ ut õ ſe
ſq; minime pᷣſumat.qꝛ ⁊ ſi iã ad fidẽ uoca
tus ſit.utꝝ ꝑhenni regno dignus ſit:neſcit.
Scõm vo ẽ ut unuſqſq; ꝓximũ quẽ iacere
foꝛtaſſe ĩ uicijs ↄſpicit:deſperar̃ nõ audeat
qꝛ diuine miſericoꝛdie diuitias igꝛat. Quid
enĩ ſit hodie aſpicimꝰ.ſʒ ꝗqd cras futurus ſit
tnuſꝗſq; neſcimꝰ. Plerũq; ⁊ ꝗ poſt nos ue
nire cernit᷑ ꝑ agilitatẽ nos boni oꝑis antece
dit.Et uix eũ cꝛas ſeqmuꝛ.quẽ ho ſie pir̃ ui
debamus. Ande ⁊ Cri. Pec ꝑabola poſita
ẽ.ut ꝗ tarde ↄuertũt᷑ ñ diſperẽt:ſʒ auidiões
fiant:qm̃ in hac uita ñ ẽ ita ſera pnĩa.quin
ſi corde ꝑfecto fiat:poſſit tãto feruore ꝓceð
re.ut merea t multis pᷣoꝛibus ñ ſic feꝛuẽtibꝰ
pꝛemio anteferri. Dec Crivᷣ. Nullus g deſ
perationi.nullus locus reſtat excuſationi:
ſiquidem in omm etate ⁊ in omm hora pec
cator ſuſcipitur.peccatoꝛ enim quacũq; ho
ra ↄuerſus fuerit ⁊ ingemuerit:uita uiuet ⁊
non moꝛietuꝛ.Et incerta eſt in omnibus
etatibus cuilibet hora uocationis ſue:pa
tus unuſqſq; dz eſſe ĩ bõa opatõe.ut ſicut ĩ
ceꝛtus ẽ exitus: ſic certus ſit ĩ bono oꝑe aĩuſ
ne foꝛte ſi qñ pt᷑ ñ uult honũ opari:tunc inci
piet uelle qñ ñ erit poſſe. ebemus g oĩ die
ſic uiuere tãq; illa die morituri.ut ſic reſidu
um tpꝛis nr̃ i poſſimus expectaꝛe ſecuri. Uñ
ſeneca. Sic oꝛdinãdus ẽ dies omſs tanqᷓ; co
gat agonẽ atq; expleat uſtam. Ille beariſſi
mus ⁊ ſecnrus ſui poſſeſſoꝛ ẽ qui craſtinũ ſi
ne ſolicitudine expectat. Inter cetera mala
BH hʒ ſtulticia ꝓpriũ ꝙ ſemꝑ incipit uiueꝛe.
Quid eſt turpius qᷓ; ſenex uiuere incipiens.
Kõſidera qᷓ; pulchꝛa res ſit: ↄſumar᷑ uitã añ
mortẽ. Deinde expectaꝛe fecuꝛe ꝛeliquã ſui
tpᷣris partẽ. Nullus enĩ uitã in craſtinũ ſpec
tat. Nõ eĩ uiuũt:ſʒ uicturi oĩa diff ꝛunt.hec
ſeneca. Multũ ꝗppe iunuat ad nincendaz dᷣ
lectatõez peccati recoꝛdatio moꝛtis ⁊ finis
nr̃i. Uñ ſapiens. In oĩbꝰ oꝑibus tuis memo
raꝛe nouiſſima tua:⁊ ineternũ nõ peccabia.
Et greg. Nil tm̃ ad domandũ deſiderioꝝ cã
naliũ appetitũ ualet.qᷓ;‚ũ ⁊ unus quiſq; moꝛ
tẽ pẽſet.Et ber. Saluberrimũ ẽ remediũ ꝛe
deũdi ad dũm. habeꝛe pᷣ oculis moꝛtẽ. Mul
tũ et iuuat nos deſides ⁊ pigꝛos:ſed ieſum ⁊
ſtudioſos aſpicere. ſ uolumus non deſides
fieri ⁊ pigꝛitaꝛi.ſed feꝛuere potius.⁊ ꝓficer
inde enim exempla ⁊ bona multa poterimꝰ
repoꝛtaꝛe.

Oratio.

iniquitatis.

Oie ieſu xpᷣe ſũme prfamiliaf.tu me
d p̃mo mãe iĩ uineã tuà duxiſti.dũ me
a iuuẽtute mea ad fidẽ ⁊ tuũ pᷣuitiũ
miſericorditeꝛ uocaſti.⁊ ad laborãduʒ ꝓ de
uario uite et᷑̃ne mecũ ↄueniſti:ſʒ ego miſer
tota die uite mee otioſus ſteti.⁊ negligẽter
uinõdo debitũ meũ nõ feci. Dñe qꝛ bonꝰ es
⁊ miſeꝛicors.fae me ſaltẽ in undecĩa hoꝛa r
ſipiſcere.⁊ dignos fructus pnĩe facere:ut a
pud te meꝛcedẽ quàtulãcũq; mereaꝛ inueni
re. Amen.
De uillieo iniquitatis. Capi. xv.
Einde ponit ꝑabolam vᷣm ꝛẽ̃ geſtꝗ
d de uillico iniꝗtatis diffamato apoᷣ
dñʒ ſuum ex diſſipatõe bonoꝝ ſuo
rũ qꝛ ea inutiliter in illicitis ↄſũp
ſerat.⁊ ſuꝑfluis.ñũ timẽſ offendere dñʒ ſuuz.
Que pabola ſicut ⁊ pᷣdicta ſpàliter ꝑtĩebat
ad diſcipulos.q; offm̃ uillicatõis ⁊ ꝑſculum
reddende rõis.maxime ꝑtinet ad pᷣlatos.eſt
eĩ uillicus ꝓpꝛie gubernatoꝛ ⁊ cuſtos uille:
ſʒ hic accipi᷑ ꝓ iconomo.i.ꝓcuratoꝛe ⁊ diſ
pẽſatore.ꝗ.ſ.uniuerſam ſubſtantiã domus
diſpenſat: iconomns ẽ eĩ tã pecũie qᷓ; frugũ
⁊ oĩum q;̃ dñs poſſidet diſpẽſatoꝛem ſignat.
Pic timens amoueri ab officio ⁊ egere. clã

fecit miſericordiã cũ debitoribus dñi ſui.ut

cũ amouetet᷑ reciperẽt eũ ĩ domos ſuas:me
moꝛes ſui bñficij.&t iõ dicit.ꝙ hõ ꝗdã erat
diues ꝗ habebat uillicũ ⁊ infra.⁊ ĩ fine ap
plicat pabolã ac ꝓpoſitum:dicens.⁊ ego uo
bis dico.⁊c᷑. Similiter eĩ hõ quidam.iĩ.ipſe
deus pꝛo nobis humanatus diues qꝛ głia ⁊
diuitie ĩ domo eius:hʒ uillicũ.i.diſpẽſatoꝛẽ
cui tradidit bona ad diſpẽſanoum. Puius g
dnmi.ſ.xpᷣi triplex ẽ uillicus.ſ.ĩ ſpũalibus pᷣ
latus.in tpᷣꝛalibus pᷣnceps terrenus. in utꝛiſ
q; quilibʒ xpᷣianus.Qnilibʒ ei homo ẽ nilli
cus dei cui triplex uilla ↄmiſſa ẽ gubernan
da.ꝗ fructus cuiuſlibet uille pꝛudẽter öbet
diſpenſaꝛe. Pꝛima uilla ẽ mũdus iſte.cuius
fꝛuctus ſt᷑ bona tpꝛalia.q̃ quilibʒ cuſtodire
dʒ.ne mali rapiant ⁊ ut ſibi ↄmiſſa:ſᷣuis dñi
ſui diſtribuat. Secunda nilla ẽ coꝛpus ppꝛi
um auod ẽ cuſtodiẽdnm. ne quando ingre
diatur mors ad animam ꝑ portas ſenſuum.
Bona etiam ipᷣius corporis ut ſanitas foꝛti
tudo ⁊c̃.ad dei ſeruitium ⁊ honoꝛem ſũt diſ
penſanda. Tertia uilla eſt anima. que a pꝛa
uis cogitationibus ẽ cuſtodiẽda. cuius om
nes uirtutes debẽt diſtribui ad cognitionezʒ
⁊ honorẽ ⁊ amorẽ dei.Et hic.ſ.triplex pᷣdic
tus uillicus viffamatuſ ẽ apud illum.ſ.deuʒ
quia nihil latet eũ:quaſi diſſipaſſʒ bona ipᷣi
us.male eis utendo.ſ.res tpᷣrales in illicitis
⁊ ſuperfluis expendendo coꝛpus ſuuʒ uolup

tatibus dando. animam immundus cogita

tionibꝰimplendo.Et benedicit ipſius qꝛ bõa
nr a di ſt auctoritate.ſʒ nr̃a ſt᷑ utilitate. SFit

ti antigna uitin g tunto bo
eloibepeniſh
ni percitis eteuſti, Gcd.
noris ci ſubof. Bedae /den
lue.0 ſbo ſrctio ibomon,
Ouri diſcudtonis diſtricte tun
engemma nobisfögeocculti
tutdid d orioſt lermonib de
tune ant erit lihni cdleſtes tu
lder nſcie in gad veget wer
doeoranid Ier ſect, i
OmAA emer d
ci dbum amani dorig
ſſpoteriſ nllicne Infun
unnil uillicario hominun
hee bene nec male poſti
lireſcolo anin⸗ ni
nrtio guct ibi gici o
uſllene, Paotwu ni⸗
ſederfuni nius hof g
liquid doni geret:ſe ſi dat

erec ktetosſei ſͤerent
audiammgergoh in
t ante inicii

. lacemus ei
Timemd ir ensti

ubennme t alſp ule:
nono. , cra/e r
erſan ſubſtunii omne
geeili eruieq ſugi
etiheiſatoren ſgnat,
laboffico regere. cli
debitoribus dfi ſin.ut⸗
ret eüi donos ſuns:me
i dicitgbogiierer
Wcät inftg aiiine d
NNrnm ditens aeen
lner ei bo adand i
wmanatus dinesn gin
us:bz wllici i diſpeſncd
1 4d Eiſpeſamdum. Puine
te ulllicus /e ſhutlibus
ns önceps teeſtb n unil
1. Qullibz ei bonno eullli
r uilla miſſne gubernal
nſiber ulle ruceter doi
uila e mudus iſte enuiu⸗
alin qunlidz cuſtoit
ſlin oniſr fubei
ſbi —
gec 4
nda nilla e e
enun,

Secunde partis

&t h diffamatio uel accuſatio ꝛemorſu ↄſciẽ
tiaꝑ.lł euidẽtia oꝑum:uel ꝑ ãgelos ꝗ nobis
miĩſtrant: ⁊ oĩa opa nr̃a deo renunciant Et

uocauit illũ.ſ.iſpirationibus interioꝛibus pᷣ

dicationibus exterioꝛibus.euidentibꝰ bene

ficijs multiplicibꝰſlagelliſ.⁊ incutiendo tio

ꝛem eteꝛne dãnatòtis ⁊ ait illi eũ ante moꝛtẽ
coꝛꝛipiẽdo ⁊ monẽdo.Quid ̊ audio ðõ te bo
noruʒ diſpenſatoꝛe. Rende rõeʒ uillicatõis
tue:⁊ dũ uiuis cogita qualit᷑ debes operari
Oz eni reddere ròem aut in uita aut pꝰ moꝛ
tem. Jam eĩ multa.ſ.a tempor̃ moꝛtis tue ũ
poteris uillicare nec quicquã boni agere.
Tãc eĩ ñ poterit ꝗs deo ſatiſfacere de ꝛebuſ
pꝑ elemoſinas: nec de coꝛꝑe ꝑ ieiunia.nec de
aia ꝑ orationes.łl Tria ueꝛba dicit hic xpᷣs
peccatori magne anguſtie ⁊ ãxietatis:q̃ ſi ↄ
tinue inſonaꝛẽt auꝛibꝰ nr̃is:nullo mõ pecca
remus. imũ ẽ rigide repᷣhenſiõis cũ dicit᷑
Quid h̊ audio de te ſic ditato grẽaꝛum mune
ꝛibꝰ.ſic puẽto benedictionibꝰqiſſipatore re
ruʒ meaꝝ tibi ↄmiſſaꝝ.Quid hoc audio cla
moꝛẽ de tena reſonãtẽ tã horribilia ſceleꝛa.
tã antiqua uitia.ꝗ tanta bõa diſſipaſti.qꝛ tẽ
poralia male expendiſti.corpꝰ iꝗqnaſti: ⁊ ani
mã peccatis ĩueteꝛaſti.Scõʒ vbũ ẽ anxij ti
moꝛis cũ ſubdit᷑. Redde rõem uillicationis
tue.O vbũ ſtrictũ.o bum anxium. o bum
durũ diſcuſſionis diſtricte tunc faciẽde.qñ
exigetuꝛ a nobis rõ de occultis coꝛdiũ cogi
tatõibꝰ ð otioſis ſermonibꝰ.de nr̃is oꝑibus:
tunc aꝑti erũt libri celeſtes tũůc apeꝛtus eꝛit
liber conſcie in quo leget memoria quieꝗd
hõ cogitauit:dixit ⁊ fecit. tũc examinabut
omnia.⁊ tunc diſcutiet᷑ õ tota nita nr̃a. Ter
ciũ vᷣbum ẽ amari doloris cũ addituꝛ. Jam
n poteriſ uillicaꝛe. In futuꝛa eiĩ uita tollituꝛ
omnis uillicatio hominum ita ut ulterius
nec bene nec male poſſit operari. Magnus
igit᷑ eſt doloꝛ anime. quando ꝓximante ho
ꝛa mortis audit ſibi dici.ꝙ ulteriꝰnõ poſſit
uillicare. Puto ꝙ totũ mũdũ daꝛet ſi ſibi 2
cederet ſpaciũ unius hor̃ quo peniteret.⁊ a
liquid boni ageret:ſed ñ datuꝛ.qꝛ tpᷣus illud
ẽ reddẽde rõis:ſed ñ exercẽde uillicationiſ.
gaudiamus ergo h̊ tria uerba ſeueri iudicis.
⁊ ante iudiciũ placemus eũ ut nõ pereamꝰ.
Timens ãt uillicus ð uocatione ĩ morte
l in iudicio: ⁊reddẽda rõe ait intꝛa ſe in ſua
cogitatiõe. Intra ſe loquituꝛ qui nullũ ami
cũ inuenit cũ quo ↄſiliari poſſit. Quid faciã
qꝛ dus aufert a me uillicatõm.i.oĩum uilla
ꝛũ pᷣdictaꝝ cuſtodiã.ſ.tã reꝝ q; corpis ⁊ aĩe
⁊ Bᷓ̊ erit in moete. Sepe eĩ ↄtigit ꝙ taleſ tĩo
re mortis ducũt᷑ ad pnĩaz ⁊ ad cogitandum
de uita futuꝛa. Sic ſꝑ cogitaꝛe dʒ pct᷑oꝛ ſᷣm
iob Quid faciã cũ ſurrexeꝛit deꝰad iudcm̃:⁊
cũ q̃ſerit.ꝗd reſpõdebo illi.Nõ ait qd dicà
ſʒ ꝗd faciã.qꝛ apð diſtrictũ iudicẽ ñ excuſãt
vᷣba ſuaſoꝛia:ſʒ fea meritõia. SFoder̃ ꝑ pnĩd

Capkm. xv.

ñ ualeo.i.ppᷣo labor̃ ⁊ pnia ñ poſrũ ð pecea
tis ſatiſfacẽ ⁊ ad uitã beatã uenirᷣ.mẽdicare
horonẽ erubeſco qꝛ ueꝛeↄdũ dʒ eè hꝰmõi di
uitibꝰ petẽ ſuffragia ſpũalia.⁊ ñ ꝛepᷣhẽder̃ ĩ
tpᷣalib. In alia uita aĩa ñ pt᷑ opꝑaꝛi.opa ꝗbꝰ
adiuuet ad głaʒ. uñ Criſo. Uita pñs pʒ exeꝛ
citiũ mãdatoꝝ:futura vo ſolatiũ.Si nibil o
peratꝰes h: fruſtꝛa ĩ futuꝛo ſpeꝛas. Iteʒ nee
bõa ipſa pt᷑ ab alijs mdicando ĩpetrare.qꝛ iñ
dabit᷑ ei. Puius ſignũ ſũt uitgineſ fatue.que

petẽtes oleu a pꝛudentibuſ ſè expulſe:ſʒ nee

diues epulo mendicãs guttã aque meruit ꝛe
cipere. Scio ꝗꝗ faciã qꝛ. ſ.ãteqᷓ; tollat p ſen
tentiam moꝛtis a uillicatõe. pᷣbita relaxabo
debitoꝛibdmi mei.⁊ diſtꝛibuã eiſ de faculta
tibꝰipſius. ut cũ amotus fuero a uillicatõe.ſ
1 morte:recipiant me ĩ domos ſuas.i.ꝑ eoꝝ
merita ⁊ ſuffragia recipiaꝛ in uita beata.ne
cogaꝛ fodere aut mendicare fꝛuſtra. Et ĩ do
mos oꝓluraliteꝛ ꝑꝑ diuerſitatẽ pᷣmioꝝ: qr ibi
manſiones multe ſunt. In has domos nullꝰ
pꝓt ingredi.niſi ꝑ oſtium miſcðõie uel ſpũał uł
corporalis. In cuiꝰ ſignum ſalomõ ĩ ĩgreſſu
ſanctaſanctoꝝ. fecit duo oſtilia de lignis oli
uaꝝ: p oleum em̃ miſcõia deſignatur. Nota
ꝙ manſiones celeſtes ſunt pauperũ. qr illis
date ſunt: paupeꝝ em̃ ſpũ eſt regnum celoꝝ
UVñ ſi diuites illuꝰ habeꝛe uolũt:oportet ut
a pauꝑibꝰ emant. Diuites em̃ hbabẽt domos
in teꝛa: pauꝑes ĩ celo.libenteꝛ ergo diuiteſ
recipiant pauꝑes ĩ domos ſuas in teꝛra. ut ꝗ
paupeꝛibꝰ recipiãtu2ꝛ alo⸗ aug. ebe
terram ? accipe gelũ. Ubi oſiderandũ caqò
ut᷑ ſupradictũ eſt.tres uille cõmiſſe ſt᷑ hoĩ.ſ.
mũdꝰ.corpꝰ ⁊ aĩa.quoꝝ fructus debet diſpẽ
ſare ad honorẽ dei. Coꝛpꝰ namq; ſuum ðbet
diſtribuer̃ ieiũijs.uigilijs.⁊ ceteꝛis laboꝛibꝰ
ꝓ ðo aſſũptis:⁊ tũc ſãitas fortitudo pulchꝛi
tudo que ſunt bona corpoꝛis. oprie erũt diſ
penſata.Si vo corporis labores ſuſtinere ñ
poſſit.dicenſ cũ hoc uillico fodere nõ ualeo
ſaltẽ bona anime q̃ ſunt amoꝛ. cognitõ ⁊ me
morta ita deſtribuat orando. meditãdo ð le
ge dñni. ⁊ cõctos ẽt inimicoſ amãdo.unt õoni
bus ſibi ꝛecõpenſetuꝛ.ꝙ laboꝛibus efficeꝛe ñ̃ᷣ
potuit.Etſi ꝛurſuſ oꝛate erubeſcit.utpote qꝛ
neſcit: dieens quemadmodũ ⁊ hic uillicꝰ di
cebat.m̃dicaꝛe eꝛubeſco.qui em̃ orat mendi
cat qꝛ fuffra giũ petit.tũc ceꝛte ñ reſtat. niſi
ut ꝓuideat ſibi taliteꝛ ð bõis terꝛe uille dni
ſde bõis tp̃ꝛ alibꝰelemoſinas largiẽdo ꝙ ta
lis diſpẽſatio oẽʒ ðfectũ excuſet cõꝑii ⁊ aie.
Jeiuniũ eĩ ꝙ deſtꝛibuit bõa corꝑis ⁊ or̃o qᷓ
diſtꝛibuit bõa aĩe:atq; elemoſina q̃ diſtꝛibu
it bõa mũdi ſt᷑ oꝑa ꝗbꝰhr̃ uita eteꝛna.Cõuo
catis itaq; ſingłis ſeoꝛſu his ab illis öbitõibꝰ
dni ſui.qꝛ rligioſ ⁊ pauꝑes qᷓtũcũq; iuſti ſt᷑
dᷣbitoꝛes dei: fecit circa eos miſpᷣiam de bõis
tpᷣralib ſibi traditis ad diſpenſandum dani
ipſis oleũ ⁊ triticũ oleũ quippe cõpaſſionis

De uillico

⁊ triticũ ſubuẽtò s.ad B tẽdit iſta ꝑabola

unt ſicut dedit ð bõis dni oleũ ⁊ triticuʒ. ſic ⁊

nos demus pauꝑibus de bonis a deo nobis
traditis oleum ↄpaſſiõis ĩterioꝛis ⁊ tꝛiticum·
ubuẽtõis exteric s qꝛ bo oꝝ nobis datoꝛ;
dñi.ſʒ tm diſpẽſatoꝛes fumus. In hoe aut
ꝓplus dedit de oleo qᷓ; de tꝛitico.ſigniſica
plus debemPꝰↄpati aſſectu:qᷓ; poſſumꝰſub
nenize effectu. Et laudauit dñs uillici. ñ dnſ
oĩuʒ. uillicũ iniqtatis.i.uillicũ iniquum. nõ
ꝙ aduerſus eũ fraudulenter: ſʒ pꝛo ſe pꝛudẽ .

teꝛ. ſᷣm pꝛudentiã huius ſeculi.ñ tũ bñᷣ ł me
ritoꝛie egiſſet: ñ̃ eĩ laudauit eum de fraude

quã fecit.ſʒ de pꝛudentia ⁊ ingenio quo ſibi “
in futurum ꝓſpexit.ẽ nãq; pꝛudentia dam

inbi ĩpoſteꝛum pꝓuidentia. Sic diuites buius

mundi nõ ſt᷑ laudabiles ð ceptõe ĩ illicitis
actibꝰ: ſg de hoc ꝙ pꝛudenter ſe ↄuertũt ad

piſtribuendũ bona ĩ pijs opibus:ut ꝑ hoc ꝓ

nideant ſibi ĩ futuꝝ.qꝛ ſʒ Ambꝛo.ſola miſe
ꝛicordia ẽ comes defunctoꝝ. Cui ẽt pꝛuden
tiſſime ñ ſolum dñs uillici:ſʒ ẽt dñs oĩm ap
plaudere ur̃ ſubiũgens ad quid hãc ſimilitu
dinẽ dederit. Quia ingt filij huiꝰſeculi ⁊? te
nebraꝝ.i.hoĩes tpᷣꝛalibꝰ intenti ⁊ amatores
mði:pꝛudẽtioꝛes ſt᷑ filijſ lucis ĩ generatione
ſua caꝛnali.i.ĩ ſecularibus ad q̃ uivẽtur ge
miti.i. magis aſtuti ⁊ feruidi ſt᷑ in carnalibꝰ

2⁊ tpꝛalib negotijs agẽdis qᷓ; filij lucis ⁊ uite

eterne. i.hoĩes ſpualibꝰ vputati ⁊ amatões
celeſtiũ ſint ĩ ſpualibus negocijs exercẽdis.
Dꝛu aẽtioꝛes ſt᷑ illi ĩ malo q; iſtiĩ bono. Uix
.n. iueniuntuz aliꝗ tantam pꝛudentiam ⁊
cuꝛã habẽt ĩ acqꝛendis bonis eternis ⁊ ꝑma
nẽtibus quãtam calliditatẽ ⁊ ſolicitudinezʒ
iſti habent ĩ acꝗrendis bonis tpꝛalibus ⁊ fu
itiuis. Pꝛo his.n. die noctuq; uigilant.ãgu
iantur laboꝛant. ⁊ modis oibus tales diui
tias coaceruare nõ ceſſant.ſicut bubo ⁊ cat
tus clarius nid ent de nocte q;ᷓ; homo non ad
legedum Iras ſᷓ ad capiẽdũ mures ſic filij
ſeculi acutius uidẽt qᷓ; filij Iuncis.nõ ad ſeiẽ
duũ legẽ dei: ſg ad acqzendũ bona mõi. Audi
ant hec filij lucis ⁊ a filijs tenebꝛaꝝ.ſ.huiuſ
ſeculi uĩci erubeſcant. Jõ ei hec ſcripta ſũt
uit audiẽdo pꝛudẽtiores fiant.von t ut iniꝗ
tatis uillicũ imitando fraundẽ ł iiuſticiam in

alliquo agant. Ubi Beda. Audiant ſapiẽtes

buius ſeculi.ut ſtultà ſapiam deſerere.⁊ ſa
dientẽ dᷣi ſtulticiã diſcere queant quãti eoꝝ

ſapiaʒ diuĩa eꝗtas eſtiauerit. quos nõ uere

pꝛudẽtes ſʒ ĩ generatõe ſua pꝛudẽtes eſſe cõ
memorar. Juxta B ꝙ alibi &. ue ꝗ ſapiẽtes

eſtis ĩ ocuſ ur̃is.⁊ coꝛã nobiſmetipᷣis pꝛuden
tes. Necnõ ⁊? amatoꝛes uite eterne fuios lu

cxis appellando nõ aliud eos ꝗ ſapiẽtes ſunt
nut mala faciant. bñ ãt facere neſcierunt qᷓ;
ſilios eẽ tenebꝛaꝝ arguit filij ãt lucis 2 filij
huius ſeculi uocant᷑.quo filij regni ⁊ filij p
titõis: cuius.n.qſq; agit opera eius coymia

iniquitatis.

. tur ⁊ filius. Dec Beda. Sed heu nos (ut ait
bierc.) feruentiſſimi ſumus ĩ terrẽis frigidiſ

ſimi ĩ celeſtibꝰ: ⁊ ſũmaʒz ĩ ꝛebus paꝛuis exhi
beatis alacritatẽ.ad maioꝛa tepeſcimus.ce
leꝛẽ habiture finẽ res ſine fine qrunt. cele
ſtes diuitias imortales honoꝛes pigꝛa q̃ ias⸗
diſſimulatõe negligimꝰ. q̊ hiero Ubi notan
duũ ꝙ quedã eſt ſapia nociua. ? iſta ẽ earnał

quam habẽt auari in acquirendo diuitias.

ſuperbi in acquirendo honores luxurioſi
in acꝗrendo olitias.U¶ ndae Yacobuis Mon
E iſta ſapia deſurſum deſcẽdens:ſʒ terrena

2

quo ad auaros.aĩalis quo ad luxuꝛioſos dia

Hholica quo ad ſuꝑbos. Quãtum ad iſtam

ſapĩam. ueꝑ è ꝙ fili huius ſeculi ſt᷑ pꝛudẽtio
2es filijs lucis.qꝛ filij lucis eã aſꝑnant᷑ ⁊ ſu
giunt. Scðᷣa ſapia ẽ ſuꝑſna.qͥ ẽ ſe ipertinẽ
tibus ad ſalutẽ. Iſta ſapia ẽ mudana ⁊ ſecn
laꝛis ſiue ſit philoſophica ⁊ phiſica ſiue ſciẽ
tia legũ ⁊ decretaliuũ.q̃p tanto dicunt᷑ ſupeꝛ
flue.qꝛ ſine ilis põt ſalus eſſe.Quãtũ ẽt ad
iſtã ſapĩam filij feculi ſunt ſepe pꝛudẽtioꝛeſ
qᷓ; filij lucis.qꝛ uiri ſpũales paꝝ curãt de ta
libꝰ ſciẽtijs.Tertia ſapia ẽ ne ceſſaria.q̃ eſt
de expediètibꝰad ſalutẽ.⁊ iſta ẽ ſapĩa diuĩa
q̃ ↄſiſtit ĩ va dei ⁊ boni cognitõe. Quãtuʒ
q̃t ad iſt am ſapĩam. ſfilij lucis ſt᷑ prudẽtiões
q;ʒ filii hꝰſeculi.imo ĩ ꝛebus diuiniſ filij ſecu
li uidẽtur eſſe ſtulti filij àt lucis ſt᷑ ualõ ſa
pientes ⁊ ꝓuidi.Qui ãt ſt᷑ filij ſeculi:ñ appa
ret màifeſte: ſʒ tñ põt de hoc aliq̃ ↄiectura
haberi. Una ẽ ꝗa cõiter filius hʒ ĩcliatõeʒ
ad artificiũ pr̃is:⁊ iõ quando ꝑſona tota eſt
mundana ⁊ ad negotia mundi icliata.ſignũ
ẽ ꝙ ꝑtinet ad filios ſeculi.Secunda ↄiectu
ra ẽ.ꝛ filius aſſumit arma patris:ſic ꝓꝑſona
q̃ i ſeipa aſſumit aꝛma mundi que ſunt ſuꝑ
bia.auaritia.gula.luxuria.hec uidetuꝛ ꝑtie
re ad geneꝛatõem mði.F ilij at lucis ſimili
ter cognoſcunt duplici ↄiectura. Prima ẽ
oñ ꝑſona cum oĩ deuotõe ſuſtĩet uiſitatõem
dei.qua uiſitatur per flagella: uel alio quo
cunq; modo ⁊ quando non peꝛmittit aliqd i
corde ſuo quod eſt contrarium deo:ſignum
eſt ꝙ ẽ filius dei. Secunda coniectura eſt
quia comun ter pulli auiuʒ comedunmt libẽ
ter cibum quo conſueuerunt uti parẽtes eo
rum:⁊ in ipſo potiſſime delectaxvtur:ſic quà
do homo libẽter deguſtat celeſtia que fue

runt cibus xpᷣi. ⁊ ei ſapiũt talia.ac cõtinue

conatur qualiter ĩpleat uoluntateʒ dininã:
iſte ẽ ppᷣe filius dei. Deiĩde quaſi a mioꝛe
iſert condendo pꝛopoſitum. Et ego uobis di
co facite uobis.i.ad ueſtram utilitatẽ ami
cos de mãmana iniquitatis.ſ.de tpᷣꝛalibus
diuitijs.ſed non eo modo quo fecit uillicus
iniꝗtatis.non defꝛaudando aliena: ſed laꝛgi
endo ur̃a ut cũ defeceritis meritis ꝓpꝛijs ⁊
pñti uſta: ꝛecipiant uos ĩ ef᷑na tabeznacula.

id ẽ ꝑ ſua merita ⁊ ſuſfragia impetrẽt apud

6o diuitie noe nalo ſunt
nus dictur mifnona iniqu
cruſo. rinoe i un uen⸗
uun gyninit ec / lee
nt, ꝛomirttut ei ſecu ne
ſycietate ?thant eſire/ ſtabilt
biti geiectoͤem. Gcdor ini⸗
gunt ac ſye t fine in eis otituu
iniquemamon peſt eis qui tem
pidſtate u halit auanicie ge
1ſepe facium hoies inignos i
ins Quano aſand multan
WAeria Gitias id an
Terpencat imelns Ads⸗
Qaimocn enimi de
ribteipgeceſonidus neceſf
gimuſte Uſunpalerit glie⸗
ciotſnia Onniodiues an
ninene nulitaeis e inei,
n habet a ſnha bung
ſuſſcen d ali gd nereſſtn
di wriiemii Genin⸗
ingei Ulta neteſſarig nite

Primi necedltanhe
intig id eſ zend Sogatnn

culiſunt ſeye nuu tetief
hinleg ir muͤten
ſapine reſinit def
tus,r ili lyirciii
n engnite, Auin
lilucisſir inie
ebus inini ſlij ſecu
iſtlucis ſt ualö ſa
ſe flizſeculi: ſ appa
je hoc alii diectura
er flins bz icistdez
guando dſona a
muncice d
eci echneg dietn
Kerma daris d on
wna mundi gde ſont ſun
Aupumia bec udem ie
mdi Fliait lucigfnil
plici ectunn, inge
euorde ſuſtiet uiſtatden
er fagella: uel gliond
Go non permittſt igci

Secunde partis

deum uoſ finaliter recipi ĩ uita beata. Ad G;
tabẽnacula ꝓpheta ſuſpiꝛãs ait.qᷓ; dilecta ta
bernacula tua.quaſi diceꝛet dñſ.Si ſibi ĩ fu

tuꝛũ ẽt cum dolo ⁊ fraudolẽter puidens lau

dat : multomagis laudãdi eruis. ſi ſine volo
⁊ legittime uobis puideritiſ.Ubi Gꝛeg.ſi noſ
eoꝝ.ſ.pauꝑum amicitijs et᷑na tabernacula
acꝗrimꝰdates penſaꝛe debemus.qr patꝛoniſ
potiui offerimus muneꝛa qᷓ; egenis bona laꝛ
gimuꝛ. Mamona mãmõòe ligua ſyra diuitie
dicuntu? ⁊ mãmõ mã monis ſathanas ꝗ opi
bus ſeducit appellatur.&t ẽ aduertẽdũ ꝙ; ñ
dieunt hic diuitie iniquitatis qꝛ inique ⁊ ðᷣ
malo acquiſite: de illis eĩ ñ pᷣcepit dũſ fieri e
lemoĩnã cũ nũqᷓ; bonus uſus iuſtificet male
acꝗſita: ⁊ ideo talia ſunt reſtituenda non ĩ e

le noſinis dãda. P oteſt tñ de diuitijs ĩ q a

fectu ł actu male acquiſitis fieri elemoſnaſ
ut de acquiſitis ꝑ meꝛetꝛitiũ uel lenociniũ c
diebꝰfeſtiuis laboꝛando uel huiuſmõi. Si
vo diuitie nõ de malo ſunt acquiſite nihiloĩ
nus dicũtuꝛ mãmona iniquitatis.pluribꝰ de
cauſis. ſdrimo qꝛ ñ ſunt uere diuitie.nec ſer
uant ꝙ ꝓ mittũt: ſed falſe:qꝛ fallunt ⁊ decipi
unt. Dꝛomitttũt eĩ ſecuritatẽ ⁊? dant tĩoꝛeʒ.
ſacietatẽ ⁊ dant eſuriẽ.ſtabilitatẽ ⁊ dant ſu
bitã deiectõem. Scõðo qr iniqui in eis confi
dunt ac ſpẽ ⁊ finẽ in eis ↄſtituũt. Leꝛcio ꝗa
iniquꝰmamon ſeſt eis qui temptat hoĩeſ cu
piditate ut ſᷣuiãt auaricie ꝙ ẽ idoloꝝ fuitus
⁊ ſepe faciunt hoĩes iniquos ut ſꝑ ðòſiderent
aplius.Quarto qꝛ ſunt multarũ imquitatuzʒ
materia:ppꝑ diuitias eĩ multa ↄmittũt imq̃
⁊ expendũt᷑ ĩ multis illicitis ⁊ ſuperfluis.
Quinto qꝛ ut pluꝛimũ acquuũtuꝛ iniq̃̊:ĩ plu
ribꝰeĩ pᷣdeceſſoribus neceſſe ẽ aliquẽ reꝑni
iniuſte uſuꝛpauerit aliẽa. uñ uulgata cõi
dicit ſnia. Omnis diues aut iiquus ẽ. aut he
res iniqui.Sexto dicũtuꝛ mãmona iniquita
tis.i.inequ alitatis qꝛ ineq̃liter poſſidentur:
nã unꝰhabet ad ſuhabundantiamaliꝰ ad
ſufficientiẽ.aliꝰ ad neceſſitatẽ extꝛemã.aliuſ
ad totalẽ penuꝛiã. S eptimo qꝛ iniqui ꝛetinẽ
tuꝛ ꝙ ei ultꝛa neceſſaria uite retinetur. nec
ꝓximi neceſſitatibꝰeꝛogatuꝛ: pecunia ẽ iniꝗ
tatis. id eſt ð equitatẽ: in ea enĩ ñ ſeruamus
equitatẽ quã ꝓpximo ðöbemꝰ:quẽ ſicut nos di
liger̃ iubemuꝛ. Daupꝑeſ & recipient nos in ſu
as domos celeſtes.ſi nos eos recepimꝰ nos ĩ
noſtras domos teꝝeſtres. Uñ aug omia bo
na ſua dedit de'duobus hoĩbus diuitibꝰ ter
ꝛena: pauperibꝰ celeſtia. Sed deus uolenſ u
tꝛunq; ſaluaꝛe. cõſtituit ut ̊ diuites in ſua
heꝛeditate r̃ cipiãt paupes ⁊ paupeꝛeſ in ſua

hbeꝛeditate eos collocent. ut uteꝛq; per aliuʒ

collocetuꝛ.hec aug.Et ſi ñ omnes pauperes
poſſunt nos r̃cige ĩ domos celeſtes:tñ quia
largimuz his.recipiemuꝛ ab angelis ⁊ ſct᷑is
quia largiendo pauperibꝰangelorũ nobiſ ce
teroruq; ſanctoruʒ grẽ̃am ↄperamus:⁊ q;is

Lapkłm. xð.

bonũ ſit eligere pauꝑes bonos ⁊ alij pᷣferre
in datõe elemonne. rñ ꝗ dat ĩdigenti pctori.
no qꝛ peccatoꝛ ſed q; hõ ẽ nõ peccatorẽ nu
tꝛit ſed iuſtũ qꝛ culpã ñ diligit: ſed nãʒ. Qui
at elemoſinà acceptuꝛꝰ ẽ at:ẽdat bene ſi ĩidi
geat.alioꝗn ñ accipiat ne rapinaʒ ↄmittat.
Un hiero. Monache ſi eges ⁊ accipis: das
potiꝰ qᷓ; accipias.ſi ãt ñ eges ⁊ accipis ꝛapis.
Poꝛro non ĩdiget monachus ſi hẽat ꝙ natu
re ſufficit. Et hanc ſufficiẽtiã apoſtolꝰ certa
diffinitõe deſcꝛibit. hũtes inꝗt alimta ⁊ qui
b' tegamuꝛ his ↄtẽti ſumus. Uñ i collarõne
abbatis Abrahe. Noueris ãt te ex ̊ nõ leui
affici detzimto.qꝛ cũ ſis ſani corporis ac ro
buſti. ſtipe ſuſtẽtaꝛis aliẽa.q̃ iuſte ſoł ẽ dehbi
libus attributa. Miſericoꝛdie eꝛgao operibꝰ
ĩſiſtamus.qꝛ młta bõa ⁊ ĩ nita ⁊ i mortæ no
bis ĩide ↄpamꝰ. Vñ Hiero.Non memini me
legiſſe male moꝛtuũ qui libent᷑ exeꝛcuit opa
pietatis.hẽt eniʒ multos ĩterceſſoꝛes:⁊ ĩpoſ
ſibile ẽ multoꝝ pᷣces ñ exaudiri.uñ ⁊ leo pa
pa: Quicꝗd ĩ cibos paupeꝝ.ĩ cuꝛatões debi

tatis impenditu: n minuitu: ſed augetur

Nec iinq; apo deũ pire poterit q fidelis be

nignitas eꝛogaueꝛit: qũ ꝙ cuiq; tꝛibuit:id ſi
bi ad pᷣmiũ r̃condit. Beati.n. miſcões:qm̃ ip
ſoꝝ miſerebit deus. Nec delictoꝝ memoꝛia
erit ubi teſtimonium pietatis affuerit. B leo
papa religioſus nero ⁊ qui ñ habet unõ poſ
ſit elemoſinã daꝛe mateꝛialem:nihilominus
ex corde põt facer̃ elemoſinam:dᷣo ualõ gra
tam uidelicʒ ad q̊ uoluntatẽ hẽndo,ſeu etiã
illatas ſibi iniuꝛias ꝓximo indulgendo ł ad
uerſitati aliene ex corde compatiendo. Igi
tur o mõache.o cleꝛice.o layce.dũ uiuis co
gita qualiteꝛ öbeas operari. ut ſcias ⁊ habe
as ꝗd in iudicio poſſis ꝛeſpõder.ubi audies
ꝛedde rationem nillicationis tue. Uillici eĩ
ſumus nõ domini reꝝ temporalium ⁊ ſpũali
um nobis ad neceſſaꝛios uſus proximorum
ↄmiſſaꝝ.Etſi eas pximis non diſtribuimus
aliena rtinemꝰ. Un Criſ. Opio q̃dã erronea
aggenerata mortalibꝰauget crimia: minuit
bona.Ea va ẽ opinaꝛi.ꝙ ea quecunq; poſſiõ
mus ĩ uſu uite.poſſidemꝰut dñi. Et ideo ẽt o
portune ea aphendimus tanquam bona pꝛe
cipua. Sed contrariũ ẽ. Non eĩ nos domini
in uita pnᷣti collocati ſumus in ppria domo
ſed ranq; hoſpites ⁊ aduene quo nolumꝰ du
cimuꝛ ⁊ quo non putamus.⁊ qui nunc locu
plex ẽ: in bꝛeui fit mẽdicus.Eꝛgo:quicũq; ſiſ
noueꝛis te eſſe di ſpenſatoꝛẽ alienoruʒ ⁊ trã
ſitorij uſus ⁊ hreuis ſibi iura conceſſa ſt᷑ᷣ.
Abiecto gab anima dominii faſtu. ſũas hu
militatem ? modeſtiazguillici. Pec Criſoſto
mus. Attende ⁊ aliud quod tibi dicet᷑ iâ
ei ñ poteꝛis uillicar̃ ⁊ opari. Uñ Criſ.Quot
tidie talia ꝑ effectnobiſ exclamat de ondẽſ
nobiſ feruentẽ ĩ meridie ſoſpitate plus qᷓ; ad

F.

De diuite epulone

ueſpeꝛaſcat exanimẽ.⁊ alium inter pꝛandia
pirantẽ: 2 piuerſimode ab hac uillicatõe
diſcedimus. Sʒ fidelis diſpenſatoꝛ. ꝗ de ꝓ
pꝛia diſpẽ ſatõe ↄfidit.bᷣnderat cũ paulo diſ
ſolui ⁊ eſſe cũ xpᷣo. Is ãt cuiꝰ ſt᷑ uota terre
na anxiat in exitu. ̊ Cri. Cogita ẽt ꝙ tũc
fodere nõ ualebis ⁊ mẽdicaꝛe erit ↄfuſiõis
Unde Beda. Ablata ꝗppe uillicatõe foder
nõ ualemus qꝛ finita hac uita in q;̃ tm̃ licet
oꝑaꝛi: nequaq; ultra bõe ↄuerſatõis fructũ
ligone deuote ↄpũctõis lʒ inquirere. Men
dicare ↄfuſſiõis ẽ: illo.ſ.peſſimo geneꝛe mẽ
dicandi. quo vᷣgines ille fatue mẽdicaſſe fe
runt᷑. ⁊ de quo ſalomon ait.pꝑꝑ frigus piger
arare noluit: mendicabit g egeſtate ⁊ i da
bit᷑ ei. Pec Beda.Ut ãt idẽ diẽ Beda. ſi hi
ꝗ pᷣbent elemoſynã de iniquo mamona faci
unt ſibi amicos a ꝗbus in eteꝛna tabeꝛnacu
la recipiãtuꝛ.quãtomagis hi ꝗq ſpuales lar
giunt epulas.ꝗ dant ↄſeruis cibaria in tẽ
poꝛe ſuo:ceꝛtiſſime debẽt ſpe ſüme retꝛibu
tõis erigi.¶ Poſtq; ᷓ dñs pᷣmiſſit de diſpen
ſatione pecunie coꝛpalis:ſubdit de diſpenſa
tõe pecunie ſpualis: dicẽs.Qui fideliſ ẽ ĩ mi
nimo ⁊ ĩ diſpenſatõe mĩoꝝ.ſ.tpraliũ.⁊ ĩ ma
iori.i.in diſpẽſatõe maiop.ſ.ſpũaliuz fidelis
ẽ.Et ꝗ in modico.ſ.in caꝛnalibꝰ iniquus ẽ.
ut nõ bene ꝓ neceſſitate pximoꝝ expẽdat:⁊
in maioꝛi.ſ.ĩ ſpualibꝰ iniquꝰ ẽ.ut nõ ꝓ utili
tate cõi diuidat.q.d. Qui bona tpᷣꝛalia que
ſt᷑ minima bene diſpenſauit in elemoſynis ⁊
in alijs pijs uſibus:dignus ẽ ut ſibi ↄmittat
diſpẽſatio ſpũaliũ q̃ ſt᷑ maiora: qꝛ fidelitas
diſpẽſatõis pᷣme:ẽ argumentum fidelitas ſe
cunde.Et qui modica.ſ.bona tpꝛalia nõ bñ
diſpẽſauit: ſed in illicitis ↄſumpſit uel male
retinuit: indignus ẽ ut ſibi ↄmittat diſpẽſa
tio matoꝝ.ſ.ſpũaliũ:qꝛ ĩfidelitas pᷣma ẽ ar
gumentü ſecnude. Pic habes aꝛgumentũ ꝙ
auaꝛus nõ ẽ bonus pᷣdicator ł pᷣlatus.uñ ſub
dit. Si g iniquo mãmona.ſ.ĩ bonis tpꝛalibꝰ
2 diuitijs fideles nõ fuiſtis diſpenſando que
ſunt magis bona vᷣm apparentiã:qᷓ; ̃m ueri
tatẽ.ꝙ ueꝝ ẽ.ſ.bona ſpũalia.que ſunt uera
bona.ꝗs cꝛedet uobis.i.tradet uobis ad diſ

penſanduũ.q.d.nullus ſapiẽs.Uñ habes exẽz?

plũ de quodã epᷣo.qui quarxtuõ caſeos tradi

dit ad cuſtodiendũ nepoti ſuo.⁊ qꝛ male cu

ſtodiuit:iõ euꝛã aĩaꝝ tradere ſibi noluit.Et

ſi in alieno fideles nõ fuiſtis.ſ.ut tpᷣꝛalibꝰ qᷓ

ſunt aliena a novis.qꝛ ſunt extra nos.quod
ueꝝ ẽ.ſ.bona ſpùalia que ſunt habentibus ĩ
trinſeca. quis dabit uobis ad diſpenſandum
.ꝗq.d. Nullus ſapiens h̊ faceret.Qui eĩ fideł
nõ ẽ in diſpenſatõe bonoꝝ fortune ⁊ diuitia
ru coꝛꝑaliũ.que reſpectu ſpũaliũ fłe diuitie
ſunt: ⁊ a nobis aliene. qꝛ extra nãm noſtraʒz
ſita nihil ei itnlimus ĩ huc mõm ⁊ nihil hic
auferimus.poſſuntq; nobis aufeꝛꝛi ẽt nolen
tibus:diſpenſatõeʒ bonoꝝ gr̃e ⁊ diuitiarum

7 laz aro mendico.

ſpũaliũ q̊ uere diuitie ſt᷑.⁊ nr̃a qꝛ ꝓprie hoi
deputata: ad ea enim habẽda nati ſumus:
nec pñt nobis auferri nolẽtibus: nullus eniʒ
credeꝛe ł dare dʒ: qꝛ ĩ eis ẽt ĩfidelis eſſʒ. Un
Ambꝛo.Aliene a nobis diuitie ſunt: qꝛ pᷣter
natuꝛã ſunt. Neq; nobiſcũ naſcũt. Neq; no
biſcũ tranſeunt. Neq; eĩ nr̃a ſt᷑.q̃ non poſſu
mus auferre nobiſcũ. Sola uirtus ẽ comes
defunctoꝝ.ſola nos ſegꝗtur miſcðia .Et ut di
cit Aug. Põt hõ ĩuitus amifteꝛe bona tpᷣꝛa
lia.nuũq; aãt niſi uolens ꝑdit eterna ſʒ Bedã.
ĩ minimo ẽ fidelis.ꝗ hzʒ niſcera pietatis ? o
pera miſericõdie. dado elemoſynas ⁊ diligẽ
do pximos:ĩ maioꝛi ẽ fidelis.ꝗ oĩo adheret
cꝛeatoꝛi ⁊ unus ſpũs cũ eo deſiderat fieri.
Sʒ qui fꝛatrẽ nõ diligit quẽ uidet.nec ege
ni miſeꝛet᷑.quo diliget deũ quẽ non uidet.
⁊ quũo ſeipᷣum deo tꝛibuet.ualde g ↄſideran
dũ ẽ in electõe pᷣlatoꝝ ⁊ pᷣpoſitoꝝ.quales in
modico fueꝛunt ⁊ qd pietatis ⁊ miſericõdie
habueꝛint. quoniã ꝗ in modico fideles non
unt. in magnis. qauoq; fideles non erunt.
Vnñ pᷣcipit apoſtolus thimotheo ⁊ tito.ut in
eligẽdo epᷣo ſemꝑ pᷣconſideꝛent ſi fidelis fue
rit ⁊ nõ auarus in diſpenſatõe ꝛei familiariſ
Sepe eĩ auaꝛus ĩ erogatõe pecunie coꝛpatł.
auarus ẽ in erogatõe talenti ſpùalis. ut nil
feꝛe faciat.niſi ꝓ pecũia uel ꝓ ꝑſonis. ⁊ iux
ta acceptõem pſonaꝑ- Comitat ei eum ſepe
quaꝛitia ⁊ cupiditas uſqʒ ad ſpũalia. Et iðo
tales ſi pmouẽt in eccłia.nõ ẽ ex dei ordĩa
tõe ſʒ magis ex ꝑmiſſiõe quadã diuina. de
mus igituꝛ aliena. ut ſuſcipiamus noſtra: p
beamus paꝛua:ut recipiamus magna.ſemi
nemus in benedictiõe ut metamus benedic
tionẽ.ſʒ qui paꝛce ſeminat:parce ⁊ mettet.
Si bene diſpenſamus bona mĩora.ſ.fortũe
2 nature merebimuꝛ ꝓmoueꝛi ad bona ma
ioꝛ⸗ .gr̃e ⁊ glorie. Ofo.
Oſe ieſu xpᷣe.aĩam medã fac untutuʒ
uillã. ne uillicꝰtuꝰ rõ mea diſſipet bo
èrna tua mihi credita.qꝛ poſt mortem
neſcio quid meritorij faciã. Remitte mihi
centum cados olei.quos tibi debeo ꝑ contẽ
platõem:⁊ centum choꝛos tꝛitici.quos tibi

debeo ꝑ opatõez ⁊ amici tui paupꝑes qui te
diligunt.⁊ tibi ↄformãt᷑:fiãt mei apð te ĩteꝛ
ceſſores. aduocati ⁊ patroni. ut eũ defeceꝛo

pðpᷣjs meritis. ⁊ ab hac uita. recipiaꝛ meꝛitiſ
eoꝝ ⁊ ſuffragijs ĩ domos ſuas.ſ.ĩ eteꝛna ⁊ di
lecta tabeꝛnacula. Amen.

¶ Dde diuite epulõe ⁊ lazgzaro mdico ad ianu
4 ei⸗ entem. Capitulum. Sedecimum.
Pariſei ãt ꝗq erant auaꝛi.audiẽ
tes dñm ieſum de ↄtẽptu muùdi.
N 73 auaritiaʒ diſputantẽ.ac ho
mines ab appetitu diuitiarum
retrahentem. æ ad faciendum elemoſinas ĩ
ducenteʒ deridebant eũ q̃ſi irrationabiliter

is.auia ſt eis innafta uin
ſen abꝛnhi t ali ciuttes
1 placue,t ieis Uoecun
treduglens eon ge unn g
cia cccens, Cas eſtis qui un
im tvibus lanicinm ueſtt
ſallecoloꝛando ? opa ura ur:
mnini faciengoe ir cuioi
ia ſunt)nouit coꝛda ufa.? im
leme cꝛ homimbus T in rep
pini gal uidem in facie: alruͤ ?
inſicia ndepiſtensinre ab
adad deainreynnöe deie
ERRRTANANRNtNNR
ipocrite d zotie rörom
exaltant apud holes iamd
biles ſunt apu de Igitr
ci oeuens t ſncta
tu:ſtmencu ẽ cullibet ita

coglico ? opando mala⸗

cia Giei ei pfften e,
en,
cniſengcnt nxai⸗

er lalgeſ ofnnn
tor imio: aun
1pietatist mnſert ie
uigin noceo ſieles in
lo ſieles hoyn erunt,
us /binorbrot /ſo r in
confcenenr elig ſye
penſumie ifimlini
ogaloe ecnnie cmyel.
tolenti ſunlio, ur nil
iia uel o oſonis. ? iux
CLomifat ei eum ſepe
ſqz ad ſpüalia. Et ido
ckia Nod er dei ordin
ſiöe nadi dning de
1 lciamns NN
feciiamus Magde eni
täeunnenmsdendt
ſeminan:parce ?1 mene
s Pa miora fortie
imus pnoeꝛied de n
je, .
e nian nei fte nituntz
emimrdſce do
tncpoſtnonen
mitte mibi

Gecunde partis

loq̃retuꝛ.⁊ ↄꝛia legi ꝓphetiſq; pꝛeciꝑet.ubi

multi ditiſſimi ðᷣo placuiſſe legũtuꝛ. ?⁊ obſeꝛ

uatoribus legis bona tpᷣralia ꝓmittuntur.ñ
attendentes qꝛ ĩ lege carnalibus minoꝛa ꝑꝑ
regnũ eternum.⁊ in euangelio ſpũalibꝰ ma
iora ꝑꝑ regnũ celoꝝ iure precipiuntuꝛ: ⁊ iõ
inteꝛ legẽ euangeliũ.ſicut ꝓmiſſionũ ita ⁊

pᷣceptoꝝ dẽre eſſe diſtantia. Ibi nãq; dictũ

ẽ ſi uolueritis ⁊ audieritis me:bõa t᷑re ↄme
detis: hic vo beati pauperes ſpiritu:qm̃ ipᷣo
rum ẽ regnũ celoꝝ. Itẽ lex ñ ꝓmittebat tẽ
poralia tanqᷓ; principale pᷣmiũ:⁊ iõ ubicũgqʒ
in ſacra ſcꝛiptuꝛaꝓ actibus vtutũ ꝓmittũt᷑
bona tpᷣralia.ſub illis iutelligut bona ſpiri
tualia ⁊ et᷑na tãqᷓ; pꝛincipalite?ꝛ ꝓmiſſa nec
tpᷣꝛalia ſic ꝓmittũt᷑ ad malü uſum ſicut pha
riſei iſta ad öfẽſionẽ ſue auaritie male indu
cebant:ſed ad bonũ.quia illi qui hene utũt
diuitijs nõ ſeruiunt eis nec ömoni ꝑ eas tẽp
tanti:ſʒ magis econueꝛſo diuitie ſeꝛuiunt ip
ſis.quia ſt᷑ eis iuuamta uirtutis:⁊ tales fue
runt abꝛahã ⁊ alij diuites qui deo ſeruierũt
? placuer̃t ĩ eis. Uñ occurit eis dñs cõfutãs
? redaꝛguens eos de nana gloria ⁊ de auaꝛi
cia:dicens. Uas eſtis qui iuſtificatis uos co
ꝛam hoĩbus.auaꝛiciam ueſtꝛam pᷣdicto mõ
falſe coloꝛando ⁊ opa ur̃a ut ab hoĩbus uið
amini faciendo.deꝰ ãt (cui oĩa nuda ⁊ aper
ta ſunt) nouit coꝛda ur̃a.⁊ iniꝗtatem ibi la
tentẽ.qꝛ ꝙ hominibus ⁊ in reputatione ho
minũ qui uident in facie:altũ ẽ.i.apparens
iuſticia ⁊ nõ exiſtens. in re abhominatio eſt
apud deũ.⁊ in reputatõe dei qui uidet in cõ

bᷣ.ꝗa ſimulata ſanctiras duꝑlex ẽ iniquitas
Eſt ſimulatio ⁊ miquitas.Audiant hoc

ipocꝛite ? ãbitioſi qꝛ q;tomagis apparẽt ⁊ ſe
exaltant apud hoĩes.tantomagiſ abbomina
biles ſunt apud deũ. Igituꝛ qꝛ deꝰ uidet coꝛ
da ⁊ ꝑ ↄſequens ẽt ſacta quantũcunq; ſecre
ta:ſtudendũ ẽ cuilibet ẽt cũ ſolus fueꝛit. ut
⁊ cogitãdo ⁊ opando mala declinet ⁊ bõa fa
ciat. Si eĩ deũ pnñtem.⁊ oĩa uidentẽ ⁊ uindi
cantẽ ſempꝑ cogitaremꝰaut uix aut nũqᷓ; pec
caremus. Un Boetius. Aduerſamini uitia.
colite vᷣtutes ad rectas ſpes aĩuz ſubleuate
huiles pᷣces in excelſo poꝛꝛigite. magna uo
bis ẽ neceſſitas indicta ꝓbitatis.cũ ãte ocu
los agitis iudicis cuncta cernentis. Quia g
phaꝛiſei corã hoĩbꝰſe iuſtificabãt ⁊ iuſtoſ eſ
ſe oſtendebãt: pctoꝛes q̃ſi ĩfirmos contẽnen
do, ⁊ elemoſynaꝝ ̃media negligẽdo qᷓ; iuſte
auaritia ? auaꝛa altitudo damnanda ſic:
in ſequenti dñs docet exempla ꝙ maxime ĩ
ducit᷑ ad puocandũ hoĩes ad oꝑa miſeꝛicoꝛ
die. ex diuite pꝑ öfectũ pietatiſ ⁊ miſcõie dã
nato ⁊ non r̃ hic ꝙ ſit ꝑ ibola ł ſimilitudo.
quia ẽ rei geſte narratio. VInde ᷣ̃m quoſdazʒ
diues iſte nabal erat. quẽ dauid occider̃ uo
lebar ga uictualia ſibi ⁊ ſuis negauerat. Di
cit g hò qnidam. ubi notanvum quod homo

Lwa

Capłm. xvj.

potius ſonat hic in uicium qᷓ; in natnraʒ: ut
dicat homo ab humo.i.bumo adherens ꝑ
amorem terꝛenorum. ſecundũ Grego. Non
exprimit᷑ nom̃ eius qꝛ ñ eꝛat a deo peꝛ appꝛo
batõeʒ cognitꝰm ꝙ dicit ſaluatoꝛ rĩprobat᷑.
nũq; noui uos.Uñ quaſi ignotus apud deuʒz
nomine ñ deſignat᷑: neq; nominatuꝛ a ðo. q?
nomen q̃ſierat a mũdo. Põ ergo quidã erat
diues.ñ tã a poſſiõe diuitiaꝑ:qᷓ́; ab amore
eaꝝꝑ ecce ſuꝑfluitas ĩ ſẽſu:⁊ ↄcupia oculoꝝ:
c iduebat᷑ purpnꝛa rubea ðſuꝑ pp inanẽ glo
riã ⁊ biſſo albo deſubtus ad carnẽ ꝑp molli
tid ecce exceſſus in ueſtitu.⁊ ſuꝑbia nite: ⁊

epulabat quotidie ſplẽdide. ſeꝛuiendo gule

magis q; nature: ecce exceſſuſĩ uictu ⁊ ↄcu
pia carnis.ſᷣm ꝙ ueſtimẽta ita ⁊ epule. Ad
mollitiẽ ⁊ luxuriã cultu r̃gio diſſoluebat cãᷓ
nẽ exteriꝰ.ac cibis ⁊ potibꝰ ꝛeuouebat ĩteri
us. Et eꝛat quidã mdicꝰ noĩe lazar? iui
ti adiungit pauꝑ.qꝛ alter alteꝛi ↄfert:ſʒ diffe
renteꝛ.qr diueſ ↄfert tꝑaliteꝛ ⁊ paupꝑi:⁊ pau
pꝑ ſpuᷣaliteꝛ diuiti. Uñ criſ.Dũ diues ſuſtẽtat
pauꝑem: ſuſtentatuꝛ a paupere.Exprimituꝛ
autem hic nom̃ pauperis.qr deo p approba
tõʒ erat cognitꝰ:ſicut ⁊ moyſi dixit. noui te
ex noie. Uñ ⁊ pauperibꝰ humilibus dr̃ gau
dete ⁊ exultate.qꝛ ur̃a noĩa ſ- cripta ſt᷑ ĩ ceł.
lazarus pauper et hũᷣilis nominatur: diues
nero nec noĩe dignuſ habetuꝛ. Noĩa bonoꝝ
ſcꝛipta ſt ĩ libro ðt. ⁊ noia maloꝝ ĩ libꝛo dia
Pa⸗Sn q? pẽſandu ẽ.quantũ ĩteꝛeſt ini pu
blic legẽ mũdi et benignã legẽ ðᷣi. Nã diui
tes ſt mundo celebres ꝑ noĩa ſua: ſʒ paupe
res latẽt nec nomen ĩ mundo hẽnt. Mos eſt
dicendi. Qñ de urbe ꝓfecti ſumꝰ: obuiauit
nobis tal comes łᷣ dñs.Ecõtra de pauperta
te dr̃ nobiſcũ unꝰpaupeꝛ agebat iteꝛ. Sʒ in
euangelio eſt mos qrius. qr paupis nomẽ ex
primitux: diuitis uero nom tacet᷑.ſuꝑbos di
uites ꝑ iudiciũ reprobatõis deꝰneſcit humi
les pauꝑes ꝑ iudiciũ approb atõz noſcit. Co
minꝰaſpicit hos:⁊ eminus arcet illos. Diui
tibus ſt᷑ nomina ĩ culmine mũdi:ſed paupe
ribꝰſunt noia ĩ aula dᷣi.Qui iacebat ad ianu
am eiꝰulceribus plenꝰ:ut ex uicinitate ma
gis appaꝛeꝛet duꝛitia diuitif.exeũdo ⁊ reuer
tẽdo eu uidẽtiſ ⁊ patĩa paupif ex uiſõe diui
tis. Ubi cꝛiſ. Infeliciſſime hoĩum moꝛtẽ coꝛ
poris tui uides iacer̃᷑ añ ianuã:⁊ ñ miſereris
Si dei precepta ñ ↄſideras ſaltẽ miſerere 2
ditõis tue.⁊ time ne ⁊ ipſe talis effitigris ci
piens ſaturari ð micis ñ dicit de pretioſis q̃
cadebant de m̃ſa diuitis. quodãmodo dicẽs
ad diuitem. Sufficiunt mihi mice mẽſe tue
quas abiciendo proicis inde. Prebe de ſi up
ſluo elemoſynã fac de non damno lucruz in
quo nimia duritia apparet.eo qð perire peꝛ
mittebat. uñ ꝓauper ſubleuari poterat. Et
nemo illi dabat.quia tali domio talis fami
lia:⁊ iõ conformabant ei in mentiſ duritia

De diuite epulone

Cum ergo ante ianuam iaceꝛet. ex uiſione
paupꝑis diuiti ñ miſeꝛẽti.cumulus dãnatiõis

ifert᷑: ⁊ rurſus ex uiſione diuitis tẽptatuo

tidie pauꝑ ꝓbat᷑.Quẽ ad maiorẽ ipiuspba
tõem paupeꝛtas.ſimul ? egꝛitudo ⁊ uiſa di

uitis copia.⁊ nulla ſibi adhibita ↄſolatio af

ficiunt. Ubi Cri.E grotatio bʒ aliquod ſo
latiũ ſi opes hʒ. Si ãt ad ĩfirmitatis magni
tuginẽ accedat. ⁊ paupertas duplex ẽ infir
mit as. Quanto ergo in iſto pena ẽ in quo ĩ
ter tanta nulnera non meminit doleꝛes pla

gaꝝ ſed famis. Sed ⁊ canes ueniebant ? li

gebant ulcezꝛa eius. Unde talis pietas ĩ lin

gendo ulcera paupꝑis:aꝛguit dquꝛitiã diuitiſ
qꝛ magis curiales erant canes pauꝑi:q; eoꝝ

dũs. Et nec a ſe canes ꝛemouer poterat nec

niſitator elat ꝗ ꝛemoueret. Qui ẽt ſi mordẽ

do punxiſſent: non eſſet ꝗ illos amouiſſet.
Factũ ẽ aũt ut moreret᷑ mendicus ĩ patĩa qᷓ
opus ꝑfectum hʒ ꝓpbatus:⁊ poꝛtaret᷑ ᷣm ani
mam abangelis in ſinuʒ abꝛahe.de mẽdico

diues factusi.ad requiẽ ⁊ libum ſanctoꝛũ

patꝝ.ubi deſcẽdebant aiĩe iuſtoꝝ moꝛientiũ
anteqᷓ; generale impedimentuʒ glorie ꝑ paſ
ſionem xpᷣi eſſet amotum:qui ſinus.ſᷣʒ Aug.
ideo abꝛahe dictus ẽ. non ꝙ ipᷣius tm̃ ſit: ſʒ
ꝙ iße multaꝝ gentium pr̃ ſit: quibus ad imi
tandum poſius eſt. Ubi Criᷣ ¶ Mon ſuffice
zat ad pertandum angelus unus paupezez:
ſed pꝛopterea plures ueniunt. ut choꝝ leti
cie faciant. Saudet unus quiſq; angeloꝝ tãâ
tum onus rangere: libenter talibus oneꝛibꝰ
pᷣgrauant: ut ducant hoĩes ad regna celoꝝ
Moꝛtuus ẽ aut dines.ꝛ diuitie nõ poſſunt
a morte ſaluaze ⁊ ſepultus ẽ in ĩferno ſ. dã
natorum id ẽ in ꝓfunditate penarũ inferna
lium:de diuite mendicus factus. Diues iſte
tanqᷓ;ᷓ dyaboli pazochianus ad cimiterium
infernale a demombus ẽ deductus ⁊ ibi eſt
ſepultus. Ibi ſepelient parrochiani dya
boli ſine thuꝛe.⁊ ſine aqua henedicta. admo
dum a ſini. Unve in hiere. de quolibz repꝛo
bo dr: ſepultuꝛa aſini ſepelituꝛ. Sepultura
aſini ẽ talis quia exoriatur. ⁊ pellis a domi
no poſſidet. cãnes a canibꝰlacerat᷑.oſſa plu
uijs grandimbus deꝛelinquuntur. Sic qñ
aliquis moꝛit miquus.ꝑences poſſident ſub
ſtantiam teꝛrenam. uermes lacerant carnẽ
ſuam ſupplicia infeꝛnalia laceꝛant eius ani
mam. q̃ naturam oſſis habebit. quia conſu
mi nunquã poterit. Et notãdũ ꝙ pluꝛibꝰ mo
dis cognoſcituꝛ aliquis cuius parꝛochianuſ
it. ſ.ſi ab eo baptiſmũ ſuſcipiat.ſi ei pꝛimiti
as decim s reddat. ſi eius miſſas ⁊ hoꝛas
audiat. Qui ergo aqua ↄcupiſcẽtie baptiʒa
tur in qua car acter dyaboli ipꝛimitur. De
quo in apocalipſ dr.qui initia operum ⁊ cõ
ſumationeʒ tanq́; primitias 7 decimas dya
bolo reddit uel bona temporalia in iüllicitis
conſumit: qui laſciuis cãtilenis ⁊ erroneis

lagaro mendico.

carminibus. ſeu uerbis detractorijs ⁊ mał
ĩtendẽdo tãq; horas dyaboli audit.dyaboli
paꝛꝛoc hianuʒ ſe oſtendit.⁊ ĩ eius cimiteꝛio

ſepeliet i morte.ſicut ẽt diues iſte ẽ ſepultꝰ.

Sʒ ꝗ baptiz at᷑ aqua pnie.ubi iĩprimituꝛ ca
racteꝛ xpᷣi.ſ.thau.qe quo ꝗr̃ in ezechiele.ꝗ

initium ? ↄ ſumatõem bonoꝝ opeꝝ xpᷣo red

dit.ꝗ eius ſᷣmones ⁊ vba libenter audit de
poꝛtabit᷑ ab angelis in requiẽ xpᷣi: cuiꝰ par
rochianũ ſe ondit. Meꝛito ãt pauꝑ portaba
tuꝛ ab augelis. ⁊ angelica ei deputabantur
officia. cui tã cꝛudelr denegata ſunt humãt
tatis obſeqa:⁊ merito diues ſepultus ẽ in ĩ

feꝛno ut ſuſtineat cꝛuciatũ nolẽdo.qui in p

ſenti uita crucẽ poꝛtare noluit penitendo.
Elenans ãt oculos ſuos ſpũales.nõ corpora
les.qꝛ ibi eꝛat aĩa eius ñ coꝛpꝰ:cũ eſſʒ ĩ tor
mẽtis młtiplicibꝰqꝛ eiꝰoculi aꝑti erãr penã
ꝗ aũ clanſi fuerãt ꝑ culpã: uidit abꝛahaʒ a
lõge qꝛ multũ ẽt añ aꝑtõeʒ ianue celeſtis di
ſt abat ſtatuſ electoꝝ a ſtatu repꝛoboꝝ.ĩtm̃
ꝙ ĩpoſſibilis erat trãſitus ab uno in alium ⁊

laʒ aꝝ ĩ ſinu eius ad cumulũ ſue pene.quẽ ĩ

ꝓſperitate poſitꝰ dignabat uidere. Sinus
abrahe ðᷣ quo h d .añ paſſiõeʒ eꝛat ĩ libo in
ferni:ſʒ mõẽ ĩ celo:ſicut enĩ tꝛãſlatꝰ ẽ abꝛa
hã de lĩbo: ſic ⁊ ſinus ipᷣius cũ eo.Eꝛat nãq;
ĩ ſupiori margine infeꝛni.locꝰaliquãtulũ ha

bens lucẽ.ꝓ ſpe future claritatis. ſine omi

pena mateꝛiali.ĩ quo eꝛãt aĩe electoꝝ uſq;
ad deſcẽſum xpᷣi ad infeꝛos.ſ. ad eundeʒz lo

cũ.qui locus ꝑꝑ ſui trangꝗllitatẽ ſinus ẽ dic

tus:ſicut ⁊ ſinus maris dr̃ locus getus a uẽ

tis ⁊ tẽpeſtatibus.⁊ dicebat abrahe qꝛ ipſe

fuit pᷣma uia credendi: ⁊ pᷣmus publice pre

dicauit fidem unius dei. Punc locuʒ appel

lauit iob tenebꝛas ꝛeſpectu uiſionis diuine:
Iꝓ tedio expectãdi ſaluatorẽ dicẽs.in tene
bris ſtraui lectulũ meũ.ſ̃ʒ bedã. Sinꝰabra
he ẽ ꝛequies borum paupeꝝ quoꝝ ẽ ꝛegnũ
celoꝝ quo poſt hãc uitã recipiuntur.Et ſᷣm
Aug. ſepultura ifeꝛni penaꝝ ꝓfũditas ẽ.que
ſnuꝑbos ⁊ ĩmiſeꝛicordes poſt hãc uitã uorat
Qui ĩ pñti uolũt tenere locũ pᷣmũ:in futuꝛo
retzudẽtuꝛ ĩ locũ nouiſſimũ. Ubi Cꝛiᷣ.Siẽ
ãt pauperi dũ uiueꝛet.guioꝛem penã ꝛedde
bat.iaceꝛe ãte idãuã diuitis.⁊ aliena bonaꝓ
ſpicere:ſic diuiti mortuo augebat exercitiũ
acubitus in gehẽna.⁊ pꝛoſpectus delectatõ
nis lazari: ne ſola toꝛmentoruz nã ſed ⁊ col
latione honoris illius intoler abilius ſẽtiꝛet
ſupplitium: aliorum diuitie eoruʒ qui ĩ pau
pertate ſunt tormenta ſunt. Et ipſe clamãs
pre delore:dixit.pr̃ abꝛahã miſerere mei.
Punc ſero ⁊ pro nihilo pr̃em uocat.quezʒ ĩ
operibus miſeꝛicordie imitaꝛi noluit ⁊ petit

miſereri ſui.ꝗ nec ſuimet miſeꝛtus c.nec la
aꝛi.Et mitte lazaꝝ ut intingat extremuʒ di

giti ſui in aq: ⁊ refeigeret linguã med .quia
cꝛzutior in hac flãma.lazarũ petit mitti ſibi

ſa In lingua ergo ⸗
nnb. In lin enimston

1.

eccao lingt
NPoeccuue Ein ais entt
lingua lelezuit. c ⸗ 1
epulones feite⸗ ofendut.

4 neAunit.
lem inofſcio gyſt peccaul

voete ſlendige.?imiitee
Hgine hlas hlentas 1
ligtn loq u ineta r io⸗
lent nena bretater flentni,
Unde eſlius gunntun oſen
unäitcdoaeentäfuga⸗
Cruciatdin na neum duni
Wunrenigead egaanm. Pe
VaseRäd Re neriunu
erat auariia dines en d
habegt ſzqn anare erinedn
debat Nem in eo fuit nan⸗
buit inutenco ueſte ptioſt.
gance ſtpem paret ex hyſt
bilegtileni aumns
inalul fult a f umine geuſ
debe deſeſf Is ia
9o ere uſhſcento ad petca
Peccati eſte nd incigedan g
tie indt ern ſei ganta inde
lea: T tune fit eſtis ſdi ſa
unn miſcrian eecnti ddef
nce in geneſ ecit guo⸗
8

den
Anling eee r
e⸗

=S
S.
.
—
E
—
R—
=
=
=

1aſ agröez iane celfei
—
1gab nhoin alime
l aumuli ſne gene lei
doignubaficn. Ginn
fai aſſozem ilhoin
o:ſicnt eni iſit äatnn
us pius o eo, Eiat ig
ſfernl,loc aliqniruluͤhe
e claritatis, ſneoni
o erit die electop uſqg
infezos.. ad enndezlo
Wnqlitate inus dic
aris n ocns gerad ade
acedat Wade eie
enc:Addnsuitene
iasdei Dane Mrig npl
an eſhecta niſihnis uine.
idiſalnntore iid in deſe
nlü mei gbeti⸗Sin arn

gienti ecpiurir Erin B

iſemi venns fültuge an
icordes poſ huͤt annn
tenereloci zman
eiwriſinu⸗ Abi ⸗
niuenet Fuden ſeni n
iäniciuttis. din⸗
uii nenno augene ani
ebena Noſpect⸗ e
ſ enemtorz in i
elusinol ieſn
linm iuitie rged 3
men ſuiuin
n⸗ ihieeit
tec la

—

Secunde partis

eſtuati. eui ipe micas panis noluit mitter̃ e
ſuꝛiẽti. Uocat ãt extꝛemũ digiti ſui.modicũ
ſuffragiũ meꝛitoꝝ: ⁊ guttã aque modicũ.d
refꝛigeꝛantis miſezicoꝛdie. Uñ norandu qðᷣ
lingua ⁊ digitus methaphoꝛice dicũt᷑ ĩ ani
malibꝰ ſeparatis.quales erant anime lagaꝛi
7 diuitiſ ſicut enim in deo qui ſpuitꝰẽ manꝰ
dicituꝛ uitꝰeius operatiua. ſimiliter in La
ʒaꝛo h̊ ꝑ digitũ in: elligituꝛ uutus eius auxi
liatiua.⁊ ꝑ linguã dinitis uiꝛtus conceptus
mtis expreſſiua. Unde ñ in uera ſed ymagi
naria lĩigua punituꝛ. dum ꝑ ymaginationeʒ

ĩ memoriã peccata lingue reuocat. Et ſimi

liteꝛ plura alia.de quibus h̊ dicituꝛ mẽtalit᷑
fieri itelligůtur. Quãnis anime corpora no
habeant:tamen iu moris pati dicuntur. qr
exute a coꝛpoeſbꝰtales affectus ĩ ſe ſentiut
p peccatis: ac ſi in coꝛpoꝛe pateꝛentuꝛ i mẽ
bꝛis. In lingua eꝛgo crutiari vẽ.i. in ania
pꝓ peccato lingue amplius toꝛqᷓbat.qr ꝑ e
plłꝰ peccauerat vᷣm duo officia nãe. in quibꝰ
lingua deſeꝛuit.ſ.guſtum ⁊ loquelã ĩ quib
epulones freq̃nter offendut. Per linguam 9
dem in officio guſt peccauit. qꝛ epulabat
quottidie ſplendide.⁊ ſimiliteꝛ i᷑ officio loqᷓ
le. qꝛ inteꝛ epulas ſplendidas magiſ relaxat
lingua ad loqᷓndu inepta. Et iõ expedit ual
de in menſa ſobꝛietatẽ ⁊ ſilentiũ obſeꝛuaꝛe.
Unde Baſilius. quantum poſſumꝰ delitias
mundi ⁊ ciboꝛũ epulentiã fugiamus ne qn
cruciati in flama queꝛamꝰ guttã aque ⁊ nul
lum refrigeriũ ↄſequamuꝛ. Plenꝰ ni hilomi
nus:ut uiſ ẽ.iſte diues fuit uitijs.in eo enĩ
erat auaritia: qꝛ diues erat.ñ quia diuitias
habeat ſʒ qr auare ꝛetinebat ⁊ illicite expẽ
debat. Item in eo fuit uana gloꝛia quã ha
buit in utendo ueſte pᷣtioſa. Poc autem q;
grande ſit pem patet ex hyſtoria romanorù
ubi legit ꝙ ille qui pꝛimus eos purgu
ra indutꝰfuit a finmine pcuſſus interiit.Nõ
debet᷑ hõ dẽ ũeſtibũs glõiari.immo magis
polere ꝛeſpiciendo ad peccatũ ſuu: naʒ ãte
peccatũ ueſte nõ indigebat. q; decor̃ ĩinocen
tie indutꝰerat ſed ꝑdita ĩnocẽtia.aduẽit ði
iꝛa:⁊ tunc fuit neſtis ſibi facta.ad coopeꝛiẽ
dum miſeriam peccati ⁊ defectuum nr̃oꝛuʒ
Ungde in geneſ.Fecit quoq; de ꝰade ⁊ᷣ uxori
eius tunicas pelliceas.ſ.extra paradiſuʒ pꝰ
lapſum ⁊ pem̃. In ſignum huius aliqui rreli
gloſi non ntuntu niſi pellibus.in memoriã
trãſgreſſionis pᷣmoꝛũ parentũ: ⁊ ĩ ſignũ moꝛ
talitatis.qꝛ pelles ſunt de animalibꝰ mortu
is. Quattuoꝛ aũt modis põt eẽ reprehenſio
circa ueſtes. Drimo quando ſt᷑ nimis pretõ
ſe. Scdo qñ ſunt curioſe. Teꝛtio quando nõ
ſum ſtatui ꝑſone ↄuenientes.Quaꝛto quan
do quis habet diuerſa ueſtiũ mutatoꝛia.ita
ꝓꝙ a tineis demoliuntuꝛ. ⁊ xpᷣs in pauꝑibus
nudus relinquitur. Item fuit in eo pem gu

le.qꝛ epulabatuꝛ quotidie ſylendide. S acit

Capitulũ.xvj.

autem guloſuſ iniuriam nature.nłli em̃ ani
mali tam magnũ corpꝰ hẽti. ödit nã taʒ paꝛ
uu os ⁊ collũ ſicut hoĩ. ut ꝑ ̊ ad cibi ⁊ pot⸗
ꝑcitatẽ ⁊ tẽperantiã noſ moneꝛet.Erat ⁊ ſi
ne miſcõia.q;ꝛ ulceꝛoſñi paupis noluit miſeꝛe
ri:⁊ iõ fruſtra miſcõiam petijt.ꝗ miſcõiaʒz ñ
fecit ⁊ iõ ẽt tanquam a deo non cognitꝰ ca
ret nomine. qui deum coõſcere noluit ĩ pau
ꝑe. Mõ eĩ rephendit᷑ ex eo ꝙ diues erat: ſed
ꝙ diuitiaſ auaꝛe retiebat: ⁊ nihil pauꝑi dar
uolebat: ac eas in neſtibꝰcurioſñs ⁊ epuliſ ðᷣ
licatis male expẽobat nimiſq; diuitias ama
bat:⁊ circa eas coꝛ ſuũ poſuerat: nec repꝛe
hendituꝛ ex eo quod aliena abſtulit: ſed qð
ſua non dedit.nec dr̃ quia quẽpiã oppꝛeſſit
ſed quia in acceptiſ ꝛebꝰie extulit. Uñ Lꝛiſ.
Nõ ãt ꝙ diues erat toꝛquebatuꝛ.ſʒ quia mi
ſertus n fuit. Non accuſatur qꝛ res alienas
tulerit.ũ qꝛ adulter fuerit.non qꝛ aliqð ma
lũ fecerit: ſola ĩ illo ↄdẽnatuꝛ ſuperbia. Uñ
2 Greg. DPinc colligẽdũ ẽ. qua pena mulctã
daꝰnt.qui aliena diripit: ſi inferni dânatione
ꝑcutituꝛ.ꝗ propria nõ Llargituꝛ. hec Sꝛe .pẽ
ſent g nõ iolum ſeculares ſed ⁊ religioñ.qui
tpᷣalia illicite ſibi attrahũt uel detinẽt. qua
pena puniẽdi ſunt.ñ dãnat᷑ q ꝓpria nõ dedit
Qui eni aliena ſeu illicite acquiſita ⁊ rdoẽ
da detinẽt: õ dei mandata peccant.ſine ꝗbꝰ
nemo põt ad uitã igꝛedi ł ſaluaꝛi.Et tñ
ti cꝛzedunt: ſed ſtulte.ꝙ reatu tante iiu
obſtante aĩe eoꝝ rquieſcant ĩ pace.Nã dꝰ
ſcia ſepe format᷑ ſᷣm id adð ꝙ hõ afficitur.iõ
mlti pecũias ⁊ tꝑalia nimis diligẽtes. ð illi
te acꝗſitis ↄſciẽtiam ñ faciut:ſicq; dei pᷣcep
ta cõtẽnẽdo. ⁊ peꝛ conſeq̃ns mortaliteꝛ pec
cãdo:deũ grauit᷑ offendut: ⁊ oĩa ſua in bõis
exeꝛcitia ꝑder ñ metuunt.t maxie h attẽ
dãt dñi tezaꝝ. ⁊? potẽtes.ꝗ paꝛu timent t᷑ꝛaſ
gꝗlioꝝ ſibi attraheꝛe ⁊ minꝰ potentes ui do
lo opprimeꝛe.nec ad deũ cũcta cernentẽ cu
rant ꝛeſpicere.Si aꝛbores ſolü ĩ altü 2 no 1 e
latũ cꝛeſceꝛent: nec ſe dilataꝛent.una aliã ñ
ĩpediret.ſj qr cæeſcũñt in latũ ⁊ ſe dilatant

una impedit aliam lca ꝙ una qnq; abſe
tur pꝑ a nicinã. Sic reges ⁊ potẽtes
qui haãbeſt ⁊ queroñ Rſolum creſce

rent in altum uerſus celum. ⁊ erigerẽt ſe ad

—

deum. unus non impediret alium. 7 q; dila

tant ſe plus debito ad terrena. propteꝛ hoc
unus alium ipedit aliena ſibiattrahit. ac
ea ſepe heredibꝰiuiſ ꝛelinquit.Sʒ nõ gande
ant de hoc ł glorientuꝛ. qr neniet tpᷣus quo
ipi tãqᷓ; paꝛrochiani dyaboli c diuite ĩ ĩfer
no ſepultura aſini ſepelient: ⁊ alij ꝑ eos ĩiu
ſte oppreſſi ad requie cũ lagaro ſuſcipient᷑.
Audiant hoc t᷑reni ⁊ miſeꝛi auos puluis teꝛ
ꝛe nunc excecauit qꝛ uexatio tũc iteilectuʒ
eiſ dabit uñ aug. Audiãt iſta diuiteſ.iꝗ nolũt
eſſe mip̃icoꝛðs.audiãt urogari ſibi ſupplitia
ꝗ nolũt erogaꝛe ſubſidia.aud.ãt paupere re

De diuite epulòe

frigerãtẽ audiãt diuitẽ penis grauiõibꝰeſtu
antẽ. Pẽſentur ergo ꝓ diuitijs pene f frige
rium ꝓ pauꝑtate ꝓ purpura flama. refectio
ꝓ nuditate.ut ſalua ſit eꝗtaſ ſtatẽ.⁊ ñ m̃tia
tuꝛ mod illiꝰ mẽſur̃.ĩ qua ĩgt mẽſuꝛa mẽſi
fueꝛitis:ita metiet uobis. Jõ negar᷑ miſeꝛi
coꝛdia diuiti.qꝛ ipſe dũ uiueꝛct:noluit miſe
reri iõ ꝛzogâs diues:ñ exaudit ĩ toꝛmẽtis qr
rogãtẽ pauꝑeʒ ñ exaudiuit ĩ terris.Et iters
regnũ celoꝝ vitate atteſtãte. didicimꝰ ñ di
uitũ ſʒ paupeꝝ cẽ.Si igit regnũ ẽ pauperũ
reſtat nt ifernꝰſit diuitũ. Quiſꝗs igit᷑ uis re
gnare cũ xpᷣa:elige pauꝑtatem cum ipᷣo.⁊
quieſcas cù Tazazo mẽdico. Nemo eni põt
gaudeze cù ſeculo ⁊ regnar̃ cũ dno. Qui igi
tuꝛ uult epulaꝛi cũ diuite:pᷣpaꝛat ſe ĩteꝛ epi
las uermibꝰge hẽne. In qua pro gaudio mo
mẽt aneo ardebit ꝑpetuo cũ capite ſuo dia
bolo. Infelix ↄmeꝛtiũ.ꝓ tã bꝛeui gaudio ce
le ſti vꝛiuari a ꝛegno.Felix pauꝑtas ꝑ quam
celeſtis acqui:ituꝛ hẽꝛed tas.velix ↄmerti
um pꝛo peꝛituris eteꝛna ſuſcipeꝛze.⁊ ꝙ ineffa
bile bonum ẽ ſine fine cũ xpᷣo regnare. Ecõ
tꝛa ineffabiliſ miſeꝛia ꝑpetua pati ſupplitia.
hec Aug. Unde ⁊ Crij. Inſtruimur autẽ qᷓ;
ſit utile ĩ diuitijs non confidere.E cce diues
indiget paupere:qui qu andoq; æſuriebat.
Mutantur res ⁊ notificatur omnious quis
eſſet diues ⁊ quis eſtet panper. ſicut enim ĩ

Matris cum adueſperaſcit aſtantes rece
dunt. exeuntes ? amictum inouentea ui 2 e
ges ⁊ Petoꝛes uiſi fneꝛant. ommbus nuli b92
—

iidenti ut ſunt ſic aqneniente moꝛte ⁊ ſo
no ſpẽcta culo:uniueꝛſis laꝛuis egeſtatis ⁊
iuitiaꝝ depoſitis.ex ſolis opeꝛibꝰ dijudicà
nr q̃ iam ueze ſint d uites.ꝗ paupꝑes a slo
ioſi.ꝗ ue ingloꝛij. hec. Crib. uidet᷑ ẽt eſſe ̊
ſtatu hõinũ ſicut ð ludo cacoꝝ.An illo em̃
ludo ſũt ꝛeges ⁊ militeſ.ſenes ⁊ inuenes.ma
gni ⁊ paꝛui.⁊ cetera ĩ huiu modi.quoꝝ ipᷣo
ludo ↄtinua fit de loco in locũ mutatio.⁊ qt
quedã mutua adinuicẽ oppugnatio.ſʒ ↄple
to curſu ludi ⁊ tpis:oĩa picunt in ſaccum:
+& maiora queq́ᷓ ⁊ magis gꝛauia cadunt in *
fũdu.Sic diueꝛſarũ ↄditionũ homines ĩ di
ueꝛſis locis pununt᷑.⁊ frequẽteꝛ de loco ĩ lo
cum mutantur: ac ſeꝑe mutuo ſe ipugnãt: ⁊
ſibijnicẽ aduerſant.ſed cõpleto cuꝛſu eoꝛũ
ittunt᷑ in teꝛre ſaccuʒ:⁊ maiores ac ò̊ one
re peccatoꝝ magis graues:deſcẽdũt cũ diui
te ĩ inferni abyſſu.Et dixit illi.ſ.diuiti abꝛa
hã. F ui. ſ. genere imitatõe. ⁊ uocat eum fi
lium ut dolor eiꝰ augeat᷑ de ꝑdita heredita
te ꝛecordaꝛe. ſʒ meliꝰ eẽt preuidiſſe:qr rece
piſti bona in uita tua. i. illa q̃ ue: a ⁊ ſola pn
taueras eſſe bona. ſ. tpᷣalia. que ſepe dant g
buſdam ĩ ſignũ diuine repꝛobatiõis:⁊ hoc
ſibi dicit᷑ ad augmentu ſue pene ⁊ iĩitelicita
tis.ut cogitet ſtatum pꝛeteꝛite felicit atis.qꝛ
ut dicit. Boetiue in oĩ aduerſuate foꝛtune

—— —

Tag aro mẽdico

Ifeliciſſimu genꝰ ifortunij fuiſſe felices *
Tazarus ſimiliteꝛ mala. ſ. tranſitoria rece

pit ĩ uita ſua.nõ mala ᷣm eſtimatõem ſuã:

ſʒ diuiris ꝗ ĩopiã ⁊ famẽ.⁊ egritndinẽ eſtia
bat mala.Et hoꝛũ r̃cordatio maloꝝ fuit La
ʒoaꝛo ↄſolatõis augmẽtũ. Uñ Boetius. Dul
tior ẽ apum mage labor. Si maiꝰ oea prius
ſapoꝛ edat. F orte diues iſte aliqd boni ha
buit.ꝙ felicit as tꝛãſeuntis uite remunera
uit: Lagaꝛus aliquid mali ꝙ ignis ĩnopie
purgauit.⁊ iõ ſᷣm Greg.ſi honorẽ ł᷑ diuitias
ſeu aligꝗd aliud exteꝛioris boni ł pꝛoſpeꝛita
tis in hoc mundo accipimus: pertimeſcere
debemus.ne nobis pro quorundam nr oruz
actuuʒ bonoꝝ recõpenſatõe dñs dederit.⁊
a retꝛibutõe boni ĩtimi repellat:⁊ ſi paupe
res foꝛte ꝛepᷣhẽſibiles ↄſpicimꝰ deſpiceꝛe nõ
debemꝰ.qr foꝛtaſſe eos caminus pauperta
tis purgat. Pabẽt iuſti bona mundana: ſʒ
ĩ recõpẽ ſatõem meꝛitoꝛũ ſuorum non reci
piunt.qr ad eterna ſanctis deſiderijs eſtuã
tes.que adſunt minima bona ꝛeput ant. In
iuſti vo oẽ gaudiũ ſuũ felicitatẽ trãſitoriaʒ
putãtes.exterioꝛa ſola ſũma bona eſtimãt.
Unñ Crip̃.Dixit ẽt ̃cepiſti bõa in uita tua.
quaſi debita.quaſi dicat. Sigꝗd boni feciſti
nũ pꝛemiũ debeꝛet᷑:oĩa ꝛecepiſti ĩ illo mun
do. epulans ditatꝰ. oblectatꝰſucceſſibꝰ ꝓſpe
ris hᷓ; ãt ſi ꝗd mali cõmiſit. uniueꝛſa rece
pit.pauꝑtate.fame.⁊ extꝛeme oppreſſꝰ miſe
⁊ijs:⁊ uterq; ueſt:ũ huc nuduſ acceſſit.h̊ 2
dẽ de peccatis. ppter ꝙ ⁊ cõſolatõm ſoꝛti
tu vo a iuſtitia ꝓpteꝛ ꝙ ⁊ imitigabilẽ ꝑfeꝛs
penã. Uñ ſequit. Nunc ãt h̊ ↄſolatur.ſ.eter
na ↄſolatõe ꝓ mod ca tꝛibulatõe.⁊ pꝛopter
meritũ paciẽt e:tu vo crutiariſ ſ. eteꝛno cꝛu
tiatu ꝓ temporali delectatõe ⁊ ꝓpt᷑ öfectuzʒ
miſericordie. Ut enim dicit Greg. Juſtũ eſt
ut ſe dolorẽ ĩueniat ꝗ relicto uero gaudio
ſe ⁊ ĩ mundo gaudia uana q̃ꝛebat Un Beꝛ.
Qudtos ĩquit uiðᷣtis ⁊ ipᷣi laaros eſurientes
ton egerour pl de iumentis ur̃is. plus
e eoꝝ faleris. qᷓ; de iſtoꝝ miſerijs cogitatis.
Ss ad tremẽdũ abrahe iudiciũ ueniamuf
Nõ eni abra he.ſed dñi ſnia ẽ. Memento in
quit fili ꝙ recepiſti bona ĩ uita tua ⁊ Lazʒaꝛꝰ
ſimilr mala. Nuc t hic ↄſolat᷑ tu vo crutia
ris. Heccine cruciatuũ ca tota ẽ.ꝙ ĩ G̊ ſecu
lo bona ꝛecepit. Ipᷣa plane neq; enĩ ad hoc
nos paradiſo uoluptatiſ animaduerſio diuĩa
eieciſſe uidet᷑: ut alteꝑ ſibi hic ꝑadiſuʒ adin
uentio hũana pararet: ſed ut in cinerè ⁊ cili
tio miſeriã ſue ſubvſionis ðploraret. Ceteꝝ
ſi ſic crutiandi ſt᷑.ꝗ ĩ uita ſua bona receper̃t
⁊ hẽntibus conſolationem pñtẽ ue rpoſituʒ

t᷑ ſempiternũ.ꝗſnaʒ eoꝝ poterit eè finis.ſ ſe

cundũ multitudinẽ ↄſolationuʒ ſuaꝝ. dolo
res apprehẽderit anias miſeroꝝ.Conſequẽſ
enim uidet᷑ ut bona oĩa ⁊ omnem ſeculi his

ius recipiẽtibus conſolationem. nibilominꝰ

ſeca. felicita io hul uie.
ite felce feel . lnd ihnin
gummriiſta nita. Qubuſci ei
ncine cord gnos eis na
gubbas tiſictdes nis gs
nia aicglias dos adates ig
ScNN ren mſſd di
degendd rſcen icng⸗
Ktas Nigashius orns
inde ſabugt Krin dad
dia q petis unume imp⸗
uos chaos magnu ſirmn
gnu mentor t ſtatu. fum
luſtirie ut ipoſſibllis ſr ten
nelii eo ſubeit it hi
fe c os i poſſint neg ind
r ie ſene ſt eri ſtatu me
Cniß Acer eſſunns nan
2 nogiiten gfaginns
did ſte drir gencis actn

ufnwneng actum

en nus
rbet iuſt bonn lln
n neꝛtoꝛiſ P
uorim non d
bennu ſanchis geſicenj eſtl
minima bong eputant i
di ſu felictarẽ niſfoig
na olo ſina bon eſtinit,
tfcepiſti bot in nita ta,
at Sige boni feciſti
1 oia ecepiſtiiillo nun
oblectal ſucceſſb vſpe
li comiſt uniuerſa rece
e.dexneme opprelt miſe
u buc nudun atceſſa 4
Mer d cdlolatonn ſon
drer t imnigadle ſen
1.Munc et boſolatur ſer
mod ca mubulatoe.? roßter
eemn 0 nutian ſlend n
ali delecatoe ? r echz
lrenindet eh Jſͤ e
nlatgreligouen ugool
gio uanu drebet Uiñ Her,
is tizilezros eſuniente
g'geiumtentignufig, gun
leitmumſerſecoſifl,
i idrabe ingic nenlnnn
ei ciifna ⸗Weneno,
ſtitomiunntutnl

Secunde partis

unis ſi ne ⁊ uniuerſi maneant cꝛuciatus. At

So ⁊ illud eque ex eadẽ abrahe ſnĩa coniciẽ

qn ur̃ eos ꝗ orio ducti ſpũ uite pñnñtia oĩa bo

na ꝛeſpuũt ⁊ eligut mala.oĩs boa dni ⁊ oẽm

habituros ↄſolationẽ. Et iterũ. Si de pena
rũ diminutõe. ſolatiũ pᷣbere uoluero: crude
lis eꝛo ⁊ ñ miſericors. Quantũ eĩ ſubtꝛahaʒ
de pena:tantũ de corona furaboꝛ. Tãtũ mi
no eꝛit de fructu.quantũ õ ſemie ſubtꝛaxero
Rẽnuat ꝗᷓ ↄſolaꝛi aĩa noſtꝛa huiuſmodi cõ
ſolatione: ſed memoꝛ ſit dei ⁊ ↄſoletuꝛ ĩ eo.
Apud ipᷣm ndq; ipᷣa qq; tꝛivulatio magna qᷓ
dã ↄſol atio poteꝛit ĩuẽiri. Pec Ber. Sic er
go huü uite felicitas diuitẽ infelicẽ fecit.qꝛ
ut dicit Aug.nihil ẽ infeliciꝰ ifelicitate pee
cantiũ.qᷓ penalis nutritur ĩpunitas. ⁊ mala
uolũt ĩs iueluthoſtis ĩteriõ roborat. uñ Se
neca. GBreuẽ tibi fömulã dabo.q̃ te metiariſ
qua te pfectũ eſſe iam ſentias. Tunc habe
bis tuũ bonũ cũ intelliges infeliciſſimos eẽ
felices.Et iteꝝ.N.hil è infeliciꝰ? demẽtius

eo.cui nihil unquã euenit aduerſi.ñ licuit il

li ſe experiri.Et iteꝝ.Te iudico miſeꝑꝝ.qꝛ ñ
fuiſti miſeꝛ: tranſiſti ſine adueꝛſatio uiã. ne
mo ſcit.ꝗd tu potuẽis nec tu Als ipe. H Se
neca. Infelicitaſ vᷣo huiꝰuite: Lazaꝝ puꝛga
uit ⁊ felicẽ fecit. Dluribꝰquippe modis puʒ
gamuꝛ iſta uita. Quibuſdà ei eſt purg atio
cruciatꝰ corporis. quos eis mali infeꝛut. ali
quibus afflicrões carnis.quas ſibiipi ꝑ ieiu
nia. uigilias ⁊ alios laboꝛes ĩgerũt. gbuſda
Socaroꝝ uel reꝝ amiſſio.aliquibus doloꝛeſ
l egritudo.ꝗbuſdam uictus uel ueſtitus ege
ſtas. aliqbus ipius moꝛtis aceꝛbitas. ¶ De
inde ſubiũgit᷑. Et in his oĩbus ideſt inter h̊
oĩa q̃ petis.unum ẽ ꝙ impedit.ſ.ꝙ ĩter nos
⁊c uos chaos magnũu firmatũ ẽ, i. diſtãtia ma
gna meꝛitoꝝ ⁊ ſtatuũ.fimata ẽ. ꝛigor̃ diuĩie
iuſtitie. ut ĩpoſſibilis ſit tꝛanſit ab uno ſtatu
in aliũ:ideo ſubdit᷑.ut hi ꝗ nolũt hinc traſi
re ad uos ñ poſſint. neq; inde huc tꝛaſmeafr̃.
qr aĩe ſepate ſt᷑ ext᷑ ſtatũ mẽeiti ⁊ ðᷣmẽeiti. uñ
Criſᷣ. Uider̃᷑ poſſumus.tꝛanſue ñ poſſumuſ:
⁊ nos uidemꝰ ꝙ fugimus.⁊ uos uidetis ꝙ ꝑ
didiſtis.⁊ r a gaudia accumulãt urᷣa toꝛmẽ
ta: ? ũ a tormenta accumulãt nr̃a gaudia.
B Cri.Qõ dãnati uellẽt uenir̃᷑ ad locũ eleæ
toꝛum. ſi eẽt poſſibie ñ eſt dnbium: ſed quðõ
electi uellẽt ire ad locũ danatoꝝ:ñ uidetuꝛ.
Un ẽ dicennũ llẽt ice
nẽdũ:uellẽt tũi. ire ſi oſſibile
ad ꝓpinquos ſuoſ libeꝛandũ. Iſtud tũ uelle
ĩtelligi᷑ Sm uolũtatẽ naturalis ↄpaſſionis
nõ ãt ſᷣm uoluntatẽ deliberatiuã.in qua cõ
formant᷑ ſimpliciter diuine iuſtitie ⁊ diſponᷣ
tioni diuine uolũtatis. Noli ꝗᷓ diuitẽ imita
ri in ſuꝑbia uite.qꝛ ut dicit Greg.illic eos a
ſoꝛte hiliũ iudex ſepat.qui ſe hic ĩ ſuꝑbie

cornibꝰ exaltât. Neq; in concupi
nis.qꝛ ut dicit idẽ Sreg.ñ poſſũt ꝗ h̊ uolup

nia neni
ret plꝰcredent moꝛtuo qᷓ; ſcripture moti ex
nuntio.ſic miꝛabiliteꝛ eis appaꝛente.ſʒ mox
diuiti ſnia ueraci ꝛeſpondetuꝛ.fi Moyſen ꝗ

ſcentia cas fuit tante auctoꝛitatis.⁊ pꝛophetas qui ſue

tatibꝰ fue caꝛnis ſeꝛuiũt:illic in oniuz geege

numerari. Neq; in ↄcupĩa oculoꝝ.qr ut idẽ
Greg.teſtat᷑ regnũ celoꝝ ꝑcipere nequeunt.
ꝗ hic toto deſiderio terrã querut. de q̃ aua
ritia ẽt Qri.hoc loco dicit. Ubicunq; abie
ris philargios ⁊ auaros puitos uiõbis,æ nẽ
quidẽ audiẽt: chaos ẽ int᷑ nos ⁊ uos:nũc ãt
ite maledicti in ignẽ eternum. qui paratꝰ E
diabolo ⁊ angelis eius:⁊ ubiq; abactos eos
aliquis uidebit. ⁊ nuſquam locum hẽnteſ q;
in gehennã. Que itaq; recte fidei nobis eſt
utuitas ad ſalutẽ:h̊ů cum audierimꝰ. Illic ẽ
ſtridoꝛ dentiũ ⁊ tenebre exteriores. ⁊ ignis
paratus.h̊ ãt ſunt inimicitie.accuſatões.de
tractões. ꝑicula. ſolicitudines. inſdie.⁊ ab
oĩbꝰodio habeꝛi:ẽt ab his ꝗ uidentuꝛ adula
ri. Philargium deniq; uniuerſi ſimul contri
ſtant: ⁊ ĩpꝛopium ultimuʒ eſt auaritia. ei
pecunias deſpicere nõ ſuſtinet. quõ ſuꝑabit
uuqᷓ; ↄcupiaz ⁊ glorie ĩſaniã ⁊ furorẽ ⁊ iraʒ
HB Cꝛis. Poſtquã ergo:ut dicit Sreg. Arden
ti diuiti ð ſe ſpes tolli᷑ eius animPad pꝛopin
quos quos reliquerat recurrit. Uñ ſequit᷑.
Rogo ergo te pater ut mittas eum ĩ domù
pr̃ is mei. Habeo eĩ gnq; fratres.ut teſtet ir
lis ne ⁊ ipᷣi ueniant in locum bunc tormẽto
rũ. Nõ dixit q̊ caꝛitate duetꝰ quã añ moꝛteʒ
non habuit. nec poſtea acquiſiuit: ſed tĩoꝛe
ſeruili ne in ipoꝛum ↄſoꝛtio eius pẽa auget
tur. q; fuerat eis occaſio peccandi. tů ꝛ2õe di
uitiaꝝ quas eis dimiſeꝛat ad abuſum. tuzʒ e
xẽplo male uite qõ eis dedeꝛat ad ſeq̃ndum
uñ Greg. Qua in ꝛe notãvdũ ẽ.ardenti diuiti
inta ſupplitia cumulant᷑.Ad penaz. nãq; ſu
am ei cognitio ſeꝛuat᷑ ⁊ memoꝛia. Cognouit
eĩ laʒaꝝ quẽ deſpexit.⁊ ſꝛatꝝ ſuoꝝ meminit
quos reliquit. Ut enĩ peccatoꝛes ĩ ſi upplitõ
ampliꝰ puniant᷑: ⁊ eoꝝ uidẽt gloriã quos coõᷣ
tẽpſeꝛũt:⁊ ð illoꝝ pena toꝛquent᷑.quos iuti
liteꝛ amauerũt. Petẽti ãt diuiti ut las arus
mitteret ab abrahaʒ: ꝓtinꝰreſpondet᷑.hnt
Moyſen ꝗ docuit moralia ⁊ agẽda. 7 pphe
tas ꝗ docuezũt miſtica 1 cꝛedẽda: ⁊ iſta ſuſ
ficiũt ad ſalutẽ: iõ ſequit᷑ audiant illos.Ex
h patet ꝙ iſte diues ⁊ fratres eius erant de
indeon. & genmtileſ n babebant doctri
nam Mopyſi ⁊ ꝓphetaꝝ. Ut eniz dicit Cꝛip̃.
uocat h̊ Moylen ⁊ pphetas.ſcripta moſa-
ca ⁊ ꝓphetica. Sed ut dicit mꝛeg.ꝗ dði Sba
deſpexeꝛat ̊ audire ñ poſſe ſuos ſequaceſ e
ſtimabat. Unde ſequituꝛ. At ille dixit. Non
pateꝛ abꝛa hazʒ:ſed ſi ꝗs ex moꝛtuis ieꝛit ad

eos penitentiã agent. In quo implicat.quõ

extra penitentiam eꝛant ⁊ peꝛ conſequens
ẽdi ad ifeꝛni tormenta. Quaſi dice

runt tante ſanctitatis:non audiunt viisu

De diuite epulòe

interiori.neq; ſi gs ex mortuis ꝛeſutꝛexerit:
cꝛedẽt ei. Hoc patuit ꝑ effectũ qꝛ laʒ aro f
ſurgẽti ⁊? xpᷣo teſtioniũ ꝑhibenti nõ cꝛedide

runt:ſʒ magis eũ occideꝛe uolueꝛũt.Simil
nec xpᷣo reſurgẽti crediderũt:ſz magis falſo
ſuaſerunt ipʒ ñ reſurrexiſſe.⁊ corpus a diſci
pulis ſuis furatũ fuiſſe. Uñ gꝛeg. Quia vᷣba

legis deſpicit:ꝛedẽptoꝛis pᷣcepta q ex mor

tuis refuꝛꝛexerit.quãto difficiliora ſunt: tã
to hec difficilius ĩplebuũt. Ubi ? Cꝛi. Conſi
dera ꝙ quiſq; moꝛtuꝰſeruꝰ ẽ.q̃cũq; vᷣo dicũt
ſcriptuꝛe:dicir dñs.uñ ⁊ ſi reſurgat moꝛtuꝰ:
2 ſi celitus deſcẽderet angelus oĩibus magis
ſunt digne fide ſcrioture. Nã ãgeloꝝ dñs ui
uoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ iudex eas iſtituit. hec Crip̃.
Hec g pᷣmiſſa ↄſiderãtes:toleꝛemus ea ꝗ tẽ
poralier moleſtant: ⁊ refrenemꝰ nos ab his
q̊ tpꝛalꝛ delectdt.ut ẽt dicit Piero.miſerie ðᷣ
litijs ⁊ delitie miſeriis ↄmutant᷑: ⁊ in noſtꝛo
arbitrio ẽ.uel diuitẽ ſequi uel Lazax. unde
⁊ Kriſ̃.ſi qũ egrotamꝰ.ſi pauꝑes ſumꝰ. ſi fri
gore ↄficimur.ſi hoſpitium nò habemus le
temuꝛ ? gandeamus. lagaꝝ cogitemus. acci
piamus mala in uua nr̃a. ⁊ diuitis nos toꝛm̃
ta terꝛeãt ⁊ paupis exẽpla puocent. Depᷣce
mMur dñʒ ut latronẽ.⁊ iſtũ lagzaꝝ pauꝑeʒz imi
temu.ſi ꝑſecutio uenerit: imiremuæ latronẽ

ſi pax fuerit:imitemur laʒax.Et egeſtas ꝑꝑ

xpᷣm bene toleꝛata facit maꝛtyriũ. Et iteꝝ.
Sʒ dices ñ ẽ aliꝗs ꝗ hic ⁊ illic nenia pfꝛua
tur. hoc quidẽ diff cile ẽ ⁊ de numero ĩpoſſi
biliu. Nã ⁊ ſi pauꝑtas nõ urgeat: uꝛget tam̃
ambitio.Si egritudo nõ ſtimulet: iꝛa infiã
mat. Si tẽptatões ni ĩperãt emergũt ſepe co
gitatões inique. HNõ ẽ aut paruus laboꝛ ira
cũdiã ꝛefrenare.ↄpeſceꝛe illicita deſderia
oñtatões ſedare. deſpectõem ꝛemittere uitã
aſperã ducere:talia vo nõ agẽtẽ ĩpoſſhile ẽ
ſaluari.ᷣ̊ Crip. Si tpꝛales miſerie terrẽt.
aut delitie delectãt: eterne tibi in mẽtẽ ue
niant: ⁊ oculis tuis ocuꝛꝛant: ut ſic facilius
tpᷣrales miſerias pfeꝛre ⁊ eternas euadere.
ac tpꝛales delitias fugere ⁊ eternas ↄſequi
mezearis. Uñ greg. ſi bonũ diligit᷑: mens in
bonis melioribus.i.celeſtibus delectetur. ſi
malu metuit mala aĩe eteꝛne pponant. AVt
dum illic eſſe ↄſpicit:⁊ amplius ꝙ diligat.
⁊ amplius ꝙ ptimeſcat:hĩc oĩo non adhere
at. uñ ? Aug. In pnᷣti uita ⁊ delitie tp̃rales
dulces ſunt ⁊ tprales tribulatões amar̃ ſint
ſi ꝗs nõ bibat tribulatõis poculũ: metuens
ignẽ gehẽnalẽ.Et ꝗs ñ ↄtẽnat dulcedinem
ſeculi inhians bonis uite eteꝛne. Et iteꝝ ſñi
forte tẽptant fluctus ↄcupie intueris ꝙ pro
miſſit deus: ⁊ dulcedo ꝓmiſſoꝝ facit te ↄtẽp
torẽ dulcedinũ ſeculi. Pro eo ꝙ pꝓmiſſit de

us ↄtẽnis tpᷣralẽ felicitatẽ. ꝓmiſſit ꝛequiem

patere moleſtiã. minat ignẽ ↄtẽnere tpᷣales
dolores.h̊ Aug.vñ ẽt Cripᷣimala caꝛnalia 6
a deo cꝛeata ſunt ñ ut timeant᷑: ſʒ ut ꝑ eorũ

„

⁊ lagꝭaro mẽdicoa·
timorẽ mala ſpiritualia magis timeât. Bo
na caꝛnalia iõ creata ſunt. ut ꝑ huiuſmodi
bona caꝛnalit᷑ intelligant᷑ ſpiritualia: æ⁊ ma
gis diligant᷑.hec Cꝛiſ.ut qt tpꝛales felicita
tes ⁊ uoluptates meliꝰ ↄtẽnas:cogita cariſ
ſime ⁊ uide.qd beatitudiniſ ſiue in ſpe ſiue ĩ
re felicitates pᷣrerire ⁊ uoluptates in re efſe
ceꝛint ⁊ ſic indica de futuꝛis. Pro his enim
oĩbus non niſi toꝛmentũ remanebit ⁊ luctꝰ.
Uñ ĩ apocha.quantũ glorificauit ſe ⁊ in de
lit ijs fuit:tantuʒ date illi tormentũ ⁊ luctũ
ꝛequiem ꝗ lazʒari ⁊ penã diuitis ↄſiderantes.
paupes nõ deſpiciamꝰ.nec inimici ocło aſpi
ciamus: ſʒ ut patronos ⁊ aduocatos ĩ die iu
dicij ipos honoꝛemus:⁊ eoꝝ ĩdigentijs ꝓ ui
ribus ſuccuꝛra mus.ĩmo dñatorẽ oĩuz nudũ

cucuentem. 7 ianuas ex ianuis tranſmutan

tem. ? ſemꝑ ad exitus ſtantẽ: manus extẽ
dẽtẽ:deſpici ł honõari in eis ceꝛtiſſime ſcia
mus. Ipᷣe eĩ dieit. quicouid uni ex minimis
meis feciſtis: mihi feciſtis. Unde Greg.fra
ttes mei ⁊ requiẽ laʒzaꝛi ⁊ penã diuitis cog

ſcentes ſolleꝛter agite.culpaꝝ ur̃aꝑ inteꝛceſ

ſoꝛes q̃rite: atq; aduocatos uobis in dieʒ iu
dicij paupes ꝓcuꝛate.Cũ quoſlibet ĩ G̊ mõᷣo
abiectos aſpicitis.ẽt ſi qua ꝛepᷣhẽſibilia eoꝝ
eſſe uideãtuꝛ:nolite deſpiceꝛe.Qui fortaſſe
quos moꝝ ĩfumitas'uulnerat:medicĩa pau
ptatis curat.Quoꝝ ſi qua ſunt talia.ꝗ debe
ant iur̃ rᷣphendi:pane piter detis.vbũ panẽ
rfectionis cum vᷣbo r̃fecti coꝛeptionis. Et
duo a uobis alimenta ꝑcipiat ꝗ unum quer̃
bat.dum extius cibo ⁊ inteꝛius ſatiat colo
quio pauꝑ g cũ ãᷣhenſibilis cernit᷑:moneri
debet ⁊ deſpici non debet.ſi vo r̃pᷣhenſiõis
nihil hʒ: uenerari ſummope debet. Et iteꝝ
neceſſe ẽ ut cũ natur̃ nr̃e conſortes.extiõa
non ha ber̃ ↄſpicimus:qᷓ; multa deſint nobiſ
intiora bona penſemt᷑ s. Quatenus ſeſe ſaꝑ

ĩopes cogitatio nr̃a non eleuet.cũ ſollerter

uidet.quia non tanrouberius:quãto int᷑ius
indigentes ſumus Negant electis ĩ hac ui
ta bona teꝛꝛeng.qa ⁊ egris ꝗbus ſpes uiuẽ
diẽ. nequaqᷓ; a medico.cũcta qᷓ ãppetunt cõ
Suime Ditur auͤt zehzobio bon ne appe
tunt ꝗqa ⁊ s egꝛis omne ꝙ noenil.
nõ negat unde ? ocontinuus ſucce
ſus tpalium : eterne Eprobationl- e iudic iuz
unde etiam Aug. Tu ↄſolatio ſempiteꝛna g
ſoli s illis te tripnis:ꝗ conſolationem hnius
mundi ꝓ conſolatione tua contemnunt.Nã
qui hic ↄſolant᷑.indigni tua ↄſolatione hñt᷑
ſed qui cruciantur. a te conſolantur 7 qui
paꝛticipant paſſionibns : participant con
ſolationibꝰ.nemo eni põt in utroq; ſeculo ⸗
ſolari.nec poteſt quis h̊ ⁊ in futuro gauder̃
ſed unam neceſſe eſt ꝑdere qui alteꝛaz uult

poſſidere. hec Aug. hec igitur pᷣmiſſa bñ cõ

ſiderata: ⁊ dinitibua ⁊ paupeꝛibus ualde ſt᷑

neceſſaria qꝛ ⁊ illis dant timoꝛem: ⁊ iſtis cõ

H

Wane 1 Mabe
ſcoß eius cn on ffis ul⸗
ſrit nuntiu ad ieſii. nt lpas
Alongoꝛe lbeꝛaꝛet: gicemes
Amusinfirmat. Illbil ampli
ſcir eni amant inſinuare nec
Abſq; aicui petitiöis addit
ppimaineceſume deſeri⸗
Iawic eins de met eum
Dug dterin neni 1 na.
re dicbe fierſeame
firmat g.d doſich w non
1 deſeris UAndet Cnieß
ſerendi uolüt arnabere
luerit ad rpm: ſed mitt
hoehenter a luct
im theopollum gr mulee⸗
leret e fucllilomi enre
le o ehit giigebar en

actuoſam ? mariamn oteͤn
mant Laieg in R
bat guige oſicium hüa
duerit, doc dit euange
iſe nohartut Wanth
ongliten 14 thm:e phs
lrst eoſactdig T in
Kedkskekus

———
=
=-
—
. J =—
=☛n
—
=
Ei
—

onid

tun
Magige,
tenn n Cotitez
eaiy,
1 lanan dbufnfnon⸗

. g: me.
doner Nits e elicit
denmiifet canii
4 ium⸗ N reefſe
un gn ſemanent innn
z date ilitenn einde

hiſeciſts, Uicegeenſn
deld pehi chuſtig
ge. cular ifoy iteneef
uocawo hobiz in die; in
ne, Li guoſlibet i5ni0
ſnn eyheſhli eor
egeſpicere. Qni onaſſe
uulnerat:nedicia pan
ſqus ſunt talin g debe
ſe piter detis Huͦ pon⸗
ifecti coneptionis. Ft
a deipiat gupam gae⸗
00 Tinmtenas ſariek (00
venſonis cernif mwonen
on dedet ſ do ieffis
1ſummohe gebet. Atiten
atuf nre conſortes ertſol
imusei; nult befnt obif
lemto.⸗Quatenus ſeſe ſip
fa non eleuet/ i ſllerter
manbennge M
flegantelectis bae
4 ſc taran d 4
Med Cicta d Phetnd⸗

Secunde partis

ſolatõm. andiãt h̊ diuites pẽas ſuas: ⁊ pau
peres gaudia ſua ut illi teꝛreant᷑ ⁊ iſti mul
ciant.Sʒ heu paꝝ h; attẽdimꝰ. ? memoriã
eoꝝ cum ſòitu tranſire permittimus. Or̃o.
d O mine ieſu xpᷣe. cũ ſim omnino pauꝑ
nirtutibus.plenꝰ peccatoꝝ ulceribꝰ
mẽdicoante ianuam frue miſericõdie
poſitus cupiẽs ſaturari de micis exẽploruʒ
q̃ cadũt de menſa dinitũ filiorů tuoꝝ.ꝗ ĩdu
untuꝛ purpura paſſionũ.⁊ epulãt quottidie
ſplendide feꝛculis uirtutuʒ. Neniant canes
doctoꝛes tui:ut lĩgant unlnera pct̃oꝝ meo
ꝛu.ut moriẽs mundo:deporteꝛ ab angeł ĩ ſi
num ↄtemplatõis celeſtiũ:audiaʒ Moyſen
? ꝓphetas declinãdo a malo:⁊ faciendo bo
num. ut ex moꝛtuis opeꝛibꝰ ꝛeſuꝛgens ſpeꝛẽ
uitam habeꝛe eteꝛnam.
De ſuſcitatõe Lazaꝛi. Ca.decimũſeptimũ
Um t eſſet ieſus cũ diſcipulis tꝛãſi
oꝛdanẽ in loco ubi Johanes p̃ᷣnuz
daptizaueꝛat: contigit Lagʒzaꝛũ fr̃em
Maꝛie ⁊? Maꝛthe ĩfiꝛmaꝛi in betha
nia.q̃ indᷣe ꝑ dietã uel ciꝛca diſtabat. Soꝛo
res eius curatõm fr̃is ſui deſiderantes mi
ſerùt nuntiũ ad ieſũ.ut ipᷣas a dolore ⁊ illuzʒ
a longoꝛe libeꝛaꝛet: dicentes.Dñe.ecce quẽ
amas infirmat᷑. Nihil ampliꝰmandat ei.ſuf
ficit enĩ amanti inſinuare neceſſitatẽ amici
abſq; alicuiꝰ petitiõis additamto ſpãli.Qui
cĩ ꝓximũ ĩ neceſſitate deſerit.nec ei ſuccuꝛ
rit:ꝗqmicꝰ eius ñ eſt:nec eum diligit. AUnde
Aug.ſñ dixerũt ueni ⁊ ſana.non auſe ſt᷑ dice
re.ibi iube ⁊ h̊ fiet:ſed tm̃ĩ ecce quẽ amas ĩ᷑
firmat.q.ð.ſufficit ut noueris:ũ eniz amas
⁊ deſeꝛis. Unde ⁊ Criſᷣ̊. Per hoc eniz ad mi
ſerendũ uolũt attrahere xpᷣm. Jõ autem nõ
iuerüũt ad xpᷣm:ſed mittũt:qr cõfidebant de
xpᷣo uehem̃teꝛ.⁊ qꝛ a luctu detinebant᷑. Et
ſim theophilum. qꝛ mulieꝛes erant.quas nõ
decet de facili domũ exire. Magnaz at ſpẽ
de xpᷣo hẽbãt diligebat enim xps Marthaʒ
actuoſam ? maꝛiam ↄtẽplatiuam ꝗᷓ tꝛiſtes
eꝛant.⁊ Lazaꝝ ꝗ in figuꝛa penitentiũ lãgue
bat.quiq; ei officium hũanitatis ſepe exhi
bueràt. Poc addit enangeliſta.ad ondẽdugʒ
q̃re nõ opoꝛtuit ꝙ Martha ⁊ Maria irent
pſonaliteꝛ ad xpᷣm: qꝛ xpᷣs erat failiaris La
Jaro ⁊ eiꝰ ſoꝛoꝛibus.⁊ ibi frequenter uenie
bat ad hoſpitandũ. uñ Augꝰ. Ille languenſ
iſte triſtes.oẽs dilecti. Pabebant g ſpẽ qm̃
diligebant᷑ ab eo.ꝗ erat dolemiũ ↄſolator:
languentiũ ſanatoꝛ. Spiritualiter lazarus
ꝗ interpꝛetat a deo adiutus.penitẽtie ſigni
ficat uitã:in die enim ſalutis.hoc eſt in die
pnie qñ ueꝛꝰſol illuxit.anxiliat᷑ deus ⁊ adiu
uat. Martha autẽ ꝓuocans interpretatur.-
q̃ ſignat uitã actiuã. in qua tam uirtutis de
lectatõe:qᷓ; exẽpli boni oſtentatõe.ſemꝑ hõ
ad meliora puocat᷑. Maꝛia vo interpretat
illuminatrix.⁊ ſignat uitam ↄtemplatiuam

: Lapitulũ.xvij.

qua hõ illuminat᷑.ſ̃m illud apocł᷑.mulieꝛ a
micta ſole ⁊ luna ſub pedibus ei.luminare
noctis huiꝰ uite.ꝙ ſplendorẽ huius mũdi ſt
gnat ſub pedibꝰ ꝓicit.hec tria ſunt q̃̊ dñs li
benteꝛ uiſitat.ſ.penitẽtes actiuos ⁊ ↄtẽpla
tiuos. Penitẽtes ĩ gr̃a ↄpunctionis actiuos
i ꝓfectu uirtutis: ⁊ ↄtemplatõis ĩ puꝛitate
vitatis. Hic nota ꝙ illi qui xpᷣo plus ſt᷑ dilee
ti.qũq; plꝰ infirmant.⁊ grauioꝛa mala ſuſti
nent qᷓ; alij. Sicnt enĩ medicꝰtimens ð mor
bo periculoſo.ut de acuta:inducit t᷑tianã.
ut acuta euitet᷑:ſic xpᷣſ ĩducit ĩfirmitateſ cò̊ᷣ
poꝛales.ut morbꝰaĩe ꝑiculoſus declinet᷑.qꝛ
ſumus ꝓni ad peccandũ ⁊ ad malũ faciẽdũ
Vñ Hugo.pꝛeſciens dñs quoſdã multa poſ
ſe peccaꝛe.flagellat eos ne peccent:qꝛutiliꝰ
ẽ eis frangi langoꝛibꝰ ad ſalutẽ:qᷓ; ẽᷣmaneꝛe
incolumes ad dãnationem. hec Pugo.ſ at
tendant hi ꝗ infirmant᷑ ł tribulant ut ſe coꝛ
rigant.qꝛ ille ꝗ iacit ſagittaʒ uel lapideʒ pꝰ
ſignũ.quanto iacit frequentius tanto ꝓpin
qnius.ita ꝙ in fine qñq; fignũ tangit: ſic pꝰ
nos ꝗ in mũdo ſiẽ ſagitte ſignũ ſumꝰ.mors
deus iacit fꝛequẽteꝛ ꝑ ĩfirmitates ⁊ tribula
tões:ſed quãtofrequentiꝰ iacit pꝰ nos: tãt
directiꝰ⁊ ꝑiculoſius:niſi corꝛigamuꝛ. Cuz g
dũs ꝑ nũtiũ ſoꝛoꝝ lazgari accepiſſʒ eũ ifirma
ri:dixit.ĩfiꝛmitas h̊ ñ ẽ ad mortẽ.i.ad deti
nẽdũ eũ ĩ moꝛte:ſʒ ꝓ głia dei.ſ.ut glorifice
tuꝛ filiꝰdei ꝑ eã.ĩ oſtẽſione uirtutis ſue: ⁊ ꝑ
reſuſcit atõm lazari öclaret᷑ ĩ xpᷣo ueritaſ dᷣi
tatis.⁊ h̊ eꝛat finis ĩfiꝛmitatis.Et manſit ad
huc duobꝰ diebus träſiordanẽ ĩ eodẽ loco.
ubi eꝛat:expectãdo mortẽ laʒaꝛi.ꝗ ĩ eodem
die mortuꝰfuerat.qꝰ dñs nũtiũ r̃cepit diſtu
lit ſanaꝛe ut poſſit rſuſcitare.Ad maiorẽ eĩ
miraculi cer titnoinẽ ⁊ euidẽtiã ex pectauit
ut illiꝰ quadriduũ cõpleꝛet᷑ ac mirabilius ⁊
gloꝛicſius ſuſcit aꝛet. Uñ cꝛib. Manſit duo
bꝰo diebꝰ. ut.ſ.expiraꝛet ⁊ ſepeliret.ut nullꝰ
poſſet dicer̃ qm̃ nñdũ ðᷣfũctũ eũ ſuſcitauit:ſʒ
ſtupoꝛ fuit ⁊ ñi moꝛſ.Et poſtea int᷑ alia dixit
diſcipulis ſuis.laʒarꝰ amicus nr̃ dormit: ſʒ
uado ut a ſomno exuſcitẽ eũ.mortemeiꝰuo
cat doꝛmitõm ⁊ ſomnũ qꝛ cito erat ſurꝛectu
rus. Uñ ſᷣm Augi.dño qui poteꝛat ſuſcitaꝛe
doꝛmiebat:alijs mortuꝰerat.qꝛ tã facile im
mo faciliꝰẽ xpᷣo ſuſcitaꝛe moꝛtuũ ð ſepłc hꝛo
q; alteri doꝛmientẽ ð lecto. Ubi ſcienduzʒ q;
ſomnꝰaccipit᷑ multis modis. qnq; ꝓ ſomno
natuꝛe. Uñ in Job ſecurꝰ dormias.qñq; pꝛo
ſõno moꝛtis. Uñapłus.nolumꝰuos ignorar
de doꝛmientibus.qñq; ꝓ negligentia.Uñũ in
pᷣs.Ecce ñ doꝛmitabit neq; doꝛmiet. qũq; ꝓ
ſõno cłpe. Uñn aptus.Exuꝛge ꝗ doꝛmiſ.qnq;
ꝓ gete ↄtemplatõis. Uñ in caticis.Ego doꝛ
mio ⁊ coꝛ menᷣ uigilat.qũq; ꝓ quiete future
glorie. Uñn in pᷣs. In pace in idipᷣm:doꝛmiaʒ
requieſcam. moꝛs vo dicituꝛ ſõnus ꝑp ſpẽ?-
reſurrectõis.⁊ iðo mos con ſueuit appelar⸗

De reſuſcitatioe

domitio.ab eo tempor̃ quo vpᷣs mortuus ẽ
2 f ſurꝛexit Diſcipłi ãt itelligẽtes de ſomni
doꝛmirione.⁊ tim̃tes rᷣuerti ĩ iuõã ubi uole
bãt eũ lapidar᷑: dixerũt ei.idñᷣe ſi dorm it ſal
ueꝛit doꝛmitio eĩ ifirmi: ſignũ ẽ ſalutiſ. Uñ
eꝛiſ. Diſcipuli ãt impediꝛe uoluerũut eius ad
uentum i iudeã Uñ dixezüt. Dne ſi dormit
ſaluus eꝛit. Solet em̃ eſſe ſomnꝰegꝛotãtium
ſalutis iudiciũ.Quaſ dicant.ſi dormit.ũñ igi
utile ẽ ꝙ tu uadas ad excitandũ eũ. ſtultuzʒ
eĩ eꝛat ira peꝛ tot ſtadia ut laʒaꝝ a ſono ex
itarz. Lunc g dixit eis ieſmãifeſte Lagaꝛ
mortuꝰ ẽ:⁊ gaudeo.ſ.ñ de moꝛte eiꝰ abſolu
te:ſed ꝓpter uos.i.pꝑꝑ edificatõm ⁊ utilitatẽ
uf̃ am. qr ñ eram ibi.ut credatis. ſ.amplius
fortius qᷓ; prius.⁊ ex miraculo ſumẽtes ex
pꝛimentũ diuinitatis mee.in illius reſurrec
tione.ĩ fide magis roboꝛemini cuius mortẽ
ẽt ego abſens uobis anuntio ⁊ ꝛeuelo. Uide
miꝛabilẽ bonitatẽ ac dilectõm ⁊ ſoleꝛtiã do
mini circa diſcipulos.ꝗ ĩdigebãt adhuc ma
lori roboꝛe ⁊ vtute. Uñn Aug.Saudeo ĩquit
pro uobis.nã cum illic ñ extiterim ↄfeꝛt ad
maioꝛitatẽ fidei ueſtꝛe:qm̃ ſi aſtitiſſem egꝛo
tãtem cnꝛaſſem. ꝙ eẽt modicũ ſignũ ad mee
uirtutis iudiciũ.Quia vo me abſente ſupue

nit mors.potius ĩ fide mea. corroboramini

cũ uidebitis me poſſe ⁊ defunctũ putꝛeſcẽtẽ
Fſuſcitare.⁊ ſ̃ʒ Crip̃ᷣ.dicit hoc.nt iam ĩcipe
ꝛẽt admiꝛari.qꝛ dñs poterat dicere mortuuzʒz
ꝙ nec uideꝛat nec audieꝛat. ut cognoſcemnteſ
eũ nil later:magis ĩ eũ credeꝛẽt. Perꝛexer̃t
dñs ⁊ diſcipuli eius ⁊ uenerũt ppe betha
niam. q̃ eꝛat iuxta hieꝛlm. q̃ſi ſtadijs quide
cim.de ꝗbꝰ octo faciũt uno miliare:nec ſta
tim intrauit. oſtẽdens ſe ad miracula faciẽ
da ñ ingeꝛere: ⁊ ut pbaret deuotio feminaꝝ
ſct᷑aꝝ ſibi occurꝛẽtiũ.ſ. Marthe ⁊ Magda
lene. Ubi dũ adhuc eſſent extra caſtellũ:
Martha audiuit qꝛ ieſus uenit:ipᷣa eĩ curã
domꝰ hẽbat:⁊ iõ pᷣmo nũtiat ei adnẽtus xp̃i
p aliquẽ ꝗ eũ pᷣuenerat:dimittẽſq; ſororem
ſuã ⁊ iudeos ꝗ de hirlʒ ⁊ alijs uicinis locis
ꝗad ↄſolandum eas uenerant.qꝛ nobiles dũe
erant:ſola iuit ⁊ xpᷣo reuerẽter ⁊ deuote oc
currit.uñ ⁊ Theophi. Pꝛimo itaq; nõ pãdit
ſorori.uolẽs aſtantes hoc latere. quihus no
tum fore aduentũ xpᷣi nolebat. uñ ⁊ Cri. ñ
ãt aſſumit ſororẽ obuiã xpᷣo uadẽa. Vult eĩ
ſingulariteꝛ xpᷣo loqui:⁊ ꝙ factũ è ei annũ
tiare. Cũ vo eã ĩ bonã ſpẽ duxit: tunc abijt:
⁊ uocat mariã. hec Cꝛipᷣ. Mãtha g dixit ad
ieſuʒ. Domine ſi fuiſſes hic.localiter preſẽs
fr meus nõ fuiſſet mortuus cũ mors locum
habere ñ debeat ubi ẽ uita. Et poſt dyalo
gum de reſurrectõe cum dño habitum: abi
it: ? uocauit mariam ſororem ſuam ſilen
tio:dicẽs.magr̃ adeſt ⁊ uocat te. Ubi Aug.
adueꝛtendũ ꝙ ſuppreſſam uocẽ ſilentiuz uo
cauit. Ideo at occulte ſoꝛoꝛẽ uocat.qꝛ ſi ſci

lazari.

uiſſẽt iuõi xpᷣm aduenir̃:receſſiſſent ⁊ ñ fuiſ
ſent teſtes miraculi.̊ Aug. Maria uero ut
audiuit ſurgit a quiete ↄteplatõis:cito ꝑ ðᷣ
ſideriũ cordis:⁊ uẽit ex magna duotione ad
eũ extꝛa caſtellũ in locum ubi ei maꝛtha oc
currerat.iudei ergo.hieroſolimite ⁊ alij ꝗ ĩ
domo eꝛt cũ uidiſſent mariã feſtinãter abi
ꝛe:ſecuti ſt᷑ eã cꝛedentes.qꝛ iret ad monum

tũ ut ibi ploraret: ⁊ neſciẽtes ꝙ illic ieſꝰ eẽt

Dinina ãt ꝓuidentia factũ ẽ ut eam ſeq̃ren
tur.qr ſᷣm Aug. Pec occaſio fecit ut pluꝛes
ibi eſſent.qñ lagzarus ſuſcitatus ẽ᷑:ut tã gꝛan
de miraculũ q̃driduani mortui reſuꝛgentis:
teſtes plurimos iueniret. Maria g cũ ueniſ
ſet ubi erat ieſus uidens eũ:cecidit ex deuo
tõe ad pedes eius.apud quos miſericordiaʒ
⁊ peccatoꝝ uemiã ſe noueꝛat ał ↄſecutã.⁊ di
xit ei ſicut ⁊ martha dixerat.dñe ſi fuiſſes h
nõ eſſet mortuꝰfr̃ meus.x hoc ãt ꝙ maria
ſic feſtinauit ad eum.pʒ ſᷣʒ Aug.ꝙ nõ illam

pueniſſet maꝛtha:ſi ei notus ſuſſſet aduẽtuſ

ieſu. Per hoc ẽt ꝙ mãtha ⁊ maria obuiaue
ꝛunt dñno.ñ expectantes aduentũ ipᷣius. dat
itelligi.ꝙ cũ uolumus deo reconciliari:ðbe
mus ei occurrere ꝑ pniam.anteq; ad nos ue
niat ꝑ uindictã:qꝛ nos peccatores ſumus:⁊
meruimus ꝑcuſſionẽ ⁊ penã.Ceſſat ãt:ut di
cit Amb.diuina uindicta ſi confeſſio pꝛecuꝛ
rat humana: ⁊ cum uolumus xpᷣo fꝛui:eum
uenientez anticipemus.ñ expectantes ꝙ ip
ſe nobis ↄdeſcendat:ſed nos potius ad eum
feſtinemus. Jeſus g ut uidit mariã. ⁊ iupᷣos
cũ illa uenerant ploꝛantes de moꝛte ami
ci.femuit ſpiꝛitu ⁊ turbauit ſeipʒ.humanũ
demõſtꝛans affectũ ĩ luctu amicoꝝ. Freme
bat extra ſonũ lugẽtis emittẽs: turbabatuꝛ
intus miſeriã ↄditionis humane ↄſideꝛans.
Turbauit ſe quem alius tuꝛbare non potuit
Nos turbamuz ex neceſſitate:ipᷣe autem ex

uoluntate. Sic omnes defectus huiuſmodi

ſuſcepit:quia uoluit. Unde Aug.Turbatus
eſt xpᷣs qꝛ uoluit.eſuriuit quia uoluit. in illi
us poteſtate eꝛat ſic uel ſic affici uel nõ affi
ci. Et nota ꝙ fremitus ↄſurgit ex indignatõ
ne ad obiectum. Iſte g fremitus xpᷣi pꝛoceo
bat ex indignatione eius contꝛa dyabolum.
per cuius ſuggeſtionem mors intrauit ĩ mũ
dum. quez eꝛat cito debellatuꝛus. Tuꝛbatõ
at illa:pꝛocedebat ex compaſſione lazgzari ⁊
ſororum eius.quia nt uerus homo ex q̃daʒ
naturali affectione flebat cum flentibus. ut
nos inſtrueꝛet ꝙ alioꝛum miſerijs compati
debemus. Iſte tamen paſſiões ⁊ conſimiles
non erant in xpo uitioſe:ſed magis uirtuoſe
quia non eꝛant pꝛeuenientes iudicium ratio
nis:ſed magis ſequentes ⁊ per ipſum excita
te. Iſte uero fremitus ⁊? hec turbatõ nos do
cet quid nos quoq; in tali re agere debeamꝰ
quando uł ꝓ nobiſipᷣis uł ꝓ alijs in peccatis
turpiteꝛ degentibus deum oꝛamus. Eſt aũt

E unk. ut reu uiſce 4
e alchuin Quia ſo
ſebir pge hunanſenba
poreritper potenriam ciun
ſe ir feut ts nif guia be
cut. acrimamur igr no,
dus ils quos in ſetöe uitio⸗
ſfone noſtus lacheymis nos
jeſuſcine dignef At amem
güm ſhn ſuper Laru ſien
woctaſſe er winere fanigani
t e an pipermun f
Flentem glem Vum feden
uam Joridentemeſed der
licemel gawdend e⸗
keuit Lqzap mortuu ſed
49 erüpnas reſuſctand
ſn necp alior worte ni
nocoei ab eo ym js hon
Nehimus inuiti. Tlam fm.
ſtie teccet domin⸗ bis.
tumeins Etquic tantope
mnquunomages guis fu
rciabcigri heratus en
n morte ſieni
e ſeuit i dom
ac mlſers t etgde
N erias t erünas hu⸗
incictns Sienim ercat
ne dubiom 8sſecntaßft

eunn erhrunn⸗
un. pz fz Iug o roͤllin
u ſtei otus ſiſetaguetf
mitha ? moria obuiete
lanteo aguentu ins, dit
nus geo ſeconcliori he
niam, ontei ag vose
os peccotores ſumus:?
c peni. Ceſſat at: ut di
cicta ſi confeſſio ecuꝛ
nolumus xpo ſeui:eum
nus n expectantes ip
1ſed nos ponius a egn
wuidit arii. 1indds
Rantes de wone gin
4 turdawit ſeihz hummani
täi uctun amicoz Frene
ngetis emittes: turbabatn
Uitionis bumane 9ſcetang.
en alus tubare o otuit
er neceſſitare: e aten er
nnescefectis hliuſnoi
ui⸗Vnte ug Tirdeini
eluniuitnia nclui inii
ſc vel ſe ufſci nel ndin
in it er indignan⸗
emitne gſungiler iprcel
ſteg femitns N
de enig nten 4 bolnn
ione eins connꝛa ſn ef
80 rs imrauit n
etioden nol Tichti
gebellatunns. n
—
edner comp gil⸗

Secunde partis

fremitus impetus ire ↄtra uitia prumpenſ:
tuꝛbatio vo quedam triſtis cum gemitu cor
dis ↄmotio.Et qꝛ fidᷣs ð xpᷣo xpᷣs eſt:ĩ corde
fꝛemit xpᷣs ⁊ tuꝛpat᷑ in homine. quando pec
catoꝛ cõputat qne bona accepit. que mala
ꝛeddidit: ⁊ de peccatis ſe increpat ⁊ repᷣhen
dit. Et dixit eis ieſuſ.ubi poſuiſtis eũ. Inteꝛ
ꝛogat nec ignorat in quo miſtice ĩnuit ſe hu
iuſmõi peccatoꝛem neſciꝛe: cuiuſmodi ꝑ I a
zaꝝ ſignificat᷑. unde gloſa.Qui abſẽs ſciuit

mõötuũ: ſciuit ubi eſſet ſepultꝰ. Sʒ ſic dicẽſ.

ſignat ſe qn neſciꝛe perditũ hoĩeʒ. Vñ dr̃.ñ
noui uos:⁊ adã ubi es.Dicũt ei.dñne ueni ⁊
uide. Uenit dominꝰ ꝑ cõpaſſionem:⁊ uidit

oculis miſericoꝛdie:qr ut ait aug. Uidʒ dũs

ſ miſeꝛetur. Et affectũ ſuũ lachrymis ðmõ
rãs.ieſus lachrymatus eſt hũanit? ex pie
tate.miſtice docẽs hominem propteꝛ petm
fletibꝰidigeꝛe: ⁊ ſignificans eos ꝗ pct᷑i moꝛ
te ſopiunt ut reu uiſceꝛe q̃ant plangendos
eſſe. Uñ alchuinꝰ.Quia fons pietatis erat
flebat ꝓ ꝑte humanitatis.quem ꝛeſuſcitare
poterat peꝛ potentiam diuinitatis.? Beda.
q̃re ãt fleuit xpᷣs:niſ quia hominibꝰ flere do
cuit.Cacrimamuꝛ igr̃ ⁊ nos ꝓ nobiſ.⁊ omni
bus illis quos in fetõe uitioꝝ iaceꝛe ſentimꝰ
ſi foꝛte noſtꝛis lachꝛymis nos ⁊ eos dominꝰ
reſuſcitaꝛe dignet᷑. At autem ait Augꝰ Te
gituꝛ xpᷣm ſuper azarũ fleuiſſe in oroibus
ꝑnoctaſſe.ex itineꝛe fatigatũ fuiſſe: nunquã
aũt riſiſſe aut ꝓpſperatum fuiſſe. Uñ ⁊ Cꝛi.
Flentem ꝗdem illum freqnter inuenies:nũ

quam vo ridentem: ſed nec leuiteꝛ ſaltẽ ſub

ꝛidentẽ ł gaudentẽ. Et nota ꝙ dominus non
fleuit Lagaꝝ moꝛtuũ:ſed ad huiꝰ uie miſeꝛi
as ⁊ erũpnas reſuſcitandũ. Unde nec ꝓ no
ſtra nec ꝓ alioꝝ moꝛte triſtari debemꝰ: Quo
modo eĩ ab eo pᷣmijs honorabimur: ad quẽ
uenimus inuiti. Nam ſᷣm apłm. Coronaʒ iu

ſtitie reddet dominꝰ his qui diligunt aduen

tum eius.Et quid tantopeꝛe uirã vndeꝛemꝰ
in.q̃ quantomagis quis fuerit tanto maiori
ſarcia pctorũ oneratus erit.uel certe domi
no mortẽ fleuit.qᷓ; homo peccando incurrit
ac miſerias ⁊ erüpnas hũano generi ꝓ cłpa
indictas. Si enim peccatũ non ꝓceſſiſſet: ſ
ne dubio moꝛs ſecuta ñ ſuiſſet. Secuta ẽ g
moꝛs ẽt corꝑis qᷓ; preceſſit moꝛs anime. Et

ieſus rurſum fꝛemẽs ĩ ſemetipᷣo ẽt indignatꝰ

contra malitiam iudeoꝝ. de factis ſuis imiqᷓ
murmuꝛantiũù: uenit motus miſericordia.⁊
compulſus compaſſione: ad monumtum ꝙ
erat ſpelunca.habens lapidem ſupeꝛpoſituʒ
Et dicituꝛ monum̃tũ quaũ monens mentem
ſ.illiꝰ ꝗ aſpicit.ut ꝓ anima ſepulti oꝛet: ac
de moꝛte ppria pᷣcogitet: ⁊ ad eãdẽ ſe diſpo
nat. Rurſum fremuit ut det iĩtelligere eoſ ꝗ
a pctiſ debent reſurgere. in ↄtinuo luctu ꝑñᷣ
ſteꝛe. ſᷣm illud. pᷣs.tota die contriſtatꝰ ingꝛe
diebaꝛ. Sepe g ſe ploꝛet peccatoꝛ.ſepe fre

Capitulũu. xvij.

mat xpᷣs ⁊ turbet᷑ in hoĩe.ſi uult reuiniſceꝛe
Et iuſſit ieſus toli lapidẽ ſuperpoſits.ut oẽs

uideꝛẽt mortuũ fetidum ⁊ coꝛruptũ:ſed 2ↄ ẽ

debat Martha dicens ad eũ(dñe iam feiz
quadriduanus eĩ ẽ] Iimebat᷑ remoto lapð
potius fetoreʒ excitaꝛi.qᷓ; fratrem reſuſcita
ꝛi. Quaſi diceꝛet. Cicet aliqñ reſuſcitati ſint
mõtui ꝛecenter ⁊ poſt paululu.tñ ꝙ iaʒ qua
driduanꝰ ex fetore reſolutus reſuſcitet ñ ẽ
ſic auditũ.Et hoc ur̃ ꝓceſſiſſe ex admizatõe
Marthe ⁊ eius igno antia.qꝛ eiuſdẽ uirtu
tis ẽ ſuſcitare recẽteꝛ moꝛtuũ ⁊ q̃driduanũ.
Uide mirabilem amorem iſtaꝝ ſoꝛoꝛũ eꝛga

dominũ ieſum.nolebãt enĩ ꝙ ẽt fetoꝛ nares

eiꝰ tangeret ad modicũ.deĩde ſublato lapi
de (ieſus elenatis oculis) in celũ pr̃i ꝓ exau
ditòe ſua. gratias egit ad fidei edificationẽ
ut circunſtanteæs B audientes. ⁊ uirtutes dei
in eo uid ẽtes:crederent eum filium dei. uñ
Pylariꝰ. Non pᷣce eguit.nobis oꝛauit ne fili
us ignoraretuz. Cum eniĩ ſibi non pficeret ðᷣ
pꝛecationis ſeꝛmo.ad ꝓfectum tñᷣ nr̃e fidei
loquebat᷑.Non inops g auxilij.ſed noſ ſumꝰ
inopes doctrine. Jõ etiaʒ orauit. ut in neceſ
ſitatibus ad or̃onis ſuffragium eẽ recurꝛen
dũ nos doceret.Et notandũ ꝙ orare pr̃es ⁊
exaudiri conuenit xpᷣo ratione hũ anitatis ĩ
qua eſt minoꝛ patre.ñ autem ꝛõne diuinita
tis.in qua eſt ei equalis. Oꝛaturꝰ uero gra
tias p exauditione egit.qꝛ iam ſe audituʒ co
gnouit. uñ Oꝛigies.Erat enim oꝛaturus pꝛo
reſurrectõe Laʒaꝛi: ſed pꝛeueniens illiꝰ oꝛa
tionem.ꝗ ſolus bonus pateꝛ ẽ exaudiuit di
cenda. Pꝛo ĩpletione ergo oꝛationis ſubdit
gratiaꝝ actões dicens¶ Dateꝛ gratias tibi
ago.qm exaudiſti me)hec Oꝛigenes.ꝑ hoc
ꝙ ieſus oculos leuat in celu.oñdit nobis foꝛ
mam orandi. qᷓ eſt per eleuationem mentis ĩ
deum. Unde inſtruimur ut in orõne leuemꝰ
ſurſum ad deũ oculos mentis noſtre.eꝛigen
do ⁊ remouẽdo illos a pᷣſentibꝰ reb* memo
ꝛia cogitatione ⁊ intẽtõe.Oculos ẽt ad dᷣuʒ
leuamus:qñ ñ confidentes ð meritis nr̃is.ðᷣ
ſola miſeꝛicord ia dei ſperamus. Per G̊ aũt
ꝙ ĩ pᷣncipio orationis gratias agit datuꝛ no
bis exemplum. ut cum oꝛaꝛe uolumꝰ anteqᷓ;
futuꝛa petamus. ꝓ ꝛeceptis beneficijs ðᷣo q̊
tias refeꝛamus. Deus enim ex gratiaꝝ actio
ne de pꝛeteꝛitis ꝓpuocatuꝛ.ad pꝛeſtãda bene
ficia ſequentia faciliuſ.Deinde ( uoce maꝗ).
potius uutute quam clamoꝛis intentione (¶
clamauit. lazʒaꝛe ueni foꝛas Iſcilicet q;tum
ad corpus de ſepulchro ad qtum ad animꝗ
de inferno.⁊ ſic laʒ arũ uocis ſue uirtnte ſuſ
citauit. Ubi ſecundum Originem eſt conſio
ꝛzꝛandum. ꝙ moꝛa tollendi lapidem adiacen
tem ex ſorore defuncti cauſata eſt. ido tã
diu reſuſcitatio fꝛatris dilata eſt. quamdiu
xpᷣm ꝑ vba detinui.ſʒ ſtatim cum xp̃ᷣi man
datum obediendo exequit frateꝛ Aeikat
4

De ꝛeſfuſcitatõe

ut ꝑ ̊ diſcamꝰnihil int᷑poneꝛe int᷑ iuſſa xpi:
2 executõez ipᷣoꝝ.ſi cupim ꝙ ſtati ſequatur
ſalutis effectꝰ. Scdᷣm illud pſal. In auditu
auris obediuit mihi.Et nora ꝙ uox xpᷣi ma

gna dr̃ ꝑp vtutis magnirudinẽ nã tanta uir

tus eius fuit ꝙ ſuſcitauit lazaꝝ a mote quẽ

admodum ſuſcitat᷑ doꝛmiẽs a ſõno uel ſop
ꝛe. Uox ẽt iſta magna repñtatiua ẽ illiꝰ uo

cis magne q̃ erit ĩ cõi reſurꝛectõe.p quẽ om

nes de monumentis ꝛeſuſcitabũtur. CTanta
eĩ erat vtus huius uocis xpᷣi ut abſq; tempo

ris dilatõe.uitã ↄfeꝛꝛet ſicut eꝛit in reſurrec
tione cõi.quando in ictu oculi mõtui audiẽ
tes tubam r̃ſuꝛgent. Ilamauit inquam laza
ꝛe ueni foras.quẽ ſcdᷣm Ang.iõ ex ꝓpꝛio no
mine uocat qꝛ tãta erat vtus uocis eiꝰ.ꝙ pa
riter oẽs mortui cogerent exire. niſi ꝑ expᷣſ
ſionẽ nominis vtutẽ ſuam ad unuʒz detmĩaſ
ſet.Et nẽ ſolum ſuſcitatus eſt laʒarus ſʒ¶ p
dijt)⁊ exiuir licet eſſʒ (ligatus manus ⁊ pe
des inſtitis).i.faſcijs quibus antiqui mortu
os inuoluæ bant(⁊ facies eius ſudario liga
ta erat) ne.ſ.horrorẽ faceret. In quo uirtꝰ
diuina ⁊ miraculi certitudo deciaꝛat᷑.iõ enĩ
ligatũ ⁊ cooꝑtuz reſurgere iuſſit. ut miracu
lum magis appꝛobaret᷑. Unde dñs diſcipuł
pᷣcepit.ut eum qui foris ligatus apparebat
ſoluerent ⁊ ſinerent abire ut ꝑ oꝑa uite oſtẽ
dſeret uere ſuſcitatus ⁊ non fantaſtice. Pic
notadũ ꝙ mors aĩe.ẽ anime adeo derelic
tio damnoſa.ꝙ fit ꝑ peccatum mõtale.quo
deus ꝛepellit ab anima. Unde ſecundũ Au
gu.mors anime fit.cum deſerit eam deus.
ſicut coꝛporis cũ id deſerit anima. Quattuõ
autẽ ꝓgrefſibus mors anime perficit. ⁊ ſic
quadriduanus moꝛtuus dici meret᷑. Prima
eſt quaſi titillatio delectationis in corde.
Secunda conſenſio. Teꝛcia factum. Quãta
ↄſuetudo. Sed deus ab hac moꝛte animaʒ
ad nitaz ꝛeſuſcitat ꝑ gratiam.qua anima ðᷣo
ꝛeconciliatuꝛ. Quia ſicut corpus uiuit ex ↄ
iunctione anime.ſic anima dr̃ uiuer̃ ex unio
ne dei ꝑ gr am. ⁊ hec uiuificatio ſignificat ĩ
ꝛeſuſcitatione laʒari de ſepulchꝛo. In ꝛeſu
ſcitatione eĩ lagaꝛi pluꝛa facta ſunt que mi
ſtite ad ꝛeſuſcitatõem peccatoris cõcurrũt
Nam eo orvine quotidie peccatoꝛ r̃ſuſcitæ
tia. quo lazarus reſuſcitatus dqr̃.⁊ talis fit
quotidie pceſſĩ rſuſcitatõe aĩe a moꝛte pec
cati.quał fuit ĩ reſuſcitatione lazari de feto
re ſepulchri. Pꝛimum ꝙ ꝛequirit᷑ ad reſu
ſcit ationẽ peccatoris.eſt noticia diuina ac
tualis.qua deus reſpicit peccatoꝛẽ in aliq*
tempoꝛe certo.⁊ hec ſignificat peꝛ hoc ꝙ ſo
roꝛes lꝗagari miſerunt nuntiũ ad ieſum ſibi ̊
infirmitate laʒori notificando. Scõm ẽ au
xilium ꝙ deus poꝛꝛigit hoĩ. ut libeꝛum arbi
erium moueat᷑ in deum. ur anima ꝑ pecca
tum a deo aueꝛſa. ↄuertat ſe ad ipᷣm.nõ ent
E uollentis uelle neq; currentis cuꝛrere:ſed

Llozari.

miſeꝛẽtis dei. hee donare.⁊ iõ regrit᷑ auxili
nm diuinu. nt nos meliꝰad gr̃am diſponamꝰ
⁊ hec poꝝnectõ diuini anxilij ſignat᷑ peꝛ G̊ ꝙ
ieſus id lazaꝝ ire ẽ dignatus. Tertiũ ẽ mo
tus liberi arbitrij noſtri.qꝛ fᷣm Aug.lzg deus
creauit te ſine te.nõ tñ iuſtificabit te ſine te.
⁊ iõ ex ꝑte nr̃i reqꝛit᷑ motus libeꝛi arbitꝛij:
qui duplex ẽ: unus quo mouer ſuꝑ peccatũ
ut.ſ.peccatũ d iſpliceat.aliꝰ quo mouet᷑ ĩ ð
um ꝑ fidẽ ⁊ ſpẽ.quo deu ſibi recõciliari deſi
deꝛet.⁊ hi duo motus notant᷑ per occurſum
duaꝝ ſoꝛoꝝ.ſ. Marthe ⁊ maꝛie.ita ꝙ pᷣmus
motus intelligat ꝑ Mart ham q̃ por occuꝛ
rit.ſcdᷣus ꝑ Mariã q̃ uenit uocata pꝓ Mar
thã.ſic eĩ h̊ ex pᷣmo motn ꝓnocat᷑ ſcõs.Quã
tũ ẽ cognitio peccati.ĩ quã dePꝰq̃rẽdo r̃ducit
hoĩem. ut hõ ſe cognoſcere ſtudeat: quẽ de
us querẽdo quaſi neſciꝛe ſe ſignificat ⁊ hoc
ſignat ꝑ hoc ꝙ ĩterrogauit ubi eũ poſuer̃t.
Quintũ ẽ gratia contritionis.q̃ ſequit᷑ motõ
nem liberi arbitrij ⁊ cognitionem peccati.⁊
h ſgnificat᷑ ꝑ lachꝛymatõem xpᷣi.que quidẽ
lachꝛymeꝓceſſerunt ex fonte diuine miſeꝛi
cordie. ⁊ his lachrymis quotidie peccator ꝑ
fundituꝛ.cum ſibi hec gra infunditur. xpᷣus
enĩ nõ ẽ lachrymatus ꝓ moꝛte lazgzaꝛi corpo
rali:ſʒ ꝓ morte peccatoris ſpũali qᷓ in laʒa
ro repſtabat. Caneat g peccator ne lachry
mas xpᷣi ↄtemnẽdo gr̃am ſibi euacuet:ſʒ po
tius cũ xp̃ᷣo flente peccata ſua defleat. ⁊ ſic
effectũ lachꝛymaꝝ xp̃i ſuſcipiat. Sextũ ẽ ꝓ
poſitum cauendi peccata in futuꝛum. æ hoc

not atur in eo ꝙ pꝛecepit amonueꝛi lapidem.

Tunc enim lapis de ſepulc hꝛo tollituꝛ cum
durities pꝛepoſiti peccandi ⁊ moles male ⸗
ſuetudinis de corde amouetuꝛ. Et cũ lapis
deponit᷑.tunc feditas cadaueꝛis detegitur.
Unde dixit martha. Domine iaz fetet.ſc du
ꝛitia cordis ämota. uioᷣt utilitas peccati. ex
quo ſequit᷑ peccati abhominatio.⁊ concipi

tur ꝓpoſitum ulterins non peccandi. Se pti

mum eſt gẽe infuſſio H iuſtificatur ĩpius
7 hboc notatur cum clamauit uoce magna
dicens lazare ueni foꝛas.Clamor magnus ſi

gnat magnitudinẽ diuine vtutis. que exigit

ĩ iuſtificatine impij.gꝗa ſecundũ Aug. ma
ior ẽ iuſtificatio impij qᷓ; cꝛeatio celi ⁊ t᷑re.
Uoce enim magna clamanit ga difficile ſuꝛ
git quẽ moles male ↄſuetudinis pᷣmit. ſʒ tñ
pꝰ magnã uocẽ ſurgit.i.p magnã ðᷣi gr̃am ui
uificat⁊ iuſtificat dũ penitet.dat Et ꝑ ;ᷓ in

telligi ꝙ xpᷣs uocat peccatoꝛẽ foꝛas exir᷑ de

conuerſatione peccati ⁊ ð occultatione eiꝰ

p confeſſionẽ faciẽdam ſacerdoti. Octauuz

gẽ pcrorum confeſſit.quam ðᷣus adĩniſtrat

uoce magna clamando. i.magna gr̃a uocan

do. ⁊ hoc notatur in eo quod laʒarus ꝓdijt
de ſepulchro:prodir̃᷑ enim eſt de occulto
confe ſſionẽ uenit᷑. Sed adhuc peccator ñẽ
totaliteꝛ ſolutꝰ anteq;ᷓ ſuꝑueniat agbſolntio

jeeflon orit facite eum 4 ſ
Gic ſaceꝛdos ſeberſurche⸗
einiungeꝛe homin cde ſeyn
ſcopeccaton ? male oſuetu .
ta nullaten ꝛecidiuet. ? gmne
Oert enin inite abire. i ſtel
crercitio ſpuali.uia in uia gei
lee e ſec dedet anbulared ni

yvyn. Iem miſticeglezr lang

ficarlè N gagem tempt mion
eins rdres elepeins
Ne on dees ne ſſemg
ſe tal pariens Miqdandn
mortalis mori permirtit 2
le bonitatis ? potentie ſc
malis eliceꝛe, In hoc auter
ungit ad ei ſuſcitandum. of
mentin inqnitu homines i⸗
les t qi nortuos. ac per ſe
ie ſ ualenel. miſeꝛicorgit o
K.? petenoꝛem non ſolnm
pamm: ſed eiam dliqnando f

mniam.dſepiltan ſublapick

Creducit 1d uiti gratie

gn

cn
meln⸗ lore rit aug.
uin fn nuxli
aurli . Aongmn⸗

gnn gnat pahg

Unoſtri ge⸗
nat H
1 nutd ite Ren
aldei tin
1 quo nolte dne
ena endreki5
eüſbireti eid
otig ſotan ea

gauit ubi ei poſtei
nninonſd Geni
1 cogntionem pecran.t
nmanem tit ne uit⸗
ter fore utne miſai
nis gyorie geccatyg
Ga infincltur. rius
Pmorre lazan corpo
loris ſyualiq in laza
peccator ne lachry
m ſbi euacnetſzpo
ala ſus dekeat 4 ſe
ſalcipiat. Gepte
ca in fmenum4 doe
epin amogen apiden,
ſepulco tMirm cun
eccandi ? moles male»
e amonetin kt ci lans
tas cadauenis detegſtun.
. domine iz feret dn
niot utiltas peccatl. er

abhominatio⸗? Conciht

ns non peccandi⸗Gepti
oqua nficnn ipius
3camauit uoce wacn
rae. Nlamor mugnui
iuine Ftutis gue ſnen
din ſecunli Nugn
nnſchceatoein i⸗
camanit ga diſſ

Sercunde partis

facerdotis ꝙ ſignificat᷑ ꝑ hoc ꝙ ꝓdijt ligat᷑

manibus ⁊ pedibus. Nonuʒ ergo eſt ſacꝛam
talis abſolutio.que ſignificatuꝛ per q̊ quod
xpᷣs dixit diſcipulis ſoluite eũ. Potuiſſet ꝗ
dem ĩmediate ſimplici vbo ipſummet ſoluẽł
ſicut fecit ivp ſum de monumento pꝛodiꝛe:ſed

uoluit ſuos diſcipulos in ᷓ̊ coopatores hr̃e

quia nult q̊ miniſteꝛium ſacerdotibuſ cõica
re: Suſcitat ieſus.gꝗa ꝑ ſeipᷣuʒz uiuificat ĩte
rius.ſoluunt diſcipuli quia mĩſterio ſaceꝛdo
tũ abſoluuntuꝛ uiuificati.xpᷣus enim ꝑ ſe in
tꝰniuificat.mĩſtris ptatem ſoluendi tribuit.
Moꝛtu eꝛgo ꝓcedens adhuc ligatus ẽ.con
fitens adhuc reuſ. Ut ãt abſoluuntuꝛ pecca
ta eiꝰ.miniſtriſ mandat ut illũ ſoluant. Siẽ
5 dñs Lazarum ſuſcitauit.pꝛiuſquã a diſci
pulis ſolueꝛet.ſic in ↄtritõe peccatuʒ dimit
tit ⁊ petorẽ uiuificat.pꝛiuſquam a ſacerdo
te abſoluatuꝛ: cui tamen poſtea ſe onñder̃᷑ te

netuꝛ. Decimũ ⁊ niltimũ ẽ ſatiſfactio. que ſi

gnatur in H̊ ꝙ ieſus ſubdidit.ſinite eum abi
re.MNon dixit facite eum ad ſepulchꝝ redir
Sic ſaceꝛdos debet pꝛincipalit᷑ ꝓꝑ ſatiſſactõ
ne iniungeꝛe homini.ꝙ de ſepulc hro ⁊ de ꝓ
fudo peccatoꝝ ⁊ male ↄſuetuãiniſ lõge abe

at. ⁊ nullatenꝰ ꝛecidiuet.⁊ amplius ñ peceet

dixit enim ſinite abire.ñ ſtare ł iaceꝛe ſine
exeꝛcitio ſpũali.quia in uia dei ſtaꝛe r̃tꝛoce
deꝛe ẽ.ſed debet ambulare ð niꝛtute ĩ uutu
tem. Item miſtice ꝑ lazaꝝ languenteʒ ſigni

ficari ẽt pᷣt grauem temptationẽ patiens. ⁊

ꝓ eius ſoroꝛes pe:ſone ꝓ eius alleuiatiõe de

uote xpᷣm pᷣcantes.que ñ ſemꝑ exaudiuntur

ſed tał patiens aliquando ꝑ actum peccati

moꝛtalis moꝛi permittituꝛ ab eo qui eſt tan
te bonitatis ⁊ potentie.ꝙ ſcit ⁊ poteſt bõa ðᷣ
malis eliceꝛe. In hoc autem quod dominuſ

uadit ad eũ ſuſcitandum.oſtendituꝛ eiuſ cle

mentia inquãtũ homines in peccatis exiſtẽ

tes ⁊ q̃ſi mortuos.ac peꝛ ſe ad deum accede

ꝛe ñ ualenteſ.miſeꝛicoꝛdit᷑ preueniẽdo attꝛa
bit. ⁊ peccatoꝛem non ſolum mortuũ per cxł
pam: ſed etiam aliquando fetentem ꝑ infa
miam.⁊ ſepultum ſub lapide ꝑ obſtinatõeʒ
ſic reducit ad uitã gratie. ꝙ non ſolum tolli

tur obſtinatio ? moꝛs culpe.ſed etiã fetoꝛ ĩ

famie.⁊ ꝛeducit ſuauis odoꝛ bone fame.nul
la enim deſpeꝛationi datur occaſio.cuzʒ laʒa
rus iã fetens ⁊ q̃driduanus reſuꝛrexit a mõ
tuis ⁊ monumto. Aocus auteʒz infirmi erat
bethania q̃ interpretatuz domus obediẽtie

ꝑꝙ dat intelligi ꝙ ſi infamus ſit deo obedi

ens.pᷣt ab eo facili cuꝛaꝛi. Et ̃/ Anſhelmũ
In bethania (ꝙ domobedientie inteꝛpᷣtat
AMaʒzaꝝ ſuſcitauit: oñdẽs oẽs ꝗ bõe uolũtat᷑

ſtudio huic moo moꝛiẽtes in ſinu obediẽtie

Eapkm. xvtij.

obedientiam bhomo peꝛſeectin uita getina
⁊ ↄtemplatiua reddituꝛ. Dicituꝛ autem ðᷣ
Laʒaro.qpᷣ poſtea nunquam ꝛixit. nũquam

in geſtu ſigna iocoſa oſtendit.ꝓ eo quod ui

te huterumnis quas moꝛiens euaſerat red
ditus fuit. Magis enim quam ante factuſ a

mator uite illiꝰ.penitebat eum uite iſtius.

Unde Auguſtinus.O ſi poſſemus excitare
homines ⁊ cũ ipſis pariter excitari. ut tales
eſſemus amatores nite ꝑmanentis. quales
ſunt homines amatoꝛes uite fugiẽtis. Cꝛe
dituz ãt hoc factuʒ ea die qua in eccleſia ſo
let legi. ſcilicet feꝛia ſexta ante dominicã ðᷣ
paſſione dñi. Monumentũ nero laz aꝛt mõ
ſtꝛat eccleſia. IJbidem in honor̃ beate Ma
rie magdalene conſtructa. ⁊ gꝛande mõaſte
riũ magna oliuarũ ſilua circũdatũ:ubi erat
abbatia ſancti lagari cũ abbatiſſa ⁊ monia
libus ordis ſcc᷑i bñdẽi.(¶ Multi g)iudeorũ(¶
qui daraneRplenbiliaſid feceꝛat ieſ?(cꝛ e
dideꝛunt ĩ eũ) Nec mirum.qꝛ illud ſignũ fu
it diuine uirtutis manifeſto oſtẽſuũ.⁊ tale
miraculũ ñ eſt a ſeculo auditũ. ſcilicet quõ
mortuus quadꝛiduanuſ in monumto ꝛeſuſci
taretuꝛ ad uitam. Unde ̃ʒ Ang. exc edit o=

miraculũ ꝙ leſus circa laʒarum fecit. quem

ab ipſo ĩfeꝛni inquilino.oſtructa lege taꝛta
ꝛea redi e ad ſuꝑos iuſſit. Quidã ãt ex ipſis
iudeis abieꝛunt eadẽ die ad phaꝛiſeos.⁊ nũ
ciaueꝛunt eis q̃ᷓ fecit ieſus.⁊ celebris erat ſᷣ
mo ð eo apð multos.alij bono aiij malo ʒe
lo moti nunciauerũt.qr ſiẽ ex ſignis niſis bo
ni conuertuntur ⁊ proficiũt ita frequenteꝛ
mali ohdurantur ⁊ deficiũt.Boni quidẽ nũ
ciauerũt eis.ut mitigaꝛẽt eos circa ieſum ⁊
ꝓuocando ut crederent. mali uero ut ↄcita
rent eos contꝛa ieſum. ⁊ ꝓdendo ut ſeuiꝛẽt.
ꝑ bonos illi ſignantur.ꝗ bona in alijs ſicut ĩ
ſe amãt,. ⁊ oĩa i bonũ ĩterpretantuꝛ. ꝑ malos
at illi ꝗ uidentes ſeruoꝝ dei oꝑa odijs inſe

aꝝ iam fetẽtè a ſepulchꝛo reſuſcita
ſti. ⁊ a uĩculis ſoluer̃ ac libere abire
feciſti moueantur obſecro uiſceꝛa miſeꝛicoꝛ
die tue ſuper me miſerũ.peccati ölectatiõe
ↄſenſu. ⁊ perpetratione mortuum mole ma
le ↄſuetudinis oppꝛeſſnim ⁊ ſepultuʒ.iamq;
quadꝛiduanuz ⁊? fetidum. ? me a ſepulcbro
uitioꝝ reſuſcita. ut peꝛ confeſſionem foras
ueniam:reſuſcitatũ a ninculis peccatorum
⁊ mortis ſolue.ſolutũ ab oĩ ſeꝛuitute lihbeꝛũ
in libertatẽ glorie filioꝝ dei ire ↄcede. Am̃.
De conſpiratione pontificũ ⁊ phariſeorũ

uuntur ⁊ in famare conantur. Ot̃o
Enigniſſime ieſu ꝗqꝗ q̃driduanum la
4

contza Jeſum. Capitulum. xviij.
p Reqdicto iraq; miraculo ò ſuſcita

ꝛequieſcũt ĩ uitã et᷑nam a deo ꝛeſuſcitãdos ione lazgzaꝛi publicato. pontifices
Iſta ãt bethania erat marthe ⁊ Maꝛie perꝛ ¶ ꝗ eꝛãt maioꝛis auctoritatis 7 ma
́s duples nita.ſ.actiua ? contemplatiua ſi gies litter ati.⁊ phaꝛiſei qui uidebã

gnificat᷑.ut ſic ꝑ H̊ intelligi detuꝛ:quod peꝛ tuꝛ pᷣ alijs religioſ.ex gbꝰfactũ eoꝝ grauiuf

lus niſi ꝑ eos deberet ꝛex noĩ ari.oĩs enĩ o ſe
ꝛegẽ facit odicit ceſſari:iõ tĩebãt ꝙ ſi xpᷣjn
tanqᷓ; ꝛegẽ haberẽt ꝛomani ipos rebelles re
putaꝛent:⁊ nenientes )ᷓ eos ciuit atẽ ⁊ locuzʒ
õſtruerẽt. Ul timebã ẽt. ne ſuxpᷣi doctꝛina p
cedeꝛet.tẽplũ ⁊? uniueꝛſa religio. ac reue:ẽ
tia eiuſ uilipẽdiꝛet᷑:⁊ indei nulliꝰmom̃ti fie
rent.⁊ iõ rõam ciuitatẽ eis auferrẽt.coſq; ĩ
ſeꝛuitute diſꝑgeꝛent. Uel ceꝛte tĩiebant:ne ſi
oẽs in xpbᷣm crederẽt.nemo remaneret ꝗq ad
ueꝛſus romanos ciuitatẽ.tẽplũq; defẽdeꝛet:
em̃ õ ipʒʒ tẽplũ.⁊ j ſuas pr̃ nas leges.doctri
nã xpᷣi eſſe ſentiebãt. Põtifices ⁊ phaꝛiſei ſi
bi ↄſulebant:nec tñ cꝛedere nolebant. Dꝰ
eĩ ꝑdidi hoĩes cogitahàt.qũo altẽi.ſ.xpᷣo no
cerẽt: ut ꝑderent q; qũo ſibi ↄſuleꝛent ne pi
rent. Timebãt ⁊ ↄſulebãt. Sʒ trepidaueꝛũᷣt
timoꝛe.ubi nõ erat timõ.Si eĩ xpᷣo cꝛedidiſ

ſent ſi eũ ñ occidiſſent: nec locũ nec gentem

amiſiſſent. Sʒ qꝛ xpᷣm occideꝛe nõ timuer̃t
⁊ locũ ⁊ gẽtẽ ꝑdider̃t.Nã ⁊ rõani poſt domi
ni paſſiõeʒ ⁊ gl ficatõem tulerũt eis locũ ⁊
gẽtẽ. expugnãdo occidẽdo ⁊ trãſferẽdo. Tẽ
poralia ꝑdere timuer̃t. ⁊ e᷑na nõ cogitaue
ꝛũt.⁊ ſic utraq; amiſerũt. Que ut fugituꝛi e
geꝛũt.hec qꝛ eger̃t nõ effugerunt. Quid uo
bis ꝓfuit o inſani iudei. ꝙ tãtuz ſcelus com
mi ſiſtis. Nungꝗd qꝛ xpᷣo qño:ut docuit pᷣuiꝛe
noluiſtis.iõ dño caruiſtis.Dũ enĩ illi ᷣuiunt
ꝛeges.ꝗbus uos ſeruitis. facti eſtis mali ſᷣ
ui bonoꝝ ſᷣuoꝝ xpᷣi. Per quoſ ↄterit ↄtuma
tiã ur̃am ꝑ ipᷣos diſſipat ↄſilia ueſtꝛa.ꝑ ipᷣos
ꝛetribuit ſcelera ur̃a ĩ capita ur̃a. Ipᷣe autẽ
dñũs quẽ ĩterimiſtis nõ uos p̃uos: ſʒ libeꝛ os
eſſe cupiebat:qñ dicebat. ſi nos filius libe
ranerit. ueꝛe libeꝛi eꝛitis. VUos ãt dñz deum
rege. ⁊ ipaʒ vazʒ libertatẽ ñ ſolũ r̃pudiaſtis:
ueruetid negaze cupiẽtes clamaſtis nõ ha
bemus regẽ niſ ceſaꝛẽ. Cõſideꝛa quot ſt᷑ ho
die hoĩes ẽt religioſũ hĩtũ geſtãtes.ꝗ iuoðos
imitãdo tpᷣralia ꝑdere metuũt:⁊ eterna non
attẽdũt ſic ꝙ utraq; ñ imeꝛito amittũt. Sut
eĩ pleꝛiq; ẽt ꝛeligioñ.ꝗ tpᷣralia qñq; minꝰ iu
ſte ⁊ obliq̃ acꝗꝛcteſ.uel ſic acꝗñta poſſiden
tes.ea dimittere trepidant.⁊ pꝛo his eterna

tiũ:qꝛ ĩ nullo caſu licitũ ẽ interficere ĩnocẽ
tem ⁊ iuſtũ.ꝑ hoc eĩ non ꝓcurat᷑: ſʒ magis
ðſtꝛuit᷑ cõe bonuz. Pꝛopter ꝙ iudicio dei il
lud malũ ꝙ cꝛeobant ꝑ mortem xpᷣi euader̃
‚ſ.õſtructõem loci ⁊ gẽtis hoc ꝑ mortez xpᷣi
incurrerunt:qꝛ in penam hnius peccati. ro
mani locum ⁊ gẽtẽ õſtruxer̃t.ꝙ ꝑ Tytum ⁊
ueſpaſianũ anno.xlij.poſt paſſionẽ xpᷣi ẽifac
tũ ꝓphetizauit aut Cayphas utilẽ humano
generi moꝛtẽ xpᷣi lʒ neſciẽs.Quãuis eĩ eſſet
itenmio Cayphe.daꝛe ſolũmõ ↄciliũ ð mõte
xpᷣi. ꝓ tpᷣralis ꝑiculi euaſiõe.ciꝛca populuzʒ
iudeoꝝ.tñ vbũ ſuũ ſic ſonabat( ꝙ; xpᷣus erat
moriturus ꝓ gẽte ) ⁊ populo:⁊ ꝙ ſic ꝓtulit
fuit pphetia quodãmodo de futuro.ꝙ xpᷣus
erat moriturus ꝓ ſalute ſpiꝛituali.nõ ſolũ
iudeoꝝ.ſʒ ẽt oĩum gentiuʒ:ꝗ cꝛedituri eꝛãt
in ipᷣm ⁊ ꝑ fidem congregandi. Unð Theo.
Poc ipᷣe ꝗqdẽ praua dixit intentõe: ſʒ tamẽ
ſprituſſancti gr̃a ore eius uſa ẽ ad futur̃ pᷣ
ſagiuʒ. Pec Theo. Non tñ ſegtuꝛ ꝙ qcunq;
ꝓhat ſit ppha.nam qũq; alicui ↄcedit᷑ ac
tus alicnius rei cũ tñ ↄditio ei nõ ↄcedituꝛ.
Un Ori.ñ ꝗcũq; ꝓphat ꝓpha ẽ ſicut nõ ꝗ
eunq; ius ꝓſequit᷑ iuſtus ẽ.ſ.qui facit aliqð
opus pꝑꝑ humanam gloꝛiam. H̊ Ori. Expedi
ens autem ⁊ neceſſaꝛium fuit xpᷣʒ pro nobiſ
pati ⁊ mori ꝛõe triplici. Primo ad oſtendẽ
dum circa nos iudicium diuine dig natiõis
⁊ pietatis. Secundo ad exoluẽdum pᷣtium
noſtre ꝛedemptionis ꝙ fuit pᷣcioſus immacu
lati ieſn xꝑi ſanguis. Tercio ad p bendum
exẽpluʒz nr̃e imitationis.ut ſequamux neſti

gia eius. Inſuꝑ ⁊ alia ꝛõne triplici expedie

bat xpᷣʒ mori. Sꝛimo ꝗa homo mortuꝰ erat
⁊ iõ expediebat ut xpᷣs moꝛtẽ noſt:ã deſtꝛue
et ⁊ hoĩezʒ uiuificaret.Erat ãt hõ mortuus
qdruplici moꝛte.ſ.natuꝛe.culpe. gehẽne. ⁊
ex pᷣuatõe uiſionis diuine. Drimã deſtruxi
ꝑ ſuã gloꝛioſam reſuꝛꝛectionem. ſcdᷣam per
ſui ſanguinis effuſionẽ. teꝛtiam ꝑ inferni ex
poliationẽ. quaꝛtaz peꝛ ſue uiſionis re ſtitu
tionẽ. Scdᷣo quia homo eꝛat perditus. ideo
expediebat ut xpᷣs ad nos uẽnet ac mortem
ſubnet.⁊ ſic hominem perditum inuemret.

ccunde prat
„ aaͤlodin n
De ↄſpiꝛatõe põtificũ ⁊2 phariſeoꝝ ieſuzʒ er nn dvi⸗ n 5
ezat.moti ſt᷑ ad tꝛactandũ publice de moꝛte amittere ñ formidant. Et qꝛ nũc cuʒ iudeis eitneil Prle nee
xpᷣi ex ira ⁊ inuidia quã de fama ⁊ glõia ei enebras diligunt ĩterioꝛes.ſ.culpe.iõ tune ſinl ibo hpbe eticin 1
habebãt.⁊ ad hoc faciendũ(collegerũt cõ cum eis in tenebras mittent exterioꝛes. ſcʒ “ ſpirdezſ⸗ ſicut ba⸗
ciliũ ſabbato mox ſequẽti aduerſus ieſuʒ . gehẽne. Religioſus g cupidus ł uanus ẽ la ſntne non hutiesmalos
timẽtes ſi dimitterẽt eũ ſic uiuentez ⁊ ſigna mẽtabilis.qꝛ miſerabiiioꝛ ẽ quodãmõ oĩbꝰ i Nemmt 0 uigeliſt⸗
talia faciẽtẽ ꝑ ipᷣm amittere ⁊ locũ ⁊ gẽtem crearuris. ſ.caꝛens deo ⁊ mᷣo. CTunc(Cay udo licere. vlße ihſp ſacl/
eo ꝙ oĩs tuꝛba poſt eũ iret. eiq; crederet: ⁊ phas) qr põtifex fuit.ꝗd eis faciẽdũ erat. ð nibemno ten i
ipᷣe ſacꝛa eoꝝ nana ⁊ aboleda eſſe doceꝛet. creuit.⁊ ꝑꝑ au toritatẽ officij locutus ẽ di aun goriz:a a .ſüm
AKõciliũ a cõciliãdo ẽ dictũ:qꝛ ↄciliati ⁊ cõ cens.(Expedit ut unus hõ)ẽt ſi bonus ⁊ iu icen ſeſtet gaafern bens
egati eꝛant ĩ unũ malũ ↄſenſuzʒ. Et ̊ eꝛat ſtus eſſet (ꝓ populo moriat) ⁊ ppłi ↄſerua lett. 5ci winiſtenun r nt
pmũ ↄciliũ ꝙ habuer᷑̃t ð ieſum Pꝛius ꝗdes tõe (⁊? non tota gens peat) ille ĩ uita mãͤe llius. din ſuis noyhechne
qrebãt eũ interficere.nüc ãt ſniam firmaue at. qꝛ bonũ ↄmune magis ẽ eligẽdũ qᷓ; parti ſon neſ if olgo 1 e
runt. ⁊ qꝛentes ↄciliũ aꝑte de morte eiꝰtꝛac cular̃. HPic pʒ maniſeſte.ꝙ paſſio inuidie ⁊ ocutus elt⸗ z nertti ſui⸗ z.
tauerunt. Aidebãt eĩ xpᷣm a pplo tanqᷓ; ̃gẽ liuoris õ ieſum.⁊ paſſio timoꝛis ꝑdendi gen icũ ptulit.n ncnoponliſcalts
honoraꝛi: æ qꝛ mãdatũ ꝛomãoꝝ erat.ut nul tem ⁊ locũ ſubuertebat in eis rationis iudi ſcij t forte n rint. Vi Cri.

liſenſi Mtini anenteei

ſtispnitun alienn ſidiluit.? bi

git Cohas fuiſe vonltiſeran
econſtiwuertt ſani ſacendoe⸗

ntuounus ſuccederet. am.
hogen enet n gneseſem.
s ſis ict munnen.
urii ccend lin cogi
diſſinite Ge
terficeret a dicetes r inne⸗
licz ei ame habuiſſem inſti
interficiendi ipm. t ex coͤſi
merunt fumo ppoſto. q⸗
plere. O peauu aſlii peſſ
li.o conflliarij nequiſſimi.
ri: Qund uos fuor exagitat
natio hec:i ppoſitnz: q c⸗
ni miieſn phie hoͤne ihein
qus tineſcltis r intelligit
1ſcrutat renes corda. De
nt deliberaſtig g nadidin
manib geſtuis Aig aſe
u. Jnig Fieſu
eegt norti i ad Pſo ſabo
lollegerut ichonmus men

cie getig hocynonteztij
iheinznuigan,
Ne MMurrrt g,Tyune
tijolnſine ale
Cuyphas utſi humimd
heſcles, Ou iuis ei eſet
e ſolino nclii o noͤte
euafoe, cuca populuz
eſonabat thus erat
popnlo:1 ſic ptplit
nodo de faturo P hus
Ame ſpiura Nddn
enrigz: ediuni di
ongegwmat. Vrid Theo.
na rltimentde: Stane
ere eins uſa d ad funni
o.ſlontiſegtu g genn
nam qſcg icti gellt ae
ci mñ oditio el no xceitni,
prhar pyhae ſcut n⸗ 3
Eluſtns /li facit gligs
n aim 0. Een
eſſnium fuit e; Rarn 4
lci, rimo ad oſeen

—

Secunde partis

Tertio qꝛ hõ erat a deo diuiſꝰæ diſꝑfus.iõo
expediebat ut xpᷣs hoĩes ĩ unũ ↄgꝛegaꝛet.⁊
ad deuũ reuocaꝛet. Cayphas g pohetizauit
quidẽ.i.vba ꝓphetie ꝓtulit.nec tñ eꝛat pꝛo
pheta qꝛ ĩſpiratõeʒ ppheticâ ñ accepit.⁊ do
nü pphetie non huit. ſicut ⁊ balaam. Uñ z
Aug. Docemu ẽt hoĩes malos ꝓphetie ſpũ
futura pᷣdicere.ꝙ tñ euaâgetliſta diuĩo tribu
it ſacꝛamento.i.untute ipſi ſacram̃ti.ſ.ſum

mi ſaceꝛdotij: qꝛ Cayphas nſi a ſemetipſo 6
dixit. q̊ cũ eſſet põtifex.i.ſi umꝰ ſacerdos an

ni illius. miniſteꝛium habens in manibus

non meritis ſuis pꝛophetiʒauit ⁊ ſpiritu ðᷣi

locutus eſt.quia ipᷣo ignorante dictũ ꝓphe

ticũ ptulit.nõ ꝛ6e meriti ſui: ſʒ dignitatis ol
ficij ⁊ foꝛte unctio pontificalis ↄtulit ei.iqn

dã ſenſũ pphetandi. Uu Crip. Uide ãt quã

„

ta ſpuſſancti uitꝰ ẽ. a mente eĩ mala ualuit

neꝛrba pfeꝛre ꝓphetie. Uið ẽt quãta E ponti
ficalis uitꝰpoteſtat is. Pontifex eĩ effectuſ
ſi indignꝰexiſtens.ꝓphᷣtauit neſciẽs ꝗd di

ceꝛet. Oꝛe eĩ ſolũ uſa ẽ gr a. ↄtamĩatũ coꝛ ñ
tigit Pec Erip̃.ob quã auctoritare ſolum

credimꝰmalù pᷣlatũ exaudii. ⁊ forte quia P
co eccleſie ẽ. ⁊ in eius uoce dicit oremus cu
multe auctoritates faciant ĩ Sꝛiuʒ. ut illa ꝗᷣ
ſuis pᷣmituꝛ aliena ñ diluit.⁊ huiuſmõi. Dr

ait Cayphas fuiſſe pontifex anni ill: qꝛ lʒ

deo conſtituerit ſũmũ ſacerdotem unum cut

mortuo unus ſuccederet. ꝑ ambitionem tũ
poſtea euẽit ut pluꝛes eſſent.⁊ ꝑ ãnos ſingu

los ſuis uicibꝰminiſtꝛarent.¶ Ab illo g die)
qſi utili accepto ↄcilio(cogitauerũt magiſ

difſfinite qᷓ; pꝛiꝰ (ut xpᷣ; Nq; citius poſſent Cin

terficerẽt) dicẽtes ut inuẽtꝰduceret᷑ ĩ irłʒ

licʒ eĩ ante habuiſſent inſtinctũ ? uolũtatẽ
inteꝛficiendi ipᷣm.tñ ex cõſiio Cayphe diffi

nierunt fiꝛmo ꝓpoſito.̊ qᷓ citius poſſẽt adĩ
plere.O pꝛauù ↄſiliũ.o peſſimi duces popu
li.o conſiliarij nequiſſimi. Quis agitis miſe
ri:Quid uos fuꝛoꝛ exagitat tantꝰ: Que oꝛdi
natio ẽ hec:ꝙ ꝓpoſituʒ: q̃ cauſa accuſatõis
dñi nr̃i ieſu xpi: Nõne ipᷣe ĩ medio ueſtꝝ eſt
quẽ tñ neſcitis ⁊ intelligit oĩs ueꝛba ueſtra
?= ſcrutat᷑ renes ⁊ coꝛda. Sed ſic fieri optet.
nt deliberaſtis. qr tꝛadidit eum pateꝛ ſuu ĩ
manib'ueſtꝛis. Quia g ieſus iam oſtinatus
eꝛat morti.iõ ab ipſo ſabbato quo conſ iuʒ

collegerũt ĩichoamus memoriã dũice paſſio

nis in diuino offõ.maxime ĩ hymnis ⁊ ſubti
cemus gloria patri ĩ imroitu miſſe ⁊ ꝛeſpon

ſorijs. ⁊ quaſi pꝰ hoꝛaz eiuſdẽ concilij publi

cum luctũ incipiens eccleſia: ⁊ ſuo opatiẽs
domino ſicut membꝛa capiti ex tunc quaſi
lugendo recitat uexillum regii.miſteꝛiu cru
cis. clauos ⁊ lanceam pfoꝛati corꝑis. ⁊ his ſi
milia uſq; ad diem paſſionis.nonduũ tamen
plene qꝛ nondũ traditus eꝛat dñs ĩ laniſtra

ꝛum manus. Aũ dominicam ? ebdomadam

illã de paſſione domini appellamus Diuul

Lapłm. xviij.
gatum ãt fuit iſtud conſilium de occiſione
xpᷣi hitũ. Sed ſapiens dñs uolẽs dare locum
ire.⁊ etiam quia nondum erant omnia oↄple
ta.nec dũ ueneꝛat hora eius qua tradẽdus
erat ⁊ crucifigendus poſt conſil ium cautiuſ
ſe obſeꝛuans.(palã apud eos ambulare de
ſijt.neq; ad aliquam ciuitatem populataʒ a
bijt. Sed in regionem iuxta deſertũ.)ubi
pauci de iudeis eꝛant.⁊ non fꝛequentia inñ
diantium. in ciuitatem effrem que erat pua
? parum populata. ac magis ſecreta. ⁊ ibi
moꝛabatuꝛ cum diſcipulis ſuis.uſq; ad tẽpꝰ
ſue paſſioni ꝓpiquũ.Sʒ ſtetit ibi paucis die
bocũ ipſis diſcipulis ſe occultans ad tpᷣs.ubi
Criſo. Ipſi ãt qũ oẽs letabantuꝛ ⁊ feſtuz ce
lebꝛabant.tũc occultantuzꝛ ⁊ in periculis ſt᷑
ſed tñ ꝓꝑmanebant cũ eo.ſᷣm illõ.uos eſtis ꝗ
pmanſiſtis mecũ ĩ tẽptatõibꝰ meis.Et ſic fu

git dominus ante faciẽ nequiſſimoꝝ ſeruoꝝ

⁊ hoc nõ fecit ꝑꝑ potẽtie defectũ:ſʒ ut alijs
daꝛet uiuẽdi exẽplũ. Uñ Augꝰ.nõ qꝛ poten

tia eius öfecerat. q̃ ſi uellet palã cũ iudeis

ↄueꝛſaretuꝛ,⁊ nihil ei faceꝛẽt:ſed exẽplũ di
ſcipulis demonſtꝛabat.ĩ qꝰ appareret ñn eſſe
peccatum.ſi fideles eius oculis pſequentiũ
ſe ſubtraherẽt.⁊ furorẽ ſceleratoꝝ latendo
potiꝰ euitarent.qᷓ; ſe oñdendo magis accen
deꝛẽt Scõm Oꝛigeñ.honeſtũ ⁊ laud abile ẽ
iĩminẽte iam peꝛiculo ⁊ agone ↄfitẽdi ieſũ.
n euitare ↄfeſſionẽ nec recuſare ſubire mor
tẽ gracia vitatis:ſed nullꝰ debet tradere oc
caſõem tante temptatõi ⁊ h̊ ꝑꝑ duas rõnes
pꝛimo qꝛ ualde pᷣſumptuoſũ ẽ ꝑiculis ſe ĩge

rere ꝑꝑ ĩexperientiam proprie uirtutis: que

⁊ qñq; fragilis iuenitur.⁊ ꝑꝑ futuri euentuſ
iceꝛtitudinẽ.ſecundo ne nos ingerent es ꝑſe
cutoribus.occaſionem preſtemus eis.ut ma
gis impij ⁊ noxij fiãt.⁊ nos ð eoꝝ delicto de
mus reſponſuʒ ⁊ luamus penas.( Pꝛoximũ
ãt eꝛat paſcha iudeoꝝ) Hoc ſubdit᷑ ad oſtẽ
dẽduzʒ ꝙ xpᷣs paruo tempoꝛe ĩ ciuitate ſe oc
cultauit qꝛ ante paſcha ĩ hierilʒz uẽit( Et aſ
cenderunt mult i de ꝛegione hieroſolimã añ
paſcha ut ſanctificaꝛẽt) ⁊ mudarent ſeipᷣos
orõnibꝰ⁊ ſacrifitijs ante feſtuz. ad digne co
medendum agnum paſchalem: quem nullꝰ
comedeꝛe debebat niſi mundꝰ. Pꝛecepeꝛat
enim dominꝰ per moyſen.ut undiq; de tota
iudea conuenirent tante paſcha in hieruſa
lẽ ⁊ ibi ſcõm legem ante eſum agni paſchal
ſe mundarent ut ſic purificati ſolemnitati ⁊?
eſui agni mundi intereſſent. Unõ Theophi
lus. ¶ Aſa cenderunt autem ante paſcha ut
purgarentuꝛ quoniam quicunq; peccauerãt
paſcha non celebrabãat.niſi prius expiaren
tuz balneationibus ⁊ ieiunijs ac ꝛaſuꝛa.quĩ
etiã quaſdam deputatas oblationes afferen
do. Pec Theophilus. Ubi infoꝛmantuz qui
debent com nunicaꝛe.quia confeſſione oꝛa
tione ⁊ ieiunio ante debent pnrificari. Si

Se decẽ leproſis

eĩ hoc fiebat de agno figurali multoma gis
ſe qʒ hõ ſanctificare bonis oꝑibus ad digne
recipiẽdũ ueꝝ agnuũ ĩmaculatũ coꝛpus xpi.
Sed iudei obliti ſt᷑ ſanctificationis. tracta
bant de nece ueri agni. ⁊ ipᷣm agnũ ad imo
landuũ(qrebãt) in ipᷣo loco oronis feſto. ſan
guinẽ inocentẽ miſcere cogitãtes. Uñ LCꝛiß.
hi uenerant ĩ exteꝛioꝛibus ſe mũdare.⁊ in ĩ
terioribus ꝑ homicidiũ ⁊ ſanguinẽ ſe coinꝗ
nar̃. Inſidi abãtuꝛ ei ⁊ tpᷣs feſti.tpᷣs faciebãt
occiſionis.h̊ Cri.q̃rebant g ieſum ⁊ colloqᷓ
bant adinuicè ĩ tẽplo ſtantes.¶ Quid puta

qꝛ nõ uenit ad diẽ feſtũ Iqr eĩ mirabat᷑ ꝙ in
tanta ↄgregatõe ad docẽdũ nõ uenerat. iõo

qꝛebant.nõ quidẽ bene ad honorandũ: ſʒ
male ⁊ ad occidendũ.ſʒ ẽ notandu P qñ eſt
dies feſtus ⁊? agit ſancte.ſemꝑ dñs ẽ ĩ die fe

ſto iᷣ̃m illud. ubi duo ł tres ↄgregati fueꝛint

in noĩe meo.i medio eoꝝ ſũ.⁊ iõ nos ↄgꝛega
ti ĩ domo dei.q̃ᷓramus ieſum. mutuo nos ↄſo
lando ⁊ exhor ando..ut ad diẽ feſtũ noſtꝛuʒ L
ueniat.⁊ noſ ſua pũᷣtia ſanctificet.qũ uero ñ

recte agituz feſtum. tunc non uenit ieſus ſʒ

illõ iſaie. feſtiuitates ur̃as ñ ferã. Et ſubdit
euangeliſta qĩ rñoens qõni eoꝛuzʒ( dederãt
eĩ põtifices ? phariſei mãdatũ ut ſi qs cog
nẽit ubi ſi ieſus indicet )põtati publice(( ur
appꝛehẽdeꝛent eũ).ſ.miſtri põtatis ad occi .
dendũ ꝑꝑ Gᷓ; eĩ ab eis ſicut ab ingꝛatis ⁊ ob
ſtinatis ꝛeceſſerat uſq; ad tpᷣs ꝙ ſue paſſioni
diſpoſitũ eꝛat.ſʒ ut ait Aug. noſ q ſcimꝰ. ubi
xp̃s.ẽ qꝛ ad dexteꝛã dei pr̃is ĩidicemꝰiudeis:
ut ſit utinã appᷣhendant eũ p fidẽ. Conſpice
igit pᷣdictos nepharios in ſuo ↄſilio. peſſimo
eſtuantes.⁊ dñm ieſum ac diſcipulos tanqᷓ;
paupes ⁊ ibecilles recedẽtes. Quid tunc pu
tas magdalenã dixiſſe. Sed ⁊ qualis animi
mr̃ dñi ieſu erat:cũ ſic eũ recedere uideret.
? audiret cãm q̃re qꝛ.ſ.eũ occidere uolebãat⸗
Potes hic meditaꝛi dñam ⁊ ſorores eius tẽ
cu magdalena remanſiſſe ⁊ dñm ieſum eas

oẽs de cua ſua ↄuerſione tunc ↄſolatũ fuiſſ

ſe.Qõſidera nunc.quo dñs ſuos aduerſarios
(quos ſolo nutu pdere poterat) tanqᷓ; ibecil
les recedendo declinabat nec ſe ſaltem vᷣbiſ
excuſando defendebat. ac eius manſuetudi
nem ⁊ humilitatẽ imitando.oẽʒ depõe ama
ꝛitudinẽ ⁊ furoꝛẽ.qꝛ ſic ⁊ coꝛꝑis ⁊ aie hẽbis
requiem.

. Oie ihu xpᷣe magni ↄcilij angele. q 9
d ciliũ malignãtiũ ᷓ te fiei pmiſiſti nec
llllis reſiſtere ꝑ potẽtiã. ſʒ magis ceõ
e p paciam uoluiſti. ne derelinquas. me in
errãte iudicio aut noxio ↄcilio mei oꝛbitrij
ł hoim. neq; in põtate aut tẽptatione demo
nũ ſed tuipᷣe clementer me intus ⁊ foris diſ
Tone ? rege. ac diꝛige in uiam ſalutis eteꝛne
da mihi dne.ut qcꝗqd õↄ̊ me dyabolice aut

humane moliutuꝛ adueꝛſitates ꝛedigantur

Oratio.

a dnio curatis.

ad nihilum ut illeſus ⁊ de omni periculo e
zeptus letus tibi refeꝛam acriones gratia
zum. Amen. LCa.xix.

¶ De decem lepꝛoſis a dña euꝛatis.

f õ aſſt nyrais oni ieſu a
–☛ Imndo ad prem. p paſſiõeʒ z morte
— 6 diuertit ſe(firmauit faciẽ ſnas
.i.uolũtatẽ: nã ꝑ facieʒ deſignat animi uo
luntas.ĩ locũ paſſiõis (⁊ ut iret ĩ hałm qꝛ.
ibi oportebat ueꝑ agnù ĩmolaꝛi ubi figuꝛa
lis agnꝰ ſolebat offerꝛi. Aſſũptõeʒ ieſu dicit
Lucas ſñ ſolũ ſᷣm tpᷣs.quo aſſumi debebat *½
paſſiõez de hoc möo ad pr̃ez. qꝛ oportuit pa
ti xp[ʒ ⁊ ita ĩtraꝛe ĩ głiã ſuã:ſʒ ẽt Fʒ pᷣceptuz
dbᷣ agno paſchali.ꝗ ðcio die m̃ñs pᷣmi aſſume
bat᷑ ð grege.⁊ ad domũ ifeꝛebat ⁊ pᷣuabat
uſq; ad ueſpaʒ.xiiij.diei.⁊ tẽ ĩmolabat᷑. In
huc mõm xps decia die.i.ꝛamis palmaꝝ ue
nit ad locũ paſſiõis.ſ.ĩ hirłm. ubi tanqᷓ; vᷣus
agnꝰerat ꝓ nobis ĩmolãdus.mãſitq; ibi ⁊ cir
ca.uſq; dũ paſſus ẽ ut ſic vitas figure rñde
ꝛet.Ex quo ꝑʒ.qꝛ tpᷣs ſue paſſiõis pᷣuidit q̃ſ
deus.⁊ ꝙ ſpõtanee nõ coacte ẽ paſſus.uñ fi⸗

mauit.i.non leuiter uoluit.ſʒ fiꝛmiteꝛ ⁊ cõ
ſtantes diſpoſuit.ut iret ĩ hirm ad ſuſtinen

duũ moꝛtẽ. ut onñdeꝛet ſe ſpõte paſſuꝑ. ⁊ ſuo
exẽplo diſcipulos aĩaret ad paſſiõezʒ. Sic ?

tu oẽ opus bonũ firmus ⁊ ſtabilis öbes aſſa

mere:nec pꝑꝑ tẽptarões ab eo dimitteꝛe. In

ſtante g tpꝛe paſſiõis quo trãſmigꝛaturꝰerat

de mõo ad pr̃em: pᷣſtat dorſũ galilee.⁊ faci

em ĩ hirłʒ ↄueꝛtit. ac firmata ⁊ ĩpterrita mẽ

te.locũ quo pati decreuerat:petit. Nõ huc
⁊ illuc ibat ſʒ iteꝛ vᷣſus hirlʒ tenebat. Uñ a
ſuꝑius pluries excitauit ⁊ hortatꝰ diſi cipu
los ⁊ alios ad maꝛtyriũ ⁊ ſui ſeq̃lã vᷣbo.hic
B; idẽ facit fcõ. ęos tãqᷓ; mgr̃ ⁊ ductor pꝛece
dene.⁊ qĩ facto ſuo dicẽs¶ Si ꝗs uult pᷣme
ueniꝛe: abneget ſemetipʒʒ ⁊ tollat crucẽ ſuã
⁊ ſeq̃t me) Appꝛopinquãte ꝗ tpᷣre paſſionis
ſue.dũs ieſus ꝗ płies fugerat: ĩcinit ꝛeuerti
Sic eĩ ĩ ſupioꝛibꝰad nr̃az ĩſtꝛuctõeʒ uſus ẽ
pꝛudẽtia.oñdens ꝙ ꝓ loco ⁊ tpᷣre furoꝛẽ peꝛ
ſequẽtiũ caute debemꝰdecliar:ita nũc utif
foꝛtitudĩe :qꝛ debito tpᷣre ĩminẽte ſpõte r̃di
it ut ſe paſſioni offerret.⁊ in ma nibus pſeqn
tiũ traderet.ſic ał fuit uſus temperantia cũ
fugit honorẽ:qñ turbe uoluerunt eum face
te regem ⁊ econtrario fuit uſus iuſticia. cũ
uoluit tanq; ꝛes honoꝛaꝛi. quando populus
cum ꝛamis arborum occurrit eidem. Satie
tamen modeſte eundem honorem uolu
it. ⁊ ideo aſellum aſcendit. Iſtis igit quatu
oꝛ uirtutibꝰ uſus eſt dominus uirtutũ pꝑ no
ſtaà ĩſtructõeʒ. a ꝗbus oẽs alie uietutes mo
rales ðſcendũt ⁊ deꝛiuatu⸗ pꝓpp ꝙ cardinales
ac pᷣncipaleſ ẽẽ dict᷑.Nõ ꝗᷓ eſtimãdꝰ ẽ fuiſ

etũ ẽ t cũ 2plerẽt )? appꝛopi

lige tü pp tht e r.
lan ippecpinguucee del /
cog ler udeoru lepꝛi imn
li Lex euigelica lepꝛ ñene.
ſielteimundi affirnat. Et fm
Zlonge ſtan qunſtuerecüdte⸗
Iltadant ei g 1) es gue adimd
rer Sic er d adſt terun locd
Nini dchrando. )e d die
cätidsed ene. Elen
ſoier waggnirndine ec
rio ſanitanis 1 damanerit
ceptoꝛ miſerere noſhni) n ſo
potes nos curare. Si ieſuse
toꝛ ergo voreſt. ſ miſcoiam
iiccros ? ind igetes oñdut.
ligna t ex ge etentin m
te eha quo elebatn ge ieſu
1or podenseym Tyrtum, Dicuu
lucrificitri ſſum ieſng in
oe.Uiſegninn.Auos u
ia 1 9)aſſionts dlſcie oe
oſtendite nos ſaceꝛdotib)
enitn alaſnnnne
ſut ſacercotes eg mueri
1og ee indicaret, F

c.
an,

neg Gratig

brhn
tüditei
fis ieilte
ſtricn uppzopi
Nen) ni, neſte

liuentit gieen ie
gfirnuſgenante;

ni ſcz einn neſu;
ſieltuinſen
—
neatn Nigii
Ps. quo gſſun “R

he ſie aſſz liit q⸗
No cꝛae paſſig uf fn
rholuit. c fumiter t cõ

yet i bifkm ad ſuſtinen

t ſe ſoͤe paſſup. 1 ſno
laret ad paſſiöez. Bie t,
mas Kabilis ddes aſd
1des ad ed imitene.
disdo wiſwiauret
PNan sorſä lee 1

n ac ſirnata T ihtenita ne.

decreuerat:pett. ſoͤhue
er oſus binz tenebet. Uf g
reitauit ? bortatte diſcion
tartrriũt ſui ei Pend
vs tiq ingr ? ductor pret
8 eif gs uult pveme
ſemetipz t tollat cnnce ſni
rincuate Htßre Paſſene

kies iugerat: icipit nne
Nad raz iſttuct' ſsi
8 ploco 1re fmai,⸗
geben decligfii nin
cbtotße imitent ſ

WC.

furbe no
nnnd i
ſen e oatn
. n lin
n ganmkinn no
tne ioaneiele

iume deiß iin
gcit⸗

die de n
di feſen 1 unn beric . . .

in nondle ſin
1

Secunde partis

ſe inconſtans uel uarius.ſic i⸗ aligs alius

ꝗ ſᷣm diueꝛſos coſꝰ in diueꝛſiſ ſe exerceęt vtu

tibus. Et factũ ẽ dũ paſcha celebratutꝰiret

ĩ hieruſalẽ (trãſibat ꝑ mediã ſamãiã ⁊ gali
leaz) Samaꝛia erat teꝛa gentiũ,galilea iu
deoꝝ. Et iõ xpᷣs uadẽs ad paſſionẽ.tꝛanſijt ꝓ
gẽtes ⁊ iuõos dans intelligere ꝙ fruct? ſue
paſſionis ĩ oẽs erat futurus atq; fides, noĩs

eius pꝰ mortẽ ⁊ iudeos ⁊ gentiles unũ õbe

bat efficere ppłm. Quia g eꝛat diſcordia in
teꝛ iudeos ⁊ ſamaꝛitanoſ.ipᷣe int᷑ utꝛoſq; ⁊ ꝑ
mediuz utriuſq; t᷑re tranſijt. ut tanq; media
tor eos pacificaret:ꝗ ad ſaluandos gẽtiles
2 iuõos uenerat.Et ĩ igreſſu cuiuſdã caſtel
li ĩ minis ſamarie (occurerunt ei deceʒ ui
ri leproſ)qr audierant famã de mizabilibꝰ
xpᷣi. In igꝛeſſu uꝛbis ⁊ tũ ãte ĩgeſſũ occuꝛ
rerunt ei. qr ritu legis Moſaice q̃ſiimmũdi
eꝛant ab uꝛbibꝰ ⁊ oppidis excluſi. nec pote
zãt cũ alijs ↄmorare.ↄuerſabãtuꝛ aũt adin
uicẽ.qꝛ cõmunitas paſſiõis feceꝛat eos una
nimes.⁊ pᷣſtolabãtcur ſil tꝛãſitũ ieſu ſoliciti.
donec adueniẽtẽ eũ uideꝛẽt (Qui ſteteꝛunt
alõge) tũ ꝑpꝑ xpᷣi ꝛeueꝛentiã.tũ gꝗa non debe
bant appꝛopinquaꝛe hoĩbꝰne eos inficerẽt
eo ꝙ lex iudeorũ lepꝛã ĩmudã ñ tãgẽdã iudi
at. Cex euâgelica lepꝛã ñ exteꝛnã ſed inter
nã eſſe imundã affirmat.Et ᷣm Xheophilũ
A longe ſtant quaſi uerecũdãtes ð imũditia
putabant eĩ ꝙ xppᷣeos quẽadmodũ alij faſtt.
direr. Sic ergo abſtiterunt loco:ſʒ facti ſũt
ꝓximi depᷣcando.ꝓpe eĩ dĩs omnibꝰinuo
cãtibus eũ in ueꝛitate.¶ Et leuauerũt uocẽ
ſuã)ex magnitudine affectõis ⁊ magno ſ

rio ſanitatis(⁊ clamauerũt dicẽtes. Jeſu pᷣ

ceptoꝛ miſerere noſtꝛi) ꝛ ſolo pᷣcepto ⁊ vbo
potes nos curare.Si ieſus ergo nult ſi pᷣcep
toꝛ ergo poteſt.ſi miſcdõiam inuocãteꝛgo ſe
miſeros ⁊ indigẽtes oñoũt.⁊ ſit petitio fuit
digna ⁊ ex ꝑte pet entiũ qꝛ miſerandi ⁊ ex pꝓ
te ei a quo petebatuꝛ qꝛ ieſus uolẽs ⁊ pᷣcep
tor potens. m Tytum. Dicunt nomẽ leſu ⁊?
lucrifaciũt rẽ. Nam ieſns inteꝛpᷣtatuꝛ ſalua
toꝛ. Vñ ſequitua. (Quos ⁊ uidit )benigiita
tis æ ↄpaſſionis. ⁊ miſcòᷣie ocuł: (dixit. Ite
oſtenvite uos ſaceꝛdotibꝰ.) Iex enĩ pᷣcepit.
ut emũdati a lepꝛa ſaceꝛdoribꝰ ſe pᷣſentaꝛẽt
ñ ut ſacerdotes eos mũdarẽt:ſʒ ut eos mun
dos eẽ iudicarẽt. ⁊ ut mundati ꝓ ſua emun
datione ſacrificiũ in lege determinatum of
ferrẽt(⁊ duzʒ irent) ut ſaceꝛdotibus ſe ᷣmõ
ſtrarent (mundati ſunt) ex fide ⁊ obediẽtia
ad xpᷣm meritorie de congruo.̊ diuina ui

tute effectiue. Quartuoꝛ ex cais m

undati ſé
anteq; ad ſacéꝛdotes buenirent- runo ga

xpᷣſ nouerat ſacerdortũ ſi

enim eos aſpicere.ne eꝛgo ſcandalſmetur:

pueit eos ſanare. o bonũ obedie ipioꝝ boc
meꝛuit. ʒꝰ Gᷓ meruit eoꝝ fides.4? uoluit oſtẽ

dere qð ñ uutute legis aut ſaceærdotuʒ erqt

4 fo rnej 6 Pin, Sa -

———

Capłm.xr.

mundati:ſʒ dei impeꝛio(Anus autem eoru
Jaqui ſamaritanꝰ ⁊ gentilis erat.ut ſe mũda
tu uidit.ſuã ſa natõz vtuti xpᷣi ðputas (r̃dijt
Mcuũ magna uoce(dðu) ex fiõi ⁊ veuotõis ma
gnitudine (magnificãs) ⁊ tanqᷓ; gratus bñũfi
ciũ recognoſcẽ cecidit) p huilitatẽ(ĩ faciẽ
ante peõs ieſu)ꝑ deuotoõeʒ ei ꝛeuerẽtias ex
hibẽs((⁊ adorauit —— bñfitio accep
to ſibi (agẽs) Ubi exprimit᷑ fides eius ⁊ de
uotio.ac beniuolẽtia ⁊ gadis affectõ. Dedit
ãt ei fidutiã appꝛopinquãdi dño.iã ſuſcepta
puꝛgatio.Ceteri vo qui iudei erãt ꝑmanſert
ĩgrati.nec ad agẽdũ gr̃as ſt᷑ ꝛeueꝛſi.qr ðcep
tis ſacerdotibus quibꝰ ſe repreſentauerant
ꝗq; doctꝛine xpᷣi ⁊ miraculis detrahebant.
Fʒ eoꝝ iformatõem attribuerũt ſuã ſanatio
nẽ obſᷣudtie legis.cũ ſe ſaceꝛdotihꝰondebãt
⁊ nõ uirtuti xpᷣi.licet a pᷣncipio fideliteꝛ ⁊ ðᷣ
uote petiuiſſent ab eo ſanaꝛi.(Et dixit ieſꝰ.
Nõne decẽ mũdati ſt᷑.⁊ nouẽ ubi ſᷣ)Nõ in᷑
ꝛogat dũs q̃ſi neſciẽs:ſ ĩgꝛatos queꝛit qſi ig
rans ⁊ ð coꝝ ĩgꝛatitudine dolẽs.⁊ eos r qꝛ ẽ
do oñdit ſibi ignotos.i.r̃probatos. Sicut eĩ
ĩgratꝰñ recognoſcit dei bñficiũ.ita nec deui
notitia appꝛobatõis recogſcit ipᷣm. ꝛecogno
ſcẽtẽ vo.ſe r̃cognoſcit ⁊ ipe.uñ BGeda.⁊ me
rito eos ſ aluatoꝛ qſi ignotos ubi ſunt ĩqrit.
4

i
Beda. Magis ãt doledu ẽ ò eo ꝗ aliq; eſr
rit ĩgratitudinis culpã:qᷓ; de bñficio pdito.
⁊ iõ q̃ſi plãgẽdo ſubdit (¶ Nõ ẽ ĩuentꝰ ꝗ ꝛedi
ret ⁊ daret głazʒ ðo niſ h̊ alienigena) alteꝛi
us. ſ. gẽtis ꝗ ñ erat ð iuòis.⁊ Gq̊ dictũ ẽ uel a
xpᷣo.⁊ tũc erãt vba q̃ſi lamentãtiſ.ł dictũ eſt
ab euãgeliſta.ĩ ↄfuſiõm iuõoꝝ.ꝗ ñ ſt᷑ ruerſi
ad xpᷣm. ⁊ nota ꝙ ĩ Gᷓ̊ ꝙ iſte alienigena r̃dit.
⁊ alij g erãt iſelie redditũ neglexer᷑̃t.pᷣfigu
rata fuit uocatio ⁊ fiðſ gẽtiliũ.ꝗ uẽruꝛi pᷣuo
te erãt ad fidẽ xpᷣi.ac ̃pudiatio ⁊ pfidia niu
doꝝ ꝗ iiſuo errore,erãt remãſuri.Dũs ãt ⁊ ĩ
his ⁊ ĩ oĩbꝰ quos ſanauit in corpor̃.ſanauit
⁊ ĩ aĩa:ſed hi poſtq; fuer̃t ſanati in corꝑe ⁊
iuſtificati ĩ aia.ac bõi facti-poſtea corꝛuer̃t

a gratia.⁊ facti ſt᷑ mali ⁊ ingꝛati.Deinde eo

rũ ingratitudinẽ magis ↄfutat. dũ alienige
nam ꝗ redieꝛat laudando cõmendat:qr enĩ
hũil añ deũ ĩfiꝛmitatẽ ſuã cognouit.iõ dñs
cõſolãs eũ dixit.( Surge)).ſ.a pcto ĩ q? ia
cuiſti ceſſãdo.⁊ uað ð iirtute ĩ vtutẽ ĩ ↄueꝛ
ſiõe qᷓ; icepiſti ꝓficiẽdo.qꝛ fivᷣs tua.q̃ ĩtellec
tũ dᷣo ſubdidiſti.te ſalu ũ fecit ⁊ ad ſalutẽ ñ
ſolũ corꝑis.ſʒ ⁊ aĩe ⁊eduxit.qꝛ ipᷣa ẽ initium
iuſtificatõis. ⁊ dat fidutiã r gni celeſtiſ. Vbi
beda. Si at fiõs ſaluũ fecit eũ.ꝗ ſe ad agen
das ſaluatori gꝛatias inclinauit.g pfidia ꝝ
didit eos.ꝗ de acceptis bũjfitijſ ðo gloriã da
re ne glexerunt. Miſtice ꝑ lepꝛaʒ que eſt
coꝛruptio carnis.ſignat pem moꝛtale ꝙ eſt
coꝛruptio aĩe. Prio ꝗa cõiteꝛ ĩ lepra uos ef
ficit ĩualida.ſic ĩ pctor uox ẽ ĩualida quia

—

ei eliger neſcire xepꝛ Pec GI

Be famaritanis

deꝰ pctoꝛes ũñ audit.⁊ cũ młtiplicàt ofones
nõ exaudit. Scdo qꝛ in lepꝛoſo coꝛꝑe multa
ulcera minuta duza ⁊ rotunda cꝛeſcũt ſic in
coꝛde pctoꝛis multe ↄpuctões ⁊ anxietates
biuerſoꝝ pctoꝝ ⁊ circũſttiaꝝ ↄſurgunt mi
nuunt ſemꝑ affectõeʒz hoĩs ad deũuᷣ. ⁊ reddut
hoĩiem duꝛũ ⁊ ꝛebellẽ deo ⁊ eius màdatis:⁊
p hoc fiunt coꝛda hoĩum petoꝑ ꝛotunda ⁊
ductilia.ſ.ad uoluntatẽ dyaboli. Tertio qꝛ
coꝝ anhelitus coꝛꝛumpit᷑.⁊ eiꝰfetoꝛe ſepius
alij ĩficiutur.ſic oꝑatio ⁊ ↄuerſatio pct᷑oꝛis:
ita ẽ coꝛꝛupta ꝙ ↄuerſantes ifirmãt᷑ ex uitio
eoꝝ ↄuictu. Quarto qꝛ lepꝛa quato ſtudioꝰ
ꝛepᷣmit᷑.tãto plꝰturpior poſtea ebulit.ſic pec
catũ quato plus occultat᷑ tato fortiꝰ creſcit
⁊ iõ tuꝛpins apparebit. Per denarin vo nũe
rũ uniueꝛſitas ſignificat᷑ numeri.nãq; ſeq iẽ
tes uſq; ad cẽtũ ſt᷑ ipius.⁊ ptiu eiꝰ replicatõ
nes: ⁊ ſic ↄſequẽteꝛ ꝑ decẽ ſeproſos occurrẽ
tes.xõᷣo ſignificat᷑ uniuerſitas pc foꝝ penitẽ
tiũ. Ael lepꝛoſi ſignant eos q peccant 5 de
cẽ pᷣcepta decalogi. uarietate pct᷑oꝝ qß ma
cul lepꝛe diſtincti ⁊ ꝛeſperſi.alde dereꝛioꝛ
ẽ lepra aĩe qᷓ; lepra corꝑis qꝛ peior ẽ coꝛꝛup
tio ſpũs q; carnis.Debet aũt petor uolẽsſa
nari ⁊ a pctoꝝ lepra curari. eo mõ ſe haber
quo ſe habuert iſti lepꝛoſi. Dꝛimo itaq; ue
Nire dʒ ad ieſum ꝑ fidẽ ñ eĩ abhoꝛꝛet piꝰdñs
a ſpicere maculã lepre nr̃e.ꝗ ꝓ nobis ĩ cru
ce uelut lepꝛoſus reputatus ẽé. Secundo deę
bet ſtaꝛe.ſurgẽdo a peccatis.⁊ ceſſando ab
eis.Tertio dʒ ſtare a lõge.ſuã uillitatez hũi
liter ↄſideꝛando.⁊ nalde eꝛubeſcendo.Quaꝛ
to dʒ leuare uocẽ.ſ.de ꝓfundo coꝛde ⁊ cotꝛi
ctiõis vpa ꝓrũpẽdo ⁊ pct᷑a ſua nõ aliẽa con
fitẽdo. Quinto dʒ dicere ieſu pᷣceptor di mi
ſeꝛicoꝛdiã ĩplorãdo.q maxĩe ẽ pctoꝛibꝰopoꝛ
tuna. In hoc t ꝙ dñs uidẽs lepꝛoſos. dixit
eis.ite oñdite uoꝗ ſacerdotibus manifeſte a
dno ieſu ↄfeſſio pᷣcipit᷑.ꝑ quã lepꝛa interior
ſaluti ondituꝛ. Ac ſi eis diceꝛet. Ite a cõtꝛi
tõe ad ↄfeſſionẽ oñdite nos ſacerdotibꝰ. Qꝛ
Iʒ pc fa remittãt᷑ in ↄtritõe dicẽte ꝓph̊a.Di
gi.i.fiꝛmiteꝛ ſtatui ↄfiteboꝛ ⁊ tu ̃miſiſti mi
hi: tñ tenet᷑ hõ ea ↄfiteri. Un dũ irent mun
dati ſunt ĩ uia:qꝛ deꝰ vtute ↄtritõnis pecca
toꝛẽ mudat inteꝛius pᷣuſqᷓ; a ſacerote abſol
uat exterius ⁊ nihilominus ſe ſacerdotibus
onderunt. Sic ⁊ tu ſi habes maculaʒ lepre
ex aliquo crie. dũ uidẽte te dño oculis miſe
ricordie uadis oñdere te ſacerdoti ꝑ ↄſeſſio
nẽ uocis. obuiat ipᷣa ſalus ⁊ ſanaberis a le
pꝛa tꝛdſacte iniqtatis.Nõ tñ idcirco obmit
tas te offerre illis. quoꝝ iudicio moös habe
beꝛis. alioquĩ ex ↄtẽptu ⁊ negligẽtia ĩmũqꝰ
ꝛemanebis. Uñ aut ꝗ redijt. uniueꝛſał eccłie
unitatẽ ſeu illos ꝗ ĩ unitate eccłe ſt᷑ öſignat
ꝓ bñſicio gr̃e grates referre non ceſſat.no
uẽ vo ꝗ remaſerũt.illos ꝗ extꝛa ſt expᷣmunt
ſeu ꝗ poſt acceptã ꝛemiſſionẽ criminu a per

4
4

4
4
3
1

dño hoſpitiũ negàtibus.

fectòe decalogi ꝑ unitatẽ ſubtractã deficiẽ
do.grates ꝓ gra reddere ↄtẽnũt. Decẽ igit᷑
mundant᷑: ſʒ unꝰgratias ꝛefeꝛt.qꝛ multi in ⸗ↄ
ſeſſiẽe mũdant᷑.ſʒ ñ oẽs dñʒ landãt.Qui em
tãqᷓ; canes ꝛeueꝛtũt᷑ ad uomitũ hi ſ nouem.
qui poſt adeꝑtã ſanitatẽ ñ laudabãt qñʒ.Et
qꝛ pauci ſunt᷑ ꝛeſpectiue.ꝗ grati ſunt de bñ
ficijs laꝛgitatis diuine.⁊ r̃ᷣmanent in re ꝑata
ſanitate.iõ tm̃ unus reuertit᷑ dãs głiaʒ deo.
Deo eiĩ głiam dare ẽ pᷣcepta peccati ſui cuꝛa
tõe ĩ bonis opibus pſeuerare.Et h̊ ẽ ſamari
tanus ꝗ interpᷣtat᷑ cuſtos.n illi fũt gꝛati ðᷣo
ꝗ ſe cuſtodiũt a pct᷑i ꝛecidiuo.Et ẽ alienige
na dicens.cũ ap o.nõ habemns hic manen
tẽ ciuitatẽ:ſʒ futurã ĩꝗqꝛimꝰ. PVic colligit᷑ qꝛ
hi ꝗ debeꝛẽt eſſe magis grati dño ⁊ familia
es.ut lr̃ati pᷣlati ⁊ diuites.ꝗqbus ſciaʒ ðdit
uel opes.magis ſunt ei ingrati.ſeſeq; elõgàt
ab eo.nec refeꝛunt ſibi gras ſicut ſimplices
⁊ paupeꝛes.ꝗbus tot bona nõ ↄtulit: quaſi
diceret. Labia nr̃a ⁊ diuitie a nobis ſũt: ꝗs
nr̃ dñs ẽ. Jpᷣe ãt unꝰ gr̃as agẽdo ĩ faciẽ ceci
dit qꝛ unitas eccłie cadit in faciem a60
⁊ans. Inde c.q qñq; ꝓſtꝛati oꝛamus.ubi qᷓ
1 Fmne EeINEN Ki
nere ſũnti ſumꝰ ifirmitatẽ anmi.qꝛ caſũ ex
nobis nõ exectõeʒ a nobis: ſqq a dᷣo habem.
erubeſcẽtiã ð̊ mał qꝛ p multitudĩe pct᷑oꝝ o
culos ad celũ leuare nõ audemus. pꝛudenti
am.qꝛ ĩ faciẽ cadimꝰ ⁊? uidemꝰubi cadimnus
i.ꝙ ĩ tꝛẽis affigimuꝛ. Qñq; vo flexis gẽubꝰ
ut ſalomon:ſʒ erecto capite ⁊ eleuata facie
oꝛamus.q̃ſi dicentes ꝓ deſideꝛio pr̃ie trahe
me pꝰ re.Qũq; ãt ſtãtes oꝛamꝰ. nos fſpẽ ĩ ce
leſtibꝰ hr̃e deſignates.⁊ q̃ũ dicẽtes.nr̃a con
ueꝛſatio ĩ ceł.ẽ ⁊ illð ĩ domũ vᷣñ̃i letanteſ ibi
bꝰ. In pꝛĩo gꝗᷓ expmimꝰ ↄditõeʒ nr̃az̊. ſo de
ſideriũ.ĩ tertõ ſpẽ. In mẽoriã quoq; ſuꝛꝛec
tõis dñice tꝑe paſchali.⁊ diebꝰ dñicis.exem
plo ſctaꝝ mulieꝝ ĩcliatis ĩ trã ułtibꝰ oramꝰ
nos terrã ⁊ puluerẽ eẽ cũ abrahã ꝛecolẽtes.
Unꝰ g reuerſus ĩ faciẽ ad peõs ieſu cecidit.
ac nobis hũilitatis ⁊ pnĩe exẽplũ oñdit.unð
Fʒ Bedã. In faciè cadit ꝗ de ppetratis mał
erubeſcit. Ibi eĩ hõ cadit ibi ↄfüdi᷑. Qnuiii
faciẽ cadit: uidᷣt quo cadat: ꝗ retꝛo lapſum
ſuũ nõ uidet. Goni ĩ faciẽ cadunt qꝛ bumi
liat ſe ĩ his uinbilibꝰut ad ĩuiſibilia erigãt.
Mali r̃tro cadt᷑:qꝛ cadt᷑ ĩ ĩuiſbilibꝰubi mõ
ñ uidẽt ꝗd eoſ tẽ ſeqt. Ad peõſ ẽt ieſu cadit
T gras agit ꝗ ſe ad ꝑcipiẽda ði bñficia hũi
liat.ꝗ nihil ſibi ytutis attꝛibuit ꝗ bõa ꝗ bzʒ
ðᷣ miſcõᷣia di ſe hẽꝛe ĩtelligit. Et fqʒ eũdẽ 9 8
uotañ dñʒ cecidit:ſurgẽe ⁊ iꝛe pᷣeipit᷑.qꝛ q ĩ
firmitatẽ ſuã agnoſcẽs hũilit᷑ iacet ꝑ diuini
vhi ↄſolatõm ſuꝛgẽ ad fõtia opꝑa.⁊ creſcẽti
b quotidie merit᷑ ad ꝑfectõz paſſi pficer̃ in
bet. Hũc ãt fdᷣs ſaluù fac̃.quẽ ad gras agẽ
daſ ĩcliat.⁊ eõ ꝑfidia illos danat ꝗ ð accepe
bñlicijs ĩgti ſt⁊ ðᷣo dar̃ gloꝛiam negligum

tndo ininici aie⸗ exinanitio
ig ſpnio bowa oi
ſo Jgeattuco ẽ uenus men⸗
ſiſone pietatis/ ore miſche 1
Oualſ do dent ee gatiaz acno⸗
Zer icens. lo tmn uerbo t lingn
fute exdideamus noſnetpos
nigalian dictione ſed g ias
Nt d nods dis deus hoſter Ae
Agmas igm ei inges gas,1
hoc noſtus: aezuenn oeud dol
ſis pꝛipcipalnter ineamas Nam
lias. lon deppjs tin ueruenn
lis. Ita ei inuidiä poterimus
talere caritalẽ. Ileq i üllis
lece quor honis gras geo reſe
Ouid git magnu repoſcit, qui
hi moo ſua ſolamo geatos hoi⸗
nantudinis it uitiu er ano⸗
ni gelſcte ciſe gi us ig
cseing Damlliat )
onis diſz Pdisrig eſtin
es nine dedd gcüc dan
Gnüͤ eſtiadpaſſie . R
Dec gi

AAOA le, Aol,
uate HR,de

MaAuINI.ANNcali er
obia hagohaben

nulntugie pcior o
no audemus. pꝛucenni
7 uidem ubi cadimns
On do eris Kah
Otapſte t AeddRa ide
deſdend Rrieee
Nites ae No i
es. d diceres n
Udi dornu dit etontel tdi
nind 9ditez roz fode
. In mior a guog ſſunet

ſcdalier die hiicis⸗eren

ſcians i fni nltib oram
rtei ci hruhi ecleren
ſaciẽ d pes ieſu tecibt,
ſ tpnie exehli oniſnn
cadi tratist
cadit g de penn lnn

Secunde partis

n ̊ eego capitulo ingratude beneficijs r̃G
rbar a domino. Multũ ẽ laudabiliſ uitꝰ
gratitudo.⁊ nalde acceptabiliſ deo gr̃aꝝ ac
tio.ac deteſtabile uitiũ ingratitudo. Unde
Aug.ꝗd meliꝰ aio geramꝰ aut oꝛe ꝓmamꝰ
aut calamo exprimamꝰ qᷓ́; ut deo gras aga
mus.h̊ nec dici bꝛeuiꝰnec agi fructuoſi põt
⁊ iteꝑ ſcio ꝙ ĩgꝛatitudo diſpliceat tibi q̃ ꝛa
dix ẽ totiꝰmali ſpũał.⁊ uẽt uꝛẽs ⁊ exiccans
oẽ bonũ.obſtꝛuens fontẽ diuine miſcðie ſuꝑ
hoĩem.qua ⁊ mala mortua iã ꝛeoꝛiuntuꝛ ne
altra bona adipiſcant. Un ⁊ Berñ. Dignuʒ
ſempeꝛ gr̃as agere qꝛ deus nuqᷓ; ceſſat bñ

faceꝛe. Et iteꝛũ Diſce ĩ ꝛeferendo gr̃am ñ ẽẽ

tardus ut ſegnis diſce ad ſingula dona gr̃as
ager.diligent᷑ inquit cõſideꝛa q̃ tibi apponũ
tuꝛ.ut nłla uidelicet dei dõa debita gꝛatia
rũ actione fruſtꝛãtuꝛ non gꝛandia nõ medio
cꝛia.ñ puſilla.Deniq; iubemuꝛ colliger̃ frag
m a ne peant. i.nec mĩma beneficia obliui
ſci.Naquid ñ perit ꝙ donat᷑ ingrato. Ingra
titudo inimica ẽ aĩe.exinanitio meritoꝝ uir
tutũ diſſipatio.bonoꝝ diꝑſio bñficioꝝ perdi
tio. Ingꝛatitudo ẽ uentus urens.⁊ ſiccãs ſi

bi fontẽ pietatis.rorẽ miſcõðie ſluenta gre.

Qualiſ vo dẽat eẽ gratiaꝝ actio docet idezx
Ger.dicens.Nõ tm̃ uerbo ⁊ lingua ſʒ operę
⁊ vtute exhibeamus noſmetipᷣos gꝛatos.nõ
eni gratiaꝝ dictionẽ ſed gratiaꝑ actõeʒ exi
git a nobis dñs deus noſter. Uñ etiaʒ Criſ̃ᷣ.
Agamus igituꝛ ei iuges gras.⁊ ñ mõ ueꝛbis
hoc noſtꝛis:ueꝛũetiã opeꝛibꝰ noſtris.ĩmo ip
ſis pꝛincipaliter ipleamus. Agamꝰ uero gra
tias. Non de xpjs tm̃ ueruetiã de alienis bo
nis. Ita eĩ ⁊ inuidiã poterimus extinguere.
⁊ alere caritatẽ. Neq; iã illis poteris inuide
ꝛe de quoꝝ bonis gr as deo referẽdo letaris.
Quid igit᷑ magnũ repoſcit.qui ꝓ liberalita
te ĩ nos ſua ſolãmõ gꝛatos ſibi eẽ noſ pcepit
Ingꝛat itudinis ãt uitiu ex arrogãtia potiſſi
mũ gigni ſolet.cũ ſe aliquis dignũ eſſe bene
ficijs eſtimat. Pumiliatꝰvo atq; ↄtritꝰ.ñ ꝓ
bonis ſolũ:ſʒ ꝓ his q oria eſtimàt eſſe gr̃aꝝ
actões mittet deo.⁊ ꝙcũq; patiet᷑ nihil ſe di
gnũ eſtiabit paſſũ eſſe. Pec cri.Et hec eſt
magna cã.q̃ꝛe deu n diligimꝰ.qꝛ ei bñficia
recognoſcimas. Uñ Hiero. Uis ſcire. q̃re
deũ ñ diligis.qꝛ eiꝰpñnficia ñ r̃cogſcis. Quã
tomagis ĩ bõitate eꝰ aſcẽdis tãtopi“ in amo
re eiꝰ inaꝛdeſcis.hec Hiero. Oratõ.
d Oie ieſu xpe. ð tua pietate ↄfiſuſ.ad
te piũ medicuʒ ego qñ leproſꝰ. uarie
tate pctoꝝ reſꝑiꝰ cõfugio.ad te fõtẽ
miſcõiaꝝ.ego ĩmundꝰmacul uitioꝑ cuꝛꝛo.⁊
ſupplex te exoꝛo.qtenꝰ digneris meã ſanaꝛe
ifiemitatẽ lauare feditatẽ. ⁊ me diæriger̃᷑ ad
ſalutẽ. Da mihi ut ſꝑ bñnficia tua ĩ coꝛde ha
beã. ⁊ ð univſis gras tibi agã. Sʒ qꝛ hõ mõ
talis cinis ⁊ puluis.nec unũ ꝓ miile gr̃as ꝛef
ferr ſuff.cit. feꝛat tioi gᷣteſꝓ me uugo mãia

Captm.xx.

⁊ oẽs eiues fuꝑceleſtes.atq; oĩs creatura ꝗ
diuie laudis ſit materia. Amẽ. Laplz. xx.
de ſamaritanis hoſpitiüũ dño negantibꝰ.
uN Xaãt aduẽtꝰañi ieſu ñi lateꝛz3 (miſt
nuncios ſuos.ſ.iacobũ ⁊ ioheʒ(
uũ faciẽ ſuã) in ciuitatẽ ſamarita
noꝝ. ut ibidẽ hoſpitiũ ⁊ cetera ne
ceſſaria q̃ non magni ↄſtabant ſibi pᷣpaꝛent.
Pec ciuitas ſamaria nũc ſebaſten dicta iã
peccatis exigentibꝰ.nec unicã hʒ domũ niſi
tm̃ duas eccłas. unã ĩ mõte.nbi quõdã fuit
regis palatiuũ.ſcõaz ĩ honor̃ ſct᷑i iohdis bapti
ſte.ĩ q̃ ſepultꝰfuit ĩteꝛ abdi ⁊ helyſeũ.Sa
maritani vo ꝗ emulabât᷑ tẽplo hieroſolimi
tano.⁊ iuidebant eütibꝰĩ hirlm adorare.qr
uidebãt xpᷣʒʒ c diſcipulis hr̃e faciẽ ſeu uul
tũ.i.pretendeꝛe ſititudinẽ ⁊ ſignũ eũtis ĩ hie
⁊ꝛIm ad feſtũ paſchale cã or̃onis faciende.iõ
eos ex emulatõe ꝑꝑ locũ adoratõis noluer̃t
hoſpitio.rciper̃.qꝛ dicebãt locũ adõatõis pꝑẽ
apud eos ĩ mõte garizim.⁊ ñ ĩ hirm. Vñ ſu
pra mlieꝛ ſamaꝛitana quaſi emulando dixit
dno. Dres nri ĩ mõte hoc adoꝛauerũt.⁊ noſ
dicitis.qꝛ hieꝛoſolimis locꝰ ẽ:ĩ quo oportet
adorare. Itẽ qꝛ ex ueſtim̃tiſ xpᷣi ⁊ diſcipłoꝝ
eiꝰcognouerũt ſamaritani.ꝙ fuerũt iudei.
ſudei ãt ert ſamaritis odioſi.eo ꝙ ↄtẽpne
bãteos nolẽtes ↄmedere ⁊ bibere cũ eis.nõᷣ
eĩ coutut iuõi ſamaritãis.ſic ⁊ hebrei egip
ti/s. Uñnñ Hiero. Poſtili int᷑ ſe ſamaritani at
q; iuði diſcordãt odio. Videntes itaq; dñm
ad hoſtes ſuos ꝑgere.ſamarite eũ r̃ciper̃ no
lueꝛũt.Quãqᷓ; alia ſubiciat ĩtelligẽtia qꝛ uo
lũtas dñi fuerit ñ ſuſcipi a ſamaritanis. qa
feſtiabat hiꝛłʒ pati ⁊ ſanguinẽ fũdere.ne oc
cupatſuſceptõe ſamaritica.⁊ doc tria gẽtis
illiꝰ.paſſioniſ diffeꝛet diẽ.ad quã ueneꝛat ſu
ſtinẽdã Pec Hiero. Sic ãt dño in hirłʒ ten
denti r ſtiterũt ſamaꝛitani.ſic ſi mens tua in
celu tẽdat hẽbis ſemꝑ ꝗ rixas.odia ⁊ bella
gerãt ñni iñ irrepat uindicta menti tne.ſʒ q̃n
tu poteris ſtude utilis eſe. Vñ ſt᷑ uerſꝰ irm
ciues gentes odiꝛe forẽſes.Quotquot ſñ r̃ci
pit menibus illa ſuis.Si ergo ĩ his q̃ fʒ deũ
oꝑari ðᷣſideras.aliquos tibi obſiſtere ſeu te
ipedir̃᷑ uideas.nolitẽtionibꝰ deſeruire.ſed
teipᷣm ĩ teipᷣo reſtringe.⁊ te cũ ðᷣo tuo r̃colli
ge.ſibiq; dicas.Dñe nim patioꝛ:rñde pꝛo me
nec de h̊ cõtriſteris.qr nihil pñt. niſ ꝙ deus
ſcit finałl:ꝛ ꝓ bono tuo eẽ expediẽs:ĩmo qᷓqᷓ
ad pñs ñ uideas:uidebis finalꝛ.ſi iñ pacie
portaueris ꝙ illð ĩ quo tibi eos ĩpedim̃tuz pᷣ
ſtar̃᷑ credebaſ.erit tibi iuuamẽ ad tuũ ꝓpoñ
tũ exeq̃ndũ.ſiẽ ð ioſeph ⁊ multis alijs ẽ fac
tũ qꝛ ſᷣm Cri.ſi legẽ xpᷣi cuſtodiri nolueris.
neceſſitatẽ ꝗdẽ nullã.q̃ te ab obpᷣuatõe eiꝰ ĩ
pediat aliqn patieris.Si ẽt i his q̃ ̃ᷣm deuʒ
ðſideras.te uiðas quodãmõ diuĩtꝰiĩpediri.uł
e ĩfirmitatẽ ł quocuqʒ; alio mõ ↄtigẽte.de h;
nilatenꝰↄtuꝛbeꝛiſ.ſʒ totü enimit feras ⁊ te

—

De famaritanis

ex toto illi ↄmittas.ꝗ melius nouit qᷓ; tuipe
qd tibi expediat.ꝗ te ad ſe ↄtinue ſubleuat
cumõ teipᷣm ex toto illi ↄmittas. quãuis fõᷣ
te hoc ipᷣe ñ uideas.Ad hoc g ſit totũ tuum
ſtudiũ.ut teipᷣm in pace ⁊ coꝛdis tꝛãquillita
te poſſideas.? ꝓ quocũq; euẽtu nõ doleas.
viſi de ſolo peccato ꝓpol alieno ſeu ẽt ð his
q̃ te iduceꝛent ad peccatũ.⁊ q̃ poſſent aliẽa
re ſeu elongare a deo. uel mediũ faceꝛe ĩter
te ⁊ ipʒʒ deũ.quis eĩ tibi occurrẽs aduerſitaſ
eius nutu ⁊ ꝓuidẽtia geꝛit᷑ cuius vᷣtute res
create ſunt: ⁊ ĩ ſuo eſſe ↄſeꝛuâtuꝛ. Cuũ igitur
tribulatio adueneꝛit exi obuiã hoſpiti tãto
benigne eũ ꝛecipiendo.⁊ dic coꝛde iucundo
Bñ uenerit aĩca mea tribulatio. Qui ei ad
uerſa libenter ꝓ deo patit᷑. xpᷣo paſſo aſſimi
latuꝛ.⁊ iõ ab eo tanq; a ↄſimili nexu dilectõ
nis pcipuo ↄſtringit. Poꝛꝛo de ĩuoluntaꝛijs
tꝛibulatõibꝰ ſcire debes ꝙ łʒ ĩiuolũtaꝛiũ ĩqᷓ;
tu huiuſmõi nõ ſit meꝛitoꝛiũ.uerũtam̃ ſi pru
dens aĩius hoc ꝙ iuolũtarie illatũ ẽ. uo ũta
rie pati uoluerit.⁊ uo untatẽ ſuã hactenus
rebellẽ ad vgã dei inclinauerit.vtutẽ faciẽs
ex neceſſitate.haud dubiũ ꝗn ſalubꝛe ⁊ me
ritoriũ fiet.⁊ ad ſpirituale vrutũ icꝛementũ
ꝓficiet.hoc ꝙ añ peſtifeꝝ uideba?t. Patia
muz g libenter ⁊ uoluntarie:qꝛ va ſalus no
ſtra ẽ ĩ cꝛuce.nec extꝛa eà aliqua ſalus ĩue
nitur. In quacunq; ei aia crux. i. tꝛibulꝗ:io
non c.nulla patia ẽ ⁊ ubi patĩa non ẽ va ſa
lus nõ ẽ. Cor ãt patiens ẽ.cui gaudiũ c ꝙ õᷣ
ſpicit᷑.⁊ ꝙ in penis ⁊ quibuſq; adueꝛſitatibꝰ
letatur.exultans ꝓ eo ꝙ paſſiõi xpᷣi ⁊ humi
litati ſue aliqd adicere ualeat.⁊ ꝙ habeat.
unde deo aliꝗd ſacꝛificet.Et iõ oẽs penas ⁊
adueꝛſitates occurrẽtes.unias cũ pẽis ⁊ ad
ueꝛſitatibus xpᷣi ⁊ ex uniõe ipoꝝ dulceſcãt.
⁊?ο ĩ ſůma patria redoleant. Oia ꝗᷓ q̃ ribi ad
neneꝛint ſiue leta ſiue tꝛiſtia. ex nimia cari
tate a deo tibi eſſe donata certiſſime ſcias.
⁊ oĩo credas ꝙ oĩa ex tãto amoꝛe xpᷣi tibi „
ueniãt.ut nihũl alind tibi.aut aliteꝛ euenir
uelles.aut uelle deberes. ⁊ iõ ꝓ fingulis ei

as ⁊ laudes agas. Irati itaq; ( Jacobus ⁊
Posirca ſamaꝛitanos uolnert ignẽ e ce
o ad ↄſumẽdũ eos ĩpetrare dicẽtes ¶ Domi
ne ſi uis:dicimus ut ignis deſcendat de celo
).i.de alto ſicut fulgura ⁊ hꝰmodi q̃ cĩia ue
niunt de celo aeꝛeo.⁊ ↄſumatiillos te r̃cipe
re nolentes. O quãta fiducia eoꝝ ĩ domino
erat ꝗ ſolo vboiſe poſſe credebam. ut ignis
de celo deſcẽderet. ac huiuſmodi uindicta
a laudata ẽ ĩ helya. ĩ iſtis ẽ a dño repꝛoba
ta.qꝛ hoc nõ appetebant ex caritate ⁊ amo
re corectõis eoꝝ. uel finiede ĩ fllis malitie
ſicut ille.ſʒ ex ĩpaciẽtia potius ⁊ indiſcꝛetio
ne ? appetitu nindicte. In quo ĩnuit dñs.ꝙ;
nõ nalet gelus.niſ ſit dſcreta uolũtas. Vn
ee vbis apłi Detri.ananias ⁊ uxor eius exa
nimes ceciderunt.non odio ſʒ iuſta nĩdicta

nõò ꝛeceperãt xpᷣm:oñndit᷑ nobis nõ ſj pi eos

dño hoſpitiũ negatibus.

X? Paulus quẽdã peccatorẽ tradidit fathle

interitũ carnis ut aĩa eſſʒ ſalua. uñ Beda.
repᷣhendit in iſtis dñs nõ exẽplũ pphete ſãc
ti:ſʒ uolũtatẽ uĩdicãdi.q̃ adhuc erat ĩ ꝛudi
bus.aĩadueꝛtens eos nõ amoꝛe coꝛꝛectõem
ſz odio deſ lerare uidictã. Pec Beda. Unðᷣ
dicit eis Meſcitis cuius ſpũs eſtis)ſ.ſpũſſã
cti ꝗ bonus ẽ ⁊ ſuauis.hoc ẽ nõ bene recogꝗ
ſcitis:cuius ſpiritu ſignati eſtis.⁊ iõ uultis
ꝑ odiũ exercere uindictam. ꝙ non lʒa dei ſer
uis. In nouo enim teſtamento ꝙ eſt amõis
ꝓcedendum eſt ſuauiter ⁊ benigne.nõ ſicut
ĩ ueteri teſtamento ꝙ eſt timoꝛis. ubi pceð
batur aſpere ⁊ rigide. Unde glo.Cuius ſpũ
ſignati eſtis. eius ⁊ acta imittemini.nũc pie
2ſolentes ⁊ in reſenti patiam habentes:ſʒ
ĩ futuꝛo iuſte iudicantes:cũ ſedebitis ſi uper
ſedes duodecim. Et ſubiungit dñsſ(filius ho
minis ñ uenit aĩas ꝑdere) ꝑ rigoꝛẽ iuſtitie.
ſtati ifeꝛendo penã moꝛtis. ſicut uos uultis
qnimo pꝑditio ẽ ex uobis(ſʒ uenit ſaluare)
aĩas ꝑ miſeꝛicordiã ⁊ pene relaxatõem. ſie
expedit miſeꝛis.ſalnantuꝛ eĩ meliꝰclemẽtia
qᷓ; ſeuitia.Et ĩ hoc datur exẽplum ðpᷣlatis ut
nõ ſtati cũ ipetn pct᷑a puniãt ſʒ magis rp̃s ⁊
locũ expectẽt.nec ſẽn ĩ peccãtes uĩdictà ex
eꝛceãt. Añ Ambro.Qõ vo diſcipulos incꝛe
pauit.qꝛ ignẽ ſuꝑ eoſ deſcẽdere geſtiebã: 4
peccauerũt uĩdicãdũ.qꝛ nõnũqᷓ; ãpliꝰ pqe
clemẽtia. tibi ad patiam. lapſo ad correctõ
nẽ. Ddeniq; ſamaritani citus cꝛediderũt a ꝗ
bus hoc loco igms.arcet.Dũs ãt nec ĩ hos

ideuote diʒ ꝛefutãtes ppriũ ↄmouet᷑.nt oñ

deret qꝛ nõ hʒ ultõis ſtudiũ ꝑfecta uiꝛtꝰnee
ulla ſit iracũdia.ubi plẽitudo ẽ caꝛitat᷑.nec
excludẽda ĩfirmitaſ:ſʒ iuuãda. Pꝛocul a re
ligioſis ĩdignatio.pꝓcul a magnanimis cupi
ditaſ ultõis.ꝓcul et a pꝛudẽtibꝰↄſiderata 2ↄ
motio.⁊ ĩcauta ſiplicitas. Pec Ambr. Per
iacobũ ⁊ ioheʒ ꝗ adhuc ĩperfecti eꝛãt ſigni
ficãtur hoĩes ĩꝑfecti qᷓrentes nimis duꝛe uĩ
dicari:ſʒ magiſter ꝑfectitõiſ ꝓhibet hoc fie
ri¶ Et qꝛ ſamaꝛitani nolueꝛunt dñm ihſ̊jm ⁊
diſcipulos eiꝰ ĩtra ciuitatẽ ſuã recipere ad
hoſpità dũ (abierũt ĩ aliõ caſtellů.) Ciꝛcui
bat eĩ dñs ih̊s ciuitates ⁊ caſtella pᷣdicãdo
⁊ faciẽdo miꝛacula.ſicut ſupꝛadictũ ẽ. Uið
nunc.quo dominus ieſus cuius ẽ teꝛꝛa ⁊ ple
nitudo eius.excluſus ab uno loco. paciẽteꝛ
feꝛt: ⁊ tꝛanſit ad alium ⁊ habe patientiaʒ .ſi
ſimilia tibi euenerint.ĩmo gaude.qꝛ datũ ẽ
tibi in tantillo imitari dominum tuum Pec

igituz oĩa ↄſideꝛantes.omnem amaꝛitudinẽ

iꝛam a nobis exclndamus.⁊ non ulciſcen
tes noſipſos deo totuʒ cõmittam „Rñ LCꝛeiſ.
Nunquã inſidiemu alijs qm̃ aduerſꝰ noſip

ſos acuimus gladiũ ? ꝓfundiorẽ nobiſipᷣis

plagam damus. Sʒ contꝛiſtauit te ꝗs ⁊ uis
in eũ ulciſci.Ne ulciſcaꝛis. Ita eni uindica

—

gere poteris. ſ cu hr
ſnte fiten abſcice
nillo malo malü ſanat.
7 —
Müſnbi negantibui
ſec patieneꝛ feren
m loci oclinaſti pſta mi
bolpes anie. ut uirijs cunc⸗
ibi in coꝛde meo hoſpitiũ
1ſ ñ ob mea demerita ibt
ſoli mibi raſci. 2 fuo tue
aut uincicta de me ſumeꝛe
niſti ammal gdere. 6 ſalua
Wiui mſericorda 1 4
Ppperauonem c apenam.
me fna wä wire d wem

de eiitoe flion dede
5Ohlaſcedit
limů)que reſp

miſſioniſ. ſta
Ab alijs partib
ſcedido ?pcegebat giſ⸗
Teopbilum oñgeꝛet./
1ſifugt mone pnoſtra
Paſſue Probis t nos pe
ensgign in oeribus
ſequetes diſcpulu timel

ti aſq; Adtdenmtiä mar

ci Be .

6

eheye clornen,
uantci nlinen
l er un littzt
1i pund: agto h⸗
peccies nipcti ex
Co vo giſcipulos jncꝛe
(ceſceere geſtiebaͤr g
dfnobis no ſgi eos
nonuch i 14
Wian adld ad crtectd⸗
Grns gedderie
9,Acel Dis i det ioe
tures pprii 7nonel No)
kois ſumi gfecn uir ee
.ubi pleltudo canngt ee
italegiunidn Norulare
b gerlo ngnmini⸗ cupt
lata eudetib Yſgerate
Hlicitu Der Anbr e
abue ierfecl eit ſih

Secunde partis

re poteꝛis ſñi nõ uindicaueꝛ is. non ſi uindica
ſti. Qm ñ uindicans.deũ ei conſtituis inimi
cum.uindicaris ãt ñ adhuc. Mihi enim uĩ
dictã ⁊ ego ꝛetꝛibuã dicit dñs.Si enĩ famu
los habemꝰ ⁊ ſi adinuicem diſſidentes ñ no
bis litẽ ↄmiſeꝛint finièdã.⁊ ſi infimte acceſ
ſeꝛint.ñ ſolũ ñ uindicamꝰſed ⁊ anxiamuꝛ di
centes.⁊ flagellũ totũ nobis comittere opor
tebat.qꝛ vo teipᷣm pꝛeueniens uindicaſti ne
me moleſtes de ꝛeliquo.multomagis deuſ
enuntiauit ſibi cedere oĩa hoc dicet. Quali
teꝛ ãt ñ incõueniens ẽ.ſi a pueꝛis quideʒ no
ſtꝛis tantã expetimus obedientiam. dñatori
vo non cedemus ea q̃ uolumus famulos no
bis cedere.Si eni (dic mihi)odis euʒ ꝗ pec
cauit.cuiꝰ gratia ⁊ ipᷣe peccas ⁊ in eiſdeʒ ca
dis: Conuitia tus ẽ.ne ꝛeconuitieꝛis.ꝑcuſſit
ne reꝑcutias ↄtriſtauit.ne r̃contriſtes.qꝛ nł
lũ lucꝝ ſi factus es illi ruꝛſus par. Ita enĩ 2
fundere poteris.ſi cũ humilitate feꝛas ⁊ mã
ſuete.ita ↄfüdens abſcidere poteris ab ira.
ni malo malũ ſanat. ſʒ bono malũ. Oro.
¶A Ovne ieſu xpᷣe qui ſamaritanis hoſpi
tiũ tibi negantibus nõ te uindicaſti.
ſed patienteꝛ ferenſ. humilitez ad ali
um locu ðclinaſti.pᷣſta mihi ĩdigno o dulciſ
hboſpes anĩe.ut uitijs cunctis expulr̃.gratuʒ
tibi in coꝛde meo hoſpitiü ualeam pᷣparare
⁊ ſi qñ ob mea demerita ibi receptꝰ ñ fueris
noli mihi iraſci.⁊ a ̃uo tuo ĩ ira declinare.
aut uindictã de me ſumeꝛe.ſed tu qui nõ uẽ
niſti amimaſ ꝑdere.ſʒ ſaluaꝛe:reconcilia me
tibi ꝑ ruã miſeꝛicordiã.⁊ da ut tibi ꝑ dignã
pᷣparationem coꝛ apeꝛiam. tibiq; placeat ad
ie ᷣnũ tuũ int̃re.⁊ me miſicõdit᷑ bñdicere.
De petitõe flioꝝ Tebedei. Capi. xxj.
. Oſt h̊ ( aicẽdit ieſuſ)vſusſ hieꝛoſo
limã )que reſpectu totius terre ꝓ

. N miſſioniſ.ſita eſt in alto.⁊ ꝓpteꝛ G

ab alijs partib'illic ueniẽ tes: ibãt
aſcèdẽdo.⁊ pᷣcedebat diſcipulos ſuos.ut ſᷣm
Teophilum oñdeꝛet.ꝙ ad paſſionẽ pᷣcurrit
⁊ ñi rfugit mortẽ ꝓ noſtra ſalute. Illuc ibat
paſſurꝰ ꝓ nobis.⁊ nos pꝛecedẽs ⁊ nos ĩſtru
ens ꝙ ipᷣm in operibus pnie ſequi debeamꝰ.
⁊ ſequẽtes diſcipuli timebant qꝛ nondũ ꝑfec
ti uſq; ad tolerantiã martyrij erãt. Et ut di
cit Beda.meminerãt ſ̃monis erꝰ.quo ſe paſ
ſuri młta a ſũmis ſacerdotibꝰ⁊ ſcribis. ⁊ oc
cidendu eſſe pꝛedixit.metuẽtes ne ł ipᷣi cum
eo occideꝛentuꝛ.uel ſaltẽ ille cuiꝰ uita ⁊ ma
giſteꝛio gaudebant.inimicoꝝ manib occun
beret.Et diueꝛtẽs ſe a uia (aſſũpſit )⁊ ad ꝑ
tem traxit ſeoꝛſum ⁊ ſecreto (duodeciĩ diſci
pulos ſuos)tâquã pfectõres typum pᷣlatorũ
gerẽtes.ñ ĩfiꝛmos ꝗ poſſent ſcandalizaꝛi.qꝛ
noluit oĩbus ſecreta ſua miſteꝛia iudicar̃.⁊
tunc eis iam q̊ta uice miſteriũ ſue paſſiõis
⁊ ſuꝛꝛectõis pᷣdixit.ꝛ ut dicit Theo.Cõue

niens erat paſſionis miſteriũ ꝓpinquioribuſ

Capitulũ.xxj.

fibi reuelare.Uñ ⁊ Cꝛis.oĩs głia dei⁊ om̃iſ
ſaluſ hoĩum in xpᷣi morte poſita ẽ. Nulla em
res eſt q̃ ampliꝰ ad ſalutẽ hom inum ꝑtieat.
qᷓ; moꝛs ipᷣius.Nec ẽ aliud aliquid. ppteꝛ qð
magis deo gr̃as ageꝛe habeamus: quã ꝓpt᷑
moꝛtẽ ipius. Jõ cum plurima turba fideliũ
ſequeꝛet᷑ eũ in uia.duodecim aplłos ſolos tu
lit ĩ ſecreto.⁊ ilł tantümodo moꝛtis ſue anũ
tiauit miſteꝛiũ:qꝛ ſꝑ pꝛetioſioꝛ theſauꝛi me
lioꝛibꝰuaſ ĩcludituꝛ.Et notandũ ꝙ xpᷣs paſ
ſionẽ ſuã ⁊ mortem plies diſcipulis ſuis pᷣdi
xit. Mimo poſtq; Petrus confeſſus fuit eũ
filium dei. Scòo poſtquã tranſfiguratus fu
it in monte.Teꝛcio ibidẽ poſtqua curauit lu
naticũ.Quãto in pñti loco.Quinto in mõte
oliueti.dicens ſcitis qꝛ pꝰ biduũ paſcha fiet
⁊t.Et hoc fecit ꝓpteꝛ plura. Pꝛimo ut collo
quẽdo cũ caꝛiſſimis amicis ſuis.ruelaꝛet ilł
ſecreta ſue m̃tis.qꝛ ſecreta miſteria ſunt tã
tum maioribꝰ reuelanda ⁊ detegenda.cuiꝰ
modi eꝛant apłi.Scðõo ne ð memoꝛia laber̃
tuꝛ:ſed moꝛtis iugiter meditationẽ habeꝛẽt
ut exercitati expectatõe.cũ ueniret ꝑſecutõ
⁊ crucis ignomia.faciliꝰ ferrẽt.⁊ ñ tuꝛbaren
tuꝛ uehemẽ t᷑.qꝛ tribulatio pᷣcognita ⁊ expec
tata leuioꝛ inuenit. uel uidentes eum mori
ignomiĩoſe ũ ſcandalizarẽt . Teꝛtio ut ñ du
bitarẽt eũ reſurrectuꝝ ſicut predixeꝛat. cuʒ
uiderẽt ea q̃ de paſſiõe ſua pᷣdixeꝛat ipleta.
Quarto ut ſciꝛẽt qm̃ paſſionẽ puẽit.⁊ ſpõta
neꝰ ad cã acceſſit.Quinto ut eent teſtes.qð
ſcient᷑ pateretuꝛ ⁊ uoluntaꝛie. utpote ꝗ pᷣue
nit mortẽ ⁊ potniſſet fugere. Miſtice freqn
teꝛ predixit diſcipuł paſſionẽ ſuam.ꝑ G̊ ſigni
ficans.ꝙ multotiens eſſet paſſurꝰ ĩ mẽbꝛis
ſuis.uñ in actibꝰ.ſaule ſaule ꝗd me ꝑſeqris
⁊ Petꝛo ĩminẽte paſſione ſua dixit.nado ꝛ0
m iterum crucifigi.O quotiẽs ⁊ quãtuz ho
die dñs in electis ſuis patit᷑.ꝗ ꝑ malos młi
plicit᷑ ⁊ crudelit᷑ ſepiꝰ affligũt᷑ ¶Et ait illis)
ſpdãlit᷑ tanqᷓ; ſuis ſecretaꝛijs ⁊ amicis((E cce
aſcendimus hieroſolimâ )ad locũ paſſionis.
q̃ſi diceret.iã in ꝓmptu ẽ ut patiaꝛ qm̃ tribu
latio ꝓxia ẽ.⁊ attẽde ꝙ ⁊ ſupꝛa.Et h̊ facẽ̃ m̃
tõem de loco paſſionis.ſ.hirłm.qꝛ ſᷣm ſcrip
turas.ĩ medio terꝛe operaturus erat ſalutẽ.
Terra ãt hiꝛlm i medio mundi ẽ poſita. cui
ab oriente adiacz arabia.q̃ tꝑe filioꝝ iſirael
ſolitudo erat uaſtiſſima.i.deſeꝛtuũ.heꝛemꝰ t᷑
ra in uia ⁊ in aquoſa.ĩ qua detinuit eos dñs
quadraginta ãnis. mãna ad manducandum
eis pluẽs.⁊ aquã ð rupe ꝓducẽs:quã aꝛabia
mare mostuu diuidit a iudea. A meridie vo
adiacet egiptꝰ.⁊ ſic filiis iſałl de egipto ad iu
deam redeuntibus.magnus erat circuitꝰ:qꝛ
ꝑ arabiã circũduxit eos dñs.Ab occidẽte a:
q; adiacet maꝛe magnũ.⁊ a ſeptẽtꝛiõe ſyria
mare cypꝝ In h̊ eꝛgo ꝙ dicit ecce aſcẽdimꝰ
hieroſolimã apparet uoluntas patiẽdi quia
ſpõte ſua nẽit ad paſſionẽ.ubi Cri.Ac 4 di

De petitione

cat. uidete qꝛ nolũtarie uado ad moꝛtẽ. nẽo
me nocat hiezꝛoſolimã. nemo admonet.nulli
us põtatis pᷣceptũ timeo.nulliꝰ uiolentie ne
ceſſitate ↄpellor. Cũ g& uideritis me ĩ cꝛuce

pẽdẽtẽ ne eſtĩetiſ me hoĩeʒ eẽ tm̃.nã ⁊ſi poſ

ſe moꝛi hoĩs ẽ.uelle tů mori hoĩs ñ ẽ.h̊ Cꝛi.
ᷓ dñs oñdit ꝙ ĩ pᷣlatis dʒ eẽ nigor ad toleꝛã
dũ martyꝛiũ ſi ncẽe ſit ꝓ grege ſibi ↄmiſſo.⁊
B docet ꝑ exẽplum ſui.ꝗ nolũtaꝛie uenit in
hialʒ ad ſuſcipiẽdũ mortẽ ꝓ ſalute mði. Et
ſuhiũgit. ¶Et ↄſumabũt᷑ oĩa q ð filio hoĩs))
i. vgis p ꝓphas(ſt ſcꝛipta) ⁊ bũdic oĩa. nꝗ
tria pᷣdixeꝛãt p̊ xpᷣo.ſ.ꝗqd eſſet actuꝛus quid
paſſuzus.qd pro ntꝛoq; recepturꝰ.ↄgrue ãt
ſe filiũ hoĩs noĩat.ubi ſe pa ſſuꝝ pᷣdicat.ut ĩ
telligat᷑ꝙ ᷣz huanã nãz ñj ʒʒ dĩnã paſſuꝛꝰẽ at
.Deiñ explicat q̃ uentᷣa ſt ſt eũ eꝛãt.⁊ ſeꝛia
ti ordinẽ paſſiõis enãrat (Tradet᷑ eĩi).ſ.a iu
da(õncipibꝰſacerdotũ ⁊ ſcꝛibis ⁊ ſenioꝛibꝰ.
2 ↄdẽnabãt eũ mõte Iſ.p fłos teſtes.iudicã
tes e eſſe ꝛeum mortis nlło iuꝛis oꝛdie ſ̃ua
to.Et qr ñ hẽbãt ptᷣatẽ int᷑ficiẽdi:eo ꝙ iudi
ciũ ſãguĩs eẽt eis ablatũ ꝑ rõanoſ ꝗ eis dña
bãt᷑.iõ ſhiũgit( Et tĩdẽt eũ).ſ.ncipes ⁊ ſcꝛi
be cũ accuſatõe cris( gẽtibꝰ)ſ.pylato pᷣſidi
⁊ ſuis militibꝰmiſtꝛis rõanoꝝ ad pficiẽdũ il

lud ꝙ ipᷣi ñ poterãt.ſ.mõiẽ xpᷣi.⁊ ipᷣi getes il

ludẽt ei sbiſ ⁊ ↄtũelijf.⁊ ↄſpuẽt eů oris ĩmũ
ditijs. ⁊ flagellabunt eũ vᷣgis ⁊ nodis ⁊ occi
dẽt eũ crucifigẽde clauis ferreis.iniuria ni
mia ubi fli dũt vᷣitatẽ.fatui illudũt ſapiĩaʒ
Fi flagellant ĩnocẽtiã miſᷣi ↄſvnũt głiã.mõ
tui occidũt uitã. Un Beꝛ. heu fr̃es cãiſſimi
libᷣtas captiuoꝝ tradit gła ãgeloꝝ illudit.
ſpeculũ ſiñ macula ⁊ cãdoꝛ lucis et᷑ne ↄſpui
rur:dqñs oĩz flagellat.⁊ uita hoſuʒ occidit᷑.
Quid ĩſtat niſi ut oẽs eamꝰ.⁊ cuʒ eo moria
mur. Et iteꝝ. Tradit tãq; ꝛe.ad illudẽdũ tã
qᷓ; fatuꝰ.ad flagellãdũ tãq; malefactoꝛ.ad 2

ſpuẽdũ tãq;ᷓ uił.ad occidẽdã tãqᷓ; pᷣuaꝛicatõ

legis.̊ Beꝛ. Miſtice dũſ rꝛadit a ſymõiaciſ
illudit᷑ ab hypocꝛitis.flagellat a tyrànis.cõ
ſpuit a blaſphemis.occidit᷑ ab hr̃ticis ⁊ apo
ſtatis.Et ne apłi eimõte audita obſorbeꝛẽ
tuꝛ pᷣtriſticia ⁊ tuꝛbarẽ ſ᷑ cũ uiðꝛẽt moꝛiẽtẽ.
nũciat eis ſuã rſurrectõeʒz.ad eoꝝ ↄſolatõʒ
dicẽſ( &t tcia die rſurget) ecce tpᷣs ⁊ glõia
Fſuꝛꝛectõis.qᷓ; paſſiõi ãnectit.ut tã cita ⁊ cẽ
ta r ſurrectõ ſcãdalũ cꝛucis euacuet. Jõ ẽt
paſſio ⁊ ſuꝛꝛectõ ↄiñgũt᷑.ut ĩ paſſiõe nã hu
manitat᷑ ⁊ ĩ fſurrectõe nã diuinitat᷑ ↄpꝛobe
tuꝛ. ”t ut dic Aug. Paſſiõe ondit qd ſuſtiĩe
te ꝓ vitate ꝛeſuꝛꝛectõe.gꝗd ſpaꝛe ĩ tꝛibulatõ
ne beamꝰ. Seq̃re g nũc ⁊ tu cũ diſcipulis.
⁊ aſſocia dñzʒ tuũ ad igminiã paſſiõis.ut tan
dẽ puenire merearis ad gloꝛiã rſuꝛꝛectiõis.
Qꝛ ſᷣm apſm.ſi ↄpatimur ⁊ gloꝛificabimur.
Predixit g eis.⁊ paſſiõis ſue penaʒ ⁊ reſur
rectẽis głiaz. ut cũ moꝛientẽ cerneꝛẽt. ẽt re
ſurꝛectuꝛũ n dubitaꝛẽt ⁊ eꝰ r̃ſuꝛꝛectõeʒ fidu

fllioꝝ ebedei

cialiꝰexpectarẽt. Ac ipᷣi nihil hoꝝ intellexe
rut.ſ.mãaãiſeſte ⁊ ꝑfecte.qꝛ adhuc ruõs erãt
⁊ ĩpfecti cuiꝰrõeʒ triplicẽ aſſignat. Beda di
cẽs.Diſcipuli cꝰuitã maximã deſideꝛabant.
mortẽ eiꝰ gudire ñ poterãt:⁊ quẽ ñ ſolũ ho
minẽ ĩnocẽtẽ:ſʒ ⁊ ueꝝ deũ eẽ ſciebãt. hunc
nullatenꝰmori uel poſſe putabãt.⁊æ qꝛ ꝑ pa
bolas eũ ſepe loquẽtẽ audir̃ ↄſueuerãt.quo
tiẽs aliꝗd ð ſua paſſione dicebat.h̊ ñ ua nut
ſonabat ĩtelligẽdũ:ſʒ amore dictãte ad alið
qa allegorice refeꝛendũ eſſe credebãt. hec
Beda. Et nota ꝙ ſiẽ xpᷣs aſſũpſit diſcipłos ⁊
duxit eos hyeꝛoſolimis ac ſecreta eis reue
lauit.ſic ſpnᷣaliter adhuc aſſũit diſcipulos.⁊
ducit hieꝛoſolimis.qñ uocat hoĩez ab amo
re moi.⁊ ducit ad r̃ligiõez:ĩ q̃̊ ẽ pacifica cõ
uerſatõ.ſicut ⁊ hieroſolima ĩterpᷣtat᷑ pacifi
ca.i q̃ teligiõe multa ſecreta eis f̃uelat.⁊ il
la ꝗnq; q̃ enumerat ð xpᷣo.ſpũalit᷑ ↄtĩgũt re
ligiop.q̃ ⁊ xpᷣs patit ĩ eiſ. Pꝛĩo moꝛiũt᷑ mõo.
qñ amor ſeculi fũditꝰĩ eis extĩguitur.ita ꝙ;
vntes diuitiaſ.ðlitias.honões.⁊ oĩa q̃ ĩ mðo
ſt᷑ ꝑpꝑ xpCj ↄtẽnũt.Scõðo illudũt᷑.qꝛ iã ab hoĩ
beifatuãt᷑ita ꝙ religioſus pt᷑ dicẽ illõ pᷣſ.ui
dẽtes me ðriſer̃t me.locuti ſt᷑ labijs ⁊ moue
⁊ut capnt.Tertio flagellt᷑ liguis ðtra hẽtiũ
q heu iã ubi ↄueniũt ſeculaꝛes.ſꝑ rodũt ⁊
flagellât religioſos ꝑ ötractões.Quãto cꝛu
cifigũt᷑ a ſeipᷣis.qñ totũ cor ſuũ ad crucẽ xpᷣi
ↄfigũt ⁊ cogitãtes ð paſſiõe xpᷣi carnẽ ſuam
erncifigũt ⁊ affligũt ieiunijs ⁊ diſciplinis ⁊
Rmilibꝰ. Quiĩto t᷑tia die r̃ſurgẽt qꝛ teꝛiata oĩ
misia ad et᷑nã leticiꝗ pꝑueniũt. Pria ꝗqeẽ di
es ẽ fiði xpᷣiane qᷓ; habuerũt ĩ ſeculo. Scða
dies ẽ r̃ligiõis ſct᷑e.q̃ ᷣnier̃t ðo:ſʒ ĩ his dᷣua
bus diebadhuc moꝛtui ſt᷑. Teꝛtia vo dies ẽ
glorie ĩ q̃ ab oĩ miᷣia reſurgẽt. Doteris ẽt
pᷣdicta ð xpᷣo enũerata ⁊ alit᷑ acciꝑe ⁊ ſic o
rare. igſce mihi o mũditia ſũma.ꝙ ego coꝛ
ꝓus tuũ ĩdigne ſum̃do totiens tꝛadidi te libi
dinop motibꝰ meis tãqᷓ; ĩcuꝛcũciſis. Ignoſce
mihi o ſũma vitas.qꝛ ego totiens illuſi tibi
uotũ meũ trãſgꝛediẽdo ⁊ ꝓximis m̃tiẽdo.ig
ſce mihi o va paria.ꝙ totiens flagellaui te.
pcc̃a mea iterando ⁊ te offendendo.ignoſce
mihi o ſũma patia.ꝙ ego tociẽs fatiẽ tuam
ↄſpni qñ vitatis cognitõezʒ qᷓ; de te habui.ꝑ
tuꝛpitudinẽ fedaui uite mee. Ignoſce mihi
o ueꝛa uita.ꝙ ego te tociens occidi. qñ per
pctm moꝛtale te ab aĩa mea expuli.fac me
teꝛtia die ꝛeſurgere ꝑ ueꝛã ↄtritõem.puraʒ
ↄfeſſiõeʒ. ⁊ dignã ſatiſfactõeʒ.Et qr dñs ie
ſus dixit de teꝛtia die reſurꝛectuꝝ.ſilij zebe
dei putates ĩminẽ r gnũ ieſu ĩ iſeahel.⁊ eũ il
lico ĩ ꝓxio regnatuꝝ tpꝛalireꝛ ⁊ ĩ pace ſicut
dauid ⁊ ſalomõ r̃gnauer̃t.ac ↄplẽdũ ĩ pᷣmo
aduẽt u:ꝙ pittit᷑ ĩ ſo. ſuggeſſer̃t mr̃i ſue.ut
peteret munus ſiñ noĩe.quo ↄceſſo peteret
eis ↄſeſſiõeʒ a dextris ⁊ a ſiniſtris eius ĩ ꝛe
Eno ſuo.i.ꝙ eſſent collaterales ⁊? maioꝛes

—

lit alutd 1 iloz net don
iz ſiuigerin los honat
rit paupes tiſtann uis
triſtant./ ut oſtendat ce
non animax. bec Cnf. J
bat iſta mulier. ioꝛdine.i
“ erat puerſitas/
at pꝛemium: dic inquit. u
loboꝛaueꝛant. In intentoe
hat ei h ſbi deben ex lege
hiduo filii mei./coͤſobꝛinit
laitas:qꝛ popamn qrebat. io
lexteꝛä tuam T unus ad finit
uo. Ur ait (uib. Non ſolu p⸗
ſuis ge paſſione ſua furmꝛa:⸗
re malien loci. dedlinaun
ſe doec muleꝛes retno ueni
Nec ẽt gedibile eſt miri
ſe malieꝛeſ lögo temall
ihulabãt. xps cu diſcipuli
it ge loge mulieres Et eñ
flio peteret p eis. ieſꝰ⸗
ctnee ßz ſliſs gei per⸗
poſnenit ioe nfis. Sejeb
4fülizs infoemati perita

las.bones, 0a ne
coilucin rii fn
gioſus t dee lijti
.ocuniſt labi emoye
gellatligusraben
t ſeculates, ſy rogit :
öractoes, Quito an
i cor ſui ed cruce xpi
ſlöe pi carne ſuam
eunijs d diſciplinis e
fri el
aenidt. rin ge
Aeritiſrola San
Atwictidd iaden
mſt Lera dodied
Fareſunger. Polendet
rata d allt accie 1ſes
mmüditia ſumng lſͤco
itototiens nuchite libi
,z5 ſencicifo⸗ Jonoſce
bti icircſs i⸗
,r ego totieſs llun tidi
ieco tpnimnis indiß

——— —

Secunde partis

pᷣ ceteris ĩ regno ſuo poſt eũ qꝛ eĩ erat eiꝰeo

gnati geꝛmi uolebãt pꝰ eũ ẽẽ pᷣmi.nec miꝝ
ſi talia apłi creöbat t appetebant a
carnales erant.⁊ nudũ pfecte illũinati. nec
ↄfirma ti ꝑ gr aʒ ſpuſſacti. Ut ait Cri.intra
tpᷣs uocatõis aplłoꝝ ⁊ paſſionis dñi moꝛtuꝰ
E zebedeus. ⁊ ſic iſta ſecuta ẽ ieſum cũᷣ filijs
ſuis.Sexu fragiliſ ⁊ iã etate defecta xpᷣi ue

ſtigia ſeqᷓbat᷑.qꝛ fides nunqᷓ; ſeneſcu: ⁊ ꝛeli

gio fatigatõm ũ ſentit. p̊¶ Criᷣ. Tria autẽ pe
tit q̃ͥ denñderant mes filijs quietem cũ dicit
(dic ut ſedeant hi duo filij mei)honoꝛeſ cũᷣ
ſubdit (unꝰ ad dexteram tuam ⁊ alius ad ſi
niſtram )oiuitias cum addit(ĩ regno tuo)⁊
ut dicit Cꝛiv.alij filijs ſuiſ militiã ↄpaꝛãt.
alij diuit ias.alij honores.nemo filijs ſuiſ ↄ
parat deũ. Peꝛditõm illoꝝ magno pᷣcio ↄpa
ꝛat.ſalutẽ ãt illoꝝ nec dono accipere uolit
ſz fi uiderint illos honoꝛatos letant᷑.ſi uide
rit pauꝑes tꝛiſtantuꝛ. ſi uideꝛint peccãtes nõ
triſtant᷑. ut oſtendat. qꝛ coꝛpoꝝ amatoꝛes ſèᷣ
non animaꝝ. Dec Crip. In tꝛibus at deficie
bat iſta mulier.iĩ oꝛdine.iĩ itẽtõe ĩ materia.
E ordie erat puerſitas.qꝛ ãte meꝛitũ pete
at pꝛemium:dic inquit. ut ſedeant ꝗ nõdũ
laboꝛaueꝛ ant. In intentõe caꝛnalitas.cꝛede
bat ei h; ſibi deberi ex lege carniſ.ideo dicit
hi duo filii mei.ſ.cõſobꝛini tui. In materia
uaĩitas:qꝛ põpam q̃rebat.iõ ſubdit.unus ad
dexteꝛã tuam ⁊ unus ad ſiniſtrã tuã in r̃gno
tuo.Ut ait Cꝛiv.Non ſolũ pᷣdicens diſcipłis
ſuis de paſſione ſua futuꝛa:ſʒ ẽt aptãs peti
ture mulieꝛi locũ.declinauit ſeorſũ ab itine
re.dõec mulieꝛes retꝛo ueniẽtes occuꝛeꝛent.
Nec ẽt credibile eſt mixti cuʒ ipſo ambulaſ
ſe mulieꝛeſ ſʒ lõgo ĩteꝛuallo ſeparatĩ inteꝛ ſe
ãoulabàt.xpᷣs cũ diſcipulis ſuiſ pᷣmi.ſeq̃ntes
ãt de lõge mulieres.Et cũ mr̃ ſᷣm iformatõʒ
filioꝝꝑ peteretꝓ eis.ieſꝰ ñ ꝛñdit mr̃i ꝓ ſimpli
citate eiꝰ:ſʒ filijs ꝑ eã petentibuſ:qui ueꝛba

poſueꝛũt ĩ oꝛe mr̃is.Sciebat eĩ ipſam miſſã

a filijs.⁊ infoꝛmatã ð petitõe facienda p eis
pꝑ ꝙ eis iputauit.qr ꝙ ꝑ alios facimus quo
damõ ꝑ noſipos facimꝰ. Un rñũdens duobus
filijs.quoꝝ ↄſilio mr̃ petebat.oſtẽdit eos er
ꝛaꝛe: dicẽs MNeſcitis ꝗd petatis)ſ.mediante
matꝛe ur̃a q; ſubmiſiſtiſ. Quaſi diceꝛet. Pꝛe
latõm qritis ĩ celo.q̃ nulla ibi erit.⁊ male qᷓ

ꝛit is: ꝛegnaꝛe eĩ uultis ꝗ ñ meruiſtis. ⁊æ nec

honore: ſʒ onere ꝑuenit᷑ ad regnũ ꝙ q̃rit᷑. At
tendant g q ꝛegnũ celoꝝ a dño petũt:⁊ paꝝ
p B; laboràt ꝙ xpᷣs ſuis diſcipłis æ nepotibus
ꝛnderit. Uñ Beda.neſciũt qd petũt ꝗ ſedeʒ

gloꝛie a dño:qᷓ; nõdũ meꝛebant᷑:iquirunt.ðꝭ

ſiderabant eĩ regnaꝛe ſublimiter cũ xpᷣo:ſed
pᷣus erat pati huiliteꝛ ꝓ xpᷣo. Ubi ⁊ Cris.in
telligere g̊ debemꝰ⁊ nos.ut ñ illud a deo pe
tamꝰ.ꝙ nos bonũ eẽ iudicamus: ſed oꝛanteſ
in ptate ði ponam. ut ad illud exaudiat.q;
ipe nobis expedire cognoſcit.Et iteꝝ.ñ eni

adhnc-

apitula xxj.

ſolũ debemus cogitaꝛe q̃lẽ gloriã ↄſeqmur
ſed quomõ euadamꝰ ruinà peccati: qꝛ ⁊ ĩ ſe
culari bello ꝗ ſẽp de pᷣda nictorie cogitat:
difficile uicit. Jõò petẽdũ erat.da nobis exẽ
plù gre tue.ut oẽ malũ uincamꝰ.p̊ Cꝛiſ.peꝛ
iſtos ꝗ petieꝛũt a xpᷣo pᷣ ceteꝛis diſcipuliſ ho
norari.eo ꝙ erant eiꝰ ↄſanguinei.ſignifican
tuꝛ abitioſ: ꝗ habenteſ platũ ↄſãguineũ. uo
lunt ꝑ h̊ in eccłia pᷣ ceteris ꝓmoueri.Quibꝰ
bene ridet᷑ neſcitis ꝗd petatis. Iam hono
res eccłie ñ ſunt diſpenſandi ex pꝓpiquit ate
ſanguinis: ſʒ ex idoneitate ꝑſonaꝝ rõe ſcien
tie ⁊ uirtutis.Et uniuerſaliteꝛ ðᷣe oĩbꝰ ambi
tioſis optime põt.dicit: ꝙ neſciũt ꝗd petãt.
ꝗr tales ſi ꝓmouẽt male intrant ⁊ poſſident
Cognoſcẽs igr̃ dñs eoꝝ ignorantià ⁊ errorẽ
qꝛ⁊ indiſcrete petebant.pᷣſumtes pueniꝛe ſiũ
merito ad gloriã tantã:reduxit eos ad uiaʒ
ſ.ad hũilitatẽ.⁊ nos inuitat ad eã ꝑ qᷓ; uẽit
ad ſublimitatẽ. potius qᷓ; ꝑ ambitõm. Ubi o
ſtendit.ꝙ in pᷣlatis dʒ eſſe tenoꝛ humilitatiſ
qꝛ ñ dẽnt appetere.ł gaudere pᷣeſſe alijs.uñ
dixit eis.¶ Poteſtis biber̃ calicẽ quẽ ego bi
biturꝰ ſum) i.paſſionẽ martyrij ⁊ mortẽ cꝛn
delẽ ſuſtinere ꝑpꝑ deũ.qᷓ; ego ꝓ uobis ? mul
tis ex caritate paſſurꝰſum uolũtarie. ac ſi bi
bam illã ut delectabilẽ calicẽ ꝑ qᷓ; debeo ue
nire ad regnũ: ñᷣ tᷣale ut creditis:ſed et᷑nuʒ
Der calicẽ vᷣe ubiq; paſſio ⁊ martyriũ intel
ligit᷑:tũ qꝛ ſicut calix ẽ uas quo bibit᷑ ad mẽ
ſuram.ſic paſſio cũ ĩſura bibituꝛ.eo ꝙ non
ꝑmittit dñs hoĩez tẽptaꝛi ſupꝛa id ꝙ pot.tuz
qꝛ cito ſicut potꝰ tranſit illud em̃ ꝙ in pᷣſẽti
tribulatõis mom̃taneũ ⁊ lene ẽ.tũ qꝛ oᷣlec
tat.nã paſſio ⁊ tribulatio a fidelibꝰ ꝓ ↄſola
tione recipitur. ⁊ in ea gloriantuꝛ.Eſt ãt mł
tu delicatus:q ñ põt bibeꝛe potuʒz de quo bi
bit dñs ſuꝰ. PHanc dt paſſionem q́; Mattheꝰ
calieẽ uocat.Marcus ⁊ calicẽ ⁊ bapt iſmũ
nominat:dicẽs. Poteſtis bibere calicẽ quẽ
ego bibo.aut baptiſmo qꝰ ego bapt izoꝛ.ſ.p
uobis.baptiʒari.ſ.pp me.Tincturaʒ ſangui
nis ſui ĩ ſua benedicta paſſione ꝓ peccatoꝝ
emũdatõe.uocat h̊ baptiſmũ. VUñn Theophi
lus.Calicem qt ⁊ baptiſmum crucem noĩiat
calicẽ ꝗdẽ tanqᷓ; potuʒ dulcit᷑ ab ipſo ſuſcep
tuz. baptiſmu vo tanz emundatoõm nroꝝ fa
cientez peccatoꝝ. ̊ heo.quaſi diceꝛet eis
Añn humilit atẽ paſſionis exaltari ñ poteꝛitiſ
ſi uultis ↄregnare crucifixo ĩcubit uobis tol
lere crucẽ eius exemplo.qꝛ nemo niſi tollat
crucẽ ſuã ꝑ mart yrij paſſionem. uel proximi
ↄpaſſionẽ.łl carnis moꝛtificatõm. regnabit
cũ crucifixo. Ubi Gre. Jam locum celſitudi
nis qꝛebant ad uiã illos vitas reuocat. ꝑ qᷓ;
ad celſitudinem uenirent. Ac ſi dicatur. Jaʒ
uos locus delectat celſtudims:ſed priꝰ uia
exercęat laboꝛis. pe? calicẽ ꝑtingitur ad ma
ieſtatẽ. Si mens ueſtra appetit ꝙ demulcet
pᷣus bibite ꝙ dolet. Sic ꝑ amaꝝ pocuium 2

De petitione

fectõis. puenit᷑ ad gaudiũ ſalut᷑. Abi ⁊ Cꝛi.
Per mõz iterꝛogatõis attra hit eos ut ex cõi
one q̃ ẽ ad ipʒʒ auidiões fierent: ac ſi dicat.
uos de bonore ⁊ coronis loꝗmini: ego at de
agonibꝰ ⁊ ſudoꝛibꝰ diſputo.lõ eĩ ẽ qᷓ̊ pᷣmio
aũ tps: ̊ occiſiõis.plioꝝ ⁊ ꝑiculoꝝ.Et iteꝛũ.
nũgd neſciebat dñs.q; paſſiõeʒ ipᷣi poterãt
imitaꝛi. Sʒ iõ eis dic. ut dũo ĩterrogante ⁊?
eis rñdentibꝰ. oẽs nos audiamꝰ:q; nemo pt
cũ xpᷣo ꝛegnaꝛe.niſi paſſiõeʒ illiꝰſueꝛit imita
tus.ſicut ait apłs.ſñi cũ mortui ſumus:⁊ ↄ ui
uemus.ſi ſuſtinemus.⁊ ↄegnabimus. Res
eĩ pᷣtioſa.uili pᷣtio nõ ↄpaꝛat᷑. Magnũ labo
rẽ ñ neceſſe ẽ nobis ĩp dere:ſi uolum ad ꝛe
gna celeſtia puenire. Paſſiõem ãt dñi dici
mus ſuſciꝑe nos dẽre ñ ſolu ꝑpſecutõez gentt
liun:ſʒ oẽm laboꝛẽ ⁊ moleſtia quã patimuꝛ ⸗
peccata certã es.Nã ſi gẽtileſ defecerit ꝗ ꝑ
ieæquãt᷑: nüꝗd iõ ꝓmpta uolũtas fideliuzʒ. dʒ
ſine tructu ⁊ ſteꝛilis pymaner. Jõ ⁊ ſi gẽt iles
ñ hẽs ꝗ te pſequãt᷑: hẽs pᷣncipẽ gẽtiliuʒ dya
bolu.ꝗ boieʒz pſeꝗ ñ ceſſat. Si g̊ pᷣncipẽ po
tes uic ere ĩ peccato.ñ ẽ magnũ ſuꝑaꝛe pri
cipes eius ĩ coꝛꝑe.Ecce ondaã tibi magnam
⁊ iſufferribilẽ ꝑſeeutiõem in corꝑe tuo. In
cipe reſiſtere deſideꝛijs tuis. ⁊ tũc iĩtelliges
q; fortes ſunt ſpus deſioerioꝝ maloꝝ te ꝑ
tequũtur. Dec eĩ pugna ꝑiculoſa.⁊ h̊ ẽ gio
fa uictoria:ꝗ potuerit odue ꝙ amat ⁊ ama
2ze ꝙ odit. Pec Cꝛip. uñ ⁊ Pie. Nõ ſoluũ effu
no ſanguĩs ꝓ noĩe xpᷣi martyriũ reputat᷑: ſʒ
duote quoq; mẽtis ut“ quotidianũ maꝛty
riu ẽ. Illa coꝛona de ꝛoſis ⁊ uiolis. ſta de li
lijs (Et illi rũdentes dixer̃t ei. Poſſumꝰ) o
quũt᷑ ſicut ĩexꝑti ꝓpᷣe fragilitatis.ꝙ ꝑ effec
tũ patuit:qꝛ i paſſioe xpᷣi fuger̃t pᷣ tiore mõ
tis. Ubi Crib. Rñder̃t ãt tã ꝓmpte : expectã
tes ĩ eo ꝙ petier̃t exaudiriJeſus at ait eiſ
Cali ẽ qdem meũ bibetis) ⁊ baptiſmo quo
baptiʒõ: baptiʒ amini.i.paſſiões ꝑꝑ me ſuſti
nebitis. uel actu uł uotuntate. Tla diſſimili
ter paſſi ft᷑.unꝰ ſuſtinẽdo actu.alteꝛ affectu
unus occiſus. alter in feruentis olei doliũ ⁊
⁊ ẽt in exiliũ.ꝙ ẽ q̃dam moꝛs ciuilis miſſus
Abi cꝛi:Dñs at᷑ eis pphetat magna bõa.i.
martyꝛio dignos efficiẽdos. Dein dñs ſubiũ
git (Seder̃ ãt ad dexterã meã) ĩ gaudio et᷑
nitatis (⁊ ad ſiniſtrã) ĩ pfruitõe huanitatis
ẽ meun) ex oꝛdine iuſticie. q̃ͥ rũdet merit
dar̃ uobis ) rõe ↄſãguinitatis.ł ſicut adhuc
eſtis idi poñti:qꝛ ex ſuꝑbia regnũ tpᷣrale q̃
F tis (iz ꝗbus )ex meritoꝝ ordine (patu ẽ⸗
i. ꝑꝑ mẽita ab etẽno diſpoſitůa pre meo)
cele ſti.ſ.hũilibꝰ ⁊ ad h̊ diſpoſitis ſicut uos a
liqñ eꝛitis. Pꝛeordinauit eĩ deus ꝙ nullus
ad regnũ pueniat niſ bñmeritꝰ dignus fue
rit. Nõ ẽ eĩ ꝑſonaꝝ acceptoꝛ deus.ut.ſ.per
ſonaliter aliquẽ accipiat ſine meritiſ in dan

do ſalutẽ eternã: qꝛ ᷣm Aug. d lectõ equał
facit nõ acceptare ꝑſonas. Un Beda.non ẽ

Cent
.

fllioꝝ zebedei

meũ uobis daꝛe i. ſupbis. B eĩ adhuc erant
alijs ꝑatũ ẽ. ⁊ uos alij eſtote.i.hũiles. ⁊ uo
bis patũ ẽ. Uñ ⁊ cri. Paꝛatũ ẽ ꝗppe r̃gnũ
celoꝝ deù diligẽtibꝰſicut ↄuiniũ ꝑpat amiciſ
mõm ↄtẽnẽtibus:ſicut domus dei ł hoſpita
le ꝑat᷑ paupibꝰ ꝗ non habẽt domos als ue
ris humilib“ ſicut puulis patur cibus ? ue
ſtitus miſcdiam egenis ipendentibus ſiẽ ꝑa
tuꝛ honor ꝓ honore.bonũ ꝓ bono finalłe ꝓ
ſeuerãtibus ſicut oparijs pat merces reddẽ
a ĩ ſero poſt opue EEr audiẽtes decẽ) alij
ſ.apłi(idignati ſt᷑ de duobꝰ fr̃ibꝰ)ꝗ ſe a ðᷣ
cẽ ſeꝑauerãt trabẽtes xpᷣm ſeoꝛſũ ⁊ ignoꝛa
tes mẽſurã ſuã uolebãt ſocijs uis pᷣfeꝛꝛi.qꝛ
adhunc ipᷣi decẽ erãt cãnales ſicut ⁊ illi duo
alij. Ubi cꝛiſ.quẽadmõʒ iſti eãnalr petier̃t
ſic ⁊ illi carnalr ↄtriſtati ſũt. Na ſicut iſti ſi
ſpiritalꝛ ſapuiſſent ñ fueꝛãt petituꝛi ut eſſẽt
ſuꝑ oẽs.ſic ⁊ illi ſi ſpiritalit᷑ intellexiſſent ñ
fuiſſent tꝛiſtati ante ſe eſſe aliquos. naz uel
le ꝗdẽ eſſe añ oẽs uituperabile ẽ ſuſtinere
ãt alteꝝ ſuꝑ ſe.nimis eſt glorioſum: ⁊ iteꝛuʒ
ſi indignati ſunt.quia iſti auſi ſunt h̊ pꝑ ma
trem petere quãtomagis tuꝛbarentur ſi pe
titio eoꝝ fuiſſet ſuſcepta. Et iõ neq; dixt ñ
ſedebitis. ne duos confunderet. neq; dixit
ſedebitis:ne ceteros iꝛꝛitaret.ſed taq; beni
gnus pr̃ ſic ꝛndit.ut ĩter fres ↄcordia nõ rõ
peret᷑. ⁊ omẽs ſpeꝛar̃᷑ faceret dicẽs.ñ ẽ meũ
dare ſʒ pris.nã ꝙ uni aut duobus ſpũaliteꝛ
nõ ꝓmittit᷑ a cunctis ſpatur.ᷓ̊ Aziſᷣ. Ut aũt
dicit Theo.tunc ſic ĩpfecte ſe hẽbant aplłi.
ſ̊ poſtea in pᷣmatibus ſibi cedebãt adĩuicẽ
Vide qꝛ ex hoc ꝙ ꝓ curabat ꝓmotio duoꝝ
fratrũ.alij decẽ apti fuerunt idignati.ſic ẽ
de multis hodie eoipᷣo ꝙ uident alios pmo
ueri ĩuidẽt ſtatĩ ⁊ ĩdignãtur. humilis ãt do
minus ac piꝰ pr̃ ⁊ mitis mgr̃. nec cupiditat᷑
ãbitõis duos arguit poſtulantes nec ðᷣceʒ
⁊ꝛeliquos ĩdignatõis ĩcꝛepat ⁊ liuoꝛis:ſed ip
ſe miſeꝛicors ⁊ benigiꝰ.ꝗ ẽ pax nr̃a ntꝛaq;
faciẽs unũ.quos ad apłatum uocauerat: ⁊
affectu ſe iunctos aſpexit. duos ꝑ ſuꝑpbam
poſtulatõezʒ: decem per indignatõnis turba
tõm. ad ſe tanq; ad ſalutis mediũ q? mitiga
rent᷑ tanq; ad pacis uinculũ q? unirent᷑ taqᷓ;
ad uirtutiſ magiſtꝝ quo ĩſtruerent᷑ uocauit.
ut ab eꝛror̃ ruocaret.ut pacẽ refoꝛmaꝛet.ut
ꝛegulã pᷣbite pᷣlatõis erudiret ut ñ eẽt ðnari
us ſine bĩaꝛio caritat᷑.⁊ utroſq; ꝛepᷣmẽſ cepit
eos docer̃᷑ ð hũilitate ꝑ qᷓ; honõ celeſtiſ acꝗ
rit᷑ ⁊ terenꝰ ↄtẽpnit᷑: dicẽs¶ Reges ⁊ princi
pes gẽtiũ dnñantuꝛ )uiolẽta dñatione ⁊ pote
ſtaris ãbitõe (eoꝝ id ẽ populoꝝ ſubditoꝝ.⁊
ẽ h̊ ꝛelatio ad ĩtellectũ(⁊ ꝗ maiores ſt᷑ pote
ſtatẽ exercent ĩ eos) ſcilicet hiliantes eos
ꝓ ſuã potentiã ⁊? angariantes. Quaſi diceret
Apud teꝛꝛenos bẽt locũ dominatio ? domi
nij executio.qꝛ ðſideꝛaꝛe pᷣmatũ et uſurpaꝛe
bonoꝛẽ gẽtiu ẽ.⁊ ñ tm̃ reger̃ ſuos ſubiectos

oſeſtone cu eha ſin⸗
dak. ixando.ßz niſt
nos ſic inter eos Miine⸗
gin:ſed ueſri regſ el
tuale. uß g oppoſitü cz i
eceleſie ſi miniſtri. Vi
it geſtis nei nerit h.
ſpirituales. ncipatus eo
lor cʒ eſſe poſitus inti
ſubquec gcunq )ſiue /
lig uolueꝛit iteꝛ uos mai
1dignitate (ſit ueſteꝛ min
biendo: ſz humiliteꝛ miniſt
guijs hüllitatis exercendo⸗
los n es)i. matum bal
fu e oim nonſſim exr
liegne ſ er puſlanimitate
Vdi Beda. In uo docet
minor fuerit, Mü dfm ,
ruſtra igi am Mli imo⸗
ſſtidolem ſuper maiort
mitatẽ vtutu ñ potetia
tuꝛ. Ubi ẽt Cris. Fruct
nmatu celeſtẽ: iñ prin
poſuit ofufonem celeſt
lat jmatum celeſtẽ. ſe
feſtre guicunc it deſio⸗

aiſnenlat Afuſtonen
uos Miſſ epamatn

ſtinet unnſſh eop. que

pareat: ſg gnon inſeri⸗

imis eſ gorioſin: r ieng
uiz iſ auß ſunt oma
omagis mebareur ſye
ſceytn Etiöny oirt i
confunceret eg irt
s tuer, ſen tuc beni
ter ffey Mrcia noro
faceret icis é men
igut duobus ſpyügliteꝛ
ſgatur h Auis Atauit
ihiege ſe bedan M.
us ſhicededin diricd
Curadat pmdrid udn
e Nrn 8
oiho o uident As⸗
denhu dmnis 1160
1 miis npr. ec piotat
=èðð
sincgt tliuab ſet
nigt, 4e ar fjn ud
1 aplatun woenner 6
pert coo h ſudden
nr migainig
o ſalurs meli deu 8

dli ge unir

ce re ee
ſeit inn
nselncinet u teſeent

oſchte
mita moſc⸗ elcſtcr

lime gegg it⸗

gnif dices iotion⸗ iat

jolet⸗
leni,

Secunde partis

ſz ẽt uiolẽt᷑ eis añ ari. Uñ chri.Oſtendit au
teʒ in hoc quod gentile eſt pꝛimatus cuper̃:
7 ſic gentiũ comꝑatõe eoꝝ animã eſtuãtẽ 2
uertit.Et qr nihil ſic corda hoĩum ab unita
te pacis ſeparat ſicut ſupeꝛbia iõ dñſ ad hũi
litatẽ eos ꝛeducit docẽſ hos ⁊ illos nõ uẽtu
ros ad ꝛegnũ niſi ꝑ humilitatẽ.(¶ Non) ĩquit
(ita eꝛit inteꝛ uos)ſicut eſt inteꝛ muũdi huiꝰ
poteſtates.ut ille ceteris dominet᷑ ꝗ maioꝛ
ceteris uidet᷑. Maioritas eĩ ĩ regno meo nõ
eodẽ mõ acꝗrit.ſiẽ ĩ ̃gno t᷑rẽo qꝛ ĩ ꝛeg tꝛẽo
acꝗrituꝛ ꝑ ambitionẽ ⁊ poteſtatez.ſed in re
gno meo acquirituꝛ ↄꝛio mo.ſ.ꝑ humilitatẽ
Quaſi diceret.Uos moꝛe ſeculaꝛiũ petitiſ ⁊
uultis ꝑ pᷣlationem uenire ad requiẽ ⁊ regni
poſſeſſionẽ.cũ eõ ad ſůmam uirtutum aſcẽ
dat.ñ ĩpando.ſʒ miſtrãdo.⁊ iõ ñ ita erit int
uos ſic inteꝛ eos. Nã ĩ ꝛegno terꝛeno pᷣlati ſt
dni:ſed ueſtrũ regnũ ñ eſt terrenũ: ſed ſpiri

tuale.uñ ꝑ oppoſitũ dʒ in uobis eẽ:qꝛ pᷣlati

eccleſie ſt miniſtri. Uñ Oꝛigenes. Inteꝛ noſ
at ꝗ eſtis mei n erũt h̊.p.Qm̃ qui pᷣncipes ſũt
ſpirituales.pᷣncipatus eoꝝ in dilectõe ſubdi
toꝝ dʒ eſſe poſitus.ũ in timoꝛe coꝛpoꝛali.uñ
ſubdit((ſed ꝗcunq; )ſiue nobilis ſiue ignobi
lis(uolueꝛit ĩteꝛ uos maioꝛ fieꝛi)ſanctitate
⁊ dignitate (ſit ueſteꝛ miniſteꝛ)ñ pᷣmatũ am
biendo:ſʒ humiliteꝛ miniſtrando.⁊ ſe ĩ obſe
quijs huũilitatis exercendo((⁊ ꝗ uoluerit int᷑
uos pᷣmꝰ eẽ) i.pᷣmatum habere (eꝛit ueſter
Fᷣuꝰ)⁊ oĩm nouiſſimꝰ.ñ ex ↄditione:ſʒ ex ca
ritate ñ ex puſillanimitate:ſed ex hũilitate.
Ubi Beda. In quo docet eũ maiorẽ eſſe.ꝗ
minoꝛ fuerit.⁊ illũ dũm fieꝛi.ꝗ oĩm ſeruꝰſit.
Fruſtra igr aut illi imoderata q̃ſerant: aut
iſti dolent ſuper maiorũ deſiderio.cũ ad ſũ
mitatẽ vtutũ ñ potẽtia ſʒ humilitate uenia
tuꝛ. Ubi ẽt Cripᷣ.Fructũ humilitatis poſuit
pᷣmatũ celeſtẽ:⁊ in primatu teꝛreſtri fructũ
poſuit ↄfuſionem celeſtẽ.ut quicunq; deſide
rat pᷣmatum celeſtẽ:ſequat humilitateʒ teꝛ
reſtrẽ. quicunq at deſiverauerxit pᷣmatum in
terra:inueniat ↄfuſonem ĩ celo.ut iam int
Fuos xpi ñ ſit de pꝛimatu certamen. nec fe
ſtinet unuſqſq; eoꝝ.quomõ alijs maioꝛ ap
pareat:ſʒ quomõ infeꝛioꝛ uideat᷑.Qm̃ ñ qui
maioꝛ fuerit in honor.ille ẽ iuſtioꝛ.ſed ꝗ iu
ſtioꝛ fuerit.ille ẽ maioꝛ.Cõueꝛſatõ g melioꝛ
eſt deſideranda.ñ dignioꝛ gradus.Et opꝰ ꝗ
dẽ deſider are bonũ eſt. qꝛ noſtre uoluntatis
eſt ⁊ noſtra eſt meꝛces.pᷣmatũ ãt honoris
cupiſcere uanitas.ẽ h̊ eĩ ↄſequi iudiciũ dei
eſt.pꝑꝑ ꝙ ex pꝛimatu/ honoꝛis neſcimꝰ.ſi meꝛ
cedẽ iuſtitie meremur.neq; enim apłus lau
dem habebit apud deũ ꝙ apoſtolus fuit.ſʒ
ſi opꝰ apoſtolatus ſui bene ipleuit. Primatꝰ
ẽt fugientẽ deſiderat.deſiderantẽ ſe horret.
Volens g dñs ⁊ duoꝝ illoꝝ ambitionem ex
tinguere.⁊ iſtoꝝ decez apoſtolorum ĩuidiã.
introducit differenti inter pᷣncipes mundia

L

Capitulũ.xxj.

les ⁊ eccleſiaſticos.oñdens quonia pᷣmatus
in xpᷣo nec ab aliquo appetẽdus è ñ habẽte
nec alteri ẽ inuidendꝰ habẽti.qm̃ pꝛincipes
mundi.iõ fiunt.ut dñentuꝛ minoꝛibus ſuis.
ut ſ̃uificent eos.⁊ ſpolient eos ? comedant
eos.⁊ ut uſq; ad moꝛtẽ ãbutàt uita eoꝝ. ad
ſuas utilitates ⁊? gloꝛias. Pꝛĩcipes ãt eccłie
fiunt.ut ſeꝛuiant minoꝛibꝰ ſuis.⁊ miniſtrent
eis ꝗcũq; acceper̃t a xpᷣo.ut ſuas utilitates
negligant ⁊ illoꝝ ꝓcurent.⁊ ſi opꝰ ſuerit.ne
q; moꝛi recuſent ꝓ ſalute inferioꝝ.Si ergo
h ita ſe habẽt.ſecularẽ quidẽ primatum ðſ
derare.⁊ ſi rõ non ẽ uel cã ẽ.qr ſi iuſtum nõ
ẽ ł utile ẽ. Pimatum ãt eccleſaſticum con
cupiſcere. neq; ratio ẽ neq; cã:qꝛ neq; iuſtũ
ẽ neq; utile.Quis enĩ ſapiens ultꝛo ſe ſubice
ꝛe feſtinat.ſeruituti.doloꝛi.laboꝛi.⁊ ꝙ maiꝰ
ẽ.tali periculo.ut det rõm ꝓ omni eccleſia a
pud indicem iuſtũ niſi forte ꝗ nec credit iu
dicium dei.nec tiet. ut abutens pꝛimatu ſuo
eccleſiaſtico ſeculariteꝛ ↄuertat eum ĩ iſecu
larẽ.h̊ Criſ.Et qꝛ in moꝛalibꝰ magis mouẽt
facta qᷓ; uerba iõ qui cepit facere ⁊ docere
ex his q̃ egit demonſtrat ꝙ docuit. ut ſi dic
ta puipenderent eꝛubeſcerent ad opa ⁊? ĩdu
cit ſuiipᷣius exẽplu.ſiue dat ſeipᷣm eis ĩ exem
plũ dicens ( Sicut filius hominis ñ nenit in
mundũ miniſtrari) miniſteriũ ab alijs ac
cipeꝛe uel tpᷣaliter dñari. Non eniĩ legimꝰ di
ſcipulos eũ diſcalciaſſe.ñ manicas cuzʒ laua?
ret tenuiſſe.ñ genubus ꝓ uolutos an eum h̊
uel G̊ egiſſe. uel aliud huiuſmodi ſibi feciſſe⸗
ſed oẽs ſi ↄmedebant:ſibiq; ſine pᷣlatõe ſer
uiebant.Erubeſcant ꝗᷓ qui hec a ſeꝛuis ſuis
q̃ꝛunt:qꝛ in B xp[ʒ pᷣiꝛe contendunt( Sʒ )po
tiꝰuenit (miniſtrare )⁊ miniſteꝛinzʒ alijs ipẽ
deꝛe. Sicut patʒz in lotõe pedu i diſtꝛibutõe
panũ.in r ſtitutõe ſanitatũ ĩ diſcurſu ad pꝛe
dicandum. Uhi Origenes. Tam ? ſi angeli
⁊2 Martha miniſt?auerunt ei.ñ in ideo ueit
ut miſtraret᷑.ſed ut miniſtꝛaret eccleſiaꝝ ꝗ̊
principeſ imitaꝛi dẽnt xpᷣm acceſſibilẽ ⁊ pue
ꝛis man iponẽtẽ ⁊ diſcipulis pedes lauãtem
ut ⁊ ipſi ſimiliteꝛ faciant fr̃ibꝰ. Non ãt tales
ſumus ut ẽt principũ mundi excedeꝛe ſupeꝛ
biã uideamuꝛ.e ñ intelligentes uel contẽnẽ
tes mandatũ xpᷣi.⁊ queꝛimꝰſicut reges acieſ
precedẽtes.⁊ teꝛꝛibiles nos ⁊ acceſſu diffici
les maxie paupibus exhibemus.nullaʒ affa
bilitatẽ habentes.ł habeꝛe ad nos peꝛmittẽ
tes hec Oꝛigineſ.Et non tm̃ pꝛedicto mõ mi
niſtraꝛe uẽit.ſʒ ẽt daꝛe aĩaz ſuã id ẽ uitam:
redẽptõem pro multis.id ẽ pro his qui cꝛe

tum ad ſufficientiã ſʒ pꝛo multis non ꝓ on
nibus quantũ ad efficatiã. Nõ ſolũ eꝛgo quò
cunq; miniſteriũ exhibuit xpᷣs:ſed miniſtra
uit nobis id ꝙ ſme eſt pꝛecioſum ⁊ eximie
caritatis.ſcilicet ſeipſum in pᷣtium nr̃e ̃dẽp
tionis. Unñn Bernaꝛdꝰ. Bon? miniſter. ꝗ car
3

dere uoluerunt. Pꝛo omnibus quidem quà .

2

4 . —

De uno ceco aſi

nem ſuam in cibum. ſanguinem in potum s
nimam miniſtꝛat in pretium. Unde ? Be
da.⁊ Gq quoq; maioꝛibꝰeccłe pᷣcipuũ gen mĩ
ſtꝛandi imitandũ ondens.ut nõ ſolũ miſᷣicõ
des elemoſyne doctrine ſalutaꝛis ſpiritalis
exẽpli miſteria frfibus ĩpẽdamus uerũetiaʒ
ſicut ille ꝓ nobis aĩam ſu poſuit: ita ⁊ nos
ꝓinuicẽ aĩas ponere diſcamus.Uelnñ ẽt Aꝛiſᷣ.

Rex celoꝝ exiſtens.hõ noluit eſſici ⁊ ↄtẽni

⁊2 ↄuitia pati.neq; in his ſufficit: ſ̊ ad mõtẽ
uenit:⁊ aĩag dedit pᷣtium redẽptõis ꝓ mult᷑
ẽt inimicis. Cu quidẽ ſi hũiliatus fueris. ꝓ
temetipᷣo facis.ipᷣe aũt ꝓ te.Quatũcũq; er
go humiliatus fueris.nõ potes tm̃ deſcẽde
re ſicut dominator tuus. Et iteꝑ.Ad hoc eĩ
ad imaginẽ xpᷣi facti ſumꝰ ut imitatores effi
ciamur noluntatis eius ⁊ auerſatõis. Sʒ ĩ
hoc ſumus imago eius.ut qð ei bonũ uidet
⁊ apud nos ſit bonuʒz.⁊ quod ei malum urß T
apud nos ſit malũ. Quicunq; ãt dñũo humi
liato iactantie ſtudet.nõ ẽ imago eius.⁊ ꝗ
dno pauꝑtatem amãte diuitiaꝝ amatoꝛ ẽ ĩ
hoc ſeculo.repellit a ſe xpᷣi ſip tudinẽ. Nõ ẽ

uerus diſcipulus ꝗ nõ imitat᷑ mgr̃m. nec ẽ

neꝛa imago q̃ ſimilis nõ ẽ auctori.hec Criſ.
Pumilia igit᷑ teipᷣm ⁊ imitari mgr̃jm ⁊ dñʒ
tuũ. Uituperabile eĩ ualde ẽ:ut diſcipulus
ſe eꝛigat ubi męr̃ ſe inclinat.⁊ ꝙ ſeruus ſit
ſuꝑbus ubi dñs ẽ humilis. qꝛ nõ ẽ diſcipulꝰ
ſuꝑ mgr̃m. nec ſeruus ſuꝑ dñũm ſuum. Qnia
eĩ hõ ꝑ ſuꝑbiaʒ cecidit neceſſe ẽ ut ꝑ humi
Iitatẽ ꝛeſurgat.

Oꝛatio.
1 ine ieſu xpᷣe qꝓ noſtra ſalute ca
A ANicẽ paſſionis bibere ? baptiſmo ſan
Aguiniſ pfundi uoluiſti:⁊ nõ tpꝛalireꝛ

dnari ⁊ miſtrari:ſʒ humiłr ſeruue ⁊ mĩſtra
re ac uitã tuã ꝓ noſtra ꝛedemptiõe daꝛe ue
niſti.da mihi miſero ꝓ meo modulo tuolcca
licis ⁊ baptiſmi cũ patia ⁊ gaudio ſpũs paꝛ
ticipẽ fieri.⁊ te mgr̃m ac dñm ĩ humilitatis

operibꝰ imitari. ⁊ non ſolũ in oꝑibꝰ miſcðie
miĩſteriũ ꝓximis ĩpendere:ſʒ ẽt uitã ſi neceſ

ſe ẽ ꝓ eis ponere:⁊ taudẽ ad regnuʒ electis
tuis paꝛatum feliciter ꝑuenire. Amen.

De uno ceco añ ĩgꝛeſſũ hierico illuĩato.

Capitulum. xxij.
Actũ ẽ ãt ut appꝛopiĩq̃ret dñs ieſꝰ
bieꝛico) q̃ ẽ uebs iĩter galileã. uñ a
ſcẽõbat ⁊ bieꝛuſalẽ q? ibat.diſtãs

hier ʒ. ⁊ ſita ad erꝰptẽ oꝛiẽtalẽ. Pec ciuitas
quõdaã nobilis.nũc ãt huũiliſad ſolũ ſtrueta

ẽ.⁊ ſola domꝰ raab ĩ ſignũ fiði r̃ᷣmãet.eiꝰenĩ
adhuc parnetes ſine culmine durant. Juxta
hieꝛico ſõs ẽ dulcis ad potãdũ.pĩguis ad ri

gãdũ ꝗq quõdã amarꝰ ad potãdũ ⁊ ſteꝛiliſ ad
ziganoũ.e helyſeuzʒ ſanateſt.h̊ fons ſub mõ

duableucis a iordane. ſeptẽ ad

igꝛeſſũ hierieo illuĩato

te quarẽtane oꝛitur. ⁊ deide hiericho q̃ duo
bemiliar ibꝰinde diſtat diriuat᷑. Ad hanc er
go ciuitatẽ dñs ðᷣclinauit. ut ſʒ Pieronymũ
ſanaꝛet ĩ ea multos male hẽntes. Et tunc¶
cecus qdà ꝗ ſedebat iuxta uiam mendicanſ
cũ tuꝛbã ꝑteꝛeuũtẽ audiret ⁊ ieſum tranſne))
ꝑcipeꝛet.miſericoꝛdiã cum clamore.non tim̃
exteꝛiõi:ſʒ ẽt interiori petebat dicẽſ.¶ Jeſu
fili dauid miſerer̃ mei) In q cecꝰ iſte utrã
q; naturã in xpᷣo ↄfitetuꝛ.ſ. humanam in eo
ꝙ dicit ieſu fili dauid:a dauid enim carnem
fuſcepit.Diuinã in eo ꝙ dicit miſereꝛe mei
ꝓpꝛium eiĩ ẽ deo miſeꝛeri cꝛeatuꝛe ſue quaʒ
odidit.ſᷣm illud pſalmiſte. miſeratiões eius
ſuper oĩa opera eius. Uñn Cyrillus. Iſte ce
cus indaiſmo nutꝛitus.ñ ignorauit ꝙ de pro
genie dauid deꝰſ̃m caꝛnẽ naſceꝛet᷑.⁊ ideo ei
ut deo ⁊ hoĩ loquitur.Ft licet increparetur
a turba pᷣtereũte.⁊ doctꝛinã xpᷣi auſcultãte:
ipᷣe tũ multomagis clamãdo petebat ſibi mi
ſeꝛeri.timenſ ne ex incꝛepatõe ĩpediꝛetuꝛ au
ditio.⁊ exauditio petitõis ſue.(¶ Jeſꝰ ) vo tã
dẽ ꝓpter ſuam benignitatem(ſtetit )qr cecꝰ
eũ ſequi ñ potuit(⁊ iuſſit euʒ adduci ad ſe))
ne turba ꝓhibeꝛet.⁊ ut occaſionẽ ſanãdi hẽ
ret. Magne pietatiſ in xpᷣo ſignũ fuit.qũ ipᷣʒ
ca cũ expectar̃ uoluit.⁊ ad ſe adduci fec. Uñn
Cpyrillus. Siſtit ãt xypᷣm uox.⁊ inuoctes i n
fide ꝛeſpicit.Et ideo meꝛito uocat cecũ ⁊ ac
cedeꝛe iuſſit.ut ſcilicet qui pꝛius fide euʒ te
tigeꝛat: appropĩquet ⁊ coꝛpoꝛe. Sic dẽrent
facere noſtꝛi pᷣncipes.cũ uiderent pauꝑes 2
querẽtes ſcilicet ſtare ⁊ facere uocari ad ſe
ut audiꝛẽt eoꝝ qꝛimonias. acerentq; eiſ iu
ſtitiam expedite (Et interrogauit eum quid
uellet )non ꝙ hoc ignoraret:ſʒ ut eiꝰofeſſio
nẽ approbaret ⁊ ſᷣm Ambro.ut ſciremus ni

ſi ↄfitẽtẽ ñ poſſe ſaluari.⁊ ut cor eiꝰ ad õo

nẽ excitaret.⁊ lum̃ ꝙ ex ſua bonitate largi
turꝰei erat. ad ſui petitõm tribueret:qꝛ non

ſanat ĩuitoſ: ſʒ nolũtarioſ. Unñ Aug.qui crea

uit te ſine te.ñ iuſtificabit te ſine te. Unð ⁊
Ambro. Uult oẽs h omines ſaluos fieri: ſed
ſi accedant ad eum.iñ ei ſic uult ut nolentes
ſaluentuꝛ: ſed uolentes.non em̃ va ſalus eſt
ſi nolẽti tribuat. Itẽ ̃ʒ ¶yꝛillũ ĩterrogauit
ut ſcuent aſtantes.ꝙ non pecuniaʒ ſed diui
nã efficaciam a deo petebat. Uide ⁊ hic do
mini clementiam:qꝛ ñ ödignatus ẽ nõ ſoluzʒ
ſtaꝛe: ſed ⁊ alloqui ꝑſonã uilem ⁊? paupeꝛem
¶At ille rũdens dixit Domine:ut uideam))
ubi miſeꝛiam ⁊ neceſſitatem ſuam inſinuat.
ac remedium ⁊ reuelationem nec aligꝗd ali
ud preteꝛ hoc poſtulat. uoluit eꝛgo dũſ audi
re ↄfeſſionẽ.qui tñ non ignorat mentis intẽ
tõem.ut cognoſc amus.ñ niſi confitentẽ poſ
ſe ſanari ab inſiꝛmitate ſpiꝛitꝰ.unde hũc ce
cũ ſalnare noluit.qᷓ;din clamauit in genera
li miſereꝛe mei:ſed poſtqᷓ; ſpãlr inſinuauit
miſeriã:cuiꝰꝛeuelationem ſibi miſericoꝛdit᷑

illuminatus tecus:ßz
gloꝛificandi den. 019
uit diuinu aligd in xpo
tuꝛ Et ois plebs ut ui
gloꝛificido facta deſ⸗
primi. Voc ei fbirenn
ſui. .glorid. uñ ait. go
bo nobis t religt utilit
ituoꝛ cauſas iſtius lann
loe clamoris iſtius paup
tia ? miſericordia illum
rato munere lucis. Aus
eins g Uluminatus e n
odduc diſcipuln A ualer
ſterih uediam ad mirae
loo cecns umen recer
ſtia facta idarem.
lceſſus a eet inmil
documtü diſcipulis .
mus pficni ? nibil n
cungu brego cecus
luſbumanu in pen
Diericho it imer.

ruignometis
talitatis de ka⸗

cnne naſceret dliene
Ocnini rhi guſenlie.
damito petehbn ſtn
meepntöe ipennetina
etösſue. Jeſd )oi
mitaten/ ſeritorcec⸗
uſſt euz achuel aiſe)
toccaſons ſnii he
ro ſyni ſuſt f iy
A ſe accluci fee
lor. ? inocites in
to uocat cecu ? ae
guiwius fite eng te
Npoe. Bic derent
ü widerent gauges
1 fncere voei aſe
fias Hcerenſch eſin
tenogauſt enn giid
norger ſin eheſi⸗
Nnbro t ſchente i
Uari,1 lt cr e ac ofd
er lus bonitne largi
eurom trbueret:: ſon
ro, g nne
tabttefte te Nnd
onines ſaluos fieri.

Secunde partis

ſieri poſtulanit.tũc eum ſanauit. ſdetit eni
ut uiðꝛet(⁊ ieſus)vbo potentiſſimo quo di
xit fiat ⁊ fcm̃ ẽ(dixit illi.reſpice) Bꝛeue vᷣ
buʒz:ſʒ ĩ operatõe efficaciſſimũ.Et qꝛ in f õᷣ
credẽtiũ vᷣbum dñni operatur.iõ ſubiungit ¶
5 iõs tua ſaluũ te fecit)ex fið enim ĩp trat
al coꝛpoꝛalis ⁊ ſpiritualis ⁊ et᷑nalis(⁊ cõ
feſtim uidit ⁊ ſebat illũ magnificãs deuzʒ)

i.magnũ dicẽs illum. ñ magnitudine molis

ſed nirtutis. Non ſufficit lum̃ r̃cepiſſe niñ ẽt
lumẽ ſequatuꝛ. ne ambulet in tenebris. Ec
ce g ſignum illumiatõis ꝑfecte ⁊ in anima ⁊

in cõpore. Uñ pm Cyrillũ patet.ꝙ iſte cecꝰ
a duplici cecitate libeꝛabat᷑.ſ.coꝛꝑali ⁊ ĩtel
lectuali. Neq; eĩ eux ut deũ glorificaſſet.ni
ſi ve uidiſſet. Ubi ? Theophilus:grata em

erat aĩa ceci.ĩ eo ꝙ ſanꝰ effectus ieſum non
reliquit:ſed ſecutꝰ eſt eum. t non ſolũ fuit
illuminatus cecus:ſʒ ⁊ alijs factꝰ ẽ occaſio
gloꝛificandi deũ.⁊ oĩs plebs illuminata eſt
ut diuinũ aliꝗd in xpᷣo cognoſceꝛet. Uñ ſe
tuꝛ (Et oĩs plebs ut uidit: dedit laudẽ deo)
gloꝛificãdo facta dei.ↄgratulando utilirati
ꝓximi. Poc ei ſibi retinet dñs de beneficijs
ſuis.ſ,gloriã.uñ ait.gloriã meã alteri nõ da
bo nobis ãt reliqt utilitatẽ. Et nota vʒ glo.
qttuoꝛ cauſas iſtius laudiſ. Pria ẽ p exaudi
tõe clamoris iſtius pauperis. Scða ꝓ potẽ
tia ⁊ miſericordia illuminãtis.Tertia ꝓ ĩpe
trato munere lucis. Quarta pꝛo merito fidei
eius ꝗ illuminatus ẽ. pᷣm Srego.qꝛ cãnales
adhuc diſcipuli ñ ualebat capere uerba mi
ſterij. uenituꝛ ad miraculũ.ante rorum ocu

los cecus lumen recepit.ut eos ad fidẽ cele

ſtia facta ſolidarent. t ſᷣm Theophilũ. Ne
Iceſſus dñi eẽt inutił fecit ceci miraculuz. G
docum̃tũ diſcipulis ſuis dans.ut in oĩbus ſi
mus ꝓficui ⁊ nihil nobis otioſũ. Miſtice ſe
cundũ Grego.cecus a dño illuminatus.ẽ ge
nuſ humanũ:ꝙ in pente pꝛimo claritatẽ ſuꝑ
ne lucis ignorãs. dnatõis ſue tenebraſ acce
pit. Piericho ãt interpꝛetatuꝛ luna q̃ dũ mẽ
ſtruis momẽtis decreſcit. defectũ noſtꝛe mõ
talitatis deſignat. dũ igituꝛ conditoꝛ noſter
appropinquat hierico. cecus ad lumẽ redit.
qꝛ dum diuinitas defectum nr̃e carnis ſuſce
pit.humanũ genꝰ lumẽ ꝙ amiſerat :ꝛecepit
Qui eterne lucis claritatem neſcit.cecus ẽ.
Si ãt iam in redẽptorẽ cꝛedit:qui dixit ego
ſum uia.iuxta uiam ſeðt.Si uero credit ⁊
exoꝛat ut et᷑nũ lumen recipiat.iuxta uiazʒ ſe
det ⁊ mẽdicat. Quiſgꝗs g cecitatis ſue tene
bꝛas agnoſcit.ꝗſquis hoc ꝙ ſibi deeſt lumẽ
et᷑nitatis ĩtelligit. clamet medullis cordibuſ
elamet ⁊ uocibꝰcordis dicens. Jeſu fili da
uid miſereꝛe mei. Illi ãt qui iefum ueniẽtẽ
pᷣcedunt vcecu increpant: deſignant carna
tium dᷣſderioꝝ turbas.tumultuſq; uitioꝝ:q̃
pꝛiuſq; ieſus ad coꝛ noſtrũ ueniat.cogitatõzʒ
noſtram diſſipant. ⁊ uoces cordis in oratiõe

Lapitulũ.xxij.

pturbãt.ne ieſus ad eoꝛ illũinandũ accedat
Sicut eĩ turba cecũ impedit ne lumẽ coꝛpo
ꝛale recipiat.ſic ſpualiteꝛ turba fantaſiaruʒ
cogitationũ fꝛequẽt᷑ impediſt ne lum gr̃e
recipiant. Sed in eo ꝙ cecꝰ quẽ tuꝛba incꝛe
pat magis clamat:datuꝛ nobis exemplũ.qð
quãto pluꝛa nobis ocurrũt ĩpedimẽta.tãto
magis ẽ clamandũ.⁊ quãto graniori tumul
tu cogitationũ pᷣmimuꝛ. tanto oroni attẽti
us eſt inſiſtendũ. uñ Pieron. Cõminant᷑ ãt
multi ei ut taceat.qꝛ peccata ⁊ demonia cõ
peſcut clamoꝛẽ pauperis. Sʒ ille magis cla
mabat.qꝛ graueſcẽte bello:manꝰ ad lapidẽ
adiutoꝛij hoc ẽ ieſum nagzarenũ cũ clamore
lenande ſt᷑. Uñ ⁊ Cyrillus. Increpabant eũ
ut taceꝛet: ſed ꝑ inhibitõeſ huiuſmodi.non ĩ
pediebatuꝛ eius audatia. Nouit enim fides
omnibus repugnaꝛe.⁊ ĩ omnia triumphare.
Atile eſt enim p cultu diuino pudorẽ depo
neꝛe. Nã ſi cauſa pecunie ſunt impudentes
nonnulli.quaꝛe ꝓ anĩe ſalute non decet. bo
nam induere impudentiã. Sed cũ cecꝰ pᷣmo
clamaret iefus tꝛãſire dicit᷑.cũ ãt multoma
gis clamaꝛet.ſtat ieſuſ ga cuʒ adhut tuꝛbaſ
fantaſmatũ in oꝛatione patimuꝛ ieſum aliq̃
tenus tꝛanſeũtẽ ſentimus cũ vo oroni uehe
menteꝛ inſiſtimns deꝰin corde figituꝛ. ⁊ lux
amiſſa reꝑat᷑.ex quo docemuꝛ quod ſi ĩ ora
tione pᷣmo ſenſeꝛimus ieſum noſ quaſiꝑtꝛan
ſeuntẽ poſt paululũ inſtanteꝛ ꝑſenerãteſ ſen
tiemꝰnobiſcu ſtãtẽ. Inteꝛꝛogat ãt cecuʒ ꝗqd
uelit ut eũ ad oꝛandum excitet:qꝛ peti uult
hoc quod ⁊ nos petere ⁊ ſe ↄcedere pᷣnoſcit
Pius enim dominus ſua vona gratuita.nr̃a
uult eſſe mærita nec uult bonum noſtrũ ĩui
tum ⁊ coactum:ſed ſpõtaneũ ⁊ uoluntariuʒ
⁊ quod nobis ſponte laꝛgituꝛ.uult noſtꝛiſ pe
titionibus tꝛibueꝛe.Et ideo q;uis ſciat.quid
nobis neceſſe ſit.antequam petamus.impõ
tune tamen nos ad petendũ inuitat: dicens
petite aũt ⁊ accipietis.querite ⁊ inueniet is
pulſate ⁊ aperietuꝛluobiſ. In ceci autẽ peti
tione diſcimus quia in oꝛatione ñ aurũ non
aꝛgẽtum non fugitiuos honores. non longi
tuꝛnam uitam non uindicta inimicorũ. non
aliquod tempoꝛale:ſed ineffabile lumẽ que
ꝛeꝛe debemus G̊ ẽ ut ipᷣm qui illuminat oẽʒ
hoĩem uenientẽ in hunc mundũ uideꝛe poſ
ſimus.iuxta ꝙ ipᷣe admonet dicenſ.Querite
pꝛimum ꝛegnum dei ⁊ iuſtitiam eius ⁊ hec
oia adicientuꝛ uobis.Ad illud lumen ãt ui
dendum ꝓfecto uia fides eſt.quia fides euʒ
ſaluũ fecit.uidens autem confeſtim pᷣeumẽ
ieſum ſeꝗt:quãdo quis bonum ꝙ intelligit
intuitu eius opeꝛatuꝛ ⁊ eũ imitatuꝛ. Quan
to ergo quiſq; plus a deo illuminatuꝛ.tanto
amplius ⁊ pfectius in bonis operibꝰ exerce
re ſe dʒ ſicut iſte cecꝰ recepto lumine.nõ pi
ger ꝛemanſit nec retro ꝛedijt.⁊ hic talis non
ſolum in deum proficit:ſed etiam alios ad

4

Secunde partis

laudẽ dei accendit. Ubi Sreg.Si gᷓ fratres
caꝛiſſimi cecit atẽ iam noſtꝛe peregꝛinarõis
cognoſcimus ſi credendo in ̃demptoris no
ſtꝛi miſteꝛiũ iuxta uiã ſedemus.ſi exorando
quottidie ab auctoꝛe nro lumen petimus ſi
tandẽ lucẽ iam ꝑ intellectũ uidendo illumi
nati pᷣcecitatẽ ſumus ieſũ quẽ mente ceꝛni
mus ope ſequamu? Aſpiciamus quo gꝛadi
tuꝛ ⁊ eꝰ ueſtigia imitanvo teneamus.Ecce
cum ſit dominus ⁊ creatoꝛ angeloruʒ ſuſcep
turus naturam noſtꝛam in uteꝛum uirginis
uenit. Naſci tamen peꝛ diuites noluit. parẽ
tes pauperes elegit.pꝛoſpeꝛari in mundo no
luit.obprobꝛia.iꝛꝛiſioneſq; tolerauit.ſputa.
flagella.alapas.ſpineã coronã.crucẽq; ſuſti
nuit.⁊ qꝛ ꝛeꝝ tẽpoꝛaliũ delectatõe a gaudio
eterno ceeidimus. cũ qua amaꝛitudine illuc
redeatuꝛ oſtendit. Quid itaq; homo ꝓ ſe pa
ti debet.ſi tanta deus pro hominibus peꝛtu
lit.diuerſo qnippe itineꝛe ãbulat.ſi gaudia
delectatõeſq; appetit. cui dux ſuꝰ'uiam ama
ritudinis oſtẽdit. Si ergo retributõeſ gaudi
um in ꝑuentione querimus.penitentie ama
ritudinẽ ĩ uia teneamꝰ. Sic itaq; fit. ut ñ ſo
lũ nr̃a ĩ deũ uita ꝓficiat:ſed hecipſa noſtra
conueꝛſatio ad laudem dei ⁊ alios accẽdat.
Pec Gregorius. Pec etiã que de ceco dicta
ſt᷑ ad unumquẽq; peccatoꝛẽ hoc modo ꝛefeꝛ
ri poſſunt. Qui enim criminale peccatum 2
mittit in opere.cecus eſt ĩ mente.Sʒ ſi iter
ueritatis ingredi cupiens pro eterna uita ce
perit cogitare.⁊ ad ðeum poſt peccatũ flen
do ⁊ ueniã petẽdo redir̃ ſecꝰ uiã ſedet ⁊ mẽ
dicat.pᷣtereuntes ueꝛo ſilentium ceco ĩpone

re uolunt.qꝛ ĩmundi ſpiritus acrius ↄtra eijʒ

quẽ ad ueniã redire uiderint.ↄſurgunt ⁊ ne
peccator ad penitentiã ꝛedeat: cõtradicunt
Mec ſolum ĩmundi ſpiritus:ſed ẽt ipſa ↄſue
tudo peccandi durius ĩcipit rebellare.cum
ſenſeꝛit poſt aſſueta mala ad unꝛtuteſ homi
nẽ uelle redire. Sʒ quo acrius ſe ſentit ĩpu
gnari a malignoꝝ ſpirituũ tẽptatiõe:ſen ab
ipa peccãdi ↄſuetudine.eo fortiꝰ dʒ exẽplo
ho ceci pugnare ĩ oratõe.clamãdo ꝑ deſide
riũ ad deũ clamor enĩ magnꝰ magnũ idicat
deſideꝛiũ. ⁊ ueꝛe expedit peccatori clamar̃
qr longe diſtat a deo. longe enĩ a peccatori
bus ſalꝰ.Et ᷣm Pugonẽ.ſi ad primas lacri
mas uel pᷣces deꝰ nõ exaudit.homo pces ite
raꝛe ñ deſinat.magna enĩ munera.ſunt mul
tis pᷣcibus ↄparanda. Neq; eĩ diuina pietas
adiutorium ſe petẽti negabit ſi ille orando
a petitõe ñ defecerit.nec de ſuis meritis ali
quid preſumat:ſuʒ ĩ illius miſericordia confi
dat.cui ꝑ prophetam dicitur. In deo facie
mus uirtutẽ ⁊ ipſe ad nihiluʒ deducet inimi
cos noſtros Quantã autẽ miſericordiã dñs
penitẽtib exhibeat.quale auxiliũ pugnãti
bus ↄtra peccatum pᷣbeat. conſequenter de
glar atur. Qui eĩ prius tranſibat ꝑꝑ tempta

Capłm.xxiij.

tões quas in oratione patimur.ſi in oꝛatiõe
ꝑſeuerauerimus:quaſi ſtans nos ad ſe addu
duci iubet. quando tranquillitatẽ mtis red
ditam. dulcedine ſue ↄtemplationis ł tenui
ter manifeſtat. ⁊ qr in oratione ante oĩa et᷑
nã gloriam querere debemus recte cecuſ lu
men a dñno petiſſe fert᷑.At qm quicũq; nõ ne
gligit penitere.de uenia ñ dʒ ðſpeꝛare.recte
dicitur fides tua te ſaluũ fecit. Quacuq; em̃
hora peccator ve penitendo ingemuerit.⁊ 2
ueꝛiꝰfuerit ſaluꝰ eꝛit. Secũdum Auguſtinũ
ſi hierico lunã: ⁊ ob q̊ mortalitatẽ ĩt erpreta
tuꝛ.morti ꝓpinquans dñs iudeis ſolis lumen
euangelij iuſſerat pᷣdicaꝛi.quos ſignificauit
iſte unus cecus ante ingreſium hierico illũi
natꝰ. quẽ Tucas ↄmemorat.a moꝛtuis autẽ
reſurgens atq; aſcẽdens:⁊ iudeis ⁊ gentibꝰ
quos duos populos ſignificare uident᷑. duo
ceci poſt egreſſum hieꝛico illuminati.de ꝗ
bus Mattheus narrat.

Oratio.

( * Benigniſſime ieſu non ꝑſonas homi
N num ꝛeſpicis.omẽs expectas creator
WMommnnium miſereris redemptoꝛ. oĩbus
indulges ſaluator. Quis igit᷑ niſi ſue ſalutis
ĩmemor tard abit ad te ↄuerti.ſic benigniſſi
me expectantẽ.ſic ad oſtium pulſantẽ ⁊ per
gratiam introire uolentem.da eꝛgo domine
deus meus mihi ceco ⁊ miſero:ut a te uoca
rus aperiam tibi cor meum. peccatum inde
expellendo.⁊ te per gratiam recipiendo: ut
illuminatus te ſequar nunt in operibus uir
tuoſis.⁊ poſt hec de tua uiſione ſemper gau
deꝛe merear in celis. Amen.

De Tacheo ⁊ eius conuiuio.Capi.xxiij.

N Einoe eadem die dominus ieſus ip
ſam urbem(hieꝛico ingꝛeſſus:am
bulabat)per eam: turba non mo
dica ſtipatꝰ. Hierico ſignificat mũ
duʒ quem intꝛauit in incarnatione. ambula
uit in ſua conuerſatõe:ſed peꝛambulauit in
ſua paſſione.ex q̃ perambulatione facta eſt
ſalꝰ domui ecclene: Mundus eſt perambu
landuſ quia peꝛ eum eſt citiſſime tranſeũdũ
⁊ nullo modo peꝛ inordinatum amorem ueł
affectionem eſt ibi ſittendum:uel ei inheꝛen
dum.Uix enim eſt aliquis qui non inficiat᷑
ſi cꝛca mundi negotia implicetur(Kacheuſ
autem qui eꝛat )non tantum publicanus:ſʒ
⁊ (ᷣnceps publicanorum) ⁊ primus inteꝛ il
los que uacabant publicis actibꝰſcilicet ex
actiòibus ⁊ uectigalibus que implicant ad
peccatum. ac (diues) quia in acquirendo a
uaꝛus ⁊ tempoꝛalibus implicatus.ex quo in

eius uocatione apparet maior dᷣi miſericoꝛ

dia:⁊ diuine pietatis habundantia. Deſide

—

ne pſtis, Ange ta latini
lal ſici fatua qr arbo ẽ
noruſ. .ſicut no us. Ae
ofſconoro uicio ſcriptoꝛ
hotius öberet dici ſicono⸗
nuuura fci quo ad lignuz:
uoad ſolia. Gico nora
ti poma ficis ſimilia. ſꝛuc
le ſäguini ſimilem bz. Un⸗
elephatis ſangaine due 1
edd Neid .rr.
ſignar d Kuctus ſher
fangwierdrica mi
cordationè ONenſus. a
rituali. dominica em
fic ab mcredulis irid
deis eſt ſcangalu genti
crecentibus nirus gen
i pufllus ſtaura zach
2ſctlt abufe tan
enietes: d in ea aſcend
ull fuſent. nödiͤ in
creuiſen inletnie
ie nefuenun Duius

Npi,

Negtin

uta r ſi
iluund 4 .
. nullin⸗ fitis te
onotit tenui
– ine big et
Kenn unegeteen lu
rltigni ne
eſalui ſenguenre

tenh G
. Secitun iſn,
nncftältaiinn
Kaͤh iudeisſcielinen
leckl, uos ſeftit
ingreſſum biencolli
emorat,a moertuig i
ens. iudeig genſhi
igniſiee nigenk, nn

ieiico lluminati 4
ret,

Orati,

eſu noy pſons hom
nis etpectis eato-
s reuemytoꝛ. oibus
ſolr nif ſue ſyluris
uert. ſc benigniſſi
ium pulſantẽ ? per
n.da ego domnine
niſero:ur a te noee
umd geteaunn de⸗
miamreciendd
Nn Oder ds d
a wde ewer un

conninio⸗ Cii prij⸗

n die doninus eſns iß
(bieuco ingreſſus: am
ereum:turba non
ierico igniſican

De zacheo ⁊ eius

ꝛabat ex deuotione (uideꝛe. Jeſum)beati e
nim oculi qui uident ipſũ( non poteꝛat pᷣ
turba equente eum(quia ſtatuꝛa puſillus
erat)⁊ corpore ſecunduz quantitatẽ ⁊ men
te ſecundũ hũilitateʒ ex quo patet deuotio
populariũ ad xpCj:quia tara turba ſequeba
tuꝛ eũ.¶t pᷣcurrẽa)id eſt pre alijs cuꝛrens
aſcẽdit i aꝛborẽ ſichomoꝝ:nut uideret ipᷣm
inde tranſeuntẽ. Unde. Seda.Que ſpoſſi
bilia ſunt apud hoĩes poſſibilia ſũt apð deũ
Ecce enim camelus depoſita gibbi farcina
ꝑ foramẽ acus tràſit. hoc ẽ diues ⁊ publica
nus ꝛelicto onere diuitiaꝝ:ↄtẽpto cẽſu fꝛau
diuz anguſtaʒ portà artãq; uiã que ad uitã
ducit:aſcendit ꝗ miaa deuotiõe fidei ad ui
dendum ſaluatorem: ꝙ natura minꝰ hẽbat
aſcẽſu ſupplet arboꝛis:atq; ideo iuſte)qᷓ;uis
ipᷣe arogare nõ audeat) benedictionẽ dñice
ſuſceptõis accipit quã deſiderabat.hec Be
da.Sichomorus ẽ aꝛbor l folijs moꝛo ſiłis.
⁊ in alijs ficui:ſed ſtipite diſtans ⁊ altitudi
ne pᷣſtãs. Unde ⁊ a latinis celſa dr̃.⁊ ĩiterpꝛe
tat᷑ ficꝰ fatua qr arbor ẽ ſterił ſicq; d̃ ſyco
moruſ.i.ſicut morus.Ael ſcribit᷑ ſycomorꝰ
ꝓ ficomoro uicio ſcriptoꝝ. Uñ f᷑ʒ. Joſephũ
potius oberet dici ficomorus qr ↄponit ex
natura fici quo ad lignuʒ: ⁊ ex natuꝛa moꝛi
quo ad folia.Sicomora quoq; dicunt que
dà poma ficis ſimilia.fꝛuctꝰ ant mori liquo
rẽ ſãguini ſimilem bʒ. Unde dr ꝙ ondeꝛunt
elephãtis ſanguinẽ.vue ⁊ mori:ad acuẽdũ
eos in pꝛelio.ſ.corporali.⁊ iõ morus crucezʒ
ſignat: cuiꝰ rruetus xpᷣe xpᷣs dicitur.ĩ ea ſuo
fanguie rubricat :qui ſãguis nobis per re
cordationẽ oſtenſus.acuit nos in pꝛelio ſpi
rituali.dominica enĩ crux credẽtes alit. ut
ficꝰab incredulis uridetur ut fatua quia iu
deis eſt ſcandalů gentibus nero ſtulticia:ſʒ
credentibus nirtus dei ẽ. Dec ergo aꝛboꝛ in
q; puſillus ſtaura gacheꝰ:ut exaltaꝛi poſſet
aſcẽdit aꝛboꝛ fidei ⁊ crucis ẽ᷑:ob quã multi
ueniẽtes:⁊ in eã aſcendentes q;uii ſtatura ꝑ
nuli fuiſſent.⁊ nõdũ in ſcia ⁊ ꝑfectõe multũ
creuiſſent.inde tam̃ ieſuzʒ uidere ⁊ cognoſce
ꝛe meruerunt. Duius arboris fructꝰſãguine
us ẽ.ꝑ quẽ maꝛtyres ſignifict᷑: ꝗ tafumirer
huic aꝛboꝛi inherent:ut potiuſ occidi ⁊ ppᷣo
ſãguine cruentari qᷓ; a ſua arboꝛe.id ẽ a xpᷣi
fide ⁊ cꝛuce ualeat ſeꝑari. Pãc debemꝰaſcẽ
dere ꝑ fidem ⁊ meditationẽ.aliteꝛ ieſuʒ uiðᷣ
re non poſſumus:qꝛ ſtatuꝛa puſilli umus. ñ
eni ſufficiunt noſtꝛa merita ſine merito paſ
ſionis crucis xpᷣi.hãc puſillꝰ ut exaltaꝛi poſ
ſit aſcendit.du quilibet humilis ⁊ ppᷣe infiꝛ
mitatis conſciꝰ:terrena ꝛelinquendo: ⁊ pra
uos actꝰ deſerendo altioꝛaq; petens.⁊ in do
mino confidens in uirtute crucis gloriatur.
tlamans cũ apoſtolo mihi autem abſit glo
ꝛiaꝛi: niſi ĩ cruce dni nr̃i ieſu xpᷣi.cui lignum
crucis ẽ gloria.ſalꝰ uita.⁊ ꝑ hãc laudabileʒ

conuiuio.

fatnit atẽ dñm ceꝛnere meretur. Nos enim
inquit apoſtolus pᷣdicamus xpᷣm crucifixũ.
iudeis quidem ſcandalũ:gentibus autẽ ſtul
tici. Ecce ſycomoꝛũ aſcende ⁊ tu lignũ ubi
pꝛo te pependit ieſus ⁊ uiõbis ieſum. Uñ au
guſtinus.Appꝛehendit zacheus ſycomoꝝ .a
ſcendat humilis cꝛucempaꝝ ẽ aſcẽdat. Ne
de cꝛuce eꝛubeſcat:i fꝛonte illã figat: ubi ſe
des pudoꝛis ẽ. Ibi oĩno ibi in quo menbꝛo e
ꝛubeſcituꝛ.ibi figat.ubi ñ eꝛubeſcat᷑ putas
ꝗr urides ſycomoꝝ.Et ippᷣe efficit uiðꝛe ieſũ.
Pp Augu. Quicunq; ẽt humiliatur ꝑꝑ ieſuʒ h̊
infatuatuꝛ iuxta mundũ.qui ſolꝰ tñ ſapiens
ẽ:qr ꝙ ſtultũ ẽ hoĩbns:ſapientia ẽ dᷣi.⁊ hie
dnim uideꝛe meꝛetui. Unde Gꝛegoriꝰ. Si va
citeꝛ ſapientes eſſe:atq; ipſa ſapientiam cõ
templaꝛi appetimus.ſtultos nos humiliteꝛ
agnoſcam us ꝛelinquamus noxiã ſapientiaʒ
diſcamꝰ laudabilem fatuitatem. Pinc euan
gelice hiſtoꝛie ueꝛba teſtantuꝛ:quia zacheꝰ
cum uideꝛe pᷣ tuꝛba nil poſſer ſy comoꝛi äbo
ꝛem aſcendit:ut tꝛanſeuntẽ dominũ cerneꝛz
Sycomoꝛuſ quippe ficꝰfatua dicituꝛ. Puſil
lus.itaq; Kacheus ſycomoꝛuʒz ſubijt ⁊ domi
num uidit: quia qui mundi ſtultitiã humili
ter eligunt.ipſi dei ſapientiam ſublimiter ⸗
templantur. Puſillanimitatẽ namq; noſtꝛã
ad uidẽduʒ deuʒ turba pᷣpedit:quia ĩf ꝛmi
tatẽ humane mentis.ne luci ueritatis iten
dat.curaru ſeculaꝛiũ tumultus prem it. Szʒ
prudenteꝛ ſycomorum aſcendimus.ſi ꝓuide
eazʒz que diuinitꝰ pᷣcipitur ſtultitiã tenemus
Quid emm in hoc mundo ſtultius qᷓ; amiſſa
nõ querere.poſſeſſa ꝛapientibꝰ ꝛelaxaꝛe nul
laʒ ꝓ ac ceptis iniurijs iniuꝛiã reddere.ĩmo
⁊ adiunetis alijs pacientid pꝛebeꝛe. Quaſi
eni ſicomoꝝ nos aſcendeꝛe dñns pᷣcipit cũ di
cit. Qui aufeꝛt q̃ tua ſunt ne ꝛepetas ⁊ ꝛur
ſum.ſi quis te peꝛcuſſerit in dexterã maxil
lam prebe ei ⁊ alterã. Deꝛ ſycomoꝛum dñs
tranſiens ceꝛnitua:qr ꝑ hanc ſapienteʒz ſtul
titiã.⁊ ſi nec dum ſolide ut eſt ia tamẽ ꝑ cõ
templatõis lumen dei ſapientia:quaſi ĩ trã
ſitu uidentuꝛ. Qui ueꝛo ĩ elata ad conſpiciẽ
dum deum adhuc cogitationum ſuaꝛuzʒ tuꝛ
ba depᷣhenũ ſunt.ſycomoꝛi arboꝛẽ nõ ĩuene
runt.h̊ Sregoꝛius.Ubi ⁊ theophilus.Sʒ fa
cile hoc ẽ ad moralem utilitatẽ retorquer̃.
Quiſquis enim pluribin malicia pᷣeſt.ꝑuuſ
ẽ ſtatura ſpũali.⁊ nõ põt uidere ieſuzʒ p tur
ba.Nã peꝛplexus a paſſionibꝰꝛ ſecularibus
ꝛebus.ñ aſpicit ieſum ambulantem id eſt in
nobis opantẽ nullum opꝰ eius cognoſcens.
Aſcendit autem ſuper ſycomoꝛum id ẽ ſuꝑ
uoluptatis dulcedinem q̃ ſignificat pꝑ ficuʒ
depᷣmens eam:⁊ ſic ſublimioꝛ factus uidet.
⁊ uidetuꝛ a chriſto. Pec T heophillus. Peꝛ
ſycomorum etià poteſt intelligi ꝛeligio ga
latini ſycomorum celſam nominat.eſt enim
procerioꝛ ⁊ altioꝛ moro, Et habet fructus

De zacheo ⁊ eius

ſubdulces.ꝗ nunq;ᷓ ad matuꝛitatẽ pueniũt.
Sic ſtatus religiõis è altioꝛ ⁊ ꝓceꝛioꝛ:qꝛ in
ↄtẽplatõe ↄſiſtit:⁊ ſtatũ mundi traſcendit.
Pabet ẽt fꝛuct ſubdulces.fructꝰ.ſ.abſtinẽ
tiaꝝ.uigiliaꝝ.ieiunioꝝ.⁊ huiuſmodi ꝗ lłſʒ de
ſe ſint duri ⁊ aſpi.tñ ſt᷑ ſubdulces qꝛ ſuſtinè
tur amofr̃ dulcedinis paradiſi: æ nunq; ĩ ma
turitatẽ pueniunt:qꝛ fructus matuꝛi eſt᷑ dul
cioꝛes, ueꝛa ꝛeligio de mundans dulcedie

non cuꝛat. Sed ſycomorus ficus fatua dẽ:

qꝛ ad lr̃am ĩgꝛediẽs religionẽ fatuus ꝛeputa
tur. uñ põt diceꝛe illud amos. Armentarius
ego ſum uellicans ſycomoꝛos. Iſtà arborẽ
sacheus puſillus humił.ſ.religioſus aſcẽdit
ſut uideat ieſum.ſ.ut lucret᷑ uitã eteꝛnã.que
ĩ uiſione dei ↄſiſtit:ſʒ qꝛ paruus alte nõ põt
aſcendere ſine ſcala: uł gradibus. ideo ſunt
tꝛes gzadus in ſcala religiõis unuſ ẽ abrenũ
Xiatio ꝓpꝛie uoluntatis ꝑ uotũ obedientie.
ſſecundus ẽ abrenũciatio ꝓpꝛieratis exteꝛio
ꝛis ꝑ uotũ pauꝑtatis. tercius ẽ pmiſſio ppe

tue caſtitatis.p uotum ↄtinẽtie.⁊ iſtos tres

gradus.tres alij gradus ex pꝑte ipius aſcen
dentis pᷣcedunt.pᷣmus ẽ ↄtẽptus terrenoꝛũ.
ecũdus obliuio generis. tercius odiũ mõi.
iſta tria fuer̃t dicta ꝗqbꝛahe a dno.Egꝛede
re de teꝛa.ecce gradũ pᷣmũ ⁊ de cognatiõe
tua.ecce gradũ ſᷣm. ⁊ de domo pr̃is tui.ecce
gradũ teꝛcium: ⁊ ueni in terrã quaz mõſtra
uero tibi.i.in religiouem. Hi ſunt tres gra
dus ꝗbus aſcendebat ad thꝛonũ ſalomõis.
Iſte thꝛonus ẽ religio ĩ qua dñs reſidet tan
q; in thꝛono ⁊ cathedra ſpali. Uñ ⁊ Petrus
zꝛauẽnas uocat ꝛeligionẽ ꝑadiſum.q̃ pꝛopꝛia
mãſio dei ẽ dicens. Juxta ſnĩiam cõdis mei.
ſi ꝑadiſus in hac uita pñnti ẽ. aut ĩ clauſtro.
aut in ſcholis ẽ ꝗeꝗd enĩ extra hec duo eſt
plenũ ẽ anxietate.ĩquietudine amaꝛitudie.
formidine.ſolicitudine.⁊? doloꝛe.(¶ Et cum
ieſus ueniſſet ad locum Jubi erat ſycomorꝰ
ſuſpiciens uidit zacheuzʒz) non tm̃ uiſu coꝛ
pis:ſꝗ ⁊ reſpectu pietatis.appꝛobans illins
deuotõem ⁊ deſideriũ. BGonũ fuit ei uidere
xpᷣ¶ʒ ſeð melius uideri a xpᷣo.Ubi Beda. Ui
dit ieſus uidemẽ ſe:qꝛ eligit eligẽtẽ ſe.?⁊ a
mauit amantẽ. Hunc ſane oꝛdinẽ ꝓficiendi
hoc ẽ ſuꝑ fidem dñice ĩcarnatiõis ad cogni
tõem diuinitatis pueniẽdi ſycomoꝝ ieſu fa
ciem ſpeculandi.doctoꝛ egregius oñdit cuʒ
ait. Mon ei iudicaui me ſcire aliqd iteꝛuos
niñ xpᷣm ieſum ⁊ hunc crucifixum. hec Be
da. Cognoſcens ꝗ ⁊ acceptãs ieſus deſiderxi
um zachei.eum ut deſcendeꝛet uocauit:di
cens. (Tachee feſtinans deſcende: quia ho
die ĩ domo tua oʒ me manere). In domo q
dem mateꝛiali nn ꝛefectõeʒ xpᷣi ⁊ diſcipulo
ꝛum ſuoꝝ ⁊ ad oſtendendum benignitatem
peccatori ꝛeuertenti.⁊ ĩ domo ↄſcientie ſpi
ꝛituali ꝑ gre infuſſionẽ neceſſaꝛiã peccatõi.
Illud ẽt dicit xpᷣs cuilibet noſtꝛuʒ. Uult ei

conuiuio-

maneꝛe in domo conſcientiaꝛuz noſtꝛarnz.
⁊ ideo dʒ pᷣpaꝛari ad eum recipiendum.unð
de iſta dicit pſalmiſta. Domum tuaʒz decet
ſanctitudo domine.SGloꝛia ei noſtra hec eſt
teſtimoniuz ↄſcie nr̃e. SBene dʒ domũ ſuaz
ſpiritualem emundare ⁊ ornare. ꝗ uult tm̃
boſpitẽ recipeꝛe.ſ.regem gloꝛie:quem nec
celumenec terra põt capeꝛe:ut ibi maneat
ip gram inhabitet ⁊ nõ tꝛanſeat. Ubi Be
da.Qõ at deſcendeꝛe de ſycomoro zacheus
⁊ ſic in domo ſua xpᷣo manſionẽ pᷣparare iu
betuꝛ.hoc ẽ ꝙ apls ait: qꝛ ⁊ ſi cognouimus
ſ̃m carnẽ xpᷣm ſʒ iam nunc non nouimus. ſi
eĩ mõtuus ẽ ex ifirmitate:ſʒ uiuit ex vtute
dei. Pec Beda. Uerba pᷣdicta dñi ieſu mõa
liter exponi poſſunt ð fideli anima: que do
mus dei dr̃:quia in ea xpᷣs ꝑ grẽam manere
dignatuꝛ.⁊ hoc hodie id ĩ uita pñti peꝛ gꝛa

tie pᷣlibatõem:ac ẽt hodie.i.in eternitate 5

gloꝛie beatam fruitionem. Licet ãt xpᷣs in

libet fideli aia habitet ꝑ fidem ſpaãliter ta

mẽ ad hoc eligit mentes eleuatas ⁊? abſtra
ctas. Debet ãt aĩa talis eſſe abſtracta tꝛipli
citeꝛ.ſ.a deſiderio reꝝ tpᷣꝛaliũ.a uoluptate
delectationũ caꝛnalium: uł ↄmodi corpoꝛa
lis: ⁊ a ſeipᷣa ꝑ abdicationẽ ꝓppꝛie uoluntat᷑
Der hec.n.tria abſtꝛabitur ania ab omni ĩ
peditiuo ſalutis.contra illa tria de quibꝰ q
omne ꝙ ẽ in mundo.aut ẽ cõ cupiſcẽtia ocu
loꝛum.aut concupiſcẽtia carnis.aut ſuꝑbia
uite. Panc tꝛiplicem abſtꝛactionem docuit
ſaluator:dicens. Qui ułt uenire poſt me ab
neget ſe quantum ad tertium: ⁊ tollat cru
cem ſuam qᷓ;tũ ad ſ̃m.ſeq̊tuꝛ me uidelicʒ ꝛe
lictis oĩbus.qᷓ;tum ad pᷣmuʒz. Et hec triplex
abſtractio de zacheo cni hec vᷣba dicta ſũt.
ſ.in domo tua oʒz me manere põt intelligi.

Qudſuis eĩ prĩc ipiũ euãgelij ipᷣum diuitẽ ap

pellauit.ĩ ꝓceſſu tñ eum ueꝝ paupeꝛeʒz xpᷣi
fct᷑z ẽẽ ↄmemorat. Nã in eo ꝙ dixit ecce di
midiũ bonoꝝ meoꝝ do paupeꝛibus ⁊ cet᷑a.
Inuit abſtr actõez pᷣmã.ſ.a ꝛebus tpᷣꝛalibus.
In eo ãt ꝙ zacheus aſcẽdit in arborem ſy
comoꝝ.ſignificat abſtractio a ↄmodo tpᷣra

li: uł delectatõe caꝛnali.ſycomorus ei fieus

fatua:⁊ ſignat carnalis delectatõis dulcedi
nẽ.q̃ fatua ẽ.quã aſcẽdẽs ꝑ hãc abſtꝛaetio
nem.ſub pedibus depmit ⁊ calcat. In h̊ ãt
ꝙ ipᷣe ad unim dñi uocem feſtinans deſcẽ

dit.⁊ excepit illuʒ gaudens ĩnuitnr abſtrae

tio pꝛopꝛie noluntatis. Et hec tꝛia ſe iuicẽ
ficiunt. ita ꝙ alteꝝ ſine alijs pfectuz nõ ẽ.
Si enim quis ſit abſtractus a ſolicitudie tẽ
poralium ⁊ ſit deditus unoluptati carnis: ni
hil ualet: ⁊ ſic intellige de alijs ſuo modo.
Et feſtinans deſcẽdit.Et excepit illuʒ gan
dens) ⁊ exultans de tanti hoſpitis aduẽtu.
Jam eiĩ qꝛ dñm in coꝛ ſuũ ſuſcepeꝛat zache
us.in domo eius dignatus eſt ſuſcipi dñs.
In quo facto dominus innuit.quod uotis

ſti peccabant duplicit.
6 ʒacheo: ge ian peto ne
tens. Et ſimiliter o xpo quit
ſdiuertebat ad eum: quen
coꝛ penitetio: xi dipſoniu
cucat. Nrationabilliter eri.
Onia nunl⸗ nabil
ſſnedic' dignatuꝛ egrolum
amte zuche )ad obeglencut
tüubans pꝛopteꝛ aliorum mi
denactionè. ſicut multi qui
gliorum donum deſerunt ia
R ad dominum. Ecce dimi
Wedam do daneridus. K
defraudai dedo qu
dio eſidno adduc reun
quibus pcepit ꝛeſtitueꝛe
quadruplum in aliquide
peꝛ hoeg hie reſtituton
duc erneme intelligut.
dium bonorum ſuorum
tet euod non omnia bon⸗
quiſta guia de illis non

na Bicnt Kt zacheus giri

bece
utn dug omi Re

elreen ee Alltt⸗
aharc legen hee
bitet Nend ſianezt
anſetlli

olie id iuita pti e
edaie neenun
ulionem. Uicet it n
nbitet pfiſen ſpältertg
mentes eleuatas 7 goſt
tilis eſe abſaannpi
'on iiniliis voluyrne
liun: utonos/ cornorg
atione pprie noluntet
abitur ania ab onnii
a lla tria gequiby
ute coͤcupiſcenn oen
lia carnis aur ſupbi⸗
abſtuctionem Gocdit
Wr venire dRme
dKniun. Ren
Ker e dedce
Aieg. Ldet rigen
ed i bet dd dicliſit
me mange oo imeliß⸗
zi euigelij ium ditite dn
If eum ver auperez h
ni neofterce d
aebust 4
atebus p⸗ n

E

Secunde partis

minoꝝ annuit. æ affectꝰ pios pſegꝗt᷑ ⁊ pficit
Uide hic benignitatẽ domini:plus eni ödit

ʒacheo q; ille deſideraſſet:qꝛ dedit ei ſeipᷣm
ꝙ ille peter̃ auſus non fuiſſet. Vide etiã uir
iutẽ orationis:quia deſiderium magna uox
⁊ magna oratio ẽ.Et ideo dicit ppheta de ſt
deriũ pauperum exaudiuit dominus. Et ali
bi dominꝰ ad Mopſen. Quid clamas ad me
cum ille oꝛe taceret: ⁊ tantum corõ loq̃ret
Uö aug. Tota uita bõi xpᷣiãi ſanctũ dᷣſioriũ
ẽ. Quod autẽ deſideꝛas nondum nides: ſed
öſideꝛando capax efficieꝛis:ut cũ ueneꝛit
uiðas implearis. Pec ẽ nita noſtꝛa ut oſide
ꝛaãdo exeꝛceamuꝛ. Tantũ ãt nos exercet ſan
ctum öſideꝛium quantum õſideꝛia noſtra ã
putaremus ab amore ſeculi h̊ Augu.(Et ui
dentes phaꝛiſei ⁊ alij malignantes iudði:q; I
trauezat domu publicani((muꝛmurabant di
centeſ.qr ad hominẽ peccatorem diuertiſſʒ
ſti peccabant duplicit᷑.ſ.falſe iudicando
de zacheo:qꝛ iam pctor nõ erat:ſed ve peni
tens. Et ſimiliter ð xpᷣo quia non miruʒz eꝛat
ſi duuertebat ad eum: quẽ iuſtificauerat: qꝛ
coꝛ penitẽtis:ẽ xpᷣi divᷣſoriũ ubi paſcha mã
ducat. Irrationabiliter etiã m ant
quia null? iognabiliter murm
ſi medicꝰ dignatu⸗ egrotum iſtare ( Stanſ
autẽ zache )ad obediendũ dno ꝓmptus nõ
titubans pꝛopteꝛ aliorum muzmurationẽ ?
detꝛactionẽ.ſicut multi qui ad modicũ̃ vbůᷣ
aliorum bonum deſeꝛunt iam inchoatũ (di
rit ad dominum. Ecce dimidium bonoꝛum
meoꝛum do pauperibus.Et ſi quid aliquem
defraudaui ꝛeddo quadruplum).ſcʒ ðᷣ dimi
dio ꝛeſiduo ꝙ adhuc retineo.Lex enim ĩ ali
quibus pᷣcepit ꝛeſtitueꝛe duplum.in aligb⸗
quadruplum.in aliquibus quintuplum.⁊ 10
peꝛ hoc ꝙ hic reſtitutõ media exprimit alie
due extꝛeme intelligũt᷑.Ex hoc ãt qð dimi
dium bonorum ſuorum dedit paupeꝛibꝰ pa
tet quod non omnia bona ſua ezãt male ac
quiſita quia de illis non poſſet fieꝛi elemoſt
na Sicut ãt zacheus dixit do pauperibuſ.⁊
ꝛeddo quadruplum ſic debent facẽ uolentes
daꝛe elemoſinã. uel reddere mala acquiſita
dicentes do uel reddo.non dabo uel zeddazʒ
ſeu in teſtamento meo ponam. Ubi Beda.
Et hec eſt ſapiens illa ſtulticia quã de ſyco
moro publicanꝰquaſi fructum uite legerat:

rapta uidelicet reddeꝛe propria ꝛelinre ui⸗
ſibilia contemneꝛe pꝛo inuiſibilibus.etiã mo

ri ſderaꝛe.ſeipſum abnegaꝛe.⁊ WMTqui nec
dum uidebatuꝛ qm̃ ueſtigia ſequi ↄcupiſcer
Hec Beda. Cõſpice igr dñm ⁊ diſcipłos cũ
illis pctoribꝰ comedẽtes ac familiaꝛit᷑ 7 do
meſtice ↄuerſãtes.ut eos ad ſe attraherẽt ⁊
ð pctoribꝰ iuſtos facerẽt.Et qr iuði murmu
ꝛabãt ꝙ ad hoĩ eʒ peccatorẽ divtiſſʒ.⁊ cũ eo
maneret: ut ipſoꝝ eſtimatõeʒ murmuꝛ r̃dar

guat ⁊ cõpeſcat:quẽ ĩtꝰcuꝛauerat.ẽt a cłpa

Laplm. xxiij.

ſanatuũ annunciat:dicẽs (Quia hodie ſalus
huic domui facta ẽ)⁊ omm egritudine.om
ni moꝛbo. oĩ uicioꝝ contagione fugata ſana
ta eſt ⁊ tota iteriꝰ⁊ exterius ſanctificata qr
ꝑ dñi ĩgreſſum facta è zacheo ſalus.⁊ a fue
rat peccatoꝛ ꝑ domini redẽptionem ẽ iuſtifi
catꝰ.⁊ ſalutez conſ⸗ eeutns: quia ſuſcepto me
dico ſalus factus eſt ab auaꝛicia ⁊ om̃i mor
bo. Ubi theophi. IApſũ zachenm ſignat aſſe
cutũ fuiſſe ſalutẽ.peꝛ domũ habitatorẽ deñ
gnans ſequit enideo ⁊ ipſe ſit filius abꝛa
he) nõ enim uocaſſet abꝛabhe filiũ inanima
tam fabricam. Pec Theo. Vel eo ꝙ ipſe
ꝗ buiꝰdomꝰhabitatoꝛ eſt:iam ſᷣ publicanuſ
ſit: ſed filius abꝛahe factuſ ſcilicet non natꝰ
id eſt ñ ſecundum Tarnem̃: ſed ſecundum fi
dem.non genere: fed fide ⁊ operũ imitatiõe
rahe gfitij ieuch ã imi
tantuꝛ. ⁊ opeꝛa abrahe faciunt. Cacheꝰ qp
pe ſicut ⁊ abraham in fide creuit:⁊ abrahbã
quidem angelos. Cacheus vo angeloruz do
minum hoſpitio ſuſcepit. Uñ Beda. Filius
abꝛahe dicituꝛ Tacheus.ñ quia de eius ſtir
pe geneꝛatꝰ: ſed quia eius eſt fidem imitatꝰ
ut ſicut abra hã terrã. cognationem domum
q; patriam ob ſpem future hereditatis dnño
iubente deſeruit.ita ⁊ ille qd theſaurum in
celis acquireret:hona ſua paupibus pcipiẽ
do relinquit ⁊ pulchre dicit ⁊ ipſe:ut ñ ſolũ
eos qui iuſti ꝑſeueꝛant:ſed ⁊ eos qeab ĩiiuſti
cia ꝛeſipiſcunt:ad filios promiſſionis pertĩe
re declararet. Pec beda. Et reddis cauſa: q̃̊
ꝛe ad domũ publicani diuertit:quia h̊ fecit
ut medic eęgrotum cuꝛaret: ⁊ ut deꝰ pctorẽ

Auſtificaret: ⁊ ut paſto? onem pditagʒ rũpoꝛta

ꝛet.⁊ ut ſaluatoꝛ ꝙ peꝛ culpã peꝛieꝛat᷑ ſalua
ret. Quia ad hoc dei filius (uenit) ð celo in
mundum peꝛ caꝛnis aſſumptioneʒ factus ho
mo.ſ((⁊ filius hoĩs)id eſt uirginis.ut q̃reret
peꝛ doctrinam ⁊ ſaluum faceret per gꝛatiaʒ
ꝓ peꝛieꝛat ꝑ culpã ſcilicet ouem centeſimã
deagm decimã.filiũ iunioꝛẽ. Perierat.n.in
homine innocentia natuꝛe. ſimilitudo gra
tie.adoptio glorie.propter primũ ↄparatur
oui perdite.ꝓpter ſ aragme perdite. pꝛopt᷑
tercium filio pꝛodigo.Tria ãt predicta ułëit
ieſus reparare. unde ait ⁊ alibi. Nò ueni uo
caꝛe iuſtos:ſed peccatores ad pẽitentiã. ubi
Criſᷣ.Quaſi diceꝛz. Quid me cꝛiminamini ſi
rectifico peccatores. Tam enĩ pcul eſt a me
odium peccatoꝝ quod eoꝝ cauſa adueneriz
Nã medicus ueni non iudex: ob hoc conui
ua fio languẽtiũ.patiorq;ʒ fetoꝛẽ:ut preſtez
Fmediũ. Ubi ⁊ beda. Pius ſane magiſter
muꝛmurantibꝰ tuꝛbis ſua miſteꝛia non dedi
gnatuꝛ exponere a deo ſcilicet peccatoꝝ pe
nitentiã ñ eẽ reſpuẽdã. ut ipᷣe ði filiꝰ.ob bãc
maxie q̃rẽdã ſit òſtinatꝰ ad iras: ꝗ ut pieta
tis ſue nobis diſpẽſatõm ĩculcet ſepiſſime ſe
filium hoĩs appellat:.commendans ſolicite

De vuobus cecis poſt

nobis ꝙ factus ẽ benigneꝓ nobis ut ãt dic it
idẽ Beda. Miſtice gacheus(ꝗ interpᷣtatur

iuſtificatus)cꝛedẽtem ex gẽtibus pplz ſigni
ficat.ꝗ ꝑ occupatõeʒ tpᷣꝛaliũ ðpᷣſſ eꝛat ⁊ mi

nimſz a dño ſanctificatus: qui ĩitrantẽ bie
rico ſaluatorẽ uidere uoluit.dũ fidez quam
mõo attulit participar̃᷑ queſuit. Pec Beda.
Per diuitem etiam iuſtum.iſ zacheum qui
qrebat uid eꝛe ieſum: ſed impediebat᷑ ꝑ tuꝛ
bam ⁊ ſtature ſue paꝛuitatẽ intelligi põt ꝗ
libet diues:qui de ſalute ſua ſolicitatuꝛ.ſʒ
p turbationem fantaſmatum circa negotia
tp̃ꝛalia.⁊ ꝑ ꝓpꝛiã ĩꝑfectiõem ĩpeditur ꝑꝑ ꝙ
aſcendeꝛe debet in arborẽ.i.ad xpᷣum pꝑ ora
tionem: q̃ ᷣm Damaſcenũ ẽ aſcenſus mẽtis
ĩ deũ.⁊ ſic ieſum uideꝛe meret᷑.⁊ ꝑtezʒ bono
rũ ſuoꝝ pauꝑibꝰ dare ⁊ ſi quẽ defraudauit
feliciter reſtituere. Per phaꝛiſeos aũt mur
murantes iĩtelligi pũt maledicti bonoꝝ oꝑpa
depꝛauantes: ⁊ q̃ bene fiunt in malum intfer
pᷣtantes. Sed de his non eſt cuꝛandum.nec
ideo a bono opeꝛe ceſſandum: ĩmo potius ⁊
fortius ei inſſtendum. Et qꝛ erant ꝓpe hie
ruſalem:que ẽ caput regni. ⁊ exiſtimabãt a
liqui phariſeoꝛum ⁊ ẽt diſcipuloꝝ qð ſtatiʒ
cũ eſſet in hułm: manifeſtaꝛet᷑ ꝛegnũ eiꝰ ſu
per iudeos. a multis enim cꝛedebar ſuturꝰ
rex iſꝛahel.ſᷣm ꝙ dixerũt magi. ubi eſt ꝗ na
tus ẽ rex iudeoꝝ. ⁊ ippi apoſtoli qꝛebant ab
eo.dñe ſi in tᷣre hoc reſtitues regnũ iſꝛahel
ad bunc g eꝛzꝛoꝛem remouendũ. inducit pa
bolam de homine nobhili:qui abijt in regio
nem longinquã. ⁊ dedit decẽ ſeruis ſuis de
cem mnas ad negociandum. Que qꝛ in ſnĩa
ↄcoꝛdat cum alia pabola que infra de talẽ
tis dr.ideo hec ibidem ſimul cum illa cõiun
in Oꝛatio.
Omine ieſu xpᷣe ꝗ acheum in ſyco
d Ymoꝝ aſcendentẽ miſ̃icoꝛditer reſpe
xiſti ac eum ad te uocans ⁊ in domũᷣ
ipᷣi diuertẽs ab oĩ uicio ſanaſti.ↄcede mihi
puſillo ⁊ miſero: ut in arboreʒ pnĩe naleam
aſcẽdere: ubi me oculis miſeꝛicoꝛdie digne
ꝛis aſpiceꝛe: ⁊ ad tuam gr̃az uocare donanſ
mihi ut domũ ↄſciĩe mee ad te ꝛecipienduzʒ
digne pꝛeparaꝛem: ⁊ ꝑ te totus ĩteꝛius ⁊ ex
teꝛius pfecte ſaner. ⁊ qui ueniſti de celis qͥ
ꝛere ⁊ ſaluare ꝙ ꝑierat in teꝛis.tu me ꝗq p
culpam perieram reꝗras bone paſtoꝛ. ⁊ ſal
uũ facias pie ſaluator. Amen.

de quobꝰcecis poſt egreſſũ hierico illuĩat᷑.
LCapituluz.xxiiij.

Oſt hec (egr̃diẽte ieſu cũ diſcipu
p is ab hieꝛico)tuꝛba multa deſide
ramtiũ audire doctrinã eiꝰ ſecuta
E? eũu. pauci eniʒ non audebant pp
latꝛones ingꝛedi deſeꝛtum. Qðõ turba pluꝛi

ma ſequebatur ieſum ſue ſedule ⁊ ſtudioſe

egꝛeſſuũ hieꝛi ꝛ0 illuiatis

doctꝛine eſt indicium . Unde Criſ. Ceſtĩo
niũ ſtudioñ agꝛicole ẽ meſſi fecunda aſſidui
ãt doctoꝛis docum̃tũ eccłia plena. Neminẽ

laboꝛ itineris ĩpediuit: qꝛ amor ſpiꝛitualis

fatigatiõem non ſentit.Neminẽ poſſeſſionũ
ſuaꝛum ſolicitudo retraxit qꝛ igrediebant᷑
in poſſeſſionem regni celeſtis. Uere eĩ non
hʒ ſuꝑ t eꝛꝛam ꝙ amet qui bonum celeſte i
ueritate guſtauerit. Sicut enim ꝗ pᷣcioſuʒ
manducaueꝛit cibum. poſtmodum ei h eſca

cõis ingrata uidetur: ſic ⁊? qui ſemel dulce

dinem xpᷣi bene guſtauerit terrenoꝝ bonoꝝ
decetero non multum ſentit ſaporez. Nimi
rũ hec eſt illa roſa in campis hierico.ð qua
ſapia loquitur per Salomonem. Sicut pal

ma exaltata ſum in cades ſicut plantatõ ro

ſe in hierico. Ergo hec ẽ illa ſpecioñſſima
roſa.ſanctitate iuſticie candida ⁊ paſſionis

ſanguine ꝛubicunda. Sicut eniz ꝛoſa ateq;

uideat᷑: ſentit᷑ ⁊ anteq; inueniatur tenetuꝛ ĩ
odoribus ſuis:ſic ⁊ dño tꝛanſeunte de lõge.
duo ceci anteqᷓ; uideꝛent diuinitatem eiꝰfꝛa
glantia ſenſeꝛunt. Hec Criſ. Unde ſequif.
(Et ecce duo ceci cedentes ſecus uiam) Jut
elemoſynam peterent a tranſeuntibus non
remote a uia ſalutis (audierunt) a tranſe
untibus(quia ieſus) naʒaꝛenus omni floꝛe
uir tutũ ueꝛnãs((tranſiret) O felix auditio:
rumõ leuis. Multi eĩ ꝛegeſ ⁊ ꝓphe uoluer̃t

audiꝛe.⁊ ñ audieꝛunt.Et miſericoꝛdiam cũ

clamoꝛe petebant:dicentes.(Dñe miſeꝛeꝛe
nri fili ðð ua ↄpaſſiõe nr̃am miſeriã remo
uendo. Uocant eum filium dauid.qꝛ crede
bãt eũ ẽẽ xpC¶ʒ ꝑ ꝓphetas ꝓmiſſũ:⁊ notũ erat
apðõ oẽs iuðoſ ꝙ xpᷣſ ð ſemĩe dauið eãt naſci
turus. Quz magna deſydeꝛij intentione cla
mauerunt: ⁊ magno deſideꝛio illuminaꝛi po
ſtulaueꝛunt. cõ eſſi dauid fideliũ ꝑ caꝛnem
deũ ẽt ĩ eo eẽ nouerunt ꝑ inſpfrationẽ. Ubi
Kriſᷣ.Opoꝛtune añ oblati ſunt ante faciem
xpᷣi duo ceci:ut aꝑtis oculis quaſi teſtes v
tutis eius aſcẽderẽt cum eo in hilʒ. Pi cuꝛ
rẽtium ſtrepitum audiebant. ⁊ ꝑſonas non
uiðᷣbant.nihil ſolum habẽtes ð toto coꝛpo
re pᷣter uocẽ.⁊ iðᷣo quia pedibus eum ſequi
non poterant uoce ſeqbantur. hec Cri. de
uno iſtoꝝ tantum.ſ.famoſioꝛi Marcus mẽ
tionẽ faciẽs.ð alio tacuit minꝰ toto.ubi au
gu. Hoc ãt factum ?⁊ Marcus cõmẽorat:
ſʒz ð uno ceco factum. Nam duoꝛum cecoꝝ
quos Mattheus int᷑poſuit. unum fuiſſe in
illa ciuitate famoſiſſimuũ. ex hoc ſatis appa
ꝛet.ꝙ in nomẽ eius ⁊ pris eius Marcus cõ
memorauit. Barthimeus. n. thimei filiꝰ ex
aliqua magna felicitate ðiectꝰ notiſſime ⁊
famoſiſſime miṽie fuit:ꝙ nõ ſolũ cecꝰ: ueꝝ
e tiam mendicus ſedebat. Pinc ẽ eꝛgo quod
ipᷣm ſolũ uoluit cõmemoꝛaꝛe maꝛcꝰ:cuꝰ illu
minatio tã claꝛã famã huic miꝛaculo cõpa

rauit q; Eat illienota calamitaſ.Uñ ⁊ Beda

,p cdamoꝛè ſuu tin
inn ipediebit. kt u,
no ope reteahůt aliog. P1
turba ipedientẽ.una a car
ii ab iſerno : e canaliad⸗
ſmui ? diaboli nouiſ ob
yſeſſone peccati ab eu
luude dei Infelix h turba e
Luba öiderioꝝ canis inc⸗
Uurba tſranor müͤc icrepat
znonü infermn incꝛepat d i
noͤ tacedunt in ofone ceci
tis Hoipue de ppnio ſtaru m
Ftunis dexdra nia .Nans
QAamsd Redan Adec
rent ite e exicrepa
quditio ⁊ ex maio deta
miſcdiam petebant dic
noſtri fli dauid) Jn
ofonis otinuatoem: ? i
Eris. Iritabatur uetit
bit Calis ni fidei: t
tatonmagis accendit oo⸗
tionib'ſſuincunk uinue
lis ſecm eſt d in ſeeri
enizʒ Aiud ſic nigoꝛez fi
ga traͤglitasktiten.
q ceci nunt Sonatis
neccde uetabik xrs
ri:ut aln een deſih 8
dſeeigri hietſen

d deug nos yg
5 Aris. unde e
tes facef pcepta di. xi
em clament i ilig
ſpianus cepit bene ni
niß ſui nouitate

oerhianos:ſec ſe⸗

cli⸗
ddiut: glen.ſienini

ent ſennd hungi
nmnanfmſſins⸗
„A ⸗ .
g denn en.n
eit Sien uncleſte

du, Gialt engzoltitz
necz inueniatur tenettei
1dio nanſeunecelic,
Gerenn giuinitaten eſfin
ber An’. VNnue yut.
cecemes ſecus linm ut
nr , ranſeunibs non
audiernt orn’
mzatenus omn/ fore
Ter) Olit auditio:
egeſ tpobe uolueft
Et miſenicoꝛdian ci⸗
entes. Due miſeꝛeꝛe
deam müeräreme⸗
Wndawid Rcede
tas drder.
deenheadid er deſ
deiſteig Mermgtecn
vodeſdero Ulummingu⸗
icmnfceübnn
t p inſpfatione.
nnaſ intene ſaciefn
goeuloquaſ teſtes
grsoanloii din
i aned in hicz.

audiebant. gonas ton

ahinneus , n ſine
nin unec ver
eſit ilienicd

.
7

M
nsſcebil vn /lb lu

4

Secunde partis

Et bene marcus qui gentibꝰ ſcribebat eud
gelium unũ dic illuĩatũ: ut eoꝝ quos ĩſtitue
bat ad fidẽ ſaluatõi figuꝛa ↄgrueret.matbe
us vo ꝗ hebr eis ſuũ ſcribebat euãgeliũ:ꝙ ĩ
gẽtiũ quoq; noticiã erat puẽtuꝝ:recte duos
diẽ illuiatoſ:ut utꝑq; pp'm unũ eàdẽq; fieꝛi
gr az ꝑtiner̃ doceret.ꝗ ẽt in ſeqnti lectõe de
aſino:ĩ qẽ dñs ſeder̃ dignarꝰ :ceàdez euãge
licã ſᷣuar̃ ſcripturã curauit ̊ Beda Baꝛthi
meꝰꝗ filius pinguedinis inteꝛpᷣtat ſignificat
hoieʒz in ðᷣlicijs carnalibꝰnutritũ.iõ dqr̃ cecꝰ
.ſ.ſapĩie lumine pᷣuatꝰ:de q̃ r̃ ĩ iob ꝙ ñ iue
nirur in terra ſuauiteꝛ uiuẽtiũ:quia delicie
carnales hebetamt intellectũ.⁊ talis cuʒ au
dit ð ſaluator̃ dʒ clam aꝛe ꝑ oronẽ ðuotã ut
ab eo recipiat ſapĩe lum̃:ꝗ dat oibꝰafluẽteꝛ
ſaltẽ ð neceſſarijſ ad ſi an,Er urb ãt do
ctrinã xpᷣi auſcultans. uidẽs ſoꝛdidas ueſtes
n ↄſcie claritateʒ(ĩcrepat eos ut tacerẽt)
q ꝑ clamoꝛẽ ſuũ turbã ab audiendo xpᷣi doc
trinã ĩpediebat. Et hi ſignificãt eos ꝗ a bo
no ope retꝛahũt alios. Hibemꝰ ãt triplicez
turbà ipedientẽ. unã a carne aliã a mũdo t᷑ᷣ
tiã ab ĩ ferno:qꝛ cãnalia ð ſoᷣria ⁊ ꝑſecutões
.f.mũdi ⁊ diaboli nobiſ obſtant ut taceamꝰ
a ↄfeſſione peccati ab edificatione pxima a
lande dei Infelix h̊ turba oĩ bono obſiſtit.
Luꝛba ðſderioꝝ cãnis increpat allicien io.

turba tyꝛãnoꝝ mũdi ĩcrepat pſeq̃ndo.tuꝛba

ðmonũ inferm incꝛepat ðipiendo. Sed quo
mõ tacebunt in orone ceci ꝑ ignoꝛantiaz m̃
tis.pᷣcipue de ꝓpꝛio ſtatu mendiciꝑ ðfectuʒ
Stutis ⁊ extra uiã.ſ.ſalutis(At illi magis)
clamãdo iſiſtebant.dõec ſtꝛepitũ tuꝛbe uice
rent tim̃teſ ne ex ĩcrepa õ alioꝝ ĩpediꝛetuꝛ
auditio ⁊ ex auditio petitõis ac uocũ eoꝝ ⁊
miſcðiam petebant (dicentes.Dñe miſereꝛe
noſtri fili dauid) In h̊ ⁊ noſ exhoꝛtamur ad
or̃onis ↄtinuatòem:⁊ in ea pſeueꝛãtiã. Ubi
Crip̃ᷣ. Irritabãtuꝛ uetiti magis qᷓ; cõcupiſce
bãt.Calis ẽ nã fidei: quanromagis netat᷑:
tãtomagis accendit᷑: ꝑꝑ ꝙ ſerui dei in ꝑſecu
tionibꝰñ uincunt᷑.uirtus eniz fidei ĩ pericu
lis ſecuꝛa eſt: ⁊ in ſec uritate ꝑiclitat᷑. Quid
eniʒ aliud ſic uigoꝛez fiðõᷣi in oĩbꝰ laxat.qᷓ; lõ
ga trãgllitas:Et iteꝝ. Primo.n. clamabant
qꝛ ceci eꝛant.ſᷣo ma gis clamabãt:qꝛ ad lum̃
accedere uetabàt᷑.xpᷣs ãt ꝓmittebat eos ue
tari:ut płꝰ eoꝝ deſideriũ appareret. HPHĩc aũt
diſce:qr ſi abiecti fueꝛimꝰ cũ ſtudio accedẽ
tes ad deũ ꝑ nos ipos aſſeᷓmur ꝙ petimus
HB Eripᷣ. unde Aug. Gonos ei xppianos uolen
tes facer̃ pᷣcepta ði. xpᷣiani mali ⁊ tepidi ꝓhi
bent.clament tñ illi ñ deficiãt.ũ.n. quiſq;
xpᷣianus cepit bene uiuẽ. munduq; cõtẽnere
in ipa ſui nouitate patit᷑ reprehenſoꝛes frigi
dos xppianos:ſed ſi ꝑſeue:querit.ipſi iã obſe
quũtuꝛ: ꝗ ante phibebant.bec Aug. (Et))
ga pulſanti aꝑietuꝛ (ſtetit ieſus) expectans
eos:qꝛ illi ſequi ñ poterãt (quo enim ꝑgeꝛẽt

Laplm. xxiiiXj.

ñ miobãt)( ⁊ uocauit eos ne tuꝛbe phibeꝛẽt
ſi non uocati uenirent. Et interrogauit eos
quid uellent non tamẽ hoc ignoꝛans: ſed ut
ex ꝛeſponſione ⁊ ↄfeſſione cecoꝝ manifeſta
debilitaſ ⁊ uirt remedio cognoſceret᷑:qꝛ ad
miraculoꝝ opatõem uult hre ſanãdoꝝ ↄfeſ
ſionẽ:ut ex B magii appareat eu dẽtia miza
culi ad alioꝝ utilitaté. Et cũ illi dicerent(.
dũe ut aꝑpiant᷑ oculi nr̃i miſert eoꝝ ieſꝰ·)fõs
uere lucis(tetigit oculos eoꝝꝑ ⁊ confeſti) id
ẽ ſubito(uierut )ex quo pʒ: ꝙ taliſ illumia
tio fuit miraculoſa nõ nalis:quia nꝗ nõ ope
ratuꝛ in inſtanti. Ubi Criſᷣ. Cetigit ãt ut hõ
tarnalit᷑.ſanauit ut deꝰ.Et iteꝝ. Quãdin di
xerũt fili dauid: ſuſpenſa eſt ſanitaſ.mox ut
dixerũt dñe.ſanitas ẽ infuſa:qr ſaluare non
poterat filiꝰ dauid: ſʒ filivði Hec Crib. Spi
ꝛitualiteꝛ ſᷣm gloſam. oculos tãgit cuz ꝛadijſ
ſue lucis ↄſciam illuſtꝛat.⁊ confeſti uidemꝰ
ad deuũ ↄtẽplandũ.ad nos cognoſcẽdum.ad
ꝓximũ iunandum. Notandũu at ꝙ tꝛiplex eſt
modꝰilluminatõis. illuminati enim legũtur
aliqui vbo.ſicut cecus de quo dictũ ẽ ſupra
aliꝗ tactu: ut iſti ð qbꝰfit h̊ mẽtio.aliqui un
guento.ſicut ubi lutũ fecit ex ſputo. Ueꝛbũ
ẽ pᷣdicatõ.tactꝰẽ iterioꝛ ĩſpiratio.uncetio ſac
mẽtoꝝ iſtitutio. Sic ergo illùinat ꝑ eloquia
ſacre doctrine.ꝑ cariſmata gre.ꝑ ſacꝛamta
eccłie( Et ſecuti ſunt eum)non tam pedibꝰ
qᷓ; vtutibꝰac fide ⁊ moribꝰ:qꝛ illi ꝗ a xpᷣo il
luminati ſunt coꝛporaliteꝛ. ab ipᷣo ẽt illumi
nsti ſt᷑ mẽt aliteꝛ.Quoſcũq; eni xpᷣs ſanauit
corpore.ſanauit ⁊ mẽte:qꝛ totũ hoĩez ſił fe
cit ſaluũ Vñ Cri. Go num mun obtulerũt
xpᷣo ſanati:ꝗꝛ ſecuti ſũt eũ. Poc em̃ deꝰ a te
ꝛegꝗrit ʒ ꝓphazʒ.ſolicitũ ambular̃ cũ dᷣo tuo.
Et iteꝝ ꝑmiſit eos ſeꝗ: ut ꝛecẽs miꝛaculũ o
ſt oꝛei eũ ñ ex ĩfirmitate moꝛi Hec cri. In.
hB qt ꝙ ſecuti ſt eũ.pʒ eoꝝ gratitudo:qꝛ ñᷣ ꝛe.
ſilierut pꝰ bñficia dõata eis a dño.qꝙ tñ młti
faciüt: ꝗ pobñficia igrati exiſtẽtes: ad uomi
tuũ rueꝛtunt᷑: ⁊ ad malũ ꝛedeũt. Ubi cꝛi.Sʒ
ñ illi fuer̃t tkes:ſʒ ⁊ añ donatõz fuer̃t pſeue
rabiles.⁊ pꝰdatõz gti. Pos ⁊ nos Zelemuł᷑ æ
ſi tardanerit donatõez deus.⁊ ſi młti ſt᷑ qui
adducunt ne öſiſtamus petẽtes.ſic eniz ma
xime deũ attꝛahemꝰ. Uiõ itaq; ⁊? hic q̃liter
uehem̃tẽ eoꝝ ↄcupiſcẽtiã ñ iopia.ñ cecitaſ.
ñ audiri.ñ a tbis ĩcꝛepat.ñ aliqd aliõ phibu
it. TCale ꝗd ẽ aĩa feruẽs ⁊ laborãs. Pec cri.
Tu g eñs ext᷑ uiã ⁊ cecclama an ieſũ. ut te
iliũinar̃ dignet ad ip[ʒ uidẽdi.ac fiõ ? imita
tõe ſeqᷓndũ qr B pᷣcipue ẽ nobis nccẽariũ.ubi
aug. Tota ig freſ oꝑa ma i hac uita ẽ ſana
ꝛe oculũ cordis uñ uideat deꝰ.d ̊ ſacroſãc
ta miſteria celebꝛant᷑. ad hoc ſermo dei pre
dicatuꝛ. Ad G̊ exhortatões morales id ẽ ꝑti
nẽtes ad corꝛigẽdos moꝛes. ad emendandas
caꝛnales ↄcupiſcĩiaſ.ad renüciãdũ ñ noce tã
tuʒ.ſed mutata uita huic ſeculo.Ad B̊ agũt

De efuſone unguẽti

eqd agũt dine ſaczeq; l̃e ut puꝛger illud
teriꝰab ea retq̃ nos ipedit ab aſpectu dᷣi. H
VUbi ? Oꝛig.⁊ nos g ſedẽtes iuxta ſcriptuꝛa
rũ uiã.⁊ itelligẽtes ĩ ꝗbus ceci ſumus.ſi ab
efſectu petierimus tãget oculos aiaꝝ nr̃aꝝ
recedet a ſenſibus nr̃is tenebra ig:antie:
ut eũ uideamꝰ: æ ſeqᷓmur ꝗ dedit nobis poſ
ſe uidere ꝑꝑ nihil aliud niñ ut eũ ſeq̃muꝛ.Hõ̊
Ori.ꝑ duos cecos iſtos ſignificãt duo ppłi
.ſ. gẽtiles ꝗq eꝛat excecati ꝑ idolatꝛiã ⁊ iudei
doctꝛinà pueꝛſã mandatũ dei tꝛãſgredien
tes pꝑ traditões hoĩz ꝗ ſedebàt.ſec uias: qæʒ
uidebãat᷑ hr̃e legis noticidã.ſʒ uiã q̃ ẽ xpᷣs ig
rabat :quoꝝ alter nalẽ:alteꝛ ſcripture legẽ
hẽbat. Qui audierunt de trãſitu ieſu poſtq;
exijt de hieꝛico.i. q̊ ſeculo.ſʒ ieſu eoꝛum
oculos mẽtales tägẽte.illuĩati ſt᷑. młti ð iu
deis ⁊ gẽtibꝰ.płes eu ꝑ fidẽ ⁊ opa ſct᷑a ſeq̃n
tes.⁊ pꝛius qdẽ unũ poſtea duos cecos illu
minat:qꝛ unũ pᷣus populũ :deiñ duos uocat
Anñ Beda.ꝙ ãt appꝛopĩquãs hieico unũ illn
minauit: ac ꝓficiſcẽs ð hieꝛico duos. G ĩtia
uit ꝙ añ paſſiõez ſuã uni tm̃ ppło iudeoꝝ pᷣ
dicauit poſt ſurrectõez vo atq; aſcẽſionezʒ
ſuã ꝑ apłos ⁊ iuðis ⁊ gẽtibꝰdiuinitatis ſue:
X huanitatis aꝛchana patefecit. H Beda.
Plura ad expoſitões ⁊ meditatõez ptinẽtia
fſupꝛa de uno ceco poſita. pnt hic applicari

⁊2 eↄuer ſo.pła q̊ poſita ibi aptari. Ofo.

AVy lucis ⁊ fons luis dũñᷣe ieſu ꝗ duo
4 1 E cecoꝝad te clamãtiũ affectu mip̃i
corgdie miſtus oculos eoꝝ tägere: ?
hſe eos illuiaꝛe dignatꝰ es.tange q̃ſo oculos
meos ſpales.⁊ ⁊ꝛadijs tue lucis ↄſciaz me
am illuſtra ad te ↄtẽplandũ ad me cogſcen
dũ ad ꝓximũ iſtꝛuendũ ⁊ iuuandũ. Iluſtra
coꝛ meũ luĩe tue gr̃e diuine:ut te ductoreʒz
Ioĩbus uijs meis habeã.te imitãdo ſequar
te ꝗ es ſup oĩa pᷣ oĩbꝰ timeã ⁊ diliga tuacq;
T oibus faciã uol ũtatẽ. Amẽ.
De effuſiõe unguẽti ſuꝑ caput ieſu.Ca.xxv
Propiquante tpᷣre ĩ quo dñũs pati
a diſpoſuit. appꝛopiquauit ipᷣe loco
i quo eiuſdẽ paſſiõis diſpẽſatiõezʒ
kacẽ uoluit: ut ꝑ ̊ itiaret ꝙ uolũ
tarie ⁊ ſua ſpõte pateret ⁊ moꝛtem ſubiret.
J git (añ ſex dies) ſolẽnis (paſche).i.ſexta
ie an paſcha.ſ. ſabbato an ꝛzamos palmaꝝ
(uenit bethania) Intelligas h̊ diẽ paſche ñ
rtãdᷣci mã pᷣmi mẽeñis ĩ qͥ ad ueſpam ĩmolla
bat agn paſchał:ſʒ quĩtãðciĩã.ſ.illazʒ ĩ qua
paſſꝰ ẽ xpᷣs q̃ tota eꝛat feſtiua ⁊ ſolẽnis.uñ
Theo. decĩa ãt die mſis agnũ inõi capiũt ĩ
molandũ ĩ feſto paſche.ex tũe ei feſtiuitat᷑
vᷣlibãt ſolẽnia q̃ppꝑ ĩ die q̃ ẽ nona m̃ſis ⁊ pᷣce
dit ſextũ diẽ añ paſcha epulàt ſplendide: ⁊
exoꝛdiũ feſti hac diẽ ↄſtituũt quorfit ut ieſꝰ
auoq; ꝑgẽs bethãiã ↄuiuaret᷑.̊ Theo. Jõ
nut uenit bethamiã ut laʒari r̃ſuſcitatõ rᷣno
naret ac mẽoꝛie oĩz artiꝰ ipᷣmeꝛet᷑: ⁊ ut iex

ſuper caput ieſu.

euſabiles iudei ð mõte tati ſuſcitatis trae
tantes ↄfuðꝛẽt ⁊ ex mẽoria miꝛaculi ibideʒ
fcrfi.tuꝛba ppłi moueret᷑ ad euʒ hoꝛifice r̃ci
piẽdũ ĩ hiris añn ſuã paſſiões.ſ fuerat pᷣdic
tu ꝑ zachariã ꝓphetàã dicentẽ. Exulta ſatis
filia ſyon.iubila filia hirłʒz. ecce ꝛex tu uẽit

tibi ⁊c. Sciẽs g̊ dñs iuòðos ↄſpiꝛaſſe ĩ mõtẽ

appꝛopiquãte paſcha i quo agnꝰpaſchał im
molabat ruertẽdo uẽit qĩ agnꝰad uictã: ut
ſic agnꝰ uer ĩmediate poſt imolatõeʒ agni
paſchal iĩmolaret᷑ ꝓ nobis:ut veꝛitas figuꝛe
ſuccedeꝛet ⁊ ueꝝ paſcha hẽꝛemꝰ.Et eꝛat in
domo ſymõis pᷣus lepꝛoã.t ât mðati:qꝛ fue
rat lepꝛoſus:⁊ a dũo ſanatꝰ.ſʒ tũ ar huc pᷣſti
nũ nom̃ ad mẽoꝛiã miꝛaculi retiebat: ut vt
cuꝛaãtis appareret:ſi adhuc dr̃ mattheꝰpu
blicanꝰ.lʒ eẽ publicanðoſierit. Piĩc colliger
poſſumꝰ.ꝙ lʒ a pcco nr̃o moati fueimſꝑ tñ
ipʒʒ ĩ mẽoria ad penitẽdũ hr̃e bemꝰ. PHune
ſymõẽ leproſũ tradũt fuiſſe błʒ Julianũ ſic
poſtea nocatũ:⁊ fciz cẽomanẽſeʒ epᷣm: cui
iter agetee dicut pr̃ nr:ut bonũ hẽant hoſpi
tiũ¶Fecer̃t ãt cena )ibi dñoſ ⁊ martha mi
ſtꝛabat:⁊ lagʒarꝰ)ĩuitatꝰa ſymõe (unꝰ diſcũ
bẽtiů erat )pie credẽdũ ẽ ꝙ cẽa hone ſta ⁊
abſq; luxu fuerit.qᷓ; fecert ei ꝗ pᷣdicatõ ⁊ a
mator ꝑſymõie extitit. Martha miſtrabat
ibi:qꝛ ſᷣm quoſdà domꝰmaꝛthe eꝛat poſpſiõe
ſʒ ſymõis hĩtatõe: als ibi ñ mĩſtraſſʒ ł pot
dici ꝙ iſte ſymõ eꝛat mãthe uicinꝰ ⁊ ꝑꝑ hoc
ipᷣa mĩſtrabat ĩ domo eius(ſicut hoĩes ſolẽt
facẽ ĩ domibꝰamicoꝝ ſuoꝝ) ⁊ maxie ꝑpꝑ f̃ue
rẽtiã ipſꝰxpᷣi ↄmedẽtis ibidẽ.lagz arꝰdo erat
unꝰ ex diſcumbentibus cum eo ĩuitatus a ſy
mone.⁊ hoc factũ eſt ad declaratõnez ueri
miraculi ð ei ꝰreſuſcitatòe:ut ex hoc ꝙ poſt
ſuſcitatõem cibuʒ ſumeꝛet ñ fantaſtica ſua
ſuſcitatio eſſe pbaretuꝛ.Unñ Aug. Ne puta
rent homines fantaſma eẽ factus. qꝛ mortu
us reſurrexit. laʒarꝰ unꝰ erat ex recũbẽtibuſ
uiuebat.loqᷓbatuꝛ.epulabatur.ueritas oſtẽ
ðpatuꝛ. ifidelitas iudeoꝝ cõfundebatur. Et
ſ̃m eũdẽ. aʒzaꝛ dũ diſcũbit ĩ ↄuiuio.ↄuiuiſ
introgantibus eũ triſtia loca penaꝑq; ſedes
alta nocte obſcuras ĩdicauit diligẽti narra
tõe ꝓ ordĩez: ⁊ ita ĩfeꝛi lõgis tꝑibus igꝛati tã
dẽ iuenerunt ꝓditoreʒ. Mõ ãt añ ſex dieſ ue
nit hoc miſteꝛio ↄuenit.pꝛio ꝗqdem qᷓ;tuʒ ad
numerũ.numerꝰei ſenariꝰ ꝑfectꝰ eſt.uñ ⁊ ðᷣe
us opa creatõis ꝑfecit ſex diebꝰ.⁊ ꝑꝑ h̊ ðᷣcu
it ꝙ ſex diebꝰ quodammõ ↄpleꝛet opꝰpaſſõ
niſ.quo oĩa ſt ꝛzeſtaurata. Scðo qᷓ;tũ ad figu
rã:qr decia die mẽſis primi tollebatuꝛ agnꝰ
⁊2 puabat᷑ uſq; ad qꝛtamdecimam. uñ ⁊ dñs
ſexta die an quindecimà hieruſalem intrat
noluit quaſi ad locum ĩmolatõis accedẽs.
Qõ ueit bet hài qᷓ iptat᷑ domꝰ obedi ẽtie
ẽt ↄgruit miſterio:pᷣmo qᷓ;tũ ad cauſ paſſio
nis:qꝛ ſᷣm apłm factus ẽ obediens patri uſ
q; ad mortem. Secundo ad fructũ paſſ ionii

zirlazar fſuſcital⸗ crern
dip que ſignif cant ſuuc
pckis ad ſtat iuſticie redu
ſex ſyuliter cü dño meret e
ſounrit caput t peos jeſu:r
gud ſgniſicarue oreylatiui.
nig ſedens ſecus pedes ji
ſlius, Vnñ Achuinus. Miſticea
is enit betbanid ſignificat:
poia fecerat. t ſexta die hoien
ſaſexta moi etate ſexta feria. ſ
nef müdu uenerat. Cena at dñ
leſte d dulectdz ocat. WMar
fideis ain oda ſue duotdis din
3 der dicüderid cad
moꝛte ſuſcani ſund ad inſdur
qui in ſua gmanſerun iuſtie
lis exultat. 1 celeſtis gre m
in bethania celebratq iter
lietie nſ ecckn e obed etie
nus Waria acceſſit ac
miſcie lauite fitmitates n
apuitſNlibaſtri otetingn
iet hrecioſ id eſt unſculi
xide de alcdaſto: ge gen
di:? narisccloridne Beng
corupte nat witeni
ungueta ple

ſo 7 effudit zegh
ren ee n

di fuiſe biz Jilanife
z onnaneſtzennini
nn r bonn hiant hoſi
bicſolt munhe ni
itor a möel un ciſei
tiiocds horetu:
Cceft eiguttcatsr⸗
Wurha niſrobat
marrbe eut poſftoe
lbi ſi miſtraſſz tpoͤt
jtbe nicin t 9o hoe
us ſeu hoes ſolet
non)t warie ine
de as dderat
stanedterngaſ
AA deOAN Rdez er
nnde n e doeg o
umenet i famtaſticn in
retm. Wi Aug. ſe unr
mna ee ſueniz ge
2uni ert er ecibenbil
labatin lerlus oſt⸗
pulaban rc
deon cöfunebatur.

rie auiuiodin
rdrn g ein

Secunde partis

quẽ ↄſequũtuꝛ illi ſoli qui obediũt ei: qr ſe
cuũdũ eudem apptm factꝰ ẽ oĩbus obtẽꝑanti
bo ſibi cà ſalutis eterne.uñ Piero. Poſſuꝛꝰ
dñns ꝓ omni mùdo.⁊ uniueꝛſas nationes ſuo
ſanguine redempturꝰ*ꝰ uenit: ⁊ moꝛatur in be
thania ĩ domo obediẽtie.hynnulus ceruoꝛũ
ſemꝑ ad lectũ ſuũ ꝛedit. ⁊ filius obediẽs pr̃i
uſq; ad mortẽ obedientiã a nobis petit. hec
Piero. Nð uenit ubi ſueꝛat laʒarꝰ mortuus
quẽ ſuſcit auit.ſignifieat qꝛ ĩ domo obedien
tie illi ꝗ ſt᷑ ſpũaliteꝛ mortui ĩ peccatis r̃ſuſci
tãt ꝛeducti ad uitã iuſticie:qꝛ ſᷣm aplʒ ꝑ uni
us hoĩs obedientiam iuſti cõſtituũtuꝛ młti.
Oõ fecerũt ibi cenã dño ↄuenit ẽt miſterio
qꝛ dñs ĩ domo obediẽtie ſpũaliteꝛ reficitur.
oᷣlectatꝰĩ obediẽtia nr̃a ⁊ martha miſtrabat
⁊ ſat agebat circa freq̃ns miſteꝛiũ: ꝑ qᷓ; ſigni
ficant᷑ pᷣlati ꝗ ĩ eccłijs ad miſteriũ iſtrunnt
Fʒ illud apłi.ſic nos exiſtimet hõ ut miſtros
xpᷣi T laʒarꝰ ̃ſuſcitatꝰ erat unꝰ ex giſcũbẽti
beꝑ quẽ ſignificant ſubditi miſteꝛio pᷣlatoꝝ
a pct᷑is ad ſtatũ iuſticie reducti qui cũ alijs
iteꝝꝑ ſpũ aliteꝛ cũ dño merẽt᷑ epulaꝛi. Maꝛiaã
vᷣo unxit caput ⁊ peõs ieſu:⁊ exterſit capilt
ꝑ quã ſignificãtuꝛ ↄrẽplatiui.de ea eiĩ or ali
bi.ꝙ ſedens ſecus pedes dñi audiuerat vbũ
illius. Uñ Alchuinus. Miſtice ꝙ ãte ſex di
es uenit bethanià ſignificat:ꝙ ille ꝗ ſex die
bo oĩa fecerat.⁊ ſexta die hoĩem cꝛeauit. ip
ſa ſexta mðoi etate ſexta feria. ſexta hoa redi
mer̃ mũdũ uenerat. Cena ãt dñica fidᷣs ẽ ec
cleſie q̃ ꝑ dilectõʒ opat· Maꝛtha miſtꝛat cũ
fidelis aia oꝑa ſue öuotõis dño ĩpendit. Ta
zarꝰ un ẽ ex diſcũbẽtibꝰ cũ hbi ꝗ ppcoꝛuʒ
moꝛtẽ ſuſcitati ſunt ad iuſtitiã.una cum eis
qui in ſua ꝑmanſerunt iuſticia. ð pñ̃tia vita
tis exultat. ⁊ celeſtis gẽ̃e mũere alũt᷑.Et bñ
in bethania celebrat᷑q̃ iterpᷣtatur domꝰ obe
diẽtie.nã eccła ẽ obediẽtie domuſ h Alchui
nuabenari⸗ Sacceſſit ad ieſu tq; ad fötẽ
miſcdᷣie lauãtẽ ifiꝛ mitates nr̃ as (⁊ fregit).i.
apuit (alabaſtrũ )ↄtẽtiuũ ( unguẽti naꝛdipi
ſtiei precioſ)id eſt uaſculù alabaſtrinu.ſ.pi
xidẽ de alabaſtꝛo:ꝙ ẽ genꝰ marmoris candi
di:⁊ narijs coloribus ĩteꝛtincti.ĩ quo bñ ⁊ ĩ
cõrupte f̃uãt᷑ unguẽt a plenã unguẽto pᷣcio
ſo (⁊ effudit) unguẽtũ((ſuꝑ caput ieſu ̃cũbẽ
t i.ad m̃ſa ſedẽtis.ſicut effũdituꝛ aqua ro
ſeacea ꝑp refrigeriũ ⁊ odorẽ (⁊ etiã unxit in
ðͤ(peds eiꝰ apud quos ẽt ał tm̃ gram iuene
rat (⁊ capillis ſuis exteꝛſt) Oꝛdĩe alio fẽm
fuit qᷓ; h ſcriptũ ſit:qꝛ ᷣmo lauit peõs ⁊ ext᷑
ſit:⁊ poſtea unxit( Et domꝰipleta ẽ ex odor
unguẽti effuñ) qꝛ eĩ õ re aromatica erat.lõ
ge lateq; poteꝛat odoꝛ eiꝰdiffũdi. Nõ ẽ ueꝛiſi
mile ꝙ eſſet aligd groſſe:ſicut unguẽta cõit᷑
dicta: qꝛ ĩdecẽſ eſſet tale q poner̃ ſir̃ caput
boĩs ſedẽtis ĩ mſa.⁊ iõ dicendũ ꝙ G uocatuꝛ
unguentũ liquoꝛ pᷣcioſ?ꝰ ð re aꝛomatica expᷣſ
ſus ſicut aq̃ ꝛoſeacea expᷣmit õ roſis. Alr d,

Capkm. xxv.

ꝓ fuit lachryma fluẽs nãlꝛ õ arbore aroma
tica q̃ ẽ multũ pᷣcioſa.⁊ uz ad multa medi-i
nalia. Dicũt ẽt alig naꝛdꝰ ẽ heꝛba nigꝛa fa
ciẽs ſpicas ĩ cacumĩe.⁊ ꝑꝑ hoc dr nardiſpi
cati:q; illis piſcis extrabif᷑liquoꝛ pᷣdictꝰ ꝑ
artificiũ uel ᷣm alios fluit ꝑ nãm.Alij dicũt
ẽ fꝛutex uel arboꝛ ꝑuula:⁊ ĩde fluit uel ex
trahit liquoꝛ mõ pᷣ ticto. Piſtici Fʒ quoſdaz
nom̃ ẽ loci:ubi creſcit arbõ.uñ tał liquõ ex
mit᷑.ſʒ meliꝰdr piſtici.i.fiðł.piſtiſ eĩ grece fi
ðs ẽ latie ̊ ẽ dictu:ꝙ iſte liquõ erat purꝰ ⁊=
us ñ hẽns aliquid aliud admixtũ nec ſophi
ſticatꝰ Precioſñ:qꝛ ualebat trecentos dena
rios id ẽ nũ mos uſuales.erat enĩ ille liquoꝛ
ꝛefꝛigeratiuus:⁊ cõfortatiuus mẽbroꝝ:⁊ cõ
ſolidatiuus. ⁊ ualde odoꝛifeꝛꝰ: ualens ad al
leuiatõm laboꝛis.⁊ ) eſtũ ſoliſ.⁊ diſtẽperiẽ
aeris. ⁊ ad multa medicialia.Ex quo pzʒ pꝛe
cioſitas unguẽti.⁊ dᷣuotio ac pietas Marie
q̃ laboꝛi xpᷣ. patiẽs.⁊ peõſ ⁊ caput eꝰunxit.
⁊ rẽ ſã pᷣcioſã ĩ obſequiũ eiꝰexpẽdit. In qꝰ ⁊
nos docemuꝛ. ꝙ ea q̃ pcioſiſſima ſt apud noſ
ðo offerre öpemꝰ.Et ꝙ talia uice peccatrix
adhuc exiſtẽs feẽ ĩ eadẽ domo ex ↄtritõę.ſ.
qũ conueꝛſa eſt.⁊ peccata multa ei dimiſſa
ſt eo ꝙ multũ dilexit.nũc inſtificata ⁊ fami
liaris dño effecta facit ex deuotõe: ſed tunc
tm pedes unxit. æ gradatĩ a pedib ad vticẽ
pueniẽs.nẽ ⁊ caput ⁊ pedðs unger̃ meruit tẽ
unxit dñ̃ʒ unguẽto pñie nẽ ũguẽto ðᷣuotõif.
Ibi rudim̃ta pẽitẽtiuũ. Pic iuſtitia pfectaꝝ
deſignat᷑ alaꝝ. Diligebat em̃ ieſum ſuꝑ oĩa:
⁊ de obſeq̃ᷓndo e õ ñ poterat ſaciaꝛi. Sraglã
tia fiði caput dñi ⁊ peõs:qͥſi odore aromatũ
pfudit.qui diuinitatẽ ⁊ hũa nitatẽ eiꝰ digna
Laude atollit. nũc de pedibꝰ ad caput aſcen
dẽs.nunc ad pedes capite p fidẽ deſcẽdens.
vᷣm aplʒ.caput xpᷣi ẽ deꝰ. Itaq; caput xpᷣi un
git: ꝗ ad horẽ dei oĩa oꝑa ſua facit. fᷣm illo
apli.oĩa in głam dei facite.Qui vo ueſtigia
xpᷣi ſeꝗt:pedes eiꝰ ungit. Iteʒ caput chriſti
ungit qui ipſum xpᷣèm nencratuꝛ pedes vo g
eius fidelibus obſequitur. Abi Auguſtin“.
Quecunqʒ aĩa fidelis uis eẽ: cũ maꝛia unge
peðs dñi pᷣcioſo unguẽto. Unguẽtũ illo iuſti
tia fuit iõ libera fuit. Unge peòs bñ uiuẽdo
dñica ſectaꝛe ueſtigia. Capillis terge ſi hẽs
ſuꝑflua da pauꝑibꝰ ⁊ pedes domini terſiſti.
Capilli enim ſuperflua corporis uident᷑.
Domus autem impleta eſt odoꝛe.mundꝰ im

pletus ẽ bona fama. Nam odoꝛ bonus bõa

fama ẽ. Qui male uiuunt ⁊ chꝛiſtiani uocã
tuꝛ ĩiuriam xpᷣo faciunt.de ꝗbus dictũ E. ꝙ
p eos nom̃ dei blaſphemat᷑.ſi ꝑ tłes nom̃ dei
laſphemat᷑. ꝑ bonos nom̃ dᷣi laudat. Audi
a pim. Fpᷣi bonus odoꝛ ſumꝰingt ĩ om̃i loco
Dicit᷑ ⁊ in cãticis cãticorum. VAnguẽtũ effu
ſũ nom̃ tuũ Pec augꝰ. Ubi ⁊ beda. Miſtice
ãt h̊ deuotio marie dño m niſtrãtis. fidez ac

pietatem deſignat eccleſie ſancte.q̃ loquit᷑ ĩ

De effuſione unguẽti

amoris cantico:dicẽs.dũ eſſʒ rex ĩ accubi
tu ſuo:naꝛdus mea dedit odoꝛẽ ſuũ.Que ni
miꝝ vᷣba:⁊ ſemel iuxta lr̃am manibꝰ maꝛie
ↄpleuit: ⁊ quotidie ĩ oĩibus ſuis mẽbꝛis ſpiꝛi
taliter ĩplere nõ deſinit.q̃ toto diffuſa oꝛbe
gloꝛiãt ⁊ dicunt. Deo ãt gras ꝗ ſemꝑ trium
phat ꝑ nos in xpᷣo ieſu: ⁊ odorez noticie ſue
manifeſtat ꝑ nos in oĩ loco qꝛ xpᷣi bonꝰodoꝛ
ſumus deo.Qui cũ petẽtiã diuine uiꝛtutia
eius q̃ illi una cũ pr̃e ẽ digna reuerentia cõ
fitet.audat ⁊ pᷣdicat caput piecto illiꝰun
guento ꝑfudit pᷣcioſo. Qũ ueꝛo aſſumpte mi
ſteria huanitatis eqᷓ digna ꝛeuerentia ſuſci
pit.ĩ pedes utiq; dñi unguẽtũ nardipiſticus
i. fidele ac ueꝝ ꝑfudit: ꝗ illã eius nãz: qua
teꝛꝛã ↄtingere hoc ẽ inter hoĩes ↄuerſari di
gnatus ẽ:pia pᷣdicatõe ↄmendat ac deuotis
uenerat obſequijs. Domꝰ ãt ĩpleta ẽ ex odo
re unguẽti:ꝙ ſignificat odoꝛẽ ſct᷑it atis xpᷣi ĩ
pleſſe eccłiaʒ ad quẽ odorẽ om̃s feſtinant.
Ubi ⁊ Orig.Qui elemoſynas:⁊ alia hꝰmõi
q̃ ad utilitatẽ hoĩuʒ fiunt:facit in xpᷣianos.
pedes dñi ungit.qui aũt caſtitati ſtudet:⁊ ĩ
ieiunijs ⁊ oꝛationibus peꝛmanet: ⁊ ceteꝛis
qui tm̃ ad głiam dei pꝛoficiunt.ungit caput
xpᷣi.aut doctrina que neceſſaꝛia ẽ hoĩbus.
bhoc eſt unguentum quo pedes dñi ungunt.
agnitio ãt fidei q̃ ad ſolũ ꝑtĩet deũ.ẽ unguẽ
tum quo ungit᷑ caput xpᷣi.capillis autez pe
des exteꝛgit ꝗ ea q̃ fluunt a mente tanq; ca
pilli a capite in obſequium dei ꝛetorquet.
unde in canticis. Uulneraſti coꝛ meũ ſoror
mea ſpõſa in uno oculoꝝ tueꝝ ⁊ ĩ uno cꝛine
colli tui.hoc ẽ caritate affeciſti me.ꝑꝑ ſipli
citatẽ oculeꝝ tuoꝝ me ↄtẽplantiũ.⁊ ꝑpꝑ ſim
plicitatẽ tuaꝝ cogitationũ q̃ ĩ me ↄtinue di
rigunf. Hoc enĩ modo deuotõis ext᷑git a pe
dibus xpᷣi.qcꝗd in eis ẽ laſſitudinis ⁊ tardi
tatis:quibus ad nos aliqñ tardat uemr̃. Et
notandũ ꝙ hac die.ſ.ſabbato. maria lauit
pedes dñi unguẽto in memõiã huius rei eo
dem ſabbato dñs papa ↄſueuit uacare ⁊ in
tendere pauꝑibus:dando elemo ynas:⁊ pe
des paupeꝝ lauando:quia in cena domini
ꝑꝑ officij magnitudinẽ ad hoc non uacat in
tendeꝛe:⁊ mandatũ celebꝛare. pauperes eĩ
ſunt pedes domini ſedentis in celo: adhuc
deambulantes ĩ terra. Cuius ꝛei occupatio
ne eadem die ſtationem ad miſſam celebꝛã
dam non facit: ſicnt ceteris diebus quadra
geſſime facere conſueuit. ⁊ ideo uacat hoc
ſabbatum a ꝓpꝛio miſſe officio. Indignaba
tuꝛ autem ⁊ murmuꝛabat de hoc facto ma
rie iudaſ ſchariothis:dicens.( At quid per
ditio hec unguænti fcã eſt: Yputabat eĩ un
guentum perditum. ꝑꝑ h̊ ꝙ non habebat a
pud ſe pᷣtium:in quo vbo non ſolũ increpa
bat mulieꝛẽ quare hoc faciebat ſed ⁊ xpᷣuʒ
ꝗ hoc fieꝛi ꝑmittebar. Ecce ꝙ in obſequiuʒ
xpᷣi ponebat gditum ꝛeputabat᷑.Simde ali

ſuper caput ieſnu.

qui faciunt qui omne ꝙ ex deuotõe deo in
oꝛatione uel meditatione ipendit᷑.ꝑditũ eẽ
dicunt: quia nos humilitati ꝓximoꝝ inten
deꝛe non ceꝛnũt. Similiter ſi aliquis r᷑tigio
nem intꝛat. talem multi fatuũ ꝛeputant: ſi
ãt actibus ſecularibꝰ ſe ĩplicet. talẽ pꝛuden
tem eſſe dicunt. Uñ cõiter dr de ꝑſona cum
debilis ẽ ⁊ infiema ꝙ nihil nalet niſi ad dan
dum pro deo. Res ẽt ſepe ꝓ deo nõ dantur
donec deteriorar̃ uident. Un dicituꝛ.panẽ
tempeſtas uinũ tonitrua ueſtẽ. Tinea pau
peribꝰ dat poſtea muſca ſcutellã.(¶ Potẽat
eĩ unguẽtũ iſtud nenundari pluſq; trecẽtis
önarijs). In hoc ĩſimuatur occaſio uẽditõiſ
xpᷣi ab ipᷣo iudaꝓ triginta denaꝛijs uenditi.
Nam vᷣm quoſdã.Cõſuetudo xpᷣi erat ꝙ de
cimam paꝛtem eoꝝ:que ſibi dabant᷑ paupe
ribus erogabat:uł cũ iudas procurator dñi
eſſet. credebat ſᷣm ↄſuetudiem ſuaʒ accipe
re ſibi decimam datoruʒ dño.⁊ iõ uoluit uẽ
di iſtud unguẽtum:ut haheret tꝛiginta ðna
rios.ꝗ ſunt decima pars trecentoꝝ.propteꝛ
ꝙ iude uiſũ ẽ.ꝙ ĩ unguẽto ſuꝑ xpᷣum effuſo
triginta denarios ꝑderet. unde ab illa hora
cogitauit ut xpᷣãm tꝛiginta denaꝛijs uenoret
⁊ ſic pᷣdã ſuam recuperaret.Ulł vſᷣm alios ibi
triginta aꝛgentei ꝓ ꝗqbus dñm nendidit.ua
lebant trecentos denarios uſuales.⁊ ſic ̃cu
perauit totum pᷣciuʒ unguenti(Et daꝛi pau
ꝑibꝰ).Ecce ſub pᷣtextu pietatis.ʒelat affec
tuzʒ n pietatis cupiditatis. Poc ei dixit ſimu
lans pietatẽ ad oꝑiẽdã ſuã cupiditatẽ. Per
hunc deſignẽtur ötꝛactores bonoꝝ opeꝛum

ſub ſyẽ pietatis önigꝛãtes (Quidã ẽt alij di

ſcipuli indigne ferebant:)⁊? quaſi de ꝑdito
unguẽto murmurabàt. Iſti quidẽ moti pie
tate ꝑꝑ pauperes ĩdignabant᷑.nõ ĩtencẽteſ
eſſe ꝑditum ſimplr.ſʒ in ↄꝑatõe ad ſubleua
tiõem pauperum.audierãt enim a dño: mi
ſericordiam uolo ⁊ ñ ſacꝛificiũ.⁊ ideo foꝛte
credebat ꝙ daꝛe pauꝑibus eſſet magis bo
num. Judas vo motus cupiditate ꝑꝑ lucra
ſua:q;uis etiam ſub pᷣtextu.i.uelamẽto ſeu
ſpecie pietatis ĩdignabatur. (Dicebat eniʒ
hoc.ñ qꝛ de egenis ꝑtineꝛet ad eum).i.non
qꝛ ↄpateret᷑ pauꝑibus uł cuꝛaret de eis ſed
quia dolebat ꝙ unguentum non fuerat ſibi
tꝛaditum:ut eius pᷣtium fuꝛando ſibi ꝛetine
ret. Unð Theophillus.diſcipuli plures mu
lierẽ aꝛguerũt.eo ꝙ ſepe xpᷣum audieràt de
elemoſyna dicẽtem.iudas ueꝛo ñ eadem ĩ
tẽtiõe ĩdigne tulit:ſʒ ꝑꝑ amoꝛẽ pecũie ⁊ tur
pe lucꝝ. Uñ ⁊ Johãnes.ipᷣm ſoluʒ ↄmemo
ꝛat tãqᷓ; ſꝛaudulẽta ĩtẽtiõe mulieꝛẽ arguetẽ

cuius ex hac occaſione fuꝛandi ↄſuetudinẽ

cꝛedidit intimãdaz. Pec Theophi. Ticʒ /n.

poꝛtabat ea q̃ dabant ꝓ xpᷣo ad dandũ pau

bus. ñ tñ hoc faciebat: ſʒ ſibi retinebat.

Indð muſitatio eius cum cꝛimine ponitur
ꝙ; ñ curam paupeꝛum babuerit:ſed ſuo fur

ir uxores eop cone
nn nehee: 4 geceba
onen er uſtodes l0
liffet. Multi et cuſt ſtan
eriſtentes:bonn ad uſi
giuntue gbus no deben en
ſuitatibus gud aliop neceli
gut: ac alis ilicite T male
omnes gredicti loculos xpie
lant ⁊ eñ i ſceleꝛe ſequũtuꝛ.
hras demerguncur. Oñs cui⸗
endes ifumis loculos hab
lata fili ſeruabant ſuor
leſſnatib' p futurg. in fignun
o erat habitura c in hoc da
juici neceſſaria. Gane cu do
Pentatis i hadedan loculos .
litad ſed ad vaugz ſuon ſun
e V Ma. Pededat s
lid' dlann ſeruäs:ſnon
li indigerid widneden.
ltegeche ſoma d iſtirw
beepit ſi cogitandu eſſe
boe fuiſſe pceptu ut nibil
a ſanctis:ſec ne joppter
inopie timor iuſticia oſen
auns tenius.i geclarando⸗

ne ihe abdicatio
3 laniſpeciali: ui ie
e ſaneta gui hs uiam
15 cceuit d erey firn

temnnen
bſten netweln
tud henundar, e

2enundariot
weifnanmen 5
lap hiiginta gen Atil
Migynta dennie en
Csienkonme
ſepr greſfticenm⸗
lcü incns woerin
fmn oluetuſen ſlazert
ncmoriz ſo t iöwlit
Eum:m haberer nigimͤn
md pqro rerentor e
lungueto ſuo röum eſtſſx
os pgeret nge ab ille bor
n taigime enarſencrer
Cperaret, Asnalios ijt
gbyo im uenciti,l
lenarlon ſiiales ?ſc fcu
z ungventi Etaripan
exiu pietatis zelat aſſec
Utats. doc ei dirit inn
ſedi ſui capictate. Per
dangres donn hern
dige Oi
ſer carnie Ninn
ur dit Nünice non e
resitignadent Nüinenten
mar zngnöe üſihen

re peupibus
m ſub ptexttr i gelane
ni ia (diceba en⸗
gidigna gii
cet d eun e
ret ceeisſet

S —

Secunde partis

to ꝓuideꝛe uolnit(oꝛ fuꝛ erat ⁊ loculos).i.
burſas dni(habẽs:⁊ cuſtos eoꝝ exiſtẽs)ea
que mittebãtuꝛ i locuł donata ł elemoſynaʒ
a fidelibꝰ ad nſum ⁊ neceſſitatẽ diſcipulorũ
⁊ paupeꝛum fuꝛto aſpoꝛtabat.portabat ꝗdẽ
miniſterio:ſed aſpoꝛtabat fuꝛto.hẽbat locu

los dominicos ad ea q̃ dabàt᷑ mittẽda: ⁊ lo

culos ꝓpos ad ea q̃ furabat᷑ reponenda. Et
ſcõm auguſtinũ.ea que furabat᷑ dabat uxo
ris ⁊ filijs ſuis.Sic młti habẽtes loculos ⁊
facłtates eccleſie.ea q̃ diuĩo cultui ⁊ paupꝑi
beerogar̃ öberẽt ſubtrahũt.⁊ ſibi rtinẽt: ac
ide ditari ⁊ ĩclyti fieri ſtudẽt. Multi ẽt bõa
eccłie q̃ ſt᷑ pauꝑm dãt filijs ⁊ mẽtricibuſ:ac
ſacrilega crnõᷣlitate ſpᷣripiüt pauꝑibꝰ⁊ expẽ
dut ĩ illicit᷑. Uñ ð ſacerdotibꝰbelis legit᷑ qũo
ſilij ⁊ uxores eoꝝ comedebãt illa q̃ ſuꝑ alta
re ponebant ⁊ rex credebat ꝙ bel ea come
diſſet. Multi ẽt cuſtodes locoꝝ monaſteꝛij
exiſtentes:bona ad uſũ fꝛatrü deputata. laꝛ
giuntuꝛ ꝗbus nõ debent ⁊ magis ĩ ſuiſ ſupeꝛ
fluitatibus quã alioꝝ neceſſitatibus expen
dut: ac alias illicite ⁊ male cõſumũt. Et ꝗqa
omnes predicti loculos xpᷣi cũ iuda fur̃ por
tant ⁊ eũ ĩ ſceleꝛe ſequũtuꝛ.iõ ẽt pꝰeũ ĩ tene
bras demerguntuꝛ. Oñs cui angeli mĩſtrant
ↄſcendẽs ĩfiꝛmis loculos habebat.in quibuſ
oblata filiũ ſeruabant ſuoꝝ ⁊ ĩdigẽt iuʒ ne
ceſſitatibꝰ ꝓ futura.in ſignum ꝙ eccła locu
los erat habitura: ⁊ in hoc dat᷑ foꝛma eccłie
Fuãdi neceſſaria. Sane cũ doceret uiã pau
pertatis ñ habebat loculos ꝓpteꝛ ꝓpriã uti
litatẽ: ſed ad pauꝑʒ ſuoꝝ ſumptꝰ ⁊ neceſſita
tẽ. Uñ Aug. Pabebat dñs loculos ⁊ a fide
libꝰ oblata ↄſeruãs:ſuoꝝ neceſſitatibus ⁊ a
lijs indigẽtibꝰ tꝛibuebat. Tunc pᷣmũ eccłia
ſtice pecùie foꝛma ẽ ĩſtituta:ut ĩtelligeꝛemꝰ
ꝙ pᷣeepit ñ cogitandũ eſſe de craſtino.ñ ad
hoc fuiſſe pᷣceptũ ut nihil pecunie ſeruaret
a ſanctis:ſed ne ðoppter iſta ſeruiat᷑:⁊ ppt᷑
inopie timorẽ iuſticia ðᷣſeratur. Uñ ⁊ Nico
laus tertius.ĩ declarando regulã fꝛatruʒ mi
noꝝ.dicimꝰ ꝙ abdicatio ꝓprietatis oĩm re
rum tam ĩ ſpeciali:quã ĩ cõmuni meritoria
eſt ⁊ ſancta.quã xpᷣs uiam ꝑfectõis oſtẽdẽs
⁊ vᷣbo docuit ⁊ exẽplo firmauit. nec his ꝗſ
quam putet obſiſtere.ꝙ interdum dr̃ xpCᷣʒ lᷣ
culos habuiſſe.Nã ſi xpᷣs cuius perfecta ſũt
opera:i ſuis actibus uiaz ꝑfectõis exercuit.
ꝙ inteꝛdũ infamoꝝ iĩpeꝛfectionibꝰ cõdeſcen
dens:⁊ uiam ꝑfectõiſ extolleret.⁊ ĩperfecto
rũ infirmas ſemitas ni dãnaꝛet. Sic infirmo
rum ꝑſonã xpᷣs ſuſcepit in loculis:ſic ⁊ ĩ non
nullis alijs ñ tm̃ carne:ſed ⁊ mente cõdeſcẽ
dit infiꝛmis.E git ergo xpᷣs ⁊ docuit ꝑfectio

nis opera. egit ẽt ⁊ infirma: ſicut interdum

in fuga patuit ⁊ loculis.ſʒ utrũq; perfec te ꝑ
fectus exiſtens:ut ꝑfectis ⁊ imperfectis uiã
ſalutis oſtenderet.hec Nicolaus. Sʒ quare

ns furi loculos ↄmiſt.⁊ auarũ ſuum diſpẽ

Capitulũ xxv.

ſatoꝛẽ fecit.uidetur eniz ꝙ ei occaſionẽ pec
candi dederit.Dicẽdũ ꝙ iudas pᷣmo fuit bo
nᷣquando uocatꝰ fuit ad apłatum:⁊ officiũ
diſpenſatõis ſibi traditũ.ſed poſtea lapſus ẽ
in peccatum: Et qᷓ;uis xpᷣs ſciret eum futuꝝ
furẽ ⁊ malũ.tamen pluribus de cauſis tꝛadi
dit ſibi illud officiũ. ſdꝛimo ut eiꝰ eccła exẽ
plo ſui fures ⁊ malos cũ patituꝛ toleraret.ñ

eſt enim bonꝰ?ꝰꝗ malos tolerare n potuit. Se

cũdo ut ei occaſionẽ ꝓditionis auferꝛet: euzʒ
ex loculis mitigatõm ↄcupiſcentie habeꝛet.
Teꝛtio ut doceret ꝙ minoꝛibꝰ tẽpoꝛalia ſũt
tradenda.ſʒ maioꝛibuſ ſpiꝛitualia ↄmittẽda
Quarto ut nos inſtruens oſtendeꝛet: qᷓ; paꝝ
tẽporalia curaret.qñ burſà pecunie furi ⁊ ð
terioꝛi tradidit. claues ãt eccłie cũ magna e
xaminatõe ↄmiſit Petro:ꝙ ẽ contra illos ꝗ
ſuas animas:uel alioꝝ illis ↄmittũt ad r̃gẽ
dũ.ꝗbus bouem uel aſinũ ñ ↄmitterẽt ad uẽ
denduʒ.Ex pᷣmiſſis eꝛgo patet ꝙ xpᷣs ⁊ diſci
puli eiꝰde elemoſynis ⁊ oblationibꝰ fideliuzʒ
tanqᷓ; pauꝑes uiuebant Sed dñs ꝓ Maria
rñdit.⁊ eà moꝛe ſolito öfẽdit:dicens ( Quid
moleſti eſtis huic mulieꝛi)Qnaſi diceꝛet ſi
ne cã murmuratis¶Opus eĩ bonũ oꝑata eſt
in mey⁊ g n debetis eam repꝛehendere.non
ẽ ꝑditio unguẽti( ut uos dicitis)ſʒ opꝰ bonũ
.i.pietatis ⁊ deuotõiſ obſequiũ. VUñ de bono
opere lapidatis eam contꝛa rationẽ ⁊ iuſtiti
az (ſinite illã nũc)ð hoc unguẽto facẽ ꝙ po
terit (ut ĩ die ſepulture mee ſeruet illõ)ſcili
cet quod tũc ꝓ ipᷣa pꝛeparabit.illud eniʒ ꝛeſ
uabit:quia non potuit expendeꝛe. pꝛeuenta

acceleratione reſurrectioniſ mee. Uñ dimit
tenda ẽ minc facere quod tunc facere nõ po

terit.Et illud unguẽtum in loco iſtius nũc ĩ
me expenſi tunc ſeruabit.ł᷑ pꝛecepit ꝑtẽ iſtiꝰ
unguẽti ad ſepulturã ſuaz ꝛeſeruari. Uñ cre
dendũ ẽ quod ipſa hoc fecit edocta a ſpiritu
ſancto.Qꝛ enim cognouerat eum in ꝓximo
morituꝝ.ipſo hoc dicente.ideo unguentum
parauerat cuius paꝛtem nunc expendit. ⁊ ꝑ

tẽ ad officiũ ſepulture reſeruauit(Naʒ pau

peres ſempeꝛ uobiſcum habebitis quibꝰ be
ne facer̃ poteſtis)et recuꝑaꝛe ꝙ mõ neglec
tum ðicitis.me ãt non ſempeꝛ habebitis.ſcʒ
preſentia corpali ad habitandum uobiſcũ ĩ
carne paſſibili.que indiget unctione tali. q̃
ſi diceret poterit recuperare ad benefacien
dum paupeꝛibus.ſʒ non ad unguendum me
um corpꝰ. Soms ⁊ malis loquit ð preſentia
corpꝑis ſui.ſedet enim ad dexterã patris poſt
quam in celum aſcendit:⁊ ſ̃m corpus non ẽ
hic qui preſentia maieſtatis ſempeꝛ ẽ hic.ſi
tamen ad bonos pꝑtines: ſempeꝛ habes xpᷣm
in preſenti peꝛ fidem.ꝑ ſignũ.per baptiſma
tis ſacramtũ.ꝑ altaris cibũ ? potum. Unde
alibi dicit eis.Ecce ego uobiſcũ ſuʒ uſq; ad
ↄſuationẽ ſeculi: quia erit cum fidelibus pᷣ
ſentia ſpirituali ⁊ ſacramentali(.Qð vapieſt

De ſeſſione domini

id eſt ꝙ; notuit(hoc fecituel ꝙ habuit fa
cere ex officio pietatis.hoc fecit in oper̃ die
tatis (pꝛenenit eni ungeꝛe coꝛpus meum in
ſepulturã )meã futuram deſignandã: quia ĩ
hoc facto pᷣfigurauit eâ de ꝓpinquo futurã.
Quaſi diceret.ſinite ut faciat uiuo dum pt᷑:
ꝙ uolet facere mortuo:ſʒ non poteꝛit unde
Alchu.ſignificat ſe mortuũ ⁊ ad ſepeliẽduʒ
aꝛomatibus eſſe ungendu. Ideo Maꝛie cui
ad unctionẽ mortut corꝑis pᷣuenire non lice
rer. donatũ ẽ uinenti adhuc impender̃ obſe
quiũ:ꝙ poſt mortẽ celeri reſurrectõe pᷣnẽta
nequiret. vnde ? Theop. Pꝛeuenit ea q̃ſi a
deo dueta ungere corpus meũ.in ſignum ſe
pultuꝛe futuꝛe.in quo ꝓditorẽ ↄfundit ac ſi
ei diceret.Qui ↄſcĩa mulierem ↄfundis.q̃ ĩ
ſepulturã coꝛpus meũ ungit:⁊æ teipᷣm non 2
fundis.ꝗ te in moꝛtez trades ( Mittens enĩ
bec unguentuz ̊ᷓ in coꝛpus meuʒz. ad ſepelli
endũ me fecit x ꝑ h̊ meã ſepultuꝛà pᷣfiguꝛa
nit.Qõ uos putatis eſſe ꝑfectõeʒ unguenti.
officiũ ẽ ⁊ ſignificatio ſepulture. Miſteriuʒ
ẽ ꝙ agitur in quo mors ⁊ ſepultura mea ci
to fieꝛi ſignificat᷑. In ꝓxĩo.n.paſſurus ſum.
ideoq; q̊ mihi obtulit að ſepeliẽduũ. Nec mi
ꝛuzʒ ſi me unguẽto ꝑfuõrit: ⁊ mihi bonù odo
⁊c᷑ fidei fue dederit: cuʒ ego ꝓ ea mox fuſu
rus ſuz ſangninẽ meũ.⁊ datuꝛuſ aĩaʒz meaz.

Pcientia g̊ dñi aꝛguit iudã.anaꝛitie ⁊ nõ

paupeꝝ cã dixiſſe ꝙ dixit:ſʒ obſequiũ Ma
ꝛie ↄmẽdanit.oſtendens ꝙ eſſet moꝛiturus:
2 ad ſepeliendũ aromatibꝰunguendus.Tũc
dixit eis ieſus opus B ↄmemorandum. ĩ dul
cedinem memoꝛiã eius.i.ad laudẽ eius reci
tandũ tanqᷓ; factũ uirtuoſuʒ Cubicunq; in to
to mðo pᷣdicatuz fuerit h̊ euãgeliũ).i:̊ fac
tum mulieris ꝑrinẽs ad xpᷣi euangeliũ.nõdũ
eĩ euangelica erant ſcripta. Quaſi diceret
uos inſipienter eã ꝛepᷣhenditis.ꝓ eo facto p
quo ipᷣa launanda è ĩ uniuerſo mõo. ubicun
q́; pdicatuzʒ fuerit B euangelium.i. ubicũq;
dilatabit ecctia p mm:qꝛ memoꝛiale ſẽpi
teꝛnũ habebit ex q̊ ꝙ mihi fecit. ubi Theo.
ꝓpbhetat ãt dñs ↄſequenter duas ꝓphecias.
ſ.ꝙ euangeliũ eius pᷣdicabit ĩ uniuerſo mũ
do:⁊z ꝙ opus muliẽis laudabit᷑. Pec Theo

philus.Et Gq̊ dñi dictũ iam pʒ adimpletuz

Ubi Beda.Notandũ aũt qꝛ ſicur maria glo
riam adepta ẽ toto orbe.quocunq; eccleſia

ſancta diffuſa ẽ.de obſego ꝙ dũo pia deuo

tione exhibuit: ita ecõtraꝛio.ille ꝗ obſeꝗo
eius detraheꝛe temeraria lingua ñi timuit.
perfidie nota longe lateq; infamatus ?

deo ſimul atq; hominibus meꝛito factus

eſt exoſus: ſed dominus bonum lauðoe di
gna remunerãs futuras ipij ↄtumelias tacẽ
do pᷣteꝛijt.hee Beda. Nihilominus tñ ⁊ iu
pas idignatemãiſit. ⁊ inde pditõis cãz ⁊ oc
caſionẽ aſſũpſit. Pinc habemus argumẽtũ
ꝙ maius bonũ qũq; obmittendũ ẽ.ꝓ minori

ſuper aſſinam.

bono quod iteꝝ recuꝑari nõ poteꝛit.Et pre
fert᷑ hic bonũ ꝙ uidetur minus: ei ꝙ uidet᷑
maius.in geneꝛe dico:nõ quo ad caritatẽ.
Ubi ſciendaũ ꝙ młta bona opeꝛa ſunt.de ꝗ
bus ſi peteret᷑ ↄſilium anq; fiant.nõ ↄſulere
mꝙ fieꝛent.qr foꝛte poſſent fieri meliora.
poſtqᷓ; tñ iam incipiunt fieꝛi.non ſt phibẽda
Et ſʒ Crĩᷣ. Yorte ieſus anteqᷓ; effüderet un
guẽtũ eligiſſet potius illud dari paupibus.
nunc vo qꝛ iam factuʒ erat expꝛimit dicens
ſinite illã. Itẽ qnq; faciendũ ẽ illð ꝙ ẽ minꝰ
neceſſariũ.⁊ põt pᷣponi magis ne ceſſario.ſt
ꝛemanet locus implẽdi ꝙ ẽ magis neceſſaꝛi
um pᷣſeꝛtĩ ſi tollat᷑ locus faciendi id ꝙ ẽ mi
nus neceſſaꝛiũ.⁊ ĩmineat caſus ꝙ illõ mius
neceſſariũ nõ poſſet ałs recuperaꝛi.⁊ iõ foꝛ
te dñs ꝓmiſſit ſic fi.uñ ⁊ dixit ꝙ pauꝑes ñ
aũt ipᷣm ſꝑ habeꝛẽt. In hoc aũut ꝙ dicit pau
peres ſemꝑ habetis nobiſcum.datuꝛ intelli
gi familiaꝛitas quam diuites debent haber
ad pauperes:quia paupeꝛes maxie facti ſt
pꝑ diuites. Cuca iſta anſhel. Ad ſoroꝛẽ ſuã
ſcribens ſ dicit. Saudete queſo huic inter
eſſe ↄuiuio.ſinguloꝝ diſtigue officia. Mar
tha miniſtꝛabat. duiſcũbebat lagzarus.ungit
maria. hoc ultimum tuum ẽ fꝛange ibi ala
baſtrũ coꝛdis.⁊ ꝗeꝗd amoris. ꝗcꝗd deſide
ꝛij.ꝗegd affectionis habes.totum effunð ſu
per caput ſponſi tui.adorans in hoĩe deum
⁊ in deo hoĩeʒ. Si fꝛemit ſi murmurat. ſi in
uidet ꝓditor. ſi perditionem uocat öuotõez
uõ ſu tibi cuꝛe. Phariſeus murmurat inui
dens penitẽti. Muꝛmurat iudas de effuſiõe
ungnenti:ſʒ iudex accuſatõem non ꝛecipit.
accuſatam abſoluit. Sinite ingt illã. bonũ
eniz opus operata eſt ĩ me.laboꝛet maãtha.
paꝛet hoſpitium ꝑegꝛino.eſurienti cibum.ſi
tienti potũ.ue ſteʒ algẽti.ego ſolus Mãthe
⁊ illa mihi totum preſtat quod habet.a me
Qcꝗqd optat expectet. Pec Anſhel. Cõſpice
igituꝛ dðnñm ieſum cenantem in domo ſymo
nis:cũ illis amicis ſuis.qꝛ foꝛte ↄſanguinei
multũ domeſtici eꝛant eiuſdem Simonis
⁊ conuerſantem cũ eis paucis diebuſ.ſ. uſq;
ad tẽpus paſſionis fue:ſed ampliuſ in domo
Marthe. Hec enim domus erat ſuũ refugi
uʒz ſpeciale ibi cũ diſcipulis ſuis comedebat
⁊ dormiebat.ibi ⁊ mater eius cum ſororibꝰ

quieſcebat:quã omnes multum honorabãt

⁊ maxime magdalena que eã ſemꝑ aſſocia
bat.nec ab ea ullatenꝰ recedebat. Lazarus
Oppe ⁊ Mãia magdalẽa ?⁊ Martha:ex pr̃e
⁊ matre geniti inſignes ⁊ diuites fuer̃t:⁊ la
Zaro pars eoꝝ que in hierufalẽ parentes ha
buerãt.ſ.quoſdã uicꝰ ? Maria magdalũ ca
ſtellũ ſeu oppidũ galilee ad duas leucas de
bethſayda contꝛa meridiẽ.⁊ ſecundo milia

rio a ſtagno genezareth. ? Marthe betha

nia in prẽ de hereditate parentũ ceſſit ⁊ ue
nit ſed tamen ꝑꝑ boſpilitatis gratiam: ſimul

it( uener
cogſcere oterit uu
ie um ti ſen) e un lzun
tat. In hoc imnultin aupt
ereter
teꝛ pſum ieſum reuereit
nigerent laʒax ſuſc tatũ.
Peimo qula ilud quod fae
ducherant. ualde miabile
liteꝛe geſgeꝛant. ſco ge ſy
fferente. aliquis de glia uit⸗
ſe cuius cognitionis deſideri
inatu. Curioſtas tamen mag
iͦcaritas nec tamu amore
tum admiratoe r ſcut ſe
odet. nona idene 1 audin
la curioſtas mala noner
ducipoteram. os eſ
obediemis anie domum.
ueniſſe: ueniam illuc co
propteꝛ hominẽ tm quẽ
mus ſed in uitam bonaz
d uiſonẽ ieſu pueniam⸗
Neincipes ſaceroru )do⸗
tlone gorie röj 70
Aorie xpi int 1az
occlltidu miraculai⸗⸗
lam mnmifacnläſqin
ſllum abidant. cgededa
ſigno mayio zinanet
eedantmmanfeſte de

uificauerat .
4 .

en un
N Ne 19.
gicdenn
npledee

e,In hoc güt glinnn
tis uobiſun guuin
nam diuites geben Pabe
aupenes nanie iſſt
ia anſbel As ſornel
baucere ueſo huuc inter
or iſt gue ofſcn, Mx
ſcibebor ns ugt
thum & oſe ihiala
Mamons. gogg gerde
babes. totum efund ſu
doruns in hoie denmn
mit ſi murmurat. ſ in
tonem uocat duotoez
riſeus wurmurat inut
Nurg indes de efeſthe
nanden oed.
Sirie wg Wa. doni
AKiweAadcner wärhn.
gind curient chun
zalgeti ego ſons Mͤre
wreſtat guod habet 4e
aet dee Anbel Loͤiee
cenanten in hno ſn
u ſuis g tete ſangnine
aant eiuſcenn Gimots

—

Secunde partis

eũ martha manebant qꝛ ipſa prudentioꝛ ad
diſpenſandũ erat.⁊ ideo etiam in receptiõe
domini ſola.aliquãdo martha legitur nomi
nata. Conſpice etiã ipam dñam qꝛ de dilec
tiſſimo filio ſuo timore ꝑterrita erat nec ſe
ab eo illo tempore ſeperabat.Et cum dñs ðᷣ
fendẽs magdalenam a murmure pꝓditoris:
dicens.mittẽs hec unguentum hoc in corpꝰ
meũ.ad ſepeliendum me fecit. an ñ credis:
ꝙ huius vbi gladiuſ matris animam pꝑtꝛanſi
ret.Quid enĩ de moꝛte ſua expꝛeſſius diceꝛe
poteꝛat.Similiteꝛ ⁊ omnes alij erãt ꝑterriti
⁊ anxijs cogit atõibꝰpleni.colloquentes adĩ
uicẽ unꝰ cu altero hincinde.in oꝛe illoꝝ qui
hñt dura ⁊ adnerſa tractare. Cõpateꝛe ipᷣis.
⁊ tũc libẽteꝛ cũ eis ↄuẽſeris ¶ Cõgnouit g) ꝑ
p fam publicã (turba multa ex iuõiſ)ꝗ ex
tota terra uenerãt ad diẽ feſtũ(qꝛ illic)ſ.in
bethania(eſſet )ieſꝰ bethania eĩ ppe hieru
ſalẽ qᷓn ad duo miliaria erat. ⁊ iõ defacili B
cogſcere poterãt(⁊ uenerũt )illuc(nõ ppt᷑
ie um tm̃.ſe)ꝛÿr(ut laʒarũ niderent) ſuſci
tatũ. In hoc innuituꝛ duplex cauſa. una pp
teꝛ ipſum ieſum reuerẽteꝛ uiſtandũ.alia ut
uſderent lazʒaꝝ ſuſc itatũ.⁊ hoc propteꝛ duo
Nꝛimo quia illud quod factum circa ipſuzʒ
audierant. ualde miꝛabile eꝛat.⁊ hoc hoĩeſ
uideꝛe deſideꝛant.ſcõᷣo qꝛ ſperabant laʒaro
rferente.aliquid de alia uita ꝑciper̃ ? audi
re cuius cognitionis deſiderium hominiſ eſt
inatũ. Curioſitas tamen magis eos adduxit
qᷓ; caritas.nec tantũ amore ducebant quan
tum admiratiõe qꝛ ſicut ſe cupiditas hoĩuʒ
habet.noua uideꝛe ⁊ audiꝛe cupiebãt.ſed il
la curioſitas mala non erat ex qua ad fidẽ ĩ
duci poterant. Nos eõ ſi cognoſcimns ieſuzʒ
obedientis anie domum.in qua inhabitet ĩ
ueniſſe: ueniamꝰ illuc contemplatione. non
propteꝛ hominẽ tm̃ quẽ in aĩa ſuſcitatũ uið
mus ſed ut nitam bonaz imitemur: ⁊ ꝑ hoc
ad uiſionẽ ieſu pueniamꝰ(¶ Cogitauerunt ãt
pꝛincipes ſacerdotũ Idolentes ð̊ manifeſta
tione glorie xpᷣi(ut azaꝝ interficerẽt Jad
occultãdũ miraculũ(qꝛ multi) ex iudeiſ(pꝑ
illum abibant. ⁊ credebant in ieſum) ↄuicti
ſigno maxio.⁊ inducti ad cꝛedendũ. In quo
uidebantuꝛ manifeſte deo obuiare.ipᷣe eĩ ui
uificauerat Caʒaꝝ ⁊ iſti nolebãt occidꝛe eũ
ex quo ⁊ maxia patet malignitas eorũ. Stł
ti ⁊ maligni iudei eũ occideꝛe uolebant:quẽ
nupeꝛ dñs ſuſcitauerat:ac ſi iterũ eũ ꝛeſuſci
tare n poſſet Unñ Aug. O ſtulta cogitatio c
ceca ſeuitia.Dominꝰxpᷣs ꝗ ſuſcitare poteꝛat
moꝛtuũ:non poſſet ſuſcitare occiſum. E cce
utꝛũq; fecit dqñs:⁊ Lazaꝝ morruũ:⁊ ſeipſuzʒ

ſuſcitauit occifum. Ubi ⁊ Qꝛip. Nullũ ãt mi

raculũ xpᷣi eos ita furere fecit:B enĩ mirabi
lius erat.⁊ corã multis factũ ẽ:⁊ erat inopi
nabile. morruũ quadriduanũ uidere ambu
antem ⁊ loquentem. Oro.

Capitulũ.xxdi .

Omine ieſu xpᷣe quip oĩ mũdo paſ
ſurꝰuenire: ⁊ moraꝛi ĩ bethãia iðſt
H in domo obedientie.⁊ ibidẽ cenar̃

uoluiſti ac caput ⁊ peõs tibi ungi
pmiſiſti.da mihi ut in vᷣa obediẽtia pſeueꝛã
do.ꝑ hac tibi refectõz facere mereaꝛ ſpũalẽ
qꝛ tu in nr̃a delectaꝛis:⁊ quodãmodo paſce
ris obedientia.ac ẽt me ibidẽ caput tuũ ⁊
pedes ungere.caput ꝗdẽ diuine uiꝛtut᷑ tue
potentiã digna reueꝛentia:⁊ laude confiten
do.peõs ueꝛo aſſũpte huma nitatis miſteria
ſimilit᷑ digne ſuſcipiendo: uel caput te xpᷣm
uener ando.⁊ pedes tuis fidelibꝰ obſequẽdo
ut tuã gratiã ↄſequaꝛ ſic agendo. Amen.

de ſeſſione domini ſupeꝛ pullum ⁊ aſinan
Capituluz. xxvi⸗

Requentabat᷑ miſteria implebã
tuꝛ ſcriptuꝛe ꝑ dñm ieſum inſtate
Epore quo uolebat ꝑ ꝓprij ſagui
nmis effunſonem. mundo confeꝛtr̃ re
mediũ(Igit in cra ſtinum) i.in die ſequenti
.ſ.dnica ſũmo mane ꝑauit ſe ad eundũ i hie
ruſalẽ.nouo ⁊ incõſueto mõ:ſʒ ſicut fuerat
ꝓphetatũ. Imminente itaq; paſchali tẽpo
re quo ĩmol abat᷑ agnus.ipᷣe tanqᷓ; ueꝛꝰ agnꝰ
ad locũ paſſionis acceſſit.ꝓ ſalute mũdi uo
luntarie iĩmolandꝰ:focto oſtẽdẽs ꝙ erat pa
ratiſſimus ſe hũiliare ⁊ obedir̃ nſq; ad mor
tem ↄtẽptibiliſſimã ⁊ acerbiliſſimã ꝓ oĩbus
Scõm Bedaã. Preceptum legis erat: ut de
cima luna primi menſis.agnꝰ ſiue edus ĩ do
mo recluderer᷑ uſq; ad decimã lunã eiuſdezʒz
menſis:qñ ad ueſperã ĩmolab atuꝛ. Uñ ⁊ ue
rus agnus ex omni grege ſine macula electꝰ
ꝓ populi ſanctificatione ĩmolandꝰ.ante qui
q; dies.i.decĩa luna hieꝛoſolimam aſcendit
ut ſic vitas figure reſpõderet.Cũq; dñs ieſꝰ
ꝑgere uellet mateꝛ ut credituꝛ ꝓ affectu euᷣ
retinebat. Silłiteꝛ ⁊ diſcipulis ⁊ alijs ĩtolle
rabile uiõbat᷑.ꝙ illuc iꝛet:⁊ ut poterãt euz
retrahebant.O deꝰ qũo diligebãt eũ. ⁊ qũo
erat eis amaꝝ quicꝗd lederet ipᷣm. Jpſe vo
alit᷑ diſpoſuerat ꝗq uniueꝛſoꝝ ſalutẽ ſciebat
Cepit igit ire:⁊ illa ꝑua ſed fideł diſcipuloꝝ
comitiua pꝰipᷣm ĩt᷑cedere (Et uẽit bethpha
ge)in medio itineriſ:que erat uiculꝰ:ſeu uil
la pua ſacerdotũ in latere ⁊ deſcenſu ſeu de
cliuio montis oliueti vſus hieruſalẽ. diſtãs
uno miliario a bethania.que ẽ ĩ alio latere
mõtis eiuſdẽ:⁊ uno a hieruſalẽ uñ bethpha
ge locus ſacerdotum bene domꝰ bucce:ſeu
maxillaꝝ inteꝛpꝛetat᷑:qꝛ maxilla ꝓpᷣa eꝛat ꝑſ
ſacerdotũ ĩ lege.quoꝝ erat pᷣdicar̃ ⁊ vᷣbũ dᷣi
proponere. Saceꝛdotes enĩ ꝗ ꝑ ebdomadaʒ
ĩ tẽplo deſeruiebant. ↄpleto officio uiciſ ſue
illuc ad manendũ diuertebant. ubi ẽt peco
ra ſua alebant.licet enĩ ñ habebant heꝛedi
tatẽ ad excolendũ habebant tam agno⸗ ad
2

De die palmaꝝ quo

nntriendũ aĩalia. ad manendũ tpᷣꝛe quo ſi
uacabant cultui diuino in hieruſalezʒ. In B
ꝙ dñs nenit in montẽ oliueti. ſignificat᷑ꝙ ꝑ
ſolã pietatẽ ueniebat ad paſſionẽ ⁊ non per
neceſſitatẽ. ̃ᷣm Hieꝛo.iſte mons uocat᷑ mõs
olei criſmatis ⁊ luminis.in quo ſignificatur
tꝛiplex effectus dñice paſſiõis.ĩ oliua uenia
idulgẽtie.ĩ cꝛiſmate unctõ gre.i lumie ſolẽ
dor gloꝛie: Ibi g qñs expectans(miſſit )inð
„(duos diſcipulos) ſᷣm Criᷣ.⁊ gloſaʒ hi fne
runt Philippus ⁊ Petrus quoꝝ pᷣmus ſama
ꝛiam q̃ſi aſinam. ſcõus coꝛneliuʒ quaſi aſine
pullũ adduxit. Cales.n.debẽt mitti ad pᷣdi
candũ.ſ.ꝗ hñt agnitionẽ neritatiſ ſeu ſniazʒ
ad intelligendũ ⁊ ſplendoꝛẽ honeſtatis ſeun
atiaz ad docendũ. Petrus eĩ interpᷣratuz
agnoſcens. Philippus os lãpadis. Miſit ãt
diſcipulos qĩ diſciplinatos.pꝑ edificationeʒ
exempli:ſʒ duos ꝑpꝑ firmitatẽ vbi: qꝛ in ore
duoꝝ uel tꝛiũ ſtat oẽ vum.⁊ płibus alijs ðᷣ
auſis deſtinanit hunc numeꝛzum ſicut ⁊ bi
nos miſit ad pᷣpicãdũ. Un Piero.miſit duos
pꝑ ſocietatem. ꝑꝑp duplicẽ humilitatẽ cõdiſ
? corꝑis.⁊ pꝑ duplicẽ geminã caritatez dei
⁊ ꝓximi. Et iteꝝ. Siue ꝑpꝑ theoꝛicà ⁊ practi
cam.i.ſciaʒ ⁊ oꝑa.uñ ⁊ Beda. Recte autẽ
duo mittũt᷑.ſiue ꝑpꝑ ſcĩiam ueritatis ⁊ mũdi
tiam opeꝛis.ſeu pꝑꝑ gemine dilectionis ði ni
delicet ꝓximi ſacr̃m toto orbe pᷣdicanduʒ.
nnõ ẽt Cꝛzipᷣ. Duos aũt miſit apoſtolos:quia
ꝓ duo geneꝛalia mandata omne genus hoĩʒ
ðͤ peco abſoluit᷑.Qualia diliges dñʒ ðᷣuᷣ tuũ
ex toto coꝛõ tuo:⁊ ꝓximũ tuũ ſic teipʒ. In
bis quobꝰ oẽ pcẽʒ expellit.⁊ oĩs iuſticia ↄ
ſũat᷑. Aut cete illa duo.Qð tibi ñ uis fiẽi al
teꝛi non feceꝛis ⁊ ꝙ uultis ut ſaciant uobis
hoĩes:facietis eis:⁊ uos ſimiliteꝛ. Uñ ⁊ re
migins. Duos quippe miſſit ꝑꝑ duos oꝛdĩes
predicatoꝝ miſſos iudeis ⁊ gẽtibꝰ. ſiue duo
funt pᷣcepta caritatis.ſiue pꝛopter duo teſta
menta. ſiue pꝛopter litteram ⁊ ſpiꝛitum Et
dixit eis. Ite in caſtellum)).ſ.in hieꝛuſaleʒ
¶ ꝙ contra uos ẽ).i.coꝛam uobis ẽ ⁊ uobis
ex oppoſito poſtum. ad radicem alteriꝰ mõ
tis.ſ.ſyon:hoc ẽt dicit ꝙ ↄdictionẽ futuraʒ
in hieꝛuſalez õ apoſtolos pꝛeuidebat. Et di
cit caſtellũ:qr uſus ſacre ſcripture ẽ aliquã
do caſtellũ ꝓ ciuitate ⁊ ciuitatẽ ꝓ caſtello
ponere. Uiei dicituꝛ caſtellum pꝛopter loci
ſitum ⁊ foꝛtitudinem:qꝛ tꝛiplici muꝛo ac ꝓ
pugnaculis ⁊ fõtalicijs ad modũ caſtri clau
ſa eꝛat hieruſalem. Uel uocat eã ſic deſpec
tiue. iam enim nomen ciuitatis amiſeꝛat:
quia ex libeꝛtate temporali in ſeruitutem
gent ium zedacta ⁊ romanis ſubiecta eꝛat.
tem de libeꝛtate ſpnꝛituali ꝛedacta eꝛat in
eruitutem peccatoꝛum: ⁊ de fꝛequentia po
puloꝝ in paucitatẽ habitatoꝝ. ⁊ ideo dr̃ di
minute caſtellũ. Itẽ non uocat. hieruſaleʒ
ciuitatẽ qꝛ ñ eꝛat ibi ciuiũ unitas:ſed multi

dominus ſedit.

plex diſcoꝛdia ĩter eos:ſʒ uocat eâ caſtelli
qꝛ munita erat armis malicie ð xpᷣum. (Et
ſtatim).ſ.ante portã ⁊ ĩtroitũ ciuitatis (in
uenietis aſinã ⁊ pullũ eius:ſupeꝛ queʒ nullꝰ
ſedit) ĩ biuio ⁊ loco publico alligatos: ⁊ ad
miniſteꝛia paupeꝝ deputatoſ. Mos quippe
erat ĩ illis regionibus:ut in ſingulis ciuitati
bus ⁊ uinculis.aſinus uel quodlibzʒ aĩal ad
opus uel ad ſedendũ aptũ pparatũ habeꝛet᷑
ꝓ pauꝑibus:quiꝓpꝛia iumenta non hẽbãt:
⁊ ſi cui neceſſe ẽ opere ł itinere unius diei:
eo uteꝛetuꝛ de cuiꝰ ſuſtentatõe habitatões
uꝛbis cõiteꝛ cogitabãt.ſʒ cũ quis eo uteba
tuꝛ p tpᷣre illo pabulũ ei dabat.⁊ poſt nſum
ad locũ determinatũ ꝛeducebat. Mos igit
iſte tunc hieꝛoſolimis ſeꝛuabat᷑.ubi in loco
publico ligata erat aſina:⁊ cũ ea pullus:ꝗ
ꝑpiter ad oꝑa cõmunia nutriebãt᷑.nõdũ eniʒ
Aſqᷓ; eũ aſcenderat:⁊ q aſina utebatr᷑ utriq;
de pabulo puidebat(ſoluite ⁊ adducite mi
bi) vbi Cꝛiſ.Ecce igit᷑ q; humile ⁊ contẽpti
bile ani al xpᷣs rex ꝛegũ elegit ad inſidendũ
cum hieruſalẽ ingꝛedeꝛet᷑ (Et ſi ꝗs uobis a

liquid dixeꝛit.dicite qꝛ dñs).ſ.oĩuz (hiſ opꝰ

hʒ. ⁊ ↄfe ſtim) ſine Zdietione (dimittet eos))
dicit eĩ Cri.ꝙ vtus xpᷣi mouit ⁊ pᷣꝑauit coꝛ
dni.i.cuſtodis illoꝝ aĩaliuʒ: ut mox ad uer
bum eoꝝ daret eis qᷓ;uis ignotis. miſtice ca
ſtellũ mundus diſcipuli uero predicatores
mundus vo ẽ contꝛa pᷣdicatoꝛes:qꝛ munduſ
amat diuitias. honoꝛes.⁊ delitias.eõ pᷣdica
tores pᷣdicant pauꝑtatẽ. abiectõem. ⁊ aſpe
ꝛitatem. Aſina populus iudaicus ꝑꝑ ſtultici
am. pulus populus gentilis pꝑ laſciuiam ⁊
pꝓeccandi cõſuetudinẽ. Dicit g diſcipuł. Ite
ad pᷣdicatõis officium.ad ſacr̃oꝝ miniſteriũ
I caſtellũ.i.ĩ mundum qui mult ipliciter im
pugnat deũ.ſ.eꝛꝛoꝛibus ĩ ĩcꝛedulis. fictõibꝰ
ĩ hypocꝛitis uoluptatibꝰ ĩ ĩpudicis.uanitati
bus ĩ ſuꝑbis cupiditatibus ĩ auaris ⁊ ambi
cioſis.vñ Johãnes. Totꝰ muùdus ĩ maligno
i.ĩ malo igne poſitus ẽ.Qð ꝗ uos ẽ diſſimi
ILi ↄuerſatõe:tumida mentis obſtinatõe. pu
dibunda oꝛis obiurgatõe.Et ſtatĩ iuenietiſ
qꝛ ſine magna ſolicitudine querendi: afinaʒz
alligatã ⁊ pullũ cum ea:quoꝝ ſᷣm gloſam.
unu ad iudeos.ſ.aſina. alteꝝ ad gẽtes.ſ.pul
Lrfeꝛt Igit iuða vᷣz ðũ:⁊ ĩ ſpũalibꝰmr ẽ gẽ
tiũ:qꝛ ð nõ exiuit lex.E cce triplex ĩiuria ⸗
ditõis pẽoꝝ q̊ͥ d nos monẽ ad q̃rẽdũ.beſtiał
ſititudo aꝛ ð boie ium̃tũ ẽ factꝰ:⁊ iõ dic aſi
naz ⁊ pullũ eius:ſpirituał ligatõ.qꝛ de libe
ro factus ẽ captiuꝰ.⁊ iõ dici alligatam tał
multitudo.qꝛ ſtultoꝝ infinitus ẽ numerus:
7 iõ dicit ſtati ĩuenietis.ibiq; enĩ occununt
pctores. Ut aut dicit riſ. Pꝛopteꝛ quaſdã
ſimilitudies aĩalibus his aſſ imilati ſunt ho

mies. deũ uel ði filiũ ñ cognoſcentes.ẽ eniʒ

aial hoc ĩmundũ. rude. ſtultuʒ. ⁊ ĩfirmũ.ſic
fuer̃t holĩes ãte xpᷣi aduẽtũ.⁊ alligati pꝛaua

oranium cuno
beggignmſüm
ſtra 9uerſatden nrm d
ſtin id e ine 5radide din
to mandato ſupioris.
hio T ſuis apoſtolis:ac ſne
rii.pot dici coꝛ hominis
exculationibus, jft muuls
leu munitu/ac per tureim e
dodurations,* geri ptina.
jin eoligata eſt aia uincn
lia pullus aſcinus affect⸗
ſ duo diſcipuli ſunt timor?
usq aſmna 1 pullu ſolunnt. d⸗
odſolgum: d dſim deſuper ſtr
gere facium. du eide animi
2 GConis undaum. di Ceiß.
natchaddlict enoris uneer
berer udentem ue qno
hoies amec pectemus i
buꝛiü ſi uonmus ſequi ue
i. Quod ſi emel peccan
nos opibus eius. lam oio
naloſim. Krlſat
Gctlo lluc uctt ubite
endätin guxil
non guult agit.ſz gofal

n eop eſcer.

Celeeet (Erſigs hobiga
ſeꝛ ſ) oin hbiſoy
zulenne cinnet ep
rpi nouit r ipauit c
iylinz ur ot muer
ms igroris, miltce ca
llli uero precicatores
dicatores: 9: munguſ
8. delitigs. e) hdica
ne adiecdema aſbe
s imdaicus doſclud
Venrdis dolaeigiann
Re Den en Ne
um adſacror inſſietil
Aum qnmltiglcſerin
aidrs igedlli i
tunb'iipucicis offtaun
iitanbusi aucn k anbl
. Lor nict nl n
ſue ) obe
a mentis obctinatöe. P

rgnie Etſ uenin

jcinudine guerendi „afnez

—

1

Secunde partie
töſuetudine peccati.ꝙ uinculũ foꝛtius ẽ ee

teris qꝛ licet alia uĩcula uetuſtate putꝛeſct
& corꝛũpantuꝛ.uinculù tñ peccati ſua uetu
ſtate foꝛtiſicatu:.ſuꝑ quem nemo ſedit: qa
nulli uult obedire.ſoluite monitis uſis,. ab

erroꝛibꝰ? peccatis enodando ⁊ extꝛahẽdo ⁊

ſolutos oſtendendo.⁊ adducite mihi ĩ fiöd

moꝛibꝰ ifoꝛmãdo:ut ſoluti a uinculis me ſe
quantuꝛ imitando.ſicut eĩ auis que portat
ſecũ uinculà nõ põt bene ad pᷣdam ſnã uola
re nec etiã poſt predam ſuam poteſt currer

canis nincutatus: ſic nec peccatoꝛ p? xpᷣm ui

culo peccati ligat.⁊ ſi quis uobis aliꝗd di

rerit impedire uos uolens.dicite qꝛ dominꝰ
omnium cui omnia ſeruire debent. his opꝰ
habet ⁊ operam eoꝝ deſiderat. non pp ſnazʒ
neceſſitatẽ: ſʒ ꝑꝑ noſtꝛã utilitatẽ.uult eĩ no
ſtrã ↄuerſatõem ꝑꝑ nr̃am ſalutem. Et confe
ſtim id ẽ ſine Stradictõe dimittet eoſ:cogni
to mandato ſuꝑioris.¶ Moraliteꝛ caſtellũ
dño ⁊ ſuis apoſtolis:ac ſue gratie muneꝛibꝰ
jriũ.põt dici coꝛ hominis pct᷑oris ꝛationis ⁊
excuſationibus.q̃ſ muꝛis ⁊ ꝓpugnaculis )ʒ
deũ munitũ.ac peꝛ turꝛim elatòis:⁊ ꝑ muꝝ
obdurationis.⁊ pꝑ ſerã ꝑtinacie firmatũ. Añ
na in eo ligata eſt aig nincuł peccatoꝛũ pᷣpe
dita.pullus laſciuus ẽ affectꝰ lubricuſ à ma
lꝰ.duo diſcipuli ſunt timor ? amor ordina
tus ꝗ aſinã ⁊ pulluũ ſoluunt.dum ea peccatiſ
abſoluunt:⁊ dũm deſuper ſtratis ueſtibuſ ſe
dere faciunt.dũ eâdẽ animà oibuiꝛtutibuſ
⁊ donis imbuunt. Uldi Crivᷣ.Ligata erat aſt
na i.dyabolici erꝛoris uinculo ĩpedita: ut ñ
heret livertatem ire quo uellet. Nam omes
hoĩes anteq; peccemus libeꝛũ habemus aꝛz
bitꝛiũ ſi uolumus ſequi uolũtatẽ dyaboli an
ñ. Quod ſi ſemel peccantes obligauerimus
nos oꝑibus eius.iam oĩo nr̃a uirtute enade

re ñ poſſumꝰ. Sed ſicut nauis fracto guber
aculo illuc ducit᷑ ubi tẽpeſtas ipuleꝛit: ſic
⁊ homo diuine gre auxilio ꝑduiẽ pᷣ peccatũ

non ꝙ uult agit.ſʒ ꝙ dyabolus uult.Et niſi
deus ualida manu miſeꝛicordie ſoluerit eũ.
uſq; ad mortẽ in pccẽoꝝ ſuoꝝ ninculiſ peꝛma

nebit. Ergo noſtꝛa qdẽ uolutate ⁊ negligen

tia alligamuꝛ.per dei miſericordiaz abſolui
muꝛ. Et ſic hõ pꝛiuſq; peccet:libeꝛum habzʒ

arbitꝛiũ.utrũ uelit ſub regno eẽ dyaboli:cũ

antem peccando tradidit ſe ſub regno iſꝰ.

iam ñ põt de poteſtate eius.ſed pᷣma uolun
tas eius i neceſſiratẽ ↄuertituꝛ.Et hoc ẽ ꝙ

homines ſeculares ⁊ peccatoꝛes dicer̃ ſolẽt
MNunquid uolum eſſe ſancti. Et quis ñ uult

eſſe inſtus: ſed ñ poſſumus: Ueꝝ quidẽ ẽ ꝙ

dicũt: ſed ñ habent excuſationem: q; pmum
potuer̃t ñ ẽẽ ſub poteſtate diaboli ſi uoluiſ
ſent. Poſtquã uero poſueꝛũt thꝛonũ diaboli
ĩ coꝛdibus ſuis.iã ñi põt eoſ de poteſtate dia

boli eripere: niſi ſolᷣ deus. Dec Criv. Unde

Beꝛ. Diff. cilis proꝛſꝰ res.⁊ ſoli diuine uirtu

—

apitulũ.xx vi .

ti poſſibilis.ſuſceptũ ſemel peccati iuguʒ a
ceruicibꝰ ſuis excutere:qm̃ qui facit pcẽm
ſeruꝰ ẽ peccati.nec ẽt liberari poteſt ab iſto
iugo nin ĩ mãu foꝛti. Pec ẽ magna miſeꝛicõ
dia magnis neceſſaꝛia pc toꝛibus.de q̃̊ dicit᷑
miſerere mei deus ſcõm magnam miſericoꝛ
diã tuam:⁊ ᷣm multitudinẽ miſerationum
tuaꝝ dele iniquitatẽ meã. PHec Beꝛ. ſtuõat
ergo leſus a diabolo:ut cito eiꝰ dirrũpat iu
gum:q; tanto facilius:quanto citius eiꝰ do
mi ni euitat᷑ ¶ Hoc ãt totũ factũ ẽ) ut pᷣteꝛ
humilitatis exemplũ ĩ h̊ facto oſtenſuz. etiã
adimpleretuꝛ) ↄſecutiue ñ effectiue (qud
ictũ ẽ ꝑ ꝓphaʒ)Cachariam:dicẽtẽ.( Dici

te filie ſyon) ſ. cluitati hieruſalẽ. ̊ ẽ habitã

tibꝰ in ea (ioli timere)ĩmo exulta ⁊ iubila

ubi dat ſecuꝛitatẽ.⁊ excludit timoꝛẽ hũanũ
⁊ ſeruilẽ (Ecce rex tuꝰ)i.xpᷣs ( unenit tibi mã
ſuetus:ſedẽs ſupeꝛ aſinam ⁊ pullũ filiuz ſub

iugalis)i.aſine ſub iugo ⁊ onere poſite ⁊ do
mite ñ ſuꝑ utrunq; ſimł:ſed ſucceſſiue.⁊ bũ
dicit filium ſubiugalis:qꝛ ppłs gentium exẽ
plo iudeoꝝ credidit:ł a iudeis ad gentes uẽ
bum dñi emanauit. In tali aduẽtu ⁊ tã hu
mili ſignificat᷑ regis clemẽtia:q̃ ſubditiſ ual
de ẽ accepta. Quaſi diceret. Nõ ueniet in fa
ſtu regio ꝑꝑ ꝙ poſſet eſſe odioſus.ſʒ ueniet
i mãſuetudine:ꝑꝑ ꝙẽ magis diligẽdus.o
li g tiere regis oppreſſionẽ.ſed exultãſ agno
ſce regẽ tuũ.mentes regẽtẽ ⁊ ad regnũ celo
rum ꝑducentẽ.ſᷣm Criſ.Conſueuerũt hoies

tiere reges ueniẽtes pptez nouitaſes belloꝝ
⁊ exactõeſ:⁊ ſeruituteſ atq; iniuſta g̃uamia
ſiz noli timeꝛe hieruſalẽ:qꝛ iſte rex ueniẽs ñᷣ
eſt talis:ſed manſuetꝰ*⁊ humilis.ñ in multi
tudine exercitus:⁊ equoꝝ ingrediẽs.ſed cuzʒz

hũili turba aſine inſdẽs. Signuzʒ quippe ad

nent⸗ xpᷣi ĩ hieruſalẽ ad redemptõz ppłi:fue

rat ĩ Kacharia pᷣdictũ.⁊ celebꝛi fama diuul
gatũ uidelicet.ꝙ xpᷣs uenturꝰ erat ĩ hieruſa

lem i paupertate ⁊ huilitate.ſedens ſuꝑ aſi

nam ⁊ pullũ eius.⁊ iõ legiſpiti G̊ nidentes in
ipᷣo completũ. oſtendunt᷑ cõtẽptoꝛes ſue ma
ieſtatis:qꝛ eum ñ receperũt:ſed magis tãqᷓ;
deceptoꝛẽ ꝑſecuti ſunt. PHoc ãt non ſolu ĩple
tum ẽ:qꝛ erat pꝛedictũ ſed ẽt ante pᷣdictũ ẽ:

dqꝛ erat implendũ. Uñ cũ dicit. Ut adimple

retuꝛ hic:ut conſecutiuũ eſt:non effectiuũ.

CLirca hoc ãt ꝙ hieruſalẽ dicituꝛ fila ſyon'ẽ

ſciendu. ꝙ mons ſyon ꝑs ẽ ſublimior cuitat᷑
bhieruſalẽ uerſu s meridiẽ.⁊ aliquantuluʒz ẽt
ad occidentẽ. in quo erat rupes pꝛerupta. q̃
mello uocabatuꝛ:in cuius angulo quodã ⁊
colle ſatis eminẽte:erat arx ⁊ turris hauid.

ad quã mille clipei pendebant. omniũq; foꝛ
tiũ armatura ubi Dauid habitauit. æ eaz ci

uitarẽ Dauid appellauit. Uñ ciuitas hiẽuſa

lẽ Or̃ filia montis ſyon:qꝛ in eo erat foꝛtali

tium ciuitatis.ſ.turris Dauid,defendẽs ⁊ ꝓ
tegens ciuitatẽ ſicut mateꝛ filiã. VUnñ cam᷑
3

De die palmaꝝ qũo dominus

Vrbis foꝛtitudis nr̃e ſyon. Ut g ppheta oẽs
excuſatõem ignoꝛdtie a iudeis auferret. cũ
dñi aduẽtũ pᷣdiceꝛet.ipᷣam q̃titatẽ dũi adue
niẽtis oñdit ac ſi diceꝛet.O uos iudei ꝙ ille
aduẽtus dñi in caꝛnẽ uẽtuꝛus ẽ.his ſignis
gem ueſtꝑ cognoſcite. Cu uideꝛitis eũ ueni
entẽ manſuetu.ñ ſuꝑbũ ſʒ humilẽ ñ armoꝝ
ſplendore teꝛꝛibilẽ: ut quõdam ad neſtram
deſtructõem nabuchodonoſoꝛ ⁊ anthiochꝰ
uener̃r. ſʒ ad reſtauꝛatõem.nõ ut aufeꝛat a
te tpᷣrale regnũ atq; terrenu.ſʒ ↄfeꝛens tibi
ſi credideꝛis celeſte ⁊ ſempiteꝛnũ non ut du
cat te in terrã alienã uinetũ:ſʒ ut ꝛeſtutuat
te in ppᷣa libeꝝ.Quod ãt tu ait tale ẽ ac ſi
diceꝛet. Tuinquã nõ alienus.ñ extzaneꝰ:ſʒ
ꝓpᷣus tibi pꝓmiſſus.ex te natus.⁊ in te nutꝛi
tus.⁊ tibi hoc ẽ ad tuã ſalutẽ ⁊ utilitatẽ ue
niens. uenit inq; tibi non ſibi ſicut pᷣlati mul
ti potius ueniunt ad uiſitandũ ꝑꝑ lucꝝ ſuuʒ
qᷓ; ꝑp ſalutẽ ſubditoꝝ.ſ.ut ſuas ꝓcuratiões
accipiãt.magis quã ut defectus coꝛigant.
Qðõ uero ſubiungit manſuetus ondit ſuã mã
ſuetudinem non ſolum in vbis:ſed õt in ſub
iugali ſeſſione. Un Cꝛiſ. Sciẽs aũt vpheta
malitiã iudeoꝝ:qꝛ odictuꝛi eſſent xpᷣo aſcẽ
denti ĩ templũ.ideo añ pᷣmonuit ut ꝑ hoc ſi
gnũ cognoſceꝛent indei regẽ ſuũ:dicens.ec
ce rex tuus uenit tibi mãſuetus ſupe aſinã
2 pullum eius.Cũ eꝛgo uideritis eum in tẽ
plo iudei:nolite dicere non habemus regezʒz
niſi ceſaꝛem nolite ſuꝑbe agere contra euz:
quia ꝛex tuus uenit tibi ſedens ſuꝑ aſinam.
ſi intellexeris tibi ueniet.ſi non intellexeris
ueniet ) te. Id eſt ſi ĩtellexeꝛis nẽiet ut ſal
uet te.⁊ ſub pedibus tuis ſubiciat gentes.

fedit.fuꝑ pullũ ⁊ aſins 8
KEites ãt diſcipulitãq;ᷓ ueri obediẽtes.noõ

refutauer̃t ofim̃ iit paruũ:ſʒ (fecer̃t ſic pᷣ

Si aũt non intellexeꝛis.neniet ut pꝛedat te

⁊ de templo ſanctitatis expellat:⁊ alia ſpõ

ſam de gentibus caſtiorẽ inducat ĩ eubicu

lum ſanctitatis. Uis cognoſcere manſuetu

dinem uenientis.conſideꝛa ſpm aduentus

eiꝰ. Non ſedet in curru auꝛeo pᷣtioſa puꝛpu
ra fulgens.nec aſcendit ſuꝑp feruidũ equuʒz
diſcordie amatorẽ ⁊ litis:qui glorie iactan
tia pectus hʒꝗ ꝛepletũ:⁊ gaudet ad uocẽ tu
be:ſed ſedet ſuꝑ aſinam trangllitatis ? pa
cis amicã.Nõ aũt uides in ciꝛcuitu eiꝰ ſplẽ
dentes gladios.aut ceteꝛa oꝛnamẽta aꝛmo
ꝛũ terribiliũ. Sed ꝗd ꝛamos ſꝛondentes. te
ſtimonia pietatis ⁊ pacis. Uenit gᷓ manſue
tus.non ut ꝑꝑ potentiam timeꝛet᷑ ſied ut ꝑp
manſuetudine amaref. Pec Cꝛi. Wiſ ice
dicite o pᷣdicatoꝛes.filie ſyõ.i.eccłie militã

gede⸗e

ti. ſcut eĩ hieruſalem dr filia ſyon:qꝛ ab B

mõte ſicut a matre ꝓtegi uidet᷑.ſic eccleſia
militans filie eccłie tꝛiumphantis dr: quia

ab ea ſicut aæ matꝛe ꝓtegitur. Ecce rex tuuſ

uenit tibi. i.ad utilitatẽ tuã: nõ ſuã:ſedens
ſuꝑ aſinà ⁊ pullũ.i.in pᷣcoꝛdijs utriuſq; ppłi
q̃ſi diceꝛet.pᷣdicate mo aduẽtũ xpᷣi ĩ canẽ:

ut cognoſcat᷑ ⁊ credat᷑ ut recipiat᷑ ⁊ colat⸗

cepit ilł ieſus:⁊ adduxer̃t aſina ⁊ pullũ.⁊ ĩ
poſuefr᷑̃t ſuꝑ eos neſtimta ſua:⁊ eũ deſuꝑ ſe
dere fecer̃t) Sic quoq; ut dicit Baſilius.ðᷣ
cet nos ⁊ infima oꝑa pluꝛimo cuʒz affectu ⁊
ſtudio aggꝛedi.ſcientes ꝙ ꝗcꝗd intuitu dei
fit nõ ẽ paꝛuũ:ſʒ dignũ ꝛegno celoꝝ. Ueſti
mẽta apłoꝝ ꝗbus tuꝛpitudo caꝛnis coopeꝛi
tua:⁊ ornata ſeſſio dño parat᷑.apoſtolica ĩ
ſtituta ac exẽpla ac doctrinã vtutuʒz ſignifi
cant ꝗb coꝛda hoĩm iſtruxer̃t: ut deũ habi
tatoꝛẽ hr̃e poſſent.ꝗbns ꝛeceptis a iudeis
T gentibus ſedit in eis xpᷣs:qꝛ niſi aia his in

ſtructa fnerit ⁊ ornata deum ſeſſoꝛẽ hr̃e ñ

meret. Uñ Ber. Dño quoq; ſeſſuꝛo ſuꝑ aſel
lum ueſtes ſuas diſcipuli ſubſtꝛauerũt ſigni
ficantes ſaluatorẽ ſeu ſalutẽ nequaqᷓ; inſið
re nude aĩe.qᷓ; nõ uidelicet ueſtitam ĩiuene
rit doctꝛina ⁊ moribꝰ apłoꝝ. Pec Betʒ. xpᷣs
ergo ſuꝑ aſinam ⁊ pullũ ſedit ꝑꝑ ueꝛitatem
pᷣallegate ꝓphetie q̃ hoc expᷣſſe dicit. ⁊ pꝛĩo
ſedit ſuꝑ añ̃nam. ſecũdo.ſ.poſt aduentũ tuꝛ
be ð hieꝛuſalẽ ſedit ſuper pullũ:ꝗ quia ĩdo
mit ⁊z laſciuus eꝛat:⁊ ſuper eum nemo ad
bhue ſederat.netc ad huc applicatus humãis
uſibus fueꝛat.ꝑꝑ inequitudinẽ ⁊ incõſuetu
dinẽ foꝛſan recalcitꝛabat.⁊ iðo xpᷣs rex mò
ſuetꝰ deſcẽdit.⁊ deinde ſuꝑ aſjnas ſub iugo

domitã iteꝝ aſcendens ſedit. Poc aùt ſct᷑z

E i figuꝛa:qꝛ ꝑ aſinam ſignificabat᷑ populus
iudaicus ꝗ ſub lege laborauerat ⁊ iugnʒ le
gis tꝛaxerat.ac multis uinenlis peccatoꝛuʒ
alligatus erat/ꝑ pullũ ppłs gẽtilis qui iugo
legis ſubiectus non fuerat. nec ꝗs eũ iugo
dñi cohercuerat.ac diuerſis dogmatibꝰ⁊ eꝛ
roꝛibus ſubditus erat.Ad G̊ ̊ xpᷣs ueniebat
ut utꝑq; ppłm ſibi ꝑ fidẽ catholicã ſubiuga
ret.Sedẽs ãt pᷣmo ſuꝑ aſinam. ſᷣo ſuꝑ pullũ

deinde ſteꝝ ſuꝑ aſinã ſignificauit.qꝛ de iuòᷣ

is tꝛanſiuit ad gentes.⁊ iteꝛum ĩ fine mũdi
de gentibus tꝛanſibit ad iuðos ut poſtqᷓ; ple
nitudo gentium intrauerat. omnis iſrahel
ſaluꝰ fiat. Poc miſteriũ etiam notat in oᷣla
tione miſſał.a coꝛnu ad cornu altaꝛis. Vł
Em gloſã.nõ ad lr̃am ſuper utrunq; ĩ tas bꝛe
ni ſpatio ſedit:ſed ſpũaliter intelligẽdum ẽ
ꝛ ĩ pᷣcordijs utriuſq; popłi ſedet.vñ ⁊ Criſ.
ſedet ſuꝑ aſinam ⁊ pullũ eiꝰ:ut ⁊ ĩ iudeis ſe
deꝛet ⁊ ĩ gẽtibus.ſedᷣre autẽ ſuꝑ iumẽta ẽ ᷑
pᷣcõdijs e oꝝ hĩtar̃.ut dicat illis xpᷣs.Tolli

te iugũ meũ ſr̃ uos.⁊ vipᷣte qꝛ mit᷑ ſũ ⁊ hũit

coꝛde.ñ ẽ ãt ↄtrarietas.q Mattheus dicit

aſinã ⁊ pullũ.cetẽi ãt tm̃ dicũt pullũ.qꝛ unꝰ

anq; dicit qð aliꝰtacet ⁊ pᷣtermittit. Mathe
us quidẽ ſcribẽs hebreis hebꝛeoq; eloquio
recte aſinã ⁊ pullũ ꝛefeꝛt ſimł dño adductoſ
ſciebat eĩ notiti ðᷣi uẽturã ad inðos ⁊ gẽteſ

ſqq teteri euãgeliſte ſcribentes eccłie gẽtiuz

Geco ſermone.ſolumõ mentõm pulli faciũt

in equitatura. in. ueſte. 4
tinoi apparatu. Et fm u
guoſdam ſfirmiores eyn ſtete
habef. ? meluri nobis ſupt
ſris ſug equos ? mulos. aut
ſni neceſſe ne: tz ſuffcin anñ
itcegere. tudich eo nece
tu e Jmerroge ar ideds:
Vam delaritrauit diezoſdin
glium dem Citere g dune
Gis ulegif ddi eouiraſe
ſed moih anaſſe Are
gil moxe twapiſſima ode
ſiet d multis platis. g ci
egtant. ? hoc de patrim
nis eccleſtaſticis. boc en
bic eig oſtenſum. Itẽ eſt
fuent rer oſtitut multt
iñlicet regi qnatomin
co quamtominus clerico.
Pb) parumoni) qnätomi
Cfin. Seiſſunbiärge
ut:e tligna tlapiös.
ſiq; ſiec aucif O Crit
* mmagna ſopis hoͤ.giñ

t pulli ſedit h gere
heq bor erzſedee,
ſerico / pol acueni nn
it ſper nllli gliu in
trr ſne eun nerog
tbur aplcims humni⸗
qvituo ne t mncoſuetu
abet, ? bho rio rer mi
e ſug afnaz ſub iugo
ns ſect. oe gut ſetz
n ſignificadat popolus
laborauerat 1 wcrcr
ws winerdts deccndr
Mäe eds e d
fern. der goei iug
Ac dinerſts Ognanere
erar Aaioneniedn
big fee cudalci ibiugt
no ſig afun Foſip li
fni n fenlit arbe iid
tes,t lenmifnne nici
ſditr ad indos 0 de

Becunde partis

qꝛ ꝙ gentiuʒ ſalutẽ ſpecialiteꝛ reſpicit attẽ
dunt. Moꝛalit᷑ ꝑ aſinã põt intelligi eaꝛo nr̃a
pigra.ſtolida.laſciua.ab anteriori ðhilis.i.
ad ſpualia.a poſterioꝛi foꝛtis.i.ad tẽpoꝛalia
pullüũ cãnalis affectꝰ ⁊ uanũ öſideriũ nẽ̃m

q̃ ligãt.i.uoluptatũ illecebꝛis iꝛetiũt᷑.ſʒ ea

ſoluere ⁊ ſubicere debemꝰ. ut deꝰ ibi ſedᷣat.
illiq; dicamꝰ. ut iumẽtu factuſ ſum apud te.
onꝰtaxa ⁊ poꝛtabimꝰ.⁊ econuerſo audiam
empti eſtis pᷣtio magno poꝛtate xpᷣm ĩ corꝑe
ueſtro. Peꝛ illos g̊ ꝗ aſinaʒ ⁊ pulluũ ad xpᷣm
pᷣducebàt.penitẽtes ſignificari pñt ꝗ carneʒ
ſuã dant deo peꝛ mõtificatõez: ⁊ aĩaʒ ꝑ ↄtꝛi
tõem ſicut eĩ ꝑ aſinà caro.ſic peꝛ pulluʒ am

mꝰdeſignatuz. Ad oſtendendà eꝛga ſuã hũi

litatem æ⁊ manſuetudinem dũs ñ ſuꝑ ſuꝑbuʒz
2 feruidũ.ſed hũilis ſupeꝛ humile ⁊ mitiſ ſu
per mite animal ſedit.qr ñ in ſuꝑbis ⁊ aſꝑis
ſed ĩ hũilibus ⁊ ꝗetis tm̃ ꝛequieſcit ũ cuꝛau
uel egꝗs utens.ñ ſcutifeꝛos circuducens. ſed

magnã utilitateʒ ⁊ manſuetudinẽ hic oſten

dens eꝛgo ẽt ĩ exteꝛioꝛibus neceſſe ẽ ut huᷣili
tateʒ pᷣtendas.ſ.xpᷣm ſequi deſideraſ.Igituꝛ
2 in equitatura.in ueſte.ĩ cibo ĩ domicilio.
? in oĩ apparatu. Et ſᷣm Cꝛiſ.qꝛ contigebat

gquoldam ĩfirmiores exiſtẽtes ſubiugati opꝰ

haber̃.⁊ h̊ mẽſurã nobis ſapiẽtie poſuit mõ
ſtras ſuꝑ æquos ⁊ mulos.aut hos ↄiugantes
ferri neceſſe ñ ẽ:ſʒ ſufficit aſno uti.⁊ ultra
ñ pcedere.⁊ ubiq; eo ꝙ neceſſitatiſ eſt ↄtem
tů ẽẽ. Interroga ãt iudeos:ꝗs rex ſuper aſi
nam delatꝰitꝛauit hieꝛoſolimã. Sed ñ utiq;
alium hẽnt dicere qᷓ; hunc ſolũ hec Cꝛiſ.uñ
qñns ñ legit᷑ alibi equiraſſe ł mulũ aſcẽdiſſe.

ſed mõ tm̃ aſmaſſe. ⁊ tũ eadẽ ebdomada le

git᷑ moꝛte tuꝛpiſſima ↄdemnatus fuiſſe. Qð
fiet ð multis pᷣlatis.ꝗ cũ equoꝝ multitndine
eꝗtant.⁊ hoc de patrimonio crucifixi ? bo
nis eccleſiaſticis. Poc enim ẽ ʒ xpᷣi exẽplũ
hic eis oſtenſum. Itẽ eſt õ illud deutro.cuʒ
fuerit rex ↄſtitutꝰ multiplicabit ſibi equos
Si ñ licet regi quãtomin pontifici.Si ñᷣ lai
co quantominus clerico. Si ñ de redditibꝰ
ꝓpᷣ patꝛimonij quãtominꝰ de pr̃imonio cru
cifixi. Sed ñ ſuꝑbiãt ꝗ equis uel curribꝰ ue
hũt᷑: qꝛ ⁊ ligna ⁊ lapis.⁊ alie res uiles ple
rũq; ſic ducũt᷑. Uñ Criv.Quid tibi aꝛꝛogaſ
⁊ magna ſapis o hõ.qm̃ excelſuſ ſuꝑ equum
ueheꝛis:qꝛ te tra hut mulaꝝ quadrige.Et qᷓ
le iſtud ẽ. Nã ⁊ ſaxa ita plerunq; ⁊ ligna ge
ſtant᷑. Specioſa ueſte circũdaris:ſʒ reſpice
cultu ueſtiũ uiꝛtutũ decoꝛe fulgẽtẽ.⁊ uið

. Ris te quidẽ putrefacto iam feno ſimilimũ.

illũ uero arbori admirabiles fructꝰ ferenti
maximãq; pᷣᷣenti cernentibꝰ uoluptatẽ. hec
Cri. conſpice nũc bene ⁊ conſdera quomõ
dñs mundi icedebat. Quãuis ei iuſtiſſimuʒ
foret eum honorari honoris tam̃ tpᷣe talibꝰ

deyxtraaijs ⁊? faleris uſus eſt ⁊ in B ſuo hono

re honorabilem pompã mudi nñ modicũ uitu

Capitulũ.xxxij.

perauit. Non fuerũt ̊ animalia oꝛnata fre

mnis ⁊ ſellis deauꝛatis ⁊ faleris ſericatis.mor

ſtultitie mundiał:ſes quibuſdã uilibꝰ pãnis
⁊ funicuł.cuũ tñ eſſet rex regũ ⁊ dñs dominã
tiũ. In G̊ ̊ᷓ facto utile humilitatis exemplũ
dñs ſuis dereliquit:ſed filij ſuꝑbie ꝓh dolor
paꝝ hoc attẽdunt. Uñ legit᷑ ꝙ cum eraclius
xpᷣianiſſimPꝰĩꝑatoꝛ ꝛeuertens a cede coſdꝛaeſ
regis ꝓſarũ.ꝑ poꝛtam ꝑ quam xps in die pal
maꝝ intꝛauit.ĩ equo regio ⁊ oꝛnamentis ĩpe
rialibꝰ decoꝛatꝰ ingredi uellet: repente lapi
des poꝛte deſcenderũt.⁊ inuicẽ quaſi unꝰ pa
ries ſe clauſeꝛunt.Suꝑ quo cũctis ſtupe ni
bus.angelꝰ dñi ſignũ crucis ĩ manibꝰtenens
ſuper portã apparuit dicens. Cũ rex celorũᷣ
xpᷣs ꝑ hãc poꝛtã ad paſſionẽ ĩtraret.ñ cultu
regio: ſed humili a ſello igrediẽs. humilitat᷑
exẽplũ ſuis cultoꝛibꝰ dereliquit.his vo dict᷑
angelꝰdñi abceſſit.Tuc ĩpeꝛatoꝛ lachrymis
ꝑfuſꝰ diſcaltiatꝰ⁊ uſq; ad camiſiã ſpoliatus
crucẽ dñi accipiẽs uſq; ad põtã: hũilit᷑ baiu
lauit. Moxq; lapiõs ad ſuũ locũ rdier̃t: ⁊ in
trãtibꝰcuctis ĩgreſſũ patefſecerunt. Miſtice
m remigiũ.ſaluatoꝛ nr̃ aſino ſedeni hieꝛoſo
limã tendit.qñ eccłie uniuerſali:ł cuiq; aĩe
fideli pᷣſidens: ⁊ eam in B; ſeculo:quaſi iumẽ
tũ ꝛegit:⁊ pꝰhanc uitã ad uiſionẽ celeſtiſ pa
trię introducit. Ofo.
d Oſe ieſu xpᷣe qui ad paſſionẽ ſponta
neꝰadueniſti.adueni ⁊ mihi miſero ꝑ.
gratiã in coꝛde meo.⁊ qui me tũc ꝛe
paraſti ꝑ crucem.iterum lapſum repaꝛa peꝛ

eandẽ beatificã paſſionẽ. laꝛgir̃ mihi domie

ut ĩ oĩbꝰ humilitatem ⁊ manſuetudinem cu
ſtodiã.ac tibi carnẽ ⁊ ſpiritum totaliter ſu
biciam.⁊ ut ium̃tum apud te fiò.q̃tenꝰ ĩ me
ſedẽs.⁊ me quaſi iumtu regens.nunc ad in
time pacis guſtum. ſuꝑneq; pacis deſideriũ
ducas ⁊ tandem ad eiuſdem pacis uiſionẽ ĩ
troducas.
de glioſa/dñi ſuſceptõe. Capi.xxvij.
2(XTcũ appꝛopiquaret ieſus) ad de
ſcẽſũ mòtis oliueti.mnlti ðſcendẽ
tiũ cũ eo:ex ꝗbus płes de hierico
fuerãt eũ ſecuti((ſubſteꝛnebãt ue
ſtimta ſua ĩ uia:alij ãt cedebant ꝛzamos(ui
ꝛides (de arboribꝰ)fꝛuctifeꝛis:ꝗbus mõſ oli
ueti ↄñitus ẽ (⁊ ſternebàt in ea Jut uiã orna
rẽt:⁊ ne ium̃tũ in lapidez offendeꝛet:ne cal
caret ſpinã: ne laberet in foueam. Mons ei

oliueti mons uberꝛimꝰẽ: ⁊ decoꝛ?ꝰ arboribuſ

plenus. ⁊ mayime oliuaꝝ:a ꝗbus ⁊ nom ac
cępit(Turbe ãt multe que ↄueneꝛat ad diẽ
feſtũ Jin hieruſalẽ. de ommbus tribubꝰ iſꝛa
el:qꝛ oẽs tenebantuꝛ uenire in hieꝛuſalem
in paſchali ſolẽnitate : ac pucri ac plebiclła
hieꝛoſolimoꝝ:cũ ſciuerùt ieſum aduenire ¶
tollentes ramos oliuaꝑ)⁊ palmaꝛũ(exiue
ꝛut obuiã ei Meueꝛenteꝛ uſq; ad montem o
liueti.⁊ ut regem cũ hymnis ⁊ Lamheio⸗ ac

De glorioſa ⁊ ſolemni

ueſtiuũ ſuaꝝ ? ramoꝝ ſtratiõe: ac leticia ma

gna eũ honorifice ſuſceperũt: ⁊ ab illo loco
uſq; hirlg cũ hymnis ⁊ laudib?ꝰdeduxerunt.
canentes gła laus ⁊ honõ tibi ſit rex xpᷣe ꝛe
qẽptor. Qò diuina diſpenſatõe factũ ẽ.ad ðᷣ̊
ſignandũ uictoꝛiã qᷓ; xp̃ᷣs erat ĩ ꝓxio habitu
rus:qua erat moꝛtẽ moꝛiẽdo ſuperaturus.
⁊ tꝛopheo crucis de dyabolo mortis pᷣncipe
triüphaturus. Dec ꝓceſſio in archa fedeꝛis
pᷣfiguꝛata fuit:qᷓ́; Dauid in iubilo deduxit.

Poſt lazaꝝ ſuſcitatũ ⁊ unguentũ ſuꝑ caput

ieſu effuſum odore fame eius i reſperſo in
ppto ꝑ ciꝛcuituz pᷣſciens ipſe turbam obuiã
ſibi nenturã aſcendit aſelluzʒ ut iter applau
fus occurrẽtiũ populoꝝ:mire pᷣbetet humi
litatis exẽplũ. Inter alia ꝗppe xpᷣi mizacła
maxime miraculũ auditũ de lazʒaꝛo ad hac
deuotõôem ⁊ honoꝛificà obuiatõeʒ eos a mo
uit qꝛ ᷣm Aug.inter omia miracula q̃ fecit
dñs nr̃ ieſus xpᷣus laʒari ꝛeſurrectio pᷣcipue
predicat. Iſtud e nim euidentius ⁊ mirabi
lius ſignum eꝛat:⁊ iõ ultimo ipᷣm reᷣuauit:
ut magis eoꝝ memoie iprimeret. Miracu
lis eꝛgo tꝛahebant᷑ ꝗ vbis non mouebã ur.
Ubi Orig. Pulchꝛe t turbas laudantes ðᷣ
um:ad deſcenſionẽ montis occurriſſe legi
mus ut opatoꝛez miſterij ſpirituał ſignifica
rent ſibi ueniſie de celo. Ubi ⁊ Beda.deſcẽ
den e ẽt domino de monte oliuaꝝ tuꝛbe de
ſcendunt:qꝛ hũiliato mĩicoꝛdie autore.ne
ceſſe ẽ eos ꝗ miicordia indigent eius ueiti

gia imitaꝛi. Cù t turbe obuiates pueniſſẽt

ad xpᷣn:facta ſibi reuerentia pᷣceſſert alijs
ſequẽtibus ipᷣm ⁊ ſic eꝛat rpᷣs i medio eornʒ
uñn ſeꝗt (Turbe àt q̊ pᷣcedebant: ⁊ que ſeq̃̊
bant clamabant.dicentes filio Dauid oſan
na) ꝙ ẽ uox exultantiũ ꝑiter:⁊ laudantiuʒ:
uel obſecꝛantiũ magis affectũ indicans qua
aliquàã rẽ ſignificans.ſicut racha interiectõ

indignãtis dr nihil expᷣſſe deſignans. Unde

m uoceʒ neq; grecus neq; latinus interpᷣta
ri potuit:ſʒ ſᷣm ſenſum inteꝛpretant quidaʒ
ſaluifica: uel ſaluũ me fac.Et ẽ oſanna ueꝛ
bum hebꝛeũ ex coꝛꝛupto ⁊ integro ↄpoſitũ.
Of eĩ oſäͤna. IJ la ſubtracta quaſi oſianna.
Oſij ᷓ coꝛꝛuptũ anna ẽ integrũ. Oſij ãt apð
eos int eꝛpᷣta t ſalua uel ſaluifica:uel ſaluũ

fac ⁊ anna ẽ interiectio obſecrantis.ſic apð

nos heu dolentis. Nã ſicut apud nos a dolẽ

te qr̃ heu.ſic apud illos ab obſecrãte dicit᷑

anna. ⁊ ualet apud nos utinã ꝙ ẽ aduerbiuũ
optandi.Et iõ oſanna tantum ualet quãtuʒ
utinã ſaluemuꝛ: uel obſecro ſalua. Et quia
bec inteꝛiectio in latino non habet᷑ eloquio
poſuit ꝓ ea noſter Hiero. obſecro. Ubi in
pꝓſalmo ubi.lxx. interpᷣtes tranſtuleꝛunt. O

aſe ſaluũ me fac ĩ hebꝛeo ſcriptum eſt. an

na adonay oſianna. qð interpꝛes noſter Die
ronymus diligentius elncidans ita trãſtulit
obſecꝛo dñe ſalua obſecro. Idẽ nq; ſignat

cmi ſuſceptõe.

ne ꝑ interiectõez obſecrantis. ꝙ obſecro

dne ꝑ ipʒʒ bũ obſeeratõis.E ſt g oſàna qua
ſi oſianna.i.ſalua obſe.⁊ꝛo.⁊ ẽ una dictio uł
due ꝑ ſubtꝛaciõem unius lr̃e:⁊ ſignificat ꝙ
aduẽetus xpᷣi ſalus ſit mundi.cui enĩ ſalua ſᷣ
ue ſaluifica clamabant.utiq; ſaluatõez cꝛe
debant. Uñ ⁊ ↄuertẽdo ſermonẽ ĩter ſe ſub
iugunt:dicentes(( Bñchctus).i.głoſus ſit.ł
ſ̃m Bedã. GBũdictus.i.ab oĩ peccato ſingła
riter ĩimunis.⁊ ĩmunes faciens(( ꝗ uenit ꝑ
caꝛnis aſiumptõez.i.inc arnatꝰ ẽ(ĩ noĩe omi
.i.ĩ noĩe pr̃is:⁊ a deo pr̃e miſſus.ad explẽ
dũ eius uolũtatẽ.⁊ ad głificãdũ eũ:quia fi
lius ñ ĩ noĩe ſuo:ſʒ ĩ noĩe pr̃is uenir.euz glo
eifi ãbo.⁊ ĩ oĩibꝰoꝑibꝰ ñ ſuã ſʒ pr̃ᷣis głiam q̃
ꝛendo. Uñ alibi.Ego ĩquit ueni in noĩe pr̃is

In hoc g ↄfitent ⁊ laudant dqni aduentuz.

Geneditctio nãq; que fit a nobis in deo con
feſſio ſola ẽ.⁊ laudatio bonoꝝ:qͥ pᷣſtita ſunt

ab eo.benedictio uero q̃ fit a deo in nobis i

pletur dũ eius bhũᷣficijs implemur. Ubi ſciẽ
dum ꝙ benediceꝛe ẽ bonũ diceꝛe.aliter aũt
deus bñdicit nobis.⁊ aliter nos bñdicimus
deo.Deus eĩ bnñdicẽdo nobis bñficiũ nobis
Ipendit:⁊ bonos nos facit.nã ſuum dicer̃ ẽ
eius faceꝛe:qꝛ ipᷣe dixit ⁊ facta ſũt. Nos ãt
bñndicendo deo.non eũ bonũ facimus.ſʒ tã
tũmodo eiuſ bonitatẽ aↄſitemur ⁊ laudamꝰ.
dicere enim hois non eſt ſuum facere: ſed
tm̃ fateꝛi.Et addunt(rex iſrahel). In quo
confuent᷑ eius potentiam. tamen diminute
quia credebant ipſum ꝛegnaturum tpralr.
⁊ liberatuꝝ eos a tr ibuto.ipſe autem uenit
ad regnandum ſpiritualiteꝛ. ⁊ ad liberandã
totum genus humanum a dyabolo: ꝙ eꝛat
maius illo.Ad lr̃am ergo cꝛedebãt quod ue
niſſet regnaturus tempõaliteꝛ ſuper eos in
ꝛegno Dauid.⁊ ꝛedemptuꝛus ipᷣos a ſeꝛuitu
te ꝛomanoꝛnm.⁊ ꝛeſtituere regnum tempo
rale quod a romanis eꝛat uſuꝛpatum. Quiꝰ
Irium ipᷣe dixit coꝛam Pylato. regnuʒ me
um non eſt de hoc mundo:ſed ſupple de ce
lo.⁊ iõ applaudabant ei tãqᷓ; ſuo regi. Unð
ſubiungunt(⁊ bñdictum ) .ſ.uenit (regnũ
patꝛis noſtꝛi Dauid) ſcilicet reſtitutuʒ ẽ
nunc in aduentu tuo. Quaſi dicerent.hoc ẽ
de quo dictum eſt.dabit illi dũs deus ſedezʒ
pr̃is eius:ſi regẽ ueꝛo eũ in teſtimoniuzʒ ſue
damnationis uocaueꝛũt.ex h̊ eĩ patet quod
ꝓpꝛium dominuʒ occideꝛum. Ubi Aug. go
autem magnum fuit regi ſeculoꝛum:regeʒ
fieri hominum. Non enim rex iſrahel xpᷣus
ad exigendum tꝛibutum: ueł ferro exerciti
um armanduʒ. hoſteſq; niſibiliter debellan
dos. ſed rex iſra hel quod mentes regat quòᷣ
ineternum conſulat.quod in ꝛegnum celoꝛũ
credentes ſperantes amanteſq; perducat.

Quod eꝛgo ⁊ex eſſe uoluit iſrahel.dignatio
eſt.non pr omotio.miſeꝛationis indicium ũñ
poteſtàtis augmentum. Qui ei appellatus

ine cide u ſ aje⸗
ai deen do
nclAa Peinge ee in

uuß ofann at⸗

ſalutẽ celeſtẽ d eier⸗
tatè regni etin ? tpalis pete

etice eü regem celi⸗
ab hoc diuina cedinat
ſbis laudantiun: cũ diceban
lelſs. e ſalutẽ eternam
ſmelligeꝛent: ſicut 1 cmph.
zifutnei p ſalute mudi.lz f
iceret. Abi Ciß Ex bis erg
ginn e e ni oſanna ſaluo⸗

itiu. ,alure at geo ſcniptne

landu:qꝛ guod dicitm in exce
infenoed zeſt ſalns muln
qziercelſs. ſola celeſta ſun
icuioinneme. Merinh
celſis ig Wcat dma ſanm
in terra angena didem
h ad fm oſanna additm
ficat ꝙ no imn in teris ſee
ꝛegnat. qꝛ p ioſu ea q i celt
ſtaurantu. Conſieranda
nen perſonarum qualttas
enim neſtimenta ſua ſup
ut ieſ; nollius ſegeret apl
ting mae hoinz ur habit
Parauerit, Deriſtoſ ſignif
ſuas exhortatiöes animan
catls gpſtrahät ſnntide
edeionun⸗ ſedent
eret d nin ig rauerun
ge et: ſancimutſtes ſun

un animan uide
. llcer 7
ad upplitia radu etteg

Cnsi dnſt.
nunes artetinci
eopfe ſ afi

r aA ftiiid

go iguit neniinen
tlaudant aßi wun
ſe fita nobigin en n
tiodonor öſirſn
verofitg geoignte
ſcisinplemr Utiti⸗
te boni cicee aliter it
t allter biocis
to obio hifei /ohi⸗
ſaci niſun ic,
nire ſactu ſit. rdt
i bonu ſrclnus la
Aſtemortlaudam,
eſt ſuun facere ſed
er iſabel) In quo⸗
am danen diminme
1egnamrun ihrar
dnd auten end
waa A rderei⸗
mum 1 dddgent
dergo geceditgatre
Galite ſuper echin
lenpeeus ooa ſeuitu
eſtituere /egnun ten o
iscut ſuntun. Aun
un Pſliao egfuz ne
nuntoſea ſuphle lee
maußfueſen
ane reſtitutuz .
cicerent hetl

Quaſdi
rpein haiauu

udenn Minuſ

zoecdern eclcunneß

ſlon enini ſen ol

—

Secunde partis

eſt ĩ terꝛa rex iudeoꝑ.in celis ẽ vᷣñs angelo

ru.Et iteꝑ. Noli tĩer̃ illũ agnoſce ꝗ a te lau
dat᷑.⁊ noli trepidaꝛe cũ patit᷑:qꝛ ille ſanguiſ

fundit᷑.ꝑ quẽ tuũ delictũ deieat᷑ ⁊ uita redi

mat.̊ Aug. Deinde iteꝝ vba conuertentes
ab ipʒʒ r petũt (oſanna)i.ſalua obſecro. GBis

dicut oſanna.q; ſaluatoꝛ ẽ xpᷣs.ſᷣm naturam
utrãq;.ᷣm diuinà effectiue.p̃ᷣm humanã me

ꝛitoꝛie.Et ad ſciendũ de q̃ ſalute intelligat
ðterininãt ubi ſe uelit ſaluari.ſ(ĩ excelñſs)
.i.celeſtibꝰ ñ ĩ infimis ⁊ terrems. Salua in
excelſis q̊ pᷣus ſalunabis ab inferis. Ecce du
plex ſaluſ.una in liberatõe pene.alia ĩ colla
tõe glorie, ubi manifeſte oſtendit᷑: ꝙ aduen
tus xpᷣi non tm̃ hoium: ſed totius mùdi ſaluſ
eſt. in celis ⁊ in t᷑ris.⁊ teꝛꝛena iungens cele
ſtibus: ut oẽ genu ſibi flectat celeſtiũ .terre
ſtiũ:⁊ infeꝛ’noꝝ xpᷣs enim ueniebat ad dãdã
ſalutẽ celeſtẽ ⁊ eternã.⁊ foꝛte licer ſublimi
tatẽ regni et᷑ni ⁊ tpᷣalis petebant.tñ neſcien
tes ꝓphetice e regem celi ⁊ angeloꝝ p̃ lica
bant.At hoc diuina oꝛdinatõe ſignificabat
vbis laudantium:cũ dicebant oſanna in ex
celſis.ꝙ ẽ ſalutẽ eternam a dño petere.lʒ B
ñ intelligeꝛent: ſicut ⁊ cayphas dixit mortẽ
xpᷣi futuꝛã ꝓ ſalute mudi.izʒ ñ ſtelligeꝛet ꝗ
diceret. Ubi Cripᷣ.Ex his eꝛgo ueꝛbis colli
gimꝰ. ꝙ deꝰẽ. nã oſanna ſaluos fac interpre
tatuꝛ.ſalurẽ ãt deo ſcriptuꝛa attribuit.⁊ no
tandũ:qꝛ quod dicituꝛ in excelſiſ.ſignũ ẽ ꝙ ĩ
inferioꝛibꝰ ñ eſt ſalus.ſʒ multiplex periculũ
ſiʒ ĩ excelſis.q̃ ſola celeſtia ſunt.ſalus ſine pe
riculo inuenicuꝛ. Uel in q ꝙ dicitur hic ĩ ex

celſis ſignificat ꝑ pᷣmũ oſanna.ꝙ xpᷣs eſt rex

in terra uniueꝛſa ꝑ fidem ⁊ gratiam. ⁊ per h̊
ꝙ h̊ ad ᷣm oſanna addituꝛ in excelſs. ñgni
ficat ꝙ nõ tm̃ in teꝛris:ſed ẽt ĩ celeſtibꝰ xpᷣs
ꝛegnat.qꝛ ꝑ ipſu ea q ĩ celis ⁊ in teꝛris ſunt i
ſtaurantuꝛ. Conſideranda eſt ãt iuxta ordi
nem perſonarum qualitas meritorum Qui
enim ueſtimenta ſua ſuꝑ aſinam ipoſuerũt.
ut ieſꝰ mollius ſederet apłi fuer̃t.ꝗ ſua doc
trina mẽteſ hoĩuz ut habitaculũ dei eſſent pᷣ
paraueꝛũt. Per iſtoſ ſignificari podũt.ꝗ peꝛ
ſuas exhortatiões animam erudiunt a pec
catis abſtrahũt vtutibꝰ ornàt ⁊ ↄponunt.ut
ſic ibi dominus ſedeat ⁊ quieſcat.Qui autẽ
ueſtum̃ta in uia ſtrauerunt.ne pes aſine inpĩ
geret:ſancti maꝛtyres ſunt.qui duʒ corpoꝛa
ſua animaꝝ uidelicet tegumenta ꝓpteꝛ deũ
ad ſupplitia tradunt. ⁊ ꝓprio ſe carnis amic
tu exuut. quaſi ueſtimenta ſua ſteꝛnunt.ite⸗
ſimplicioribus ſuo ſanguine oſtendẽtes.peꝛ

ꝙ ad celeſtẽ hieruſalem peruenire poſſunt.

In nia ðᷣniq; ueſtim̃ta ſternũt:q exèpla maꝛ
tyꝛũ ſecuti.corꝑa ſua ꝑ abſtinẽtiã edomant
ut ano iteꝛ ad mtẽ patent. uel exempla bona

ſeqͥntibꝰ pꝛebeant. Quia g& ueſtimentũ anie

eſt corpꝰ.&̊ ueſtimtũ ſubſteꝛnimaut ꝑ mar
rrium.aut ꝑ ieiunium.aut ẽt ꝑ bomi operis

caprtm. xxvij.

exercitiũ ⁊ exẽplũ.aut ꝑ ↄtinentie ꝓpoſituʒ
Uel ueſtimenta anĩe diuerſoꝝ coloꝝ.ſut ua
rietates divſaꝝꝑ uiꝛtutũ:q̃ tũc ĩ uia ſternimꝰ
qnñ ea ĩ exemplu alijs pᷣbemus.felix illiꝰ aia
cuiꝰ uirtutes ↄfudunt ⁊ extinguunt i alijſ ui
cia ꝛia. Ueſt mena ẽt ob aduẽtũ xpᷣi ĩ uis
ſternere ẽ antiq́; ↄueꝛſatõm pct᷑i deponeꝛe.
Qui vo ramos ð aꝛboꝛibꝰcedebant ⁊ ſteꝛne
bãat ĩ uia: ut iteꝛ aſine planũ ⁊? decoꝝ redde
rent ſancti cõfeſſores ſt᷑:ꝗ dũ uerba ⁊ ſentẽ
cias:uel exempla patrũ pᷣcedentiũ de ſcrip
turis carpentes.ĩ uia ði ad auditoꝛis aĩz ue
niẽtis.huili pᷣdicatõe ſubmittũt:q̃n ð ſpũali
bus aꝛboribus ramos cedentes celeſtis pꝑr̃ie
iteꝛ decoꝛãt. Uel ꝑ ülos ꝗ ramoſ oliue fere
bant ſignificantuꝛ.ꝗ ciꝛca oꝑa miſe icordie
ſe exercitant.oliua eĩ dei miſeꝛicoꝛdiã ſigni
ficat.At ꝑ illos ꝗ ꝛzamos palmaꝝ feꝛebant ſt
gnificãt.ꝗ ciꝛca uictoꝛiã tẽptationũ ĩtẽdũt
palma em̃ uictoriã deſignat. ¶ Motat ãt beꝛ
naꝛdus h tꝛiplex obſequʒ xpᷣo exhibeꝛi. Pri
mũ ꝗdẽ a ium̃to cui dñs ĩſidet.ſᷣm ab his ꝗ
ueſtimenta ĩ uia proſternũt. tertiũ ab his ꝗ
ꝛamos de arboribꝰ cedũt. Pꝛelati ꝛamos de
aꝛboꝛibꝰ cedũt: cũ de fið ⁊ obedientia abꝛa
he ð caſtitate ioſeph.ð manſuetudine moyſi
ceteꝛoꝝ ſanctoꝝ vtut ibꝰ pᷣdicant. Secula
res vo hoĩes ueſtimenta ꝓſteꝛnũt iĩ uia: cuʒ
expendunt ĩ xpᷣi obſequiũ.ñ ſigdẽ eõꝑa: ſʒ qͥ
adiacent ⁊ neceſſaria ſunt coꝛpibuſ qñ ueſti
menta.cũ elemoſinas largiũt᷑ ðò terꝛena ſub
ſt intia. Religioſi ſi iumentũ iuxta aplłz glo
aificantes ⁊ poꝛtantes dñm in corpore ſuo.
hi ſunt qui dicere pnt:ut iumenti factꝰ ſum
apud te.⁊ ego ſẽpeꝛ te cũ.Omnes ꝛeliqui.ex
eo ꝙ habũdat ſibi mittũt.⁊ qĩ ſine labor̃᷑ ob
ſequunt᷑ dño:ſolũ uero iumentù ſemetipſuʒ
exponit eiꝰobſequio.Omnes tñ ſi ſuo quiſq;
fideliteꝛ ĩitẽt fuerit miniſteꝛio. ꝓculdubio
ꝓceſſione ſt᷑ ſaluatoꝛis:⁊ cũ eo ĩ ſanctaz ci
uitatẽ ĩgꝛediũtuꝛ. es em̃ ꝓpheta uidit ſal
uandos.noe ĩ aꝛche fabꝛica ramos cedẽteʒz.
iob hꝰ mundi ſubſtãtid bñ diſpẽſantẽ.danie
lẽ ĩ nili edulio ⁊ labor̃ abſtinẽtie factum q̃ſi
ium̃tũ. Cui ãt ĩ illa ꝓceſſiõe ſit ieſꝰ ꝓpinqui
oꝛ cui de tribꝰ ordinibus ſit ſalꝰ unicinioꝛ: fa
cile credo ꝗſq; pt᷑ adueꝛteꝛe Dec Beꝛn.Tur
be ãt pᷣcedentes ⁊ ſeq̃nteſ.utꝛiuſq; teſtamen
ti ſignificãt fiöles una uoce clamãtes. ꝓceſ
ſit ppe iudaicus populꝰ. ſecutus ẽ gentiliſ.
Et ꝗr oẽs qui fuer᷑̃t ł ſüũt fideleſ.ĩ xpᷣʒ media
toꝛẽ dei ⁊? hoĩm cꝛedideꝛũt ⁊ cꝛedunt:⁊ ꝗpᷣ
eunt ⁊ ꝗ ſeqnut clamant ſalua nos obſecꝛo.
Uñ Beda. Sʒ ꝗ pꝛeibant ⁊ qui ſeq̃bant cla
mabat oſanna:oſanna at lingua latina: ſal
ua nos dr. ab ipſo enĩ ſalutẽ ⁊ pꝛiores q̃ſier̃t
7 pñtes q́runt: benedictum ꝗ uenit in no
mine dni ↄfuetuꝛ. quoniam una ſpes una fi
des ẽ pcedentium atq; ſequentium populoꝝ
auẽ eni poꝛes nr̃i ex iudaico pplo credider̃t

de fletu domini ſup

q; amauer̃t nẽtuꝝ hũc nos:⁊ ueniſſe cre
dimPꝰ*z amam“. eiuſq; deſideꝛio accendimur

ut eü facie ad faciẽ ↄtẽplemu?. Uñ ⁊ Cripᷣ.

Qui pᷣcedebant ſeniões eꝛſt.i.patriarche:⁊
ꝓphe ceteꝛiq; ſancti.ꝗ añ aduẽtũ xpᷣi de ad
ueutu eius ⁊ pᷣdixeꝛuũt ⁊ coguerũt.Sequen
tes ãt iuniões.i.apłi.maꝛtyꝛes ceteriq; doc
toꝛes:ꝗ poſt aſcenſuʒz xpᷣi de reſuꝛectòe eiꝰ
7 de aſcenſu ł de oꝑibus eius pᷣdicaueꝛunt
⁊ pᷣdicant.Et diuerſis quidẽ in tpꝛibus fue
runt:tñ in oibus unus exultationis ſpiritus
fuit.Et illi qdẽ pphetãtes ð xpᷣo uẽtuꝛo cla
mauerunt. bñdictus ꝗ uenit ĩ, noĩe dñi: iſti
gũᷣt laudantes clamant de aduẽtu xpᷣi iaʒ a
dimpleto oſanna ⁊c. Pec Crip. Sacta etiã
xpᷣi qꝛ q̃ſi media iter facta ueteris teſtamti
⁊ noui ſunt:iõ tã tuꝛba q̃ pᷣcedebat q; ea qͥ
ſeqᷓbat᷑ eũ laudabat:iĩ qᷓ́;tum fcã xpᷣi ſunt ꝛe
gula ⁊ exẽplar eoꝝ q̃̊ in nouo teſtõ fiunt.⁊
q̃ a pr̃ibus ueteris teſtam̃ti pᷣfigurata ſunt.
Unde etiam Ber. ſmꝛecedebant aliꝗ ⁊ uiã
dño ꝑabant ippi ſunt ꝗ uiã paꝛant dño ad cõ
da ueſtra.ꝗ uos regunt ⁊ dirigunt ueſtros
greſſus in uiã pacis.Alii ſequebant᷑: ⁊ ij ſt
ꝗ ꝓpꝛie inſcientie ↄſcij deuote ſequuntuꝛ ⁊
ad herent ſempꝑ uegiſtijs pᷣcedentiuʒ. Erant
quoq; diſcipuli tanq; domeſtici lateri eius
adherentes.ipᷣi ſunt ꝗ in clauſtris ſoli ðo ui
unun.ſemꝑ adherentes ei ⁊ eiꝰ bñplacitum
ↄſideꝛãtes. Pec Beꝛ. Per iſtos ẽt ꝗ clama
bant dicentes oſanna filio Dauid ⁊c.ſignifi
cantur ↄtemplatiui qui magis deuotõi or̃o
nem ſunt intenti. In pᷣmiſſis g inſtruemur
ut oꝑibus ⁊ officijs que nobiſ magis compe
tunt inſiſtamus.nõ eĩ oĩbus oĩa ↄpetunt:⁊
iõ in iſta ꝓ ceſſione xpᷣi non unus omnia fa
ciebat.ſʒ alij aſinã ⁊ pullũ adducebant.alij
neſtimenta ſua eis iponebant. alij ueſtimẽ
ta in uia ſternebant. alij ramos cedebant.
alij iubilabant: ⁊ weo unuſquiſq; illud offi
ciũ dʒ aſſumere.ad ꝙ uidet magis idoneuz
ſe eſſe: Surge igitur ſaluatoꝛis filia tanqᷓ;
una de filiabus hieruſalem intuens regem
ſalomonẽ ĩ honore quẽ ſibi mr̃ ſynagoga in
eccłie naſcẽtis miſteriũ reueꝛẽter exhibuit
ut iſidentẽ aſelli teꝛgo uniuerſoꝝ dñʒ uelut
cuz ramis oliuaꝝ atq; palmaꝝ pietatis ope
ꝛibus uirtutũq; tꝛiũphis iugiter comiteris.
vñ Anb.ĩſidẽtẽ aſello celi ⁊ terre dñz comi
teꝛis.tãtaq; fieri ꝓ te obſtupeſcẽs pueroꝛuz
laudibꝰ tuas ĩſeras clamans ⁊ dicens.oſan
na filio Dauid bñdictus ꝗ uenit in noĩe do
mini. Qò ppls xpᷣo cũ laudibus obuiauit B;
olĩ ꝑ ̃gẽ Dauid pᷣfiguratũ fuit:cui ppłs pꝰ
cedẽ golie obuians landes exhibuit. Dauid
xpᷣʒz pfiguꝛauit ꝗ goliã. i.dyabolũ advᷣſaꝛiuʒ
nr̃ ʒ ſupauit. Pieruſalẽ uiſio pacis ĩiterpᷣtat
ꝑ qud fideł aĩia öngnat. Ad hãc ſaluatõ no
ſter. oĩ hora ꝑatꝰẽ uenire:⁊ nos ei ĩ occuꝛſũ
ꝑↄtritõez debemꝰire. Cui ẽt laudes decan

hieruſaleʒ ⁊ ingreſſu in eam

tamus qñ peccata nr̃ a in ↄfeſſiõe recitamꝰ

ramos palmaꝝ in manibus portamuſ qua
do corꝑa nr in ſatiſfactõe caſtigamus. In
ſuꝑ ⁊ ueſtimenta nr̃a ĩ uia ſteꝛnimus.quan
do tpᷣralia pauꝑibus erogamꝰ. ⁊ cuʒz floꝛibꝰ
ipʒʒ honoramus.qñ miſericordie oꝑibꝰ ⁊ di
nerſis uiꝛtutibus nos oꝛnamus. Epm ieſum
ꝗ uenit in noĩe dñi bñdicimus.qñ ꝓ benefi
cijs nobis collatis gras agim. Regẽ eum
⁊ dñʒ ꝓteſtat.ſi oĩa oꝑa nr̃a cũ tioꝛe dei ⁊ F
ueꝛentia operamur. Phaꝛiſei g iuidia cõci
tati dixerunt ad ſemetipᷣos.i.inter ſe ⁊ adĩ
uicem. Uidetis qꝛ nihil ꝓficimus laboran
do ⁊ faciẽdo ) eũ.Ecce mõs totus poſt euʒz
abijt. Sermòẽ hyꝑbolicus ad expᷣmenduʒ
ꝙ multi ſequebant xpᷣm ꝓphetabant ſed ne
ſcientes,.ꝑ hoc eĩ ſignificat᷑ ꝙ totus mũdus
erat eũ ſecuturus. Poc quidẽ pſjʒ Aug.eſt ð
bum phariſeoꝝ inuidẽtiũ.ut dicant nihil ꝓ
ficimus.ſ.in malicia nr̃a.nõ ualẽtes ĩpedi
eũ.Ft ſᷣm eundẽ.Quid miꝝ ⁊ ꝗd inuidet ce
ca tuꝛba.qꝛ poſt eũ abijt ms.pꝑ quẽ factus
ẽ mðs.criſᷣ.ãt uult.ꝙ hec ſũt vᷣba phariſeo
rũ.cꝛedẽtiũ tñ occulte ꝑꝑ metũ iudeoꝝ.⁊ q;
dicũt H̊ ut retraherent eos a pſecutõe xp̃ᷣi.
Aciñ diceꝛent. Quatũcũq; inſidiamini tanto
hic auget. ⁊ gloria eius intendit᷑. Qnid g
nõ deſiſtit᷑ a tantis ĩſidijs. Qõ quidẽ qͥſi idẽ
ẽ cũ 2ſñilio gamalielis de qno habetur ĩ acti
bus (Et ꝗdam de tuꝛba)phariſeoꝝ ex inui
dia qᷓ; 3ð ipᷣm ↄcepeꝛant deuotõez populi ad
ipᷣm uidere ⁊ laudeʒz eius andire ñ ualentes
dixerunt ei. Mgr inaepaj cohibe (diſci
pulos tuos) ⁊ turbas te lan

rent. Si tu iuſtus ⁊ bonꝰ eſſes.talẽ applau
ſum ſuſtinẽ nõ deberes. Uileſcat in ore tuo
rũ laꝰtua.iõ eos icꝛepa.ubi BGeda. Miꝛa iu
deoꝝ dem̃tia. quẽ mgr̃m appellãdũ non du
bitant.qꝛ uera docentẽ nouerãt:hꝰ ipᷣi diſci
pulos quaſi melius edocti redarguẽdos au
tumant.eũq; corꝛigere quos ĩſtituit ſuadẽt
quẽ ſignis appꝛobantibus deuʒz clareſcer̃ ui
dẽt.hec Beda.dolebant iſti ð laudibꝰ xpᷣi.
⁊ pᷣmo ð hoc.ꝙ turbe dicebant ipC[ʒ benedic
tum.cuʒ ipᷣi reputaꝛẽt eũ peccatorẽ. Scðõo
qꝛ tuꝛbe dicebant eum r̃gem.cum ipi repu
tarẽt eũ nalde ignobilẽ. Teꝛcio qꝛ tuꝛbe di
cebam eũ ueniſſe ĩ noĩe dni.cũ ipi ̃putaꝛẽt
eũ nõ eſſe a ðᷣo uel miſſum ab eo.Quib“ ipᷣe
rñdit ⁊ ꝓphetizando ð futuro ſe rõabilꝛ ex
cuſauit (Dico uobis.qꝛi ſi hi tacuerint lapi
des clamabũt.)· Qõ ⁊ factũ ẽ nã quem ho
miĩes uł timore łᷣ ꝑfidia ↄfiteri trepidabant
huc duriſſ ia ẽt elem̃ta aꝑte pᷣdicabat. Eru
cifixo ei ðno.diſcipuł ⁊ notis eiꝰpᷣtimoꝛe re
preſſis.⁊ laudẽ xpᷣi tacẽtibꝰ.terra mota.pe
tꝛe ſciſſe. ?⁊ monum̃ta aꝑta q̃ſi ꝑhi bentes te
ſtioniũ ſc fitatis ipᷣiꝰ xpᷣi moriẽtis. eũ deũ ⁊
totiꝰmundi dñm clamabãt ⁊ ꝓteſtabantuꝛ.

s tuos) 7tt antes. Mgrjm
uocãt quẽ tñ ipᷣi doceꝛe uolunt. Quaſi dice

nnſurgit. Unde Beꝛ. ab eoch
co ? io tpre pauci⸗ dieb
no cu tanto miupho ſuſcept⸗
pe. O cdiſſimile ? tolle to
Tbenedictus qui uenit in no
tleelfs: diſſimile ꝛer ſlahe
ſege niſt Ceſnẽ: qdiſſimilen
ir ſores ? ſpine. Cui prius
nebant aliena ecce ſnis eſuit
nne ſug ea We ubi amatitudd
ſtnon. a ne dünendatanma
ceſſarad. Der Der Kd chi
aſcengerid Nüg n Wnem
bibeꝛi vOit. mod0 ci
ur ex hoc demm intelligi g
noe dolendum ſed potbg
paſſio eꝛat ſi i gaudiu ?
dſecmoes pp pum geben
petere.nuaos at honoꝛe
ſpe ai ꝛegiu honoꝛẽ fugi
gaucetacceſt it. Sʒ cue
te tñ hongſe ecipere nol
ſem reguͤreſgueret N ⸗

ninn tcnſeu
erdenbn
nzieſe
ftlicnn 4 uum
grnsnn. Pbeyefi

n e lnuͤt ti.
cip inſcunintunn
us imengif Onid 5
hs. Quite Ilice
de qno habeturi aett
ba obariſeon ex inui
nn denotdez donliad
eius audire ſctentts
neye r dide
ieandanes WMein
ee tunn. Ouſite
31 dort eſſes.talanget
ceres Wleſen ingend
ſaepr.ubi Bete, Muui
ingfn apeliti onet
weme wuefitid i diſl

Secunde partis

In quo apparet duricia indeoꝝ ⁊ hoĩusʒ qꝛ
elemta copatiuntua creatoꝛi ſuo ⁊ recogno
ſcũt eũ. Ut miſtice ſi tacuerĩt hi.id ẽ iudei
lapiõs id ẽ gẽtiles ad modũ lapidis duri cla
mabàt laudes xpᷣi:ꝙ factu ẽ mortuo xpᷣo.qꝛ
iudeis mutis factis a laude eiꝰ.gentiles qui
duri ſteriles ⁊ ifructuoſi eꝛant.ac ligna ⁊ la
pides adoꝛabant.ad xpᷣm cõueꝛſi ipũ lauda
bant ⁊ pdicabant.qꝛ centurio ⁊ alij ꝗ erant

cũ eo.uiſis tot ſignis.ſanctitatẽ xpᷣi ↄfeſſi ſt

dicentes. Uere filiꝰdei erat iſte ueꝛe hic hõ
iuſtꝰ erat. Cottidie gentileſ clamant.⁊ ĩ xpᷣi
vtute laudari ñ ceſſant:iudeis ex magna
te cecatiſ ⁊ laudẽ xpᷣi tacentibꝰ. Uel moꝛali
ter ſi tacuerit hi.id ẽ clerici lꝗpideſ id ẽ lav
ci clamabũt.⁊ deũ bonis opibus laudabũt
ꝙ ẽt cottidie in pleriſq;ʒ uidemꝰ ĩpleri. Sed
illi ꝗ xpᷣm cũ tanto triũpho ſuſcepeꝛunt non
diu pꝰ contraria in eo fecerunt. Turba eniʒ
mobilis ẽᷣ.⁊ moꝛe fluctuũ ⁊ uentoꝝ mouet᷑.
Quẽ modo ueneratur ↄ eũ poſtea elamat ⁊
inſurgit. Unde Beꝛ. ab eodẽ populo ĩ eodeʒ
loco ⁊ ipᷣo tpᷣre paucis diebꝰ ĩterpoſitis.pri
mo cũ tanto triũpho ſuſceptꝰ poſtea cꝛueifi
x ẽ.O q;diſſimile ẽ tolle rolle crucifige eũ
?2 benedictus qui uenit in noĩe dñi oſanna ĩ
excelñs:qᷓ;diſſimile ꝛex iſꝛahel:⁊ ñ habemuſ
regẽ niſi Ceſaꝛẽ:qᷓ;diſſimile rami uirenteſ.⁊
crux flores ⁊ ſpine. Cui prius ueſtimta ꝓſtẽ
nebant aliena. ecce ſuis eſuituꝛ ⁊ ſors mitti
ꝛtuꝛ ſuꝑ ea.Ue tibi amaꝛitudo peccatoꝛũ no
ſtꝛoꝝ.ꝑꝑ que diluenda tanta amaritudo ne
ceſſaria ẽ. Dec Beꝛ.Et q;uis xpᷣs ſepe hiꝛłʒz
aſcenderit.nũq;ᷓ tñ aliquem honoꝛem ſibi ex
hibeꝛi uoluit.niſi modo cũ ad paſſionẽ iuit:
ur ex hoc detu intelligi ꝙ in morte ſcõrum
nõ ẽ dolendum ſed potiꝰgaudendũ: ? ꝙ ſua
paſſio eꝛat ſibi ĩ gaudiũ ⁊ in magnũ feſtuzʒ:⁊
ꝓſecutões ꝑꝑ xpᷣum debemus gaudenteꝛ ap
petere.mũdãos ãt honoꝛes uitaꝛe.ſicut fet᷑
ipᷣe qui ꝛegiũ honoꝛẽ fugit.⁊ ad locũ paſſõiſ
gaudẽt᷑ acceſſit.Sʒ cuꝛ xpᷣs uadens ad mor
tẽ tm̃ honorẽ ꝛecipere uoluit.cũ alias hono
rem regiũ reſpueret. Ad ꝙ dicẽdũ ꝙ hoc iðo
fecit ut ſe ũ meꝛitũ pati ᷣmonſtꝛaꝛet:⁊ ut il
le qui ẽ in magnis honoꝛibꝰ uel diuitijs con
ſtitutus:ſꝑ memoꝛiam moꝛtis hẽat qꝛ uadit
ad mõtẽ.⁊ nihil hic pᷣteꝛ ſaccũ poꝛtabit ſecũ
⁊ qui tenet coꝛpꝰſuũ in delitijs ? oꝛnatibus
ctogitet qꝛ uadit ad moꝛtẽ. ubi ueꝛmes coꝛpꝰ

comedent ⁊ lacerabunt. Itẽ ut doceret qdᷣ
regnũ ſuũ de B mũdo nõ eſſet.ad ꝙ ꝓfecto
triupho paſſionis ⁊ gloꝛia reſurrectõis pue

nit. uñ Beda. Legimus in euangelio Johis

q refecte de quiq; panibus ⁊ duobꝰ piſcibꝰ

turbe. uolueꝛunt ꝛapeꝛe ieſum ⁊ ↄſtituer̃ eũ
regẽ: ſed ne hoc ꝑficere poſſent.ipᷣe ĩ momẽ

fugiẽdo pᷣdicauit.nũc ãt ubi paſſurus biero
ſolimã uenit ñ ꝛefugit eos ꝗ ſe ꝛegẽ faciũt ꝗ
agmie glõifieo ⁊ hymnis dei filio ac rege di

Lapfkm. xxviij.

gniſ ad etuitatẽ r̃giã dueũt ñ fᷣmit noceſ eo
ꝛa ꝗq gnũ patriarche dauid ĩ eo ̃ſtauꝛãdũ ⁊
pᷣſce bndictõis dua r̃cuꝑãda ↄcinũt ut qd g̊

ꝙ pꝛiꝰfugiendo de clinauit.mõ libens plec

tituꝛ.regnũq; ꝙ adhuc uicturꝰ ĩ mũdo ſuſci
per̃ noluit.ia exituꝛꝰꝑ paſſionẽ crucis ð mũ
do ñ neganit ſuſeipere:niſi ut aꝑte doceret
qr nõ tẽpoꝛalis ⁊ terreni ĩ terris.ſʒ eterni in
celis rex eſſet ĩperij:ad ꝙ ꝓfecto regnum ꝑ
cõtemptum mortis ⁊ gloriã reſurrectiõis.⁊
triumphũ aſcenſionis peruenuet:hinc ẽ enĩ
ꝙ pꝰ reſurrectionem apparẽs diſcipulis ait.
Data ẽ mihi oĩs poteſtas iĩ celo ⁊ ĩ tra.⁊ ce
terg eiuſdẽ loci.hec Beda. Oratio.
S Enerale glorie ſignũ domine feciſti.
qñ ante ſex dies paſche ueniens ĩ hie
ruſalẽ.tue clem̃tie ⁊ ſeꝛeni uultꝰ glo
riam ꝛeuelaſti ut occuꝛent tibi obuiã turbe
cũ floribꝰ⁊ palmis letantes.⁊ quã uidebant
maieſtatẽ cõfiẽtes.dicẽdo oſanna filio da
uid benedictuſ qui uenit in nomine domini.
Precoꝛ ⁊ obſecꝛo domine per ſacramenta ⁊
oꝑa tua.noli me reprobare a pueris tuis:ſʒ
oſtende mihi lumen gloꝛie tue.ut ꝛepleatuꝛ
os meum tua laude.⁊ cantẽ gloriam tuã to
ta die. Amen.
De fletu domini ſuꝑ hieruſalem ⁊ ingreſ
ſu in eam. Capitulum. xxviij.
VBNMomiſcuit ãt dominus cuz predic
ta leticia ⁊ fletum: nec ſue miſera
tionis oblitus.cum turba deꝓme
L ⁊et cãticũ.ipſe ſupeꝛ excidiuʒ ciui
tatis aſſũpſit lamẽtũ. Miſerebatuꝛ enĩ eoꝝ
g omnes homines ſaluaꝛi uult:ꝙ nobis non
patuiſſet niſ ꝑ aliquod hũanũ ſignũ euidẽs
fieret.Efſuſe ei lachryme ſunt ſignum triſti
cie. Uñ iſtud euangelium in menſe auguſto
decãtatuꝛ.qꝛ ciuitas hirłm in iſto m̃ſe prius
a Nabucho.deinde a romanis ðſtructa fuiſ
ſe inuenit᷑. Fleuit ẽt.⁊ tanto honore ſibi ex
hibito lachꝛymas uoluit ↄmiſcere: ut oñde
ꝛet qꝛ huana leticia cito ĩ fletũ ↄuertit᷑.⁊ cð
oĩa gaudia ⁊ honoꝛes mudi lachrymis ⁊ do
loribus ſunt adm ixta. In celo quidẽ ſũt oĩa
ura.ĩ mudo omnia mixta. ĩ inferno omnnia
ugubꝛia.iĩd ẽ flebilia uel lutulenta id eſt lu
to plena ſoꝛdida nel fetida. Itẽ ad dandum
exemplum prelatis.quod quando aſſumun
tuꝛ ad honores pꝛo cura populi.potius öbẽ
fleꝛe ſuam imperfectionem:⁊æ populi defec
tõz: q́; gaudere de ſublimatõe tẽporali.tẽ

ut leticiam mudanã ſalubri triſticia tempe
remus.ẽ em mundana letitia ſicut uinuz pu

rũ: quod cito inebꝛiat.niſi temperetuꝛ medi
tatione mortis recordatione aduerſi futu

ri. Unde Eccle. In die bonorũ ne immemoꝛ

ſis malorũ. Ut ergo (appꝛopinquauit Inon

ſoluũ corporis greſiu.ſed etiam compaſſionis
affectu hieruſalem) :in qua diu uiguerat
cultꝰ diuinꝰ (uidẽs) ñ tantum oculo corꝑis

De fletu domini ſuꝑ

ciuitatẽ ⁊ exteriorẽ ei pulcheitudinẽ. fſed ẽt
oculo diuinitatis ipᷣas ĩpiaz ciuitatẽ.in ſuã
necẽ ↄſpirantẽ: puidens eius caſũ ? ſubueꝛ
ſionẽ.nõ de ſua moꝛte q; ili machinabant:
ſz de illius ruina ⁊ ꝑditõe (fleuit).ſ.fletu ⸗
paſſidis(ſuꝑ ill )tũ ꝑꝑ mala culpe.que ibi
multipiicata fuerant: tum ꝑꝑ mala pene.qᷓ
ſuꝑ ciuitatẽ ⁊ ppłʒ futura iminebãt(dicẽs.
AQuia ſi cognouiſſes.ſ.ea q̃ ego ſuꝑ te uẽtu
ra cognoſco(⁊ tu)).ſ.fleꝛeſ mecũ ꝛuina tuã:
q̃ mõ exultas.ſicut ego ĩquit fleo ꝗ oĩa uiðᷣo
⁊ futura cognoſco.ſic ⁊ tu fleres ſi nunc uẽ
tura uideres.q̃ mõ qꝛ neſcis ꝙ ĩminet exul
tas. Quia fons pietatis erat. lachꝛymas cõ
tineꝛe non poterat. Nec edificia planxit pa
rietũ ſʒ ſubuerſõæʒ alaꝝꝑ.Cũ vo modo exul
tat oñditur cu ſubdit᷑ (Et quidẽ in hac die
tua)).i.ĩ hac tua ꝓſperitatis claritate.⁊ in
hoc modico tpᷣre tibi ꝓſpero.in quo facies
nolũtatẽ tuã.aſſũt tibi ea (q̃ ad pacẽ tibi)

ſunt.non pectoris nec eternitatis.ſed tpᷣris

ſolũ ⁊ modico tpᷣꝛe duꝛaturã.⁊ iõ nunc gau
des.qꝛ ĩminentia non uides.Cũ eĩ ſe caꝛnis
noluptatibꝰ daret. ⁊ uẽtura nõ pꝓſpiceꝛet. ĩ
die ſua q̊ ad pacẽ ei eſſe poterãt: habebat.
Eſt nãq; mundana pax quã diligũt ĩpij.ut ſi
ne timore peccent.⁊ liber̃᷑ ſuis uoluptatibꝰ
uacent:de qua ĩ polliticis dr̃.ꝙ rubiginem
Ihunt ſicut ferrũ pacẽ ducentes. Et atteno
qꝛ tpᷣs ꝓſperitatis ſignificat hic noĩe diei ſin
gulariter:poſtea nero dies adnerſitatis plu
raliter.qꝛ modica fuit pꝛoſpeꝛitaſ in compa
tione adueꝛſitatis. Cur aũt bona pñntia ad
pacẽ habuerit manifeſtat᷑ cuʒ ſubiungit᷑.(¶
Nunc aũt)quaſi modico pñiti tpᷣꝛe pſperita
tis ⁊ pacis (abſcõdita ſunt ab oculis tuis))
tam corpalibꝰ q; ſpiritualibꝰ. ſ. mala q̃ uen
tura ſunt tibi:pñs eĩ ꝓſperitas facit.ne con
ſideret ⁊ pᷣcaueat futura aduerſitatis:cito
ãt manifeſtabunt ⁊ ĩ breui.qꝛ gaudiũ hypo
crite inſtar ẽ puncti.Si ei a cordis eiꝰ ocu
lis magna iĩminentia abſcõdita non eſſent.
ſic leta in pñtibus ꝓſperis nõ fuiſſʒ. Cuiꝰ pe
na q̊ de ꝛzomanis pᷣncipibus ĩminebat.adiũc
ta ẽ cum dr. (Quia ueniet dies Itribulatio
nũ (in te)).i. te(⁊ circundabũt᷑ te inimici
tui).ſ.pᷣncipes romani((uallo) ⁊ circuitu.ſ.
conteſtatura ð lignis ⁊ palis ſacta.⁊ B fac
tum fuit in uindictaʒ. qꝛ caput xpᷣi iudei cir
cũdeder̃t ſpĩiea coꝛona.(⁊ circũdabunt re
ſua potẽtia corꝑali.⁊ hoc ĩ uĩdictã.qꝛ iuði
circuder̃t xp̃ʒ ĩ oꝛto cũ gladijs ⁊ fuſtibꝰ(⁊
coãguſtabũt te undiq; .ↄcludẽdo ⁊ phibẽ
do itroitũ ⁊ exitũ ita ut niła ſit euaſõis uia.
Tãta ãt fuit ciuitat᷑ anguſtia. ut cãnes filio
rũ manducarent.⁊ hoc in uindictã qm̃ ſitiẽ
ti xpᷣo acetum in cruce dederunt. (Et ad t᷑
ꝛam ꝓſternen te) turres ⁊ loca munitioꝛa
diruendo ⁊ cuncta edificia ad teꝛrã deicien
do ⁊ hoc in uindictam qꝛ corpus xpᷣi moꝛtu

hieruſalez ⁊? ingreſſu in eam

um oportuit ſepeliri ĩ terra (⁊ filios tuos))

i.inbeos(ꝗ ĩ te ſum)geniti ſeu habitatõeſ

tnos ꝓſternunt ad terrã. aliquos occidẽdo.

aliquos captiuando.⁊ hoc ĩ uindictã ꝗꝛ xpᷣi
filios apoſtolos pſecuti ſunt non relinquẽt
in te lapidem ſuꝑ lapidẽ. ſ. funditus euertẽ
do.⁊ poſt oĩa in ꝑpetuum ſunt diſꝑſi.qꝛ no
luerunt ſub alis xpᷣi in fide eccłe ↄgregari.
cui ẽt ex qua culpa fueꝛit pena illata ſubiũ
gituꝛ.eo ꝙ nõ cognoneꝛis.qꝛ malicia ⁊ inui
dia excecante cognoſcere noluiſti tpᷣus uiſt
tatõis tue.i.mei aduentus ĩ caꝛnẽ: ueni enĩ
uiſurus ⁊ ſaluatuꝛus te.Qðõð ſi cognoſceres.
⁊ in me crederes.eſſes pacata romãis. ⁊ ab
oĩbꝰ erepta periculis. Si eĩ tpᷣs gratie ĩ ad
uentu xpᷣi cognouiſſẽt.xpᷣo credidiſſent:nec
ſupradictas calamitates ſuſtinuiſſent.ſicut
dẽs ꝗ in xpᷣm crediderunt tunc euaſeꝛunt.
Seõðm ſenſũ allegoricũ eiuitas hec ẽ eccła
q̃ tᷣre antixpᷣi ſic anguſtiabit.⁊ pſternetu⸗
ꝙ pauci audebunt ſe xpᷣianos cõfiteri.Quã
eccłiax xpᷣs uiſitat.qncunq; ad bonũ eã exci
tat. Sed eccłia ꝓ maioꝛi ꝑte non cognoſcit
hoc cũ effectu.pꝑꝑ ꝙ antixpᷣi ꝑſeeutio ſuꝑ eã
uenit.ad purgatõem lectone dãnatõeʒ ꝛe
ꝓboꝝ.ſᷣm uero ſenſuʒ moralez.iſta ciuitas

eſt anima peccatoris.ſuꝑ quem flet xp̃s fle

tu ↄpaſſionis.ſi uero ↄfideraꝛet anima ſta
tum ſue culpe. ⁊ quem ſtatum penaꝝ in fu
turo expectet ipſa cum xpᷣo ſemetipᷣam plã
geret. Sed peccati delectatio tollit mortiſ
repentine ↄſiderationem.diſtꝛicti iudicij ti
morẽ.⁊ penaꝝ inferni anxietateʒ. Que ual
latur in moꝛte.⁊ anguſtabit᷑ a ſpiritibꝰmali
gnis.ut euadendum aditum inueniꝛe ñ poſ
ſit ⁊ eius filij ꝓſteꝛnẽtur.i.cogitatões gbus

Pꝓmittebat ſibi longaz uitam. honores diui
tias ⁊ huiuſmodi fruſtꝛãtur:⁊ non relinque

tuꝛ in ea lapis ſuper lapidẽ:quia omnis ab
illa cogitationum ſuarum ↄſtructio diſſipa
bit᷑: eo ꝙ non cognouerit tempus uiſitatio
nis ſue.cum dominus eam ĩuitaret ad emẽ
dationem uite. Unde ſecunduz Gꝛeg. ꝙ iux
ta hyſtõià dñs ſemel egit. hoc quotidie per
ele ctos ſuos in eccłia agit. Plangit emʒ ꝛe

pꝛobos qui neſciüt cuꝛ plangatur. ſed ĩ ma

lis exultant ⁊ letantuꝛ. Qui ñ damnatiõem
ſuas q̃ eis imminet preuiderent.ſemetipſos
cũ lachrymis electoꝝ plãgerẽt.Quiĩ puerñ
tate ſua diẽ ſuã ſᷣ hẽnt.cu pace.qꝛ tranſito
rio gaudent in tpᷣꝛe.⁊ nulla uenture pene t᷑

rent᷑ foꝛmidine. Supplitia ãt ſeq̃ntia nunc
ab oceulis eoꝛum abſcondita ſunt.quia futu
ra q̃ temporalẽ leticiã perturbant.preuipᷣre

ꝛefugiunt. Añ ⁊ ſiqᷓ eſt pntis tꝑis ita eſt agẽ
da leticia ut nunq; amaritudo ſeãntis iudi
cij cedat a mẽoꝛia. Ueniẽt ãt dies qñ ad ul
tionẽ ⁊ ſupplicia ducentuꝛ.quia non cogno

uæ unt tẽpus uiſitationis ſue: peruerſam eĩ
gaiaz deꝰ uiſitat quotidie pꝛecepto.aliquãdo

e n giter accipi⸗
lctat lnet len oboſtu
atoꝛ. Pri. Brdo crciditu
i 4
gerien Terio coan
gꝛnis ipulſione.. aoe
ntöls inflimation?.Quan .
iiun goſenſu inerioeen: ſ
lunf p operi bonon mon⸗ r
ino ciꝛuit ꝑ peccati xpet
pena uefo. Peimo nallat
rbolationẽ. Secungo cicun
õ
ini toſcie anrietate. Quaete
it ſaluis deſpeꝛatioem. A
itiltpeꝛ propinquorum doloꝛe
yen Septo totalite euenitun
noꝛte quoq uall atm 2 cacunn
bas COangaſtatm a pectatis
Omnia vecCNNA No ſi ddis
tionis 1 cOt Mods dd wem
cant ut ad deſper anione ua
terram pſternitm. R corpn
nima in infeꝛna demmdum
imitaroꝛes ei ut ſint ſeci i⸗
in culoa ? lapis ſup lapidd
id è cogitato ſup cogitatic
dncutmm.quig mn Hrego
ſa onnisſtuctio cogitati
u⸗ nwurho. c omes
ad un.,does machin
uit agonunc bon dͤis
mne pietat aulcediige refer.

tius miſericagtie iſglum

nala ge menlt
vunmm lruno e⸗
nelecu eginnor
merig iſi initis
M ouen fet tgſfie
5Rtennet onima ſt
ſtatum penay in fi
to ſenetißam pla
lectatiotollit mortil
en dicricti iacicin
mwerne Qe
dadadit aernc
AAdum imnenie e
nermr i cogirndes os
Nag uitan. hoſcres n
ſnſttinn:t Monrelngte
er lanidi gnin onnie
ſuurnm alructio ciſſp
ponert tenpus uiſtani⸗
us eam iuitarer. acͤ ene
Geſecunatz bieg inn
elegt hoe Aſiee
aggit. Dangtten
cis agn Anßſe

n plan

mm.
ſenett⸗
et renideren e
ann ſiͤgere Ai,

EK„ e
bent cu pae ⸗
u ſejntn

Saoplitig it ſ t
Sahin tii
a iͦpentuin, ⸗
leic⸗ egrlle chi
ſnin, i i
na Uen 1666 eogho
nunutinſn
main ignute

—

——.—

Gecunde partis

ſlagello.aliqñ vo miraculo: ut ⁊ uera q̃ ne
ſciebat audiat.⁊ aut dolor̃ cõpũcta redeat.
aut beneficijs deuicta malũ qð fecit erube
ſcat Sʒ qꝛ ſuꝑbiens ↄtẽnit.⁊ uiſit atiõis ſue
tpᷣs ñ cognoſcit: illis ĩ extremo uite inimicis
tradituꝛ cũ ꝗbus ĩ eterno iudicio dãnatõis
ꝑpetue ſocietate colligatuꝛ. Un cogitandũ
ualde ẽ quantũ erit nobis teꝝꝛibił hora nr̃e
ꝛeſolutõis.ꝗ pauoꝛ mentis.qᷓ;ta tůũc ommuʒ
maloꝝ memoꝛia.q̃ obliuio traſacte felicitat
que foꝛmido ⁊ conñderatio iudicis.Quid g
eſſe nobis de pꝛeſentibus ad ölectatõm dqʒ
qñ ſimul cunctis tꝛanſeuntibꝰ ñ ualet tranſi
rc ꝙ ĩminet.qñ ⁊ hoc funduꝰ finituꝛ ꝙ dili
git ⁊ illud incipituꝛ. ubi doloꝛ nũqᷓ; finitur.
Preteꝛ hanc ſententiã Gꝛegorij.poſſunt pꝛe
dicta ⁊ aliteꝛ accipi.Nã mõ aliteꝛ ĩ cłpa pec
catoꝛ. Primo uallatuꝛ ꝑ hoſtis ſuggeſtionẽ
exteriorem. Scõo circudatuꝛ ꝑ interiorem
caꝛnis ĩpulſionẽ. Teꝛcio coanguſtat᷑ ꝑ dilec
tatõis inflãmationẽ. Quaꝛto ad terra ꝓſter
nituꝛ ꝑ ↄſenſũ interioꝛem. Quinto filij occi
dunt᷑ ꝑ operũ bonoꝝ moꝛtificatõem. Sexto
oĩno diuuit ꝑ peccati ꝑpetꝛationẽ exteriorẽ
In pena uero. Pꝛimo uallat ꝑ exteri oꝛem
tribulationẽ. Secundo circ undatuꝛ ꝑ ꝓpꝛij
coꝛpoꝛis infiꝛmitatẽ.Teꝛcio anguſtatuꝰ ꝰ a
nimi ⁊ ↄſcie anxietatẽ.Quaꝛto að trã pſteꝛ
nit᷑ ꝑ ſalutis deſpeꝛatiõem. Quinto filij oc
cidut᷑ peꝛ pꝛopinquorum doloꝛem ⁊ ſolatio
nem. Sexto totaliteꝛ eueꝛtituꝛ ꝑ moꝛtez. In
moꝛte quoq; uallatuꝛ ⁊ ciꝛcundat a demoni
bus. coanguſtatuꝛ a peccatis: demones eni
omnia peccata.non ſolũ oꝑis uerũetiã locu
tionis ⁊ cogitationis ad memoꝛiã ſibi reuo
cant ut ad deſperationẽ tꝛahãt. Tunc ẽt ad
terram ꝓſternituꝛ.qꝛ corpus incinerat᷑.⁊ a
nima in infeꝛnũ detꝛudituꝛ. ⁊ filij id ẽ oꝑpa ł
imitatoꝛes ei ut ſint ſecũ in pena ſicut fuer̃t
in culpa ⁊ lapis ſuꝑ lapidẽ non relinquituꝛ.
id ẽ cogitatõ ſuꝑ cogit ationẽ q̃ cõtra eũ nõ
adducatuz. quia ſpᷣm ego.ab anima puer
ſa omnis ↄſtꝛuctio cogitationum diſſipatuꝛ
tunc eni ut in pᷣs.dr.omẽs cogitationes im
pioꝝ ꝑibunt.⁊ oẽs machinatões ceſſabunt.
Fleuit eꝛgo nunc bonꝰ dñs ieſus.ſʒ ⁊ ꝓ ſum
me pietat᷑ dulcedine reſeranda.ipſe fons to
tius miſericoꝛdie.ũ ſolum ſemel ſed pluꝛies
fleuit.⁊ ex illis pijſſimis ocuł.ad oim expia
tõeʒ peccatoꝝ lachrymarũ fluẽta uberrime
manando effudit. egituꝛ eĩ dũm ieſum fle
uiſſe.pᷣmo ex infantuli neceſſitate in natiui
tate.ſᷣm illud Sapᷣ. ꝛimã uocẽ ſimilẽ oĩbꝰ
emiſi ploꝛans. Uñ cantat eccleſia. Uagit in
fans inteꝛ arta poſitus pᷣſepia. Scõo ex imẽ

ſo amore.in lazaꝛi ſuſcitatione ex nimia cõ

paſſione.Ceꝛcio in hac ſolemni proceſſiõe.
Quãto ex ĩtimo dolor̃ ĩ ſua paſſiõe.pᷣces cũ
lachrymis offerens ad deũ. Hec ſt᷑ quattuoꝛ

fumina de ꝑadiſo egꝛedientia ad tociꝰ mun

Capłm.xxviij.

di ablutõeʒ ꝛefꝛigeꝛatiõez. potationẽ ⁊ fecũ
datõeʒz. Pi q̃ttuoꝛ fletus ſaluatoꝛis.poſſunt
ꝛefeꝛꝛi ad q̃truoꝛ ſpecies fletus.que quaſi q̃t
tuoꝛ fluuij ꝑadiſi aiam irꝛigant.⁊ fecundãt.
Pꝛimus ẽ fletus pꝛo ĩcolatu pnñtis miſerie.
Scõs ẽ ſfletus cõpunctionis. Tercius cõpaſ
ſionis. Quartuſ pro dilatione patrie. Pꝛimã
fletus ſpeciẽ ſignificat fletus infancie ſalua
toris. Unñ Auguſ. Pueꝛ qui naſcitur incipit
a ploratu. lachꝛyme ſt᷑ teſtes miſerie.nondũ
loqꝗt ⁊ iã pphetiʒat. Sletus in cuce ſignat
fletũ cõpùctõis.quem debent habere illi ꝗ
ſt᷑ in cruce penitentie. Uñ Augu. Sciat ſe
culpabiliteꝛ duꝝ ꝗ deflet mortẽ amici uł da
na rei tẽporat.⁊ doloꝛẽ peccati ñ oñdit in la
chrimis. letus ſuꝑ ðſtructõem ciuitatis. ſi
gnat fletum quo flere öbemus ſupeꝛ miſeꝛo
rũ calamitatibuſ.⁊ aĩaꝝ ꝛuinis ⁊ ꝑditionibꝰ
Vñ Job. Flebã ſuꝑ eo ꝗ afflictus erat ⁊c̃.
Fletꝰ ſuꝑ laʒaꝝ qui ad uitã erat reuocandꝰ
⁊ cui glia erat differenda.ſignat fletruz ꝓ di

latione pr̃ie. Uñ pſalmiſta. Hen mihi qꝛ ĩco

latꝰ meꝰ pꝛolongatus ẽ. In fletu ãt qñi oſtẽ
dit᷑.quãtũ flere debeãt.ꝗ peccãt: quãdo ſic
fleuit.ꝗ nũqᷓ; peccauit. Uñ Caſſiodoꝛꝰ. Abi
princeps tanta aflictione plãgebat.ꝗs illo
flente ñ fleret.eo gemente ñᷣ gemeꝛet.Et no
tandum ꝙ ſeptẽ mala quaſi uẽtura ſt᷑ pecca
toꝛi.p q̃ ſi ea cogitaret,ad fletũ incitari poſ
ſet. Pꝛimũ eſt ſpoliatio oĩum.q̃ fit ei in moꝛ
te.de quibus nihil ſecũ feret.Scðʒ ẽ occur
ſuſ inimicoꝝ.ꝗ appꝛehendent eù inteꝛ angu
ſtias. Terciũ eſt amiſſio ſtatꝰ penitẽdi.⁊ mi
ſericoꝛdia ↄſeq̃ndi. Qnartũ ẽ magna confu
ſio cuiꝰ cõfuſſionis cauſa poterit eſſe.oꝑuʒ
denudatio ł beneficioꝝ xpᷣi expꝛobratio. uł
dei ⁊ ſanctorũ deriſio.Quintũ eſt ſeꝑatio ꝛe
proborũ ab electis.Sextũ ẽ excluſio a głia
Septimũ gehẽnalis pene miſeria.Et ual
de flendũ ẽ pꝛo peccatiſ ꝑꝑ multa q̃ peccata
inducũt peccantibꝰ. Per peccata em̃ hõ dnᷣ
offendit: ↄſortiũ ſanctoꝝ ⁊? angeloꝝ amittit
ſuſſra gia eccleſie perdit.animam interficit
diabolo ſe ſubicit.⁊ ĩ ĩfeꝛnũ ſe dimeꝛgit. ¶õ
ſpice igituꝛ bene ipſum dñm ieſum nunc flẽ
tem. ⁊ ſi potes fleas cũ eo:flet eni largiteꝛ ⁊
fortiteꝛ.qr non ſimulate ſʒ ueꝛe de ipis dole
bat.corde enĩ amaro dolebat ⁊ flebat illoꝝ
periculũ eternale.⁊ excidium tꝑale.q; non
cogueꝛunt tẽpus uiſitatõnis ſue.qñ ꝑ incar
nationis miſteriuz uiſitauit ees oriens ex al
to.ut ipſum dominũ ac predicationem eꝰr̃ci
perent ſed magis uſq; ad mortẽ euʒ pᷣſecuti
ſũt.O coꝛ duꝝ ueſanum ⁊ ipium.⁊ tanq; va
uita pᷣuatum.oĩno plãgẽdum:cur more fre
netici flẽte ſuꝑ te ſapĩa pr̃is in tãtis miſerijs
letaꝛis ⁊ rides.ↄſideꝛa lachrymantem medi
cum tuũ.⁊ ut luctũ unigeniti fac tibi planc
tũ aĩaꝝ.deduc q̃ſ toꝛrẽtem lachrymaſ.ꝑ di
em ⁊ noctẽ ñ deſ ĩ gẽ tibi:nec taceat pupilla

BDe eiectione uẽdẽtiũ

oculi tui. Cõſpice ẽt diſcipulos qᷓ;libenteꝛ
2 diligẽteꝛ uadunt ſꝑ iuxta eũ.cũ timore tñ
2 reuerentia. IJpᷣi ſui baꝛones ⁊ milites.co
mites domicelli ? dexteratoꝛes. Nec debes
credetr̃ ꝙ ipᷣo flente alij ſe potueꝛĩt a lachꝛy
mis ↄtinere.nobis ff̃es iſte lachꝛyme dñi fi
unt ut mgr̃m imitemur:⁊ ab hoc tãto pᷣcep
tore nr̃o diſcamꝰ.ꝗd i noſtꝛoꝝ inimicoꝝ mõ
te ⁊ ruina oger̃ debeamus. Uñ ⁊ ipe ait.di
ligite inimicos ueſtros. bnñfacite his ꝗ ode
runt uos ⁊ oꝛate ꝓ ꝑſequẽtibꝰ uos ⁊ calum
niat ibns uos.Nõ tm muros ciuitatis pitur̃.
ſʒ ⁊ aiaꝝ ruinã ⁊ ꝑditõnẽ ſiebat ieſus.nobiſ
q; exemplu dabat.ꝗd ĩ tali negocio facer̃ ̊ᷣ
beamus.cũ peccatoꝛẽ aliquẽ in eteenam p
dicationẽ ruere uidemus.de tali eĩ dñi nr̃i
ieſu xpᷣi exempla ſequẽtes.nos quoq; fleꝛe
ðbemꝰ:⁊ tãtoapliꝰfler.quãto ipᷣe ð ſeipᷣo fle
re ignoꝛat.Si eĩ ſuas infirmitates intellige
ꝛet ⁊ calamitates q̃ ei ſupuẽtur̃ ſt᷑ cognoſce
ret utiq; ⁊ ipᷣe plus alijs de ſe fleret. Iſte fle
tus dñi ↄpaciẽtis ciuitati.de miſeria q̃ illi
Iminebat:ppfiguratus olĩ fuit ĩ lamentatiõi
bus hieꝛemie.ꝗ deſolatõeʒ eiuſdẽ ciuitatis
peꝛ romanos futurã deflebat. Sic ⁊ nos in
aſflictione ꝓpximoꝝ ẽt inimicoꝝ ex ↄpaſſiõe
flere debemus: exẽplo xpᷣi ꝗ ↄpaſſus ẽ ſuis
inimicis. Plus ẽ ↄpati afflictis qᷓ́; bona tꝑa
lia erogare:⁊ impoſſibile ẽ illuʒ gram ⁊ mi
ſericoꝛdiã nõ meꝛeri ꝗ ſcit afflictis ↄpati ⁊
eoꝝ peccata deſlere. Intrauit g ieſus hieꝛo
ſolimã cũ iſto triüphò ⁊ honore turbaꝝ.peꝛ
ſupꝛadictã poꝛtã auꝛeã.q̃ ẽ ad pedes templi
a parte uallis ioſaphat. Poc ſᷣm Crib. Ipſe
faciebat non põpã quàdã oñndens.ſʒ ⁊ pphe
tiam implens ⁊ diſcipulos ꝑp mortẽ ↄtriſta
tos ↄſolans ⁊ mor ſtꝛans qm̃ hoc pati uolẽs
UVbi Rabanus.h introitus eius in hirłʒz fu
it anre quinq; dies paſche ubi notanda ẽ 2
cordia nõ ſolũ in ꝛebus ſʒ ẽt in tpᷣribus nete
ris ⁊ noui teſtamenti. Decima eĩ die menſis
pꝛimi agnus q in paſcha ĩmolaret dmum ĩ
troduci iuſſus ẽ:qꝛ ⁊ dñs decima die eiuſdẽ
menſis.hoc ẽ añ ꝗnq; dies paſche ciuitateʒ
in qua paret erat ingreſſuꝛꝰ¶ Et cum intraſ
ſet ieſus hieꝛoſolimam )ut exhibeꝛet ſalutẽ
(cõmota ẽ uniuerſa ciuitas dicẽs.¶ Quis ẽ
hic) ꝑ hoc ſignificatũ fuit ꝙ ĩtꝛàte ieſu hie
ruſalem celeſtem. angeli dicturi erant.quis
ẽ iſte ꝛex gloꝛie.Uñ Orig.Sʒ ⁊ quãdo ĩtꝛa
nit ieſus hieroſolimã nerã admirantes vtu
tes cele ſtes dicebant. Quis ẽ iſte rex glorie
Vec Orige.dicebant ergo ꝗs ẽ hic.Quaſi
dicerent. Iſte nõ ẽ talis ac tantus ꝙ talia ðᷣ
berent ſibi exhiberi. Mirabãt eĩ turbe fꝛe
quentiã neſcientes de eo vitatẽ.cui obuiaʒ
cum laudibus occurrunt. Unde Cripᷣ.meꝛi
to ↄmouebantur uidentes reʒ miꝛabilem.
Homo laudabat quaſi deus. ſed öus lauda
batur in homine. Puto aũt ꝙ nec ipi ꝗ lau

emẽtiu de tẽplo.

dabant. ſciebant quid laudabant.ſʒ ſpũs ſu

bito ĩgreſſus ĩ eos.neſciente aĩa vitatis uer
ba fundebat.h̊ Cꝛiſ. Drincipes itaqʒ ſacer

dotũ ⁊ maiores.indignabant᷑ de ꝛeueꝛentiaꝗ
xpᷣo exhibita.⁊ ob Gq̊ tota ciuitas dr̃ eẽ ↄmo
ta qꝛ factũ maiorũ dr eſſe factũ totiꝰ ciuita
tis uel alrerius cõmũit atis(ſopuli ãt). i.
ſimplices ⁊ uulgares.qſ rõeʒ de qrio reddẽ
tes dicebàt.¶ Hic ẽ ieſꝰ ꝓpheta a nazareth
galilee Jimo dñs ꝓphaꝝ:⁊ iõ.ſ.merito debʒ
honorari. Eece ↄfeſſio dei a minoribꝰ inci
pit ut ad maiões ꝑueniat. Ubi Pieꝛo.Alijs
at ambigentibꝰł interrogantibꝰ. uilis plebe
cula ↄfitet᷑.quia hic ẽ ieſus ꝓpheta a naʒa
reth galilee. A mioꝛibus ĩcipiunt ut ad ma
iora pueniant. Pꝛophetã eĩ eũ dicunt.queʒ
moyſes ſui ſimilem dixerat eſſe uẽtuꝝ:a na
gareth ãt galilee.qꝛ ibi educatus fuerat.ut
flos cãpi nutriret᷑ in flore vtutũ.hec hiero.
Et poſtqᷓ; ṽs ingreſſus ẽ hierłm remiſit aia
lia ad locum ſuuʒ. Memoriã huius pceſiio
nis dqñice ꝛecollit eccleſia illa die. Egꝛediũ
tur enim fideles cum ramis quaſi obniã do
miĩo.extra muros uel ſepta uſq; ⁊ ad crucẽ
aliqui uadunt in qua ⁊ ramos quos geſtat
affigentes deponunt:quaſi diceret. eccleſia
mihi auteʒ abſit gloriari niſi in cruce domi
ni noſtri ihu xpᷣi.Quãdo aũt 1õ eũt ⁊ uſq; ad
crucẽ. Quaſi ſic onñdatur eis nõ eſſe ſperan
dũ ĩ quantalibet gloria mundi. qr extrema
gaudij luetus occupat.⁊ deinðõ cum cruce ĩ
ciuitatẽ r̃grediunt ꝓ eadẽ ſignificatõe:illa
die gaundio ꝓceſſiõis.ſubdit᷑ euãgeliũ dñice
paſſiõis.forte qr ⁊ dñs exultationi inſeruit
lam̃tum. ⁊ nos ꝓceſſioni paſſiõeʒ. q; paſſio
ſuit cã eueꝛſiõis.ꝓ qua fleuit. In pꝛoximo
ergo bella actuꝛus.⁊ de hoſtibus triũpha
tuꝛus.cũ triũpho ⁊ gloꝛia ⁊ ad impiaʒ ciui
tatem ⁊ ad locũ ceꝛt iminis dñs uenit ⁊ ceꝛ
tus ð uictoria ante belum. ꝙ fieri non ſolet
triumphum ſuſcepit. Unõ ⁊ ꝛami palmaruzʒz
cũ quibus gorioſe ſuſceptus eſt. ppinq; uic
toriaʒ ſuꝑ principẽ mundi ſignant. ¶ Podie
ergo mateꝛ eccłia duas recolit proceſſioneſ
Oria fuit.qꝛ iudei xpᷣm a monte oliueti uſʒ
hieruſalẽ. cum ramis oliuaꝝ ⁊ palmarum ⁊
magnis cãticis aſſociauer̃t ⁊ iſta pceſſio ma
gne reuerentie ⁊ honoris fuit.⁊ hanc eccłia
in euangelio hodierno repᷣſentat. Secunda
Eẽ quia iusi chꝛiſtum ab hieruſalẽ ad mon
4 tẽ caluaꝛie.cũ mag is obproprijs ⁊ irriſioni
buſ deduxerunt:⁊ iſta proceſſio fuit magne
ignominie ⁊ doloris.⁊ hanc ꝛepᷣſentat eccle
ſaa in paſſione hodieꝛna. In iſtis proceſſio
niboſtenditm magna ĩ iudeis multiplicitaſ
uoluntatis. Nã in prima cum magna ꝛeueꝛẽ

tia ⁊ dᷣuotione ipſum ſupra aſelum poſuer̃t:
in ſcda ipſum cum magna ignominia in pa

tibulo ſuſpẽder̃t. In prĩa ueſtim̃ta ſua ĩ uia
ſꝛauer̃t:ĩ ̃a xpᷣm ſuis ueſtibuſ expoliauer̃t

oa Dpler. Paſſtontn T

Aνι d h „*
l

o preſiſet Etiten i
Xelial⸗ mnua q Eiuri
ſoni. Na yceſſio plaufum
um UWideanus quic 7tera⸗
rig ut diſcam inulla und
lica bere fiducii ſcientes
ijiluc occupat. ſec in die b⸗
es mus malop. bis ei mixtu
ſſeculnibus tin ſel et ſpinit
eo qui cepit hus ſacere ih
herbis zet exeimplis oſdens.
nd.TOnmmis Koria eius auan
Rdis din on ſorimeri
re cognou ciez ignomira
ſpuͦalid'gut ſaalia codau
gaẽ celeſtis patrie repitta
ſone uero monſtram mia
piemmn in nubib obuiam
do ſuſcipietue in celeſti hi
applaudentib?? acclama
Utriuſc eſtamti. quaſi an
ſeiſbamu benedictus gun
mini. In peeſſione conſich.
d ſt. diſce inpaſſioe quo
1o ei pig ia ine ẽ nig 4
erablle ginielidie pn

hceſſionis gih anantini
Bernncg. n

Ropbetiejei een
en eüc
ndireraten
. eetnng
. bbi edlucarigftm,
kin flore unniͤheehe
geſſuss hiertn onen⸗
Fellus hierhinrent,
z. Wemoriz hyj
Memgrli huigeci⸗
leccleſg illatie, Epeci
cum ,amio guaf obliid
vnelſng uig tad i
un e /omos acy geſti⸗
nr⸗ guof ceerer eaef⸗
iminßßn uechnj
ni oaitlͦei⸗ tuſyal
uur eiß oͤele ſpernn
nia mundi. 9r ertrema
. gein cun cei
ende ſignificne:ila
ſhait euigelii cice
is erchnationi gerdt
ſon echez. Rdſd
ea emd. Ranopn
na 1 de doius wihdr
1 Gian 1 ad inzn
cent minis dſo ent tc
ne belun gfen onſoer
et. Uio ttamipalnariz
eſegnueſ chu⸗
e mundiſiggnan.
1duasrecolit oce n
thna nonte oiuet

0

Bernaꝛdus.

SGecunde partis

In pria ꝛamos oliuaꝝ ⁊ palmaxꝝ ſibi obuia
portauerunt: in ſcõᷣa ipinas acutiſſimas eiuſ
capiti affixerũt. In pꝛima appellauerũt euʒ
regẽ.in ſcðᷣa negaueꝛuut en dicentes:nõ ha
bemus regẽ niſi ceſarez. In pꝛima appella
nerunt eum ſaluatoꝛẽ. dicentes oſanna id ẽ
ſalua obſecro.in ſcõa negauerunt ipCʒ ſalua
torẽ ꝙ dixeꝛunt ꝗ ſeipᷣm laluaꝛe nõ poterat
In pᷣma dixerunt ieſum eſſe benedictũ.⁊ in
noie dñi.ſ.patꝛis ueniſſe in mundũ:in ſecun
da dixerũt ipᷣm eſſe malefactoꝛẽ.⁊ iõ ſe Tᷣdi
diſſe eũ ⁊ crutis patibulo affigendum. cce
q̃nta ĩſtabilitas in iſtis fuit ga quẽ tm bono
ꝛaueꝛunt.pꝰ modicũ igminioſe tꝛactaueꝛunt
ſzʒ ꝑꝑ glorie proceſſiõem maiorẽ.hũit ex con
ſeq̃mi uituperio confuſſionẽ. Unde Bernã.
gd fuit ꝙ ꝓceſſionẽ hẽꝛe uoluit:qui mox fa
iurã noueꝛat paſſionem. Dꝛoceſſio ꝗdez me
rito repnñtatuꝛ hodie: quia hodie facta fuit
paſſio vo cuꝛ addita ẽ.quã ſexta feria ↄſtat
eſſe ſecutã:fõte ut amaꝛioꝛ eſſet paſſio.quã
ꝓceſſio ꝓceſſiſſet.Et iteꝝ ñ ſine cauſa tã no
ua ꝓceſſio miꝛa q̃dã cõiunctõe adðdituꝛ paſ
ſioni.Nã ꝓceſſio plauſum hʒ. paſſio vo plãc
tum. Uideamus quid ↄferat iſta cõiunctio
Utiq; ut diſcamꝰ ĩ nulla unq; huius ſeculi
leticia hẽre fiduciã:ſcientes qm extrẽa gau
dij luct* occupat.ſed in die bonoꝝ ñ ĩmemo
ꝛes ſimus maloꝝ.his eĩ mixtũ ẽ pñs ſeculuʒ
ñ ſeculaꝛibus tm̃.ſed ẽt ſpiritualibus uiris.
Ideo qui cepit pᷣus facere qᷓ; docere: ñ mõ
uerbis ſz ẽt exemplis oñdens.qꝛ oĩs caro fe
nu. ⁊ omnis gloria eius quaſi flos fem: ꝓceſ
ſõis uoluit gloꝛia ſublimari.qñ ſibi immine
re cognouit dieʒ ignominioſiſſime paſſionis
ſpualibꝰaũt ſpũalia cõpaãtuꝛ.in ꝓceſſione

ꝗqdẽ celeſtis patrie repntamus gloriam. paſ

ſione uero monſtramꝰ uniam in ꝓceſſione ra
piemuꝛ in nubibꝰ obuiam xpᷣo in aeꝛa.quan
do ſuſcipietuꝛ in celeſti hirm xpᷣs dominuſ.
applaudentibꝰ ⁊ acclamãtibus undiq; ppłiſ
utriuſq; teſtam̃ti.quaſi qui pᷣcedebant ⁊ qui
ſeq̃bantuꝛ: benedictus qui uenit in noĩe do
mini. In ꝓceſſione conũderaſti quo ꝓperaã
dũ ſit.diſce in paſſiõe quo eũdũ ſit. Tribula
tõ eĩ pñs uia uite ẽ. uia gloꝛie uia r̃ᷣgni. Col

lerabilẽ pinde laboꝛẽ paſſionis ꝛeddit glöia

ꝓceſſionis.qm amanti nihil ẽ difficile. DPec

Oꝛatio.
d Omine ieſu xpᷣe.qui uerbo ⁊ exẽplo
mMmagis docuiſti nos fler̃ qᷓ; ꝛidere: ob
ſecro te ꝑ beatiſſias lacbrias 7 oẽs

misatões tuas.doce me ut pcẽa mea ⁊ peri
cula ĩminentia ſemꝑ uideam ⁊ cognoſcã ne

inimici mei.ſ.demonũ ſuggeſtiones tpᷣraliũ

reꝛũ.pulchꝛitudines ⁊ carnales uoluptates
circundent. coanguſtent. æ ad trã ꝓſternant
me:ut filios.ſ.ſẽſus cogitatꝰ ⁊ aciꝰ meos.⁊

ordinẽ uiꝛtutum deſtruant.ut inde laudem

Laplm.xxix.
te ⁊ confiteaꝛ nomini tuo altiſſime. Amen.

¶ De eiectione uendentiũ ⁊ ementiũ ð tem
plo. .
Capitulum xxix.
u ¶Enit autem ieſus) directe (ad tẽ
pluü. ⁊ intꝛauit in ipm.) Ubi nota
ꝙ templũ accipituꝛ aliquando pꝛo
domo tẽpli ꝙ diuidebatuꝛ ĩ duas
paꝛtes una paꝛs nocabatuꝛ ſanctum. ubi
pe hoſtiũ ſancti ſanctoꝛum erat altaꝛe ĩcẽſ
ſeu thimiamatis auꝛo tectum. menſa ꝓpoſi
tionis ⁊ candelabꝛum:alia paꝛs erat ſanctũ
ſanctorum. ubi erat archa teſtamenti ⁊ duo
cherubin. Illam paꝛtem que dicebatur ſãc
tuz intꝛabant quotidie ſacerdotes.ad offeꝛẽ
dum ĩcenſum.⁊ nulli alij. Intꝛa ſanctũ ſanc
torũ ſolus ſũmus pontifex intrabat.ſemel ĩ
anno.Aliquddo ãt accipitnꝛ tẽplũ laꝛge pro
quadam platea q̃drata añ tẽplũ. muro clau
ſa:⁊ dicebatuꝛ atrium ſacerdotũ ubi ſub di
uo eꝛat altar̃᷑ holocauſtoꝝ eꝛe cooꝑtũ.⁊ iſtð
intrabant nõ ſolum ſaceꝛvotes.ſed ẽt leuite
eos ĩ excoꝛiatõe ⁊ ablutõe hoſtiaꝝ ⁊ ↄſiłibꝰ
adiuuantes:uulgaꝛes ãt homines illud non
intꝛabant.ſʒ ad hoſtiũ illius atꝛij animalia
uiua ſaceꝛdotibꝰoffeꝛebãt. Iſta ãt duo loca
nõ iĩtꝛ auit xpᷣs.qr ñ erat ſaceꝛdos nec leuita.
Sed pteꝛ iſta duo loca eꝛãt adhuc duo alia
ubi hoĩes ſub diuo ĩ orõne eꝛant ⁊ in uno ni
ꝛi. ⁊ ĩ alio mulieꝛes oꝛabãt:⁊ iſta atꝛia noca
bantur noie tẽpli.⁊ de hoc dr̃ ꝙ ieſus intra
uit in templũ dei.ac petꝛꝰ ⁊ iobannes aſcen
debant ĩ tẽplũ ad hoꝛam oratõis nonaz. In
tꝛauit ãt ieſus ꝓtinꝰ ĩ tẽplũ pᷣcipue propter
tꝛia. Prĩo ᷣm Bedã.ut doceret nos formaz
ꝛeligionis qᷓ; ſeᷓ muꝛ.ſ.ut quocunq; ꝑgimus.
Primo domum oꝛõnis ſi ibi eſt adeamus. æ
P oꝛõnes ðᷣo ↄmẽdati ſic ad agenda negocia
ſecedamus. Secundo.quia locpublic?eꝛat
ubi poſſet inueniꝛi.oſtẽdẽs ſe ñ iuite.ſʒ ſpõ

te pati. Teꝛcio ut onoꝛet ꝙ ꝛuina urbis ⁊ po

pꝓuli pꝛo qua fleueꝛat. maxime ex ſacerdotũ
culpa fuit ⁊ inde ꝛadix peꝛditionis pceſſit B
ꝓfecto innotuit.cũ poſt maloꝝ immmentiũ
eænaꝛꝛatõm, ꝓtinus tẽplum ingꝛeſſus ẽ: ut ðᷣ
illo uendentes ? ementes eieceꝛet: in ſignuz
quod ſacerdotes tanquam indigni eſſent de
templo ⁊ officio eiciendi. Sicut enm tem
plum eſt in ciuitate.ita uita ſaceꝛdotum in

plebe. Unde p̃ᷣm gloſam Simonia ſacerdo

tũ cauſa fuit deſtructionis iuöoꝝ. Saceꝛdo
tes eniz qauaꝛicie ſue ↄſulentes.in poꝛticibꝰ
æ atꝛijs tẽpli hoſtias cuiuſcũq; generis uen
debant. ne uenientes uictias non hites. ni
hil offerꝛent. ſi hoſtias pᷣſto non inuenirent
hoc faciebat. ut uendita iterum oblata re
cipezent. Et ne paupezes nõ ſolum boſtiaſ.
ſed ⁊ unde emeꝛent nõ habente ſexcuſatõm/

Ge
de eiectione uẽdẽti emẽtiu de tẽplo. e tne u
— 822MU vn ,uin celens
pecunie ñ habite pᷣtendeꝛent: poſueꝛant ibi ſaceꝛdotcs fuerint in pctis. totus pplłs ⸗ hnig h/ er rinrun⸗
numularios q mutuà ſub cautõe ⁊ ſpe alic tit᷑ ad peccandũ. Jõ 8 unuſhnſer dbianaoen ninani. 4 et auſtern⸗
doni pecunia darẽt. Sʒ qꝛ lex n patiebat. ꝓ ſuo peccato dat᷑ rõezʒ. ſacerdotes aũt non ſicreese,t Picͤe eo legtr
— EII AeC oĩe collibiax. UWidit grboꝛẽ pallentib“ folijs: idã i e a poriſ nn gei
ut ſic ꝓ numulazijs collibiſtas faceꝛet. Xi Ce Lexit ſtudioſus ag er mareidzitei iuhle iniakis *
libia aut dicũt apð eos uilia munuſcula ut BS ue e Juzſdms ed idezarbanen⸗ i inni⸗Underie⸗ i
Tir ben uue paſſe.⁊ pomoꝝ: ⁊ his ſimilia. palentibꝰ folijs marcidã ĩtelligis.qꝛ aliquã nne iiſnias ain patris
C⸗Lollibiſte igit. liz ꝓ illa accomodatione pe culpã hbzʒ erga radicẽ. Ita cũ uideꝛis ppłm u irpecſi ellarto ?
cunie no reciperent pecuniam ultra ſoꝛtem ĩdiſciplinatũ ⁊ irreligioſũſine dubio cogno nnleand gim prefigaſata fin
o nõ licebat: i his rebus qᷓ numis coemut Valde g deflendi ſt᷑ clerici.qñ cadunt:quia genn i ud ſpolieret:uici
iceret ꝙ ꝓhibuit ezechiel dicens. Uſuram eoꝝ caſus ẽ magis periculoſus. VUnde Lꝛip alet tu lmerunt et zwqu
⁊ oẽz ſuperabundantid non accipietis. Sic Nihil ĩtm̃ õſtꝛuit eccłiazʒ dei ſicut cłicos lai unſuge Aliodalus idelat
2 bodie multi pdictis ſunt ſmiles uſuraʒ ⁊ cia eſſe deteꝛiores. Ceꝛnens g dñs in vomo nerunt e on ude nin
ſimoniã ſub noie caritatis uel gratitudinis pr̃is ſui negociatõem ſeu latrociniuzʒ: iſtiuſ gl ſolat e eſhn act
palliantes. Ualde ꝑiculoſuzʒ ẽ munera acci modi ardore ſpus ↄcitatus(feẽc ſibi flagellũ Naſſtes eſ et nier
pere. qꝛ hoc ẽ libertatẽ uẽdeꝛe. Uñ ſeneca. de funiculis: ⁊ eiecit) ipᷣe dus templiuẽdẽ ſteligi cn ded connen
Quedã gratuita nobis uidẽt.q̃ cariſſime 2 tes ⁊ ementes de templo) cũ hoſtijs ſuis((⁊ galiter ibt unuſquſch con 5
ſtat.pꝛo gbug! noſmetipos ĩpẽdimus. q̃ eme menſas trapezetaꝝ.⁊ cathedꝛas uẽdentiu amus ergo ne ea fiſdus
ꝛe nolemus. Si nobis domus noſtꝛa ꝓ illis colùbas euertit) nec aliqð uas deo nõ di 3 licitis uacemnus: ne impꝛotiiul
ier danda. ſi amenũ aliqð ſꝛuctuoſumue pᷣ tũ. ⁊ ſaẽtũ meꝛcdi gra p tẽplũ tꝛãſferri peꝛ ltellet. td de eccleſiu ſa al
ſem Ade nibil E cuiq; ſe uilius. noſtri eſ miſſit. Interdixit ꝗðẽ de uaſis mercationis ſcat ꝛ expellat. Naz qni perc
len s ain 50 nõ lent Quiſꝗs nr̃aʒ ⁊ humanis uſibus applicãdiſ ñ ð uaſis ðᷣo di itquef funem quo hic ul in
denlterſ bus, nieer iſta uiſcata buficicia catis: qr uaſa diuino cultui deputata debe lgem connectit ſunicul
cũ pᷣmo ulliet unmenſcnl fallimur. Sapiens bant ibi ⁊ nõ alia eſſe.Eꝛgo nec cophini.uł cantur ſunt icremeta actoͤnu
ſcit magna paruo ula a theatꝛo ſurgit. alia utenſilia ↄmunia ꝑ eccłiam debent de ſelspeccatox ſuor unuſquin
modoſninuo.g Acis Su magno in portart Unde Bed He ane diẽ illis que Ui Auguſti Ergoquando alie
tẽ uẽdere ẽ. Pec ſeneca. ubi Cꝛiſ. Hoc ẽ ſa deo girce⸗ an erebãt. Aetex abſit ut aa nonermniguitales ſugs. hi qui
hei bi ſili ut ueniẽe mo ad domu curte ferri pbiberet in tepin ſy votts uoi une⸗ bimnnfinäluntid
Fis: i 6f S . ſʒ potiꝰ ubi futura Gonihus kecit fiagellum öreſtt
ret pr̃is: ⁊ illi honorẽ r̃ſderet.ꝗ genuit eũ ſibi ermn. is i 1 apta i Potiſ vaigusecſ nagellum dteſtna
Et iu imitator xp̃i factus cũ in aliquã ĩgꝛeĩ nas x 1 nis ! gne pᷣtendit: exẽpluz. ĩmun iſton.2 admonet eos ur mute
ſus fuẽis ciuitatẽ pᷣmũ añ oẽʒ actũ ad el um bb an climinat uaſa de tẽplo. ac ne ociatores: he taddem audiam
ſam curras:⁊ hoc erat bõi medici ut igreſ des epelle 4 adefmtah Ai dſelu de ecctt nstdeiesa Pſieln enen
ſus ad infiꝛmã ciuitatẽ ſonand pꝛimn od nesi peller ac deturbabit repꝛobos neꝝẽt Dec Aag Jn doc gaͤis exd⸗
originẽ paſſiõis ĩtẽdeꝛet.n ſicut be templo no een trr age Se Rin t en cre bones redtumntind⸗
zmne bonize gredit᷑.ſic ⁊ de templo omne va domus.vñi.i.coꝛ fideliũ purlficatio u ñ ninmertienncſid
ms um peet ii uẽadmõm medicus qñ pri tm̃ pcẽ̃a q̃ inerant diuinitꝰ imiſſa ↄpunctio delriltloſf bocniaſpel
3ſ teir 6Re r ad infirmũ.de Iomacho eius tollat: ſedetiã ne ultra ꝛepetant diuina ĩ eiꝰ HH lormu ſue pe
bus nus fiH. nt: a ſiſtoma gra perſeueꝛans adiuuet. ̊ Beda.Et h̊ fuit Aantes uiranios ? imonts
Siiatn rtacnden corpus ualiduz ezit: Fa eiectio. Bis enĩ legit᷑ dñm h̊ feciſſe ad ſi ſanciigneper calibam inel
RSickenerieale tori corgus ifumn ſio Sificada Lietenali ſunt tales ab eccleſia Fnonmnne ter dar facto
ret: ſ aũt corruptũ fuerit. fides marcida ẽ nam ubi kie pbillin iiihare pez pe coheltene ſiiſeraſenn
Coꝛ eĩ ⁊ ſtomachus ſacerdotiũ itelligit qꝛi in principi e illus. Poc etiam dñs feẽ manatu iſer alios ipt
rebus ſpualibus ꝑ eos totus p opulus g uncr. illi⸗ 4 Rei 0 6. icationis ſue.⁊ nunc iterum muſi “ bocque
natur.ſicut ei cor ſapie locus ẽ.ita ſacerdo gutionem iud Damnlecmgar Rnmand iuns niacos adere loſunns
tes receptacula ſt ſapie ſpualis. Et nent ſto ei n corm redundat: quia nõ fue lüegm eecleiig elere del
machus accipiens cibus. coquit euz i ſemet ano iezſe unonitione caſigati. r cum .—Npf bant qnibus hoc ſin
. corbis diſpor L t ipſi mime ſe correxer̃t ofacere ialeam Angten e
lpo: ⁊ ꝑ totũ coꝛpus diſpgit.ſic ⁊ ſacerdotes Uñ Ari.in quo minoꝛ ẽ io i te negocinm e We ho
accipiuᷣt ſciẽtiã ſermonis ꝑ ſcꝛipturas ex ðᷣo qm̃ cum bis h idem leciſt ceuſatio inaeor Ke nd de ene deſhüi
tes nentes ed in ſe.i.tractantes æ mediti fſua dem̃tia. Dec Algeunen. Sma ectne ) wonnn,, Fere do⸗
id n uniuerſo popto ſubminiſtrant. eiecit tm̃ uendẽtes.⁊ ex q̊ nobis datuꝛ fidu woſine num. 2 gam ſanei
bo ⁊ opee otes quo eos ↄponatis in x tia ĩpetꝛandi ut ꝗd.n. uellet dñs ibi nos oꝛa nſfmoniae Wwecio nibi
0 7 opere, qm ficut in corpoꝛe ſi aliqõ infir re niſi ipᷣe uellet nos audire h duꝛiꝰ e/ONiact g temloo
matum fuerit mẽb l niſi ipe ue audire hᷓ autem duꝛi lkante ej rbodei
matu it mẽbrum non oio lãguet ⁊ ſto agẽdo.ẽt em̃tes les. In laneur g, e! 0clog eijej⸗
machus. ſi aut ſtomachus l . 1 9 iq nũero erat płes. In pꝛĩa ntur Gi geijcii
marPiee achus langueſcit omia ẽt expulſione eos appellaueꝛat negotia tor̃s ſoteiſmn llker cler
mẽbra iuemunt infi? ma: ſie ſi aliqs xpᷣi 1 np tuezat negotia tea leiſunt gen eric en⸗
erit efd SCR aligs xpiano ſed ut ſtati patebit. Bᷓ acrius repre hendẽdo etdeii ſ, Okati. ſſe
aũ peccauern ñ oĩo peccat ſacerdotes: ſi iit appellat latrões: dans peꝛ H̊ exemplum pre in ſeinplicit nenn
=ð M nunntne timere 1

o oppliciciſfihͦ aſg zoef
inocultui n,
cſe. Eipo ner pphini r
nia gecckym gebet ge
be uſoci llis gie
bit.Acter obſtut in
teret ge teploel iteo
i:tzpori ubi futnra
pterdid epepluzimun
uaſa de eplo. Ke
ideroan d eecds
wurdad reprGdds dere
ndi ecdenamirent eten
eſcit Bz tiyft her eſ
cor fdeliu purificntio f
1dimnit atn
enlera ꝛepeanto pina iel
mn, RNirkthfͤi
ilegt dinb ſeciſſe ad ft
diſunttales ab ectlei
m ta trunmphite pe he

hilus. voc⸗ etiam dßs ſet

Nionis ſue.1 hunc HM
inen tin mariman
umteiundet aliiſen
mmntone aſen
ginin eu
ominoꝛ

i
crahenif
en ſeciſſet,n nuaute

ß un in n
gnilei
nes49 ſihun
gntie al i
nosa ,NN
agtintefs
herded

Secunde paꝛtis

latis ꝙ durius debent arguere pᷣm peccatum

i; primũ qr grauius ẽ ceteris paribus ratiõe

ingratitudinis. Hic ẽt ⁊ in prima eiectõe ma

ioꝛ ſerioſitas et rigor et auſteritas ð xpᷣo expᷣ

mitur. qᷓ; nuſq; alibi de eo legitur qꝛ ſecũduzʒ
Crip. In ꝓoꝛijs iniurijs eſſe quẽpiam patien

tẽ laudabile iniurias aũt dei diſſimular̃ ni
mis ẽ impiũ. Unde xpᷣe iniurias ſuaſ patiẽter

ſnſtinuit.ĩiuꝛias auᷣt patris ſui nullatenus diſ

ſimulauit. Hec flagellatio ⁊ eiectio maloruʒ

de templo.olim pꝛefigurata fuit in heliodoꝛo
qui cum audacter manu aꝛmata templuʒz in

traſſet.ut illud ſpoliaret:quidam aduemtes

eum flagellauerunt.et tanqua mortuuʒ ꝛeli
querunt. Heliodoꝛus flagellatus fuit pꝛopteꝛ
tẽpli ſpoliatõem:iudei ꝑꝑ uſure palliatione⸗ʒ
Moꝛalite? qntem pe? hunc actum xpᷣ datur
intelligi.ꝙ deus cottidie ſuã eccleſiã itrat.⁊=
qualiteꝛ ibi unuſquiſq; conueꝛſet᷑ attẽdit. ¶a
ueamus ergo ne ĩ ea riſibus ⁊ fabulis ł alijs
ilticitis uacemus:ne impꝛouiſus ueniẽs nos
flagellet.⁊ de eccleſia ſua ac demuʒ ðᷣ regno
eiciat ⁊ expellat. Naʒ qni peccata peccat ad
dit.quaſi funem quo hic ul ĩ fururo flagellat

uel ligetur connectit: funiculi g quibus mali

eiciuntur ſunt ĩcremẽta actõnũ malaꝝ.qꝛ fu
niculis peccatoꝝ ſuoꝝ unuſquiſq; conſtriget
Unñ Auguſti. Ergo quando aliquid patiutur
pꝛopter iniquitates ſuas.hi qui uł ficte bone
uel aperte male faciũt iĩ eccleſia agnoſcãt qr
dominus fecit flagellum ð reſticulis peccato
ꝛũ ſuoꝝ.⁊ admonet eos ut mutẽt ſe.ne ſit ne
gociatores:ne tandem audiant. ligate ilł ma
nus ? pedes ⁊ pijcite in tenebras exteriores
Pec Augꝰ. In hoc ꝙ dñs expulit de templo
boues ⁊? oues ?⁊ numularios ⁊ uẽdentes colũ
bas euertit miſtice deſignat᷑ . ꝙ pᷣlati cõſtant᷑
õᷣbent primer̃ hipocritaſ.pelles ouinas ſimu
lantes tyrannos cornu ſue potẽtie bonoſ uen
tilantes. uſurarios ⁊ ſimoniacoſ dona ſpirituſ
ſancti que per colübam intelliguntur nendẽ
tes. Maxime ãt ex hoc facto dni enormitas
ſymomace prauitatis onditur.qr nuſq; alibi
corpaliter reſtitiſſe ⁊ alios ĩpuliſſe uł eieciſſe
narratur. Si igit̃ ei ĩ hoc quoq; imitari uolu
mus ſi non aliter poſſumus:ẽt uiolẽteꝛ ſymo
niacos ab eccleſia pellere debemus.ſi tamen
uires ſupant quibus hoc ſine eccleſie detrim
lo facere ualeamꝰ.Audite hec ſymoniaci.au
dite negociarores nephadi: ant a negocijſ ceſ
ſare. aut de tẽplo exire. Uos numularij eſtis.
nos colũbas ⁊ gram ſancti ſpiꝛitus uenditis
uos ſine nũmo ⁊ pꝛecio nihil agitis. Omẽs qͥ
dem ſymoniaci a templo dei. uel ante huma
nos uił ante dei oculos eijcintur ⁊ dei dono pᷣ
uantur. Similiter clerici ⁊ religioſi.qui ĩ tem
plo dei ſunt deputati.ſi ſecularibꝰ ⁊ terrenis
negocijs ſe implicẽt.merito eiectõem a dᷣo ⁊
eius indignationez timere debent.O quanta
mala gerunt᷑ hodie in eceleſia que ſi dũs tũc

Lapkm. xxix.

iueniſſet.utiq; graniter tũc puniuiſſet. Unde
beda.eiecit cõmertia ꝛeꝝ humanaꝝ ð domo
illa in qua diuĩas tm res agi. hoſtiaſ ⁊ or̃0oneſ
deo offerri uerbũ dei legi audiri ⁊ ocãtari pmᷣ
ceptum erat. ⁊ quidem credẽdum ẽ. qr ea tm̃
uendi uel emi ̃ pererit in tẽplo.que ad miſte
ꝛium neceſſaria eſſent eiuſdẽ templi.iuxta ꝙ;
als factum legimus cũ idez templũ ingredieſ
luenit in eo uendentes ?⁊ emẽtes oues.boues
? columbas q̃ nimirum om̃ia nõ niſi ut offer

rẽtur in domo qmi. eos qui ð lõge uenerãt ab

indigenis comparare credẽdum eſt. Si ergo

q̃ in templo nolebat offerri. uidelicet propteꝛ

ſtudium auaricie ſiue frandis ꝙ ppriuʒ ſole

bat eſſe negociãdũ facinus q;ra putas aĩad
nerſione puniret.ſi ĩueniſſet.ibi aliquos ꝛiſui
uel uaniloquio uacantes.ant alij cuilibet ui
cio mancipatos. Si ei ea que alibi libere ge
ri poterant.dñs in domo ſua uidelicʒ itpralia
negocia geri ñ patit᷑ quantomagis ea qᷓ nuſq;
fieri licet.plus celeſtis ire merẽtuꝛ.ſi in edibꝰ
deo ſacratis agutur. Dec Beda. Moꝛalit᷑ tẽ
pore iſto ſancto appꝛopiquãte paſchate iuòᷣo
rũ id ẽ ↄfitentiũ aſcendit ih̊s hirłm.id eſt cor
huũanum uł animà ſanctã ⁊ deuotã ꝑ gr̃e ſub
limatõeʒ eleuatã:nà hiꝛłm ĩ alto ſita ẽ. Uñ di

dominꝰ nec ea nolebat in templo uenundari

citur aſcendit. Templũ ĩ hirłʒ ẽ eminẽtior p⸗

anime.puta ſuꝑior pꝑs rõnis.q̃ ſoli deo ⁊ erer
nis debet intender e illuc aſcẽdit deus ꝑ effec
tũ ſacramenti.uel ẽt ſua pñtia ſpũali animaʒ
uiſitãdo. Sunt ãt q̃tuor pᷣcipue q̃ᷓ xpᷣs ĩ tẽplo
ſpirituali ñ patituꝛ ðſignata per quatuoꝛ que

ĩuenit ĩ tẽplo materiali.⁊ ſũt qnattuõ defectꝰ

ẽt ĩ uiꝛis ꝛeligioſis qñq; repeꝛti. Primuzʒ eſt ni

mia ſolicitudo temporaliũ.ĩ acquirẽdo ipſa

cõſeruado hoc ſignificatur per es.ꝙ xpᷣs effu
dit ð templo.Nõ at ſolicitudo tempoꝛaliũ.ſim
pliciter pꝛohibetuꝛ. ſed nimia ⁊? ne in templo
ſit id eſt ĩ mente.q̃ ſolis eternis debet uacar̃ũ.
unde quando temporalia ĩ hoc templo habẽ
tur. peccat mortaliter qr creatura ponit᷑ loco
cꝛeatoris.⁊ tẽporalia loco eternoꝝ. Scõᷣm ẽ
ĩcautus uſus temporaliũ.⁊ icircũſpecta cõſi
deratio de euitandis piculis.ꝙ ſignatur ꝑ bo
uem qui cũ libenteꝛ herbas comedit qñq; no
ciua in herbis abſcõſa deuorat ⁊ deglutit.ſic
plerũq; accidit cum utimur temporalibus uo
lendo acciper̃ id quod eſt neceſſariũ quia la
tet ſub neceſſitate ſuperfluitas ⁊ noluptas.
Tertiũ ẽ timor iordinatus ⁊ ſtolidus.ꝙ ſigna
tur ꝑ ouẽ in qua plus abundat ꝓriuatõ itellec
tus q; ĩ alijs quadrupedibus eiſi tꝑe tonitꝛui
rmanet ſola et fuerit impꝛegnata.aboꝛtit pᷣ ti
more. Sic homines nimis timidi aborciunt
fructũ proſfectus ſpũalis.Quartuʒ eſt inexpe
ditio uel tarda pꝛogꝛeſſio in expletione opeꝝ
uirtuoſorum.et hoc ſignificatu: peꝛ columbã
q̃ nimis deliberat de uollatu. collum undiq;
cucüflectendo.et circũſpiciedo.ad q; Die ire

– ⸗ — „ A
, neheigJ F n 15,

—
imnms P Sg 4 bornme

„ 1 1
eien 7222 Pen

20
— *

5 —,
DPi ridr6*

„

Moesnn,

4

52

WmR6 iene

De duobus minutis

uelit: ſed ſepe interim ſagitta eã pcutit.ulł ae
cipiteꝛ ra pit. Sic accidit hominibus pigris

„ — vo 2 ĩexpeditis. ſed talia a xpo in ſuo ingꝛeſſu a
Et Ptagαν t mtemplo aie expelluntur. facit ei flagellũ de fu
G

H 2„α
A 4

X KAXXTr&ν Gunnbt

p=νρ
9

4. —

He . AAα4 ℳ
„ ſf.-

0 —
rvLνν pſer
. —

7 4

„7

niculis tribus.quorũ pꝛimus ẽ infirmitas cõ
porslis: ſecundus tribulatio cordialis: terti
ex inſtinctu dinmno dmomitio ſpiritualis hoc

—

fagello xpᷣs pdicta quattuor ab anima fugat
2 eicit. ⁊ nihilominus cathedras ⁊ menſas e
uertit ne facilem ingreſſum hẽeat.⁊ dixit eis
quos de tẽplo eiceꝛat.Scriptũ ẽ.ſ.in Iſaia.
domꝰmea ideſt nomimi ⁊ cultui meo ðdicata
domus oꝛatõis uocabit᷑: nõ ꝛapine uel furti.ñ
ne gociatõis ⁊ uane locutõnis uel ſpectaculi.
Et ex boc nobis datur magna fidutia ĩperꝛã
di. Vt quid enĩ uellet dominus ibi nos orare
niſi ipſe uellet nos exaudiꝛe. In hoc etiam
ondit ſe illis deum eſſe.qꝛ templum ſoliꝰ dei
ẽ domus.Ubi Ambro. Deus ei templũ ſuum
nõ mercatõnis uult eſſe diuerſoꝝ.ſed domici
lium ſanctitatis.Et Orig. In quo nõ dñit uẽ
dere ⁊ emere.ſed or̃onibus tm̃ uacare.qui
gregant᷑ in domo oronis. Nemo ergo u ait
Aug.in oratoꝛio aliquid agat.niſi ad ꝙ factũ
eſt., unde ⁊ nomen accepit. Sed heu nunc do
mus dei domus diſſolutõis ⁊ cupiditatis põt
uocari. Ideo ſubdit. Mos aũt feciſtis illã ſpe
luncã latronũ.latꝛones ei non cuꝛant niſi de
lucris tpꝛalibus quocũq; modo acquirant⁊?
ideo in ſpelũchis ſe abicondunt. Uñ Grego.
Domus or̃onis ſpelunca latꝛonũ facta fueꝛat
qꝛ ad hoc in tẽplo aſſiſtere nouerant. ut aut
ñ dãtes muneꝛa ſtudẽt corporaliter ꝑſeqᷣ aut
dantes ſpiritualiter necare-Templũ quoq; ⁊
domus dei.ẽ ipᷣa mens atq; ↄſcĩa fideliũ.q̃ ſi
qn in leſiõe ꝓximi ꝑpuerſas cogitatões ꝓfert.
quaſi in ſpelunca latrones reſident. Et non
iam domus orationis. ſed ſpelunca latꝛonis
ẽ.q relicta innocentia ⁊ ſimplicitate ſancti
tatis.illud conat᷑ agere.non naleat pꝓxrĩio no
cere hec Gteg. Spelũca latronũ qr̃ eſſe locꝰ.
ubi ſpolia que latrones ꝛapiunt ↄgregantur.
⁊2 hoc feceꝛunt ſacerdotes de templo qꝛ non

tione ppli. z hoc ꝑ aſtutias uarias ⁊ exqſitas
ſimiliter ⁊ hodie clerici plus currat de ſuo lu
cꝛõ qᷓ; de eccleſie ſeruitio. ſicut eni magni la
trones in ſpelũcis ſuis exnñtes.qñ ſciunt tꝛãſir
aliquos parũ hñtes-non exeunt de ſpeluncis
ſed mittunt famulos ſuos ad expoliandum il
los.qũ ueꝛo ſciunt tranſire hoies multũ pecu
nioſos currunt illuc de pꝛimis ad illos.ſic mł
ti canonici ⁊ clerici.qũ ſciunt lucꝝ magnnm
currunt ad eccleſiamſed quando lucrum eſt
modicuz remanent in domibꝰ ⁊ ſe ſubirahbũt
ac clericos ſuos ad eccleſiam mittunt.Et no
ta quadꝛuplicem uſum eccleſie.quia primo ẽ
domus reconciliationis. quo ad penitentes.
Secundũ illud Sene .ñ eſt hic aliud niſi do
mus dei ⁊ põta celi. Secũdo oratõis.quo ad

cnꝛabant de cultu dei.ſed magis de excoria

nidue et de phariſei et publicãi orõne.

ꝓfitẽtes.ſicut dr̃ hic.Tertio:inſtructõis quo
ad ꝑfectos.ſᷣm illud Iſaie. Uenite aſcẽdamꝰ
ad montẽ dfi t ad domuʒz dei Jacob ⁊ doce
bit nos. Quarto iubilationis c laudis quo ad
omnes.ſꝗʒ illud pᷣs.in eccleſiſ bñdicite deo ⁊
illud beati qui habitant in domo tua domie-
ſed fit ſpelũca latronũ ſᷣm qdruplex latrocini
um nei ſcꝛiptuꝛaꝝ:qñ coꝛrũpunt᷑ ut ab hereti
cis.uel graꝝ qñ ſacr̃+a uendunt ut a ſymonia
cis. uel ppendaꝝ qñ emunĩ ut ab ambitioſis
uel pecuniarũ an male expẽdunt ut a uolup
tuoſis. Uel pᷣm Piero. Latro eſt ? templũ ði
in latꝛociniũ ſeu latronũ ſpecũ ↄuertit.qui lu
cꝛũ de religioſis ſectat. PHoc lucꝝ ſectant᷑ ali
qui ꝑ ſtudium ſcie.ut queſtuarij aduocati.a
liqui per foꝛtitudinẽ potentie.ut nobiles. ali
qui ꝑ oblatõem muneꝝ.ut diuites mundi. De
bis omnibus dicit Johes quotquot uenerũt
fures ſunt ⁊ latrones.¶ Et acceſſerunt ad eũ
ceci ⁊ claudi in templo) teſtes uocis ⁊ laudis
pueꝛoꝝ. (⁊ ſanauit eos Jut ꝙ pueꝛi clamabãt
neꝛbis ⁊ ore.ipᷣe oſtenderet factis ⁊ opere q̃ſi
etiam teſtis ipſorum. Alamabant eniʒ oſãna
.i. ſalnifica.qͥbꝰ ꝑ oꝑa rñdit.qꝛ ſalutẽ tribuit
Ac ſi diceret. Bene clamatis ſaluatoꝛẽ.quia
ecce do ſalutẽ. Moraliter ceci ſunt ignoꝛan
tes.claudi uero rectitudineʒz iuſticie dimittẽ
tes.⁊ iſti curant ꝑ ihm ⁊ ꝑ bõa conſilia ⁊ hõ
tamenta ſectateꝝ eius. Conſidera nunc quð
diñs cũ magno honoꝛe receptus. ꝑꝑ exhibitã
ſibi ꝛeueꝛentiã nõ dimiſit iuſtitiam.qꝛ mox tẽ
plũ intrauit.⁊ oẽs uendentes ⁊ ementes inde
eiecit.nec ꝑꝑ ſeueꝛã iuſtitiã obmiſu ſuã inif̃i
coꝛdiã. qꝛ mox cecos ⁊ clandos ſanauit ꝓpt
ꝙ datur intelligi ꝙ iudex ⁊ plati ꝑꝑ impẽſuʒ
ſibi fauorẽ ñ dñt dimitteꝛe iuſticie rigorem.
nec ꝑꝑ rigorez iuſticie debẽt dimittere dulce
dinez miſericordie ( Uidentes aũt) ⁊ admirã
tes (pᷣncipeſ ſacerdotũ ⁊ ſcꝛibe mirabilia que
fecit ih̊s in tante multitudinis de tẽplo eiec
tione.in cecoꝝ ⁊ claudoꝝ ſanatõe(⁊ pueros
clamantes in templo) ipᷣm.ſ.eſſe uex xpᷣm¶ꝛ
dicentes oſãna filio dauid Yipᷣi enim pueri =
cetere turbe cũ laudibus xpᷣm uſq; in tẽplum
deduxeꝛuñt moti õ ipᷣm ꝛancoꝛe ⁊ ĩuidia (ĩdi
gnati ſunt) qꝛ mali ð laude bonoꝝ dolor̃ ↄſue
uerũt.ubi Cripᷣ.Qui ĩgrediebat ut hõ lauda
bat᷑ nt deꝰ. Qui celabaĩ ĩ carne ðᷣmõſtrabat
ĩ uoce.Quẽ malicia ſacerdotũ qĩ hoĩeʒ blaſ
phemabat.hũc ĩnocẽtia paruuloꝝ qĩ deũ ex
altabat. Quãtũ aũt ille glorificabat᷑.im̃ ſacẽ
dotes inuidia torqᷓbant᷑.⁊ illiꝰ honor fiebat il
lis tormẽtũ.ſic eĩ ẽ res.qñ bõi ĩ ſua vtute lau
dãt᷑ mali ĩ ſua ĩuidia cruciat᷑ᷣ. Pec Criſ.Cũq;
manꝰ nõ auderent tĩore ppłi ĩ eum inijciere.
nec miracnla manifeſta ĩpugnare aꝛguebant
tñ eũ de applauſu quem ſuſtinebat circa ſe.
2 teſtimoniũ populi atq; puerorum clamãti
nm oſanna filio dauit uertebant in calũniaʒ
ꝙ uidelicet hoc non qr̃ niñ ſoli filio dei. Uñn

iicebotur qin uaſt laclib iu
tllium delectanone excllaͤtl
anſcnptuͦẽſen exultanl amm
blactantes ſup marrez ſui. lac
niucu cx⸗gy inmracula nullüla
ſbus vont /63 nidentes admtra
14u te molit iutant. Pans
n gfecre uſticie. gui accipe p
latlſenſus crca res ſguͦgles. dec
ſimplex docmrina lac r quis d
er ch cu lac dddoe dem
Eneretertdris wi n
D Raged de tunicn
ce tempd eretiſd ⸗
fam tue diuinitatis cor
da mihi te tern bilem pftem
1o umeaz timore. Magna e
dommne t inſcrurablis. que
miſcitomni⸗ oſſa mea. qin
eengn ſtriſl iſnnun
Umcre gtenmen mon
raltemus ubicut

e duod
bllcani vuaen⸗ niine
. (T ſedens ihs D
un i dminar re
daredequi mte

numhera fua)
ua)idet
ſat autem nülit

nelppe babens.unt alta
. a mittebaji ſeuabat
ne edifitiox lempli. 4

nones, Et artſenmai
n tann
nauit eos ) utg nencentin
ſpeo enlertt fuctoranti,
plrum Alanebank enztin
bipops ridſt g: ſtlute iihi
Bene lamans auatane gi
Meroliter cec ſoſt inonn
brerhindine,z uſtigegimm
io ſimn ?p bog conflia ? hö
r eine Conſera nunc qud
nore receptus⸗ pp exhiblti
dimift iuſtitiam. at moxr te
s uendentes ementes inde
ei uſtni obniſnſui wf⸗
cecce Ganddt anarid i
giuger an Minſin
iminen uſöcetiggten.
iaſtcie deer ininartie
crdieſ Videnttii) unnii
acerdoni ? anbe nſ oblat
umre nulticihbͦdetihſer
tclincor innieſt hun
lno in eſeur ii
fliocamd iß enin ner

— — — + 6 —

Secunde paꝛtis

(dixerunt ei.audis qͥd iſti dicũt)Quaſi dice
rent. Talemlaundem de te merito ñ deberes
ſuſtiner̃.qr ſi tu iuſtus ⁊ bonus eſſes talẽ glo
riã ⁊ applauſum ðᷣclinares. Ubi Criſo. Et ni
miꝝ hoc xpᷣi eꝛat dicere ad eos. Non auditis
quid hi dicunt.ſicut enim deo cantabant illi
pueri.Et iterum ⁊ uoſ uidetis que ego facio.
Illos loquentes attenditis ⁊ me facienteʒ ñ
conſideratis. Ego factis interpretor uoces il
lorum. hec Crib.(¶ Ihs autem dixit eis.utiq;
Vl.audio ⁊ andir̃ debeo.quia hoe eſt ex diui
na pordinatione ſecundum ꝓꝙ ſcribitur ĩ pᷣs(
Nunquid enim legiſtis ) ibidem (ex ore infã
tium ⁊ lactantium perfeciſti laudem)Et bñ
dicit perfeciſti. laus enim inchoata fuit a tuꝛ
bis in uia Profert autem de pſalmo exẽplũ
nt tacente domino teſtimonium ſcripturarũ
firmaret dicta puerornz. Quaſi diceret. Uos
qui eſtis legiſperiti debetis ſcripturà hãc ſci
re.⁊ per ↄns me non reprehẽdere. Ubi Criᷣ.
Intelligimus qr ifantes dicebat᷑. ñ etate ſed
ſimplicitate cordis. Infates em̃ lactates nec
intelligere aliquẽ nec laudare pñt. Lactãtes
eĩ dicebãtur.qm.qua ſi lactis ſuauitate ita mi
rabilium delectatione excitati:clamabant ſi
cut ſcriptũ ẽ.ſed exultaui animam meà ſicut
ablactantes ſuꝑ matrez ſua. lac enim ar̃ opꝰ
miracu oꝑ.qr miracula nullũ laborem uidẽ
tibus ponũt.ſʒ uidentes admuratõe delectãt
⁊2 ad fidẽ mollit᷑ iuitant. Panis ãt eſt doctri
na ꝑfecte iuſticie.quã acciꝑe ñ pñt niſi exeꝛci
tati ſenſus circa res ſpũales.hec criᷣ. Et oĩs
ſimplex doctrina lac dr.quia ðᷣlectat ⁊ facili
teꝛ capi.ſicut lac ſñ doloꝛe dentiũ ſugit᷑ᷣ.Or̃o
S Enerale terroris tui dñe ſignuʒz feciſti
n flagello de funiculis facto, omnes
de templo eieciſti.pᷣtendens in oculiſ
flãmã tue diuinitatis.pᷣcor ⁊ obſecro dñe te.
da mihi te terribilem pñtem attẽdere. ut ſãc
to timeaz timore. Magna em̃ ſũt iuditia tua
domine ⁊ inſcrutabilia.que cũ ↄſidero cotre
miſcũt omnia oſſa mea.qm̃ non ſecuratuꝛ hõ
uiuens ſuꝑ teꝛꝛã.ſed ĩ futuꝝ omnia ꝛeſeruant᷑
incerta.ut ſemper ſeruiamus tibi pie ⁊ caſte ĩ
timore. ⁊ exultemus tibi cũ tremore. Amen.
De duobꝰ minutis uidue ⁊ ð phariſei ⁊ pu
blicani oratione. Ca. xXxxx.
e (Tſedens ihs contra gagophilati
um)i. diuitiaꝝ repoſitoriũ (aſpitie
bat eos qui mittebant ⁊ ponebant
numera ſua) ideſt oblationes ĩ illð
Erat autem gagzophuatium arca. ſoramen
deſupeꝛ habens.iuxta altar̃ ad dextrã poſita
i qua mittebat᷑ ⁊ ſeꝛuabatur pecũiaꝓ ſuſtẽta
tione edifnioꝝ templi. ⁊ alijs que erant ad tẽ
plum ⁊? miniſterium neceſſaria. necnon pau
peribus ⁊ uiduis inde nutriẽdis.ac ꝓ ſaceꝛdo
tibus ⁊ miniſtris.Dicitur autem gazgophilati
um porticus.ubi tales arche ⁊ oblationes ſer
uabantur.de quo ẽt alibi in euangelio dici?

Caplm. xxx.

bec locutus ẽ ihs in gazophilatio docẽs in tẽ
plo. Un Beda. Quta ſermone greco philaxe
ſeruare dicit.⁊ gaza lingua ꝑſica diuitie uo
cantur.gazophilatium locus appellari ſolet.
quo diuitie ſeruantur.quo nomine ⁊ archam
in qua donaria populi ↄgregabantuz ad uſuſ
tẽpli neceſſarios.⁊ poꝛticus i qbus ſeruaban
tur: appellabant. DPeci Beda((Et cum multi
diuites multa mitterent Yuidens quandaʒz ui
duã paupercuiã mittente eres munita duoſ
i. duos nũmos eꝛeos.ualẽtes quadratem ſeu
quaꝛtã partẽ cycli.ſ.obolos quinq;.quos cuzʒ
ſudoꝛibꝰad diuturnũ uictũ acquiſierat (aixit
diſcipuliſ ſuis.ꝙ plus omibꝰmiſiſſei.qꝛ miſe
rat ð penuria ſua ⁊ ſibi neceſſaria omumia que
habuit.⁊ totũ uictũ ſuũ.i.omia neceſſaria cõ
pori.ſine quibus ñn eſt uiuere ſe decetero ĩ to
tum ↄmittẽs deo. Alij uero ex ſuperhabudã
ti ſibi ⁊ ſuperfluo miſerunt.ꝙ non debebãt ꝛe
tinere ſed eꝛogaꝛe.Nõ dicit ꝙ miſerut ꝙ ha
bundat.ſʒ ex eo ꝙ habũdat illis ⁊ ex habun
danti. ad deuotandũ ꝙ nõ dederũt totuʒ ſuꝑ
fluum ſed partẽ modicam. Sacerdotes qppe
qui erãt auari docebant ꝙ ülle qui plus offe

rebatũ templo abſolute loquendo:pius heat

de merito.ꝙ falſum ẽ qr quantitas meriti nõ
accipitur ſᷣm quantitate doni abſolute ſed ꝑ
comparationẽ ⁊ facultatẽ dantis.⁊ ꝓmptitu
dinem ſue uolutatis ⁊ deuotioms. Unde ſ̃ᷣm
doctrinam ſacerdotũ multi diuites iactabant
munera multa ⁊ magna.ſed ᷣm xpᷣi ſniaʒ (ui
dua bec pauper plus omnibus miſit )non ab
ſolute loquẽdo ſed cõſideꝛata facultate ⁊ bo
na uolũtate ſua.ñ effectu pondeꝛis ſed aff ec
tu uotionis.non pl“ in quantit ate ſed in ca
ritate.ut dicatur plus qꝛ ampliori deſideꝛio ⁊
feruore.ꝙ enim potuit miſit.⁊ ꝙ ñ potuit de
ſiderauit.item plus comparatione.quia totũ
dedit. item plusdati qualitate. quia de ſibi
neceſſario.item plus diuina acceptatione.qꝛ
xpᷣs plus appꝛobauit. Preferĩ eꝛgo diuitibus
uidua paupercula.qr plus ẽ pauperi dar̃᷑ mo
dicũ.q; diuiti dare neeſeut. Bnse puero
fer nondus paruũq; foꝛti uſo ferre magnũ
Faeonfn attendit dãtis affectum qᷓ; donuz
2 plus ponderat quantitatẽ deuotioms quaʒ
muneris. Un Hiero. Naʒ quantũu ſed ex quã
to ðᷣderis conſiderat deus.⁊ Greg. Cor naq;
2 non ſubſtantiam penſat deus. nec ꝑpendit
quantũ in eius ſacrifitio ſed ex quamo profe
ratur. VUnde etiam Crip. Nõ ẽt paucitatẽ ob
lati ſed copiã affectus ituitus eſt deus. OQOð
ſi nequis tantũ offerre ſicat ⁊ uidua offert ſal
tem totum ſuperfluum. Dec Crip̃. Si autem
bina minuta qᷓ uidua miſt ĩ archãplus omni
bus muneribus deo placuerũt. ſic amoꝛ ði ⁊
ꝓximi omnia uincit.qͥ ſemper i archa cordis
ſeruari dʒ. ꝑ duo etiam minuta animã ⁊ cor
pus accipere poſſumus.que ðuote deo offer
re debemus. Moraliter ãt bec nigts paupeꝛ
2

de duobus minut᷑is uidue

dici põt. ꝑſona ſimplex. carẽs diuitijs ⁊ ſcrip
turaꝝ noticia.q iũ apð deu plꝰ meꝛetur ora
tiomibus ⁊ uita.q; potentes ĩ Ipralibus ⁊2⁊ ma
gna ſcia. Uñ cũ Aug.legiſſet uitã pauli ſim

plicis dixit. Simplices 2 idocti rapiunt celuz

Z nos iſi litteria Iris demergimur ĩ infernũ
Iſta quoq; uidua ſignificat cuiuſlibʒ ſidel a
nima.qͥ nuc dʒ ſe reputare uiduã.qᷓ;diu eſt ab
amplexibꝰ ſponſi ſui xpᷣi ſeꝑata.⁊ ſicut uidua
duxit ſemꝑ uirã lugdubrẽ.⁊ induit ueſtes ui
duuatis ſue.ſic aia deuota dʒ eſſe ĩ luctu pe
nitentie.⁊ corꝑe.⁊ mente.ĩ humilitate. Pec
dʒ offerre xpᷣo duo minuta.ſ.affectũ ↄpaſſõiſ
uerbi ⁊ facti.⁊ qũq; uerbum ↄpaſſiuum beñ
nalet factum.⁊ qũq; melius ẽ quã datuzʒ. Uñ
Theo.uidua iſta aia hominis e: relinquens
ſathanã cui fuerat adiuncta que mittit in tẽ
pli erario duo minuta.carnẽ.ſ.⁊ mentẽ.canẽ
quidẽ ꝑ abſtinentiaz mentẽ vo ꝑ humiliratẽ.
ut ſic audire ualeat.ꝙ totũ uictũ ſuũ poſuit.
nihil de ſuo relinquens mundo. vbi 2 Beda.
Dic locus quidezʒ mortaliter quidẽ ĩtimat qᷓ;
ſit acceptibile ðᷣo.quicquid bono animo attu
lerimus. Juxta uero leges allegorie diuites
iudeos deſignant de iuſticia legis elatos.ui
dua pauꝑ eccleſie ſimplicitatem deſignat. qᷓ
recte pauꝑcula uocat᷑.qꝛ uel ſuꝑbie ſpm̃ uel
cupĩas temporalium.uel peccata tarqᷓ; mũ
di diuitias abicit, uidua uero.qꝛ uir eius pro
ea moriem pertulit.hec in gazʒophilatiũ era
mittit duo minuta.qꝛ in conſpectu diuie ma
ieſtatis cum duectione dei ⁊ ꝓpximi.ſeu fidei
orationiſq; munera defert.que conſideratu
ꝓprie fragilitatis minuta. ſed merito pie ᷣno
tionis accepta cunctis ſuꝑboꝝ iudeoꝝ opibꝰ
pᷣſtant.Ex habundantia ſibi iudeus mitti in
munera dei.qui de iuſtitia ſua pᷣſumens.hec
apuò ſe orat.quaſi non apud deum.deus gꝛa
tias a go tibi.qꝛ non ſum ſicut ceteꝛi hominũ
ꝛaptores iniuſti. Omnem autem uictum ſuũ
eccleſia in dei mũera mittit. quia omne ꝙ ui
int.nõ ſui merni ſed dei eſſe muneris itelligit
ꝗicens.deus ꝓpitius eſto mihi peccatori.hec
Beda.(¶ Dixit auteʒ tunc (ihs ⁊ ad quoſd))
quaſi ſingulares ⁊ ſe alijs pponentes (qui in
ſe confide bãt) ⁊ de ꝓprijs meꝛitis pᷣumebãt
tanq; iuſti)pro opeꝛibus ſuis exterioribus ¶
⁊ aſpernebantur ceteros)tanqᷓ; ininſtos.⁊ ſic
dupliciter ſuꝑbiebant.ſ.quia de meritis ↄfiõ
bant. ⁊ quia cereros deſpiciebant ⁊ iõ iuſti ñ
erant.qr humilitatẽ ſine qua nullus iuſtus ẽ
non habebant pabolam de phariſeo apparẽ
te iuſto. ⁊ publicano peccatore publico aſcẽ
dentibus in templum 2 orantibus. In tépluz
aſcendebant quia templnʒz in alto ſtum erat
? aſcẽſꝰ.xv.graduũ habebat.ut orarẽt. qnia
hic ẽ finis debiꝰ eũdi ad eccłiã. ſ. ad oꝛandũ
rõ ad ↄfabulandu. ñ ad uanitates uidẽdum.
Dhariſeis qiuppe loquebat᷑ ds.qui in phaꝛi
lei.i.diuiñ dicuntur.qr appoarentes iuſii:ſe pᷣ

7 de phariſei ⁊ publi.orõne.

ceteris meliores eſſe putabant. Pis aũt unũ

phariſeum qns oppoſuit.in quo quaſi in ſpe

culo ceteri quales erant uider potuſſſent. Et
fortaſſe ipſe pñs ibi erat. de quo dñs iſta di
cebat. Ubi Beo. Lanſa igit᷑ ↄfidentiũ in ſe.
m aũt totum attribuentiũ deo. ſed ob hoc ce
teros ↄtẽnentiũ ꝑabolã ꝓponit.oſtendens ꝙ;
iuſtitia q́;uis holĩem approximet deo.ſi iñ aſ
ſumat ſuꝑbiam.ad infimu deijcithoĩem. Eſt
ãt ſuꝑbia dei ↄtemptus. Quotiens ei aliquis
ñ deo ſed ſibi aſcribit bona que facit.Quid ẽ
aliud quaã dei negatio. Pec Theo.phariſeus
ſuꝑbus ſe iactabat ⁊ iuſtificabat.alios accu
ſabat ⁊ ſe eis pᷣferebat.dicens.(Deus geas ꝗ
go tibi.qr non ſum ſicut ceteri hoĩm. Jeiuno
bis in ſabbato).i. in ſeptimana ((decias do
cĩm q̃ poſſideo) Vec aut ſunt inditia ſuꝑbie
quã deꝰ a lõge cognoſcit.ſʒ ñ igſcit. De utra
q; parte iuſtitie ſe laudat.quaꝝ una eſt decli
nare a malo.altera facere bonũ. de prima ſe
laudat dicens.ñ ſum ſicut ceteri hoim.de pᷣa
diceneiemuno bis in ſabbato.phariſeus ergo
bñ dr̃ q̃ſi diuiſus.qꝛ geſtu habitu.⁊ conuerſa
tione erat a ceteris diſtinctus. Uñ dicebai ñ
ſum ſicut ceteri hoies.⁊ uerum dixit.non qui
dem in iuſtitia. ſed in ſuꝑpia. Male quippe
ĩcepit.debuit ei icipere a ſui accuſatione.tᷣm
illud ꝓuer. iuſtus in principio accuſator ẽ ſui
I medio ſupplicare ⁊ orare in fine gr̃as ager̃ᷣ
Sicin ſacerdos facit in miſa ſua. Primo eĩ
accuſat ſe in generali ↄfeſnõe.Secudo deuʒ
ſuppliciter depᷣcat multiplici orẽõne. Vltimo
vo regr̃atur. dicendo ite miſſa ẽ. ł bnñdicamꝰ

qñno. ⁊ rũdetur deo gras. IJpᷣe aũt ñ ſe accuſa

uii ſed laudauit.nõ deũ rogauit ſed laudanti
inſulrauit. nec gr̃as agendo ðᷣi dõa ſʒ ſua me
rita pẽſauit. Publice quidẽ arguere uitia oĩ
bus licet. nulli aun niſi paucis ut ad certam
pſonã deſcendt.in quo phariſeus irreprehẽ
ſibilis erat.ſʒ Be. De uerbis elati phaꝛiſei qͥ
bꝰ humiliari meruit. poſſumus e diuerſo hũi
litatis formã. q̃ ſublimemur. aſſumere ut ſic᷑
ille ↄſideꝛatis ⁊ peioꝝ uitijs ⁊ ſuis uirtutibus
eſt elatus ad ruinam. ita nos non noſtra ſo
lum pigritia. ſed et melioꝛum uirtutibus in
ſpectis.humilie mur ad glłiaʒ (Et publicanꝰ)
huilis (a longe ſtans) ꝑꝑ tĩiorem.q̃ſ ñ eſſet di
gnus appꝛopinquare (nolehat nec oculos in
celum leuare ꝑꝑ pudorẽ.qꝛ iudicabat ſe ĩdi
gnum pᷣ uerecũdia pctoꝝ.q̃ñ ꝓ peccatis non
audieus reſpicere celũ((ſʒ pcutiebat) ꝑꝑ con
tritõis dolorem(pectꝰſuum) tanqᷓ; toti⸗ mali
originẽ (dicens) p hũilẽ ↄfeſſionem⸗( Deus)
qᷣ oĩa pores ( ꝓpiti eſto mihi pcrori)ecce ſũi.
accuiatio ⁊ pura ↄfeſſio.⁊ iſta faciũt ad pcto
ꝛũ remiſſiõeʒ.hᷣ eĩ ſunt indicia hũilitatis quã
deus ð ꝓpe aſpicit ⁊ cognoſcit. Merito ãt pec
teꝑcutiebat.qꝛ ibi peccaueꝛat.ibi fõs ⁊ ſouea
et oꝛigo mali erar. bi eĩ eſt cor bonoꝝ oĩuʒ
atq; maloꝛuz ſecretarium. Inde omnia bona

egr ignouit.
dea receſſt unde ſe⸗

co uobis deſcetc)
ne uſiten⸗
ins iuſtus 1 omo ſudal
ebillo⸗Hillo emanefe i
ſito nagiſc; ille. qr hatet
yeimmpti ⸗bic neri e
ieoagni beu er foe uſt
herde de bonis giortabatu
loftedei Ged f; Ang.
factis bumdis kecd ihi
voktheſ argumedwze
brumhschinſtns ſundes
ſe bumiiat i deſei
perbit:iam e iuſns.
meriton Peri cöͤſeſſio
Baudiu e angelis deiſ
agente.q; ſup nonagin
gent onia ideſt q non
In quo miro moͤfyrin
ide tis neritis homi
quanti uenie fidutiam
bet. Pahlicannsre
te ognonit keut cone
Mlum nemit inſtſfca
mb. Iinoanrt ode
Plo orantes t ddenit
Pmagis ſupdus offe
uirtutum dote ſubni
us ſupplantarede
laborauit pharſeig
Niu nus eſſet. ne c
ſd daret oĩm
en. Acuerttt hoc 4

egam nt mete car

aldsbilig lore crege

num ſeut en en e

0 .. 1.
di 4 ſenmm n
rec aüt ſuntinenn e

cognolclt iz ct denn

e ſelaugt
ug⸗ .
uneſuenekeine
iſamſee nu denme
unſatcetniandet
⸗ inſebbato phniſehgntl
usngeſtu babitn rconſ
teris ciſtineus. Ui Cictbari
boies Herumncirit ronqri
ſie nnſapbia, Mrle vige
lcperea ſui cculanone fn
s in nincpio ccuſcnor e iui
ſe t re in ſne gris age⸗
bn in miſa ſua. Prino ei
rnaliofeſſoe⸗ Gecio genz
multiplcione⸗ Vltimo
nGo e miſſa ?, bſidicam
e r38. Me ait ſe aecſt
nddei togeuin ſeclaudum
ins agerdodi doaßfuane
uduce mde arguere uingol
ait iiß pauctsugd eftan
il in guo pparſſens reyrtbe
He deuerbis elat pbarſſet
erut poſſunnge dluerhi
ſittlinemn aſt heſe i.
xitr uſſt ugunti
nam '1a nos Ho nae⸗
et melioꝛum wri
wur 40 glazl tyub
ſeptiorem öif i
ſans N ee llif
aure neleben ſt
nlcrd griuiel
ne ceiſt Nuni h
rlee,ſuun nn e
o baſle oeſlei rii
% ſbietc /,,
nti eſto mi / re
ſſu e
na dſot e h i
ſunt im iret
bei
t tcha glitſun
vſiſlcani nth ⸗

eEANNN—e
an Chic gnnden

Secunde paꝛtis

? omnia mala procedunt.hoc g publicanus
ꝑcutiebat.qr (̃m Augu.)ẽ arguere ꝙ latet ĩ

pectoꝛe.⁊ euidenti pulſu occultum peccatum

caſtigar̃.ac pecius ꝑcutiẽdo ſe ðᷣe ipſo quodã
modo uindicabat.⁊ dicebat.deus propitius
eſto mihi peccatori.ñ atrendas huius praui
corõðis conſilia.dele peccata ⁊ pꝛopitius eſto.
nihil in me ẽ uñ tibi placere et ueniam ↄſeqͥ
vebeam qm̃ corde et corpore cogitatiõibꝰ et
operatiõibus tibi peccaui. Omnibus iniqͥor
ego ſum et niſi per miſericordiam tuã ſaluari
nõ poſſum. Jpeoq; propitiꝰ eſto mibi pecca
toꝛi. Publicanus quaſi publicus peccatoꝛ dðdĩ
Publicani eĩ vicebantur exactores uectiga
liũ publicoꝝ.et exactio tributi erat contra le
gez.iõ exactores peccatores uocabant. Iſte
ſicut humilis appropinquare non audebat
ut deus að eũ appropinquaret.ñ aſpiciebat.
ut aſpiceretur. ꝑcutiebat pectus ſuum penas
de ſe exigens.ut deus ꝑceret cofitebat᷑ nt deꝰ
ignoſceret.⁊ ñ minꝰ ſe accuſabat.qᷓ; phariſe
us ſe iuſtificabat. Sʒ quo fructu qua merce
de qr ignouit.ðdeꝰ ꝙ ipᷣe agnouit.et iuſtifica

tus inde receſſit.unde ſequitur ¶( Amen yi. ue

re(dico uobis deſcẽdit) ſ.ðᷣ domo dei(hic ) ſ.

publicanus(iuſtificatus) i.de ĩpio ꝑ graʒ fac

tus iuſtus((i domũ ſuã ab illo )i.pluſqᷓ; ille.ł
ab illo.i.pᷣ illo remanẽte ĩ fecibus ſuis. ⁊ me
rito ma giſò; ille.qr habebat ille iuſtitiaʒ ſuã
preſumptã.hic uerã.ille apud ſe de oꝑibus.h̃
neꝛo apnd deũ ex fide ſuſtificarusẽ.ille em̃ ſu
perbe de bonis gloriabatur ᷓ humiliter ma
la ↄfitebat᷑. Sed ſ̃ʒ Ang. Melior eſt ĩ malis
factis humilis ↄfeſſio qᷓ; ĩ bonis ſupba gloria
tio.Et h̊ eſt argumentuz. ꝙ melioꝛ è peccatoꝛ
humilis qᷓ; iuſtus ſupbus.qꝛ eoipᷣo ꝙ peccatõ
ſe humiliat.iã ñ eſt pct᷑oꝛ.⁊ iuſtus eoipᷣo ꝙ ſu
perbit:iam ñ ẽ iuſtus. Uñ Aug. Enumeꝛatõi
meritoꝝ pᷣfer cõfeſſio peccatoꝑ.ꝓoter ꝙ; dr̃.
Gaudiũ ẽ angelis dei ſuper uno pct᷑ore pniazʒ
agente.qᷓ; ſup nona gintanouẽ iuſtis qͥ nõ indi
gent pnia ideſt qͥ non reputãt ſe indigere illa.
In quo miro mõ r̃ũorimit᷑ ſuꝑpia humana. utx
n de ſnis meritis homines pſumãt. Ubi Be.
quantã uenie fidutiam digne penitentibus pᷣ
bet.ꝙ publicanus qͥ reatum ſue nequitie ꝑfec
te ↄgnonit fleuit.confeſſus ẽ.⁊ ſi iniuſtꝰ ad tẽ
plum nenit.iuſtificatus a tẽplo redijt. Ubi ⁊
Amb. Intꝛoduxit phaꝛiſeũ ⁊ publicanũ ĩ tem
plo orantes.⁊ docnit ẽt ſi bõs cetera habeat
ꝙ magis ſupꝑbus offendat qᷓ; humilis. qͥ nulla
uirtutum dote ſubnixus ſit. Studuit enis dia
bolus ſupplantare bonis opibus itẽtos.qᷓ;ꝛum
laboꝛauit phariſeus ille.ne ꝛaperet aliena.ne
iniuſtus eſſet.ne adulteꝛaꝛet. ne peccaꝛet ſi
publicanus.ut bis in ſabbato ieinnaret.ut ðᷣ
cimas daret oĩm q̃ acquireret. Quis nr̃ʒ hec
fecit. Aduertit hoc diabolus.⁊ pfodit eũ ulce
re graui.nt mẽte carnis inflatus,.in eo in quo
laudabilis fore crederet᷑ iſti irreprehẽſibilior

LCaplm. xxx.

iudicaret᷑. PHec Am. Pic ergo oñdit᷑.ñ ex oꝑi
bus eſſe gloꝛiandũ ſed humiliter in gr̃a conri
dendũ. Vñn Baſilius. Qu acceſſeris ad pᷣdicã
dũ dnʒ. proſternẽ te humiliter ĩ cõſpectu eius

nec poſtules quicqᷓ; qſ ex gr̃a meritoꝝ tuorũ

Et ſi è tibi ↄſciẽtia alicuius boni oꝑis.cela il

lam. ut te ſilentiũ agente. multiplicuer tibi ꝛe

ſtituat᷑ a dño.Et peccata tua cito pduc i me
diũ.ut deleat ea deus.cũ ↄfeſſus fueris ea.ñ
tu iuſtifices orãs.ne ſicut pharileus ille exeaſ

condẽnatus. Memẽèto publicaui.ut ita ſicut

ille neniã delictoꝝ tuoꝝ inueniaſ. Pec Baſi.
Abi 2 Eri. Geminas aurigas 2 duas bigas ĩ
ſtadio poſitas.ſeꝛmo ons pponit. In alteꝛa qͥ
dẽ iuſtitiã cũ ſupbia. in altera peccatuʒ ⁊ hu
miliratè. Et uides bigã peccati ſuparare iuſti
tiam. ñ ꝓprijs uiribus.ſed humilitatis ↄiunc

te.illã nero deuictã. ñ fragilitate iuſtitie. ſed

mole ⁊ tumore ſuperbie. Nà ſicut humilitas
p ſui eminentiã peccati pondus ſuperat. ⁊ ſa
liẽs attingit deum.ſic ſuperbia ob ſui molem
de facili iuſtitiaʒ depꝛimit. Si g plura facta
ſtꝛenue geꝛas.putas ãt te poſſe pſumere tota
caruiſti or̃one.Si ueꝛo mille feras in cõſcien
tia faſces reatuũ.⁊ hoc ſolum de te credas ꝙ
es infimus oĩuz. multã obtinebie an deu fidu
tiazʒg. Dec igit᷑ faſtus inflatio ab ipis celis põt
deprimere ñ cauentẽ. humilitas vo ⁊ ab ipſo
abyſſo ꝛeatuũ hominẽ ſubliare. Hec eniʒ pꝛe
phariſeo publicanũ ſaluauit.latrone ãte apo
ſtolos in paradiſſum duxit.illa vo icorporeã
ingreſſa ẽ poteſtat. Ceteꝝ ſi iuxta ðlicta hu
militas tã facile currit.ut ſuꝑbiã iuſtitie tꝛan
ſeat.ſi iuſtitie ↄiũxeris eâ.quo ñ ibit.Aſſiſtit
ipᷣi tribunali diumo ĩ medio angeloꝝ.cũ fidu
tia multa. Rurſus ſi faſtus ↄiunctus iuſtitie
rã deprimere potuit.ſi ↄiũctus ſit pctẽo quã
tam ge hẽnaʒz detrudet.hec dico.ñ ut negliga
muſ iuſtitiã ſed ut faſtũ uitemꝰ.hec Cæĩ̊.De

inde ſue ſententie cauſaz aſſignans.ſ.q̃re pu

blicanus magis inſtificat deſcẽdit ↄſequẽteꝛ
interẽdo ſubiũgit(Quia oĩs) generaliter ſine
exceptõe.ſ.ſue laicus.ſiue clericꝰ ſiue religio
ſus.itẽ ſiue puus ſiue mediocris. ſiue quantũ
cunq; magnꝰ(qͥ ſe exaltat) ſuperbiẽdo. ſicut
fecit phariſeus(humiliabit) ⁊ deijciet᷑.uel ĩ
hoc ſeculo ꝑ miſeriam.uel ĩ futuro ꝑ penam
eternam(⁊ qͥ ſe humiliar ſponte ꝑ neram pe
nitẽtiam ⁊ peccatoꝝ cõfeſſionẽ (exaltabit᷑ ĩ
gloria per ꝛemuneratoem. Naim ſm ſapᷣ. an e
ruinam exaltat᷑ coꝛ.⁊ ante gloriaʒ humſliat᷑.

Et ut vulgariter dr.ñ ẽ nallis que nò bebeet
coalle nec colllad no babeat uallem Sicut
ergõ pᷣblſcanus ſe humiliando ẽ cxaltatus.
irta ⁊ phariſeus ſe exaltãdo ẽ humiliatus. Si
cut em i ſtatera materiali una parte ppreſſa⸗
alteꝛa eleuat᷑.⁊ ecõuerſo.ſic in ſtatera diuie
iuſtitie decretum ẽ. ut qͥ eleuant᷑ ꝑ ſuperbiaz

in pnᷣri uita deprimantur p penam confuſibi

lłẽ in futuro. ⁊ econuerſo.qͥ ſe ðprimunt i pnt

3

de duobus minutis uidue

ob dei ꝛeueꝛentia⸗ʒ eleuabuntur in futuro ad
gliam. Si g ſic ꝛephendit᷑ ⁊ ↄfundit. qui ſuꝑ
be gr̃as agit.⁊ cetera bõa ſacit.qͥd ð illo erit
qui gF̃am ipugnat.⁊ nõ bona facit. Certũ ita
q; tene ſnꝑbe.qꝛ ſi humiliatuſ nõ fueris ðᷣo ue
lis nolis humiliabeꝛis diabolo. Et ideo caue
at quiſq;.ne ſibi ſupeꝛbia dominetuꝛ. quia (ut
ait Aug.) Ue bomini cuius auriga ſuperbia
eſt. neceſſe ẽ enim ut preceps eat. Si ↄſidere
mus exitum rei in lucifero ſuperbiente ⁊ xpᷣo
bumiliante.in eua elata ⁊ in ui:gine humilia
ta inidiuite purpurato ⁊ in Lazgzaꝛo nulcerato
in phariſeo ſe extollente 2 publicano penitẽ
te.nidebimus manifeſte qunã ueꝝ ſit ꝙ hic do
minus dicit.qꝛ oĩs qͥ ſe exaltat humiliabitur.
⁊ qui ſe humiliat:exaltabitur.Et ideo bñ diẽ
quidà p hs. Inter ſapientes ſapientior eſt.qᷣ
bumilior eſt. hic aũt uerſiculus.ſcilicet omis
qui ſe exaltat:humiliabit᷑.?⁊ qui ſe humniat
exaltabit᷑. totiens a dño in euãgelio iteratur.
r hpmat ſuꝑbiã qᷓ; ſuꝑ oia uinia ðteſtat᷑.⁊ hũi
litatẽ ↄmendat.quꝗ ſuꝑ oẽm uirtutem ⁊ ſepi
us laundaꝛe dignoſcit᷑. Radix eĩ oium maloꝝ
ſuperbia.⁊ cuſtos oĩium uirtutũ humilitas ẽ
Vñ Theo.uia eĩ ſuꝑbia pluſq; alie paſſio
nes uexat hoĩm mentes iõ cꝛebꝛius de hac
monet. Uñn Criſᷣ. Simus itaq; humiles. ui ſi
mus excelſi etenim cũ habundantia młta hu
miliat᷑ deſpectio. Nihil enim ita deus aueꝛtit
ſic ſupbiã ꝓpteꝛea ⁊ a pᷣncipio oĩa fec᷑.ut hãc
auferat paſſionem. ppter hoc moꝛtales facti
ſumus.⁊ in miſerijs ⁊ planctibus pp hoc in la
bore ⁊ ſudore.m laboratione continua ⁊? mi
feria. Etenĩ a ðᷣſpectõe peccauit pᷣmus hõ.ex
pectans dei equalitatẽ ꝑp hoc neq; q̃ hẽbat
manſit hns:ſed ab his cecidit.Tale eĩ quid ẽ
deſpectio.non ſolum nullam nobis adijcit cõ
ꝛectõem uire.ſed ⁊ que habemus: abſcidit. ⁊
bis officit.ſicut humilitas nõ ſolum eoꝝꝑ que
ſunt nibil abſcidit.ſed ⁊ q̃ non ſunt adijcit.
Panc itac; zelemur. hanc pſequamur. ut p
ſenti potiamuꝛ bonef. ⁊ futura fruamur głia.
Miſt ce ꝑ phariſeũ iudaicus populus öſigna
tur. qͥ ex bficijs legis ? ꝓpphaꝝ ſuſceptis.de
ſua ſanctitate pᷣſumẽs: gentiles aſpnabat᷑ peꝛ
publicanũ vo gentilis.q pcta ſua apłis predi
cantibus ꝛecognoſcens humiliteꝛ ea ↄfitebat᷑
pꝑ ꝙ gentilis iuſtificatus ẽ ꝑ fidei xpᷣi recep
tõem. ⁊ iudaicus dãnatus ꝑ ſuã obſtinatõez.
Uñ GBeda.Tipice ãt phariſeus ẽ ppls iudeo
rum. qͥ ex iuſtiſicationibus legis extollit meri
ta ſua.publicãus vo gẽtilis ẽ.qͥ lõge a dðo po
ſitus ↄfitet᷑ pct᷑a ſua.quoꝝ unus ſupbiendo ꝛe
ceſſit humiliatus.alter lamentando appropin
duare meruit exaltatus. Moraliter bi duo
boĩes ſignant uniuerſitatẽ hoĩm.ſ iuſtos pha
riſeus. impioſ publicanus. uterq; dñt aſcẽde
re in templũ ad oꝛandum ĩpius ꝓ uenia.iuſtꝰ
P pſeueꝛantia. In tẽplũ aũt ſpiriruale ꝙ ẽ ð
us debemus aſcẽdere orũdo.qr (m Dam̃.)

2 de phariſei ⁊ publi.orõne.

Ofo ẽ aſcenſus mẽtis in den.⁊ (õ̃m Aug)ora
tio ẽ plus affectus mẽtis in deũ directus. Dꝛĩ
cipes ãt ſaceꝛdotu.i.pontifices qͥ in ſpuaubꝰ
pᷣerant/⁊ ſcribe qͥ doctrine legis ⁊ pphaꝝ in
tendebant. Et pꝛincipes plebis qͥ cu ipralibꝰ
diſponedis pſidebam.moti õ im iuidia ⁊ rã
core.q̃re bat eũ ꝑdere.qui tñ uenerat eos ſal
uare.excogitãtes diueꝛſas uias ⁊ modos.quũo
poſſent illũ occidere.Uñn Ber. O bõe ihu. to
tus mõs uĩr q te ↄiuraſſe.⁊ hi in ꝑſecutõe tua
primi ſun..qͥ uidẽtur regere populũ. dirigeꝛe
pᷣncipatũ.⁊ nõ inueniebat qᷣo faceꝛẽt ulli.i.cãʒ
⁊õnabilem eũ occidendi.cũ eſſet iuſius ⁊ inno
centiſſimus.nec et audebãt timore populi qꝛ
oĩs populus audiebat illũ ⁊ admirabat ſuper
docirina eius.Uñũ Beda. Querebant illuʒ ꝑ
dere:uel quia quotidie docebat in tempio.
qꝛ latꝛões eiecerat de templo.uel qꝛ ueniens
illuc quaſi ꝛex ⁊ dñs.a cꝛedentiũ turba laudẽ
hymm celeſtis accepit.ł qꝛ ſuo magiſtẽio ne
glecto plures ad eũ audiendum cõflueꝛe cer
nebant.Ubi ⁊ Cynillus. Decebat aũt ex his
q̃ xpᷣs dixerat ⁊ fecerat.eũ adorare ur den 1ſ3
ipi nequaqᷓ; hoc facientes: q̃rebant eũ occiõᷣ
re.Sʒ (ut Ait Grego) Redemptor nr̃ pᷣdica
tõis vᷣba.nec indignis nec ingratis ſubtrahit
nã ſubditur (Et erat)tũc(docens quotidie ĩ
templo)ꝛeddens eis bonũ ꝓ malo. Quia eni
erst ꝓximus paſſioni.inſtabat docẽdo.Ecce
optia ↄmutatio.q;ꝛ de domo negociatõis.fac
ta eſt ſcola ueritatis templũ or̃onis.locus de
notõis. Ubi Sreg. Nucuſq; a g̃ ꝙ factũ fuiſ
ſe ꝓbibeĩ̃.Cuũ eĩ menteʒ fideltũ. ad cauenda
ſubtiliier erudit.⁊ quotidie ueritas ĩ templo
docet. Eſ ſtetii ihs publice in tempio pᷣdicãs
pplo. ⁊ ꝛndens principibus uſq; quaſi ſero. ⁊
rota die ipᷣe ⁊ ſui ieiunauetuni(¶ Et ciucũſpec
tis omnibus cũ iam ueſpertina eſſet hora )qᷓ
erat hora declinandi ad hoſpitium. ⁊ nullus
eð inuitaret uel colligeret.relictis illis (exijt
Ide ciuitate ⁊ redijt (in bethaniam cũ ducð
cim)ut ꝙ in uꝛbe magna non inueniebat. in
ggro ꝑuo hr̃et hoſpitiũ.ibiq; mãſit apð Maꝛ
tham ? Mariã ⁊ Lazaꝝ.et docebat eos de
gno dei. Ubi arguiuꝛ durities et ĩgratitudo
iudeoꝝ.qͥ doctorẽ queʒ gratioſe ⁊ honorifice
ut regem ⁊ gandioſe ſuſceperant.⁊ qͥ ꝑ totam
dieʒ uſq; ad ueſperam eos doctrina pauerat.
hoſpitio ñ ſuſceperũt.⁊ fameſcentem ñ paue
rũt.Circũſpexu enim dns.qui rihil de pꝓprio
ubi hoſpitaretur habuit.ſed omni beniuolen
tia indiguit ſi quis eum ĩ domuù ſuam uocarʒ
aut reciperet.⁊ nullus eſt ĩnentus bñdictiõe
pacis xpi dignus. Ueñ i hoc ꝙ dimiſit eos cor
poraliter.oſtendit facto.eos ꝓpter ipᷣoꝝ ceci
tatez eſſe dimittendos a do ſpiritualiter. Vbi
Piero. Hinc autez iĩtelligendũ eſt.ꝙ xpᷣs fue
rit tante paupertatis. ⁊ ita nłli adulatus ſit.
ut ĩ uꝛbe maxima nullũ hoſpitem nullãq; mã
ſionẽ inuenerit.ſʒ ĩ uico ꝑuulo apud laʒaruʒ
X

ma.q imerpretatun un
hitatio grata.? luͦc e
qzẽt eſſe ad obececn
nia. que iterpretat don
giente at dnio in orimu B
ltas eſt omota/qe intn
pueuenientem. omnes
genidolorem 2 comm
itrauit teplumn eiecid ni
meiſas 1 chedraſer
iticr doisd Fam
pm ad omonemin
ia pficienem:purg
d peccata pofeſſio⸗
dando idulgentie ?
dinfirmor ſanatoͤe
niazq interpretai
itraut corp gram
indncedo ipz ag otf
inrarpgfaz pſccien
tiſfactionez ile enn
nib ciſs ſis dlene
hunc bſidin qr ua
tatẽ cum ſlis hauci
rat mane cümultie
qr paru curandu
terminat in brem.
us do ore micei.
cupat. Dotes et
qn honoꝛabatr
do bethaniam rec
nn qn hitz ibar
ſliun entzalse
abbati uſh

ls operatus eſ

gms nec iygotis ſibnahit
11cicſcoerouotnhei
sboni pmalo Quineni
nl.lnſtabot ocido Ece
te cono negoclaloͤs. ſne⸗
lempli ofonis locus ge
icuſq agt faani ſut⸗
tez fidelu ad cauenda
oliche ueritss i empo
dace intempio Haicis
ibns uſch goeſtſero.
unanetunt Kr caciſhet
aueſernda eſer ors ,d
ndi ad beſpetum 2nllus
ollgeret rtlicisilis epft
nr imbetbonian di
macna non inuentebat,
gnctti niſ goͦn
lizan aCottbel eouce
liur Curities et ig atituco

e ——

—

—,. d, „—

VSecunde paꝛtie

foroꝛeſq; eius habitauerit.Eoꝝ quippe nicuſj
bethania eſt. Ubi ⁊ Crip̃.⁊ relictis illis.tãq;
excecatis per inuidiã.abijt foꝛas extra ciuita
teʒ ĩ bethamã.ut recedendo cõpeſceret quos
rũdendo ñ potuit.qr malitia ñ iſtrui ſermo
nibꝰ.ſed excitatuꝛ. Malũ enim hominem me
lius locũ dando potes uincere.qᷓ; ꝛñdendo.nã
ſi contẽdis irrationabilẽ placare⁊ illũ ñ pla
cas.⁊ teipᷣm ſubuertis.Et manſit ibi apð La
qʒaꝝ ⁊ ſorores eius.ut illic requieſceret coꝛpo

ꝛaliter. ubi ⁊ ſpũaliter rĩpauſabat. Na ſancto

rum uiroꝝ ẽ ñ ibi querere manſionez ubi cla
Tiores lne giri ſed aor ficelioren. tle⸗ gaudẽt
ubi epuſe Large ſt᷑.q̊ᷓ ũbi ſanctitas floꝛet. Pec
Cripᷣ̊. Ubi etiam Beda. Gene ãt qr̃.qr circũᷣ
ſpectis omnibus exiuu ĩ bethaniazʒ. Inſpicit
quippe internus arbiter oĩm corda.⁊ cũ icon
tradicentibns ac reſiſtentibus ueritati ñ inue
nit ubi caput reclinet.ſecedit ad fideles.⁊ in
eis qui obediunt uerbo manſionẽ ſibi una cũ

pre facere gaudet.hethania nãq; domus obe

diẽtie dr. Dec Beda:nota ergo ex premiſſis

ꝙꝙ õs tria loca itrauit.ſ.hirlm. templũ.⁊ be
thaniam̃.p que locã ſigmificatur mens hum̃ã
na.que debet eẽ pacifica.⁊ tũc eſt hieroſoli
ma.q̃ interpretatur uiſio pacis.dʒ eſſe dei ha
bitatio grata.⁊ tũc ẽ tẽpluz dei uiui acceptũ
dʒ ẽt eſſe ad obediẽdum ꝓna.⁊ tũc eſt betha
nia. que iterpretat᷑ domus obedientie. Ingꝛe
diente ãt dño in primũ locum.ſ.hirłm.tota ci
nitas eſt ↄmota.qꝛ intrante dño aĩam ꝑ graʒ
pꝛeuenientem. omnes nires anime ant cõmo
ueꝛi ꝑ dolorem ⁊ contritionem pc t᷑i. Qũ uero
itrauit tẽplum eiecit nendenteſ ⁊ ementes. ac
menſas ⁊ cathedraſ euertit.qꝛ poſtqᷓ; xpᷣs ĩtꝛa
uit ĩ cor hoĩs ꝑ gram puenientem. mouendo
ipᷣm ad ↄtritionem ĩtrauit poſtea ĩ ipᷣm ꝑ gra
tiã ꝓficientem: purgando illud ⁊ eijciendo in
dð̊ peccata ꝑ ↄfeſſionem.⁊ tunc xpᷣs ſanat illð
dando ĩdulgentie miſſionẽ. Unde ſubdit᷑ ibi
ðᷣ infirmoꝝ ſanatõe. deide xpᷣs itrauit betha
niaʒ q̃ interpretat᷑ domus obediẽtie.qꝛ poſtqᷓ;
ĩtrauit coꝛ ꝑ gr̃am pꝛeueniẽtem ⁊ ꝓficientem
inducẽdo ipʒ ad ↄtritionẽ ⁊ ↄfeſſionem. ↄns
intrat ꝑ graʒ ꝑficientẽ ipᷣm per obedientie ſa
tiſſactioneʒ.ille enim uere obedit.qui de om
nibꝰpct᷑is ſuis plene ſatiſfacit. Cõſpice igitur

nunc bñ dñm.qr ualde humiliter uadit ꝑ ciui

tatẽ cum illis paucis qui ſic honoriſice uene
rat mane cũ multis. Ex quo potes ↄſideraꝛe.
qr parũ ẽ curandum ð humano honoꝛe. qqᷣ ſic
terminãt᷑ in breui.⁊ qr in curſu huius uite ri

ſus dolore miſcet᷑.⁊ extrema gaudij luctꝰ oc
cupat. Potes ẽt ↄſiderare quo ſui gaudebãtr
qñ honoꝛabatur a turbis ⁊ multomagis quã
do bethaniam redierũt illeſi.qꝛ maxime time

bant qñ hiriʒz ibat.ꝙ tc qualibet die faciebat

Quãuis eniz als ſepe.maxime tñ a preceden
ti die ſabbati uſq; ad uigiliã cene locutꝰ ẽ iu
deis æ operatus eſt palaʒ in hirim (Krat. aut

1

4 CLaplm. xxx.

tũe quotidie docens ĩ templo)) ꝓpter doctrie
auctoritatẽ.loci celebritatem ac ppłi frequẽ
tiam.⁊ auditoꝝ plurimũ utilitatẽ.noctibꝰ vo
exiens morabat᷑ in mõte oliueti.ſ.t bethania
q̃ erat in latere mõtis eiuſdẽ.uigitãs ⁊ orans
ac docens diſcipulos ⁊ ↄfortãs 2 hoc dedit
exẽplum predicatoribus ⁊ doctoribꝰ euãgelij
ut diehus doceãt ⁊ noctibus ſint in oratõe ðᷣi
Ut ibidẽ hauriant.ꝙ auditoribus infundant
in mane ſequẽti. Siue ẽt in ꝓſperitate ſimus
que ꝑ diẽ ſignificatur.ſiue in aduerſitate.que
p noctẽ itelligitur.ſemꝑ doceamus ⁊ oremas
ac bonũ faciamus inquantuʒ ualemus. unde
Sap. Mane ſemina ſemen tuuz. ⁊ ueſper̃ ne
ceſſet manus tua.qꝛ neſcis quid magis oriat᷑
hoc an illud. Et ſi utrunq; ſimul: melius erit.
Per mane ei ĩtelligi põt tẽpus pacis ⁊ ꝓſpe
ritatis ⁊ ꝑ ue ſpere tpᷣs tẽptationis ⁊ adueꝛfua
tis.in quibus ſemper bonũ operari.nec ipᷣe h
uel illo a bono opere ceſſare debemus. qꝛ qͥᷣ
horuzʒ maiorem fructũ nobis afferat: ignora
mus.Et hec facere debemus i mõte oliueti.i.

in culmine miſericoꝛdie ad ꝓximum. ñ enim

meretur impetrare miſericordiã a deo.qui ñ
facit miſericordiam cum ꝓximo.⁊ ẽ notabile
q iminente mõte magis inſtabat xpᷣs pꝛedica
tioni.ꝙ eſt contra multos.qui ĩ ſenectute dãt
ſe otio ⁊ quieti.cũ adhuc poſſent multoruʒ ꝓ
deſſe ſalun( Et omnis populus) attractus ef
ficatia ⁊ dulcedine doctrie ſue (manicabat)
.i.mane feſtinabat (ad euʒ ĩ templo)ut audi
ret ab eo uerba uite. hoc eſt mane eũu feſtina
tõe acceleꝛabat uenire ad locuʒ pᷣdicationis
ſue a mane em̃ dicit᷑ manicare. debi Cxrill
Populo autem antelucanũ uenienti ad euʒ.
cõgruũ erat dicere.Deus deus meus ad te de
luce uigilo. Et qꝛ dñs ſic diebꝰ noctibꝰ.tunc
pᷣcipue laborauit.ideo tota illa ſeptimana pe
noſa dicitur.qr per totam illã laboꝛauit ꝛecꝛe
ando.ſic p pᷣmã mũdi ebdomadam opatus ẽ
creando. ⁊? qͥ una ſeptimana cũcta cꝛeauit.mł
to labore hac ſeptimana hominẽ refecit. Uñ
Beda.Que uerbis pᷣcipit dñs:ſuis confirmat
exemplis.nam qui nos ante repentinum iudi
cij uniuerſalis aduentũ.ante icertũ ſinguloꝛuũ
noſtruz exitũ delitijs ſimul ⁊ curis huius uite
neglectis ad uigilandum hortatur ⁊ oꝛanduʒ
⁊ ipe in pẽdente ſue tpᷣe paſſionis.docrꝛine ui
gilijſq; ⁊ pꝛecibus inſtat pariter et exẽplo. iſi
nuũs hoc eſſe digne deo uigiuare dicto ul fac
to ꝓximis quibuſq; uiam ueritatis oſtendere
et ꝛos ꝓ quibus paſſuꝛus erat. ulł uerbo ad fi

dem puocans. uel pr̃i oratione ↄmendans. et

nos quoq; cum ĩter pꝛoſpeꝛa ſobꝛie et iuſte et
pie conuerſamur. inter adueꝛſa uero nunquã

ð diuine miſericordie celſitudine deſperamꝰ.

diebus ꝓfecto cunctis in templo doccmus.et
fidelibus operis boni formaʒ prebemus: noc

tibus uero in monte oliueti moꝛamuꝛ .qr ĩ te
nebris anguſtiarum gaudij ſpiritualis cõſola

4

De maledictione ficulnee.et

tione ꝛeſpiramusiuxta eũ qui dixit. ego ãt ſi
cut oliua fꝛuctifeꝛa in domo qñi ſperaui ĩ mi
ſericoꝛdia dei mei.i. ſicut is qui miſeꝛicordie
fructũ qᷣbus uoluit ĩpendit:ei a dño miſerẽdũ
eſſe nõ ambigo · Et ad nos quoq; audiendos
omnis populus manicat.cu uel diſcuſſis ope
ribus tenebꝛoꝝ.uel eu ctis dei gꝛatia nebulis
pᷣluꝛaꝝ.ſicut in die honeſte ambulamtes.non
in cõmeſſatõibus ⁊ ebrietatibꝰ nos filij lucis
imit mur hec Beda. Oratõ

. Eus omnipotens. pꝛeſta mihi pauꝑi
d Ntibi derelicto.ut duo minuta.ſ. coꝛpꝰ
2 aiam ꝗq̃ de te habeo. tibi cũ deuotòe
off erã. ut utroq; tibi ſeruue ⁊ placere ualeã.
Moeiſerere ſuplici tuo.quia non ſum ſicut in
nueri ſeꝛni tuo iuſticie merito glorion. uelut
ẽt multi poſt flagitia penitendo tibi facti de
uoti. O deus pr opitius eſto mihi peccatori =
reſpice me oculis miſericoꝛdie.quibus publi
canum reſpexiſti.ut ꝑ ueram cordis.oꝛis.⁊ Oo
peꝛis huilitatẽ.corã te meꝛear iuſtificari.⁊ cũ
hominibus exaltari. Amen. r.
¶ De maledictione ficulnee.⁊ gꝛano frum̃ti⸗
⁊ de principe mund. Capłm.xxxi.
Equenii aũt die.ſ.feria p̃a.iterum
8 mane ⁊ diluculo((exiens ihus a be
X iba nia )⁊ rediens i hirm (eſuꝛijr)
j Im ſuſpitionẽ diſcipuloꝝ. eo ꝙ ad
ar berẽ acceſſit.ubi nota morẽ ſtudioñ opera
toris.dũ or̃ mane reuertiſſe in ciuitaiè ut pꝛe
dicaret.⁊ ut aliquos deo pr̃i acqͥreꝛet. eſurijt
aut nõ quaſi homo indigens cibũ coꝛporalezʒ
ſed quaſi deus miſeꝛicors humanã ſalutẽ. uñ

ti ↄmederat.nec adhuc hora ↄmedendi erat.
ſed ſicut maled ictio arboris de qua ſubditur
figurabat maledictõeʒ infructuoñ ſic iſta eſu
ries ſignifſicabat deſideriũ xpᷣi de ſalute ppli.
Et ideo adbuc mÄùe eſuꝛit qui iuſticiã eſurit.
Et uidens arboꝛẽ tici)inter betphage ⁊ mõ
tẽ oliueti ſecus uiam (acceſſit ad eam⁊ nul
lum in ea fruc tũ niſi im folia inueniens male
dixit ei:dicens.nũq;ᷓ ex te fructus naſcat᷑ ĩ ſẽ
piternũ.⁊ ſtatiʒ aꝛuit.) Venit dominus ad fi
culneã nõ cà iueniendi fꝛuctus qͥbus eſuriens
reficeret᷑ ſciebat ꝙ in marcio tpᷣs ficuũ ñ eẽt
ſed adiuit ꝑꝑ miraculuʒ ut apłos ad fidẽ con
firmaꝛet. Unde fᷣm Cãᷣ. Maledixit dñs ficł
nee.non qꝛ fꝛuctum in illa nõ inuenit.cum ñ
eſſet tpᷣs ficuũ.ſʒ diſcipuloꝝ gr̃a ut ↄfiderent
⁊ ut diſcerent ꝙ poſſit ẽt iudeos pſequentes
ſiccaꝛe.⁊ in momento exterminare. Ideo ne
q; in alia planta.ſed in omniuʒ humidiſſima
miaculũ hoc fecit.ut ⁊ hinc marꝰappaꝛeat B
miraculũ. ad hoc eĩ ñs miraculum fecit. ut
diſcipulos in fide ſolidaret.qꝛ (ut ait Piero.)
ns paſſurus in ppłis t baiulaturus ſcandalũ
crucis uoluit diſcipulorum animos ſigni ami
cipatõe firmaꝛe. Quod etiam in ſignum ſyna
hoge maledicte ⁊ aꝛefacte ihs fecii ĩ qua fruc

18

iſta eſuries natuꝛalis ñ fuit:qꝛ in ſero pᷣceden

grano frumenti ⁊ ð principe moi.

tus iuſticie non ĩuenit. Arbor ei fici ẽ ſynago
ga.ꝑꝑ multitudinẽ granoꝝ ſub uno coꝛtice.i.
hoĩm ſub una lege.⁊ una ꝑꝑ umiſoꝛmitatez ri
tus.quia ſecus uià erat.quia legẽ habebat.
ſed non in uia quia non credebat in chriſtuzʒ
qui eſt mia ad quam uenit per pnñtiam corpo
ralem ⁊ per doctrinam ſpualem Et nihil iue
nit in ea.licet multũ queſierit.exemplis. doc
trinis.ſignis ⁊ miraculis.niſi folia id eſt vᷣba
legis ⁊ traditiones phariſeoꝝ abſq; ullis feuc
tibus.Sancti em̃ hñt ⁊ folia uerborum ⁊ flo
res moꝝ.⁊ fructus oꝑm. Per talẽ ẽt arboreʒ
uirentẽ folijs ⁊ carentẽ fructibus. poſſũt ĩtel
ligi hipocrite.⁊ ſimulati:exñtei extra uiã iuſi
cie.⁊ ñ ĩ uia poſiei ꝑ ſimulatõm uirtutuʒ.foli
is circũdati:ſʒ a fructu iuſticie alieni quia ex
teriorẽ apꝑentiã ſanctitatis hñtes.interius ſt᷑
uacui ab oꝑibus ueritatis.⁊ infructuoſi. 2 10
a dno maledicti: fiunt aridi ⁊ hũore ðdᷣuotõis
priuati. Un Caip. Folia neritatis ſũt ſpẽs im̃
modo ſanctitatis in homine.aut ſine fructu v
ba religioſa.Quicũq; ergo religioſus.i.aꝛboꝛ
rõabilis: ꝓfueĩ᷑ ſe eſſe dei.⁊ iuſticiã.nõ oꝑaĩt
eſt arbor atũmodo folia hñs ſine ſꝛuctu. Se
cus uiã ãt eſt iuxta mundüũ. mũdus enim uia
ẽ ↄmunis.ꝑ qᷓ; omnes tranſeunt qui naſcunt
Quicui q; ergo homo fidelis.i.aꝛbor rõnabi
lis.iuxta mũdũ uixeri:niqᷓ; poteſt in ſe iuſti
cie fructus teneꝛe.Cꝛanſeutes em̃ ⁊ ꝛetranſe
untes demones ł miniſtri ipſoꝝ ꝑ uiã.i.ua gã
tes ꝑ mũdũ iſtũ: excutiũt eos. Sicut eꝛgo dif

//ficile eſt arboreʒ iuxta uiã poſitam fructus ſu

dæ uſq; and maruritatẽ Fuaꝛe.ſic difficile ẽ uiꝑ
fidelezʒ füxia iſtuͦ muͦin uiuentẽ ĩ ꝛamiſ.i.ĩ ac
tibus ſuiſ iuſtici imaculatã nſq; ad finẽ ſᷣua
re Si uis ergo fructuſ iuſticie ad finẽ tener̃
recede ð uia.⁊ plantar̃ in loco ſecreto.ut neæ
mundus tecũ aliquid hẽat cõe.nec tu cũ mũ
do Vec Caip. Cum itaq; eſuriens dñs ficuſ qᷓ
ſiuit aliquid aliud ſe querere ſignificauit.nõ
enim ficus ſed fidem neq; fructꝰ arboris:ſed
fructus operis queſiuit.ex hoc eꝛgo (m Be
dam)patet ꝙ ſicut dũs multa dixit ĩ ꝑabolis
ita ⁊ fecit.Cur eni ĩ ficu ſeuctũ quereꝛet cuiꝰ
tpᷣus ndum eſſet quilibet homo ſciret.⁊ ob id
eã eterne ſteꝛilitatis maledictione dãnaret.
qr plebẽ quã docebat ueꝛbo terruit facto ne
quis habens folia.i.uerba iuſticie ſiñ fructu
oꝑum mereatuꝛ excidi ⁊ in igneʒ pijci. UVna
queq; eniʒ aꝛbor non de fior bus nõ de folijs
ſed de fꝛuctu ſuo cognoſcit᷑.ſic unuſ quiſ; hõ
nõ de eſtimatione fame ul ſermonis pompa.
ſʒ de ſuaꝝ teſtimonio pbat᷑ actionũ. Pec aũt
maledictio ficꝰ maxie nobis timenda ẽ.qꝛ fo
lia.i.uerba nõ uertimus in oꝑa. Jã eĩ ſecuriſ
ad ꝛadiceʒ poſita eſt. Et ĩgreſſuſ ihſ ĩ ciuitatẽ

uenit ĩ templũ ̃ʒ ſuã ↄſuetudineʒ · qr ſemꝑ lo
cũ ðᷣi uiſitare ↄſueuit.⁊ pr̃i ex hiber̃ honoreʒ

Eꝛant at gentiles quidã ex his qui alſcende
at in hirłm. ut adoꝛaꝛent ĩ die feſto qr tẽplũ

aͤno quam

Philippus.
5 rſus kue

lio eins eilc bocn⸗
tur nobis em
ior ¶Andrees n ien
ſtice Philippus quio

rats. Andreas l mirni

5
affectum rpo aoduci
Hz uero audies deuo

ermnt ſpoftl ad crec
erare ad fide? inteli
choari gentium guerfi
ſons is iminere. poſt
ie gemes ett fecipiene
clarificei fid homims
MOrät credere. guos yn
Merirode gennin ged
a edendi Zrs
paſſtone owine ſus
ſigna ofiſa fuin er d
ne aſcenſione. It
ne. qꝛ eitatez eius
congruum oſten⸗
beat preuenue zue
ſiganu fumti cac
iynſoü maner).
catömn niſt g ſui cor
ar:f vens conuert
Si it mor uü fue
.me mortnophn
Arne luen
me pſentiam /
ueniẽt ad meyfe
end in coperer
uc meſſtſcopio⸗
ſe xpi multu att
ne be os ffuctu
neregnicelor g
nenti. mos ᷣ eccl
feci coꝛ o .
N qi xbi.
gbunnlita

oco lia bie ſne hyct de
— eyin uie
uu⸗ neun au uſni
omo ſelis i nhor /oͦabi
l niqy oreſt in ſe uſi
Tunnſeilts iit Nmin’
nirl olor guni / agi
uniit eos. Cicut egoif
ta uii poſttam Kuctuo ſu
Kuate ſcafcle eun
ulnente izumtltige
naculati niq ad fme un
Kun uſcie ad fkwe tenef⸗
mer inlocd ſecteid ſee
wid dean cde nec tuc ni
n ach eiuriens afßs fal
Aſe querere igniftcautt
dem neqz fuct arboſiſel
euit erboc eo in ve
ts multa rti obolis
lificu huctü bereꝛet cu⸗
llbet bono ſchet.zchil
ns malediclione Ganaret⸗
da uetbo ten uit facho ſe
luerpa uſttieſii fun
noet tin ignez pſe, in
bus noͤ deſd⸗
cogeci ſi umſgin
eſametk ſeſmond .

SGecunde partis.

pꝓ ſni ſẽtitate ĩ reuerẽria a gẽtilibꝰ in circuitu

iudeoꝝ erat.⁊ :eius famoſitas non im̃ latinos
er iudeos 13 ẽt gentiles trahebat. ut de eunu
cho cãdaciſ regine patebat(Iſti eꝛgo) qͥ xpᷣi
miracula audierant.iõ eum uidere ⁊ erꝰ doc
trinã audire uolebãt. Et(acceſſerũt ad Phi
lippũ) qr uidebant eũ piũ ⁊ manſuetũ. ⁊ ſe ñ
Fputabãt dignos ut uenirẽt ꝑ ſeipos((⁊ roga
bant eum: dicentes. Dñe uolumus iB) 2 ſat
unatorẽ oĩz ( uidere) ⁊ ↄogruẽter ad Philippũ
acceſſerũt pᷣus.qr ipe pᷣus pᷣdicauit gentibus
.ſ. ſamaritanis. In his gentilibus ꝑſiguꝛabat᷑
uerſio gentium ꝑ predicationem apoſtoloꝝ
in ꝓximo ſecutura.⁊ ꝙ gentes miniſterio eoꝝ
ad fidẽ ↄuerſe deſideꝛẽt ihm głifſicatũ ĩ pr̃ia.
(uenit Philippꝰ⁊ dixit Andree) qꝛ Andꝛeaſ
primus xpᷣi erat diſcipulꝰ.⁊ magis familiaꝛis
dño quam Philippus.⁊ ẽt qꝛ Philippus per
Andream cõuerſus fuerat.⁊ iõ de ↄſilio ⁊ au
xilio eins circa hoc ager̃ uolebat. In quo da
tur nobis exemplũ.oĩa faciendi de ↄſilio ma
ioꝝ (Andreas rurſum ? Philippus dixerũt)
ambo ſimul B dño (Bu) tãq; ſuperiori. Mi
ſtice Philippus qui os lãpadis důr ſignat ueꝛi
tatẽ. Andreas ãt uirilis.que duo inteliectũ ⁊
affectum xpᷣo adᷣducũt in cõuerſione animaꝝ
Ihs ueꝛo audiẽs deuorõm gentilium.qui iaʒ
erant diſipoſiti ad cꝛedendum.uidenſq; eos ꝓ
perare ad fidẽ. ⁊ intelligẽs ĩ eiſ quodãmodo ĩ
choari gentium ↄuerſionẽ, pᷣnutiauit ſue paſ
ſionis tpᷣs ĩminere.poſt quazʒ paſſionẽ ĩmedia
te gemes eꝛãr recipiende: dicẽs (uẽit hoꝛa ut
clarificeĩ̃ filiꝰ hominis) Quaſi diceꝛet. iudei
nolũt credere.quos pᷣmum uolui lucrificare.
plenitudo gentiũ creditura ẽ qꝛ ueniũt gẽtes
ad credendũ. qbus filius ẽ clarificandus. In
paſſione quippe ſua fuit filius clarificatꝰ per
ſigna oñſa.fuit ẽt clarificatus ĩ ſua rĩ ſuꝛectõ
ne ⁊ aſcenſione. Itemq; in gẽtium conue:ſio

ne.qꝛ deitatez eius confitẽtur ubiq;. Aerüůtũñũ

p congruum oſtendit exempluʒ. ꝙ moꝛs erꝰ ðᷣ
beat preueniꝛe ↄuerſionẽ gemiliũ dicens (ni
ſi granũ frum̃ti cadẽs in terrã mortuũ fuerit
ipᷣm ſoſũ manet )qꝛ nõ facit fructus multipli
catõm niſi ꝑ ſui corruptionez.i.mſi ego mori
ar: f uctus conuer ſionis gentiũ non ſequetur
Si ãt mor: uũ fuerit multũ fructum afeꝛt))
ei.me mortuo ꝑ humanitatẽ multiplicabitur
fides ꝑ gentium conuerſionem. ac ſi expreſſe
dix:iſſet. Aſti gentiles qͥ modo uolũt uenir̃ ad
me ꝑ pᷣſentiam orporalem. poſt mortẽ meaʒ
ueniẽt ad me ꝑ fideʒ. Ipᷣe em erat gꝛanũ iaci
endũ in corpore terre ꝑ paſſionis bumilitatẽ
uñ meſſiſ copioſa ðbeat exurger̃. Paſſio qͥp
pe xpᷣi multũ attulit fructu.ſ.fructu remiſſio
nis pctoꝝ.fructũ ↄuerſionis gẽtiũ.fꝛuctũ glo
rie regni celoꝝ.Et qꝛ xpᷣs ſe ↄꝑauit gꝛano fꝛu
menti.mos ẽ eccłe de ̊ grano.ſ. tritico tãtũ
ↄfici coꝛ p xpᷣi.Moraliter homo in terra ca
dit. qũ ꝑ humilitateʒ ſe ðᷣprimit ſʒ eà ñ coope

Lapitulũ.xxxj.

rit.qũ uult humilitateʒ mãifeſt ari.⁊ ñ occul

tari. ⁊ talis humilitas ñ fꝛuctificat. ſed qñ ta

lis humilis uuit ꝙ humilitas lateat tũc fructi
ficat. Ad hoc eĩ ꝙ granũ frum̃ti fructificet
nõ ſuff icit ꝙ in terrã cadat.ſed oʒ ꝙ agꝛicola
ipᷣm cooperiat. Predicit ẽt xps ſuã paſſionezʒ
⁊ eius fructũ ut uidentes morientẽ ñ iõ ꝑdãt
fidem.⁊ ex paſſione nõ terreãt.ſed magis imi
tent.qm̃ oportet nos imitaꝛi eũ.qui reliqͥt no
bis exempia ut ſequamur ipm. Uñ ↄſequẽteꝛ
diſcipulos ⁊ oẽs exhortat᷑ ad paſſiõis ſue ſec
tanda ueſtigia: dicens. Qui amat aiam)) i.
uitam ſuam.ſ.(in hoc mundo)⁊ ad bõa mũ
dana.⁊ carnis deſideria uolendo. ſibi huiuſ
modi delectabilia ut mundo uiuat ⁊ non ðo.
uel eam cũ neceſſe ẽ ꝓ deo nõ ponendo (per
det eam)):ſ.i aita eteꝛna ⁊ quãtũ ad bona etẽ
na poſſidenda((E&) oriũ (q odit aĩam ſuò)
.i.uitã (in hoc mundo)denegãdo ſibi bõa pn
tia. ⁊ ſuſtinendo mala.uel ẽt cũ neceſſe ẽ.po
nendo ꝓ deo(in uitã eternã cuſtodit eam)i⸗
uiuet eternaliter cũ eo. Ubi Aug. Si male a
maueris tunc odiſti.ſi bene oderis ſunc ama
ſti. S elices qͥ oderunt cuſſodiendo.ne ꝑdant
amando.Et ꝙ pbeamꝰ ipᷣm imitari in paſſio
ne oñdit peꝛ rõem. inducens exemplũ de ſe-
ut ſicut ippe fecit.ita ⁊ nos(ſi opus fuerit) fa
ciamus ⁊ dicẽs.( Si qͥs mihi mĩſtꝛat) hoc e.
noĩe ⁊ affectu queꝛit eſſe meus miniſter ( me
ſequatur)).i.me imitet᷑.ſequi eĩ imitari eſt.
Quaſi diceret.rõabile eſt ꝙ miniſteꝛ ſequat᷑
dñm. ſi qͥs me ñ ſeq᷑. nõ mihi miniſtrat.qꝛ (ᷣʒ
Crip.)oʒ eĩ ꝙ miſtrat.ſeqͥ eũ cui miſtꝛat.Opʒ
e:go diſcipulos xpi qͥ ei miſtrãt.ſeqͥ xpʒ ꝑ mõ
tem ſi oportuerit.⁊ ꝑ bõa oꝑa imitado ipum.
Ille qᷣppe xpᷣo miſtꝛat.qͥ ñ iua ſʒ hu xpᷣi qꝛũt
⁊ q̃cũq; bõa ſiue in tempoꝛalibus ſiue i ſpuali
bus ꝑꝑ deum faciunt. Mimiſtrãt aũt xpᷣo epᷣi
⁊ clerici.in q;tum eius ſacr̃a fidelibus diſpẽ
ſaãt. Un Apts. Sic nos eſtimet hõ ut miſtros
xpᷣi ⁊ diſpenſatores mimſterioꝝ dei. Item qᷣ

Aubet fideles in quocunq; ordine conſtituti. d

mandata ſeꝛuant xpᷣi. Uñ apoſtolus. In om
nibus exhibeamus nos ſicut dei mimſtꝛos.
Miniſtrat emzʒ xpᷣo unuſquiſq; monendo do
cendo.corripiendo.beniuolentiasꝭ.:elemoſynã
2 cetera miſericordie opera impendẽdo Et
ſubiungit huius ſequele bꝛauiuʒ ſeu premi⸗
quia ſi quis xpᷣo digne miniſtrauerit ⁊ ipuz ſe
cutus fneꝛit erit ubi xpᷣs eſt. Et certe magnũ
eſt premium eſſe cum xpᷣo.ſine quo nuſquaʒ
eſt bene.⁊ cum quo nuiquam eſt male. Et ðᷣ
inde mamifeſtius hoc dicit. Nam qui miſtꝛa
ueꝛint xpo mandatis ſuis obediendo ipſuʒ ſe
quendo.⁊ ueſtigia eius imitando. B honora
bitur a patre celeſti.ſ. ut ſit cum filio.eius:
non equalis diuinitati.ſed conſociatus eterni
tatie Et ceꝛte magnus honor eſt. quod homo
miſeꝛ efficiatuꝛ beatus exberedatus heres
dei.coheres autem chriſti. Beatue ille quez

De maledictione ficulnee ⁊ ðᷣ

deus honorificabit.ille enim ditabit̃ illis bo
nis q̃ nec oculus uidit nec auꝛis audiuit nec
in cor hois aſcenderunt q̃ pᷣparauit deus dili
gentibꝰſe. DHonor enim datur homini ab alijf
hoĩbus in nita pũjti i teſtimoniũ uirrutis:ſed
bonõ dat᷑ hominibus a deo ĩ glia celeſti in p

miũ uirtutis. O deus meus miſeꝛicoꝛdig mea

guctor ⁊ dator oĩum nirtutũ.da nobis nunc ĩ
tis exeꝛcitium ↄtinuũ.⁊ tandẽ ꝓ eis pᷣmiũ ſẽ

M= piternũ. ¶ Et qꝛ diſcipulos hoꝛtatus fueꝛat
Rad tollerantiã mõtis exẽplo ſui quẽ ſequẽdũ

ꝓpoſuit cõſequẽter cõfortat eos ut nõ tuꝛbẽt᷑
⁊ retra hant ꝑꝑ iſirmitatẽ nature.quia recta
ratio(nõ obſtante turbatõe anime pz paſſio
nes partis ſenſitiue) dirigit eã in bonas ⁊ uir
tuoſas oꝑationes.ut uelit fortis ſuſtiner̃ mor
tem ⁊ quecunq; contraria pꝛopter deum ⁊ bo
nũ uiꝛtutis. Sic eĩ in xpᷣo muit ꝙ nõ obſtante
turbatõe ſenſualitatis. paſſus ẽ ꝙ recta ratio
ſuadebat. Unde ait.¶ Nunc anima mea) ſen
ſualis (turbata ẽ) i. affecta ẽ q́;tum ad ſẽ
ſitiua.paſſiombus timoꝛis ⁊ triſtitie ac naru
ꝛali horore.qui tñ ẽ ðe uoluntate. Anima eĩi
hic accipit.ꝓ ſenſualitate.i.ꝓ appetitu ſenſi
tiuo ĩ quo ſunt paſſiões nõ auᷣt rõe.ac ſi dicat
non uos turbet uel retrahat ſenſualiratis tur
batio a recta ⁊ debita operatione.quia etiaz
anima mea turbata ẽ iminẽte paſſione. ⁊ ta
nmien hoc non obſtante mori eligo obediẽs pa
tri ꝓ ueſtra ſalute. Qnia eĩ hortatus fuerat a
lios imitari mõtẽ ſuã ne forte aliqͥs ei diceret
ſecure potes mortem ſubuꝛe qr nihil mali ſen
tisideo contraꝛium uoluit oſtendere ꝑ talem
turbationẽ ⁊ ꝑ ↄſequens non eſſe ꝛecedendũ
ab eius imitatõe.proprer nãleʒ horroꝛẽ. Na
ſi nullã paſſonẽ ſenſſſet in anima non uiſſz
ſufficiens exemplum hominibus ad mortem
ſuſtinendam. Puiuſmodi autem paſſiones a
liter fuerunt in xpᷣo ⁊ aliter ſunt in nobis. In
nobis eni ſunt ex neceſſitate inquantũ quaſi

ab extrinſeco ↄmouemur ⁊ afficimur in xpᷣo.

non fuerunt ex neceſſitate ſed ex imꝑio rõis
ab ondendu humde nature ueritatẽ. 2 ad dãà
dum nobis exemplũ ñ recuſandi mortẽ. ⁊ ad
inerendũ nr̃aʒ redemptõeʒ cũ in eo nulla paſ
ſio fuerit. niſi quã ipe uolũtarie concitanit.
Nam intantu inferiores uiꝛes eꝛant ſubdite
roni in xpo ꝙ nihil aliõ ager̃ et pati poterant

niſ ꝙ ro uolebat q̃ ꝑmiſit ager̃ aie ⁊ uiribꝰ.

inferioribus que ꝓpria erãt. Sic ergo turba

2–

ta ẽ aĩa xpᷣi.ꝙ nec ſupra rõem nec õ.ſed vſᷣm

lens oſtendere ꝙ nõ uenit noluntatẽ infirme
canis ſed uoluntatem patris facere ait. ¶Kt

quid dicam.) in hac ⁊ de hac turbatione. nõ

picu quid faciam quia ſciebat quid facturuſ

ſed docet quid dicere ⁊ q* fugere.⁊ quem ĩuo

care ⁊ in quem ſperare debeamus. ſ.in parrẽ
qui ſaluat ſolus. Quaſi diceret. nõ habeo qd
dicã ereptionem querens.ſed ſcio quid agaʒ

rõis ordinem turbatio in ea fuerit. Deive uo

grano frum̃ti ⁊ pᷣncipe mundi.

quia paſſurus ſum. Unde nõ recedã a cepts
ꝓpoſito pꝑ rfimorẽ ꝑiculoꝝ.iʒ ex ꝛõe ſenſuali
tatẽ ſupeꝛãs noltatẽ meã uoluntati diuine
ↄformabo. In quo dat exẽplu nobis ur ſi
militer faciamus.Et hoc ẽ ꝙ dicit.Et o tuſ
pater ſaluifica)⁊ ſaluũ fac(me ex hac hora
paſſionis. non dicit in hac hora in q̃ pater
æu moꝛti expoſuit.ſed ex hac hõa ide eũ glo
rificauit. ¶ Dropreꝛea eĩ Juoluntaꝛie ( ueni in
hanc oram)paſſionis ⁊ moꝛtis propterea ue
ni in mundu ut patiar. ꝑꝑ pr̃is obedientiaʒ ⁊ꝛ
humani generis ſalutẽ.Quaſi diceret. Salu
tatõnẽ q̃ꝛo.ſed paſſionẽ non ꝛecuſo.⁊ tu(pt᷑)
ꝑ hanc paſſionẽ (clarifica n omen tuum ) me
ſuſcitando.ꝙ ẽ gloria nominis tui ⁊ claritica
tio. Ubi Aug.Docuit te quẽ innocens cuius
uoluntatem tue uoluntati pponas hominis ĩ
fiꝛmitatem.ut doceat dicere contꝛiſtatũ.non
ꝙ ego uolo.ſed ꝙ tu uis. Ex hac aũt ſuppõta
tione tur batòis ĩ deũ. homo triplicem ꝑcipit
utilitatẽ pꝛĩa ẽ ꝙ turbatio alleuiat᷑. Si ei ex
eo ꝙ qͥs amico ↄq̃rit᷑ turbatõeʒ ſuẽ alie matõ
nẽ recipit.quatofortius ꝑꝑ ↄpaſſionem mutu
am a deo r̃cipiet.Secũda eſt.ꝙ turbatõ me
ꝛitoria effici᷑.Si ei meritotiũ eſt deo offerre
ꝛem ſpralem quã portas ĩ burſa multomagis
ſi offers id ꝙ geris in animo.Tertia eſt ꝙ bõ
poſtea notabilem recipit conſolatiõem.ſicut
patet de multis a tribulatõe liberatis.ſicut ⁊
hic. Nam ſtatim (uenit uox de celo) ꝓ cõſo
latione. Unde ſequitur (uenit ergo uox de
celo a deo patꝛe )(dicens. Et clarificaui
? iteꝝ clariſicabo.)id eſt claꝝ genui ab eteꝛ
no.Fʒ diuinitatem. ⁊ claꝝ etiã faciã ſᷣm hũa
nitatem. Uel vᷣm ho eʒz clarificaui ĩ nariuita
te.qñ angeli cecinerunt gloria in excelſis ðᷣo
⁊ magi sdoraneꝛunt.⁊ in bapiiſmo ⁊ in trãſfi
guratõe et in miꝛaculis in uita ꝑ eum factis.
2 iteꝝ clarificabo ꝑ ſigna deitatis in paſſiõe.
in qua triumphabit de diabolo. ⁊ in reſurrec
tione ⁊ in aſcenſione ⁊ in totius mõi ↄuerſio
ne ⁊ maxime in iudicio.(Et qͥdaʒ de turba))
magis rudes ſtantes et audientes ſonũq; uo
cis ñ ſigniſicatõem ꝑcipientes(dicebant toni
tꝛuũ factũ eſſe id eſt aliqᷣ ꝑ modũ ſoni ↄfuñ
tñ hoc dicebant factũ ꝑꝑ dñm(alij autem)
magis ꝑſpicaces articulatõeʒ uocis intelligẽ
tes (dicebant.ꝙ angelus vei locutus ſit) re
debant enĩ eũ eſſe hoĩem puꝝ et iõ dicebant
angelũ ei eſſe locutũ ſicut aliqñ in ſcꝛiptura

dicitur. ꝙ angeliꝓphetis loquebantur. Sed

uox illa fuerit paterna et fõmata a tota trini
tate.cũ eius opera ſint indiuiſa.ueruntamen
fuit uox patris que fuit foermata ad repꝛeſen
tanduʒz perſonam eius (et ꝛeſpondit ihs et di
xit ñ ꝑꝑ me)..ſ.ĩſtruendũ qͥ teſtionio ł ↄſola
tor̃ ł! clarificatõe alio a me ñ ĩdigeo (B uox)
te ſtificans (uenit de celo.ſed propter uos)i ĩ
ſtꝛuctõzʒ ueſtꝛã.qui ĩſtructõe indigetis et reſti
monio.ſcilicet( ut cꝛedatis qr ego ex ðo ſuʒ)

&

„..
ui nn i
Nemiatſonis gre ctſin
ſbaͤit effectum iuicn,.
.i. amator mundi 1m
Uitant in mudo. zubelu⸗
füc fuit añatus ?t adbnc En
io deditis ? or peiſceps mun
ife ſubſtantie mundi:ſed ho
enium· inguantuͤ ſe ei ſnbij
m: eieceretur) epelleĩ
iotliberatis. ? pratẽ homine
lipget hoc iudicio per xpm t
nis eius gquamn aperta e lann
loſecutione dy abolus non pot
ſe trahef ſanclol ſicut ame fac
ſonẽ et domini data ẽ domini
di dyadolo. quis per eam fori
reſiſtendü: gec modo ita fache
cere uel a deo temptare doͤr r
mittitur ſacere qntum pot T v
enim q ſicut princeps morte
minem ſibi ſubiecit ad mort
fauit interfici iuſte meꝛito⸗
ne deinceps iuſtis hominibn
nis. ingpetur. Pemittii n
hoies ac exerci iu t meriti e
unccupquezeſchtur ſcra
lez ct dreſanecrione. An.
ego ſi) i cumn nondubitat ſun

nit implere
teſ⸗ nrlunn der.

ninls) ſelecta 1
er quibus diado henn

lla membre

Vuurdatio lleuigi, Geſe
rtturdatoez e lennni
oſonius hoeſichennn
Becicgeſt gturbatͤne
Neimerito u eſt eo offine
1portogiburſa mulonegs
Ha in enimo. Terio eſt ho
tecitt conſolanoemn. ſcht
rbulaloe lberuts ſcut :
nenit nor e celo) caͤſo
nſtur (uenit ergouox de
(Cicens. Et clarificaui
a eſt dap genni ob eeten
1dap euifecii im his
dez darcamiitand
derunn gNa Merefad
Addagidnd wiſi
ascnlisindin denn uts,
vo Nigna denanginſeſice.
dibtceticwdo unnent
mhone tintonius ni eſſh
micicio⸗ Klactz de uba
Hunes et audientet ſnich

Secunde partis.

Unde oſtendit hanc uocẽ nihil ſibi indicaſſe
ꝙ ante neſciſſet.ſed ignorãtibus qᷣbus iudica
re optebat.⁊ ꝓpter iſtructionẽ ppłi circũſtan
tis ut cognoſcent ipᷣm ih n eſſe xpᷣʒ.ciu de ce
lo dabatur teſtimoniũ.ſicut eꝛgo anima eius
non ꝓpter eũ ſed ꝓpteꝛ alios uolutaꝛie turba
ta ẽ.ſic iſta nox ñ ꝑp euʒ ſed ꝑp alios aliqua
diſpenſatio ne diuiniiꝰfacta eſt.Et quia dixit
uox ⁊ clariticabo ↄſequent᷑ modũ oñdit claꝛi
ficatiõis dicens.(¶ Nunc) ſczʒ in hoc tpᷣꝛe paſ
ſonis ꝛectũ (iudiciũ)eſt.non condemnatõis
ſed diſcretioms (mundi).i.pro mũdo ) dia
bolũ.hoc eſt.nune ꝓ mundo a ptãte tenebra
ꝛu libeꝛãdo.iudicabit̃᷑ ⁊ ſeꝑabit mõs a ptãte
diaboli ⁊ eripi.⁊ B eſt iudiciũ diſcꝛetõis.qꝰ
diſcernũt᷑ ⁊ ſeꝑantuꝛ multi a poteſtate inimi
ci. A tpꝛe quoq; paſſionis xpᷣi.diſcreti ſunt fi
deles cꝛedentes ab obſtinatis cũ fidẽ i futuꝛo
aũt erit inditium cõdemnatõis infidelium ⁊
pꝛemiationis credentiuz. Unde exponendo
ſubdit effectum iudicij.¶ Nunc priceps hiiꝰ
mundi.i.amatoꝝ mundi ⁊ maloꝝ hoiĩʒ qͥ ha
bitant in mũdo.ſ.diabolus.qui ab adaʒ uſq;
nũc fuit dñatus ⁊ adhinc datur ĩ malis mũ
do deditis.⁊ qw pꝛinceps mundi.non quia ſit
dñs ſubſtantie mundi:ſed hoĩʒ mũdialiteꝛ ui
uentium.inquantũ ſe ei ſubijcinnt peꝛ pecca
tum:(eieceretur) ⁊ repellet (foras )a r̃dẽp
tis ⁊ liberatis.⁊ patẽ homines poſt ſe tra hẽ
di ꝑdet hoc iudicio per xpᷣm ⁊ uirtutẽ paſſio
nis eius ꝑ quam aperta ẽ ianna gloꝛie a cuiꝰ
cõſecutione dyabolus non põt ipediꝛe ⁊ poſt
ſe traher̃ ſancroſ ſicut ante faciebat. Peꝛ paſ
ſionẽ ẽt domini data ẽ homini uiꝛtus ꝛeſiſten
di dyabolo.quia per eam foꝛtioꝛes ſumus ad
reſiſtendũ.nec modo ita facile homines ſedu
cere uel a deo temptare põt ut prius.nec per
mittitur facere qᷓ;tum põt ⁊ uellet. Juſtum ẽ
enim ꝙ ſicut princeps moꝛtis ꝑ peccatum ho
minem ſibi ſubiecit ad mortẽ.ſic qui xpᷣʒ pcu
rauit interfici ĩiuſte meꝛito ⁊ digne eijcituꝛ.
ne deinceps iuſtis hominibus ꝑ xpᷣm r̃demp

tis:principetur. Peꝛmitti tamen temptare

hoĩes ad exerci iũ ⁊ meritu electoꝝ. Et ðcla
ꝛat modũ ꝑ queʒ eijcitur foras.quia per mor
teʒ crucis ⁊ reſarꝛtctionẽ. Unde ſubdit.( Et
ego ſi).i.cum non dubitat futuꝝ eſſe quò ue
nit implere (exaltatus fuero a terra) ſ. i cru
ce (omnia).ſ.electa ⁊ pᷣdeſtinata ad ſalutes
ex quibus diabolꝰ eijcitur )trah (ad meipʒʒ
Jut ſim caput ⁊ illa membra.ſpoliando illuʒ
qui decipiendo iniuſte depᷣdatus fuerat ł oĩs
geneꝛa hoim qꝛ ð omnibus generibus hoĩm
aliqui ſunt tracti.ſ.ð omnibus linguis.ð om

nibus ꝛitibus de omnibus etatibus ⁊ de omi

bus gradibus.⁊ ſic traxit ad ſe omĩa quia ho
mo dicitur omnis cꝛeatuꝛa. Nasz amore quo
pꝛo nobis paſſus ẽ tꝛahit nos ad ſeipum. ex a
moꝛe enim oſtẽſo in cꝛuce ad genns hũůanum
habet uim attꝛactiuam mentium.ſicut lapis

Capitulũ.xxxij.

magnes attra hit ad ſe feꝛꝛũ.xpᷣi ãt cꝛueifirio
iõ dr̃ exaltatio.q; coꝛpus eius fuit exaltatuzʒ
in cruce.ſicut uex liu i aere ad debellandum
aereas ptᷣates.⁊ q; ſe bumiliauit uſq; ad moꝛ
tẽ cꝛucis.iõ ðus exalrauit illum ⁊ ipᷣe exata
tus.exalt uit ſuos. Peꝛ paſſionẽ eꝛgo habnit
uictorià ð diabolo. Unde hocipſüũ oĩa trahe
ꝛe.eſt principẽ mũdi huius eijcere.nõ em̃ ⸗ʒ
uentio xpᷣi ad belial ⁊ lucis ad tenebꝛaſ. Et
nota ꝙ vpᷣs noluit mori ĩ aliq̃ domonec ſub
tecto.ſʒ ĩ aeꝛe uoluit ex altaꝛi ex cauſa tꝛipli
ci Aer qͥdẽ elementũ ẽ ↄmune.⁊ p᷑ homo ha
bere ꝓpriã terrã.aquã.ul ꝓpriũ ignes.ſed ne
mo poteſt habere ꝓprium aerem. £ uo
luit ĩ aere exaltari. Primo ad innuẽdũ ꝙ ſi
cut aerẽ ↄmunis.ſic ⁊ xpᷣi paſſio. nã paſſiões
alioꝝ ſanctoꝝ fneꝛũt ppꝛie.qꝛ quilibet paſſus
ẽ ꝑpꝑ ſe.paſſio aũᷣt xpi cõmunis fuit.angelis qͥ
ſunt ꝛapti.homimbus.qꝛ inde ſũt ſaluati.Se
cũdo ad ĩnuẽdũ.ꝙ ſicut aeꝛ eſt medius inter
celũ ⁊ terꝛaʒ ſic xpᷣs ẽt fuit mediatoꝛ iter deũ

⁊ hominẽ.qꝛ cũ deo ↄuenit ꝛõe nature diuine/

cũ homine rõe nature bumane.Erat ãt que

cd diſcordia inter deũ ⁊ hoiem. ⁊ ideo uenit

ihᷣs ⁊ ſe oñdt mediatorẽ. Tertio ut ipſum ae
rem mundaret.ſanctificauerat enim terrã tri
ginta annis ſuꝑ eam ambulãdo ſanctificaue
rat aquã in ipſa ſe baptizari faciendo.ſancti
ficaueꝛat ignẽ ſprꝛitũſãctũ ĩ ſpecie ignis mit
tendo.reſtabat ut ſãctificaꝛet aeꝛẽ ñ ſub tee
to.ſed ĩ aere moriẽdo. Pluribus et᷑ de cauſis
uoluit mori morte crucis. Una ꝓpter mortis
turpitudinẽ.⁊ hoĩem nec ipſa mõtis turpitu
do a ꝑfecrõe iuſticie rĩpellat. Item qr hoc ge
nus mortis ꝑ modum exaltationis.conuenie
bat fructui.cauſe ⁊ figure paſſionis. Fructui
quidem conueniebat.quia per paſſionẽ exal
tandus erat a pr̃e.Cauſe aũt paſſioniſ conue
niebat dupłr. ſ.ex paꝛte hominum ꝓ quoꝝ ſa
lute moriebatur.ipſi enim pierãt qr deiecii ⁊
demerſi erãt ad terrena.⁊ iõ uoluit mori ex
altatus.ut nos eleuaret ad celeſtia.Et ex ꝑre
demonũ.ut.ſ.eos qui in aere principatũ ⁊ po
teſtatem exercebãt.ipſe eleuatus in aere cõ
culcaret. Sigure vo cõueniebat.qr dũs ſerpẽ
teʒ ĩ ðᷣſerto fieri pᷣcipiebat.qr ſicut ille ſerpẽs
exaltatus fuit ĩ palo.ita ⁊ dũs in cruce.cũ ãt
dominus tãta ⁊ tã magna ſigna feciſſet corã
eis.in miraculis ⁊ in doctrina ⁊ ĩ renelatione
ſecretorum cordis.⁊ faturorum cõtingentiuzʒ
per que declarata erat diuinitas eius.non ta
men credebãt ĩ eũ.ſ.ꝓ maiori pte.⁊ ĩ hoc cõ
plete ſũt ſcripture prophetaꝝ.ecꝝ obſtinatio
nem ⁊ excecatõem pᷣdicentiũ. Cõſueuert eĩ
dicere.ꝙ ſignũ oñdis nobis ut credamꝰ tibi.
ſʒ ecce cum tanta ſigna feciſſet ñ credideꝛunt
ei.Uerũtñ multi ex pᷣncipibus.i.ex legiſꝑitis
? ſacerdotibus crediderunt tunc in eum ꝓpt
miracula ⁊ impletõem ſcripturaruz ſicut ⁊ ni

codemus unus eoꝝ qui als uenerat ad ihm

Wr

De duobus filijs quoꝝ unus in

nocte.⁊ gamaliel.⁊ ioſep ab arimathia. ⁊ a
lij qᷓ; plures.ſed ꝓpter phariſeos ñ cõfiteban
tur manifeſte:timtes ne de ſynagoga eijcerẽ
tur qꝛ iam cõſpirauerant.ꝙ cõfitentes ipum
eſſe xpᷣm:de ſocietate iudeoꝝexpellerent.qdᷣ
apud eos nalde ignominioſum erat. Eiectio
enim de ſynagoga reputabatur magna. ſicut
apð nos eiectio ꝑ excommunicationẽ ð eccła
Cã uero ⁊ radix huius defectus.ſ.quare non
conſitebàtur erat ſuꝑbia ⁊ inanis gloria.dile
xerunt eĩ gloriã hoim ⁊ bonorẽ mundanũ in
dignitatibꝰ ⁊ laudibus humanis magiſqᷓ; dei
gloriã ⁊ meritũ ꝓ dei gloria ſperãduz. cui ſoli
Gᷣbetur honoꝛ ⁊ gloria:ex hoc eĩ ꝙ publice ⸗ↄ
fitebantur:amittebãt gloriâ hoĩz. licet ex B
conſequerentur gloriaz dei.iſti aũt magis ele
gernnt priuaꝛi gloria dei:nolentes publice ⸗
fiteri qᷓ; gloꝛia hoĩim cupientes mundanis ho
norari.non attendentes ad dict apoſtoli.ſi
hominibus placeꝛẽ xpᷣi ſeruꝰ non eſſem. Iſti
hodie multoſ habent ſequaces.ſ.ꝓ mũdi glo
ria ſe ⁊ ſua pdigaliter exponentes.⁊ paꝝ aut
nihil ꝓ dei gloria pmeꝛenda facientes. Urõᷣ
eoꝝ fides inſufficiens erat. non enim ſufficit
corde credeꝛe ad iuſtitiam. ſed oportet etiaʒ
ore confiteri ad ſalutem. Et in hoc humana
gloria ẽ ꝑpuipẽdẽda. ? omnis pena pacienteꝛ
tolleranda.q; oĩs pena que ꝓ iuſticia ſuſtine
tur:ẽ meꝛitoria ut cũ apoſtolo quilibet dicat.
Mihj autem abſit gloriari.niſi in cruce dñi
noſtri i̊u xpᷣi:ꝑ quẽ mihi mũdus crucifixus
. ⁊ ego mundo fᷣ̃m Aug.dñs crncẽ ſuã ĩ frõᷣ
tibus credẽtiũ fixit.ubi quodâmõ ſedes ẽ ue
recundie.ut de nomine eius fidelis nõ erubeſ
cat.⁊ magis dei gloriã quã hoĩuz diligat. Un
ille qͥ euangeliũ legit.a ẽt illi qͥ andiunt: ñg
crucis ſe ſignant. Poſt hec aũt tandẽ qns ihſ
qui ſcrutatur corda hoĩm cognoſcens fuꝛorẽ
illoꝝ ⁊ malitiam. quã iam de eo occidendo ⸗
ceperant.⁊ uolens eoſ ꝑpuẽire non expectauit
nt in opus irent.ſed (abijt) recedendo a per
ſecutoribus ſuis.qnia iam non recipiebãt eiꝰ
doctrinaʒ (⁊ abſcondit ſe ab eis) mitigans il
loꝝ iuuidiã ⁊ furoꝛẽ.qꝛ nondũ uenerat hora
paſſiõis ſue. In qno nobis exemplũ dedit.ut
ecũ de aliquoꝝ malitia nobis conſtat.ẽt ante
; patrare ope temptent: fugeꝛe debesmus.
Abſcondit ſe ab eis faciem cognitõis ſue eis
ſubducendo ꝙ excecatõeʒ eoꝝ ⁊ tranſitum fi
dei a iudeis ad gentes ſignificabat.(¶ Et cum
ueſpera facta eſſet egrediebatur dñs cũ diſci
pulis duodecim de ciuitate. ⁊ redijt in betha
niazʒ. ibi)mittes ⁊ iuſtos (de ꝛegno ði docẽs)
in die 3 puerſos ⁊ malos aſpere loquens: eoſ
q; ꝓ moribus prauis ꝛedarguens ⁊ nos eum ĩ
boc imitari erudiens.

G . Oratio.
Omine yhᷣn xpᷣe.da mihi nt nõ ſoluʒ
folia hoc ẽ uerba.⁊ eſtimationẽ iuſti
¶cie ſed ut fruectus oꝑm habeam. ne a

uineà iuit alius ire neglexit.

te unq; maledictionem incurras. Da mihi ut
tanq; uerns tuus miniſter ꝓ modulo meo te
ſequar.ut nbi tu es ⁊ ego eſſe mereã. Trabe
me poſt te ihn bone nõ trahat dulcedo ſecłi
ſʒ trahat me ſuauitas amoris tui. Sic tecũ ĩ
celo iugiter intentio mea ſt. mecũ in terra ↄ
tinue ꝓrectio tua. Ad heream tibi inſeꝑabilr.
ſeruiam tibi ꝑſeueranteꝛ querã te fidelr. ĩiue
niam te feliciter.poſſideam te eteꝛnaliter rex
meus ⁊ deus meus. Amen.

de duobus filijs quoꝝ unus in uineã iuir.
aliug i e ne glexit. Ca.xxxij.
¶ Tcũ tertõ ſabbati) hoc ẽ feria t᷑
ia iteꝝ (mane )reuertẽdo ad ciui
tatẽ hieruſales (tranſiret dñs ⁊ di
ſcipul eius circa locuzʒ ubi ipᷣe ma
ledixit ficulnee.uiderunt diſcipuli aꝛborẽ ari
dã factaʒ a radicibus).i.a fundam̃tis.qᷓ erãt
ſacẽdotes ⁊ ſcribe.ampliuſqᷓ; prima die.⁊ (mi
rati ſunt )de ſubita arbõis exiccatõe.Nec mi
rum ſi ↄtinuo aruit qꝛ ſᷣmo dñi maledicẽtis.
q̃ſi ffma ad radices deſcendit( Et cũ uemiſſʒ
in templũ).i.iĩ atriũ tẽpli.ubi ↄueniebant ho
mines ad orandũ ⁊ vbũ dei audiendũ. ut do
ceret oraret.⁊ exemplũ daret(accſſerunt Iñ
nt docerẽt̃ cũ ppło.ſʒ ut docentẽ caperẽt iĩ x
bo ad eũ docentẽ.i.dũ doceret.qñ pᷣcipue im
pediendus non erat pꝛinceps ſacerdotũ.quos
non excuſet ignoꝛantia.⁊ ſeniores ppłi a qui
bus egreſſa eſt iniquitas. Secundũ Cri.Di
cebant ſacerdotes apud ſe.nos ſumꝰ coluùne
tẽpli.ecce ſuꝑ illũ tota rcũbit eccleſa nos ſu
mus quaſi tacentiũ ſcripituraꝝ lingua uiſibił
⁊ ecce ille reſonat ĩ medio templi.⁊ nos ↄtẽp
ti qĩ cithara diſſipata tacemus.nos fuimꝰ pa
tres. modo iſte geneꝛat filios.⁊ nos ſteꝛiles ſu
mus.qĩ diceꝛent multũ uilifica mur. Acceſſe
runt inqui(dicentes.dic nobis) qꝛ ad offitiũ
nr̃m ptinet hoc inquirere ⁊ ſcire.( in qua po
teſtate hec facis).ſ.ã ꝓpria an aliũde tibi ↄ
miſſa. ⁊ qͥs tibi dedit hac ptatẽ ut iſta facias
Quaſi dicerent.Quid ẽ ꝙ eijcis ðᷣ tẽplo quos

●

uis.cũ nõ ſis oſtiarius.⁊ doces nobis ĩↄſult.

Queꝛunt qua auctoritate iſta facit qꝛ aucto
ritatem eijciendi de tẽp o hẽbant boſtiarij.
⁊ docendi in templo ſacerdotes ⁊ legiſdocto
res.ad h̊ a pᷣncipibꝰſacerdotũ aſſignati ⁊ non
alij. xpᷣs aut neutrã auẽteʒ uidebat haber̃. ſʒ
magis uſurpare ſubitelligüt eũ opari ꝑ diabo
lũ ⁊ diaboli eẽ ꝙ fac̃.ſiẽ ſupra dixert ꝙ ĩ bel

ze bub vᷣmõia eijcer̃t:q̃ſi nellẽt dicẽ (̃ʒ Cri)

Zu de ſacerdotali fãilia ñ es.ſenat ̊ tibi nõ
dõauit, neq; ceſſaꝛ.in q̃ ergo ptate hoc facis
nũquid in beelzebub principe demoniorum.
ihs ãt oppoſitõi r̃ddidit oppoſitõs ñ ſolutõz qᷣ
ſi clauũ clauo r̃tũdẽſ.⁊ qͥ aꝑta rñſiõe tẽptato
rũ calũniã ↄfutare poterat.prudẽter eos iter
rogat.ut ipᷣi ł ſuo ſilẽtio ł ſua rñſiõe ⁊ ſnia cõ
nicãt᷑. Caluniãs enim melius interrogatione

gicere. Te mihiteſt
ßtemin babuiſſe pp
audiſtis iqua poleſt
demſtrauit teſtimo
it dix ſtent de lena ?
hiculum moꝛlis incu
tancq blaſphemi eſſen
ui p maiori patte Je
perot:ei ex uita ? oc
ppbetam ſanctü ? uer
bat.1 pen copſeques ue
eſſe ſentiedat. Uideri
Vwer don tüdidſent i
les Redis apidatd
Ueritaus copſeſſion
eis ſe neſc air ihe
poteſtate hec facie
non multis fateri g
neſcire gtamenſe
re beritalè de hoc
conſuſt ſunt Ex ſun
ſtſumt a ſua petitio
Mendatig i non
dam)cccultatur
capaces ſunt ad i
multa dabeo nob
kare modo uel qn
ſant qmbus hin
tuz dare ci bus
te poꝛcos. bic

tauſa adt pote

gelceſalt Etcen
iinihiaunmnn
rnhi ej ecieſhgi tt
Mianet aaſenmn
Zur coceni cqenit/
iiccerr, ſuen
Meepoſacewotirs
1,eſenores opi 4ni
t. Geclnai Crif. di
lſe. nos ſumd colane
cubit eccleſia fos ſu
gturap ingus uide
Wotemga es Ren
cenue. osfuin d
NflicsAa Wehenenſ
ü unifemm. Meſe
dic odi en adfti
nirere 1ſcre/ inenaſe
ſi ppris en aͤte nbi⸗
1biepeue u iſu ſaein
deg eicuipoquo⸗
us.?Coets fobis ioſolt⸗
tateiſtg het grarct
leo bebant boſtiarſi⸗
ſtectictes legſſaeb

Secunde partio.

qnã directa rationatione uł reſponſ one ad in
ↄueniens ducitur. Ille nãq; eſt oprimus mo

dus rñũdendi ? ↄcludẽdi S malignätes quan

do ex ſuis ꝓprijs ueꝛbis ⁊ rñũſis arguuntur. ꝑ
H quoq; onñdit xpᷣus.ꝙ malignantibꝰ q̃les iſti
erant ñi ſunt dei ſecreta ꝛeuelanda.ſed eorum
malitia pꝛudenteꝛ ẽ declinãda. Inteꝛogauit
ergo eos de(baptiſmo Johis)unde erat(de
celo an ex hbominibus) i.ex dei pcepto ⁊ diui
na oꝛdinatione.an ex hominis adinuentione
⁊2 humana inſtiiutione.At illi ſtupefacti ad ĩ
teꝛꝛogationẽ cogitabant intra ſe uiã reſpodẽ
di ſʒ ũ habebãt· videntes ex quacunq; rñſio
ne ſuã confuſſionẽ.nam ſi dixiſſent baptiſmũ
JYohãnis de celo.id ẽ ex celeſti ⁊ diuino inſti
tuto eſſe:patenter ↄuincebãtur.quia ñ credi
de:unt Johâni dicenti ißum dũm de celo ue
niſſe ⁊ perhibenti ei teſtimoniũ de poteſtate.
Qui eĩ credit Johanni:credit utiq; ⁊ xpᷣo qꝛ
Johãnes xpᷣo teſtimoniũ ꝑhibuit.ipᷣuʒ predi
cando ⁊ dei filiũ eſſe nuntiâdo. Quaſi ueller
dicere. Ille mihi teſtimoniũ phibuit.quẽ cõ
f temini habuiſſe ꝓphetiam de celo.⁊ ab illo
audiſtis ĩ qua poteſtate hec facio.qꝛ ille hoc
demõſtrauit teſtimoniũ mihi ꝑhibendo. Si
õt dixiſſent de teꝛa ⁊ inſtitutione humana:
piculum moꝛtis incuꝛꝛiſſent ad populum ut
tanq;ᷓ blaſphemi eſſent lapidandi.qꝛ populuſ
qui ꝓ maiori paꝛte Johãnis baptiſmũ ſuſce
perat:eũ ex uita ⁊ doctrina ac xpᷣi teſtimio
ꝓphetam ſanctũ ⁊ ueꝝ a deo miſſum reputa
bat.⁊ peꝛ conſequẽs ueꝛba eius ⁊ facta a deo
eſſe ſentiebat. Uiderũt ergo (ut ait Beda ) ꝙ

libet hoꝝ rũdiſſent. in laqueù ſe caſuꝛos timẽ

tes.ſ.plebis lapidatõem ſed magis timentes
ueritatis confeſſionẽ ⁊ mendaciter dicentibꝰ
eis ſe neſc r̃:ait ih̊s(( neq; ego uobis dico in q̃
poteſtate hec facioñ dico uobiſ qõ ſcio.quia
non uultis fateri ꝙ ſcitis.qꝛ ergo dicebant ſe
neſcire ꝙ tamen ſciebant.nolnit eis de ſe aꝑi
re ueritatẽ de hoc ꝙ querebant. ⁊ iuſtiſſime
confuſi ſunt.Ex ſua emm tacituꝛnitate ↄpul
ſi ſunt a ſua petitione ceſſare.nam ſ m Cꝛiſo.
Mendatia ſi non hñt quẽ decipiant ipſa ſibi
mentiuntur. Duabꝰ quippe de cauſis (ſᷣm be
dam) occultatur ueritas.qr auditores minus
ca paces ſunt ad intelligenduz. Unde dicitur.
multa habeo nuobis d cere ſʒ nõ poteſtis por
tare modo.uel qꝛ ex odio ⁊ contẽptu indigni
ſunt qiubus aꝑiatur. Unde dicitur.nolite ſãc
tuʒ dare cãibus neq; mittatis margaꝛitas an
te poꝛcos.⁊ bic utꝛũq; cõcurrebat. Et tercia
cauſa addi poteſt.ſ.aſſiduitas pꝛedicãdi. aſſi
dua eĩ predicatio uileſcit. Uoluit ergo xpᷣus
oſtendere de facto ⁊ exemplo ꝙ licet uti cau
telis contra cautelas malorum inſidianium
bonis. Unde dicit Cripᷣ. Quod interꝛoganteʒ
oportet docere temptantẽ reiundere. Quõ
anteʒ apeꝛienda eꝛat neꝛitas ſue poteſtatis ⁊
pꝛedicationis alijs ⁊? nõipſis. ⁊ quare indica

A apitulũ. xxxij.

uir ꝑ pabolã duoꝝ filioꝝ quoꝛũ uni (pateꝛ di
xit. uade in uineam meam. qui rñũdit nolo.po
ſtea tamen penitentia motus iuit. dixitq; alij
pateꝛ uade in uineam meam.qui rñdit.uado
ſed ũ iuit.) Vomo iſte qui duos filios habuit
ẽ deus ſcʒꝭ pater.qui dicitur homo rõe mãſue
tudinis.qᷓ; ad hominẽ habuit.qui ẽt om̃eſ ho
mies pr̃no affectu creauit.⁊ cũ ſit natura do
minus tũ magis uult diligi q̃ſ pater qᷓ; time
ri quaſi dũs. Dꝛimus filins tꝑe ⁊ origine.non
dignitate ? dei ↄgnitõe eſt populus gentiũ al
ter populus iudeoꝝ.qr gentes erant ex tꝑre
noe-iudei at ex abꝛabã.Opeꝛari ãt uineã.ẽ fa
cere iuſtitiam.qᷓ; generaliter quidẽ ĩ nã omni
um hominũ deus plãtauit.ſpãliter ãt iudeis
eam iĩ libro uite dedit.cuius diuerſe uiteſ.ſũt
diuerſe iuſticiaꝝ ſpẽs. PDrimo filio primuʒ di
xit ꝑ natuꝛalis legis impreſſionẽ ⁊ noticiã. ua

de opare.id in tꝑe huius ſeculi fac legis na

tuꝛalis inſticiã q̃ ẽ. hoc facias alij ꝙ tibi uis
feri ⁊ ꝙ tibi nõ uis fieri ne feceris aiteri.oꝑa
re inq; i nineã.id eſt ĩ eccłiam. extra quam ñ
ẽ locus opandi meritorie. Tocutus eſt aurem
ei ñ facie ut homo ſed ĩ corde ut deus inge
rens intellectũ ſenſibus.qr nüq; deus deſtitit
homines incitare ad bonũ ꝑ occultos inſtinc
tus. Uñ Crip̃̊. Poſuit deus ſpm̃ ſciẽtie bom ⁊
mali ĩ hominibus.ut qnotienſcũq; peccamus
ille ĩ füentio quañ factum nr̃jm accuſet.in cõ
ſcĩa tacite ad animã loquitur dicens. Maluzʒz
eſt hoc.⁊ hoc bonũ ẽ. Ille ãt.ſ.primus filiꝰ
ĩ cogitatu ſuꝑbe rñdit.nolo.qr bonũ ꝛelinquẽ
do ⁊ malũ eligendo aperte cõtumax fuit legi
em̃ naturali nõ obediuit.⁊ libero arbitrio ab
uſus ẽ. Uñ cri.Qũo dixit nolo. In cogiratu.
Qni hñs intellectũ boni ⁊ mali.rlinqᷣt bonuʒ
2 ſequit᷑ malum ĩ cogitationibus ſuis. contra
nm reſpondere nidetur.qꝛ nolo.i.contra in
tellectũ ſuũ creatũ ſihi a dño facit Pec cripᷣ.
Sed poſtea ĩ aduentu ſaluatoris ad pᷣdicatõ
nem xpᷣi ⁊ aploꝝ cꝛedens penirentia ductus.
opatus ẽ ĩ uinea dei.⁊ ſᷣmonis cõtumatiã la
boꝛe coꝛꝛexit.qr ſummo deo colla ſubmiſit.⁊
nunc cultu fidei deo placet. Alteri autez filio
poſtea dixit ꝑ moſayce legis datõem.uade ⁊z
opar᷑̃ i uiea meg ⁊ fac iuſticie oꝑa.Qui ꝛndit
uado.qr pmũ dᷣo ſeꝛuire uouit.⁊ ſe ad ſeruien
dũ deo ꝑ ſuſceptõezʒ legis moſayce obligauit
dicens moyſi. oĩa precepta domini faciemus
ſed nõ iuit ⁊ ꝙ ore ꝛñdit opere non implenit
quia in ſeruicio dei non rᷣmaſit.⁊ legẽ ſuſcep
tam non obſeruauit. necnon ad idolatriaz ?
ad infinita mala declinauit. ⁊ nũc chriſti cul
tum negat. Induxit t hanc pabolã eos int᷑
rogando.ut ꝓpria rñſiõe illos ĩpietat᷑ miſtꝛoſ
arguerz. 2 ꝓpo iuditio ↄpᷣẽnarentur. cuz g q̃
ſiſſet(quis ex duobus fecit nolũtatẽ pr̃is ⁊ il

li rñdiſſent primus) nõ itelligentes ð ip̃ᷣis dic

tazʒ pabolaz. ⁊ neſcientes qꝛ ĩ ꝛnſione expꝛime
rent ↄðempnationem ſua.intulit ⁊ ex rñſione

De duobus filijs quoꝝ unus in

ꝓpria eos ↄfutauit. confirmans prolatam ab
ipis ſniam: æ dicens. (Amen dico uobis. quia

publicani ⁊ meretrices).ſ.non qui tales ſunt

ſed qui fueꝛum (precedent eos in regno deip
i. in eccle ſia militante. ꝑ fidem ⁊ pniam. ⁊ in

triumphante ꝑ gloꝛiã. uobis extꝛa derelictis
per infidelitatẽ. Primus ei filius qui fecit uo

luntatẽ patris:dignus ẽ miſericordia ſecũdꝰ

qꝛ neglexit dignus repꝛobatõe ? pena. quaſi

diceret. Nõ ſoliũ gentiles meliores ſnnt uobis
iudeis. ſicut ⁊ ipᷣi iudicaſtis.ſed ⁊ peſſimi de

gentilibus. ſ.publicani ⁊ meretꝛices qui inteꝛ

uos manite ſte ſt᷑ turpiſſime nite: erůt maiõis
meriti apð deũ qᷓ; uos.qꝛ melius ẽ ñ ꝓmittere
2 facere iuſticiã dei.q; ꝓmitteꝛe ⁊ metiri.Et
(Fm bhiero.)ſimulata ſanctitas duplex ẽ miqͥ
tas. ⁊2 B nitiũ potiſſime uigebat ĩ ſacerdotibꝰ
2 lenſtis. Igit (ʒ Orig.)potes ubi ꝑabola ip
ſa ad eos ꝗͥ modicũ aut nihil ꝓmittunt.oꝑibꝰ
aũt oſtendunt.⁊ 3 eos q magna ꝓmirttũt.ni
hil t ł paꝝ ſᷣm ſuã ꝓmiſſionẽ agunt. Nã ho
die heu młti ẽt religioſi.ñ ſolũ le gis ſcꝛipte ſʒ
ẽt legis nãlis iuſtitiã derelinquũt.⁊ iõ non mi
ſericoꝛdia cſi filio primo:ſed potius pena cuz
ſo digni ſunt. Unde Cripᷣ. Tuto ꝙ ex perſõa
oĩium uiroꝝ peccatoꝝ publicani ponantur. 2
ex pſona oium mulieꝝ meretricũ meꝛetrices.
Am̃ qᷓ; u is eĩ multa ſintpeccata in uiris ⁊ mu
lieribui preter iſta.tamen precipue auaricia
in uiris habundat. fornicatio autem in mu
lieribus. Mulier enim que in demo ſua ſe
det incluſa.facile peccatũ fõnicatõis ĩcuꝛrit.
qꝛ hoc uitiũ facile ex uacantia ⁊ otio naſcit.
Mam qui ſolicitudinis aium hʒ occupatũ.nõ
facile fornicationi opam dat. Nam diffinitio
amoris hec ẽ anime uacantis paſſio. Vir aut
qui ĩ actibus ꝛeꝝ diuerſaꝝ ẽ aſſidue auaꝛicie
pctm facile incurrit in foꝛnicatõem aſt no fa
cile.niñ forte multũ ſit laſciuus. Naʒ occupa
tio uiriliũ ſolicitudinũ:ſuggeſtẽem neluptat᷑
pleꝛunq; excludit. Unde ꝓpriũ eſt hoc adole
ſcentium nihil agentium. Pec Cꝛi. Deinde
ſubiungit câm repꝛobatõls iudeoꝝ que ẽ con
temptus cꝛedendi.quẽ aggꝛauat ⁊ ſanctitas
Johams ⁊ exemplũ ↄueꝛſiõis peccatoꝝ.quia
publicanis ⁊ meretricibus Joanni credẽtibꝰ
⁊ ad pᷣdicatõem eius pnĩiam agennbus ipᷣi nõ
crediderunt Joãni.doctꝛinã eius audiẽdo.⁊
opeꝛa eins imitando qui uenit ad eos in uia
iuſticie.qꝛ opem ꝑfectõis facſebat ⁊ xpᷣm qui
E ipᷣa iuſticia anunciabat.Et non ſolũ hoc no
feceꝛunt.ſed nec poſtq; publicanos ⁊ meretꝛi
ces credentes ⁊ penitentes uiderunt conſuſſi
ſunt aut ↄpuncti ut crederent. uł iloꝝ exem
pluʒ ſequerent᷑ quibus ipᷣi exemplũ eſie ðbue
rant.ex quo ſequit᷑ aggꝛauatio peccati ipᷣorũ
quia nec pᷣcedere nec ſequi illos in fide ⁊ pẽi
tentia uoluerunt. Layci ẽt ⁊ ſacerdotes duo
filij poſſunt intelligi.⁊ populus prior fil ius ⁊
ſarcedos ſecundus. Un Eriſoſtomus. Duos

nineã iuit alius ire neglexit.

etiam filios dicit laicorũ conditionem ⁊ ordi
nem ſacerdotum. Quis eſt prior filius Popu
lus. Pꝛioꝛ eni populus creatus deinde ſacẽ
dotes qui regerent pplm. Non eni ppls ꝑꝑ ſa
cerdotes cꝛeatus eſt. ſed ſacerdotes pꝛopter
prłm.ideniq; ppls dei ex tſpre abrabe cepit ſa
cerdotes aũt de tp̃ᷣre aaron. Et populaꝛes per
boc ipᷣm ꝙ ſecularẽ ſuſcepiunt uuaʒ.denega
ꝛe uident᷑ obediẽtiã deo. Sacerdotes ãt maꝗ
uident obedientiã ꝓmittere deo. pᷣcipue ꝑ
ipm ꝙ ſpàlr in miniſteꝛio dei ↄſtituũtur. N
q doctor populi ↄſtituituꝛ:ſine dubio ꝓfitetur
talẽ ſe fore.qualem oportet eſſe doctorẽ. Sa
cerdos vommis clericꝰ.⁊ ſi ſpâliteꝛ ſñ ꝓmittat
tñ ꝑ hoc ipſum ꝙ doctor ↄſtituit᷑ aliorum: ta
cite ꝓmittere deo nidetur in oibus obauditu
rum ſe deo.⁊ melior ẽ laicus qui in prima fa
cie ſecularem ꝓfitetur nitã reuera aut ſtudet

uiueꝛe ſpiritaliter.qᷓ; ſaceꝛdos qui in pꝛima qͥ

dem facie ꝓfitetur uitam ſpiritalem reuera
aũt cõplectitur uitam carnalem.a melior eſt
laycus ante deum pnlam agens q; cleꝛicus ꝑ
manena:i peccatis. Laycꝰ aũt ĩ die iudicij ſto
lam ſacerdotalem accipiet.iõ et in criſmate
ſic ungũt᷑ oẽs ſic ĩ ſacerdotio.ſacerdos ãt pec
cator ſpoliatꝰſacerdotij dignitate quã habuit
erit iter ĩfideles ⁊ hipocritas. Uñ et mõ ſecła
ris hõ poſt pctm facile ad pniam uenit. Noʒ
occupatus negligẽtia ſeculari.dũ ſcꝛipturis
ñ ſatis attendit: ſemꝑ q̃ ĩ ſcꝛipturis poſita ſũt
noua ei uident.ideoq; cũ audierit aliquid de
gloria ſctoꝝ. aut de pena pctoꝝ.qĩ nouuʒ ali
q̃d audiẽs expaueſcit.⁊ dũ bõa ↄcupiſcit aut
mala timet ↄpunctus ad pniam cito recurrit
nihil aüt ipe ſſibilius.qᷓ; illũ coꝛꝛigere qui ſcit

oĩa et tñ ↄtẽpnẽs bonũ diligit malu.QOia eni

q̃ ſunt in ſcripturis ꝑꝑ meditatiõem quotidia
nam. ante oculos eius inueteꝛata ⁊ uilia eſti
mãtur. Nã ⁊ quicquid teꝛribile ẽ uſu uileſcit
Pꝛopterea clericꝰ qͥ ſemꝑ meditaĩ ſcripturaſ
aut omĩo obſernaturus ẽ.⁊ erit pfectus aut ſi
ſemel cepit illas ↄtpnere.nunqᷓ; excitatuꝛ ĩ
illis nt timeat. Quis aliqñ uidit clericuzʒ cito
penitentiam agentem.⁊ ſi dephẽſus humilia
uerit ſe.ñ iõ dolet qꝛ peccauit.ſed cõfundituꝛ
quia perdidit gloriam ſuam. Dutaſne dñe qᷓ
ſi crudelis cleꝛicis prĩiam denegauit dicens.ſñ
ſal infe tuatũ fuerit in quo ſalie. Sed quaſi
naturale eſſe conſiderans.qr ñ eſt qui doceat
illũ errantẽ qͥ errantes alios corrigebat.Jðᷣo
non dico populares.qr ̃m rõem uerbi uitaʒ
ſuã diſpſant.ſʒ publicani ⁊ meretrices qui ðᷣ
ſiderijs mũdialibus ? uolupratibus ⁊ carnali
bus ſeipos mãcipauerũt.pᷣcedẽt nos in regno
dei.qr illi ↄuerſi deſinũt (ſſe ꝙ eràt.uos ðᷣne
gatis ĩ ope ꝙ uidemini pfiteꝛi in uerbo.ſarn cq;
arbores folia fine fruciu habentes non paſce
tes dñm ſuu ſed deludẽtes. Pec Cripᷣ. Peꝛ p
mũ etia m filium.qui pᷣino rẽnuit pr̃is precep
tiũ.ſed poſtea fecit ſignificãtur peccatores qᷣ

bus gram inecclie⸗
Wpuu ſericorditer

ante miſ⸗
ſee locatione uinee!

s

C

Didem ropo
bulam ge bo⸗
qui plamtauit
it er ſepem.?
eELCExdifcauit tun
colis len coois. pege
ſeruos ſuos ad recipiene
le wactauerut 1 0ctide
michaz derede cOgnoſ⸗
bere uclentes apred
eijtientes enam occie
faceret ns uinee co
los male pdet t uine
lis qui ꝛeddant eifen
ſpe dirit. qꝛ auferef
lur genti facienti keu
bola eſcnbit mulni
tucine ineor quibr
natura dns deniuoler
tudie i natura imil
ta beneficia Rrulit 4
(uines )er clectis
taꝛum. ſccut er uitib
Uranſtulit r intena
(lepẽ circundedit
1l. angelicq ſpern
1· Plectionẽ dellic
Ee munttione mn
bilege uſticien
uete, hoc ß
tedificauit ⸗
turrim
quo dicitur turris
. urris

ir ie
gz,
Suni⸗ teegt

elaicnsgtiin nni
r uitä reuera git ſtrten
Pſacendos ni iüpeineq
unam ſhintelen frun
in carnalem e melire
ghlam ggeſphtleict
arc gitice nnicjſt⸗
ceſpiet öͦerin enſnate
eorio lacertoviter
Nyinivsre uu hahyi
ae, Mia nſece
c pniamn venit: oz
culeri.i ſcppturis
ſcapturs poſfta ſit
aucierit alignid e
nciop nourz al
ü vos NNuplcadt
Aniem n0 ecmi
läccniggrecnict
ied Digeſ
wedeuden nciti
neinnetentn iliacl
cͤterbiri o ulec
eng nediti ſhimnn

Frien denet l
tin cnolli⸗ ſe .
Cerens nug

nts cen t i

— bus

Gecunde patris.

male uiuendo deo ſeruir̃ negant.ſʒ poſtea pe
nitentes uiriliter opantur. Per ſecũduʒ neꝛo
filium.qui facere uolũtatẽ patris pmiſſit et ñ
fecit.ſignificãtur illi qui oꝑaꝛi uiꝛtuoſe ꝓmit
tunt.ſed non faciunt de quibus ſunt multi re
ligioſi pfitentes ſeruare magna.ſ.euangelica
ↄſilia cũ tñ ñ ſeruent ẽt pᷣcepta.ꝓpter ꝙ ſecu
laꝛes ẽt peccatores tñ poſtea penitẽtes eiſ co
ram dno pᷣponũtur.cũ dicitur qr publicani et
meretrices pᷣcedent uos in regno dei.Nullus
G peccatoꝛ diff.dat.nullus iuſtus pᷣſumat cuzʒ
peccatores ꝑ pnĩam qũq; alios in regno ði pᷣ
cecalr. Oratio.
mine ihu xpᷣe doctor bone.da mihi
eritatẽ corde cꝛeder̃.et ore atq; ope
pꝓut opõtet ↄfiteri.malignoꝝ ſpirituũ
et hoĩz cautelas et aſtutias ſapiẽter ðclinar̃.
da mihi legis naturalis cordibꝰ noſtris impᷣſ
ſe. et legis ſcꝛipte in libris nobis date iuſticiã
facere. ⁊ tuã ĩ oĩbus uolũtatẽ adimpler̃. ut ñ
cu ſecundo filio penam. ſed cũ pᷣmo miſericõ
diã apud te merear ↄſequi.ac cũ uere pemtẽ
tibus gr am in eccłia militãte.⁊ głiam ĩ triun
hante miſericorditer inuenire-. Amen.
Fde locatione uinee ⁊ ſanguinarijs uinitoꝛi
Capitulum.xxxiij.
D idem propoſuit eis( aliam para
bulam de bomine patrefamilias-.
qui plantauit uineam ? circunde
it ei ſepem.⁊ fodit ĩ ea roꝛcular ⁊
edificauit turrim. 2 locauit eã agri
colis ſen colõis.⁊ pꝑegꝛe profectus ẽ. Illi aut
ſeruos ſuos ad recipiendũ fructus miſſos ma
le tracrauerũt ⁊ occiderunt.⁊ nouiſſime filiũ
miſſuʒ heredẽ cognoſcentes. ⁊ heredit atẽ ha
bere uolentes apprehẽderunt ⁊ extra uineaʒ
eijtientes etiam occiderunt.Et irerrogati qd
faceret dñs uinee colonis illis dixerunt. Ma
los male ꝑdet ⁊ uineà ſuã locabit alijs agꝛico
lis qui ꝛeddant ei fructũ tpꝛibus ſuis. Quibꝰ
ipe dixit. q; auferet̃ ab eis reg nuʒ dei.⁊ dar
tur genri facienti feuctus eius.) In hac paꝛa
bola deſcribit multipliciter malitiã ⁊ ingrati
tudinẽ iudeoꝝ quibus deus pareꝛ familiss. qᷣ
natura dũs beniuolentia pr ( homo)manſue
tudie ñ natura. ſimilitudine nõ ueritate mul
ta beneficia ↄtulit.qꝛ domus iſrł ⁊ ſynagoga
(uinea ex electis ꝑſoniſ pr̃iaꝛcb aꝝ ⁊ ꝓphe
taꝛum. ſicut ex uitibus optimis.quã ð egipto
tranſtulit ⁊ in terra pmiſſiomis (plãtauit) cui
(ſepẽ circundedit) Cuſtodiã quidẽ triplicem
ſ. angelicã ſuper muros hieꝛuſalẽ.⁊ hũanazʒ
i.ꝓtectionẽ bellicoꝝ nirorum ⁊ terrenã.ſcili
cet munitionẽ muroꝝ (⁊ fodit in ea torcular
).i.legẽ iuſticie timorẽ cõprimentẽ.⁊ malos
torquẽtẽ. ⁊ hoc fodit ſignis.minis ⁊ ꝓmiſſis(¶
⁊ edificauit turrim) ſ.tẽplum ad cultum dei
quod dicitur turris propteꝛ altitudinem edifi
cij propter ſecuritatem reſugij ꝓpter dignita
tem priuil egij reſpectu aliarum nationum Cꝛ

Lapitulũ.xxxiij.

locauit eà agricolis) ⁊ oꝑarijs.ſ.ſacerdotibuſ
⁊ principibus qui dñt extirpare uitia tanquã
ſpinas. ⁊ inſerere uiꝛtutes tanq; bona ſemina
ac ſeruar̃ cultũ dininum ⁊ iuſticiã ĩ oibus(¶ ⁊
ꝑegre profectus ẽ) nõ loci mutatione. qꝛ öus
E ubiq;.ſʒ qꝛ uinitonbꝰ libeꝝ arbitriuz reliqᷣt
uel ꝓpteꝛ longanimitatẽ quã ĩ expectando ut
a peccatis ↄuerteretur habuit uel propteꝛ ip
ſoꝛum negligentiam.qr (̃m Amb.) qui ubiq;
pñs ẽ diligentibus pñtioꝛ ⁊ negligẽtibꝰ abſen
tioꝛ ẽ.¶ Cum at tempus fructuũ appꝛopĩquaſ
ſet) qꝛ pꝰ legẽ ſuſceptã bebant facer̃ fꝛuctuzʒ
bonoꝝ oꝑm.(miſit ſeruos ſuos)i.pᷣmos ꝓphe
tas (ad agricolas) i. ad reges ⁊ ſacerdoteſ pᷣn
cipaliter. ⁊ ad alios ſubiectos eis conſequen
ter (ut acciperent fructus) ꝑ predicatõʒ ſuã.
eos ad fructũ bonoꝝ opeꝝ rducẽdo(⁊ agꝛico
le appᷣhenſis ſeruis)qr multi ꝛeges ⁊ ſaceꝛdo
tes pphetas ſibi miſios a dño turpiter cõpᷣhẽ
dẽies. male tractauerunt ⁊ occiderũt.(¶ Iiteꝝ
miſit alios ſeruos plures poribus) multiplicã
do.ſ.prophetas ad populi correctionem (⁊ fe
cerunt eis ſimiliter ) quia ipſi ingꝛati deum in
honorauerunt.⁊ ſimiliter ilos prophetas ꝑ
ſecuti ſunt ⁊ interfecerunt. Sq (nouiſſime) i.
ultimis temporibusmiſit filiũ ſuũ )pro no
bis incarnatũ.quẽ heredem uniueꝛſoꝝ ⁊ pꝛin
cipem ↄgnoſcentes (eiccerũt extra uineã) ne
gando.uel quia extꝛa poꝛtà bieꝛoſolimoꝝ (oc
ciderunt) crucifigendo uolentes habeꝛe heꝛe
ditatẽ temporalem ſcʒ poſſeſſiõzʒ cogitabant
em̃ itra ſe.ſi iſtum populus habeat qñʒ.neceſ
ſe eſt ut amitramus ↄſuetudinẽ hoſtiaꝝ.q̃ ad
noſtꝛuz pata ẽ lucꝝ.ſi at occidamꝰ eũ.ſic ſẽꝑ.
tenebit᷑ ↄſuetudo offerendaꝝ hoſtiaꝝ.⁊ ſic fi
et nr̃a poſſeſſio(⁊ erit nr̃a hẽditas) Uenit ãt
dũs ad iudicandũ.⁊ iſtud factũ uidic ãduzʒ qñ
ex eius ordinatione uenit ) eos exercitus ro
manoꝝ(⁊ malos male perdit) qñ ciuitateʒ ⁊
tẽplũ ꝑ romãos deſtruxit ac populum occidi
7 captiuari fecit uł ber̃ditas xpᷣi E eccłia.quã
iudei precipue moliebantur. dum fide eiꝰ ex
tincta. inſticiã que ex lege è. ꝑſuader̃ gent ibꝰ
conabatur. Pec ſecerũt.ut ſic ĩgꝛati mali ma
le ꝑdantur. ⁊ merito dãnẽtur. ⁊ ab eis regnũ
dei.ſ.xpᷣs ſcriptura ſacra ſeu ſcriptuꝛaꝝ ĩt elli
gentia.fiðs.eceleſia.et uita eterna auferat et
hoc pertinet ad iudeoꝝ reprobatiõeʒ. ſʒ ꝙ ſe
quit᷑ pertinet ad gẽtiliũ conuer ſionẽ.et uinea
eccleſie locetur (alijs agricolis)qꝛ eccleſiã ſu
am chriſtus regendam tradidit apoſtolis· et
alijs diſcipulis. (qui reddant ei fructum tem
poribus ſuis)quia ad pꝛedicationem eoꝝ cꝛe
didit multitudo gentin uel regnum celoꝝ de
tur alijs ſcilicet gentibus ab oriẽte et occidẽ
te ab auſtꝛo et aquilone uenientibus. qͥ faci
ent fructum cordis credendo et oris ↄfitẽdo
et oꝑis ſeꝛuiẽdo.et corporis patiendo.et tcũ
pent cum abrabhã. vſaac et iacob.ĩ regno dei
et ipſi iudei eijcientur ĩ tenebras exteriores.

De locatõe ninee

Miſtice totũ põt exponi de eccleſia hoc mò.
qꝛ hõ.i.xpᷣs pla ntauit uineã.i.eccłiam ſagui
ne ſuo.⁊ de latere ſuo formatã.ĩ qua tot ſũt
diffeꝛentie palmitũ quot differentie hominũ.

? circudedit ei ſepem.i.euangelicã doctrinaʒ

uel angeloꝝ cuſtodiã ⁊ fodit in ea toꝛculaꝛ.i.
crucem xpᷣi uel martyꝝ paciam. ⁊ edificauit
turrim.ſ.mr̃em xpᷣi uel ↄtẽplatõem xpᷣi ↄfeſ
ſoꝝ ⁊ doctoꝝ.uel fidem.de qua eccłia ſe öfẽ

dii 3 hoſtes ⁊? locauit eam agricolis.i. prelgꝗ

tis.quoꝝ uarijs miniſterijs regituꝛ ? gubena
tur. ⁊ ꝓfectus ẽ. ut ſupra expõit᷑.⁊ miſit ſᷣuos
.i.bonos ad arguendũ malos.⁊ aliquos cecið

runt ⁊ alios occiderunt.ut patet de multis.

deinde mittit᷑ xpᷣs filius inuiſibiliter a patre.
qñ aliquem inſtigat ad bonum.ſed aliqui ſũt

ingꝛati.eius inſtinctum non ſolũ ꝛepellentes
ſed etiam peſſime agentes. ꝓpter ꝙ quantuʒ

in eis eſt: occidunt euz de quibus dicit apłs.

ꝛurſuʒ crucifigentes filiũ dei.⸗ ſic ex dei iuſti
cia perduntur. ⁊ uineg alijs locat. cum eorũ

loco bom ſubrogãt᷑. Põt ẽt ꝑ umeã iſtã in
telligi aĩa ròalis hoĩ ꝑ deuz locata.qꝛ ad hoc
infundit᷑ coꝛꝑi.ut.ipᷣo mediante frnetũ bonoꝝ
oꝑum faciat: ⁊ multa merita acquirat.q̃ bõa
facta per hoĩem ſunttanqᷓ; uites. ⁊ ĩ quolibʒ
bono hominis ſiue ſit bona cogitatio. uel bo
na operatio uel locutio cꝛeſcũt quinqᷓ; vue.q̃
rum quattuor remanent homini.quinta uero
debetur deo.q̃ vue ſunt cordis iocunditas.cł
pe ꝛemiſſio.eteꝛne mortis uitatio. eterne glo
rie acquiſitio.quinta vua ẽ gloria dei.iſtam
non nobis ſed deo dare debemus. Poteſt in
ſuper exponi de religione. euius fundatio eſt
maxime in triplici uoto.dr̃ diuina plantatõ.

ſepes ꝛegula ⁊ conſtitutiones. torcular lectõ

⁊ ſtudium ſcripture.turꝛis pᷣdicatio agricola
ꝛũ locatio pᷣlatorũ perfectio ẽ.felices qui bñ
collunt ⁊ negligunt.augent ⁊ nõ diminuũt.⸗
ſeruant ⁊ nõ de ſtruũt.Quilibet ẽt noſtrũ de
populo ẽ uinea.⁊ idez ẽ etiam cultor quilibz
eĩ ñm colit ſeipᷣm. Unñ Hiero.locata ẽ ãt no
bis uinea. ⁊ locata ẽ ea ↄditõe.ut reddamus
fꝛuctũ dño ipᷣribus ſuis.⁊ ſciamPꝰuno quoq; tẽ

pore qͥd oporteat nos uel loqͥ ł facere.(¶ Prin

ceps aut ſacerdotũ ⁊ ſcꝛibe ⁊ phariſei cogno
ſcẽtes ꝙ de ipᷣis dixerit paꝛabolã iſtã uoluer̃t
eum) quaſi mendacẽ tenere ad occidenduʒ.

ſed diuine reueꝛentie humanũ timorẽ pᷣferen

tes(⁊ timentes tuꝛbas) non pceſſerunt ĩ fac

tum((qm) tuꝛbe (ſicut ꝓpheiazʒ habebãt eũ)
ed quẽ nunc tuebe quaſippham habent ⁊
colunt.poſtea ) ipᷣm crucifige cruciſige eum
clamat q; turba mobilis eſt.nec in propoſua
uoluntate pſiſtens. Ubi Crip. omnis hõ ma
lus quantũ ad uoluntatẽ ſuazʒ. ⁊ manus ſuas
mittit in deum ⁊ occidit eum. Qui eni deum
ad nacundiã excitare nõ dubitat.qui pᷣcepta
eius ↄculcat.qui nomen eius ↄtempnit.qui

blaſphemat.qͥ murmurat contra deuz. ⁊ tur

⁊ ſanguinarijs uinitoribꝰ

bato uultu aſpicit cõtra celũ.qͥ in ira ſua ma
nus audacter ſubleuat ↄ euʒ nõne ſi poteꝛit
fieri manus mitteꝛet in deuʒ ⁊ occideret eũ
ut iam licenter peccaret. Uide nunc obſtina
tionem pontificũ ⁊ maioꝝ in malo.quia audi
entes doctrinam xpᷣi.non fuerunt contriti.ſʒ
magis ex hac indignati ⁊ ad occidendũ eum
incitanti. Multi ſunt tales hodie qui ĩdignà
tur qñ repᷣhendunt᷑.qꝛ pauci ſunt qͥ ueritatezʒ
ſue correctõis uelint audire. ĩmo ⁊ pſequũtuꝛ
rephendentes eos ꝓ ipoꝝ ſalute. Uide er quo

modo pontiſfices ⁊ maiores retrahebantuꝛ a

malo propteꝛ popłm cum tamen deberz ẽẽ
pꝓ contꝛarium. Vec plebs quaſi aſina balaaz
fuit.que ipᷣm eꝛrantẽ corripuit.̊̊ quotidie ge
ritur in eccłia.cũ quilibet ſolo nomine fatet᷑
eam.quam non diligit eccleſiaſtice fidei ? pa
cis unitatẽ eꝛubeſcit. uł timet impugnare p

bonoꝑꝝ multitudinẽ. Sed lz ad occidendo òi

filio.ad modicum.donec ueniret hora eius.
timore humano potuerũt retardari.nũquam
iñ diuino amore uoluerunt cohiberi. Predi
catõem eĩ xpᷣi ↄtẽpnentes ꝑꝑ cupiditatẽ tpᷣra
lium ↄſpiꝛaueꝛuñnt in ipius moꝛtẽ.ne ꝑderent
ciuitatẽ ⁊ tẽplum.in quo quidẽ templo aurie
bant pecuniam populi ſub obtentu cultus di
uini. Unde occiderunt filiũ ut haberent her
ditatem. ⁊ pacifice poſſiderent templũ ⁊ ciui
tatem.ne occaſiõe eius romani ueniꝛẽt.⁊ eis
locũ ⁊ gentẽ auferrent. Contrariũ tñ eis acci
dit.qꝛ in uindictã mortis xpᷣi.⁊ locũ ⁊ genteʒ
pdiderunt.Ubi Cripᷣ.Qñq; igit᷑ detentus.peꝛ
medios eos tranſijt non apparens.qñq; ãt ap
parens dolentẽ eoꝝꝑ ↄcupiamdetinet. hi aũt
neq; ſobrij fiebant.neq; ueꝛecũdabant᷑itaiſe
mel eos dilectio pꝛincipatus er uane glorie
pleuit cupido.et pnĩa petere.Nihil ita aduẽ
ſus pximũ caput ĩpellit.et in pᷣcipitatões fert
etinihil ita facit a futuris excider̃.ſicut effixũ
eſſe ſpᷣraneis. Nihil ita facit et his potiri ſic
oĩbus illa pᷣhonoraꝛe.Querite eniʒ (ait dñs)
regnuʒ dei.et omnia adijtientuꝛ uobis. Nec;
ita ſolicitus ſis de tuis.ſed dimitte ea deo.ſi
eni tu inde ſolicitus fueris.ut homo ſolicitꝰ
eris.Si aũt deus puideꝛit ne ſolicitus ſis de
eis. dimittens ſpiritualia que maiora ſant. qꝛ
ipᷣe non ualde eis puidebit.ut igit᷑ ualde eis
ꝓuideat ei ſoli omnia ↄcede. Si eniz et ipſe
ea tractaueris dimittẽs ſpiritualia.non mul
tam ipᷣe eoꝝ faciet puiſionẽ. Ut tibi igitur h̊
bene diſpoſira.ſint et a ſolicitudine eripiaris
uniuerſa adheras ſpiritualibꝰ. Deſpice ſecu
laria. Ita eĩ et terrâ hẽbis cuz ceł. et futuris
bonis ꝑticipabis. Pec Ariſ. Peciꝑ Ceſp.iam
dicta maxie et pcipue ad mõachos ſpectãt.ðᷣ
quoꝝ uita idẽ Cripᷣ.h̊ ioco narat eãq; ad ſecu
lariũ nit ↄpat.dicẽſ q̃ ũ ira oneroſa eẽ uita
et difficił eã qᷓ mõachoꝝ ẽ dico et crucifixoꝝ
multũ hac q̃ ur̃ eẽ mitis et molłidultiõ ẽ et
pᷣlectabiliõ.⁊ tmẽ mediũ q̃nta ẽ põt?ꝰ⁊ pelagi

⁰

les eum. ? ei fam Pomn
pißs )munb / benelci
ur Adi dimittentes inte⸗
ngelis hic diſtat chor.(
tdicunt gloria in excelſs
hominibus bone uoluntatt
itca ila dixerut. genua i
ymmslaudauerunt rogan
gte nihil nulla eñ eis bor⸗
ciz libeꝛa pitia af tenibile
heꝛit iudicare uiuos ⁊ mort
lius dei 1 nullä audire ula
gue dicit neſcio uos.1 cum
7 mulris duectionidus da
pleat nitam. diſſicie ne⸗
cu tranquillitate. deinde
tes iam ſanctas illas 7
te ꝛadio ad opus. adit in
diu egentibuſ hinc con
ẽ ilic g ule oyus apit.
ſec abiectu inde hoe
ci lin In nullo eo⸗
us celis iſpoſtta ſunt et
ad es d angelari fin
ab ommi ueicig müch
na. lon ſnguinütane
Nlon ſanguinü toner
q; carniu inciföes ne
nnsinnene
Incouenies ne

mnng
laſreſthnz
nrgufhrne
nulehqmliee
u etſolononine e
enlefaſieſtiin
a Iet impugnure
Sedß ücecemnii

hefunt cohſberi, „ 4
eneso ie
nes p wit tote in
pius norb ſe vgerent
wousennamne
ſb onen alnpc,
lijut hybeni he
enr englu ecini
mani venitetr eis
oftrariü tſ eioeet
tpitloci 2 gentez
gigi detenns er
pparens⸗cſgina
Remdennet. Rdüt
vercädadei Kaſe
hunserdene goef
Nere ſupil ig adte
teet inſeiptetöeſen
mierecer ſelteffni
ia ſeltetbis polnn ſe
Orerte eniz aitaſe)
ftenmnt obis ec⸗
lea dimitte es deo.
ueris ut bonno ſoliet
gert teſclicius ſe le

iacue maior ſonn n
dt igii valce ei⸗

igedit.ut ign vs
erie, ieſtzet ii
gisſpkitmelia n
,Urubiigin

SGeeungde partis

continuè a uẽto pꝑcuſſi differẽtia. Intuer᷑ àt
a ↄuerſationibꝰ ↄfeſtĩ pᷣmordia tꝛãquillitat᷑
Foros em̃ ⁊ ciuitates.⁊ eos ꝗ in medio ſũt
tumultꝰ fugiẽtes:uitã q̃ ẽ ĩ mõtibꝰ elegerũt
q̃ nihil habet cõmune ad pntia.⁊ ia que ſũt
ꝛegni illiꝰ:meditantuꝛ ĩ ſilẽtio ⁊ quiete mul
ta.⁊ cũ om̃ibus his deo ſt᷑ ↄiuncti.qm̃ opus
monachoꝝ habebat adaʒ ante obedĩazʒ. opꝰ
eſt eis id ꝙ erat ⁊ ade añ pct᷑m.qñ gloriã il
lã ĩdutꝰeꝛat.⁊ ðᷣo cũ libera pnñtia copulaba
tuꝛ.⁊ regionẽ illã q̃ multa erat plena puꝛita
te:habitabat.Quo enim hi deterius illo ſt᷑
difpoſiti quando ante inobedientiam poſitꝰ
eſt operaꝛi paradiſuʒ. Nulla cura erat ei ſe
cularis:ſed neq; his.Deo loquebatuꝛ cũ pu
ra cõſcientia.hoc ⁊ hi.⁊ multoampliorẽ ha
bent liberã pñtiam illam. quanto ⁊ maiori
potiunt gra ꝑ dei largitõem.hi orbis terꝛaꝝ
luminares ſurgentes a lectulo clari ⁊ letan
tes. ⁊ choꝛum unum ſtatuentes.in preclara
conſcientia ↄſonant uniuerſi.ſicut ex uno o
re hymnos ad uniuerſoꝝ canunt deũ.laudã
tes eum. ⁊ ei gẽ̃am ꝓ omnibus ſoluentes. p
ꝓpꝛijs ⁊ ↄmunibꝰ beneficijs.Quaꝛe ſi uide
tur Adã dimittentes.inteꝛrogamus. quo ab
angelis hic diſtat chorꝰ.qui ĩ terra cantant
⁊ dicunt gloria in excelſis deo.⁊ ĩ terꝛa pax

hominibus bone uoluntatis.Deinde poſtq;

cãtica illa dixerũt.genua flectẽtes.deũ gquẽ
hymnis laudauerunt rogant ⁊ petunt.pntiũ
qiẽ nihil.nulla em̃ eis hoꝝ eſt cuꝛa. ſtar̃ ãt
cuʒ libeꝛa pñtia añ teꝝibile tribunal.cũ ue
neꝛit iudicare uiuos ⁊ mortuos unigenitfi

lius dei ⁊ nullũ audire illã terꝛibileʒ uocem

que dicit neſcio uos.⁊ cum pura ↄſcientia.
⁊ multis diꝛectionibus laboꝛioſam hanc ex
pleãt uitam.⁊ difficile nauigent hoc pelagꝰ
cũ tꝛanquillitate.deinde ſuꝛgentes pfitiẽ
tes iam ſanctas illas ⁊ ↄtinuas orõnes.oriẽ
te ꝛadio ad opus.adit unuſqſq; multuʒz ſtipẽ
diũ egentibuſ hinc congregantes. Magnꝰ
E illic ꝗ uile opus ꝛapit.Nõ ẽ ibi men ⁊ ruũ
ſed abiectũ ẽ inde hoc vbũ ꝙ deceʒ milium
ẽ cã pᷣlioꝝ. In nullo eoꝝ tabeꝛnacula deteꝛi
us celis diſpoſita ſunt.eteniz angeli ðſcẽduũt
ad eos.⁊ angelorũ dñatoꝛ.Et m̃ſa apud eos
ẽ ab omni auaricia mũda.⁊ philiſophia ple
na. Non ſanguinũ toꝛꝛentes ſt᷑ apud eos. ne
q; carniũ inciſiões.neq; dulcamina.nec ua
poꝛ coctoꝛũ indecenteꝛ ĩplens odoꝛatũ.neq;
fumus incõueniẽs.neq; curſus ⁊ tumultꝰ ⁊
turbationes ⁊? clamoꝛes aggꝛauantes. ſʒ pa
niſ⁊ aqua.hec quidẽ ex fonte puro.ille aũt
a laboꝛibus ẽ iuſtis. Si aũt ⁊ aliquid mũifi
centius ↄmedere uolueꝛint extꝛemitates ar
borũ h̊ munificentia fit.⁊ maioꝛ hec delec
tatio qᷓ; in regalibus menſis. Angelorum ẽ h̊
mſa ab omni tuꝛbatione eꝛuta. Et ſedile eis
fenũ ſimpł ſupponit᷑ ſicut in heremo pran
dens xpᷣſ feẽ. Multi ãt neq; tegmẽ h̊ faciunt

Lapłm. xxxiiij.

ſʒ pꝛo tecto celũ habẽt.⁊ lundꝓ lumie luce?ꝛ
ne ñ indigentes olèo neq; miniſtro. ſol deſu
peꝛ ipſe digne lucet. Panc ⁊ angeli menſaʒ
ð celo ↄtemplãtes:letãt᷑ ⁊ exultant. Pec igi
ſcientes ⁊ deponentes auaritiã uniueꝛſam.i
uadamus ſuperiuſ cuù ſtudio uniueꝛſo ꝛegnũ
rapiẽtes ut ⁊ futuꝛis fruamuꝛ bõis Pec Eri
ſoſtomus. Oratio.
UO mine de pr̃familiaſ omnipotens ꝗ
unineã eccleſie tue pᷣlat᷑ locaſti ad co
42lẽdu ut uitia tãq́; ſpinaſ extiepãdo.⁊?
vtutes tanq; bona ſemina inſerẽdo.fructũ ĩ
ſe ⁊ ĩ ſubditis facerẽt bonoꝝ opm. da ꝓpitiꝰ
oĩbꝰ⁊ plat᷑ ⁊ ſingulł ſubditis.ut fructũ cõdis
oris.⁊ opis tibi reddant.⁊ ubertate fructuũ
maieſtati tue placeant.ac tandẽ pꝰ laboreʒ
pntis uite.ecũ electiſ tuis.qui beñ ⁊ fideliter
laborauerũt in regno tuo.te miſerante ꝛege
ſcant. Amen.
de inuitatis ad nuptias ⁊ nõ habente ue
uptialem Lapitu. xxxiiij.
Tqꝛ maiores iudeoꝝ intelligetes
de ſe dici parabolas:querebãt do
inum teneꝛe ⁊ occideꝛe. hac eoꝝ
ſcliẽs uolũt atẽ. nihilomin ĩcrepat
ſeuiẽtes.nec timoꝛe ſuperat᷑ quominꝰ argu
at pctores. Pinc habes argumtũ.ꝙ ſi pꝛedi
catio tua ñ fuerit ſemꝑ conſecuta effectũ.ñ
iõ deſiſtas a pᷣdicatõe ⁊ ꝛedarguitõe. maxie
ſi ſpes ẽ tibi de eoꝝ ꝗbus predicas:corꝛectõ
ne. Quia igr̃ onoꝛat ꝙ regnũ auferet᷑ a iuð
is.⁊ dabit᷑ genti facieti fructus eius.iõ ſub
iũgit nüc parabolã de inuitatis ad nuptias
regis.quas fecit filio ſuo.quoꝝ ꝗdam ueni
neglexeꝛũt.quidã vo ſeꝛuos miſſos cõtume
lijs affectos:occiderũt.⁊ de alijs bõiſ ⁊ mał
uocatis ꝗ uenerunt ⁊ ad nuptias intꝛauer̃t.
Panc paꝛabolã ĩducit ut di longanimitateʒ
⁊ patientiã multaʒ ad iudeos ondat.quos pᷣ
ceteris honõauit. ⁊ pᷣmo ad nuptias filij ſui
uocauit.cui cãnẽ nr̃aʒ ⁊ eccłiaz deſpõſauit
⁊= ut reprobatõem iudeoꝝ ⁊ uocatõeʒ genti
um demſtraret. Quia enĩ iudei ad fidẽ uo
cati uenire nolueꝛũt.merito ipᷣis reprobatis
alij ĩtroducti ſunt.⁊ implete ſt᷑ nuptie diſcũ
bentium.qꝛ fides catholica diffuſa ẽ ꝑ orbẽ
uniueꝛſum (Simile eſt ꝛ egnum ergo celoꝝ
homini regi)i.negotiuz pñtiſ eccłie.ſeu fac
tum in eccłia militãte circa xpᷣm ſimile ẽ ne
gotiũ ꝙ potuit fieri ꝑ hoĩeʒ regem ĩ celebꝛa
tione nuptiaꝝ. Aſte homo rex eſt de pater.
ꝗ r̃ rex.qr regnat ĩ celo p giam i mundo

P gram i inferno p iuſticiam. Er er hõ ꝓpè

Sformitatẽ.q̃ ſter deu ⁊ hoĩem ¶ Qui fecit

nuptias filio ſuo) triplices.prĩas celebrauit
uirginis uteꝛo.ĩ copulatõe dinine natur̃ ⁊
hũane.de ꝗbꝰdicit Sre.ꝙ nuptiaꝝ thalamꝰ
fuit uterꝰ uirginalis. Secũdas fecit ĩ mũdo
ĩ cõiunctõe xpᷣi ⁊ eccłie.de quibuſ apoſtolꝰ.
ſacꝛamentum hoc magnũù ẽ.ego dico ĩ xpᷣo.

De inuitatis ad nuptia

2 ĩ eccłia. Tertias fecit in fideli amico.in ⸗
iunctõe gre ⁊ fidelis aĩe.ð quibus oſee. ſpõ
ſabo te mihi in fide.Alie ſt nuptie celeſtes.
ꝗbus ⁊ multa feꝛcula apponẽt᷑ (̃ Augu.)
T.uita.ſalus.⁊ vtus. ⁊ copia.⁊ gloꝛia.⁊ ho
nor. ⁊ pax. ⁊ oĩa bona.(Et miſſit ᷣuos ſuos
Ypᷣcedentes.ſ.ꝓphas (uocare inuitratos ad
nuptias)pꝑ ſcripturas legis ĩ q̃ͥ ẽ ꝓmiſſio de ĩ
carnatõe xpᷣi.ſ.ipᷣos iudeosſ(ad nuptias).i.
ad fidẽ incarnatõis xpᷣi pmiſſã ĩ pr̃iaꝛchis.
figuꝛatã in lege.pᷣdicatã in ꝓph̊is.pꝛophete
nq; claꝛius denüciauerunt ea de xpᷣo.qᷓ ob
ſcuꝛius poſita eꝛant in lege.hoꝛtabant eĩ po
puluũ iudaicũ expectaꝛe xpᷣi aduentũ.ac ꝑ fi
dẽ ? opera tendere ad ipᷣm (⁊ nolebat ueni
⁊e credẽdo ſcꝛiptuꝛis ĩuitãtibꝰ.obediẽdo fᷣ
nis uocâtibꝰ.ↄgaudẽdo nuptijs ꝛegalibus.
(Iteꝝ miſit alios ſeꝛuos) ſeqntes.ſ. Joheʒ
bapt.⁊ apłos((dicẽs dicite ĩuitatis).ſĩ.iude
is uocatis a tpe abꝛahe.(Ecce pꝛãdiũ meũ
paui ).i.miſteriũ ĩcãnatõis ĩpleui.ac ſact̃a
eccłie ⁊ doctꝛinã xpᷣianã ꝗbus ꝛeficiat᷑ anĩa
diſpoſui((thauri mei) ſ.pr̃es neteres teſti.ꝗ
ſub iugo legis laboꝛabant.⁊ inimicos coꝛni
bus uentilabant ⁊ altilia quaſi alitilia ab a
lendo dicta.ſ.pr̃æes noni teſtamenti pingue
dine caritatis ſaginati. pẽnis uirtutũ alati.
ad ſuꝑna mente eꝛecti(occiſa ſt᷑ qꝛ ſct᷑i oc
cidũt ꝓ ſalute ppłi(⁊ omnia parata ſũt)qꝛ
ꝗqcꝗd qꝛituꝛ ad ſalutẽ iã adimpletũ ẽ ĩ ſerip
turis.uel oĩa q̃ ꝑtinent ad miſteriũ noſtre
dẽpiõis.uel introitus regni ẽ ꝑ fidẽ mee in
caꝛnatõis aꝑtus.ꝗ ante fnerat clauſus( uẽi
te ad nuptias )cꝛedendo.diligendo. opando
¶ Illi aut neglexerunt) qꝛ iudei pᷣdicatiõem
xpi ⁊? apłoꝝ ↄtẽpſer̃t.nã pauci ↄpaꝛatiue ðᷣ̊
iudeis cꝛedider̃t. Neglexer̃t quideʒ.qꝛ anñm
n timuerunt.ꝗ eĩ dũm timet: nihil negligit.
(Et abieꝛunt alius in nillam ſuam ⁊ alius
in negociatõez ſuã) ambitione ſeculi tanqᷓ;
uille dño detenti.⁊ ob pecunie cupiditatez
negociatione occupati. Ubi Cri. O miſeꝛ
ꝛimus mũdus.⁊ miſeri ꝗ eũ ſequũt.ſemꝑ eĩ
mundialia opa hoĩes excluſer̃t a uita( Re
liꝗ uero tenuer̃t ſeruos eius.⁊ ↄtumelijs af
fectos:occider̃t)qꝛ Johes bap.ẽ ab eis ĩcã
ceratus ⁊ occiſus.necnõ Stephanus ? Ja
cobus ⁊ alij diſcipuli.⁊ ſilꝛ multi in teſtõ ue
teri.q; ꝙ ẽ grauiꝰ.nõnulli uocati:gr̃am non
ſolũ reſpiciũt:ſg ẽt ꝑſequũt᷑ ( Rex aũt cum
audiſſet ſꝛatus ẽ) q a dno meꝛito ꝓ talibus
ſunt puniti(⁊ miſſis exercitibꝰſuis).ſ.ꝛoma
noꝝ ſub pᷣncipibꝰTyto ⁊ Ueſpaſiano.qui ex
diuina ordinatione uener̃t hiꝛłʒ.xlij.ãno.
poſt xpi pafſiõeʒ (ꝑdidit homicidas illos) ꝗq
in ultõem ſanguinis xp̃i ⁊ ſuoꝝ diſcipuloꝝ.
ab exercitu romanoꝝ ſunt trucidati ⁊ capti
nati(t ciuitatẽ illoꝝ ſuccẽdit)qꝛ tũc hirłʒ
ẽ ſuccẽſa ⁊ tẽplũ ĩ ea¶ Tũc aii ſeznis ſuis „
ſ.apłis ⁊ diſciput ꝑ diuinã ꝛeuelatões) nup

ñ hũte ueſtẽ nuptialẽ.

tie qdẽ parate ſt᷑i.miſteria xpᷣi impleta ſt᷑.
7 oẽ ſacr̃m incarnatõis ⁊ huane diſpẽſatõis
iam pactũ ẽ ⁊ ↄpletũ. ut natiuitas pᷣdicatõ.
paſſio.⁊ hꝰ(⁊ ꝗ inuitati eꝛat ꝑ legẽ ꝑ ꝓphe
tas.ꝑ apłos.ſ.indei:nõ fuer̃t digni ꝑꝑ ſuam
ĩcꝛedulitatẽ ( Ite g ad exituſ niaꝝ).i.ad gẽ

tiles extra uiã eꝛantes: æ diſpſiones gentiũ

(⁊ quoſcũq; ĩueneritis).i.cuiuſcũq; ſexus ł
etatis.cuiuſcũq; ſtatus uel dignitatis.cuiui
cũq; pfeſſionis uel ↄditõis.ſine acceptõe peꝛ
ſonaꝝ (uocate ad nuptias.i.ad fidẽ incãna
tionis.qꝛ? nullus uolens fidẽ xpᷣi recipere ẽ ẽ
pellẽdus.(¶ Et egꝛeſſi ſerui ↄgregauerũt oẽs
quos inuener̃t malos ? bonos)qr ĩ eccleſis
militante admixti ſunt mali cũ bonis(⁊ im
plete ſt᷑ nuptie diſcũbẽtiũ) qꝛ ut pᷣdictũ ẽ fi
des catholica diffuſa ẽ ꝑ orbẽ uniueꝛſũ uel
ĩplete ſunt ⁊ q́;tũ ad numeꝝ ⁊ q;tũ ad meri
tũ ⁊ quãtũ ad pᷣoꝛdiatõez diuinã.ꝙ eꝛit in fi
ne mòi.qũ ↄplebit numeꝛꝰ electoꝝ.( Intra
nit aut rex).ſ.deus ad iudiciũ.tota eiĩ tꝛini
tas iudicabit.i.r̃ddet unicuiq; pꝓ meritis( ut
uideret diſcũbẽtes).i.ĩ fide ꝗeſcentes attẽ
dendo.ſ.uitã fideliũ.⁊ diſcernẽdo merita ⁊
demerita eoꝝ.fideles eĩ ꝑtinent ad iudiciuʒ
nã ꝗ nõ cꝛedit iã iudicatus ẽ. Intrat ãt du
pliciter.ſ.general⁊ in futuro iudicio.⁊ ſpãli
ter in morte cuiuſlibʒ hoĩs.Et nota ꝙ diſcũ
beꝛe in nuptijs xpᷣi.ẽ ſacr̃is eccłe ꝑticipaꝛe.
fidẽ xpᷣi hr̃e ⁊ bñficijs dei atq; gratijs eius
perfrui.(Et nidit ibi hoĩem).i.totũ cetum
maloꝝ.:ꝗ in malitia ſociati ſunt ĩ unũ ( non
ueſtitũ ueſte nuptiali).i.hñtem fidẽ xpᷣi nõ
opa. Nã p̃ʒ Hiero. Ueſtis nuptiał pᷣcepta ſt᷑
dñi. ⁊ opa q̃ ↄplent᷑ ex lege ⁊ euãgelio.noui
q; hoĩs efficiũt ueſtimtũ. Iſte hõ hñs fideʒ
ſine opibꝰ.ad nuptias eccłie poꝛtat os ⁊ dẽ
tes.obmittes uite ↄpoſitõem et mores. Uel
non ueſtitum ueſte nuptiali.i.hñtem fidem
ſine caꝛit ate.dr aũt caꝛitas ueſtis nuptiał
qꝛ tegit turpitudinẽ pct᷑oꝝ.qꝛ ꝓtegit a frigo
re tẽpt ationũ.qꝛ ornat munere donoꝝ ⁊ uir
tutũ.Et (ut dicit Aug.) Diuidit inter filios
regni ⁊ ꝑditõòis. Uhi Grego. Recte caritas
nuptialis ueſtis uocat᷑.qꝛ hãc ĩ ſe ↄditor nr
habuit.dũ ad ſociade ſibi ecclłe nuptiaſ uẽit
Qui g ꝑ caritatẽ uenit ad homines eandeʒz
caritatẽ ĩnotuit ueſtẽ ẽe nuptialẽ.Sciẽdũ
vo ẽ:qꝛ ſiẽ ĩ duobꝰ lignis ſuꝑioꝛi uidelicʒ ⁊
inferioꝛi ueſtis texitur:ita ĩ duobus pᷣceptis
caritas habet.in dilectõe.ſ.dei ⁊ ĩ dilectõe
ꝓximi.Duo g neceſſe ẽ. ut caritatis pᷣcepta
cuſtodiat.ꝗqſꝗs habeꝛe ĩ nuptijs ueſtẽ nup
tialẽ curat. Quatenꝰ nec ex ↄpaſſiõe ꝓximi
ↄtẽplatõʒ relinq̃t dei.nec pluſqᷓ; d inherẽs
tẽplatõi dᷣi ↄpaſſionẽ abiciat pximi. Sciẽ
dum quoq; ẽ ꝙ ipᷣa dilectio pximi in duobꝰ
pᷣceptis ſubdiuiditur:cũ ꝗdam ſapiẽs dicat
omne ꝙꝙ tibi oderis fieꝛi.uide ne alt᷑i faciaſ
et ꝑ ſemetipᷣam vitas pꝛedicat dicẽs qcunqʒ

babitu int ſoenel.
itas dr uelki Au
lis. Qaritas lenn
nr calefacit oͤfigeꝛia. .
lenoga nra. Of aͤr nuin
ſüt pp amicitiam reforn
n man
lit angendam. J.
leigfecit ci natura hun
geum d nos e ꝛefoꝛmata.
tit augnentata. Kr not⸗
ijerhipluremi ſum itnnt
gſüt iauri purpura ſupd
Cbie alg peliduſ oniu
rui arms uncidie. dug
didäpcioverorie dg
iuidie. Miomi meddfin
liqui modi intuiru ⸗
alfluentes noꝛacit ne
ſophonia qf. Uiſtabe
ueſte gegrina At ill
rẽ accuſatois. ppteꝛe
ancnerini excuß
abens ga rieret. qa
ſec por arguente oſc
tus effieif derßgi
tiu c in lo ltimoe
cuſalös ceſſhitl Tt
. angelis diuine u
mimtſtri ſun maligr
pena dipnnon qß
t pene anctores gt
keend manib' de
On operandi 7 ge
nanr ecuperandi.
rineiiznan
leiieieen ⸗

ſane dehrcl

leg iriyerr od incici
diri Imni l
utvro iuicoe ſili
bois Et ongalſj
lafteccle giehyne.
deigtig gatiz eins
ien)itori cerum
tian ſun i uni /non
i hiͤten fice ti no
ſtis uyric heepaſt
tlege deiged Ni
Gdeded dis in
adehe r e
noſtdene nce Vl
e upridiihftenfien
gut enitas ueſti⸗ nuprek
ne Niop pletttufii⸗
Nrnat munere donop ? l
Aug) diuict inter flio⸗
bibrego. Hectecalis
Ncal Abiciſendital

Secunde partis

uultis ut faciant uobis hoĩes.?⁊ uos eadem

facite illis. Caritas ãt uera eſt.cũ ⁊ ĩ deo di

ligituꝛ amicus ⁊ ꝑꝑ deu diligitur inimicus.
Magna ſt᷑ hec.alta ſunt h:⁊ młtis ad exhi

pẽédũ difficilia- ſʒ tñ iſta ẽ ueſtis nuptialis.

Quiſꝗs hãc recubens ñ hʒ.iam ſolicit me
tuat igrediẽte rege ꝗñ mittat᷑ foꝛas.h̊ Gꝛeg.
Et ait illi)unuquẽqᷓ; hoĩem in iudicio paꝛ
ticulari cũ morit uniuerſoꝝ iudex ĩrerꝛogat
quomõ in fið xpᷣiana ſe habuerit.qᷓ ĩ finñ mũ
di loꝗtuꝛ toti humano geneꝛi( Amice) fidei
participatõe ſed ñᷣ operatõe pᷣbiti obligatõe
ſed ñ ſolutõẽ. noĩe ñ ꝛeuocat᷑ gᷓ pctoꝛ amicꝰ
ppter fidẽ informẽ.qᷓ notitia quedã ẽ ⁊ dei
donũ.lʒ ñ ſufficiat ad ſalutẽ. Uocat᷑ ẽt ami
cus ꝑꝑ naturam. q̃ ad imaginem dei eſt fac
tus.ł qꝛ fuit ĩuitatus(Qũo huc itꝛ aſti: )int᷑
ↄgregationẽ. ſ. fideli ſac menta eccłie ſuſci
piẽdo.fidem ecełie confitendo (ñ habẽs ue
ſtem nuptialem) ſ.opera ſine quibus fideſ ẽ
moꝛtua.x?᷑ ueſtẽ nuptialẽ.ſ.caꝛit atẽ.qꝛ abſq;
tali ueſte nemo að ↄmunionẽ fideliũ debet
accedere. qm dignũ ẽ ut ↄuiuanteſ ipi ſpõſo
ĩ habitu ſint ↄfoꝛmeſ.ꝗ ueſtem ĩduit caꝛita
tis. Caritas dr̃ ueſtiſ.tũ qꝛ operit delicta.tũ
qꝛ calefacit ðſdeꝛia. tum qr ſine ea ñ placẽt
deo opa nr̃a.dr̃ ãt nuptialis.q; mr̃imonia
fiũt ppꝑ amicitiam reformandam.confirmã
dã. angendam. In matrimonio igitur filij
dei ꝙ fecit cũ natura humana. amicitia int᷑
deum ⁊ nos ẽ ꝛefoꝛmata.ꝑpetuo cõfiꝛmata
ẽt augmentata.Et nota ꝙ exiſtẽtiũ ĩ nup
tijſ xpᷣi plurimi ſum ĩduti ſacco auaꝛitie.ali
ꝗ ſut ĩduti pnrpura ſupꝑbie.aligꝗ auꝛo ia nis
grie. aliꝗ pellibuſ ouiũ ſimulate iuſtitie.ali
qui armis nꝛacũdie.alig hũt ueſtimentũ ſor
didã pcto luxurie. aligꝗ laceratũ diſſecatiõe
ĩuidie.aliqui incõpoſituʒ negligẽtia accidie
aliqui molli intuitu ↄplacentie. alig nimis
affluentes uoꝛacit ate gule. de ꝗb“ oĩbus in
ſophonia dr. Uiſitabo ſuꝑ om̃ẽs ꝗ induti ſt᷑
ueſte pegrina (At ille obmutuit) ppt timo
rẽ accuſatõis.ꝓpteꝛ erubeſcentiã iniquitat
pyr ignorantiã excuſatõis. pᷣconfuſione nõ
abens gꝗd rñderet.qꝛ deo nullus rñũdeꝛe pt
ſed ppᷣa arguente ↄſcientia: ouincituꝛ ⁊ inu
tus efficit. Der H ꝙ ille obmutuit monſtra
tuꝛ. ꝙ in illo ultimo examine omne gen“ ex
cuſatõis ceſſabit(Tunc dixit ꝛex miniſtꝛis)
i. angelis diuine iuſticie executoribꝰ. ul iſti
m iiniſtri ſunt maligni ſpũs.ꝗ deputati ſt ad
penã dãpnatoꝝ:qꝛ ᷣm Dꝛigeñ. Merito ipſi

ſt᷑ pene auctoꝛes.ꝗ fuerũt culpe ſuggeſtoꝛeſ
¶ igatis manibꝰ? pedibus) i. ablata poteſta

te bñ operandi.⁊ ad ſ alutẽ ꝛeueꝛtẽdi.ac ga
tiam recuperandi. Uel pedes ſut facultaſli
beri aꝛbitrij.manus uero ſunt potẽtia opis.
⁊ utꝛũq; ẽ ligatũ ĩ danatis (mittite )l ꝓijci
te (eũ ſic ligatum (in tenebras exteriores)

a uiſione dei. 7 qꝛ ſunt extra oẽz diẽ ⁊ extꝛa

Capłm. xxxiiij .

ambitũ diuine miſericordie. Uel exteriores

i. corꝑales ⁊ localiteꝛ extra ipᷣm poſitas.qr
huerat in ſeipſo dũ hic uiueꝛet interiores.i.
mentales. Tenebꝛe em̃ igrantie ducunt ad

tenebꝛas culpe. ⁊ be ad tenebꝛas pene .Un
ſ̃ʒ Gꝛeg. Interiores tenebꝛas dicimꝰ cecita

tẽ mentis,. exteriores vo tenebꝛas et᷑nã noe
tẽ dãnatõnis. Qui g nũc in uitio ligant᷑ ſpõte

tunc ĩ ſupplitio ligabut᷑ inuite.⁊ ligabit ibi

pena.quos hic a bonis oꝑibuſ ligauit culpa
Et quid ibi ſuſtinebit.qui hic bene uiuer ⸗
tempſit ſubiungit:dicens( Ibi erit fletuſ)ſ.
oculoꝝ ꝑ illicitas ↄcupiſcentias ⁊ in uanita
te mudi hic uagãtiũ(⁊ ſtridoꝛ dentiũ )ĩ eda
citate mõ gaudentium. quatenus ſingula m̃
bra ſupplitõ ſubiacedt.q hic ſingulis uitijs
ſubiecta ſᷣuiebãt. Uel fletꝰ ⁊ ſtridoꝛ.i.doloꝛ
mentis ⁊ corporis.ad que reducit oĩs pena
infernalis.fletus enĩ a triſticia originatur.
ſtꝛidoꝛ dentiũ cauſatuꝛ a cõtrarijſ cãis.ſ.ex
aꝛdore igniſ ⁊ frigoꝛe ĩfernali. Uñ qr̃ ĩ Job.
ad nimiũ calorẽ trãnbit ab aquiſ niuiũ. AIn
fletu ẽt ⁊ ſtridore magnitudo torm̃toꝝ ⁊? do
loris ĩmẽſitas ſigniſicat᷑. Ut certe ſtridoꝛ dẽ
tium ꝓdit indignãtis affectũ, eo ꝙ ſero unũ
quẽq; penitet. ſero ingemiſcat.ſero ſibi ira
ſcat᷑.ꝙ tampꝑuicaci ĩpꝛobitate oͤliquerit. Et
q; in ↄuiuio nuptiali ñ initiũ ſed finis q̃rituꝛ
ↄñteꝛ repulſo uno ĩ quo omne maloꝝ corpꝰ
iprimit generalis ſnia ⁊ parabole ↄcluſio ĩ
fert᷑ ¶ Multi autem ſunt uocati) ad fidẽ ca
tholicam (pauci uero electi)ad głiam.ſ.cõ
paratiue reſpectu illoꝝ ꝗ uocati ſũt ad fidẽ
ꝗqr iteꝛ multos fideles hnñtes fidem. pauci ſi
electi qui hñt fidem foꝛmatam. Rurſus oẽſ
homines uocant᷑ ad fidẽ:ſʒ pauci ſunt elee
ti.qꝛ pauci ſt᷑ fiðᷣles ̃ſpectu ĩfideliũ.tale ẽ ꝙ
dicit. Non unꝰ tm̃ de uocatis eiectꝰ ẽ ð̊ nup
tijs.ſʒ ĩtelligẽdũ ẽ de multis qꝛ ꝑ illũ unum ·
intelligit uniuerſitas maloꝝ.qui hñt fidẽ ſiñ

operibus caritatis. Naʒ (ẽm Aug) homo il

le ꝗ inde piectus ẽ nõ unum hominem ſigni
ficat ſʒ multos.qꝛ ille unus corpus malorũ
eſt. unõ alibi dr̃ lata ẽ uia que ducit ad pdi
tionem. ⁊ multi ſunt ꝗ ĩgrediuntuꝛ ꝑ eã. Et
arta ẽ uia que ducit ad uitam. ⁊ pauci fũt ꝗ
iueniunt eam. Et hoc multum deberet nos
terꝛere.⁊ ad humilitatem mouere.qꝛ ẽ nobᷣ
incertum utrum ſimus ð illo paruo numeꝛo
electoꝝ.unde Sreg.Tanto ergo ſibi unuſꝗſ
q; metuat ⁊ ĩ hũilitate ſe deprimat.quãto ſi
ſit electꝰ:ignorat.Quia (ꝙ ſepe dicẽduʒ ẽ ⁊
ſine obliuiõe ꝛetinendũ) multi ſt᷑ uocati pau
ci uero electi. Pec Greg.Et notandum ꝙ; G;
Sbum. ibi erit fletus ⁊ ſtꝛidoꝛ dentium ĩ ſep
teʒ locis euãgelij legit᷑.⁊ q̊ ð ſeptẽ uitia ma
xie prelatoꝝ.ſᷣm ꝙ ubiq; in pcedenti lr̃a ̃d
dit᷑ cauſa. Prima cauſa ẽ.qr male ĩtrauer̃t
ſ.ꝑ nummum ñ ꝑ deũ.ꝑ cupiditatẽ non ꝑ ca
ꝛitatẽ. Ut ar̃ h qᷣmõ huc ĩtꝛaſti ñ D ueſté
2

°*
PP⸗α

0
4

. Eſt. e £

Ke⸗

e1

De inuitatis ad nuptias

nuptialẽ. ⁊ ſegtuꝛ.ibi eꝛit fletus ⁊ ſtꝛidoꝛ dẽ
tiũ. Secunda.qꝛ male uixerũt.ñ ſicut paſto
res.ſʒ ſicut pᷣdones.nõ ſicut epᷣi: ſʒ ſicut epi
curi. Uñ ſupꝛa de ſagena.malos autẽ foras
miſer̃t.⁊ ſequit᷑.ibi erit fletus ⁊ ſtꝛidor den
tin. Tertia. qꝛ alios ſcãdaligauer̃t ſiẽ lapis
ſubito occurrẽs pedi facit ipᷣuʒ ceſpitare ⁊-
offendere. Unde ſupꝛa.⁊ colligent de ̃gno
eius oĩa ſcandala.⁊ ſequitur. ibi erit fletus
⁊ ſtridor dentiũ.Quaꝛta.qꝛ in docẽdo ⁊ ̃gẽ
do inutiles fuer̃t. Uñ infra.ſeꝛuũ inutilẽ pij
cite in tenebras exteriores.⁊ ſeqtuꝛ.ibi eꝛit
fletus ⁊ ſtridoꝛ dentiu.Quinta.qꝛ ſubditos
⁊ ſuꝑbia vbi ⁊ auaꝛitia facti oppꝛeſſerunt.
UVn infra.ſi dixerit ſeruus malꝰ morã faciet
dñis meꝰ ⁊ ceteꝛa.pꝑtẽ ſuã põet cũ hypocꝛitis

⁊ ſegtuꝛ. ibi erit fletus ⁊ ſtridor dẽtiũ. Sex
ta.qꝛ magna de ſe pᷣſumpſer̃t:credẽdo.⁊ ma

ioꝛa iactando. Uñ ſupꝛa nõne mãducauimꝰ
coꝛã te ⁊ bibimꝰ ⁊c̃.⁊ ſeqtur.ibi erit fletus
⁊ ſtridoꝛ dẽtiũ.Septĩa.qꝛ ñ penituerũt.ela
tio ei ſuꝑbie repugnat hũuilitati pnĩe.uñ ſu
pꝛa de cẽturione.filij aũt regni eijciẽtuꝛ fo
ras in tenebras exteriores.⁊ ſeꝗtur.ibi erit

fletus ⁊ ſtridor dentiuũ. Vas g xpi ⁊ eccleſie

nuptias tota mente diligamus.haꝝ gaudijs
celeſtibus indefeſſa bonoꝝ intentiõ? iunga
mur.has q ꝑ fidẽ uoeati intrauimus: mũdo
dilectõis habitu celebꝛar̃ curemꝰ. nr̃eq; ac
tionis ſimul ⁊ cogitatõis macul as.ante diẽ
extremi diſcriminis ipᷣi ſollicitus examinan
do diluamus:ne forte tinc ingrediẽs ꝛex: ſi
uiderit nos nuptialẽ caritatis ueſtẽ non ha
beꝛe:eijtiat nos.⁊ ligatis a facultate bene
agendi manibꝰ noſtris ac pedibꝰ ĩ tenebꝛas
mittat exteriores. Si quis enĩ ĩ tpᷣre iudicij
fuerit innentus ſub noĩe xpᷣiano.ñ hñs ope
ra xpᷣiani.ſtati coꝛꝛipiet ⁊ audiet iſtud a ꝛe
ge ſibi d ci. Amice qũo huc ĩtraſti.ñ hñs ue

ſtẽ nuptialẽ: Quaſi dicat. Ut ꝗd xpᷣianus es
efſectus cũ opera nõ ſint xpiani. Nullus ita

q; de uocatõe pᷣſumat.donec de adeptiõe fi
nis ſecuꝛus exiſtat. QOẽs ꝗdem uocat deus
uolũtate anñcedẽte. ſᷣm qᷓ; uult oẽs hoĩes ſal
uos fieri.⁊ pancei ſt᷑ electi.qꝛ pauci btitudi
nẽ ↄſequũt.reſpectu eoꝝ qꝛ ↄdẽnant. Non
nulli quidẽ uocati nec incipiũt.nonnulli ue
ro in honis q̃ inceper̃t minime ꝑſiſtunt.⁊ mł
ti fidẽ ꝑcipiũt.ſed reſpectu maloꝝ pauci ſt
¶in gr̃a uſq; in finẽ ꝑſeuerant. Nemo autẽ

xpᷣianũ ſe iudicet.niñ ꝗ xpᷣidoctrinã ſeqꝛuꝛ

⁊ imitat exẽplũ.Qui male uiuũt ⁊ xpᷣiãi uo
cãtur:imuriã xpᷣo faciũt. VUnñ Aug.nemo ſiñ
cã qdcunq; nomẽ ſoꝛtit᷑. Sutor ut dicat᷑:ne

ceſſe ẽ ut calciamenta ↄf ciat. Uocet ꝗs ſa
ber aut alius artifex: artis ꝑitia fiat. Puiuſ

modi exẽplis cognoſcimus nulluʒ ſine actu
nomen: ſed omne nomen ex actu. xpᷣiani er
go nomen ille fruſtꝛa ſoꝛtitur qui xpᷣm non
imitat.Qnid eniz tibi ꝓdeſt uocaꝛi ꝙ nõ es

2 ſi hñte ueſtẽ nuptialẽ.

Z nom̃ nſurpaꝛe alienũ. Sʒ ſi xpᷣianuʒ te eẽ
delectat:q̃ xpᷣianitatis ſt᷑ geꝛe:⁊ merito tibi
nom̃ xpᷣiani aſſume. Tu g quo xpᷣianꝰdiceriſ
quo nullꝰ xpᷣiani eſt actus:xpᷣianus iuſtitie
bonitatis.ĩtegritat᷑.patĩe.caſtitatis.pudici
tie.pietatis.humilitatis.⁊ ĩnocẽtie.ẽ nom̃.
⁊ tu iſtud nom qũo tibi defẽdis ⁊ uẽdicas.
cui de taãpluꝛibus r̃bus nec pauca ſubſiſtũt.
Epianꝰille ẽ.ꝗ nõ noĩe tm̃ ſed ope ẽ.ꝗ uiaʒ
xpᷣi ſeqtuꝛ.ꝗ xpᷣm in oĩbꝰ imitat᷑. Siẽ ſcrip
tũ ẽ. Qui dicit ſeſe ĩ xpᷣo maner᷑̃ dʒ ſicut ille
ãbulauit ⁊ ipᷣe ãbulare. Xpᷣianꝰ ẽ ꝗ die noc
tuq; deo deſeꝛuit.ꝗ ĩdeſinẽter eiꝰpᷣcepta me
ditat᷑ ⁊ cogitat.ꝗ pauꝑ mðo efficit᷑ ut ðᷣo lo
cuplex fiat.ꝗ inter hoĩes hr̃ ĩgloꝛiꝰut coraʒ
deo ⁊ angeł głioſus appareat.ꝗ in corõ ſuo
nihil ſimulatũ ur̃ habere nec fictũ.cuiꝰ ſim

ꝓlex ⁊ ĩmaculata ẽ aĩa.cuiꝰ ↄſcĩa fidelis ?

ꝓus ẽ.cuius tota in deo mens.cuiꝰ oĩs ſpeſ
in xpᷣo ẽ.ꝗ celeſtia potiꝰqᷓ; teꝛꝛena deſiõᷣrat.
Q huůana ſpernit ut poſſit h̃e diuina. Pec
Augu.uñ ⁊ Leo papa.. Fruſtra appellamuꝛ
xpᷣiani.ſi imitatores ñ ſumus xpᷣi. Qui ideo
uiã ſe eſſe dixit:et ↄueꝛſatio mgr̃i eſſet for
ma diſcipulis.⁊ illã humilitatẽ eligeret ſer
uus qᷓ; ſectatus ẽ dñs.uñ/⁊ Cypria.Epᷣianꝰ
nemo recte qr̃.niſi ꝗ xpᷣo moribꝰ coequaf.
uñ ẽt An. Inter ĩfles ↄputãt᷑.ꝗ ꝙ noue
runt nõ ipleuernnt. Quicũq; ẽt xpᷣm ñ ſeq i
tuꝛ.ñ ſolũ xpᷣiani nomẽ amittere:ſʒ ⁊ ãtixpᷣs
dici meꝛet᷑.uñ Aug.Quiſgꝗs ſct᷑is negat xp[ʒ
amixps ẽ. magis mẽdax ẽ antixpᷣs.ꝗ ore pſi
tet xpᷣ m. ⁊ factis negat: iõ mendax. qꝛ alið
Logt ⁊ aliund agit. Quis ẽ ꝗ ñ credit.ꝙ ieſuſ
ſt xpᷣs:Qui ñ uiuit quo pᷣcipit xpᷣus: Multi
Eĩ dicunt credo:ſʒ fides ſineę opibꝰnõ ſaluat
Et iteꝑ. Oẽs negant xpᷣm in carne ueniſſe.
uiolãt cait atẽ ieſu.ñ eĩ opꝰ eꝛat nt ueĩret
niſi ꝑ caꝛitatẽ. Maioẽ hac dilectionem ne
mo habet. qᷓ; ut aĩaʒ ſuã ponat ꝓ amicis ſn
is. Quiſquis uiolat caritarez agliber dicat
Iingua.uita ipſius negat xpᷣs in carne uenii
ſe. ⁊ iſte ẽ antixpᷣs. ubicunq; fuerit. quocun
q; intraueꝛit. TPec Aug. ĩ hoc ergo maxime
nos xpᷣiani gentileſ ſcandaligamus.quia ta
ritatẽ ⁊ uitã uirtuoſã non habemus unde
Cꝛi.Nihil aliud ẽ ꝙ ſcandalizat gentiles
qᷓ ꝙ non amor ẽ. Cum enĩ multiplicata fue
Tit inigtas: frigebit amoꝛ. uitam autem ni
bil ita facit claram ut amor. Nihil ita ↄueꝛ
tit gẽtiles ut uiꝛtus animi.nihil ſcãdaliʒat
ut malitia. Qù enĩ uiderit auaꝛitia utentem

rapiẽteʒ eũ ꝗ oria iubet.⁊ his qui eiuſoem

ſũt tꝛib ut foris utentẽ.eũ qui iubet inimi
cos amaꝛe.deliꝛatõem dicit ea que dicta ſt
Xuũ aũut nideꝛit teementes moꝛtem. qualiteꝛ
ſuſcipiet eos ꝗ de ĩmõtalitate faciũt ſᷣmões
Auũ uideꝛit diligeꝛe pꝛincipatum ⁊ alijs ſᷣuiẽ
tem paſſionibus:fiꝛmus ĩ ſuis manz dogma
nibus.nibil magnum imaginans Nos emim

Omie ieſu
nuntios nmoe⸗ B
ifrmtner dn
atuita uolu
ſntune tganys cauit
s uocaſti: da no⸗
zfeſſiöe peccati?
ne a coͤeſſie bec
nuteſcam,ne4 fſunec
ſpace ? ſecuitute ſepen
letatis ? boe opeꝛation,
tpedibi i tenebſas ent
de gone ſup ibuto ſo
ſnte uiros hfſtt.
N Urc) p'dict
(abeuntes phal
nos. ofllii inieru
tione vmuni mel
ſiſieſi) tecipene voſet.
porerant in malo ope caj
faciid captt do in uerdis
ſenit ſcihlos d ſectaſſ
i. minewhs derddis 9
eꝛat tridutis diſcipe
X miniſtui upeꝛen eü
(5 LCriß)ne fone pha
i circunenif eüñ poſſ
dis cauet: mittt dlcu
faclius geciperẽt. n
benſt mi hor ve⸗
daenn ſcut ape
Itergo oneſſes d dd
niplic nate: dice
crax es gti ad niti
ſugs uite ? uigz ei
Kulgz dei
ritate doces ihtu ga
chrͤ ad
leritas docinineſ
huoꝛ (ge aligno ſi
lendis al nez e
5 quez ut ace
ſedo ſublungit iͤe
indiſtincte dicig

ibunilitne eli ejet ſer
ſouße Pagin
to norio? coegui f.,
les gpuritg ge
Lanitere h tinrin
niſcs eiiz egat ri;
re anirio gepi
iö mendax. ali
gucredit gieſut
dbclhit tus: Moi
ſine onid dd an
Whnmcade weriſ.
Rad e eire
oe dat idecionene
gſui wcnn, gnicsſn
caritatez gollbet diccn
ſega tg incme neni
ubicung fuerit. guocu
lugi boc ergo narinne
ſcandalizamas uigts
ſi non babemnns unce
) ſcandgliza gerriak
un eni multiplicn ſe

1
0:. Uitam autenn
e Nihli g

Secunde partis

ſumꝰ cã.manẽdi eos in enore.nã dogmata
quidẽ que apud ſeipᷣos ſt᷑:oli ↄtẽpſiſſent.ſed
⁊ nr̃a ſitꝛ ammirarẽt.ex uita aàt nr̃a ꝓhibẽt᷑
Nã ꝑ vba quidem philoſophari facile ẽ mł
ti em̃ ⁊ apud eos hoc fecerũt. Inquirunt ãt
eã q̃ fit ꝑ oꝑi demonſtrationẽ.Oſtende em̃
mihi fidẽ tuam (ait) ꝑ opa tua. Cũ autẽ ma
gis fera diuellimus ꝓxioꝝ ſubſtantiaſ.iactu
rã nos uocant oꝛbis teꝛꝛaꝛum. Quaꝛe ⁊ nos
hoꝛumuindictam dabimus non pꝛo quibus
male agimꝰ ſolum: ſed pro quibus blaſphe
mat᷑ nomen dei. uſq; quo pecunijs ⁊ uolup
rati ⁊ alijs ſumus alligati paſſionibus. Deſñi
ſtamꝰ igr̃ ð reliquo.⁊ uirtuteʒ capiamꝰ om
nẽ,⁊ futur is fruamur bõis Pec Crib.Orõ.

O mie ieſu v?pe ꝛex celeſtiſ głe.ꝗ nos
ꝑ nuntios tuos.ſ.ſãctam ſcriptuꝛazʒ.
uifirmitates. pꝑiculù uiuẽdi.mutatõeʒ
fortune.⁊ gratuitã uoluntatẽ ad nuptiaſ tu
ꝗs uocaſti:da nobis caꝛitatiſ ueſtẽ nuptialẽ
ne a cõfeſſiõe peccati ⁊ a laude dei unq; ob
muteſcamꝰ.ne a r᷑̃unectõe ſpiꝛitalis gaudij
ſ.pace ⁊ ſecuꝛitate ſeꝑemuꝛ.⁊ da nobᷣ ueſtẽ
pietaris ⁊ bõe opeꝛationis.ne ligatis mãibꝰ
⁊ pedibus ĩ tenebras exteꝛiores mittamur.
De qõne ſuꝑ tributo ſoluẽdo.⁊ ð̊ muliere
ſeꝑptẽ uiros hũte. Lapitu. xxxv.
Unc) ſ.pꝰ pᷣdicta ⁊ eadẽ feꝛia t᷑tia
2 abeuntes phariſei ad Perodia
nos. ↄſiliũ inierunt) ( ut ex colla
ione ↄmuni meliꝰ ppendeꝛẽt.qua
lit (ieſũ decipeꝛe poſſẽt.⁊ eũ quẽ capeꝛe nõ
poteꝛant in malo oꝑe (capeꝛẽt in ſᷣmõe Iqꝛ
faciliꝰ capit᷑ hõ in ueꝛbis qᷓ; in factiſ((¶Et mi
ſeꝛũt diſcipłos)ð ſecta ſua(cũ heꝛodianis)
i. miniſteꝛijs herodis.ꝗ ex ꝑte Ceſaris pre
eꝛat tributis.ut diſcipuli caperent ĩ ᷣmone
⁊ miniſtꝛi ꝛapeꝛent eũ ad puniẽdũ ĩ corpoꝛe
¶ ʒ Criſ)ne foꝛte phariſei xpᷣo noti ⁊ ſuſpeæ
ti circũuenir̃ eũ ñ poſſent.qꝛ coꝛã eis ſibi ĩ x
bis cauẽt:mittũt diſcipłos quaſi ignotos.ut
facilius deciperẽt.⁊ minus eꝛubeſcerẽt depᷣ
henſi.⁊ ppt᷑ hoc eos.⁊ heꝛodis miniſtros ſit

O8
Pegns von ſas

Capłm xxxy.

reſpiciũt g ñ cãſ.Et iõ iuſtoſ ⁊ pauꝑes deſpi
ites: iniquos ? diuites pmouẽt ⁊ exaltant

Ut at dicit idem Criſ. Mgr̃ m eũ uocant ⁊
ueracẽ mgr̃m. ut q̃ſi uenerando eum decipe
rent.⁊ ut quaſi honoꝛatꝰ ⁊ laudatus miſteꝛi
um ſui coꝛdis ſimplicit᷑ eis aꝑiꝛet tanquã uo
lens eos haber̃ diſcipulos. Pec ẽ eĩ hypocꝛi
taꝝ pma ſimulatio laudatio.landãt em̃ qꝰs
ꝑder̃ uolũt:ut ꝑ delectatõʒ laudis. paulatiʒ
coꝛda hominũ ad ſimplicitatẽ benigne ↄfeſ
ſionis inclinãt.bec Qri. Iſtis ſimiles ſũt ꝗ
hoĩbus in pnñtia adulant ⁊ ĩ abſentia detrꝗ
hunt. O q; plenꝰ ẽ mundꝰ his ⁊ illis peſtife
ris hominibus.a ꝗbus cuſtodiat ſuos deus.
Unde(̃ʒ Aug)duo ſunt genera ꝑſequentiũ
ſ.uituperantium ⁊ adulantium.⁊ plꝰ perſe
quituꝛ ligua adulatoꝛis.qᷓ; manus ĩterfecto
ꝛis.⁊ mellicis ueꝛbis eũ ĩterrogare uolẽtes:
ſubiungunt((dic ergo nobis.ꝗd tibi uidet)
Quia ceꝛti ſumꝰꝙ ñ dimittis ppteꝛ maieſta
tẽ Leſaris.uel timoꝛem aut fauoꝛẽ cuiuſcũ
qʒ hoĩs.ꝗn ueritatẽ dicas.⁊ iuſte ꝙ uerum
eſt:diffinias.Et interrogant eũ: dicẽtesIʒz
cenſuʒ Ceſari dari an ñ) hanc qõeʒ apud iu
deos cꝛtã.xpᷣo malitioſe ꝓpoſuerũt.ut ſi tri
butum negaꝛet ⁊ diceret ñ eẽ licitũ:cadeꝛet
in manũ pᷣſidis. ⁊ ſtatim caperet᷑ tanq; otra
rius ĩpeꝛatoꝛi.Si qt tributũ cõcederet ⁊ di
ceret eẽ licitũ: caderet in manũ populi.tãqᷓ;
contraꝛiꝰ eoꝛum libertati ⁊ diuino honori.⁊
ſic totum eoꝝ artificiũ erat undiq; habẽs pᷣ
cipitin.Dicebant quidẽ qꝛ ꝛomaniꝓ republi
ca militabant eoſ ĩ ſecuꝛitate ⁊ gete teneꝛẽt
qꝙ licebat dari tributũ. Sed ecõtꝛa phaꝛiſei
aſſerebãt.ꝙ ꝗ ſeruiebãt ſũmo deo.⁊ ſibi ob
lationes ⁊? decias reddebãt.nulli homini tri
buta ſoluere ðöbebant, ſed ſapientie fons do
los eoꝝ fugit.ſic em̃ rñdit.ut ðᷣo ⁊ ceſari ſua
iuꝛa ᷣuarent. Uñ ↄgnita ⁊ depᷣhenſa neꝗtia
7 doloſitate eoꝝ (nihil enim latet deũ ꝗ ſcꝛu
tat᷑ renes ⁊ coꝛda)lauðs ipᷣorũ reſpuit. ⁊ du
ꝛe eis rñdit:dicẽs¶ ꝗd me tẽptat᷑ hypocrite))
Quaſi diceꝛet.Nõ qritis ueritatẽ addiſcere

mittũt.ut qdᷣcunq; dixerit:repᷣhendat᷑.⁊ ciꝛ dpee ſed me vbis caper̃.⁊ ꝓpteꝛ hoc eos hypocꝛi

cund m ſicut apes mel in oee ⁊ aclen
ĩ teꝛgo poꝛtantes.⁊ adulatoꝛie ↄmendãat.in
eo tꝛiplicẽ vitatẽ:dicentes(¶ Mær̃ ſcimuſ qr
ueꝛax es) ᷓtũ ad uitã.ñ hypocrita.ecce ue
ritas uite (⁊ uiaʒ dei)qua ituꝛ ad deũ(ĩ ue
ritate doces) q;tũ ad ſanam doctrinazʒ. ecce
ueritas docirine(⁊ ñ ẽ tibi cura) i. timoꝛ uł
fauoꝛ(de aliquo q;tum ad iuſticiam.i.ñ at
tenois aliquezʒ ut accipias ꝑſonam.uñ expo
nẽdo ſubiungit(ñ eĩ reſpicis ꝑſonas hoim))
ſʒ indiſtincte dicis maioꝛibꝰ⁊ minoꝛibus ue
ritatẽ. ecce ueritas iuſticie.Sed ecõtꝛa mt
ti moderni faciũt.ꝗ pauꝑes deliqntes publi
ce arguũt ⁊ ↄfundut:ſed diuitibus maiora
peccantibus nec nutũ faciunt.ſᷣm Criſ. In
ter oĩa pcta ſacerdotũ maximũ ẽ,ꝙ ꝑſonas

tas uocat qꝛ aliud pᷣtendebãt ⁊ aliud ĩitẽde
bant.ſᷣm Criᷣ. Rndet ñ ſᷣm vba eoꝝ blãde
ſed ſecũduz ↄſcias eoꝝ aſpeꝛe:docẽs noſ du
re refellere adulantes.Et pᷣm eundez. Pha
riſei blandiebant᷑ ut ꝑderent.ieſuſ ãt ↄfũde
bat ut ſaluaret.qꝛ utilioꝛ ẽ deꝰhomini iꝛatꝰ
qᷓ; homo ꝓpitius.Et ſubiungit. In G̊ autem
ꝙ xpᷣs laudes reſpuit.dat intelligeꝛe ꝙ nullꝰ
dzʒ uelle laudari.⁊ ĩ B ꝙ adulatoꝛes ſnos du
re ꝛehẽdit:docemuꝛ ut adulatões uitems
¶Oñdite mihi nũmiſma cẽſus)i.denariũ q
ꝓ cenſu dat᷑ ãnuo.⁊ erat ð argẽto. uocabat᷑
q; denaꝛi“ q;ꝛ ualebat decet nůmos uſuales.
⁊ hẽbat imaginẽ ceſãis ⁊ nom̃ eiꝰ. ꝛopᷣe tñ
nũmiſma ẽ ipᷣa ĩſcriptio imaginis.⁊ nümꝰ ẽ
cui inſcribit᷑Et illis offeꝛẽtibꝰei denarium

J 3

die

De qõe ſuꝑ tꝛibuto ſoluẽdo

cenſualẽ: ait( Cuiꝰ ẽ hec imago) qtũ ad fi
guꝛã(⁊ ĩſcꝛ ipt io q;tũ ad ſcꝛipturã. Non de
ignoꝛãtia ĩteꝛꝛogat.ſʒ ut ↄpetẽteꝛ ad eoꝝ vᷣ
ba eñndeat.Aoluit dñs uideꝛe mãm qõis. ut
nos tacite inſoꝛmaet ne ſimus pcipites ĩ ſẽ
tentiando. ſ̊ mature inqramus: ⁊ pꝛius exa
minemus anteq; diffiniamus.(dicum ei ce
ſaꝛis).ſ.tybeꝛij pꝛeuigni auguſti ceſais ſub
quo auguſto paſſus ẽ dñs.Tunc ex pᷣmiſſis
ĩ erẽdo qõis deteꝛmĩatõez:ait illis¶ Reddi
te ̊ q̃ ſunt ceſaris ceſaꝛi).ſ.tꝛibutũ ⁊æ pecu
niã.ꝑ qᷓ; ↄfitemini nos illi ſubiectos. Ubi
ſ̃m Erip̃. Illa dicit ſolũ q̃ nocent pietati.qꝛ
ſi aliqa rale ẽ.nõ ceſaꝛis ſʒ dyaboli ẽ uecti
gal. 7 q̃ ſunt dei deo.ſ.(ẽm Pieo.) degimaſ
pmitias.oblatões 2 lcut ipe Td-
didit tributa pᷣ le ⁊? Petzo.⁊ deo ⁊eddidit q̃
dei ſunt:pr̃is faciens uoluntatẽ. Uel öbemꝰ
reddere mundo ſuos honoꝛes eos deſpitien
do.ſuas litias eas abhoꝛꝛẽdo.⁊ ſuas diuiti
as eas ↄtẽnendo. deo ãt decimas ⁊ oblatio
nes. Uel ſᷣm Ambꝛo.ſicut ceſar exigit ipꝛeſ
ſionẽ ſue imaginis.ſic ⁊ deꝰ aĩ am lumie uul
tus ſui ĩſignitã.ſicut eĩ denariꝰ imagie r̃gis.
ſic ſignat hõ ad imaginẽ ⁊ ſiłitudinẽ dei.qᷓ;
peccãdo coꝛꝛũpit.et iteꝝ.cũ alia ſit imago
dei.alia mõi.ſi non uis eſſe obnoxius ceſaꝛi
noli hr̃e q̃ ſunt mi. Si uis terrẽo ꝛegi nihil
dẽre: oĩa tua ꝛelinque ⁊ xpᷣm ſedre.Et bene
pus q̃ ceſaꝛis ſr reãdenda decꝛeuit:neq; enĩ
põt eſſe ꝗs diſcipuluſ dñi niñ pᷣus renutiaue
rit mũdo. Sed oẽs renũtiamus vbis ñ ̃nun
tiamus affectu. Nã cũ ſacr̃a ꝛecipimꝰ ꝛenun
tiamus.Quã grauia ſt᷑ uincula pmittere ðo
⁊ ñ ſoluer. Maior ẽ ↄctus fidei q; pecunie.
Redde ꝓmiſſũ dũ in hoc coꝛꝑe es.pᷣus quã
ueniat exactoꝛ ⁊ mittat te in caꝛcerẽ. VUnõ
⁊ hiero. Nũmũ hñtẽ ceſaris imaginẽ r̃ddite
coacti ceſaꝛi.uoſmetipᷣos libẽteꝛ dᷣo.ſignatũ
ẽ eĩ lum̃ uultus dei ſuꝑ nos.ñ ceſaꝛis.h̊ Hie
ro. Relictis g q̃ mũdi ſt᷑ corpus.aĩam.intelł
lecti.uoluntatẽ ꝛõem.⁊ oĩa q̃ in nobis ſunt
deo a quo accepimus.ñ dico debemꝰ ſʒ tãqᷓ;
debitũ ꝛeddamus.ut nõ cõpati beſtijs: ſʒ 26
nabilr in oĩbus ꝓcedamus. Quia (̃m hyla
riũ)ↄdignũ ẽ ut ei nos totos reddamus.cui
debere nos recolimꝰ ⁊ oꝛiginẽ ⁊ pfectũ.nõ
ẽ itaq; ĩcõueniẽs nec dictio.ꝙ homo ſit ſhᷣ
ditꝰhoĩ in tꝛalibus.⁊ deo ĩmediate in ſpũa
libus.utꝛũq; ei bene ſe ↄpatit᷑.nec alteꝝ al
teꝛi pᷣiudicat. Sed magis felix ẽ ⁊ błus ꝗ a
tpᷣꝛalĩibus ⁊ a ꝑnitioſa ſᷣuitute eoꝝ ẽ erutus
⁊ deo ſoli ſubiectus.qꝛ hic maxĩe ẽ liber ⁊
pᷣnceps.⁊ regibꝰ regalior.⁊ neq; diuitiaꝝ ti
met tyranidẽ:neq; pꝛicipat timorẽ. Miſti

. e.
P 6* ce ãt deo debemꝰ ꝛedd ere tꝛiplex tributũ.ſi

ue ꝛ0eʒ quã poſtulat.ſ.de coꝛð pfectã dilec
tõeʒ. ð oꝛe feꝛuẽtẽ ⁊ fꝛequẽtẽ graꝝ actiõeʒ.
ð coꝛꝑe uolutaꝛiã uitioꝝ mortificatõez. In
pmiſſis ẽt tria miſtice notãt. Pꝛimo qritur

XMXνWνu π

ondgy. .
Zð muliere ſeptẽ uiꝛos hñte.

oñſio denarij. Secũdo ĩterrogat᷑ ſuꝑſcriptõ
oblati.Certio ſegꝗt diffinitio cui dẽat r̃ddi.
In denario ſt᷑ tria.materia.põdus. ⁊ ſupe:

ſcriptio cũ imagine. Materia ẽ operatõ bo

na uel mala. argẽtea uel ſtänea. Põdus ẽ ĩ
tentio recta uel pꝛaua.imago attendit ĩ af
fectu ĩteriori. ⁊ ſuꝑſcꝛiptio ĩ effectu interio
ꝛi. imago eĩ dyaboli ẽ culpa.imago ðdᷣi gra.
ſuꝑſcriptio ẽ exterioꝛ ↄuerſatio ⁊ humił ad
imitatòez xpᷣi k ſuꝑpbia ad imitatõem dyabo
li. Puius denaꝛij oñſio fit in mõte.O qᷓ; me
tuẽda qõ(oñdite mihi nümiſma cenſus)ho
minẽ.ſ.ĩterioꝛẽ ſacco carnis uelatũ.exterio

ꝛi ſimulatõe obũbratũ. diu ad pniam expec

tatũ.felix ꝗ poteꝛit dicere cõcidiſti ſaccum
meũ ⁊ cicudediſti me cũ leticia.ſʒ ĩteꝛoga
tio fiet ĩ iudicio de imagĩe.O qᷓ; hoꝛenda ĩ
terrogatio ĩmo ĩcrepatio maloꝝ.cuiꝰẽ ima
go hec ⁊ ſuꝑſcꝛiptio: Quilibʒ portat imagi
nẽ eius cuius hʒ opera.ſ.uel dei.uel ĩpatõiſ
mũdi ⁊ dyaboli.ſʒ diffinitõ fiet ĩ retributõe
reddite g q̃ ſt᷑ ceſaris ceſari.⁊ q̃ ſt᷑ dei deo.
qꝛ ibũt hi ĩ ſupplitiũ.illi ĩ gaudiũ( Et ꝗ miſ
ſi fuerãt a phaꝛiſeis( audiẽtes)ſapiẽtiſſimã
⁊ſñſionẽ dũi(miꝛati ſt)qꝛ calliditate ⁊ ĩſidiji
pᷣualere ñ potuer̃t(⁊ ꝛelicto eo Iſicut ↄfuſi
abier̃t) Uñn Hiero.Qui ad tãtã cꝛedeꝛe ſa
pientiã debuerãt:mirati ſt᷑ ꝙ calliditas eoꝝ
iſidiandi locũ ñ iueniſſʒ.⁊ relicto eo abier̃t.
ĩfidelitatẽ pꝑiteꝛ cũ miraculo reportantes.
Deinde cũ abijſſent phariſe (acceſſerũt a
eũ ſaducei)ut qꝛ rõe eũ ſuperare ñ poterãt.
ſaltẽ ꝑ ipᷣaʒ frequètiã ſenſũ eiꝰ ſubueꝛterẽt
⁊ tedio eũ ſuꝑarẽt. Tæꝛes ſecte erãt ĩter iuð
os ab alijs diffeꝛẽtes.ſ.phaꝛiſei ꝗ erãt ab a
lijs diuiſi.q;tũ ad habitũ ⁊ traditões. q tꝛa
ditõibus Moyſi tꝛaditões ſuas pᷣferebant.
⁊ fʒ legẽ uocabãt᷑ phaꝛiſei.i.diuiſi a phaꝛeſ
i. diuiſo:dicebãt᷑.Alij erãt ſaducei ꝗ ab a
Ljs diffeꝛebãt qᷓ;tũ ad doctrinã.qꝛ ipᷣi ſibi iu
ſtitiã ⁊ qõ ñ ert:uẽdicabãt.uñ ⁊ iuſti pp ex
teꝛiorẽ ſct᷑itatẽ appellati ſunt.ipᷣi eĩ ſurrec
tõem negabãt.aiam mortalẽ eẽ ⁊ cum cor
poꝛe ĩterire dicebãt.ac neq; ãgelũ neq; ſom̃
eſſe credebaꝝt.ſʒ libꝛos Moyſi recipiebant
Alij erãt eſſeni ꝗ ab alijs diffeꝛebãt ĩ uita ⁊
mõ uiuendi.qꝛ fere monaſticã uitã ducebãt
ↄiugia uitabãt.oĩa ĩ coĩ habebant.de dua
be ãt pᷣmis ſectis hic q (ſaducei g, acceden
tes ad ieſum fabulã quandã fictã de mulier
q̃ ſeptẽ uiros habuerat:ei ꝓponebant q̃ren
tes eũ cuius eẽt in reſuꝛꝛectõe.pꝑ qᷓ; oſtẽder
uolebãt reſurrectõeʒ ñ eſſe. Putabãt em̃ ꝙ;
ſi futura eẽt r̃ſurrectio.tũüc celebꝛãde eſſẽt
nuptie ſicut mõ.⁊ qꝛ inconueniẽs uidet qõðᷣ
det oĩbꝰ ſeptẽ ſimul.qꝛ uni mulieri nunq;ᷓ li
cuit plures uiros hr̃e:ſʒ bene econuerſo ꝑp
fecunditatẽ.ł ꝙ detur alicui eoꝝ determĩa
te.q; q̃ rõne eſſet unius.eadem rõne eſſet ⁊
alteriꝰ.imẽdebant concludezꝛe ꝛeſurrectõeʒ

0

or
nreligin nuber de
inrelligam 5 ſrui je
ritualis ouennio in
ſunt ſcut angel dei in c
geli ſcut angeli in 1
atis 7 imoꝛtalitatis .
girabiles. ſ ſint ſpüs
luta ? ouerſatoʒ ſpiritu.
corruptois: liftöe? fui
ſme eñ cu ceſſat effeci
ſtad pcreatom flli⸗ ed
lei uouſq; numer pdeſt
geonpletus erit i reſum
lic eꝛim ſtcut angeli ſem
lel.ꝛhoc ẽ qʒ coda m
uidelicz oſderatio üliuſ
ici expectamuſ. Dedm
ſene uros reyrodon un
rum vR& muddana
ſine lidens or Wa dae
gif ſteriles ſt a donis
ſera meraptis ad uin
conuerſatio. quam ih
ſegeran · nxoꝛ nf
nomine hui wulieri
geſponſat quanao h
it uron ſ ge erantiu
cat uniueꝛſtate malo
hmn dfis ſene orcinn
Pin e hoſtarion ſee
ciſtag guntus acc
norum ſepus euitg
qrunt. i gemonii
iſta möalit
ſhre Capitaliü uiti
deſurreclio ſ

liti gre.qè ara

4 nmieteg ſpenfni
O calictate riſci/
elicweo ſcnr ofiſ
ui titi eruet,
iſicullittaseo
,krelieto eo abieft,
Nculo reportames,
riſeiacceſſerüta
ſuperare ſ poterit.
nſü ei ſubueneret
es ſece erir iter ind
pdanſeigeri
d1 adndes gin
rdes uns Hieredat.
denſein niſapne
Mijerit ſaduceigaude⸗
Id doctrini ge ſbiin
dicabir uf r iuſi net
elaniſun i eiffunee
n mortale ee t cunn e
ae neg igeli ecz hi
ns Maftechlenn

Secunde partis

nullã eſſe.Quã q̃ſtionẽ eiſ ſoluendo. euacu
at dñs eoꝝ opinionẽ.⁊ oſtẽdit eꝛrorẽ dicens
6 Erratioy
neſcientes ſcripturas) que reſunectionem
aſſeꝛunt.ac moduũ reſurꝛectionis inſtruũt ⁊
ondunt.Uñ etiã ſequit᷑.ꝙ neſciant( uꝛtutẽ
ðᷣique poterit corpoꝛa ſuſcitaꝛe ⁊ poſt mor
tem uiuificare.qꝛ potuit oĩa ò nihilo facer̃.
Errabant eꝛgo.qꝛ ⁊ ſcripturis ↄtradicebant
⁊ uirtuti dei derogabant.Eꝛratiſ etiã putan
tes ibi celebrãdas eſſe nuptiaſ(In reſuꝛꝛec
tione eni) generaliſ( neq; nubent .Iſcilicet ui
ri.i.nõ accipient uxoreſ(neq; nubentuꝛ) ſci
licet mulieres ideſt non accipient᷑ a uiꝛiſ ut
dicit Hiero.latina conſuetudo h̊ greco idᷣo
mati ñ rñdet. Nubere em̃ ppᷣe dicuutuꝛ mu
Lieres ⁊ uiri uxores ducer̃.ſʒ hic ſimpliciter
intelligamꝰ ꝙ nubeꝛe de uiuis.⁊ nubi ð̊ mu
lieribus dictũ ſit. Uñ ñ eꝛit carnalis ſed ſpi
ritualis cõueꝛſatio.⁊ hoc eſt ꝙ ſubdituꝛ(ſʒ
ſunt ſicut angeli dei in celo nõ ĩ natuꝛa an
geli ſʒ ſicut angeli in pꝛopꝛietate ſpiꝛituali
tatis ⁊ ĩmoꝛt alitatis.ĩcoꝛruptibiles ſcʒ ⁊ ĩ
gñrabiles.ñ ꝙ ſint ſpũs ſʒ ꝙ ſint ſpũales.ac
uitã ⁊ ↄuerſatõz ſpiritualẽ hũteſ ⁊ ſine labe
corruptõis:uiſiõe ⁊ fruitõe dei uiuẽtes.Ceſ
ſante em̃ cã ceſſat effectꝰ.nuptie ãt oꝛdĩate
ſt᷑ ad ꝓcreatõm filioꝝ educandoꝝ ad cnltuzʒz
dei quouſq; numerꝰpᷣdeſtinatoꝝ ſit ↄpletus
ꝗ completus erit ĩ reſurrectõe.⁊ ꝓpter hoc
tuc eꝛimꝰſicut angeli ſemꝑ ↄtẽplationi uacã
teſ.? hoc ẽ ꝙ dʒ coꝛda mouere ad ðuotõem
uidelicʒ ↄſideratioilliuſ bte uite.qᷓ; poſt mo
dicũ expectamuſ.Scõm Gedam miſtice ꝑ
ſeptẽ uiros reproboꝝ univſitaſ ðſignat᷑.quo
rum uxoꝛ ẽ mundana ↄuerſatio.ꝗ diſcedũt
ſine libeꝛis.qr tota hac uita q̃ ſeptẽ diebꝰ a
gif ſteriles ſt᷑ a bonis opibꝰ.quibꝰmorte mi
ſera pꝛeraptis.ad ultimum ⁊ ipſa mundana
conuerſatio.quam illi ſine uitali opere tꝛan
ſegerant:q̃ſ uxoꝛ infecũda traſibit. Põt ẽt
nomine huiꝰ mulieris ĩtelligi eccłia.qͥ uiꝛo
deſponſa .quando pᷣlato ↄmittit ſeptenaꝛiꝰ

ãt uiroꝝ ñ generantiũ ex eccłia filioſ:ſignifi oꝛdᷣ/

cat uniueꝛſitatẽ maloꝝ pᷣlatorũ ł cleꝛicoꝛuʒ
ſm dr̃as ſeptẽ ordinum eccłliaſticoꝝ.quoꝛũ
pᷣmꝰ ẽ hoſtiarioꝝ.ſecũdus lectorũ.teꝛtiꝰ ex
oꝛciſtaꝝ.quaꝛtus accolitoꝝ.ꝗntuſ ſubdiaco
norum. ſextus leuitaꝝ. ſeptimus ſacerdotũ.
Pi filios ñ geneꝛant.q; in eccłia ði fꝛuctũ ñ
q̃runt.⁊ iõ demoniü eos occidit. Mulieꝛ qꝰ
q; iſta mõalit᷑ loqᷓndo põt dici peccatꝛix aĩa
ſeptẽ capitaliũ uitioꝝ uniueꝛſitati ðſpõſata
Reſurrectio ãt ſpualis.ẽ a morte culpe ad
uitã gre.q̃ ẽ arra głie.⁊ iõ qñ h̊ reſurrecti
firmata ẽ ꝑ ꝓpoſitũ cauẽdi recediuũ.firma
tũ ꝓfeſſione religionis ⁊ ẽt ob ſeruatũ.tũc ẽ
ſimilirudo ad angelicam uitã.qꝛ ꝑ caſtitatẽ
fit ↄformitaſ ãgelice puritati. Angeli qꝰqʒ ſi
milit᷑ nihil poſſidẽt ĩ B mudo ⁊ obediut cõti

in hoc. ſ. ꝙ reſurrectionẽ negatis

Lapłm. xxxv.

nue ip̃i deo. Mali g ſt öſides.ꝗ ex ſuis opꝑi
b' bonis ñ reliqueꝛũt ſemen.⁊ aligd memo
ria dignuũ. ⁊ adhuc peioꝛes ſunt.ꝗ memoꝛiã
ſui ò malis ſuis oꝑibuſ reliquerũt. Poſtquã
ãt dnñs rũdit ad eoꝝ iterꝛogationẽ. ⁊ iporuzʒ
ↄfutauit erroꝛẽ ſtatim ſubdit ð reſurrectõe
ↄfirmãdo vᷣitateʒ reſurrectionis auẽte ſcꝛip
ture. Drobaturꝰg reſurrectõm coꝛpꝑz iducit
auẽctem õ exodo ſumptã. ⁊ ꝓpbat pꝛimo pꝑphẽ
nitatẽ. aĩ aruʒ q; illi negabant. qua prabata
ↄñnteꝛ ꝓbat reſurrectõem coꝛꝑm.q̃ cũ aĩabꝰ
bõa malaue geſſerũt.dr̃ em̃ ĩ &xodo a deo
(ego ſum des abrahã.⁊ deꝰ iſaac.⁊ deus ia
cob) Qnñ h̊ deuſ dicebat iã illi moꝛtui erant
( des em̃ ñ eſt moꝛtuoꝝ)i.omnino ñ exiſten
tium((ſed uiuentiũ) ⁊ exiſtẽtiuzʒ. gᷓ ipi uiuũt
7 exiſtut. Rõ talis ẽ deus non dr̃ dñs reruʒ
nõ exiſtentiũ.ł eoꝝ q̃ ſunt nihil.qꝛ creature
ad deũ ẽ realis relatio.que ñ põt fundari in
nihilo.ſed deꝰ dr̃ abꝛahà. ⁊ deus iſaac.⁊ de
us iacob.ꝗ mortui ſunt.& ipᷣi exiſtunt.ñ enĩ
dixit ego fui.ſʒ ego ſum. tanq; illi pñtes exi
ſtant ſò ñ coꝛpor.ꝗg anima.⁊ iõ anima ñ mo
rit᷑ cũ corꝑe.ſed ẽ eterna.Et ꝑ hoc probat
reſurrectõm coꝛꝑʒz ex vitate iuſticie. MNã cũ
dicat ſe deù abꝛahã.⁊ alioꝝ ꝗ ſeruierũt ei ĩ
coꝛpꝑibus ſuis:iuſtũ ẽ ut remunerent᷑ cũ cor
poribꝰipᷣis ĩ ꝗbꝰ meruerũt.Et uniuerſaliteꝛ
oĩm coꝛꝑa ⁊ aĩie bona uł mala ſimul recipi
ent.qͥ ſimul meruerunt.Quia enĩ hõ meꝛuit
łdemeruit aĩa ſimul ⁊ corpore. iõ in futuꝛo
puniet uel remunera bit᷑ ſimul ĩ utꝛoq;.hoc
ãt ñ põt fieri niſi fiet ̃ ſurꝛectio coꝛꝑz. Et iõ
conſtat futurà eẽ coꝛꝑz reſurꝛectionẽ. Unũ
g ꝓbat dns expꝛeſſe.ſ.ꝙ anĩe ſʒ uiuant nec
cuù coꝛpoꝛibꝰ inteꝛeant.alteꝝ ꝑ ↄns.ſ.qð cõ
pora reſuꝛgant. Itẽ pꝛopter nalem appetitũ
inclinatõm aĩarum ad corpora ſua. qr na
turale eſt animabus deſideꝛare ſua corꝑa.
ut cũ ipis gloꝛificent᷑ cũ quibus meruerunt
⁊ ideo ne a ſuo deſiderio fraudẽt᷑.neceſſe ẽ

It eis ſua corpõa reddantuꝛ.qꝛ aĩa ñ põt ẽẽ
ETX quieta nec btᷣa. niſi un iat uꝛ cũ cõpor

Mοπ cui unionẽ hʒ iĩclinatõm natuzalẽ. æ ita
coꝛꝑa reſuꝛgẽt. Ubi Piero. Aũ ãt dicit ðᷣus
abrahã. us iſaac ⁊ deus iacob. ter deuz no
minando.tꝛinitatẽ ĩtimauit.cũ ãt dicit ñ eſt
deus moꝛtuoꝝ. unũ deũ iterans. unã ſubſtã
tiã ſignificauit(Et audientes turbe mirabã
tur ĩ doctrina eius) Un Remig. Non ꝗqdeʒz
ſaducei ſʒ turbe mirant᷑. Poc et quotidie a
git ĩ eccłia.Cũ em̃ diuia iſpiꝛatõe advſarij
ecclłie ſupeꝛat᷑ tuꝛbe fideliũ letant. Or̃o
d O ſe ieſu xpᷣe doce me aſtutiaſ ſeduc
oꝝ ĩtelligere ? cauer̃. necnon ueꝛita
tẽ uite ac doctrine ⁊ iuſticie ſꝑ cuſto
dire.da mihi iſigniri tua imagine.ñ inimici
ut ea que mundi ſunt relinquendo.⁊ tibi ſo
li adherẽdo.reddãa tibi ea q̃ de tua gꝛatia a
te ꝑcepi,in ipſis tibi fideliteꝛ ſeruiẽdo.pᷣſta

De pꝛio ⁊ magno ac f̃o

ẽt mihi ut caꝛnalẽ æ mundanã ↄueꝛſatõem
q̃ ſteꝛilis ẽ:fugere.ac ſpũalẽ 7 celeſtem ſec
tari ualeã. glia ꝛeſurrectõis ĩnouatus.cuz
angelis dei ĩ celo imortalitate ſui meꝛear.
& ppetua tui uiſione Amen.
(DR pꝛimo ⁊ magno ac ſo ⁊ ſimili legiſ mã
dato. ð Lapi. xxxvj.
VVBariſei vo audientes) ganden
p es(¶ꝙ) ſapiẽti ñiſi ſicin⸗ ſlẽtiuz
ipoſuiſſet ſaduceis nõ hñtibꝰ ꝗd
ampli dicerẽt ꝗ rnñſionẽ eius cõ
nenerunt in unu Jad ipᷣum alio mõ iuadẽdũ
7 ueneft ĩ magna multitudie ad magis euz
terꝛendũ. Uñ ꝛif. Comiener̃t ut multitudi
ne uincerẽt quẽ ꝛõe ſuꝑare ñ poterant:a ue
ritate nudos ſe eſſe ꝓfeſſi ſt᷑.ꝗ multitudine
ſe armauerunt. Pec Arip̊. Recedẽtibꝰ pha
riſeis ueneꝛũᷣt ſaducei.⁊ iteꝝ recedẽtibꝰ ſa
duceis uener̃t phariſei.tẽptantes eũ fꝛequẽ
ti ↄgꝛeſſu fatigare ⁊ ſubueꝛtere.łʒ eĩ orij eſ
ſent i opiniõe de aĩe ĩmoꝛtalitate æ mortuo
ꝛum reſurrec tõe.tñ ↄueniebant in xpᷣi ꝑſecu
tõe. Uñn PHiero. Quod de herode ⁊ põtio py
lato legimus.dñi nece eos feciſſe ↄcoꝛdiam
et nune de phariſeis cernimus ⁊ ſaduceis ꝗ
Rer ſe orij ſunt.ſed ad tẽptandũ ieſum paꝛi
mente ↄſentiunt. (Et unꝰex eis ſcꝛiba. le
Siſooctoꝛ acceſſi tẽptãs iefum )cape ĩ ̃ᷣmo
ne:dixit ( Męr̃ ꝙ ẽ mãdatũmagnũ i lege:)
i. pcipuuʒ. Int errogauit tẽptãs nõ ſcire de
ſiderans.nõ ut diſceꝛet ſʒ ut decipet. Unde
Crif. Magiſtrũ uocat. cuius ñ uult eſſe di
ſcipulus. De mãdato magno interrogat qui
nec minimũ obſeruat. Ale eĩ dʒ interꝛogar
de maioꝛi iuſticia.ꝗ iã minoꝛẽ ↄpleuit. hec
Cri̊.ð̊ hoc ãt interrogauit:qꝛ ciꝛca ̊ erãt
opiniones.ꝗdã enĩ dicebãat ſaerificia ⁊ obla
tòes magis placeꝛe deo qᷓ; opera caꝛitatis.
Alij dicebat᷑ pᷣriũ.qð magis ẽ ueꝝ( Et ait ił
li ieſus. Diliges dñʒ deũ tuũ) Ut dicit eriv.
Nõ dicit time.ſʒ dilige. time?e (inquit)ẽ ſer
noꝝ.diligeꝛe filioꝝ. MNõ dixit ẽt cognoſce ſʒ
dilige. Qognoſceꝛe:ĩquit.deũ ꝓpꝛiũ ẽ huma
ne nature. diliger̃ ãt religioſi coꝛdis ⁊ recti.
Diliges: inquã: dũm deu tuũ ex toto corde
tuo i. ex toto ĩtellectu ſine erroꝛe.nt nulluz
T2feſſiõe diuinitatis locũ erroꝛi ꝛelinquas:
7 i tota aia tua. i tota uoluntate ſine orieta
te ⁊ dictione.ut nihil ↄꝛium ei uelis.⁊ ĩ to
ta mente tua.i.tota memoꝛia ſine obliniõe.
mhil reminiſcẽs quominus de do ſentias.⁊
ex tota vtute ſeu fortitudie tua ut uiꝛes tue
⁊ totum poſſe ſibi ſeruiant.⁊ ad ippʒ expẽdã
tur. Uñ Aug. Deũ ex toto corde diligere pᷣci
peꝛis ut oẽs sogit atõnes tuas. æ tota aia. ut
oëm uitâ tuã. ex tota mẽte tua ut oẽʒz intetł
leæetu tuũ ĩ illũ ↄfeꝛas.a qꝰ habes ea que cõ
feꝛs. Nullã uite ñe pꝑtẽ religt que uacare
debeat ⁊ qͥſ locũ daꝛe ut alia re uelit frui:
q qcgd aliõ diligendu uenerit in animũ il

? ſimili legis mandato.

lue ꝛapiatur quo totus dilectionis impetus
currit.Lunc ẽ enim optimus homo.cum to
ta uita ſua ꝑgit i icõmutabile bonũ. Unõ ⁊
Crip. Quid ẽ diligere deù ex toto corde. VUt
cor tuũ nõ ſit iĩnclinatũ ad ullius rei dilectõ
nẽ ãplius q; dei.ꝓ quãta ei ꝑte coꝛ tunuz fue
ꝛit ad aliquã rẽ ꝓ tanta minus ẽ ad deum.
Quid ẽ in tota ania diligeꝛe deum.i.certiſſi
mũ aĩum habere in ueꝛitate. ⁊ firmũ eſſe in
fide.Qui ei cꝛedit apð deu eſſe oẽ bonum ⁊
mhil boni eſſe extaa ipʒʒ.hic ex tota aĩa dili
git deu.qd ẽ ex tota mente diligeꝛe deuʒ.i.
ut oẽs ſenſus tui ꝗ ꝑtinẽt ad mẽtẽ:do uacẽt
Auiꝰ ei intellectus deo miĩſtꝛat cuius ſapiĩa
circa deũ ẽ. cuius cogitatio ea q̃ dei ſt᷑ trac
tat.cuius mẽoꝛia q̃ bona ſunt ꝛecordat tota
mente diligit eum. Hec Criᷣ.F̃ʒ Ber. Toto
coꝛde.i.ſapienter ; ſuggeſtiões dyaboli ne
ſeducamuꝛ tota aĩa dulciteꝛ delectatiões
carnis ne alliciamuꝛ. tota mente foꝛtiter cõ
tra pᷣſſuras mũdi ne oppꝛimamua. eĩ ſe tria
q̃ pᷣcipue retrahunt ab amoꝛe dei.dyabolꝰ.
caro.⁊ mundus.((Et ſubiungit. hoc ẽ maxi
mũ ⁊ pᷣmũ mandatum) Maximũ dignitate.
qꝛ.de maximo.ſ.deo ſiligendo pᷣmũ oꝛdine.

qꝛ pᷣceptu de diligendo deum precedit pre

ceptum de diligèndo ꝓximu.Et uere iſtud

ẽ magis nobi ius ⁊ utilius inteꝛ oĩia manda

ta. In hoc ei oĩa mãdata ĩplẽtf.hoc ẽt man
datu diligẽdi deũ ẽ magnuzg. q;ꝛ madat h̊ lex

naturalis in mente ois creature rationalis

diuinitus ĩdebiliteꝛ expᷣſſa. Maius qꝛ remã

dat.⁊ repetens iteꝑ mandat.h̊ lex moſayca

a deo data.⁊ ꝑ angelos oꝛdinata. Maximũ
ↄfirmat illõ lex euãgelica.p ipᷣʒʒ filium ðᷣi
tradita.Et primũ mandatum intentione iu
bentis.finis em̃ ĩ quolibʒ ea q̃ ad finẽ ſt ĩ in
tẽtõe pᷣcedit. Uñ apłs.finis pᷣcepti ẽ cãitas.

finis nõ teꝛmĩans ł cõſumãs.ad quẽ omne

ceptũ ordinat.⁊ iteꝝ. Plenitudo ẽ dilectõ.
Et pᷣs. Ois ↄſumatõis uidi finẽ. latũ manda
tũ tuũ nimis. Uel pᷣmũ in neceſſitate obsua
tionis. Ad hoc ãt ꝙ iſtud mandatũ poſſit ꝑ.
fecte ĩpleꝛi quattuoꝛ ꝛequiꝛuntuꝛ. Primũ ẽ

diuinoꝝ bñficioꝝ rememoratio.qr em̃ qᷓ hẽ

mus ſiue exteriora ſiue corpꝰ? aĩiam: omia

a deo habemus.iõ opoꝛtet ſibi de omibus qᷓ

habemus ſezuiamus ⁊ eũ coꝛde ꝑfecto dili
gamus. Nimis eĩ igꝛatus eſſet ꝗ cogitans a

licuius beneficiũ eum non diligere t. Secũ

dũ ẽ diuine excellentie conſderatio deus e

nĩ maioꝛ ẽ coꝛde noſtꝛo.⁊ ideo ſi toto corde

⁊ omnibꝰ uiribus ei ſeꝛuiamus adhuc ſuffi
cientes non ſumus nec ſatiſ faciamus. Uñ ĩ

eccleſiaſtico. Slorificate dominum quantũ
poteſtis ſuperualebit adhuc. Maior ẽ eĩ oĩ
laude. Teꝛtiũ ẽ mũdanoꝝꝑ ⁊ oĩz tpaliũ abdi

catio. Magnã ei ſturiã facit deoꝗ aligꝗd ei
adeq̃t. ꝙ fit qñ rs tꝑales ⁊ cõrupt ibiles ſimł
cũ dðo diligimꝰ. Tpil eni aliõ uit ꝙ diliga

e in gra amoe de
gei Find materid
Unu en ẽ pceptum de
cauſalitatis.qy amor /
gei Et iͤ diẽ Aplo. .
gleuit. Quio ci itellig
nerſo dilectio igf i den
grimu.? dllectio ipxim
iis in deü. ac et nutrimt
ldei amoꝛ pximi gignit
mni amoꝛ dei nutrit. Dec
lectio iſeipm: dcedee d
V Mug. Vide us ii
NiRd ddi primu
D Nrda voſ d
pias prpimum dom de
ſtum eſt aute omnen
putandam. qa erga,
Oui t amat hoies.
iuſti ſint: amare öͤbe
ſebet. aut gr iuſt.
dligt pxim. ſcut
Aug An modus dil
m quattuor cauſas
olligaf Drim pn de
oligarndonüſma
lem. ſin tine ded
Porglig. Aumoßm
in honno niͤ
icusk amiclis 1
ſeim ? nwtalin
ed eus. Scdo gig
rimi. ſlota etii
hec ſeu huinſmnot

nloceun geret
rini Eruce iſiu
llus ine ninl⸗
lota iolit, hocet man
nuʒ. Midathler
creature rationalis
ſa. Mainsqereni
Andat blep moſarca
ingta Mapini
gica Nih nmd.
Marun nendde in
Gadzean dafmeſtiin
ga mis deegne cilas.
cüſum 0 ad ane Onſe;
ep. Penitndoe dlecd.
ols udi fne ,aru nant
mütn neceſigte bfin
ſud manaati hoſſit
õ
ememoratio gr em he
fue corpn giam. Oft
zcherter ibice onbul
nust ei de hfeco l
4 ſſerg Coganst

Secunde partis

mus q; eũqꝛ ipſe ſolꝰ ſine ↄſoꝛtio uult poſſi
dere coꝛ nr̃m. Unde dicit Aug.dñe minuſ te
amat ꝙ ꝓpteꝛ te ñ amat.Et hiero. nimis ẽ
amar? cui ñ ſufficit deus.Quartũ ẽ oĩmoda
pctoꝝ uitatio.qꝛ nullꝰpõt deũ diliger̃ ĩ pcto
exiſtẽs.ſ.moꝛtali.iõ dr.nẽo põt duobus dũñiſ
fuire.Uñ ſi ĩ pct᷑o manes:deũ non diligis.ñ
diligit deù ſuꝑbus uł amatoꝛ uane gloꝛie ꝗ
puluerẽ nane glie q̃ nihil ẽ:deo pᷣpoit. Nec
uoluptuoſuſ ꝗ ꝓ momentanea ðlectatõe eũ
deſerit.nec auarus ꝗ ꝓ nũmo uel nihilo eũ
amittit. Deiñ addir Grds dt ſimile ẽ huich
nõ eq̃le:ſed ſimile.qꝛ ẽ de actu ſimili.ſ.de di
lectõe ł õ re ſiti deo.ſ.de hoĩe.ꝗ ad ſimiliti
dinẽ dei factꝰẽ.ſ(diliges ꝓximũ ſicut teipᷣm
Ni.ad id ad ꝙ teipʒ. ſ.ad iuſticiã ⁊ ſalutẽ ad
gram in pñti.⁊ głiaz ĩ futuꝛo.⁊ ad eãdẽ bea

titudinẽ ad q; diligis te. Uñ li ſiẽ ñ denotat

equalitatẽ gradꝰ.qꝛ pᷣmo ⁊ plłꝰ tenetuꝛ hõ ſe
diligere q́; ꝓximũ ceteris paribꝰ. ſed önotat
ſil itudinẽ bõi optati.ut uelit ꝓximũ ſicut ſe
eſſe in gr̃a ⁊ amoꝛe dei.Et cuᷣ qr̃ ̃ʒ.nõ ẽ ox
do niſi q;tũ ad materiã q̃ ẽ deus ⁊ ꝓpximus.
Unũ em̃ ẽ pᷣceptum de dilectõe.ul ẽt ẽ ordo
cauſalitatis.qr amor ꝓximi cauſat ex amor
dei.Et iõ diẽ̃ Apłs.ꝗ diligit ꝓximũ:legẽ im
pleuit. Quia cã ĩtelligit i cauſato.⁊ nõ econ
ueꝛſo Dilectio igr̃ ĩ deun:origo ẽ dilectõis in
ꝓximũ.⁊ ðdilectio ĩ pximũ.cognitio ẽ oilectõ
nis in deu.ac ẽt nutrimtũ. Unñ Greg. ꝑ amo
2c̃ dei amoꝛ ꝓximi gignitur. ⁊ ꝑ amorẽ proxi
mi amoꝛ ðᷣei nutrit᷑. Hec Greg.Et ſimilit᷑ dĩ
lectio ĩ ſeipᷣm:pᷣcedeꝛe dʒ dilectõnũ iĩ ꝓximũ
Vñ Aug. Uide pᷣus ſi ia noſti diligere teipᷣm
⁊ ↄmitto tibi ꝓximũ quẽ diligas ſicẽ teipᷣin.
Si at nondũ noſti diligere te:timeo ne deci
pias ꝓpximum ſicut te. Et iterum. Manife
ſtum eſt autẽ omnem hoĩem ꝓximũ eſſe de
putandam.qꝛ erga neminẽ oꝑpandũ ẽ maluʒ
Qui ãt amat hoies.aut qꝛ iuſti ſunt.aut ut

iuſti ſint:amare ðbet.Sic eĩ ⁊ ſeipᷣm amar

debet.aut qꝛ iuſtꝰẽ. aut ut iuſtus it. Sic eĩ
diligit pximũ.ſicut ſeipᷣm ſine ullo ꝑiculo.h̊
Aug. Un modus diligendi ꝓpximũ attẽdituz⸗
fim quattuor cauſas. Primo ſᷣ̃m finalẽ.ſ.ut
viligat pximꝰ ꝑꝑ deũ.Scðo ſᷣm mãalẽ. ſ. ut
diligatuꝛ bonũ n malum. Tercio ᷣm foꝛma
lem.ſ.ut ordine debito citra deuz ⁊ ſupꝛa tẽ
poꝛalia.Quaꝛto ſᷣm efficiẽtem ſiue mouẽtẽ
qꝛ ut homo.nõ qr pr̃ tm̃ uel filius nel dome
ſticus h amicus.⁊ his modis ðʒ hõ diligere
ſeipᷣm ⁊ nota (ᷣm Aug.)ꝙ pꝛimo diligenduſ
ẽ deus.Scðõo aia propria.Cercio anima ꝓ
ximi. Nota etiã ꝙ amoꝛ proximi falſus eſt ꝑ
hec ſeu huinſmõi uidelz ſi ipedit amorẽ di.
Si aliꝗd fiat ꝑpꝛopteꝛ amorẽ ꝓximi.ꝙ ſit cõ
tra amoꝛẽ ði. Si aliꝗs diſſimulat in eo queʒ
diligit pluſquam in eo quem non diligit ſic.
Si aliquid ĩ eo placeat ꝙ ĩ alijs diſpliceat.
Si pacienter non ſuſtinet ꝙ aliũ ſicut ſe uł

1

Lapitulũ.xxxvj.

pꝓldiligat.⁊ infert(in his duobus.ſ.manda
tis )dilectõiſ(tota lex pẽdet ⁊ ꝓphete )qꝛ to
Cꝰdecalogus ⁊ monitiones ſiue ↄminationeſ
HB finẽ habẽt.hoc em̃ ut caꝛitas ĩtroducatuzꝛ
intendunt. Tota quippe ſcriptura legis ⁊ ꝓ
pbhetaꝝ ad dilectom dei proximi ordinat
Acquid eĩ pᷣceptũ ẽ ĩ lege ⁊ prophetis hoc fi
ne preceptũ ẽ. ut deus ⁊ proximus diligatur
ꝓpteꝛ hec omnia mandata ⁊ ſcꝛipta legis
2 pꝛophetaꝛum non ſunt niſi quedã explica
tiones iſtoꝝ duorũ mandatoꝝ.qꝛ omnia ad
h duo ſunt oꝛdinata. Itẽ om̃ia pꝛecepta ad
hec duo r̃feruntuꝛ.pᷣmũ ei pꝛeceptũ.ſ.dilec
tõis dei ambit ⁊ implet omia màdata pꝛime
tabule. q; in ea ↄtinẽt tria mandata ð dilec
cõe dei.q ſcripta erant in una tabula.⁊ ſ̃m
pceptũ.ſ.dilectionis proximi.ambit ⁊ ĩplet
oĩa mandata ſcõe tabule.qꝛ in ea ↄtinentuꝛ
ſeptẽ alia mandata de dilectõe ꝓximi.q̃ ĩ ſe
cuda tabula erãt ſcripta. Nã ꝗ deuʒz diligit:
idola ſpernit.ði nom ĩ uanũ ñ aſſumit ⁊ diẽ
ſabbati ſanctificat.⁊ ꝗꝓximũ ſuum diligit:
honorat pr̃em ⁊ mr̃em.ñ occidit.ñ furat᷑.ñ
mec hat᷑.nec falſũ teſtimoniũ dicit.nec uxo
rẽ ꝓximi uel aliã rem eius concupiſcit. Nã
Fʒ Cri. Sicut odiũ facer̃ ſuggeꝛit om̃e ma
Lum.ſic dilectio om̃e bonuz. In tribus ãt di

lectio dei extẽdit᷑. ut om̃es cogitatões.om̃eſ
affectões.⁊ oĩs ratio humana qᷓ intelligimꝰ

⁊ diſcernimus in deũ referantuꝛ.⁊ diuinis ĩ
bus occupent᷑.ut nihil r̃maneat in bomine
ꝙ ũ diuine dilectõi ſubdatiꝛ. Iteʒ duo ſunt

erga ꝓximi dilectöem ſeruãda.ut ⁊ bñficij ĩ

pẽeſione faueat τ ułla malitis ledat᷑. unũ af
firmatinũ de quo Mattheus ſeptio. Quecũ
q; ſcilicet licita.decentia.expedientia uultiſ

ſcilicet uoluntate rationali rõne diſtinguen

te inteꝛ debita ⁊ indebita. ut fſacidàt ł dimit
tant coꝛde.oꝛe.opere.uobis uel ꝓ uobis ho
mines inquantuz homines non bꝛuta. uos
facite illis in ſimili caſu uolũtate.ope ⁊ ple
no affectu. Secundum hanc regulaà dilectõ
pꝓroximi cauſat ⁊ efficit ĩperando omniſ mo
tus omniũ uirtutũ tendentes ad proximum
interiores ⁊ exteriores. Aliud negatiuum ðᷣ
quo Thobie. Quõò ab alio oderis rationabi
lit᷑ fieri tibi.corde.ore opere.nide ne alij fe
ceriſ uolunt ate. uel opere.affectu uł effectu
Secundu hanc r̃gula dilectio proximi cau
ſaliteꝛ repᷣmit ⁊ cohibet oẽs motus ⁊ actus
uitioꝝ reipectu eius.Lzʒ igit᷑ divſa ſint pᷣcep
ta.qbꝰaut utiliteꝛ q̃ appetẽda ſuũt: cupimus
aut q uitada ſunt:utiliteꝛ pcauemꝰ.unuʒ tñ
ſum i radice caritatis.qꝛ omnia in dilectõe
dei ⁊ ꝓximi facere öbemꝰ. Recte itaq; dicit
legẽ ⁊ pphas referri ad duo madata caꝛitat᷑
qꝛ ex hac depẽdẽt ⁊ ibi finẽ hnñt.QO cãitas
gula ordis electoꝝ.lex univſalis uniueſos li
gãs.uiri uirtutũ.canõ canonũ.lex legu. nõ
ↄſtitutio ppłi:ſʒ pᷣncipis placitu.ſactio regit

De ſcꝛibis ⁊ ph riſeis ĩ doetrĩa

regũ.quam non ſolum edidit uel ↄdidit iu
bendo.izg ⁊? edixit ? ꝓmulgauit pſonalit do
cẽdo ⁊ adiplẽdo f̃uado. Ecce lex dñi cõuer
tẽs aĩas.mr̃ ⁊ origo legũ diuiaꝝ magiſtza ⁊
dna huanaꝝ ꝛõnabiliũ ⁊ equaꝝ. hoſtis ⁊ ini
mica iniquaꝝ. Cuius obſeruantia ꝑ gr̃am ĩ
hac uita initiat᷑.⁊ ↄtinuata uſq; ad morteʒz
in alia ↄſumat᷑.Et qꝛ (ut ait Cri) Judei e
ſtimãtes xpᷣm hoĩiem puꝝ eẽ.tẽptabãt eũ ne
q; tẽptaſſent ſi dei filiũ credidiſſent iõ uolẽs
xpᷣs eis oñdere.qꝛ deus eꝛat talẽ iteꝛrogatõ
nẽ eis ꝓpoſuit. ut ipᷣa ĩterrogatio eis oſtẽde
ꝛet quis eſſʒ.Quia.n.ad paſſiõem uẽturus
erat: opiniõez flam iudeoꝝ coꝛꝛigit.qui xpᷣʒ
filiũ dauid ñ dñm eius eſſe dicebant.Et ( ut
dixit Piero.)palam eis de ſe lequitur.ut in
excuſabiles ñint. ¶ Cõgꝛegatis eꝛgo phariſe
is qui ad temptanduʒ uenerant (inteꝛoga
uit eos ieſus) Quaſi eis diceret. hucuſq; qõ

nibus ueſtꝛis ſatiſfeci rpᷣus ẽ ut ĩ aliquo reſ

pondeatis mihi. Interrogat g de illo quem
credebant eſie uentuꝝ.q; pñ ẽ credere nole
bant cuius filius debeat eſſe:dicẽs.(¶ Quid
uobis ur̃ de xpᷣo)).i.meſſia in ꝓmiſſo quẽ uẽ
tuꝝ creditis(cuius filiꝰ eſt).Dupliciter eꝛ
rant iudei caca xpᷣm. Pꝛimo quidẽ ciꝛca ꝑ
ſonam. non enim credunt eum fuiſſe xpᷣm ꝗ
uenit in mundũ natum ex vgie. ſʒ adhuc ex
pectant eum. Itẽ errant circa eius naturã:

qꝛ nõ cꝛedunt ẽt quez expectant eſſe deum

ſiʒ puꝑꝝ hoĩeʒ.de iſto ̃o error̃ eos ĩteꝛꝛogat
cuiꝰ filiꝰ ſit.⁊ hoc ideo forte querit.q;ꝛ ex qꝰ
totam legem dixeꝛat ad duo mandata dilec
tionis tãq; artificioſus legiſlator. uult oñde
re xpᷣs hec duo mandata reduci in unum di
ligibile ꝙ ẽ xpᷣs.Nihil ei diligit᷑ ãqᷓ; deus ⁊
ꝓximus.niſi ipe xpᷣs.(Dicunt ei dauid) Se
cundũ illud pᷣſ.De fꝛuctu uẽtꝛis tni ponã ſu
peꝛ ſedem tuam. ꝛedebant illum foꝛe puꝛũ
hoĩem de geneꝛe dauid. Unde dicũt dauid
ſolum.ſ.diuinitatẽ negãdo.(Ait illis)argu
endo in qriũ.(Quũo g)ſi xpᷣs ẽ puꝛus hõ.ut
uos creditis (dauid) cui occulta ſapiĩe diui
ne mãaifeſtata ſt᷑(ĩ ſpu)ſ.ſancto ⁊ ꝓphetico
nõ de corde ſuo ꝓprio((uocat eũ dnñm ſuũ)
ꝓꝙ non liceꝛet ſi eſſet filius eius dicẽs(Dixit
uns dũo meo)i. pater filio. Ipi aũt ſic expo
nnnt.dixit dñns creatoꝛ celi ⁊ teꝛre.dño meo
i. meſſie. Qõ eꝛgo iſte meſſias non ſit purꝰ

homo ꝓbat tripliciter ex h̊ bo. Prĩo ex eo

ꝙ dauid uocat eum dñm.⁊ hoc ſic nullꝰ pa
teꝛ filium qui tꝛahit naturam ſuaʒ ab ipᷣo te
ſtatur dominum ſuum. ſed dauid ſpiꝛituſãc
to inſpuatus teſtatuꝛ dominum ſuum xpᷣum
& n ſolum hʒ nãm quã traxit ab ipᷣo.ſʒ altio
rem ſᷣm quã qr̃ qñs eius.ſ.diuinã.qꝛ non eſt
homo fllius ⁊ dũs alteꝛius ſᷣm eandẽ nãm.
eꝛgo eſt alia natura fſʒ quã ẽ filius.⁊ hec ẽ
humana alia p᷑ʒʒ quã ẽ dũs.⁊ hec ẽ diuina.
fſo ꝓbatua idem ſic qñ dauid ̊ dixit. nõduʒ

audiẽdis:ſʒ ñ in uita umtandis.

meſſias hõ eꝛat.quo g dũs eius erat q nõdũ
eꝛat.⁊ ꝗ ñ ante ei ſ poſt extitit.g oʒ poneĩ
aliam nam f̃ʒ quã ante eu erat. Tertio ꝓba
tuꝛ idẽ ex hoc ꝙ ſeqtur ſede a dextris meis
ĩpoſſibile eĩ ẽ puꝑ hoĩem ſedere a dextris dði
dicat g dauid. dixit dñs.ſ.deus pr̃ dũo meo
i. xpᷣo filio ſuo.cuius diceꝛe ẽ equalẽ ſibi fi
lium generare.g dño meo.ñ ſᷣ̃m ꝙ tpꝛalꝛ hõ
factus ẽ.ſed ſᷣm ꝙ patris eternus filius(ſeðᷣ
quiete ꝛegni potitus(a dextꝛis meis) i.in
eqlit ate mea ſᷣm ꝙ deus.uel in potioꝛibus
bonis ſᷣm ꝙ hõ.qꝛ ut ſic in głia pᷣeſt angelis
donec ponã incluſiue.ñ ꝙ poſtea non ſebeat
qꝛ ſemꝑ ſedebit inimicos tuos ⁊ inobedien
tes tibi ſcabellũ pedũ tuoꝝ.i.donec homieſ
rebelles tibi ſubiugauero uel bona ⁊ uolun
taria ſubiectione.ſ.ut credant te ueꝝ deum
⁊ hoĩem ſponte.uel coacta ſubiectione.ut ĩ
die iudicij puniãtuꝛ ⁊ credant inuite ita ut
uelint nolĩt ſubiecti ſunt tibi ſicut ſcabellũ
pedibꝰ ẽ ſubiectũ. Pec eĩ ſubiectio ↄplebit᷑
ĩ iudicio.qñ oĩa ꝑfecte ſubijcientuꝛ homini
xpᷣo.(ſi ̊ dauid uocat eũ dũm) m ueꝛitatẽ
(quo filiꝰ eius eſt).ſ.tm̃ cum filius ppaga
tõem ſubiectus ſit pr̃i.?⁊ maximè pſᷣm ↄſuetu
dinem pruʒ antiquoꝝ. Potius enĩ pazentes
ſunt ⁊ dicunt dini filioꝝ qᷓ; filij dñi pentum.
filius eĩ dʒ eſſe ſubiectꝰ pr̃i.⁊ ñ dñari:Qua
ſi diceꝛet. Cum ſᷣ̃ᷣm nãm humanã ſit filiꝰ da
uid ⁊ ꝑ ↄſequẽs eo ĩfeꝛioꝛ.oʒ poneꝛe ĩ eo ali
am nam p qᷓ; ſit qñs eius.⁊ eo ſuperiõ ⁊ hec
ẽ diuina.g in xpᷣo ſt due nature.ſ.diuina ⁊
huana. Eſt itaq; filiꝰdauid ⁊ dñſ.ſʒ filiꝰiquã
tũ hõ.qñs inquãtũ ðᷣus.⁊ ſic ꝛeſtat ꝙ xps eſt
hõ ⁊ ðus. Nõ g̊ᷓ eꝛabant nec repᷣhenduntur
qꝛ xpᷣm filiu dauid dicunt.ſʒ qꝛ ipᷣu puꝝ ho
minẽ ⁊ nõ dði filium credunt.xpᷣs aũt non tm̃
ðõ.ſʒ ⁊ ðᷣi filium ſe eſſe pbauit.⁊ peꝛ aucto
ritatem ðð eos conuicit. (Et nemo poterat
ei ꝛñdere uerbum) qꝛ non poterant ſcriptu
ram negare.⁊ irrefragabile erat argumtuʒ
(neq; auſus fuit quiſqᷓ; ex illa die eũ am
plius interꝛogar̃ qꝛ plane teſtimonio ⁊ rõe
erant ↄuicti. Unð HPieꝛo. Jõ ↄfutati ſᷣmoni
bus ultra nõ ĩteꝛrogãt.ſʒ aptiſſime ↄpᷣhẽſuʒ
ꝛomane tꝛadunt poteſtati. Ex quo intelligi
mus uenena ĩuidie poſſe quidem ſuꝑare.ſed
difficile poſſe geſcere.

Oratio.
Omine ðᷣus ſanctificator meus.miſi
dD i mihi legẽ tuazʒ: ut toto coꝛde.tua
„aiga. tota mente ⁊ ex omibus uiribus
meis te diligã.ſʒ nec q̊ ualeo niſi tu dedeꝛis
mihi cuiꝰ eſt omne donũ bonum ⁊ omne da
tum optimũ. Jubes te diligi. a quõ iubes
⁊ iube qð uis.da etiam mihi diligeꝛe pꝛoxi
mum ſicut meipſum.ut hic gꝛatiaz ⁊ ibi glo
riam conſequamuꝛ in idipſum. Da inſuꝑ

mihi bone ieſu ut te chꝛiſtã nobis miſſum
deum ⁊ hominem corde credam. oꝛe confi

icit (iux cathec i non
rſ⸗ Paichii ſederů
1pbariſei) Ca thecha do
nn ſeger ſupꝛa catheci
ao docutt morſes. Ubic
nes t pauci ſaceotes. mu⸗
noye Uidete g guo ſedes
thecha fac ſacerdote: ſz ſ
föͤloc' ſanctiſicat boiez
nis dos ſed: ds ſi⸗
docèdd male wd
best (ddemmare O ar
Pe aligs dicat ain p
3d agendu qr ma'e d
it occaſionẽ. cum ſud⸗
thedri peꝛtientia qr
ach neſtraz utilitate
te)opere i doctrini.
h ſec üla mofſit̃
Aeniunt. ? que a uer
neqdiuinis repugni
myia ait)qne cor⸗
faciunt uide modüͤen
dant legidiet iimi
go legs eſſe h ni,
platis 7 doctortdeb.
obedientie exdidenn
uunt 3 dei ſi had⸗
diu tolerit in offic

dauid. qui
.⸗qui uener
malu 7 3 deo ad

orlvs eni paeenes
ljof emm.
i, tei diri Qus
ummani ſt fili da
;onme iebali
eo ſupenit her
iature. .diuing
2 Cſſ gfitieni
ceſtan pheen
Nt Nehdendornut
Gih dad
unn P in doni
Pau1 per aultd
(Etrenopotern
ponpoterant ſcyiptt
gabile erat arumn;
ſ̃ er la cie ci an
laneteſtimonio? tde
2o. 5fulgti ßnoſt
ſz agiſime oheſtz
ti⸗Er guo imelig
ſe guden iuere ſe

Secunde partis

teaꝛ.⁊ opeꝛe conteſteꝛ.ut tibi nunc ſubiectꝰ
ne tecum gaudeam ſine fine. Amen.
De ſcribis ⁊ phariſeis ĩ doctria audiendiſ

ſed non in uita imitandis. Aa. xxxvij⸗

c Onfutatis ãt ⁊ tacentibꝰ ſcribis ⁊
pbariſeis:ꝗ doloſe interrogabant
IAAñnqʒ ut tẽptałẽt eũ.ne plebs ⁊ alij
idonei ſiñ pane doctꝛine euaneſce
rẽt.locutꝰ ẽ dñs eadẽ feria tercia ad tuꝛbas
ſ.ad ſimplices ⁊ ĩpfectos.⁊ ad diſcipłos ſu
os magiſ doctos ⁊ ipfectos. Uñ cri. Poſtq;ᷓ
dñs ſaceꝛdotes rñſiõe ꝓſtrauit ⁊ ĩcoꝛrigibilẽ
ↄditionẽ eoꝝ.oñdit.ſic ⁊ clerici ſi malefece
rit: inemendabiles ſunt layci vo delinqntes
facile emendãt᷑.tunc conueꝛtit ſermonẽ aðdᷣ
ppłm. Infructuoſũ nãq; ẽ vᷣbũ.in quo ſic al
teꝛ ↄfunditur ut alter ñ erudiatur. Cocutus
ẽ g ad eos inſtruẽs ⁊ docẽs ſcribaꝝ ⁊ phari
ſeoꝝ doctrinã audiendã.ſʒ eoꝝ uitã non imi
tandã ⁊ nihilominꝰhortans eos ſubiici illis
ppꝑ ſacerdotij ⁊ noĩs dignitatem. nõ opera ſʒ
doctrinã ↄſiderantes. multaq; eoꝝ crimina
enumeꝛans ⁊ alioſ ab eis dehoꝛtans. Unde
dicit(ſuꝑ cathedrã movſi)i.auctoritate do
cendi ⁊ iudicãdi(ſederũt)).ſ.ĩdigne ( ſcꝛibe
⁊2 phariſei) Cathedza doctoruzʒ ẽ.⁊ iõ dicun
tuꝛ ſeder̃ ſupꝛa cathedrã moyſi qui docent
qð docuit moyſes. Ubi criᷣ. Multi ſaceꝛdo
tes ⁊ pauci ſacẽdotes.multi in noĩe ⁊ pauci
in oge Uidete g quũo ſedeatis ſuꝑ eã.qꝛ ñ ca
thedꝛa fac ſacerdotẽ: ſʒ ſaceꝛdos cathedꝛã.
Nõ locꝰ ſanctificat hoĩeʒ ſʒ hõ locũ.Nõ om
nis ſacdos ſẽtꝰẽ:ſʒ oĩs ſẽtꝰſaceꝛdos.Bñ ꝗqdẽ
docẽdo ⁊ male uiuẽdo deũ inſtruis qũo te ʒᷣ
beat cõdemnare. Ut autem dicit ideʒ crivᷣ.
Ne aligꝗs dicat qm̃ ꝑꝑ hoc deſidioꝛ factuſ ſũ
ad agendũ.qr malꝰe doctoꝛ.idðᷣo hanc ðſtru
it occaſionẽ.cum ſubdit (Om̃ia)eꝛgo ad ca
thedrã peꝛtientia(quecuq; dixerĩt uobiſ)i.
ad neſtraz utilitatẽ (ſeruate Icorde ( ⁊ faci
te opere.i.doctrinã.nõ tñ ſimpliciter q̃cun
q; ied illa m oyſi tm̃ q̃ cat hedre doctrineq;
ↄueniunt.⁊ que a uera fide non diſcrepant.
neq; diuinis repugnãt mãdatis. Unde criv.
Omnia ( ait)que coꝛꝛigunt mores ⁊ melioꝛẽ

faciunt uite modũ.et noui teſtamenti ↄcor

dant legibꝰet ñ dimittunt de ꝛeliquo ſub iu
go legis eſſe.h̊ cri.Ex quo patet ꝙ ẽt mab
platis ⁊ doctoribꝰ bona docẽtibus:ẽ honor
obedientie exhibendꝰ.niſi in his q̃ mãifeſte

ſunt õj deũ.⁊ ſt᷑ habendi in reuerentia quazʒ

diu tolerãt᷑ in officio ſuo.ꝙ patet ꝑ exẽpluzʒ
dauid. qui uenerabatua ſaulẽ. licet ſciret eũ
malũ ⁊ a deo ꝛeprobatum.⁊ ꝑ hoc auditoꝛi
bus tollituꝛ excuſatio non bene agendi.nazʒ
obediendo malis prelatis ⁊ doctoribus:deꝰ
in eis honoratuꝛ. cuius peꝛſonã gerunt. non
enim ſua ſed que dei ſunt:dicunt.(ſecundũ
vo opera eoꝛuz) que pꝛeteꝛ id qð opoꝛtet ne

Capitulũ,xxxvij.

quiteꝛ faciunt (nolite faceꝛe.)quia non ſũt
imitandi in malis ſed tantum in bonis. Ubi
cripᷣ.ſi bene uixerint:eoꝛuʒ eſt lucium.iſi be
ne docnerint ueſtrũ. Accipite ergo quod ue
ſtrum eſt. ⁊ nolite diſcutere quod alienuz ẽ
hec Cꝛiſoſtomus. Dicunt enĩ ⁊ non faciunt
ꝗa nita doctrine non ↄcordat. Dicebant ei
bñ uiuere ᷣm legis pᷣcepta.⁊ ipſi ꝑ pᷣuarica
tõem legis male uiuebãt.contꝛa quos dicit
Aug. Bene docere ⁊ male uiueꝛe nõ ẽ aliud
qᷓ; ſe ſua ling dãnare.de talibꝰenĩ qui dicũt
⁊ ñ faciüt.pt᷑ dici illud geneſ. Uox ꝗdẽ nox
iacob ẽ. manꝰ ãt man eſau. Ubi Eripᷣ. Ma
xĩe accuſatõe dignꝰ ẽ.ꝗ doctꝛine auẽteʒ hũi
legẽ tꝛãſgꝛedituꝛ primo ꝗqdẽ qꝛ pᷣuaꝛicat q a
lios corrigere debet deinde qꝛ peccans ma
iori pena dignus ẽ propteꝛ honorẽ.tertio qꝛ
ꝓlłꝰ corrũpit uelut ĩ oꝛdine doctoris peccãs
Alligant ãt onera) ſ.ſuaꝝ tꝛaditõnũ ⁊ legũ
ut ſit quaſi faſcis importabiliſ. Uñ ſubdit¶
Guia) ;tũ ad affectũ.(⁊ ĩportabilia )quan
tum ad effectum.)⁊ imponunt in humeros
hoĩm) ñ ĩ ſuos ꝑ coactõem obrᷣuãtie pᷣceꝑto
rũ.qr ſupra legis pᷣcepta ↄſtituer̃t ex ſuiſ tꝛa
ditõibus multa:q̃ erat ſubditiſ guia ⁊ ĩpõta
bilia(Rigito ãt ſuo)i.leui motu ł tactu¶ no
lut ea mouer̃ ⁊ tangere.Ecce q̃liteꝛ eoꝝ re
pᷣhenſionẽ agguat.ñ em̃ dixit.ñ pñt.ſʒ nolũt
nec dicit pleno oꝑe ⁊ manu.ſed digito ⁊ mo
dico tactu.nec dixit poꝛtar̃: ſʒ mouer̃.i.neq;

pꝓpe fieꝛi neq; tangere.qꝛ modicũ conatũ ad

agẽdũ talia nolebãt apponere.⁊ nec mĩoꝛa
eoꝝ q̃ ipſi pᷣcipiebant: nolebãt oꝑe adipler.
Ubi Cripᷣ. Scðõm ↄſeq̃ntiã ãt tales ſũt ẽt ſa
cerdoteſ ꝗ oẽz iuſticiã ppło mãdat.⁊ ippᷣi nec
modicã ſeruãt.uidelicz nõ ut faciẽdo ſint iu
ſti.ſʒ ut dicẽdo iuſti. Tales ſt᷑ ⁊ g gue põdꝰ
uenientibꝰad pnĩazʒ ĩponũt.ipᷣi aut᷑ nec mini
mũ faciũt.Et ſic du pena pᷣſentis penitentie
fugituꝛ:ↄtempnit᷑ pena futuri iuditij. Si eĩ
faſcẽ ſuꝑ humeros adoleſcentis quez ñ põt
baiulaꝛe:poſueꝛis.neceſſe hʒ ut aut faſcẽ r̃i
itiat aut ſub pondere ↄfringat᷑.ſic ⁊ hoĩ cui
graue pondus penitẽtie iponis.neceſſe ẽ ut
aut penitentiã tuam reijtiat.aut ſuſcipiens
dum feꝛe non poteſt:ſcandalizetuꝛ.⁊æ ãpliꝰ
peccet.deinde ⁊ſi ezamus modicã pnĩam ĩ
ponentes.nonne meliꝰ eſt ppꝑ miſericordiaʒ
dare rõnem.qᷓ; ppteꝛ crudelitatẽ. Ubi pateꝛ
familias laꝛgus ẽ diſpenſatoꝛ nõ debʒ eẽ te
nax miſteꝛ.ſi deus benignus. ut ꝗd ſacerdoſ
E auſteꝛus: Uis appaꝛeꝛe ſanctus circa tuaz
uitam eſto auſterus.Circa alioꝛũ autem be
nignꝰ Audiant te homines parua mandan
tem. uide autem grandia facientem. Tabł
eſt autem ſacerdos qui ſibi indulget ⁊ alios
exigit.quemadmodũ malꝰ deſcriptoꝛ tribu
ti ĩ ciuitate.ꝗ ſe ꝛeleuat ⁊ oneꝛat ĩponẽtes.
Et iteꝝ. In quo duplicẽ eorum malitiaz on
dit.unã ꝗqdẽ ĩ B.qð ſine uenia expetũt a ſub

De ſcꝛibis ⁊ phariſeis ĩ doetrĩa

iectis ſũmã diligẽtiã uite. Aliã vo ĩ ̊ ꝙ ſibi
ipᷣis multã ↄcedũt licẽtiã. Oportet at bonuzʒ
pncipẽ eõrio ſe br̃e.ĩ his ꝗdẽ qͥ eᷣm ſeipʒʒ ſt᷑
gꝛauẽ iudicẽ eſſe.in ſubiectis ãt manſuetũ.
Pec Crip. Imponẽdo g modicã pniaʒ. meli
us ẽ aias mittere ĩ purgatoꝛiũ qᷓ; ĩ infeꝛnuʒ.
ſiʒ tñ ĩ quibꝰ tenẽt᷑ ſaltẽ ẽ eis ĩnoteſcẽdum.
Isgitur (ut ait Piero.)hoc generalłꝛ dicitur
aduerſus oẽs magiſtꝛos ꝗ gandia iubent ⁊
minõa nõ faciũt. Hec ẽ at qdã cã ñ modica
que hodie mouet ſubditos S maiores ⁊ pᷣla
tos.qꝛ dicũt ⁊ ñ faciũt. Imponũt onẽea alijs
⁊ ea digito non tangũt. Daꝝ taliũ vba apð
ſubditos ꝓficiunt qñ in eis non uident᷑ q̃ do
cent ⁊ pᷣcipiunt.Quicũq; g ꝓximoꝝ aĩabus
utilis eſſe deſiderat.ſtudeat pᷣmus ĩ ſe hr̃e
quicquid alios docturus eſt: alioquin parũ
ꝓficiet.Nã eius vᷣbum ĩefficax erit:niſi pꝛi⸗
hoĩes ĩ eo ↄperiãt eſſe ea q̃ docet ex pᷣmiſſiſ
patet ꝙ ille qui legem aliquam conſtituit.
licet non ſit ſubditus legi q;dtum ad hoc ꝙ ꝑ
hoĩem puniatuꝛ.ſi Zrium fecerit:tamẽ obli
gatus ẽ ad legẽ ĩplendã.⁊ gꝛauius puniet᷑a
deo ſi fecerit ↄriũ.qꝛ tranſgꝛeſſio eius ẽ gra
uior ꝑꝑ ſcãdalũ. Popter qoð dicit ſapiẽs pa
tere legẽ quã tuleris:⁊ ut alibi dr̃ ꝙ quiſꝗs
iuris ĩ altero ſtatuit.ipᷣe eodẽ uti dʒ. Patet
G ex pꝛedictis ꝙ illi qui ſtatum eccleſie ĩ ge
neꝛali.ſeu aliquẽ ſtatũ eiꝰ ſpali ꝛegũt ⁊ ſub
ditos onerãt gꝛauibus ſtatutis. ſine magna
⁊ euidenti neceſſitate abutũt᷑ ſua poteſtate
ſicut faciebant phariſei ⁊ ſcribe. Pꝛelatoꝛũ
enim tot ſunt inhumane ſententie ⁊ manda
ta.linguaq; uetita:ꝙ uix poſſit aliquis tran
ſire peꝛ huius mundi umbꝛam.quin incidat
in peccatũ ⁊ offenſam. Uñ ait Aug.loquens
de religione xpᷣiana. Ipᷣam religiòeʒ nr̃am

quã dñs noſter ieſus xpᷣs ĩ pauciſſimis ſacra

mentoꝝ celebꝛa õibꝰ uoluit eſſe libeꝛam.ꝗ
dam ſeruilibus pᷣmunt᷑ oneꝛibus: adeo: ut
tollerabilior ſit condirio iudeoꝛum.qui non
humanis pᷣſumptionibus ſed diuinis ſubici
untur inſtitutis.deinde vᷣm crip.poſtq; dñs
argueꝛat ſcꝛibas ⁊ phariſeos cꝛuõlitatis ne

gligentie ⁊ ↄſequent᷑ arguit eos inanis glo

rie.que fecit eos a deo recedere:⁊ ꝑp quazʒ
non poſſunt xpᷣo cꝛedeꝛe.unde ſubdit.(¶ Om
nia uero opeꝛa ſua faciunt(ea.ſ.imentione
⁊ eo fine Jut uideantuꝛ ab hominibus)⁊ ſic
habeant gloꝛiam inter hoĩes.i.ꝑꝑ głiam hu
manã:qꝛ uideri ĩ bonis pꝛopter gloriam di
uinã nõ ẽ malũ ſʒ magis meꝛitoꝛiũ non aũt
põt credeꝛe xpᷣo celeſtia pꝛedicanti.qui glo
ꝛiam terrenam querit ⁊ eam celeſtibus pꝛe
ponit. Mon ſolum ergo deſides.⁊ miſſi erãt
ad bene operandum. ſeð ẽt uanegloꝛioſi.⁊ ĩ
ſuis operibus laudem appetentes hominuʒ
ut eſſent in ꝛeueꝛentia ⁊ honoꝛe apud ppłʒ.
Tales ãt nullã mercedẽ de operibus ſuis ꝛe
cipiunt.quia non ſtudent ut deus glorifice

audiẽdis:ſʒ ñ in uita imitandis.

tur ſed ut ipᷣi in his q̃ͥ agunt landentur ⁊? e
munerent᷑.Et ideo non ſolü nuilã merced&
ſed etiam penam recipiũt.qui de bono ma
lũ faciunt. Unde cꝛiſ Quemadmodum uer
mis de ligno naſcitur.⁊ lignum a uerme cõ
ſumitur.⁊ tinea de ueſte a qua coꝛoditur:
ſic dyabolus inſidiatur ⁊ occaſionez querit
ut qui cogere hominem ad malum non põt
ſtudeat ut ex bonis operibus malum minaniſ
gloꝛie naſcatuꝛ.⁊ ꝙ bonũ eꝛat ex inani glo
ria ſit malũ. Igitur (ut ait PHieꝛo.)ꝗeũq; ita
facit qdlibet ut uideat᷑ ab hominibꝰ ſcribaæ
ẽ ⁊ phariſeus.Deinde ꝙ dñs generalłr dixe
ꝛat.ſ.opera ſua faciunt ut uideantur:conſe
quenter in paꝛtes diuidit:dicens (Dilatant
enim philacteria ſua ⁊ magnificat fimbꝛiaſ
⁊ uolu t ambulare in ſtolis)circa hec ſᷣm
Piero.ẽ ſciendum ꝙ dũs cum dediſſet man
data legis per moyſẽ.ad extremuʒz intulit:
dicens.ligabis ea in manu tua.⁊ eꝛunt ſem
per ante oculos tuos.Et eſt ſenſus. Pꝛecep
ta mea ſint tibi ſemꝑ in oꝑe ſemꝑ in medita
tione:ſint in manu tua ut oꝑe ↄpleãt᷑:⁊ ſint
ante oculos tuos ut die ac nocte mediteris
in eis quia ſpualꝛ manuſ ẽ intelligenda oꝑpa
tio:⁊ ocuł iugis meditatio.Sʒ hec phariſei
male ĩteꝛpᷣtantes ſcribebant in mẽbꝛanis ⁊
cartis decalogũ mopſi.i.decẽ legis vᷣba ſiue
pᷣcepta cõplicanteſq; ea ⁊ q̃ſ coronã ca piti

faciẽtes ligabãt ĩ fꝛõte.ut ſꝑ añ oculos mo

ueꝛẽt.Et ſilr ĩ ſiniſtro bꝛachio ciroligabãt
ut ſꝑ ĩ mãu haberẽt.Et dilatabãt haſ mbꝛa
nas.i.eas latioꝛes faciebant ⁊ decalogũ in
eis de groſſiõi litteꝛa ſcribebãt.Et hec oĩa

faciebant in ſignum religionis.ut ꝑ bec reli

gioſi apparerent.⁊ recordatores ⁊ obſeꝛua

tores decalogi ab hoĩbus uidentuꝛ. Et he
carte dicebantur philacteria. a philaxe ꝙ

Eẽ ſ̃uare.⁊ thera ꝙ ẽ lex.q̃ſi ↄſeruatoria le
gis:qr erãt q̃dã ſigna ſᷣnande legis. eo ꝙ ꝗ
cũq; ea habuſſſent. quaſi ob cuſtodiã ? mu
nimentũ ſui habeꝛẽt. Juſſerat ẽt moyſes ut

in quattuõ angullis pallioꝝ iuxta pedes fa

cerent fimbriaſ igcĩctinas ad ppłm iſraheli
ticum diſcernendum a ceteris ppłis in habi
tu exterioꝛi.ſicut erãt ꝛeligiõe diſcreti:⁊ po
neꝛent ĩ eis uitas iacictinas.q̃ ẽt cũ filis ap
ponebantur:ur uidentes eas ꝛecoꝛdarentur
mandatorum celeſtium.ac uana ⁊ ĩutilia ñ
cogitarẽt. Sunt igit᷑ fimbꝛie legiſ mandata
uitte vo iacĩctiĩe ſancte cogitatões:q̃ ſi ſimł
iuncte fuerint ab omi uanitate oculos aueꝛ

tunt. ⁊ tota m̃te ad celeſtia dirigũt uidẽtes

em̃ iacĩctũ celi recordamuꝛ.qꝛ uniꝰ coloris

ſuũt celũ ⁊ iacinctꝰ. Iſtiuſmodi eꝛat fimbria
breuis ⁊ paꝛna ex lẽge pᷣcepta.qᷓ; mulier ſan

guine fluens tetigit ĩ pallio dñi.⁊ ſtatiʒ ẽ ſa
nata. ſeꝛ huiuſmodi ẽt fimbriã cꝛeditur ſa

marit anã cognouiſſe de dño ꝙ iudeus eſſʒ.

Suꝑſtitõſi ueꝛo mgr̃i gliam ab hoĩbus ca

amabat guoch ios been
nuiuijs) ? iglaide⸗
nrio Fuitur fercula
ſuperbie ut ſic i loco hon
cipaliores ? maioes a
cigniores cathedral i
dnbe ubi coͤeniebũt b
bidic? mas ſalutatio⸗
Pneti peim9 gce toe⸗
lino capite (ocar ab
. Vt cic Arif/ uocari n
petüt T offin negligut. Etn
MMeiit hoies k ad macticd
pisl ſpüglis ſu i nagog
lo Audiqz uoledat dncip⸗
dlico dredan i expider
lei bad erie dedut
be ſüt imnandi. Prin
nis. 2 dict 1 fatiüͤt
n onera guug aglijo
tatio ſigaris actos.e
dant ad hoib. Quãt
dis ge amit prios fcu
ſalutatöes. Kt n 5ʒ3
7 ultupat eos gboh e
2 fürßzlloeg bec d
amaͤt d mperin aiz ui
eng. d dlätate ig⸗
leres. Sihe ci eiloco

e inellgenc, n
d⸗ . eophanli
nt irmibantige
bri li thu ſue
Ironi capti
Hai oculos mo
bio cnoligabat
Ntabät baſ ſbꝛa
hat. Kt hec in
Nis Rddert
dres 1 0ſe
sdenda. Eübe
cternn. a)dae 9
. öſ aſeruatorule
nangelegs, eo
ſob cuſtodii ? mu
luſerntitnofſesut
lior iuna pedes ſn
ns1 pplnniſrabeii
ceteropplis in hehi
eligide iſſen rh
nas det c flisin
— ꝛecordareſtin
maac uane iutllai

Secunde partis

poteſtates ⁊ lucꝛa ſectantes ⁊ oñtatõeʒ:ma
ioꝛes fibrias alijs ĩ pallis ſuis faciebat.⁊ a
cutiſſimas ĩ eis ſpĩaſ ligabãt:ut uidelz eũdo

łſedendo eiſ pgerẽtuꝛ. ⁊ quaſi ſic cõmoniti

mẽores màdatoꝝ ⁊ bñficioꝝ ði eſſent.⁊ hac

ↄmonitõe ad officia õᷣi:⁊ ad miniſteria ſeꝛui

tutis ertraherẽtuꝛ.nõ ĩtelligẽtibuſ eis ꝙ ſᷣ⸗
ĩ cõde portanda ſint ñ ĩ coꝛpoꝛe.alioꝗn ⁊ ar
maꝛia ⁊ aꝛche libroſ habent.⁊ dei noticiã ſiᷣ
hñt. Pro tãto ãt h̊ faciebãt qꝛ hoibꝰ uideri
⁊ opiniõe ſcitat᷑ ab eis horari.ac luẽ hr̃e cu
piebãt.⁊ uolebãt ĩ ſtot ambłare.i.cultioꝛibꝰ
ueſtim̃tis ad publicũ ꝓcedẽ. ut ꝑ G̊ hõrabili
or̃s uiderent.⁊ magis ueneraꝛentuꝛ. ꝙ ĩ di
uite rĩpᷣhendituꝛ ꝗ biſſo ⁊ puꝛpuꝛa ĩduebat.
Stole erãt camine linee lõge.ꝗbꝰſcꝛibe ute
bat᷑ ut ſanctiores apparerẽt:⁊ dicebãt᷑ ſtole
a thelõ ꝙ ẽ lõgũ qꝛ uſq; ad pedeſ oſcẽde bãt
Pe ſtole adhuc hodie młtas ſiłl atões ⁊ ipo
criſes faciũt.ac pleroſq; ĩcautos decipiuntſ
amabãt quoq; pꝛios recubitꝰꝛ ſedes ĩ cẽiſ ⁊
ↄuiuijs)⁊ ̊ duplici de cã.ſ.ꝛõe gule. qꝛ ibi
prio pᷣuitur ⁊ fercula meliora ponũt᷑ ⁊ rõe
ſuperbie ut ſic ĩ loco honoꝛabilioꝛi poſiti n
cipaliores ⁊ maioꝛes dñi uiderẽt. Ac prias
7 digniores cathedraſ ĩ ſynagogis ⁊ ↄgꝛega
tõnibꝰ. ubi cõueniebãt boĩes ad audiẽdũ vᷣ
bu diſ( ⁊ pᷣmas ſalutationes in foꝛo) i. loco
p uẽti pꝛimas ꝗdẽ tpᷣre ac fẽas alta uoce in
cliato capite (uocari ab hoĩbꝰꝛabbiji.ma
gri. At dic Ariſᷣ.uocari uolũt ñ ẽẽ nom̃ ap
petũt ⁊ offm̃ negligũt.Et notãdũ ꝙ triplicit᷑
ↄuẽiũt hoĩes ł ad tractãda carnalia nẽ ĩ ce
nis ł ſpualia ſiẽ̃ ĩ ſynagogis ł tpᷣralia ſiẽ in fo
lo ⁊ ubiq; uolebãt pᷣncipatũ hr̃e ⁊ graʒ ĩ pu
blico q̃rebãt ſibi exhiberi.Ecce g qttuõ gnã
ſe i hac ſerie q̃ rᷣbẽduũt᷑ ĩ mgr̃is ⁊ pᷣlatis.i
bo ñ ſut imitandi. Drimũ ẽ ðᷣfectꝰbõe oꝑ tõᷣ
nis.qꝛ dicũt ⁊ ñ faciũt ᷣʒ auſteritas pᷣlatõis
q; onera quia alijs ñ ſibi ĩponũt. Teꝛciũ oñ
tatio ſiglaris actõ s.qꝛ oĩa opꝑa faciũt.ut ui
dᷣant᷑ ab hoĩbꝰ.Quãtũ affectꝰ ãbitõis ⁊ lau
dis.qꝛ amãt prios ̃cubitꝰ? prias cathedꝛas
⁊ ſalutatões.Et nõ ſ̃ʒ bedã.ꝙ dñs ñ arguit
⁊ uituꝑat eos ꝗbꝰ h ex ofſicij oꝛdine ↄpetũt
⁊ fiũt:ſʒ illos ꝗq hec hĩta ſiue ñ hĩta ĩdebite
amãt ⁊ appetũt aĩz uidelz ñ gaudiũ r̃daꝛgu
ens.⁊ ad uolũtatẽ ñ ad factũ uituꝑatiõez re
ſerẽs. Sine cã eĩ loco ſe hũiliat: q corde ſe
pᷣfert ⁊ exaltat. Uñ ñ ꝓhibet mgros pꝛĩo ſe
dere.nec doctrinã ſr̃ cathedrã.nec ſalutatõ
nes ĩ foro:nec noĩa mgfr̃i ł pr̃is:ſʒ ãbitõeʒ ⁊
uanã głaʒ ne ꝗs h̊ appetat ł głiet᷑ ĩ eis. Si
ãt diẽ Cripᷣ.diligẽ talia ẽ ĩcuſatio qᷓ; malũ ẽ
ſtuder̃ ut his aliꝗſ pociat᷑. Ut ait beda. e
miſeris illis ad quos phariſeoꝝ uicia tranſie
rũt:ꝗ peꝛ bꝛeue curricłm uite ſue:quo pct᷑a
plange debuerãt:ꝓ pᷣoratu certare nõ metu
unt.Et ſciẽdũ ᷣʒ eudẽ ꝙ duplici rõe a uane
glie cupidis attẽdẽ iubemuꝛ.ne.ſ.eoꝝ ł ſilgo

Capitulũ.xxxvij.

tðe ſeducamua eſtimãtes bõa ẽẽ q̃ faciũt: lł
emulatõe ad imitãdũ inflamemuz? fꝛuſtꝛa
gaudẽtes ĩ bõis laudari q̃ ſmulãt Deiõ ꝛe
uocat diſcipulos ab hac ſuꝑbia ⁊ abitõe: di
cẽs ¶ Uos it nolite).i.ñ uelitis ⁊ affecteriſ(
uocaꝛi rabbi: nec nocemini)).i.nec appetat
uocari(mgr i) pꝑ inanis głe abitõez (⁊? pr̃eʒ
nolite uocar̃ iobis ſr̃ terrã)ꝑpꝑ addulatõeʒ.
Mõ honoꝛẽ ł nom̃ mgfr̃i aut pr is ĩhibz. ſz ne
As ĩdebitu ł ĩðbite ſibi uſuꝛpet ł alteri attꝛi
Dbuat (Unꝰ ẽ eĩ magiſteꝛ = pr pncipalis oĩz
ſin gkarit᷑ ⁊ ꝑ excellẽtiã(gꝗ ẽ ĩ cer)cui ẽ cura
ð oĩbꝰ lʒ aliꝗs poſſit uocari pr ł mgr ĩ terra
Tòe gnᷣratõis doctrĩe ł etatis.tñ ſolꝰdeꝰ nãe
auctor:ẽ pr̃ ? mgfr̃ pᷣncipalis.qꝛ ab eo hẽmꝰ
ꝓꝙ ſumꝰ ⁊ ſcimꝰ. Ubi.Crip.Uoſ ãt nolite uo
cari rabi.ne ꝙ deo debet᷑ uobis pᷣſumat᷑.No
lite ⁊ alios uocar̃ rabbi.ne diuinũ honorem
hoĩbiöferatis. Unꝰẽ eĩ mgr oĩz.ꝗ oẽs hoĩes
nãlit᷑ docet. Et pr̃em nolite uocare uobis ſr
trã ꝗ ñ eſtis filijſ treni. Ex eo eĩ celeſtẽ tep
feſſꝰ es hr̃e pr̃eʒ. ex quo pr eʒ tibi uocaſti ð
celo:dicẽs.pr̃ nr̃ ꝗ es ĩ ceł.Ex qvꝰeĩ celeſteʒ
te ꝓfeſſus es hr̃e pr̃eʒ. uocãdo pr̃eʒ deũ:tur
pe ẽ ut iteꝝ te ꝓfiteaꝛiſ.terrenũ tibi pr̃ezʒ u0
cãdo ſuꝑ terram. Et iteꝝ. Ne uocetis pr̃eʒ ĩ
terꝛa: ñ ut dehonores eos ꝗ te genu erunt.ſʒ
ut oĩbꝰillis pᷣpões eũ ꝗ te fecit.⁊ ĩſcripſie te
ĩteꝛ filios ſuos PHec Cripᷣ.Oẽs ãt uos fr̃es e
ſtis. qꝛ filij dei ꝑ creatõm ⁊ gratie adoptõʒ.
ad un uocati heꝛeditatẽ.ſ.ad regnũ celoꝝ.
Scðʒ bieꝛo. Oẽs xpiani fr̃eſ uocant᷑ ſpãliteꝛ
⁊omnes homines ex uno pr̃e deo nati ↄmu
niteꝛ. Non ſolu at dnus pᷣmatus cuꝑe pbibʒ.
qᷓ ad qrium auditorẽ ĩducit.unde ut ꝭt amo
rẽ hũilitatis diſcipulos ducat.oñdẽs form
humilit atis ſubiungi t. Qui maioꝛ ẽ ur̃jm: uł
meꝛito ſct᷑itatis ł officio dignitatis: erit ⁊ ſit
miſteꝛ ur̃.⁊ alioſ pᷣueniat obſeqndo ñ ſuꝑbe
dñando.patus ad ofſitia hũilitatis ᷣm decẽ
tiã dei ſui ſtatꝰ.uñ ⁊ papa nocat ſe ᷣuũ pᷣuo
rũ dei. Gñ agẽtibus ꝑ humilitatẽ ſit ſociꝰ. ʒ
Olinqntes zelo iuſticie ſit excts.Qui ãt exal
taueꝛit ĩ pñti ꝑ elatõez ⁊ aꝝogãtiã.hailiabi
tuꝛ ĩ futuꝛo ꝑ dãnatõez ⁊ penam.⁊ ꝗ ſe hũi
liaueꝛit ĩ pñti.ñ negteꝛ ſʒ neꝛacit᷑ exaltabit᷑
ã futuꝛa gla miꝛabilit᷑.Et notandũ ꝙ; ꝓpter
tꝛiplicem gꝛadũ humilitatis hoc ueꝛbuʒ teꝛ
ponituꝛ in euangelio ſcilicet ſupꝛa ubi mo
net.⁊ inuitati r̃cumbant in nouiſſimo loco:
⁊ iteꝛzum de phaꝛiſeo ⁊ publicano oꝛantibuſ
an templo: ⁊ teꝛcio ĩ hoc loco.E ſt eĩ tꝛiplex
bumilitas ſcilicet coꝛdis. opeꝛis ⁊ oris. quã
tꝛia nutꝛiunt ⁊ cuſtodium Pꝛimd aſſiduitas
coꝛdialis ſubiectõnis qᷓ; non habuit lucifeꝛ.
Secundam conſideꝛatio.ꝓprie faagilitatiſ.
quaʒ ñi habuit adaz. Teꝛciã benignitas oꝛa
tionis.quam non habebit antichꝛiſtus.
Oratio.

Quibꝰ öbet

Oie ieſu vxpᷣe pie aufer a me defectũ
bõe opeꝛatiõis ut merear bona non
Jſolũ doceꝛe ⁊ dicere.ſʒ ẽt faceꝛe ⁊ o
ꝑibꝰ adimplere:remoue a me auſteritatem
aæcc cꝛudelitatẽ. ne gaudia iubendo ? mĩiora
nõ faciendo me ꝛeleuare uibeaꝛ.⁊ alios one
ꝛare: exclude a me głiam inanẽ ⁊ oſtẽtatio
rẽ ne opa mea ut ab hominibꝰ uidear faciã
2 głiaʒ hũanã ĩ eis ñ q̃rã.Elõga ẽt a me am
bitõis ⁊ laudis affectũ.ne prima loca ⁊ ſalu
tatõis amẽ. ?K mgr̃i nom : ut me ſic hũiliãs in
HG ſeculo.merear a te exaltaꝛi ĩ futo. Amẽ.

Quibus debetur ue eternũ.Cap rxxxviij.
) hec dñs ꝗ legi ⁊ pᷣceptis euan

d

p ßgelicis obediẽtibꝰ dat bñdictiões
. Ppᷣis ſcribit ⁊ phaꝛiſeis inobedien
-tibus ↄmiatur ue maledictõis ⁊? ĩ
oĩbus effectibus hypocꝛiſis ipoꝝ.hãc dictio
nem ue pᷣponit. q̃ maledictiõem ſignificat.
Ue) quippe in ſcriptura ſacra notat et᷑nã
dãnatõem ⁊ gehẽne ſuppliciũ ſed heu huiꝰ
ſeculi pegrinatõem ⁊ pñ̃s exiliũ. Unde ſᷣm
Oꝛige. Sicut in ueteri lege ponũtuꝛ bñdic
tiones obſeruantibus legẽ. ⁊ maledictiones
tranſgredientibus eã: ita in eua ngelio ponũ
tur błitudines ꝛeſpectu iuſtoꝝ ut habituʒ ẽ
ſupra in ſeꝛmone dñi in monte.⁊ h̊ econtra
rio ponuntur maledictões 7 hypocꝛitas ſło
iuſticiam ſimulãtes. Et ponit octo ue. iuxta
octo in quibus ipᷣoꝝ hypocriſis ⁊ fictio pʒ:
ad oſtendendũ que ĩ eis cauẽda eſſe docet.
In pꝛĩo ꝛedarguit eos de ſuꝑbia ⁊ auaricia
qꝛ ꝛegnũ celoꝝ claudebãt ante hboĩes.⁊ nec
ipſi intꝛabant nec intraꝛe ſinebant uolẽtes.
Vnõ dicit.( ue).i.eterna dãnatio ( uobis)
iminet(ſcꝛibe Jqui putatis uos ꝑitos ĩ lege
⁊ phariſei)qui aicitis uos pᷣlatos in ſancti
tate (bypocrite)ſimulãtes qð nõ eſtis: (qui
clauditis regnũ celoꝝ añ hoĩes(.i.qui ur̃is
prauis expoſitionibꝰ ueritatẽ ſcripturaꝝ ab
ſconditis. uel malo exẽplo alios ſcãdalizat᷑
uos aũt nõ intꝛatis )qꝛ intelligere ⁊ cꝛede
re non uultis nec introire uolentes.i.crede
re cupientes ſinitis intrare.ĩmo facitis erra
re. Dupliciter enĩ inpedit᷑ iĩigreſſus alicuius
ĩ domũ,. uno mõ qñ clauis tollit.alio modo
qñ obſtaculũ ponit᷑. Spũaliter autem ſcðᷣʒ
Lꝛip̃.regnũ celoꝝ ſunt ſacre ſcripture.quia
in eis ꝛegnũ celoꝝ ẽ inſertũ. Iſte ergo clau
dit hoc regnũ alteꝛi.qui clauẽ portat ⁊ non
apeꝛit.ſ.qni hʒ ſcientiam ⁊ docere ↄtemnit
uel negligit: iſte uero obſtaculuʒ ponit.qui
p malum exemplũ alios impedit ne intrent
uel intraꝛe uelĩit. Quãuis ergo ſcribe ⁊ pha
riſei ꝑ ſcriptnuꝛas cognoſcerent ⁊ ſciꝛent xpi
aduentum:tñ ipi ↄſiderabant ꝙ ſi xpᷣs cꝛedi
tus fuiſſet ↄſuetudo ſacꝛificioꝛum ⁊ oblatõ
num ceſſaꝛet,⁊ ſic ipᷣi oblatiõ.bus ſacrificio

ve eternrnũůu

rũ fraudarẽtur.⁊ iõ prana expoſitòe ? ꝑpue?
ſa interpᷣtatione añ ↄſpectũ ppłi claudebãt
ianuã legis ⁊ ppyhaꝝ.ꝗ de aduentu xpᷣi ma

nifeſtiſſime locuti fuerant.ut a fide xpi ho

miĩes retꝛaherẽt. Mał quoq; opib* ⁊ exẽpł
ſimplices a fide auertebãt.⁊ ſic eos ſcãdalt
ʒures regnũ celoꝝ añ illos claudebãt: pᷣmo
q ẽ ipi cognitõeʒ ð xpᷣo habuer̃t. ſʒ poſtea
ꝑ ĩuidiã cecati ꝑdider̃t.⁊ ĩ errorẽ ↄuer ſi ſũt
7 multos alios errar̃ fecer̃t. Uel ̃ʒ alios ꝛe
gnũ celoꝝ h̊ accipit᷑ ꝓ eteꝛna btitudĩe:oſtiũ
ꝑ ꝙ itꝛat᷑ ad ipᷣaʒ xpᷣs ẽ. ᷓʒ ꝙ ipᷣemet dic᷑.ego
ſuʒ oſtiũ.ꝑ me ſi ꝗs ĩtꝛoiẽit ſaluabit᷑:clauis
ẽ doctiina. ⁊ iõ ꝑ ſanã doctꝛinã apitur hoc
oſtiũ.⁊ ꝑ flam doctꝛinã claudit᷑. Igitur qꝛ
phariſei ⁊ ſcribe.auctoꝛitates q̃ ſunt ĩ lege
⁊ ꝓphetis de xpᷣo coꝛũpebant: iõ ꝛegnũ ce
loꝝ añ hoĩes claudebãt eos a ſiõ ⁊ noticia
xpᷣi ueri auertẽdo.⁊ in erroꝛẽ mittẽdo. Ipᷣi
n itꝛabãt qꝛ a cognitõe qᷓ; ð xpᷣo habuert.p
odiũ ⁊ rãcorẽ ĩ erroꝛẽ ↄuerũſ ſt᷑:nec ĩnꝛoeun
tes.iãtꝛar̃ uolẽtes(q̃les erãt ſimpliceſ ppłi)
ñ ſinebãt itꝛar̃.qꝛ ꝑ eos fuer̃t ðcepti.⁊ a fið
xpᷣi ꝓ maiõi ꝑte aueꝛſi. In o ꝛedaꝛguit eos
de gula ⁊ caſtrimargia.qꝛ ſub ſpecie cultus
diuini ⁊ religiõis((orone lõga)).ſ.in vbis.ſʒ
bꝛeui in aff ctu ⁊ ſentẽtijs (orãtes Jut ſct᷑io
ꝛes apparerẽt ⁊ maiora dona recipeꝛent. co
medebant ſubſtãtiã pauꝑum.ſ. (domos ui
duaꝝ)affectu a pietatis ad eos habentiuʒ.
bona eaꝝ ſibi attrahemes ⁊ ↄſumentes ſub
ſimularòõe ⁊ fła ſpecie ſct᷑itatis qꝛ ſua ſuper
ſtitõe mihil ĩtendebaͤt.niſi ut pᷣdã de ſubiec
ta plebe facerent: ⁊ magis de uiduis q̃ faci
le ðᷣcipii f᷑.ñ hñtes uiꝑ q ↄſulat ⁊ hũtes dã
di libeꝛtatẽ ꝙ uolutas ſuggeꝛit.&t ex ̊ fct᷑ʒ
eoꝝ aggrauat.qm̃ ñ a diuitibus ſʒ a uiduis
uẽtꝛẽ ĩplebãt.⁊ illaꝝ ĩiopiã attrahebãt quã
emendaꝛe opoꝛtebat. Ubi Aꝛiſoſto. Dum
iudaicos ſaceꝛdotes confundit chriſtianos
ſacerdotes monet.ñ ꝑmaneꝛe cũ uiduis am
pliꝰqᷓ; cũ cet᷑is:qr ⁊ ſi uolũtas mala nõ ẽ.ſui
pitio tñ mala ẽ.Deĩde ⁊ hꝰ zapie mõus eꝛat
geauioꝛ ut eĩ dicit Cꝛiᷣ ꝗ malũ facit dignꝰ
E pena:ſʒ ꝗ a ꝛeligiõe cãm accipit malicie.
grauiori ẽ obnoxiꝰpene. Uñ ſeqt᷑. Pꝛopteꝛ
hoc.ſ.ñ ſolũ ꝑꝑ rapiam:ſʒ ẽt pꝛopter ſimła
tõem ur̃aʒ ampliꝰaccipietis iudiciũ ⁊ maio
rẽ dãnatõʒ. ubi ripᷣ. Pimũ ꝗdẽ ꝓ eo ꝙ fig
mẽtũ ſanctitat᷑ aſſumit᷑: auariciã ei ur̃aʒ ꝛe
ligionis coloꝛe depigitis ⁊ quaſi pᷣſtatis dya
bolo arma dei.ut armetuꝛ iniꝗtas dũ pietaſ
eſtimat᷑. Uñ ⁊ ſᷣm bedã.Nõ tm̃ ait.accipiẽt
dãnatõʒ. ſʒ adiũxit maiorẽ:ut ĩſinuet illoſ ꝗ
orãt ut uideãt ab hoĩbꝰdãnatõzʒ mereri: ſed
eoſ ꝗ h̊ ꝓlixiꝰqĩ rligioſoreſ agẽdo.ñ ſolũ lau
des ab hoibꝰſʒ ? pecũiaſ qᷓꝛut.ꝓlixiori dana
tõe plectẽdos. Iſtoꝝ ꝗ orò fit ĩ pet᷑ʒ. ut ñ ſo
lũꝓ alijs ĩtcedẽ ñ poſſit.ſed nec ſibi ad ſalu
tẽ ꝓficer.imo ipᷣiſ oꝛõibꝰmagis dãnabunt᷑

oſtea uidens eor uicia
husp mald eoru uiti e⸗
nez t ſie Puanicao⸗
nui pmiſergt i moelb *7
l Neacign r melt eet l
eqͦ poſt agnita retroꝛſu:
cum ili gmultum labe⸗
ſnt alige ad iligione adl
tuſe malꝛ exepla facin
fiit oitima ei peicra⸗
git dieron deo ſ
rimus. In garto ded
tia 1 fandmſentia. r
offerendü iuitarent.
plu altare Hferebaͤt
ſi teloꝛ altani ſancen
luret g teplu uel altan
nec obligat iſto iuran
daciſ tenenmn reus o
in dlicnoſ ſaͦt imet in
cuniaqofſerebat ſace
in domotoblarötbi
offenunk deo ſh alt
tmer cölicnsſtätiil
tuꝛ exoluere T hoe
petere. Ganctd zin
1üͦp creaturasnd er⸗
cu⸗ lurabat Pauri
in quo ßſ attengtedel

plitatẽ. Uñ decidi

eabat ge mai⸗
eg Tteplĩ mai??

coni teplur

fone ) ibir ⸗
ninß oiter ur ei⸗
u Cono recpelent c
pum/, ſconoi
s 00 eos habenting
nes t oſumenes ſib
clitatise ſua ſuper
biſtu pda ge ſubiec
gs de mdnlsd ui
elat itee
ſaggenn Kerdich
1DaAmdreſ Relig
gioii er edl di
n. W Liſo din
39 copfuncin chrſtinde
ßomaneꝛe ci nicnigan
nolütus mal⸗ ei
idethupie nols e
17 1 ſect age
ie cin accipit glicſe.

—

Secunde partis

Uñ ⁊ iſido.dupliciteꝛ damnantuꝛ ipocrite:
ꝓ occnlta iniquitate.uel ꝓ aꝑta/ſimulatio
ne.Fx illo enim ↄdemnantuꝛ qꝛ iniqui ſt᷑:ex

iſto qr oſtendunt ꝙ nõ ſut. Uñ ᷣm SGregoꝛ.ſi

mulata equitas ñ eſt equitaſ.ſed duplex ini
quitas:⁊ iõ plectenda maioꝛi pena. in tertõ
rdarguit eos ð inani labore ⁊ neꝗcia.qꝛ mł
ti eoꝝ (ciꝛcueunt maꝛe ⁊ aridazʒ ciuitateſ ⁊
uillas:luſtꝛantes oꝛhem ut ex gentibꝰ(unũ
pſelitũ faciãt (.i.aliquẽ ð gentilitate ad iu
daiſmũ trahãt ⁊ cõueꝛtant:⁊ nõ ꝓpter miſe
ricoꝛdiã ut eos ſaluent.ſed aut ꝑꝑ uanã glo
ꝛiã.ut pietati fiði ⁊ cultni xpᷣiãe rligiõis ob
ſiſtant: aut ꝑꝑ auariciã ut additis in ſynago
ga iudeis ſacrificioꝝ oblatio adderetur eiſ.
Proſeliti dicũt᷑ qui relicto gentilitatis erro
re ad iudaiſmũ ↄuertũt᷑.quoꝝ raꝛitaſ ꝑ unũ
ſignificatur. Ubi pz labor uacuus.qaꝓ uno
circueunt maꝛe ⁊ aridã multi:ſʒ unꝰ de mil
le xpᷣs circuit ciuitates ⁊ uillas:⁊ ſequũt᷑ eũ
tuꝛbe multe. Patet ẽt nimia eoꝝ neꝗcia.qr
ꝓ quo laborant ut ad ſe trahant( deteriorẽ
ſe faciũt ⁊ gehẽne ſeu ꝑditionis filiũ duplo
qᷓ; ſe ios) Quia ante duʒ ethnicus erat.ſim
pliciter errabat.⁊ ſemel filiꝰ gehẽne eꝛat.ſʒ
poſtea uidens eoꝝ uicia ⁊ coꝛuptꝰ in mori
bus ꝑ malã eorũ uitã.reuertitur ac gentili
tatez ⁊ ſic puaricator ⁊ apoſtata a lege qᷓ; ſf
uar̃ pmiſerat ĩ moꝛib⁊ fide peccat:⁊ maio
ri pẽa dignꝰqꝛ meliꝰẽẽt illi vitatẽ ñ agnoſce
ꝛe.qᷓ; poſt agnitã retroꝛſũ ↄuerti. Similit᷑ fa

ciunt illi ꝗ multum laboꝛant ad hoc ꝙ poſ

ſint aliquẽ ad ligionẽ adducer: ⁊ cũ addue
tuſẽ.ꝑ mala exẽpla faciunt eũ apoſtatar: æ
fiũt nouiſſima eiꝰ peiora prioribus.qꝛ (ut h̊

ait hierony.) Mõ eo ſtudio ſ̃uamꝰq̃ſita quo

qrimus. In quarto ꝛedaꝛguit eos de ſtulti
tia ⁊ fꝛaudulentia.qꝛ ut populuʒ ad dandũ
⁊ offerendũ ĩuitarent.ea que erant ꝑꝑ tem
plũ ⁊ altare.pᷣferebãt ĩ honore ⁊ ſct᷑itate ip
ſi tẽplo ⁊ altari ſanctiora:dicentesi¶ꝙ ſi ꝗs
iuret ꝑ tẽplũ uel altare.nihil ẽ.i.nihil ðöbet
nec obligat᷑ iſto iuramento.⁊ conuictus m̃
dacij ñ tenetuꝛ reus per iurij. nec ẽ obligatꝰ
in aliquo(ſi ãt iuꝛet in auro templi).i.ĩ pe

cunia q̃ offerebat᷑ ſacerdotibus in templo
in domo ⁊ oblatõibꝰ.i.in hoſtia ⁊ uictimis

q̃ offerunt᷑ deo ſuꝑ altare (debet)).i.obliga
tuꝛ ⁊ cõuictus ſtatĩ illud in quo iuꝛauit teñ
tuꝛ exoluere.⁊ hoc ſtudioſiſſime ſolebant
petere. Sanctõ gᷓ iſtoꝝ erat talis ꝙ iuꝛamẽ
tũ ꝑ creaturas nõ erat nbligatoꝛiu. niſi ſolũ
cũ iurabat ꝑ aurũ ⁊ dona tẽpli ⁊? altaris:
in quo ñ attendebant dei timoꝛẽ.ſʒ ſuaʒ cu
piditatẽ. Uñ decipieb ant ppłm dicenteſ.au

ꝛũ ⁊ dõa ſanctiõa eſſe qᷓ; tẽplũ ⁊ altar̃ ut ho

mines pꝓmptiores ſierent ad offerenda dõa
ſz enabãt( qꝛ maiꝰẽ ꝙ ſẽtificat qᷓ; ꝙ ſctifica
tuꝛ ⁊ tẽplu maiꝰ ẽ q; aurũ.⁊ altare maius
q́; donũ.q; tẽplũ ⁊ aliare quodãmodo ſanc

Lapitulũ.xxxvᷣiij⸗

tificant ĩ eis oblata. qꝛ eꝛàt deo dicata: t

iuramèrũ per templũ ⁊ altare maius ẽ q́; ꝑ
auꝝ tẽpli uel donũ altaris. Unde uocat eos
cecos duces.qꝛ in erroꝛe erãt ⁊ alios ĩ erro
rẽ duceb ant.⁊ iſte erroꝛ maxĩe ex cupidita
te ꝓcedebat. Item conuincit eos alia rõne.
qꝛ in iuramento ꝙ fit ꝑ templũ uel altare 2
tinetuꝛ iuramtù ꝑ aurù uel ꝑ donũ:qui enigʒ

inꝛat ꝑ altare ex quo deriuat oblatoꝝ ſanc

tificatio. iurat etiam in ↄtentiſ in illo:⁊ qui
iurat ꝑ templũ.iuꝛat ẽt in habitãte ĩ ipo:⁊
ideo iuramtum peꝛ templum uel altaꝛe. ma
gis eſt obligatoꝛium quã peꝛ dona templi ł
alt aris. Similite? quia iudei conſuetudinẽ
habebant per celu iurare.ideo ad repꝛehẽ
ſionem eoꝝ ſubdit.(Et qui iurat per celuʒ
iurat ĩi throno dei ⁊ in deo qui ſedet ſr̃ euʒ)
Non ergo ſicut arbitꝛantuꝛ euadũt piculum
ex eo ꝙ non iurant peꝛ deuʒz. ſed peꝛ thꝛonũ

dei.ſ. celum. Qui enim per ſubiectà creatu

rã iurat.implicite iurat peꝛ creatorem cꝛea
tur̃ pᷣſdentẽ: ⁊ iõ iuramtum ꝑ cꝛeaturas lici
tũ eſt obligatoriuzʒ. Adhuc multi inſipiẽtes
xpᷣiani.eodẽ uicio ⁊ ſimili erꝛore laborant.
qui putãt maius eſſe iuꝛare ꝑ euãgelium qᷓ;
ꝑ deũ: ⁊ cũ p euangeliũ iurare timeãt, ꝑ de
um tñ freq̃nt᷑ ex uſu uicioſo iuꝛaꝛe ñ formi
dant. cũ tam̃ tota ſanctitas euangelij a deo
ueniat. Scriptuꝛe em̃ ꝓpteꝛ deũ facte ſũt.ñ
deus pꝛopter ſcꝛipturas:⁊ iõ maior ẽ deꝰ q
ſanctificat euãgeliũ.qᷓ; euãgeliũ ꝙ ſactifica
tuꝛ ab eo. In ꝗnto redarguit negligẽtiam ⁊
ſegniciẽ.qᷓ; hẽbantt circa magna ⁊ utilia ad
ſalutẽ aĩaꝝ ꝑtientia:gerenteſ magnꝗ ſolici
tudinẽ ⁊ diligẽtiã ciꝛca minuta ⁊ tꝑalia.qr
öcimabant ome olꝰ 2 minias res.ſʒ ĩ iudici
is iuſticiã.in pauꝑes miſeꝛicordiã.⁊ ĩ deum
fidẽ q̃ magna ſunt pᷣteꝛmittebãt.S ides ipor
tat ðbitũ ordinẽ hoĩſ ad deũ.iudiciũ ãt ĩpor
tat bitũ ordinẽ hoĩs ad ꝓximũ ĩ his qᷓ̃ hñt
rõnẽ ðᷣbiti.miſericoꝛdia autem in his qᷓ hñt
rõnẽ dõi: ⁊ in his tꝛibus intelliguntuꝛ oĩa il
la q̃ ad ſalutẽ ſt᷑ młtũ neceſſaria. Quod au
tem dicit(decimatis) pt᷑ duplicit᷑ intelligi.
Uno mõ reſpectu ſui.qr lz mĩſtri r̃cepeꝛunt
öcĩas a ppło:tñ de illis acceptis a ppło.⁊ ðᷣ
his que habebant ex laboꝛe ſuo.deciĩaſ red
debant ſaceꝛdoti ſũmo.Ad ſimulationeʒ ꝗp
pe ſct̃itatis ꝛeddebãt eis öcimas ð minimis
⁊ ꝛatione cupiditatiſ:ut ꝑ exempᷣlũ ſui indu
cerẽt ppłʒz ad ꝛeddẽdũ ſibi õcĩias de oĩbꝰuſq;
ad minĩia.Alit᷑ pt᷑ ĩtelligi ſpcu alioꝝ qꝰs ad
ſtricte ſoluẽdũ ðᷣciqꝗs ĩducebãt.q̃s ab eis uſ
q; ad mĩima extoꝛqᷣbãt.Et ne aliꝗſ credẽt ꝙ
g̊ mĩmis rebꝰ nõ eſſent decie dande. ſubiun
git quod principaliꝰ oportet facere hec ma
ioꝛa.ſcilicet iudiciuzʒ ⁊ miſericordiã ac ea q̃
ſũt fidei agere.tanq; magis neceſſaria ⁊ illa
ſcʒ maiora ⁊ decimatõem mimmaꝝ reꝝ nõ
obmittere.tanq; bona minora.qr preceptuzʒ

Auib“ öbet

dei eſt. de omnibus tam minoꝛibus quà ma
ioribꝰ decimã dare: ⁊? oĩa pᷣcepta legis tam
maxima q́; minima oʒ impleꝛe. Deinde bas
ſimulatões eoꝝ arguit. q; eꝛant duces habẽ
tes ꝛegere ppłm:ceci puertentes intellectũ
ſcꝛipturaꝝ: colantes ⁊ puꝛgantes culicẽi.
minoꝛa cũ diligentia diſꝗretes ⁊ tractates.
camellũ aut glutientes.i.maioꝛa ſubticẽteſ
⁊ pꝛo nihilo reputando obmittentes.ulex
quippe aial paruu ẽ ab aculeo dictũ.hʒ enĩ
ore fiſtulã ad modũ ſtimuli:quo pũgit cꝗᷣ
nẽ ⁊ ſuggit ſãguinẽ ꝑ ꝙ minoꝛ tꝛanſgꝛeſſio ĩ
telligitur. Camelus uero ẽ aĩal magnũ ⁊ ð̊
foꝛme pꝑ ꝙ maioꝛ pᷣuaꝛicatio deſignat᷑. Ubi
Crip̃. Quoniã ſcribaꝝ ⁊ phaꝛiſeoꝝ ad quos
loqbat ꝗ ſã eꝛãt ſacerdotes.quidã ãt popu
lares:ñ ẽ incongruũ ut duplicẽ huiꝰ loci fa
ciamus tꝛaditionẽ. ut una ptineat ad popła
res ꝗq decimas dant. alia aut ad ſaceꝛdotes
ꝗ decim as accipiunt. Etenĩ ipᷣe ſermo dubi
us eſt: ꝗ dicit. Ue uobis ꝗ öcim t᷑ᷣ q ⁊ qui
accipit decimas ꝛecte decimare dicitui.⁊ ꝗ
dat.Scꝛibe eꝛgo ⁊ phariſei minimoꝝ oleꝝ
decimas dabant ut ꝑ hoc uidentes eos dice
ꝛent hoĩes. Putas qũo oĩm ꝛeꝝ ſuaꝝ ðcĩas
offerre non pꝛeteꝛmittunt. ut etiam contẽp
tibilium oleruʒ decimas dare non negligãt.
Putas qũo omnia pᷣcepta dei uita eoꝛuʒ cõ
ſumat.ut nec in modicis his negliger̃ acꝗe

ſcant.Quod non eꝛat ueꝝ. Nã minoꝝ qdez

ꝛeꝛum decimas offerebant. oſtentande reli
gionis gr a:in iudicijs ãt erant iniuſti.ĩ fra

tribꝰ ſine miſericoꝛdia in deũ ſemꝑ incꝛedu

li:liquentes culicẽ camelũ ant glutientes:
quoniam a modicis quideʒz delictis ſe abſti
nebãt magna aũüt alacriter ↄmittebãt. Nũc
ueniamus ad ſacezdotes. Pi ergo auaricia
pleni.ſi quis de populo decimam alicuiꝰrei
uel minime non obtuliſſet ita eum corripie
bant quaſi magnum cꝛimen feciſſet. Si ꝗs
aũt in populo aut ut in deum peccabat.aut
alteꝝ ledebat aut aliquid tale faciebat:ne
mo curabat coꝛripꝑe eũ quaſi nullã culpã fe
ciſſet.De ſuo ꝗqdẽ lucro ſolicite agebant. ðᷣ
głia ueꝛo dei ⁊ ſalute hoĩz negligebãt. Sic
⁊ mõ fit.Quia om̃s de ſuo honõe ſoliciti ſt᷑.
ð honore aũt dei nullꝰ.Et poꝛtiões quiq; ſu
as uigilãter aſpiciũt ⁊ ðᷣfẽdũt.ſz cꝛca obſe
quiũ eccłie.cuꝛã ĩpẽdere ñ attendũt. Si po
pꝓnlus decimas non obtuleꝛit muzꝛmurãt oẽſ
⁊ ſi peccanteʒ ppłm uiderint.nemo muꝛmu
rat ↄ eos. IJpᷣi ſt᷑ q) docẽt ppłm ſuo exemplo
liq̃re culicẽ ⁊ camelum glutie.i.a modico
peccato ſe ↄtine:e.maioꝛa ãt ↄmitter. Pec
Cꝛi.O quãtũ adhuc hodie cecitas ſeribaꝝ
⁊ phaꝛiſeoꝝ regnat pꝛoh doloꝛ ĩ platis tã r
ligioſis qᷓ; ſeculaꝛibꝰ:ꝗ ſolicite curãt ð ſolu
tõe decimaꝝ ⁊ ↄſiliũ qᷓ eis debent᷑.⁊ paꝝ cu
rãt ſi ſubditi in maioꝛibꝰ inuoluant᷑ cꝛimini
bus:qui minoꝛa ſubtiliter diſcutiũt ⁊ maio

3 ue eternu

ꝛa ſubticent.ac magnazʒ ĩ mimis ſed parua⸗
uel nullã in maximis diligẽtii adhibent pu
ta ſi quẽpiã de clericis ſuis uel monachis ðᷣ
pᷣhendunt.ĩ ceremonijs exterioꝛibꝰ offende
re.aſpere redarguunt:⁊ ſi ſuꝑbus ẽ aut ĩui
dus uel detꝛactoꝛ uel ſemin atoꝛ diſcordie ⁊t
tuꝛbator pacis.ſub ſilentio pᷣteꝛeunt:plꝰ pu
nit᷑ aliꝗs p obmiſſione unius ↄſtitutõis uel
admonitõis ac de tꝛanſgꝛeſſiõe decretaliuʒ
⁊ ↄſtitutionũ hoĩs.qᷓ; euangelioꝝ ⁊ manda
toꝝ xpᷣi.Cuꝛa aĩaꝝ negligũt ⁊ negotia exe
riora agunt.ñ cuꝛãt fructũ aĩ aꝝ ſjʒ excreſcẽ
tiã diuitiaꝝ.per mundum diſcurrunt.gꝛegẽ
ſibi ↄmiſſũ ñ cuſtodiũt. Cuſtodiat eũ qui cu

ſtodit iſra hel. In ſexto aꝛguit eos ſimula

tionis ⁊ mendatij.quia plus curabant laua
ꝛe ſordes exteriores.q; interiores: plus coꝛ
poꝛũ ⁊ uaſoꝝ.qᷓ; moꝝ ⁊ uitioꝝ.phariſei eniʒ
qñ debebant aſcendere in templũ ad oſten
tatõez mundicie. pᷣmo lauabant utẽſilia do
mus.ac ueſtimenta ? ↄſimilia. ⁊ paꝝ cura
bant de interiõi mũdicia intrĩſecꝰ. Si ẽt fo
ris oñdebant hoĩbus ſanctitatẽ. in habitu.

ĩ ſeꝛmone.in philaterijs.in fimbꝛis.ĩ oratio

nũ longitudine ⁊ ceteꝛis huiuſmodi ĩtꝛĩſecꝰ
aut in conſcientia ⁊ mente erant pleni rapi
na ꝑ affectũ ambitõnis.⁊ ĩmundicia per uo
luptatẽ caꝛnis:uel ſapina.i.quaeicia.⁊ ĩmũ
dicia.i.ſordibꝰ uicioꝝ:qꝛ ꝙ bibebant ? mã
ducabant alijs auferebant. ⁊ ꝑ boc cibus ⁊
potꝰ eoꝝ ĩmũdicid pctoꝝ habebat. In hoc
ueꝛo multũ errabãt.⁊ magna cecitas eoꝛuʒ
erat:qꝛ plus curandũ ẽ de mũdicia ĩterioꝛi
quã exteꝛiori qꝛ exteꝛioꝛ ñ ẽ deo accepta ni
ſi ꝑ interiorẽ. Taleſ ſt᷑ ẽt mõ multi.ꝗ ſunt ſi

cut fimus niue dealbatus:exterius decora

ti.⁊ intus iniꝗtate pleni.Unde ſi ꝗs ĩteꝛið i
exterius euolueꝛet.multũ feroꝛẽ multãq; ſa
nẽ inuenu et. Uñ ĩ ezech Filij hoĩs foð vie
tẽ ⁊ uidebis abhominatões. Mũdandũ ẽ ẽᷣ
ꝙ ĩtus ẽ calicis ⁊ parapſidis.i.coꝛ puꝛgãdũ

S a nicijs.qꝛ ꝑ interiora calicis ⁊ parapſidis

intelligit methaphoꝛice ĩterioꝛa m̃tis.ex cu
ius mõicia depẽdet bõitas mdicie ext᷑ioris:
⁊ iõ ſeꝗtur:ut fiat ꝙ ð foris ẽ mõm.i.va ſit
offenſio ſct᷑itatis.nõ malitia diſſimul ationis
VUnñ Orig. Hic ſᷣmo nos ĩſtꝛuit ut feſtinemꝰ

eſſe iuſti.nõ appareꝛe ꝗ eĩ ſtudet ut appaꝛe

at iuſtus.q̃ a foris ſt᷑ muùdat.⁊ q̃ uidẽt curat
cor aũt ⁊ ↄſciam negligit. Qui ãt ſtudet ea
q̃ intus ſunt.i.cogitatões mundaꝛe.ↄſequẽſ
Et ẽ ut ea q̃ a foris ſunt faciat mũda. Et no
tandũ ꝙ in tꝛiplici ue poſitum eſt nomen ce
citatis.eo ꝙ tꝛiplex cecitas arguatuꝛ ĩ eis.
Prio ĩ docẽdis.ſ.ĩ ue q̃ꝛto.fſo in coeripiẽd s
ſiue ĩ eligẽdis.ſ.in ue quinto.tertio ĩ agẽdis
ut h in ue ſexto. In ſeptimo demonſtꝛat B
idẽ ꝑ exempiũ ſepulchroꝝꝑ.ut qũo ſepłchꝛa
dealbata calce leuigata ſunt forinſecꝰ. ⁊ or
nata mazmòibus.ac diſticta auꝛo ⁊ colõibꝰ

it ga ñ uis appere uise
z bonu ut n uis ee cu
ye eſt apparere. tuſpius
nolum e appatere fornoſt
eſo appares. aut appara
nli a ſapiẽtib non ꝛepꝛeh
ſimann.5 Ariß. Uñt Ve
flijs ada g ẽ non dico ne
ligeri. In octauo ar guit e⸗
cidan opinionè donitar
iuſi widerenwor ſepulcra⸗
rum 1 0nd ddiwoſee
ſice onadamn ads waie
runt T gicebaͤt: g ſ fuiſc
ſuoru eſſent ſocij eann
ru i. ad effundenu ſan
ſent eꝛ q pfes ſui fecen
ſlliop eop gpohas occi
Ppyt ſpecie ſanctitatis in
pſequdo ſanctos ut .
ia ſacit ſc facto .
ſolum cune ſe etiam
quamtum admiurg
res. Non e edf incuſa
ſ intentiond eg⸗
nre

nis uiſnocj ſiſer
eneerin nonri
tinnciener
ilauaeſcin timi
bihehunrr ni
n.? oboc ciblis :
babebat. I boc
gna cecitas eoinz
e mücicia itenioi
dedeo ccetan
wöeln gtn
WSeeris decdn
Wrden geen
KAtiſete iidſ
dech Füibeisſhr⸗
nntoes. Mädandie 5
õ
ricalics ? pſds
iceiteriorn iͤtis er
öitas mbicie ettioſis:
z ſrse noͤn. . 1
ulitia diſſimnlanionn

Secunde partis

intꝰ qt plena ſt᷑ oſſibus mortuoꝝ.⁊ ideo hoꝛ
ribilia ⁊ oĩ ſpurcitia ſcʒ putredine ⁊ fetor:⁊
iõ abhominabilia. uñ dicituꝛ ſepulchꝛuz q̃ſi
ſeipulchꝝ:ſic ⁊ ipſi mõiciã ⁊ iuſtitiã in hitu
ueſtis ⁊ huilitate vboꝝ oſtendentes.exteriꝰ
ealbati ſunt ꝓpteꝛ boni ſibatõem.intus aũt
pleni ſt᷑ hypocꝛiñ.i.amoꝛe uane laudis.qᷓ;tũ
ad ĩtentõm ſilationis:⁊ iniquitate.i.odio vᷣi
tatis.q;tũ ad affectõʒ malignitatis.exteriui
hñt ↄvſatõʒ honeſtã.ut coopiant maliciam
ocultã. Iſti ſignificant᷑ ꝑ bel q exteriꝰ erat
ereus ⁊ itus luteꝰ.Ubi Cripᷣ. M rito ꝗqdem
iuſtoꝝ coꝛꝑa tẽpla dicũt᷑ qꝛ ĩ corꝑe iuſti aia

dñat ⁊ ꝛegnat q̃ſ deꝰ i tẽplo:uel certe qꝛ ip

ſe deꝰ ĩ corꝑibus hitat iuſtis. Corpora autẽ
pctoꝝ ſepulchra dicũt mortuoꝝ.qꝛ aĩa moꝛ
tua ẽ ĩ corꝑe pctoris:nec eĩ uiuẽs putãda ẽ
q̃ nihil uiuum aut ſoiritale agit ĩ corge ł qr
moꝛes ipſa ĩ corꝑibus habitat pctoꝑ. Sicut
ſepulchꝝ quandiu clauſũ ẽ pulchꝝ uidet
a foris ſi uero aꝑtum horribile. ſie ſimulato
ꝛes bonoꝝ qᷓ;diu ñ cognoſcunt᷑ laudabiles ſt᷑
cũ ãt cogniti fuerint:inueniũtuꝛ abhomina
bileſ. Dic hypocrita ſi bonũ eſt eſſe malum
ut ꝗd ñ uis apgere ꝙ uis eſſe: Si bonũ ãt ẽ
ẽẽ bonũ ut ꝙ ñ uis eẽ ꝙ uis apparer᷑t Nã q;
tuꝛpe eſt appaꝛere.turpius ẽ eẽ. Qõ aũt for
moſum ẽ appaꝛeꝛe formoſius ẽ ẽe. eꝛgo aut
eſto ꝙ appares.aut appar̃ ꝙ es:qꝛ mãifeſtũ
malũ a ſapiẽtibꝰnon ꝛepꝛehẽdituꝛ.dũ ĩſania
eſtimatuꝛ.h̊ Crivᷣ. Un ⁊ Beꝛ.quem dabis ð̊
filijs adã ꝗ ꝙ ẽ non dico uelit ſed ulł patiat᷑
uideri. In octauo arguit eos filios eẽ homi
cidaꝝ.qꝛ opinionẽ bonitatis ⁊ głe ĩ ppłoſ ut
iuſti uideꝛentur ſepulcra ⁊ memoꝛias ꝓphᷣa
rum ⁊ occiſoꝛũ ãbitioſe edificabãt.⁊? magni
fice oꝛnabant.quos maioꝛes eorũ interfece
runt ⁊ dicebãt:ꝙ ſi fuiſſent in diebus patꝛũ
ſuorũ.ñ eſſent ſocij eoꝛum in ſanguine ꝓpha
rũ.i.ad effundendũ ſanguinẽ eoꝝ nec fecit
ſent ea q̃ p̃es ſui feceꝛũt in quo teſtant᷑ ſe

filios eoꝝ q ꝓpᷣas occiderũt.Sceleꝛa pat-ʒ

ꝓpt᷑ ſpeciẽ ſanctitatis uerbo ſuo ꝛepꝛobant.
⁊ pſequẽdo ſanctos ut xpCʒʒ ⁊ ſuos eadẽ ſcele
ꝛa faciũt:⁊ ſic facto appꝛobant.qꝛ filij ſt nõ
ſolum caꝛne ſed etiam imitatione. non ſolũ
quantum ad naturaz. ſed ẽt quantuʒ asð mo
res. Non em̃ eoſ incuſat qm̃ ſepulẽ edificãt:
ſz intentionẽ eoꝝ repꝛehẽdit.qꝛ non propte?
honorẽ eoꝝ q̊ occiſi fuerât.nee ꝓptes amo
rem pietatis ⁊ ueritatis hoc fecerũt. ſʒ pot
amorẽ uane laudis q; in hoc querebant uñũ

Cri. Qui martyꝝ eccłias edificant ? oꝛnat

bond opꝰ facere uident ſed ſiquidem ? als

iuſticiã dei cuſtodiũt.ſi ð bonis eoꝑ paupes
gaudent: ſi alioꝝ bona ꝑ uiolẽtiã nõ faciunt

fua. ſcito qꝛ ad gloriã dei evificant.ſin at: qſ

ñi intelligat qꝛ ni ad gloõiã dei faciuũt edificia

illa. ſed ppt᷑ eſtimationem bumanam edifi
cãt qlraria martyꝝ ubi paupezes paſſi niolẽ

Aapłm. xxx viij.

tid ab eis interpellant contra eos. MNon em
gaudẽt martyres qñ ex illł pecũijs honoꝛàt
in ꝗbus pauperes ploꝛabant. Qualiſẽ iſta
iuſticia.mũerare moꝛtuos ⁊ ſpoliar̃ uiuẽtes
ð ſanguiue miſeꝛoꝝ tollere ⁊ deo offerre. Il
lud ñ ẽ deo offene.ſʒ uelle uiolẽtie ſue ſoci
um faceꝛe deũ.ut cũ oblatã ſibi pecuniã de
peccato libent᷑ accepeꝛit. conſentiat in pc to
Uis domũ dei edificare:da fidelibꝰpauperi
bus uñ uiudat.⁊ edificaſti rõnabilem domuʒ
dei. In edificijs em̃ hoĩes habitãt.deus aũt
ĩ hominibꝰ ſct᷑is.Quales gꝗ illi ſunt.qui ho
mines ſpoliat ⁊ edificiũ martyrũ faciunt:hiĩ
tationes hoim ↄponũt. ? habitationes dei
diſtuꝛbant. Que ẽ ãt iuſticia ſanctos colere
7 ↄdẽnare ſanctiratẽ. Primus grad“ pietat᷑
eſt ſanctitatẽ diligere.deinde ſanctos:qꝛ nõ
ſancti ante ſanctitatẽ fueꝛũt.ſʒſſanctitas añ
ſanctos.ſine cã g iuſtos honorat.ꝗ iuſticiaʒ
ſpeꝛnit. Nõ poſſunt ſãcti amici eẽ illoꝝ.ꝗbꝰ
dePꝰẽ inimicus. Dicebãt apud ſe.ſi beñ fece
rimnꝰipauperibꝰ.ꝗs illud uidet.Et ſi uiderit
ñ multi uident:⁊ ſi multi uipᷣrĩit ꝓ tpᷣe uidẽt
Tr anſit tpᷣſ ⁊ cũ tpᷣe tranſijt beneficij memo
ria. melius ẽ eꝛgo edificia facere q̃ aſpiciãt
oẽs.ñ in hoc tpᷣe ſolum.ſed ẽt in poſteꝝ.Q
inſipiens homo ꝗqd ꝓdeſt tibi poſt mõtẽ iſta
memoꝛia ſi ubi es torq̃ris. ⁊ ubi ñ es lauda
ris: hec cri. Deĩde ꝓbat ꝙ fint filij homici
daꝝ.⁊ oñdit eoſ ñ ſolù genimia uiꝑaruz quo
ad malitiã ĩ ĩmitatõe maloꝝ ac pr ne neꝗtie
imitatoꝛes.ſʒ ẽt parentibus deteꝛioꝛes:⁊ ꝙ;
fictio erat H ꝙ dicebant.ſ.ꝙ ñ ↄmunicaſſẽt

opibus eoꝝ.ſi ĩ tpᷣe illo fuiſſent. Uñn diẽ (Et

uos ĩplete) i.iplebitiſ((menſura patꝝ ur̃oꝝ)
Scðõm Piero.⁊ Cri.ñ iubet ł pᷣcipit.ſed q;
futuꝝ erat pᷣdicit ⁊ oñdit. Menſurã eniz pa
trũ ſuorum implere cupie bant.⁊ iam imple
uerunt.quia qð illis defuit iſti ſuppleuerũut
Nec ſolum impleuerunt.ſed menſuram mł
tũ exceſſeꝛũt: qꝛ illi occiderũt hoĩes.iſti dei
filiũ.illi ᷣuoſ.iſti dñm:illi miſtꝛos.iſti regẽ.
illi mbꝛa. iſti caput illi pꝛophetas. iſti Ppbe
taꝝ magiſtru. qui a ꝓphetis pᷣdictus eſt. ſcz
xpᷣʒ. Deiñ poſtqᷓ; ondit ĩ phariſeis multipli
cẽ culpã oſtendit ↄſeqnteꝛ penã:dicens((ſer
pentes Juenenũ ĩuidie hnñtes(genimĩa uiꝑa
rũ)qꝛ üenenũ malicie a pr̃ib traxeꝛũt(quo
mõ fugietiſ a iudicio gehẽne) Quaſñ diceꝛz.
nullo mõ:qꝛ erãt ĩ malitia obſtinati.ñ ſolu⸗ʒ
ãt hanc penã merueꝛut ꝓpteꝛ mortẽ xpᷣi.ſed
ẽt ꝓpteꝛ occiſionem apoſtoloꝝ ⁊ diſcipuloꝝ
eius.⁊ ppteꝛ B̊ ſequimur:iõ.ſ.qꝛ dicitis((nõ
eſſemꝰ ſocij eoꝝi.homicidaꝝ ut ofidã urm
mdaciũ((Ecce ego mitto)ſeu mittã (ad uoſ
Niſtꝛuẽdas ⁊ ruocdos ad me( ꝓppᷣas ⁊ ſa
piẽtes ⁊ ſcribas)ſ.aplłos ꝗ ſpu ꝓphetico ple
ni eꝛãt ⁊ cõda ſapiẽtia diuina eꝛudiebãt.⁊ ¶
tãq; ſcribe docti de theſauris ſuiſ noua ⁊ ue
teꝛa ꝓfeꝛebat ⁊ ex ill occidetis ⁊ caucifiget᷑

RK

de ſignis aduentus dni

7 flagellabitis in ſynagogis ⁊ ↄgꝛegatòibuſ
ueſtris.⁊ ꝑſequimini ð ciuitate i ciuitatẽ)
qð ⁊ fecerũt:⁊ quos illi iõ qꝛ ñ uideꝛũt ñ oc
ciderunt.iſti uidẽtes eoꝝ deſweriu ĩpleuer̃t
⁊2 ſic moꝛes patꝝ iniquoꝝ ſequẽdo.ſe filios
eoꝝ eſſe teſtati ſt᷑. Deinde ut oñdat qm̃ non
ipune hoc faciunt. timorẽ eis ex his incutit
dicens.ut uemat ↄſecutiue.q; ẽ ↄſecutio e
gquitatis:ſuper uos.i. generatiõem ur̃am ⁊z
omniũ maloꝝ uobis ↄſimilẽ: oĩs ſanguis in
ſtus.i.debita ulcio ꝓ oĩ effuſione ſanguis
iuſtoꝝ:a ſanguine abel iuſti. cuiꝰmũeꝛa naz
rant a deo accepta: uſq; ad ſangumnẽ 3acha
ꝛie filij bazachie.i.ioiade ſacerdotis: q pp
ſuã iuſticiã dictus ẽ barachias.ꝗ nterpᷣta
bñndictus dfi.quẽ occidiſtis.i. ur̃a generatõ
uobis ſimilis occidit inter templũ ⁊ altare.
ſ.holocauſtoꝝ.ꝙ erat extꝛa tẽplũ.ſ.ĩ atrio
ipᷣius tẽpli. ſz lʒ młti poſt ⁊ añ ab hac gene
atione ſiut occiſi.tñ potius noĩiat iſtos duoſ
qᷓ; alios.ut ĩ uno layci.ſ.in abel qui fuit pa
ſtoꝛ ouiũ ⁊ in campo necatus:in alio clerici
ſ.in zacharia.ꝗ fuit altaris officio mãcipa
tus.⁊ in ↄtrio lẽpli occiſus intelligant:⁊ p
hos duos oẽs ſancti martyres laycalis.ſ.?

ſacer dot alis oꝛdinis deſignant᷑. Amen amẽæ

dico uobis. ueniẽt oĩa. ſ.ſcelera ⁊? ſceleꝛum
punitões ſuꝑ generatõem iſtã. ſ. u am. oĩ
um maloꝑ: ⁊ ſi ñ oẽs ſint nno tpᷣre. tñ oẽs ſt᷑
unu coꝛpus dyaboli. Deinde ↄuertit pᷣmonẽ
ſpãliter ad metropoli ciuitatẽ hirłm. in qua
erant magis culpabiles: eã pij pr̃is affectu
plãgẽdo.⁊ ex B auditores eꝛudiẽdo dicens.
Hierim Pieruſalẽ. Pierłz uocat habitato
res.iñ edificia cinitatis.ponẽdo ↄtinẽs ꝓ cõ
tento: ⁊ alloꝗt hie ppłm iudaicũ ſub nomĩe
ciuitatis metropolitane. Seminatio vo huiꝰ
uerbi hielm. miſerentis ẽ: ⁊ miſeriaʒ uocã
tis ac ualde diligentis. Uel geminat pꝛopt
uehementẽ rephẽſionẽ ? maioꝛẽ expꝛobatõ
nẽ. Uel qꝛ ſanctos affligebant dupliciteꝛ ⁊
corꝑalr ⁊ ſpualr. Que occidis ꝓphᷣas. dñm
et occiſura pphᷣaꝝ:⁊ lapidas eos ꝗ ad te i.
ad ſuã utilitate ? iſtructõem ⁊? ad ĩcrepãdũ
ſcelera tua miſſi ſẽ. Jõ icurabił ẽ plaga tua
qꝛ eos abicis ꝗ tibi ſalutẽ offerũt. Uñ cri.

Quo ſaneris.q nullu ad te medicũ pueniꝛe
pmittis: Sctis meis nõ peꝑci.ut tibi parce
rẽ peccatzꝛici. Illoꝑ uitâ neglexi. ne tuã uiõᷣ
rẽ.Oẽs medici ſpiritales in te defecerũt: ⁊
tu curatg nõ es. ſi de moꝛte tna ganiſus fuiſ
ſem. nunq; ad te miſiſſẽ ꝓphas. Si te pꝑdere
uoluiſſem nunq; ad te ipe ueniſſem. ego qd
faciã ſi tu ipa uiuere nõ uis:bec Cri. Quo
ties uo ui ego ꝗ moꝛtẽ peccatoꝛis, nolo.ego
ꝗ oes peccatores ſaluaꝛe uolo.ñ gqgẽ ſemel
uel bis ſed multotiens. Dꝛi mo p legẽ natur
Scðo p legem ſcripture. Tertio ꝑ legẽ gra
tie. Aem in mane pueritie. in teꝛtia avole

ſcẽtie iĩ ſexta iuuẽtutis. in nona ſenectutis.

„*

?2 conſumationis ſeculi.

in neſpere decꝛepite etatis:ↄgregar̃ ſub cul
tu unius dei. ꝑ fidẽ ⁊ caritatẽ:filios tuos.ſ.
iudeos pᷣdicationibꝰ ꝓphaꝝ ⁊z miraculis. z

te mihi adiungeꝛe ⁊ meis. Multi ſt᷑ diſpſo

res ſʒ pauci ad bonũ ↄgꝛegatoꝛes:oiſpergit

eĩ dyabolus:diſpergit mundus.diſpeꝛgit caʒ

nalis affectus.diſpgunt temptatoꝛes. Sed
dñis uult ↄgꝛegaꝛe in unitatẽ fidei. in unita
tẽ caritatis. in unitatem ſuperne ciuitatis.
Sequit᷑ (quẽadᷣmoduʒ gallina ↄgregat pul
los ſuos ſub alas)). Ponit exẽplũ de gallia.
ad oſtendenpũ affectũ ſuũ ad ppłm qꝛ inter
alias aues ur̃ magis affici ad nutritiõem ⁊
⁊ 9uerſatões pulloꝝ: tã magnũ ei affectum
in filios hʒ ut eoꝝ infirmitate affecta infir
met᷑.⁊ ipᷣa ⁊ eos alis ꝓtegẽs ↄ miluũ pugnʒ.
Sic ⁊ dei ſapiaꝑ ccaꝛnis ſuſceptõez ifuma
ta: ꝓtegit nos ⁊ öfẽdit a dyabolo.ac nutrit

⁊ ↄſeruat ſua gra.(Et noluiſti) qnimo ne

glexiſti.dixiſti.ĩpediuiſti.ꝗa ꝓphas a deo
miſſos.poſtea Johᷣem baptiſtam ⁊ ultimo

vñm nĩm ieſuzʒ xpᷣm.⁊ eius diſcipłos ↄtẽpſe

runt.ĩmo ⁊ occideꝛũt.Ac ſi diceꝛet. Ego uo
lui ſʒ tu uoluiſti.E go ꝙ meũ ẽ feci. ſʒ tu ꝙᷓ;
tuũ erat non feciſti. Ego pꝛo tua ſalnte ꝓp
phetas að te miſi.ſʒ tu eos ĩterfeciſti. Ego
ad te ipe ueni. Et tu me ꝛecipere noluiſti.
Tibi g iputãdũ ⁊ tue malitie.ñ mihi.O quo
tiens monet nos deꝰ.mõ bldicijs.mõ ĩcre
patõibꝰ.nũc ſic.nũc ſic.Et paꝝ adueꝛtimꝰ.⁊
iõ ualde timẽda ẽ nobis pẽa qͥ ſegt. Tadeʒ
eĩ ex multiplici eoꝝ culpa multiplicẽ eis cõ
minat᷑ pena. Primo tpᷣꝛalẽ.qᷓ; plus timebãt
⁊ ſemꝑ foꝛmidabant.ſubuerſionẽ ciuitatis ⁊
templi deſertõem dicẽs.(Ecce ꝛeliquet᷑ uo
bis a deo. domus ur̃a).ſ.tẽplũ ⁊ ciuitas (ð
ſerta a ꝑ rõanos fuer᷑t öſtꝛucta:deſ̃ta qui
dẽ ⁊ nudata auxilio xpᷣi.qꝛ hĩtatoꝛẽ xpᷣm re
linqrut ac ꝑdiderũt. ⁊ hr̃ditatez pripere ge
ſtiẽtes heredẽ occiderũt. Ergo xpᷣus erat q
amea eis pᷣſidebat. ⁊ eos manutenebat ac
gnbernabat.⁊ ab hoſtiũ mãibus eripiebat.
Itr deßta angeloꝝ coſtodia.qꝛ audita ẽ uox
ĩ tẽplo tꝛãſeamꝰ ab his ſedibus. Miſtice ẽt
domꝰiudeoꝝ deſerta ⁊ uacua deꝛelicta ẽ.i.
indigni habitudine ſct᷑i ſpuꝛitꝰ remanſerunt
qꝛ ĩ inceedulitate ꝑſeueꝛantes.xpᷣm hoſpiteʒ
n ſuſceperũt. Ubi Cꝛi.deſeꝛta ẽ a ſanctis.
pᷣſeꝛta a ſanctitate.a fide.a cãitate.a gꝛatia
⁊ ſpiꝛitu:deſeꝛta deniq; ab ipᷣo ðo.⁊ a bonis
oĩbus q̃ ſunt dei. Ubi ⁊ Orige.Semp ẽt eis
ꝗ nolueꝛunt ↄgregati ſub alas eius ↄminat
xpᷣs. ecce relinquet᷑ uobis domus ur̃a deſta
i.anima ⁊ corpꝰ. Deinde cõminatuz eis pe
nã eteꝛnam q̃ eſt carentia ſue uiſionis.niſi a
ſuis ↄueꝛtant᷑ nequicijs dicens (dico enĩ uo
biſ.ñ me) ? faciẽ meam ( uidebitis ãmõ)ab
hoc.ſ.tpᷣe paſſionis mee ( donec dicatis (bñ
dictꝰ ꝗ uenit ĩ noie dñi) i. donec ẽt inuiti cõ

ſiteamini me eſſe xpᷣm bndictũ filiu.a pate

nor eſt pfectam coꝛpori
nunifeſte uenientem. let?
notuis te ſine fine benegic
de ignis aduentus añi
ſeculi

Lci ans ieſus er
egreſlas eet d vep⸗
isd direrat.
delenedaͦ Ciune
puli adwiramtes )dtempe
nis 2 iortams druen
geret (oſtenderit ei edil
ignotas ſz tanq; admiran
Luẽ ⁊ magnificemtia ee
nu cultu facta erat flei
amn mitignet penam
et eig nec rapi nec en
Nonffpiciebit ad tepli
iciornzcioſttate 1 ſort
multi lettendut ad cn
iß ſplualẽ Alij Her.
miniſtrozceimlla
ruͦ ſpuglichinnue

ehnelefhng
1. go Motun ſrlnre
tuetg iterfecift. eh
me Aerhwr Mluſfi.
noline jmnihi.O
nõ blidicie, noͤ iae
Etpar uenme
8peaqſegt. Lice
pa multpice eis c⸗
nle chriustimebit
cerſtane ciuitader
dEcWoder n
aataeſ
Nirdancrn deknn gin
dr N Dündn hnte
ta biditaez heneg
igerüt. Argornserad
tt es nunlteneban 1
boſiö nuͤbnseripiebtn,
coſtocin auditge non
bis ſeaibs⸗ Miſtice er
tuncn denkine⸗⸗
ſiiſpuit tenanſeun
.hn hoſoti,
ſeuenmes N ng,
is deſengea

taſteachi Abns

ab eo.
Oñe ieſu xpᷣe.ꝗ legi ⁊ pᷣceptis tuis o
edientibus das bñdictões. ⁊ inobe

Secunde partis

miſſuzʒ. a pphetis pᷣdictũ:ꝙ eꝛit in aduentu
claritatis ad iudiciũ. Uñ ʒach̊.Aſpiciẽt me
quẽ ↄfixerũt. Reuera em̃ pꝰpaſſionẽ ſuã ui
ſus ẽ a diſcipulis ⁊ amicis ſuis.ſʒ ñ a iudeis
VUel ñ uidebitis me.i.niſi dicatis penitendo
⁊ me dei filiũ ꝑ fidẽ ↄfitendo bnñdictꝰ ꝗ uẽit
ĩ noĩe dñi.i.h̊ ẽ bñdictus ꝗ uenit ĩ mom ꝑ in
cãnatõem miſſus a pr̃e:ĩ quo innuituꝛ ↄuer
ſio ꝛeliquaꝝ añ aduentũ ad iudiciũ.tunc eĩ
iudei ꝗ in fine mõi cꝛedituꝛi ſt᷑ ĩ xpᷣm. Iauda
bunt ⁊ ↄfitebũtuꝛ ipſum ⁊ his dictis exiens
dñs ieſus de templo cũ diſcipuliſ r̃ceſſit a iu
deis. Ubi oꝛig.Sed ⁊ unuſꝗſq; cũ ſit tẽpluʒ
dei ꝓpteꝛ ſpixitum dei inhabitanteʒz in ſe. ip
ſe fit cauſa ſue deſeꝛtionis ut egꝛediat᷑ xpᷣus
Oratio.

. „

W dientibus maledictiones: da mihi de
tua largitate.ipſis tuis pᷣceptis ſp obtẽpare
⁊ enores hypocꝛitaꝝ ĩ oĩbꝰ euitare: da mi
hi tuis monitõibꝰ ⁊ beneplacitis ſine tedio
acquieſceꝛe.⁊ me ſine negligentia emẽdar̃:
ut tandẽ in aduẽtu claritatis tue ad iudiciũ
te benedictum ad plenã nr̃am redemptionẽ
hoc eſt ꝑpꝑfectam coꝛporis ⁊ anime libertatẽ
manifeſte uenientem.letꝰ aſpiciã: ⁊ cũ elec
tis tuis te ſine fine benedicam Amen.
de ſignis aduentus dñi.⁊ conſumationis
CLapi. xxxix.
Tcũ)dñs ieſus eadẽ feria teꝛtiaſ
egreſſus eẽt ðᷣ tẽplo) ipᷣo egreſſu ðᷣ
nãs qõ dixerat.ſ. domũ iudeorũ
deſeꝛẽdã.i.ciuitatẽ ⁊ tẽplũ (diſci
puli admirantes) ſi templũ tate pulchritudi
nis ⁊ fortitudinis ðſtrueꝛet᷑.i.ad nihilu ꝛedi
geret᷑ (oſtenderũt ei edificationes tẽpli)nõ
ignotas ſʒ tanq; admirãdas: ut ꝓpteꝛ nobili
tatẽ ⁊æ magnificentiã edificiorum.q̃ ad dini
nũ cultũ facta erãt flecteret᷑ ad miſericordi
am. ⁊ mitigaꝛet penam ↄminatã. Uidebat᷑
ẽt eis.ꝙ nec rapi nec eueꝛti poſſet uł diꝛimi
Non r̃ſpiciebãt ad tẽpli ſanctit atẽ ſʒ ad edi
ficioꝛuʒ pᷣcioſitatẽ ⁊ foꝛtitudinẽ. Sic hodie
multi plꝰatt endũt ad cultũ eccłie coꝛpoꝛalẽ
qᷓ; ſpiꝛitualẽ. Uñ Beꝛ.Sẽmis altaꝛia fulgẽt
⁊ miniſtroꝝ dei nulla electio ẽ. Sed vriuʒ
fuit ĩ pᷣmitiua eccłia.qꝛ maioꝛ uis fiebat ĩ oꝛ

natu ſpũᷣali qᷓ; in mateꝛiali. Un Augu. Oliʒ

erãt parietes eccłie uiles ⁊ uiꝛi pꝛetioſ: mõ
econuerſo.Eccleſie ꝗppe oꝛnatus ñ ẽ ĩ edifi
cijs ⁊ redditibus.ſʒ in humilitate.hoſpitali
tate ⁊ pietate((t rñdens ieſus dixit) ñ ſolũ
h öſtꝛuenda foꝛe.ſʒ ⁊ ꝙ ĩ eis(ñ ̃linq̃retuꝛ la
pis ſupeꝛ lapidẽ.ꝗ non deſtꝛueꝛet᷑ ⁊ ↄminue
retuꝛ)q;tumcũq; pꝛetioſa ⁊ foꝛtia uideꝛẽt᷑:
B ãt factũ ẽ a romanis.xlij.ãno poſt paſſio
nẽ dñi. Similiteꝛ erit de magnis ⁊ ſumptuo
ſis palatijs.qꝛ ñ relinqret᷑ lapis ſuꝑ lapidem

in eis, Secũdũ Bedaã.Diuinitus ꝓcuratum

Capłm. xxxix.

eſt ⁊ puiſum. ut patefacta euangelica gra
ꝓ orbe.tẽplũ ipᷣm cũ ſuis ceremonijs tollere
tuꝛ: ne ꝗs adhuc puulus ⁊ infiꝛmus ĩ fide.ſi
uiderit illa ꝑmanere q̃ a deo ſum: ĩſtitura a
ſinceritate fiði ad iudaiſmũ labeꝛet᷑. Aufeꝛ
tuꝛ g umbꝛa. ⁊ palmã tenet vitas ꝑ oꝛbem ðᷣ
clarata.Omnis em̃ compoſitio mandatoꝛuzʒz
ſic ẽ deſtructa.ut iudei nihil ĩpleãt.⁊ capite
ſublato mẽbra int᷑ ſe pugnent. Uñ Cripᷣ. Il
la hieruſalẽ figuꝛalis typum geꝛit hieꝛuſalẽ
ſpirit alis.i.eccłie.Nã niſi tẽplu iſtud ðſtꝛue
tũ fniſſet.obſeruãtia legis ñ facile fuiſſet cõ
peſcenda.õ ãt deſtructũ ẽ.ut ſruelĩt iudei
poſtmodũ fuare legẽ ñ poſſint.aut/ð paſcha
aut ð ſacrificijs aut de ceteris feſtiuitatibꝰ.
Leciderũt coꝛpalia ⁊ figuralia.ut ſurgeꝛent
ſpiritalia ⁊ uera miſteria.h̊ Crip( Et nadẽs
dña ipᷣa die cũ diſcipuł ĩ montem oliueti.⁊
ſedẽs ibi contra templũ in loco ubi poſtea
conſtructa eſt eccłia:interrogatuꝛ ab eiſ de
tempoꝛe deſtructionis hieruſalẽ ⁊ templi.⁊
de ſigno aduentꝰ ſui ⁊ ↄſumationis ſeculi.q̃
putabãt ſeꝗ ſtatim deſtructõem ciuitatis ⁊
tẽpli. Iſte qões fuerũt ſibi facte in mõte oli
ueti.⁊ hoc rõnabiliter:qꝛ ex illo loco tẽpꝑlũ
⁊ ciuitas claꝛiſſime uident᷑.⁊ occaſiõe huiꝰ
deſtructõe ibi qᷓꝛituꝛ.ſimiliteꝛ ⁊ iudiciuʒ ex
tremum. futurũ ẽ circa illũ locum:ideo con
uenient᷑ fit ibi qõ de futuꝛo iudicio((⁊ ꝛeſpõ
dẽs ieſꝰdixit eiſ ſigna pᷣdictoꝝ.⁊ eoſ ciꝛca qð
libet in neceſſar ijs ⁊ utilibꝰ inſtruxit.nec di
cebat ꝙ eos ſcir̃ ñ expediebat. de ſignis do
cet.de tpᷣe intimãdũ ñ putat:qꝛ incertitudo
tpᷣis inducit terrorem ⁊ ita pᷣparationem: ſʒ
ignorantia ſignoꝝ poſſet inducere in errorẽ
⁊ qᷓ;ᷓnis pluꝛa ex his ſignis poſſit rferꝛi ſimul
ad eueꝛſionem urbis ⁊ tẽpli.⁊ ad xpᷣi aduen
tum añ conſumationeʒ ſcli. Secundum enĩ
Crip.dũñs ñ ſeꝑatĩ:q̃ ſigna pertineãt ad hoc
uel ad illud ponit. ut eadẽ uideant᷑ ad utrũ
q; ptineꝛe:qꝛ tñ eueꝛſionem uabis ⁊ tẽpli iaʒ
ↄpletam ⁊ ppteritã dignoſcimus.iõ ad ĩſtruc
tionem nr̃ am. oĩa ad ea q̃ ꝛeſtant referamꝰ:
qꝛ pñt oĩa ð adueutu xpᷣi ⁊ ↄſumatione ſcłi ĩ
telligi.⁊ ꝑ apłos oĩm credentiũ ꝑſõe ſignari.
Nã dicit h̊ diſcipulis.ñ täãquam eis ꝗ duꝛa
re deberent in uita iſta uſq; ad finem mũdi.
ſz in ꝑſonis eoꝝ dixit hec omnibus poſteris
eoꝝꝑ credituꝛis.quaſi unũ coꝛpus exñtibꝰ cũ
ippᷣis. Sʒ antequã eis ad intezogata ꝛñdeat.
mtem eoꝝ ut ñ ſeducamur confirmat. Unð
Crip. Neq; enim de hieꝛoſolime deſtꝛuctiõe
neq; de ſcõo ſuo aduentu ſtatim ꝛñdit.ſed ðᷣ
malis ꝗbus ſtatim obuianduʒ erat. Premu
nit ergo dñs fideles.ne ſeducant᷑.i.ſeorſũ a
vitate fidei ducantuꝛ(Multi enim pſeudo
xpᷣi ⁊ pſeudo ꝓphete).i.ſimłati ⁊ faln( ueni
ent Jaſcribenteſ ſibi nom̃ xpᷣi ex pᷣſumptione
? dicentes ſe xp[ʒ eẽ: ⁊ ſeducent multoſ ꝑ falł
ſã doctrinã.t ſimłatã uitã.ꝑ ſigna abi

De ſignis aduentus dñi

Vnñ athanaſius dicit. An ung quaq; hereſi

Adyabolus figuratus dicit.ego ſuʒ xpᷣs.⁊ apð
me ẽ ueꝛitas. Multi ẽt uidẽt ̊ᷓ dicere fcõ.

qꝛ ſtatuta ſua deſtrictiꝰfaciũt obpᷣnari. qᷓ; pᷣ

cepta dei: uolentes magis ſibi qᷓ; deo obedi
ri. Sʒ nõ ẽ uẽtuꝛus xps niſi pcedãt ſigna ab
eo pᷣdicta. Que iõ nobis dñs pᷣnütiat ut nos
ab amoꝛe moi ↄpeſcat.⁊ timorẽ nobis incu

tiat. ac ſꝑ uigilãtes ? patos nos ĩueniat: qꝛ
minus iacula feꝛiũt.ꝗᷓ añ pᷣuiſa ſt᷑.⁊ pᷣmittit

uñns pᷣmo in generali ſigna pᷣoꝛa.ſ. pᷣlia q;tuʒ
ad ho ſtes extzꝛaneos. ⁊ ſeditões q́;ẽtuʒ ad do
meſticos. Seinde ſubdit in ſpâli eoꝝ młti
tudinẽ tangens mala ſeptem: ꝗᷓ ſt inimicitie
pꝓpploꝛuzʒ.qꝛ (ſurgit gens ↄð gentem )diſcõdia

pᷣncipum. qꝛ (regnũ aduerſus ꝛegnũ ) ↄmotõ
locoꝝ ꝑ loca:ĩ fectões moꝛboxꝝ.q; (ꝓpeſtilen

tie )defectus uictualiũ. q; (fames) teꝛoꝛ ce

leſtiũ ĩpᷣſſionũ.qꝛ ¶ t᷑rores de celo)nouitas e

uentuũ mũdanoꝝ quia ſigna magna eꝛunt.

Per hec aũt ſeptẽ q̃ hic fãgnut᷑ pñt ĩtelligi
ſeptẽ mala q̃ hodie eccłia dei patit᷑: quoꝛuʒ
pᷣmũ ẽ diſcordia ecclłiaꝝ.ſm ĩpu gnatio hr̃ti

coꝝ.tertiũ turbatões ſeculaꝛiũ.quartũ exẽ

pla maloꝝ.quĩtũ defectus doctoꝝ.ſextũ ful
minatões ſniaꝝ.ſeptimũ monſtꝛuoſitas oꝛdi

nationum eccłiaꝝ. Multa g mala pᷣcedent

ita ut ipleat ꝙ r.pugnabit ꝓ eo orbis ter
ꝛaꝝ 3 inſenſatos: ⁊ ꝗ 3 auctoꝛẽ oĩium pꝓcaci
teꝛ pugnauerunt.iuſto tüc dei iudicio ab oĩ
bus oppugnent᷑: ⁊? ꝗ in cunctis deliquerũt ĩ

cunctis feꝛiant᷑. (Opoꝛtet) ↄueniens eſt ¶

pᷣmũ hec fieꝛiytanq; a deo ordĩata:malicia

hoim exigenie. ⁊ ᷣo bonũ ĩde eliciẽte.ſ.ad

ꝓbatõem ⁊ utilitatẽ bonoꝝ.⁊ ad deſtruetõ

rẽ ⁊ ꝑditõem maloꝝ.qꝛ hec oĩa inicis ⁊ q̃ſt

pᷣconia ſunt doloꝝ futuꝛoꝝ (.ſʒ nõdũ ſtatĩ ẽ
finie)⁊ ↄſumatio eoꝝ.qꝛ iſta tt ſigna remo

ta no ꝓpinqua: uel qꝛ iſta ſt᷑ tpꝛalia ſʒ ↄſua
tio doloꝝ erit eteꝛna. Magnitudo eĩ maloꝝ

iudiciũ gnãle pᷣcedentium eſt figura ſequẽ

tiu incorꝑaliter gꝛauioꝑ. Nam:ut dicit Gre
So: )ꝑ crebra mala q̃ pueniunt. iudicantuꝛ
mala ppetua q̃ ſequũt᷑.qꝛ multa debent ma

la pꝛecuꝛꝛeꝛe. ut malũ ualeat ſine fine nũtia
re.Spuᷣalr ᷣm Ambꝛo.ſt᷑ ⁊ alia bella q̃ uiꝛ
ſemit xpᷣianus.ſ diueꝛſaꝝ pᷣlia cupiditatug.
ſtudioꝝ ↄſlictus.multo ẽt graniores ſũt ho

ſtes domeſtici qᷓ; extranei.Et ᷣ̃m Crip.ſpũa
liter ĩ eccła peſtilentie carnalium uitioꝝ. fa

mes ueꝛbi diuini.terremotus tribulationuʒz
erunt.qꝛ eccłia multũ ĩ fine tẽptabit ⸗ De
inde ſubdit quo merito hec oĩa ↄtingẽt.qr
(ante h̊ oĩa).ſ.hec pᷣdicta eꝛunt pſecutões

ſctoꝝ. quibus (inijciẽtuꝛ manus) ad capien

dum. quiq; tradentuꝛ ad tꝛibulatiões ⁊ mõᷣ

tem ẽt a ppĩqnis ⁊ amicis(⁊ eꝛũt odio oĩbꝰ
boiĩbus )humũ ⁊ terꝛã ſeu humana nõ diui
na lapientibus. amicus eĩ dei inimicꝰ ẽ mði
⁊ ĩ tali odio erut ꝑꝑ nom xpᷣi,ac ↄfeſſionem

⁊ econſumationis ſeculi.

huius noiĩs ⁊ aſſertionem ueꝛitatis. ꝙ quidẽ
iocudũ ⁊ głoſũ ẽ ſct᷑is qꝛ felix ẽ iniuꝛia cum

deus ẽ in cã.qꝛ ad hanc ſeꝗt ma gnũ pᷣmiuz
⁊ glia ĩmenſa.Qui ẽt poſt duꝛa q̃ pᷣdicũ de
afflictõe moꝛtis. ꝓtinus ↄſolant᷑ de głia re
ſurꝛectionis.qꝛ ẽt (capillus )minimꝰ(de ca
pite eoꝝ ñ ꝑibit) ⁊ iõ multomagis cet᷑a ma
iora nõ ꝑibunt:⁊ hoc addit ad declaꝛanduzʒz

ueꝛitatẽ future reſurrectõis.nam quicquid

ſiue ad ſubſtantiã ſiue ad decoꝛẽ corpõis fa
cit.in reſuꝛrectõe redibit.Scõm ſenſũ ſpũa
lem.capillus de capite dqr̃ nõ ꝑire qꝛ nec mi
nima mẽtis cogitatio bõa manebit irremu
nerata. Uñ Beda.Nõ ſolũ oſſa nr̃a.i.fortia
geſta uel dicta remuneꝛant᷑.ſʒ ẽt capilli.i.
minutiſſime cogitatões hone.q̃ de coꝛde q̃ſ
capillus de cerebꝛo exeũt.apðõ inſtũ iudicẽ
digna mercede dõabũt᷑. Un ꝓpha. Relige
cogitationũ diem feſtu agent tibi. Similit
nec cogitatões male r̃manebũt ĩpunite. Et
qꝛ guia ſunt q̃ ſancti ĩ ꝑſecutiõibus pati ha
bebunt.iõ ↄſequẽteꝛ ad tolerantiã confõtã
tur:ĩ pᷣdictis eĩ maxime neceſſaꝛia ẽ patien
tia (ꝗ in patiẽtia poſſivebunt).i.cuſtodiẽt
gĩias ſuas.Auſtos eĩ oĩum vtutum patiẽtia
ẽ:in qua aĩas que coꝛpus poſſident poſſide
mus.cum ipᷣas aĩias ad paciẽdum rõne ꝛegi
mus. Qui aut ĩpaciẽs ẽ:animam ſuã nõ poſ
ſidet:qꝛ animi ſui furorẽ ⁊ iꝛã cohibeꝛe nõ
põt. Unð Beda. Sic eĩ ↄditi muabiliter ſu
mus. ut rõ aĩam ⁊ aĩa poſſideat coꝛpꝰ. Jus
uero aĩe a coꝛporis poſſeſſione pᷣpedit᷑ ñᷣ nõ
pus aĩa a ꝛ6e poſſidet᷑. Cuſtodẽ igitur cõdi
tionis nr̃e paciam dñs eſſe mõſtꝛauit. quia
ipᷣa nos poſſideꝛe noſmetipᷣos docuit. Pec
Beda. Magna igit᷑ ẽ uirtus pacĩe.ſine qua
gia peꝛditur ⁊ ꝑ q; poſſidetur. Qui eniz pa
cienter ſuffeꝛt tẽptatõem.accipiet coꝛonaz
ſed ꝗ ꝑdit paciam ꝑdit ⁊ coꝛcnam. VUnde ⁊
Grego.eam ↄmendans dicit.Ego uirtutem
pacĩe.ſignis ⁊ miꝛaculis eſſe maiorez puto.
⁊7 Salomon. Melior ẽ paciens niro forti.⁊
ꝗ dominat᷑ aĩo ſuo expugnatoꝛe urbiũ. AUñ
7 Seneca. Tormẽta paciẽteꝛ ferꝛe obtabi
le ẽ.hoc eĩ foꝛtitudĩs paꝛs eſt. Non eniʒ pa
ti toꝛmenta optabile eſt. ſed pati foꝛtiteꝛ q
eſt uirtus. Cum aliquis tormenta fortiter
patituꝛ omnibus untutibus utituꝛ fortaſſe
cum una in ꝓmptu ſit.?æ maxime appaꝛeat
paciẽtia:illic ẽ idiuiduꝰcomitatus uiꝛtutuzʒ
Quicquid honeſte fit.una niꝛtus facit.ſʒ ex
cõſilij ſemẽtia. Pec Seneca. Igit (ut dicit
Criᷣ)iniurie hoiĩm nullũ faciunt dãnuzʒ ſed
magis pacĩe lucrum. Quia vo tot terroribꝰ
auditis ſancti turbari potuerunt.tim̃tes 34
tũc rũdeant: conſolationem ſupponit de dã

do eis impmeditatis(os ⁊ ſapientiaz hac di

cendi ⁊ reſpondendi materiam (quibꝰ nullꝰ⸗
poterit reſiſtere uel contradicere qꝛ nõ ex

ingenio uel arte eorum procedent uerba.ſzʒ

lennt. ita ut p ſihnis ha -
heuageliũ regn in umue
io noui teſtam̃ti ef euans
dis t bonitatis. uideucet.
gbonu iocũi /qe bonu ut
gelĩ regni ratione ſue dis
guig ad regnum ducit. quo
dat uel cauſaliter ga reges
liter gaia de regno diſſeut
um mdd gend dus de
bis q non creiderum.
ſtabumtma aanerſus eds
eos odemnadunt Au
cuʒ ad fines orbis tent
nerit. ne gliquis excuſt
aug. Predicatio euan⸗
fuerit completa quo ae
non tamen quo ad omm
Pride mäct erſſtetes.
Niomnesoffis terre.e
foſtan onuneming
rum A ſdum in omn
expectal Mendi Ai
ci aduẽtus e in wotoc
ut null ſir .
le. ii excnſabik:
tüͦ aut in beeni tredin

puto aliq; im
ettchn Haonie f

chite ce z elihi
le cf ö nn d
tatio bzr n Arecmf
oͤſolio femnn

loiun anmm ynẽni⸗
ghusuſiln ſt
ucilin nuſe mf
eanman ſni noͤpof
re e ni cohibere o
Oclt muͤabiliter ſi
oſſiceat coꝛp. Jus
eſſione yedit no
,Cuſtode igtur cdi
e wömwt. ie
merchos dNd. er
Rurd Nad ecn
Noſideror Ouierſz e
Adem accipiet Mones
At ceman. Wles
luns Cici.Ego uintuen
culig eſſe maiorez pun,
re acens iro fonli
erpugnutcre ubii V
ta pocielen ſene obibi
ſopus eſt ſon enizi
le et ec pan ſonlſtag
lianis tormenne in
nirutions mtilmn Ge .
uft wapime gppan

t'comitatts lulim-
nic conn e ter

ieus fclii,
eftung nane h

ee Henen t ie
1

inmulͤfie mneb⸗

m. Ouia von
uten mumli
ſoletonen ſin r di
iin iimnenn e 65 ex
n mtit 0, 6
uel c mufi le⸗

7

Secunde partis

ex ſpũſſancti gr̃a.¶ Tunc multi ſcandaliz a
bunt᷑) i. diſcedent a fide. ⁊ ruent i errores:

timoꝛe ł ĩmanitate tormentoꝝ. aut portẽtis
ſeu munerib“ ſeducti(t qm habũdabit ini

gtas) ⁊ malitia in falſis xpianis.iõ(refrige
ſcet ⁊ deficiet cãitas)i.uera dilectio eꝛga ð
um ⁊ ꝓximũ.ĩ multis alijs ab igne diuini a
moꝛis.lzʒ totalit᷑ ñ cadat ĩ eis.Ex habundan
tia em̃ iniquitatis orit᷑ tepiditas caritatiſ ꝓ
tribulatõe.que caleꝛe uidebatuꝛ ante tribu
lationẽ ⁊ in pace.deniq;(ut ait Ambꝛo) tũc
iuſtus ĩ deſerto iniquuſ in regno. Uel ĩ eiſoẽ
ĩ quibus habundat iniquitas refrigeſcit cãi
tas.Naʒ (ut ait Remigius) quãtomagis ab
unoquoq; imqꝗtas ſuſcipitu?. tantoamplius
in coꝛde ipᷣiꝰ aꝛdoꝛ caritatis extinguit (Qui
ãt ꝑſeuerauerit) ĩ ſide ueritatis.ĩ amoꝛe bo
nitatis( uſq; in finẽ)⁊ terminũ uite preſẽtis
quocunq; tempore incipiat ⁊? quocũq; tẽpo
ꝛe reincipiat(hbic ſaluꝰ erit )qꝛ ñ cepiſſe ſʒ ꝑ
ſiſtere uitutis ẽ: ⁊ ñ inchoatio tolerantie.ſʒ
pſeuerantia coꝛonatuꝛ.de hac mateꝛia peꝛ
ſecutionũ habes latius ſupꝛa poſt miſſionẽ
apoſtolorum. ſed h̊ predicta moꝛe inſolito ⁊
multo uiolentius tunc fient quam euenit̃ ſo
leant. ita ut ꝓ ſignis habeant᷑ (Et pᷣdicabit
B euãgeliũ regni in uniuerſo mundo)pᷣdica
tio noui teſtam̃ti ar euangeliũ.rõe ſue ꝑfec
tõis ⁊ bonit atis.uidelicet qr bonũ honeſtũ
qꝛ bonũ iocũdũ.qꝛ bonũ utile:⁊ dicituꝛ euã
geliũ regni ratione ſue dignitatis. ul finalr
quia ad regnum vucit.quod lex non facie
batx uel cauſaliter qꝛ reges facit.ulł materia
liter quia de regno diſſeꝛit:⁊ hoc ĩ teſtimõi
um omnib gentibus. id eſt in accuſationeʒ
hbis ꝗ non crediderunt: qui em̃ credideꝛũt te
ſtabuntuꝛ aduerſus eos qui non crediderũt
⁊2 eos ↄdemnabunt:⁊ tunc ueniet ↄſumatio
cuʒ ad fines oꝛbis terre ſermo pietatis ꝑue
nerit.ne aliquis excuſaꝛe ſe/poſſit.ſecũdum
aug. Predicatio euangelij ĩ toto mðo.q;uiſ
fuerit completa quo ad omnes mundi ptes
non tamen quo ad omnes homines ĩ oĩbus
ꝑtibꝰ mũdi exiſtẽtes. Uñ in oẽm terrazʒ.ſed
ñn ĩ omnes om̃is terre.exiuit ſonus eoꝝ: niſi
foꝛſitan ꝑ ↄmunem in generali relatum alio
rum.⁊ ꝙ ndum in omnibus fuerat cõpletuʒ
expectat᷑ ↄplendũ. Uñ ⁊ Hiero.ſignum dni
ci aduẽtus.ẽ in toto oꝛbe euãgeliũ pᷣdicaꝛi
ut nuliꝰ ſit excuſabił:ꝙ aut iã nũc ẽ comple
tũ aut in bꝛeui credimus eſſe ↄplẽdũ.ñ em̃
puto aliqᷓ; manſiſſe gẽtẽ.que xpᷣi nom igno
ret:qᷓ;; ñ habueꝛit predicatoreʒ. tñ ex nici
nis natiõibꝰ opinionẽ fidei ñ pt᷑ ignorare. h
Piero.de pᷣdictiſ ſigniſ ſic dicit cꝛiv.Eſt ꝗp
pe ꝛes iſta ꝓꝛſus ambigua. ⁊ oĩno neſcimus
an etiam noſtra etate hec omnia finiãtur ⁊
dies ille metuendꝰ zeinanat a horribile
illud nobis oſtendat᷑ tꝛibunal. Nam ⁊
multa prorſus impleta ſunt.⁊ euãgelium to

m ⁊ figna

LCapłm.xxxix.

to iam feꝛe orbe ꝑſonuit.⁊ pᷣlia terrarũ tre
mores ⁊ fameſ:ut pᷣdictũ fuerat.accioerunt
nec grande iã mediũ ẽ.Que oĩa ↄſiderãtes.
ad eam nos qᷓ hinc abceſſuꝛi ſumus.ꝑfectõzʒ
paremus. MNaã licet cõis illius finis ndũ ĩſtet
dies peculiaris.tñ iſte uniuſcuiuſq; nr̃ʒ finiſ
in ꝓximo ẽ.Et ſi eĩ ſenex ſit aliꝗs.⁊ ſi adole
ſcens:moꝛti tñ in qualibet etate uicinuſ eſt.
hec Eripᷣ. Cauſa ueꝛo ⁊ radis omniũ maloꝝ
in mudo ẽ ſuperbia ⁊ pꝛeſumptio:ppłs eniʒ

contra regem erigituꝛ. clericus ↄtra ſacẽdo

tem. monachi contꝛa abbatẽ.filij contꝛa pa
rentes.iuuenes cõtra ſeniores ſuꝑbiẽdo di
uerſa ſentiũt. Malũ g ſuꝑbie.ꝙ ſuꝑnã ange
loꝝ curiaʒ corrüpendo dęſtruxeꝛat.pñs quo
q; ſeculũ inoꝛdinate peruertẽdo ðᷣſtꝛuet. Uñ
Detrus damianus cuidã ð fuga mũdi ↄgra
tulãdo ſic ſcribit. Magnas deo gras debes
qui te hoc tpᷣe de mũdo elegit.quo ĩ eo diffi
cile quis ſaluat᷑. Jam ſterille aratruʒ ꝑ littꝰ
ducituꝛ arenoſum. Jam illud ꝓpheticũ ur̃ ĩ
pletũ.Non eſt ueritas.ñ eſt mieꝛicoꝛdia.nõ
E ſciẽtia dei in teꝛxra. Maledictũ ⁊ mẽdaciũ
⁊ hõicidiũ ⁊ furtũ ⁊ adulteriũ inundauerũt
Et illõ.Omne caput lãguidũ ⁊ om̃e coꝛ me
rens.a plãta pediſ uſq; ad uerticẽ ñ ẽ ᷣeo ſa
nitas.Nõ ẽ huiꝰ tpᷣis ut qui puritatis ⁊ ino
cẽtie tramitem tenere deſiderat.eccłie baiu
lare regimen acꝗeſcat.cũ uidelicet omnes
pene ꝑ uitioꝝ abꝛupta pcipiteſ.⁊ tãq; fuꝛẽteſ
equi.ꝑ uolupt atũ ſuaꝝ campoſ ferũtuꝛ effꝛe
nes. Clauſtra uocant.euãgeliũ claudit᷑.⁊ ꝑ
oꝛa eccleſiaſtici oꝛdinis forẽſia iuꝛa ðᷣcurꝛũt
Pauci ſacꝛaꝝ meditantuꝛ elogꝗa ſcꝛiptuꝛaꝝ
ſz oẽs ſcita legũ ⁊ foꝛenſe litigiũ.Et ꝛeueꝛa.
tam ĩmanis pᷣſſura iĩicumbit eccłijs.ut tanqᷓ;
babilonice legionis acies circũfuſa.⁊ hirłz
cũ ciuibus ſuis uideatuꝛ obſeſſa. Jam ñ ocu
lum ꝓ oculo iuxta legẽ.ſed referut cũ fenor
leſionez: ⁊ diſciplina uĩdicte q̃ ſub gẽtili du
dum ſᷣuabat impeꝛio.nũc euãgelio pena ter
ribiliteꝛ intonante neſcituꝛ. IJgeoq; ꝓ uirga
tauꝛeã.ꝓ ſcutita clauã.ꝓ vbo feꝛꝛũ.ꝓ uecte
adhibẽt gladiũ.Erubeſcũt nũc nõ excedẽtẽ
iniurie uicẽ.dedignant᷑ illati diſcriminiſ eꝗ
tatẽ.uideꝛi uictoꝛes atq; terribiles ambiũt.
triũphał glorie titulos cõcupiſcũt.Sic itaq;
duz unus paꝛũꝑ iraſcituꝛ.alter ad inſaniã ꝓ
nocatuꝛ. Et ꝗdaliud inteꝛ hec tot flagitioꝝ
mala ꝑpendimꝰ:niſi ꝙ uẽturo citius atixpᷣo
uia iam ſternitur.ꝑ q; in offenſis neꝗtie ſue
neſtigijs gradiatuꝛ. ã ſicut dicit apoſtoluſ
miſteriũ iã oꝑat᷑ iniquitatis.hec Pe. Or̃o.
OQOñe ieſu xpᷣe.iudex oĩm uenture da
mihi conſtantiã in fidei ueritate. ne
ſeducaꝛ a ſilatis ⁊ falſis hominibus.
nec ſuccumbd in tribulatõibꝰ:ſed in ↄfeſſio
ne tui nominis ⁊ aſſertione ueritatis.ualeã
foꝛtiteꝛ ꝑſiſteꝛe.⁊ ina. odia hominuz 7 ad
uerſa gaudent᷑ ſuſtiner. Tribue mihi vtutẽ
. K 3

De aduentu

pacie. æ ut abũdante iniꝗtate ñ refrigeſcat
in me aꝛdoꝛ caritatis.ſʒ uſq; ĩ finẽ uite pñtiſ
ꝑſeueꝛẽ ĩ fide uezitatis ⁊ amore bonitatis:
qtenus te miſerãte ſaluꝰfiã dñe deus ſalutiſ
ee. Amen.
4 De aduẽtu ⁊ ꝑſecutõe Antixpi. Ca xl.
Oſt pꝛelia aut ⁊ ſeditões ⁊? alia q̃
p pᷣmiſſa ſunt.ſeqtur aduẽtus ãatixpi
q⁊ ut pax pᷣceſſit xpᷣm.ita diſcõdia
mpcedet antixpᷣm. Et (ut ait Criß.)
ſicut ante ignẽ fumus pcedit.⁊ añ uictoriã
pugna.ſic ⁊ añ głiam xpᷣi.tẽptatio antixpᷣi.
Unñ ſubiũgit. (Cuũ uideritis).ſ oculis cõpo
ꝛis ĩ ſucceſſoribus ur̃is ¶ab hominatõeʒ de

ſolatõis qᷓ dcâ) i.pᷣdcã e(a Daniele ppha)

(dicente.Erat ĩ tẽplo adhominatio deſola

tiõis) (ſtantẽ in loco ſct᷑o.i.ĩ tẽplo dei ꝗ le

git.ſ.dictã ꝓphetiã ĩtelligat eâ: tunc ĩpleri
⁊ ↄſumatõeʒ inſtaꝛe.Nã ibidẽ dr̃.⁊ uſq; ad
2ſũatõem ⁊ finẽ ꝑduꝛabit ðᷣſolatõ:hoc ĩple
tũ ẽ qũ Pelyus adrianꝰ imaginẽ ſuã ſtatui
fecit. ubi ſteterat aꝛcha teſtam̃ti.⸗ hoc fuit
ſignũ deſtructõis ⁊ deſolatõis ciuitatis ⁊ tẽ
pli. Poc ẽt de adhominabili antixpᷣo põt in
telligi.q̃ dẽ abhominatio rõe ſuꝑbie.oua:ſe
ↄfert ðᷣo:ex hoc ꝙ adueꝛſus deũ ueniẽs.ho
norẽ dei ſibi uendicat: ⁊æ dr̃ deſolationis qꝛ

tunc erit maxima electoꝝ deſolatio.qñ cul

tus dei deſtruet. uł qꝛ terra ⁊ cultus dei ꝑ
ipᷣm deſolabit᷑ (tunc ei) (ut ait apls) Leue
labit᷑).i.manifeſtabit hõ pct᷑i.filius ꝑditõ
nis.ꝗ aduerſat᷑ ⁊ extollit ſupra.i.g oẽ ꝙ di
deus.aut ꝙ colit:ita ut ĩ tẽplo dei ſedeat.
oñdens ⁊ oñtans ſe tanq; ſi deꝰ. In loco eĩ
ſanctificationis ſtabit: ut ubi ſctoꝝ pᷣcibus
deus ĩuocabat᷑..ibi ab infidelibus receptus
dei honore uenerabił dignus uideat᷑. Cuiꝰ
ſpẽs iam pᷣcedit.qꝛ iam miſterium iniquita
tis opatuꝛ in mẽbꝛis ſuis. Moꝛalr pᷣlatꝰ ma
lus ẽ idolũ abhominatõis ⁊ deſolatõis.Uñ
ĩ ʒach.O paſtoꝛ ⁊ idolũ dereliquẽs gꝛegeʒ.
Dr aũt abhoĩatio:ꝑꝑ faſtidiũ ꝛeſpectu dei:
abhominabil eĩ ẽ deo ꝑꝑ pꝛauitatẽ cordis.
ꝑp ĩpietatẽ opis.ppꝑ ĩdignitatẽ oblatiõis:uñ
totus ẽ adhominabił ſʒ addit᷑.ᷣſolatõis pp
diſpẽdiũ ſiue dãnũ reſpectu ꝓximi. deſolat

eĩ pplm.uel ꝑ negligẽtiqofficij.uł pcoꝛup
tõem exẽpli. ᷣ ꝑ ſubtractõeʒ tpꝛalis ſubſidij
6i ſtat ĩ loco ſct᷑o.ꝑꝑ mõſtrũ reſpectu officij

ẽ ei figura antixpᷣi ꝗ ſedebit in tem plo dei.
⁊ iõ iam antixpᷣi ſunt multi. Tunc ꝗ legit in

telligat uidelicet eccłie deſtructionẽ. plati

dãnatõem popli ꝑiclitationem. Ubi Beda.
Juxta uero ſenſus ſpiꝛitales.cum uiderimꝰ
ab boĩatõem deſolatõis ſtare ubi non dʒ: Gᷣ
7 hereſes ⁊ flagitia regnare inter eos. ꝗq ce
leſtibus miſteꝛijs uidebant eſſe ↄſecꝛati:cũ
operantes iniquitatem. loquentes mendati
um uiꝛos ſanguinum ⁊ doloſos quos abho

minabit᷑ dñs.pacem fidelium tuebare ppen

⁊? peꝛſecutione antixpᷣi.

clerimus (tunc ꝗcunq; in iudea Yhoc ẽ in ⸗
feſſione ueꝛe fidei ꝑſiſtimus. ñ terrenis infi
miſq; actibns macipari. ſed tantoaltius ui⸗
tutũ culmẽ debemus aſcẽdere.quãtopluꝛes
ampla ⁊ errabũuda uitioꝝ ſegꝗ itineꝛa uiomꝰ
Dec Beda. Uñ ↄſequenteꝛ monet ut tunc
ſ.ueniẽte antixpol(ꝗ ĩ iudea ſunt fugiant)
qꝛ iudei eũ pᷣmitꝰſuſcipiẽt.⁊ ibi ꝑꝑ coꝛpaleʒ
antixpi pñtiã maioꝛ perſecutõ erit (fugiãt ĩ

quã ad mõtes).i.ad loca ſecreta ⁊ deſerta.

ubi latit aꝛe poſſist. Unde hbylarius. Judeà
deſeri monet ⁊ tranſfugi ĩ motes ne admix
tione plebis illius que cꝛeditura ẽ antixpᷣo.
uis aut cõtagio afferatur. (Et ꝗ ĩ tectoſ )
1i.ĩ eminentia perfectiõis(( non deſcendant
aligd tollere de domo ſua) ꝑ cupiditateʒ ꝛe
rum ſeculaꝛium. propter quas ſepe ẽt peꝛ
fecti ðᷣijciut a culmĩe ꝑfectõis tꝑe ꝑſecutõis
B Pylaꝛ. (Et ꝗ ĩ agꝛo ſt Naborãtes p fruc
tu bonoꝛum opezꝛzum quantum ad actiuos
(non ꝛeuertantuꝛ tolleꝛe tunicaʒ ſi uam). i.
non redeant ad occupationes ſeculi. pecca
tum implicantes que intelliguntuꝛ peꝛ tuni
cam. Ad litteꝛã uult oſtendeꝛe qꝙ pꝛopter in
ſtantiam tribu atõnum ⁊ maloꝛum pñtium
ac propteꝛ expectatõem iudicij ⁊ maloꝝ fu
turoꝝ.non uacabit alicui ĩtendere negotijs
emporalibꝰ. ſe meliꝰ ẽ ꝙ ſaluet uitã ſuam
qᷓ; rem poſſeſſam. ⁊ cogitet qũo occuꝛrat iu
dicis ↄſpectibꝰ. Miſtice at᷑ diſtĩgui poſſent
pᷣdicta tria ꝑ tres ſtatus hoĩm. Peꝛ eos q ĩ
iudea ſi itelligi põt ſtatus iĩcipientiũ. ꝗ tm̃
ĩ confeſſiõe fidei manẽt pᷣm illud apli.corð
credit ad inſticiã. Peꝛ illos ꝗ ĩ tecto ſt᷑ ſta
tus ꝓficiẽtiũ ꝗ iam ſupra carnem que ẽ do
mus aĩe.ſupꝛa mundum. ꝗ eſt domus homi
num ſupra aerem ꝗ ẽ domus demonũ aſcẽ
derunt. Scõm illud pſal. Et factus ſum ſiẽ
paſſer ſolitarius ĩ tecto. Per illos qui in a
o ſtatus peꝛfectoꝛum.ꝗ ĩ ſe perfecti iam
alios ꝑficeꝛe conant᷑.ſ̃m illõ cant. egꝛedia
mur ĩ agum. Secũdũ hec triplex ẽ ↄrlium
ãmonitõis. Pꝛimis enĩ datur conſilliũ aſcen
dendi ad mõtes:ſic ⁊ que ĩ iudea ſunt.i 15
feſſiõe fidei.lʒ iperfecti (iudea eĩ confeſſio
inteꝛpᷣtat)fugiant ad montes eteꝛnos. ideſt
ad ſcripturas apoſtoloꝝ ⁊ ꝓphetarum.uł ad
culmina uirtutũ ut illuminentuꝛ a deo. Uñ
pſalmiſta. Illũinãs tu miꝛabiliteꝛ a mõtibꝰ
eternis. Secund datuꝛ conſilium non õſcẽ
dendi: ſic ⁊ q ĩ tecto.i.ꝗ aĩo excedit carnez
⁊ mõm ꝑ celeſtẽ ↄuerſationẽ : non deſcẽdat
tollere aligo de domo ſua.i.non inclinet ſe
ad carnalia deſideria. nec redeat ad actus
pᷣſtine ↄuerſatõis moᷣane ʒ illud apłi cãnis
cur ne feceris. Teꝛcijs daruꝛ ↄſil ium nõ 2e
uertẽdi. ſic ⁊ ꝗ in agro.i.qui oꝑatuꝛ ĩ eccła
ſicut bos in agro dqñi.nõ reuertat᷑ tollere tu
mcam ſuã.i.rẽ aliquaʒ tpᷣalem qua ſe exuit
ut nudus nudum xpᷣm ſequeret᷑.ſcõm illud

nedo iducit. gand 4
am) i uit corpale ſalui
is leficiẽdo i antixpinn
gido l bona heſrras 4
o det illi) icumena .
L geunq; gmanẽs foetis
rloulatoe (didenit anin
porale eſtimans eam ute
peliges norl q; cadeꝛe af
caon ei )i. uita eina eam
inde meredim d iprem
Pence 1Wrietidos
ittera dgnares d poſun
uame pondere gec ſem
cura. qua circa puulo⸗
ſtice pgnantes ſt. ui
ceperut:nutrietes gy
⁊ nutriüt:⁊ ſic notat
coꝛde:in nutntoe per
gnaͤtes ſunt. q bona
ilelerun:nurrietes⸗
Aoris uite uſqg ad ma
ug dgnames ſi auan
ſpen hen aaihiſcee
ſpee gen dadedi⸗
Hcupierir oſſichent.
eg detinedo⸗ augen
nutrientes in hoſſice
uod qcluperec
in.pr oficies que m

ſermn e einth,
iſeſſ
omno ſaa a, entent
ne picſiee

a
Ugs ſee ade

rialne⸗
cl eee porß
g ſiluet uti ſan
ner hoocaurzt in
ear iſiguipoſent
boim, Per eos hi
ug icſpientig, gt
in iluc apti,co
os gitecno ſtn
MacNe ed
m geRdndsdotn
dnns denr ſcn
l. Etiaenns ſanſi
eco. Per ülosaniine
eum gl ſeperfecti ian
nt. n ls can., ehetin
düͤ ber nipler e oflium
enidannr cofliu aſcen
2 queiiuden fum.119
ſet (ude ei coffeſ⸗
montes etemos. ſde
Con tppbeiarunnn
tilunmnenmadeb, d
8in miablliferd mnor⸗

Secunde partis

cant᷑.expoliaui me tunica mea. Scõm eniʒ

Aug.iĩ tribulatõibꝰ cauẽdũ ẽ.ne quiſqᷓ; ðᷣuic

tus ad caꝛnalẽ uitam de ſpuali ſublimitate

deſcẽdat: aut ꝗ ꝓfeceꝛat in aterioꝛa ſe extẽ

dẽs deficiendo in poſterioꝛa r̃ſpiciat.Et bñ
dixi.ꝙ ũ ẽ reueꝛtẽdũ retro ꝑ defectũ ꝑſeue
rãtie ĩ bono:⁊ ut hoc faciliꝰ faciatis.memo
res eſtote uxõis Loth.q̃ qꝛ ꝛetꝛo r̃ſpexit.na
ture ſue munus ꝑdidit.Fugiẽſ em ſathanazʒz
⁊ ſodomã.ꝑ ĩtẽperantiam reſpexit ea:⁊ moꝛ
tua ſtatua ſaliſ ſeu colũna ẽ effecta.ſᷣʒ Aug.
HB uxoꝛ Loth ſignificat eos qui ĩ tribulatiõe
rtro reſpiciut.⁊ a ſpe diuĩe ꝓmiſſionis ſe av
tũt.Et iõ ſtatua ſaliſ facta ẽ.ut exẽplo ãmo

nẽdi hoĩes ne ſimilia faciãt tãquam ↄdiat ⁊

eꝛudiat coꝛ eoꝝ ne fatui fiẽt.Queꝛit Aug.q̃
re inlr iſta fuit punita reſpiciendo ⁊ uidẽdo
ſodomitas.ñ autẽ Abrahã:⁊ rñũdet.ꝙ Abꝛa
hà reſpiciebat dei ſnĩag appꝛobando:iſta ãt
ĩ pctis eoꝝ ölectado.et ne hoĩes ĩ ꝑſecutõe
retro aſpicidt.fidẽ negãdo ⁊ uitã bonam de
ſerẽdo.ut uitã corporalẽ ſaluẽt:ↄñteꝛ ãmo

nẽdo iducit. ꝙ gcunq; queſierit ſic (aĩiam ſu

am)i. uitã corꝑalẽ ſaluã faceꝛe.timor̃ mor
tis eficiẽdo ĩ antixpᷣi tribulatõe.ſ.xpm ne
gãdo ł bona deſeredo ⁊ retro ad mala eun
do(ꝑdet illã )ĩicurrendo danationẽ eternaʒ
⁊ gcunq; ꝑmanẽs foꝛtis ĩ confeſſione fiði ⁊
tripulatõe (ꝑdiderit animã ſuazʒ) i.uit cor
poralẽ.eſtimans eam ut occiſionis o em. ⁊
peligẽs mori qᷓ; cadeꝛe a fide ⁊ vtute (uiuifi
cabit e))i. uita eẽ᷑ na eam dignam faciet. qᷓ;
inde merebituꝛ ⁊ ĩ premiũ recipiet( Ue aũt
ßonanmib. ⁊ nutriẽtibus ĩ illis diebꝰ)qꝛ ad
litterã pgnãtes ñ poſſuut bene fuger̃.aggra
uante pondere.nec ſimiliteꝛ nutrientes ꝓpt
curã.qua circa puulos ſunt occupate. Mi
ſtice pᷣgnantes ſt᷑.qui fetum mali ꝓpoſii cõ

ceperũt:nutriẽtes ꝗ paꝛtũ mali opis fouent

⁊ nutriũt:⁊ ſic notat᷑ ĩ ↄceptõe peccatum ĩ
coꝛde:in nutritõe peccatum ĩ opere. Ulł pꝛe
nãtes ſunt.ꝗ bona ꝓpoſita que ↄceperũᷣt ñ
pleuerunt: nutriẽtes ꝗq peccata ſub ſpe lon
gioꝛis uite. uſq; ad moꝛtẽ vᷣduxerũt. Ul ſcõʒ
Aug.pᷣgnantes ſt᷑ auari.ꝗ aoliena ↄcupiſcũt
⁊ ſpem hẽnt adipiſcẽdi.ſicut mulier pᷣgnans
ĩ ſpe ẽ ꝓlem babẽdi:nutriẽtes ueꝛo ſt᷑ q qð
ↄcupierũt poſſident.⁊ poſſeſſa nutrir̃᷑ ſtudẽt
ea detinẽdo ⁊ augendo:⁊ ſic anĩe.cupide tẽ
poralium pregnantes ſunt in acquirendo. ⁊
nutrientes in poſſidendo. Et nota ᷣm Aug.
Quod q̃dꝛuplex ẽ cãitas.ſ.incipiens q̃ naſci
tuꝛ. prof̃iciẽs que nutrit.perfecta q̃ robora
tuꝛ pertectioꝛ que moꝛtẽ deſiderat. Dregnã
tes eꝛgo ſunt.ꝗ bonũ opus ↄceperũt ſed non
fecerunt nutrientes que facer̃᷑ ceper unt.ſed
ñ perfecerunt. Iſtis autem pregnantibus ⁊
nutrientibus ue:q; cito ſcandaligabuntur ĩ
antixpᷣi peꝛſecutione.ł amore male iĩiflaman
te, ł timore male bumiliante. uł modo utꝛe

LCapłm. xl.

q;. (Deinde hortat᷑ ut oremus ne fiat ſuga
noſtra hyeme uł ſabbato) i.ne ant ĩ fꝛigor̃.
pct᷑oꝝ.aut ocio bonoꝝ operum ꝛepeꝛiamuꝛ:
utrũq; enim multũ impedit hominẽ a fuga
antixpᷣi.ĩmo magis facit approximare ſibi:
ſicut ecõtrario diueꝛtendo a malo ⁊ faciẽdo
bonu.homo appꝛoximat ðo. Spũalit᷑ ſigna
tuꝛ h̊ duplex defectuſ.ſ. caritatis in hieme
⁊ bõe operationis in ſabbato. In hieme eſt
gelicidiũ amoris.in ſabbato ceſſatio boni o
peris. Uel ne tunc quatenus peccata noſt:a
fugere ⁊ penitentiã facere quando iam non
licet ambulare ⁊ bene agere.Ambulare e nĩ
longius ſabbato non lʒ hiems quoq; ad ãbu
landũ ipedim̃tũ ẽ. (Erit enim tũc tribulatõ
magna.q̃lis nõ fuit ab initio mũdi uſq; mo
do neq; fiet ulteriꝰtalis tribulatio) Tũc enĩ

omnes ꝑſecntiones conflabũtuꝛ ĩ unũ.ſ.ĩfið

lium.hereticoꝝ.tyrãnoꝝ ⁊ falſoꝝ fꝛatrũ. Pi
ſunt q̃ttuoꝛ uẽti.⁊ quattuoꝛ beſtie pugnãteſ

in mari. Tunc cꝛeberrima ⁊ acerrima torm̃

ta longe lateqʒ ĩferunt᷑ fidelibus:ſʒ in illis ſ
gionibꝰ tũc fideles ſunt nexandi uehem̃tiꝰ.
ubi dñs fuit crucifixus.Et(ut dicit Paimo
ſupeꝛ apocalipſim) illa tribulatio ñ ꝑ paꝛteſ

ſed ſimul totũ examinauit mũduʒz. ſoluent

enĩ tũc demones ꝗ mõ ligati ſunt ne poſſint
nocer̃ quãtũ uellẽt.Sicut ãt antixpᷣſ crude
lioꝛ erit omnibꝰ pſecutoꝛibꝰ:ita ſancti tunc
fortiores erunt oibus martyribus. Illaz ue
ro tribulatõez dominus ſciens.infirmitateʒ
humanã abbꝛeuiabit ꝓpteꝛ electos.ſᷣm mo
deramẽ ſue et᷑ne ſapientie ⁊ affectuz ſue mi
ſericordie: ne mora tẽporum fides ↄcutiat
credentium.⁊ malitia mutet intellectum.qꝛ
ñ durabit niſi ꝑ tres ãnos cũ dimidio. Ut eĩ
dicit᷑ in Daniele. Durabit ꝑ tempus ⁊ tẽpo
ra ⁊ dimidiũ tpᷣis.i.tꝛibus ãnis ⁊ dimidio.in
Abus regnabit antixpᷣi quantum ⁊ pᷣdicauit
xpᷣs.Et iteꝝ ĩ Daniele.dies mille ducenti no
naginta.i.tꝛes annos ⁊ dimidiuʒ.Et in apo
calipſi dicit᷑.ꝙ data ẽ ei poteſtaſ facere mẽ
ſes quadragitaduos.i.tꝛes ãnos cũ dimidio
(Et niñ abbꝛeuiati )i.bꝛeueſ a ðo pᷣſtiti( fu
iſſent dies illi ꝗbus.ſ.operabit᷑ antixpᷣs( ñ
fieret ſalua oĩs caro)iuſti.i.homo:qꝛ niſi G
eſſet.rarus aut nullꝰ pᷣſuꝛas ſuſtiner̃ ⁊ ꝑ pa
cientiã ſaluari poſſet.qꝛ ĩfirmitas humana
diu tribulationẽ ſuſtinere non poteſt: ſʒ ꝓp
teꝛ electos breuiabũt.ne ex tribulatõis ma
gnitudine cadant a ueritate. Greuiabuntuꝛ
autẽ non menſura ſed nũeꝛo.qꝛ breuiati di
es nõ breues dies ſunt ĩtelligendi.ſʒ pauci.
Unde dies accipiuntuꝛ ꝓ tempore.qꝛ tpᷣs i
liꝰ ꝑſecutiõis eꝛit bꝛeue.Que eꝛgo ſpes elec
tis niſ gꝛatia dei:q̃ dat pacientiaz pijs ⁊ ci
tius demit potentiã ĩpijs.Quanto enim eꝛit
hB tribulatio ceteris que pꝛeceſſere pᷣſſuꝛarũ
pondeꝛe grauioꝛ. tamo erit tẽporis breuita
te modeꝛatioꝛ:ut ſalui fiant electi.ꝗ ſoli in

K 4

De ꝛemedijs o ſpales nouiſſimi tp̃ris

hoæꝛeo celeſti ſé reponendi. Uñ dicit Rab.
Qõ tal tꝛibłatõ tẽ erit ĩ cicuitu aꝛee dñi: ut
oĩbus uelut cribꝛo exaĩiatõis paleis ſeq̃ſt:a
tis.ſolũ frumentũ ĩ hoꝛꝛeis qñi remaeat col
ligendũ.( Tunc). ſ.tpᷣꝛe antipᷣi. ⁊ ĩ illa pᷣſſu
ra (Si ꝗs uobis )imitatoꝛib meis (dixeꝛit.
Ecce h.i.ĩ hat patꝛia ł natõe ł ſecta łᷣ ꝑſo
na (eſt xpᷣs:aut illic).i.ĩ alia a pᷣdictis (no
lite credere.⁊ nolite ire )pede ĩtellectꝰ eoꝝ
doctrine credendo(neq; ſectemini )pede af
fectus eoꝝ uitã imitando q;: (multi) diſcipn
li antixpᷣi( uement )ad ſeducendũ ppłx: (di
centes) ꝙ ipᷣe ſit neꝛe xpᷣs in lege ⁊ ꝓpberis
ꝓmiſſus.( Surgent ei pſeudo xpᷣi)ꝗ ẽ xpᷣus
eſſe menciẽtur.ſ̊ ꝛeuera erunt antixpᷣi.i.fłi
xpiani puertẽtes doctrinã xp̃i.? menciẽtes
de xpᷣo: ⁊ pſeudo ꝓphete pueꝛtentes doctri
nã legis ⁊ pꝓphaꝝ.uel uſurpantes ñnbi diui
nas reuelatões.ſ.antixpᷣs ⁊ diſcipuli eiꝰ aui
ſt᷑ mẽbia eius((⁊ dabut ſigna Jaligd magnũ
ſignantia (Z pdigia)) hoibꝰ admizâda qᷓ digi
to ꝓdunt.⁊? ꝑpꝑ odmiratõeʒ demõſtzꝛat᷑: uet
ſigna que aliꝗꝗ ſign ficant de pꝛeſentibus ⁊
ꝓdigis q̃ aliqd ꝓdunt ⁊? manifeſtant de fu
tuꝛis.q; uiꝛtute demonum multa miracula
fieri poſſent quando deꝰ permittit (ita ut ĩ
erroꝛẽ ducant᷑ ſi fieri põt ẽt electi)⁊ prede
ſtinati.i.ſi aliquo fieri poſſet ut dei prefini
tio mutaret. Sed non ſeducuntuꝛ: quia pe
ꝛire non poſſunt. quos deus ad uitâ pordina
uit. Unde SGrego. Quia electoꝝ cor ⁊ tꝛepi
da cogitatõe ↄcutit᷑.⁊ tñ eoꝝ ↄſtantia non
mouetur.una ſnia dũs utrũq; ↄplexus eſt.

Quaſi cei iam erraꝛe.ẽ in cogitatõe titubarj.

E3 ſi fieri põt ſubiungit. qꝛ fieri nõ põt ut
i erroꝛem electi capiantuꝛ. Pec tpᷣꝛibus an
tixpi ꝓprie ↄgruunt: Cuius eĩ ñ paueat ⁊ 2
cutiat fides.qñ non ſolũ tormenta crebꝛio
ra ⁊ acerbioꝛa q; pꝛius ↄſueuerant inferun
tur fidelibꝰ.ſ̊ ꝙ grauiꝰ ẽ.ſignoꝝ quoq; ope
ꝛatio eos ꝗ toꝛmenta ingerem non eos ꝗ ſu
ſtinebunt ↄcomittabit ⁊ ꝑſecutor vitatis e
ꝛit operatoꝛ uirtutis:idẽq; ipſe ꝗ toꝛmentis
ſeuit ut xpᷣs neget ꝓuocat miraculis ut anti
xpᷣo eꝛedat. Nec miꝝ ſi iſta tunc mali opxan
tuꝛ.qñ a deo ꝑmittũt᷑ ſoluet᷑ eĩ (ut ait Aug)
tunc ſathanas.⁊ ꝑ amixpᷣm ĩ oĩ uirtute ſua
mirabilꝛ quidẽ ſed mendaciter opabit᷑. VUñ
Gꝛeg. Penſemus q̃ᷓ erit humane mtis illa tẽ
ptatio:qñ pius martyr ⁊ coꝛpus toꝛment᷑ ſu
bicit.⁊ tñ añ oculos eius miracula tortõ fa
cit.? Crip̃ᷣ. Sicut ĩ aduẽtu xpᷣi.añ illũ ꝓphᷣe
⁊ cum illo apli in ſpũſancto faciebant vtu
tes: ſic ⁊ in aduẽ tu antixpᷣi.pſeudo xpᷣiani.⁊
añ illum ⁊ cũ illo in ſpu maligno faciẽt uiꝛ
tutes. Et ſubiungit (uos g uiðte. ecce pꝛedi
xi uobis oĩa ut preſcij uigiletis:qꝛ moniti
eſtis.Quaſi diceꝛet. Ad hoc iſta pᷣdico nũc
ut cqaueatis ꝓ tunc ⁊ ꝑicula ſequentia pᷣui
deatis.qꝛ pᷣmoniti eſtis:⁊ ut minus noceant

tẽptatões ? cxcreitid mẽtis ĩ deum
uobis iacula q̃ puidiſtis. Uñ Crib. Propte
rea dicit ecce pᷣdixi uobis. ut excuſationem
ignorantie tollat ab oĩbus: ⁊ pcedens cõte
ſtatio pᷣuidere faciat pena ſequẽtẽ. Miſeri
cordia eĩ ẽ mâdatis pueniꝛe ꝑiculũ.Nõ ult
eĩ quẽqᷓ; ꝑire.ꝗ oĩbus mõſtꝛat ꝑditõis aduẽ
tum. Pec Cripᷣ. Nõ ẽ igit᷑ credẽdũ alicui.ł
de ꝑſona.ut ippe ſit xpᷣs uel de te futuꝛi iu
dicij neq; fides adhibenda. his ꝗ calculãt
⁊ certũ tpᷣs determinant.qũ deus nẽtuꝛꝰ ſit.
qꝛ hoc a nemine põt ſciri uł obſeruari. Uñ
iteꝛrogatus dñs de aduentu r̃gni dei:reſpõ
dit.¶Mõ uenit regnũ dei ⁊ dies iudicij cum
obſeruatõe)).ſ.tpᷣꝛis.neq; ab angeł.neq; ab

hoĩbꝰ põt obſ ruaꝛi qñ ueniet. Per aduẽtũ

regni dei ĩtelligit᷑ aduentus ad iudiciuʒ. qꝛ
ueniet tanq; ꝛex ad iudicandũ: ⁊ q tũc ma
nife ſtabit᷑ dei ꝛegnũ.⁊ ceſſabit ome aliuds ẽ
gnu. Et addit.(Ecce eĩ regnũ dei intra uos
E)qꝛ donũ gre ẽ ĩ mente regnũ gr̃e itra nos
& qñ̃ oẽs uùes ⁊ motus ĩ nobis diuĩie guber
natõi obediunt. Secus qñ ꝛebellant. Ac ſi
dicat. MNon cuꝛetis ſcire qñ uẽiat regnũ dei
obmittite qõem de regno glłlie.qꝛ eius ad
uentus ſciri nõ nõt: ſed qꝛit gnũ gr̃e.quod
ĩtra uos eſſe põt.⁊ ꝑate uoſ intra uos ꝑ ſfidẽ

cũ dilectiõe operantem. q; intꝛa uos eſt re

gnũu dei. Nã in nobis cũ dei gr̃a ẽ ut regnuʒ
dei cap iamus.niſi nos obicẽ ponamus.Ubi
nota ꝙ triplex eſt regnum dei. Primũ ẽ cir
ca nos nel ĩ quo nos.ſ.̃gnũ militãtis eccle

ſie. Scõm intra nos.ſ.regnũ gr̃e.quo uideli

cet deus regnat in aĩa.Cerciũ ẽ regnũ gle⸗
quo deðꝛegnat cũ ſctis ĩ ga. Uel ꝛegnũ dei
dicit ſeipᷣm in coꝛdibus fideliũ regnantem.
Unde Beda.dicit rnũ dei ĩtra fideles po
ſitum:qui eĩ qñq; uenturus ẽ iudex oĩz.nũc
ẽt regnat ĩ coꝛdibꝰfidelium. Unñ ⁊ Anſhel.
Qui ueꝛe iuſtus ẽ.deũ ĩ ſe manentẽ habet.
Templum enim dei ſanctũ eſt ꝙ eſtis uos.
Vt ait apoſtolus.Sũma igituꝛ diligẽtia cõ
ſiderandũ ẽ. cũ quanta ratõne ⁊ renerentia
ſen ſus noſtros ⁊ mẽbra corpoꝛis noſtri mo
nere debemus:quibus diuinitas ipᷣa pᷣſdet.
Demus igituꝛ ut dignuʒz eſt tanto inhabita
toꝛi omne imperium cordis noſtri. ut nihil
ei repugnet in nobis:ſed om̃s cogitationes
⁊ uolũtatũ motꝰ.oĩa vᷣba ⁊ uniueꝛſa opa no

ſtra.illiꝰ nutũ attendant.eiuſ uoluntati deß

uiãt.ad rectitudinis eiꝰrgulã diꝛigant᷑.Sic
eĩ ueꝛe regnũ eius erimus.⁊ ipᷣe ĩ ne bis ma
nebit.⁊ nos ĩ illo manẽtes bñ uiuemꝰ . Wos
eſtis (ait apło) coꝛpꝰ x?pᷣi ⁊ mẽbꝛa de mẽbris
Seꝛua igit᷑ coꝛp ea dignitate q̊ decet. Oen
li tui oculi xpᷣi ſt᷑ ñ igit licet tibi oculos xpᷣi
ad aliq́s nanitates cõſpiciẽdas diriger. Os
tuuũ oſ xpᷣi eſt.MNõ eꝛgo licet tibi oſ xpᷣi.ñ di
co gð detractões ñ dico ad mẽdacia.ſʒ neq;
ad ocioſos ᷣmones aꝑie:ꝙ ad ſolas laudes
dei ad edificatõm ꝓximi debes ꝑatuʒ habe

ens maneſte oib ubich
nẽtus rpi in camne fuern.
el ad iudiclu erii itamn
erit aliquẽ latere tanc
no eni aduẽtu uenit in hi
cognitus. ? multis geſp⸗
ſec in ſcöo aduentu uente
loſus in poteſtate oꝛbe in
l Augoccultu opotebat
fet mamfeſt? at ueniet ut
leret. Nolite eis credere: q
ita dara erit. ꝙ null ge ee
A ſmiitndine falgoͤis
ẽ fulgoꝛ d ſpledoꝛ ſolis e
Vind apdaret wdioz uſazi
dim mawdeus. Tivn⸗
ſed ĩ oidus: nec anunci
in iſtanti mometo tpis
ſu apparetl(ta aduer⸗
diciu generale erit ſun
nifeſtus oibus: T ita pa
dubitare porent: ? non
ubiqpp effuſtonem, 7
paredir. Stultü d ergo⸗
in parno loco t i abſco⸗
men? V gmdꝛo rhs
Rumnueſim mügü u
Git. Et iö nec in deſenn
lociſ clancitn cr eli

ans. Szʒ luce fulgorfff

ns nobis inie glber
cnsfſeebellam N⸗
ſne, nelttregni tei
o gſe ge iig l
lan imi ge nng
Eevoſiurt uspſs
n r imn ho eſtre
ĩgeigfaérregnnz
bice ponamus, Ybi
ndel. Prinn er
gnüͤ gre gao niceli
Tercüeregnu ge.
a Wgai
SSäregdaen.
ü dina ſedesp
rurnse der di fit
eclium. Vit Aſhd
eüiſe nanente hahe
iſanctü eſt eſts nos.
iͦmd igitu alietia eo
tararöne t reerennid
bra corporis oſtti nd

us cininitasihe pſclet.

Guz eſt land inbabitn

dis noſtri u nipi.

.
ſet ocßs cogitgtioſe⸗

Secunde partis

ꝛe.Sic de ceteꝛis xpᷣi mẽbris tue cuſtodie ⸗
miſſis intellige.ij Anſel.deinde ſuniungit(¶
Si eꝛgo dixerit uobis ecce ĩ deſeꝛto ẽ xpᷣs))
ſcʒ tanq; homo religioſꝰ.in loco deſerto q̃ſ
ſub ſpẽ ſanctitatis uos decipere uolentes:
nolite exiꝛe a ur̃o loco ⁊ ꝓpoſito.ad uidẽdũ
eum uel ad ſequendũ ꝑ operis imitationem
(Et ſi dixerint.ecce ĩ penetralibꝰ ⁊ in locis
occultis ẽ)ſub ſpẽ cognitõis diuinoꝝ aꝛcha
norum malitiã eius palliantes ⁊ uos decipe
uolẽtes (nolite creder) Ulł ᷑ʒ Hiero.Si ꝗs
ꝓmiſerit uobis.ꝙ in ðſerto gẽtilius ⁊ philo
ſophoꝝ dogmate xpᷣſ moꝛet᷑.aut in heꝛetico
rum penetralibus ⁊ occultis ſeu obſcuriſ cõ
uenticulis.q̃ dei pollicẽtuꝛ ar hana: nolite
credere. Non enim deus in ſcõo aduentu in
deſerto uagabituz. nec in penetꝛalibꝰaut in
aliquo angulo terre łᷣ in occulto loco ſeu in
aliquibus obſcuꝛis latitabit:ſʒ de celo uem
ens manifeſte oĩbꝰ ubiq;ʒ appaꝛebit:qꝛ lz ad
uẽtus xpᷣi in carnẽ fuerit occultꝰ. tñ aduẽtꝰ
eiꝰ ad iudiciũ erit ita manifeſtus.ꝙ non po
terit aliquẽ latere tanqᷓ; incognitus. In pri
mo enĩ aduẽtu uenit in humilitate ⁊ paucs
cognitus.⁊ a multis deſpectus ⁊ repꝛobatꝰ.
led in ſcdõo aduentu ueniet manifeſtuſ ⁊ glo
ꝛioſus.in poteſtate oꝛbẽ iudicatuꝛꝰ.Naʒ ( ut
ait Aug) occultũ opõtebat eũ uẽĩ ut iudica
ret.mamfſfeſtꝰ ãt ueniet ut iudicet.Quaſi di
ceret. Nolite eis credere:qꝛ dies aduẽtꝰmei
ita clara erit.ꝙ nullꝰ de ea dubit aꝛe potẽit

Ad ꝙ ſimilitudinẽ fulgõis ĩtroducit( Sicut

em fulgoꝛ ⁊ ſplẽdoꝛ ſolis erit ab oriete.⁊ ſu
bito apparet ubiqʒ uſqʒ ĩ occidẽtẽ )ocuł.ſ.
oĩm manifeſtus.⁊ ñ ĩ una paꝛte ur̃ ⁊ fulgʒz.
ſed ĩ oĩibus:nec anunciãte ł pᷣcone ĩdiget. ſʒ
in iſtant᷑i momẽto tpᷣis in orbẽ terraꝝ univ
ſũ apparet (ita aduẽtꝰ filij hominis) ad iu
diciũ generale.erit ſubitꝰ ⁊ choꝛuſcꝰ ⁊ ma
nifeſtus oĩbus:⁊ ita patẽs ⁊ clarus ꝙ nullꝰ
dubitare poterit:⁊ non h̊ uel illic.ſed ſimul
ubiq; ꝑpꝑ effuſionem. ⁊ ſplẽdoꝛem gloꝛie ap
parebit.Stultũ ẽ ergo eũ cꝛedi eẽ uel q̃rer
in paruo loco ⁊ ĩ abſcõdito.ꝗ tociꝰ mudi lu
men ẽ. Uñ Ambꝛo.xps ſiẽ fulguꝛ choꝛuſcãs
puniuerſum mũdũ luminis ſui globos ſpar
git. Et iõ nec in deſeꝛtiſ uagatuꝛ. nec aliqbꝰ
lociſ claudituꝛ:qꝛ celũ ⁊ trã ego ↄpleo dicit
dñs.Sʒ luce fnlgoꝛiſ fulget.ut i illa nocte
ſurrectõiſ gloriã uidere poſſimꝰ.Et ( ut dicit
Criᷣ)ſicut f ulguꝛ ᷣm q̃litatẽ fulgoꝛis ſui nõ
digne aſpicit᷑.ſic ⁊ cũ ueneꝛit xpᷣs ᷣm menſu
ram glorie eius ñ poterũt eũ ſufficiẽt᷑ aſpice
re.Et ſicut iã inſtruxit diſcipulos de mõ ap
paritõis ſue.qꝛ ſicut fulguꝛ mãifeſte uẽiet:
nic nüc ↄñteꝛ inſtruit eos ð loco ĩ quo futurꝰ

ẽ. UVñ ſubiungit( Ubicunqʒ fuerit coꝛpꝰ)i.

xpᷣs ĩ humamtate qꝛ iudicabit ĩ forma hug
na. ſ. g oꝛioſa (ibi ↄgeegabũt ⁊ agle):i.ſcti

fugere:⁊ ĩ celeſtibꝰ conuerſando.ð ſpiritua

occuꝛẽtes obuiã xpᷣo ad iudiciũ uẽiẽti.ꝗbꝰ

Lapitulũ.xlj.

innouata ẽ iuuentus ut aquile.xpᷣs dẽ coꝛpꝰ
ad denotandũ carnis vitatẽ ⁊ oñſionis ſpẽm
ĩ qua uidebit eũ oĩs oculꝰ.electi vᷣo dicũtuꝛ
aquile ꝑꝑ reſuꝛꝛectõis innouationem ⁊ uiſio
nis ſubtilitatẽ.qua ſolem iuſticie irreuerbe
ratis oculis uidebimꝰ. Quaſi diceꝛet ſecũdũ
Cꝛip.Dum iĩ gloꝛioſo coꝛpe aduenerit filius
hoĩs.ñ os ĩ angulis eſtiaꝛe eũ eẽ qꝛ tãta erit
obſeqntiũ ſibi ſctorũ multitudo.ut unicuiq;
paveat ꝙ ipᷣe ẽ xpᷣs dñs.caput totius eccłie.
⁊ ſuꝑ oẽzʒ pᷣncipatũi⁊ uirtutem: ⁊ ſuꝑ omne
ꝙ nominet in h̊ ſeculo ⁊ futuro:ꝑ aꝗlaſ em
mulritudinẽ angeloꝝ ⁊ ſctoꝝ uniuerſoꝝ oñ
dit. Jõ em̃ ſancti aꝗliſ aſſimilant᷑.qꝛ ſicut fi
lij aquilaꝝ ad ſoleʒ ꝓbantuꝛ. ut ſiquidẽ rec
to aſpectu itẽdere potuerit g radios ſoł.ĩtel
ligât eſſe legittimi:ſi ãt ñ potueꝛunt. cogno
ſcãtuꝛ adulterini:ſic ⁊ filij ðᷣi ad xpᷣi iuſticiã
ꝓbant᷑. Si enĩ potuerit pleno coꝛde iuſticie
eiꝰvba ſuſcipere.ĩtelligũt᷑ eſſe legitimi:ſi ãt
ñ potuerint.cognoſcũt᷑ de diabolo eſſe nati
Pec Cꝛipᷣ.Quia ergo aduẽtꝰ xpᷣi erit ita pu
blicus ⁊ mamfeſtus.⁊ q́=tum ad modũ ⁊ q;
tũ ad locũ:ideo ipſe non indiget pꝛeconibuſ

⁊ nuncijs talibus.qui uobis annuncient :di

centes.hic uel illic eſt xpᷣs. Igituꝛ nolite ta
libus credere.
Oratio.

A mine ieſu xpᷣe pie.da mibi uiſiſ muũ
di abhominatõibꝰ⁊ ſeuiẽtibus tzꝛibu

— latéôib“. ad mõtes ? culmina uirtutũ
li ſublimitate ad caꝛnalia deſideria.⁊ actꝰp
ſtine ↄuerſatõis mũdane ñ deſcẽdeꝛe.ł me ĩ
clinare: ⁊ ĩ anreriora me extẽdẽdo.⁊ ꝓ fruc

tu bonoꝝ opeꝝ laboꝛando.ĩ poſteꝛioꝛa ⁊ ad

tpᷣalia quibꝰme exui ñ reſpicere.da ẽt mihi
ut nullis ſeductoribus credens.regnum gr̃e
quod intra nos poteſt eſſe queram. ⁊ regnũ
gloꝛie perueniam. Amen.

De remedijs ↄtra ſpirituales noniſſimi tẽ

poris remptatiões ⁊ exercitio m̃tis in deum
Capitium quadrageſimumprimum.

Tqꝛ ut dictum eſt. ante aduemũ
omini uenient multi pſeuðo xpᷣi
pſeudoꝓphete.i.ſimłati ⁊ falſi.⁊
ſeducent multos. ꝗ añ uidebat ẽt
pfecti:ideo h̊ ↄñteꝛ ponuntuꝛ aliq̃ᷓ ꝛemedia
contra quaſdam tempt ationes ſpirituales.
que iſto tempoꝛe habundant ad probanduʒ
purgandum electos: que in cordibus quo
rundam ſeminantuz a diabolo.⁊ pᷣpaꝛant⸗lo
cum antixpᷣo. Dupliciteꝛ autem ueninnt pꝛe
dicte temptationes. Pꝛimo per ſuggeſtionẽ
⁊ illuſionem diaboli:qui decipit hominem ĩ
regimine.quod dehet habeꝛe erga deũ. ⁊ in
hoc ꝙ ẽ dei. Scðo ꝑ corruptam doctrinaʒ ⁊

De ꝛemedijs pᷣ ſpales nouiſſimi tpᷣris

mõʒ uiuẽdi alioꝝ.ꝗ iã uenefr̃t ꝑ tẽptationeſ
bu uſmõi.ꝑꝑ ꝙ oñdendũ ẽ.pᷣmo ꝙ ꝛegimen
debes hr̃e apõ deũ.⁊ ad id ꝙ dei ẽ.⁊ pꝰqũo
oõbes regi erga alios q;tũ ad doctrinã ⁊? mo
dũ uiuẽdi eoꝝ. Pꝛimũ ̃mediũ ᷣ tẽptatões
ſpũales iſtius tpᷣris.q́s ꝓeurat dyabolus in
coꝛdibus illoꝝ ꝗ uolũt ſe daꝛe deo ꝑ orõnẽ
2 ↄtẽplatõem łᷣ ꝑ alia oꝑa ꝑfectõis ẽ iſtud:
ut ñ deſideres uiſiones aut ꝛeuelatõnes.uel
ſentim̃ta qͥ ſẽ ſupꝛa nãm.⁊ ſupꝛa cuꝛſuʒ illo
ꝛum ꝗ deũ diligunt ⁊ timent ꝑ ueriſſimum
amoꝛc:qꝛ iſtõ ðnderiũ eſſe ñ pot ſine ꝛadice
⁊ ſine fundam̃to ſuꝑbie ⁊ pᷣſũptõis uel ſine ĩ
tentõe alicuiꝰ uane curioſitatis. circa ſecꝛe
ta dei uel ſine fragilitate ⁊ defectu fidei ꝑꝑ
q̃ iuſticia dei dimittit aĩam q̃ͥ hʒ deſideriuzʒ
bhuiuſmodi.⁊ uenit qñq; talis ĩ tẽptationem
? illuſionẽ dyaboli. Deꝛ hũc mõm ſeminat
dyvabolus maiorẽ ptẽ tẽpt ationũ ſpũalium
iſtiꝰtꝑis ⁊ radicat in coꝛdibꝰ illoꝝ ꝗ ſunt nũ
cij antixpᷣi. put uideꝛe poteꝛis in ſubſequen
t ibꝰ. Uñ ðbes ſcire ꝙ ve r̃uelatões ⁊ ſentim̃
ta ſpũ alia ſecretoꝝ dei:nõ ueniũt ꝑ antedic
tum deſideꝛiũ.neq; ꝑ aliqð conamen uel ſtu
diũ ꝙ; aĩa hẽat in ſe ſʒ tm̃ĩ; ueniũt ꝑ puꝛã bo

nitatẽ dei in aĩiam.q̃ ẽ ĩ magna humilitare:

⁊2 magno timoꝛe ac ꝛeuerẽtia dei. Itẽ ſcias
ꝙ exercitare ſe in magna hũilitate ac timo
re magno ac reueꝛẽtia dei ꝑꝑ h̊ ut hõ hẽat
uiſiones ac ꝛeuel atões.⁊ ſentimenta ſupꝛa
dicta.ẽ hr̃e ĩ ſe radicẽ ⁊ fundam̃tũ ac fina
lem intentõem.quã hʒ andictũů deſideriuʒ:
⁊ ex ̊ in eodẽ delicto uenit hõ.in quo eſt ꝑ
deũdeꝛiũ ſupꝛadictũi Scõʒ r̃mediũ ẽ ꝙ in
tua oratione uel ↄtemplatõe.non ſuſtineas
in aĩa tua aliquã ↄſolatõem magnã ł paꝛuã
ex quo tibi uidet᷑ ꝙ fundat ſe ĩ pᷣſumptiõe ⁊
eſtimatõe ſuꝑbie tuipᷣius.⁊ poſtqᷓ; ducit te ĩ
ambitõem tui ꝓprij honoris ł głie.ſiue iſtiꝰ
uite ſiue alterius. Quia aĩa q̃ ſe ſentit in ta
li ↄſolatõe.uenit ĩ pluꝛes erroꝛes ⁊ mala:⁊
ðᷣus ꝑ ſuũ iuſtũ iudiciũ ꝑmittit dyabolo poſ
ſe augmentandi ⁊ accelerandi pᷣdictã cõſo
latõem.⁊ ĩprimit cũ illa in aĩa falſiſſima ⁊
piculoſiſſima ſentimenta ⁊ alias illuſiones:
q̃s aĩa ĩbutadicta ↄſolatõe credit ⁊ r᷑putat
eſſe ueras reuelationes. O quot ꝑſone per
iſtum mõm ſunt decepte.Et ꝑꝑ hoc caueas
ꝙ in tua oratione uel ↄtẽplatòe ñ ſuſtineas
aliquã ↄſolatõem:niſi illã q̃ uenit ꝑ ꝑfectaʒ
noticiã ⁊ ↄpletũ ſentimentũ tue nihilitatis
⁊ ĩpeꝛfectõis.⁊ que facit ꝑſeuerare dictam
noticiã ⁊ ſentimentũ tui in te ac magnituòi
nẽ ⁊ altitudinẽ dei.ꝑ altam reuerentiã ⁊ cũ
magno deſiderio honoris ⁊ głie ðᷣi: ſic ꝙ an
tedicta ↄſolatio fũdetuz ⁊ totaliter ſit ĩ his
pꝛedictis uel ſimilibus aut equalibus.⁊ idẽ
ꝙ dictũ ẽ de diuina ↄſolatione intellige ẽt
de feꝛuoꝛe ⁊ ardore ꝑfectionis.q̃ poſſunt eẽ
in eiſdem modis. Tertiũ remediu ẽ quod

tẽptatões ⁊ exercitio mẽtis in deum.

omne ſentimentũ qᷓ;dtumcunq; altum. ⁊ oĩs
uiſio q=tumcuuq; ſecreta.tibi appareat que
cunq; etiam ſit:ſi ducit cor tuum in opinio
nẽ ꝗ al quẽ articulũ fidei. uel ↄÿ bonos mo
res ⁊ maxime ) humilitatẽ uł honeſtatẽ.
fugias eà ⁊ hoꝛeſcas.qꝛ ſine dubio ex pãte
dyaboli uenit.Et ſi appareat tibi aliqᷓ uiſio
de qua ſis ceꝛtus ꝙ ueniat ex ꝑte dei.⁊ ꝙ il
lud ꝙ inducit uiſio ẽ placitũ deo:noli te fir
mare in victa uiſione. Quartũ ̃ᷣmediũ ẽ.ꝙ
ꝑp altã u tã uel ꝑꝑ magnã deuotõnem: aut
pp pᷣclarum intellectũ ſeu ꝑꝑ aliquaʒ aliam
ſufficiẽtiã qᷓ; uides ĩ aliq bus pſonis:non ſe
quaris eoꝝ ↄſu ia uel modos.ex qno cosgſcis
clare ⁊ rõabilr.ꝙ eoꝝ ↄſilia nõ ſt᷑ ᷣm deum
⁊ uerã diſcretõem.pꝑ uiã ieſu xpᷣi ⁊ ſctoꝛum
mõſtratã ⁊ pfectã ſcꝛiptuꝛã ĩ dictis ſct᷑oꝛuʒ
notificatã. Nec pꝑ hoc timeas.ꝙ ſpernẽdo
talia ↄſilia dictaꝝ ꝑpſonaꝝ pecces ꝑ ſuꝑb iã
⁊ pᷣſumptõezʒ:ſolũ ꝙ facias ꝑꝑ gzelũ ⁊ ueꝛita
tis amoꝛẽ. Quintu ̃mediũ ẽᷣ.ꝙ fugias ⁊ ui
tes familiaꝛitatez illaꝝ pſonarum q̃ᷓ dictas
temptatões ſeminãt ⁊ diffũdunt ⁊ illas ꝑſo
nas q̃ eaſdẽ ſuſtinent ⁊ laudant:⁊ noli eorũ
uerba ł ẽt collocutões audire.neq; eorum
modos uelis uidere:qꝛ tibi demonſtrabunt
m ignum ſignum ꝑpfectionis in pluribus uer
bis ⁊ modis:ꝑ q̃(ſũ uis acciper̃ ⁊ eos taqᷓ; di
uinales ſeꝗ) uenies ĩ ꝑicła ⁊ pᷣcipicia erroꝝ
⁊ inhoneſtoꝝ moꝝ eoꝛũdẽ. Poſt hec uide t
media q̊ debes attendeꝛe circa aliquas peꝛ
ſonas.q̃ ꝑ ſuã uitã doctꝛinã ſeminat dictas
tẽptatões. ſdꝛimũ remediũ ẽ.ꝙ nõ habeas
magnã eſtimatõem uiſionũ aut ſentimento
rù łꝛaptuũ eoꝝ.ĩmo ſi ducũt te in aliquid ꝙ
ſi j fideʒ ł õ ſcꝛipt᷑ as ſctas.aut ↄð bonos mo
ꝛes ł õ uitas ſct᷑oꝝ ſeu vᷣba eoꝝ ſane accep
ta abhorreas eoꝝ uiſiones ⁊ ſenti menta tã
q; ſtultas dementias ⁊ eoꝛum raptus ſiẽ ra
biamenta. Tamen ſi ducunt in hoc quod ẽ
m fidem ⁊ ſecunpum ſcꝛipturam ⁊ ſecũdũ
ſct᷑os ⁊ ſecundum bonos moꝛes:noli ſperne
re.quia forſitan ſperneres hoc quod eſt ðᷣi.
non tamẽ totałꝛ confidas.quia ſepe ⁊ maxi
me in temptat ionibus inducit ſeu abſcon
dit falſitas ſub ſpecie uerit at᷑.⁊ malicia ſub
ſimilitudine bonit t᷑ ut dyabolus poſſit me
liꝰ ⁊ ſepe mort alẽ errorẽ diffũdẽ. ⁊ iõ ur̃ plꝰ
placẽ ðo ꝙuiſiões ⁊ ſentim̃ta ac ꝛaptus q ſʒ
ꝙ dictum ẽ habent ſimilitudinem ueritat᷑ ⁊
bonitatis.dimittas iꝛe ꝓ tanto quatũ ualẽt
niſi contingat aligpus peꝛſonis ꝛõe ſanctita
tis ? humilitatis eoꝝ ꝓbate ceꝛtiſſime ? ma
nifeſte:de quibus eſſet certum ⁊ manifeſtũ
ꝙ ñ poſſet decipi peꝛ illuſones uel ingeniuzʒ
diaboli.Et tũc qᷓ;uis ſit pium uiſionibꝰ ⁊ ſen
timentis t alium ꝑſonarum conſentire tam
ſecurum eſt non totalit᷑ ꝑ ratõm ueridicam
eis credere.ſed ſolum quia cõcoꝛdãt cũ fide
catholica ⁊ ſancta ſcriptuꝛa.ac bõis mõibꝰ

pon tam q tu indicel et
pot per teſtimonium ce⸗
lü ſcoꝛ paty imitablle.
Oꝛ fm Hꝛe. aliqui ſanct
f in quibus non debem
eſent in eis bona. ſe gel
feuerentia.Et ſi teipum
innoticiam an deoplace.
lium a plonis probatis in
conſillio ueritatis Quarti
ſitu es imunis a pdictis
co wurq; eas habueris ul
Pobveris bberat fueris⸗
tum aAdeurecognoſcer

tibi factam d gaam id

facit. at caeas hi ne
tiam bonitatem dei
tue uirtuti k ſapꝛetie
nis moribtuis. neqg
ſeu a fortuna : ge ut dl
palius pq geus benef
ſubtr ahit homini n
tatiommbus d iluſtonid⸗
mecingz te ſeu tuo
tione ſpiräinali. quar

larhſnmndin
tcſfüüclnn e llns ſ⸗
r tlaucamr mliemi
bes gug re eng enn
etihi oononſihun
onis inplunbvser
aecppef tepsg tijli
icka töcpicin enor
e, Poſt hec uidef
e crca gliqllas peꝛ
nini ſeninan dicas
ecie gno haden
nd ann enonend
NeN Bcd
sſcias an ) dorden
ſen da edn ſe aeen
Giſfones t ſeſtimena 1
s teclumraptis ſelt
ſducum in hoe guote
um ſcrpturan etüdi
bonos notes hli ſperne
eere hornod end
fidas uin ſepe dnnun

wvns jncucik ſen abſcon

ertni malchſ

Secunde partis

⁊ uita ⁊ uerbis ſanctorum.⁊ cum ratõe fun
data ſupꝛa predicta. Secundum remediũ ẽ
ꝙ nullam expoſitionem ſcripture ⁊ vborum
ſanctorũ uelis accipeꝛe.niſi ↄcoꝛdaꝛet uite
ieſu xpᷣi ⁊ ſanctoꝝ.ꝙ tam̃ intellige qᷓ;ẽtuʒ ad
illos nobis propoñtos ad imitandũ.nõ qᷓ;tũ
að imitandum pᷣuilegia ⁊ ſingularitates eo
rũ. ⁊ iſtud dicituꝛ õᷓ aliquos nũcios ſen diſci
pulos antixpᷣi.qui palliant ⁊ defendũt ſuos
erroꝛes.⁊ piculoſos modos uiuẽdi. exponen
do ſacrã ſcripturã ſᷣm eoꝝ propꝛiã affectõeʒ
dncentes in exẽpluʒ aliquos exceſſus ⁊ ſigu
laritates q̃s aliqui ſancti fecerunt. Terciuʒ
remediũ ẽ.qᷓ; ſi ꝑ reuelatõem uel ſentimẽtũ
ꝑ aliũ modũ eoꝛ tuuʒ moueatuꝛ ad facien
dum aliquod opus.⁊ maxime opuſ gꝛaue uł
notabile ⁊ nõ tibi ↄſuetum.de quo nõ hẽas
ceꝛtitudinẽ an deo placeat:ĩmo ⁊ rõnabilit᷑
dubitas:contrahas morã ad faciẽdũ dictuʒ
opꝰ.uſq; qno ĩſpexeꝛis omnes circunſtãtias
⁊ maxie finales ⁊ cognoſcas ꝙ deo placeat
non tam̃ ꝙ tu iudiceſ ꝑ tuã opinionem.ſed ſi
põt peꝛ teſtimonium ceꝛtũ ſcꝛipture.ł p exẽ
plũ ſcoꝝ patꝝ imitabile.æ bñ dẽʒ ẽ ĩmitabile
M f̃m Sꝛe.aliqui ſancti fec er̃t aliqua ope
ra in quibus non debemꝰeos imitaꝛi. qᷓ;uis
eſſent in eis bona.ſed debemus ea haber in
reuerentia.Et ſi ꝑ teipᷣum non poteſt uenire
in noticiam an deo placeat uel nõ.petaſ ↄſi
lium a pſonis probatis in uita ⁊ doctrina ⁊
conſilio ueritatis.Quartũ remediũ ẽ. quod
ſi tu es ĩmunis a pᷣdictis temptationibus.ſic
ꝙ nunq; eas habueꝛis uł quantũcunq; eas
habueris liberatꝰ fueris:diꝛige coꝛ ⁊ ĩtellec
tum ad deũ recognoſcendo humilit᷑ gratiaʒ
tibi factam. ⁊ quam tibi multotiens ſupeꝛ G
facit.t caueas tibi ne hoc ꝙ peꝛ puꝛã gra

tiam ⁊ bonitatem dei habes:uelis aſcriben

tue uirtuti ł ſapiẽtie ſeu meꝛito tuo.aut bo
nis moribꝰtuis.neq; ꝙ factum fuerit a caſu
ſeu a fortuna:q; (ut dicunt ſancti) h̊ ẽ pᷣnci
pal ius ꝑ ꝙ deus beneficiũ ſue gratie aufert
⁊ ſubtrahit homini.pmittit eum ſubijci tẽp
tationibus ⁊ illuſionibꝰ diaboli.Quintuz re

mediuʒ ẽ ꝙ te ſeu tuo coꝛde exñte in tẽpta

tione ſpirituali.ꝑ quam es in dubio:non in
cipias tua ꝓpria uolũtate aliquid notabile

tibi inconſuetuʒ ante.ſʒ tuum coꝛ ⁊ tuã uo

luntatem refrenando.expectes huiliter cuʒ
timore ⁊ reuerentia dei.uſq; quo deꝰcoꝛ tu
uʒz clarificet. Quia ſi exiſtẽdo ĩ dicto dubi o
incipereſ ex tua pꝛopria uoluntate aliꝗd no
tabile tibi inconſuetum: non poſſes exue ad

finem bonum. Sextum ꝛemediũ ẽ ꝙ ꝓpteꝛ

temptationes antedictas ſi habeas.ñ dimit
tas aliquod bonũ ꝙ tu incepiſti.dum in tẽp
tationibꝰ illis nõ eꝛas:⁊ maxime non debes
dimittere orare aut confiteꝛi ł opera faceꝛe
humilitatis licet ↄſolationem non inuenias
ĩ ipis. VUñ ſcriptũ ẽ. Mãe.ſ.ꝓſꝑitatis ⁊ gr̃e

Capitulũ. xlj.

ſemĩa.ſ.opꝰbonũ:⁊ ueſꝑe.ſ.advſitatis ⁊ tẽp
tatõis ne ceſſet manus tua. ſ. a ſeminando.
BSeptimum remedium ẽ ꝙ omnes imagina
tiones ⁊ erꝛores.que te ueniꝛe faciunt.quaſi
in dubium alicuiꝰ ueritatis:expellas a cor
de tuo ⁊ a memoꝛia tua. cum ſũmo ſtudio ⁊
conamine: tm̃ coꝛ ⁊ intellectum ↄueꝛtendo
in puritate ⁊ vitate ꝛadicũ noſtre fidei.⁊ in
uita ſanctorum ⁊ ĩ ueritate ſanctaꝝ ſcriptu
raꝝ:de ꝗqbus ſi hũiliteꝛ ⁊ diſcꝛete ad eaſdeʒ
ↄueꝛſꝰ fueris.poteꝛis lumẽ extra her̃ ad ceꝛ
te cognoſcẽdũ hoc in quo pᷣus dubitaueꝛas.
Et iſtũ modũ dʒ hõ tenere in tẽptatõbꝰſpũa
libꝰ.q̃ ñ ſt᷑ de pꝛicipalibꝰ fidei articłis.ſed ðᷣ
aligb' vitatibꝰipſi fidei pximis. Octauũ re
mediũ cẽ.ꝙ te exiſtẽte in añdictiſ tẽptatõibꝰ
hẽas fimã ⁊ ceꝛtã ſpẽ:ꝙ ð iſtis tẽptatõibuſ
deꝰte ad aliq bonũ adducʒ. ⁊ coꝛ tuũ clãifi
cet: ⁊ credas firmit᷑.ꝙ deꝰ ꝑmittit te uẽir̃ ĩ
pᷣdcãs tẽptatõeſ.ꝑꝑ exercitiũ tue vᷣtutif.⁊ ut
te huilies. Attamẽ ita ſe hẽat ſpes ſupꝛadic
ta. ꝙ negligẽtia nõ includatuꝛ ĩ ea.ſic ꝙ tuũ
ſe facias de expellendo a te tẽptati ões pᷣdic
tas.Et ſimilit᷑ ſic ſe habeat credulitas pᷣdic
ta ꝙ ſupbia ñ ĩcludatuꝛ. ſed ꝙ dubites ꝙ il
le tẽptationes ueniãt ꝑꝑ tuã culpã. Nonum
remediũ ẽ ꝙ ſi hẽas añndictas tẽptatõeſ mul
tũ abſcondas ⁊ ſetretas nõ eaſ teneaſ immo
eas reuelas tuo ſapiẽti ⁊ diſcꝛeto ↄfeſſori.⁊
aligbus ſingulaꝛibus pſoniſ:ſed ñ multis de
gbus ꝑpendere poſſiſ.ꝙ rõne experiẽtie tẽp
tatõnu q̃s habuerunt.Frõne luminis ſapiĩe ⁊
ſanctitatis.pñt tibi dare ↄſiliũ ⁊ auxiliũ ac
2ſolatõem. Iſtud ꝛemediũ ↄmendant multi
ſancti. qꝛ narratuꝛ ĩ uitis patꝛũ.ꝙ quidã mo
nachi ꝗ ꝑ magnã uitam eꝛant alti:qꝛ ↄtẽne
bãt ↄſilium ⁊ auxiliũ ſanctoꝝ patꝝ ſupeꝛ tẽ
ptationibuſ eorũ. ueniebant ad finẽ malum
Et ↄtigit aligbꝰ alijs.ꝙ deo uolẽte pdebant
temptationes propteꝛ eoꝛum ſimplicitatẽ ⁊
hũuũilitatẽ qᷓ; hẽbant.ĩ petẽdo ↄſiliũ ⁊ auxili
um ſuꝑ temptationibus ſuis finem ſalubrẽ
inueniebant ⁊ citiꝰ liberabantur. Decimũ r
mediũ ẽ.ꝙ ſi anñdictas tẽptatões habeas.le
ua coꝛ ⁊ intellectù tuũ ad deũ. queꝛẽdo hũi
liteꝛ hoc ꝙ ei fuerit honoꝛabiliꝰ⁊ tue aĩe ſa
lubꝛius ſuꝑ tua temptatione.ſubijciendo tu
am uoluntatẽ uoluntati diuine: ſicut ſi ſibi
placet ꝙ ꝑſeueres ĩ tẽptatõe ſimiliteꝛ ⁊ tibi
placeat:ſolum ut deuʒ non offend as. Unde
cimum ꝛemedium ẽ.quod niſi ꝑ aliam uiazʒ
poſſis euadeꝛe pᷣdictas temptationes. debes
eas obliuiſci.⁊ per quandam negligentiam
fugere ⁊ dimittere:ↄſideranſ quod non ſunt
temptationes peꝛ diabolum procurate. ſed
paſſiones ⁊ fꝛagillitates ſeu debilitateſ.que
ſunt communes ſtatui buius uite ¶ Et ꝗa
ſupꝛa ⁊ in ſeqᷓntibus multis modis hoꝛtatur
dominus ut uigilemus. ⁊ ad incertum eius
aduentum nos pꝛeparemus:ideo ⁊ cõtinue

De oꝛãdo ⁊ expectãdo aduẽtů dñi ⁊ de po

ad opera uirtutum aſcendas uel ſaltem ue
bementeꝛ aſcendere deſideres. ponunt᷑ hic
conſequenter alique rationes.per quas po
teꝛis ſentire pigꝛitiam nihilitatem boni
quod incepiſti.⁊? coꝛ tuum excitare ⁊ mo
uere ad maiores ꝑfectiones oĩmode vtutis
quã nõ incepiſti. Prima 2 eſt.qꝛ ſi aſpicias
quo deus ẽ dignus amari ⁊ hõrari ſ̃m ſuaʒ
bonitatẽ ⁊ ſapiam.⁊ alias ſuas nobiles per
fectiones q̃ ſunt in eo ſine numero.⁊ ſine teꝛ
mino nidebis ꝙ hoc ꝙ credidiſti facere mł
tũ ⁊ magnũ ad honoꝛẽ ði ⁊ ̃m ſuã uolũtatẽ
minimuũ. ⁊ quaſi nihil in ꝛeſpectu ꝙ debe
ꝛet eſſe ſᷣm ꝙ deus ẽ dignus. Iſta ꝛõ ĩcciꝛco
pmo ponit᷑.qꝛ pᷣncipaliter debemus attẽder
ĩ oĩibus oꝑibus nr is.honore ⁊ reuerentiam
2⁊ amorẽ dei.qꝛ in ſe dignꝰ ẽ amari ⁊ honõa
ri ꝑ oẽʒ creaturã.Scðᷣa ꝛõ ẽ q ſi attẽdas ꝙ
deſpectꝰ? uitupeꝛia quot egeſtates ⁊ penu
rias.quot doloꝛes ⁊ paſſiões ſuſtinuit filius
dei amoꝛe tui.⁊ ames deũ ⁊ honoꝛes:cogno
ſces q; paꝑ ẽ ꝙ feciſti ad deũ amandũ ⁊ ho
norandũ. ſᷣm hoc ꝙ facere deberes. Iſta rõ
E altior ⁊ pꝑfectior q; aliqua ſequẽtiũ.⁊ iðo
ponit᷑ fo. Tercia rõ ẽ. qꝛ ſi cogitas innocen
tiã ⁊ ꝑfectõem.qᷓ; deberes bhabere ſecundũ
dei mãdatũ: ꝑ ꝙ teneris eẽ abſq; omni uicio
2 ſine oĩ culpa ⁊ in plenitudine totius uiꝛtu
tis. ſicut ẽ qd deberes amaꝛe deũ ex toto cõ
de tuo.⁊ ex omni mente tua.⁊ ex totis uiri
bus tuis:uidebis manifeſte infiꝛmitatẽ ⁊ di
ſtantiã in q̃ es a pᷣdicta innocẽtia ⁊ ꝑfectio
ne. Quarta rõ ẽ.qꝛ ſi cogitas multitudinem
⁊ laꝛgitatẽ bñficioꝝ dei ⁊ gr̃aꝝ corꝑaliuz ⁊
ſpiritualiũ ↄmuniũ tibi ⁊ alijs.uł qᷓ ſingula
ꝛiter tihi ſunt date ſenties ꝙ hoc ꝙ facis ꝑꝑ
deũ.ẽ nihil ad recõpenſandũ dicta bñficia
⁊ gr̃as dei.⁊ maxime ſi dei libeꝛalitatẽ attẽ
das ⁊ bonitatẽ. Quinta rõ ẽ qꝛ ſi cogitas al
titudinẽ ⁊ nobilitatẽ remuneratõis ⁊ glõie
pꝓmiſſe ⁊ pate.illis ꝗ faciũt opa vᷣtutum ad
ponoꝛẽ dei:que gloria tanto maioꝛ dabitur
quanto opeꝛa erunt uirtuoſiora ⁊ maiõa co
gnoſces pꝛo tanto tuum meꝛitũ nihil eſſe ĩ
ↄpaꝛatione tante gloꝛie ⁊ ðſideꝛabis facere
opeꝛa uirtuoſioꝛa qᷓ; ante feceꝛas.Sexta ra
tio ẽ quia ſi attendas pulchꝛitudineʒz ⁊ gra
tioſitatem quam habent uirtutes in ſe.⁊ no
bilitatem quã anima recipit per ipſas uũtu
tes ſi attẽdas ẽt utilitatẽ ⁊ tuꝛpitudinẽ.quã
in ſe habent uicia ⁊ peccata ⁊ nihilitatem
quã anima recipit ꝑ ea: conabeꝛis ſi ſapiẽs
es ad ampliꝰacꝗrendũ uiꝛtutes ⁊ ampliꝰ fu
geꝛe uicia ⁊ peccata qᷓ; unqᷓ; cõatus fueris.
Septiĩa ꝛ6 ẽ qꝛ ſi attendas altitudinẽ ⁊ per
fectionẽ uite ſanctoꝝ patꝝ uel eoꝝ multas
⁊ perfectas uirtutes cognoſces ĩpfectõezʒ ⁊
ĩfumitatẽ uite tue ⁊ opuʒ tuoꝝ. Octaua ꝛ0
ẽ.qꝛ ſi cogitas magnitudinẽ ⁊ multitudineʒ
offenſaꝝ quas feciſti deum cognoſces ꝙ

ſterioꝛibꝰſignis aduẽtꝰeiꝰ⁊ ↄſũatõis ſeculi.

oĩa opa q̃ facis.q;ẽtũcunq; bona mnihil ſunt

ad ſatiſfaeiẽdũ ꝑ uiam iuſticie offenſis dei.
MNona 26 ẽ.qr ſi ſpeculeris diuerſitateʒ ⁊ ꝑi
culũ tẽptationũ caꝛms mõi ⁊ dyaboli.cona
beris ad aſſumendũ maioꝛẽ firmit atez ⁊ al
titudinẽ ĩ oĩ vtute.quã unq; feceris ut poſ
ſis eſſe in maiõi ſecuritate dictas tempta

tões. decia rõ ẽ. qꝛ ſi cogitas diſtrictũ iudi

ciũ ði finale:⁊ cũ quo appaꝛatu bonoꝝ ope
zuũ.⁊ cũ qua ſatiſfactõe de offenſis dei bes
ueniꝛe ad dictũ iudiciũ: uidebis ꝙ paꝝ ẽ ꝙ

feciſti ꝑ bona oꝑa. uł ꝑ miſeꝛicordiaʒ ſᷣm ꝙ;

facere debuiſſes. Undecimo 26 ẽ. qꝛ ſi cogi
tas bꝛeuitatẽ uite tue ⁊ neceſſitatẽ tue moꝛ
tis dubie.poſt quã nõ habebis ſpaciũ faciẽ

di opa meꝛitoria. uel pnĩaʒ: cognoſces ꝙ cũ

maioꝛi coꝛde ⁊ ſtudio.deberes facere bona
oꝑa.⁊ pniazʒ.qᷓ; nũc facis.Duodecima rõ ẽ.
qꝛ ſi aduertas q̃liter ſi incipias bonã uitam
ĩ quouis gradu.ſine conamine ⁊ deſiderio a
ſcendẽdi in maioꝛẽ ⁊ altiorẽ uitã:nõ põt eẽ
ſine fundam̃to pᷣſumptõis ⁊ ſuꝑbie huius ꝙ;
icepiſti.nec põt eſſe ſine ĩiclunone magne te
editatiſ ⁊ negligẽtie:⁊ ex quo hec duo ma
a ĩcludũt᷑ nõ põt eſſe ſine malo pꝑiculo ueni
endi ĩ mnlta ſpualia uicia:nõ dubiũ ꝙ ſi ue
lis dictoꝝ maloꝝ eſſe liber ⁊ ĩmunis q;tum
cunq; altã uitã inceꝑis:tu cõaberis ad aſcẽ
dendũ ad altiorẽ uitã ⁊ ꝑfectiorẽ. Lꝛedeci
ma 26 c. qꝛ ſi cogitas abiſſalia iudicia dei.
facta ſuꝑ aliquos ꝗ diu ꝑſeuerauerãt ĩ ma
gna ſct᷑itate ⁊ ꝑfectõe.ſic ꝙ deus eos deſer
bat.ꝑpꝑ aliq̃ occulta uicia.q̃ non credebant
hr̃e:nõ dubiũ ꝙ qᷓ;dtũcunq; altam uitam ĩce
peris.oĩ die eleuabis tuas affectiones ⁊ ũẽ
tões deſerendo omne uiciũ plus qᷓ; feceꝛas
ante. appꝛopinquãdo ad ꝑfectam ⁊ ĩtegraʒ
ſanctitatem: timendo ne foꝛte ſit in te aliqð
uicium occultum. ꝑꝑ ꝙ ſis dignus deſeri a
deo: Quartadecia ro ẽ.quia ſi recogitas pe
nas infeꝛnales damnatoꝝ ꝑatas peccatori
bus cũctis.credo ꝙ leuis erit tibi omnis pe
nitentia. ⁊ omnis humilitas paupertatis ui
tupeꝛium. ⁊ omnis laboꝛ quem in uita iſta
propteꝛ deum poſſis ſuſtinere.ut euadas pe
nas ſupꝛadictas:⁊ conaberis ↄtinue. ad te
nendum altioꝛem ⁊ perfectioꝛem uitã.timẽ
do ꝑiculũ ueniendi ad penas illas. prevpicte
quattuoꝛdecim rões.plus in breui tacte ſt᷑
quam explicate.ut addiſcatis in paucis ma
gna cogitaꝛe.ſic quod quelibet ratio ſit tibi
materia conſderatõis ſpacioſe. attamen ſci
as.quod ſi uel proficere cum dictis rõnibuſ
debes eaſ formare non ſolum ꝑ intellectum
immo eſt neceſſarium quod peꝛ affectionezꝭ
moueaſ tuam uoluntatem ad ̊ quod dictãt
ipſe rõnes.t nota ꝙ concluſio cuiuſlibʒ ra
tõis dʒ eſſe ĩ duobꝰ.pᷣmo in ſentimto ꝓpꝛie 1

vfectòis ⁊ nihilatõii:deĩde in deſiderio ⁊ co

namine ueniendi in altiorẽ uitã ⁊ maiorem

mus ut ochlos noſtꝛos
ei direꝛat dñ de ſuo fut
loueniet? cui ppus cer.
nult e ? diſpoftos. ne ch
ltos. Int cetera at qne
ligne aduẽtu ani expect
litas T aſſiduital ut iuſti
iploꝛemus:et orantis hin
hüllitate flectemus. ein
Naeiſg builiu placnit oi
Oobumiänsſe. pude
appnddicder dd ad
gſpicign Miiwus. Of
non meretm: oras. n.
tun c ſupdie repugna
celone q; pceꝛe affeci
lugit ? ſp oꝛaꝛe. - ab
ti ualet oꝛatio iuſtig
or me· Eago hoc inel
lanis hoꝛis canonici
ſtituis 1 dem ſem
debitis ſe ſoroi
Pis, cpodet inter

7 quarüdam heceſſit⸗
tat inſtamtiz Rationi
hoc cozgnis An
cit ⁊ dicit ſecüdume

jſincipig boni linn
conamine t geſcerot
taltiore uſti no ite⸗
toist ſupbie hiineg
efneicluſone megfete
eter o het onn
eſye miloplculouen
icin n Cublii fe
liber tinunis qtumn
ucoberiz ag aſe
ecnori, Liedeci
ſſali iucicin gei,
leuerauerit imna
cdens eos eſe
aqnon gededint
Na ea
as adedined
di asd ſecan⸗
d ecan 1iege
neſateſtinaic
Poſlguns deſeis
roe guin ſrecegt 1
mmnor nn eacn⸗
lenserttbionmns Ne
1as palſperiatisli
umütas hanß ta it
porgtenin u

Secunde partis

pfectiõem: ſic ꝙ non ſit ſentimentũ pprie ⁊
perfectõis ⁊ nihilatõis.ſine deſiderio ⁊ cõa

nime maioꝛis perfectõis ⁊ uite altioꝛis. nec
maioꝛ pfectõ ⁊ altioꝛ uita.ſine ſentimẽto ꝓ

Omine ieſu xpᷣe mitis ⁊ hũilis coꝛde
funda cor meũ in uera humilitate.⁊
Eexclude a me oẽm motũ pᷣſũptioniſ ⁊
ſuꝑbie ut nũq; uiſiones deſideꝛẽ aut fuelatõ
nes nec peꝛ aliquas tẽpratões ſeducaꝛ ſpuũa
les q̃ me duceꝛe quoquomõ poſſent ĩ enor̃ſ.
Fac me qne pijſſie quottidie ab oꝑa vᷣtutũ
aſcendẽ ⁊ ſꝑ ĩ bono ꝓficẽ ac ↄtinue ĩ altio
rem nita tendere ⁊ ſuſpi care:ut ſic uigilãdo
⁊ ſolicite agendo.ad inceꝛtum tuũ aduentũ
me ualeam preparare. Amen.
de orãdo ⁊ expectãdo aduẽtũ dñi.⁊ ð poſte
iõipꝰſigniſ aduẽtꝰeꝰ⁊ ↄſuũatõis ſcłi.Ca.xlij
Oſtqᷓ; ergo dñs erumnaꝝ ⁊ ꝑiculo
rũ meminit.ↄnꝛ hoꝝ remediũ ſub
dit.ꝙ ẽ orõ pᷣmeditata.ac iugis et
aſſidua. Uñ ĩ libro ꝑpalip. Cũ igno
ꝛamus ꝗd ager̃ ðöbeamus.hoc ſolũ r̃ſidui hẽ
mus ut oculos noſtꝛos dirigamus ad te. Qꝛ
eĩ dixeꝛat dñſ de ſuo futuꝛo aduentu.ꝗ ſubi
to ueniet ⁊ cuiꝰtpᷣus certũ latet:ſolicitos nõ
uult eẽ ⁊ diſpoſitos.ne dieſ illa nos ĩueniat ĩ
patos. Int cetera ãt qͥ nos pᷣꝑant ut ſecur̃ ⁊
digne aduẽtũ dñi expectemꝰ:ẽ orõnis ſedu
liras ⁊ aſſiduitaſ ut iuſti iudiciſ miſericõdiã

Fenin 2 nihilationis. Oratio
d

iploꝛemus: et orantis humilitaſ.ut iudicẽ ꝑ

huilitatẽ flectemus.⁊ eius rigorẽ tẽpeꝛemui
qꝛ ei ſꝑ hũiliù placuit or̃o.uñ ĩ eccleſia ſtico
Oro humiliãtis ſe.nubes penetꝛabit ⁊ dõec
ꝗppꝛopiquet nõ ↄſolabit᷑:⁊ ñ diſcedet dõec
aſpiciat altiſſimus.Or̃o at ſuꝑboꝝ exaud iri
non meretuꝛ:orãs.n.deſectũ propriũ cõfite

tuꝛ ꝙ ſuꝑbie repugnat.qꝛ defectũ ſuũ magiſ

celaꝛe qᷓ; ꝓdeꝛe affectat:vocet gᷓ dñs om̃ (oʒ
iugit᷑ ⁊ ſꝑ oꝛaꝛe.⁊ ab oꝛatõe ñ deficẽ)qꝛ mł
tũ ualet oꝛatio iuſti aſſidua.Sʒ quis põt ſp
oraꝛe: Eꝛgo hoc intelligendum eſt de quotti
dianis hoꝛis canonicis.iuxta ritũ eccleſie 2
ſtitutis. ⁊ oꝛemꝰ ſempꝑ.ſ.pꝛo tempoꝛe ⁊ hõis
debitis ⁊ ſic ſꝑ nõ impoꝛtat continuiratez tẽ
poꝛis/q; opoꝛtet interrumpi tpᷣꝛe dormitiõis
⁊2 quarũdam neceſſitatum corpoꝛis.ſed ĩpoꝛ
tat inſtantiã oꝛationis tempoꝛibus ⁊? horis.
ad hoc congruis. Aut certe ꝗcquid iuſtuſ fa
cit ⁊ dicit ſecũdum deum ad oꝛationẽ eſt ꝛe
putandum. Nam ſemp oꝛat qui ſemꝑ bene

facit ſeu in bono ꝑſeueꝛat:nec deſinit oꝛaꝛe

niſi cũ deſinit iuſtus eſſe.Oꝛat enim non ſo
lũ lingua ſed ⁊ coꝛ ⁊ cogitatio deſideriuz ſẽ
ſus manus oculi ⁊ oĩs oꝑatio bona. Pec.n.
ñ orare ceſſauerint oĩs lingue or̃o inutilis ẽ
⁊ hoc modo ſꝑ ⁊ ſine intermiſſione poſſumꝰ
orare.⁊ ab oratione ñ deficere. Unde Aug.
Qui deum laudat lingna iñ ſꝑ poteſt. ꝗq mo
ribꝰdeu laudat ſꝑ põt. Multũ ãt ualet apuð

Capitulũ.xlij.

deũ orõ cũ lachrymis.q hãc deꝰ magis dili
git ⁊ citiꝰ exandit, unñ angelꝰ ad Thobia,qñ
oꝛabas cũ lachrymis ego obtuli oꝛõz tuam
qño.Et dñs ꝑ iſa.ad Ezechiã. Audiui oꝛõezʒ
tuã. uidi lachaymas tuas. Naz ut ait Hier.
Oðro den lenit lachꝛyma cogit.h̊ ungit illa
pungit. uñ Bẽ. O huił lachryma. tua eſt po
tẽtia. tua ẽ r̃ gni gła:añ faciẽ iudicis ſola in
trar̃ ñ uereriſ.ꝗcꝗd petieris ipetbis.accuſa
tori ſilẽtiũ ipõis ⁊ qñq; ſniaz ab oꝛe iudicis
rapis.uĩcis ĩuincibilẽ.ligas oĩpotẽtẽ.Et ad
ꝓbãdũ efficatiã orõis aſſidue. ꝓpõit pabolã
ð pſeuerãtia ĩ orõe: ⁊ ð e exauditõe:ĩducẽſ
exẽplũ ð iudice.ꝗ deũ ñ tiebat offẽder̃, ⁊ ho
minẽ ñ rueret᷑ publice ſcãdalizar̃. nec dĩno
ticer̃ mouebat᷑.nec humão pudor̃.⁊ ð nidua
petẽte uĩdicaꝛi de advſario ſuo.ſ.ut faceꝛet
ſibi iuſticiam de eo:qᷓ; tandem ob ſolazʒ ĩpor
tumtatẽ pᷣcuʒ ſuaꝝ exaudiuit:ne eũ ſugilla
ret.i.ſuggeꝛendo ſua ĩpoꝛtunitate offẽdeꝛ3:
⁊ fecit uiciꝰtedio ꝙ nolebat faceꝛe bñficio:
motus ad faciẽdũ iuſticia. ñ ꝑp amorem iu
ſticie.ſʒ ad euitatõem ſue moleſtie.Ex quo

patz aliquos hodie peiores iſto ẽẽ.qꝛ nec ði

timore nec hoĩʒ pudore nec aliq̃ ĩpoꝛtunita
te uolunt grauatis iuſticiã faceꝛe. Panc ꝑa
bolã qnñs iõ ꝓpoſuit ut oñdat q̃nto certõres
de exauditõe eſſe ðᷣbeãt.ꝗ dðũ fõtẽ iuſtitie ⁊
miſeꝛicoꝛdie ꝑſeueꝛant᷑ rogant cũ apð ĩiquũ
iudicẽ ualuerit ꝑſeuerantia depᷣcantis ipᷣm

NN pꝑ ipoꝛtunitatẽ pᷣcũ obtinuit petitõis effee
tũ. Sic.n. multofoatius deus.ꝗ eſt bonus ⁊=

iuſtꝰ: exgudiet pᷣceſ.⁊ faciet uindictã electo
rũ ſuoꝝ ĩ pᷣſſnꝛa ⁊ tꝛibulatõe exiſtentiũ ⁊ cla
mãatiũ ad ſe die ac nocte.i.oratiuzʒ ĩſtãter ꝓ
ſua liberatõe ⁊ declaꝛatiõe dine iuſtie.Adꝰ
ẽdũ tñ.ꝙ ſct᷑i uiuentes ĩ terra, non petunt a
deo de advſarijs uindictã ꝑ gebẽne penã:ſʒ
ꝙ ↄvſi ad iuſticiã deſmant eẽ mali.vᷣm illud
ĩ ꝓuez. ueꝛte ĩpios ⁊ ñ erũt.ſczʒ ĩpij.ł ꝙ amiſ
ſa pfate qᷓ; nüc hñt deſinãt iuſtos pꝓꝑſeg. Uel
ꝗr ad bonos pꝑtĩet bõa ſpuᷣalia ⁊ et᷑ na ſuis ꝑ
ſecutoribus optare. ? ; mõ pro eis orare: Iʒ
Or pene tprales ſt᷑ qdã medicĩe. ⁊ ualent ad
emdarõeʒ uite. æ ad öclĩatõzʒ dĩne iuſticie:
16 ad ſctos bñ ꝑtz petẽ a ðo B mõ uindictã õ̊ᷣ
ſuis ꝑlecutoribꝰ.ñ ex motu ire.ſʒ ex zelo iu
ſticie. ⁊ ſic ũ ẽ 3 illð ꝙ dicit᷑.Orate ꝓ ꝑſeq̃n

tibus uos.⁊c. Deinde poſt oꝛatiõez ſubiũgit

dñs ð fide ĩ errogatõeʒ:dicẽs (Uerũtam̃ cũ
uenerit filiꝰ boĩs).ſ.xpᷣs ad iudiciũ(putaſi
ueniet fidẽ ſuper terrã:) q.d parum ĩueniet

reſpectiue loqndo ð fide formata caritate.

fide pꝰ orõneʒ interrogat.r ſi fides deficit
orõ perit. Quo.n. iuocabũt ĩ quẽ ñ credide
rut. Ezgo ut oremꝰ. caedam. ⁊ ut ipᷣa fideſ qᷓ

oramn dficiat oremꝰ. Qõ at qrit dñs.ã ĩ ad
uẽtu ſuo ĩuẽiat fidẽ:ñ facit dubitãdo.ꝗ oꝛa

nouit.ſʒ qrit arguẽs ⁊ increpãs ĩfideliũ mł
titudinẽ: qꝛ ĩ aduẽtu ſuo młtos ab ãtixpᷣo ſe

De oꝛãdo ⁊ expectado aduẽtñ dñi ⁊ de po

ductos.repiet a fide corruiſſe:reſpectu quo
rũ paucos iueniet in va fidei ↄfeſſione per
ſtitiſſe.tunc eĩ ſᷣm bedã.tanta erit caritas
electoꝝ:ut nõ tã ob clamorẽ infideliũ qᷓ; ob
toꝛporẽ alioꝝ.totiꝰ iã mõi ſit accelerãda ꝛui

na.qꝛ eĩ habudabit iniꝗtas.refrigeſcet ⁊ de

ficiet caritas multoꝝ. Et qꝛ pᷣmuniuit dñs
fideles ↄ̊ aduentũ antixpᷣi ⁊ ſuoꝝ pſeudo ꝓ
ph̊ᷣaꝝ:ac inſuꝑ monuit eos orare ſꝑ ĩ tantis
malis ad expectandũ aduẽtu ſnũ:nũc ↄſola
tuꝛ eos ꝑ ſuũ ꝓpinquũ aduẽtũ. Ubi ſciẽdum
ꝙ; cũ tꝛiplex ſt aduẽtus dei ſaluatoris nr̃i.
uidelʒ ĩ carnẽ ĩ m̃tẽ ⁊ ĩ iudiciũ.pᷣmo.duo ſt᷑
amoris.tertiꝰ ẽ tĩoris:teꝛciũ celebramꝰ pꝑ
pᷣmũ ⁊ pᷣmũ ꝑꝑ mediũ.de aduentu eĩ ad iu
diciũ meniio fit iſto tpᷣꝛe ĩ officio. ut timore
nobis imiſſo. ad uenerandã futurã feſtiuita
tem natalis dñi in carnẽ nos ſolicitins pᷣpa
remus. De aduentu in caꝛnẽ iõ feſta recoli
mus.quatenus ꝑ ea vbũ eternũ mentalłr cõ
cipere meꝛeamuꝛ.dũ ipᷣa mẽtalis ↄceptio ẽ
maxia gr a.oĩm donoꝝ.q̃ in hac uita ſᷣm le
gẽ cõem aie deuote ꝑ gr̃ am ↄferuntuꝛ. Un
de dicit Aug.ꝙ beatiõ fuit maꝛia ↄcipiẽdo
xpCʒ mente qᷓ; caꝛne.Et qꝛ dicit idẽ aug.ꝙ ti
oris ẽ pꝛeꝑaꝛe locũ.⁊ q ĩtꝛoducit caritatẽ
ſicut ſeta filũ iõ eccłia celebrans avuẽtum
dñi in caꝛnẽ. pariter ⁊ in mentẽ.ꝗ ſt᷑ aduẽtꝰ
amoris:ſimul mẽtõeʒz facit ĩ officio ð aduen
tu eius ad indiciũ ꝗ ẽ aduẽtus tĩoris: ut ui
delz ꝑ timorẽ ĩtroducat᷑. ac ꝑ ̊ nos mouea
muꝛ ad amoꝛoſã noſtri hoſpicij pᷣpatõem:· q̊
tenus vbo eterno mẽralr in nobis ↄcepto di
camus cũ ꝓpha a timoꝛe tuo one ↄcepimuſ
ſpm̃ ſalutis. Conſolat g eos Dñs de ſuo ad
uentu ꝓppinquo.qꝛ ſtatĩ ñ ĩmediate ſʒ paꝛuo
tpᷣꝛe elapſo.poſt tꝛibulatõem antixpᷣi ⁊ pſeu
do ꝓphᷣaꝝ q̃ durabit ꝑ tꝛes ãnos cũ dimidio
⁊ ẽt poſt moꝛtẽ ipᷣius antixpᷣi:apparebũt ſi
gna mamfeſta ꝓpiqui iudicij.qꝛ poſt tribła
tõem illã anteqᷓ; apparedàt ſigna iſta.erit tpᷣſ
breue.ſ.qdraginta dieꝝ nł circa.ad refrige
riũ bonoꝝ ⁊ ad pnĩiam maloꝝ.in quo penite
ꝛe poteꝛunt illi ꝗ ꝑ antixpᷣm fuerunt ðcepti
Et ſciendum ꝙ appꝛopinquante finali iu
dicio in omĩ cꝛeatura apparebit turbatio.
Uniueꝛſitas aũt creatuꝛaꝝ reduci põt ad q̃t
tuor genera uidelʒ ad nãm celeſtem elemẽ
tarem. rõalem ⁊ itellectualeʒz. ¶ Prio g de
ſcribit᷑ turbatio in natura celefti.uidelicet
in ſole.luna ⁊ ſtellis)ĩ ꝗbꝰ eꝛũt aliq̃ appa

rentia ĩſolita ⁊ nature ſt ĩpugnamia:⁊ ideo

dicũt ſigna q̃ in eis erunt. ¶( Sol eniĩ ⁊ luna
obſcuꝛabũut᷑ ⁊ ſtelle cadẽ t ð celonõ a ſitu
ſuo.qð natuꝛaliter ĩpoſſibile ẽ fieri cum teꝛ
ra non ſufficeꝛet earů magnitudini.⁊ coꝛpo
ra celeſtia maneant in natura ſſna integꝛa.
ſed ꝑꝝ nimiam ſcĩtillationem que eꝛit in ae
re cadeꝛe uidebuntur a ſuo lumine nõ ꝙ eo
pꝛiuentuꝛ cum ſit eis natuꝛale.ſʒ quia uicẽ

ſterioꝛibꝰſignis aduẽtꝰeiꝰ ?⁊ ↄſũatõis ſeculi.

tuꝛ a maiori lumine. Pec enim luminaria
obſcurari ⁊ cadere dicunt᷑.ↄpaꝛatione ma
ioris lucis ſupueniẽtis.qꝛ in gloſo xpᷣi aduẽ
tu.appaꝛẽte ve głia lucis.oĩa mũdi lumina
tenebꝛis ↄpaꝛant ⁊ umbꝛis ſicut ſtelle non
appaꝛem ſole oꝛiẽte ⁊ lum càdelle ñ lucet ĩ
die. unde Beda. Sidera in die iudicij uide
buntuꝛ obſeuꝛa ñ diminutõe ſue lucis acce
dente:ſʒ ſuꝑueniẽte claꝛitate ueꝛi lumĩs:H̊
ẽ ſũmi iudicis cũ uenerit in maieſtate ſua ⁊
pr̃is.⁊ ſanctoꝝ angeloꝝ. Quãauis nil ꝓhibet
intelligi ueꝛaciter olẽ tũc ⁊ lunã cũ iyderi
bus ceteꝛis ad tpᷣs ſuo lumine pᷣuari qũo de
ſole factũ ↄſtat tpᷣꝛe dñice paſſiõis luna enĩ
tũc tpᷣris cũ eſſet plẽa ſub abdito teꝝꝛe late
bat.ceteꝝ ꝑacto die iudicij:⁊ clareſcẽte fu
tuꝛe gła uite.cũ fuerit celũ nouũ ⁊ teꝛꝛa no
ua:tuc fiet ꝙ iohel ꝓpha dicit.⁊ erit lux lu
ne ſicut lux ſoł.⁊ lux ſoł ſeptemplicit᷑.ſcut
lux ſeptẽ dieꝝ.h̊ BGeda. Miſtice eccła ſpe
cioſa ut luna electa ut ſol.⁊ q̃ noctẽ mði il
lumiĩat ut ſtelle.tũc ñ apꝑebit ĩpijs ul᷑ mo
dũ ſeuiẽtibꝰ.⁊ cedẽt ꝑſequẽtibꝰ. ac cadent
miti ꝗ gra fulgeꝛe uidebãt᷑.⁊ ꝗdam fideles
fumiſſimi turbabũt.¶ Woral⁊ꝛ ueꝛo ꝑ ſolẽ
ſtatus ꝑfectoꝝ öſignat᷑.eoꝝ eĩ ẽ ad modum
ſolis ĩſtueꝛe alijs ⁊ illuminaꝛe. Peꝛ lunam
ſtatus ꝓficiẽtiũ ſignificat.ad quos ꝑtiet ex
teꝛior ioꝰexercitijs vtuoſ:q̃ ſunt circa muta
bilitatẽ hũanoꝝ actuũ ĩſiſtere:ad ſilitudinẽ
lune q̃ iter planetas ſpãlꝛ hʒ influẽtiã ſemꝑ
mutabilitatẽ iſtoꝝ ĩferioꝝ. Per ſtellaſ ueꝛo
ſtatus incipiẽtiũ accipit᷑. ad quos ꝑtinet pᷣ
terita pct᷑a ðplãgere.⁊ a futuris caueꝛe:ſtel
le eĩ emiſſiõe radioꝝ aeꝛẽ ĩpurũ dep urãt.⁊
æaꝝ uirtute aufert᷑ a mðo ĩferiori peſtilẽtie
coꝛuptela. In quolibet iſtoꝝ ſtatuum. ut v
bum et᷑nũ ↄcipiat᷑ in mente.debẽt certa ſig
precurreꝛe.In ſole nãq; legimus accediſſe
ſignum ſtatõis.ſignũ ꝛetrogꝛadatõis.⁊ ſignũ
obſcurationis. Et in ſole qᷓ;tum ad ꝑfectos
pᷣmo dʒ eſſe ſignũ ſtatõis.⁊ hoc per mentis
in deo ſtabilitõem. ne uarijs cogitationibꝰ
euaget᷑. ᷣm illud pſalmi. Jacta cogitatũ tu
um ĩ qno.ſcõo ſignũ retꝛogdatõis ꝑ contem
platõis ⁊ actõis alteꝛnatõem.vᷣm illud.Eʒe
chielis.Animalia ibant ⁊ ꝛeueꝛtebant᷑. Ani
malia.n.id ẽ ſectatores euãgelice ꝑfectõis.
uadũt ad uitã ↄtemplatiuã:ĩ qua quia diu ĩ
mor ari ñ pᷣualent.reueꝛtunt᷑ ad actiuã.Ter
tio ſignũ obſcuꝛatõis ꝑ proprie glorie exina
nitionem.ut in ſuis oculis nihil ſe eſſe ꝛepu
tem.Sic ſemetipſuz obſcuꝛauit apoſtolꝰ:di
cens.E go ſum minimus apoſtolorum.⁊ ſeꝗ
tuꝛ.Gratia dei ſum id quod ſum. In luna
quantum ad proficientes debet appaꝛere ſi
gnum conuerſionis in ſanguineʒz. per paſſio
nis iugem recordationẽ. unde eis dicit xpᷣs
treĩſ. Recõd ar̃᷑ pauꝑtat᷑ mee ⁊ abſinthij ⁊
fellis.Et rñder az hõ illo ꝙ ibi ſequit. Me

zſſuna genriüß Confuſin
ſucrnd ier npſſin
fiet cõmotio elento/
cönollebit ?i aeꝛe cal
1 fulguꝛachoruſcatio⸗
enerabüt.⸗In mari quu
fabut ſpus vcellax.?
autientes maꝛe fluctin
generabithe maximus ?
fima oqjn bincinde agi
guaſſon confuſſionis
flt e icendiũ ignis q pcuu
iea it mare T oin credat
tepetro. Elenta caloꝛe
onnnia aue in ea ſt opera
d didus corda oim mim
ma dowives aoditi
7 ppter ededras dore
re ualemes iſcurrẽ
ĩpingedo cop met t
ot un ſup aliu ex con
uʒ ab aguis abſotbeꝛ
bus conſumi. t ſecud
quaſipnenſ uri. Ma
ſonit maris d fuctn
no teribiliter fremet
metdagitgbit te
ei agitgorktepeſtan
ſubennggirratͤ
iteMeſcemtib
m mib)a uigdden⸗
loꝛe: in dieh ne⸗

Ppba cicit rertlir
ſeſerenhiiel u
u. Miſtce erliſe
ir ſol rq nocbeni
n Ppebit iiolli no
Nuotibe ge zbet
cebat, t gon ſiceles
leeoy ſo⸗
lacvrei a moan
mminue. Perlumun
l. a uos gtieret
ſunr cra muta
ſſtere:ag flitvatné
bz inftoeti ſenng
. er ſtellaſ ueno
F. ad os rnen
dnans ane:i
ra ei
ndeideredlade
Derſon nnanud
mente dedercenuſß
nicglegimus atteiſe
irerogioi, ſci

Secunde partis

moꝛia memoꝛ eꝛo.⁊ tabeſcet ĩ me ania mea
In ſtell uero q́;tuʒ ad incipientes dʒ eſſe ſi

gnü caſꝰ“ ⁊? ꝓpe deiectõis:ꝑ defectuũ multi

pliciũ humilẽ recognitõʒ. de quo caſu expo

ni põt illud proueꝛ. Septieſĩ die cadit iuſtꝰ

T reſurget. Juſtiſicatus eĩ ꝑ gratiam dei oĩ
tpᷣre ꝙ ꝑ ſeptenariuũ numeꝝ ĩnuit.debet ca
dere ꝑ ꝓpꝛiã recognitõeʒ ⁊ tnnc ſꝑ poſt lap

ſuʒ reſurgit.p diuine miſeratõis ſubleuatio
nẽ: quotiens enim quis ꝓ ſuis defectibus in
gemuerit.totiõs diuine ꝓpiciatõiſ graʒ ſibi
amplius cumulabit. Pec at ſigna facere in
quolibet ſtatu ñ ẽ ex nobis ſed ex ſupeꝛfluz

tia diuie bonitatis. Jõ ſapiens oꝛat. Miſer
re noſtri de oiĩm. ⁊ oñde nobis lucez miſeꝛa
tõuʒ tuaꝝ.Et ſubdit. Innoua ſigna ⁊ minu
ta mirabilia I. Scdo deſcribit᷑ turbatio in
creatura elementari cũ dicituꝛ.(Et ĩ terris
pᷣſſuꝛa gentiu pᷣ confuſſione ſonitus maris ⁊
ſfluctuũ) Na ex impᷣſſione corporũ celeſtiuzʒ
fiet cõmotio elemtoꝝ.Terꝛa eĩ cõmotione

cõmouebit. ⁊ i aeꝛe caligo ⁊ uenti.tonitꝛua

⁊ fulguꝛa.choruſcatiões ⁊ uaꝛie tẽpeſtates
generabũt. In mari quoq; ⁊ fluctibuſ gene
rabũt ſpũs ꝓcellaꝝ.⁊ ab ĩtus ⁊ ab extra cõ

cutientes maꝛe ⁊ fluctus.ex quoꝝ ↄfractõ⸗

generabituꝛ maximus ⁊ horribilis ſonꝰ ⁊ pᷣ

nimia aq; hincinde agitatione abſq; ordie
quaſi ſonꝰ confuſſionis apꝑebit.Et ĩſuꝑ ade

rit ẽt icendiũ ignis ꝗ pᷣcurret faciẽ indicis.

ita ut mare ⁊ oĩa credãt cõſumi oĩno:dicen
te petro.Elem̃ta caloꝛe ſoluentuꝛ: ⁊ terꝛa ⁊
omnia que in ea ſt opera exurentuꝛ.Ex qui
bꝰ oibus corda oĩm nimio terrore cõcutien
tuꝛ.⁊ homines attoniti quaſi fuger̃ uolentet
7 ꝓpteꝛ tenebras hoꝛrendas ſe mutuo uide
re ñ ualentes.diſcurrẽdo ſe inuicẽ prement
⁊ ĩpingẽdo cõpᷣmẽt.ut fiat pᷣſſuꝛa gẽtiũ ⁊ ꝛu
gt unſuꝑ aliũ ex concurſu multoꝝ timenti
uz ab aquis abſoꝛbeꝛi ⁊ ab igne ⁊ tẽpeſtati
bus conſumi.⁊ ſecũdũ hoc ꝓprie dr̃ pᷣſſura
quaſi pᷣmenſ urã. Maxime at huiꝰpᷣſſuꝛe cã
E ſonitꝰmaris ⁊ fluctuum qr mare inuſitato
mõ terribiliter fremet.⁊ littus maꝛis uehe
mẽtiꝰa gitabit tẽpeſtate.Teꝛcio ðſcribit᷑ tur

batio in creatura rationabili.i.homine cuʒ

ſubditu (Aꝛeſcentibus).i.deficientibꝰ(ho
minibꝰ)a uigoꝛe ſue corpoꝛal uirtutis ⁊ co
loꝛe:in diebꝰ.n.illis efficientuꝛ homineſ ari
di ⁊ ſtupidi ⁊ paleſcentes.⁊ uelut amẽteſ:⁊
ↄtabeſcant ĩ ſeipᷣis.ita ut alteꝛ alterũ ñ allo
q̃tur ł audiat ſeu attendat(pᷣ tioꝛe . malo
ꝛu pñtiũ (⁊ expectatõe maloꝝ adhuc reſtan
tiu (q Ninqua timoꝛ ⁊ expectatio(ſupueniẽt
uniueꝛſo oꝛbi).q.d.nec natio nec ꝓuĩtia ex
cludit ab his anguſtijs. de his auũt ſic dicit
iſa.Eritqʒ repẽte ⁊ ↄfeſtiʒ uiſit abituꝛ a qño
exeꝛcituũ. ⁊ tonitꝛuo ⁊ cõmotiõe terre ⁊ uo
ce mag tuꝛbinis ⁊ tẽpeſtatis ⁊ flãme ignis

dᷣuoꝛãtis.⁊ ſic ĩplebit᷑ ꝙ diẽ dauid ð ĩpio qſi

CLapitulũ. xlij.

ni ⁊ ñ ẽ iuẽt locꝰeꝰ.q.ð.q̃nui ĩpio locũ ĩ muũ
do ⁊ ſi inuei.nã iudiꝰ ĩminẽte celũ tõitꝛuiſ ⁊

fulgoꝛib“ † pellzʒ ĩpiũ aeꝛ ðpellet ꝑ turbinem

maf̃ ꝑ tẽpeſtatẽ.tra eũ excutiet ꝑ ↄmotõm:
ut ĩ toto mùdo locũ ñ iueniẽs ſepeliat᷑ ĩ flã

ma ignis ðᷣuoꝛãtis ĩ ĩfeꝛno.q̃ꝛto ponit᷑ turba
tõò ĩ creatᷣa itellectuali cũ ifert᷑ (nã vtutes
celoꝑ (.i.ãgelice pẽates (mouebut) Ille ãt

morꝰerit multipłz.qr mouebũt quodà motu
ammiratõis uidẽtes ĩuſit atos effectaccider

pteꝛ oꝛdinẽ nãalẽ. Itẽ mouehũt ex dina uolũ

tate.ad faciẽdũ miꝛaculoſaſ trãſmutatões ĩ
elem̃tis.að icutiẽdũ hoĩbꝰ t᷑rorẽ iudicis ne
niẽtiſ. Itẽ mouebũt᷑ ad pctoꝝ uĩdictã ⁊ ſepa
tionem expetendo ab eis ultionem: quia ſe

Pabut malos ð medio iuſtoꝝ.⁊ mittẽt eoſ in

caminũ ignis. Itẽ pñt dici mouẽei ex mag ti
moꝛe. uidebt᷑.n.totũ oꝛbẽ iudicaꝛi.⁊ lucifeꝝ
ꝗ eoꝝ p̃ncepſ fuit. uñ dic Cꝛip.ꝙ ualde pcẽt᷑
2mouebut ⁊ ↄcutient᷑. uidẽtes tãtã trãſmu

tatõem fieꝛi. ⁊ ↄſeruos ſuos puniꝛi. ⁊ oꝛbezʒ
teꝛzaru terribili aſſiſtẽtẽ iudicio. Eſt ãt ĩ an

geł tĩoꝛ cuiuſdã rueꝛẽtie ⁊ admiꝛatõiſ ̃ſpec
tu dei.qꝛ.ſ.admiꝛdtuꝛ dei maieſtatem eiſ in

oↄphẽſnbilẽ. ⁊ ad modũ trem̃tin ſe hẽbũt De

tali timoꝛe qr̃ ĩ iob. Colũne celi ↄtꝛemiſcũt.
pauẽt ĩ aduẽtu eꝰ. Quid g faciẽt vᷣgulta ðᷣ
ſeꝛti.ubi timor̃ ↄcutit cedꝛ libãi ꝑpadiſi. Uñ
n ẽ miꝝ. ſi hoĩes ꝗ ĩ nã ⁊ ſenſu ſunt t᷑reſtres
areſcẽt.cũ ẽt angłice ptates.q̃ ð ſe ſecuri ſt᷑
mouebũtuꝛ. Mõalit᷑ celoꝝ noĩe pñt ĩtelligi
aie ſct᷑e.ĩ ꝗbꝰ deꝰ ꝑ gr aʒ ↄcipi digt ⁊ hitar⸗
e ꝗ bo ꝗf.celũ mihi ſeõs ẽ.aĩa eĩ iuſti ſeos
ẽ ſapie.h celi vtutes ſt᷑ anime uiꝛes.ſicẽ ãt ĩ
aduẽtu ĩ iudiciũ. vtutes celoꝝ corꝑaliũ mo
uebut᷑.ſic in aduẽtu vᷣbi eteꝛni in memẽ.oẽſ
vtutes ⁊ potentie aie mouebunt᷑ ad oꝑpatõeſ
ſuꝑercedẽtes:ſuꝑioꝛq; ⁊ ĩfeꝛioꝛ portio rõnis
mouebut. ð exeꝛcitio bõe oꝑatõis. ad ſtudi
uʒ oꝛõis ⁊ ↄtẽplatõiſ. Judiciũ dinũ pᷣcedẽt ſi
gna ⁊ miꝛabilia..iꝛã ði ĩ pctoꝛes ðſignãtia:⁊
ad oñdendã ðᷣi patã õ eoſ uĩdictã. Et ſiẽ offẽ
ſo dno that eſfamilia õ offẽdẽtes. ſic cꝛeata
dei tuꝛbat S pctoꝛes: Et ſᷣm Bedã quõ ĩpul
ſe ad caſũ aꝛboꝛes fagoꝛeſ motuſq; ſui pᷣmit
ter̃ ſolẽt ĩdicia:ſic teꝛmino mõi ap ꝓpiqnte.
qĩ pauentia mitant ⁊ gemũt elementa ⁊ oĩs
creatuꝛa.⁊ ut dicit Criᷣ.ſiẽ hõ cũ moꝛit᷑ pa

tit fataſias ⁊ tuꝛbatões maxĩas.q̃ eſt micꝛo
coſmꝰ ſiũ mioꝛ mõs: macꝛocoſmꝰ ſiue maioꝛ

muduõficiẽſ totꝰↄtiubabit᷑.mõʒ.n. ᷣficiẽdi ĩ
maiõi mðo ex mioꝛi oʒ acciꝑe.nõ h̊ oñʒ br qᷓ

da tetegiſſe ſig diẽ iudicij pᷣcedẽtia. Dr ãt in
ſcola hiſto. ꝙ hie.ĩ ãnalib libꝛis hebꝛeoꝝ .ĩ
uẽit ſig. xv.dieꝝ añ diẽ iudicij: ſed utꝝ dies

illi ↄtiui futuꝛi ſint itpolat i:ñ expᷣſt G̊ aut

mltã hʒ dubietatẽ. Pria die eriget ſe mar.

xl.cubit᷑ ſꝑ altitudinẽ mõtiũ ſtãs ĩ loco ſuo

qi muxꝰ. a iim̃ ðſcẽdʒ. ut uix uidꝛi poſſit. teꝛ
cia Maꝛine belue, ſcʒ balene ⁊ huiuſmõi.

De aduentu xpᷣti

apparẽtes ſuꝑ maꝛe.dabũt rugitus uſq; ad
celũ. Quarta ardebit maze ⁊ aq̃̊ oẽs. Quin
fa beꝛbe ⁊ aꝛboꝛes pabunt rorẽ ſanguinenʒ
Sexta oĩa ruent edificia. Septĩa petre ad
inuicẽ collidẽt. Octaua fiet generał terre
motꝰ. Nona equabit᷑ terra. Decima exibũt
hoĩes de caueꝛnis ⁊ exibunt uelut ametes.
nec mutuo poterũt loꝗ. Undecima ſurgent
oſſa moꝛtuoꝝ:⁊ ſtabunt ſuꝑ ſepulchra ſua.
Duodecia cadent ſtelle de celo:ſᷣm quoſdã
quo ad apparentiã. Terciadecima moꝛient᷑
hoĩes uiuentes:ut cuʒ moꝛtuis reſurgant.
Quaꝛtadecima ardebit celũ ⁊ terra.i.ſupeꝛ
ficies aeris ⁊ terre. Quintadecima fiet celũ
nouũ ⁊ terꝛa noua: ⁊ oẽs hoĩes ꝛeſuꝛgẽt. O
coꝛ nequã.ſi adhec audita nõ molieris nec
ad pniam ꝓuocaꝛis: duꝛius es lapide. duꝛiꝰ
adamante. Pec eni ſigna terꝛibilia que pᷣce
dunt terribilius iudiciũ ꝙ ſegtuꝛ oſtendũt.
Unde Kri. Tenibile ẽ illud iudiciũ.? ine

uitabilis ẽ pena: ⁊ intollerabile illud tormẽæ

tu. Si aut uis neq; hic dare uindictã decer
ne de teipᷣo ⁊ expete a teipo Noxas. Audi
paulũ dicẽtẽ. Quoniã ſi noſmetipᷣos iudica
remus.nõ utiq; iudicaꝛemur.ſi hoc feceris.
uiã puenies: ⁊ ad coꝛonã deuenies.⁊ qualłr
expectemꝰuindictã a nobiſipis: ait Beꝛ. Lu
ge ingemiſſe amare: hũilia teipm uitupeꝛa
te zemẽoꝛa pct᷑oꝝ fᷣʒz ſpẽz. Qui eĩ fac h.ita
ↄpũget᷑.ut neq; uita dignũ ſeip[ʒʒ ẽẽ exiſtĩet
ꝗ aüut hoc eſtimat cera oĩ mollioꝛ eꝛit. Ne
q; igif᷑ parua hec eſtimes eẽ: ſʒ ↄgrega oĩa.
⁊ ſic ut in libro ſcꝛibe.ſi.n. tu ſcꝛipſeris deꝰ
delebit:ſicut ſi tu ñ ſcꝛipſeris ðᷣus ⁊ iſcribet
2 uindictã expectet. Multũ igit melius ẽ a
nobis ĩſcribi ⁊ diuinitꝰ deleꝛi:qᷓ; eↄꝛio nobiſ
obliuione tꝛadentibus.deuʒ ea ante oculos
noſtros ofſerre ᷣm diẽ illã: Ut igituꝛ hoc ñ
fiat oĩa cum diligentia recogitemus ⁊ inue
niemus multis noſipos obnoxios. Qualiter
igituꝛ eſt ſaluari ais: Cõtraria his formata
iponentes. Attẽdamꝰigit ⁊ ꝑ oĩa uulnera ex
purgemus. Ita eĩ poterimus ⁊ ignoſcentia
delictoꝝ potii.⁊ ꝓmiſſis ꝑfꝛui bõis.h̊ crivᷣ.
Oratio.
Omie ieſu xpᷣe.da mihi imitari ſigna
d in ſole.luna ⁊ ſtelł.g̊ ẽ bonoꝝ opum
exẽpla ĩ te ſole iuſticie.⁊ matre vᷣgie
2 ĩ oĩbus ſctis tuis.ut fiat ĩ terra caꝛnalita
tis mee pᷣſſuꝛa gentiü.i.motuum ĩciꝛconciſo
rũ pᷣ ↄfuſſione ſonitus ↄfeſſiõis ⁊ maꝛis con
rtritõis. ⁊ fluctuãtiũ afflictionũ.aꝛeſcẽtibꝰ in
me humanis ↄcupiſcentijs.pᷣ timore geben
ne.⁊ expectatõe glłe.q̃ ſubuenient uniuerſo
oꝛbi.qñ unicuiq; ᷣʒ oꝑpa ſua dabis vtutes ẽt

celoꝝ.ſ.potentie aĩe moueant᷑ de vᷣtute in

nirtutem: ut paratus inueniaꝛ in aduentu
tuo. Amen..

De aduentu xpᷣi iudicis. Eapi. xliij.

iudicis.

Ttũc) ſ.poſt pᷣ lict a ſigiꝑ dũʒ tae
ta (appebir hora q̃ ñ putaf (hoꝛa
ei iudicij igrat)(ſignã filij hoĩs)
.ſ.ſgnũ crucis ĩ celo.G̊ ẽ ĩ aerẽ q a
liqñ ĩ ſcriptuꝛa celũ uocat᷑.ut paſſus in hu
militate.ignominiã cꝛucis oñdat.iĩ ſua ueni
ens maieſtate.ſalutarẽ fructũ ⁊? dignitateʒ
eiuſaẽ głioſe cꝛucis. Filiũ hoĩs non filiũ dei
ſe hic appell at.qr ñ in forma dei ſʒ hoĩs iu
dicabit ſᷣm Criſᷣ̊. Cꝛzux apparebit ſole lucu
lẽtior exiſtens.ut ñ ſit neceſſitas accuſatõiſ
cũ uiderĩt crucẽ.ſʒ ꝑ ſe ſine excuſatiõe ↄdẽ
nabile eoꝝ efficiat᷑ peccatum quẽadmõm ſi
gꝗs lapide uulneratus ipᷣm oñdit lapidem. ł
uneſtimenta ſanguine maofacta. Et ſ̃m eun
dem Aꝛi.nõ erit cꝛux lignum ĩ quo.ſ.paſſꝰ
ẽ dñs.ſʒ lux in modũ crucis ſplẽdidior ſole.
Peꝛ hoc aũt ſignũ crucis ĩtelligi pñt Et alia
ſigna ⁊ inſtꝛumenta ſue paſſiõis ⁊ moꝛtis ut
claui lancea.corona ⁊ flagella:que q̃ñſ ueſil
la triumphi ⁊ uictorie ĩ iuditium deferent.
Quidam aũt ꝑ hoc itelligunt cicatrices ſeu
ſtigmata ⁊ teſtimoniũ paſſionis in carne ie
ſu.ut impleatur illud zacha. Uiðbũt ĩ quẽ
crucifixerunt. Unde Piero.ſignum autem
h; crucis intelligamus:ut iudei uideãt ĩ quẽ
ↄpunxeꝛunt:aut uexilum fidei uictoris tri
umphantis.ſᷣm cri. Quemadmodum igre
diente rege in ciuitatẽ exercitus ancedit.ꝗ
ſigna atq; uexilla ̃ galis pᷣferens ãnunciat i
gis. ĩtꝛoituʒ. Ita dño deſcedente de celis pᷣ
cedet exercitus angeloꝝ ⁊ archãgeloꝝ:ꝗ ſi
gnũ cꝛucis ut triũphale uexillũ pᷣfeꝛentes.
dĩnũ r gis celeſtiſ ĩgreſſũ t᷑ris tꝛemtibꝰnũcia
bũt ⁊ tẽ.ſ.cũ triüphale uexillũ uiðbũt plan
gẽt ſe incõſolabilr ſeꝛo accuſante ↄſcĩa:oẽſ
tribus terre.i.aliꝗ de oĩbus tribubus ⁊ na
tionibꝰ. ſ.mali:uel oẽs tribus terre.i.omẽs
hoĩes terreni ⁊ iniꝗ:ꝗ teꝝena dilexeꝛunt.
⁊ ea deo pᷣpoſueꝛunt ꝗ cũ terrena uolũtate
deceſſerunt. ꝗbus grauis ⁊ triſtabilis eꝛit
aduentus iudicis. quẽ terrẽis poſtpoſuer̃t.
Et recte dicit tribus teꝛre.qꝛ ut ait Diero.
hi plãgẽt ꝗ municipatũ ñ hñt ĩ celiſ.ſzʒ ſcrip
ti ſunt ĩ texra. ubi Cri. Plãgẽt iudei.plan
gent gẽtiles.plãgẽt xpᷣiani.ꝗ magis dilexe
ꝛunt mõm q́; xpᷣm. Nõ ſic tribus dũi. Illuc
eĩ aſcẽder̃t tꝛibus tribꝰdñi:ad ↄfitẽdũ nomĩ
dñi. Plãgẽt aũᷣt ſe.i.ſuã culpà qᷓ; ↄmiſeꝛunt
ſuam ſtuititiam qᷓ; non corꝛexeꝛunt.ſuã glo
ꝛiã qᷓ; amiſert. ſuam penaʒ qᷓ; incurreꝛunt.
Et iterum. Iunc plangent ſe oẽs tribus t᷑ꝛe
ꝗ magis dilexerũt mũdũ qᷓ; xpᷣm.cũ audieꝛĩt
eu hec vba dicẽtẽ ad ſe.Ego ꝑꝑ uos homo
factus ſũ.propteꝛ uos alligatus.⁊ deluſus ⁊
ceſus.⁊ crucif̃ xus:ubi ẽ tãtaꝝ ĩiuꝛiaꝝ mea
rũ fructus:ecce pᷣmium ſanguinis mei queʒ
dedi ꝓ ꝛedẽptõe animaꝝ ur̃aꝝꝑ. ubi eſt ſᷣuitꝰ
ur̃a:q; mihi ꝓ pᷣcio ſanguĩs mei ðbetiſ:Ego
ſuꝑ głam meã uos habui cũ eſſem deus ap

cifixus aceto potatus
jegnu celorum nobis
niſi quid ultꝛa öbui uot
dumiem uolutatem ueſ
li no uos coegi. ne cauſ⸗
ceczſo neceſſitat. Dicit
lamnẽ paſſibtles ac moꝛ
ppi me dominatorè uĩn
uddis paſſus ſuz b Eſri
O cOraſdus täͤ ſide
boeg ſecie Puana. 4
bit. an Aug Wiſo oun
1 mal ni uiſo fme
Oimn ipi denz uidebüͤt.
forma dei eqnatẽ
oʒ aut ut iudicẽ uiuo
iudicabof. æ iuſti ui
bot ur fllis hois gee
Uir eia ⸗ ſoem
inen wn auſterepto
chice pependit, l
nient)ad indiciäli
be aſcidit ſi gere 1
unde (ꝛs. Qug en
legir)nube eet
. eſ ſuſcepin

deri Eab angel ie

onii eſſonis incnrie
lusznche, Upbiris
te hen ſgnn unn
oiur iulei uigeitiu
lunm ceiuers mi
Quemucnonn ige
eremins fcelt
uplere ifuntintf
lecelene ge celis
rarchigelopeg ſ
leverlläßfenenne,
ſäüirisnenwnu
ſeveihänicdin Nan
dchanne i
Reödesidtdret
cesnitstenei in
igegtenen ezeun⸗
unt gci tenenn lclint
giust fiſablis en
gue tenes doſpoſucfl
ustere g rait bieſo⸗
ſpatii bſti celi.c ſcrip
lis diͤieriuteiſin
tin g nigs ir
licidesaft An

„ 4R1

A ditadoftidi ml

Secunde partis

appaꝛens homo ⁊ uilioꝛem me oĩbus rebus
ueſtris feciſtis. Nam omneʒz rem uiliſſimam
terre ampliuſ dilexiſtis qᷓ; iuſticiã meã ⁊ fi
dẽ. Tunc plangent ſe omnes tribus teꝝe:qꝛ
nec reſiſtendi vtus ẽ contꝛa eũ,nec fugiẽdi
facultas añ faciẽ eius.nec penitendi locus
ex anguſtia.n.oĩm rerũ nihil eis ꝛemanet p
teꝛ luctꝰ. Meꝛito plangent ſe qꝛ tũc neq; pe
cunie diuitibus ꝓſunt ad elemoſynaʒ faciẽ
dã neq pꝑntes iuſti filijſ ĩt᷑cedãt.neq; ipſi ã
geli ꝓ hominibus nicut ſolebãt facer̃ ueꝛbiᷣ
qꝛ ñ rcipit natuꝛa iudicij miſcðiaʒ ſic nec tẽ
pus miſcðie iudiciũ:dicẽte pꝓphᷣa. Miſcðiã
⁊ iudiciũ cantabo tibi dñe.miſciazʒ ũĩ pᷣori
aduẽtu.iudiciũ ĩ ̃o.hᷣ Crib. Unde ⁊ effrẽ.
Utiq; ſi ſciremus ꝗd ĩmineat ł ĩcũbat o fr̃eſ
iugiteꝛ plangeremus deũ obſecꝛantes.ſi.n.
oĩs cꝛeatuꝛa ↄtꝛemiſcet.⁊ ipſa agmĩa ſcorũ

ageloꝝ expaueſcẽt ĩ aduẽtu eiꝰ.ꝗd tũc dice

mꝰ ſi hoc puo tꝑre negligent᷑ ac ſegnit᷑ uixe
rimus: Jpſe nãq; pro hac negligẽtia nr̃a ra
tionẽ a nobis exquiꝛet ac dicet.ꝑꝑ uos ĩcaꝛ
natus ſũ. ⁊ ĩ terris palam ↄuerſatuſ.pꝛopteꝛ
uos flagellatꝰ ſũ.ↄſputus.palmis ceſus. cru
cifixus.aceto potatus padiſũ uobis aperui
regnũ celorum nobis obtuli ſpmſctm uobis
miſi.quid ultꝛa ðbui uobiſ facer̃ ⁊ non feci:
bumilem uolũtatem ueſtram ſolũmodo q̃ſi
ui.nõ uos coegi.ne cauſa ueſtꝛe ſalutis eſſʒ
occaſio neceſſitat᷑.Dicite mihi pecator̃s.ſᷣʒ
carnẽ paſſibiles ac moꝛtales.d paſſi eſtis
ꝓpt᷑ me do minatorẽ ur̃m. qui ẽt ĩpaſſibił ꝓ
uobis paſſus ſuʒ h̊ͥ Effrẽ (Et tũc uidebunt))
ocuł corꝑal ibus tã fideleſ qᷓ; infideles (tiliã
hoĩs) ĩ ſpecie hũana.qr ĩ foꝛma hoĩs iudica
bit.un Aug. Uiſio quippe filij hoĩs exbibet
⁊ mał.nã uiſio foꝛme dei ñ niſ mũdis cõde.
qm ipᷣi deuʒ uidebũt.Et qꝛ filiũ dei f᷑ʒ ið qð
i forma dei equał ẽ pr̃i.uideꝛe iniqui ñ pñt.
ozʒ aũt ut iudicẽ uĩuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ corã quo
iudicabũt᷑.⁊ iuſti uideãt ⁊ iniqui:iõ opoꝛte
bat ut filius hoĩs acciperet iudiciariã ptãtẽ
Uñ ⁊ Beda.Ea foꝛma electiſ apparebit.q̃ ĩ
mõte appaꝛuit: repꝛobãs ueꝛo ĩ ea foꝛma q̊
in cruce pependit. Uidebũt inquam euz ( ue
nientẽ )ad iudiciũſ(ĩ nubibuſ celi)ſicut ĩ nu
be aſcẽdit.ſ.ĩ aere ſuꝑ locum unde aſcenðit
unde Cꝛipᷣ.Quia enĩ (ñcut ĩ actibus apłorũ
legit) nubeſ ſuſcepit illũ ab ocuł eoꝝ.⁊ illie
dictũ ẽ ab angeł.ſic uẽiet quẽadmodũã nidi
ſtis eũ aſcendẽtẽ in celüũ: merito credendus
eſt.ñ ſolũ in eodẽ coꝛpoꝛe quo aſcendit. ueꝝ
etiã ĩ nube uentuꝛuſ.unde ⁊ Oꝛig. Sicut eo
aſcẽdẽte ĩ celũ nubeſ eum tulit. ꝓpteꝛ hono

rẽ aſcẽdentis:ita eũ defeꝛt ad iudiciũ ueni

et ãt (cum poteſtate magna )pᷣmus enĩ xp̃ᷣi
aduẽtꝰ fuit in oſtenſionez ifirmitatis.ſecun
dus erit in oſtẽſionẽ ptãtis (⁊ maieſtate) i.
gła. tũc em̃ totꝰ xpᷣs cum mẽbꝛis głoſꝰ appa
zehit.ĩdutꝰ lumine ſicut neſtim̃to ueniet in

Capłm.xliij.

quã cũ uirtute multa ⁊ ptãte contra inimi
cos ad puniẽdum ⁊ deprimendũ eos:ac gła

magna ⁊ maieſtate. ꝑp bonos ad pᷣmianduzʒ

⁊ gloꝛificandũ ipᷣoſ:ut ꝗ ĩ ᷣmo aduẽtn uenit
ut ſᷣuus cu infirmitate ⁊ humilitate.in ſcdᷣo

nejniet ut dns cũ fortitudine ⁊ ꝛegia maieſta

te. unde Cirillus. Primã em appitionẽ pſe
cutuſ ẽ cum infirmitate ⁊ humilitate nr̃a:ſʒ
ſcõᷣaʒ celebrabit cũppᷣa ptãte ⁊? maieſtate.
Ubi ⁊ Grego.In poteſtate ⁊ maieſtate uiſu
ꝛi ſunt.quẽ in humilitate poſitũ audir̃᷑ nolue
rũt.ut vᷣtutẽ eius tanto tuc diſtrictius ſenti
ant.quãto nuũc ceruicẽ coꝛdis ad eius patiẽ
tiã ñ inclinãt.ubi ẽt Cꝛi.ſi qñ ꝛex terrenꝰ p
ceſſũ aliquẽ aut expeditõeʒ mandat ĩ ppto.
dignitates om̃s mouentuꝛ. ⁊ exercitꝰ excita
tꝰ tota ciuitas feꝛuet:q̊ntomagis rege cele
ſti exurgente iudicare uiuos ⁊ moꝛtuos. uir
tutes angelice ↄmouebunt. terribiles mini
ſtri terribilioꝛẽ dñʒ pᷣcedẽtes. Ante ipᷣm pro
candelabꝛis fulguꝛa niua pᷣcedẽt.⁊ ꝓ tubis
horrenda tonitzua uociferabunt. Quałꝛex.
talis ẽ pᷣparatio regis.h̊ Cri. Yilius ꝗ̊ hoĩs
in iudicio apparebit:qꝛ dignũ ẽ ut ipᷣe filius
dei ꝗ in forma hoĩſ iniuſte iudicat?.ĩ eadẽ
foꝛma hoĩſ ĩ iudicio iuſte iudicet.Et ĩ caꝛne
eiꝰ uidebũtuꝛ cicatꝛices uulneꝝ. ut uideant
reprobi ĩ quẽ pupugeruũt. uñ Cri. Uulnera
Sᷣuauit:ut ĩ die iudicj pficiant ad teſtimõiũ
paſſionis 3 iundeos.⁊ om̃es ꝗ denegantes fi
liũ dei crucifixum ĩ coꝛpor̃ iudaizant. ⁊ tũc
uiui rapientuꝛ alig cũ dñſ ueniet.ut dicatuꝛ
iudicar̃ uiuos ⁊ moꝛtuos.ac iudex uinoꝝ ⁊
moꝛtuoꝝ.Et ſᷣm Aug. Illic tũc morient᷑ ⁊? ĩ
mom̃to r̃ſuſcitabuntuꝛ.qꝛ ſtatutũ ẽ homini
b'ſemel mori.t ſᷣm apoſtolũ omnes reſuꝛ
gemꝰ. Q omnes moriemuz?. Ut eĩ ait Aug.
Eꝛit reſurꝛectio moꝛtuoꝝ oĩm hoĩʒ.ſʒ una ⁊
inſimul.ñ prima iuſtoꝝ.⁊ pctoꝛum ſcð a(¶ Et

tunc) ſ. ante reſurrectõm ↄmunẽ (mittet an

gelos ſuoſ cũ tuba ⁊ uoce magna)i.tã aper
ta ⁊ ta ĩtẽſa noce.q̃ a moꝛtuis audiat᷑ ubicʒ
Uñn Remigius Pec ãt tuba ñ reueꝛa cõpo

rea ẽ intelligenda ſz angelica uox. que a ðo

magna erit. ut ad clamorem illiꝰ om̃s mor
tui ð teꝛe puluere ↄſuꝛgant. Ul tuba eſt po
teſtas ſuſcitãdi moꝛtuos.⁊ nox ẽ uox xpᷣi uo

cantis moꝛtuos ad iudiciũ.ex cuius uirtute

ſuſcitabũt᷑.⁊ ut ĩ iudicio ſint oẽs.ubi Cꝛiſ.
Uer̃ maſ uox tube terribil.cui oia obaudi

unt elem̃ta: q̃ͥ petꝛas ſcindit.infeꝛos apeꝛit.

clauſuꝛas tenebꝛaꝝ ꝑtranſit poꝛtas ereas ⸗ↄ

terit. uectes adamantioſ cõfꝛiĩgit uicula mõ
tis dirumpit. ⁊ ð̊ pfũdo abiſſi aiĩaſ libeꝛatas

coꝛꝑibus aſſignat. Hec oĩa citius ↄſumat ĩ

ope q; ſagitta tranſit in aer̃:dicẽte apło. In

momẽto i ictu oculi in nouiſſia tuba.canet
em̃ tuba.⁊ mõtui reſurgẽt ĩcorrupti. In illa
uoce puluis iaʒ diſſolutus coꝛpoꝝ moꝛtuoꝝ
in noua mẽbra conſtringit. In illa uor⸗ qi

De electoꝝ ↄſolatõe ex appꝛopiquãte
una pꝑſona obnoxia.totũ maꝛe diſcutit᷑.ut ſi

quid apõ ſe ꝛetinet de hũanis oſſibus.ſine 5
dictõe reſtituat.̊ Cꝛiſᷣ.( Et ↄgꝛegabũut ãge

li ad iudiciũ electos)ſpàlr ab uniueſis rgio

nibꝰ⁊? locis in quibus putrefactõne ꝛeſoluti
ſt.ut triticũ uẽtilatũ ð archa totiꝰterre ⁊ or
bis:ꝗ ſpãlr adducẽt miniſterio angelorũ.
qꝛ erut ↄciues eoꝝ.Et ñ ſolũ ↄgregabũut ele
ctos:quoꝝ corꝑa leuia:ſʒ ẽt repꝛobos. ꝗ cõ
poꝛa ponderoſa babebũt:⁊ iõ ſicut angeluſ
abacuc.ſic eos poꝛtabunt. Sʒ electos ↄgꝛe
gabnnt ad głiam. repꝛobos ad dãnatõem. ?
electi occurrẽt dño ad iudiciu ueniẽti. Re
pꝛobi vo ueniẽt.ſʒ ĩ magna diſtantia:ut ait
PBemiguis.⁊ ſᷣm Cꝛipᷣ. Pꝛimo reſurgẽt ⁊
ſuſcitatos angeli ↄgregabut: ↄgꝛegatos aũt

rapient nubes.⁊ h; oĩa ĩ iſtanti momento fi

ent. In ualle aũt Joſaphat.ſ.ĩ aere iudica

bit᷑ ois homo:quia indicij diſcꝛimen erit in

geꝛe. dicente aplo. ſimul rapiemuz cũ illis ĩ
nubibus obuià xpᷣo ĩ area.de hac die ſic di
cit Cꝛipᷣ. Peu mihi de illa die teꝛꝛibili: cuʒ
deceret nos letari.cũ hec audiamus: ſʒ do
lemus ⁊ triſtes ſumus. Qualibꝰ g uiõmꝰxpᷣʒ
ocul:ſi eĩ pr̃em aligs nõ nutiq; ferret uideꝛe
ↄſcius ſibupᷣi pet᷑i:ĩ ipᷣm pr̃em ĩfinite maſue
tum qualłꝛ ꝛeſpiciemꝰ eũ: tũc quatr ſuſtine
bimus:Etenĩ repntabũt᷑ tribũali xpᷣi ⁊ oĩm
diligens erit iueſtigatio. ̊ Crip. In oĩ autẽ
tẽptatõe multu nalet illã diẽ ꝛeſurrectionis
. iudicij. æ nobis ⁊ alijs ad mentẽ ꝛeuocare
qꝛ hoc pcipue ↄſueuit aĩaʒ cuꝛar̃. Uñ Cꝛiſ.
Si auaꝛi eſſe noluerimꝰ. ⁊ ſi rapere.⁊ ſi ĩcõ
ueniens ꝗd ager̃.ↄfeſti diẽ illã ĩ mentẽ mit
tamus.⁊ iudiciũ ſubſcꝛibamus:⁊ omĩ fꝛeno
ue hem̃tius. detinebit ĩcõuenientẽ ĩpetũ hec
cogitatio: ⁊ dicamus ad noſipᷣos. reſurre ctõ
E. ⁊ iudiciũ nos expectat terꝛibile. Et ſi uið
rimus aliquem elatum.⁊ in pꝛeſentibꝰ bõis
ĩfläãmatum.idẽ ſꝑ dicamus:oñdentes quoni
am oĩa hic manẽt.Et ſi aliũ dolẽtẽ uipᷣrimꝰ
⁊ ↄtriſtãtẽ.⁊ ad illũ idẽ loquamur:oſtẽden
tes qm̃ finẽ habebunt triſtia. Et ſi pigritan
tem ⁊ diſſolutũ rurſus idẽ ſuꝑincantemus.
Oſtendentes ei qm neceſſe ẽ pigricie noxas
dare: Gufficiẽs ẽ hoc vᷣbuʒ. oĩ fertamto ma
gis ir̃am curare aĩam.eteniĩ ẽ ꝛeſurrectio pᷣ
oſtijs.ñ lõge neq; ꝓcul:ad huc aũt paxꝝ quã
tucuq; qꝗ uenit ueniet ⁊ ñ taꝛdabit. ⁊ omẽs
nos manifeſtari oʒ añ tribunal xpᷣi.⁊ bonos
⁊ malos:hos ꝗdẽ ut añ oẽs uerecũdẽt᷑. eos
ueꝛo ut ante oẽs clarioꝛes efficiant᷑.hec igi
tuꝛ ſᷣ̃m unãquãqʒ; ſubſcribamꝰ nobis diem.
Si bec ſemꝑ ꝛeuoluimꝰ. nulla ſolicitudo pñ
tiu nos m oꝛdere poterit ꝛeꝝ etenĩ q̃ uident
tepoaneg: ea vo q̃ ñ uidẽt᷑.ñ tpᷣꝛanea ſunt.
Lotinue igit᷑ ⁊ ad ipos loquamur ⁊ adinui
cẽ.rſuxꝛectio ẽ ⁊ iudiciũ ⁊ noxe eoꝝ q̃ geſta
ſt.Et ne irritemꝰ dum:ſʒ audiamus eu dicẽ
tẽ timete eũ ꝗ põt ⁊æ coꝛpus ⁊ qĩiam ꝑdere ĩ

2 de ſimilitudine ficulnee.

gehẽnã.ut ꝑꝑ tĩoꝛẽ fct᷑i meliões.⁊ a ꝑditõe
bac eꝛuti.digni efſiciamur ꝛeg celoꝝ p cꝛiſ.

= Oratio.
Omie ieſu xpᷣe.ꝗ ad indicãdũ cũ po
d teſtate ? maieſtate mag es uẽturꝰ*.·
angel ſignũ glłoſe crucis tãq; uexillũ

tꝛiũphale pfeꝛẽtibꝰ:tu aĩiaz meã huius ſet᷑iſ
ſime crucis ipreſſione ↄſigna.tu me huiꝰui
tute puꝛifica ⁊ ꝑ hãc me totũ ſic nẽdica tibi
ut nihil aduerſarij ualeãt in me reꝑire:qua
tenuſ te ad iudici ueniẽte:ego hoc ueneꝛa
bili iueniar ſignatus ſtigmate:ut tibi cruci
fixo configuratus in pena ↄſors fieri meꝛe
ar.⁊ tui reſurgẽtis in glia Amẽ.

e electoꝝ ↄſolatõe ex appropĩquante ꝛe
ẽptõe ⁊ ð ſilitudine ficulnee. La.xliiij.

ↄuertit vba:qꝛ dies iudicij lʒ ĩ re
¶probis ſit terribilis.tñ electis öbʒ
eẽ ↄſolabił:tũc eĩ ad głiaz tꝛãſfeꝛẽt᷑ optatã.
uñ Pontageos: dicés:. Vis aũt).ſ.ſignis pꝛe
dictis (fieri ĩcipiẽtibꝰ )⁊ appaꝛẽtibꝰ.ſ. cum
plage mði cꝛeſcebũt.cũ terror iudicij cõmo
tis vtutibꝰoſtendit᷑.cũ pctores tabeſcẽt pꝛe
tioꝛe ⁊ expectatõe maloꝝ:uos electi (reſpi
cite )ꝑ fidem.i.diligẽteꝛ attẽdite. ⁊ mentis
oculos apite credẽdo.⁊ nullatenꝰdubitãdo
⁊ leuate) ꝑ ſpem (capita ur̃a).i.m̃tes ue
ſtzas a terrenis ad celeſtia expectatõe gau
dioſa erigite ⁊ cõda ur̃a exhilarate ac gau
dete cũ leticia ꝗ ĩ triſticia fuiſtis(qm))poſt
tribulatõez hoꝝ dieꝝ.poſt pᷣſuras ⁊ teꝛões
maloꝝ (appꝛopiquat redẽptio uf̃a Iplena ⁊
ꝓfecta q; expectatis. qr dů finit mõs cuius
amici ñ eſtis ppe ẽ ̃dẽptio qᷓ; q̃ſiſtis.r̃dẽptõ
inq; ur̃a.i.ſctoꝝ.ſʒ evᷣrio appꝛopinquabit ꝝ.
ditio maloꝝ.PHec aũt redẽptõ erit plena ab
oĩbus mal liberatio:tunc eĩ ab oĩbꝰ ſᷣuituti
bus.ſ.pct᷑oꝝ alligatõe.fomitis ĩfectõe.ſſu
uʒz illectõe.paſſionũ ĩfeſtatõe.ðmonũ tẽpta
tõe.maloꝝ hoĩm ꝑſecutiõe.neceſſaꝛioꝝ ſoli
citudĩe:⁊ ab oĩbus huiuſmõi eꝛimus liberi
qñ ponemur in libertatẽ głe filioꝝ de i. Pec

4 Einde poſt pᷣmiſſa ↄ repꝛobos dic
d ta.mox ad electoꝝ ↄſolatiõeʒ dñs

eĩ redẽptio:nõ ẽ aliud niſ ꝑpfecta libertas a

nime ⁊ corpꝑis.ut tẽ iuſti dicere poſſint xpᷣo.
illud apochał. Occiſus es ⁊ redemiſti nos
deo nr̃o i ſanguine tuo:⁊ feciſti nos deo no
ſtro ꝛegnũ. Poc ꝗppe ad ↄſolatõeʒ electoꝝ
cedit.ꝙ nideant xpᷣm uem ut eis pᷣmia lar
giat᷑ que ſuis ꝓmiſſit. Sed ue uobis ambi
cioſis.qui primas cathedras diligitis.ſ.qui
ad dignitates diligitis accedere. uel in ipᷣis
dignitatibus diligitis peꝛſeuerare:quia tũc
nõ erit uobis pars neq; ſors ĩ ſermone iſto:
nec cũ electis ↄſolatõ.nã xpᷣʒʒ iudicẽ uenien
tẽ ñ libẽter nec gaudẽt᷑ nidebitis.qui nunc
ꝓreeſſe ⁊ iudices ẽẽ diligitis.Qð bñ Gꝛeg.ĩ

g,diem ili nemno ſciat
porert poſt n⸗ .
ſchient. Qui /ei gra ſu
ritudinẽ ac ppofitu co
liſ borib. Glcut ei er⸗
lſolior : for i atbore.
urin er uina müd jfrun
ztcis ppe eſſe cognoſcit
egn ei: aue eſtas eut i
peccetorid djems ex eſtan
ſicnidd ia ardor limd
P ne Nrdores ernat.4.
eſtate nciat Vel Kun
q ülla ſmalae maa e
na eſt ualde ſc indicii⸗
nalde bonu e iuſtis. e
cedinẽ ſutiuor ſegnific⸗
dine. jmn breg geſpicie
cui ffuctus ruing e q
dat: ad hoc germinat u
rit cadib ſüat. Wor.
in hoc aſſlatu qr ncuun
fructificam Teſlate fr
poſt tribulatione fruct
Paſſionu acginhfr
etne colligt. Et anen
eſtati. no ge eſtag .
lop. ſcdo qz eſtasetß
celon. kio gr eſtas
(lon. to greſt i

. lei ceſſabit iubilän

hmiſſa aſſertoe certi
li ueꝛe ico nobif
ſdeficiet p ſexta.
ſ⸗ bonox. hd gen
ne genertio H. ſein
orqe pot opprimi

nuntlufcknet
. e⸗ niſeiſchhni.
oit gnine
1b e pat,d n
rcitnmr iuiijcinn
Cioriptieſirne
lor oo leai reßi
latiecſte, t nentis
7 nullaten lubitico
ita uig) ,. tes ue
eſtig eppeetatoöe gin
faerhlanate ac G
Rcgfricdsl dd
1NRiſoresa ende
recepde erent
6, r Gini niecti
ideprid Gäſchisfcini
geztio eppropiſctant
itrelipih ent piemt
fortunc eiaboib ßunn
re, mitbifechde. ſe
i iſeſtaröe donn teßt
erutie eeſuſc, il
buiuſnoi ins ihen

gankeht
itis 4cC⅜ti
ln aiulleh
or
Js i eniii in r

——

Secunde partis

mora.atteſtat dicens. Nã cui eſſe nũc iudi
cẽ libet.huic uidere tunc iudicem nõ libet.
Nõ diẽ ꝗ iudex : ſed cui eſſe iudieem libʒ.
aim nidelicet nõ gdũ redazguens ⁊ ad uolũ
tatẽ non ad factum uitupatõem referens.
Quis at cogitare uel dicere ualeat.que tũc
leticia bonis.⁊ q̃ tũe triſtitia mał erit. unde
Gꝛeg.Qui deũ diligũt.ex mũdi fine gauder
atq; hilareſcẽ iubet᷑:qꝛ uidelʒ eũ quẽ amãt
mox iueniùt dũ tranſitis quẽ ñ amauerunt.
Abſit em̃ ut fideł ꝗſq; ꝗ deum uidere deſide
rat. mũdi ꝑmiſſionibꝰ lugeat:quẽ finiri eiſ
dẽ ꝑſecutõibꝰſuis ñ igꝛat.Scriptũ nãq; ẽ.ꝗ
cunq; uoluerit amicꝰ eẽ huiꝰ ſcłi iimicꝰ dei
ↄſtituet᷑. Qui g appꝛopiquate mundi fine nj
gaudʒ. amicũ ſe illiꝰ eẽ teſtat.ac ꝑ h̊ ſimicꝰ
dei eſſe ↄuĩcit᷑.Et mũdi em̃ ðſtructõe luge
re eoꝝ ẽ.ꝗ radicẽ coꝛdis ĩ eius gmore plãta
ueꝛunt.ꝗ ſequentẽ uità ñ qrũt.h̊ Sꝛeg.dicit
ãt h̊ ad diſcipulos.ñ tanq; ad eos ꝗ duraꝛe
dẽꝛent i uita iſta uſq; að mũdi teꝛminũ:ſʒ qĩ
uno corꝑe exiſtente.ipᷣis ⁊ nobis a poſteris.
uſq; ad ↄſumatõez mũdi credituri ĩ xpᷣm. qᷓ;
uis g diem illã nemo ſciat: ꝓxĩa tñ eſſe dubi
tare ñ poterit.poſtqᷓ; tata ⁊ talia ſigna fieri
icipient.Cuiꝰ rei gra ſubdit (ꝑabolam)).i.ſi
militudinẽ ad ꝓpoſitũ cõgruu de ficulnea ⁊
alijſ aꝛboꝛibꝰ. Sicut eĩ ex pullulatõe ⁊ fruc
tu follioꝝ ⁊ floꝝꝑ ĩ aꝛboꝛe.ꝓpe eẽ eſtas agſci
tin: ita ex ꝛzuina mũdi q̃ fruct?eius ẽ.⁊ ſignis
pᷣdictisꝓpe eſſe cognoſcit᷑ aduẽtus iudicis
⁊ regnũ dei:aue eſtas eꝛit iuſtiſ ex hyeme.⁊
peccatoꝛibꝰbyems ex eſtate.ſᷣʒ Criſ .pl? de
ficu qᷓ; ð alia arbor̃ ſititudinẽ ponit.qꝛ pene
p om̃s arbores uernat.⁊ ſic magis euicino
eſtatẽ nunciat. Uel ſilitudinem a ficu ſũit.
qꝛ illa ſi mala ẽ. mala ẽ ualde:⁊ ſi bõa ẽ.bo
na eſt ualde: ſic iudiciũ ualde malũ ẽ mał.⁊
ualde bonũ ẽ iuſtis.Uel qꝛ dulcedo ficꝰqul
cedinẽ futuꝛoꝝ ſignifſicat gaudioꝝ hac ſiłitu
dine. ſ̃ᷣm Sreg.deſpiciendus mua“ oſtendit᷑
cuiꝰ fructus ruina ẽ.qꝛ ad hoc creſcit ut ca
dat:ad hoc germinat ut qcunq; germinaue
rit cladibꝰ ↄſůat. Moraliteꝛ hõ arboribus
in hoc aſſiłatuꝛ.qꝛ ſcut arbores pꝰ hyemeʒ
fructificant.⁊ eſtate fructus colligit᷑: ſic hõ
poſt tribulationẽ fructũ hʒ ꝗ ꝑ tolerantiaʒ
paſſionũ acgꝗrit᷑: ⁊ B fruct ĩ eſtate claritat᷑
et᷑ne colligit᷑.Et ↄuenient᷑ rgnuũ dei ↄpaꝛat

eſtati.pᷣmo qꝛ eſtas ẽ tpᷣs lucidũ.ſic regnũ ce

loꝝ. ſcdᷣo qꝛ eſtas ẽ tpᷣs fructifeꝝ.ſc ĩ regno
celoꝝ. t᷑tio qꝛ eſtas ẽ tpᷣs iocunduʒ.ſic regnũ
celoꝝ. q̊to q eſt tpᷣus tranglluʒ ſic ĩ ꝛegno
dei ceſſabit iubilũ tribulationu. Et ↄfiꝛmãs
pᷣ miſſa aſſertõe certificatoꝛia:ſubiũgit¶Am̃
.i. ueꝛe (dico nobiſ.qꝛ nñ pᷣteꝛibit gmꝛatõ 5))
iñ deficiet ̊ ſexta etas omnium hoiĩm ma
loꝝ ⁊ bonoꝝ. G̊ ẽ genus humanum: ł ſpecia
liteꝛ geneꝛatio h.ſ.iudeoꝝ.q̃ non deficiet ex
toto:q;ꝛ põt opprimi diſꝑgi.ñ tñ ðſtrui ⁊ an

Eapłm. xliiij.

nihilaꝛi.ob memoriã crucifixi:t geneꝛatõm
xpᷣianoꝝ dicit excłiam noleni diſcipulos ↄſo
Lari. ne crederent qꝙ in ilł tpᷣibꝰ fides defice
ret(donec oĩa) q̃ ciaca xpᷣi aduẽtũ pᷣdicta ſt᷑
(fiant)⁊ fuerit ↄſumata:ł Fm Cꝛi. Donec
ĩpleat omne miſterium uocatòlſ ſanctoꝝ:q
quantũcunq; fideles opprimant᷑ tpe antixpi
tũ alig ꝑmanebũt ĩ fið ſtabileſ.uſq; ad finẽ
mundi. Ubi de pᷣdicta die aduẽtꝰ dni nos qĩ
pᷣmonendo.ſic dicit Greg. Illü g diem fres
caꝛiſſimi ãte oculos ponite:⁊ ꝗcꝗo mõ gque
credit᷑: in eiꝰ ↄparatõe leuigatuꝛ. Illũ dieʒ
tota intentõe cogitate:uitã corrigite.moꝛes
mutate.mala tẽptantia reſiſtendo uincite.ꝑ
petrata ãt fletibꝰ punite.aduentũ nãq; eter
ni iudicis tanto ſecuriores qũq; uiõbit is.q̃n
to nũc diſtrictõem illius timẽdo pᷣuenitis.hᷣ
Sꝛe. Et addit quand pteſtationem ad aſſer
tõeʒ pᷣmiſſoꝝ:dicẽs(Celũ)ſ.ñ etheꝛeũ aſide
ꝛeũ ſʒ aeꝛeũ a qꝰ ⁊ aueſ celi ⁊ nubila celi ↄg
minant᷑.h è. inania p̊ ⁊ nubiloſa uẽtoſi aeꝛiſ
ſpacia(⁊ terra tꝛãſibũt)i.ſuo mõ mut abun
tuꝛ.ſ.quo ad mutationẽ qͥlitatis.⁊ eius quã
nuc hẽnt imaginis:ñ quo ad deſtructõzʒ ſub
ſtantie.ſᷣm q; ſubſiſtẽt ſine fine:qꝛ quo ad q̊
litatẽ ĩ meliꝰↄmutabuntuꝛ.⁊ foꝛma pᷣori de
poſita ĩnouabũt᷑: ut dicat celũ nouũ ⁊ teꝛꝛa
noua:pᷣterit em huiꝰ mũudi figura.ſʒ quo ad
ſubſtantiã ⁊ eſſentiam ſꝑ manebunt. ĩmobi
lia(Uerba ãt mea Ifundamẽtũ eteꝛne ueꝛi
tat is hñtia.B̊ eſt vpoꝝ ſnie (n traſibũt) ſine
aflectu ipletõis.ſed ſicut dicunt᷑ ſic ſine ulla
diminutoe iplebunt᷑. Ac ſi dicerzs. ecce q̃nta
ẽ ſtabilitas vboꝝ meoꝝ:qꝛ facilius eſt ea q̊
uident᷑ eẽ ualde ſtabilia ? duꝛabilia deſtrui
q́; vboꝝ meoꝝ que uidentuꝛ ꝑ ꝓlatõeʒ tran
ſire aliqð decide. Faciliꝰẽ ꝙ tota nã ſubuer
tatuꝛ.qᷓ; ꝙ intellectꝰ*vboꝝ meoruʒz effectu ñ
ↄpleatur. Plus.n. repugnat diuine vitati a
vitate vba ſua ðficẽ.q; ꝙcunq; creatuʒ in ni
hilü redigi. Aug.diſtiguit tꝛipiex celũ pᷣmuzʒ
geꝛeũ ĩ quo aues uolitant.ſᷣm ethereũ in qꝰ
ſidera ſtant tcium empirreum. in quo deꝰ ⁊
ſancti habitãt. Pꝛimũ tꝛaſibit.ñ ꝗqdẽ ʒ ſub
ſtãtiã ſʒ ſ̃m q̃litatẽ qꝛ inouabit᷑ ? depurabi
tuꝛ ꝑ ignẽ.Scõm ẽt trãſibit. qr a motu ceſ
ſabit.⁊ hẽbit claritatẽ quã hʒ ſol. ⁊ ſoli da
bituꝛ alia claritas ⁊ lune ſil?.Ceſſabit g̊O mo
tus celi ⁊ tranſmutatio in elem̃tiſ.qꝛ iſta ad
complendũ numeꝝ electorũ ſunt ordinata ⁊t
iõ iſto ↄpleto ĩ iudicio ceſſabuũt.ſic ea q̃̊ fũt
ad finẽ hito fine ceſſabũt. Moraliteꝛ ciꝛca
B nota.ꝙ qꝛ mũd iſte q;tũ ad om̃e ſui appe
tibile tranſi.qꝛ ſᷣm Joheʒ mundꝰtꝛanſit ⁊
cupiſcentia eiꝰ: hinc ẽ. ꝙ ꝗcunq; hiſ munda
nis adheꝛet.ille eſt ĩ ↄtinuo trãſitu cuʒ ipſo
mundo.Et pᷣcipue triplicẽ facit tranſitũ mi
ſerabilem. Primo a culpa in culpam. Scdᷣo
de culpa ĩ penã. Teꝛtio a pena ĩ penam. Bo
ni autẽ fugientes mundum ⁊ ea q̃ in mundo
2

— — .

De electoꝝ ↄſolatõe ex appꝛopiquãte

ſt᷑.faciũt triplicẽ tranſñtum ↄmendabilem.
pmo ꝗdem tranſeut a culpꝑa ad pniam foa
pnia ad ſapiam. teꝛcio a ſapia ad uitã eter
nã. Qui huc triplicẽ facit tranſitũ ille ẽ ue
ꝛus hebꝛeus: ⁊ hic celebrat ueꝝ paſcha uel
phaſe/ꝙ ẽ tranſuus dñi. Moralr ẽt nota q;
nicut tꝛdſitus celi ⁊ teꝛe corpoꝛalis ponit᷑ in
argnmentũ aduentus xp̃i ĩ iudiciũ.ſic tꝛanſt
tus celi ⁊ tene ſpualis.eſt aꝛgumentum ad
uentus ueꝛbi eterni ĩ mẽtẽ. Uñ ſciẽdũ:q; p
celu ⁊ terꝛã qᷓ ſt extꝛ ema mi coꝛpa.poſſunt
itelligi aĩa rõnalis ⁊ corpꝰ.que ſunt duo ex
tzꝛema. ſ.ſpualis ⁊ corpoꝛalis nã. Igituꝛ ad
ueniente ueꝛbo eteꝛno ĩ mentẽ celũ ⁊ terra
traſibunt.i.ultra ibunt:qꝛ.ſ.extra uel ſupꝛa
cõem he minum ſtatum eleuabui f᷑ z ĩnoua
buntur: hoc enim efficit eius aduentus ĩ no
bis qõ innouabimuꝛ: tam ſ̃m aĩam qᷓ; ſcõm
corpus: ut exeuntes ueterẽ hoĩiem cum acti
bus ſuis. induamus nouum bhoiem qui p̃m
deum cꝛeatus eſt. Renouabit aut homo ſe
cundum a ĩam ꝑ refoꝛmatõeʒ imaginis for
mate. uetuſtate öfectuũ culpabiliũ: ad qᷓ;
formatõem imaginis deformate. aĩa pue nit
tꝛipꝑlici tranſtu. Nam pᷣmo tꝛanſibit ab obli
uione memorie ad acꝗrendã uerbi ef᷑ni pñ
tisam: ꝑ iugem memorie ꝛecoꝛdatõez. Secũ
do trannbit ab obfuſcatõe ĩtelligẽtie.ad cõ
templandã ſapiam: p luculentã ĩtelligentie
trutatõem. eꝛtio tranſibit a corpe igna
uie ad degu ſtandã eccłe dulcedĩs affluẽtiã
p ardentẽ amoꝛis inbeſionẽ. Scᷣm corpus
et hõ inouabit᷑ tꝛiplici tranſitn. Pꝛimo cor
pus tranſibit a carnaliũ oblectatione.ad ſẽ
ſualitatis debitã ſuppᷣſſionẽ:ut uideliczʒ cor
pus q;tum ad appetitũ aĩalẽ ⁊ ſenſitiunʒ.ſit
ſubiectum imꝑio rõnis. Secũdo tranſihbit a
ſenſibiliũ diua gatõe.ad ſimiliũ corporaliuzʒz
2 ſpecieꝝ imagiabiliũ gqetatõez. Teꝛtõ tꝛã
ſibit a paſſionũ moleſtatõe ad penalitatum
⁊ afflictionu equanimẽ toleꝛatõeʒ. Agit᷑ qñ
ſic celũ ⁊ terra ĩ nobis tꝛanſie ꝛuᷣt ceꝛtiſſimũ
argumentu ẽ. ꝙ vbũ eternũ nullatenus uos
tanſiuit.ſʒ amoroſe ĩi mentẽ nr̃am declina
nit. In quociũq; eĩ hoĩe celũ ⁊ terra.i.aĩa ⁊
copus tꝛdſieꝛint. ꝑ gr̃e inouatõeʒ:illuz uer
bum eter nũ ñ trãnbit:ĩmo ad deũ uenit per
mem alẽ eius ↄceptõem. Et qꝛ ad pᷣcauẽdũ
tanta mala ſnꝑacta. neceſſaria ẽ di gna pre
vpatio. 10 gnalẽ ſubdit ãmonitõeʒ: dicẽs (At
tẽdite uobis).i.viligenteꝛ cauete (ne gꝛauẽ
tuꝛ corda ur̃a).i.deorſũ pᷣmanat᷑ ad nitia:
ta ꝙ leuare nõ poſſitis capita nr̃a((ĩ crapu
a 7 ebrietate ⁊ curis hꝰ uite).i.ex ſupflui
tate cibi ⁊? potꝰ ⁊ ſupflua tꝛenoꝝ ſolicitudi
ne cropula ei ſenſũ ligat. cura ſeculaꝛis ſen
ſu diſtrahit z ſuffocat (⁊ ſuꝑueniat ĩ uos ꝛe
pentina dies illa)).ſ ludicij: ⁊ repẽtinꝰ ĩteꝛi
tus uos qufeꝛat neſciẽtes:⁊ iõ h̊ uitãda ſt ⁊
cauẽda (Tanq; laqueꝰ.n.).i.ĩſpatꝰꝗ euadi

7 de ſimilitudine ficulnee.

nullo mõ poterit. ⁊ ꝑpetuo ꝛetinẽs ꝙ; ſemel
cepit (ſuꝑueniet ĩ oes ꝗ ſedẽt ſuꝑ faciẽ oĩs
ſe) .i.ꝗ delecrabilr ⁊ p amorẽ geſcũut ĩ ter
ꝛenis ⁊ huiuſmõi illecebris. Pctor ei pᷣmo
capit laqo culpe.ſʒ tãdẽ capiet laqᷓo pene.
Scti ꝗdẽ tꝛãſeuũt ſuꝑ t᷑ã taqᷓ; hoſpites ⁊ pe
geini.ſʒ mali ſedẽt ⁊ geſcũt ĩ teꝛra tanq; ci

ues ⁊ domeſtici. Uñ Theo. Capiet eni dies

illa ſedẽtes ĩ ſuꝑficie.q̃ſ ĩpᷣmeditatos ⁊ ĩeꝛ
tes. Quotquot vo ſt᷑ ſoleꝛtes ⁊ agiles ad bo
nuũ: ñ ſedẽtes ⁊ ocidtes ĩ terꝛenis ſʒ ſurgẽtes
ab eis ſibi dicẽtes:ſuꝛge uade.qm̃ ñ ẽ p tibi
requies:talibꝰñ ẽ illa dies ut laqueꝰ⁊ diſcꝛi

men.ſʒ ut dies feſtiuꝰ uñ Beda. O ſtultam

pᷣſumptõeʒ coꝛdis huani.q lamẽtabilẽ finẽ
cupiditatis.ebrietatis ⁊ crapule:nec ipᷣo iu
dice ↄteſtãte pᷣuideat:ſʒ edictuũ regis eterni
i more ſeꝛui nequaʒ poſtqᷓ; didicerit:ſꝑnat.
Et certe ſi ꝗs nobis peritus ac ſapiẽs medi
cus pᷣcipeꝛet. attẽdite inquiẽs uobis ne quis
(uerbi gr a) de illiꝰ heꝛbe ſucco auidius ſi u
t. ꝙ ſi fecerit. ꝛepẽtinus ei ſuꝑueniet ĩteꝛi
tus:qnto ꝗqſq; ſtudio pᷣmonẽtis medici mã
data fᷣuaꝛet. ne uidelz netitum guſtando pi
ret. ac nunc aiaꝝ ſimul ⁊ coꝛpoꝝ ſaluatõ ac
ns iubet ebrietatis herbã ⁊ crapule uitan
à. necnõ ⁊ cuꝛaꝝ ſeculariũ ſolicitudies. uł
ortifeꝛos ſuccos eſſe cauendos: ⁊ quanti
ñn nrm his ñ ſolũ ſauciari.ſed ẽt ↄſumi non
iment. Nulla credo alia cã. niſi qꝛ fidem qᷓ
medici pᷣbent dictis.deo pᷣbeꝛe ↄtẽnunt.Si
eĩ cꝛedidiſſẽt:credẽdo utiq; timeꝛẽt. timdo
dãt ĩminẽs ꝑiculũ cauerent. Uñ ⁊ Crif. Si
xero tibi abſtie te a delicijs ⁊ ieiuna.ñ fa
is.qꝛ ũ cꝛedis. Si egrotanti tibi medicus
dixerit. abſtie te ab hoc:obaudis. qꝛ credis
v aluaarts ſi p̃uaueris.Et fꝛequenteꝛ illud
qmas ꝙ maducare uetaꝛis. ⁊ uincis vᷣſriũ
uetꝛis ꝑꝑ ðfideꝛiuzʒ ſanitatis. Multomagis
lelunare poteras. ſi crederes iocunditatem
illã futurã. hec Qrip. Maior inſania nõ poõt
eſſe quã moꝛtem anime nõ formidare:quia
ut ait Criſ.quãto pᷣcioſior ẽ aia quã coꝛpꝰ.
tato miſerabilior ꝑditio aĩiaꝝ quã coꝛpoꝝ.
Deinde monet omès:dicens.(¶ Uigilate ita
qz omni tpᷣe )ñ uigilia ſenſꝰ:qꝛ nulluſ poſſet

B ſuſtĩer̃.ſʒ uigilia ĩtellectꝰ.ð q̃ in cãticis ar

ego doꝛmio ⁊ coꝛ mecũ uigilat(⁊ oĩ tpᷣe oꝛã
tes )ñ ꝙ or̃o ſu ſꝑ cõtinua.qꝛ opoꝛtet eaz ſe
pe iterrpi ſõno ⁊ alijs neceſſitatibꝰ corpris
ſʒ ↄtinuitas itelligituꝛ.ꝙ nõ iterueniat mor
tale peccatũ.ĩpediẽs ipſius effectuz ⁊ opꝰ?bo
nuʒ: ⁊ iõ ſubdituꝛ (ut digni habeamini fuge
re id ẽ cauere ſalubriteꝛ (oĩa iſta q̃ uẽtura
ſt ⁊ ſtar̃ ſecuꝛi ĩ iudicio an filiuʒ hoiſ)ſedẽt᷑
ſ.ad iudicanduz. i. coꝛã xpᷣo in foꝛma buana
ĩudicate.quia illi ꝗ tunc ĩuenient᷑ ſine pcto
mortali erunt ſalui.ut dicit gloſa. Vec ẽ ſũ
ma biituqinis.i.in pntia iudicis ſecuꝑꝝ eõſi
ſter. Mali ãt cadent ante euzʒ.ita q ampliꝰ

u ctis poſſet dles
ne ſubiungitlDe neir

liudieii nemet (neo/
niz cir )öteminate n
ſaumn cr ne d iinetid d
fliusſch niſ ſol) vaner
wresiteligeda e vom
ſinet d en dre inͤn
ſcit de dis jſt neice
Pateꝛ r Ons re f
ſcire. ſota guide e P
emptat nos den ut ſc
ſi diligitis dei:? ibi.n
deů i nuc feci ut ogne
let qꝛ letos ſclt: ft
redit:ſc a flliſ neſci
bo miſſus ſcire uel
ltacg in ſe T ſbi ſ nobi
niſtſoli :a quo fons
cluditm fild nel ſpͤl
habitant:ſsz nags in
pſonay noricig. Die
lleo fuit Hcognit q
ſo fact'e:ina t fins
? homini ho reuela
ſe de olbus. ſlobis
ym ieꝛo. .
biebat aplio ſeirec
higriores ſimus. g

taguẽtu iudi
6 no (ls: ſie

of ? ſ nigilem⸗
lie initicimnn
em eu cꝛedamn
Auentmns ſt⸗Sig

Aulani ſllingies ,
ſecuenw: rlami
Clan ſeg et oumi non
la ci.nſ ſcenqᷓ
eopbere Nenunt, Gi
utiqh timexet tiſſco
gem. Via Kri Di
1icis dieinns. d
Gotarn D Wens
Ddamdd. Rdedis
lens Enecertertlnd
eueaus a umncs dſſtil
zſunnans Mltonnge
cederes iocnnaltnen
is. Maior inſania no pot
mime no ſwnicalei lin
zciofor ainui coe⸗
Autioiar ni (crpon⸗
da dicens.1 Viglae i
liſentnrcn nuliuſ ſoſe

itellect in cinccec

Secunde partis

ñ refuꝛgent:qꝛ penã qlibet mallent ſuſtiner
qᷓ; ipſum uideꝛe.ubi Aug.̊ intelligitu illa
fuga.ꝙ ñ ðᷣbet fieꝛi in hyeme uel in ſabbato
Aõ hyemẽ ꝑtinent cure hui uite.ꝗᷓ triſtes ſt᷑
uelut hyems:ad ſabbatũ vo cꝛapula ⁊ ebꝛie
tas.q̃ carnali leticia luxuriaqʒ coꝛ ſubmer
git atqʒ obꝛuit ꝙ malũ ſabbati noĩe ſignat᷑
qꝛ illo die iudei delicijs affluut.dũ ſpiritua
le ſabbatum ignorant.Et vᷣm eundezʒ Aug.
omni tpᷣe opus ẽ uigilia mentis. ante mortẽ
corporis: ut in pñtia ſũmi iudicis cõſiſtamꝰ.
Poc em̃ ẽ nr̃a beatitudo.ubi Beda.Qui añ
filiũ hominis ſtar̃.eiqʒ (iuxta apocJohis)
die noctuqʒ in templo eiꝰ ſeruire deſiderat᷑:
nec ab eiꝰaſpectibus in ignem eteꝛnuzʒ male
dictus abijci non ſolũ ab illecebris ſeculaꝛi
bus caſtigari ſed ⁊ orare ⁊ uigilare: ⁊ B nõ
ꝗbuſdã diebus.ſed omni tpᷣe facer̃ dʒ.iuxta
ꝙ pᷣs.ait. GBenedicaz dñm in omni tpᷣe:ſemꝑ
laus eiꝰin ore meo.ñic nãqʒ merebituꝛ babi
tare ĩ domo dñi: ⁊ in ſeculũ ſeculi laudar᷑ il

lum. ̊ Beda. Cuꝛ auteʒ monuit ut uigilemꝰ

? ſoliciti ſimus declarat ꝓtinus cuʒ ſubdit.

Neſcitis em̃ qñ tempus ſit.ſ.iudicij ſiue mõ
tis pprie. Et qr dixerat dñſ aduẽtũ ⁊ regnũ
ſuũ ꝓpe eſſe:ne diſcipuli eſtimarent ꝙ ex
ſignis pᷣdictis poſſet dies ⁊ hora ſciri ðt eꝛmi
nate ſubiungit (De die at illa ? hora) ſ. qñ
ad iudiciũ ueniet(nẽo) in eccłia.i.nullꝰ ho
miuz (ſcit)õteꝛminate (neqʒ angeli celoꝝ R
ſciunt qꝛ n ẽ ð ptinẽtibꝰ ad btitudinẽ (neqz
filius ſcit niſi ſolꝰ pateꝛ) Scõm plures doc
tores ĩtelligẽdũ ẽ. ꝙ homo uel angelus nec
ſibi nec alijſ ſcit diẽ iudicij.ſʒ filius in patꝛe
ſcit ſibi.qᷓis alijſ neſciat.i.nullũ ſcir᷑ faciat
Pateꝛ ãt ſolus ſcire r̃.qꝛ ſolus facit filium
ſcire. Nota quidẽ eſt h̊ re gula loqndi: ut ibi
temptat uos deꝰ: ut ſciat.i.ſciꝛe uos faciat.
ſi diligitis deũ: ⁊ ibi.nunc ↄgnoui qm̃ times
deü. i. nũc feci ut ↄgnoſceres. Ut em̃ qr̃ dieſ,
letꝰ qꝛ letos facit:⁊ frigus pigum.qꝛ pigꝛoſ
reddit: ſic dr filiꝰ neſcire uel ſcue nobis qui
be miſſus ẽ.q̃ ſcire uel neſcire nos facit: ſcit
itaq; in ſe ⁊ ſibi ñ nobis.Ande ꝑ H̊ ꝙ dicitu
niſi ſolꝰ pr̃:a quo fons oĩs cognitõis ẽ:nõ ex
cludituꝛ füiiꝰ nel ſpſſanctus.ꝗ ĩ eoðẽ fonte
habitant: ſʒ magis includũtu:.q; una ẽ triu
ꝑſonaꝝ noticia.Sic᷑ g̊ pᷣncipiu mundi a ſolo
deo fuit pᷣcognitũ. qꝛ mundꝰ ĩmediate ab ip
ſo factꝰ ẽ:ita ⁊ finis mudi ſoli deo ẽ cognit
⁊= homini xpᷣo reuelatꝰ.ad quẽ pꝑtinet iudica
re de oĩbus. Nobis ãt hoc uult eſſe celatum
qꝛ ſᷣm Pieꝛo.ñ expedit nobis.imo nec expe
diebat apłis ſcire diẽ ⁊ hoꝛa illã iudicii.ne
pigriores ſimus.ſʒ ſꝑ ĩcerti ð tpᷣibus ſutuꝛis
⁊ aduẽtu iudicis:ſic quotidie uiuam cũ ti

mor᷑ ⁊ ſꝑ uigilemꝰ ſoliciti q̃ſ ĩ ꝓxĩo ⁊ altera

die iudicãdi ſimꝰ: ac pẽdule expectatõiſ ĩceꝛ
to ſemꝑ eũ cꝛedamus futurũ.quẽ ignoram
qñ uentuꝛus ſit.Signa ꝗdẽ appꝛopiquatio

Lapłm. xlv.

nis abduẽtꝰ eius ſciꝛe poſſumꝰ ⁊ dẽmꝰ. ſʒ diẽ
pᷣciſſum neſcimꝰ.ubi Eriſ Ecce ſenectutis
ſioᷓ cognoſcimꝰ.diẽ at ultimũ ignoamꝰ: ſic ?
labẽtis ſeculi ſgna ſcimus.finẽ er ñ agnoſci
m. Sicut em qñ uidemholez ſenẽ. ſcimꝰqr
ꝓpe mõiturꝰẽ.qñ ãt: neſcimꝰ:ſic ⁊ eũ mũduũ
pturbatum uidemꝰ.caſuꝝ cognoſcimus.diẽ
ãt igramus.uñ ⁊ augu.finis qdẽ ſeculoꝝ eſt
etas ſexta mũdi.uidelicet ab aduẽtu dñi uſ
q; in finẽ ſcłi.Senectus vo tm tꝑis ſolet te
nere.q;tum oẽs etates cetere. Nam cum an
no.lx.ſenectus dicatuꝛ incipere ⁊ hoĩs uita
poſſit uſq; ad annos.cxx.pueni: manifeſtũ
E ſolã ſenectutem tã longã qᷓ; oẽs etates pᷣo
reſ eſſe poſſe.fruſtꝛa igẽ annoſ ꝗ ̃manẽt hu
ic ſeculo conaremuꝛ diffinie.oĩm em̃ ð hac
re calculantiũ digitos.⁊ ꝑitiã numerandi re
ſoluit.⁊ qeſcere iubet ꝗ ait. Non eſt ueſtrũ
noſſe tpᷣa ł momenta.q̃ pr̃ poſuit ĩ ſua ptãte
hH Aug.Non ẽ ꝗppe noſtꝝ noſſe tpᷣa ultra q́;
reuelatuꝛ:uel tradit᷑ ꝑ ſcriptuꝛas qꝛ hoc eſt
pᷣſumptõis.ſed vᷣm ſcripturaſ noſſe ẽ eꝛuditõ
nis.qᷓ;uis g̊ ruelatũ fõte fuit alicui tᷣs aduẽ
t antixpᷣi.ñ tñ ſegꝗt ut ſciat de die iudicij.ne
ſcit᷑ em quanto interſtitio poſt antixpᷣʒ futu
ꝛũ ſit iudiciũ.Quia lzʒ ſcriptũ ſit . xl.dieſ da
bunt᷑ ſanctis ad penitend pꝰ antixpᷣm.neſci
tuꝛ tñ utrũ ſtati poſt illos dies q̊dꝛaginta fu
tuꝝ ſit iudiciũ.Credit᷑ tñ ꝙ nocte ᷣſurrectõ
nis dñice erit gñralis reſurrectio.ſ.in nocte
paſche. Jõ ſᷣm Iſido.ĩ pᷣmitiua eccłia fiᷣles
tota nocte illa uigilabant.qĩ iubicẽ expectã
tes. Quo ãt anno dies iſte uẽtuꝛꝰ ſit: peitus
ignoꝛamus. Iſtud ueꝛo ꝙ hic ad lr̃aʒ expo
nituꝛ de die iudicij generał.mõaliteꝛ poteſt
ĩtelligi de die iudicij ꝑticłaris.ꝗ ẽ dies mor
tis cuiuſlibet hoĩs.diẽ em̃ moꝛtis ſue nulluſ
ſcit niſ deꝰ ſibi reuelaueꝛit.⁊ iõ ẽ nobis uigi
lãdũ ð hac die.ſicut ð illa ſolicite cogitãdũ
qꝛ qualł ꝗſq; exieꝛit de ̊ mũdo.taliſ pñtabit
Et ĩ futuꝛo iudieio. Oro.
d Omine Jeſu xpᷣe. ueni ad me ĩ nubi
bus penitẽtie. ⁊ coꝛ meũ ĩ pluuiã la
chrymaꝝ r̃ſolue: eijce ĩ poteſtate ui
tioꝝ ömõia ⁊ maieſtate ĩ me gna.ac me o
nr̃a redẽptio ad te reſpicere ĩterioibꝰ ocuł.
2 leuar̃᷑ caput m̃tis:da mihi uiore ficulneã.
ſẽtire.ſ.tue caritatis dulcedinẽ: ⁊ oim uirtu
tü arbores.ꝓducãt ĩ me fructũ bonoꝝ opeꝝ
ut mihi ꝓpe ſit eſtas regni celoꝝ:pᷣſta mihi
cauere oĩa uicia. ⁊ uigilar̃ ĩ oròe continua.
ut mereaꝛ mala uentura fugeꝛe.⁊ in iudicio
ante te ſecurus ſtare. Amen.
De die dñi iuxta exẽplũ Noe uł loth ſubi
tò uẽturo.ac de uno aſſũpto ⁊ alio relicto
Capitulum Xxlv.
Oſt h ðclarat ĩceꝛtitudinem diei do
mi. itꝛoducens terroꝛẽ inſperati dilu
uij. ⁊ hort ans ut uigilemus ⁊ nos
preparemus bene operando ne di

5

De die dñi iuxta exẽplũ Moe uel Lot

es dñt nos iueniat iparatos. In hac aut ⸗
patõe tpꝛis iudicij ⁊ ipius diluuij.ĩplicãtuiꝛ
dquo iudicia gnaãlia unũ ꝙ pceſſit. ſ. ꝑ. gqua
ĩi diluuio.alið ꝙ futuꝝ c.iĩ.p ignẽ ĩ geneꝛali
ĩcendio. ſtonit g ↄpaꝛatõ qᷓ;tũ ad incertitu
dinẽ utriuſq;. quo ad rpᷣus detezmiatũ 7 Et
quo ad icredulitatẽ multoꝝ carnaliuũ (Siẽ
n. in diebus noe) eo fabꝛicate aꝛchaʒ ⁊ pᷣdi
cante diluuiũ futuꝝ (eꝛant boĩes comeden
tes ⁊ bibentes ac mr̃imonia faciẽtes) i.gu
le ⁊ ebrietati.ac luxuꝛie dediti.⁊ ſine timor
laſciuiẽtes ſecuri.⁊ eis credeꝛe nolẽtibꝰ. ac
uanitatibꝰuacãtibꝰ.⁊ nihil timẽtibꝰ: ſubito
ueniẽs diluuiũ ſubmerſit ⁊ ꝑdidit oẽs pretẽ
noe ⁊ cũ eo in aꝛcha exñtes(ſic) ⁊ circa diẽ
iudicij hoĩbus uacãtibꝰuoluptatibꝰ 2 uãita
tibus.ac in ſecuritate exñtibꝰ ⁊ de nullo ci
mentibus (aduentus xpᷣi ſubito ⁊ ĩſ pate uẽi
et ? oẽs quos ꝛepeꝛiet extꝛa archã.i.eccle
ſiaʒ. pdet ⁊ ↄdẽnabit:ſʒ ĩ eccła p fidẽ ? ope
ꝛatõʒ exũtes cuſtodiet ⁊ ſaluabit.ut diẽ Be
da. non h̊ ↄiugia ł alimta dãnant .ſ iĩmoõra
tus licitoꝝ uſꝰ erguit᷑ neq; eĩ qꝛ hec agebãt
ſʒ q his ſe totos dedendo dei iudicia ↄtem
nebant: qqᷓ ꝑierũt. ᷓ Beda. Inteꝛitus quidẽ
illoꝝ erat ſubitaneus. ñ qꝛ añ minime nun
ciatus. ſʒ q à nullo creditus. vñ Maximuſ
eps Moe ⁊ ſi tacebat uoce.oꝑpe loquebatſt
ſilebat lingua. fabꝛicatõe clamabat. Nam
utiq; cũ opeꝛaꝛet opus nouu.⁊ nulli aliquã
do ↄpertũ: ämonebat cũctos nonis piculis
noua tabernacula pᷣpari. loquebat g ope ?
dicebat illud euãgelicũ dmi dictũ. Si mihi
no creditis oꝑibus credite.hec Maximus.
Bʒ ꝑueꝛſi hoĩes archã ĩ tot anis ↄſtꝛuctazʒ
uidetes.ſine doloꝛe letabant᷑ nihil futuꝛoꝝ
puidentes:⁊ iudicia dei ↄtẽnebant. ñ euigi
lantes.ſʒ i malicijs dõmitãtes.⁊ ſubito a di
luuio abſoꝛpti ſt ⁊ repẽtinus interitus tulit
oẽs ĩ magna ſecuritate exñtes ⁊ nihil timẽ
tes. Sic qno fabꝛicãte aꝛchã eccłie: extra
quà nõ ẽ ſalus:pᷣdicaf aduẽtus dñi ad iudi
ciũ iopinatꝰ. Multi quoq; q̊ tpᷣre penitenti
am ꝗgetes. ⁊ exẽpla pnie alijs onñdẽtes: ⁊ ſi
tacent uoce.tñᷣ cũ Noe loquũt ope:dicẽtes
ſi nobis ñ cꝛeditis.ł opibꝰ credite ſed repꝛo
bi ↄtẽnẽtes laſciuiũt ⁊ ĩ die q̃ n putãt ueni
et qns ⁊ ꝑdet eos((Et cũ dicẽt pax ⁊ ſecuri
tas)quaũ ſecuri exñtes ⁊ nullo timẽtes

(ueniet ſuꝑ eos repẽtinus ĩterit ⁊ ñ effugi
en tribulatõem ĩminẽtẽ. ubi Beda. Miſti
ce aut Noe archã edificat.cũ dñs eccłiã de
uiꝛis fidelibus q̃n lignis leuigatis adunan

do ↄſtruit. q́; pfecte ↄſumatã iĩgredit᷑. eum
hac i die iudicij pnñtia ſue uiſiõis et᷑nus ha
bitatõ illuſtrat. q cũ archa edificat᷑: iniqui

luxuridt᷑.cũ vo ĩtrat:ĩtereũt qꝛ ꝗ ſctis hic

cetantibus ĩſultãt eis illic coronatis etẽna
dãnatõe plectẽt Hec Beda.ſic młti ð mor
te ſua n cogitat,q;uis ceꝛtitud imalr ſint mo

ſnbito uẽturo ac ð uno aſſũpto ⁊ alio flicto

ꝛituꝛie ⁊ frequẽteꝛ uenit moꝛs qñ nullũ time

tur giculuũ.ſubitus ei erit aduẽtus filij hoĩſ
ad iudiciũ geneꝛale ł ꝑticulare ueniẽtis.uñ
Krĩ.Et ꝗqd miꝝ ſi ꝑituꝝ mõm audiũt ⁊z non
credut. Etcce moꝛituros ſe eẽ quotidie audi
unt hoĩes.quotiẽs mõtuos alios uidẽt:⁊ tñ
n credunt ſe morituꝛos.ſi eĩ cꝛedeꝛẽt ſe mo
riiuros.ñ faceꝛẽt ea ꝓ ꝗqbus moꝛiũt morte

digna. Si g illud ꝙ quotidie fieꝛi uidẽt in ꝗ

lijs.i ſe futuꝝ eſſe nõ cꝛedunt:quo illud cre
dent futuꝑ.ꝙ adhuc nunqᷓ; factum ẽ. Pec
Cꝛiᷣ. HPoc idẽ ẽt oñdit ex ſimilitudine facti
(ĩ diebus Loth.Silr eĩ ſicut tunc fctᷣm 6)
.qꝙ ĩpij igne ⁊ ſulphuꝛe peꝛieꝛũt:ſic impij i

die aduẽtus xpᷣi ꝑibunt qꝛ hoĩes illius tpᷣriſ

(egebãt ⁊ bibe bãt) Ecce peccatuũ tolupta
tis(emebãt ?= uẽdebãt)ecce pcẽm cupidita
hecte beccatũ
mimie ſecuritatis:⁊ in ſecuritate erant uſq;
in diẽ illa(q̃ exijt loth a ſodomis:q̃ dũs plu

tis (plãtabant 2 edificabant)

it ignẽ ) imodeꝛatũᷣ ardorem(⁊ ſulphuꝛ))
3 fetore (de celo).ſ.aeꝛeo(⁊ pꝑdidit oẽs)ĩli
los ⁊ adiacẽtes cſuitates.ubi Beda. Pretẽ
miſſo qns illo maxiĩo ⁊ ĩfando ſodomoꝝ ſce
lere ſola ea q̃ ł leuta ł᷑ nulla putari poterãt
delicta ↄmemoꝛat:ut itelligas illicita q̃ pe
na feriãt᷑.ſit licita ⁊ ea ſine ꝗqbus hec uita
non ducitua ĩmoderatiꝰ acta igne ⁊? ſulphu

ꝛe puniuntuꝛ. Dec Beda. ſic quando (fili

hoĩs ꝛeuelabit Igꝗ mõ occultat᷑.ſ.ĩ aduẽtu
ſuo futuro:erunt hoĩes ĩ ſecuritate nihil ti
mentes de futuro iudicõ uſq; ad tps illo.q
xpᷣs ĩ humanitate głoſa uidebit᷑. ueniẽs ad
audiciũ.ueĩet.n.quãdo hoĩes ñũ agduertẽt pe
ꝛiculũ. ̃yʒ Cꝛipᷣ. Poc totũ dixit.oſtẽdẽs q̃lłr
ꝛepente ueiet ⁊ ĩopiate.⁊ pluribus laſciuiẽ
tibus ⁊ ſine ſolicitudĩie exiſtẽtibꝰ. Ubi Be
da. Pule hre dicit reuelabituꝛ. quia ĩterĩ
n appazẽs oĩa uidʒ. tẽ appens oĩa iudicabit
aphebit ãt iudicatuꝛꝰeo maxĩo tẽpore.quo
cuctos iudicioꝝ eius oblitos. huic ſeculo ⸗ↄ
ſpexer it eſſe mãcipatos:qꝛ lz mundi ᷑ᷣminus

—

oli pfinito ſt uenturꝰ ĩ tpe. frigẽte tñ circa

fine caritate multoꝝ. tanta crebeſcet buma
ni generis ĩigtaſ.ut meꝛito dẽat cũ ipſo quẽ
inhabitat oꝛbe deleri. Nã ⁊ nüc gdẽ inume
ros adeo ↄmeſſatõi ⁊ ebꝛietati emptõi ⁊ uẽ
ditõi. ceteriſq; mudi rehꝰi herere uidemꝰ. ut
palã diſtricti iudicis irã eos ꝓuocare ñ late
at. ſz tů ꝙ ſine gui meror (ſapiẽs gꝗſqʒ ſaltẽ)
cogita?e nõ ualet peiora ĩq lãqʒ ſuꝑuẽtura
formidamus: ꝙ; ei ð una quondã peccatꝛice
gete dolenda dictum ẽ:necduʒ completa ſt᷑
pPeccata amorreoꝑ:õ tota pculdubio pꝛauo

ruũ maſſa dãnanda cõſtat eẽ ſentiẽdum. Mi

ſtice ſᷣm Bedã. loth ꝗ iterpᷣtat de clinars ẽ
Populns electoꝝ.ꝗ dum in ſodomis. i. inter

eprobos ut aduena moratuꝛ quantũ ualet

eoruũ ſcelera declinat. Exeunte autem loth

de ſodoma perit.q; ſᷣm Aꝛip.qdiu ſũt hoies

in mola )ii exacllio al
. i ſolcnwink
loo. femiap noie
a ppoſttis uern
fii. iuſtus alteꝛ teline
ſtus. Iem guo erunt
leotemplatõͤis. ociu
ſegocijs ecc iaſticis neg
icz uelut adh infumi ſ.
leſe diligit: ſe magni⸗
1cnoda modo i ſtratu. ffir
s un .bonus afſume
ſ,naln elinquet adͤh
liderg iſton ſtanuu. ondn
liovos redos in 0
nm. QAria im Bug.
optimis mikra peſtin
achnment ad gaudig er
corp) i qñs in cor
corporeus 1 aquilax.
oi agregabuntu t a
ſſancn d electi g ei⸗
imitando tanq ge ei⸗
Rreſurrectoez ut gaun
maliuero ci gfabolo
quent Ktiö ut ef ie
taad oclk meis:
Au cicinn gdege
lo un aſſumel talte
ominibus dicti
ſectionũ. ſle glia u
nufn. gbus oſtat ett

. binas differemtigg
lionẽ. unde Crib.

ſeccatores it relin
omine figurant
unuſquiſq; mo 9
deat aſſumi. ? f relt
n. mali liero flina
gno ad ſaluangog
auerunt gi no ſu.

laeneo 1 ilt diff
initiheiſde⸗
lor iſamo ſolonor ſe
ulu urm nri
ridl s cin 3
7 ſye ls hec nſt
acta gne ? ſulopin
ln. ſe quonco ifils
Xcultat .ei gaͤnetn
iſecuritgte nhi ti
ttſchadtho ld &
Adebit genies dd
ddiesager de
d Ndes
ea Peridds Weinie
e er en Wide
reneiabitn Anigite
t oppemois incfcibit
u eo nario tipore ,n
soblit. hie ſeculo⸗
nosge nund tnimns
Pithe. figete iß ene
tunta gebeſcet humnn
menio dent cu pſocli
en ſlit nit gde inum

Secunde partis

fideles:ſtat iſte mundꝰ ⁊ cũ ſancti ð mundo
deficiunt.ẽ utiq; caſurus.ſicut ẽt egꝛediẽti
boiſełitis ð egypto.exteꝛmĩat ẽ eygptꝰ. Pec
igituꝛ pᷣdicta audientes:timeęamus actuſ no
ſtꝛos:⁊ ab ocio ac laſciuijs nodo aſtinẽteſ
72 ð pᷣteritis pnĩaz agẽtes ad illã diẽ dñi nos
ceſſatione pparemꝰ. Deinde pꝰ certitudinez⸗
tpᷣris iudicij.oſtendit ĩcertitudinẽ ſalutis iu
dicandoꝝ.ne ꝗs ð ſuo ſtatu pᷣſumat.l ſe ele
uet.qꝛ ĩ oĩ ſtatu erunt aliꝗ electi ⁊ aliqui r
pzoni Tuc .n.ĩ illa nocte tribulatõis. qꝛ â
tixpᷣs hoꝛa tenebraꝝ cẽ.⁊ ſi ẽ ĩ nocte mõtis
(duo eꝛunt in agꝛo)ideſt in agꝛicultuꝛa pᷣla
tionis.qui preſunt eccleſijs:⁊ opeꝛantur in
eccłie miniſterio tanq; in agꝛo dei.utiſuꝛgat
⁊2 ꝓficiat meſſis.huius agri dominici( unus
aſinmetu:) ſ.ad glorià:ut prelatus bonus ⁊
utilis(alteꝛ relinquetuꝛ )Had penã ſcʒ prela

tus malPꝰ⁊ iutilis. Item((due erunt molẽtes

in mola )i.ĩ exeꝛcitio actionis.q̃ ĩ modũ mo
le uoluũuꝛ ſolicitudinibꝰ.⁊ ꝑtinet ad popu
los.ꝗ femiaꝝ noie ðſignant᷑.qꝛ tanq; iſiami
a pᷣpoſitis Sceaurttr al aſſumet Jad glo

riã.ſ.iuſtus(alteꝛ ꝛelinquet )ad penã.ſ.iiu

ſtus. Item (quo erunt ĩ lecto ideſt in quie
te ↄtemplatõis.ꝗ ociũ ⁊ getẽ eligũt.⁊ neq;
negocijs eccłiaſticis neq; ſecularibꝰ occupa

ti.N̊ uelut ad h̊ infami.ſecedũt ad otiũ ⁊ qe

ti eſſe diligũt:ñ ſe magnis actõibꝰↄmittẽtes
⁊2 quodãmodo ĩ ſtratu ĩfirmitatiſ deũ ꝛogan
tes(( unꝰ)ſ.bonus aſſumet᷑ ad ſalutẽ (alter)
ſ.malꝰ(ꝛelinquet᷑ ad damnatõezʒ. In quo
libet g iſtoꝝ ſtatuuũ.ondit aliquos eĩ eęlectoſ
2 aliquos repꝛobos.in quolihbet em̃ ſt᷑ bõi ⁊
mali.Quia ſᷣm Aug. In omni ↄditõe ⁊ gou
optimis.mixta ſt᷑ peſſima.et ꝗ boni fuerimt
aſſnment ad gaudia et᷑na. ubi ẽ xpᷣaſ(qꝛ ubi
ẽ corpꝰ).i.dñs in corpore.ſ.xpᷣs q eſt homo
corporeus ⁊ aquilaꝝ.i.aĩaꝝ ſanctarũ pᷣda(¶
ivi ↄgregabuntuꝛ ⁊ aqle Aſpũᷣales ĩ corpore
ſ.ſancti ⁊ electi ꝗ ei paſſionẽ humilitatẽq;
imitando tanqᷓ; de eiꝰ carne ſaturant quoꝝ
p reſurrectõez ut aauile iuuẽtus renouabit .
mali uero cũ dyabolo ad penã eteꝛnaʒ ꝛelin

quent.xt iõ (ut qr ĩ Oʒee)ↄſolatio abſcõdi
ta ẽ ab ocuł meis:qm̃ ipᷣe inteꝛ fr̃es diuidet

Cũ g̊ dicituꝛ.ꝙ de agro ⁊ de mola ⁊ de lec
to unꝰ aſſumet᷑ ⁊ alteꝛ rlinquet᷑:ñ de duobꝰ

hominibus dictũ ẽ. ſed de duobꝰ geneꝛibꝰaf

fectionũ. Nec alia uident eſſe geneꝛa homi
num. ꝗbus ↄſtat eccłia: qᷓ; iſta tria habẽtia
binas differentias pp aſſumptionem ⁊ relic
tionẽ. unde Crip. Añ iuſti ꝗqdez aſſumuntuꝛ

peccatores ãt relinquũt omnes iuſti i uno
homine figurant.⁊ oẽs pctoꝛes ĩ uno.Uide
at unuſquiſq; mõ qual ſit:⁊ talẽ ſe faciat.ꝙ
dẽat aſſumi.⁊ ñ relĩqui:qꝛ boni tm̃ aſſumen

tuꝛ.mali uero rlinquentuꝛ. Vi dt tꝛes oꝛdieſ
quo ad ſaluandos.ñgnificãt ꝑ tres uiros ꝗ
ſaluauezunt aĩas ſuas. ⁊? quos ſolos libezan

Capkm. xlv.

dos. Eʒechiel ppheta pnuntiat.. Noe. g ſi

gnificat ſtatũ platoꝝ.ꝑ quos eccłia regituz.
ſicut ꝑ illũ ĩ aqs archa gubernata ẽ. qͥ figu
rã eccłie geſtabat. Et Job.pꝑ quẽ ſignificat
ſtatꝰ actiuoꝝ.q uxoꝛẽ ⁊ filios.⁊ amplas teꝛ
renaꝝ copias habuit. ⁊ curã domꝰ ppe exer
cuit.Et Daiel ui ðᷣſideꝛioꝝ:ꝑ quẽ ſignificat
ſtatꝰ ↄtemplatiuoꝝ.ꝗ nuptias ↄtẽpſit.⁊ ce
libẽ uitã elegit.⁊ i aula regia abſtinẽtie ðdi
to fuit. de clericis ueꝛo ꝗ negocia ſeculaꝛia
⁊ cãs ciuiles tractant.dðubitaꝛi põt ſub quo
hoꝝ ſtatuũ ↄphẽdi poſſit ⁊ ðbeãt.Et qꝛ (ut
dictum ẽ ſupꝛa)inceꝛta ẽ dies dni.⁊ de die
illa nemo hoĩm ſcit:⁊ (ut iam uiſum ẽ) inceꝛ
titudo ẽ ſalutiſ.ĩ quocũq; ſtatu ꝗs fueit. Jõ
ex pᷣmiſſis ↄcludit ne toꝛpeamꝰ in pccis dor
mitando.ſed ſoliciti ſimuſ ⁊ uigilemus ↄtꝛa
moꝛtis incertitudinẽ.bõis operibus iugiteꝛ
iſiſtẽdo:dicẽs¶ Uigilate g̊ )⁊ ſemꝑ ĩ ſolicitu
dine ſitis(qꝛ neſcitis q̃ hora )l ĩ mane pueri
tie ĩ teꝛtia iuuentutis.uł ĩ ſexta ſenectutis
uł in ſero ſenij(dñs ur̃ uenturꝰſit ad iudici
cium ꝑticulare.ĩ cuiuſlibʒ morte. ſiue ad in
diciũ generale in reſurrectõe:ne cũ ueneꝛit
ſubito ⁊ ex inſpato.doꝛmiẽtes nos ĩueniat ⁊
iparatos. Uñ eccłs. Neſcit hõ finem ſuũ. ſʒ
ſicut piſcis capit hamo.⁊ ſicut auis ↄphẽꝑdi
tuꝛ laqueo:ſic hõ capituꝛ in tᷣe malo. Uñ
2 Bezꝛ. Nihil moꝛte certiꝰ.⁊ nihil hora mor
tis incertius. Nam neſcimꝰ quomõ aut ouã
do aut ubi moriemuꝛ.qm̃ moꝛs ubiq; expec
tat nos. Idciꝛco debemꝰeẽ paꝛati.ut cũ coꝛ
pꝰre uertet ad terrã ð q̃ ſumptũ ẽ ſpũs r̃deat
ad deum ꝗ miſit illuũ. uñ ẽt Grego. Nemo in
huiouite itineꝛe torpeat ne in patꝛia locuzx ꝑ
dat.Quia em̃ adhuæ hodie lz bene agetr̃ ſci
mꝰ utꝝ cꝛas liceat igramꝰ. uñ ⁊? Criſᷣ. Qua
rõne ab uno quoq; hoĩe abſcõditꝰẽ dies mõ
tis ipſius.nidelicet ut ſempeꝛ benefaciat. ſp
mortẽ ſuã ſpeꝛãs:eadẽ rõne ⁊ ab oĩbꝰ homi
nibꝰabſconditus eſt dieſ aduẽtus xpᷣi.uideli
cet ut ñ una generatõ ſaluet᷑:ſciens aduẽtũ
eius:ſed omnes.dum in ſinguł ꝗbuſq; gene
rationibus aduentus eiꝰſpatuꝛ.hec Critᷣ.qr
ergo tpᷣs iudicij ⁊ etiam mortis ẽ incertũ.iõ
debemus ſp eſſe parati ad ipᷣm expectãdum
ſemper eſſe in ↄtinua ſolicitudine.ne ĩpro
uiſi inuemamur in morte. uñ Berñ. Contra
negligentes ſeperare: Miſer quare om̃i ho
ꝛa te ñ diſponis.cogita te mortuũ.quẽ ſcis ðᷣ
neceſſitate morituꝝ: diſtingue qualit᷑ oculi
vtent᷑ i capite uene rüpentur in corꝑe.⁊ coꝛ
ſcindetuꝛ dolor.h̊ berñ. PHabeam igitur in
memoria qr mõs fallax. uita bꝛeuis.finiſ du
biꝰ.exitus horribił.iudex terribił.pena ĩter
minabił.⁊ h̊ ſuꝑ nos terreant ⁊ ad uigilãdũ
inducant. unde Baſilius. Semper ante ocu
los tuos uerſetur.ultimus dies. Cuʒ dilucu
lo ſurrexeꝛis.ne ad neſpam te confidas per
uenire:⁊ cuʒ quieſcens lectulo membi tua
4

De uigilia patriſfamilias

ↄpoſueꝛis de lucis ñ cõfidas aduẽtu.⁊ facil
lime poteris ꝛeſtenaꝛi ab oĩbꝰ uitijs. Semꝑ
cor tuũ celeſtia ꝓmiſſa meditet. ut ipᷣa te
ad vtutis iiã ꝓpuocẽt.Eſto tũc tal ĩ oꝑibꝰtu

is q̊ͥlẽ te uis futuꝝ poſtmõʒ. ᷓB; Baſtꝰ. Pec

it aq; ſciẽtes ⁊ illa diẽ ſꝑſuſpectaz hñtes.fa
ciamus nũc de nobiſip̃iſ iudiciũ poccupãdo
faciẽ qñi ĩ ↄfeſſione ⁊ iuſticia ꝑficiendo di
gnos fructus pnie. ut deũ nobis ppiciu inue
niamus ⁊ benignuũ. Unñ Bez?. Si noſmetipᷣoſ
diudicauerimus nõ utiq; iudicabimur. bo
nũ iudiciu qð me ab illo diſtricto diuinoq;
iudicio ſubducit ⁊ abſcõdit.ꝓrſus hoꝝꝛeo ĩ
cideꝛe ĩ manus ði uiuẽtis uoio unltui ire iu
dicatꝰ pnñᷣtari. ñ iudicãdus. Judicabo pinde
mala mea iudicabo ⁊ bona. Mala melioꝛi
bus cuꝛabo cõngere actibus.diluer̃ lachiy
mis.punize ieiunijs.ceteꝛiſq; ſcte lavoꝛibuſ
diſciplie.ĩ bõis de me humiir ſẽtiã:⁊ iuxta
pᷣceptũ dñi ſᷣuũ iutilẽ me ꝛeputabo.ꝗ ꝙ fa
cere dᷣebui tm̃ feci.ſcrutabõ ego uias meas
⁊ ſtudia mea quo is ꝗ ſcrutatuaus ẽ hiꝛłlm
ĩ luceꝛnis.nil iſcrutatũ ĩ me ſiue ĩdiſcuſſuzʒ ĩ
ueniat. Neq; ei iudicaturus ẽ bis ĩ idipʒʒ. uñ
7 Kri. In ꝓpꝛijs pccẽis nõ eꝛubeſcamꝰhoĩeſ
ſʒ timeamꝰ ut oʒ den:ꝗ ⁊ nũc uidet q̃ fiüt.⁊
tunc punit eos ꝗ ñ pniaʒ hic agũt. Qui enĩ
uerecudiã hoĩʒ iſpicit nũc ſolũ deo aũt ĩſpi
ciente ñ uerecũdat᷑ agere aliqð incõueniẽs
neq; uit penitere ⁊ tꝛãſmutãi ĩ illo die uniꝰ
ſo orbe teꝛraꝝ ↄſiderante exẽplificat᷑. Oĩia
eĩ ut in imagine tũc ſtabũt ſᷣm oculos nr̃os
ut ꝑ ſe ↄ dẽnatꝰ unuſquiſq; ſit.de r̃liquo igi
tur ſi nõ uult ꝗs diuulgaꝛi q̃ ſua ſt᷑ ĩ illa die
ſanet iã uulnera.inſtat.n.de ꝛeliquo noxaꝝ
tpᷣs. Simꝰ ſꝑ pati ñ ſꝑ hoꝝ piateè hẽbimꝰ.
Qꝰcuca h;̊ peiteamꝰut ita ppiciũ deũ ĩuẽia
mus fᷣm futurã diẽ ⁊ multa potiamur eius
clementia. hec Crip̃. Sðð

Oratõ

Omie ieſu xpᷣe.ða mibi ĩceꝛtitudinẽ
d diei aduẽtus tui uigilando ⁊ bñ ope

rando pᷣuenue: ne uoluptatibꝰ ? ua

nit atibus uacans ſubito imparatus inueni
ar illa die: pꝛeſta mihi ut tunc inteꝛ electoſ
tuos mereã tua gr̃a ↄnumeꝛaꝛi.⁊ cũ ipᷣis ad
gaudia eteꝛna miſericorditeꝛ aſſumi: ⁊ ſic
cu eiſdẽ elect᷑ ⁊ ſct᷑is tuis.quoꝝ ꝑ reſuꝛrec
tõeʒ ꝛenouabit᷑ ut agle iuuentus.ego te mi
ſerante.ubi tu in corꝑe gloꝛioſo es ↄgrega
tus de tua ſaciari merear uiſiõe ⁊ exultans
te iungiter laudare ſine fine Amen.

De uigilia patriſfamilias cuſtodientis cõ
Rna fusẽ domũ ſuam.

cuſtodiẽtis ̊ furem domũ ſuã

ꝙ ꝓ tpralibꝰ: ſ̊ pr̃familias hoꝛa
ſuipecta ð aduẽêtu furis uigilaꝛet
ꝓ corpoꝛalibꝰ. g ⁊ nos oĩ hõa:qꝛ oĩs hoꝛa ẽ
ſuſpecta. ᷣpem uigilare ꝓ ſpualibꝰ⁊ ſpꝑ eſſe
ſoliciti ut ĩ mõte inueniamur pati. Si ꝗ̊ᷓ pr
familias ſolicitꝰ ẽ de domo cuſtodida mul
tofortius noa öbemꝰ eſſe ſoliciti ð uita eter
na. ne ꝑdamꝰ eã: ꝙ erit ſi iuẽiamu ꝑ gre ca
ꝛentiã ſᷣm Cris.ↄfudit h̊ deſides:qꝛ ñ tm̃ ſtu

eEingde pbat ꝑ exẽplũ ꝙ ſit nigilan
Mi gis.n. uigiladũ ẽ ꝓ terrẽis

diũ faciũt ꝓ aĩa.q̃ntũ alij ꝓ pecunia.qui fu

res expectãt ne ꝑdãt.illi.n.uigilãt ut rſiſtãt
ſuꝛi.hi at ñ uigilat ut ĩiueniãt᷑ pati. Expõit᷑
ãt hec ſilituðo ſᷣm Crib. Primo mõ uocat
furẽ dyaboluù. domũ m̃tẽ:qᷓ; ſi intrauerit peꝛ
negligentià ianitoris ꝛõis ſpoliat domũ illã
ueſtimtis iuſticie.auꝛo ſapie argẽto ĩnocen
tie. Domũu g ſuã 98 ſinit pfodi cũ ſuggeſtiõi
ↄſentiẽs uirtutibꝰſpoliat ⁊ uuꝛibꝰledit Se

cũdũ hãc uiã notant tria de patrefamilias.

uidelicer(ſciꝛe uigilare ⁊ nõ ſineꝛe )ebet

g ſcire inſdias furis.i.cognoſcere prudẽter

uigilare ad ſui cuſtodiã.i.canere ſoleꝛteꝛ:
ñ ſinere.i.ꝛeſiſteꝛe foꝛtiter ne ꝑfodiatuꝛ do
mꝰ foſſorio dyaboli.ꝗ pᷣmo ꝑcutit ſuggeſtio
ne. o fodit delectatõe.t᷑cio ꝑdit ↄſeniu.pꝛi
mũ uix põt caueri.ſᷣm magis.t᷑ciũ maxime.
Alio mõ exponendo uocat furez mort᷑ diem
qꝛ occuite ſiẽ fuꝛ.domũ corpus.ianuã os ⁊
auꝛes.feneſtꝛas oculos.Et ẽ ſenſꝰ¶ Qꝛ ñ ſci
ꝛet pr failias q̃ hõa fur ueniret).i.mõs que
fur ar̃: ⁊ mẽito.uel ꝑꝑ ipꝛouiſũ aduẽtũ ⁊ oc
cultũ ĩtroitũ.uel ꝑꝑ ſcrutiniũ ⁊ ſpoliatõeʒ r
⁊uũ oĩm (uigilaret utiq;)ne moꝛeꝛet᷑ ĩ pccẽo ⁊
culpa.qꝛ mors pccoꝝ peſſi na(⁊ nõ ſineꝛ et
domũ ſuà ꝑfodi).i.cũ uiolẽtia aĩaʒ a corꝑe
extra hi.ſʒ ſpõte exiꝛe.Unde cꝛiſᷣ.Qm̃ anĩe
eccatrices ⁊ coꝛpoꝛe quaſi ĩ propᷣo domici
io delectantuꝛ ueĩens cuzʒ ſnia dei angelus
mort᷑ ꝑfodit corpus ⁊ aĩam uiolẽteꝛ auellit
ab eo. Aiĩe ãt iuſte que nõ delectantur ĩ coꝛ
pore.ſgʒ quañ ĩ exilio ibi ſunt:ueniẽte ſnĩa ñ

pfodiut᷑ nolentes.ſed uocantuꝛ gaudentes.

un/⁊ Greg. Neſciente pr̃efamilias fur domũ
ꝓſodit.qꝛ dũ a ſui cuſtodia ſpus doꝛmit. ĩ p
uiſa moꝛs ueniẽs canis nr̃e habitaculuʒ ir
rũpit ⁊ eü quã dñũm domꝰ doꝛmientem inue
nerit:necat qꝛ dũ uentuꝛa dãna ſpus mime
pᷣuidet.hũc moꝛs ad ſupplicium neſcientem
tra hit. uꝛi ãt r̃iſteꝛet ſi uigilaꝛet.qꝛ aduẽ

tũ iudicis(ꝗ occulte aĩas ꝛapit)pᷣc auẽſ ei pe

nitendo occurreꝛet.ne ĩpenitens periet.Ec

iteꝝ.hoꝛã vo ultĩaz dñſ ur̃ idci?ꝛco nob nolu

it eẽ ĩcognita.ut ſꝑ poſſit eẽ ſuſpecta: ut dũ

illã pᷣuive mĩme poſſumꝰad illã ſiñ ĩtmiſſiõe

pᷣꝑemuꝛ. Sre. Dein ↄcłdit ex pᷣdictis.⁊ ãmo
net noi ut ꝑati nmꝰ.qꝛ ſi tãta adhibet diligẽ
tiaꝓ cuſtodia r̃i ꝑue: multomagis adhiberi
dʒ ꝓ cuſtodia aĩe. uñ dic. Jõ ⁊ nol eſtote ꝑa

„

☛ —

hit iudicio.ſ. gte electo
leniet ĩ morte itu ad
(Apam 2 gemenum
gliziuenerit ſu nouiſſu
nidet eü noi nouiſſim?
loide iſto gſich capil 1
hitabit iudicadil ui
Voiſſimu die qnn furwais
hene vigendo.ne noic⸗
noNra ienat nos ip⸗
bic enera o ndu
in vowiſid ſecndi n
Ai0 omnis xpian ne
dn aduem,Impart
es ille.quẽ iparatu i
m' dies. Ubi iuenien
Aug. Quale afis in
le lo die indtcabit e
ſuum cognofſcit. Unn
mone pom nidebit.
tis danatis ft. Uñ
tius teni dictd in
bumane ſe git Wid
Anteq; anima egred
poſitu. malus uidet
fuſtonẽ. ut eudeſce
ne rni mn clpa
ut que pupugeꝛu
xp ad iacleitern

onu ſigett
C laii liliii
s tainurine,
cr firq; nert en
corpus.ianus oge
Kte ſenſe Criti
Venirei) imös eſe
Wii Meti 10.
ina dezi
Greedde
1MNAd e
ců Ms daz Ne
tne.Vnde tiß Omarie
e quaſ i rozo doniti
ens cuz ſnia gei angelus
t aim uicleter anellt
que no gelecumt ice
oibi ſunt:ueniete ſnia i
ed uocannm gandentes,
neffeſamiigs fnr dann
cuſtodia ſpüs 8ormuit. 1
3 cis me babinzcllun

ncon dcumientenn iu
änemms güna ſie in
344 ficiunn Heſcienen

ail get,. M

entle

è

f

ð

—

Secunde partis

tiſiñ macła coꝛdis.oris ⁊ opis((qꝛ q̊ͥ boꝛa ñ
puᷣtatis)i.inſperate (filiꝰ hoĩs uẽtuꝛuſ ẽ ad
iudiciũ ꝑticulaꝛe ĩ mõte.ł ad iudiciuʒ gnale
in mũdi fine. Igr̃ qꝛ neſcimꝰ diẽ ł hoꝛã illã
unã qñ occulte ⁊ furtim uẽturꝰ ſit dominꝰ:

uigilemus non una die uel nna hora. ſed ſꝑ

oĩbus diebꝰ ⁊ horis.quaſi ſemꝑ ſit uenturus
ne in illa die ⁊ hora dormientes ⁊ ĩparati ĩ
ueniamuꝛ. O q; felix ꝗ nouiſſia ꝓnidet.ꝗ ſi
bi a petis anele ſeißſ ñ negligit.ꝗ ſe om
ni tpre ad mortẽ ppaꝛat ⁊ diſponit: ut quan
docũq; moꝛs uenerit ꝑatũ eũ iueniat.gaudẽ
teꝛq; ipſũ ꝛecipiat.q̃ſi ꝗ liberatoris ſui aduẽ
tã deſideratũ expectat:dicẽs cũ apło. cupio
diſſolui ⁊ eſſe cũ xpᷣo.Deiñ gñralłꝛ ſubiũgir¶
ꝙ ãt uobis dico:oĩbꝰ.ſ.pñtibꝰ⁊ futuriſ.tã rᷣc
toribꝰ eccłie qᷓ; ſnbditiſ (dico:uigilate ꝑ ſo
licitudinẽ.qᷓ; ſivi ꝗlibʒ ĩpẽder̃ dʒ.ut cõe oĩʒ
pᷣceptũ nouuſimi ꝑ pᷣmos andiãt . Ubi oñndit
ꝙ ñ loqᷣbat᷑ tm̃ diſcipulis.ſʒ ꝓ oĩbꝰ fidelibꝰ
preſentibus. ⁊ futuris. Quamuis eni dies il
le nõ oẽs inuenturꝰſit in hac uita.tñ ad oẽs
ꝙ amodo ꝑtinet.uidelzʒ:qꝛ tẽ unicuiq; dies
ille ueniet.cũ uenerit ei dies. ut talis hinc e
xeat q̃lis illo die iudicãdꝰ ẽ. Talis.n.pñta
bit᷑ iudicio.ſ.ĩ ꝑte electoꝝ uel dãnãdoꝝ:q̃liſ
iueniet᷑ ĩ morte qᷓ;ẽtũ ad gr̃am ⁊ meꝛituʒ uel
culpam ⁊ demeritum 1n quocunqʒ ſtatu
quẽq; iuenerit ſuꝰnouiſſimuſ dies in eo com
pꝛẽdet eũ mði nouiſſimꝰ dies:quoniaʒ qua
lis ĩ vie iſto ꝗſq; capit᷑ ⁊ morit᷑.tał ĩ die illo
pñtabit᷑ ⁊ iudicabit᷑.uñ Aug. Nemo queꝛat
nouiſſimũ viẽ qn futuꝛis ſit ſic uigilemus oẽſ
bene uiuendo.ne nouiſſimꝰ dies cuiuſcunq;
noſtrũ inueniat nos ĩpaꝛatos: ⁊? qualis quiſ
q hic exierit ſuo nouiſſimo die.tał iueniat
in nouiſſimo ſeculi die:⁊ ideo uigil are ðbet
aĩo omnis xpianꝰ.ne imparatũ es inueniat
diñi aduent“. Imparatũ aurem inueniet di
es ille.quẽ ĩparatũ inueneꝛit ſue uite hꝰulti
mꝰ dies. Ubi ĩiueniemuz ibi iudicabimuꝛ. H
Aug. Qualẽ g dñs ĩ moꝛte quẽq; iueneꝛit.ta
lẽ Mo die iudicabit qui ẽt in moꝛte iudiciũ
ſuum cognoſcit. Unuſquiſq; em̃ xpᷣianus in
moꝛte xpᷣm uidebit.⁊ tüc cogͤſcet an de elec
tis ł dãnatis ſit. Uñ Lot.ꝗ poſtmodu ĩnocẽ
tius teꝛtiꝰ ẽ dictꝰ.in libro de miſeria ↄditõiſ
humane ſic ait. Uideat g tam bonꝰ q́; maluſ
anteqᷓ; anima egrediat a coꝛꝑe.xbᷣm ĩ cꝛuce
poſitu. malus uidet xpᷣm ad eꝛubeſcẽtiã ⁊ 2
fuſionẽ. ut eꝛubeſcat ſe ñ eẽ redẽptũ ſangui
ne xpᷣi. ſua cłpa exigẽte. Uñ ð malis dr̃. Uiõ
rũt quẽ pupugeꝛuũt: ꝙ intelligit de aduentu
xpᷣi ad iudiciù. ⁊ ð aduẽtu ad diẽ moꝛtiſ. Ho
nus vo uidet ad exult atõm. Uñ ⁊ xpᷣs ð ꝗo
hãne euãgeliſta ait. Sic eu uolo maner do

nec nẽiã ad obitũ ipiꝰ. Quattuõ g̊ legut ad

uẽt xpᷣi ad hoĩes duo.ſ.uinbiles duo inuiſi
biles. Primꝰaduẽtꝰuiſibilis fuit i infirmita
te corpis.ſ.in caꝛne: aliꝰ gduẽtuiſibilis erit

Eapitulũ. xlvj.

ĩ maieſtate dei.ſ.ad iudiciũ. Drimꝰaduẽtus
mnuiſibił fit ĩ mẽte iuſti ꝑ gẽ am. Secundad

uentꝰ inuiſibił ẽ in obitu cuiuſq; fideł:uñ di

cituꝛ obitꝰ.qꝛ obuiã uenit xps. Dos q̃ttuor

aduẽtꝰrepñtat eccłia ĩ.iiij.dñicis de aduen

tu.ñ ſolũ numeꝛo dieꝝ.ſed ẽt rõe officioꝝ.h̊

Loth. Eya g aduocata nr̃a illos tuos miſeri
coꝛdes oculos ad nos cõueꝛte.⁊ ieſum bene
dictũ fructũ uẽtris tui nobis poſt hoc exiliũ

oſtende benignũ. O clem̃s. O pia. O dulcis

Maria. Poitqᷓ; ̊ qñs ĩ cõi nos ad iĩdefẽſſazʒ
uigilãtie curã ãmonuit.ↄſequenteꝛ ſpecialẽ
rectoribꝰ ⁊æ pᷣncipibꝰ ĩ expectatiõe.⁊ aduẽtu
ſuo ſolicitudinẽ màdat.⁊ ꝙ uigilãdũ ſit: oñ
dit.ꝑ ᷣʒ exẽplũ ðe ᷣuo pt̃ifamilias.ꝗ ſolici
t'ẽ regere domũ ſibi ↄmiſſam.iñ ſolũ ĩ pñitia
domim:ſed etiam in abſẽtia eius:⁊iſic ueni
ens dominꝰeum remuneret ſi ãt in orijs ac
tibꝰipᷣm ĩiueniat: eteꝛnaliteꝛ puniat.uñ dicit
¶ Quis putas ẽ fidel: Jitentõe.dño ꝓpt᷑ dũm
ſeꝛuiẽs oues xpᷣi ñ ad lucrũ tpᷣale ſed ꝓ amo
re xpᷣi paſcẽs(ſᷣuꝰ i.humił affectõe.ñ ſuam
ſʒ dqñi glam queresi⁊ pꝛudẽs)in officij exe
cutõe ꝗ ſubditoꝝ capacit atẽ.uitã ⁊? mores
diſcutiat (quẽ ↄſtituit dñs) ꝗ.ſ.ſit uocatꝰ a
deo ⁊ ipſeè n ſe ingeſſeritſuꝑ familiã ſuazʒ)
gẽdã ⁊ paſcẽdã(ut det ił n ſubtꝛahat ne
gligẽt᷑ pigritia uel occaſione alia.nec uẽdat
ſymoniace numo.ſ.cupiditatis teꝛꝛene ł lau
dis hũane:det ĩquã(ĩ tpᷣe opoꝛtuno.ſ.neceſ
ſitatis ⁊ tribulatõis.i.habita ipᷣis oportuni
tate ñ indiſcrete(tritici menſuraʒ) i.cibum
gĩe ⁊ corꝑis.ſ.diuini ueꝛbi uel exepli uł tpᷣa
lis ſubſidij: electũ ad uſum hoĩm ⁊ mſuratũᷣ
ꝓ qualitate auditoꝝ ⁊ indigentiũ. Quod ãt
dicit q̃rẽdo ꝗs putas.non ẽ ignorantis.nec
ſigt h̊ iterrogatio ipoſſibilitatẽ ꝑficiẽde uir
tutis:ſʒ difficultatẽ ⁊ rei raritatẽ:rarꝰ eĩ eſt
talis ⁊ difficile ẽ iſta ĩ uno ĩuenir᷑:ñ t ipoſ
ſibile. Uñ Theopᷣ.ſcut.n iĩ diſpẽſatõibuſ fa
cultatũ.ſiue aligꝗs ĩcautꝰ ſit fidelis dno exi
ſtẽs.ſiue ẽt prudẽs ſit ⁊ ĩfidelis.diſpeüũt res
dni: ſic ⁊ ĩ rebꝰdiuĩs opꝰ ẽ fidelitate ⁊ pꝛudẽ
tia. duo g ᷣm Cꝛip.expetit ab huiuſmõi ſᷣuo
.ſ. fidelitatẽ ut nihil ꝙ dni ſui ẽ.ſibi ꝓpum
furãdo faciat ant uane ↄſuat ⁊ prudẽtia ut
ad id ꝙ q oʒ q̃ data ſt᷑ diſpẽſet.dʒ at fãiliam
dñi paſcere magis qᷓ; ſe.⁊ dar̃ eis cibũ tripli
cẽ pᷣdictum vᷣm mſurã ⁊ capacitatẽ fingulo
rum. ⁊ B in tẽpore quia pꝛedicatio neq; ðᷣbzʒ
eſſe aſſidua ne uileſcat. neq; nimis rara ne
ſubditi inſoleſcant. Idẽ etiam panis eſuriẽ
ti qdẽ appetib ilis eſt ſatiato autẽ ñ multuz
utił. ſrelatis g ĩcũbit uigilare ſuꝑ ſe ⁊ ſuꝑ
gregẽ ſuum ⁊ cuilibet fiðli pꝛo modulo ſuo

¶Beatus enĩ ille ſeruus. quem dominus) in

ſuo aduentu.⁊(cũ uenerit)in moꝛte ipſius
queꝛens ſᷣuitij rationem (inuenerit ita faci
emẽ) i.bona ſpualia ⁊ cõpalia fidel: ⁊ pru
dẽt᷑ ac bñ mĩſtꝛãtẽ:h̊ ẽ ĩ actibus caritatis ſe

De lübis pcictis

exercẽtẽ:ae ꝓ ſe ⁊ ſibi ↄmiſſis uigilatẽ:qꝛ p

talia meret et᷑na beitudinẽ. Na(ſuꝑ oĩia bo

na ſua)i.ſuꝑ oĩa celeſtis ꝛegni gaudia ⁊ in
dei głiã ultra qᷓ; nibil meliꝰ ẽ(ↄſtituet eu)

qꝛ ĩ błitudine et᷑na ↄſeq̃tur bonũ ĩfinitũ.ꝙ
icludit oĩa bõa: bt᷑itudo ei ẽ ſtatꝰoiʒ bonoꝝ

aggregatõe ꝑfectus. Sona qppe pñtia ſunt
ꝑticularia.ſʒ bõa celeſtia ſt᷑ cõia ⁊ pfecta:
qr nunc ex ꝑte cognoſcimꝰ.ex ꝑte diligimꝰ.

ſz tunc ꝑfecte. Cõſtituet aũt ſuꝑ oĩa ñ ut ſo

lus.ſʒ ut pᷣceteris poſſidᷣat pᷣmia ⁊ gaudia et᷑
na.tũ ꝓ ſua uita. tũ ꝓ ſui gregis cuſtodia.
Nã ſᷣm Criſ.ex ꝓpꝛijs meritis hẽbit aurea
⁊ ex alioꝝ acꝗſuoe aureolà pᷣmũ q; bene ui
xit.ᷣy qꝛ alios bñ uiueꝛe docuit. Uñ apłs.ꝗ
bene pᷣſunt duplici honor̃ digni habeantuꝛ
maxiĩe q laborãt ĩ uerbo ⁊ doctrina. Vnde
dicit Aug.ꝙ apud deũ nihil beatius ep̃i uel
pᷣſbyteri:aut dyacõi officio.ſi eo mõ milite
tur quo nr̃ ĩꝑ atoꝛ iubet. Iſte ſeꝛuus de quo
hic dr ẽ quilibet xpᷣianus.ꝗ ẽ diſpenſatõ do
mini ſui.ꝙ tripliciter ĩtelligi põt. Uno mõ ĩ
diſpẽſatõe ſpualiũ ꝙ ppꝛie ptinet ad pᷣlatos
Alio mõ in regimine tpᷣralii.ꝙ ptiet ãd pᷣn
cipes ſeculares ⁊ iudices.Tertõ mõ ĩ bono
uſu grẽaꝝ a deo ſibi collataꝝ.ut qñ aliqs (in
quo rõ uires ĩferiores bito mõ regit)uitaʒ
uirtuoſe ꝑagit.⁊ hoc ꝑtinet ad oẽs.Ciᷣ gödr
ꝗſputas ẽ fidelis ſᷣuus ⁊c.põt rñderi.h̊ ẽ bo
nus pᷣlatꝰuł bonus pᷣnceps ⁊ iudex uel ẽt bo
nus ſimplex xpᷣianus.qꝛ ut dr̃ in eccłiaſtico
cuilibet mãdauit deus de pximo ſuo.ut det
illi cibù. i.auxiliu ĩ tꝑe neceſſitatis.ad ꝙ; 9
libet pᷣdictoꝝ tenet. unde Cꝛi. PHec aũt nõ
de pecunijs dicta ſunt ſolũ: ſed ⁊ de ſeꝛmo
ne ⁊ de vᷣtute ⁊ de pecunijs.⁊ de oĩ diſpẽſa
tõe q̃ unicuiq; ↄmiſſa ẽ.hec ⁊ ad pᷣncipes ſe
culares aptabit᷑ utiq; ꝑabola.Unuquẽq;.n.
his q̃ hʒ ad cõeʒz utilitatẽ uti oʒ:⁊ ſi ſapĩa⸗ʒ
hueꝛit: ⁊ ſi pᷣncipatũ ⁊ ſi diuitias ⁊ ſi aliquid
alið qocũq;.nõ ad nocumtũ ↄſᷣuoꝝ neq; ĩ p
ditõem ſuiipᷣius.hec Criv.dDeiñ vſᷣm Cꝛi.ñ
ſolũ ab honore quo numerat bonos ſʒ etiaʒ
a pẽa q̊ minat᷑ matł.erudit auditorẽ cũ ſub
dit(Si aũt ſᷣuus).i.hõ malus nihil cogirã
do de dñi aduentu in morte uel iudicio.⁊ p
mittendo ſibi longam uitam (dixerit in coꝛ
de )i.pᷣſũpſerit. ac ſi ĩ cõde ſuo diceret((mo
ram faciet dñs meus uenire).i.iudiciũ aut
mors longe ẽ a me.h̊ ꝗppe dicũt illi ꝗ ñ co
gitant de morte.⁊ reperit.q̃ntomagis ſi pſe
uerauerit uoluptatibꝰ ⁊ illecebris ac malis
opibus ⁊ caritati orijs occupari.?⁊ coñuos
quos fouere ⁊ defendeꝛe debuit peuter̃. ſ.ĩ
iuꝛijs lateſcẽdo.uel prauo vbo ⁊ exẽplo cor
rumpedo ⁊ peccare faciendo:ſicq; cũ ſecuri
tate uixerit puerſe (ueniet dũñs ſerui illius)
ſ.ĩ morte.ubi ẽ iudiciũ pticular̃.ł ĩ extrẽo e
xamiĩe.ubi erit iudiciũ gnãle (ĩ die q̃ ñ ſpat
? hõa q̃ igrat)ð die.n. ⁊ ha illa nullꝰhoĩuʒ

4 Omine Jeſu xpe.da mihi ĩceſſabitr
G d diẽ trãſitꝰmei ⁊ diẽ iudicij cogitare
1

7 luceꝛnis aꝛdẽtibꝰ

feit.⁊ ſic expᷣmit maloꝝ pᷣlatoꝝ ꝗ ĩ ̊ ſᷣuo in

telligut uitã ⁊ demeꝛitũ ĩ ſex.q̃ ſ᷑ ꝓpᷣa eoꝝ.

ſ.pᷣſũptio mĩoꝝ oppᷣſſio.caſtꝛimaꝛgia.luxu

ꝛia. ↄtẽptꝰ. = negligẽtia. ⁊ diuidet eũ ſeꝑãdo

aĩam a corꝑe ĩ mõte.⁊ a ↄſoꝛtio ſctoꝝ ĩ exa
mine (ponetq; ꝑtẽ ei)quplicẽ. ſ. coꝛpꝰ⁊ ani
m.uel ꝑtẽ.i.⁊etributiõem cũ bypocꝛitis)
i. flis xpᷣianis ĩ agro uel ĩ mola ⁊? ĩ lecto de
ꝛelictis.⁊ ẽt cũ ĩfidelibus ꝗ nec fidẽ habue
ꝛuũt.ſeꝑandũ eũ a btis ⁊ ↄiũgẽdo ↄdẽnatis:
⁊ potiꝰdicit cũ hypocꝛitis qᷓ; cũ alijs.ut ſimi
litudo pene ꝛñdeat ſilitudini culpe. hypocri
ta.n.alið ẽ ⁊ alið ondit:ſic ꝗ ĩ agro ł ĩ mola
ſeu ĩ lecto erãt ⁊ idẽ faceꝛe ac boni eſſe uið
bant᷑. ſʒ exitgiuerſe uolũtatis apparet: cuʒ

deꝛelinquũt ⁊ cũ danatis ſociãt᷑. Ecce malo

rũ ᷣuoꝝ remuneꝛatio.ſ.eterna dãnatõ. Vbi
Crip̃ᷣ. Diuidet eũ de ↄſoꝛtio xpᷣianoꝝ. ut neq;
cũ ſct᷑is głificet᷑.neq; cũ his ꝗ mediocriter
deliqꝛunt mediocꝛiter puniãt. Et iũget euz
hypocritis infidelibꝰ: ut quoꝝ imitat? ẽ mo
es ipoꝝ puniat ſteritu. Qm̃ ſaceꝛdos quem
admõm ſuꝑ oẽm ppłm glłifica?. ſi bñ feceꝛit
ñ ſolũ ꝑꝑ ſuã iuſticiã.ſʒ ⁊ pp oĩuz:qr cã ẽ ip
ſe iuſticie uniueꝛſoꝝ:ita ⁊ peccàs ſup omẽs
punit᷑.ñ ſolũ ꝑꝑ ſuũ pcem.ſʒ pp oĩuz.qr ipſe
cã ſit oĩum ad peccãdu.̊ S Deiñ ð pẽa
eoꝝ ſubdit:dicẽs.(¶ Ibi eꝛit gerer gehem̃
tia caloꝛie (⁊ ſtridor dẽtiũ)ex uehem̃tia fꝛi
gorũ: Un Job. Maledicta pꝑs eiꝰĩ teꝛra ad
calorẽ nimiu traſeat ab aos niuiũ. De hac
pẽa latiꝰ hẽs ſupra eadẽ feria teꝛcia.6
te ueſtẽ nuptialẽ. Attẽde g hec o ᷣue male
te emẽdaꝛe ſtude:qr nũc ẽ tpᷣs emẽdatiõis
⁊ labõis poſtea erit retꝛibutõis ⁊ mercedis.

ac nouiſſima puideꝛe:ut uigilẽ ſolici
tep ſpũalibꝰ? e᷑nis.mihi cauẽdo a pccis ⁊ ĩ
ſiſtẽdo opibꝰbois meq; ip[ʒʒ ñ negligà ſʒ oĩ tẽ
pore að mortẽ me pᷣparẽ ⁊ diſponã. Dreſta
die ut mihi quotidiano actu puided.⁊ pcu
rẽ ↄſumatõeʒ: ⁊ ut tota uita mea tat ſir in
uerſatõe. ut liber merear eſſe ĩ fine:teq; in
morte ł iudicio ueniẽtẽ gaudent᷑ r̃ciꝑe ⁊ te
cũ ſine fine gaudere Amen.

de lubis vcictis ⁊ lucernis aꝛdẽtib .
Capitulum xl vij.

Tquia ad uigilanduũ multiplicit᷑
ns monuit. ↄſequẽter q̃daʒ að ui
gildqũ nos pꝛepantia ſeu ad uigi
lãteſ prinetia oõſcꝛibit: monẽſnt(ſit lũbi nr̃i
Ntã mẽtis qᷓ; carnis (pᷣcicti) cĩgulo caſtitat᷑
(ꝛz lucerne ardentes ĩ ma nibꝰ? opibꝰ nr̃is
lubi m̃tis ſt᷑ uolũtas ſeu affectꝰ ⁊ itellectus.
ex ꝗbus pcedunt cogitatões male ⁊ öſᷣria
pꝛaua lubi vo carnis ſt᷑ ex ꝗbus pdeunt ca:

argentes monet ul bon
mus. Prius precinge
lelucernam. oriuſ ecl
honum. prius quieſce ag
ſte benefacere. ni ut ei⸗
ſen de vona ſua niſi mma
inm ila ceſcunt. inch
la pficienk. niſt iſta fin
tanqz fuͤles 2 prudemes
ſolciti T uigiles dim a
Oalardez angelon fact⸗
u ebad chci partie
Tale in relurrecnone
temus ſcu antigi
vemun in carné. Au
eius aduetü i oibus
(ut cum uenerit : p.
rumus T iym ſuſcipe
ad nuptizs gez dfis
mortuis ? aſcendes
lon maltiudine non
Feuentit cu nodis
enn gppe ci adin
cu ipegritndinisn
ni deſignat Ki 9
tioꝛe ſuſcipind
uult gexrege con
que dtempfiſe ſe
Qui ãt de ſua ſpe⸗

lti. Aß ſcenttb gin
eitn⸗ bifeeit
biz ciey
Peccis ſomi⸗
n ſpoineyht
ib deſi
ont ier y ehef
iiherueßent ſi
n eftitenen 44
1gs niuiü dehe⸗
ſeintentt5
ebet oßle n
nice is eneddi
drda erceds
djo.
The Aa mdiceſdit
ei1 ad incici cogife
pridetern igle ſclc
hicnchefi
g zfneglig ßolt
irdſmni deſt
no actupnigei/ pet
ta nita men tal in⸗
ger eſe ifinertenh il
ei gandent icigen 1

Anen.

. ,K96
1lucernis gdetib?,
, ℳ

tiglangi fte
ut etiter
geymt ſet
re mni l i
W, 4 .
es nnd, iche 1e
1oſeuc tiſffit

aröes i ee
le uß d

Secunde partis

nalea concupiſcentie ⁊ oꝑa ĩpudica ⁊ utriq;
lumbi ſunt pᷣcĩgendi.i.eoaꝛtandi ab illicitis
cogitatõibus ⁊ operibus.Cinctoriũ pᷣmoꝛuʒ
diuie legis meditatio aſſidua:q̃ fit peꝛ ſtu
diũ ſacꝛe ſcꝛipture.Cinctoꝛiũ ſcdᷣoꝛũ ẽ iuſti
cia que fit ꝑ rigoꝛẽ diſciplie.⁊ ita peꝛ pᷣmuʒ
flux cogitationũ ⁊ deſideriorũ ĩutilium repᷣ
mituꝛ ĩ mente peꝛ fʒʒ fluxus concupiſcẽtiaꝝ

ca?naliũ ⁊ opeꝝ reſtrigituꝛ ĩ caꝛne :ꝛlucerne

ardẽtes ſunt doctrie clare ⁊ lucide ⁊ exẽpla
bona ex caritate:que ðbent eſſe ĩ manibus
noſtris ⁊ ĩpleamuſ opeꝛe.lucerne g ꝑ bonoꝝ
ſermonũ ⁊ opeꝝ euidentiã ardentes peꝛ eteꝛ
ne caritatis feruorẽ ⁊ lucentes ꝑ ſancte cõðꝰ
ſatõis ſplendorez. ſint in manibus noſtris.i.
ĩ opeꝛihus bonis.ſicut Johes eꝛat lucẽna aꝛ
dens ⁊ lucens. Abi Srego. umbos pc ingi

mus.cũ caꝛnis luxuriã ꝑ ↄtinentiam coaꝛta
mus.lucernas ardentes ĩ manibꝰ tenemus

cũ ꝑ bona oꝑa ꝓximis noſtꝛis lucis exempla

mõòſtramus.Et fulgẽtius. Jubens dũs ut ſĩt

lũbi noſtri pᷣcincti.mandat ut mala deſipꝛia

atq; oꝑa fugiamus.inbẽs ut ſint nr̃e lucẽne
ardentes monet ut bona diligamus ⁊? facia
mus. Prius g precinge lumbos.⁊ tũc accen

de lucernam. pꝓriuſ declina a malo.⁊ tũc fac
bonum.prius quieſce ageꝛe ꝑueꝛſe.⁊ tũc di

ſce benefacere.nà ut oit aug. Non nobis in
fert deꝰbona ſua niſi mala aufeꝛat noſtra.?

intm̃ illa cꝛeſcunt.inq;tũ iſta minuũtuꝛ.nec
illa ꝑficient᷑. niſi iſta finiãtuꝛ. Itẽ monet ut
tanq; fiöles ⁊ pꝛudentes ac de nr̃a cuſtodiꝛ
ſoliciti ⁊ uigiles dñm a nupt js in celo ꝑ co
pulatõez angeloꝝ factis ꝛeuertentẽ.i. aduẽ
tũ eiꝰ ad iudiciũ particulare in moꝛte ł gene
rale in reſurrectione cũ tioꝛe ⁊ amor̃ expec
temus.ſicut antiqui patres expect abant eũ
uentuꝝ in carnẽ. Quẽ bñ expectamus.dũ in
eius aduẽtũ ĩ oĩbus noſmetipᷣos pᷣpaꝛamus

(ut cum uenerit ⁊ pulſauerit ↄfeſtiʒ)ei ape

riamus ⁊ ipᷣm ſuſcipet᷑ ꝑati ſimus. Ubi gre.
ad nuptias ꝗdeʒz dnᷣs abijt. cum reſuꝛgens a
mortuis ⁊ aſcendẽs in celũ.ſuꝑnã ſibi ange
loꝝ multitudinẽ nouꝰ hõ copulauit. Qui tẽ
reuertit.cũ nobis per iudiciũ manifeſtatur
Uenit ꝗppe cũ ad iudiciun ꝓpeꝛat.pulſat vo
cuᷣ iã ꝑ egritudinis moleſtias morteʒz ẽẽ uici

nã dengnat.Cui ↄfeſti apuimus.ſi hunc cũ

tioꝛe ſuſcipimꝰ. Aꝑire etei iudici pulſanti ñ
uult ꝗ ex re de coꝛpore trepidat.⁊ uider̃᷑ eũ
quẽ ↄtempſiſſe ſe meminit iudicez formidat
Qui ãt de ſua ſpe ⁊ operatione ſecurus eſt.
pulſanti confeſtĩ apeꝛit.qr letuſ iudicẽ ſuſti
net ⁊ cũ tpᷣs ꝓpique moꝛtis ꝗgnoueꝛit.ð glo
ꝛia ꝛeſurrectõis hilaꝛeſcit.h̊. Seg.Talis ꝗp
pe põt diceꝛe cũ apło. Cupio diſſolui. ⁊ eſſe

cu xpo.Qni eiuſmodi:ẽ oĩbꝰ huius mũdi fe

licibus ẽ felicior:⁊ regalibus regalioꝛ.Unð
Anſel. Poc unum dico.omnibus huius mði
pᷣſta:e delicijs honoribus atq; diuitijs.ſi ob

apitulũ. xlvij.

oſcie ſerenitatẽ. fidei firmit atẽ.ſpei certitu
dinẽ mortẽ nõ tieas. Quod ille poteꝛit maxi
me expꝑire ꝗ aliquo tꝑꝛe ſub hac ſᷣuitute ſuſ
pirãs ⁊ liberioris ↄſcie auꝛas euaſit. PVe ſũt
futur̃ bt᷑itudis tue pᷣmitie ſalutaꝛeſ.ut mõte
ſuꝑueniete nãlem horrorẽ fides ſuꝑet ſpes
tempet cõſcia puꝛa repellat.hec Anſel.ſʒ h
ſoł ꝑfectis cõuenit.nunquid g ĩꝑfecti qui ui
tam hit ĩi deſideꝛio ? mortẽ ĩ patia damna
butuꝛ: Abſit. Multi.n.ſaluadi ſt᷑ in caꝛitate
imperfecta.ꝗ.ſ.edificãt lignũ.fenũ. ſtipulã
⁊ ð coꝛꝑe exir᷑ timẽt: ꝑꝑ cremabilia q̃ ſecum
fuerũt.ſed qꝛ deũ iſtis tꝑalibus ꝗbꝰadheꝛẽt
pponunt:de uita eteꝛna certi ſunt.ſʒ de his
lʒ nint ſaluandi nõ loquith:ſʒ ð ꝑfectiſ ꝗ ui
tã hẽnt ĩ patia ⁊ mortẽ ĩ deſideꝛio.deiñ iub
iũgit pᷣmij ⁊ retributõis magnitudinẽ.qꝛ ui
gilãtibꝰ pmittit btitudinẽ (Beati eĩ ſerui il
li pnti bt᷑itudine ſpei ⁊ ĩ futuꝛo btitudine
ſpeciei(quos cũ uenerit dñs(in eoꝝ moꝛte ł
in extremo examine(iĩueneꝛit uigilãtes ) in
ſtatu gr̃e ⁊ nõ doꝛmiẽtes in ſtatu culpe.ubi
Sꝛe. Uigilat.ꝗ ad aſpectũ vi luĩs aptos mẽ
tis oculoſ tz. Vigilat.ꝗ ſ̃uat opãdo ꝙ cꝛedit
Uigilat ꝗ a ſe corꝑis ⁊ negligẽtie tenebꝛas
repellit.h̊ Gego.ſʒ ueniẽs dñs quid uigilan
tibus ſeꝛuis exhibeat: audiamus (nam pᷣcin
get ſe i. ad ꝛetꝛibutõm pᷣparabit(⁊ faciet )
uigilates (diſcumbẽ) i. in e᷑na gete refoue
ri ⁊ ꝗęſcẽ:ut edant ſuꝑ mſã ſuã ĩ r̃gno ſuo(
⁊ traſiens))i.dðe iudicio ad regnũ ꝛediẽs(miĩ
ſtrabit ilł Iqꝛ ſue luciſ illuſtratõe ⁊ diuinita
tiſ ↄtẽplatõe fiðᷣleſ ſatiabit:quẽ.n.ĩ hũanita
te ĩ iudicio cernemꝰ. ẽt ĩ diuinitate pꝰiudici
um uidebimuſ.miniſtꝛabit ilł lac humanita
tis: ⁊ uinũ deitatis.⁊ mana dulciſſimuz ꝙ ĩ
coꝛ hoĩs ñ aſcendit. aciet itaq; illos diſcũ
ber̃.q̃ñ feſſos refocillãs ⁊ miſtꝛabit ilł ſpũa
les delicias apponens. Uñ Dyo.Diſcubituz
.n.opĩqmuꝛ ꝗetẽ a multiſ laboribꝰ⁊ copioſã
donatõem omnium bonoꝝ:hoc eſt.n.quod
ieſus facit eos recumbeꝛe:ðans eis ppetuaʒ
quietem ⁊ diſtribuens eis bonoꝝ multitudi
nem. ¶ Moraliter pulſat dominus hominiſ
animum cũ eum inducit ad melius pꝛopoſi
tum.cui confe ſtim apeꝛit peꝛ bonũ ↄſenſum
⁊2 lequẽtem effectum ⁊ tali ſeꝛuo mĩſtꝛat do
m inus gratiã ĩ preſenti ⁊ gloꝛiazʒ in futuro

delectatuz quippe dominus eſſe cũ homini

bus.ideo q̃rit ubi manſionez apud eos inue
mat. Pulſat g ad hoſtia coꝛdiũ multiplicit᷑
ut ſi pꝛo uno ñ apeꝛiat ei ſaltẽ ꝓ alteꝛo. Pul
ſat peꝛ doctorum uerba.peꝛ bonoruz exem
pla.peꝛ collata beneficia.ꝑ illata flagella.p
ꝓmiſſiões pᷣmioꝝ ꝑ minas toꝛm̃toꝝ.pꝑ paſſio
nes ſuas ⁊ ſctoꝝ.ꝗdã at ſt᷑ qui pulſanti dno
ꝛeſponder̃ noluũt. Quidã hũuũiliteꝛ ꝛeſpõdẽt.ſʒ
tamen eum abue faciunt quidã aperiunt.ſʒ
diu apud ſe quieſcere eum non permittunt.
Quid licet aperiant ⁊ eum recipiant.xcñ ſu

7

C.
— —

de decem

pueniètibus alijs hoſpitib.ei qſn paupem
eijciut:aut qꝛ domꝰplea ẽ utẽſiliboñ inuenit
ubi caput ꝛecliet. QAuida at dnʒ pulſatẽ ꝛeci
piut.⁊ alios hoſpites excludũt.⁊ iſuꝑ ei ðlec
tabilẽ pᷣpant maſioonẽ ut a nullo igetet᷑.⁊ il
li młta bõa ꝑ talẽ hoſpitẽ ↄſequuũt᷑ pᷣmi ſũt
ꝗ ita ſt᷑ duriqut ad nullà pðdicatõeʒ ł hnficiu
coꝛ eoꝝ ualeat aliq̃lr moliri. Scði ſt᷑ qui ſe
pctores humilr ↄfitẽt᷑.ſʒ adhuc ñ hñt uolũ
tatẽ deſerẽdi pct᷑a.Certij ſt᷑ ꝗ ĩ aliqꝰ ſe emẽ
dt.⁊ ĩ aliquo ñ ut ꝗ uſuras ⁊ ꝛes aliẽas am
plius acciꝑe nolũt.ſʒ acceptas ꝛefũdere r̃cu
ſant. Quarti ſt᷑ q p tpre ↄpugũt᷑ ł ſe em̃dant

ſʒ cito ꝛecidiuãt: ut faciũt ꝗ alijs hoſpitibuſ

ſuꝑueniẽtibꝰpauꝑes hoſpites eijciũt. PHoſpi
tes ſuꝑpueniẽtes ſt᷑ delectatões carnis mòi: ⁊
bꝰmõi: uaꝛia utẽſilia ſt occupatões ſuꝑflue
q̃ coꝛdis libertatẽ anguſtant ⁊ ſpm̃ſctm extĩ
guũt.ſʒ ut drᷣ tuꝛpiꝰ eijcit᷑ quà ñ admittituꝛ
hoſpes. Quĩti ⁊ ultimi ſt᷑ ꝗ bõa ichoãt ⁊ ad
finẽ ꝓficiẽdo ꝑdtucũt. Apud iſtos maſiones
dñs facit. ⁊ eos ualde diligit. In nocte g hꝰ
ſeculi ſꝑ ðpemꝰ uigilaꝛe:⁊ ↄ hoſtes ſoliciti
eſſe.ac expectare iudicẽ ⁊ dñʒ oĩbꝰ ĩ q̃libet
etate ꝑatis lucẽ ꝑpetuã miniſtratuxꝝ.(Et iõ
ni i pᷣma uigilia) ⁊ etate negligẽtes fuimus.
nec ſic deſpar᷑.⁊ a bono ope ceſſare öbemꝰ.
Naã lõgauimitat᷑ ſue patietiã iſinuans dñs:
ſubdit. ¶ Et ſi uenerit in ̃a uigilia) ⁊ etate
⁊ ſi ĩ tercia uigilia ) ⁊ etate( uene? t) ĩ mõ
te uł iudicio((⁊ ita ĩueneꝛit)eos.ſ.uigilãtes
2 ĩ bono ꝑſeuerates((vt᷑i ſt᷑ ̃ui illi nũc ĩ ſpe
2 poſtea Tĩ ꝛe. Ubi Gre. Pꝛia uig lia pmeuũ
tpᷣs ẽ nite nr̃e.i.pueꝛicia.Scðo adoleſcẽtia
ur iuuẽtus Tereia àt ſenectꝰaccipit᷑.Qui ꝗᷓ
uigilaꝛe ĩ pᷣma uigilia noluit cuſtodiat ł ʒ
2 q ĩ ſᷣa noluit.tercie uigilie ?᷑emedia nõ ob
mittat.ut ꝗ ↄuerti ĩ puericia neglexit :ſaltẽ
ĩ tpᷣꝛe iuuẽtutis ł ĩ ſenectute reſi iſcat ſʒ ut
ait idẽ Greg. Nemo hãc lõganimitatẽ ði ne
gligat:qꝛ tato diſtrictioꝛẽ iuſticiã ĩ iudicio
exegerit:quãto lõgiorẽ paciẽtiã añ iudiciũ
prerogauit. Unde Alchui.ſatis eſt alienis a
fide.qui ad agendã pnĩiam tpᷣus ſenectutis
expectat:timẽdu eſt enim ne dum expectat
miſcõiam.incidat in iudiciũ.ſed heu hodie
homines floꝛem iuuẽtutis ĩ uanis ↄſumunt
2 fecem ſenectutis in agendo penitentiam
uix expendunt. Unde ſeneca ðe talibus lo

pᷣmum ꝙ ẽ finceriſſimũ effluit grauiſſimum
ꝗquoq; turbidumq; ſubſidet: ſic in etate nrt̃a
ꝙ ẽ optimum in primo eſt.idq; exhauriri in
alijs potius patimur. ut nobis fecem ſeꝛue
mus. Uigilias hic uocat a ſimilitudine excu
bantium in nocte:quia in huius mundi noc
te ſemꝑ debemus ſoliciti lucem uenturã i.
aduentum iudicis expectaꝛe: qꝛ nefcimꝰ qñ
dominus ueniat an mane.i.in iuuentute. an
in gallicãtu.i.ĩ uirili etate:an media nocte

= gquens ſic ait. Auemadmodum ex amphora

IR—,

ei.in ſenectute. an ſerò.iein ſenio.Et quia in
quolibet hoꝝ ſtatuũ aligꝗ moꝛiunt ⁊ dñi ad
uentus ẽ nobis iĩcertꝰ:iõ ĩ quolibzʒ ſtatu ⁊ oĩ
bus etatibus uigilaꝛe debemus.⁊ parati eẽ
ꝑ iuſtici ad recipiendum mortem: ut i moꝛ
te domini uenientem recipiamus peꝛ bonaâ
uoluntatem. Et ne quis confidat de ſtatus
dignitate.aut ſcie claritãte.ſi male ſeruieit
ſubiungit.ꝙ (ſeruus Jut nõ fit diſcretio ĩ ge
nere ꝗ cognouit uoluntatẽ dni bonà ⁊? ad i
plẽdũ obligatem.⁊ nñ ſe ppaꝛat ad bonũ:nec
facit eius uoluntatẽ ipᷣam in oꝑe adiplẽdo:
⁊ ẽt in oge potiſſimo ac magis bñplacito do
mio: (plagis uapulabit).i.pũiet᷑ ( multis)
qꝛ peccauit ĩ multis.⁊ d ↄtempſit nõ faciẽ
do ꝙ faciẽdũ ſciebat:tał eĩ ñ ex igrantia: ſʒ
ex certa ſcia peccat ⁊ ſciẽteꝛ peccãs.magis
dñnm ↄtẽnit.⁊ plus offendit ac uiuꝰ ĩ ĩfernũ
deſcendit. Ecce ꝙ ſciẽtia aggꝛauat culpsaʒ.
Unde SGieg. Ubi donu maioris ſcientia.ibi
tꝛãſgꝛeſſoꝛ maioi ſubiacet culpe.⁊ Cri.LCe
nior culpa ẽ ueꝛitate ñ appꝛehendere.qᷓ; cò
tẽnere appꝛehenſà. Non ei ſimiliteꝛ in omni
bus oĩa iudicàt᷑.qᷓ maior cognitio fit maio
ris pene occaſio. Uñ ſaceꝛdos eadẽ peccani
cum populo.młtograuioꝛa patiet᷑.( Sernꝰ
aut g nõ cognouit) ſ.uolũtatẽ dñi.ſʒ ſcire
potuit ſi negligens nõ fuiſſet(⁊ feẽ peccata
Cdigna plagioyr puitõe (uapulabit paucis
? minus puniet᷑ ceteꝛis paribus. quaz qui
cienter peccat ⁊ ex certa malicia: quia tat᷑
peccat ex ignoràtia q̃ diminuit de peto: niſ
fuerit affectata.ſicut cũ aligꝗs uult ignoꝛaꝛe
illud ꝙ tenet᷑ facere uł uitare ut licentius
poſſit peccare.Ex magna enim libidine pec
candi prouenit: cum aliquis uult illò igno
ꝛare.cuius ſcia poſſet eum a peccato impe
dire uel re tꝛaheꝛe.multi ꝗdem exiſtimãtes
ſe mĩus uapulaturos ſi neſciant.ꝗd operari
de beant:aueꝛtunt aurem: ne ueꝛbum dei ⁊
Git atẽ audidãt nel ĩtelligãt:ſʒ cũ poſſent ſci
re ſi ſtudiũ uellẽt ad hibere.nõ ur neſciẽtes
ſz ut ↄtẽptões iudicabũt᷑:qꝛ ñ coaſcẽ dicen

dus ẽ.ꝗ appᷣhẽdẽ ułt.ſʒ ñ ualet. In taliũ ꝑ

ſona dr ĩ Job. Qui dixerũt deo:ꝛecedð a no
bis ſciam uiarum tuarum nolumus. Unde
Beda. Mlti hanc ſententiã male ĩtelligen
tes.nolunt ſcire ꝗd faciant:⁊ quaſi minꝰ ſe
uapulatuꝛos exiſtimant.ſi neſciant ꝗqd ope
rari debuerant. Sed aliud eſt neſciſſe. a
liud eſt ſcir̃ noluiſſe. Neſcit namq; qui ap
prehendeꝛe uolet ⁊ non ualet:qui autem ut
neſciat aurẽ a uoce ueritatis auertit.iſte ñ
neſciens ſʒ contemptoꝛ dicitu:. Unde ⁊ Cri
ſoſtomus.Non eſt eis excuſatio condẽnatio
nis ignorantia vitatiſ: ꝗbus fuit ĩueniẽdi fa
cilitas.ſ fuiſſet querendi facultas:naʒ ueri
tis.ſalus ⁊ uita cognoſcentiũ ſe magis ðbet
q̃ri q; qrere.uñ ẽt Beꝛ.multa ſcienda neſciũ
tur.aut ſciendi ĩcuria.aut diſcẽdi ðſidia.aut

in die iudicij qñ ð omt
tuꝛ. Quanto ei añs pli
ofeꝛt tatomagis ? man
fendit c peccat ? io mn
tes potenteꝛ torfnta pat
binſtat cꝛuciat Et eꝛ
c no cognoſcens. mni
Pl. li minus e comiſſu
inlelligi de his q data ſ
Aliop. . generalneꝛ de
cuich ad regimm pprin:
ture Kiue fonone ſine
pe gt & quidwſda pr
Gice uolutatis 1 ere
tas ipectm multü⸗
cũ ſug ſalute dñici
rg omittif. maiori?
rint maioꝛ uindicti
10, n malus aligs br
obnoxi peneig
lia fect gn Huti
gispuniüt mali eſte
F ſt manſueti 5c⸗
mnd ſgehins H
ſinnosß ſte

ſes terreꝛe

zomnineief

lacet cllpe, e crit l
e apmeherere 65
eiſmlueer nont
nor cognirioſt M⸗o
centoo enli meiff
an gariet. Gen
gluͤtati ofiß ſeir
ſen ekirictt
Kumtlial . hauci
varibus. 4
imaltcia:cidte
ninundepeio:i
Ugs wecg ignerae
tare NcNs
g enicn dee e
tictis ar üdige
neun Anetend inge
nui glen eriſtmucs
8hneſciint 4) operan
men: e eihun deit
lginß ai goſen ſe
bre ſͦn eſtſelch
bit gaß ciſe ien
Gülelet Intglüͤß
ritit
rum nolumus⸗—
ni ndle iclige

3

Secunde partis

uerecundia inquirendi:⁊ ꝗdẽ huiuſmodi ig
ꝛantia ñ hʒ excuſatõezʒ. Ei iteꝝ. Fꝛuſtꝛa ſibi
de infirmitate ł ignorantia blandiunt: Qui
ut liberius peccent: libẽteꝛ b ignorant uel in
firmãtuꝛ.hec Beꝛ. Sed pauci ꝑ ignorantiã
excuſant᷑.qꝛ (ut ait Leo papa) ſtonãte quoti
die auribus noſtris eloquio dei. oĩs hõ quid
diuine iuſticie placeat ſcire ↄuinciruꝛ. Unõ
⁊ B da. Nẽo igituꝛ ex eo ꝙ dictũ ẽ ſᷣuuʒ ne
ſciẽtẽ uolutatẽ dñi uapulaꝛe plagis paucis.
iterpᷣtam. dũ de remedio neſciendi pᷣſumat:
g(ut alia taceã) ex eoipᷣo ꝙ hõ ẽ.nec mala
ꝗ caueat.nec bona põt ignorare q̃ appetat.
Ut ãt dicit h̊ glo.inteꝛ oẽs pẽas mitiſſima ẽ
eoꝝ ꝗ pᷣteꝛ oꝛiginale peccatũ nullũ addider̃t
mĩoꝛ poſtea eoꝛũ ꝗ ex ignorãtia peccaueꝛũt
poſtea eoꝝ ꝗ ex ĩfirmit te tñ ſciẽter poſtea
eoꝝ qui ex malicia.Et nõ.ꝙ licet grauiꝰ ſit
peccar̃ ex certa ſcia ꝑiculoñꝰ tñ ẽ peccar̃ ex
igrantia. Deiñ ꝛeddit cãm iã dictoꝛuzʒ qr( ab
omni cui plłꝰdatuꝛ ⁊ cui plus cõmittitur) de
gratijs (plłꝰ exigetuꝛ )? qretur in hoc tempo
re.ut ñn ſolu ſibi ſʒ ẽt alijs pficeꝛe conetuꝛ.⁊
in die iudicij qñ ð omnibꝰcõmiſſis rõ exige
tuꝛ. Quanto eĩ dñs plura dona ⁊ bõa homi
2feꝛt tãtomagis ⁊ maiora cõtemptu qñnʒ of
fendit cu peccat ⁊ iõ magis puniet qꝛ poten
tes potenteꝛ toꝛm̃ta patiẽt᷑.⁊ foꝛt ioꝛibꝰforti
oꝛ inſtat cꝛuciatꝰ.Et eꝛgo meꝛito cognoſcẽs
plꝰ ⁊ nõ cognoſcens.mĩus uapulabit.qꝗr iſti
plꝰ. illi minus ẽ cõmiſſum. Hoc ſpalłꝛ: poteſt
intelligi de his q̃ data ſunt pᷣlatis ad regim
alioꝝ.łᷣ generaliteꝛ de hiſ que data ſunt uni
cuiq; ad regim ꝓpriũ: 7 B ſiue ſint bona na
ture.ſiue foꝛtune ſiue gre.uñ Beda.młtũ ſe
pe dat ẽt quibuſdã priuatis ꝗqbꝰ ẽt cognitio
dñice uolutatis ⁊ exequẽdi q̃ cogſcũt facul
tas ĩpedituꝛ.multũ aut cõmendatuꝛ illi cui

cũ ſua ſalute dñici quoq; gꝛecis paſcẽdi cu

ra ↄmittit᷑.maiori g gratia donatoſ.ſi deliq̃
rint maioꝛ uindicta ſeq̃tuꝛ. uñ ? Czꝛi. Quã
to.n. maius aliꝗs bñficiũ accipit tãätomagiſ
F obnoxiꝰ pene ĩ grꝰexiſtens.⁊ neq; hò:e me
lioꝛ effectꝰ ꝑꝑ G̊ utiq; ⁊ diuites pauꝑibꝰ ma
gis puniũt mali eñtes.qm̃ neq; ĩ copioſitate
feti ſt manſueti.h̊ criſ.⁊ ñ tm̃ reddemꝰ rõeʒ
his q̃ accepĩus.ſʒ ẽt de his que acciꝑe po
tuimꝰ.ſi ꝑ nos ñ ſtetiſſet ꝙ intelligẽtes ⁊ de
ſidęs nalde terreꝛe deberet. Or̃o
d Omine ieſu xpᷣe ꝗ iuſiſti ⁊ lumbos
ſtringe. ⁊ lucernas ardẽteſ tener̃ tu
ißpe lubos nr̃os pᷣcige. ut nulla nobis
dnetuꝛ iniqtas.⁊ ad nullũ declinemꝰ pet᷑m
lucernas nr̃as tuipſe fac ardeꝛe. ardenteſq;
cuſtodi. ut non refrigeſcat noſtra caritas:ſʒ

ſp ad tuã iuſticiam facieudam. omis noſtra
cogitatio locutio ⁊ oꝑatio diꝛigat᷑. Sac me
dne uigilant᷑ ⁊ ſolicite aduẽtũ tuũ expectar̃.
ut letus te ſuſcipiens ad gaudia eteꝛna ua

leam te miſerante peruenire. Amen.

Eapitulũ.xlviij.

De decem uirginibuñ. api. xlviij.
p Oſtq;; dns oſtendit q̃dã ancedẽtia
iudicium ⁊? monuit ad nigilandũ:
ʒvoſequenteꝛ deſcribit ipᷣm iudiciũ.
1/gr uniuerſitas iudicada diſtingui
tun in tres ſtatus.ſ.actioꝝ.ↄtẽplatioꝝ ⁊ pꝛe

latoꝝ.iõ tres põit ꝑabolas ad iſtas tres pꝑri

nẽtes.pria ẽ ð.x. vginidꝰ.⁊ ꝑtiet ſpalr ad cõ
tẽplatios. vginitas eĩ uitã ↄtẽplatinas ſigni
ficat qꝛ caſtitas mtẽ a carnalibus eleuat. ⁊
ſic ad cõtemplatõm vitatis diſponit: nüeꝛus
ãat denariꝰ univſitatẽ cõtẽplatioꝝ ſignificat
qꝛ nueꝛi ſolũ uſq; ad.x ꝓcedũt.ł.x. pp opeꝝ
legis obpᷣnatiã. Nihilominus tñ ad omne ge
nus hominũ pt hec ꝑabola ꝛeferri. Et pᷣmo
cica uitã cõtẽplãtiu. ⁊ ↄſeqᷓnter ẽt ↄolioꝝ po
nit meꝛitũ ⁊ demeritũ.ſᷣ̃o examinatõis iudi
ciũ. Optat ꝗppe dñns ut nos cũ ueneꝛit inue
niat pᷣpatos. ⁊ cũ eo ianuã celeſtiſ regni ĩtꝛe
mꝰ ⁊ ne excludamuꝛ im puidentia fatuitatiſ
⁊ claudat᷑ iãua ſpõſi celeſtis. uñ uigilar᷑ opõ
tet.qꝛ neſcimPꝰqñ ſpõſꝰ ueniet.Et cuꝝ ſit opꝰ

uigilare: docʒ. ⁊ ad B̊; ꝑpabolà de.x. vginibuf
inducit Sile ẽ regnu celoꝝ) i.pñſ eccła mi

litãs ſpẽ alꝛ q́;tũ ad ſtatũ cõtẽplãtiũ. ⁊ nihi
lominꝰq;tũ ad ſtatũ alioꝝ (decem vginibuſ
otinẽtibꝰ.q̃rũſ(ꝗnq; erãt fatue qꝛ uanita
ti quĩq; ſenſuũ ſeruierũt.⁊ oꝑa ſua bona de
gſie. n ad finẽ debitũ ordinates ꝓpria glam
⁊ fauorẽ ſeu laudẽ hoĩm.xł q̃ſtuz principalꝛ ĩ
eis intenderũt(⁊ quinqʒ prudẽtes Iqr ueri
tati ꝓ et᷑nis ̃uier̃t: ⁊ oꝑa ſua bona ad f ineʒz

õbitu.ſ.ad głazʒ dei pncipaliteꝛ ⁊? ad pfectõzʒ

ſui ⁊ ad deificatõem ꝓximi ↄſeq̃nt᷑ oꝛdinaue
Ft. PHis recte eccłia ſimił ꝑhibet qꝛ ĩ ea bo
ni ⁊ mali religioſi ⁊ ſuꝑſtitioſe cõuiuentes ꝑ
mixtim continẽtuꝛ qui ꝑ quinq; pruðentes
7 ꝑ quinq; f atuas uiꝛgines.peꝛ quinq; parti
tam ſenſuum continentiam a caꝛnis illece
bris.⁊ uoluptatibꝰ ſignificantes intelligũt.
Quicunqʒ enim opeꝛa ſua bona * nana glo
ria uel queſtu faciunt.fatui quidem fũt ⁊ ſ̊
prudentes eſſe nideantuꝛ Inde enim ⁊ uir
gines dicunt᷑. quia bona opeꝛamuz. ⁊ boni
ab hoĩbus uidentuꝛ. Sũt igr̃ in actõe vgieſ
⁊ intentõe cõꝛupti.qꝛ bõa qͥ agunt ñ caſta ⁊
ſinceꝛa itentione facium.Et merito dicunt
uirgines fatue:quia bonũ opus de genere ꝑ.
dunt. propteꝛ defectũ intentionis recte. ma
gna quippe fatuitaſ eſt difficilia æ aꝛdua ag
gredi ⁊ ſuſtiner̃ ſine fꝛuctu ⁊ utilitate. Ma
gna enĩ fatuitas eſt ieiunaꝛe uigilaꝛe carnẽ
affligere orare ⁊ ſimilia facere ⁊ nullã aliã
meꝛcedem niſi uanam gloriam expectare.
De talibus eĩ dominus ait ꝛeceperunt mer
cedem ſuam prudentes vo totam intentõez
ad deũ refer̃t.⁊ pro oꝑibus ſuis a deo cui ſo
li placeꝛe cupiunt meꝛcedẽ ꝛecipiunt.prudẽ
tia ꝗppe magno eſt ex modicis magna 2 ex
tpᷣralibꝰac ꝗrere ſẽpiteꝛna.Et in his diuidit᷑

De talentis ⁊ bonis

totus mos ⁊ tota fideliũ multitudo.qꝛ ut di
cit Hiero.ſct᷑a eccla vᷣgines pꝛudẽtes hʒ ꝓ
deo bñ oꝑantes.⁊ fatuas uana gła laboꝛan
tes. Uidet g unuſꝗſq; ut bonũ opꝰ bñ ⁊ bõa
ĩtẽtõe faciat.qꝛ ñ bonũ facer̃ ſʒ bñ facẽ lau
dabile ẽ. Nõ eĩ vbis meꝛemur: ſʒ adueꝛbijs
i.ñ ĩ eo ꝙ aliqd facimꝰ. ̊ Hiero⸗.Oẽs uero
Caccipiẽtes lapades ſuas.i.opa bõa de ge
neꝛe(exier̃t obuid ſpõſo ⁊ ſpõſe ad h̊ enĩ dʒ
oꝛdinari exercitiü uite nr̃e.ut ho poſſit ſecu

re ⁊ decẽter xpᷣo ad iudiciũ ueniẽti obuiaꝛe

ſʒ.v.fatue acceptis là padibꝰ).i.opibꝰſuis
En ſupſer̃t oleũ ſecum).i.ũ habuer̃t ſpale
gaudiũ ꝙ orit ex oꝑibꝰbõis ꝑpꝑ deu fact.⁊ G;
ꝑꝑ ðfectũ recte ĩtẽtõis.nt ei dicit Aug.ꝗq nõ
ppea gaudet q; itꝛiſec do plʒ ñi hʒ oleũ ſecũ
(pꝛudẽtes vo acceper̃t oleù ĩ uaſ ſuis).i.ĩ
tra ↄſcias(cũ lãpidibꝰ)).i.bõis oꝑibꝰ ̊ ẽ ut
dic aug.leticiã bonoꝝ oꝑm ĩ corðò atq; ↄſcia
poſuer̃t.qꝛ ꝑp rectitudĩeʒ ĩtẽtõis gaudẽt do
mio ð ſuis oꝑibꝰbõis.r at gaudiũ iſtõ oleũ
qꝛ nutꝛit ⁊ fouet cãitat᷑ ignẽ.ex G eĩ ꝙ aligs
ðlectat᷑ i oꝑe foꝛtiꝰ meliꝰopat᷑.⁊ ꝑ ↄñs diſ
põit᷑ ut ei maiõ caritas ĩfüdat᷑ oẽs ꝗppe vgi
nes tã fatue qᷓ; prudẽtes acceper̃t oleu ĩ uav
cũ lapidibꝰ.fatue ãt ſolũ ĩ lãpadibꝰñ ĩ uaſis
ita ꝙ uaſa habuer̃t uacua ſic ĩ eccła qdã ac
cipiut oleũ ĩ lãpadibꝰq̃ſ uideãt ab oĩbꝰhõi ĩ
teriꝰãt ſt bõitate uacui ⁊ mali(( Moꝛã aũt
faciẽte ſpõſo)i.xpᷣo differẽte iudiciũ.ſ.dõec
ipleat nuerꝰelectoꝝ(doꝛmitauer̃t oẽs) qᷓ;tũ
ad lãguorẽ cõꝑis (⁊ doꝛmier̃t)qᷓ;tũ ad ſõnũ
moꝛtis bdormitauer̃t ꝑ iceꝛtã ⁊? negligẽtiã.
Vñ LCꝛi.tardẽte ↄſumatõe ſecłi ñ ſolũ pec
catores ſʒ iuſti ⁊ ſpũales ad negligẽtiã ſt᷑ ðᷣ
uoluẽdi.⁊ ad carnalia ölectam̃ta tzanſuuri
ut ipleat᷑ illð pᷣſ.ſaluũ me fac deꝰ qm̃ ofecit
ſcts qm dimi.ſʒ ueꝛi.a filijs hoĩm. ⁊ bñ ↄpa
ꝛat᷑ mors ſõno.qꝛ a mõte erit ad uitã excita
tio.deiñ ponit exaĩatõis iudiciũ circa pᷣðie
ta oꝑa ↄtẽplatiũ ⁊ alioꝝ cũ dẽ. ¶ Media ãt
nocte).i.ſubito nullo ſciẽte aut ſpectãte.qꝛ
dies ani ſicut fuꝛ ita ĩ nocte ueniet: nã quia
tpᷣs iudicij nobis occultũ.iõ ſignat ꝑ media⸗ʒ
noctẽ qꝛ illa q̃ fiüt nocte media ſt᷑ hoĩbꝰ oc
culta(clamor factꝰẽ tubãtiũ angeloꝝ exci
tãs moꝛtuos ⁊ ↄuocãs ad iudiciũ.O quãtus
clamor.qꝛ ñ eꝛit aĩa ita alte ĩ celo nec ita ꝓ
funde ĩ iferno:nec corpus ĩ ſepłchro.ꝗn au
diat huc clamoꝛẽ ⁊ ↄtremiſcat. Ad lr̃aʒ me
dia nocte ſ̃ʒʒ q̃ſdã fiet iudiciũ.q̃ angelꝰ egyp
tũ ðuaſtauit.⁊ dñs ĩfernũ ſpoliauit eademq;
hora electos ſuos de h̊ mðo liberabit.ſʒ ſᷣm
alios ð die celebrãdũ dr̃ qꝛ nox illa ſiẽ dies
illumĩabit᷑.¶ Tuc ſurruxer̃t oẽs ille vgĩes)
fatue ⁊ prudẽtes.qꝛ.ſ.bõi ⁊ mali reſurgent
ut ĩ iudicio appeam(⁊ ornauer̃t lãpaðs ſu
as).i.aptauer̃t ꝛões oꝑz ſuoꝝ reddẽdas: co
gitado ⁊ numerando apud ſe opeꝛa ſua pꝛo
quibus expectabant remuneꝛatõeʒ iſte enis

a domino ſeruis tꝛaditis.

ornatꝰ ñ ẽ aliõ q; ꝛecurſus ad mẽtẽ cogitan
do ð iuſtitia opeꝝ ſuoꝝ.⁊ bõitate circuſtan
tiaꝝ.ac reddeda rõe eoꝝ. Poc eĩ cõe eſt fa
tuis ⁊ prudẽtibꝰ.ſʒ ĩ fatuis ẽ uana fiducia.¶᷑.
pꝛudẽtibꝰ va.Ad vitatẽ ꝗppe ornatꝰlãpadiſ
tꝛia exigũt᷑.vs claitas uirꝛi.ĩ quo ſignificat᷑
puꝛitas quo ad ſeipᷣm: plenitudo olei in qus
miſcðia ad ꝓximũ.ĩflãmario ignis.in quo fi
des cũ dilectõe ad deuũ.qᷓ oĩa ĩpꝛudẽtibꝰſunt
⁊ ĩ fatuis deficiũt(¶ Sʒ fatue )ſua fiducia ðᷣ
cepte (dicũt ſapiẽtibus.date nobis ðe oleo
ur̃o)q.d.iuſticia ur̃a ſuſſiciẽſ ẽ uo ſ gliſicar
⁊ nos excuſaꝛe:excuſetis g nos ul feratis te
ſtimoniũ de oꝑib nr̃is q̃ uidiſtis.q? ↄtinen
tes ⁊ fivᷣeles((qꝛ lãpaðs nr̃e extigũt)a.oꝑa
nr̃a q̊ͥ nidebàt᷑ nobis luceꝛe.⁊ claꝛa homini
bus foꝛis apꝑeꝛe ĩ aduẽtu iudicis.itꝰ obſcu
rant᷑:qꝛ oleo uere głe ⁊ ĩtẽtis ꝛecte pᷣuant᷑.
Nã ſᷣm Aug. Quoꝝ facta aliẽa laude fultiu
tur.eadẽ ſubtracta deficiũt((¶ Reſpõderunt
prudẽtes:dicẽtes.Ne forte ñ ſuff ciat nobis
⁊ uobis) Iſta petitõ uana ⁊ reſpõſio negati
na ſignant.ꝙ nullꝰtũc ad aliũ qᷓ;tũcũq; iuſtũ
poterit ꝓ auxilio hñdðo accurreꝛe nec aligꝗs
qᷓ;tũcũq; iuſtꝰ poterit aliũ iuuaꝛe:ſʒ uix ſibi
ſoli ſufficit ſua iuſtitia.uñ Aug unuſꝗſq; ꝓ
ſe ꝛõem reddet.nec alieno teſtimonio ꝗſq;
adiuuabit᷑ apð deũ ⁊ uix ſibi ꝗſq; ſufficit ut
ei teſtioniũ ꝓhibeat ↄ cia ſua.Uñ ⁊ PHieꝛo.
Poc ñ ð auaricia ſʒ ð tlor̃ dicũt:qꝛ unꝰqſq;
ð opꝑibꝰ ſuis mercedẽ accipiet.nec pñt ĩ die
iudicii alioꝝ vtutes alioꝝ uitia ſubleuaꝛe ¶
Are potiꝰad uẽdẽtes ⁊ emite uobis).q.d.vᷣʒ
ug cꝛzim̃ eoꝝ ↄmẽoꝛade uidᷣamPnũc ꝙ uos
adiuuẽt.ꝗ uobis laudes uẽder̃ ↄſueuer᷑̃t ⁊
uos ĩ eꝛoꝛẽ induceꝛe:ut nõ corã deo. ſʒ ab
hoibus głam q̃ꝛeretis. Expꝛobratio ẽ fatui
tatis pᷣterite ĩ hoc. ꝙ bona opa de genere ð
derut ꝓ fauore laudis hũane.qꝛ uẽditoꝛes
ſt᷑ adulatores:q̃ſi dicerẽt eis. Cõſiderate qd
naluit uobis ꝓ tali fauoꝛe ↄtinẽteꝛ uiuere.
Dum aůt iꝛent emeꝛe) (tropice loquitur)
A.ſi adhuuc uiuerent ⁊ inueniꝛẽt iẽt temer̃
in quo implicat᷑ quod remanet affectꝰ ? ha
bitus uanitatis pꝛeterite.i.ſecundum Aug.
dum inclinaren ſe in ea que foris ſunt.⁊ ſo
lita gaudia keunerer, (uenir ſponſus) ſcili
cet ille qui iudicat id eſt chriſtus ut ꝛemũe
ꝛationem bonorum faciat.⁊ que per opera
caritate foꝛmata parate eꝛant.ſ.prudentes
uirgines.quibus:ſecundum Aug.bonuʒz te
ſtimouium coram deo conſcientia perhibe
bat (intꝛauer̃t cũ eo ad nuptias)..ſ.ad cele
ſtis regni głlam ⁊ fatuis excluſis ⁊ ad penaʒ
relictis (clauſa eſt ianua )id eſt aditus ad
regnum celoꝝ.qui non eſt alicui poſſibilis
poſt iudiciũ. Jaua ĩquã tꝛiplex ẽ.ſ. miſcdᷣie
ad indulgendũ que mõ oĩbuſ aꝑit᷑ gꝛatie ad
meꝛendũu q̃ mõ oĩb offert᷑.gloꝛie ad intran
dũ qᷓͥ mõ oĩbus penitentibus reſeratuꝛ.ergo

gni appellatoe. Lofeffi
un ei .Gzʒ guo
Sioperibus neges. lo
guntue.6 coͤſcie ſbi lo⸗
ſutinfömis,?fſz Aug.
liciü.c ai luckciü
lia ogata e io ruens
bis neſcio uos) i . Co
ronis, qua ſoll electi ad
ſgeo uos deſero qe wite
gnoſco. eſcit eas dre
itran in Sandi ei' g
cerem hoid vid ſant
rari. In fine uenti
ĩſtructionẽ: dicesV
fidẽ caritatẽ fomati
ciu ſolicite pando: at
P ſubito nocanco iq⸗
ram. mortis k iudicij.
ſtis Ecce quo pabole
die incicij det mort
teſtimomi done con
ne ſt inder nos inuer
uiginibus ſiori ren
,n ſſanen mann
ſciẽtia nniqneg.

ſei deſpoͤtennt
mef ſuſ ciat nitt
ung tfeſpöſoeg
aliihticiigiſi
vccurete er gi
li iuare h i ii
i Aug iſi/
v teſtimno g⸗
ſbigſy iftckat
ſia Uir bie.
cit uf gi⸗
iet nec pit idie
uitia ſublenanen
te nobis) d G
nidame nic edo
nad ede
dNi dd. Ge
nhrawid eſemn
onn ade genere d
hüane keditcres
rit ei Loſcterntegt
uore nfetet inere.
eh(royice gnitn
ſnuemit ner temei
femanet afect t de

Secunde partis

clauſula ẽ excluſis r̃probis ĩcluſis electis.o
pibus conſumatis.Non eni:ux ait Aug. pꝰ

iudiciũ patet pᷣcũ aut meritoꝝ locus. Unde
2 Criſ. Ita ẽ terribile illud iudiciũ.ut nec ĩ

nocentia ſibi ↄfidat.Tantus timoꝛ erit oĩm
ẽEt ſanctoꝝ ut nẽo ſꝑet ſe iuſtũ inueniẽdũ ſʒ
adhuc tĩeat ne foꝛte ꝛeus exiſtat.Qũo eꝛgo
peccatoribus,.tunc intercedant ſancti cũ
tieant ipᷣi de ſe.Nã ſicut tpᷣs miſõie iudiciuʒ
nõ recipit ſic ⁊ tempus iudicij miſeꝛicoꝛdiaʒ
n ̃cipit: Ubi ãt locu miſcõia non hʒ nec in

teꝛceſſio ualet.Ubi ẽt SGrego.O ſi ſapere in
coꝛdis palato poſſit.ꝗd ãmiꝛatõis hʒ ꝙ dici

tuꝛ uenit ſponſus ꝗqd dulcedinis ĩtrauer̃t cũ
eo ad nuptias.ꝗd amaritudinis ⁊ clauſa eſt
ianua. Zuc regni ianua lugẽtibꝰ claudit.q̃
mõ quottidie penitẽtibꝰ aꝑituꝛ. Quia neãqᷓ;
tuc ueniã ĩuenit.ꝗ mõ tpᷣs uẽie apertũ ꝑdu.
Ibi a dno nõ põt mereꝛi ꝙ petit.ꝗ h noluit

audire ꝙ iuſſit.h;̊. Grego.(Nouiſſime ꝑ ni

mis taꝛdã ⁊ ĩfructuoſã pniam( ueniũt ⁊ fᷣli
q̃ vgines:dicentes.dñe dñe apeꝛi nobis)ꝑ
hoc ꝙ uocant eũ dñm.ſignificat᷑ ꝙ credide
runt in xpᷣm. Unde Criſo.Egꝛegia quidẽ in
dñi appellatõe.Cõ feſſio.idẽq; ꝛepetitũ iudi
cium fidei ẽ. Sʒ quid prodeſt uoce ĩiuocar̃.
Si operibus neges. Non humanis ueꝛbis h̊
aguntuꝛ.ſʒ cõſcĩe ſibi loquũt.⁊ qꝛ fides eaꝝ

fuit infõmis.⁊ ̃ʒ Aug. Magna eidieueꝛitas
6 8

pꝰ iudiciũ.co añ iudiciũ ĩeffabilis miſericoꝛ
dia progata ẽ (iõ rñũdens ait. Amen dico uo
bis neſcio uos).i.ñ cogſco.ſ.noticia apꝓba
tionis.qua ſoli electi a ðo cognoſcunt.q.d.
idgeo uos deſero q; uite meritũ ĩ uobis ñ co
gnoſco. Neſcit eas ⁊ repellit.qꝛ ſᷣm Aug.nõ
itrant in gaudiũ eiꝰ ꝗ ñ coꝛã deo.ſed ut pla
cerent hoĩbꝰ uiſi ſunt aliꝗd ̃ʒ pᷣcepta e ope
rari. In fine ãt itentã cõcłõeʒ ifeꝛt ad nr̃am
iſtructionẽ: dicẽs(Uigilate itaq; ad hnñduũ
fidẽ caritatẽ fõmatã. ⁊ uoſ ad mortẽ ⁊ iudi
ciu ſolicite pando:ãteqᷓ; ueniat ſpõſꝰ.uos ad
B ſubito uocando((qꝛ neſcitis diem neq; ho
ram.mortis ł iudicij.ſed de utroq; inceꝛti e
ſtis.E cce quo ꝑabola tendit ut q; ignoramꝰ

diẽ iudicij.⁊ ẽt moꝛtis noſtre dubie.ſolicite

teſtimoniũ bone conſcientie nobis pᷣparemꝰ
ne ſi index nos inueniat ĩparatos cũ fatuis
uizginibus foris remaneamus. Singuloruz

.n. diſcutient᷑ actus.accuſãte łHexcuſante

ſciẽtia unũquẽq;. Unñn Hieꝛo.ex Gq̊ ant qð in
feꝛt uigilate.itaq;.qꝛ neſcitis diẽ neq; horã
intelligũt᷑ univſa q̃ dicta ſt᷑ eſſe pᷣmiſſa.ut qꝛ
ignoꝛamꝰ iudicij dieʒz. ſoliciti nobis lum bo
noꝝ opeꝝ pᷣparemꝰ. Uigilia eĩ opus ẽ mẽtis
añn mortẽ corporis. At aut᷑.dicit Augu.ñ ſo
lũ illius ultimi tpᷣꝛis quo uẽtuꝛus ẽ ſponſus
ſʒ ⁊ ſue ꝗſq; doꝛmitõis diẽ ⁊ hoꝛaʒ neſcit.ꝗſ
ꝗſ ãt ꝑatꝰẽ uſq; ad moꝛtẽ.q̃ oĩbuſ ðbetuꝛ pa
tᷣ iueniet᷑ ẽt cũ illa uox media nocte ſonue

ꝛit, q̊ oẽſ euigilatuꝛi ſumꝰ. Itaq; ut dic̃ Cæiſ.

ECapitulũ.xlix

ruocemꝰ ad mẽoꝛiã exẽplũ ꝙ ð vᷣginibꝰr ſer
tuꝛ q̃ excluſe ſ a thalamo ſpõſi ꝑꝑ olei ðfec
tũ.põamꝰnoſmetipos ĩ illis q̃ exclud ũt᷑.⁊ in
de ꝗs doloꝛ q̃ pẽa ſit ſi cogitem poſſe ẽt nos
eað pati cũ negligimꝰ.Eſt ne aliꝗs ita lapi
deꝰꝗ q exẽplo ñ moueat ⁊ tĩeat ne ſilia ĩcur
rat.h̊ Cꝛi Jgr uigilemꝰ⁊ oꝑa lucis agẽtes ĩ
uigilia huiꝰ uite oꝛnemꝰlãpades nr̃as ⁊ opa
ut hjtes oleu ac głlam ⁊ gaudiũ ĩ ↄſcientijs
nr̃is.pᷣpaꝛati intrẽꝰcũ ſpõſo ad nuptias r̃gni
celeſtis. Uñn dĩc cꝛi.ꝙ iuõi exituꝛi ð egyp
to.expeðiti ⁊ pᷣcincti agnũ iuſſi ſt mãducar̃.
⁊ ad eũdẽ ꝑati oñdentes nobiſ qm̃ ꝗcũq; nr̃i
agni euchariſtiã mãducant.ita debẽt ẽèẽ ex
pediti.q̃i quotidiei exituri de mundo. Ad B

gStẽdit ꝑpabola. ut ad fut̃a ocłos coꝛdis aꝑia

mus.mala euadamꝰdeſerendo. culpã. bona
ꝓmereamuz ſectando iuſticiã.⁊ cũ oĩ diligẽ
tia quottidie expectemus domini aduẽétum
cuius neſcimꝰdiẽ neq; horã. Ubi Gꝛeg.quia
pꝰpcta deꝰpnĩaʒ ſuſcipit.ſi ſciret qſq; ð pũti
ſcło qꝛ tpᷣre exieꝛit:aliud tpᷣus uoluptatibuſ
atz aliud pnĩe aptar̃ potniſſet. Sʒ ꝗ pẽitẽti
ueniã ſpõdet.peccãti diẽ ẽſtinũ ñ pmiſit.Sẽ
pg extremũ diẽ debemꝰ metueꝛe. quem nũ
q́; poſſumꝰ pᷣuidere. Illa hoꝛa ẽ nr̃i exitꝰ ſẽ
p intuẽda iſta redẽptoꝛis ãmonitõ añ mẽtis
ocłos eſt ſꝑ ponẽda.q̃ ait.uigilate qꝛ ne.di.
ne. ho. hec Greg. Illi g ꝗ expectãt ut ĩ ultia
hora ↄuertãtuz falli pñt.ꝗ vo ĩ bono pſeue
rãt:falli ñ pñt.Ois ei hõ ĩ eo iudicat.ĩ quo
inuenit ⁊ g& nũq; niſ in bono iudicant ꝗ ſp ĩ
bono ĩueniut᷑. Igr: ut ait Richaꝛ.dʒ aia ꝑ
fecta ⁊ aſſidue ſũmoꝝ ↄtẽplatõi ðᷣdita.oĩ ho
ꝛa pegrinatõis ſue ᷣminũ.⁊ eꝛgo ſtłi hꝰegꝛeſ
ſũ ↄ ſuo ðſiðꝛio expectat̃.⁊ ad illõ diuĩe ↄtẽ
plationis ſpectaculũ.ꝙ i futura uita ſpamꝰ
aim ſuũ ſuſpẽder̃ ⁊ in eiuſmodi expectatiõe
ue hem̃ ti ðᷣſiderio anhelare:ut ið ꝙ interim
ui dʒ per ſpeculum ⁊ in enigmate merear᷑ fa
c ie ad faciem nidere. Or̃o
d Oie ieſu xpᷣe ſpõſe bone.da mihi cũ
prudẽtibꝰ vg inibꝰbõa opꝑa ⁊ ĩtentõe
recta faceé: ac ĩ eis uigilãt᷑ ꝑſeuerar̃.
ut patPꝰiuẽtꝰad nuptias tuas ualeã gaudent᷑
ĩtrare. Peto dñe.ut notũ facias mihi finem
meũ anq; uẽiat. ⁊ ne me añ finiꝛi ſinaſ quas
pet᷑a mea dittaſ:ut ĩ hõa exitꝰmei ultõ dĩna
ſr̃ me ñ̃ ueniat ⁊ pt᷑as tñbꝛaꝝ mihi ñ ocẽrat

ynʒ noceat ſʒ tłeʒ me dies exaĩatõis r̃ddat.q̃

lem me fons regenerationis exhibuit.
De talentis ⁊ bõis a dño pᷣuis tꝛadit᷑ xlix.
AUbiügit ſcdᷣaz ꝑabolã ð talẽt᷑ q̃ ſpali
teꝛ ꝑptz ad pᷣlatos qꝛ lz oẽſ maxie tñ pᷣ
latos ĩducit:ut uigilãtes gtijs ⁊ dõis
a ðo r̃ceptis bñ utat᷑:ad ði głiã ⁊ ſui
per fectõz ⁊ ꝓxi edificatõʒ ⁊ fructů afferant
exeplo ᷣuoꝝ ꝗ ð talent᷑ lucti ſt᷑.?⁊ a dũo ueni
ente muerati:nec abſcõdãt ĩ tra ł ſudaꝛio.
pᷣdiet Nrendo ad mundi gloriam uł temꝑale

De talentis ⁊ bonis

tucꝝ ſeu carnale ↄmõz. ne ut ᷣu piger ⁊ t8
ẽEs dãnẽt. ac fõas extra ↄuẽtũ ſc toꝝ ĩ tene
bras exteriores ⁊ ĩfeꝛnales eijtiãt᷑. Et prio
circa ſtatũ pᷣlatoꝝ ſpaàlłr ⁊ nihilominꝰaliorũ
deſcribit meritũ ⁊ demeritũ pprie actõis.ſe
cũdo iudiciũ diſcretõis.iõ dicit.dico uobis
ut uigilet᷑.bũfaciẽdo ⁊ i bonis ꝑſeuerando:
qꝛ neſcitis aduẽtꝰ ſpoſi ⁊ iudicis ſicut hoĩs
pegꝛe pficiſcẽtis ĩcertus ẽ redditꝰf̃uis ſuis.
Spõſus ei pᷣdictꝰ ſicut hõ (ꝑegre ꝓficiſcẽs
ſᷣm coꝛpus.ſ.að celeſtẽ patriã carnẽ nr̃am
portãs(ꝑegrinatio eĩ fuit celũ carni.)ł qꝛ a
nobis ñ ur̃ in pnti(tradidit ſᷣuis boa ſua.ſ.
.v. talẽta.ij ⁊..i⸗ad fructificãdũ ¶ unicuiq;
vm ꝓpᷣam vtutẽ).ſ.ſuſceptiuã.ne queʒ gra
uaret nec cuiquã deficeꝛet. ⁊ ẽ aꝛgu.ĩde.qꝙ;
deus nõ pᷣcipit ĩpoſſibile.( Et ꝓfectus ẽ ſta
tim liberã eis põtatẽ opandi ꝑmittẽs.Abijt
aũt ꝑ affectü uoluũtatis(qui.v.talẽ. accepe
rat ).i.donũ.v.ſenſuũ ⁊ exteriorẽ ſciam.v.
ſenm̃bus acꝗſitaz (⁊ oꝑatus ẽ in eis exer
citiũ exterioris oꝑis¶⁊ lucratus ẽ alia.v.)
qr meita ſua młtiplicauit ex creaturis cꝛea
torẽ ex coꝛꝑalibꝰ ſpualia ex tpꝛalibus eter
na cognoſcens.ac fructũ edificatõis in ꝓxi
mis faciens (ſimilr qui duo acceꝑat).ſ.ĩtel
lectũ ſcꝛipturaꝝ ⁊ opeꝛationũ (lucratus eſt
alia.ij.)ſ.bonũ ſapĩe a ſe diffũdẽdo ĩ pximũ
ꝑ vbum pᷣdicatõis ⁊ bonù oꝑatõis ꝑ exẽplũ
edificatõis.(Qui aũt.j.acceꝑat).ſ.ſolaz in
telligentiã ſcꝛiptuꝛaꝝ (abieus fodit ĩ t᷑ra 2
curuitate terrene intentõis ⁊ caꝛnalis act
nis.(⁊ abſcõdit pecũiã dñi ſui)ſine edifica
tõe ꝓximi. Gego.talentũ in teꝛꝛa abſcõder
ẽ acceptũ ĩgenium iĩ teꝛrenis actibus ĩplica
re ⁊ ñ lucꝝ ſpũale quere. In his g tribſer
uis fignificât oĩia genera hoĩm quibus ↄpe
tit negociatio actine uite.ſ.ĩꝑfecti per fecti
⁊ mali. Impꝑfecti qꝛ pluribĩdigẽt.de ſignãt᷑
ĩ illo qui accepit.v.perfecti ĩ illo ꝗ accepit
.ij.mali ĩ eo ꝗ accepit.i. Illi autem dupli
cant talenta.ꝗ ex eis faciunt oꝑa bona. illi
So abſcõdũt:qui otioſe uiuunt ul ex eis tꝑa
lia tm̃ lucra qtũt.E xaminationis iudicium
cuca pᷣdicta ponituꝛ cum dqr (poſt multum
temporis).ſ.ĩ ſecundo aduentu(( uenit dñs
ſeruoꝛumi il.)requirens a ſingulis de cõmiſ
ſo rationem.exquirens merita ⁊ exigens ꝙ
tꝛadidit cum uſuꝛa.Quid quiſq; accepit cõ
ſideꝛet.⁊ ꝙ lucꝝ de acceptis reportet pẽſet.
¶ Et accedens qui.v. talenta acceꝑat.i.pre
parans ſe ⁊ ↄfidens de reddenda ratiõe (ob
tulit alia.v.talenta:⁊ qui duo acceperat ob
tulit alia duo Ymultiplicata enim talenta ſt᷑
multiplicata merita.que ofſeꝛũt᷑ cũ a ðᷣo ac
ceptantur:obtulit inquam:(dicens. dne.v.
uel duo talenta tradidiſti mihi Yconfitetur
gatifice ⁊ tot ei deputat.quia ab ipᷣo acce
pit: (ecce alia.v.uel duo ſuꝑlucratꝰ ſuzʒ).i.
multiplicata ſunt meꝛita ex gꝛatia tus cum

a domino ſeruis tꝛaditis. e

uſu libeꝛi arbitrij(Et ait illiutꝛiq; dñs eiꝰ.
Euge e interiectio gaudẽtis.i.ṽʒ Crivᷣ.
onũ ſit tibi (ſerue ) ꝑ pprià humilitatẽ quo
ad teipᷣm (bone) diuinã aſſimulatõeʒ quo
ad deũ((⁊ fideligpe⸗ utilẽ diſpenſationem
quo ad proximum.uel bone ⁊ fidelis. q̃rens

in actibns ſuis gloriam domini ſui. non ſua

pꝓpꝛopteꝛ terrenã:ecce hẽs

¶ quia ſuper pau.fu.fi.).ſ.ſuper bona uite
preſentis(ſuper mul.te conſti.)ſ.bona uite
ſequentis.de quibus pᷣſ.dicit. Quam magna
multitudo.dul.tue domine.quã abſcon.ti.
te. Uñn Crivᷣ̊. Pauca ſunt que in hoc ſeculo
nobis pᷣſtant᷑.multa q̃ in ilo uant.Et Hie
20. Oia q̃ in pñti habemus.lz magna uidean
tur ⁊ płima tñᷣ ↄpar atione futuꝛ oꝝ parua ⁊
pauca ſunt(Intra In gaudiũ dñi tui.)⁊ ſu
ſcipe q̃ nec ocłs uidit nec auris audiuit nec
in coꝛ hoĩs aſcendit.Et bñ dicit intꝛa.ut ex
oĩ parte gaudium ſuꝛſum ex uiſione dei.de
oꝛſum ex ↄſideratõe inferni.inteꝛius ex gła
ↄſcie.exteꝛius ex decore oĩs creature. Slłio
ſe ↄſumato curſu certaminis:in gaudiũ dñi
ſui ĩtꝛabit.ꝗ ceꝛtũ milibus pᷣdicans uel unã
aĩam lucratã dño ſuo repoꝛtauerit. Nec idᷣo
minus głioſe ſi nullã.dũmõ fidelr ꝓpoſſe fa
ciat.ꝙ facieudũ ẽ ꝓ ſalute. Nẽpe miles ſfꝛẽ
nuus H ceꝛtamie ↄmendat᷑.ſi aſinter ⁊? legi

time cert auerit ẽt ſi dĩo ſuo triumphum no

obtiniit. ſic ⁊ doctor gẽtiũ ꝛepoſitã ſibi h?e

coꝛonã iuſtie głlabat᷑.nõ minꝰ qᷓ; ſ oẽs quos
ↄueꝛterat in va fide. ⁊ unitate ſcte mẽis ee
cleſie pᷣſtitiſſent (Accedens aũt qui.i.t᷑a.ae
cepeꝛat:ait.dñe ſcio qꝛ homo duꝛꝰ es( guit᷑
pumiẽs deliquentesmetis ut non ſeiaſti.⁊
ↄgre.ut nõ ſperſiſti.) ſemiat deus noticiam
in predicatione ueꝛitatis. ſpaꝛgis uiꝛtutes
1 exẽplis bonitatis.metit eꝛgo ut ſemẽ legis
euãg.ñ miniſtꝛanit.⁊ colligit ut bõitatis e
xẽpla ĩ pr̃ibꝰueteris ł noui teſta.ñ ſꝑſn. In
hᷣlatis ẽt eccłie non ſolum ꝛequirit bona Iĩ
ſona propria.ſed etiam in aliena. ſ.in ſubð
tis eoꝝ qꝛ eoꝝ offm̃ ẽ.alios ⁊ maxime ſubdi
tos ĩducer̃ ad bonũ(Et timẽs) ſ.aggꝛedi al
tioꝛis uite ſtatüũ.ne ipſe ꝑiclitaꝛet Ae ſalu
tẽ alioꝝ (abſcondi talentũ tuũ in terra)h̊ ẽ
non ſum uſuſ noticia mihi data ꝑpꝑ eteꝛna ſʒ
. 1 ꝙ tuũ eſt. q. d. ſuſ
icit mihi qꝛ tẽui ꝙ hũi. nec alijs miniſtꝛaui
Iſte tioꝛ ᷣui pigri ñ ẽ niſi pu ſillanimit aſ bñ

agẽdi.At at diẽ criſ.⁊ ſi talẽtũ ñ ꝑdidit ꝛeꝰ
tu? aeen gdes5 i Emés dccipies.

tpᷣe ſeiatõiſ nõ ſelaueꝛit dũo ſuo danuʒz ſecit
E ſi ſeme no pdidit:quaàtũ poterat lucꝝ face
ꝛe ſi oꝑtuno tpᷣe ſeiaſſet¶ Rñdens ãt dñs di
Iie :ſenne male)) ꝓpteꝛ calũniam ꝛeſpectu
ni(⁊ pigeꝛin multiplicatõe reſpectu ꝓxĩ
¶ ſciebas qꝛ meto ut non ſeĩo) multomagis
ut ſemino (⁊ ↄgrego:ut ſi ſpſi multomagis
ut ſꝑſñ.q.d.ꝓ obmiſione ueritatis ⁊ uirtutũ
iudico illos quibus ñ pꝛedicaui nec exẽplũ

e fieri malu niſi ige eliea
Kki⸗ vporiidar lig beb
diſ,qe minus hüit g.da
ginz eiñ ſignificatue e
Gſenſus:ſec , guo operat
nuit ergo ili g habuit exte
Uiſtratoem dari mtellectu
nü imtelligt talemu Oi
ntetidabie icꝛennu eg
er em ſolicitudine mi
t ga haduͦdadit ieſ
hnit carita dadit aun
budabit uſq; ad dfect
tu dabit pmiaa dada
tu ſnpra ddignu. Aug
dorari ea: na laboran
Areperituꝛ in gra dat
ſolu ge ſua ⁊ alion glo
tide iuſticiei malor ꝛ
no hʒ ſtudiu k carit
ti uſi uiget here
lrag ac doni ſhi coll
ei q nohz ſidem uti
babef ſlegs ſci. au
qui in mone no innet
gre. ceckt ei a pen
ies aͤda no deficit
guͦo hña e t o gi
ſeicordie. aufene
tenter ergo T ſitei
uſu in gei munere h
onat 7 tia ſectam
euter nté. eo ded
kiegi gliiſos can
it quiſquis car
c eulcebat am
lemo uati

H Re
upoſti ſbi hye
inimn fſoes nor
mnitate ſcke nßis e
ens aüͤt gli i ta ge
donodmd e guit
eig tt non ſerh.
enian Eend dondien
Ung. engs ertes
gein agdut ſeneg
1a lgt udtanze
knonitett .
ſolum eyuirt bonn !
imm in alena. ſan ſubd
alios t narine ſub
ettne) ſegletin
pſe iclnnne iͤfis ſin
glemtütmu inten)
zmihi agta nen
e besti eſt d
hii nec iſe nnſte
zi nin puſllenimnit,

riisletü iii⸗

Ce

Secunde partis

bonitatis ꝓpoſui:g multomagis te.cui talẽ
tum noticie mee ad negotiãdũ cõmiſſi.⁊ ex
boc te accuſo quo te excuſas( Oportuit )g
ad tun meritũ ⁊ ad alioꝝ ↄmodu((te pecuni
az meâ) i. ̃monẽ uel legẽ (dare gratis ad m̃
ſam) i.ad alioꝝ refectõem internã ⁊ ↄmitte
re nümularijs.i.auditoꝛibus.ꝗ ꝙ audiunt
operant᷑.uel potius docere alios ꝗ poſt ea
alijs miniſtrarẽt (⁊ ego ueniẽs) ad diſcutiẽ
dũ merita (recepiſſe) ꝙ med ẽ(cũ uſnra gi
te ⁊ ſpᷣos quos mihi acꝗqſiuiſſes.̊ eĩ ẽ uſuꝛa
ſpũᷣalis.ſ.lucꝛũ animaꝝ que maxime placet
ðo(Tollite itaq; ab eo talentũ)i.donũ ſibi
traditũ.ſ.natuꝛalis ĩgenij uel nõticie:⁊ loꝗ
tuꝛ ꝑmiſſiue.qꝛ dñſ auferri ꝑmittit intelligẽ
tiã.uel ꝑ uitia uel peꝛ demones. qnñ homo ĩ
fatuat᷑ in eligendo maluz. uel infatuat ꝓpt᷑
ſcie abuſum.uel ñ recipit mercedẽ ſed penã
qꝛ bona diuinitꝰ collata ñ cedent male ope
rantibus uel otioſ̃ ad głam. ſed magis að ⸗
fuſioneʒ (⁊ date ei ꝗ hʒ.x.talenta) qꝛ dãna
tio repꝛoboꝝ cedet ad głas electoꝝ. ſᷣm illð
letabit iuſ.cũ ui.uĩdi.ex quo pʒ.ꝙ ñ ꝑmittit
deꝰ fieri malũ niſi ĩide eliciat aliqð bonũ.iuſ
ſit ãt potiꝰdari illi ꝗ hẽbat.x.qᷓ; illi ꝗ hẽbat
iiij.qꝛ minus hũit ꝗ.v.acceperat qᷓ; ꝗ duo:
ꝑ quinq; em̃ ſigni ficatuꝛ exterioꝝ ſcĩa p̃ʒ ꝗn
q; ſenſus:ſed ꝑ duo operatio ⁊ ĩtellectꝰ:opõ
tuit ergo illi ꝗ habuit exterioꝝ ſcĩiam admi
niſtratõem dari intellectũ inteꝛioꝝ. qui per
unũ imelligit᷑ talentũ(Oĩ em̃ habẽti)⁊ bi
utẽti( dabix icꝛem̃tũ ei hʒ¶ habudabit
Hſti em̃ ſolicitudinẽ miniſtrad i vbũ ði da
it᷑ gr̃a ⁊ habũdabit ĩefficaci doctrina. Itẽ
hnti caꝛitatẽ dabit᷑ augmẽtũ caritatis ⁊ ha
bũdabit uſq; ad ꝑfectõm. Itẽ habenti meri
tũ dabit pᷣmiũ.⁊ habũdabit.qꝛ rᷣmuneꝛaba
tuꝛ ſnpra ↄdignũ. Augetuꝛ em̃ gr̃a ei qui la
borat ĩ ea:nã laborando meret᷑ augeri ⁊ ei
ꝗ reperituꝛ in gra.dabit᷑ gła:⁊ habũdabit ñ
ſolũ de ſua ⁊ alioꝝ gloꝛiſicatòe.ſʒ ẽt de ĩple
tiõe iuſticie ĩ maloꝝ ꝛeprobatõe( Ab eo ãt
ꝗ nõ hbʒ)ſtudiũ ł caꝛitatẽ ⁊ bonũ doni colla
ti uſũ(⁊ ꝙ uidet hẽre Inãli ingenio ł ſtudio
lr̃aꝝ ac donu ſibi collatũ (auferetuꝛ) Item
ei q nõ hꝗʒ fidem ut ĩ ðᷣo nõ credẽti.ẽt ꝙ ur
haber̃.ſ.legis ſcia.auferetuꝛ ab eo.tez ei
qui in morte nõ inuẽtꝰfuerit in g a.bõa nãe
⁊ gr̃e.cedẽt ei ad penã. Ut ãt dicit Aug.oĩs
ꝛes q̃ͥ dãda nõ deficit.ſi hr̃ ⁊ nõ dat᷑.non hr
qũo hñda ẽ.ut idẽ dicitdare hẽnti fuit mi
ſeꝛicordie. auferre non habenti inſticie.pꝛu
denteꝛ ergo ⁊ fideliteꝛ laboꝛantẽ ac bonum
uſũ in dei munere hñtẽ ampliori gꝛatia dñs
donat ⁊ otia ſectantẽ ac munere dei non be
ne utentẽ.eo ꝙ dederat pꝛiuat. Unde dicit

Pꝛeg.ꝙ quiſꝗs caritatẽ ñ hʒ.ẽt alia dona ꝑ

cipit.quiſquis caritatẽ ñ hbʒ ẽt dona que ꝑ
cepiſſe uidebat᷑ amittit (Deinde inutilem f
uum talento pᷣuatũ iubet mitti in tenebras

Capłm. xlvi.

exteriões).i.corꝑales:qꝛ ut ait Pie.dñs lu
men ẽ.ꝗ ab eo foꝛas mittituꝛ: caꝛet luĩe.Ex
teriores tenebre ſt᷑ coꝛꝑis ĩterioꝛes ſt mala
aĩe. Unð Gre.ĩteriores tenebꝛe ſt᷑ cecitaſ m̃
tis exterioꝛes et᷑na nox dãnatõis:ꝗ g h̊ ſpon
te cecidit ĩ cecitatẽ mtis illic ꝓijtietuꝛ ĩ noc
tẽ dãnatõis.uñ ⁊ Rab.pꝑ penã in exteriores
tenebꝛas cadit.ꝗ ꝑ culpã ſuã ſpõteũ ĩteꝛiõeſ
cecidit. Ibi coactP patituꝛ tenebras ultiõis
q h̊ libenteꝛ ſuſtinuit tenebras uoluptatis.
p Rabanus¶ Ibi erit fletus )pꝛoueniens ex
fumo caloris(⁊ ſtridoꝛ dẽtiũ )ex paſſiõe fri
goris:ł fletꝰ ⁊ ſtridor dẽtiũ.i.doloꝛ mẽtis ⁊
corꝑis.⁊ ad iſta reducituꝛ oĩſ pena ĩfernalit:
ecce qr ñ ſolũ ꝗ mala opatuꝛ.ſʒ ⁊ qui bõa ñ
facit.ultima pena punit᷑. Pñt ẽt ꝑ quĩq; ta
lenta intelligi bõa nãe.bona gre:bona ſcĩe
bona potẽtie.⁊ bona opulẽtie:⁊ dicunt᷑ talẽ
ta.qꝛ ꝑ bonum uſum talium põt hõ ſibi acꝗ
rere celeſte pᷣmiũ.Et aligꝗ hñt oĩa iſta a ðᷣo
collata.alij pła iſtoꝝ alij unum tm̃̊aliꝗ ẽt
ſt᷑ ꝗ talẽta multiplicant.⁊ geminãt bñ uten
do pᷣdictis ad ſiun ꝑfectõez. ⁊ pximi edificatõ
nẽ.alij abſcondũut in terra ꝗ utunf ad mũdi
glłam ⁊ luẽ tpᷣalia.De eodẽ quoq; Luc. põit
parabolã(de hoĩe nobili)ſ.xpᷣo.ꝗ non ſolũ
ᷣm diuinitatẽ.uerũetiã ſpᷣm humanitatesz ex
nobili genere ortꝰ ẽ:qꝛ pſᷣm diuinitatẽ ði psa
tris.⁊ ᷣm humanitateʒ Dauid regis fiiol
abijt ĩ ꝛegiõez longinquã) aſcendens ĩ celuʒ
empireuzʒ (accipere ſibi regnũ)ſr̃ ordies an
geloꝝ (ac reuerti)ſ.ad iudiciũ gnale in mõi
fie.⁊ ẽt ad iudiciũ ꝑticular̃ ĩ cuiuſlibʒ hoĩs
mõte.Et pᷣuſq; illuc aſcẽderet( uocatis)peꝛ
electõis gr̃am decẽ.ꝑꝑ decalogi derarrig
uis ſuis ) pꝑꝑ obuiã oĩmodã.ł decẽ vᷣuiſ ſuif.
.i.xppᷣianis ⁊ fidelibꝰuniuers.quoꝝ univſitas
numero denario deſignat.ꝑpꝑ ꝑfectöem dna
rij (dedit illis)gratis(decẽ mnas).i.talen
ta.ſeu libras.ĩ.ſpiritualez decalogi intellec
tũ:ad negociãdu donec ueniat.ad iudiciũ.
quas ueniens exiget cum uſura ⁊ excreſcen
tia. Scoòᷣm GBedã. Mna decẽ dꝛagmis appẽ
vituꝛ.decẽ g̊ͤ mne cẽtum dꝛagmaſ.i. cenruzʒ
libras faciunt.qᷓ numer ꝑfectõem deſignat
⁊ ſacre ſcpte ᷣmo.qr uite celeſtis ꝑfectõem
ſuggerit.qn numeri centenarij pondeꝛe ful
geſcit. Uel ꝑ decẽ mnas intelligitur uniuer
ſitas donoꝛum dei ꝓpteꝛ ꝑfectõem ipſius ðᷣ
narij. Mutuauit g nobis deus aliqua dona
ad negociandũ.ut multiplicentuꝛ ꝑ fructuſ
bõꝝ opeꝝ qr tpᷣs meriti currit nſq; ad iudi
ciũ de ꝗbus qrit lucꝝ meritoꝝ redditurꝰ cu
mulu pmioꝛu.hoc profecto negociũ. ur ait᷑
greg.tunc uere nos agimus.ſi uiu endo ⁊ lo
quendo pꝛoximorum animas lucramuꝛ ſi i
firmos quoſq; celeſtis ꝛegni gaudia pᷣdican
do in ſuperno amore roboramuſ.ſ ꝓteruos
ac tumidos gehẽne ſupplicia t᷑ribiłꝛ ĩſonan
do flectius.ſ nulli ueritatem paꝛcius ſi ſu
0

De uentilatione aree

nis amicitijs diti humanas inimicitias
n rimeamuſ. Dec Greg. Uſura ꝗppe ẽ.qð ex
mntuo ultꝛa ſoꝛtẽ accipit.Et cete dñs dan
do nobis pecuniã ſue gre ⁊ doctrĩe exigit eã
cũ nſuris ⁊ excꝛeſcentia. Dꝛimo ut cũ tridu
it doctꝛinã fidei ad credẽduũ.exigit ut ꝙ cze
dis: oꝛe ↄfitearis.ſᷣo ut ꝙ ↄ iteris oꝑe ↄple
as.tertio ut ex auditis ĩ leges dñi meditãdo
⁊ legẽdo ⁊ oꝛando:ẽt alia ĩtelligas.qᷓſto ut
ꝙ ↄpleueꝛis docere nõ ceſſes,. his eĩ paꝛtib?
denarius uite fũdat eterne. Uñ Gꝛeg. Inqᷓ;
tũ uos ꝓfeciſſe penſatis.ẽt alios trahere uo
biſcũ ſatagite. In uia dei hr̃e ſocios deſide
rate ⁊ ſi ad deũ tẽditis:curate.ne ad euʒ ſo
li ueniatis. HPinc enĩ ſcꝛiptũ ẽ.Qui audit di
cat ueni. ut ꝗ ĩ coꝛde uocẽ ſuꝑni amoris ſu
ſceperit: foras ẽt ꝓximis uocẽ exhortatõniſ
reddat.hec ꝛeg. (accepto ãt regno dũs ſ
uoꝝ illoꝝ rediens.iuſſit eos uocaꝛi ad ſe ut
ſcnꝛet quãtum quiſq; negociatus eẽt.Et enʒ
pꝛimoueniẽs cũ mna ſua als decẽ: ⁊ alteꝛ cũ
mna ſua.alias quĩq; acꝗſitas obtuliſſet) cõ
gratulãs ei dñs (dixit pᷣ no.eris poteſtatem
ba. ſu. de. ci.alteꝛi vo. ⁊ tu eſtũ ſuꝑ.v.ciui.)
.i. gaudebis.ſ.tu uterq; ð felicitate omniũ.

q̃ ꝑ tuã doctrinã uel uite tue exẽplũ ↄuerſi

ſunt ad bonũ. Seruis aũt bonis mnas cum
lucro repoꝛtantibus(piger ſᷣuus mnã ſuam
ſine luero obtulit.qᷓ; i ſudario ligatã habuit
Iqꝛ mollit᷑ ⁊ delicate uiuẽdo.doctrinã com
miſſã enumerauit.ac gr̃am ſibi datã in hac

caane. laboꝛibꝰ ⁊ fatigatõibꝰ tꝛaditaʒ torpe

ſceꝛe.⁊ ꝑcepta dõa ſub otio torporis ⁊ igna
uie abſcõdit:⁊ ſic ipßam mnam ſine operibuſ
tanqᷓ; mortuã ⁊ ſepultã in ſudario habuit.
Sudariũ eĩ ẽ pãnus ĩ quo ĩiuoluũt coꝛpoꝛa
mortuoꝝ:⁊ iõ mna in ſudario rpoſita.ſignat
donũ dei a bõis opibꝰ otioſũ.tãq; mõtuum.
Allis g ꝗ de donis ſuis bene operando lucꝝ
fecerunt. ↄmẽdatis a dño ⁊ ꝛemuneratis pi

grũ ꝗ in bonis oꝑibus toꝛpendo mnã ſuam ĩ

fudaꝛio ligauit. repꝛobat dña ⁊ damnat: ua
rio tñ mõ F̃ʒ quatitatẽ meriti uel delicti.qꝛ
gadus ſunt ⁊ ĩ gaudijs ⁊ ĩ torm̃tis. Iſte hõ
pegre ꝓfectus.ſ.xpᷣs ad patrẽ aſcendens.ᷣʒ
Nar.rliꝗqt corpalꝛ domũ ſuã.i.ecclaz.quã
tñ nũqᷓ; diuine potentie pᷣſidio deſtituit:⁊ ð̊ᷣ

dit ſᷣuis ptãtẽ cuiuſq; oꝑis.qꝛ dãs fidelibꝰoc
to talẽta.̃ʒ Mat.⁊ decẽ mnas ʒʒ 1 uc.tꝛi

buit eis facłtatẽ ĩſiſtẽdi oꝑibꝰ bõis dimittẽs
eos agere ſᷣm libertatẽ ſue uoluntatis ⁊ ia

nitoꝛi ꝗ ducit ĩ domũ celi.pᷣcepit uigilare ei

ſ.ꝗ pᷣdicat ⁊ pᷣeſt.cui dẽ. Si nõ anuntiaue
ris iniquo iniquitatẽ ſuã.ſaãguinẽ eiꝰ ð mãu

tira ꝛeqrã. Uñn Beda. Janitoꝛi ãt pᷣcepit: ut

uigilaret.qꝛ oꝛdini paſtoꝝ ↄmiſſe ſibi eccłie
iubz curã ĩpẽdere.Nõ ſolũ ãt ꝛectões eccle

ſie ſʒ oẽs uigilare pᷣcipimuꝛ.ianuas coꝛdiuz

cuſtodiẽtes.ne antiꝗ boſtis mala ſuggeſtio
itret.ne nos dqñs dõmiẽtes ĩueniat.h̊8 Beda.

⁊ extꝛemo iulicio.

Aanitor ẽt ẽ rõ.ꝗ dʒ eſſe uigil ad claudẽðũ
oſtiũ ↄſenſus dyabolo.⁊ ad aꝑiẽdũ xpᷣo:qui
ao oſtiũ pulſat qñ ad bonũ ĩuitar. Negoie
mur g fidełr de bõis natuꝛe:gr̃e ⁊ fortue no
bis datis.qꝛ ð oĩbꝰ rõeʒ reddemꝰ. Fugiamꝰ
pigritiã:q; piger locũ diabolo pᷣparat.⁊ otio
ſus quaſi puluinaꝛ ẽ diaboli ĩ quo ꝛegeſcat.
Qibus quoq; modis ꝗbus poſſumus noſmet
ipos emendãaãdo. uel alios adiuuado.talẽtuzʒ
dnñicum eꝛogare eꝛogãdo multiplicãe.ſtuõa
mus:utpote. ð̊ quo in diſtricto iudicio ꝛõezʒ
ᷣddituꝛi ſumꝰ. Nec ſe aligs ab hac negocia
tõe excuſare poterit.qꝛ nullus ẽ ꝗ talentuʒ
ñ acceꝑit. Uñ reg. Sciendũ uero ẽ ꝙ nul
lus piger ab hac talẽti acceptione ſeciaꝰ ẽ.
Nullus nãq; ẽ.ꝗ ueraciteꝛ dicat talentũ mi
nime accepi.ñ ẽ uñ rõnez ponere cogaꝛ.Ca
lenti eĩ noĩe cuilibʒ pauꝑi ẽt hoc ipᷣum ꝛepnu
tabit ꝙ uel minimũ accepit. Alius nãq; ac
cepit ĩtelligẽtie donũ.pᷣdicatõis mimſteriuʒ

dʒ ex talẽto. Aliꝰ terrenàa ſubſtãtiã accepit
erogatõeʒz talenti dʒ ex rebus. Ali didic̃ ar

tẽ q̃ paſcit᷑ ipᷣa ars ei in talẽti acceptõe rpu

tat. Aius familiaritatis locũ apud diuitem.

meruit.talẽtũ ꝓfecto familiãitatis accepit.
Pñs igit᷑ ĩtellectũ.curet oĩo ne taceat.hũñs
reꝝ afſfluentiã. uigilet ne a miſericordie lar

gitate tõpeſcat. Hñs artẽ q̃ ꝛegit. magnoꝑe

ſtudeat ut uſum atq; utilitatẽ illius cuzʒ ꝓxi

mo patia t loquendi locũ apud diuitẽ hnᷣs.

ꝓ paupibus inteꝛcedat. Tantum quippe ab
unoquoq; nr̃jm uẽturus iudex exigit quàtuʒ
dedit. Conſideꝛemus ꝗ q̃ͥ accepimus.atqʒ iĩ
æoꝝ erogatõe uigilemꝰ. Nulla nos a ſpuüali
oge terrena cuꝛa impediat.ne ſi in terra ta
Lentũ abſcõdit᷑.talenti dũs ad irã puocet᷑.
UVnñ aug. unuſgſqʒ ꝙ hbzʒ pᷣſtet alte:i.ꝗcquid
pꝓlꝰ hʒ: largiat iopi.alius hʒ pecuniã:paſcat
pau. ueſ.nudũ edif.eccł.opet᷑ de pecunia ꝗc
quid boni põt:alius hʒ ↄſiliũ.regat ꝓximũ.
pellat tenebras dubitatiõis luce pectoris.
alius hʒ doctrinã. eroget de cellaꝛio dñi.mi
niſtꝛet ↄſeꝛuis cibaria cõfoꝛtet fideles.reuo
cet enantes. queꝛat ꝑditos: q;tuzʒ põt faciat
Eſt ꝙ ſibi erogẽt pauꝑes.aliꝰ claudo pedes
accõmodet. alius ceco ſuos oculos duces pᷣ
beat.alius uiſitet infirmũ.alius ſepeliat mõ
tuu. Sunt iſta in iue neHefn difficile in
ueniat aligs ꝗ nõ bʒ: uñ aliquid alteꝛi pre
ſtet. Et illud extremũ ⁊ magnum ꝙ ait apo
ſtolus.inuicẽ oneꝛa ueſtꝛa por. ⁊c. Unde ẽt
Cꝛiſ.oĩa ĩferamus ad ꝓximoꝝ utilitatẽ. ta
lenta eĩ hec.ſunt uniuſcuiuſq; vtus.ſiue ĩ p
minẽtia. ſiue in pecunijs.ſiue doctrĩa.ſiue ĩ
q̃licunq; tali negotio.Nullus dicat qĩ unũ
talentü habeo.⁊ non poſſũ facere.põt.⁊ per
unũ appꝛobat eſſe. Nõ eĩ es uidua illa pau
perior. nõ es Detro ? Joh̊. iuſtitior.ꝗ ⁊ idᷣo
te ⁊ illr̃ati fuer̃t:ſʒ tñ qmi ðᷣnderiũ mõſtraue

ꝛut.⁊ ad cõem uti.itatem oĩa feceꝛut. celos

nos geꝛit: qe ta abſco
ſigeꝛ:de infumis.
candaliztue. e eig
rrauop t lados drab
let actiue eplatlus
n ia o).)eleg n an
Ntiollocts eplap ſuan.
ne cöͤteplatina. niro⸗
Ules uocz aahemuz.
bito reſpectu ad uit
ritan. In bis Gr ne
hderet.? 9 ρρ
eni ad cötemplarm
deuotion tute ſe na
Ple r ali ltapl
ſis oraͤo q; i moo e
pec.qni ſui in terꝛa
qe talenta oꝛönis
⁊ meliore ſe ſentit)
dici h: tor i ſict
uiglis d ſen .
ſbi mniſſigienäi
acd rahai t di
ſumat. Prelatg

nü inzn⸗ . 1
himnſtei
tenreni ſibſtiti uc
D
luuris oci ani iiten
vhamliäitns npl,
et oio ne uaut hi⸗
Ne a miſenconnie lar
mi gl,naghoye
litate llius cigpti
ci opud diuite hys.
Tamtum qalippe ad
iuder exigitqnin;
actepints anazi
, ucla os ſpünti
Nediat Ne din enaſe
i Gs ad d arce,
de hen ge
aluus bz pecunid Paſen
ecck opetde pecnnia ge
bz oſili regar Primi.
bitatiössluce pectois
oget e cellnio dſſnnl
in cöfolet foeles rein
toschi pol fin
agesali (laudo pede⸗
eeo ſuos cellid
ffrmü⸗Ains

—

Secunde partis

appᷣhbẽderũt. Nihil eĩ ẽ ita deo amicum.ſieut᷑
að cõem utilitatẽ niuere:propter q̊ ſermom
nobis dedit deꝰ ⁊ manꝰ⁊ pedes.⁊ coꝛpꝑis uir
tutẽ ⁊ intellectũ ⁊ ſeuſũ:ut oĩbꝰ his ⁊ ad no
ſtrã ipoꝝ ſalutẽ.⁊ ad ꝓxioꝝ utilitatem uta

muꝛ. õ opꝰẽ młtis h̊ nobis ſᷣmonibꝰneq; lõ

ga circuitõe. Inſtat em̃.b. Pau. rũc iniũ fe
rẽs ⁊ dicens.diſſolui ⁊ cũ chꝛiſto ẽe meliꝰ ẽ
manere ãt in carne magis nccium ẽ ꝑꝑ uos

⁊ ei ꝗ ad xpᷣʒʒ erat diſceſſioni pᷣpoſuit pxĩ edi
ficatõʒ. Hoc em̃ maxie eſt eſſe cũ xpᷣo uolũ
tateʒ eiꝰfacere. Uoluntas ãt eius nł eſt ita.
ſicut᷑ ꝙ expedit ꝓxio.Si em̃ ĩ ſecularibꝰnul
Lſibiipſi uiuit.ſed ⁊ artifex ⁊ miles ⁊ agꝛico
la ⁊ negociatoꝛ ad id ꝙ cõiteꝛ expedit ſũt.⁊
adð ꝙ ꝓxio pꝛodeſt ↄficiunt uniueꝛſi: multo
magis in ſpiritualibꝰ hoc opoꝛtet facere. BG
em̃ maxime ẽ uiuẽ.ꝗ ſibiipᷣi uiuit ſolũ ⁊ oẽſ
deſpicit:ſuꝑfluꝰ eſt.⁊ neq; homo neq; gene
ris nr̃i.h̊ Eriᷣ.Ex pᷣdictis ur q; aligꝗs fiölis
in cqitate manens.ꝗ abſq; ſuo ſcãdalo util
ẽ uel eſſe poſſʒ ꝓximis quo ad uitã eterna⸗
peccat mortaliteꝛ ſi ſe tranſfert ad hemuʒ ł᷑
mona ſteriũ.ubi alios ñ ĩſtruit uerbo uł exẽ
plo nec curã quã poſſet:⁊ deberet circa ꝓxi
mos geꝛit:qꝛ ita abſcondit talentũ.⁊ ẽ ᷣuus
pigeꝛ:de infumis.n.ñ loquimuꝛ qui ðdfacili
ſcandalizãtuꝛ.qꝛ eis ẽ tutum fugere ↄſoꝛtiũ
prauoꝝ ⁊ laqos dyaboli. Sed eõ ur̃.qꝛ pᷣus
let actiue ↄtẽplatiua.dñs eni dicit marthe
maria op.ꝑ.eleg.q̃ ñ auf. ab ea:Et hieꝛo.ĩ
płibꝰlocis epłaꝝ ſuaꝝ.uſq; adðeo pᷣfert acti
ue cõtẽplatiuã.⁊ niros religi oſos ⁊ młtis ii
tiles uocʒ adhẽmuʒ.q̃i nł bõi ĩ moo agerẽt.
hito reſpectu ad uitã monachoꝝ ⁊? anacho
ritaꝝ. In his g ur̃ ncẽm.ut quiſq; uires ſuaſ
ↄſideret.⁊ ad ꝙ opꝰ ipſe ſit aptioꝛ pẽſet Si
enĩ að cõtemplatiuã abilioꝛ ⁊ ad orandum
deuotioꝛ. tute ſe ttanſferat ad hẽmũ oꝛatuꝛꝰ
p ſe ⁊ alijs.⁊ ita pl ꝓdeꝛit eis in hẽmo ip
ſis orãdo qᷓ; ĩ mõo eis predicãdo:nec abſcõ.
pec.dñi ſui in terꝛa ſʒ in domino.lʒ ñ pᷣdicʒ
qꝛ talenta oꝛõnis ⁊ ðuotõis(in quo ãpliꝰ uʒ
⁊ meliorẽ ſe ſentit)omnibꝰ eꝛogat nec pigeꝛ
dici dʒ:ꝗ totꝰĩ ſãcta ðuo.⁊ oratõe. ieiuniis

uigilijs ⁊ fletu ẽ. Uerũtñ ſi ꝗs uioret gregis

ſibi ↄmiſſi ꝑiculũ ĩminere.⁊ nullũ idoneum
in eurã gregis ſibi ſucceſſuꝝ:ꝑpiełm eſſet gre
gẽ deſerere ⁊ ad heꝛmũ tꝛanſſeꝛe:lʒ abilioꝛ
ad oꝛandũ ſit.dũmodo de ſuo ſcandalo nõ pᷣ

ſumat. Prelatus ꝗdem ꝗ idoneꝰ ẽ ad pᷣdicã

dũ ⁊ plures inſtruere põt.ac ſibi ⁊ alijſ in ta
li officio utił ẽ:talis fraternam caritatẽ nõ
obvᷣuat ſi ppłm ſibi ↄmiſſũ relinqueret.⁊ ſe
ad heꝛmũ tꝛãſfeꝛꝛet.cũ utiliõ ĩ agꝛo pᷣdicatõ
nis q; in heꝛmo eſſe poſſit. In his vo quẽq;
ĩ caritate maneme ſpᷣſi.intꝰdocebit.quid ei
melius facienduʒ ſit ⁊ ſoliciti circa hec inꝗ

ſtoris queſtioni ſatiſfaciet. Oro.

2

Capituiu. i.

⸗ O mine ieſu xpᷣe q nobis tua dõa mi
hHſericorditeꝛ tradidiſti. monẽs ut uigi

d lates ⁊ ſolicite agentes ex eis fꝛuctũ
afferamus: da mihi inoigno ſeruo tuo de do
nis a te ꝛeceptis uigilanteꝛ negociaꝛi.⁊ ea i
fructꝰbonoꝝ opeꝝ multiplicareeiſq;'ad tni
głaʒ. ꝓximi edificatõz. ⁊ mei ꝑfectòm ſic bñ
uti. ut cũ ſeruis tuis bonis ⁊ fidelibus mere

aæ remunerari: ac te iubẽte intraꝛe gaudiuzʒ

felicitatis eterne.⁊ ſuſpicere que prepaꝛaſti
diligentibus te bone ieſu. Amen.
De uẽtilatõe aree ĩ extrẽo iudico. Ea.l.
POſtiemo ponit terciã pabolam q̃ͥ ꝑ
tinet ad dctõęs.quoꝝ ẽ ſe exercere
ĩ actibꝰ miſcie:ꝓ quoꝶ exercitio ui
gil antes ĩ talibꝰ remuneꝛahuntuꝛ.de
ſiſtẽtes ãt a talibꝰↄdẽnahũtuꝛ:⁊ vᷣſcribit uẽ
tilatõem aree q́ fiet ĩ extrẽo iudiciõ.ac mo
dum ipſius diumi iudicij.de q̊ euãgeliſ.dic
aug.ſi ꝗqs eẽt ꝗ de tota ſac ſcript a nihil alis
ſciret.niſi ſolumodo lct᷑oʒ iſtã pñt em.hoc ſo
lu ſibi ſufficeret ad ſalutẽ:ꝛ ↄtinent h̊ me
ꝛita ⁊ mẽeita.pᷣmia ⁊ ſupplicia:bonoꝝ ⁊ ma
loꝝ.Cõditões ãt iudicis ĩ ̊ aduẽtu.vᷣo põit
pꝑ oppoſitũ ↄditionũ eꝰ ĩ aduẽtu pꝛio. Uenit
em̃ primo ĩ huilitate.aptoꝝ paupeꝝ ſocieta
te:⁊ ꝓpꝛia ifuamitate.ſᷣo ueniet ĩ maieſtate.

ſgeloꝝ ſocietate. ⁊ iudiciſ dignitate. Ueĩt g

fuliꝰhoĩs.ſ.vgis ad iudiciũ(i maieſtate ſua
) qꝛ tẽ iudicaturꝰ appebit ĩ forma hoĩs glo
ſa.ꝗ ĩ prio aduentu iudicandꝰappuit in for
ma paſſibili ⁊ ifiema. Uñ ꝛemig.ĩ maieſtate
deitatis iudicaturꝰ adueniet.ꝗ in hũilitate
fᷣui iudicãdꝰ appuit. Itaq; tradẽdꝰ ĩ pximo
cꝛuci ꝓmittit głiã triuùphãatiſ.ut ſecutuꝛa ſcã

dala hac ꝓmiſſiõe ↄpẽeſaret:⁊ ut melius illa

paterẽt diſcipuli ⁊ libẽtiꝰſub tãte głe expec
tatõe. Unde ⁊ Cri.deꝰ mãaifeſte uẽiet. ma
nifeſte:inquit.ñ id celatus in corꝑe ſicut an
tea.ut uix eũ ẽt boni ↄgſcerẽt:ſed mãifeſtuſ
in gła. ut ẽt mali eũ cõfiteant inuiti. Ut ꝗ⸗
tẽpſerũt eum in humilitate ↄgnoſcant euᷣ in
poteſtate.Et ꝗ ſcir̃ noluerũt:qᷓ; dulcis ẽ mi
ſericordia eiꝰ.ſentiãt qᷓ; grauis ẽ ira ipᷣius.hᷣ
Cripᷣ. In forma g hana neniet eut ab oĩbꝰ

uideri poſſit. Si em̃ ĩ for̃a diuina uenirz nõ

poſſet uideri a mał.qꝛ talis uiſio ñ eſt ſiũ de
lectatõe maxĩa.q̃ tũe ñ competit eis:⁊ iõ di
cit.cuũ ue.fil.ho. In famulatu ãt ei uenient
oẽs angeli eius cũ eo ꝓpteꝛ iudicis honoꝛeʒꝭ

⁊ tanq; teſtes actuũ huanoꝝ ⁊ executor̃s ſẽ

tentie feꝛende ꝑ ipᷣm. Uñ Cꝛiſ.Omnes eniʒ
angeli cũ ipo ader̃t. teſtãtes ⁊ ipſi quãtũ ad
miniſtrauert miſſi a dnatore ad ſalutẽ hot᷑ʒ
Zũc ſedebit ſuꝑ ſedẽ maieſ.ſue ) i eccła
in qͥ apparebit cu omni potentia ſua: ꝑ ꝙ ſi
gnificat ptãtem iudiciariã q̃ xpo hoĩ eſt da
ta(⁊ tũc ↄgregabuntuꝛ añ eũ )anquam añ
iudicẽ ſuũ(oẽs gentes Joĩs tpᷣia ois ↄditõiſ.
oĩs etatis:qꝛ nullus poterit᷑ tc nate uel ſe

De uentilatione aree

abſcõdere. VUñ Cri. Ubi illuĩ atio eua gelij
ad omnes gentes preditata peruenit. tune
omnes gẽtes ĩexcuſabiles facte ſt᷑:⁊ iõ tũc
ꝛtuſte ad iudiciu sgregabũut oẽs((¶Et ſeꝑabit
eos adĩuicẽ).ſ.bonos a mał(ſiẽ paſtõ ſegꝛe
gat oues ab edis)ð die ſunt ſimul ĩ paſcuis
oues ⁊ hedi:ſʒ ĩ ueſpe paſtor eos ſegregat
ſic ĩ uita pñũti ſt᷑ ĩ eccła ſitł boni ⁊ mali: ſʒ in
ueſpe moꝛtis ſeu mi ſeꝑabit xpᷣus bonos a
mał.ſicut oues ab edis. Seꝑabit inqᷓ; meri
to.oĩa merita diſceꝛnẽda:loco loca uãia aſ
ſignãdo:uocabulo.divſis noĩibꝰ appellando
bos edos.illos oues.In ouibꝰĩtelligit᷑ inno
cẽtia bonoꝝ ꝑꝑ ſimplicitatẽ.mititatẽ.fecun
ditatẽ.ĩ hedis intelligit᷑ ꝑuerſitas maloꝝ ꝑꝑ
feditatẽ.impetuoſitatẽ.ſteꝛilitatem. VUnde
Xri. Deĩde a noĩbꝰ uniuſcuiuſq; mõz oñdit
hos qdẽ edos nocãs hos ãt oues: ut hoꝝ ꝗ
des ĩfructificatõez onñdat.nullꝰ eĩ ab hedis
fructꝰ fit:hoꝝ ãt multuʒ q̃ſtũetenĩ multus
ouiũ ẽ ꝗᷓſtus.⁊ a lana lacteq; ⁊ ab hiſ que ꝑ
turiũt᷑.a ꝗbus uniuerſis deſertꝰẽ hedus.Et
iteꝝ.Oues homies iuſti ꝑp màſuetudinẽ:qꝛ
ipᷣi neminẽ ledũt:⁊æ ꝑp patiam: q; cum alijs
leſe fuerĩt ſuſtinẽt. hedos ãt hoies pct᷑ores
dicit:qꝛ ĩ capris h̊ nãt ĩſunt uitia:libido pᷣ
ceteris aĩalibꝰ.ſupbia ꝛixa.ĩuidia. ↄcupĩa
gule.⁊ clamoribꝰſuꝑ oĩa garrule. In oĩbus
bis uitijs pctoꝛes habundãt.⁊ iõ hedis ſunt
aſſilati.h̊ Criſ(Et ſtatuet᷑ oues ſeu bonos
(a dextꝛis ſuis) hedos aũt ſeu malos((a ſini
ris) In ip̃a poſitõe dextre ⁊ ſini ſtꝛe iaʒ ex
tunc utꝛaq; ꝑs cognoſcere poterit cui miſe
ꝛicordia ? cui miſeꝛia ĩmineat. uñ CLꝛi.iu
ſtos ꝗdẽ ad dexteꝛã ↄſtituet.pctoꝛeſ ad ſini
ſtrã ut unuſꝗſq; meritoꝝ ſuoꝝ ↄditiõem ex
ipᷣi loci q̊litate cogſcat. Mertito iuſtos ad
ᷣxteꝛã collocabit.qꝛ nũqᷓ; cocuer̃t ſmiſtrã?:
mẽito ĩpios ad ſiniſtrã.qꝛ nuqᷓ; cogſcẽ uolue
runt dexterã ꝑteʒ. Ulias eĩ q̃ a oxt᷑is fũt no
uit dñs.puerſe ãt ſt᷑ q̃ ad ſiniſtrã ſt.Et iterũ
a finiſtris ſt᷑ ꝗ qrũt tꝑalia.a dextꝛis ꝗ q̃rũt
et᷑na. Uñ ⁊ Remig. In dextꝛiſ et᷑ne bitudi
nis ↄfirmabũt᷑.ꝗ amauer̃t et᷑na ĩ ſiniſtris e
terne miferie.ꝗ cupierũt pũtia. Nam ⁊ ipſa
rãſitoꝛia dᷣi dõa.reſpectu et᷑noꝝ dicũt᷑ eſſe
ſiniſtza:et᷑na vo ĩ dextera:qꝛ ſt᷑ potiõa. Pĩc
E illð.Coꝛ ſapiẽtis ĩ dext᷑a eiꝰ:⁊ coꝛ ſtulti in
ſiniſtꝛis illiꝰ.(¶ Tue dicet rex his g a ðᷣx. eius
erũt).i.bõis. Hic ñ dicit filiꝰ hois ſẽ ſupra
Nez rex.ad cuiꝰ apieẽ ꝑtinet fubditos ꝛegẽ.le
ges ↄdere.tꝛãſgreſſoꝛes legis punire.⁊ obſ
uatões pᷣmiar̃.ꝙ tũc apꝑebit mãifeſte.Tũc
ñ qᷓret Pylatus:g rex es tu. Tuc nõ dicent
iuði.ñ ha.re.ni.Ceſarẽ.dicet inqᷓ; rex( ¶Ue
nite bñ.pa. mei Yi. a pr̃e meo ꝗ a pr̃e bñũdic

tõʒ gre accepiſtis. qꝛ ñ niſ bnñdicti pᷣmo per
gram ? mezitũ nocãt ad btitud inẽ eteꝛnazʒ
⁊ pᷣmiũ:ñ dat eĩ dñs pacẽ eternitatis.niſi ſu
pꝛa pacẽ pectoris. Uel ᷣm Rab. Bicũt᷑ be

nedicti.ꝗbꝰꝓ bonis meritis ðbet eterna be

⁊X extꝛemo iudicio.

nedictòſ((poſſidete)⁊ eteꝛnalr tenete((paꝛa
tũ uobis ꝛe.)celoꝝ locũ ſctoꝝ (a ↄſtitutiõe
mdöi)) bi Cꝛiſ. Anteqᷓ; eĩi uos naſceꝛemini:
mnbtc uobis pᷣparata ſt᷑ ⁊ paptata.quia uidi
uos tales futos ſᷣj Remi.rex regũ ſine ſtre

pitu vboꝝ loqt᷑.i.manifeſtabit ↄſcias ⁊ me

rita.dicetq; ꝑ collatõeʒ głie:uenite bñficio
pr̃is mei ꝓmoti.ad obtinẽdũ ꝛegnũ nite.pꝛe
deæ ſtinatù uobis a ↄſtitutõe mði.̊ Remig.
Ante mundi conſtitutõeʒ patum fuit per pᷣ
deſtinatõezʒ. a conſtitutione mòi ꝑ cꝛeatiõeʒ
ab aſcẽſione ꝑ apeꝛitõeʒ. Attende h duleiſſi
mã imitatõez dñi cũ diẽ. Uenite bñ.pa.me.
O quã felices ⁊ bti.ꝗ ̊ dulce iuitatoꝛiũ ad
ſe directũ meruerĩt audiꝛe.⁊ a dñno inuitati
ꝛegnũ eiꝰ pᷣcige frequẽtemꝰg nüc. ⁊ catemꝰ.
duote ĩuitatõiũ eccłe dicẽtes. Uenite exul.
dño:ut tũc cũ electis meꝛeamur audire ĩui
tatoꝛiũ dñi.⁊ regnaꝛe ſine fine cũ eo. Et cõ
memõabit dñs ſex oꝑa miſcðdie ĩ ſe capite ⁊
ĩ mẽbꝛis ſuis ꝑꝑ eũ facta:q̃ ſt᷑ paſceꝛe eſuri

entẽ.potaꝛe ſit.col.hoſ.ueſti.nu.uiſi.ĩfir.cõ

ſoſ.uiculatũ:⁊ ꝑ hee ĩtelligit᷑ ſeptimũ ꝙ eſt
ĩ tobia.ſepeł.mõtuũ. Vñ vfus.uiſito.poto.
cibo.redimo.tego.colligo.ↄdo. Et ᷣʒ quoi
dã ñ erit alið hec ↄmemoratio.niſi qꝛ omẽa
ſciẽt meꝛita ſua.ꝓ ꝗbus ſaluabũt᷑ uel ẽt da
nabũt᷑. Wbi Aꝛi.putas into gaudio extol

lunt᷑ ſct᷑i.qñ ĩ ↄſpectu oĩm angeloꝝ. ꝙ fece
rũt hoĩbꝰ fatet ſe accepiſſe. Nã tale uidet᷑

opꝰ eoꝝ nõ quale datũ ẽ.ſʒ q̃lis ꝑſona illius
ẽ ꝗ accipit.h̊ Criſᷣ. Sʒ iuſti qi laudẽ fugien
tes ĩterrogabut.quãðdo hec ſibi feceꝛint.ſᷣm

Remig.ĩ ↄſciẽtijs ſuis ita rñũdebunt.nõ du

bitãtes uel diffidẽtes ð vᷣbis dñi:ſʒ uł ſtupẽ

tes ꝓ magnitudine maieſtatis ꝛegis. uel qꝛ

paꝛuũ ur̃ eis oẽ bonũ ꝙ fecer̃t ↄpaꝛatoe pꝛe
mij. Un apłs. Nõ ſt᷑ ↄdigne paſ.hꝰ tpᷣris ⁊c̃.
Unñ cri.O hũilitas q̃ nec poſt mortẽ defici
es. Hõ eĩ malus ẽt flis honoribꝰðlectat᷑.nir
ãt bonẽt ſibi debitã laudẽ fugit.Sic ⁊ ſct᷑i
ðᷣbitã ſibi laudẽ ꝛepellẽtes dicẽt.qñ te uidi

mꝰeſuriẽtẽ.̊ cri.(⁊ reſpõdẽs rex diẽ illis

am̃ dico uobis qᷓ;diu).i.eo ⁊ q;to tꝑe(feci
ſtis) i.oꝑa miſcðie exhibuiſtis(uni de his
fr̃ibꝰ meis minimis mihi feciſtis)fr̃es ſt᷑ qꝛ
fecer̃t uolũtatẽ pr̃is.minimi vo qꝛ fuer̃t hũi
les ⁊ abiecti.ubi cri.O bõitas xpᷣi qᷓ;diu in
coꝛpe ↄtẽptibili erat ĩ mõo fueꝛat viſñiłis rõ.
ut ꝑꝑ ſimilitudĩez uiſiõis fr̃es ſuos hoĩes ap
pellaꝛet.ꝗqd ãt dicamꝰ.ꝙ ĩ illa gloꝛia ↄſtitu
to.adhuc ↄtẽtꝰ ẽ eos dicer̃ fr̃es.ꝗbꝰ ſuffice
ꝛet ad laudẽ ſi uel bonos pᷣuos illos uocãet.
Et iteꝝ ꝑꝑ h̊ eĩ ſt᷑ fres.qꝛ huiles.qꝛ abiecti
⁊ ↄtẽptibiles.hos eĩ tales maxiĩe ĩ fr̃nitatẽ
uocat.vñ ⁊ Aug.minimi g ꝗ ſt᷑ xpᷣi hi.illi ſt᷑
q oĩa ſua dimiſer᷑̃t ⁊ ſecuti ſt eũ:⁊ ꝗeꝗd ha
bueꝛũt paupꝑibꝰ diſtribuer̃t. ut deo nine ſecu
lari ↄpeð expediti ᷣuirẽt.⁊ ab oneribus mũ
di libeꝛos uelut pẽnatos ſurſum hueꝛos tol

titudis e q oino poſtn
tas. inte beſtudinis e.
Ziclititib miſt a.. b
nere ineternü. Quato /
ito meliora ſit q ad ſa
ſetnoz copon miſtit
ga ſinſtris eius erut).
ipalia iim uixeĩt ardẽ
cite a ne O ifelix diſce
ommiſeabil 1ditio: aar
1.a me uie gle diific
tatis inundius à me p
iebriätis maledicti hr
ſz mo maledictde pen
fine uoſ arſun g dar
colligati fuiſtis ickp
ſoꝛtiu malu. horꝛibil
honbille äpliſac uia
ad cohabitadu. floͤp
cis io iregnu ſitrab
ne ucis 1 ad portu
ni t ſelehetis Am
ee cu eo: z ide dii
ignẽ eini. nec niͤdin
ingt gachic mirt
mea facie ab oi me
aictizi eit fi
lio. ex nobis 80 mal
ſ ſufferat pjtia illo
lte q me. naͤ ge⸗
hccareices gias gf

ne ſile ſine ci eg king
Me ſine ci eo, kro;
miſcze iſecinſe
ifacta:ͤſt Paſcene eini

. oſne l nm niſ ifrc

ü, Mi ⸗ lo.liſto pon,
l goxb ki y yf
hemoratſo lfoni⸗
us ſilutnifuelirdi
ono cncoertoj
oin anclon c ſece
giſe, Hitale nitet
g ss gſonn ilits
iuſtigilande fugeen
bec ſhi ſecenint. Sn
zitnrädehunt nd n
d ids S dae
iehenis ege it
ere oNnndene
igepal ihrst
giͦ neepoſ none deft
ſts bonorib lectaſ n
ilaudi ugt Sie t ſi
alitesicel,gte niei
7 jeſpocis jex cii lis
)eot ho ihe ſec
erbibuiſtis uni D
nidiſeciſtoffes 6
minin dockfueft D
7,0 hörwnf i
niͦnteſ nar itn

Secunde partis

lerent.Hi ſt᷑ minimi.qͥre minimi.qr hũiles
qꝛ n elati.ñ ſuꝑbi.Apphende minimos iſtos
⁊ graue põdus inuenies.h̊ aug. Eps itaq; in
eſuꝛientibꝰ eſurit.ĩ ſitientibꝰ ſitit. ĩ infirmis
egrotat.⁊ ĩ alijs ſi? patit. Magna g ruerẽ
tia ſuſcipiẽdi ſt᷑ minimi ⁊ pauꝑes xpᷣi.cũ ma
gna ueneratõe ſᷣuiẽdũ ẽ eis:ſiꝗdẽ xpᷣs in eiſ
ſuſcipit᷑ ⁊ honoꝛat᷑. Uñ Gꝛeg.ad tribuẽdũ g
pigri cuꝛ eſtis.q h̊ ꝙ iacẽti in terra porrigi
tis.ſedẽti ĩ celo datis. Hec pᷣmiſſa ſunt oꝑa
mie.ad cõꝑis mivᷣias ꝑtientia. Ad aĩas uero
ſpectat.ut eſuriẽtẽ ⁊ ſitiẽtẽ iuſticiã.pãe vbi
dei reficias.⁊ potu ſapie refrigeres.erꝛãtẽ ꝑ
heſim ł ꝑ pct᷑m.ĩ domu mr̃is eccłie dei ꝛeuo
ces.ĩnocentẽ a małl ꝓtegaſ.nudũ a bono oꝑe
uirtutibꝰoꝛnes.ĩfirmũ ĩ fide corrobores. tri

bulatõe ſeu carcere triſtitie oppꝛeſſo ſubuẽi

as ↄpatiẽdo ł aſolãdo:ꝗ eĩ h̊ facit vaʒ dilec
tõʒ ⁊ caritatẽ adiĩplet.Et h̊ maiõa ſt᷑ q; alia
pmiſſa:qꝛ ut ait Seg.plꝰẽ vbi pabulo uictu
rã ĩ ꝑpetuũ m̃tẽ reficere.q; uentrẽ moritur
carnis ereno pane ſaciare. Uñ Cꝛzi.ſñi h̊ oĩa
coꝛꝑaliè coꝛꝑibꝰ xpᷣi miniſtrare magne bea
titudis ẽ.qᷓ̃ oino poſt modicũ ſũt ꝑitura: pu
tas.qnte bt᷑itudinis ẽ. H̊ oĩa ſpiꝛitualr̃ aĩabꝰ
ꝑpiclitãtibꝰ mĩſtrar.qbꝰuiuificate poſſint ui
uere ineternũ. Quato melior ẽ aia qᷓ; cõpꝰ:

tãto meliora ſũt q̃ ad ſalutẽ aĩaꝝ.qᷓ; q ad ſu
ſtẽtatõʒ coꝛpoꝝ miſtrat᷑ (Tũc dicet t̃x ⁊ hiſ

ꝗ a ſiniſtris eius erùt) i. reprob.ꝗ ſiniſtra.i.

tpalia qᷓ;diu uixer̃t ardaẽt amauerũti( Diſce

dite a me) O ifelix diſceſſio.o duꝛa ſeꝑatõ.
o miſẽabi ↄditio:qꝛ a me fõte uite idericiẽ
tis.a me luĩe głe bt᷑ificãtis.a toꝛrẽte uolup

tatis inundãtis.a me plenitudine ubeꝛtatis

iebriãtis maledicti pᷣmo maledictõe culpe.

Gᷓ mõ maledictõe pene et᷑ne:ĩ ignẽ et᷑nũ.ſiñ

fine uoſ arſuꝑ.ꝗ ꝑatꝰẽ dya.⁊ ãge.eꝰ.ut ꝗbꝰ
colligati fuiſtis i cłpa ſoeiemi ĩ pẽa.O con
ſoꝛtiũ malũ.hoꝛꝛibile ꝗqdẽ ad imaginandũ.
boꝛꝛibile ãpliꝰad uidẽdũ ſʒ adhuc hoꝛibiliꝰ
ad cohabitãdu. Nõ poꝛtaſtis.ĩꝗt claueʒ cꝛu
cis.iõ ĩ regnũ ñ ĩtrabitis:n nauigaſtis in na
ue crucis.iõ ad portũ ñ ꝑuenietiſ.ſʒ penã dã
ni ⁊ ſeſꝰhẽtis.dũ mali ꝑmixti ſt᷑ bõis.uidẽt᷑
eẽ cũ deo:ſʒ tãdẽ diſcedẽt ab eo.⁊ mittẽt᷑ ĩ
ignẽ et᷑nũ.nec uiðbit ĩpiꝰgłaʒ ðᷣi. Diſcedite:
inꝗt ꝗ adhuc ↄmixti fuiſtis bõis in moöo: a
mea facie.ab oĩ mea mia. ab oĩ gła Cmale
dicti)ſʒ ñ addit pr̃is mei.qꝛ ex pr̃e ẽ vñdic
tio.ex nobis vo maledictio. Ubi Cri:q̃ſ ꝗ
ñ ſufferat pñtiã illoꝝ ł aſpicexr ſic diẽ᷑: diſce
dite a me.nã deꝰ ꝗ ĩ ſctitate ðᷣlectatuꝛ aĩaꝝ.
pcẽc̃atꝛices aĩas aſpiciẽs qi guatꝰñn ſuffeꝛt.tã
q; ſi dicat eis.qi putredo ⁊ ſpuacitia eſtis::
nec tã diu uos ſuſtineo qᷓ; diu ſtatis ĩ iudicio
meo.Et iteꝝ ite maledicti ñ a pr̃e meo:neq;
ipᷣe eos maledixit ſʒ ppᷣa oꝑa:ĩ ignẽ et᷑nũ.ꝗ
ꝑatꝰ ẽ ñ uobis iʒ dya.⁊ an.eiꝰ.qꝛ vo uoſ ip̃oſ
Lignẽ miſiſtis.uobinpᷣiſ ̃putate.Sʒ ne unqᷓ;

4

LCapitulũu.l.

h patiamuꝛ: o unigẽite fili di. ſ.faciẽ illã mã

ſuetã uider̃ avſaʒ a nob:⁊ trãgꝗllu illù ocłʒz.
n ferẽtẽ uider̃ noſ neq; accipiamꝰaliqᷓ; exꝑiẽ
ti illiꝰpene ĩcurabilis.ſ.exceder̃ a ̃gni gła
ↄbuꝛi ĩ gehenna. De hac èt excluſiõe ⁊ ſe
ꝑatòe ſic diẽ idẽ Cri.põamꝰillõ an ocłoſ qᷓ
ri dolõis ẽ excludi ⁊ pijci a r̃ gno celoꝝ.ꝙ ut
mihi ur.ipa guiꝰẽ gehẽna. Nã ⁊ ſi ille ignis
ñ aꝛõret.⁊ ĩmõtał illa pẽa n eẽt ꝑata: ſolũ

ꝙ aliẽi efficimuꝛ a xpᷣo.⁊ excludimuꝛ a bõis

et᷑nis.ñne oĩ pẽa cꝛuciabilius diceret᷑. Pec
Arivᷣ.?⁊ ↄmemõabit iuõx oꝑa mie pᷣdca ab ip
ſis pꝛobis ſibi ñ fẽa.Sʒ r pꝛobi q̊̃ſi ſe excuſã
tes rũdebt᷑ ⁊ iterrogabũt qñ h̊ ſibi ñ fecer̃t.
Ueꝝ ut ait Rab.⁊ ſi ſe excuſar̃᷑ ſatagt᷑tñ ð

uqʒ aller̃ ñ pnt: uñ rñdit ilł dicẽſ.qᷓ;diu ñ fe.

uni ex mi.hiſ nec mi.fe.Aug.xpᷣs caput ẽ ec
łie.cõpꝰ eius eccła. In nro cõpe.caput ſuꝛ
ſũ ẽ peõs ĩ ra In aliq̃ cũ ſtipatõe hoĩʒ .qñ

aligs tibi pedẽ calcat.ñ ne diẽ̃ caput calcaſ

me.quõ g̊ lĩgua qᷓ; nẽo tãgit diẽ calcas me.
ſic xpᷣs caput quẽ nẽo calcat dicʒ (Eſuriui ⁊
ñ ð.mi.mã.⁊c Jubi cri.⁊ uið q̃lit᷑ leuia ĩiũgit
n eĩ diẽ (ĩcãcẽ eꝛã )⁊ ñ eꝛip.me.iĩfiꝛ.eꝛã ⁊ nõ
cura.me(ſz nõ uiſitas )⁊ ñ uẽiſtis ad me. In
eſuꝛiedo et᷑ nõ petit miã pᷣcioſã.ſʒ nccʒ cibũ.
oĩa g ſufficiẽtia ſt᷑ ad penã.pꝛĩo ꝗdẽ facilitaſ

petitõiſ paĩſ eĩ eꝛat.ſ̃o mia eꝰpauꝑ eĩ eꝛat

petebat. iij. ↄgatõ nãe hõ eĩ eꝛat.q̊ꝛto ðſiori
uʒ ꝓmiſſiõis.r̃gnũ em ꝓmiſu.v.dignitaſ eiꝰꝗ
accipiebat deꝰ em̃ erat ꝗ ꝑ panꝑes accipie
bat.vi.ſrt̃habũdãt ia honõis.qm̃ digtꝰeſt ab
hoĩbꝰacciꝑe.vij.iuſti tia datõis ex ſuis eĩ a

noõ accipit. Gʒʒ univſa h̊ hoĩes ꝑ auãitiã
excecãt. B Qai. reva ꝑ auãitiã hoies ad
opa mie excecãt᷑. ⁊ ad ea duri ⁊ q̃ſ ĩſẽſibileſ
Rrddũt᷑.ſiẽ ei cãitaſ q̃ directe oppoit᷑ auãitie.
uult oĩbꝰſubuenitr̃ ⁊ bñfacetr᷑:ſic auãitia ſua

dʒ a talibab ſtier̃ ⁊ nõ oꝑibꝰmiĩe ĩtẽder̃.ſug
gerit em̃ q̃ſ ↄſulẽdo ipᷣi mio quẽ poſſidʒ ut
ð cCibꝰn cuis:qꝛ tm̃ ↄſtaret ⁊ tm̃ dànũ ĩde re

cipꝑet. pᷣ ſiſte tu mis auar.ꝗ alijs ĩ nccitate
poñt ñ cnias ſucurꝛer̃: ⁊ maxie tu cꝛuõiiſ pᷣſ

dẽſ ſeu pᷣlate.⁊ ſpãlłꝛ rligioſe.ꝗ ĩfumiſ tibi ↄ
miſſis ò miſtris ⁊ cuſtodibꝰł ꝗbuſcũq; aliis

neceſſaꝛijs n ſtuõs puior̃. Attẽde ⁊ uis.qr B

tꝛibile iudem̃.ĩ qꝰ ð oꝑibꝰmiſcõie diſceptatõ

fit.tibi ſpalꝛ ĩmiet:qꝛ pᷣcipue ĩmipicõõs ãgu

et iuöx ⁊. puĩet.tẽ audies cõꝛeptõeſ duꝛiſſĩaſ
ꝗboãũ pot᷑is Zdicẽ.ꝗ mõ abijcis mõitõeſ mol

Iiſſias ꝗbꝰn veꝛiſ rpugnar̃. Tũc erit hõa tua

q̃ ribi inſtabit hoꝛẽda mipia. ut cũ maledic
tiſ eas ĩ ignẽ etnũ.dia.⁊ aãget eꝰpatuʒ Illuc
ꝑges delict' a cura ⁊ cuſtodia dᷣina.ꝗ h̊ tuoſ

infumoſ ðꝛeliꝗſti ſũ cura ⁊ cuſtodia huana.
⁊ tẽ nł eoꝝ q̃ͥ S cãaitatè ſᷣuaſti ⁊ neceſſitatibꝰ

i naigẽtiũ cꝛudelꝛ ſubtꝛaxiſti.te a mivᷣia libe
ꝛabit.ſʒy tua crudelitas te ſũ fine ĩmaĩt᷑ cru
ciabit.Tẽ bõi poter̃t ð te ſüer̃ ꝑabolã.⁊ di
ce ad exaggeꝛãdũu tuã mifla⸗Aboerazun ex

De uentilatione aree

actoꝛ. geuit tributũ. Ceſſauit exactor.ꝗ ali
is neceſſaria ſubtra hẽdo q̃ſ exactiëare eos
uidebat᷑: geuit tributũ ꝙ alij öfectũ patiẽ
do q̃ſ ſoluẽ cogebãt᷑.Quid tibi miᷣ tic ꝓde
ꝛit tua cꝛudelitas ⁊ auaritia. ꝓ q̃ hẽbis pati
tãta ⁊ talia ſine fine màſura. Tũc ꝑ penam
ſig nimis tarde aꝑient᷑ oculi tui.ꝗ mõ ꝑ aua
ritiã 2 oꝑa mipicoꝛdie ſt᷑ excecati:⁊ tunc ſo
la uexatio dabit ĩtellectũ:ꝗ mõ cirea uexa
tos hẽs coꝛ ĩduꝛatũ. Hec pauca o auar̃.ĩpie
cꝛudeł ⁊ dire tyꝛãne diligẽter attẽde. ⁊ duʒ
adhuc uales te em̃dare ſtude: ut mala ꝑpe
tua poſſis pᷣo auxiliãte euader̃ Am̃.Suffici
entia ãt pᷣdictoꝝ opꝑz miſcõie H̊ mõ accipit᷑.
Põ ei ĩ uita pñti.pᷣmo ĩdiget ex ꝑte coꝛꝑis
alim̃to.ſñ quo ñ pt᷑ eẽ.ſ.cibo ⁊ potu: ⁊ ſic ẽ
duplex opꝰmiſcðoie.ſ.paſcet᷑ eſiꝛiẽtẽ.⁊ pota
re ſitiẽtẽ. Scðo ĩidigz alim̃to ſũ quo ñ pt᷑ bñ
eẽ.ſ.ĩdum̃to ⁊ dõicilio.⁊ ſic iteꝝ ẽ duplex o
pus miſcõie.ſ.ueſtiꝛe nudũ ⁊ colliger̃ łreci
ꝑe hoſpitẽ.Teꝛtio ĩdigʒ poſt uitã iſtã ſepul
tuꝛa.⁊ ſic ẽ ꝗntü opꝰ miſcðie.ſ.ſepelit̃᷑ mõtu
um. Iſta ãt ꝗnq; pᷣdicta ſt᷑ oĩbꝰ coĩa.alia ſt
duo oꝑa miſcoie qͥ ipendut alicui ex aliquo
aceidete ſuꝑueniẽte. ut ſi aligs ĩcurrat ĩfia
mitatẽ ł capiat᷑ ab hoſtibꝰ:⁊ ſic accipiuntuꝛ
duo oꝑa miſcðie q ſt᷑ uiſt are ĩfimuʒ.⁊ ꝛedi
mere captiuũ.Et noĩe redẽptõis ĩtelligitur
oẽ bñnficiũ eis ipẽſuʒ. Iſta ãt ſeptẽ ĩpẽſa ſið
libꝰ ꝑꝑ xpC[j̃putat ipᷣe xpᷣs ſibi fcã.⁊ eõꝛio fi
delibꝰonegata:qꝛ ſibi putat ðnegata fiðᷣleſ
ſt᷑ ei m̃bꝛa.ꝑꝑ ꝙ faciẽtibꝰ opa miſcõie red
dit uitã et᷑nã:ðnegãtibꝰãt ea r̃ddit penã Adð
vtẽdu tñ ꝙ cũ qr (dne qñ te uidimꝰ eſuriẽtẽ
⁊c Iñ ẽ qo pcedẽs ex igꝛãtia.q; iuſti cogſcẽt
ꝓꝙ opa miſcðie fcã m̃bꝛis xpᷣi:ipᷣe ſibi putat
fieri:⁊ ꝓ talibꝰſe ſaluaꝛi.⁊ ſur mali ſciẽt ſe
pꝓ ↄꝛio dãnari:ſʒ ẽ qõ admiratõis ꝓ magnitu
die gre q̃ fiet elect᷑.⁊ ꝓ magnitudie miie q̃
ifliget᷑ reprobis.Sic itaq; iudiciũ ſine miſe
ricoꝛdia fit ei.ꝗ nõ fecit miſcõiam. Quid g
merẽt.ꝗ aliẽa rapiũt ſi et᷑nalr dãnãt ꝗ de
ſuo ñ öderit.Si talia ñ ſuſtiebũt ĩmiſericõ
õs q̃lia paſſuros putamꝰcrudles.uñ criſ.ex
ᷣ loco ſciẽdũ ẽ ꝙ ñ tm̃ꝓ eo ꝙ peccauer̃t ho
mies ↄdẽnãdi ſt᷑.ſʒ ẽtꝓ eo ꝙ bñ ñ faciũt.Si
ãt ꝓ eo ꝙ bñ ñ faciũt ſic ↄdẽnãt᷑ putas q̃les
pẽas exoluẽtꝓ eo ꝙ peccãt:⁊ digne ðꝰ.n.ho
mĩeʒz iõ fecẽ ut bñfaciat: ⁊ að głiaʒ ði ꝑtieat
ñ iõ tm̃ ut ñ peccet.nã ſi nõ faciat bonũ nec
E cã q̊ creatꝰẽ ſine dubio.n.ſi creatꝰ ñ fuiſſʒ
pẽʒ ñ fiẽt ſr̃ frã.nã ꝗ ĩtelligit miſteriũ dĩne
diſpẽſatõis q̃re fcts ẽ hõ:cogſcit qꝛ meꝛito
ijſi peccàs ↄdẽnet᷑.ꝗ iuſtiaʒ ñ fac᷑.h̊ cꝛiſ.ſiẽ
ãt meliꝰẽ opa miſcðoie ciꝛca aĩaz qᷓ; cnca cõ
pꝰefacer᷑: ſic peiꝰẽ ea circa aĩam qᷓ; circa cor
pnegliger̃.uñ crip.ſñi h̊ corꝑalr corꝑibꝰ ñ pᷣ
ſtaꝛe ipietatis ẽ. ꝗ ⁊ſi accipiũt ea nõ poſſũt
niuere ſꝑ putas.quãte ĩpietatis ẽ hec omĩa
ſpuᷣalr aĩabꝰ niclytãtibꝰ nõ miſtrare q̃ pote

⁊2 exttemo iudicio.

ꝛant niueꝛe ĩet᷑nũ.ſi ̊ eis miſtrata fuiſſen.
qᷓ;tũ.n.melior ẽ aĩa qᷓ; coꝛpꝰ:tãto grauiꝰ eſt
pꝓcẽm aſabꝰlaborãtibꝰ ſpiritales eĩyas nõ pᷣ
ſt are.qᷓ; corꝑibꝰcorꝑales i eccła g̊ nõ ſolum
ſt pauꝑes coꝛꝑatr eſuriẽtes.aut ðpiles cor
ꝑatr.aut ꝑegꝛini ̃ᷣʒ cõpꝰ:ſʒ ẽt ſpũalłꝛ pauꝑeſ
ſine cibo iuſtitie.ſine potu agnitiõis bᷣi.ſne
ueſtimto xpᷣi.maxiĩe talit᷑ pauꝑes ſt ꝗ coꝛꝑa
liter uidẽt᷑ diuites eẽ qn plerùq; ĩ habũdan
tia reꝝ.inopia iuſtitie inuenit᷑.ſè᷑ ꝑegrini in
B mðo.ſt᷑ ðbiles aĩo.ſt᷑ m̃te ceci.in obĩia ſur
di ⁊ cet᷑is paſſiõibꝰ ſpiritalibꝰegꝛotãtes quo
rũ aĩe oẽzʒ eſcã ſpiritale, avhominãtes ap
pinq̃uer̃t uſq; ad põtas moꝛt᷑.ꝗ g nõ hʒ unð
faciat ełyaſ cõꝑales.faciat ſpiꝛitaleſ ex gr̃a
vbi qᷓ; accepit a ðᷣo:⁊ inuenit ̃tꝛibutõeʒ di
gna a xpᷣo.ꝗ omnia tã coꝛꝑalia qᷓ; ſpiꝛitalia
data q̃ſ in ſe fcã ↄmẽoꝛat.q̃ cũ hoĩbꝰ fiüt.
diximꝰ.ut ſciãt doctões.⁊ qᷓ;tũ btitudĩis ſibi
acgrãt ſi diligẽtes fuerint circa vbũ.⁊ q̃ntũ
dãnatõis ſi fucꝛint negligentes.h̊ Criv.(¶ Et
ibũt hi.ſ.repꝛobi(in ſuppliciũ er᷑nũ.iuſ at
in ui.et᷑.)uñ criᷣ.ꝑꝑ h̊ utiq; ⁊ hi iuſte puni
unt᷑ ⁊ illi coronãt: ⁊ ſi decẽ milia bona fece
rint gre.n. h̊ ẽ munificentia.ꝓ tãꝑuis ⁊ nili
b. celũ tm̃ ⁊ ̃gnũ.⁊ tãmagnũ eis daꝛi hõrẽ
H Cri.Et᷑nũ eſt g ſuppliciũ maloꝝ.⁊ ſimilit᷑
pᷣmiũ bõꝝ.Siẽ.n.pcta actualia tꝛãſeũt actu
⁊ ̃ᷣmanent r̃atu:ita bõa oꝑa trãieũt actu ⁊
rmanent merito.Uñ Pie. Prudens lector
ĩtenð ꝙ ⁊ ſupplicia et᷑na ſint ⁊ uita ꝑpetua:
metũu ðᷣinceps ñ habeat ꝛuinap. Et notaduʒ
ꝙ potiꝰ fit diſceptatõ ð oꝑibꝰ miſcðie qᷓ; de
opibꝰiuſticie.cũ tñ magis teneamur ad opa
iuſticie:qꝛ oꝑa miſcðdie faciliõa ſt᷑ qꝛ nã ad
inclinat:⁊ iõ magis arguenda ubi pᷣficiũt
2 minꝰ ᷣmuneꝛada ubi aſſunt ⁊ g ſi iſta rᷣmu
nerãt᷑.⁊ alia. It᷑ potiꝰarguit ð obmiſſiõe q;
ð ↄmiſſiõe.cuʒ tñ maiõis cꝛĩs ſint ↄmiſſa:⁊
iõ magis arguenda.qꝛ puniendo ꝙ minꝰeſt.
innuit ãpliꝰfacienduzʒ ð maioribꝰ. Si. n. ob
miſſa arguit.multo plꝰ ↄmiſſa. It magis ar
guit ð pct᷑is in pximuʒ qʒ in deuʒ: qꝛ ſi pct᷑a
in pximuʒ ↄdemnãt multomagiſ pct᷑a in ðᷣũ
ut blaſphemia ⁊ idolatꝛia. It᷑ cuʒ ſeptẽ ſint
opa miſe.unuz.ſ.ſepultuꝛã mõtuoꝝ(ð qͥ itm̃
Tobias ↄmendat᷑ pobmittit:qꝛ minꝰ eſt ne
ceſſaꝛia int᷑ ceta oꝑa miſcðie. It᷑ cuz ſit mi
ſe. coꝛꝑalis ⁊ ſpiritualis potiꝰðfectum argu
it oꝑʒ corꝑaliuʒ qᷓ; ſpiritualiuʒ:qr oꝑa eõꝑa
lia ſt᷑ euid entiora ł ꝑ G̊ et᷑ ſignificãt illa. Pt
ãt q̃ri utꝝ illa diſceptatõ ⁊ ſnia erit uocał ł
mtaliſ tm̃ ⁊ ur̃ ꝙ uocał.qꝛ ut diẽ Au.ꝑ quot
dies q̊ iudiciuz tendat᷑ inceꝛtuʒ eſt: ſʒ ſi m̃ta
lit᷑ fieret tm̃.ſtatiʒ expediret᷑.Eõ ꝗdaʒ dnt
ꝙ iudiciuʒ erit m̃tale ⁊ nõ uocale.alit᷑ mul
to tpᷣe ꝓtenderet᷑. VUnð ſapᷣ.Diſrüpʒ illos in

ſatos ſine uoce.alij dicũt qꝛ ⁊ m̃tale erit ĩte

ri ⁊ uocale exteriꝰ.qꝛ iudicabit xpᷣs non tiñ
ut dᷣus ſʒ ut bõ:iõ eiꝰ iudiciuz erit nõ diuio

iſfcile ẽ ut ſt examine
ſaue diligetiſſie fca ure
e hne if gnu eſu . ei :
ifgnugrñ peccaſtis ſ
miſtis. Rurſ'7 ill ite i
dbi ſe iſte danarip ſce
leteñ ind uſ putatis ie
Giei ad ill oib uris ſ
ila dia cria cz peta⸗
moliberaret uds Tai
nert. vei ei moicorde
Judchſümiaeigf
vnaeignu aoſtoe
ekna eꝛit ödeſtinati
Mt a diabolo ⁊ ſui
el ad moꝛtẽ erat yſt
* pſciz g ͤeſtiati
cilitate eorüde. g f
pectu malop ſ calit
libep arbitri fit aͤt
nkluq ii li odirö
ei ut ſalumet moͤs
moꝛẽ filij gei hde
ea tñů dcitoe ſifice
litate paligz in
uerit. Tles en eo
uita pgeſtianit,
ge ad uitͦ os y
ſilis.ſi madata me
ninʒ hüeꝛitis. ? ſ
Stal ee ß uult
uẽit ad
ſenfucfd⸗
dac oba ai,
ſeſug uer? den⸗

iꝛſderi Inllig bonu kere
nſtcemin gtinir aii
im cieinihi
plli malen r ſmii
ocuoli ilitaen
oye rieit aciut
Nie, ldens leagg
ſint ? uita gpetue:
ruinar. Et oade;
donio miſchie te
Gsteneamar 180)0
geſnchida
nendn ih Dtiit
iaſe geihafmn
Nbu gan dooiſſie
naiös damn
1 g punieno nneſ
imin, Sinch
liniſ dinng
antaz aſdel
ntlonagſineen
mne Ncnſege i

Secunde partie

mõ tm̃ ſʒ hũano.Ex G̊ ãt maiꝰ gaudiũ ſẽſibi
le bonoꝝ.⁊ maioꝛ doloꝛ ſẽſibił pꝛoboꝝ erit.
uñ ñ fꝛuſtꝛa eꝛit h.ſʒ utilr ſiẽ ⁊ cõpał apꝑitõ
hoĩz. Puic opinioõi aðherẽdo.dicẽdũ ad ob
iectũ.ꝙ diſrupet illoſ ſiũñ uoce excuſatõiſ ſuf
ficiẽtis ł apellatõiſ.ſʒ ñ ſine uoce diſceptatõ
niſ general. VUn Aug.qꝛe cãſ tãte meꝛceðdiſ
uel tãti ſupplicij:ꝑcipite regnũ.⁊ ite ĩ igneʒ
et᷑nũ.Quare illi ꝑceptuꝛi regnũ.Eſuriui enĩ
⁊ de.mi.mã.Quaꝛe iſti ituꝛi in igneʒ et᷑nuʒ.
Eſuꝛiui eĩ ⁊ ñ ð.mi.mã.Quid ẽ d̊ ꝛogo. Ui
deo ð his ꝗ ꝑceptuꝛi ſt᷑ fgnũ.qꝛ ðder̃t tanqᷓ;
bõi ⁊ fidðᷣles xpiani.ꝗ vba dñi ñ ↄtẽnentes.⁊
cũ fiducia ꝓmiſſa ſpãtes fecert B:qꝛ ſi nõ fe
ciſſent uite ipᷣoꝝ bòe ſteꝛilitas iſta ñ utiq; ⸗
ueniſſct. Sõte ei caſti eꝛãt.ũ fꝛaudator̃ſmñ e
bꝛioſi. abſtinẽtes ſe ab opibꝰmał.ſi B ñ adde

rẽt. ſteꝛiles rᷣmâeꝛẽt:feciſſent eĩ öclĩig a ma

lo ñ feciſſent ⁊ fac bonũ:ſcptũ eſt ſiẽ aq̃ ex
tig.ig.ſic ełya pct᷑ʒ. It᷑ ſcpᷣtũ eſt.ĩclude ełyã
ĩ cõde pauꝑis.⁊ ipᷣa te ðpᷣcabit dñʒ.⁊ alia
multa ſt᷑ diuini elogꝗiĩ docum̃ta ꝗbooñndi᷑ mł
tũ ualer̃ elyã ad extiguẽda ⁊ delẽda pct᷑a.
Pꝛoinde ilł qꝰs dãnatuꝛꝰ.ĩmo ploillis quos
coꝛonaturꝰeſt.ſolas ełyas imputabit:dicẽſ.
difficile ẽ ut ſi xaminẽ uos ⁊ appᷣhẽdam. ⁊
ſcꝛut᷑ diligẽtiſſie fẽa ura.ñ ĩueniã uñ uos dã
nẽ:ſʒ ite ĩ gnũ.eſu.eĩ ⁊ ð.mi.mã.Nõ g itiſ
i gnũ qꝛ ñ peccaſtis.ſʒ qꝛ pct᷑a ur̃a ełys ̃de
miſtis. Rurſꝰ⁊ ill.ite ĩ ig.et᷑. Sine dubio ui
ðᷣbt᷑ ſe iuſte dãnariꝓ ſceleꝛibꝰſuis.⁊ qĩ eiſ di
cet:ñ inð uñ putatis ſʒ qꝛ eſuꝛ.⁊ ñ ð.mi.mã.

Si eĩ ab ilł oĩbꝰur̃is fẽis avſi ⁊ ad me ↄvᷣſii.

illa oĩa cria atq; pcta ełyſ ̃deiſſetiſ ipᷣe ełye
mõ liberarẽt uos ⁊ a ratu tãtoꝝ crĩnũ abſol
uer̃t.b᷑i eĩ mivᷣicoꝛðs qm̃ ipᷣis mia prabit᷑.
Judcm̃ ſũ mĩa ei ꝗ ñ fec miaʒ.ſiẽ g bõi gbꝰ
patũ ẽ gnũ a ↄſtõe mi anqᷓ; fieꝛet ad uita⸗ʒ
et᷑nã eꝛãt pᷣdeſtinati:ſic mali ꝗ mittẽt ĩ ignẽ
patũ a diabolo ⁊ ſuis.a ↄſtõne mði anqᷓ; fie
ꝛẽt ad moꝛtẽ erãt pᷣſtiti.ẽ dr̃a ĩt᷑ pᷣdeſtinatõʒ
⁊ pᷣſcĩaz.qꝛ pᷣdeſtiatio ẽ pᷣcognitõ bonoꝝ cũ

calitate eorũdẽ.ſʒ pᷣſcia.diẽ pᷣcognitõeʒ reſ/

pectu maloꝝ ſñ cãlitate.qͥ potiꝰ r̃ſidet peneſ
libeꝝ arbitriũ:fit ãt ↄditòałꝛ pᷣdeſtiatõ dei.
nłlũq; ſiñ aliq̃ ↄditõe pᷣdeſtĩatũ ẽ̊ .pᷣdeſtĩatu

ẽ eĩ ut ſaluaꝛet᷑ mõs ſʒ ꝑ aquã baptiſmatiſ ?

moꝛtẽ filij dei.pᷣdeſtinati ſt᷑ oẽſ bõi ad głaʒ.

ea tñ ↄditõe ſi fidẽ tẽuerit.ſi caritatẽ.ſi hůi

litatẽ.ſ patĩazʒg.ſi mĩam.⁊ pietatẽ.⁊ hiſ ſitia
buerĩt. Cłes em̃ eos futos pᷣuidit.qꝰs deꝰ ad
uitã pᷣdeſtĩauit.⁊ q̃i poſtinãdo eis diceẽt.ego

ꝗdẽ ad uitã uos pſtio.ſi tñ talei ⁊ tales fue

ritis.ſi mãdata mea cuſtodieritiſ.ſi fidem ⁊

mĩaʒz hũeꝛitis.⁊ ſi ĩ bono tãdẽ ĩuẽti fueꝛitiſ.

q tat eẽ ñ uult.ꝗ mãdata ðdi cuſtodið᷑ ñ nit

tit᷑.iõ ñ uẽit ad pᷣſtinatõʒ q; ũ uat ↄditõʒ.

noli igr attẽder̃ ad pᷣſtĩatõʒ dᷣi qᷓ; igꝛaſ.attẽ
de ad vba 4 audis ⁊ ĩtelligis ſiẽ em̃ pᷣdeſtia
r.

tõe ſua uerꝰẽ deꝰ,.⁊ mutari ñ põt:ita ⁊ vꝰba

ECapitulũ.l.

eiꝰva ſt᷑ ⁊ mutari ñ pñt.Sʒ qudiamꝰq̃ ſint h
voa.pc toꝛ:inꝗt.q̃cũq; hõa ↄvſ fueꝛit ⁊ ĩge

muerit nita uiuʒ ⁊ ñ mõiet᷑.Et iteꝝ.ſi uolue

ritis ⁊ audieritis me bõa t᷑ꝛe comedetiſ:ꝙ; ſi
nolueꝛitis.gladiꝰᷣuoꝛabit uos.ſil:.i euãg. ĩ
gt. ꝗ crediderit ⁊ bap:fue.⁊c.⁊ iteꝑ.ñ dimi
Ffit᷑ hoibꝰpcta eoꝝ dimittʒ uo.pr̃ ur celeſtis
⁊c. Nec qꝛas aliã poᷣſtĩatõʒ ĩ hiſ em̃ vbᷣiſ oĩs
⁊ uite ⁊ moꝛtis pᷣſtiatõ ⁊ pᷣſciẽtia ↄſiſtit. Si
hH feceris eſto ſecuꝛꝰ⁊ cꝛede ĩdubitãt᷑.qꝛ ad
uità et᷑nã poſtiat es.Qõð ſi ĩdurato coꝛð h̊ fa
cere nolueꝛis.⁊ i hac malitia pſeueraueꝛis:
3 ceꝛto ſcias te ad mõtẽ pᷣſcitũ.qᷓ;uis em̃ nul
hõ ad pctiz ſit pdeſtiatꝰ. oĩs tñ ho qgut ad
glaʒ aut ad ſuppliciũ ẽ pᷣuiſꝰ.Nłlꝰg dicat feu
ſtra ſe orare deù ⁊ alia bõa facer̃iqr pᷣdeſti
natõ dinina ꝗ̃ ẽ pᷣꝑatõ gr̃e ĩ pñti ⁊ głe i futĩo
cũ ſit et᷑na.ſiẽ ab et᷑no pᷣdeſtinauit aliquẽ ad
bt᷑itudinẽ:ita pᷣoꝛdinauit modi ꝑ quẽ daꝛet
ſibi illa beitudinẽ.ſ.ꝑ merita ſua ⁊ oronẽ. p
deſtinatio em̃ tatꝛ ẽ inſtituta.ut pᷣcibꝰ æ la
boꝛibꝰobtineat.⁊ iõ ñ fruſtꝛa vꝛat deum.qꝛ
oro ẽ illud ꝑ ꝙ ex oꝛdinatõe diuina dʒ ↄſeꝗ
gratiã ⁊ głaʒ ⁊ eadẽ rõ ẽ ð̊ oibꝰalijs bõiſ.qꝛ
caduũt ſub oꝛdine diuine ppòſtinatõiſ:uñ ncut
deꝰaliquẽ ſaluãdu puidet ſic ?⁊ modũ qꝰ ſal
uaꝛi debeat.ꝑꝑ Gᷓ̊ ſtult? ꝗ dicit uolo facer̃
ꝙ mihi placueꝛit.qr ſi ſaluari öbeo ſaluabõ
Iſi danari öbeo.dãnaboꝛ:ſic ſtultꝰeẽt ĩfirmꝰ
ꝗ dicẽt.uolo comedeꝛe ⁊ bihere ꝙ mihi pla
cuerit/qꝛ ſi curari öbeo cuꝛaboꝛ.⁊ſi moꝛi de
beò moꝛiaꝛ. Sic em ĩutiles eſſẽt medicine.
Sane ſi deꝰdittit libeꝝ aꝛbitriũ ꝙ ſe ht᷑ ad
utrũlʒ ĩ malũ cadẽ G̊ ñ ꝑĩttit niñ iuſte. Rur
ſꝰ ſi pueniat ꝑ gram:nulli faẽ iniuriam. Uñ
ſᷣͥʒ aug. Libeꝝ arbitriũ ẽ libeꝛtas eligẽdi bo
nũ ł malũ ⁊ h in ꝑadiſo hõ huit libeꝝ.ne vo
captiuũ qꝛ bonũ nõ uult niſi gra ði pᷣuẽiat᷑.
nec põt niſi eũ ſeq̊t. Cũ g malos dãnat ⁊ re
probat.opat᷑ ſʒʒ iuſticiã:quado vo põᷣſtinat ⁊
ſaluat.agit ſʒ grazg ⁊ miazʒz.q̃ nõ excludit iu
ſticiã. Nullã at neceſſitatẽ infeꝛt ꝓpuidentia
dei reꝝ euentibꝰ.ſʒ ſicut ſe hñt res ad utrüli
bzʒ.ſ.fieri ⁊ nõ fieꝛi.ſic ſe ꝓpuidẽt᷑ hr̃e.q ꝓui
dẽtia ſeu ꝙ iõ ẽ pᷣſcia ði.ex ſua ſapia pᷣſcien
tis oĩia anteq; ſint.oĩo ĩieuitabilis ẽ.⁊. nullo
mõ põt falli:æ iõ omnia pᷣuiſa a ðo ncce eſt
fieri.qꝛ nõ pt᷑ fimul eẽ ꝙ pᷣuiſa ſint ⁊ ñ fiãt.
ſiʒ nõ ſeꝗt ꝙ nccio fiant. Sic quoq; dicimꝰ.
me uidẽte te crere neceſſe ẽ ut curras.̊ eſt
nõ põt ſimul fieꝛi ut uideã te currere æ non
curras.⁊ ex B neqq; ꝓuẽit neceſſaio cueraſ.
uñn GBoeciuſ.Due ſt᷑ etm̃ neceſſitateſ.ſimplex
una ueluti ꝙ neceſſe ẽ oẽs homines eẽ mor
tales.altera vo ↄditõis.ut ſi aliquẽ ambula
re ſcias.eũ dbulare ncẽ̃e ẽ. Hãc ẽt neceſſita
tẽ nõ foc ꝓpᷣa nã ſed ↄditõiſ adiectio.Nulla
em̃ neceſſitas cogit incedeꝛe uolütate gra
dientẽ q́;uis eũ tuc cũ gradit ncem ſit.qᷓ igr
cũ fiũt carent exñdi neceſſitate 5 puſqᷓ;

De paſcha ⁊ diuerſis huins

fiãt ſine neceſſitate futuꝛa ſũt.nam ſine ſeia
pntiũ ꝛeꝝ ni his q fiut:ita pᷣſcia futuroꝝ. ntł
his q̃ fut a ſt᷑ neceſſitatis ĩpoꝛtat. Eodẽ mõ
ñ ꝗqd ꝓuidẽtia pñs uidet id eẽ neceſſe ẽ:tã ⁊
ſi nullã natuꝛe hẽat neceſſitatẽ.h̊ Boecius.
Et 1õ h̊ duplex ẽ:ſi deꝰ pᷣuidet h̊ neceſſe eue
nir̃᷑ oʒ qꝛ ↄiũcti va diuiſiʒ ẽ fla.⁊ ẽ ibi neceſ
ſitas ↄnñtie ⁊ ñ ↄñtis.Exẽplũ hẽmus boecij.
Si aliquis uidet aliquẽ facientem rotam.
neceſſe eſt ꝙ ille faciet roram. nec tamen
uiſus eius cauſa eſt illius factionis. Sic de
us pᷣuidet mala iſtiꝰoꝑa.nec tñ cã ẽ q̃ꝛe iſte
male opꝑet᷑. ueꝝ tñ fiet ſi ꝓuiſũ ẽ. Qñ ãt deꝰ
facit aliquã rẽ.nõ fit ĩ ipo deo mutatio ſed
ĩ re ceꝛta quã oꝑat. Uñ qñ fecit pᷣdicaꝛi ſub
uerſiõez niniue:⁊ pᷣdici moꝛtẽ egechie quoꝝ
neutꝝ accidit ĩ ta libꝰñ mutauit deꝰↄſiliũ ꝙq;
ab et᷑no ſecũ fuit:ſʒ ſniaz q̃ reſpectũ ad ipᷣa
negocia habuit.qꝛ Ni.ſubueꝛtẽda erat f̃m
meꝛita ⁊ eʒech;.moriturꝰ erat ſᷣm cãs ĩfeꝛio
ꝛes hẽt ſᷣm merita ſʒ ̊ ñ ĩpoſuer̃t neceſſita
tẽ dine potẽtie.pᷣdeſtinatio igit᷑.lʒ ceꝛta ſit.
libertatẽ tñ aꝛbitrij ñ tollit. Unõ bonoꝝ ſal
uatio ẽ neceſſaria neceſſitate ↄñtie uel con
ditionata. nõ neceſſitate ↄñtis uł abſoluta.
Iſta.n. ꝓpoſitio pᷣdeſtinatꝰ põt dãnari fła ẽ
Lſenſu ↄpoſito ẽ tñ uera ĩ ſenſu diuiſo.Sic
g excluſũ ẽ ſophiſma.ꝙ multos in enoꝛem
duxit ut oĩa ex neceſſitate fieri putarent.
Si g dicis qd adhuc faciendũ ẽ ꝛnñdeo qꝛ h̊
ſolũ ſuꝑeſt ↄſiliũ ut curamꝰ ⁊? ↄtẽdamꝰ pla
ceꝛe ei ꝗ nos uocauit.dicit eĩ aug.ſic pᷣoꝛdi
nata ẽ dinina pᷣdeſtinatio. ut ad eã ꝑ bonoꝝ

CK Wi ieſu xpᷣe iuòx uiuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ
N d

nominis acceptionibꝰ

tia mitterẽt ⁊ ñ deſpaꝛẽt ł deficerent.qꝛ ſic
agendo ⁊ ĩ hoc ꝑſeuerado deũ ſibi ꝓpitium
utiq; iuenirent.
Oro.

in extrẽo iudicio me a dextris collo
care digneris: ? tüc anditã fac mibi
ilã dulciſſimã uocẽ tuã qᷓ; ꝓmiſiſti electis
tuis dicẽs uẽite bñ.pa.mei ꝑci ꝛeg.⁊ fac.ut
ñ timeã ab auditõe mala qᷓ; ↄmĩatus ẽ rüꝛo
bis:dicẽs ite maledicti ĩ ig.et᷑.O unigenite
fili dei.miſerere nr̃i.ne unq; illã penã ĩcura
bilẽ experiamuꝛ.ſ.excidere a regni glia ⁊ 2
buꝛi ĩ gehẽna.deꝰ meꝰ mia mea.Amẽ.

¶ Dde paſcha ⁊ diuerſis huius nomĩs accep
tionibus. Capi.li.

7 funẽ circũdẽꝰ coccineuʒ domui
ronis nr̃e.⁊ coccuz in manu nr̃a
ut zara ligemꝰ. ut nacã rufã ĩ ualle occiſaʒ
enarrare poſſumꝰ. Jà ei Iſtat ut ad paſſiõeʒ
dni ueniam“ qᷓ; ⁊ ex affectu ĩſpicere ⁊ in ef
fectu imitari dẽmus.iuxta illud Exo. Inſpi
ce ⁊ fac ᷣm exẽplaꝛ.ꝙ tibi ĩ mõte mr̃atũ ẽ.
Eps ẽ tãq; libeꝛ exẽplaꝛis:ad cuiꝰexemplar
totã uitã nr̃az ducere ⁊ coꝛiger debemus.
⁊ ſi xpᷣs ſepiꝰ ĩ ſcriptura dicat mõs.rõe ſũmi
tatis ſiue excellentiſſime ꝑfectõiſ:maxie tñ
exaltatꝰi cruce mõs ðr̃.rõe ſublimitatis me
ꝛiti ſue ſacratiſſine paſſiõis. In q̊ͥ gð monte

UVUnc ſᷣm Piero. aſpergamus ð ſa
4 guine libꝝ nr̃m. ⁊ limina domoꝛũ

itauit. nltitudinẽ eſu
nn in his oibus na
tasiſami ſti⸗ ceteꝛis infi
blchtañ peccato erpoſt
Pota nlta ſna i laborib el
hus talions paſſionẽ de q
zicegetix oomiſſiſ inſpic
bar ſuſtitit ⁊ precipue
gaſſionis in guib fingudi

opum pſeueratiã pueniamꝰ. Pinc Ber. ipᷣa xpᷣo.ſ.crucifixo.mr̃atuz ẽ nobis exẽplar dili paſſus fuit Kaca m
celeſtis ꝛegni pᷣdeſtinatio. ita ab oĩpotenti genter ĩſpiciẽdũ:⁊ e fficaciter imitãdũ. Nõ non ſol geqd doi pys
deo pᷣoꝛdinata ẽ.ut ad boc electi ex laboꝛe eiĩ ſufficit xpᷣião xpᷣuʒ paſſuz ĩſpiceꝛe.nã ⁊ mali ſuſinun doro diſe
pueniãt: qtenus mereãtur pᷣcibꝰobtinere.ꝙ fecer̃t iudei ⁊ gẽtiles ſui crucifi dᷣes:ſʒ exi paſio domini in ſe con
ipᷣe oĩpotẽs deus ante tpᷣs diſpoſuit donare. git ẽt ſᷣm exẽplar mõſtratũ oꝑari ⁊ facere. hoiz i hac uita paſſibil
Ubi nota exẽplũ utile ⁊ aptũ ad ꝓpoſitum. Et h̊ ẽ ꝙ ĩdiffeꝛẽter cuilibʒ fideli in vᷣbis ꝓ tois q xpſ unq i euige
4 uit ĩ quodã mõaſteꝛio fr̃ ꝗqdã religioſus ⁊ poſitis. Inſpice ⁊ fac.q.d.iĩſpice exẽplaꝛ dni ipo in ſua poſſione gfe⸗
euot. cui ſepe ꝛenelatões ſiebãt diuinitꝰ. ce paſſiòis.ipᷣas tibi ꝑ ĩtimã ↄpaſſiõezʒ uiſce Iaq; mn cruce oñ eſt
Qð ꝗdẽ alteꝛ eiuſdẽ mõaſteꝛij fr̃ ſciẽs.inſti ralit᷑ ĩcorpoꝛãdo.⁊ fac ſ̃zʒ illð exẽplar ipᷣjjq ef in paſſione ei ſüma ois
tit apud eundem ut deũ oꝛaret.q̃tenꝰſibi di fieacit᷑ imitãdo.Et utꝝq; hoꝝ docz. b. Pe. ipſie Mſumatio ois er
gnaret oñdeꝛe ſi ipe de numeꝛo ſaluãdoruʒ Xßs ĩgens ꝓ nobis paſſus ẽ.ecce pᷣmũ ꝙ eſt ceba. Ponigdicaui
eſſz. Et cũ ille uix pᷣcibꝰuictꝰ or̃oni inſtãdo diligẽt᷑ coꝛdis oculo iſpiciẽdũ: uobᷣ relĩq̃ns niſt leſtcbaugga
pᷣ a deo poſtularet. onſuʒ eſt ſibi ꝙ ille ff de exẽplũ ut ſeq̃mini ueſtigia eiꝰ.ecce z eſt quia borſere⸗ A
numero dãnãdoꝝ eſſet:uñ timẽs fr̃ez aliuʒ efficacit᷑ ĩ fcõ imitãdũ. Circa pᷣmũ ſeiẽdũ ẽ ſpectant ſus ommn
turbare.ꝑ aliquot dies h̊ ſibi celauit.ſʒ tan ꝙ ſi nos oĩa q̃ xpᷣi in moo paſſus ẽ uellemus gitiu f Aͤce au
dem eideʒ regꝗrenti(lʒ iuitus) aꝑuit eie at enaꝛare innumerabilia utiq; eſſent: pᷣſeꝛtiĩ ie inen unc pauperi
h audiẽs ⁊ ſcriptᷣas ĩtelligẽs.ſtatĩ rũdit beñ cũ tota uita xpᷣi in terris q̃dã paſſio fueꝛit. reclin uce. ga nec h⸗
dictꝰ deꝰ. Nec tñ ſic deſpabo ſed pniam qᷓ; ꝑ Nimiꝝ cũ ẽt tota uita cuiuſlibz xpᷣiãi ſi ſpᷣm qui gret.⸗Bid cbecl
igreſſũ religiõis aſſumpſi de ceteꝛo duplica euãgelium uiuat q̃dam crux atq; martyruʒ . = unq in
bo: donec gr̃am ⁊ miaʒ apð deũ altiſſimũ ꝗ ſit. ut aug.dicit.q;tomagis hoc ĩdubitabile de naniuit ſicut chꝛi
pi ẽ iuenia. ⁊ poſt młtos dies iteꝝ fr̃i pᷣdic ẽ de ipſo domino xpᷣo ꝗ euangelium ↄdidit. ſens uſch ald monen
to diuitꝰreuelatũ.ꝙ ille fr de numeꝛo ſaluã ⁊ ĩ ſeipſo ꝑfectiſſime adimpleuit.exoꝛdiẽdo magna obpꝛobꝛia ſu

Pr eẽt. Qõð cũ eidẽ fri r̃tuliſſʒ.ille letꝰeffec
t ð reuel tõe.foꝛtior factꝰ ẽ ĩ oꝑe ac uiꝛiłr
agens. ⁊? de vtute ĩ vtutẽ quotidie ꝓficiens:

ei a primordio natiuitatis ſue.inſpice quaʒ
pauꝑ natus fuit qui nec domiciliuʒ neq; ue
ſtes habuit.ſed in uili diueꝛſorio natus.ĩ pᷣ

pſeueꝛauit ĩ bono ſine ceſſatione. utinã mul ſepio ſuꝑ feno exiguo ãte bꝛuta animalia re miore ktanta autel
ti animati hoc exemplo manũ ſuam ad foꝛ clinatus pannis uilibus iuolutus fuit.Octa W ſua po ai
. ſapylitig patin olni D

rue coccinetz ni
et coccnz in nann fin
Niſii valeorcii;
jei ſat r oc paſſide,
feru ipiunm rir e
Irr Mus w. ihi
bi imue nfatu,
ſgiag cuflremplur
coeige gebens.
licafmös de ſün
epfecöftmoriet
ſdeſuplimitnis me
16s. Anb Snorgt
zendds eßan di
ð
aſrgiſtcee 10.
8 i ueiftrdes ei
ſrai ogeni r fneere⸗
aulibz ſlleliin bis
44 ie eri lar ſt
tini vſſez viſee
fzili erehlier ize
ng don ocz de,
ſus ecce hmuͤge
ſciciedu: nob teni
ſiga ei ece ige
circa znuͤſebti.

lia uricz eſſent, ,
s zaͤi puſſo n.
ita cuiuſt iin
Gam gur ah
agis hoc lati
nunggl i,
. Pinge ndd
nen ſ⸗ iechn

Secunde partis

no die circunciſus fuit ⁊ iam ſanguinẽ ſuu⸗
pro nobis fundere cepit.Demũ peꝛſecutõeʒ
heꝛodis fugiens in egyptũ depoꝛtatꝰ ⁊ inde
rediens peꝛ totã pueritiã ⁊ adoleſcẽtiã ſuaʒ
entibuſ ſubiectꝰ.⁊ nõ dubiũ in magna pau
ptate educatꝰfuit.Dehinc adueniente tpᷣre
oſtẽſionis ſue.inſpice quomõ tpᷣre magni fꝛi
goris baptizatPin aquis frigidis meꝛgi uolu
it. ⁊ qũo ieiunio.xl.dieꝑ ↄtiuato maceꝛatuſ
fuit.⁊ q̃ntas tune a dyabolo tẽptatões ſuſti
nuit. Quãtas ẽt ĩiurias ⁊ ↄtũelias a indeis
frequenteꝛ paſſus fuit.nunc dicentibꝰipſum
a demone obſeſſum.nunc ſamaꝛitanũ.nunce
uo ratorẽ ⁊ uini potatoꝛẽ.nunc de foꝛnicatõ
ne nat.nuc blaſphemũ. nunc polłi ſeducto
rẽ: ⁊ alia multa blaſphemantes dicebant in
eũ. Nihilominus ad facta iniurioſa ſepe at
temptabant procedere nunc uolentes eũ la
pidare.nunc de ſupeꝛcilio montis pᷣcipitare
Inſpice etiam cũ quanto labore uixeꝛit. qꝛ
quottidie eꝛat pᷣdicãs ĩ tẽp.⁊ ĩ ſynag. ⁊ ð ci
uitate in ciui.de terra in terrã perãbulauit

in orõe ſepe ꝑnoctauit.infirmos multos cu

rauit.obſeſſos a demõe liberauit. mortuos
ſuſcitauit.młtitudinẽ eſuriẽteʒ pauit. Et ni
bilominꝰ in his oibus nature legibꝰ ſubiec
tus:fami ſiti.⁊ ceteꝛis infirmitatibꝰ hominii
abſq; tam peccato expoſitus fuit. cce quõ
tota uita ſua ĩ laboribꝰpaſſõibꝰfuit. Sed oĩ
bus talibus paſſionẽ de q̃ nunc tꝛactãduz ẽ
añieedẽtibꝰobmiſſiſ.inſpice diligẽteꝛ quid in
hac ſuſtiuit ⁊ precipue aꝛticulos ⁊? puncta
paſſionis in quibꝰ ſingulis chriſtus notabilꝛ
paſſus fuit.¶ Ciꝛca vᷣm ẽ ſciẽdũ.ꝙ v᷑ʒ Aug.
non ſolũ gegd boni xps ĩ tꝛa geſſit.iʒ gegd
mali ſuſtinuit:totũ diſciplina moꝝ fuit. Uñ
paſſio domini in ſe cõplectituꝛ oẽz ꝑfectõm
hoĩʒ ĩ hac uita paſſibilẽ am̃ omia opa ꝑfec

tõis q̃ xpᷣſ unq; ĩ euãgelio docuit.ipᷣe ĩ ſemet

ipo in ſua poſſione ꝑfectiſſime adimpleuit.
Itaq; in cruce dñi eſt finis legis ⁊ ſcripture
in paſſione eiꝰſũma oĩs perfectõis.in morte
ipſi? ↄſumatio oĩs ſermonis. Unde aplłs di
cebat Non iudicaui me aliqd ene iteꝛ nos
niſi ieſũm chꝛiſtũ ⁊ hunc crucifixuʒ. nempe
quia hoc ſcire eſt omnia ſciꝛe quẽ ad ſalutẽ
ſpectant. Nã ſi de paupeꝛtate uoluntaria a
gituꝛ.ꝗſ unqᷓ; paupeꝛioꝛ chriſto nudo pendẽ
te in cruce. ga nec habebat ubi caput ſuuʒ
reclinaret. Si ð obedientia ⁊ humilitate lo
quimuꝛ.quis unq; intantum ſe humiliauit ⁊
exinaniuit ſicut chꝛiſtus qui factus eſt obe
diens uſq; ad moꝛtem crucis tanta uilia ⁊
magna obpꝛobꝛia ſuſtinuit pꝛo nobis. Si de
caſtitate uirginali mentio fiat.ꝗſ caſtioꝛ eo
cuiꝰmateꝛ uirgo eſt cuius pateꝛ feminaʒ ne
ſcit. Si de caritate ſeꝛmo fueꝛit. quis unqᷓ;
maiorẽ ł tantam caꝛitatẽ habuit q;ᷓ xpᷣs qui

ĩ paſſiõe ſua po.alazʒ ſu.ꝓ a.ſu.⁊ ta hoꝛẽda

ſupplitia pati uolnit pꝛo nobis.cũ tamen li

Capkm. lj.

berare potuiſſet ſolo nutu uoluntatis. In
paſſione ergo domini relucet exemplaꝛ per
fectionis omnium uirtutum.prout iã ſupra
eſt tactum. Item in ea relucet ꝑfectum re
medium ⁊ antidotum contꝛa omnẽ ſpiritua
lem moꝛbum. Nam ꝑ hoc quod pati uoluit
moꝛtem exprobratiſſimam habemꝰ remedi
um contꝛa ſuperbiam. quod latronib ſe aſ
ſociaꝛe uolui t. ꝛemediuʒ pꝛebet contꝛa inui
diam.quod õ ipſum blaſphemantes obticu
it remedium prebet ꝗ iã.quod in cruce di
ſtendi ⁊ clauis cruci affigi uoluit pᷣbet ꝛeme
diuʒ contꝛa accidiam. que non ſinit amplec
ti penitentie crucem. Peꝛ eiꝰ uero nuditatẽ
⁊ paupeꝛtatem habemuſ remedium cõtꝛa a
uazꝛitiam. peꝛ fellis ⁊ aceti deguſtationẽ ha
bemus remedium contra gulam. ꝑ uulneꝝ
inflictiõm ⁊ ſummi doloꝛis afflictionem ha
bemus remedium luxuriam. Et hec ſunt
ſeptẽ ſigilla libꝛum uite conſgnantia. q̃ xpᷣs
nobis in paſſiõe aꝑuit.⁊ pꝰea nobia uite adi
tuʒ reſerauit. Pꝛedicta g in paſſione xpᷣi ad
impleta uidemꝰ. deniq; ñi de pacientia agit
tota paſſio excellentiſſimã chriſti pacienti
am monſtrat Si de contemptu mundi ⁊z
abſtꝛactione a rebus mondialibus logmur
quis unq; elõgantioꝛ ⁊ abſtꝛactioꝛ ab omni
bus terrenis quam chriſtus in cruce. ſupra
terraz ⁊ ſupeꝛ omnia terrena eleuatus ⁊ ab
ſtractꝰ. Si ð abſtinentia ⁊ ieiunio ſeu mictꝰ
inedia m̃ftio fiat.chriſtꝰ nil in paſſiõe ſua ni
ſi fel ⁊ acetum uel uinum miratũ guſtauit.
Si de corpoꝛis ca ſtigatione agituꝛ cuiꝰ un
quã corpus in tantum SFerein fuit quan
tũ coꝛpꝰ domini in cꝛuce.ſi ð efficatia oꝛatõ
nis ſermo fiat.quis unquam efficatius chri
ſto orauit.qui ex uehementi attentione oꝛa
tionis guttas ſanguineas ſudauit ¶ Si de
elimoſynarũ largitione ⁊ alijs miſericordie
operibus loquimuꝛ.quis unquam maiorem
elł yam dedit quam ipſe chriſtus.qui ppriuʒ
coꝛpus ſuum in cibum ⁊ ſanguinẽ ſuum ĩ po
tuʒ nobis pauꝑibꝰ in elyam perpetuã dedit
Infirmos etia niſitauit duz infirma diſcipu
loꝛum coꝛda cõfoꝛtauit.⁊ egros multos cu
rauit.Captiuos multos in lĩbo redemit.mõ
tuos de ſepulchriſ ſuſcitauit. ſi de dilectio
ne inimicorum agitur. in cruce pendenſ pro

ſuis crucifixoꝛibꝰ oꝛauit.ſi de dimiſſione of

fenſarum loquimur.quis unquaz liberalius
dimiſit debita debitoꝛi bus ſuis quã chꝛiſtuſ
qui latroni non ſolũ debita dimiſit:ſed ⁊ pa
radiſum ſibi pꝛomiſit.Et ſic de ſimilibꝰ indu
cendo ꝑ ſingula opera ſupererogatõnis.que
omnia in paſſione chriſti ſi bene aduertimꝰ
ſupereroganteꝛ adimpleta inuenimꝰ: ſimili
ter ⁊ nos ſi peꝛfecti imitatoꝛes chꝛiſti ẽẽ uo
lumus.adimplere ł ĩ facto.ł in deſiderio.uł
in miniſteꝛio dẽmꝰ.nã ſiẽ diẽ Piero.ſingula
ea qꝗ̃ᷓ circa dqñʒ ĩ paſſione geſta ſunt.qᷓ;uis iu

Qua die ⁊ eur iudas

Gi ⁊ alij q̃cũq; fecer̃t.alia m̃te fecer̃t:nobis

tñ eredẽtibꝰ miſtica affer̃t ſacr̃a.Sic etiam
Cayp.qũ dixit unũ hoĩez mori ꝓ ppło.neſci
uit ad dicẽt.⁊ tñ ꝓphetauit ſir ẽ de ſinguł
geſtis paſſiõis dñice.q̃ nos ĩiſpicẽ debemus
⁊2 m exẽplaꝛ illoꝝ facere. Qſ itaq; ↄſuaſſet
ieſus ſᷣmões oẽs pᷣdictos de fo aduẽtu. ubi
ſe uentuꝝ ad iudiciũ ĩ claitate pᷣdixit:ↄñter
ſe paſſuꝑ ondit: ut ſacr̃m cꝛucis admixtum
eæẽ głie e᷑nitatis admõeat. q̃ñn ꝗ ↄpatit cꝛu
cifixo ũ timuit de iudicio:ↄiũcta eĩ ſt᷑ ut cã
finał ⁊ effectꝰgłia e᷑nitatis ⁊ meꝛitũ paſſio
nis. Doſt aduẽtuzʒ g maieſtatis ſubdit hũili
tatè paſſiõis.ut cãʒ illiꝰ.paſſiõis eĩ effectus
Ecã finał ẽ gła et᷑nitatis.Uñ apłs.xpᷣs fac.ẽ
obe.uſ.ad mõ.ꝑꝑ ꝙ de.exaltauit illũ. Inci
pit g nãꝛatõez de paſcha ⁊ ſua paſſiõequa
xpᷣs ipᷣe paſcha nr̃ ʒ fueꝛat ĩmolãdꝰ.Et eadẽ
die. ſ.feꝛig tᷣc ia ĩ ſeꝛo ⁊ ibidẽ.ſ.ĩ mõte oliue
ti dixit diſci.ſuis¶ Scitis qꝛ pꝰ biduũ).i.fe

ria ꝗnta ad ueſꝑaʒ (paſcha fiet)⁊ agnꝰ paſ

chal imolat᷑.⁊ ego addo ꝙ neſcit᷑.ſ.ꝙ tẽ ẽt
(fili hoĩſ)).i.vgĩs tᷣoet ut cꝛucifigat᷑)⁊ paſ
cha faciet tꝛãſeũdo.ex quo pʒ ꝙ ñ fuit ex ig
rãtia tꝛaditꝰ ſʒ ex ſua pᷣſcia ⁊ uolũtate. Gñ
ãt dic filihoĩs.qꝛ ſ̃ʒ foꝛmà hũanã tẽtꝰ⁊ cru
cifixꝰẽ.iñ ſʒ dinã ĩ q̃ ſꝑ ĩmoꝛtał ẽ.⁊ bñ ĩꝑſõa
lit᷑ poſuit tradet᷑.qꝛ uno t ditõis vbo diuẽſe

uolũtates expᷣmũt᷑. Nãà ð pr̃ ĩdidit fuiũ ꝑꝑ
caꝛitatẽ ⁊ gnis hũ ani utilitatẽ e) iudas iu
deis ꝑpꝑ auaricidã ⁊ lucri ſui cupidirxatẽ. IJtẽ

ſpnᷣſct᷑ᷣs ꝑꝑ ſuã bẽignitatẽ:eõ iuði Pylato
pꝑ iuidia ⁊ malignitatẽ. It᷑ filiꝰſeipᷣʒʒ ut iple
ret bñplacitũ diĩnũ eꝰ Pylatꝰcꝛzuci ut ſatfa
ceret ꝑuerſe uolũtati iuðoꝝ.It᷑ dyabol ꝑ ti
morẽ ne ꝑ xpᷣi doctzinã ⁊ miracła euelleret
genꝰhuanũ ð mãu ſua:ñ adueꝛtẽs:qꝛ magiſ
erat ꝑ ipi mõtẽ eripieñ.qᷓ; fueꝛat ꝑ doctꝛinã
⁊ miracła ereptũ.Ecce op?cõe ſʒ uolũtat es
diuerſe ualde.ꝙ pr̃ ⁊ filiꝰ⁊ ſpũſſ.ñ ſolũ amã
di. ſʒ et głificãdi.iudas ãt ⁊ alij ñ ſolũ dete

ſtadi.ſʒ ẽt ↄdẽnãdi ſt᷑.qꝛ ꝙ pr̃ ⁊ filiꝰ⁊ ſpũᷣſſã.⸗

bõa h illi mala ĩtẽtõe fecer̃t pᷣdiẽ ãt diſcipu
lis ſe traden pᷣmuniẽs eos ne pᷣuſqᷓ; audiant
q̃ euẽtura fuerãt.ſubito uidẽtes t᷑ſi ad cru

cẽ mgr̃[33ʒ obſtupeſcãt.⁊ qꝛ ̊ nom̃ paſcha ĩ di

uerᷣ locis reꝑit᷑.⁊ divſa ꝑ ipʒʒ ſignificãt: iõ
ne ĩ equoco errẽ divᷣſas ei acceptões uiða
mꝰ.ſcieñ g ad ſołõz młtaꝝ orietatum.ꝙ paſ
cha appellat᷑ pꝰ tota ſeptiana ſeu ſeptẽ dies
agioꝝ.ꝗbꝰiuðõi pães aʒios.h̊ ẽ ſie ferm̃to co
medebat.nã a ſin ⁊ ʒia feꝛmẽtũ ſignificat.
uñ ĩ actibꝰ uolẽs popaſchappucẽ eũ pplo.pᷣ
m⁊ ultim dies illiſeptĩane.magis ſolẽnes
erãt q; medij.o qr̃ hõa imolat õnis agm.ſ.

ueſꝑa qᷓ agnꝰ ĩmolabat᷑ q̃ ẽ initiũ pᷣmi diei a
ʒioꝝ q̃ ſolẽniõ erat ut h̊.ſcit᷑ q; pꝰᷣbiduũ paſ
cha fiet: uñ catat eccła. q̃rtacĩa die ad ueſ
paz paſcha dm̃ ẽ ⁊c.dies ãt pᷣcedẽs illã ho
rã.nec paſcha dicebat᷑ nec ſolẽnis eãt.ʒꝰ dẽ

unendidit dũm.

mꝰazʒioꝝ.ꝗ erat celeberrimꝰ. ſ. qntadcima
ũa pᷣmi mſis. qñ relt gs iſrt ẽ ð egypto:
ut ibi appꝛopiq̃bat dieſ feſtꝰiuðoꝝ ꝗ dr᷑ paſ
cha.⁊ ibi añ diẽ feſtũ paſche.Quãta dr fe
ſtiuitaſ epłe paſchał.ut ĩ ꝑalip ñ fuit paſch
ſiłe huic ĩ iſeł.Quiĩta dr̃ agn paichał ꝗ ꝑatꝰ
cõeðbat᷑:ut ibi.abi uis pꝑemꝰ ti.eo.pa.⁊ ibi
uẽit dies aʒioꝝ ĩ quo neceſſe eãt occidi paſ
ſcha.Sexta pàes aʒimi łH ꝗcũq; cibꝰpaſcha
lis.ut ibi ñ ĩtꝛoiett ptoriũ ne ↄtamĩaꝛẽt᷑ ſed
mãduc arẽt paſcha.i.pàes aʒĩos ſeu paſcha
les:qꝛ ad cõedẽdu azia ſeptẽ diebꝰ oꝑtebat
eos mõatos eẽ.⁊ iõ quolzʒ ſeptẽ dieꝝ ñ pote
rãt ĩ pᷣtõiũ ĩtroir. Septĩo dr̃ ipe xpᷣs ꝑ agnũ
paſchalẽ ſigt'ut ibi pa.nr̃ʒ.ĩmol.ẽ xpᷣs.ipſe
n.ẽ ueꝝ paſcha nr̃m. De pᷣdct᷑is paſche ac
ceptõibꝰẽe iſte vſꝰ.Ebdomaſ.hõa.dies. epu
le.aʒĩia xpᷣs.Cõ t᷑ tũ paſcha uocat᷑ dies ĩ q̃ i
molabat agn. cliat᷑ ãt paſcha paſche uel
paſchat᷑.⁊ qr̃ paſcha ñᷣ a paſſõe ſ a tràſitu.

Pꝛĩa.n.oigo hꝰuocabłi paſch ex hebro h

qꝛ paſcha dr q̃ſi phaſe ꝙ ĩ hebro.ið ẽ ꝙ tꝛã
ſitꝰ. dicebat at paſcha iuõoꝝ tꝛaſit pꝑ duo.
qꝛ ea nocte q̊ imolatꝰẽ agn ãgelꝰext᷑mi ator
uidẽs ſaguĩeʒ agni ĩ foꝛibꝰiſꝛłitaꝝ. ꝑtꝛãñuit
nõ ꝑcutiens eos:⁊ qꝛ filij iſrł fugientes illa
nocte ð egyptiaca ſᷣuitute.mar̃ rubꝝ trãſie
rũt.⁊ ðide ad t᷑ꝛã pmiſſe oli hr̃dit at᷑ ⁊ pacis
uener̃t.⁊ iõ fe ſtuʒ iſtò bene paſcha uocat᷑.
Quo trãſitu pᷣfiguꝛatꝰẽ et᷑ tꝛãſit ꝰ pi ð B mõo
ad pr̃ es ⁊ trã ſit nr̃᷑ ð̊ uitijs ad vtutes ⁊ de t᷑
renis ad celeſtia. ⁊ iõ ſirr paſcha ꝓpianeꝝ
miſtice dr trãſitꝰ.qꝛ ĩ eo dñs ꝑ mot᷑e traſiuit
ð q̊ mòo ad pr̃ez ⁊ ſignificat ꝙ eiꝰexẽplo fiõ
les xpᷣʒʒ ſeqͥntes ł pnĩiaʒ ⁊ mãt yriũ aſſumde.
Fʒ illõ trãſ uimꝰꝑ ignẽ ⁊ aq;: uel mtis ðſið
rio ad celeſtia anhelãdo.Fʒ illò tranſite ad
me oẽs ꝗ ↄcupiſcit᷑ me tranituri ſt p xpᷣi ſan
guine fulo ad pr᷑̃ie celeſtis pmiſſõʒ. Sãguiſ
n.xpᷣi dʒ põi ſr̃ utꝝq; poſtẽ.ſ.ſr̃ ĩtellectuʒ ðᷣ
uote r̃cogitãdo.⁊ ſuꝑ affectũ ðöuote ꝑ pnĩazʒ
imitado.unõ ̃ʒ aug.ſignũ crucis a nobis re
pellit extmĩatõẽ.ſi tam̃ coꝛ nr̃s xpᷣʒ habeat
ĩhĩtatorẽ:c ſãguiĩe illinitis poſtibꝰ nr̃is.i.cꝰ
crucis ſigno ſignat᷑ fꝛõtibꝰ nr̃is a ꝑditõe hꝰ
ſeculi tanq; a captiuitate egyptiaca libera
mur: ⁊ agimPſalubeꝛꝛimũ tꝛdſitũ.cuʒ a dya
bolo trãſim ad xpᷣuʒz.⁊ ab iſto inſtabili ſecu
lo ad eiꝰfnndatiſſimũ ꝛegnũ. ſᷣm Bedaʒ.qꝛ
paſche dies in gqʒimis panibus eſt celebꝛari
pꝛeceptꝰ.⁊ uno die agno ĩmolato ad ueſꝑaʒ
ſeptẽ ex oꝛdine dies ſequunt aʒimoꝝ ieſꝰ ſe
mel pro nobis paſſus: ⁊ de hoc mõo tranſi
ens peꝛ omne nobis huius ſeculi tpᷣus quod
ſeptem diebus agitur in azimis ſinceritat᷑.
⁊ ueritatis pᷣcipit eſſe uiuendum. ⁊ q̃ſi pai
cha ꝑpetuum faciẽdo.ſemꝑ ex boc mundo
trꝗſeudum: totoq; ſemꝑ niſu deſideria ſecu

li q̃ſi egypti retinacula fugere.⁊ q̃ſi a mõa

iua ↄueꝛſatõe ſeczetã ſolicitudinem.iteꝛ nos

i fugef Hegati
e ſian oꝛdinari
lebat ociliũ ut en dolo
nulla noeris ciz i eo⸗
ti doloſe confingerent
Ueran ipum iterficere ?
ſicto cz nuc queꝛebit c
tieꝛpoſſet ſaceꝛe oce
none: q ledepueꝛa paꝛe
umritü egs purificar
ſieret 5 uen gru mage⸗
1 doc ſaciam er dol
eis auſ eꝛet ppli auxilie
lio.(Noni de ſeſo).
tae paſchali iminer
dus ad occidend qò
tia ſeſti ſed (ne tumt
uerſa ſudia iius po⸗
odientis credentis
ſolenitaté paſchen
iqui reputabant ieſu
idurante ſolemnitat
mitteren epps ge
genſ innocentem N
euaceret. Tiedar ga
lu z ipetu: nee ſedit
is manibus tollezet
morte ſna dlfſeuiu
laueft iſt aclliiig
biedi eü ſecꝛete 4
ſes öneipale qredii
nl.egꝛel. ini i bal
cetiſ eü inſu ge
faciut, Uiſ ber ⸗
de couraſſe: t hi

ubliliun miſui
Ijirt ſiigens il
ne, ni, / vor miſe
Alihrlttit ? pacs
e gyſcha loenf,
niſt rpiuͦß ni
paſcha Ppiand
is Anizertmit
en e ſepo
1Wrfrü Nun.
i: Relchi id
oulſten
hneträlnun ſeprih in
gleſtspniſi; Vigti
poſe ſülecnizd
afecti öuote g pniaz
i ncis nobife
nconziſß nneg
mnitispoſth iis⸗ 4

Secunde partis

dAmonet ſubire uirtutuʒ. Pꝰ h; dñs ieſꝰ ̃dijt
cũ diſci.xij.ĩ bethaniã.⁊ mãſit apud Tazarũ
Martã ⁊? Mari ſoꝛoꝛeſ eiꝰ:docẽs eoſ mo
re ſolito ⁊ ↄfoꝛtãs.Et dem̃ nõ uẽit ĩ irkm ſiẽ
añ fecerat uſq; ad diẽ cene.⁊ ſic iuõi locũ ſu
uʒ hẽhãt tractadi liberiꝰ ðᷣ ſua morte. Or̃o.
Foi⸗ ieſu xpᷣe gꝗ die teꝛecia ante tẽpus
paſſionis ⁊ mõtis tue.diſcipulis tuis
paſcha ⁊ tranſtum tuũ ex q̊ moo pꝛe
dixiſti:da mihi ꝑ oẽ tpᷣs uite mee ĩ azimiſ ſĩ
ceritatis ⁊ vitatis uiuer̃ meq; ð h̊ mðo tran
ſire ñ ꝑmittas anqᷓ; ꝑ tꝛiduũ pnĩe.ſ.cordis 2
tritõem.oꝛis ↄfeſſionẽ ⁊ opeꝛis ſatiſſactõem
pẽta mea oĩa deleas:donans mihi ſacratiſſi
mi coꝛꝑis ⁊ ſanguinis tui cõioneʒ.olei ſacri
unctionẽ. ac in oĩibus perfectam ↄſumatõm
⁊ me tandẽ feliciteꝛ ↄſumatũ tranſire faciaſ
að te dulciſſimũ dñũʒ meũ ſr̃ oia bñdcm.am̃
Qua die ⁊ cuꝛ iudas uẽdidit dñm.Ca.lii.
N(Unc). ſ. ̃rta feria ſequenti. prin
cipes ſacerdotũ ꝗ audierãt ieſum
dixiſſe nõ me uiðbitis amõ: uiden
. tes eũ abiſſe.⁊ putãteſ ipum uelle
ab eis fuger̃ (ↄgregati ſt᷑ cũ ſenioribꝰ ppłi)
ꝗ erat iudices oꝛdinarij(ĩ atriũ cayphe ⁊ q
ꝛebãt ↄciliũ ut eũ dolo tenerẽt ⁊ occideꝛẽt
qꝛ nullã moꝛtis cãʒz ĩ eo inuenir᷑ poterãt.ni
eã doloſe confingerent. Priꝰ ꝗ ſẽ deteꝛmia
uerant ipᷣum iĩterficere ⁊ delibeꝛaueꝛant de
facto:ſʒ nuc queꝛebàt ↄciliũ ð faciendi mõ:
⁊ q̃liteꝛ poſſẽt ſaceꝛe occulte ⁊ ſine ppli ſedi
tione:gꝗ ſe debueꝛãt ꝑaꝛe ad paſchalẽ agnũ.
⁊ Sm ritũ legis purificari.ut eſu agni digni
fierẽt ̊ uen agnũ magis ⁊ potius ſe aꝛmant
⁊ hboc ſaciunt ex dolo ⁊ ↄcilio. timentes ne
æis aut᷑ eꝛet᷑ ppłi anxilio. Un dicunt hito ↄci
lio.¶Non ĩ die feſto).ſ.asʒimoꝝ.i.ĩ ſolemni
tate paſchali ĩminẽti ð pxio.ſupple ẽ eapiẽ
dus ad occidendũ qõ nõ dicebãt pꝑꝑ ꝛeuerẽ
tiã feſti ſed (ne tumłtus fieret i ppło) pꝑ di

uerſa ſtudia ipᷣius populi.ſ.diligentis xpᷣuz.

⁊ odientis credentis ⁊ ñ credentiſ.Multi.n.
ꝑ ſolẽnitatẽ paſche uenerant in irłʒ ⁊ qꝛ a
iqui reputabant ieſum eſſe ueꝑ xpᷣm tĩebãt
ſi durante ſolemnitate paſchali in eũ manꝰ
mitterent.ne ppłs 3 eum diligebat illis ſur
genſ innocentem ðfendet.⁊æ ſic ipe manꝰeoꝝ
euaderet. Tiebãt ꝗdẽ plebẽ n uitates ſcãda
lũ ſʒ ipetũ:nec ſeditõeʒ metuẽtes.ſʒ ne ð ſu

is manibus tolleꝛet᷑ cauẽtes:ꝑꝑ ꝙ ↄſulebãt

moꝛtẽ ſuã diffeni uſq; pꝰfeſtũ:poſtea tñ mu
tauer̃t iſtð ↄciliũ qꝛ ĩuener̃t opõtunitatẽ ca
piẽdi eü ſecꝛete ꝑ diſciꝑłʒ Artẽde hp q maio
res pᷣneipalꝛ drebãt ieſũ ꝑdere a pᷣnci.eĩ ⁊ ſe
ni.egꝛeſ.ẽ ini.ĩ babilõe.ſic ⁊ hodie maioꝛes
pᷣcet᷑iſ õᷣ eũ inſuꝛgt᷑ ⁊ maiora ſcãdala q; cete
ri faciũt. Uñ beꝛ: O bone ieſu totus mõs ur
3 te cõiuraſſe: ⁊ hi ĩ ꝑſecutõe tua pᷣmi ſũt.ꝗ
uidẽt reger̃ pplłʒz. diꝛige pᷣncipatũ(Inẽnit aͤt

ſathanas ĩ iudã) i.ĩ iude aiam ꝗ ſcarioth ẽ

Capkłm. lij.

dictꝰ)qꝛ ð hac uilla fuit oꝛiũdus Intꝛauit ĩ
q; nõ ĩpellens ſed patulũ inueniens oſtium:
nã oblit oiuz qͥ uideꝛat ad ſolã auaritiã di
ꝛigebat ĩtuitũ. Intuit àt ñ ꝑ eẽntiã ⁊ eſſẽtia
lIr̃ ĩ aĩaʒ illabendo.qꝛ ſᷣʒ au.ſic ſolꝰdus ĩtrat
I aĩag.ꝗ cꝛeauit eã:ſʒ itꝛauit ꝑ effctm ſugge
ſtionis. uenditionem ⁊ traditòem xpᷣi ſugge
rẽdo.⁊ ſᷣo pꝰbucellã ꝑ effem̃ plenioris poſef
ſiõis.eu ſue pᷣuituti ſubiugãdo.Ex quo pʒ ꝙ;
in oĩ pcto mortali dya. intꝛat hoĩem. ut ipᷣm
ð nouo t ãplioqᷓ;ante poſſideat¶ Jud 20g au
diẽs eos ↄgꝛegatos ad tractãdũ ð xpᷣi inõte.
qẽt audieꝛat a xpᷣo ſe tꝛadẽdũ ut cꝛucifige
et᷑ ĩ paſcha tũc iſtati ⁊ apð ſe cogitãs ⁊ di
cens ĩ coꝛde.ĩ ꝓxio moꝛiet᷑ hõ iſte ⁊ ad lucꝝ
meũ poſſũ eũ tradere (abijt) a xpᷣo ⁊? fca ſo
cietat e ñ tm̃ cõꝑe ſʒ ẽt m̃te r̃cedẽꝰ ⁊ apoſta
tando.⁊ ueniẽs ad ↄcilium ꝓditoꝛ dixit eis.
(Quid uul.mi.da.⁊.e.uo.eũ tra.)occłte.ſ.
⁊ ſñ ſtrepitu.Et gauiſi ſt᷑.qꝛ ille modꝰ capiẽ
di xpᷣin ꝑ ſuũ diſcipulũ uidebat magis cõue
niẽſ ⁊ ſecretꝰꝑꝑ ꝙ mutauer̃t ↄciliũ pᷣdictũ.ſ.
differẽdo mortẽ pꝰuſʒ pꝰfeſtũ. Quia eĩ tꝛadi
torẽ ĩuenerũt.ĩ ipᷣa feſtiuitate xpᷣj octider̃t.
Hoc ãt ſᷣm ⁊᷑ eo.pa.diuino ĩtelligimꝰ diſpo
ſitũ fuiſſe ↄſilio.Opoꝛtebat eĩ ut manifeſto ĩ
plerẽtuꝛ effectu:q̃ diu figurato ſuerãt pꝓmiſ
ſa miſterio(Et pepigit iudaſ eũ eis de ieſu ⁊
dẽdo ꝓ.xxx.ãᷓ getelsgeodé pᷣcio quo JYoſe.uẽ
ditꝰeſt a fr̃ibꝰ ſuis. In uẽditõe eĩ Joſ.pᷣfigu
rata fuit nẽditõ xpᷣi. JIudas ad ↄgꝛegatões
iuit ubi xpCes uẽdidit.ſic multi ad ſpectacula
uadũt ubi xpᷣʒ ꝓ modica tẽptatõe ⁊ modico
precio uendũt. Ipſe ðdit ꝓ.xxx.aꝛgẽteis.ſʒ
pctoꝛes dãt ſepe ꝓ pᷣcio minoꝛi.AUbi diẽ eo
papa.ꝙ aia lucꝛi cupida.et᷑ ꝓ exi guo ꝑie ñ
metuit: nullũq; in illo cõde eſt iuſticie ueſti
giũ ĩ quo ſibi auaꝛicia fesit habitaculũ.In
felix mercatoꝛ iudas ꝗ tm̃ dedit ꝓ tãto deuũ
ꝓ nůmo.ueꝝ ꝓ uano etnuꝓ traſitorio. Quia
eĩ audierat dñũm teꝛcia die morituꝝ.⁊ eũ in
morte detineri putauit: moꝛtes imminenteʒ
luẽtiuã ſibi facẽ uoluit.Ci enim eſſet fur ⁊
loculos hnñs.⁊ uidẽt unguentũ ſr̃ caput ⁊ pe
des dni effuſum. ꝙ putaueꝛat eſſe uendendũ
⁊ precium ſibi tradenduʒ ꝙ pꝑdiderat in effu
ſiõe unguẽti uoluit r̃cuꝑaꝛe ĩ uenditõe mgr̃i
Jlili ꝗppe.xxx.aꝛgentei ualebãt trecentoſ ðᷣ
narios uſuales.ꝗlibet eĩ.x.ualebat:⁊ ita in
uenditione xpᷣi rf̃cuperauit ualorem unguen
ti predicti.⁊ recõpenſauit danum trecentoꝝ
denarioꝝ de quo dixerat:(q̃re G̊ ũguentũ ñ̃
uenijt.ccc.ðᷣ.⁊ datuʒ eſt egenis)⁊ foꝛte h cã
fuit q̃ꝛe.mat.h̊ ſciʒ mãie reitauit.ſ.ut ↄgꝛu
ent᷑ fẽʒ iuð qꝰ dñs uen didit nãꝛaret.tãqᷓ; ↄti
nuãs effẽz ad cãz qꝛ Gᷓ fẽz fuit occaſio uendi
tõis xpᷣi (iudas itaq; unꝰð duoõci) numẽo ñ
merito noĩe ñ muere corꝑe ñ alo a pᷣncipibꝰ
ñ ĩuitat ñ cogit᷑ nłla nccẽ̃itate ↄſtꝛigit᷑ ſʒ ppᷣa
ſpõte ꝓceſſit ⁊ ꝓpᷣa maligintate ↄciliũ ſcelea

Meditatio ĩ pᷣmis

te m̃tis inijt:nec ĩ uẽditõe męgr̃i ẽta poſtula
uit ſũmã.ut ð re cara fiei ſolz:ſʒ q̃ſi uile.tra
dẽs ⁊ uẽale æexponẽs mãcipiũ ĩ ptaãte emtiũ
poſuit q;tũ dar̃ uellẽt.cũ ei uilia exponũt ſo
let qͥrẽ uẽditõ ab ẽptor̃ q;tü dabis.cũ ãt ea
ꝛa ecõvſo dic tm̃ dabis.miſtice ãt ꝑ iudã ſi
gnificãt᷑ indices ac pᷣlati ⁊ ſaceẽdotes ꝗ iudi
cia ac bñficia ⁊ ſacr̃a uẽdẽ ñ ceſſãt:dicẽtes
ſepe.⁊ ſi nõ vᷣbo tam̃ fcõ. Quid ułtis mi.da
re ⁊ ego uo.eũ tradã.uñ ber.Qudati hodie ðᷣ
his ꝗ aĩas regẽ ſuſceper̃t( ꝙ ſine miᷣabili
gẽiti ñ ẽ dicẽdũ)xpᷣi obpꝛobꝛia flagella.cla
uos. lãceã. cruce. mortẽ i foꝛnace auaricie
2flat: H̊ ſolo a iuda diffeꝛẽtes/ꝙ ille oĩʒ hoꝝ
emolum̃tũ önarioꝝ nuo ↄpẽſauit:iſti uõato
ria ĩgluuie lucꝝ ifumitas exigũt pecunias:
his ĩhidãt timẽt ne amittãt.ĩ haꝝꝑ amor̃ quie
ſcũt aiaꝝ.apð eos nec cãus r̃putat᷑ nec ſalꝰ
cũu ſit:ð pr̃imõio xpᷣi nimiũ ĩpĩguati. ĩcraſſa
ti dilatati.nñ ↄpatiuũt.ſr̃ ↄtꝛitõe Joſeph.hec
ber.ꝑꝑ auaꝛiciã vo iudas factꝰeſt cal.qr ut
leo papa dicit. Aia lucri cupida ⁊c̃.ubi ſupᷣ
Ex h̊ at articło uẽditiõis xpᷣi tꝛia tꝛahũt᷑ no
tabilia documẽta. Drimũ e ut nobis cauea
m'ne ⁊ nos tã õteſtãdũ facinꝰ.ſ. uẽditionis
xpᷣi unq; ꝑpetremꝰ ꝙ utiq; divſis mõis ĩcurꝛi
m. Un Beda. młti hodie iude ſcelꝰꝙ dñʒ ⁊
męgr̃ ʒ aq; ſuũ pecũia uendiõrit uelut imãe
7 nephariũ exhorrẽt.nec tñ cauẽt. Nã cum

ꝓ mũeribꝰſIm ꝗ quẽlibz teſtioniũ dicũt pꝛo

fecto qꝛ vitatẽ ꝓ pecũia negãt.dñʒ ꝓ pecũia
uẽdũt.ipᷣe eĩ dixit: ego ſũ vitas cũ ſocietatẽ
frnitatis diſcordie peſte ↄmaculãt dñʒ pdũt
ꝗr deꝰcaꝛitas ẽ.Qui(ẽt ſi nullꝰ pecũiã det)
ñnʒ argẽteis uẽdũt qꝛ p̃ᷣncipis ſeculi imagi
nẽé.i. exẽpla hoſtis antig neglecta ↄditõis
ad quà creati ſt᷑ imagie ſumũt. Nã ſſʒ Hie.
ſicut Jo. bap.ꝗ ñ xpᷣi ↄfeſſiõe:ſʒ ꝓ ðfẽſõe
Sitatis occubuit.iõ tñꝓ xpᷣo qꝛ ꝓ vitate mã
tyriũ ſuſcepit:ita enꝛio q̃ caritatis ⁊ vitatiſ
iuꝛa ſꝑnit.xpᷣʒ utiq; ꝗ ẽ vitas ⁊ caritas.pdit
Immo ulr.ſiẽ dicẽ Orig. oẽs ꝗ ꝓ tpꝛalibus
⁊ mũdialibꝰ rebꝰiuſtiaʒ ðſerũt den ꝗ ẽ iuſti
tia uẽdũt.Siłr deũ uẽdit ꝗ iuſticia ł᷑ ↄſiliũ
uẽdit.qꝛ ipᷣe ẽ iuſticia ac ſpᷣs ⁊ ãgelꝰ ↄſilij.
Ille ẽt dñʒ uẽdit ꝗ eiꝰtioꝛe ⁊ amoꝛe neglec
Io. fena ac caduca ĩmo ẽt crioſa plꝰ amaꝛe
⁊ curaꝛe ↄuincit᷑.Dñʒ ẽt ꝓ tpᷣrali pecũia uẽ
dir ꝗ bõa ſua ꝓ uana gła expẽdit. Itẽ deuz
uẽdũt ſymoniaci.ꝗ graz ði qͥ ẽ ĩ ſacr̃is ⁊ ĩ ꝗ
Nijs ſacꝛatis ⁊ ſpũalibꝰrebꝰↄmutãt.ect qr ſy
mõòie pctm ẽ tã ĩ date qᷓ; i ꝛecipiẽte.iõ nõ ſo
lũ peccauit iudaſ ĩ uẽdẽdo xp[ʒʒ ſʒ ẽt iudei ĩ
emẽdo xpᷣʒ. E mit at a me xpʒ ꝗ dãdo mihi
aliqð tprale aufert mihi xpᷣm. Uerbi gr̃a ſi
adulator dat mihi laudẽ fłaʒ ex q̃ coꝛ men
extollit᷑: aufert mihi xpuʒ ⁊ ego ↄſentiens
ꝓ uanga laude uendo xpᷣm. Itẽ dãs mihi pe
cuntã q̃ allicit me ad pcẽm mortale aufert
mibi xpᷣm ⁊ ego ↄſentiendo uẽdo ipᷣm. Nec

ueſpis de cena dñi.

ille em̃do ꝛetiet ſiẽ nec ego.ſʒ nec mihi nec
tibi.Sic fuit ð iuda ⁊ iuðis.quoꝝ neut᷑ xpʒʒ
ꝛetinuit.ſʒ acꝗqñitꝰ ẽ nobis xpᷣianis. Unt rab.
exłta xpᷣiãe.ĩ ↄmeꝛtõ inimicoꝝ tuoꝝ uiciſti
Qõ iudas uendidit ⁊ iudeꝰ emit.̊ ta acqſ
ſti. Noſteꝛ eĩ xpᷣs.nõ iudoꝝ ꝗ eũ emer̃t. Se
cudũ ẽ ut ẽt ⁊ nos uẽdi ⁊ uſtipendi ꝓ laude
dei patiamur.ꝗ.n.uendit rẽ aliq;.iõ ꝓ quo
rẽ uendit plłapptiat᷑ qᷓ; rẽ ißam. Uñ ſñ quis
te mioꝛis ualoris ĩ corde ſuo ⁊ factis eſtiet.
q; forte ſis.nõ turberis:⁊ maxiĩe in cã dei.ſi
n.ipᷣe dñs ⁊ ſaluator nr̃ ꝗ ẽ ſũmũ bonũ ⁊ in
finite bõitatis.ĩ quo ſt᷑ oẽs theſauri r̃cõditi
digtẽ ꝓ nobis taʒ uili ⁊ exiguo pcio eſtiaꝛi
ac uẽdi.⁊ uilipẽdi iniuſte.nos ꝗ ueraciter
uiles ⁊ ob h̊ uilipẽſibiles ſũꝰ.ſi ↄditõis nr̃e
mip̃iã aſpicẽ uolũꝰcur ñᷣ p xpᷣo nilipẽdi ĩmo
nihilipẽdi patiamur iuſte. uñ pſ. Ego ꝑp te
ſuſtiui obprobriũ. Terciũ docum̃tũ ẽ.ꝙ hõ
dz uendẽ ſeip̃ʒʒ ꝓ ꝛeg. Si.n. ꝛegnũ celoꝝ uẽa
le ẽ.⁊ tm̃ vʒ q;tũ hẽs: ſʒ tu nihil hẽs meli⸗
teipᷣo.uẽde g teipʒʒ p ꝛeg celoꝝ. ſicut xpᷣs uo
luit uẽdi ut nobis acꝗreꝛet r̃gnũ celoꝝ. In
ecolẽdo iſtũ aꝛticulũ recogitet hõ uilitatẽ
ſuã.qꝛ:ſi iuſto pᷣtõ eſtiari dẽret uix unũ obu

lũ ualeret.ĩmo nihil in ↄpatõe xpᷣi.ꝗ tã exi

guo ⁊ uili pᷣtio uenditꝰ eſt. Iäc recogitet an
ipᷣe unq; xpʒʒ uendideꝛit.ipᷣʒ ⁊ mãdata eiꝰ p
re tpꝛali ꝓ olectatõe tꝛãſitõia öſerendo. AHt᷑
recogitet q̃tr ipᷣe xpʒʒ ſic uẽditu geis ſua me
ra bõſtate acꝗſiuit. It᷑ qꝛ xpCGs adhuc hodie
uenat eſt:iõ ſic iudas neꝗteꝛ uẽdidit xpʒ.ſic
tu ꝑ oriũ cũ elemoſynis eme ip[ʒ:ł᷑ ſi aliõ nõ
habẽs.da ꝓ eo cor tuũ.B. n. òfideꝛat p omn:
re mði iuxta illõ ſapientis.pᷣbe fiti coꝛ tunx
mihi. It glibʒ qᷓ;tucũq; ꝑfectꝰ.nõ pᷣſumat Sᷣ̊
ſe.cũ audit xpᷣi apłm mgęrjm ⁊ dominũ ſuuʒ.
immo deũ ⁊ cꝛeatoreʒ omniuʒ pdidiſſe. Et
qꝛ quarca feria dominꝰ fuit uenditꝰ. ſic ſex
ta feria fuit crucifixꝰ.iõ ĩ memoriã hꝰ nen
ditõis domini ꝑ totũ ãnũ ieiunijs penitẽtia
libꝰferia q̃rta.vᷣʒ poſt ſextũ tʒ locũ. Pic ẽ ẽt
ꝙ multi qꝛtis ⁊ ſextis feꝛijs ieiu na ↄſueue
ꝛuᷣt.młti quoq; abſtinẽt a carnibus q̃ꝛta fe
ria.qꝛ tẽ caro xpᷣi fuit nẽdita. Ex tẽ ẽt poſt
feriã qrtã illã q̃ fuit uẽditꝰ.tribꝰdiebꝰ ſe equẽ
tibꝰ initia ⁊ fines bõaꝝ obmittimoq̃ñ nobis
ablatſit alpha ⁊ o ĩpijs tꝛaditꝰ fcã igit pac

tõòe (q̃rebat opõtunitatẽ)).ſ.loci ⁊ tpis ⁊ ſo

cietatis (ut tꝛadᷣret eũ)occłte ⁊ ſine turbis

ſ.qñ ppls ñ erat circa eũ ſʒ ſecretꝰerat cuʒ

diſcipuł.ꝙ ⁊ fecẽ tᷣdẽs eũ pꝰᷣcenam:⁊ ð nocte
cũ ĩ hõto eẽt cũ eis:ne ꝑ ↄcurſũ ⁊ iĩpetũ po
puli tolleꝛet᷑ ꝗ ð die eu ſeq̃bat᷑.Cõſidera nẽ
quũo dominieſꝰtoto uite ſue tꝑe uſq; hodie
pro iudeis laboꝛ auit:ſʒ ipñ tanqnã igti ma
laꝓ bonis dnoo ꝛedideꝛũt.ut poſt multas ↄtu
melias uſʒ ad ipſiuſ emptõzʒ ⁊ mõotẽ ſeuieꝛũt

VUnñ anſhel. demũ ueniſti aqñe ad oues.q̃ ꝑie

rant domus iſrł:ðini uerbi lãpadẽ palam ex

.

toma e
nil⸗ blaſphemamtes.
bomopetentes . ieſi boep
ſocus es cori eis ſcut h
on ba in ore ſuo redae.
iſtü ſanguinẽ tuu boe ie
lo atois miginta aegete

peipitarem iam tnä in n
Inſel. lere nagnn öber⸗
palianin aduer itatid
inocens ⁊ tanta. c et
Paieni , nodisſuſtimuit
Geauari a va dei digi n
uriae 1 Gauaminn me
nies nec uerda leuia .
UVnce (aif Xps expo
u uero ubic; honora
bri xpi. Coſigera et
loci aꝛe ac Zncipia
re:q freqnt a minori
ad maioꝛa mala induc
ie t auaicin ac indei
tiſſen:nuch ile ad p
orciſone eniſſem.
10 â ad maiora öcic
1 it modicq paul
o Phͤa clemtiſſe
ligatöes d dif

4 bria iiuri
llliſti. ac tad Pi
a iudiſ appciari rrr
cio uilipendi nolmg
uilitatis exepluͤ in
ige 7 oĩa qͥ mihi ill
tuoq oſilio ſupa
ſenegt »mutaß ull
lul nois gta
auatio i ömif ui

ngararmin
iteeß. . gliai
eh Ne /ecgltet an
,pyt MMidita ein
ſe itiu gtis ſune
eq tis aahac ie
negter nöticlt ſe
is ene in ſ alion
n ienthonn
entis Hde tn. etnz
ics dfect Nd ſuneen d
NVNSNTSGnäſinz.
rez ommnzpiciſte. K
min fuit nenclit⸗, ſeſer
ſri. iöi nengri hinen
u inu ieiuniſs penitetſt
Nſeriitzloci. Picte
is feijs ieinnuf ,ſuene
nita ennibus it ſ
it nicin. Erit t)⸗
nidip nid die t
vöar obmmitlim i we
digſsnadit⸗ ſiſei
nünne) loci7 mn 4
ei oeclte d ne

Secunde partis

rollens ad illũationẽ orbis terre:⁊ regnum
dei anũcians.cũctis obtpᷣꝛãtibus vᷣbo tuo:v
monez ſeq̃ntibus ſignis confirmaſti.⁊ uirtu
tẽ diuinitatis tue oñdiſti in cunetiſ male hñ
tibus oĩa omnibꝰ gat᷑ exhibens. q̃ ſaluti ip
ſoꝝ ↄgruebat.ut oẽs lucrifacereſ.Sʒ obſcu
ꝛatũ ẽ inſpiens coꝛ eoꝝ dñe ⁊ piecer̃t ᷣmo
nes tuos retroꝛſũ nec attenderũt ad oĩia mi
rabilia que oꝑat es in eis exceptis paucis
nobilib athletis.quos intra infizma ⁊ abie
cta mòi elegiſti.ut ꝑ ipᷣos fortia.⁊ alta miri
ſice expugnares. Nec ſolũ ingꝛati gꝛatuitis

tuis bñnficijs extiter̃t.ſiʒ ẽt ↄtumelijs affece

rũt te dĩñm dũantium ⁊ fecerunt in te quecũ
q; uoluer̃t.Te.n.faciente opa ĩ eis qͥ nẽo a
lius fecit ꝗd dixerũt. Nõ ẽ hic hõ a ðᷣo. In
pricipe ömonioꝝ eijcit ðmonia:demoniũ hʒ
Seducit turbaſ uoꝛax ẽ poratoꝛ uini.amicꝰ
publicanoꝝ ⁊ pctoꝝ.Quid fles:ꝗd ſuſpiꝛaſ:
o hõ dei duù ſuſtines vboꝝ iniurias. Non au
dis quãta ꝑꝑ te in dñʒ deũ tuũ ceciderũt ob
probria.Si pr̃emfa.beelzebub. uocauer̃t.
qᷓ;tomagis domeſticos eiꝰ. HPHec ꝗdẽ ⁊ his ſi
milia blaſphemantes.⁊ aliquotiẽſ de lapidi
bꝰimpetentes.ieſu bõe patient᷑ ſnſtinuiſti:⁊
factus ea corã eis ſicut homo non audienſ ⁊
non ha.in ore ſuo redaꝛ. Nouiſſime auteʒ ⁊
iuſtũ ſanguinẽ tuũ bõe ieſu a diſcipło tuo fi
lio ꝑditõis triginta aꝛgẽteiſ appᷣciati ſunt:ut
pᷣcipitarent aĩam tuã in mortẽ ſine cã. PHec
Anſel. Uere magna ðberet nobis ẽẽ ↄfuſſio
ꝙ patĩam in aduerñitatibꝰ ñ habemus.ieſuſ
inocens tot ⁊ tanta.ac ẽt paſſionẽ ⁊ moꝛteʒ
patient᷑ ꝓ nobis ſuſtinuit: ⁊ nos peccatis ag
gꝛauati z na dei digni nõ poſſumꝰpaꝛuas in
lurias gꝛauamina modica ſuſtiner̃.⁊ młto
tiẽs nec uerba leuia ꝓ eius noĩe tollerare.
Vnde Cꝛiſ.xpᷣs expꝛobratꝰ ↄtumelias fert:

tu uero ubiq; honorari uis ⁊ nõ feꝛs obpro

briũ xpᷣi.Cõnidera ẽt h̊ qᷓ; ꝑiculoſũ ſit pct᷑is
locu daꝛe ac pᷣncipia ⁊ itroitꝰ eoꝝ ñ repelle
re:qꝛ freq̃nt᷑ a minoribꝰ dyabolus ĩcipit ut
ad maioꝛa mala inducat. ñ.n. iuõᷣx cupidita
te ⁊ auaricia ac iudei uãe głe ⁊ iuidie reſti
tiſſent: nuqᷓ; ille ad ꝓditiõez. nec iſti ad eius
occiſionẽ pueniſſent.Sʒ qꝛ miora ↄtẽpſeꝛũt
iõ ↄm ad maiora ðcider̃t. Ut eĩ eccł.ait qui
1 Er it modica paulatim decidit. Mꝛatòô.
0

hu clem̃tiſſie.ꝗ labor̃ſ ĩ pᷣdicãdo:fa

tigatões ⁊t diſcerẽdo. ↄuitia ⁊ obpro
¶bria ĩiurias ⁊ ãguſtiaſꝓ nr̃a ſalute ꝑ
tuliſti.ac tãõ ab uno diſcipłoꝝ tuoꝝ nẽdi.⁊

a iuõiſ appᷣciari.xxx.argẽteis.ſic qꝰq; uili p

cio nilipendi uoluiſti:da mihi tante patĩe ⁊
hũilitatis exẽpluũ imitari.atq; obpꝛopꝛia ĩiu
rias ⁊ oĩa q̃ mihi illata fuerit.patiẽt tua g
tia tuoq; ↄſilio ſuꝑare.⁊ ꝓ nulla re traſtõia
te negꝗt᷑ ↄmutar̃ uilipẽſiõeſ qꝰq; meas ⁊ ãgu
ſtias ꝓ tui nois gła eqminitez tollerare.
Meditatio ĩ pᷣmiſ ueſꝑis ð cẽa dñi. Ca.liij.

Captm. liij.

Dueniente iã ⁊ ĩminẽte tꝑe miſeꝛa
tõnũ ⁊ miſcòiaꝝ dñᷣi.quo diſpoſue

4 aat plebẽ ſuã ſaluã facer̃.⁊ eã non

ccõruptibilibꝰauꝛo ⁊ aꝛgẽto ſʒ pᷣcio
ſo ſanguine ſuo ꝛedimere:uoluit cenã facer̃
cũ diſ.ſuis notabilẽ.anteqᷓ; ab eis ꝑ mõtẽ di
ſcederzʒ:in ſignũ ⁊ memoriale r̃cord atiõis.⁊
ut miſteria qͥ r ſtabãt ↄpleret. Pec ãt cena pᷣ
figurata fuit ĩ pãibꝰ.quos abimelech dauid
poꝛꝛigebat ⁊ magnifica ualõ fuit:⁊ magnifi
ca ſt᷑ qͥ dñſ ibi fecit ad q̊ intuenda te pñtẽ cũ
attentione ſumma exhibe:qꝛ ſi digne ⁊ ni
gilãt᷑ fecẽis ũ patiet᷑ bẽignꝰdñs te ieiunũ r̃di
ꝛe. Circa ipſã igr cenã pᷣncipalꝛ.v.q̃ ibi nota
biliteꝛ facta ſt᷑ meditãda ocuꝛrunt. Primo
ipſa coꝛpał cenatio.ij.pedũ ðiſcipuloꝝ ꝑ do
minũ ieſuʒ ablutio.iij.caritatĩa ꝓditoris cõ
ꝛeptio.iiij.ſacratiſſimi ſacr̃i inſtitutio.v.pul
chrimi ſᷣmonis ꝑ ipſuzʒ cõpoſitio. Circa pᷣmũ
attende ꝙ (prĩa die aſimoꝝ) i.eadẽ die.ĩ cꝰ
ueſpera erat agnus immoland. ? cũ aſimis
edẽdꝰ.ſ.xiiij.die ſeu luna mẽſ.i.q̃ eꝛat feꝛia
Onta ⁊ paſche uigilia dñs ieſus requiſitus a
diſc.ſuis ut nellet ſibi iuxta legem (pari pa
ſcha).i.paſchalẽ agnũ pᷣmiſit ad hoc faciẽ
dũ pet.⁊ ioh.ad aĩcũ ſuũ ĩ mõte ſyon nbi e
rat (cenaculũ grade ſtꝛ atũ iubẽſ ut paſcha
paret ibi ⁊ ꝑ oĩla manifeſtãs q; uſʒ ad extre
mũ uite ñ ẽ aduerſatꝰlegi.ꝑ petꝝ ſigẽt actio
bõa ꝑ ioh.ↄtẽplatio ðuota.q̃ pᷣꝑ ant paſcha.
i.diſponũt ad coꝛpꝰ xpᷣi ſct᷑z öbite ſumendũ.
Mepꝑant ãt ĩ cenaclo.iiĩ hoie ꝑ öuotõʒ ele
uato grãdi lõgitudine lõgait atiſ.lato latitu
die cãaitatis ſtrato uarietate vtutis. Mittẽs
ãt diſ.dix.eis¶ Ite in ciui.⁊ occuꝛret nobis
hõ ãphoꝛã aqᷓ portãs) Ad lr̃aʒ tulit ãäphoꝛã
ſeu lagenã aq. ut in tãto feſto hr̃et apð ſe a
quã expiatõis.qͥ maꝛet ſe.⁊ ſignificat ꝙ ut
xpᷣs cẽ atuꝛ?ẽ.lagena aq lachrymaꝝ ĩ expia
tõe dʒ pᷣceder̃. Peꝛ aquã em̃ uiuifici fontis

baptiſma deſigt. uñ beda. Paꝛaturꝰpaſcha

hõ ãphorã aqᷓ poꝛtans ocẽrit ut oñdat᷑ miſte
riũ paſche dñi celebrãdũ ꝓ ablutione mði.
Aq̃̊ lauachꝝ gr̃e lagẽa fragilitatẽ deſignat
eoꝝ ꝑ quos eaõ eꝛat gr̃a mòo mꝛãdo.Et ſub
dit(ſeꝗmini eũ)ĩ do.qᷓ; itꝛat(⁊ di.do.domꝰ
mgr dic. Tpᷣs meũ).ſ.patiẽdi(ꝓpe ẽ ap.te.
fa.paſ.cũ.di.meis).q.d. Volo ꝑaꝛi apud te
q̃ exigũt᷑ að cõmeſtõʒ agni paſchał.⁊ iõ ꝓui
de mihi ð loco ⁊ cibo. uñ credit᷑ ꝙ ille erat

diſ.xpᷣi.ſʒ occultus.⁊ iõ ꝓuidit de loco ⁊ ag

⁊ alijſ neceſſaijs ĩ ↄuiuij celebꝛatõe paſcha

lis. In quo apꝑet maxia paupꝑtas xpᷣi. qꝛ ita

paupꝑ erat. ꝙ nec diciliũ nec ſuceptaciz hẽ
bat.nec uñ paſchalẽ cibũ emẽ poſſzʒ: ⁊ iõ di
ſcipłi int᷑rogabat ubi paſcha ꝑar̃ dẽrẽt An
diant hec ⁊ crubeſcant.ꝗbꝰcura ẽ ĩ edificã
dis magnis dõibꝰ ? ambitiop̃ palacijs ⁊ con
gregandis theſauꝛis cogſcãt xpᷣm oim dqñm.
q locũ ubi cenaret l ẽt caput recliaꝛet aut

De ablutione

eibũ quẽ aceiperet uel pecuniaʒ uñ emeret
ſi hẽbat. Attẽdat ſe paꝝ diſtare ah ĩfidelib⸗
idola ? oꝑa manuũ hoĩm colẽtibꝰ. Srudiũ
ei poneꝛe ⁊ delectari i magnis ⁊ pulchꝛis 2
dificijs uel in theſauris.ꝗqd aliud ẽ qᷓ; coler
ligna uel lapides uel aꝛgentũ ⁊ auꝝ cuʒ gen
tibꝰ. (Ktes ãt diſcipuli ĩuener̃t. ſic d xeꝛat᷑
ilł.⁊? pauert paſcha)).i.refectòeʒ paſche in
mõte ſpon ⁊ cenaculo oñſo eis. Ibi paſcha

comeder̃t:ibi poſt ſuꝛꝛectõeʒ dñi diſcipuli

pꝑ metũ iudeoꝝ latuer̃t.ibi ſpm̃ſã.ĩ die pen
theco.ꝛexep.ac młta ? magna ꝑ dñm ibioẽ
ſcã ſt᷑. Pic mõs ſyon mõs coagulatꝰ mõs pĩ
guis.mõs ĩ quo bñnñplacitũ ẽ deo habitare ĩ
eo:⁊ młta ac mira oꝑaꝛi q̃ſi fauꝰ diſtillans
dulcedine.⁊ flos ꝛedolens ſuauitatis odoꝛezʒ
pias mẽtes ſui recordatõe afſicit. ⸗ↄfortat ⁊
ꝛeficit ac ſanctitatis ſue peminẽtia ↄſolat ⁊
paſcit.(¶ Appꝛopinquate aũt ueſꝑa. ipᷣe dñs
cu alijs diſcipuł ciuitatẽ ĩtrguit.⁊ ad ipſuʒ
locũ pueniẽs ad ueſpam ipᷣiꝰdiei paſcha ce
lebꝛauit)qꝛ illa hora agnꝰ paſchał comedi
ↄſueuit. Hora ꝗppe ueſptia öbebat agnus
paſchał ĩmol aii.⁊ B ĩ figuꝛa ⁊? ſigno ꝙ ĩ ueſ
pa mõt ⁊ ĩ fine ſeculoꝝ ĩmolãdus eſſʒ ueruſ
agnꝰ.ſ.xpᷣs. Solẽnitates ẽt iudðoꝝ ĩcipiebãt
a ueſꝑa.⁊ termiabat᷑ ĩ ueſꝑa.qꝛ ipᷣi ᷑̊ʒ luna
q̃ de ſeꝛo pᷣmo apparet dies nüeꝛabãt.⁊ eos
de uno ſero ĩ aliò cõputabant. Sic g aliqd
fctm ĩ uigilia feſti põt dici ĩ feſto factum.
quẽ ꝗdem mõm tres euãgeliſte ̃uantes:di
xeꝛũt cenà eẽ factã pᷣma die aʒioꝝ qꝛ facta
ſuit die pᷣcedenti ad ueſꝑam q̃ iã ad pᷣmam

diẽ agloꝝ ptinebat in qua.ſ.ueſpa fermẽto

de doĩbꝰ ſuis abiecto.iudei agnũ imolar̃.i.
occideꝛe ſolebant. Joh.uero acc ipit dieʒ fe
ſtu paſche ñ ꝓ illo cuiꝰfeſtũ ſolũ celebris e
rat q̃ eꝛat dies pᷣcedens:ſʒ ꝓ illo die ꝗ totus
celebꝛis eꝛat:⁊ iõ dicit cenã factã ante diẽ
feſtũ paſche. Illa aũt ueſpa q̃ comedebat᷑
agnus paſchal cũ agimis ↄfecit xpᷣs coꝛpus
ſuuũ.ex quo pʒz ꝙ ↄfecit de aʒio ⁊ ñ de feꝛmẽ
to.cuᷣ tũc nõ eſſet fermẽtatu ĩ domibꝰ iuðo
rũ:q tũc tenebãt᷑ ueſci panibus aʒzimis.ſ.
ueſpa.xiiij.diei pᷣmi menſis uſq; ad ueſpam
xxi.diei eiuſdẽ menſis.uñ pʒ qð Jo.ñ ↄdicit
alijs ſʒ magis ↄuenit cũ ipis. Quduis at ty

picus agnꝰ figuꝛã ueri agni geſtabat.illa tñ

nocte q̃ imolat᷑ agn typicꝰ.ñ fuit xpᷣs uerꝰ
agnĩmolatꝰ. Ipe ei legalia uoluit obpᷣuar
ne legi aiꝰuideꝛet᷑.⁊ iò uoluit moꝛe iuoðoꝝ
paſcha celebrare.⁊ nocte illa agnũ comeõ
re anteqᷓ; mõeꝛet᷑. Pꝛeceſſit g ĩmolatõ agni
vypici ĩmolatõezʒ agni ueꝛi.ut ſic xpᷣs qui eſt
agnus uerꝰĩmolaret᷑ ꝓ nobis ĩmediate poſt
molatõem agni figuꝛalis.⁊ ſic ueꝛitas figu

re ſuccedẽt ⁊ rndeꝛet.ꝗ ẽt lʒ die ſequẽti cu

cifixꝰ fuerit. hac tñᷣ nocte q̃ agnꝰĩmolabat᷑
miſteꝛia coꝛpis ⁊ ſãguĩs ſui celebꝛãda diſci

puł tĩᷣdidit: ⁊ a iudeis tẽtꝰ⁊ ligatꝰẽ.⁊ ſic ipiꝰ

imolatõis.i. aſſiõis ſue exordiuz ſacrani.
Qñ ãt xpᷣſ ueꝭ agnꝰfuit iĩmol atꝰ.ſ.ĩ ꝑaſcene
ſct᷑a.tũc aꝑpð nos ẽ tpᷣus ñ gaudii ſʒ metoꝛis

ꝑꝑ xpᷣi paſſiõeʒ: ⁊ iõ eccła illa die ñ ſolemni

zat paſcha.ſʒ differt uſq; ad diẽ ꝛeſur.qr ſiẽ
ait apłs paſ.nr̃ʒ im. ẽ xpᷣs.Aſpice igi᷑ nunc

dñʒ ieſũ ĩ aliq̊ ꝑte domus manẽtẽ ⁊ cũ diſci

puc ſalubria colloquẽtẽ ⁊ ĩteꝛi cenaculo pa
ꝛabat᷑ ꝓ eis ꝑ aliquos ex.lxxij.diſcip.Legi
tur.n.qꝙ. b. maꝛcial lemonicaꝝ aplłs cũ ali
ꝗbus alijſ ex.lxxij.fuit ipᷣo ſeꝛo ibi ad mini
ſt:adu dño ieſu ⁊. xij.̃cũbẽetibꝰ.Sʒ ⁊ aqnã
põtauit ipᷣo dno ieſu qũñ lauit pedes diſcipu
loꝝ.LCũ aũt oĩa eſſent ꝑata ĩ cẽaculo intꝛa
uit cenaculũ dñs ieſus ⁊ diſcipuli cum eo.
Oẽs lauãt manꝰ.⁊ defeꝛt᷑ eis agnꝰ paſchał
aſſus bñdictõeq; facta ꝑ dñʒ: comedũt eum
ecũ ſucco lactucaꝝ agreſtiũ. In ſolemnitate
Oppe paſchali q̃ttuor eꝛat.agnꝰ paſchał pa
nis agzimus.uinũ ⁊ ius lactucaꝝ agꝛeſtiũ nõ
ei niſi cũ amaꝛitudie ↄpũctõe cordis digne
accedit᷑ ad ueꝝ agnũ. Dicit t comeſtor in
ſchoł hyſto.ꝙ nũq; legit dũĩm comediſſe cã
nes niſi agni paſchał.ꝙ tñ fecit in typo ⁊ fi
gura.(Diſcũbebat g ieſus cũ xij.diſ.ſuis)
dñs cũ ſeruis. męr̃ cũ diſcipulis.pr̃ cũ filijs
quaſi cũ ſocijs.quaſi cũ amicis.uñ in pf. Fi
lij tui ſicut nouel.oli.ĩ ci.mẽ.tue. Hec rfec

tio ñgnificat refectõeʒ eternã i ueſpeꝛe.i.ĩ

fine mudi futuꝛã.O qᷓ; felices illi ecubituſ
ↄmẽſales.Sed qũo diſcũbẽtes cenabat. cũ
lex pꝛeceperit ꝙ ſtãtes eꝛecti paſcha come
dere deberent. Põt dici ſᷣm Theo.qð pri⸗
mãducauerũt paſcha ⁊ fecerunt ut lex mꝗ

babat.Deinde vᷣm cõeʒz uſuʒ diſcubnueꝛunt.

manducãtes quoſdaz alios cibos. Uñ dr pe
ſtea.ꝙ ieſus ſurrexit a cẽa(( Et edentibꝰ ił
dixit dũs.deſiderio ðſideꝛaui).i.ualde deſi
deꝛaui(B paſcha).ſ.typicũ ⁊ legale(( mãdu
care uobiſcũ anteq; pat.).i.mõiar. Semina
tione uerbi not at intentionem duplicis de
ſiderij.ſ.ut finiat uetus teſtamentũ ⁊ incho
at nouũ ꝙ erat ſibi in ðnderiũ. Cogita quã
longo tempore hoc deſideꝛium domini fue
rit pꝛotelatum ⁊ noli deficere: ſi quandoq;
ad tempus tuũ difeꝛt deſideꝛiuũ. Ipe etiam
omnibus diebus uite ſue poſt nos cucuꝛꝛit
in ſiti feruentiſſimi deſiderij ſalutis noſtre.
Et nos ſi quandoq; non ualemus habere ðᷣ
ſideria bona ſaltẽ habea mus uoluntatem
habendi deſideꝛiuzʒ.iuxta illud. concupiuit
anima mea deſide aiuſtifi.tuaſ.⁊ tunc accep
t abit uolutatẽ ꝓ facto.dicit aũt hoc domi
nns ut ſe uolunt arie pati oſtend at.cuiꝰ paſ
ſionẽ lmolatio agni typici ⁊ paſcha iudaicũ
pᷣfigurabat:⁊ ut demonſtret affectum quez
hʒ. ut legalia ceſſent. ⁊ vᷣtas euangelij cur
rat.ſᷣm Be.defiòrat pᷣmo rypicũ paſcha cũ
diſcipuł mãducor̃.⁊ ſic paſſiõis ſue miſtẽia
mðo oclaꝛar᷑:qtenꝰ ⁊ legał paſche probatoꝛ

cit cibus es grandiun
tu me mutabis inte
hexclufuue: ſz icluſue.
uini quo ad paſcha
Cirt Accipite ? diuidite
e imabat cohletu deſck
nez agn tſhici ſeret
Fa a uetera tranſtan
nia da nini e ezimni o
enbenedictione räih
ſon bibi amo de gene
ſcde uind go generati
(Conec uemat ꝛegnu⸗
pra de cido ẽ dict .
iypicu agni eſnz. ſic
negat ſe uli guſtatu
ſta fſunectos ſue g
adueniat ut duo m
uidelicet potu; paſc
tata anſcereſ oia legi
ngliter ſonare nided⸗
obſeruamtüͤ fuiſſe ti⸗
dum aug. ducas de
ſaclt. ii⸗ ge calic⸗
halcha iceo Sed
de quo infra eſt die
te'duas hinc d ide
lici mẽſuri capitle
ripletum fuit inꝛ.
hientig pqꝛalit il
hane cöpis t miſe
galia ei habueft e
buſchad rhipal
unu per fectum ſa⸗
tlͤr ideo uſc;
Imlliter alijſ u⸗

g legalig

legiccin conen ſecz
1 gri ectin Nppyt
Sleſus ci tj ,ii
icſenlis i/l,
Nu amiciui nn. Fi
ch, n,ne, heciſet
erferni i ueſoete ,
felices iliecubi/
cübetes eenabi/, c⸗
ecti pſcha conne
cihm Lbed brt⸗
ſeceurutler mi
3 az Rnert.
Adsdes Rr
aceereent
idenni)d udde d⸗
ſthnici t legne nin
zor. imölar Henin
nremtionen lpicise
aus teſtumenti d incho
mnoͤnderiü⸗Honita il
geſenun donin ſie
ceſcere: i goantn

Gerii⸗Ye etinn
et deſ⸗ aent

Secunde partis

exiſtat ⁊ figuram ueꝛi paſche fuiſſe docẽ
do.uetet ult̃ carnaliteꝛ exhiberi. In cꝰ rei
figura defeeit mãna.poſtq; comederũt filij
iſeł ð̊ frugibus terre ꝓmiſſiõis.nec uſi ſt᷑ ult
cibo illo. Uñ ſubdit(ex G)f.tꝑe(nõ mãdu
cabo illud) ſ.uetꝰ⁊ legale paſcha((dõec)ſa
cramentũ dñici corꝑis ⁊ ſaguinis in h̊ uete
ri paſcha ſpũalꝛ itellectũ(ĩ regno dei i. ĩ
eccleſia militante (impleatur)i.ĩſtituat᷑ b ĩ
ſtitutũ celebꝛetuꝛ.q.d.nõ cõmedam uel ce
lebꝛabo ampliꝰ ĩ figuꝛa ⁊ ſigno.ſed in ueri
tate ⁊ ſignato ipſe enim poſtea ſumpſit ueꝝ
coꝛpus ſuum ſub ſacramento.⁊ nihilominꝰ
bodie in eccleſia uetus.⁊ figuꝛale paſcha ĩ
pletum manducat:gꝗa ea que lex ꝛudi popu
lo carnaliter obſeruanda precepit ipſe in m̃
bꝛis ſuis.̊ ẽ ĩ ipᷣa eccleſia ſpũaliteꝛ exercet
In hoc igituꝛ regno comeðdit coꝛpꝰſnum.i.
hos illud ĩ eo comeder̃ facit. ſicut poſtulat
pꝛo nobis.i.poſtulaꝛe nos facit. Sacr̃m eĩ
eucharũ.ꝙ nos ꝑ fidẽ ſpiritualiteꝛ manduca
mus.⁊ ipe manducat nobiſcũ.incoꝛpando
nos ſibi ꝑ iſtud ſacr̃m. ꝙalloquens auguſtia⸗
dicit cibus es grandium. ñ mutaberiſ in me
ſed tu me mutabis in te. uñ donec non põit
̊ excluſiue:ſʒ ĩcluſiue.( Et accepto calice.
).ſ. uini quo ad paſcha iudaicũ(gr̃aſ egit ⁊
dixit. Accipite ⁊ diuidite int᷑ uos) gr̃as egit
qꝛ inſt abat cõpletũ deſideriũ.ut pᷣᷣ imolatõ
neʒ agni typici ſeq̃retuꝛ ĩmolatio agni vi. ſ.

xpᷣi ⁊ qꝛ uetera tranſibant ⁊ noua fiebãt om

nia dü uinu ? azima ĩ corpꝰ ⁊? ſanguinẽ dm̃
eiobenedictione trãſubſtatiabãtuꝛ. Uñ aitſ
Non bibã ãmõ.de genera.uitis.ſ. mateꝛiat

i. de uino ꝙ generat in uite. ſ. typicũ potuʒ

( donec ueniat ꝛegnũ e intellige utr ſu
pra de cibo ẽ dictũ. Uñ Beda. Sicut ſupꝛa
tyoicũ agni eſuzʒ. ſic ẽt potũ paſche typicuʒ
negat ſe ulẽ guſtatuꝝ:donec oñſa ⁊ manife
ſta ſuectõis ſue gloꝛia.rgni ði fiös mõo
adueniat ut ꝑ duo maxima legis edicta.eſũ
uidelicet potũq; paſchalẽ ſpiꝛitualiteꝛ ĩmu
tata. diſcereſ oĩa legis ſacr̃a uel inſſa.q̃ ca:
naliteꝛ ſonare uidebantuz ad ſpiritalẽ iam
obſeruantiã ſuiſſe tꝛanſferẽda.Et ſic ſecun
dum aug. Lucas de duplici calice m̃tioneʒ
facit. Prio de calice uini predicto quo ad
paſcha iudeoꝝ. Scõdðo ð calice ſanguinis ſui

de quo infra eſt dicenduʒ. Calix dñi argen

teꝰduas hinc ⁊ ide hñs anſulas.ſext aꝛij gal
lici mẽſurã capit legale igrẽ paſcha ceſſanit

⁊ ĩpletum fuit in ꝛegno eccleſie:qñ diuia ſa

pientia paꝛauit m̃ſam noui ſact̃i.ubi poſ uit
panẽ cõpis ⁊ miſcuit uinũ ſanguiniſ ſui. e
galia eĩ habuer̃t curſum ſuum ⁊ obligatio
nẽ uſq; ad xp̃i paſſionẽ.in qua oblatum eſt
unũ perfectum ſacrificiuʒ euacuatiuum le
galiũ. ⁊ ideo uſq; tunc xpᷣs legalia ſeruauit
⁊ ſimiliter alijſ ſ̃uanda mandauit. Unde di

cit Aug. ꝙ legalia tĩ fuer̃t añ paſſionẽ dũni

plicẽ ſacramenti ueneratõem.

Captm. liiij.

niua.pꝰpaſſioneʒ mortua: ſed poſtq claꝛuit

+

vitas euangelij ꝑ mom. ſunt ſepulta nonra A 4α MWι

vo ſacr̃a uſq; ad finẽ mði ĩ ſuo nigor̃ man⸗
bũt.⁊ nõ ꝙ ĩ Exod. oteꝛĩant᷑ młta q̃ r qꝛuiit᷑
ad eſũ agni typici.⁊ adhuc ̃grũt᷑ ad eſu⸗ʒ a
gni vi.Dʒ ei comedi uerꝰ agnꝰ.ſ.xpᷣs.primo
a ciuꝛcuciſis.ꝑ ueteris ↄ vᷣſatõis ðpoſitòeʒ.̃o
cũ lactucis agraſtibꝰꝑ amarà ð pct᷑is oĩbus
cordis ↄtritoʒ.tcio ſñ ferm̃to pcti.cũ pãibꝰ
azimiſ . oſcle ſ iceritatẽ.qrto rẽibꝰaccĩctꝰꝝ.
caſtitatẽ ꝗnto pedibꝰcalciat᷑ ꝑ aſectionũ a
trẽis elõgatõʒ: c ſignũ pt᷑ ẽe ꝙ de pᷣꝰ lauit
pedes diſcipuloꝝ.q; darec eis h̊ ſact̃ʒ.vj.cũ

baculis in màibꝰ ꝑ ſuipſiꝰ cuſtodiam diligẽæ?

tem. Predicte ↄditiões requirũtur ad decli
natõem mali.Sʒ q;tũ ad oꝑatõz bõi reqrit
pᷣmo ꝙ ĩ domo una ↄmedatuꝛ ꝑ eccłiaſticã
unitatem. o ꝙ a nicinis ꝑ frnũ amorẽ ⁊ cõ
cordià.t᷑cio ꝙ ũ cruons ſũ amoꝛis igne:nec
coctus aq̊ ſũ deuotõis ſapore.ſʒ aſſus igni ꝑ
deuotõis feꝛuoꝛẽ pᷣcedẽtẽ.qrto ꝙ feſtiant᷑ ꝑ.

ſpiritualẽ auiditatẽ ⁊ delectatòz 2cõitàtẽ.
ꝗnto ꝙ totaliteꝛ.p fidei integritatẽ uorãdo

caput cũ pedibꝰ⁊ inteſtiſ.i.ꝑ uer fidẽ ĩcoꝛ
pando ⁊ credendo ĩ xpᷣo diuinitatẽ.q̃ eſt ca
put eꝰ.⁊ humanitatẽ.ſ.carnẽ q̃ tãq; pes eꝰ ẽ
ifima ĩ ipſa natua.⁊ animã q̃ ẽ media ſicut
ei inteſtia.vj.ꝙ ſine oſſiuz ↄminutõe.ꝑ ſim
OQratõ.
d Omie ieſu xpᷣe ꝗ hõa ueſptina cenã
ultimã cũ diſcipulis ĩ cenaculo gã
di ſtrato feciſti.⁊ eos ſacꝛatiſſio coꝛ
pore ⁊ ſanguine tuo cibaſti:fac pectꝰ meuʒ
cenaculũ gràde ſtꝛatũ.amplifica ſpẽ ⁊ cãita
tem ĩ corde meo. magnifica longanimitatẽ
ſpẽ ⁊ caꝛitatẽ.patiam ⁊ humilitatẽ.Da mi
hi ut te quẽ celi ⁊ terre ñ capiũt.p modulo
ſuo capiat cor menᷣ ↄtritũ ⁊ humiliatũ.ut ꝑ
ĩhabitãtẽ gr̃aʒ tuã.oĩa tibi placẽtia cogitẽ
⁊ ꝑpficiã:⁊ oĩa qria odiẽda declinẽ.⁊ ſic ꝑſe
uerãdo uſq; in finẽ.ↄſequaꝛ tũc dignã ſacro
ſct᷑i corꝑpis ⁊ ſanguinis tni ꝑceptõem Amẽ.
De gblutione pedum. Ca. Liiij.
c rca vᷣm vo diligẽt᷑ attẽde. Premiſſ
nãq; ita ſe hñtibꝰ(ſciẽs ieſꝰ qr uenit
hora eꝰ) ñ fatat ſʒ ĩpletõis ſacr̃oꝝ.a
So pf e ordiata (ut trãſeat ex ̊ mõᷣo
ad pr̃eʒ) ñ ꝑ loci mutatõʒ ſʒ ſiẽ dr̃ apr̃e uẽiſ

ſe aſſumẽdo noſtꝛã naturã mortaleʒ ita dG

ad patꝛem redijſſe. ſaciendo ipſam ꝑ immoꝛ
talitatem in ſua reſurrectione pateꝛne glo
rie ↄſortẽ (cum ſemꝑ dilexiſſet ſuos ꝗ erant
ĩ mũdo) nõ ſuos ſola creatõe.ſed ſuos etiã
eleetõe.ſ.diſcipulos(in finẽ dilexit eos).i.
ĩ fine ſpẽalia ⁊ maiõa ſigna dilectõis ⁊ q;ẽto
amor dilexeit eos ondit.ponẽdo aĩazʒ ſuã ꝓ
eis.ł ĩ finẽ.i.ꝑſeuerãt᷑ ⁊ ĩ mõte iñ ꝙ morte t᷑
mĩar̃t dilet᷑io.ſʒ ĩti dilexit.ꝙ uſʒ ad mõteʒ
dile ᷑io eũ ꝑduxit:ĩ q? exẽplu ðdit. ut vẽs dᷣi
⁊ ꝓxi cãitat᷑ uſʒ ĩ fiẽ ꝑmaeat.xł ĩ fi.ii xpᷣj ꝗ ẽ

„ 1 . .
Se P, er

*

De ablutione

fnis ꝑficiẽs ⁊ ↄſum ans.dilexit eos.utiq; ut
2 ipi de hoc moo ubi erãt.ad caput ſuuzʒz ꝙ;
hinc tꝛàſiſſet eius dilectõe tꝛaſirent. Per ie
ſuz ꝗ ſalus ĩterpꝛetat bous pᷣlatus ſigniſica
tuz Auis vo ultim? ẽ btitudo vᷣa qͥ ↄſiſtit in
claꝛa ðᷣi uiſiòe ⁊ fꝛuitõe ꝑfecta. lg autem oĩs
hò debeat ad hũc finẽ ꝓximũ diligere:pᷣlatꝰ

tñ ꝗ ẽ xpᷣi uicarius ſpàlꝛ te netuꝛ erga ſuos

ſubditos h̊ facere (Et cena fcâ).ſ.agni paſ
chal(cũ dyabolus miſiſſet ĩ coꝛ).i.ĩ uolũta
teʒ (iuð) ñ directe tãq; noluntatẽ mouẽs.ſʒ
idiuecte tanqᷓ; ei ſuggeꝛens: ut traderet eum
eſ.ieſum ↄſentiens iniꝗtati.die eĩ pᷣcedenti
eũ nẽdiðꝛt ſuggeſtiòe dyaboli.dyabolꝰ ꝗp
pe ñ ẽ imiſſor cogitationũ malaꝝ ſiʒ intẽtoꝛ.
oꝛ tẽptatio praua ex hoiĩe ẽ qu dyabolus ñ
Imittit ſʒ ĩmiſſa ab hoĩe magis intẽdit.⁊ ac
cendit tẽptatõe hoĩs peꝛcepta per aliqua ſi
gna exteꝛioꝛa. Aliteꝛ eĩ non põt holem deij
cere.niſi hõ ſeipᷣm deitiat.⁊ hoſti arma reð
dat.i.niſi ſuggeſtiõi ↄſentiat. Nà ſᷣm Aug.
p dyabolũ ſuggeſtões ĩmittũt᷑ ⁊ haanis cogi
tationibꝰ miſent᷑. HPis eꝛgo ita fet᷑is (ſciens
ieſus )ut deus(qꝛ oia dedit pr̃ ĩ manus).i.iĩt
põtatẽ.ẽt ipᷣm traditoꝛẽ ⁊ ꝑſecutdes ex quo
pʒ ĩ xpᷣo plenitudo ſcie ⁊ poteſtatis ⁊ quia
a deo exiuit)in moᷣm ueniens nec pf̃eʒ deſe
ꝛens(⁊ ad deũ uadit )olaq; acꝗſiuit pri rdu
cens.⁊ nõ nos ꝛelinquẽs ſciẽs ſe eſſe regem
ꝛegum ⁊ dñm dñantiũ nec oblitus ſe eſſe ðᷣt
filiũ nãlem ⁊ non ignorans ſuà ſublimitatẽ
qᷓ;uis tał eſſet: ⁊ talem ſe ſciret tamen ĩ ma
me ſue pietatis iudiciũ ĩ magne nr̃e exẽplũ
pufnukratis: non dei dñi ſed hoĩs ſeui ĩplet
offi humiliat ſe ut miſtꝛet qr uenit miĩſtꝛa
re ⁊ nõ mĩſtrari:ac (ſuꝛgit a cẽa uol.la.pe.
diſcipnł).Ex quo uniueꝛſù ↄculcat tumoꝛẽ
dũ is ꝗ exit a deo.⁊ ad de uadit: pe.la. uo
luit.Locutꝰqppe euãg.ð tta dñi hũilitatẽ
pᷣus eicelſtudinẽ uoluit ↄmẽdare: ad exag
gerãdũ ipᷣiꝰdñi hũilitatẽ.⁊ ad ämonẽdũ nos
ut quãto magni ſumus humiliemur ĩ oĩbus
2& de dõis dei nũq; ſuꝑbiamꝰ. Ac ſi ꝑ boc di
caruꝛ hoĩ.Si ille ꝗ fil.di eꝛat ⁊ pr̃i eq̃l.ſuꝗ
adeo ĩclinauit maieſtatẽ.ut hũiliaret ſe ad
pedes hoĩs.ꝗd dʒ facere miſer hõ.ꝗ ẽ terra
⁊ cinis:ſurgunt ẽt ſtati ⁊ diſcipu. ignorãtes
quo uelit nꝛe. Ipᷣe aũt detcẽdit cũ eis ĩ aliuʒ
locũ lĩfeꝛius ĩ eadẽ domo ſubtus cenaculũ.
Nã in ſupe:iori paꝛte domus paleſtini facie
bant cenacula ⁊ ĩfeꝛius cubicula. Sunt ãt
monte ſyon due capelle ubi erant canõici
regulares cũ abbate ſᷣm regulã bti Aug.do
mMino miſtrãtes. una ſuꝑior.ubi cena fcã fu
it ⁊ ſpuᷣſſactus ſuꝑ diſcipulos deſcẽdit.Alia
ĩfetiõ ubi xpᷣs pedes diſcipłoꝝ lauit.⁊ eis ia
nuis clauſ apparuit:cui è ↄtiguũ cimiteꝛiũ
ꝙ dr̃ bonoꝝ uiroꝝ poſſeſſio.ubi ſepultꝰ fuit
.b. ſteph. nicodemus. gamaliel. ⁊ abiba cuʒz
alijs uiris ſanctis ubi enã eſt ſepulchrum

pequm.

Hauid ⁊ ſalo.⁊ alioꝛum bonoꝛnm regum iu
da ⁊ hierm. Ueniens ; dñs inferius cum
diſcipulis.omnes ibi ſedeꝛe fecit.aquaʒ ſibi
afferri iubet (deponit neſtimenta )ut conue
nientius hoc miniſteꝛium exhibebat. Ubi
nota quattuor depoſitões ueſtiuz xpᷣi. An ce
na depoſuit eas ⁊t reſumpſit ad colunã nuda
tus eſt ⁊ ꝛeindutus.i illuſione militum nuda
tus eſt ⁊ reindutus.ſed ab herode non legi
tuꝛ nudatus ad crucem nudatus eſt nec rei
dutus. ſriia ad apoſtolos quos in breui ẽ
ſumpfit. Secũda ad illos qui reſumpti ſunt
die pent hecoſtes ⁊ paulatim reſumuntu.
teꝛcia in reliquias que ꝛeſumentuꝛ in fine.
quarta ad ꝑpueꝛſam medietatem noſtꝛi tem
poꝛis q̃ nunq; reſumet᷑. Depoſitis igitur ue
ſtimentis ſuis (intheo ſe pᷣeinxit) diſponẽs
ſe ad lauandũ. ? nibil obmittens de his q́ᷓ
ad iſtud requirunt᷑ offim̃ (deĩde mittit aquã
in peluim) lapideà ꝓprijs manibus.nõ iper
alioꝝ mĩſterium:⁊ tam caꝛitatiue.tam hõe
ſte. tam officioſe pꝛeparatus (uenit lauare
pedes diſcipuloruʒ Alutuoſos ꝗr diſcalciati
incedebant:(⁊ tergere lintheo quo pᷣeinctꝰ
erat Jut ꝑ omia huſnilitatis offm̃ ĩpleret.Et
nid miꝝ ſi hoc fecit ꝗ multo maiora facer̃
ignatus é. Unde Aug. Poſuit ãt ueſtim̃ta
ſua.q cũ in forma dei eſſʒ ſemetipᷣʒ exinani
uit. pᷣcinxit ſe litheo ꝗ formã f̃ui accipiens.
habitu iuentus ẽ ut homo: miſit aquam in
peluim ut lauaꝛet pedes diſeipuloꝝ .ꝗ ?ł᷑ ter
ram ſanguĩeʒ fudit.quo ĩmundicià dilue:et
pct᷑oꝝ:lĩt heo quo erat pᷣcinetus pedes quot
lauit teꝛſit.q carne qua erat ĩdutus eudgeli
ſtarum ueſtigia ↄfirmauit. Et i peo qude
ut ſe pᷣcigeret poſuit neſtim̃ta q̃ habebat:ut
t fõmã pᷣui acciꝑet qñ ſemetipᷣʒʒ exinaniuit
nõ ꝙ hẽbat depoſuitr ſʒ ꝙ nõ hẽbat accepit.

hec Aug.Et ut oĩa rõe ⁊ ordĩe faceꝛet.⁊ fa

ciẽdo nos ĩſtꝛueret: uenit mĩſteriũ ĩt hoan
do prio ad ſymonẽ ꝑetꝝ:ipſe tm̃ inteꝛ alios
maioꝛ erat.⁊ iõ ab ipᷣo ĩchoandum fuit. Et
tune Detrus ex ↄſideratõe diuinitatis ⁊ ma
ie ſtatis xpᷣi territus (ꝙ ẽt glibet eoruz expa
uiſſʒ)expauit ⁊ totus ſtupefactus recuſat.⁊
⁊c̃ ſic ſuo iudicio indecentem declinat.Non
decet.inquit ñ ↄuenit.tu dominus ego ſᷣuꝰ
tu deꝰego hõ.tu creatoꝛ ego creatura ⁊ tu
mihi miſero.pauꝑrimo hũilimo piſcatõi la
uas pedes ſordidos.⁊ infiꝛmũ in corpe mbꝝ
manibꝰhis ꝗbus cecis oculos aperuiſti. le
ꝓſos mõaſti.⁊ moꝛtuos ſuſcitaſti.i.uiſ laua
re pedeſ mihi peccatori tu qui es filiꝰdei.q.
d. ᷓ̊ indecẽs ẽ.⁊ nullo modo ſuſtinendum. ſi
mile uerbum dixit in principio conuerſiõis
ſue:exi a me qr homo peccator ſuʒ domĩe.
Sicut eſt dominꝰ humilis ad ſeruiendum.
ita ſeruus non ſuſcipiendo ſeruitiũ.q.d.ſᷣm
bedã. Tu deus deorum tu rex angeloruz. tu
filiꝰaltiſſimi ⁊ ſpecłm ſine macula maieſta

☛
=
☛
.S
5
α

töe. Etĩ b docemur bñ
lneriovom nif deo
nieſte. Petr;it de tant
Heemitus. ? uſch ad ſuos
lere les. in eadẽ adhu
er obſtinatöe. ex bum
buir fteretii: dices Ne
des ineremü i. nunqzlan
hei ineteꝛtu n fu g⸗
ret.abſit a me eſuſne
aeO med:lz at Dew
ti idiſcrete ſaciedat.
re. dedar wolätati
Et iõ ominaf ei añs
. peds tnos ñ ha.
telligatur ge lotoe n
ip affect q qꝛ necn
tone m eriali t cor⸗
q ecoſſo i ẽ nccia
ri iglr itonare iun
Deir audita omina
tois terr fici ddu
ſliü i meld dicesl
tões intis q d er
ſcteaatioatuade
ſis inferioꝛ marbm
Peexpreſſionẽ iſtn

Narams (venitlaune
Auernoſop i, Cſellii
ere itheo guo zein⸗
nlimnt ofſi ilerer kt
Omuleomauri ſicej
G. Poſiir ar ueſtifta
y ſeneniz exinan/
bormi fnl accioien,
no :miſc gqhenann in
es diſelpnlon Akter
innncicii Eiuer
peinetisedescaet
na eran Purngeniee
manir. Eded ee
wehicmra ödededarn
ncſemerip exinmint
in ge no hebatottente
röe t oie iacetet aſt
ueni niſtenu iebon
petxrſpſetii ineꝛ glie
ßoſthonndum ful.k
leratöe dininitatis 1mnd
cpet gbet eori en
uſupeſicnsfeuſne
ecemtenn declinat. .
enit dn domimsein
renm ego gennni,

1t1l
ino hallimo ſe ip

vtinfund in n e l
cecson ſtaſti,ieu
rnos ſci.

. 4 —

—

Secunde partis

tis dei.tu quẽ adoꝛãt angelice ptãtes.tu ðᷣꝰ
et᷑ne mihi ueꝛmiculo lauas pedes.tu aũ me
curuaris añ quẽ curuant᷑ ꝗ poꝛtant oꝛbẽ.tu
añ me flecteris añ quẽ flectit᷑ oẽ gẽu:celeſti
uz. terreſtiũ ⁊ ĩfernoꝝ.Et ĩ q̊ petꝛꝰſignificat
diſcipulũ igrãtẽ ⁊ ĩdiſcꝛete loquentẽ de fcõ
ſupioris ſui.cuiꝰ ignorat rõeʒ fꝛeqᷓnt᷑ eĩ con
tigit ꝙ aliꝗd iudicat᷑ irrõnabiliſſimuzʒ ab ig
ꝑp ꝙ (dixit ei ieſus.Qõ ego facio.tu neſcis
mõ) ̊ meũ factũ exẽplũ ẽ ⁊ miſterium. exẽ

rãte cãm.qꝙ tñ rõnabiliſſimũ ẽ ſᷣm ueritateʒ

/ pla gꝗdẽ hũilitatis exbibẽde.miſteri ãt ite

4

/riõis moatõis. Dupliciteꝛ & põt ĩtelligi. uno

jmõ ꝙ ego facio.i.qũo ego facio exẽplum tu

neſcis mõ.i.ñ itelligis (ſcies ãt pꝰ ea tuc.ſ.
qñ expoſuit eis dicẽs(ſcitiſ ꝗd fe.uo.⁊c ali
teꝛ em̃ ñ potuit ſuꝑbie nr̃e tumoꝛ curari niſi
ꝑ maximã hũilitatẽ r̃dẽptoꝛis nr̃i:⁊ tñ pꝰ to
tu iſtud adhuc cũ lucifeꝛo ſuꝑbiũt multi ui

carij ⁊ ſucceſſoꝛes xpᷣi. Alio mõ põt intelligi

ꝙ ego fa. tu ne.mõ.i.Gq̊ miſteriũ ẽ ⁊ ſecretũ.
? ſignificat itezioꝛẽ mõatõm.q̃ ñ põt fieri ni
n ꝑ me.ꝙ ñ itelligis.mõ ſcieſ ãt poſtea.tunc
.ſ.cũ ſpmſ.accipies. Res eĩ ẽ ſacr̃alis ad in
ſtructõz eccłe. ⁊ fiet tibi maifeſta oportuno
tpᷣe.Et ĩ docemuꝛ bñ iudicat᷑ ⁊ loq ð fct᷑is
ſuꝑioris bom.niſi deo ꝑmittẽte erꝛaret ma
nifeſte. Petrꝰãt de tanta filij dei inclinatõe
pᷣterritus.⁊ uſq; ad ſuos pedes hũilẽ xpᷣm ui
deꝛe nolẽs.in eadẽ adhuc uolũt ate ꝑſiſtit: ñ
ex obſtinatõe.ſʒ ex bumilima qᷓ; ad xpᷣ̃m ha
buit ruerẽtiã:dicẽs¶ Non lauabis mihi pe
des ineteꝛnũ) i.nunq; lauabis.nunqᷓ; B pati
aꝛ. B; ei ineteꝛnũ ñ fit ꝙ nunq; fit. Ac ſi dice
ret.abſit a me ꝙ ſuſtineã q̊ a mgro.a dio ⁊
o deo meo:lʒz ãt Detrꝰ bono zelo hoc faceꝛzʒ
tñ idiſcrete faciebat.qꝛ cũ xpᷣs ñ poſſet erra
re.ñ dẽbat uolũtati eiꝰ aliquo mõ reſiſtere.
Et iõ ↄmina t ei dñs dicẽs( Si ñ laueꝛo te)
i. peõs t nos¶ñ ha.par.me.) ĩ bti. Siue h ĩ
telligatuꝛ de lotõe miſtica ⁊ iterioꝛiſ macłe
ipᷣiꝰ affectꝰ.q̃ qꝛ nccia ẽ.iõ pᷣcipit᷑: ſiue de lo
tõne mareriali ⁊ corꝑali peoũ ipius Petꝛi.
q̃ ecõvſo iõ ẽ ncc̃ia q pᷣcipit᷑.ñ potuit ĩ De
trũ ãpliꝰĩtonare qᷓ; ut minaꝛet᷑ repulſã.Et iõ
Petrꝰ audita ↄminatõe xpᷣi.ad tante ↄmia
tõis terrificũ vbũ expaueſcẽs.ſapiẽt mutat
ↄſiliũ ĩ meliꝰ:dicẽs( Dñe ñ tm̃ pe.me.)i.af
fectꝰ:(ſʒ ⁊ manꝰ).i.oꝑa(⁊ caput).i.cogita
tões mtis.q.d.ñ ex ꝓteruia recuſaui.ſʒ qꝛ ↄ
ſideꝛaui opa tua ⁊ expaui: pedes ſt ꝑs coꝛpo
ris inferioꝛ.manꝰmedia.caput ſupeꝛioꝛ.⁊ iõ
p expreſſionẽ iſtaꝝ paxtiũ intelligit᷑ totũ coꝛ
pꝰ. Cerritus Pe.de pꝑiculo ſalutis ex dñi rñ
ſone. ac ꝑtuꝛbatus amoꝛe ⁊ timoꝛe:plus ex
pauit. xpᷣm ſibi negari.q; uſq; ad ſuos pedes
huiliari.⁊ ſe totũ offẽt abluendũ. Si tibi in
quit placet.ſi ałꝛ fieꝛi ñ põt ſᷣuꝰ tuus ſum.to
tũ me tue uolũtati ſubijcio:⁊ ũñ ped.tm̃.ſʒ ⁊
ma, cap.ad lauandũ tibi offeso.⁊ pᷣꝰ ſuſtie

——,

Capitulũ.liiij.

rem ꝗa te ꝑ totũ coꝛpꝰ lauaꝛi.qᷓ; a te ſepari.ñ
mihi neges capiẽdã tecũ ꝑtẽ cũ nullam tibi
negẽ abluendã mei coꝛꝑis ꝑtẽ.Quãuis eniʒ
duꝝ eẽt Pe.ſuſtineꝛe ſᷣnitiũ.mgr̃i.grauiꝰ tñ
erat ei ab ipᷣo ſeꝑari.ſᷣʒ Aug.totꝰ hõ abluit
in bapti.⁊ errauit Pe.ne nos erraremꝰ.cuz
ſe totũ deo obtulit abluẽdũ:quẽ ðꝰ coꝛexit
oñndenſ ſeł baptizatũ ñ eẽ rebaptigzanduzʒ. vñ
dixit ei(Qui locutꝰẽ) i.ꝑ bapt.(ñ ĩdiget ni
ſi ut pedes lauet).i.affectꝰ ⁊ motus ſenſuali
tatis ĩordinatos ſʒ ẽ mundꝰ totꝰ)).ſ.pᷣteꝛ pe
des ꝗbous terrã tãgit: quos lauare opꝰhabet

Ex ꝗous v bis intelligimꝰ apłos baptizatos. O „*

2 ſi ſ legimus ꝗs baptizauit eos.Erãt auteʒ
baptiʒ ati baptiſmo xpᷣi.ꝗ lʒ non baptizauit
tuꝛbas.baptiʒauit tñ diſcipłos ſuoſ ſibi fami
liares ⁊ domeſticos.ut hẽꝛet baptigatos ſeꝛ
uos ꝑ quos baptigaret ceteꝛoſ. Sʒ cũ baptiſ

mꝰ abſtezgat etiã ſoꝛdes pedũ. ur̃ quod qui

otus ẽ.ideſt baptigatus.ñ indiget ut pedes
lauet.ad hoc dicẽdũ.ꝙ ſi ſtatim poſt baptiſ
mũ ð h̊ mõo trãſuet:ñ utiq; hac ablutione
indigeꝛet.qꝛ cũ ſit mũdꝰ totus ſtatim euola
ꝛet. Sʒ ꝗ pbaptiſmũ uiuit ĩ hac uita moꝛta
li.ñ pt᷑ ad tm culmẽ pꝑfectõiſ aſcẽder̃.ꝗnetiã
ioꝛdinati motꝰ ſenſualit atis de affectibꝰ t᷑re
nis ĩſurgãt.⁊ iõ optz ꝙ pedes lauet. ł ꝑ mar
tyꝛiũ ꝙ eſt baptiſmus ſanguinis.ł ꝑ penitẽti
am ꝙ eſt baptiſmꝰ flamĩs ut euolare poſſit
Ubi nota ꝙ iterioris hoĩs caput rõ ſupior
q̃ aia ẽ ↄiũcta deo.ſiue ꝑs cõtẽplatiua q̃ͥ ĩtẽ
dit ſuꝑioribꝰ ⁊ et᷑nis.manꝰ ſũt ꝛõ inferioꝛ. q̃
uacat oꝑibꝰactĩe uite peõs neꝛo ſenſualitas
⁊ ſẽſꝰ corpis ac m̃tis ⁊ aĩe affectões infeꝛio
res.ipfi.n.nos fecer̃t ext᷑ nos ⁊ ipſi fꝛeqnt᷑ ſiẽ
pedes maculãt᷑ nobis pꝰ baptiſmũ.ĩ quo to
tꝰhõ abluit᷑.qꝛ ex cõditõe moꝛtał uite ſepe
macłas göhũt ex trenis ⁊ tpᷣralibꝰ ⁊ iõ lauan
di ſt ſepius. Uñ nece ẽ nt cꝛebꝛa ablutiõe ↄ
feſſiõis lachrymaꝝ emũdẽt peõs affectuũ
ð frẽa cogitatõe teꝛenoꝝ ĩ cogitatu ? amo
re eoꝝ.Qui em̃ ũ lauat᷑ pᷣbaptiſmũ ꝑ pnĩiam
nõ hʒ cũ ieſu ꝑtẽ. Uñ dicit Aug.Quod hũa
ni affectꝰ ſine quihus in hac moꝛtalitate nõ
uiuituꝛ quaſi pedes ſunt. ubi humams ꝛebꝰ
afficimuꝛ ut ſi dixerimus qm̃ peccatum non
habemꝰ noſipos decipimus. Sciebat g do
minus apłos mdoſ quo ad caput qr deo 9
iũcti erãt ꝑ fidẽ ⁊ caritatẽ ⁊ q;tũ ad manus
qꝛ eoꝝ opa erãt ſct᷑a:ſʒ tũ quantũ ad pedes
affect?aliquos terrenoꝝ ex ſenſualitate ha
bebunt ⁊ ſordidi erant.⁊ iõ quantũ ad illos
lotõne ĩdigebant. VUñ Ber. Qui lotꝰ ẽ ñ indi
get niſi ut pedes lauet.lotꝰ enim ẽ ꝗ grauia
pct᷑a ñ hʒ.cuiꝰcaput.i.ĩtentio.? manus.i.o
patio ⁊ ↄuerſatio munda ẽ.ſʒ pedes qui ſũt
aĩe affectões dũ ĩ B pulueꝛe gqimuꝛ. ex toto
mundi eẽ nõ pnᷣt.ꝗn aliquando uanitati. ali
quando uoluprati.aliquando curioſitati ꝑlꝰ
qᷓ; opoꝛteat cedat aius b ad horã. In mu MRZ
]

os

dir. Dr ognn

de ablutione

m. offendimꝰ oẽs. Werũtñ hec ↄtẽnat aliꝗs
qꝛ ĩpoſſibile ẽ cũ eis ſaluari.⁊ ĩpoſſibile eſt
ea dilui niñi ꝑ xpᷣm ⁊ a xpᷣo:qꝛ ſi ñ lauerit ea
xpᷣs.ñ habebimꝰ ꝑtẽ cũ eo. Nemo tñp eis òᷣ
ſperet.qm̃ ſi uiderit nos dñs humil⁊ ꝓ eis eẽ
ſolicitos.igſcet facile.ĩmo ⁊ libẽter.De miĩo
ribus.n.iſtis pccis pia diſpẽſatõe nobiſcum
agit᷑. ut nõ penitꝰ auferat᷑: ſʒ ĩ illis nos eru
diat deꝰ.⁊ cũ minora cauere nõ poſſumus.
ceꝛti ſumꝰ ꝙ nõ nr̃is uiribꝰ maioꝛa ſuꝑemꝰ.
ſp timorati ⁊ oĩo ſoliciti ſimus quo eiꝰgr̃am
ñi qmitt amꝰ.qᷓ; nobis tãtoꝑe ⁊ tã młtiphãie
neceſſariã eſſe ſentimꝰ. Pec Beꝛ. Deĩide dii
ſubiungit.(¶Et uos mõi eſtis) qꝛ a me mũda
ti. ̃ʒ Aug. Erant mõi q́;dtũ ad man ⁊ caput
ñ q;tũ ad pedes.⁊ ſegꝗt᷑ (ſʒ non oẽs)ꝛduo.m.
ſt pᷣcipua ꝗbue hõ a pet᷑is mũdat᷑.ſ.ełyna ⁊
caritas. Cõtꝛa pᷣmũ iudas erat fur.S ſ̃ᷣm xpᷣi
ꝓðoitoꝛ.⁊ iõ non mõs erat.Sic ꝗ̊ᷓ ꝑ peduʒ ab
lutõem deſignanit dñs munditiã ſpãaliũ pe
dů: ꝗ maxime reqnirit᷑ ex euchariſtie ꝑcep
tione.Et iõ uoluit lauaꝛe pedes diſeipuloꝝ
ſuoꝝ anteqᷓ; daret eis ſui coꝛꝑis ſacr̃m. ad ð̊
ſignandũ ꝙ ſpał mõicia reꝗrit᷑ ad ipᷣm ꝑci
piendũ.vñ An. Coꝛpus ⁊ ſanguinẽ ſuuʒz di
ſcipulis ſuis ĩ cena miſtica tꝛadens.eoꝝ pe
des humiliter lauit. docẽs ſacꝛoſãcta miſte
ria mõs opibꝰ ⁊ pia mẽtis huilitate celebrã
da. Miſtice ẽt ſignificat᷑ ſanguĩs eius effu
ſio.ꝑ Gq̊ ꝙ miſit aquà ĩ pelui. ⁊ pct᷑oꝝ noſtꝛo
rum ablutio.pꝑ hoc ꝙ cepit lauare pedes di
ſcipuloꝝ.ac penaꝝ nr̃aꝝ in ſeipᷣo ſuſceptio.
B ꝙ terſit pedes litheo.ſ.corꝑis ſui.qꝛ pec
cata nr̃a ꝑtulit ĩ corꝑe ſuo ſuꝑ lignù. alij ãt
diſcipuli audita repᷣhenſione. Petri de h̊ ꝙ
recuſauerat huiuſmõi lotõem.iñ fuerũt auſi
ultra aliqualz recuſaꝛe eã. Cõſidera nũc be
ne ſingulos actus in hac benigniſſima lotio
ne pedũ. oĩ dilectione ? humilitate rlena. z
cũ admiratione cõſpice q̃ geꝛunt᷑ qꝛ ſunt de
uota. Inclĩat ſe ſma maieſtas ⁊ humilita
tis mgr̃.uſq; ad piſcatoꝝ pedes ſtat incurua
tus ⁊ genubꝰ flexis coꝛã ipᷣis ſedentibus.la
uat ꝓprijs manibus ⁊ abſtergit ac deoſcula
tuꝛ pedes oĩm.ſic g&ᷓ uſq; að pedes diſcipulo
rum dñs oĩm ſeipCᷣʒ hũiliat ⁊ ſupplex humili
tatis miſteriũ exhibʒz. ꝑpꝑ huũilitatis formaʒ.
nõ ſolũ vbo ſʒ exẽplo ↄmendãdã ⁊ docẽdã.
ſiʒ ⁊ illõ ſuꝑexaltat hũilitatẽ: ⁊ ad maximũ
tumulũ humilitatis accedit.ꝙ ⁊ ipᷣi ꝓditori
ſuo eadẽ obſeꝗa pᷣbet.⁊ illi non dedignatuſ
E pedes lauaꝛe:cuiꝰmanus iã pᷣuidebat pol
luendas in ſcelere.ĩ quo dũs infirmiꝛatẽ no
ſtꝛã ↄſolat᷑.ut ſi qñ ↄtingat noſ ab amicis p
di uel a famuł.aut aligbꝰuilioribꝰ malũ ali
qð pati.ñ ſcãdalizemu r ſpiciẽtes iude exẽ
plũ.ꝗ infinitis potiꝰ bonis.ĩ ↄꝛiũ remunera
uit bnñfactoꝛẽ ac dñʒ ⁊ mgr̃jm. Sʒ o cor neqᷓ;
T ipᷣa duꝛitia duꝛiꝰ.ſi ſic ad tãtã humilitatẽ
ñ moliris.ſi ſic dñ̃ʒ maieſtatiſ ñ uereris.ſi ſic

pedum.

uſqʒ ad ipᷣius ſꝑ tibi bñfici ſempꝑq; ĩnocẽtis ĩ

teꝛitũ ſeuis. Sʒ ue tibi miſeꝛ. Zu ꝗdẽ obdu

rat ꝙ ↄcepiſti ꝑturies.ñ tñ ipᷣe:ſʒ tu pibis.
Admiuaãda ẽ igit tata hũilitatis ⁊ benignita
tis ꝓfunditas dmi ieſu.vñ Anp̃.Et te qdez ꝑ
ditiſſimi ꝓditoris tui ꝑfidia nõ latebat qñ ĩ
hac cena ablutõis ẽt corã ipᷣo genu flexu ꝓ
cũbens maledictões pedes eius ueloces ad
effũdẽdũ ſãgninẽ tuũ ſãctiſſimis manibꝰtuiſ
attrectare. lauare ⁊ exterger̃ dignat es.Et
tu adhuc extẽto collo ãbulas.o t᷑ra ⁊ cinis
adhuc ſuꝑbia te eleuat.adhuc ipaciẽtia te
exagitat. Intuẽ hũilitat᷑ t mãſuetudis ſpe
culũ.uniuerſe facture creatorẽ.⁊ tꝛemebun
dũ iudicẽ uinoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ.añ peðos hois ẽt
Naditoꝛis ſui genua curuàatẽ diſce ab eo ꝗ
mitis ẽ ⁊ humilis coꝛð. Cõfũdere in ſupbia
tua. Eꝛzubeſce ĩ ĩpatĩa tua.⁊ iteꝝ. Cũ ãt ſuꝛ
gẽs a cena litheo ſe pᷣcixerit. miſiuq; aquã ĩ
peluiʒ cogita q̃ maieſtas q̃ poteſtas oĩuʒ pe
des lauit ⁊ ext᷑ſit qᷓ benignitas ꝓditõis ueſti
gia ſacꝛis maãibꝰ tãgit:ſpecta ⁊ expecta ulti
mo oiĩʒ tuoſ ei pᷣbe peðs abluẽdoſ.qm̃ quẽ ũñ
laueꝛit ñ hẽbit ꝑtẽ cũ eo.h̊ An. Voc ãt ex
ꝓleto miſterio ꝙ ad huilitatẽ ꝑtiebat obſe
quij ⁊ ad ꝓnrificatõez cene coꝛꝑis ſui.⁊eac
cepit ueſtimẽta ſua:⁊ redijt ad locũ cene:
qꝛ mutat offm̃ mutat ⁊ hitũ ad ſᷣuiẽdũ ueſti
mta depoſuit.ad docẽdũ r̃fumit ⁊ ſedet. Ut
eĩ ꝗr̃ ĩ eceli.amictꝰhoĩs enũciat ð illo. Per
B ãt onñdit.ꝙ ſuꝑioꝛ pꝰ actũ hũilitatis dʒ ꝛe
ſumẽ ðbitũ offm̃ auẽtat᷑. Miſtice auũt ſᷣm al
chuinũ ĩpleta ̃dẽptõis nr̃e purgatõe.ꝑ ſat
guĩis ſui effuſiõz .accepit ueſtimẽta ſua t᷑cia
die ð ſepłchꝛo r̃ſurgẽs ⁊ eodẽ coꝛpe i ĩmoꝛ
tali ueſtitꝰ.⁊ aſcẽdẽs ĩ celũ ĩ xt᷑a peᷣne qn:
tatis ̃ cũbẽs iñ uẽturꝰẽ ad iudicãdu ( Et cũ
Fcubuiſſʒ)iteꝝ ad cenà corꝑis ſui faciẽdam
docnit eos qre hoc feceit ĩ exẽplo.ſ.mutuo
ſibi ᷣuiẽdi.UVñ dixit (ſcit᷑ ꝗd fecerĩ uobis)
.i.qᷓntã hũilitatẽ exhibueꝛĩ uob. Intꝛogat
ut eos attẽtos ræddat. Deiñ eos ad imitãdũ
ſuũ exẽplũ ↄfõtat(.d.Voſ uocat᷑ me mgr̃ ⁊
dne.⁊ bñ dicit᷑)qꝛ ueꝝ ẽ ꝙ dicitis(ſũ etei)
igr̃ ⁊ Onſ.qꝛ ði vt ði ⁊ ſapia. Mgr᷑ ĩquã ꝑp
ſapiaʒ qᷓ; doceo vᷣbis.dominꝰ ꝑpꝑ potẽtiã quã
oſtẽdo miracuł.Qõ dic᷑ magꝗ ð ſe nõ ẽ arro
gãtia:ſʒ vitas q̃ ꝓdeſt auditoꝛibꝰ ſicut facit
⁊ Pau.Aug.uituperabile eſt ꝙ quiſq; ſe cõ
mendet pꝛopter periculum ſuperbiendi.nasʒ
periculum eſt ſibi placeꝛe cui cauendum
E ſuꝑbire ubi ergo nõ ĩminʒ ꝑiculũ ſuꝑbiẽdi
ñ ẽ uituꝑium ppᷣa cõmendatio.ĩ xpᷣo àt h̊ ꝑi
culũ non tiebat᷑.ille eĩ ꝗ ſuꝑ oĩa ẽ qᷓntũcun
q; ſe laudet.nõ ſe exrollit excelſus. Iteʒ ꝗa
aliqñ laudabile ẽ ꝙ hõ ſe ↄmẽdʒ.qũ.ſ.cedit
ad utilitatẽ fideliũ.⁊ ſic apłſ ↄmẽdauit ſe.ſʒ
ualde ẽ nobis utile ⁊ nccẽaꝛiũ ut cogſeamꝰð
um.uñ expedit nobis ꝙ magnitudinẽ ſuam
nobis r uelet.⁊ iõ oꝑtzʒ ꝙ ipᷣe ſe nobis laudʒ

enditoͦn. Lad hor ſecn
leneri Fmn Criß.Xpbana!
nodͦ q; opli: dñs no
ger nan i Potius ho
cuit humilnatẽ exeplo.
in actibns hoiz. luſ mo⸗
lluc en doc agit deleg
nagis oñdit anis ülnd
git. docei Tin en
Aliawid 2 aliud fac me
guam ide docet. Ti
Ex iho facto dare exi
mino ſuo neqz ap's,
maioꝛ eo g miſtt illu
glſſter 1 mittens me
bumiliare debetis.
ꝗn me uobls minorib
Vriß. Sia me h fact
Ne addue bec fieri.
iit deus: ipſe incipi
bin pedolanit dadn
clnis exiis pnluis⸗
gna ſapis. Ecce qua
humilitane lnuita
litate fntti t erihl
hoc conenitẽ mo⸗
tepit ieſus facef
9 decirt Scie⸗
re ꝙ neſcieba
ſnebas. hoc tibi
out ſineꝛes temn

as peög tmo d
faciam⸗ da
ſelſns.Aug.T

mandatu ant q;

ne inz.
behuin⸗
nin inte

danmnius paitöslei
neſpeclat eeenit
Pede adlnedd gi
cieo h Ay vor i
hülitute gieharohe
6; ene conis ſii ene
treljt a lori cene:
t hiri ad fuiedi ueſti
iti ffumit t ſedet. V
is eniciat d ilo. o
actu hallitatio ar⸗
i. Miſictait fin
is rie ungatoe ſan
pir ueſtineng ſua icia
87 eNe N id imo
dicäida ai
WRadinikidi(Sci
eni rhis uifceden
cfeceit iepeplo . mumn
tt (ciga kee obe)
rbibueri uob, Ftrogtl
ut deiñ ew d iniiͦt
4. Voruocat ne ng
nere gaciie ſ etel)
t ſapin M, nnin
enie ſennn,
midſe⸗ ſet
ditoꝛib ſiel at⸗

0- —

Secunde partis

nõ eſt igituꝛ ueritas quandoq; tacenda ꝓ ui
tanda iactantia. Seg. Incaute ſunt hùiles
qui ſe mẽdatio illaqueant.duʒ arꝛogãtia ui
tant.qꝛ ↄ ueꝛitatẽ ſe eꝛigunt q; ꝛeliquũt.qui
enĩ nccitate cogẽte ueꝛa de ſe bono loquit᷑:
tanto magis humilitati iungituꝛ.quanto vi
tati ſociat᷑. Tũc aꝛguit a minori(ſi gᷓ ego la
ui peõs ueſtros dominus ⁊ magiſteꝛ )õð quo
minus uidetuꝛ æ? quod minus erat debituz (
⁊ uos)ſibimet diſcipuli multofoꝛtiꝰ (vebet
boc exẽplo puocatiſalteꝛ alterius lauare
peðs) ⁊ ad oẽ obſeꝗũ humiliaꝛi.qꝛ magiſteꝛ
ſum:meam doctrinam recipite.Et qr dñs:
meũ mãdatũ cuſtodite.h̊ ꝑ unũ obſeqũ acci
piũt ſinodochice oĩa alia obſeꝗa fr̃na.q̃i/d.
Debetis uobis mutua obſeꝗa humilitatis ⁊
caritatis exhibere.ſ.inuicẽ miniſtrare.inui
cẽ iniurias dimittere. ꝓpinuicem oraꝛe Caiſ̃ᷣ.
Non in lauãdo vedes hanc legẽ ſcribit ſolũ
led ⁊ ĩ alijs oĩbꝰq̃ circa nos mrãuit( Exẽplu
eĩ dedi uobis ut quẽadmodũ ego feci uob)
humiliãdo me ſub uobis((Ita ⁊ uos Aiferio
res(faciatis) iobis ĩuicẽ.⁊ maxime in caſu
neceſſitatis.q.d. Non ſolũ hoc feci ꝑꝑ pedũ
corporaliũ emundatõm:ſed ꝓpteꝛ hũilitatiſ
eruditõm. ⁊ ad hoc feci.ut onderẽ nos ad G;
teneri.ſᷣm Cri.xpᷣiana religio potiꝰ attẽdit
modũ qᷓ; opua:qꝛ dñs non attendſit quantuʒ
ſʒ ex quanto.i.potius hoc qᷓ; illud.Et bñ do
cuit humilitatẽ exẽplo. Nam in moꝛalibꝰ ⁊
in/actibus hoĩz. pluſ mouẽt exẽpla qᷓ; ueꝛba.
illud enĩ hoc agit ⁊ elegit ꝙ ſibi ur̃᷑ bonũ uñ
magis oñndit quis illud ẽẽ bonũ ꝙ ipemet eli
git. qᷓ; ꝙ docet: ⁊ iñ eſt ꝙ quando quis docet
aliquid ⁊ aliud fac᷑.magis ſuadet alijſ ꝙ faẽ
quam id ꝙ docet.⁊ iõ maxime ẽ neceſſaꝛiũ
ex ipᷣo facto dare exẽplũ(ñ eſt ſᷣuꝰmaioꝛ do
mino ſuo.neq; apts).i.miſſus ſeu nunciuſ(¶
maioꝛ eo ꝗ miſit illũ.) ⁊ iõ ſic ego dñs ⁊ ma
giſteꝛ ⁊ mittens me hũilio uobis.ita ? uos
bumiliare debetis.⁊ facere equalibꝰ ue ſtꝛiſ
ꝙ me uobis minoribꝰ facere uidiſtis.q.d. vᷣʒ
Criᷣ.Si a me h̊ facta ſt᷑ multomagis a uo
bis opoꝛtet hec fieri. debitores eniʒ nos ↄſti
tuit deus:ipſe incipiẽs.Qui ſedet ſuꝑ cheꝛu
bin peðõs lauit ꝓditoris.Tu ueꝛo hõ terra ⁊
cinis exñũs ⁊ pnuluis ⁊ lutũ.extolł᷑ teipᷣʒ ⁊ ma
gna ſapis.Ecce quantũ exẽplo ⁊ vbo eos ad
humilitatẽ ⁊ inuitauit: ⁊ doctrine ſue ð hũi
litate factũ ⁊ exẽplũ hũilitatis pꝛemiſit:⁊ in
hoc cõueniẽtẽ modũ docẽdi ondit.ſᷣm illud
cepit ieſus facer̃᷑ ⁊ docer̃. Hic ẽt apuit ĩ hoc
ꝙ Pe. dixit. Scies ãt poſtea.Au.̊ ẽ beate
Petre ꝙ neſciebas cũ tibi lauare pedes nõ
ſinebas.hoc tibi poſtea ſciẽdũ pmiſit quan
do ut ſineꝛes terruit te mgf̃ tuꝰ? dñs tuuſ la

uãs peõs ruos. Didicimꝰfr̃eſ hũilitatẽ ab ex

celſo faciamꝰ inuieẽ humiles.ꝙ hũᷣiliteꝛ fec

excelſus. Aug. ⁊ ad l̃am ⁊ ad miſticũ ſẽſum

B mandatũ dni dʒ impleꝛi.Ad Iram quidem

Capitulũ.lv.

ut ꝑ caritatem ſeruiamus inuicẽ. non ſolũ ĩ
lauãdo pedes fr̃ 3. ſed ⁊ ĩ oibus neceſſitatibꝰ
adiuuando ⁊ oꝑpa mie exercendo. Qõ ſi non
fiat ad lrazʒ.ſ.manu:ſaltẽ faciamꝰ cõde.ut ĩ
illoꝝ nüero ſimꝰ ꝗbꝰ dicit᷑. benedicte ſancti
⁊2 hũiles coꝛde dño.Aug.mnltomeliꝰ ẽ. ⁊ ſi
ne ↄtrovſia ueꝛius.ut ẽt mãibus fiat.ne ðdi
gnet᷑ ꝙ fecit xpᷣs facere xpᷣianꝰ.Cũ enĩ ad pe
des fratris inclinatuꝛ corpꝰ.ẽt in corde ipᷣo i
excitat.ł ſi iam inerat confirmat᷑ ipſius hu
militatis affectꝰ. Aug. Sed excepto iſto mo
rali intellectu nihilominꝰhoc ẽt ad miſticuz
intellectũ ⁊ ſpiritualiteꝛ facere debemꝰ. In
lotõe enim pedũ dat intelligi ablutio macu
laꝑ.Tunc g ſpiritualit᷑ lauas pedes fr̃is tui
cum xpᷣm imitando abluis quantum ĩ te eſt
maculas eius. Voc ãt fit tripliciteꝛ.ꝛemittẽ
do.ſ.ei offenſam.ſicut ille nobis penitẽtibuſ
peta dimittit.itẽq; oꝛãdo ꝓ peccatis eius.ſi
cut ille lauit nos a peccatiſ ĩterpeliẽdo pr̃eʒ
ꝓ nobis.⁊ iſte duplex lauandi modus coĩſ ẽ
omnibus fidelibꝰ.tertius modus ꝑtinet ad
pᷣlatoſ.ꝗ lauar̃ dñt ꝛemittẽdo pct᷑a auctõita
te clauiũ. Nrm eſt g̊ donãte dño miniſter iuʒ
caꝛitatis ⁊ huilitatis adhibeꝛe.illius ẽ exau
diꝛe.ac noſ ab omni ↄtaminatione peccatoꝝ
mũdare.deinde ꝙ dixit ſequẽti pᷣmio cõfiꝛ
mat dicens(( Si h̊ ſcitis)que feci ⁊ doceo (
bti eritis)h̊ ĩ ſpe ⁊ ĩ futuro ĩ re (ſ feceritis
ea)qꝛ bt᷑i ꝗ andiũt vbũ dei ⁊ cuſtodiũt illð
⁊ intellcctꝰ bonꝰ facientibꝰ ea. Geda. Quia
ſcire bonũ ⁊ ñ facere non ꝑtinet ad br᷑itudi
nem:ſʒ ad ↄdemnationem.ſecundum illud.
ſciẽti bonũ ⁊ ñ faciẽti pet᷑ſʒ ẽ illi.Uñ ⁊ cꝛiſᷣ.
Beitudo ñ copulat᷑ cũu ſcĩa.ſʒ cũ oꝑe ⁊ lumi

e 6 lentie. Oratio.
. itis ieſu ⁊ uere hũilitatis exẽplũ
ꝗ lauiſti pe.diſcipu. tuoꝝ.peto ⁊ ob

ſecro dñe. purga meoſ affectꝰ. ut utꝛo
q; pede gemina uʒ caritate puzgatꝰ ⁊ accen
ſus ad te puꝛificatorẽ meum accedã ſecuꝛꝰ
Puꝛifica me ĩ finem dieꝝ.⁊ emũda ab oĩbꝰ
macuł pctoꝝ.ut dimiſſis negligẽtijſ ⁊ pecca
tis meis.inimici die mortis ↄfuſi abcedãt.ꝗ

meũ calcaneũ ob̃uabũt. Dirige dñe pedes

meos in uiã pacis.ut de manibus oĩm inimi
corum liberatus benedicam te cũ electis tu
ig omnibus in ſecula ſeculorum.
de caritatiua correptõe ꝓditoꝛis ⁊ egꝛeſ
ſu eius. Capi. lv.
C Irca tertium ãt dolens ? meſtus
uſculta(Cũ eĩ hec dixiſſerx ieſus
batus) i. ↄtriſtatus ẽ.nõ carna
Wliter. ſed ſp. i. ſpaliteꝛ ⁊ ex impio
rõis.qꝛ ipᷣe ſpũ ſuo ⁊ tãte fecit ĩ ſe iſtã ppaſ
ſõis turbatõem.⁊ h turbatio in pte ſenſitiua
exiſtens non erat cõtraria rõi:ſed magis cõ
ueniẽs ei.vtuoſũ eĩ ẽ g̊ uitia turbari.Spual
tuꝛbatio ad pietatẽ ⁊ mĩ am ſpectat ſʒ cãna
lis furorẽ ⁊ iram excitat. Spiritu tur
2

De caritatina coꝛꝛeptõe

batur ieſus ⁊ mĩicorditer.ſiue ↄpaciendo
viſcipuio ꝗ eũ tradit ⁊ tradendo ꝑit. ſiue ut
nos doceat ꝗd agere öbeamꝰ.qñ ĩ magnuʒz
facimꝰ aliquẽ hoĩeʒ ruer̃ uiõmꝰ. Sic ⁊ ſct᷑i
mĩicoꝛditer ⁊ ex caritate turbat᷑ cũ uꝛget
eos iã qʒiʒãia ꝗ tꝛitico añ meſſes ſepar᷑. Mo
ꝛaliter g inſtꝛuit pᷣlatos.ñ debere q;tücunq;
ẽt flagicioſos niſ cũ magna ↄpaſſiõe ⁊ dolo
re a luminibꝰ ſct᷑e mr̃is ecclłe ſeꝑare. Unde
Aug.tuꝛbet᷑ plane xpᷣianꝰ ñ miſeꝛia ſʒ miſi
cordia. Timeat ne ꝑeant hoies.ↄturbet᷑ nõ
ꝑit aligs xpᷣo.Concupiſcat hoĩes acꝗꝛi xpᷣo
letet᷑ du acgꝗrit aliꝗs xpᷣo.Cieat ⁊ ſibi ne ꝑe
at xpᷣo.ↄtꝛiſtet᷑ ſe ꝑegꝛinari a xpᷣo. Concupi
ſcat ꝛegnaꝛe cũ xpᷣo.letet cũ ſperat ſe ̃gna
tuꝝ eẽ cũ xpᷣo(Et edẽtibꝰ illis dixit.amẽ di
co uobis.qꝛ unꝰ ex uobis )duodecĩ ꝗ ubiq;
mecũ eſtis.quoꝝ peõs laui.ꝗbus tãta ꝓmiſ
ſi (tradet me )dũm me męgr̃m me ſaluatorẽ.
uanus ex uobis numero nõ meꝛito corpore ñᷣ
agio.ſpẽ nõ uirtute. Maxiĩa ĩgratitudo iude
fuit tꝛadere ſuũ ↄmẽſalẽ.ĩmo dũʒ ⁊ nutꝛito
reʒ. unde ⁊ alius euangeliſta ſic dicit(ecce
manꝰ tradẽtis me mecũ ẽ ĩ menſa) Poc idẽ
poſſet dũs hodie dicere de ſaceꝛdotibꝰ mul
tis.qui menſam domini inpigne attingere pᷣ
ſumunt.qui ruꝛſum quãtũ ĩ ſe ẽ merito pec
catoꝝ filium dei cꝛucifigendũ tradunt. ſder
hoc.n.ꝙ ĩ menſa denunciauit ſuum pditorẽ
deſignauit ꝙ multi ꝓditorie ueniunt ad ſuã
menſam. Maius ãt peccatũ ẽ tradeꝛe xpᷣuʒ
ꝛegnantem ĩ ceł peccatoꝛibus mẽbꝛis.quaʒ
ambulantẽ ĩ terris peccatoꝛibꝰ iudeis. unõᷣ
Beda. Sʒ ⁊ hodie quoq; ⁊ ĩ ſempiternũ. ue
homini illi.ꝗ ad mẽſam dni malignus acce
dit.qui inſidijs mente ↄditis.qui pꝛecoꝛdijs
gliquo ſcelere pollutus.miſterioꝝ xpᷣi ſecꝛe
tis participare non metuit.Et ille.n.ĩ exem
pium iude filium hominis tradit.non ꝗdeʒ
iudeis peccatoꝛibus:ſed tamen peccatoribꝰ
mẽbꝛis vʒ ſuis.quibus illud ĩeſtimabile ⁊ ĩ
molabile dñi coꝛpus uiolare pᷣſumit. Ue in
quam illi homini.de quo ieſus ꝗ altaribus
ſacroſanctis inter ĩimolandum utpote ppoñ
ta ↄſecꝛaturus adeſſe non dubitatur. aſtan

tibus ſibi miniſtriſ celeſtibus conqueꝛi cogi

tuꝛ: ecce inquit manus tradetis me mecum
ẽ ĩmenſa.hec Beda. Et ut dicit Oꝛige.taleſ
ſunt oẽs ĩ eccła.ꝗ inſidiãtur fꝛatribus ſuis
cum ꝗbus ad eandem menſam corpoꝛis xp̃ᷣi
frequenter fuerunt. Pꝛedixit autem domi
nus de pꝛoditore: ⁊ ſic eum quodãmodo re
uelauit triplici de cauſa. Pꝛimo ut ſic oſtẽ
deret ſe deuʒ ꝗ futura ↄtigentia pᷣuidebat.
Secundo ut oſtenderet ſe ſpontanee pati.
92 pcauere poterat moꝛtẽ quam p̃ᷣſciebat.
Tertio ut ꝓditor peniteret ꝗ ſe nõ later̃ au
diebat. Un Pieꝛo.ꝗ de paſſione pꝛedixeꝛat
⁊ de ꝓditore pᷣdicit.dans locũ pnie. ut cum
ĩtellexiſſet ſciri cogitatõnes ſuas ⁊ occulta

ꝓditoris ⁊? egreſſus eius

coꝛis ↄſilia peniteꝛet eum facti ſui:⁊ tamẽ
non deſign t eũ ſpecialiter ne manifeſte co
aꝛgutus impudentioꝛ fiat.ſed mittit crimen
in numero ut ↄſcius pniam agat. Pec PHie.
Et notandũ qð a mali ꝑpetratõe ſolet ali
quis quattuoꝛ modis retrahi.quibus ex ma
gnitudine miſericordie ſue temptauit domi
nus pꝛoditorem diſcipulum.a tanto ſcelere
perpetrando ad pniam reuocazꝛe.ſ.pudore:
cum dicit unus ex uobis tradet me. æ manꝰ
tradentis me mecum ẽ ĩ menſa:timore per
cõminationem ſupplicij. cum dicit(ue aũt
hoĩ illi per quem filius hominis tradetur)
ut qui pudore non uincitur. timore coꝛiga
tur. beneficij exhibitione. eum illum ad mẽ
ſam ſuam ꝛecipit ⁊ ei pedes lauat. affectus
oñſione in blanda allocutione cum dicit a
mice ad ꝗd ueniſti. Sie exemplo xpᷣi bonuſ
pꝛelatus ſupditis etiam malis dʒ exhibẽ bů
ficia.ut qᷓ;tũ ĩ ſe ẽ.eos a ſua ruocat uita ma
la. Sʒ indas nullo hoꝝ frangit. ne hoĩem
tradat: quẽ ði filiũ noueꝛat. Paſſionẽ ꝗ̊ᷓ ieſu
xp̃i pie ↄſiderare uolẽti.occurrit pᷣmũ perfi
dia ꝓditoris.ꝗ tãte fuit fraudis ueneno r̃ple
tus: ut mgrᷣm ⁊ qñm ꝓderet.tãte cupiditat᷑
flãma ſuccenſus:ut deũ aꝛgẽto uenüdaꝛet.
⁊ pᷣcioſum xpᷣi ſanguinẽ uit mercedis pꝛetio
ↄpenſaret.tante ðᷣeniq; ĩgratitudĩs.ut eũ q
oĩa ſibi ↄmiſerat ⁊ ad culme apiici honõis
ꝓuexerat.uenũdaret ad moꝛteʒ.tante duri
tie ut nec familiaritate ↄuiuij. nec huũilita
te obſequij.nec ſuauitate colloquij.nec mł
cebritate oſculi a ↄcepta malitia potuit ꝛe
uocari.O miꝛa benignitas xpᷣi ĩ diſcivnlum
durũ.dñi ĩ ̃uũ negſſimũ. Wleꝝ łʒ inexplica
bilis fueꝛit ꝓditõis ipietaſ.i ĩmẽſũ tñ eò exu

peꝛat agni dei dulciſſima maàſuetudo.ĩ exẽ

plũ data mortalibꝰut iã ñ dicat ab aĩco exu
perata humana infirmitas. ſi inimicꝰ meus
maledixiſſet mihi ſunſtinuiſſem utiq; qꝛ ecce
homo unanimis qui dux uidebatur ⁊ notꝰ.
qui pães xpᷣi edebat.⁊ in ſacra illa cẽa dul
ces capiebat cibos magnificabat ſupeꝛ eũ
ſupplantationem.⁊ leuauit calcaneü ſuum
contꝛa eum. quia conabatuꝛ ſuppeditar̃ ip
ſum. Sic hodie multi prelati cleꝛici: ⁊ ꝛeli
gioſ.ꝗ laute uiuut ðᷣ patrionio crucifixi. le
uant calcaneũ xpᷣm. in membꝛis ſuis ſup
plantantes ea. ⁊ affligent es calũnijs ⁊ exac
tionibus iniuſtis. Cũ ãt ieſus dixit eis unus
ex uobis me tradet:hec uox ĩ corda ipᷣoꝛuzʒ
ut gladiꝰacutus ĩtrauit.luctuſq; ĩtolleꝛabit᷑
choꝛum illum ſanctũ tũc aſſumpſit. ⁊ tꝛiſta
ti comedere ceſſauer̃t. ⁊ ĩſpiciebant ſeipᷣos
ĩuicem quaſi nouo ſtupore peꝛcuſi. heſitan
tes de quo diceret. Non ſolũ ꝑp mortez ma
giſtri ſui futuꝛã ſunt contriſtati:ſʒ qꝛ gꝗlibz
tilebat de ſe.ne eſſet ille ꝗ debebat eum tꝛa
dere. Erant ergo admirati. qꝛ glibet eoꝛum
preter iudã ſenciebatiſe totaliier firmatũ ĩ

z noie pprio non de
e qs elſet: quia omn
naſe in circuitu cum 4
autẽ giſeipuli ſeoꝛſum
bant.⸗Quaſi diceret. un
let Et er boc ſats an
liſentes erit. Quod
Marc catinu dicit: un
9
alterg eſſetr fictile op'd
nas öckatü:hadens par
r extemitnes. Ninus
theu ad immnedalique
aytum. Aſpice nunc di
fe tam dſo q; eis. qua
poſici. Yle at prodino⸗
Rrinere viderentm.
ris eni comxriſtatis
⁊ inerdicetib ciboe
le t ipudentia qua
manu cu eo mittit i
nam conſciẽti men
ipſa menſa erat ite⸗
ra ſeeft ad cena i c
cendorecubentes.
rade luibtain
ſaun Ue geirome
ſurauit in uno quas
7 balmi ta glicer
umn tres diſeipuli
dns humilitezig
eum eꝛat itg quod
boteꝛaͤt. Abꝛ adue
lltatis. qe cu pan
pditore. in eaden
eodẽ catino T

oleni occuint ni .
fuit mudi crne
Neiͦ gagtouenidet,
he ul nerelſs werio
Bigotttucſs ut en
culme gplici hono⸗
d mortez unte gin
eovilij. et hiit
tate collogei nec nnt
epia maldiaſortitꝛe
gitns i enden
ſmä. Veninethien
ieraſtindäthene
ccima maͤſnemdo iet⸗
t ii f dicar ab nioenn
ſrmitas, ininic' nens
ſſeinuigem utig r ecce
icur nidebanir 1 nor,
ttin ſacrd lla cen dul
magnficabat ſuper ei
leuauit calcaneu ſuum
onabatmn ſuppecitaf 4
ripelati ceäicer
toͦpanionio cluch ⸗
min membus ſtis in

.

Becunde partis

Sriũ dicti ipſius xpᷣi.⁊ ſi de ſuis ſotijs ſicut
de ſe cogitab at. Uerũtũ ꝑ fiumitatẽ vboruz
xpᷣi.magis e dicto qᷓ; ſuis ↄſciẽtijs cꝛedebãt
⁊ n exitabàt ð euẽtu rei:ſʒ ð illo ꝑ quez hoc
euẽiꝛet( Cõtriſtati g̊ nalõ.ceperũt ſiguli di
cere Junuſꝗſq; pro ſe(Nungd ego ſuʒ dñe))
ſ.ꝗ tradet te ⁊ ceꝛte noneràt undecĩ apłi ꝙ
nihil tale ð dñʒ cogitauerant:ſʒ plꝰ mgr̃o q;
ſibi credebãt.⁊ tim̃tes fꝛagilitatẽſuã.tꝛiſteſ
qrunt de pcto:cuiꝰñ hñt ↄſciaz. Vt qr̃ ĩ pᷣa.
Delicta ꝗs ĩtelligit: Quilibet ẽt dʒ ſibi time
re de futuro:qntũcũq; ſit ſanctꝰ.( Et rñdens
ait. Qui intingit mecum manũ ĩ papſide ſeu
cathĩo.h̊ me tradet) Ecce hũilitas xpᷣi ⁊ pa
tĩa q́ᷓ ꝓditorem ad mẽſam ⁊ ſcutellaz admit
tit.⁊ ᷣm Hieꝛo. In q;̊ mira apꝑet dni patĩa
qꝛ primũ dixerat.unus ex uobis me tradet.
pꝑleuerat proditor ĩ malo.manifeſtiuſ arguit
⁊ tñ noĩe ꝓprio non deſignat. Uñ ꝑ hoc uer
bũ xpᷣi non potuerunt deteꝛminate peꝛpẽde
re ꝗs eſſet: quia omnes duodecim de eodẽ
uaſe in circuitu cum dñũo edebant minores
autẽ diſeipuli ſeoꝛſum in alia menſa cõmeð
bant.Quaſi diceret.unꝰ ex duodeciʒ me tra
det. Et ex hoc ſatis apparet.ꝙ alij diſcipu
li pᷣſentes erãt.Quod at Mattheꝰ papſidẽ.
Marcꝰ catinũ dicit:unus quadratuã uaſiſ
alteꝛ ꝙ eſſet fictile opꝰ deſignat.ẽ eĩ ꝑpapſis
uas qdeatũ: habens pares apſides i. latera
7 extremitates.catinus vo uas fictile ſeu lu
theũ ad imittẽdũ liquoꝛem ⁊z ad plura alia
aptum. Aſpice nunc bñ diſcſpulos ⁊? cõpate
re tam dño qᷓ; eis.quia in magno dolore ſũt
poſñici. Iille ãt proditoꝛ ne u rba hec ad euʒ
ptinere uiderentuz. ↄmeder̃ ñ ceſſauit.Cete
ris enĩ contriſtatis ac retrahentibus manꝰ.
⁊ interdicẽtibꝰcibos ori ſuo iudas temerita
te ⁊ ĩpudentia qua ꝓditurus erat ma giſtꝛũ
manũ cũ eo mittit in papſide ut audatia bo
nam conſciẽtiã mentiret᷑. Et debes ſcire qð
ipſa menſa erat ĩ teꝛza.⁊ moꝛe antiquo ĩ ter
ra ſeder̃t ad cenã ĩ cenaculo ſtrato.quaſi ia
cendo recũbentes.Erat ãt ut creditur qua
dra de pluribꝰ tam tabuł facta.⁊ pꝛout naꝛ
ranit ille ꝗ eã rome in eccłia lateꝛanẽſi mẽ
ſurauit in uno quaðꝛo ẽ duorum brachiorũ
⁊ triũ digitorum.⁊ ĩ alio duorũ bꝛachioruz
⁊ palmi.ita ꝙ licet ſtricte ⁊ arte.tam̃ ut cꝛe
dituꝛ tres dieipuli. in uno quadꝛo ſedebãt.
⁊ dñs humiliteꝛ ĩ angulo.⁊ Johãnes iuxta
eum eꝛat ita quod oẽſ de uno uaſe comeder
poteꝛãt. Ubi adueꝛte ↄuiuiũ hũilitatis ⁊ ca
ritatis.qꝛ cũ pauperibus ilł diſcipuł ⁊ iuda
ꝓditore.in eadẽ menſa.eodem cibo ⁊ potu.
eodẽ catino ⁊ calice magiſteꝛ ⁊ dũſ pꝑticipat
Mon ſic hodie multi ꝛeligioſi faciũt ꝗ diſſilr
a fribꝰ refici non erubeſcunt.Et addit ieſus
pᷣdicẽdo penã dãnatõis traditoris(S ilius ꝗ
dem hominis uadir ad paſſionẽ uoluntarie
ſicut ſcriptũ ẽ de eo Joblatus ẽ qꝛ ipe uoluit

Capitulũ.lv.

Ae antem homini illi ꝑ quem filius hoĩs
tradet᷑) Ue.i.eteꝛnalit᷑ peribit.qꝛ ue.ĩ ſcꝛip
tura ſac.eteꝛnã damnationẽ notat. Licet eĩ
iudas poſt factũ penitueꝛit.hoc tñ inutiliter
fuit qꝛ ꝑ deſperationẽ ſe ſuſpẽdit: PHie. Ju
vas ãt nec primo nec ſcdõo correptus a pꝛodi
tione retꝛahit pedem:ſʒ paciẽtia dñi nutrit
ĩpudẽtiã ſuam.⁊ iõ pena pᷣdr̃.ut quẽ pudoꝛ
non uiceꝛat.corꝛigant önunciata ſupplitia.
Et ne mittiſſimã penam eius intelligeremuſ
adiungit(SBonũ eꝛat ei ſi natus)ſ. in utero
fuiſſet homo ille Itot ⁊ tantis cꝛiminibuſ
edᷣatꝰ:ꝗ pr̃eʒ occidit.mrez ſtupꝛauit.xpᷣʒ ꝓ
didit.ſeipᷣʒ ſuſpẽdio interemit.qꝛ ſᷣm Hieꝛ.
meliꝰ eꝛat ei ñ eẽ:quam ad toꝛmẽta eẽ:mul
to enim meliꝰẽ ñ ſubſiſtere qᷓ; male ſubſiſter
Bonũ enim accipit᷑ hic ꝓꝑ minus malo. Mi
nuſ ãt malũ eſt nõ eſſe ſimpliciteꝛ.q; eẽ dam
natũ.qꝛ ⁊ ſi ñ ſit minꝰ malũ rõe pene adiunc
te:q̃ ñ pꝛiuat totũ eſſe creatum.tũ minꝰ ma
lũ ẽ rõne culpe mortał.q̃ inſeperabiliter ad
heꝛet dãnatis:⁊ ipa ñ ſolũ priuat qpᷣdaz eſſe
creatũ ſicut pena.ſed ẽt pꝛiuat bonũ ĩfinitũ
.ſ.dinũ ꝓpteꝛ ꝙ eẽ miſeꝝ miſeꝛia culde mor
tał eteꝛnaliteꝛ.G eſt peius qᷓ; ſit nõ eẽ ſimpli
citeꝛ.⁊ qꝛ ceteꝛi diſcipuli eum triſtes ĩteꝛꝛo
gauerãt.ĩtꝛogat eũ ⁊ ipe quẽ ↄſcia ꝛemoꝛde
bat.ne tacẽdo ſe ⁊ cꝛimẽ ſuũ ꝓdere uideꝛet᷑
Si em̃ ipſe alijs de hoc queꝛetibꝰ tacuiſſet.

ſuſpectũ ſe eis reddidiſſet. unde dixit( Nun

quid ego ſũ rabi)ñ uocat eũ dñũm ficut alij
qꝛ iam a ſe excuſſerat iugũ dñi.alijs ſub eiꝰ
iugo remanẽtibꝰ.Et ſᷣm Pieꝛo.non dũm ſʒ
mgr m uocat q̃ſi excuſatõm habeat ſi dño ð
negato.ſaltẽ mgr̃m ꝓdiderit( Et ait.tu dixi
ſti).q.d.ſᷣm Rabbanũ tu ꝓdidiſti te ñ ego.
Eadẽ rõe confutatus ẽ pditoꝛ.qua pylatus
iniquꝰiudicatoꝛ.ñſdũ coꝛã eiſ eũ expᷣmit nec
ölictũ ſuũ ĩ q̊ alijs publicauit.ſʒ ↄſcĩe iuõ ſe
eiꝰ ᷣlictũ ſcir᷑ ſignificauit.poterat eĩ ꝑ H̊ uer
bũ m̃tẽ iuð ſic mouẽ.ꝙ alios latebat.un pt᷑
ſic ĩtelligi.Ego ñ dico ſʒ tu dicis.ł pt᷑ exponi
de aſertione coꝛdis.q̃ſi.d.Oꝛe ĩteꝛꝛogas q̃ſi
neſciꝰ.ſʒ coꝛde dicis ⁊ ratũ hẽs te eẽ ꝓdito
rẽ.ecce miſeꝛ hõ uides dñũm oĩa ſcire.nec tu
am ↄſcĩam eũ latẽ.ceſſa igr̃ ⁊ ↄfiteꝛe.Hic ã
monemur ut peccãtẽ prio cũ mãſuetudĩie ar
guamꝰ.pꝰ ſi peccauerit guiꝰ.ad ultimũ guiſ
ſime. Hanc ei foꝛmà nobis dñſ reliquit ꝗ p
mo dixit unꝰex uobis me tꝛadet.vᷣo ꝗ ĩtigit

mecũ manũ in ꝑaſpſide. hic me tradet.teꝛtõ

tu dixiſti.(eꝛat autẽ Jo.recũbẽs)i.reclina
tus ſᷣmon ibeiſtis territꝰ.⁊ ſeipᷣm ſuſtinere ñ
ualẽs.eo ꝙ teꝛroꝛe erat r ſolutꝰ.ĩ ſmu ſiue ſu
pꝛa pectꝰieſu:qr ĩclĩate q̃ſi añ pect?* ppe oſ
edappodiauit ſe ſupra dñʒ.ſiẽ ĩnix?ꝰſr̃ dlectũ
ſuũ ⁊ ſĩic erat idonee poiĩtꝰ ad ĩteꝛꝛogadũ ali

00

d ſecrete ab eo ⁊ audiẽdũ.Cu g iſta q̃ſtio

a ſinguł fieꝛet innuit illi petꝛus.⁊ dicit ei, ¶
Quis ẽ ð qꝰ dic)i.ñ uerbis ⁊ monaͤch⸗ ſed tm
3

De caritatiua coꝛꝛeptõe

mõ nutu coꝛpis ⁊ inuẽdo dixit ei.ut ſecreto
qreꝛet a dño ꝗs eẽt de quo dixeꝛat. Uł pᷣmo
ĩnuit ⁊ deiñ ñᷣ ↄtẽtꝰ nutu dixit. Nota Petꝛi
reueꝛẽtiã ꝑꝑ qᷓ; ʒ maior ⁊ pᷣnceps apłoꝝ nõ
ĩteꝛꝛogat dnim pꝑ ſe:ſʒ ꝑ minorẽ.Et cũ iohes
ſubmiſſa uoce h̊ qet.dñs ieſu( familiarit᷑ ei
tãqᷓ; ſingularit᷑ dilecto ſubmiſſs uoce aꝑuit.
⁊ ꝓditoꝛẽ ſuũ tacite expᷣſſit.ne alij audirẽt
(eui.ſ.panẽ ĩtinctũ poꝛꝛigeret) Johᷣi igit ut
ſecretario ſuo expᷣſſit apto ſigno.ñ tñ nomie
nec oĩbꝰ.ĩ hoc nos ĩſtruẽs ñ debere cria pꝛo
ximoꝝ ꝓpalare alijs. Jõ eĩ ſᷣm Criᷣ. noluit
xp̃s iudã ꝓditorẽ publicare.ut nos doceret
ꝙ peccata occulta alioꝝ publicaꝛe non öbe
mus.qꝛ ſicut ẽ moꝛtale peccatũ ĩnocẽti fłm
crimen ĩponere:ſic ueꝝ crimẽ occultũ alijs
reuelare(⁊ ſtati bucellꝗ tm̃ itictam (non ⸗
ſecratam) iude poꝛꝛexi?) q̃ coꝛpus ſuum nõ
eꝛat.ga ꝗ ueꝛum panem de celo tꝛadere in
ſidioſe ſtudebat.ñ illo ſed alio ĩtĩcto reuela
ri merebatuz.Et iõ ſtatutum eſt.ꝙ euchaꝛi
ſtia ĩtincta ñ detuꝛ fidelibus.⁊ ẽt pꝛo heꝛeſi
tollẽda q̃ dogmatizauit totum xpᷣCjꝭ ſub utꝛa
q; eſſe. ⁊ neutra tm̃ foꝛma. Dũs ꝑ bucellã in
tinctã ſuũ expmit traditorẽ. fortaſſis pꝑ pãis
ĩtictõem.illiꝰ ſignificãs fictõem:qꝛ ſicut pa
nis ĩtinct? hʒ colorẽ ⁊ ſaporẽ ĩ ſuꝑficie aliũ
q; ĩteriꝰ.ita iudas ſiłabat ſe exteꝛiꝰ xpᷣi diſci
pulũ ⁊ diligere mgr̃m.cũ tñ ĩteriꝰ pditor eiꝰ
eẽt.⁊ ꝓditiõezʒ tractaret. Jo.ãt ſtupefactus
ẽ ⁊ coꝛdialr gladiatus vſus dominuʒz magis
ſe ĩclinauit ⁊ ſupꝛa pectꝰ eius recubuit. Pe
tro ãt dñs non dixit.nec ipe Joſijes qᷓ;uis ad
nutũ eiꝰ q̃ſiſſet:qꝛ erat ita feruidus ꝙ ſtatizʒ
ĩ pditorẽ ĩſurrexiſſet ⁊ eũ interfeciſſet. Sʒ
B noluit dñs.ne diſpenſatio conſilij diuini ĩ
pediret᷑. Qõ ãt Petrus Johᷣi iterrogatõem
2mittit. hʒ ẽt rõeʒ miſticã ꝑ Petꝝ eĩ deſiãt
uita actiua. peꝛ Johannem ↄtẽplatiua. De
trus g ꝑ Johem a xpᷣo iſtruit, qꝛ actiua ui
ta de diuinis ꝑ ↄtẽplatiuã ĩformat᷑. uñ hẽs
hic argumentũ ⁊ ſigurã ꝙ ↄtẽplatiuꝰnon in
Nomittit ſe de actibus extrĩſecis. uĩdictam
ẽt nõ expetit de ipᷣis dei offenſis.ſed inde in
terius gemit.⁊ ꝑ oronẽ ad veũ ſeæ ↄuẽtit. ac
fortiꝰ ꝑ ↄtẽplatõem appꝛoximãs. eiq; adhe
rẽs.oĩa ſue diſpõni ↄmittit Et G̊ de thᷣre ua
catõis ĩtellige.cũ copiã ſpõſi hʒ ap ſe. Nã
aliqñ ipᷣe ↄtẽꝑlatiuꝰex ʒelo dei ⁊ aiaꝝꝑ ł rõe
officij ĩminẽtis exteriꝰexit.⁊ ſił:ꝛ qũ ſpõſo ut
reuocef auidiꝰ ⁊ teneat᷑ fortiꝰad tpᷣs recedẽ
te ñ ſemit ſolitas ↄſolatões.ĩ actiuã ſe ꝛedu
cit.ut ł ſic ſpõſo fructificet.Nõ.n.decet con
templatoꝛẽ eẽ deſidioſum. Pic ẽt põt colli
gere ꝙ ↄtẽplatiuꝰ ſecretũ dñi nõ dʒ ꝛeuelar̃
niſi forte fꝛateꝛne ſalutis uꝛgeꝛet ʒelꝰ uł ſu
peꝛne ꝛeuelatõis dictaꝛet inſtinctus.nunc g
ↄſpice dñi benigniratẽ.qũo dilectũ ſuũ diſci
pulũ ĩ ſinu ſupra pectꝰſuũ ꝛetĩet.ĩ quo ⁊ ma
gna hũilitas eiꝰ claret. O quã tenerrime ſe

ꝓditoris ⁊ egreſſus eius

inuicẽ diligebãt.⁊ iõ de pectoꝛe ⁊ ſinu.i. ſe
creto ſapie dñi ſacẽm diuinitat᷑.⁊ ſpalꝛ euã
geliũ ꝙ ſcꝛipſit: hauriebat ⁊ bibẽs ĩebꝛiatꝰ
E. Un an.qſnà ille ẽ ꝛzogo te:ꝗ ſupp pectꝰeiꝰ
rcubuit.⁊ ĩ ſiu eꝰcaput rᷣclĩat. felix ꝗoq; es
O certe.ecce iam uideo Johes ẽ nomẽ eiꝰ.
O Johheſ.qd tibi dulcediniſ.ꝗd gr̃e ⁊ ſuaui
tatis.ꝗqd luminis ⁊ deuotõis hauꝛiebas ab
illo föte. IJbi certe oẽs theſauꝛi ſapie ⁊ ſcĩe
dei abſconditi ſt᷑. Ibi fons miſcõie.ibi domi
ciliũ pietatis.ibi fauus et᷑ne ſuauitatis: unõ
tibi o Johes oĩa iſta.Nungd tu ſublimioꝛ
Petro. Andꝛea ſanctiõ. aut certe oĩnꝰapłis
grotioſior. Spãle h̊ pᷣuiłium vginitatis.qꝛ v
go es electꝰ a qno.atq; inter ceteꝛos magis
dilectus. Jam nunc exulta vgo. acceð ꝓpiꝰ
⁊ aliquã hꝰ dulcedinis portõem uẽdicare ñ
differas. Si potiora nõ potes. dimitte Johi
pectꝰ ubi ſe cũ uino leticie ĩ diuinitatis co
gnitõe ĩebꝛist.tu currens ad hñanitat᷑ ube
ra.lac expᷣme quo nutꝛiaris. Pec Anſhel.
Cõſpice ẽt alios diſcipulos młtũ meſtos ad
pᷣdictã uocẽ dñi:ñ ↄmedentes.ſeſeq; ĩuiceʒ
aſpiciẽtes.⁊ ſr̃ his ↄſiliũ cape neſciẽtes(( Cũ
& ieſuſ panẽ itictũ iuõ dediſſet pꝰ bucellã) p
q; uidit euũ ſignatũCitꝛauit ſathanas ĩ eũ)
nõ tunc primo ⁊ de nouo.cũ iam xvpᷣm pꝛius
uendidiſſet: ſʒ ad dpliꝰ quaſi ꝓpꝛiuz. ac ſibi
iam traditũ plenius poſſidendũ. ⁊ ſue ſerui
tuti ſubiugandũ:⁊ ad quecunq; uellzʒ noxia
agẽda tꝛadendũ ĩ quẽ añ intꝛoiuerat quaſeẽ
alienum. ad temptandu ⁊? decipiẽdu. Intꝛa
u it in eum ut totum eum occuparet. ⁊ quẽ
malignis cogitationibus abligaret iama ſe
impietatis opeꝛe poſſideꝛet. IJugratus eniz
beneficioꝝ xpᷣi factus eſt in pate demonis
magis quam añ.ſic apoſtoli qui iam poſt re
ſurꝛectionem acceperant ſpm̃ſcẽm inſuſflan
te domino.poſtea iteꝝ ipᷣm pleniꝰ acceper̃t
i die pẽthecoſtes.ubi ſciẽdũ ꝙ ſathanã ĩtra
ꝛe hominem pr᷑ duplicit᷑ intelligi.quia uel ĩ
tꝛare in coꝛpus hominis.ſicut pʒ in demõia
cis.⁊ ſic põt eſſentialiter intrare in hoĩ em
uel intꝛare in mentem ita ꝙ menti eſſẽtia
lit er illabat᷑.⁊ ſic nullus pt᷑ intꝛare ĩ hoĩeʒ
niſi ſolus deus.aia enim rõnalis non habet
dimenſiones qᷓntitat isut aliquid in ea eſſe
dicat qĩ ĩſꝛa dimẽſiões eiꝰ ↄtẽtũ.⁊ ſic nihil
pt᷑ i ea.eſſe niſi ꝙ ei dat eẽ.ꝙ ẽ ibi ꝑ vtutẽ
ſuà.ubi at᷑ ẽ vtꝰ di.ibi ẽ ⁊ eſſentia dei.in dᷣo
eĩ idẽ ẽ vtus ⁊ eſſentia:⁊ ideo dᷣus eſſentia
liter ẽ in aĩa.cuiꝰſoliꝰ ẽ ĩplere naturã ſiue
ſubſtantiã ab eo cꝛeatã.dr̃ tñ ſathan illabi
mẽti humane ꝑ affectuʒ ⁊ effem̃ malitie.ſ.ĩ
quantũ homo ab eo ſeduetus.ſeꝗtur eũ ad
pꝑpetrãdũ malũ ꝙ ſuggerit.⁊ ſic ꝑ fraudulen
tã deceptõeʒ ⁊ malit iã.habitar̃ dr̃ ĩ eo quẽ
iplet.⁊ q̊ mõ ĩtꝛauit ĩ iudã.ut plẽ iꝰpoſſið:zʒ.
⁊ ad ꝑpetrãdũ malũ ĩducerz In ccoꝛ pᷣꝰ mi
ſerat ut ðcipeꝛet.⁊ ad pᷣbẽdũ aſſẽſũ malo ĩ

eſe ð ſaciẽdo malů·ſ
lo.us i ſe poteſtatẽ.
imio dſderio iplendi
z poſſe obieſcere.ſec in
ſe aia ninerer Dicit
tois expꝛobido. noñd.
tonfenet ille morte im
hoc adop nie redem
ti in gnitie pfidi ſenin
um feſtinando. Kum
manu domini accep⸗
ad örenduͦ cohorte
Rgrificat ſacerd
digne. magis elonge
male uſus ẽ. öſun
rybeneficijſ ñ ape
it nor) Quod exyſ
düoportunitate tpi
T ad denotandü in i
Ui ongut hocd
exiſe flld nocnig ſa
ĩ noctẽ ſen tenedꝛa
ex bonon ſoeietate
na dign fuit Wu
qupliciſt gigni bo
ti 7 nihil a malis
li duplici ſun i
cu poſſit effici dor
oni. ? q mbil 4
exiſſet iudas) ad
ieſi. une clenſt

e in eis

i chpe ſcictes Ai
taiſiro ueli,
mult ſubanns iei)
o i un thn geius
Auuſ gicz ac ſbi
ſidendi. ſue ſenn
necung iell nori
n innoireret Nol
decipect, Jina
vm Ncupare. 10e
us WMgre ied ihs
ſdene. Jugardsei
eKinpine Cemoi
Mpoſtoli aui ianotfe
crant hiſctmintufen
ter ön len ccepert
biſcii gſutbani int
ſcit ntellgi guinneli
inis.ſcut z indemoi
lite intrare in hoien
en tag nentieſſetit
uluspi intzare iboiq

Secunde partis

duceret.a ſiłi qũ oſtiũ ẽ ita fõte ꝙ latꝛo nee
uiolẽt᷑ nec l atẽt᷑ pt᷑ intre.tẽ qñq; latꝛũculũ ꝑ
feneſtrã ſubmittit: qui poſtea oſtium latrõi
aꝑit.⁊ ſic latro ĩtrat:latꝛo ẽ dya.domꝰfoꝛtiſ
uolũtas latrunculus mala cogitatio uł oᷣlec
tatio.Qñ g dyabolus poteſt intrar̃᷑ peꝛ aliqᷓ
ↄplacentiam.hic aꝑit oſtium cõſenſus ⁊ ſic
dya bolꝰĩtrat ⁊ ſpoliat aĩam bonis ſuis. Uñ
Oꝛige.cauẽdũ nobis ẽ.ne diaboluſ intꝛudat
in coꝛ nr̃m aliquid ignitoꝝ teloꝝ ſuoꝝ.naʒ ſi
Itroduxerit.inñdiat᷑.deinð ut ⁊ ipſe ĩtroeat
In hoc ãt ꝙ bucella ſumpta ampli ĩtꝛoiuit
ſathanas in iudã.ppetraãde quantũ ẽ cõmen
ſalẽ alicuiꝰ pꝰ eẽ ingratũ ⁊ beneficij imemo
rem. deinde ponituꝛ ꝓditoꝛis ꝓmiſſio.ñ enĩ
poterat aligꝗd facere niſi xpo ꝓꝑꝓmittẽte. Jõo
dixit ei( ꝙ facis) ſaolstate ac .i. facieſ¶
citius)&t bñ dicit ꝙ facis.qꝛ uolũtat᷑ cꝛimẽ
ꝓ facto reputat᷑. eſtinat dñs ĩ bonũ ſalutiſ
fiöliũ ꝙ iudas oꝑat᷑.ſʒ ñ ſibi.Multi quippe
bonũ ut iudas faciũt:ſʒ oĩno nihil eis ꝓficit
q bonũ facer̃ ñ intendũt. Non tñ dñs ipellit
iudã ad ꝓditõis culpã.ſed oñdit ſe ſitire ſa
lutẽ nr̃am. Uñ ñ dicit hoc pᷣcipiẽdo facinꝰ ł
ↄſulendo.qꝛ pᷣceptũ diuinũ ł᷑ cõſiliũ ñ poteſt
eſſe ð faciẽdo malũ:ſʒ tm̃ pᷣdicẽdo ⁊ pꝑmittẽ
do.dãs ĩ ſe poteſtatẽ.quia uidit eiꝰ animu pᷣ
nimio pᷣſiderio ĩplendi ꝙ cepeꝛat acceleratũ
ñ poſſe quieſcere.ſed ĩpleꝛe ñᷣ poterat.niſi ip
ſe dñe ꝑmitteret. Dicit ẽt hoc dñs crimẽ ꝓdi
tõis expꝛobãdo.ut oñderet ꝙ dũ ipᷣe bñficia
conferret ille mortẽ intẽpt aret. Dicit inſuꝑ
hoc ad opꝰ nr̃e redemptõis anhelando. non
tã in pnitiẽ pꝑfidi ſeuiẽdo.qᷓ; ad ſalutẽ fideli
um feſtinando. Cum ergo iudas bucellam ðᷣ
manu domini accepiſſet (exiuit continuo).
ad q̃rendũ cohortẽ q̃ xpᷣm capeꝛet. In quo
ſignificat ꝙ ſacerdos ſumens corpus xp̃i in
digne. magis elongat᷑ a deo. Quia enĩ bono
male uſus ẽ. ̊ pᷣſumptio pctm auxit.ut ĩgra
t beneficijſ dñi aperte ab eo recederz (eꝛat
ãt nox) Quod expᷣſſit euangeliſta ad onden
dũ oportunitatẽ tꝑis ad ꝑagendũ ꝓditõem
2 ad denotandũ in iuda mtis tenebꝛoſitatezʒ
Vñ congruit hoc bene ſacramẽto.erat ei ꝗ
exijt fil noctis.faciẽs oꝑa tenebꝛaꝝ.ibatq;
noctẽ ſeu tenebꝛas ⁊ moꝛtẽ. Quia ꝗᷓ iudas
ex bonoꝝ ſocietate ñ ꝓfecit.ob h̊ maiori pe
na dignfuit. Uñ Cri.ſicut bom ⁊ per ecti
duplici ſt᷑ digni honore.qm̃ ⁊ benigni ſt᷑ fac
ti. ⁊ nihil a malis nocum̃ti ſenſerũt.ſic ? ma
li duplici ſunt digni pena.⁊ qꝛ mali facti ſt᷑
cũ poſſit effici boni:ꝙ onñdunt qui facti ſunt
boni.⁊ qꝛ nihil a bonis lucrati ſunt ( Cum g
exiſſet iudas )ad pcurãdi xpᷣi moꝛtem (dixit
ieſꝰ. Nunc clarificatꝰ è filius hoĩs).i.eiecto
tenebꝛoſo.r̃mãſerũt ſoli mũdi cũ ſuo munda
tore. Nunc inꝗt qꝛ caligo noctiſ⁊ tenebraꝝ
receſſit a diſcipulis meis. nunc filiꝰhominis
clarificat ẽ in eis.nũc nihil calignis ⁊ tene

Lapitulũ. lvi.

brarũ ſentit ĩ ipᷣis.uñ Anſhel. Hot quoq; e
rat mãſuetudinis tue dñe ieſu.ꝙ pfidũ illuz
in cetu fr̃m palã deteger̃ ⁊ cõfſundeꝛe nolui
ſti:ſed leuiter admonitũ acceleratr᷑ iuſſiſti ꝙ;
parabat. In oĩb his ñ ẽ auerſus furoꝛ eius
malign a te.ſʒ egreſſus foras ſatagebat cir
ca frequẽs maleficiũ.Tunc clarificata ẽ fa
milia tua xpᷣe.ĩ modũ ſocietatiſ ãgelice.hec
Anſ. Pñnt et᷑ h res ſignificanteſ tanquã ille q̃
ſignificantur accipi. Nunc ingt clarificatus
eſt filiꝰ hominis in ſe in cã.ñ in effectu quia
mõ inchoata ẽ traditio paſſiõis.cuius meri
to ex ↄgruo dat᷑ ei claꝛitas reſurrectõis ⁊ a
ſcenſonis. Silꝛ in corꝑe miſtico ẽ claꝛifica
tus.qꝛ iude exitꝰmaloꝝ a bonis ſignat ſegre
gatõm. ⁊ deꝰ claꝛificatꝰẽ ĩ eo.qꝛ.ſ.ñ queſiuit
niſi gliã pr̃is. Poc g facto ſeperatõis iude a
ſocietate xpᷣi ⁊ apłoꝝ.pᷣfigurata fuit r̃pꝛobo
rũ ſeꝑatio tpᷣe iudicij a ↄſortio xpᷣi ⁊? electo
rũ.qꝛ tũc apꝑebit glõia magna xpᷣi.mẽbꝛaq;
adhẽbũt capiti ⁊ palee amouebut ↄcꝛeman
de igni ĩextĩguibili.Uñ Aug.exeũtẽ i mũdo
oẽs mũdi cũ ſuo mũdatoꝛe mãſeꝛũt. Tale a
liꝗd erit cũ ʒziʒanijs a tritico ſeꝑatis: iuſti ſi
cut ſol fulgebũt ĩ regno pr̃is ſui. Poc futuꝝ
pᷣuidens dñs diſcedẽte iuda tãq; ʒiʒanijs ſe
peratis. remanẽtibꝰtanq; tritico apłis ſct᷑is.
nũc ĩgꝗt clarificatꝰẽ filiꝰ hoĩs:tanq; diceꝛet.
Ecce ĩ illa mea clãificatõe ꝗd erit.ut malo
rũ nullꝰ erit:ut bonoꝝ nullꝰ peꝛibit. Ofo.
Oñe ieſu xpᷣe paſtoꝛ bone. ꝗ diſcipu
lũ tuũ a ſuis erroribus ad pnĩiam mł
tis modis ruocar̃ uoluiſti.ᷣuoca me
ab iuijs ⁊ erꝛoribꝰmeis uniueꝛſ.Da mihi ſal
uatoꝛ meꝰ ptatẽ ⁊ fortitudinẽ uĩcẽdi dyabo
lum ↄtinue uigilãtẽ ⁊ me dimicãtẽ.ne me
fraude ſua neqſſia that ad tenebꝛaꝝ foueã:
ſʒ tuo adiutorio ſuffultꝰpueniã ad claritatiſ
głã. vt iuſti ĩ modũ ſocietatiſ angelice clãifi
cati. fulgebũt ſicut ſol in ꝛes prt̃is ſui Amen.
De ĩſtitutõe ſacꝛam̃ti eucariſtie.Ca. vi.
Iꝛca quãtũ uero medit àdo. obſtu
peſce illã caꝛiſſimã dignatõeʒ ⁊ di
gnatiſſimã caritatẽ: q̃ nobis tradi
dit ⁊ religt ſemetipſum.ſ.ſacratiſ
ſimũ corpus ⁊ ſanguinez ſuũ.uere in cibum
⁊ potũ.ut ꝙ eꝛat futuꝝ ĩ ꝓximo ſa crificium
dee glacens. ⁊ redemptõis nr̃e ipreciabile pᷣ
tium. eſſet uiaticum noſtrus ⁊ ſuſtentamen
tum. quia BG; ſacramentum ꝙ ꝑ excellentiam
vr̃ euchariſtia.i.bona gra. quotidie Tᷣ ficit ⁊
renouat feꝛuentia coꝛda ⁊ deuota. Uolẽs g
dns ieſꝰfinez dar̃ legalibꝰſacrificijs.⁊ nouũ
iĩciꝑe teſtm̃. ſeipum irʒ facit ſacrificiu ⁊ pꝰ
cenã legaleʒ mox ſpualeʒ cenã xpᷣiãoꝝ pᷣpat
ut ð lege ad euãgeliũ.ð ueteꝛi ⁊ traſiõio te
ſtamento ad nouum ⁊ eternum teſtamentũ
ðᷣ figura. ad vitatez. ð caꝛnalibꝰ ad ſpũalia
trãſeat. Beda finitis ueteriſ pache ſolemnijſ
g i ↄmemoratõeʒ antiqᷓ de egypto nigzerario
4

De inſtitutione ſact᷑ᷣi

nis agebant᷑.tꝛãſit ad nouũ ꝙ in ſue redẽp
tionis memoꝛiã eccłiam frequentare deſide
ꝛat: ꝓ carne ⁊ ſanguine agni ſue carnis ⁊ ſã
guinis ſacr̃m ĩ pãis ⁊ uini figura ſubſtituẽſ.
ſaceꝛdos ĩeternũ factus ſᷣ̃m oꝛdinẽ melchiſe
dech(Et cenãtibꝰ illis).i.cenã agni typici
pficiẽtibꝰ⁊ ↄſumàtibꝰ.lł poſt eſum agni typi
ci adhuc ĩ cena ꝛeſidentibꝰ.anqᷓ; ſuꝛgeꝛẽt de
cena (accepit ieſus panẽ )azimu ñ feꝛmam̃
tũ.⁊ ocuł ad pr̃em eleuaꝛe (gras agens) pꝛo
ueteribꝰ terminatis ⁊ nouis ĩchoandis (bñ
dixit)dicendo illud ꝙ ſegꝗtuꝛ.ſ.(hoc ẽ cõpꝰ
meũ ac fregit)).ſ.poſt ↄſecrationẽ (deditq;
diſcipuł ſuis dicẽs).ſ.pꝛiuſq; frangeret uł
ſit qñ fꝛgae bat (accipite) ſ.ex hoc oẽs (hoc
ẽ corpꝰmeũ ꝙ ꝓ uobis tradet᷑) Eccłia addi
dit eĩ.⁊ iõ ſemꝑ ẽ dicendũ.(Et ſitr accipiẽs
calicẽ )non ueterẽ ut pꝛius ſʒ nouum.⁊ itezʒ
graſ agens benedixit.ac (dedit illis dicens.
accipite ⁊ bibite ex eo oẽs.hic ẽ ſãguis me
us ꝗ ꝓ uobis effundet Quibꝰ obis G̊ᷓ ſact̃ʒ
inſtituit:⁊ tacite pᷣmiſſũ deſtituit.uñ cꝛedit
cuᷣ qñs dixit.hoc ẽ corpᷣmeum. h̊ ẽ ſanguis
meus.mutaſſe panẽ ⁊ uinũ in cãnẽ ⁊ ſangui
nẽ.⁊ tunc eandẽ uim ↄtuliſſe illis in poſteꝝ
⁊ iõ cũ lerunt. in canone ex vtute eoꝝ fit
traſſubſtãtiatõ.qꝛ vᷣba ↄſecꝛatõis efficiũt ꝙ;
figurãt. Si eĩ vbum xp̃i tãte ẽ vᷣtutis.ꝙ feẽ
de mhilo oẽz creaturã nõ ẽ miꝝ ſi unã crea
tuꝛã ↄuertat ĩ aliã Cꝛip.ſicut illa uox.q.d.
creſcite ? multiplicamini ⁊ ↄplete teꝛrã.ſeł
qẽ dicta ẽ.ſʒ oĩ tpᷣre ſentit effectũ ad gene
ratõeʒ oꝑante nã ita ⁊ uox iſta.ſeł ꝗdẽ deã
C.ſʒ ꝑ oẽs mẽſas eccłe uſq; ad hodiernũ diẽ
⁊T uſq; ad eius aduẽtũ pᷣſtat ſacꝛificio fiꝛmi
tatẽ.hec Laĩ.ẽ ãt ibi altar̃ ut dñs oꝛdĩauit
ſacr̃m euchari.Ob cuiꝰ ĩſtitutõezʒ ẽ ꝙ ĩ hac
die cũ oẽs oꝛe ſint flebiles ſola miſſa ẽ ſolẽ
nis.ilãqᷓ; i ſuo natali.ſ.ĩ die ſue inſtõnis.E a
dẽ quoq; die cꝛiſma ↄficit.quo frõtes lĩunt
qꝛ ea die poſtes agni ſanguie liebant. Aſpi
ce nũc bñ quo diligẽter ac fideliteꝛ ⁊ öᷣuote
dñs pᷣdicta facit.⁊ ꝓpꝛijs manib“ illazʒ dilec
tã ⁊ bnñdictã familiã ſuã cõicat.ñ en ẽ ĩtelli
gẽdũ.ꝙ diſcipuli ſũptũ corpus de manu dñi
ſibi miſtrarẽt.ſʒ q̃ ↄſecrauit ipᷣe ⁊ mĩſtrauit
In cuiꝰ ſignũ oẽs ꝛeligioſi dẽrẽt in die cene
reciꝑe corpꝰ xpᷣi de mãu pᷣlati ſui.ſũpſit etiã
ipe ſacr̃ʒ corꝑis ⁊ ſanguĩs ſui.ñ ꝑꝑ ſui ĩdigẽ
tiꝗ. ⁊ ut aliquẽ a ſacr̃o ↄſeq̃ret effectuʒ ſed
gra exẽpli.ſ.ut alijs daꝛet mãducãdi exem
plu. Supfi ãt mõ illõ ſacr̃ali tm̃.ñ ſpuali. p
pᷣ t ꝙ xpᷣ morti ꝓpĩquꝰñ ſolũ agnũ typicũ
ſ; et corpPꝰſuũ ueꝝ ſacr̃alr cũ aplis mãduca
uit. ondit/ ꝙ glzʒ xpᷣianꝰpiculo mort᷑ ĩminen
te dqʒ ſi pt᷑ ſacralr cõicar᷑.⁊ ſi ñ pt᷑ cõicet ſal
tẽ fið ʒ illõ vbũ. Aug.creð ⁊ mãducaſti. At
tẽde ẽt ſacr̃i qignitatẽ ⁊ rueꝛẽtiã ⁊ oꝛdinezʒ
circa ipʒ qm pᷣmo gr̃ as egit p tato miſteꝛio.
cica ꝙ dina veꝰoꝑat ſecꝛetiꝰz p tãto bñficio

euchaꝛiſtie

ut coꝛpꝰ ⁊ ſãguinẽ ſuũ det nobis. Et ꝑ G̊ oñ
dit.ꝙ i ſũptõe ⁊ añ ſũptõez hꝰ ſacr̃i.pᷣexigit
dᷣuotõ ⁊ oro.ac m̃tis ĩ deũ eleuatõ. In ̊ ẽt
tribuit nobis exẽplũ głificãdi deũ ĩ oĩ bona
ĩchoatõe. SBeda.⁊ ſic ð ueteꝛibꝰ teꝛminãdis
egerat.ſic ⁊ ð nouis ĩcipiẽdis gr̃as agit noſᷣ
pirer exẽplu tribuẽs ĩ oĩ bõi oꝑpis ichoatiõe
Eꝑfecrõe pr̃eʒ ꝗ ĩ cel ẽ głificãdũ.deiñ bñdi
xit dicẽdo vba q̃ ſequũt.h̊ ẽ cor meũ h̊.ſ.q
ſb ſpẽ pãis niðt᷑.ꝙ nũc do.⁊ ꝙ nce ſũitis.ꝙ ꝓ
uobis ⁊ ur̃i redẽptõe tꝛadet᷑ ad flagellãdum
⁊ crucifigẽdũ.Ex quo ur̃ ꝙ ly q̊ n ömõſtꝛat
ſpẽʒ pãis ſimpłr nec coꝛpꝰ xpᷣi ſimplr ſʒ cõpꝰ
xpᷣi ſub ſpẽ pãis apꝑẽs.uñ ẽt ur̃ ꝙ nlła alia ĩ
telligat᷑ bñdictõ.qᷓ; ſacꝛoꝝ vboꝝ platõ.Trãſ
mntatõ at fit ĩ ultio iſtãte ꝓlate or̃onis. Uñ
ly ̊ demõſtrat coꝛpꝰ xpᷣi.n ꝓ tpᷣre ꝓ quo ꝓ
fert᷑:ſʒ ↄpleta orone ut cũ qr h̊ ẽ bonũ vbũ
B time. Et tẽ fregit ut fʒ Bedã.onderet cõ
poris ſui fractõeʒ.i.paſſiõeʒ ñ ſine ſua ſpõte
⁊ oꝑe futuꝛã fꝛãgimꝰ⁊ nos i ſignũ qꝛ fregẽeit
ſʒ nihilominꝰiteger poſt mãet. Pãe.n.ĩ coꝛ
pus xpᷣi tꝛãſſubſtantiato fragi dr.ñ ꝙ coꝛpꝰ
xpᷣi ꝙ ĩtegꝝ ſub q̃libet ꝑte manet fꝛãgat᷑.ſʒ
accñtia ſub ꝗb“ corpus manet frãgut᷑.õbet
ãt fꝛactio fieꝛi ĩ tꝛes ꝑtes.i.ſignũ ꝙ fꝛactꝰ ẽ
tripłr xpᷣs.ſ.flagelł.añ paſſiõeʒ clauis ĩ pai
ſiõe.lacea poſt paſſioneʒ. It᷑ ꝑꝑ tres ꝑtes ec
cleſie.nã pᷣma ꝑs notat ſct᷑os ĩ celis ſcõa ſal
uãdos ꝗ ſt᷑ ĩ penis.tertia tincta uiuos quos
adhuc hec uita ſuſtẽtat ĩ terris. Deiñ dedit
diſci.ſuis ad uſum.ut ad ſe panis ſpẽs ↄueꝛ
teꝛent.⁊ ipi in xpᷣm ↄuerterent. Uñ Augu.
dictũ ẽ a dño. Nec tu me mutabis ĩ te ſicut
cibũ carnis tue.ſʒ tu mntabeꝛi= in me:= an
accipite ⁊ ↄmedite. Ubi utꝛaq; hꝰ ſacr̃i ĩnu
it ↄmeſtionẽ.ſacr̃alẽ.ſ.⁊ ſpialẽ:ut accipiãt
mẽte ⁊ coꝛꝑe ⁊ ↄmedat ſide ⁊ ore.ac guſtẽt
⁊ uideãt deuotiõe.qm̃ ſuauis ẽ dñs cẽ᷑.n.mã
na ĩ ſapore hñs oẽ ölectam̃tũ ⁊ oĩs ſaporis
ſuauitatẽ.ac ſibi ĩcoꝛporẽt recogitatiõe.ſeꝛ
uãtes ĩ corde pᷣtiü redẽptõis ſue.nõ ẽ g ſic ĩ
telligẽdũ ꝙ pꝛius frangeret ⁊ daꝛet diſcipulł
ac poſtea diceꝛet vᷣba cõſecꝛationis.ſed ma
gis ecõueꝛſo:qr xpᷣs dedit coꝛpꝰ ſuũ ↄſecꝛa
tũ apoſtolis.⁊ iõ pᷣus dixit vba ↄſecꝛatõis.
Der ieſuz ꝗ ſalus interpᷣt at bonꝰpᷣlatus xpᷣi
uicarius.⁊ ð ſua ſubditoꝝq; ſalute ſolicitus
ĩtelligit.hic accipit pane.cũ diligẽt᷑ ſtudet
ſacram ſcripturã gratiaſ agit ⁊ bñdicit:quã
do deo attribuit eiꝰdiligentiã. rãgit auũt ⁊
dat deuote pᷣdicẽdo eã. Eõ de ignorante ⁊
negligente dicit ĩ trenis.ꝑuuli petierũt pa
nẽ. ⁊ n eꝛat ꝗ frãgeꝛ et eis.⁊ accipiẽs calicẽ
cũ uino aq̃ mixto paſſiõez ſuã pᷣſignantẽ gꝛa
tias egit ꝓ ̃demptõe huano generi collata
peꝛ illam. necnon in adueꝛſis ⁊ pro adueꝛſis
ꝙ nõ pꝛo ſe: ſed pro nobis h̊ tulit. monſtrãs
in H̊ ur dominuʒ laudemꝰ quado flagella ui
demus ⁊ gꝛatias agamus ĩ omni tribulatõe

emuare ſuftcicet·ſ
ꝛi ꝑceptione vtutis ei
lit eis dicene. Bibite
ſonis mee fpfſtatores.
Ne:ge niſ copaciami.n
it ije gio ſanguinẽ ſui
bendi Et notandi /c ſ
tina ecckia hoies guim
ſacramtüunnatis nun
digne lüere ſumund an
tis1.0ſculid paciſ r
Accipe uincula pacis
mie ex hoc es vN
uos. Peꝛ clce pſee
Dic calir ſumit pan
alijs ad ſle exhoꝛte
iſtuc ſacfz ſub dup
ſtituti. qꝛ ordinat
ad ſignficandu gfe⸗
cibo t potu ft gfect
ißifi cis 1ſ gui
. uit ſanguis ſepat
iſtituri e ii guod
7 10 9ſecgtio cori
diſtinctif⸗Konſicer
totus s nciuſn
4 iuiſus

igto fragi g// Geaß
et e noher tig,
is niner init oher
teo.laſyni hact
ſidqz claus iaf
3 Npy res ptes er
os celis ca ij
tinctg uinor ge
items, deinent
ſepan hegolet
rierent Wi Zugn.
nemuahtside Kenr
nmadenein
Mitmäcg lcnin
a aale R actipic
diͦ ſie 1 0re a gine⸗
iñ ſuauis Gfot. ,,N
lectamru 1ois ſopori⸗
ä
Eoͤs ſle oͦ6 ſei
geret t onetciſcihn
cöſecationis ſed mn
geit cop ſuu dſeu
einn ſda ſendt
nerptat von Hlatust

piire
e est lſle in
Ei . au
ie ſis
ſe ß nuni⸗
bobluli,,
c 9 Gotbula
ganm

Secunde partis

q̃ ſignificatur ĩ noĩe calicis uñ.ri.Gratias
egit.docẽs nos qualiter oportet hoc miſteꝛi
um perficeꝛe et erudiẽs nos qdðcũq; patimuꝛ
cũ gratiaꝝ actione ferre. Unde ⁊ Beda.qui
nihil dignũ ꝑcnſſiõe exhibuit huilit᷑ in ꝑcuſ
ſiõe bnñdicit.ut hĩc uidelicet oñdat.ꝗd unus
Qſq; ĩ flagello culpe proprie facere debeat.
ſi ipe eq̃nimiter flagella culpe aliene põtat.
ut hĩe etiam oñdat.ꝗd in correptiõe faciat
ſuboitus.ſi in flagello poſiꝰ pr̃i gras agit e
qualis.Dem̃ bñdixit:dicẽs.h̊ᷣẽ ſanguis me
us.ꝗ.ſ.ſub ſpẽ uini apparet noui teſtamẽèti.
ſ.⁊ ad noui teſtam̃ti ↄfiꝛmatõem:qꝛ ſicut ue
tus teſtm̃ confirmatũ eſt in ſanguine aĩaliũ
imolatoꝝ.ita nouũ teſtm̃ ſangĩe xpᷣi ẽ confir
matũ.in quo apparet excellentia noui teſta
menti reſpectu ueteris.Et addit ꝙ ꝓ uobis
⁊ multis redimendis ⁊ in celeſtẽ hereditatẽ
itꝛoducendis:effundet ĩ remiſſionem pecca
toꝝ.Dicit ãt ꝓ multis efficiẽt᷑.ſʒ ꝓ oĩ bus ſuf
ficient᷑.ꝗa ſanguis xpᷣi ꝓ oĩbꝰ effuſus fuit qᷓ;
tũ að ſufficiẽtiã.ſed ñ fuit effuſus pro oĩbus
q;tũ ad efficiẽtiã.qꝛ ñ oẽs emũdat.qᷓ;uis oẽs
emũdare ſufficicẽet.ſi fið ⁊ dilectõe ac ſact̃o
ꝛũ ꝑceptione vtutis eiꝰ atingerent. Dem̃ de
dit eis dicens. Gibite ex. hoc oẽs.ut ſitis paſ
ſionis mee rpntatores.i.imitamĩ meã paſſõ
nẽ:qꝛ niſi cõpaciamĩ.nõ conꝛegbitis. Bibit
ãt ipe prio ſanguinẽ ſuũ.ĩducẽs eos ẽt ad bi
bendu.Et notandũ.ꝙ ſicut tũc.ita ⁊ in pᷣmi
tiua eccłia hoĩes qui miſſe inteꝛeꝛãt.ſũebat
ſacramtũ unitatis.nunc auũt qꝛ ñ poſſũt oẽs
digne ſuere ſumunt aliud.ſaltẽ ſignũ unita
tis.i.oſculũ paciſ.ꝙ tradẽs ſaceꝛdos ⁊ dicẽs
Accipe uinculũ pacis.idẽ ẽ.ac ſi diceret ſn
mite ex hoc oẽs.uel accipite ⁊ diuidite ĩter
uos. Deꝛ calicẽ ꝑſecutio ſignat in ſcriptura
Pic calix ſumit᷑ paciẽteꝛ tollerando.⁊ dat
alijs ad ſiłe exhoꝛtando. Aduertẽduʒ ãt qð
iſtud ſacr̃ʒ ſub duplici ſpẽ.ſ.panis ⁊ uini ẽ ĩ
ſtitutũ.qꝛ ordinat᷑ ad coꝛꝑis ⁊ aĩe ſalutez. ł
ad ſignificandũ ꝑfectã aĩe refectõm.ſicut ex
cibo ⁊ potu fit ꝑfecta cõꝑis r̃fectõ. Seꝑatĩ
tñ fit coꝛꝑis ⁊ ſaguinis ↄſecratõ.qꝛ ĩ paſſiõe
ſuit ſanguis ſeꝑatꝰ a corꝑe. Poc aũt ſact̃m
iſtitutũ ẽ qᷓi quoddã memoriale illiꝰ paſſõis
⁊ iõ ↄſecꝛatio coꝛꝑis ⁊ ſãguinis fit ſub ſpẽbꝰ
diſtinctiſ.Conſiderãdũ tñ ꝙ ſub utraq; ſpẽ ẽ
totus xpᷣs indiuiſus.ſ. coꝛpus ⁊ ſanguis ac
aĩa ⁊ deitas.ac ꝑ hoc utrobiq; ẽ unuz. ⁊ ſim
pliciſſimum ſacr̃ᷣm.aliter tam̃ ⁊ aliteꝛ.Sub
ſpẽ nãq; panis.ẽ tm̃ coꝛpus ex ui ↄuerſionis
łſacr̃i.cetera aũt ſunt ibi ex cõcomitantia
ꝛeali ſeu nãli.⁊ inſeperabili.qꝛ ſanguis ẽ ibi
ꝑ cõnexionẽ.⁊ aia peꝛ cõiunctõem.⁊ deit as
per unionem. Iſta.n. quattuoꝛ ñ pnt diuidi.
nec abinuicem ſeꝑari.Silꝛ ſub ſpẽ uini eſt
tm ſanguis ex ui cõueꝛſionis ⁊ ſacr̃i. cetera
ãt ex cõcomitantia ſunt ibi.Et licet in pᷣmi
tiua eccłia ppluſ ſub utraq; cõicaret.poſtea

Captm. lvj.

tñ ꝓpuide ordinatũ ẽ. ut non cõicaret ſub ſpẽ
uini ꝓpteꝛ ꝑiculũ effuſionis.⁊ qꝛ ſub ſpẽ pa
nis quodàmõ ſanguis accipit inq;tuʒ ibi cõ
tinet᷑. Euchaꝛiſtia itaq; foꝛmałꝛ ⁊ ꝑfectiſſi
me ẽ unum ſacramentum materialiteꝛ ueꝛo
pła.q; ibi concuꝛrunt duo.ſ.cibuſ ⁊ potus.⁊
pp hoc qũq; exprimit᷑ plurałꝛ ſiẽ in collecta.
Durificet nos q̃ſimus dne ſacra q̃ͥ ſůpſimꝰ =z
ſubdit᷑ pꝰ ſingularit᷑.⁊ pr̃a ut hoc tui corpo
ris ſacim ⁊c̃. Danis ꝗppe ſacr̃m eſt corꝑis.
⁊ uinũ ſanguĩs.aq̃ vo ꝗ apponit notat ſimili
tudinẽ. uel illius aqͥ. qᷓ fNuxit de xp̃i lateꝛe. uł
fiði eccłie. ut neq; xpᷣi ſũ eccłia: neq; eccła
ſine xpᷣo ſit:ſʒ eꝰ carni ⁊ aĩe uniat ⁊ ↄforme
tuꝛ.Et iõ uinũ aq̃ mixtũ offert᷑. ut ondat᷑.qr
caput ⁊ m̃bra.i.xpᷣs ⁊ eccła unü coꝛp ſunt.
St at᷑ tria ĩ ſacro iſto ↄſiderãda unũ ꝙ tm̃ ẽ
ſact̃ʒ.ſ. ſpẽs uiſibilis panis ⁊ uini alteꝝ ꝙ ẽ
ſaer̃dʒ ⁊ res.ſ.caꝛo xpᷣi ppᷣa ⁊ ſãguis. t᷑tiũ ꝙ ẽ
fs ⁊ ñ ſacrʒ.uz miſtica xpᷣi caro.ſ.eccłie uni
tas ꝛeſ g ſignificata ⁊ ↄtenta ĩ B̊ ſacr̃o.ẽ ueꝝ
corpꝰ xpi ꝙ tꝛaxit ð uirgine.s ñ ↄtẽta.ſʒ ti
ſigmficata ẽ corpꝰxpᷣi miſticũ ꝙ ↄiungit᷑ ca
piti ꝑ caritatẽ.de G̊ corꝑe xpᷣi miſtico.ſ.uni
tate eccłe. dictũ ẽ ſupꝛa de vbis dũi ꝓ ꝗbꝰ ꝗ
dã retꝛo abier̃t.Eſt ẽt coꝛpꝰdnicũ ſacr̃dʒ ĩ car
nate dinitatis. Aug.illõ corpꝰ uiſibile.⁊ pal

pabile.ſacrm ẽ iuiſibił foꝛme.i.pãis celeſtis

quo uiuunt ãgeli.Cũ em̃ nihil geſſit ĩ corꝑe
aĩia xpᷣi niſ q̃ntũ vbũ cui unita eſt ĩſpiꝛabat:
s n iudicet cõp?ꝰeẽ ſacr̃m inhitãtis dᷣitatis:
t iteꝑ.xpᷣi uiſibilis for'a nobis mõ ĩuiſibiliſ
res ẽ uiſibilis ſacr̃i alt aris.⁊ ĩuiſibił for̃a ce
leſtis pãis quo uiuũt angeli.res ẽ uiſibilis ⁊
palpa bilis for̃e xpᷣi. Eſt ita xpᷣs ⁊ ſacr̃ʒ ⁊ ꝛes
ſacri. Multa mirabilia ſt ĩ ̊ ſacr̃o. Pꝛimuzʒ
ꝙ ibi ẽ corp? xp̃i ĩ tanta q̃ntitate.ſic fuit in
cruce.⁊ ſic iã ẽ ĩ celo.nec tñ excedit illiꝰpue
foꝛme t᷑ᷣminos uel qntitatẽ. Vñ miruzʒ ẽ quo
ſub taz modica ſpetie tantꝰ hõ lateat. Secũ
dũ ẽ ꝙ ibi ſunt accñtia ſine ſubiecto. Quia
eĩ ĩ deum nõ cadit accñs.ideo accidentia q̃̊
pᷣus erant in ſubiecto.ſ.in pane.poſtea ſt᷑ ſñ
ſubiecto.Teꝛciũ ẽ ꝙ panis ita ↄuertit᷑ ĩ cor
pus xpᷣi.ꝙ tamen nõ ẽ materia coꝛꝑis nec ẽt
anie.Quartũ ẽ ꝙ corpus ñ auget ex multa
rũ hoſtiũ ↄſecratõe ⁊ ecõueꝛſo nõ minuituꝛ
ex eaꝝ ſuùptõe.Quĩtũ ẽ quod idẽ corpꝰ ſimul
ĩ płibus locis.i.ſub oĩbus hoſtijs ↄſecratis
ẽ.Deo.n.ↄuenit eſſe ubiq; ſimpliciteꝛ ⁊ pro
prie. creature uero in loco uno tm̃ eſſe cõpꝰ
vo xpᷣi medio mõ.hʒ ſe.Cũ.n.ſit creatura nõ
dʒ coequari creatoꝛi in G̊ ꝙ ſit ubiq; cuʒ vo
ſit unitu dinitati. dʒ in hoc alia coꝛꝑa excel
ler̃ ut ſil ⁊ ſemel poſſit ĩ pluribꝰlocis eẽ. ſub
iſto uilz ſact̃o.Sextũ ẽ.ꝙ cũ diuidit hoſtia
ñ diuidit xpᷣi coꝛpꝑꝰ ſʒ ſub q̃libet ꝑte totꝰ eſt

xpᷣs. Unde fractura h; in for̃a ẽ panis.non ĩ

xpi corꝑe.qꝛ totuſ xpᷣs indiuiſus ſũit᷑ ſub q̃li
bz ꝑte.Sicut integro ſpeculo tota ⁊? unica

De ĩſtitutione ſact᷑i

foꝛma ꝛelucet ĩ tota ⁊ ĩ fracto ſpeculo fit u
nius ⁊ eiuſdẽ foꝛme nũero ⁊ totiꝰ itegre for
me ad qudãlibz ſpecłi fꝛactuꝛã reflexio.Sep
timũ ẽ qñ tenet᷑ hoſtia ĩ manibꝰ ⁊ ur̃ oculiſ
corpꝰ xpi nec tãgit᷑ maibꝰnec ur ocuł:ſed q;
totũ tmmõ circa ſpẽs agit᷑.ſicut ⁊ qñ diuidi
tuꝛ. Octaua ẽ ꝙ ñ ſit ibi panis uł uinü tñ ac
cidẽtia eũdẽ hñt effectũ quẽ pꝛiꝰ.ut ſaciaꝛe
lebꝛiare ⁊ huiuſmodi.nonũ ẽ ꝙ ſtati cũ deſi
nut ille ſpẽs tũc ẽt ibi deſinũt eſſe corpꝰ xpᷣi
⁊2 ſãguis Pugo.qᷓ;diu ſenſus coꝛꝑał afficit᷑.
coꝛꝑat pnñtia ñ aufert᷑.ſʒ deiceps xpᷣs tra nſit
de ore ad cor. ⁊ manet vtꝰ pñntia ſpãł tm̃.⁊
lz poſt ſũptõez deſinat ibi eſſe corpꝰ⁊ ſãguis
xpᷣi caueꝛe tñ dʒ cõicans ne poſt coĩonẽ ſpu
at.maxie añ cõmeſtionẽ ĩ loco ĩmũdo ł ubi
poſſit iputũ pedibꝰ ↄculcaꝛi.⁊ B̊ pꝑ piculuzʒ
⁊ ob ꝛeuerentiã tãti ſacr̃i. Tãdẽ quoq; dñs ĩ
amoꝛis recordatões ſubiũxit. h.ſ.ſacr̃ʒ faci
te.i.ↄficite hcelebꝛate.accipite ⁊ date ĩ me
am.i.ĩ paſſiõis mee ↄmemoꝛatõezʒ.qꝛ eucha
riſtie ↄſecratio ẽ q̃dã dñice paſſiõis rᷣmemo
ratio.̊ cxrõit apłs dicẽs. Quotiẽſcũq; mã
ducabitis panẽ hũc ⁊ calicẽ bibetis moꝛteʒ
dũñi ãnũciabitis dõec ueniat.ſ. ie dñs ad iu
diciũ. Paſcha.n.legale fuit ĩ pfiguatõe paſ
che futuri.ſʒ eudgelicũ fit ĩ ↄmẽoꝛatiõe pt᷑i
.ſ.paſſiõis xpᷣi. In mẽoꝛiã g illiꝰbñnᷣficij ĩexpᷣſ
ſibilis xpᷣs ĩſtituit ſacr̃ʒ altaris:dicẽs.ꝛtaq;
B facite ĩ meã ↄmẽoratõzʒ: ordiauit eos ĩ ſa
cerdotes.⁊ dedit eis ptatẽ ↄficiẽdi ſacr̃ʒ cõ
põis ⁊ ſguĩs ſii. Poc igit᷑ colit eccła paſſũ
q; xp[ᷣꝭʒ retractat.cũ illõ coꝛpꝰ dni ↄſecrat.⁊
acerdos cu leuat coꝛpꝰ dñi repñtat. qð xpᷣs
cruce ſit leuatus.Illo.n.ẽ coꝛp? ⁊ ipᷣe ſa
cꝛzauit:ꝙ crucifixũ ẽ.⁊ mori ſuſtinuit. Hoc
ẽ illud memoꝛiale ꝙ aĩazʒ gꝛatã cũ ipC(ʒj ſuſci
pit màducãdo ⁊ bibẽdo.uł ẽt fidelꝛ meditã
do dʒ totã ignire ⁊ ĩebꝛiare.⁊ ĩ ipᷣʒʒ dñuz pre
amoris ⁊ duotiõis uehem̃tia totalr tranſ for
mare.nihil eiĩ maius carius dulcius ł utiliꝰ
nobis ꝛelĩq̃re potuit qᷓ; ſeĩm. Ipᷣe nãq; quẽ
ĩ ſacr̃o altaris hodie ꝑ eũ iĩſtituto ſũimꝰ.ille
idẽ ẽ ꝗ de vgine ĩcarnatꝰ* natus.ubeꝛa eiꝰ
ſuxit.ꝗ ꝓ te crucifixus moꝛtẽ ſuſtinuit.⁊ ꝗ
reſurges ⁊ aſcẽdens ſedʒ a dextris dei. IJpᷣe
ẽ ꝗ cꝛeauit celũ ⁊ terrã.⁊ ꝗ gubernat ⁊ mo

derat uniueꝛſa. Ipe ẽ a quo dependet ſalus
tua ĩ cuiꝰ uolũtate ⁊ pfate ẽ tibi dare ꝑadi

ſi griaz. ipᷣe ĩ tali hoſtia modica ſic oblatus

tibiqʒ exhiĩtꝰipᷣe dñs ieſus ð quo logmur. fili
us ẽ di uiui. Uñ excellent᷑ euchãiſtia.i.bõa
gra dr.qꝛ ĩ B ſacẽ̃o ñ tmmõ augm̃tũ ẽ vtut᷑
⁊ gre.ſʒ ipe totꝰ ſumit ꝗ ẽ fons ⁊ origo toti
us gr e. Hieꝛo.hãc ultimã mẽoriã nobis f̃li
ꝗt quẽadmõʒ ſi ꝗs pꝑegre ꝓficiſcẽs aliqð pi
gnus ei quẽ diligit: relinꝗt ut quotiẽſcunq;
illõ uiderit. poſſit ⁊ eius bñficia ⁊ amicitiaſ
mẽoraꝛi. Quẽ ſi ille ꝓfecte dilexeꝛit.ſine in
gẽti illð nderio uel fletu ñ põt uidere. Jðᷣo

euc haꝛiſtie.

B ſaluatoꝛ tradidit ſacẽ̃m. ut ꝑ B̊ ſp ↄmemo
remur.qꝛ ꝓ nobis mortuus ẽ.Nã ⁊ iõ cũ ac
cipimꝰa ſacerdotibꝰↄmonemua.qꝛ coꝛpus ⁊
ſãguis ẽ xpᷣi.ut nõ ſimus ĩgrati tatis eiꝰ bñũfi
ciis.h̊ Piero. Inſtitutũ ẽ igr G̊ ſacr̃ᷣm alta
ris.pᷣmo ĩ recoꝛdatõez dñice paſſiõis ⁊ libẽa
tionis.ſᷣo ĩ ſignũ pᷣcipue dilectõis.⁊ imitatõ
nis.t᷑tio ĩ robur ↄfiꝛmatõis ò lapſus hũane
ifiꝛmitatis.q̃rto ĩ puꝛgatõez ſpũs hoĩs:⁊ nu
trimtũ uite ſpũał.ꝗnto i uiaticũ pñtis gegꝛi
natõis.ſexto ĩ pignꝰ ⁊ arrã hñde hr̃ditatis.
ſeptio ĩ remediũ ſatiſſactõis ꝓ pct᷑is. Unde
ſanguĩe xpᷣi coꝛpꝰ⁊ aĩam linimꝰqꝛ ſanguis a
gni ſuꝑ utrũq; poſtẽ domꝰliberauit hebreoſ
ab angelo exteꝛmĩatoꝛe. In h̊ at ſacr̃o duo
reꝗqrut᷑ ex ꝑte ꝛecipiẽtis.ſ.deſideriũ ↄiũctõ
nis ad xpᷣn. ꝙ amor facit ⁊ ꝛeueꝛẽtia ſacr̃i
q̃ ad donũ tioris ꝑtinz. Primũ ad quotidia
nã huius ſact᷑̃i fꝛeq̃ntatõezʒ ĩuitat:ſʒ ſᷣʒ tra
hit. Uñ ſi aligs exꝑumtalr coëſceret ex quo
tidiana ſumptõe feruoꝛẽ amoꝛis augeꝛi ⁊
uerẽtiã ñ minui.tał debeꝛet quotidie cõmu
nicare.ſi ãt ſentiret ꝑ quotidianã frequenta
tõem reuerẽtiã minui ⁊ feꝛuoꝛẽ ñ multũ au
geri. ta öberet ĩterdũ abſtiner: ut cũ maio
ri reuerẽtia ⁊ öuotõe poſtmodũ accederet.
Vñ qᷓ;tũ ad hoc unuſꝗſq; eſt ſuo iudicio re
liqndus. Modꝰ ãt ſumdi tripłꝛ diuidit᷑.Co
meſtio eĩ alia fit ore ⁊ eſt ſact̃ał.alia fit eõ
de ⁊ eſt reał.alia fit oꝛe ⁊ coꝛð.ĩ alto ſacr̃ʒ
alto res ſacr̃i. Sola ſacr̃ał tm̃ maloꝝ e. q̊
⁊ ſi ſbᷣ uiſibili ſpẽ elem̃toꝝ cõpꝰxpᷣi accipia:
tñ qꝛ nec uer̃ credũt nec diligũt.pãi celeſti
couniꝛi nõ pñ̃t.ſola ꝛeat᷑ tm bonoꝝ eſt ꝗq ⁊ ſi
ſub uiſibili ſacr̃o carnez xpi ñ ſumãat.itñ fide
⁊ dilectõe panez celeſteʒ mãducãt ⁊ ei cou
niũt aug.qd ꝑas dentes ⁊ uentreʒ.:? Cꝛz eð ⁊
mãducaſti. Reabł vo ⁊ ſacr̃ał comeſtõ iũgũ
tur cũ accipientes ĩ pãe ꝙ pependit ĩ ligno.
accipientes i calice ꝙ manauit de latere.ꝑ
tigũt mente uſq; ad eſuʒ panis uite.Oris in
qᷓ; pceptio ⁊ incorporatõ ſacr̃ʒ eſt cõmeſtio
nis coꝛdis:qua manducamus cum dñno car
nem ſuam ⁊ bibimus cum eo ſanguinem ſu
um.h eſt per efficatiam carnis ſue ⁊ ſangui
nis ſui.manemus in eo ⁊ ipſe in nobis.itaq;
alij accipiunt corpus domini ad mortem.
qꝛ non attingunt panem uite.alij accipiunt
ad uitam q;ꝛ aduniuntur cum uerbo. Criſ.
credimus itaq; qm̃ ⁊ nũc illa cena eſt ĩ qua
⁊ ipſe recubuit nihil.n. illa ab hac differt.
Neq;.n. hanc qdeʒ homo operatur illã aũt
ipᷣe.ſʒ hãc ⁊ illã ipᷣe. ¶um g ſacerdotem dã
tem tibi uideris nõ ſacerdotem eſtĩa eſſe ꝗ

B fac᷑:ſʒ manũ xpᷣi eſſe que extenditur. Sic

igr̃ cũ baptizgar is ñ ipᷣe ſacẽdos.bapt izat.ſʒ
deus ẽ ꝗ detiet tuũ caput ĩuiſibili vᷣtute.ita
2 nẽ. Mullꝰitaq; Judas aſſit nullꝰauaꝛꝰ.nllꝰ
ihũanus accedat nullus crudelis ⁊ ĩmicorſ.
nullꝰ ulꝛ ĩmundus.ſi quis nõ eſt diſcipulus

tatis pcedeꝛe in ine. a
Ud heatur in ñici
iceptõe. Appꝛopinquan
nẽ icis. ut elni ino
inl Anbel. dices. J nu
clla ſtꝛatu geüde. ? ſc
dicis gatulare. Aicat
1 etondn affectus u ſ⸗
ili elſna poꝛat medicati
iez nani. famelachejm
n dit oli i naͤm pfigun
irk iöſeno ddͤit Dechti
ſoanẽ materiale T ty⸗
ſuothalè 2 einale. W
in celo aeꝛeo.ſed pam
ſcendit de celo Fo. Ce
in agno paſchali. quẽ
iſal maducaf. qñ dec
egfptiaca liberaf./ I.
te pmmu iſtituit qñ nos
perf noluit. qñ filij iſtt
cabant ſuccincti erqt
bamt. ſtabant Jrac
ti mtis (Opis caſſ
precte fci famitate
na uita q inehouef
ntü de quo i ſunen
cũ lactucis nggeſtl

ir a t n
intalr coiſceret ern
one andrigange f
eberet guoricſe cön
Puoricſani feenti
t auab /ſuliͤ al
i abſtinef: utci maig
olnoti ocycet,
ſyel ſuo ugicoo fe
l mokt diuidit. Co
ſt ſacfal alig fitc
7 cö. alto /
cia ti naloxe 6
tor cöp pacehi
et ligi pi eſi
An donenen
aſumi Rf
Rez wädacit cN
emtes t nennez:Vet
t ſaciat coneſtͤ üli
ſpie gpeeſc t lig⸗
eg mannuſ gelttere.
eſiiz panis uſe Orisi,
ato ſcfz et coͤneſtio
ducamus cum diio

Secunde partis

diſcedat. Non recipit eos qui ñ ſunt tales.h
menſa ẽ diſcipulis.n. meis ait facio paſcha.
h ẽ illa mẽſa.⁊ nihil minus illa hʒ. Hoc illð
E cenaculũ ut tẽ fuer̃t hinc ad mõtẽ oliuarũ
exier̃t.Exe amꝰ ⁊ nos ĩ manus pauꝑm. Pec
.n. regio mõs ẽ oliuaꝝ oliue.n.ſt᷑ plantate ĩ
domo dñi.i.pauꝑm młtitudo.ſtillat oleũ ꝙ
hH ẽ utile nobis. Ita eĩ ⁊ deun ꝓpitiũ hẽbimꝰ
⁊ multã aſſũĩemus mercedẽ.h̊ criv.ſᷣm bedã
ſi quẽ mouet cũ cenatus ſaluatoꝛ apłis ſuũ
coꝛpꝰac ſãguinẽ tradidit.q̃re nos ieiuni ea
dẽ ſacr̃a pᷣcipiamꝰaudiat.qr tẽ neceſſe erat
typicũ paſcha pᷣoſũari.⁊ ſic ad uerũ paſcha
tranſire ac ve paſche ſacr̃a ſubſtitui.nũc ãt
ĩ honoꝛẽ ⁊ ꝓ ̃uerẽtia tãti ſacr̃i placuiſſe ma
giſtꝛis eccłie.pꝛio nos dñice paſſiõiſ ꝑticipa
tõe mũiri ⁊ ſpualibꝰ epuł ſaciari.deinde t᷑re
nis dapibꝰcoꝛpꝰr fici.St᷑ ãt tria ſacꝛificij ge
neꝛa. unũ dñici corꝑis.alterũ ↄtriti cordis.t᷑
ciu mortificate carnis.Oʒ gᷓ ſacrificiuʒ hũi
litatis pᷣcedeꝛe in m̃te.afflictõis in carne.ut
deuotio hẽatuꝛ in dñici coꝛꝑis cõſecꝛatõe ⁊
rceptõe. Appꝛopinqua nũc ⁊ tu ad hãc cenã
mẽ dicãs.ut ełynã inõ accipias.ad ꝙ te hoꝛ
tat Anſhel.dicẽs. Jã nũc aſcẽde cũ eo ĩ ce
naculũ ſtꝛatũ gꝛãdẽ.⁊ ſalutaꝛiſ cene interèẽ
ölitijs gꝛatulare. Uĩcat ueꝛecũdiã amoꝛ.tio
2c excludat affectus. ut ſaltem de mieiſ m̃ſe
illiꝰełynã pᷣpeat mẽdicãti uel a lõge ſta.⁊ q̃i
pauꝑ attẽdẽs ĩ diuitẽ. ut aliqd accipias.ex
tẽ manu. famẽ lachꝛymis pde. ̊ Anſhel.ce
na dñi oli ĩ mãna pᷣfiguꝛata fuit.ꝙ deꝰ filijs
iſrł ĩ öſeꝛto ðdit.Dedit iuðis figuꝛã vi pãis.
ſ.panẽ mateꝛialẽ ⁊ tpꝛalẽ. nobis ãt vitatẽ.ſ.
ſupſbᷣalẽ ⁊ et᷑nalẽ. Mãna creatũ fuit a deo
in celo aeꝛeo.ſed panis nobis datꝰ.ſ. xpᷣs de
ſcendit de celo vo.Cẽa dñi ẽt pᷣfigurata fuit
in agno paſchali.quẽ deꝰ pᷣmo pcepit filijs
iſꝛł mãducar.qũ decreuit eos ð̊ captiuitate
egyptiaca liberar̃. Ita xpᷣs ſacr̃ʒ euchãiſtie
tẽ pᷣmũ ĩſtituit qñ nos a diabolica ptate eri
per uoluit.qñ filij iſrt agnũ paſchaleʒ mãdu
cabant ſuccincti erãt.baculoſ ĩ manibꝰtene
bant. ⁊ ſtabant. Ira cõicantes dñt ẽẽ ſucciĩc
ti ꝑ m̃tis ⁊ coꝛꝑis caſtitatẽ.⁊ tener̃ baculos
pꝑ recte fiði fumit atẽ.Dũñt ẽt eꝛecti ſtar̃᷑ ĩ bo
na uita qᷓ; inchoauer᷑̃t.⁊ ñ ſe iteꝝꝑ ꝛeponeꝛe ĩ
lutũ de quo iã ſurꝛexer̃t. Agnus ↄmedebat
cũ lactucis aggꝛeſtibus.q̃ ſunt amaꝛe ⁊ nos
debemus coꝛpꝰdñi manducare cũ amara cõ
tritione. Qui cõmedebant agnũ tenebãt᷑ pe
des ſuos calciatr᷑.ſic cõicantes dñt peõs ſuos
.i. affectꝰ Z deſideria cuſtodire.cauendo ne
aliqua maculent᷑ ſoꝛde. Agnꝰ paſchalis ñ fu
it coctus aq̃.ſʒ aſſatus igne ⁊ manducans ðᷣ
bet eſſe ignitꝰ caritate.xpᷣus rex ⁊? ſacerdos
ueꝛꝰ euchariſtiã ſub ſpẽ panis ⁊ uini ðdit.⁊
hoc ſacr̃m inſtituit ꝙ oli melchiſedech.rex
⁊2 ſaceꝛdos ði altiſſimi figuꝛauit:q̃ ꝑꝑ xpᷣs ſa
ceꝛdos ſᷣm oꝛdinẽ melchiſedech appellat᷑ qꝛ

Lapkm. lvj.

B ſacr̃m in oblatõe melehiſedeh pᷣfiguraba
tuꝛ. (F acta ẽ ãt ⁊ ↄtentio).i.diſquiſitõ(int
diſcipulos.quis eoꝝ uideret᷑ eſſe maioꝛ Jubi
ſciẽdũ ꝙ cũ apłi audiuer̃t xpᷣm pᷣdicentẽ tra
ditõʒ ſui ad mõtẽ ceper̃t q̃rer̃ int᷑ ſe gs eoꝝ
ẽẽt maiõ .i.aptiõ ⁊ ↄuẽiẽtiõ ad pᷣcedẽdũ ali
os loco xpᷣi.⁊ ad tenẽdũ eiꝰlocũ.⁊ iõ xpᷣs ð h
eos docuit.uzʒ ꝙ ille eſſet ad ̊ aptioꝛ ꝗ ẽet
ve hũilioꝛ.2euocando eos ab effectu fuꝑbe
dñatõis ⁊ pᷣmatꝰexẽplo ̃gũ gẽtiũ.pꝑ ↄꝛiũ dño
rũ trenoꝝ.Gẽtiles eĩ f᷑ꝛeni dñi appetũt pᷣma
tũ.dqnant ſubiectis ⁊ bñfici uocãt.qꝛ blãdi vᷣ
mões a ſubðitis eis offerũt. Uñ dñs nolens
diſcipulos ſuos imitari:ſubiũgit( uos ãt nõ
ſic facere ðbetiſ(ſʒ 4 maioꝛ ẽ i uobis)ſ.ꝑ v
tutũ excellẽtiã (fiat ſicut minoꝛ)ꝑ humilt a
tẽ ( ⁊ ꝗ pᷣceſſoꝛ)ſ.dignitate ł ẽt ſactitate.(fi
at ſic mĩſtꝛatoꝛ) huili ſui reputatõe.ł hũſlis
offitij executõe ⁊ exhibitõe ꝓ loco ⁊ tpᷣe.Sʒ
heu hodie młti hñtes nom xpᷣianoꝝ. gẽtiles
imitãt᷑.appetẽtes pᷣmatũ hr̃e ⁊ ſubiect᷑ dña
ꝛi.ſeq; ab eis ſupuacuis laudibꝰ extolli ⁊ bñ
fici uocari. Spatłꝛ ãt in eccłia fit fꝛeq̃nt᷑ ↄtẽ
tio ꝓ dignitatibꝰ obtinẽdis.⁊ ñ ſolũ int᷑ ſcła
res:ſʒ ẽt int᷑ ꝛeligioſos.ſicut canes cõtẽdunt
ad obtinẽdũ os carnibꝰ plenũ ⁊? medulł.p
ꝙ uiliores canibꝰuidẽruꝛ ꝗdã religioſi.ꝗ cõ
tẽdũt p offitijs pᷣſidẽdi.cũ tñ nihil Fẽant ãne
xũ niſi miſeriã ⁊ laboꝛẽ.Et qꝛ mõuit diſcipu
los ad hũᷣilitatẽ.ſuꝑbiã ſecul ariũ diſſuaden
do.ↄñt᷑ facit hoc eos ad ſui exẽplũ ĩuitãdo.
nam f̃ᷣm iudiciuz humanũ maioꝛ ẽ ꝗ ꝛecum
bit q; ꝗ miſtrat lz ſʒ iudieiuʒ dei ſepe ſit alr
ipe ãt ꝗ ꝛi mũdo ĩ medio eoꝝ ẽ fiẽ ꝗ mini
ſtrat q́;uis maior ſit eis ut ẽt ia ĩ lotòe pedũ
ipſoꝝ oñdeꝛat ⁊ iõ ẽ imitãdus.Et ex ̊ inten
dit ↄcludeꝛe ꝙ ille ẽ aptꝰad ſuccedẽdũ ſibi ĩ
regimine eccłe ꝗ ẽ fundatꝰin va hũilitate.
UVt em̃ hũilitate ſuꝑbiã cur aret ipſe deꝰ ad
nos ſcender̃ ⁊ hũil fieri uoluit.oñdẽſ exem
plo.ꝙ mcꝛito eũ imitaàdo humiliaꝛi öbeat ⁊
hõ. uñ aug. Quid ſuꝑbis hõ: deꝰ ꝑꝑ te humi
lis factꝰ ẽ. Pudeꝛet te foꝛtaſſe imitari humi
lẽ hominẽ.ſaltẽ imirar̃ humilẽ deũ.h̊.aug.
hũilieris ergo miniſtrãdo ⁊ abiectõöra mini
ſteria ⁊ qᷓ alij dedignan t᷑.letant᷑ cũ opPꝰẽ ſuſ
cipiendo((Ait ieſus. oẽs uos ſcandalum pa
ciemini in me ⁊᷑) Predicit ꝙ paſſuri ſũt. ut
cuʒ paſſi fuer̃t ne diſperent ſalutẽ ſʒ agẽtes
pnĩam libeꝛẽtuꝛ.Scanda.enim dubitariõis
paſſi ſunt.dum quaſi impotentẽ teneri liga
ri ⁊ duci uiderent.Et ſignant᷑ dicit in nocte
qꝛ q ſcandalũ patiunt in nocte ⁊ in tenebris
ſuſtinent.⁊ ipſi apoſtoli ĩ aduerſitate domi
nuz reliauerund Petrus autem.) ga cete
ris feruentior erat.ꝙ ieſus pᷣdixit pꝛe uidẽdo
ipſe denegat amando. (Et reſpondenſ ait: =
ſi oẽs ſcandaliz ti fuerint in te.ego nunqᷓ;.
⁊c̃.) Infirmus uoluntate iactat ſuam uolũ
tatem: ſed non uires cognoſcens.glo. cõſciꝰ

de ſermone domini

pnñtis affectꝰ: ſʒ neſciꝰ futuri cãus.non
credit ſe ab eo poſſe ðficẽ. Intm̃ etꝛ affe
ctu ⁊ catitate xpᷣi efferebat᷑.ut ⁊ ĩbecillita
tẽ carnis ſue ⁊ fidẽ vboꝝ xpᷣi ñ ↄtueꝛet᷑.ſed
ñ mẽtit.qꝛ credit ueꝝ eẽ ꝙ ꝓmittit.⁊ ſic ĩ m̃
te bʒ. Meétit᷑ ât ꝗ fłʒ uoce ſʒ cũ uolutate ⁊
ĩtẽtõe fallẽdi.ixit tñ fim qꝛ accidit ↄriũ.
Cõiter.n.accidit ꝙ illi ꝗ alijs ĩ vtute ſe pꝛe
ferut.turpiꝰalijs caaur ndi ei ieſus.am̃ di
co tibi qꝛ tu hodie ĩ hac nocte pᷣuſqᷓ; bis gal
l uocẽ ödeꝛit ter es me negaturꝰ) Piero.
Petrꝰð ardor̃ fidei pmittebat.⁊ ſalugtõ qĩ
deꝰſutura nouẽëat. h̊ Pie.nẽo g ĩ ſe nẽo ĩ ui
ribꝰſuis ↄfider̃ pt.qꝛ oĩs ↄſtatia oĩs vᷣtꝰ ⁊ fõ
titudo ñ hois ſʒ di ẽ. Geda ꝗq ſolꝰ nouit ꝗqd
ſit ĩ hoĩe.ne ꝗs fiöliũ ſuo ł ð ſtatu ĩcaute cõ
ſidat ł ð cãu icautiꝰ diffidat.q̃ſi deꝰmõʒ tpᷣs
ac numeꝝ negatõis eiꝰ pᷣdic. uñ ⁊ remig.mo
ralit᷑ ĩſtruimur.ut qᷓ;ẽtũ ↄfidimꝰð ardoꝛe fidi
tm̃ tieamõ caꝛnis fra gilitate. Iſtõ vbũ dñi
negatõe detꝛi. Marc“ ut pᷣmiſſũ ẽ pleniꝰ
ceteris expᷣſſit.poſt pᷣmã eĩ negatiõeʒ Petri
ſtati gallus cãtauit ⁊ añ ſ̃ᷣm Salli cãtũ bis
iteꝝ negauit. æ ita ᷑na negatio Petri an gᷣ
muũ galli cãtũ ẽ ĩichoata ⁊ añ fᷣʒ ↄpleta.Alij
So euãgeliſte dicẽtes (pᷣuſq; gallus catet teꝛ
me negabis) ĩceptõe t᷑ᷣne negatõis agũt.i.
Enã negatõez ichoabis:ſʒ maꝛcꝰð ↄpletione
eiꝰ ſcꝛipſit.(Et ait illi petꝛ ẽt ſi opꝑtueꝛit me
moꝛi tecũ ñ te negabo) Intellexit eĩ qõ tio
ꝛe moꝛtis pᷣdiceꝛet eũ eẽ negatuꝝ. ⁊ ob h̊ di
cebat ꝙ lſʒ ꝑiculũ moꝛtis ĩmineꝛet.nullo tñ
mõ ab erꝰ fide diuelli poſſʒ (Silr.i.) eodezʒ
amor̃ ⁊ feruor̃ (⁊ oẽs diſcipłi dixer̃t) ac feꝛ
uorè ĩ tꝛepidũ cñder̃t.⁊ ꝑ ãdõẽ m̃t᷑ danü mõ
tis ñ tiuer̃t.ſʒ ũ ꝑſeuerauer̃t.qꝛ uana ſuit pᷣ
ſuptio hũgna ſine ꝓtectõe dina.criſ. hinc g
magnũ diſcimꝰ dog.ꝙ ñ ſuffic öſideriũ hoĩs
ñi diuĩo aliꝗs pociat᷑ auxilio.Et nota ꝙ ntł
tiplex ẽ rõ.ꝙ deꝰ ꝑmiſſit petꝝ cadere. Prĩa
ut nullꝰ ð ſe pᷣfat.ſᷣa ut plłꝰ xpᷣo qᷓ; ſibi ꝗqſq;
credat.t᷑cia ut ↄpᷣmeret eiꝰaudatiã.q̃rta ut
alij exẽplo eiꝰ ĩſtꝛueꝛẽt᷑ hũanã fragilitatezʒ
excogitãtes.⁊ ðᷣi vitateʒ. ꝗqnta ut pe.alijq; pᷣ
lati diſceꝛẽt.q̃ir ſubditiſ ↄpati ðbeꝛẽt.ſexta
ut erroꝛ hr̃ticoꝝ ↄfderet dicẽtiũ ꝙ caꝛitas
ſemel habita ñ a mittit᷑ nec amiſſa iteꝝ hẽꝛi
yt᷑ cuiꝰꝛiũ oĩo ĩ Perro patuit. Oratio.
Die ieſu ꝗ trãſiens ð q̊ mdᷣo ad pfeʒ
oO peqᷓ; cẽaſti.coꝛ tuũ ⁊ ſãgui.diſci.ob
tui mẽoꝛiã ðdiſti.⁊ nobis ſum̃dũ reli
Aſti.placuitq; tibi. ut tuo r̃fecti corꝑe ⁊ po
tati ſãguĩe eſſemꝰ.os ðᷣ oſſibꝰ tuis ⁊ caro de
carne tua. Peto g dñe ⁊ obſecro.ꝑ vtutẽ hꝰ
ĩefſabił ſacr̃i.ut dignũ me facias gr̃a tua.⁊
tta r̃dẽptõe ñ frauòꝛ.⁊ fac me tãti miſteꝛij
tua mipᷣ atõe ꝑticipẽ. ut ꝑ ꝑticipatõeʒ ueniã
merear pctoꝝ optatã.⁊ gr̃am ꝓficiẽdi ĩ fið
ipe ⁊ caritate pꝑcipiã: ⁊ ad gaudia ſempiter
na ꝑtingam Amen.

in cena .
de ſermone dñi ĩ cena. Lappłm. lvij.
Irca ꝗntü vo ad oẽz cumulũ ſuꝝ
e eEffluẽtẽ. attẽde alia dilectõis inſi

gnia. Poſt egꝛeſſũ.n. iude.cum.ſ.
mði cù mũdator̃᷑ remãſiſſẽt.⁊ poſt

alia ſupradicta.dñs ieſus diſcipulos ↄſolan

do fecit eis ſᷣmonez pulcerrimu.ignitis ple
nũ carbonibꝰ.dulcedis ⁊ amoꝛis.ſ.vbis dul

ciſſimis de celli melle mellitis. ⁊ de dei luie

lumioſis quẽ ſcripſit Johes ſpalr a ðo dilee

tus ⁊ his potatꝰ. Anſhel. Tũc ðᷣmu diuiniſſi
mi eloquij uberrima iundatiõe.ↄuẽtus ille

ſacer ex ore tuo dñe potat ẽ. Sigꝗdẽ cõrup
tus ille uter foras miſſus fuerat.quẽ huius
lĩpidiſſimi liquoꝛis ĩfuſone ſciebas idignuʒz
ex hniꝰãt ſ̃monis ornata ac ueneꝛãda:⁊ uti
li magnitudĩe.quĩq; meditãda pᷣncipalꝛ aſſu
me: Primũ q̃lꝛ pᷣdicẽs diſcipulis diſceſſũ ſu
um. ↄtortat eoſdẽ. Dicebat nãq; (Filioli ad
huc modicũ uobiſcũ ſũ).i.modico tꝑe.ſ.uſ
q; ad captõeʒ l moꝛ.qꝛ tac fuit eiſ ſubtractꝰ
ṽm quoſdã uſq; að aſcenſõeʒ qꝛ uſq; tẽ ap
paruit eis corꝑaliteꝛ. dicẽs ãt fulioli.ondit
teneꝛitudinẽ amicitie ⁊ dilectõis ad eos.di
minutiua ei ᷣm Priſcianũ aliqñ ꝓ familia
ritate ⁊ amore dni.Sic g nunc eos uocat pᷣ
amo is teneritudine.qꝛ cũ amiei adinuiceʒ
recedũt.affectu amoris maxie iaꝛdeſcũt: ⁊
iteꝝ(adhuc modicũ).ſ.tpᷣs erit((⁊ mòõs me
iã nõ uidet(.i.amatores mõi.Uos at uidbi
tis me t boi ꝗd ceteri.qꝛ ſol bonis poſt ẽ
ſurreciõeʒ appuit ĩ caꝛne.Et iteꝝ.¶Nõ tur
bet᷑ cor urjm).ſ.de meo receſſu ꝑ mortẽ eu⸗
ſit ad meã glificatõeʒ ⁊ ſpuſſct᷑i miſſtiõʒ. Et
ĩ B vocemur nõ tuꝛbaꝛi de nr̃is aĩcis ĩ cõfeſ
ſioe fidei ðcidetibꝰ.nã ẽ uia ad eoꝝ glłifica
tõeʒ ⁊ nr̃aʒ ſubuẽtõeʒ.qr aĩci nr̃i exñtes cũ
ðo.mtoplꝰnos iuuar̃᷑ pnt.qᷓ; uiuẽtes ĩ mdo
mõ turbet᷑ inq; cor ur̃ʒ)qꝛ dixi me moꝛitu
ꝛu:ſʒ ſtabiliat fide credẽtes me r̃ſuꝛrecturũ
neq; formidʒ ꝑꝑ tribulationũ ĩſtantiã.ne di
mittatis fidei ↄſtantià:ſʒ perſeueꝛate fõteſ
uſq; in finẽ.Dñs intẽdebat animos diſcipło
ꝛum confort are contra duo.ſ.contra unuʒ
ꝙ ĩminebat in preſenti.quod erat eiꝰ paſſio
⁊ aliud ꝙ timebatur futurum.ſ. ſuperuen
tura eiꝰtribulatio. Unde dicit eis.(non tur
bet ⁊ tꝛiſtet cor ueſtrumjj.ſ.de malo pꝛeſẽ
ti q;ẽtum ad primum.neq; foꝛmidet ⁊ timeat
ſ.de ſuturo quantũ ad ̃m (creditis ĩ deũ ⁊
i meꝑ ↄñs(credite)ꝗ ſũ deꝰ.⁊ quẽ ẽt ↄfeſ
ſi eſtiſ deͥ. Unũ ſuppõit.ſ.fidẽ eoꝑ.ĩ ðũ hac
eĩ iã ĩſtituti eꝛant ꝑ eum.⁊ aliud pcipit.ſ.ut
credant in ipm.qꝛ ẽ deus ⁊ non hõ tm̃ ſecun
dum augu. Ne mortẽ xpᷣi tanquã hois time
rent. ? iõ turbazent᷑.ↄſolat eos ẽt ſe deũ ẽẽ
ↄteſtãſ.ꝗ poſſit hoĩeʒ ſuſcit a.¶ĩ domo ꝑr̃iſ
mei mãſões multe ſt) i.diuerſe ꝑticipatões
beatitudinis.qꝛ ſᷣm ar̃as meritorum. ſt᷑ et᷑

Poc aut dicit ne putar⸗
ttexſbace) ſheccin
iapiere hoe ac
i(pacẽ mnei).1.eteꝛn
pace prima gſeueꝛauen
doreliquit i hoc ſeculo
tq wos inuicẽ diligamu
nodiin kutmuo. quando
ſentöeregnabimus. 7 bi
giſtiguendü picẽ ſciop.
gise appens. d ſicta q
ſquo mud datego dor
nala. ego ſpualit. md⸗
nalz moͤs exteri egoir
geretis me. gauzeretis
(e uado ) ad exatni
uado ad prem g maie
ture huane gratulane
a voo unigenito. ut
iu i celo. qy ita fie⸗
corꝛuptibilis puluis ſ
qu bñ het gauteat.
nam ii imonale geatt
ſpet fanuru d xn.
utile e odis ur ego
dendo un ſpüah meg
la me noſſe geſſt nis
iſſtlacte contemifti
nõ abieꝛo. gachyt h
ro mitta ei len
ra ei ad uos)
a uobis abiere ſet
clyteueniat ad
lürerted eritig i
lo ꝙ poſit? int⸗

Eulcenin
ltetis 1 muſitd ue
1 Adtlle
r uinin
voratté, igeecen
mſſis ſuerat n⸗
ifufione ſehutiihz

Enntt c eerien
mnecltilg öeinſicf
es iſepultsdſeſif
Dicebin nig Fiilin
ciſi) i.motcow⸗
modlcotpeſ,
ge tuc fut eiſſibhne⸗
iſeenſoz eiſh i
2, es it liol, oitt
rlea/ en d
uni alii y ſamiii
cmuye eos nocat
ciamiei gdinnie,
marie indeſcit⸗
ſtps erit mas ne
eo ndi. lsd niot
ni Abenisdoſt
e EtſerRor
eorereſnaitn
chinſt.
dertis ucti diſ
näeti deon giiin
dez gr nici flerftesei
r pit i niuetesi nd
ruiz rciti ne norli
redetes mefſunrecliri
lationi iſtantis.e
tiaiſz erſeuerute Ke
edebat animos diſch⸗
ra auo coluſt nig
et gncdernen n
r immm ,.

— = ==—

Secunde partis

diſtinctiones premioꝝ.q.d. Jã certi eſtis de
paſſiõe mea ⁊ tñ a me expectate uitã et᷑nazʒz
vᷣm aug.meꝛito tuꝛbabat.qñ quidẽ ſidentio
ri dictù erat.ꝙ negaret dñm. ſʒ cũ aud iũt ð
mãſionibꝰceli.a ꝑturbatõe recreantuꝛ certi
pꝰ pꝑicula ſe apud dũñm mãſuꝛos ꝙ ſignificãt
multe mãſiões.Et iteꝑ.¶ Uado pare uoſᷣ lo
cũ ã pulcrũ tam delectabile. moꝛiendo. re
ſurgẽdo ĩ celos aſ. cẽdendo.⁊z iten uemo)ĩ
iudicio apꝑendo((⁊ accipiã uos ad me ipᷣuzʒ
Nada beatitudinẽ coꝛꝑis ⁊ aĩe(ut ubi ego ſũ
7 uos ſitis).ſ.ĩ eterna beatitudine Aam ut
dixerat ꝑate eràt manſiões.ſ.ĩ pᷣdeſtinatiõe
ſz tñ adhuc ꝑande erãt ab eo redẽptõis oꝑe
⁊ ab ipᷣis meritoria oꝑatõe.O dñe paꝛa quð
paſ.nos.ſ.tibi ⁊ te nodis.ut ſit młtitudo mã
nonũ ꝓ diuerſitate meritoꝝ.alius plꝰ alius
minus pticipes tui erimus.Et iteꝝ. ( ñ ꝛelin
quã uos oꝛphanos)i quo ĩdicat ſe ẽẽ pr̃eʒ il
lis(uado.⁊ uenio ad uos )ſpm̃ſct᷑z mittẽdo
Poc aut dicit ne putaret᷑ ſpm̃ mitter̃ ſine ſe
⁊ iteꝑ (pacẽ).ſ.peccatoꝛis (relĩquo uobis)
q̃ triplex ẽ i hoĩe.ſ.ad ſeipᷣʒ ad deũ ⁊ ad ꝓxi
mũ (pacẽ meâ).ſ.eteꝛnitatiſ(do uobis) ũñ in
pace prima ꝑſeueꝛaueritis ſᷣm aug pacẽ no
bis reliquit ĩ hoc ſeculo.qua hoſtẽ. uĩcamꝰ
⁊ q̃ nos inuicẽ diligamuſ. Dacem ſuã dabit
nobis in futuꝛo.quando ſine hoſte ⁊ ſine diſ
ſentõe regnabimus. ⁊ bñ dicit pacẽ meã. ad
diſtiguendũ pacẽ ſctoꝝ.a pace mundi qᷓ ma
gis ẽ apꝑens.⁊ ficta qᷓ; va. Unde ſub ũgit.¶
ñ quo muðꝰ dat ego do uobis) qꝛ mundꝰ dat

caꝛnalꝛ.ego ſpualit᷑.mõs tꝑꝛaliter. ego eter

natz. mõs exterio.ego interius.⁊ iteꝝ (ſi dili
geretis me. gauderetis utiq; ð receſtu meo
qꝛ uado)ad exaltatõm meã.ſ.(uado quia
uado ad prem ꝗ maior me ẽ augu. quia na
ture hũane gratulandũ ẽ eo ꝙ ſie aſſumpta

E a voo unigenito.ut immoꝛtalis conſtituer

tuꝛ ĩ celo.atq; ita fieꝛet terꝛa ſublimis.ut in
corꝛuptipilis puluis ſederet ad dexteꝛã pr̃iſ
quis ũ hẽt gaudeat.ꝗ ſic diligit x-pᷣm ⁊ ſuam
nã m iã imoꝛtalẽ gꝛatulet᷑ in xpᷣo atq; ipum
ſpet fururũ ẽẽ ꝑ xpᷣm.Et iteꝝ (expedit).i.

utile ẽ (uobis ut ego uadã).ſ.ad pr̃em aſcẽ
dendo.ut ſpũałꝛ me cognoſcatis ⁊ cãnaliter

iã me noſſe deſiſtatis.ne uerbo carnẽ facto
qſi lacte contenti fitis.⁊ uere expedit(n enĩ
nõ abieꝛo.ꝑaclytꝰ ñ ueniet ad uos.ſi at abie
ro mittã eũ ad uos)ſi hanc carnalẽ dilectõʒ
a uobis abiere ñ fecero.ñ eritis digni ut. ꝑa
clvtueniat ad uos.qᷓ;diu enĩ de me caꝛnalit᷑
ſentietis.ñ eritis idonei ut ſpmſãctũ recipia
tis.Nõ ꝙ poſitꝰ in terra non poſſet daꝛe.ſed
qꝛ illi non ſunt idonei accipere.niſi eum vᷣm
carnẽ noſſe deſiſtant.quo magis ſpiꝛituales
eff:cti.magis ad celeſtia in àplectenda eius
deitarte ãhelãt. In tm eĩ mudus ẽ ſpuns.qð in

nullo ꝗeſcit:niſi ĩ eſt ꝗq omnino a ſpũał.nłlo

carnali ſolatio ipeditꝰ Beꝛ.delicta ẽ dina ↄ

Captm. lvij.

ſolatio.⁊ ñ dat admittẽtibus alienã. Pugo.

Idciꝛco nimiꝝ dñs ieſꝰ diſcipuł ſe ſubtraxit
corporaliteꝛ. ut eũ diſcerẽt amar̃ ſpũaliteꝛ.
Aſcẽdit ſiqdẽ in celũ.ut coꝛda poſt ſe trahe
ꝛet.ut dilectõ pergeret poſt dilectũ Sʒ ⁊ uſ
qʒ hodie xpᷣs amicos ſuos quaſ quadã cõpo
rali pũᷣtia ↄſolat᷑ ĩ ſcpᷣtura ſac ⁊ eccłie ſacr̃iſ
atq; alijs uiſibilibꝰ exercitijs uirtutũ quorũ
aliqn diſpenſatoꝛie ſubtra hit uſũ.ut ſpiritał
amoris dulcedinẽ tãto puriꝰꝑcipiat.q nihil
foꝛis hñt ẽt ĩ oꝑe vtutis ad ꝙ mẽtẽ ſuã ꝑ ĩtẽ
tõʒ effadãt.h̊ Hug. Pẽſandũ g̊ ẽ qꝛ ſi pntia
carnis filij dei impedit ſpiꝛitus receptioneʒ.
Intomagis caꝛnalis affectꝰ in nobis impedi
at eandẽ. Hec ⁊ his ſilia eis dicebat: q̃ cor
da ipſoꝝ totaliteꝛ penetrabant.ñ enĩ de ſuo
diſceſſu aligꝗd pacifice toleꝛaꝛe poteꝛãt. Se
cundo circa ſermonẽ mediteris q̃l cordiali
teꝛ ⁊ inſtant᷑ dñs ieſus ĩſtꝛuxit diſcipłos płi
beuicibus in caꝛitate ſeꝛuanda dicẽs( Man
datũ noui do uobis)quo.ſ.diſpoſiti ad meã
ſeqlã eꝛitis.uilz )ut diligatis ĩuicẽ ſicut dile
xi uoſ)hac em̃ uia ſeq̃̊ndꝰẽ dñſ.Nõ q nouũ
qtũ ad ſubſtãtiã.qꝛ fuit datũ ĩ ueteꝛi lege.q̃
ẽt pᷣeipit ꝓxĩos diliger.ñ tñp eis mori:ſed di
cit nouu q;tũ ad mãdati formã ſiẽ ipſe dile
xit nos.ꝗ ẽt mori digtꝰ ẽ ꝓ nobis. Unus mo
dus renouandi ninũ uetus ẽ qñ amiſit colo
rẽ ⁊ ſaporẽ ponẽdi ipſũ cuʒ uino nouo ⁊ for
ti.qꝛ ibi r̃ciꝑit colorẽ ⁊ ſaporẽ ex feuor̃ nini
⁊ ſic ð̃ ᷣnouari. Mãdatũ de dilectione fuit
ualõ ãtiquũ ⁊ iã qĩ niłi ſapiebat iõ paſſio xpᷣi
q̃ fuit maximꝰ feꝛuoꝛ dilectõis.q̃ſ uinũ foꝛ
tiſimũ illð madatũ r̃nouauit.id̃ ẽt nouũ mã
datũ ab affectu.qꝛ aĩiam ꝛenouat ⁊ hoĩeʒ no
uũfacit.dilectio eĩ tat ↄfeꝛt nouitateʒ ⁊ au
feꝛt uetuſtatẽ.⁊ iteꝝ(ĩ BG̊)ſ.ſigno q̃ſi ĩ meop
pᷣo caꝛactẽ (ↄgſcẽt oẽſ)aꝑte(qꝛ mei eſtis di
ſciplłidiſciplinis meis ĩbuti.⁊ ð ſcola mea ĩ
ſtructi.ñ ſi mõia eiciatis.ł alia ſigᷓ faciatis
Hꝑ(ſi dilectõʒ hũeritiſ aduĩuicẽ) Poc ẽ eĩ ꝙ;
maxie deſiderat dñs. Quicũq; connumerat᷑
milirie alicuio gis.dʒ portar̃ ſſigma eꝰ. In
ſignia ãt xpᷣi ſt ĩſignia caꝛitat᷑.qcũq; ꝗ̊ nult a
nũerari miſitcie xpi:dʒ caꝛitatis caractere in
ſigniꝛi.Aug.tanq;.di.alia mueꝛa mea habẽt
uobiſcũ ẽt ñ me.i.ñ ſolũ naturã.uitã.ſẽſuz.
rõem.⁊ eam ſalutẽ que hominibus pecoꝛibꝰ
qʒ cõis ẽ.uerumetiam ſacr̃a pphetiã.ſcſã.fi
dẽ.diſtꝛibutõʒ reꝝ ſuaꝝ pauꝑibꝰ ⁊ traditõm
cõpis ſui ut ardeãt:ſʒ qm caritatẽ ũ hñt ut
cymbala ↄcrepãt.nihil ſt᷑.nihil eis ppõᷣſt. Dic

ẽ fõs cui non coĩcat alienꝰ.i.dilectio ſola di

ſcernit ĩteꝛ filios ði ⁊ filios dya.ſignet ſe oes
ſigno cru cis xpᷣ rñdeàt oẽs am̃. catẽt omneſ
alłia baptiʒẽt᷑ oẽs.ĩtrẽt eccłias.faciant pꝑie
tes baſilicaꝝ.ñ diſcernũt᷑ filij dᷣi a filijs dia
boli niſi caritate.Quicꝗd uis habe.ᷣ ſolũ ſi
n hẽas nihil tibi ꝓdeſt. ꝗlia ſi ñ hẽaſ.hoc ha
be.⁊ impleſti legem h̊ aug.⁊ iteꝛum (Poe

4 2*

2 — 62

De ſermone domini

Spceptũ meũ ut diligatiſ inuicẽ ſicut dilexi
uos)/i.ut diligatis oꝑe.ut ꝙ tibi uis fieꝛi fa
cias alteri:⁊ ꝙ tibi ñ uis fieri: nec tu alteri
facias.Ubi notãdũ ꝙ tripliciteꝛ dilexir nos
xpᷣs.Gꝛatuite.qꝛ ĩ dilectõne nos pᷣuenit ipſe
.n. icepit nec expectauit ꝙ nos ĩciperemꝰ di
ligere.Sic g ⁊ nos debemꝰpꝛiꝰ diligere ꝓxi
mos.nõ expectantes pᷣueniri ſeu bñficiari.
Et młtomagis debemꝰ deũ ꝛediligẽ.qꝛ ſcõᷣʒ
Aug.nulla ẽ maior ad amorẽ tuitatõ qᷓ; pꝛe
uenie amãdo.⁊ nimis durꝰẽ aĩus ꝗ dilectõ
nem. ⁊ ſi nolebat ipẽdere nolit ? repẽder.
Dilectõ g dei cã ẽ dilæctõis nr̃e.ſʒ ũñ ecõuer
ſo.nõ.n.q nos diligimꝰ deũ diligit nos.ſʒ qꝛ
diligit nos diligimꝰ eũ.⁊ qꝛ eũ ⁊ ꝓximũ.Et
qꝛ ꝑ caritatẽ xpᷣs ad nos redimendos. uenit
ſectemur caritatẽ.ut ꝑ hanc q̃ ad nos xpᷣs 5
ſcẽdit dilectõis uiã ẽt nos ad ipᷣm poſſimus
aſcẽdere. It᷑ efficacit᷑ ꝙ pz ꝑ opꝰ dãdo ſeip
ſum ⁊ ponẽdo aĩaʒ ꝓ nobis q; ꝓbatio dilec
tõis exhibitio ẽ opeꝛis.nos ꝗ̊ hoc exẽplo ef
ficaciter ⁊ fructuoſe ĩuicẽ diligamꝰ.ᷣm illð
Joh̊.ñ diligamꝰ vbo neq; lingua ſʒ opere ⁊
vitate.Et multomagis deũ diligamꝰut ſᷣmo
nẽ ⁊? mãdata eiꝰ puemꝰ. Itẽ ꝛecte qꝛ hac di
lectõeʒ ad nr̃az beitudinè oꝛdiauit.⁊ ut ad
deũ nos traheret.ñ ſicut hoĩes ſeſe innicem
carnałr ⁊ ꝑ ↄmodo teꝛꝛeno diligẽtes. Sic ꝗ̊
⁊ nos in pximis ñ qð bñficij ẽ ſeu vilectõis.
ſʒ ꝙ dei e:debemꝰ diligere.⁊ inuicẽ ad hoc
ut deũ habeamꝰ. Sunt.n.amici natutr᷑. ⁊ ſt
amici fortune.⁊ ſt᷑ amici gre.⁊ hi ultimi ſo
li approbant᷑ a deo. L53. n.ĩ dilectiòe ꝓximi
icluda t dilectio dei tãqᷓ; pᷣncipalior. qꝛ ꝓxi
mꝰ n ẽ diligẽdꝰ niſi ꝑꝑ deũ.tñ ſaluatõ h̊ ma
gis facit mẽtõʒ expᷣſſã de dilectõe ꝓximi q;
dei.cũ dicit ĩuicẽ.qꝛ ĩtẽdebat apłos ĩducer
ad edificatõez ⁊ ↄſolatõeʒ fideliũ:⁊ adð ꝑfe
rẽdas tribłatiões pſecutoꝝ ad ꝙ neceſſaꝛia
ẽ cãitas ꝓximi.q̃ tñ ut dietũ ẽ icludit carita
tẽ dei. ⁊ iteꝝ.(¶ Maiorẽ hac dilectõeʒ nemo
hzꝗ. ut aiam ſuã ponat ꝗs ꝓ amicis ſuis) Di
lectõeʒ uocat h̊ ſignũ ⁊ ꝓbatõeʒ dilectiõis
.i. ex hibitõem opꝑis.tꝛanſfeꝛẽs ð cã ad effec
tũ.⁊ ꝗdẽ nullũ maius dilectõis argumtuzʒ ẽ
q; poneꝛe aĩam ꝓ amicis.̊ eĩ ẽ ultimũ ſignũ
amoris.ultra ꝙ nõ ẽ aliud ĩiueniꝛi. Amoꝛ nã
q; ꝑ quattuor ſigna põt manifeſtaꝛi. Primo
. vba.qñ.n.coꝛ habũdat ĩ amoꝛe tũc os ha
bũdat ĩ ſermone.qꝛ ex habũdatia coꝛdis os
loqꝗt᷑.Scðo ꝑ collata bñficia.⁊ iſtõ ẽ maiuſ
ſignũ qᷓ; pꝛimũ.qꝛ multi ſᷣuirent de vbis ſuis
nò ſeruiꝛent de ſuis rebus. Tertio ꝑ obſe
ꝗqa pſonalia. ⁊ iſtõ ẽ adhuc maius ſignũ qᷓ; p
mũ ł ſᷣm. multi ei ſeꝛuizent de ſua ſubſtãria
ꝗ nõ ᷣuiꝛent de ſua ꝑſona. Quarto ꝑ adueꝛ
ſa.qũ.ſ.ꝗs ꝓ amoꝛe amici ſe exponit mõti.
multi. n. daꝛent pſonã ad ſeruiẽdũ ꝗ nõ da
ꝛent aĩag ſuã ad moriẽdũ. In G̊ gᷓ ꝙ xpᷣus ꝓ
nobis czucifigi ⁊ moꝛi uoluit.ĩfinitã nobᷣ ca

in cena.

ritatẽ onñdit Greg. mori ẽt ꝓ inimicis dũs ue
nerat.⁊ tñ poſituꝝ ſe aiaʒ ꝓꝑ amicis dicebat.
ut nobis onderet.qꝛ cu diligẽdo lucꝝ facer
ð inimicis poſſumꝰ.ẽt ipᷣi amici ſt᷑ ꝗ ꝑſequũ
tuꝛ. ↄſequẽs g ẽ nt quẽadmõʒ vxpᷣs aiaʒ ꝓ no
bis poſuit.ſic ⁊ nos aĩias ꝓ fribus ponamus.
AQuattuor ei ſt᷑ diligẽda ꝑ ordinẽ ex carita
te.ſ.deꝰ aĩa ꝓximus ⁊ corpus:⁊ iõ cuʒ cari
tas ſit ordinata ꝓ ipᷣo deo ꝗ ẽ pᷣmũ maximũ
diligibile.ex caꝛitate dñt alia tria exponi.

ſiẽ minus ꝓ maiõi.ꝓ aĩa vo ꝓpꝛia dqʒ pximꝰ

⁊ coꝛpꝰ ꝓpꝛiũ ↄtẽni.⁊ ꝓ ſalute ꝓxii dʒ uita
coꝛꝑalis exponi.Et iteꝝ. Pec mado uobis.
ut diligat᷑ inuicẽ qꝛ alr nullũ ſolatiũ habe
bitis.niſi ĩ uobis iuicẽ hẽatis:ſʒ abſq; dilec
tõe ſolatiũ ⁊ ↄſolatõem iĩ uobis iuicẽ hr̃e ũñ
poteſtis. Dreceptũ dilectõis ſꝑ ĩcultat.⁊ tã
qᷓ; ſola dilectõ pᷣcipiẽda ſit eã ſꝑ ↄmẽdat.Et
reueꝛa ille ꝗ ait. habe caritatẽ: ⁊ fac q̃cũq;
uis q̃ſ ſolã caritatẽ uiſus ẽ pᷣcepiſſe.⁊ meri
to.qꝛ ipᷣa ualet ſine uſbus multaꝝ vtutũ.ſʒ
ceteꝛa oĩa ñ ualent ſine ea. uñ ſᷣm Sreg.ð di
lectõe q̃ſi de ſingulari mãdato vñns loqt᷑.qꝛ
oẽ mãdatũ de ſola dilectõe ẽ.⁊ oĩa unũ pꝛe
ceptũ ſt᷑.Quic ꝗd eiĩ pᷣcipit ĩ ſola caritate ſo
lidat᷑. Multa ſt᷑ ꝑ diuerſitatẽ opꝑis.unũ ĩ ꝛa
dice dilectõis.t pluꝛa alia hꝰmõi ad dilec
tõez neitã ia dns dicebat.q̃ Joh.h̊ cõſcrip
ſit.De dilectõe fr̃ nullus apłoꝝ tm̃ loq tuꝛ
quàtũ Jopes ⁊ B; ⁊ ĩ epiſtoł ſuis.Legit ẽt ðᷣ
eo.ꝙ iã ſenex effect“ portabat᷑ ad eccłiaʒ a
di cipuł ſuis.ut fideles ĩſtrueꝛet.qbus hoe
tantum dicebat. Filioli diligatis iuicem &
I hoc eſt ꝑfectõ diſciplĩe xpᷣiane. Uñ qr ſpa
liter a deo dilectus non ſoluz pꝛopter pᷣuile
giũ vᷣginitatis.ſʒ ẽt pꝛopter ſplitatem caꝛi
tatis. Tertõ circa ſermoneʒ mediteris.qũo
monuit eos ad obſeruantiam màdatoꝝ ſuo
rum:dicens.(Si diligitis me mãdata mea
ſeꝛuate ĩplendo ea facto ⁊ opere. Quaſi di
ceret:ñ oñdatis amoꝛẽ quẽ hẽtis ad me fle
tu ſolũ:ſeð ĩ obedia mandatoꝛum. In ̊ eni
mði hꝰ pf᷑fates.ſuos amicos ⁊ fidelẽs pbant

⁊ cognoſcũt.ſi eiſ obediũt ⁊ eoꝝ mãdata cu

ſtodiũt.qꝛ ᷣm gꝛeg.ꝓbatõ dilectõis exhibi
tõ ẽ oꝑis.Et iteꝝ.¶ Qui hʒ mãdata mea ⁊ 5
uat. ea ille ẽ ꝗ diligit me)).ſ.oꝑe ⁊ vitate ⁊
ñ tm̃ lĩigua ſᷣmõe h̊ ẽ ille hʒ vaz dilectõm ad
me.aug.q hʒ ĩ memoria ⁊ pſᷣuat ĩ uita.q bẽt
ĩ ᷣmõibꝰ⁊ ſᷣuat ĩ moribꝰ.Qui hẽt audiedo ⁊
Fuat ꝑſeuerãdo.ipᷣe ẽ ĩiqt ꝗ diligit me. Oꝑe
ẽE demõſtràda dilectõ.ne ſit ĩifructuoſa noĩs
appellatio.uñ ⁊ Joh̊.ꝗ dicit qꝛ diligo deũ ⁊

mãddata ePñ cuſtodit: mdax ẽ ⁊ iteꝝ(Si ꝗs

diligit me).i.dilectõz ĩ me tẽdit ſᷣmonem
meù ſᷣuabit)).i.mãdata mes ad faciẽdũ ea.
obedĩa ꝓcedit ex amor̃ ꝗ ẽ ĩ cõð.vᷣmõem
7 vba di tẽ f̃uamꝰqñ facius q̃ pᷣcepᷣ ⁊ dili

gius qᷓ ꝓmiſit. ꝗ ãt vba tʒz ꝑ memorid ⁊ non

coheret ilł ꝑ obediẽtiã.ñ ſt᷑ eiſ ĩ bnficiu:ſʒ ĩ

Itñ eum alligimus ingn
uammus. inchtum gut min
gligim ſieocepta ſe⸗
1nemo diligit niſi qui ſe
nus precepta ut nos dil
lligat ea ſeruare n⸗ poſ⸗
anici mei eſtis. ſi feceriti
N doa onitis amicitie
llo pcepton d ſignu dlect
ſgnü ſue noluntatis.110
icerent nolumates no ce
micinon eſſent 53 Geeg
ſtos dicitm. Unde nonin
le diei in preceptis eius
lirs amicus nocqtur.
e miſericoꝛdia redepd
eſſe gmicoſ dei. Ged
cu dicit uos amici me
certaminis cü ſubditn
cipio nobis. unde T ai
eſſe ipoſſtt. nig: pꝛece
amios ſuos uoluit int
poſſum pbari,O ma
pro conditione redder
macipig ſdeptori.
nittma woſ⸗
te ſio diſauaſnol
P bificior poſſ

lenuest oij unu e
mni iſaa crite
Venſtatt oyho MMui
alia hinoͦ ag dilee
bat Johhcoͤſehy
ug apfop imn loote
ſtokſuis legit an
ortabaf idecc
Z iſtruer gons hoe⸗
olidligetis aicen
ieſhiane Va G
non ſnnz opter e
oder ſocinenen
ermonez mMediteris gid
õ
ligiis me nicata ne
1faco topere. Quiſ
ors guẽ hetisdd mne ſe
mandntorun Inheni
alnicos ? figeles poarl
dellittece ni
poaö dilecidis ehn
1Aui bz mͦdat nee
igt ne) ſoedii

Secunde partis

dãnatõis teſtimoniũ.Greg.uere diligimus ſi
mãaãdata eiꝰ ̃uamus. Ueꝛe diligimꝰſi a nr̃is
nos uoluptatibus coaꝛtamuſ. Nã qui adhuc
per illicita deſideria defluit. ꝓfecto deũ non
amat.qꝛ ei in ſua uoluptate qdicit. Ille er
go uere amat.cuius uilẽ mentem delectatõ
praua ex ↄſenſu ñ ſupeꝛat nam tanto quiſq;
a ſuperno amoꝛe diſiungituꝛ q̃nto inferius ð

lectatuꝛ. Pec SGꝛe.Et iterũ(ſi precepta mea

fuaueꝛitis.mãebitis ĩ dilectõe mea).i.ex Gq̊
ſcietis uos dilectoſ a me ⁊ ꝙ ĩ dilectõe mea
q̃ uos diligo.⁊ i gratia mea manetis ſi mea
pcepta ſeruaueritis. Seꝛuatio eĩ mãdatoꝛũ
E effectus ⁊ ſignum diuine dilectõis ñ ſolum
eiꝰ qua nos diligimus.ſed ⁊ eius quare ipſe
diligit nos.ex hoc enĩ ꝙ ipᷣe nos diligit. mo
net nos ⁊ adiuuat ad implendũ eius manda
ta ꝗᷓ impleri non poſſunt niſi peꝛ gram. Oñ
dit gQ ᷣm Aug.Nõ unde dilectio geneꝛet᷑:ſʒ
unde mõſtraretuꝛ.ut nemo ſe fallat dicẽdo
ꝙ deũ diligat.ſi eius pᷣcepta non ſeruat.Nã
ĩtm̃ eum diligimus inquantũ eius pᷣcepta ſeꝛ
uamus.inqᷓ;tum aũt minus ſeruamus minꝰ

diligimꝰ. Nẽo pᷣcepta ſeruat qui non diligit:

⁊ nemo diligit niſi qui ſeruat. Nec pꝛiꝰſeꝛua
mus precepta ut nos diligat xpᷣs:ſʒ niſi nos
diligat ea ſeꝛuare nõ poſſumꝰ. Et iteꝝ (uos
amici mei eſtis.ſi feceritis q̃ ego pᷣcipio uohᷣ
Ni. ñ opa oñditis amicitie ⁊ dilectõiſ.qꝛ ĩple
tio pceptoꝝ ẽ ſignũ dilectionis.⁊ pᷣcep: um ẽ
ſignũ ſue uoluntatis.⁊ iõ ſi ea qᷓ̃ pᷣcepit non
facerent noluntates nõ conſonaꝛent. ⁊ ſic a
mici non eſſent.vᷣʒ Sego. Amicus q̃ſi aĩ cu
ſtos dicituꝛ. Unde non immerito qui uolũta
tẽ diei in preceptis eius cuſtodire dicitur.il
zius amicus nocatur. Et ̃ᷣm eundeʒz: magna
ẽ miſericoꝛdia redẽptoris ⁊ dignitas hoĩum
eſſe amicoſ dei. Sed audiſti gloriã dignirat᷑
cũ dicit᷑ uos amici mei eſtis.audi ⁊ laboꝛeʒ
certaminis cũ ſubditu⁊z.ſi feceritis q̃ᷓ ego pꝛe
cipio uobis. unde ⁊ ait aug.cum ſeꝛuꝰ bonꝰ
eſſe ñ poſſit.niſ:pꝛecepta dni ſui fecerit.hĩc
amidtos ſuos uoluit intelligi.unõ boni ſerui
poſſunt ꝓbari.O magna bonitas dei.Cũ eĩ
pro conditione reddere debeamus obſega.
utpote ſᷣui domino.famuli do. ſubiecti potẽ
ti.mãcipia rnẽptori.amiciciaꝝ nobis pᷣmia
ꝓmittit. ut a nobiſ obſequia debita ſeruitut᷑
extoꝛq̃at. ut quoſ nolle ſeruire cõſpicit.ſpon
te ſuoꝝ bñficioꝝ poſſit ꝓmiſſiõibꝰ ĩuitaꝛe.h̃
aug. Nullꝰ g ſine opis atteſtatiõe credat ſe
deũ diligẽ.ſʒ ut ait Sꝛe.de dilectõe condito
ris lĩgua mẽs ⁊ uita reqrat᷑.nũqᷓ; ẽ öi amoꝛ
ocioſus. Oꝑat᷑ etm̃ magna ſi ẽ.ſi vo opꝑaꝛi rẽ
nuit.amoꝛ ñ ẽ.nẽo itaq; dʒ credẽ ꝙ ðᷣuʒ dili
gat ꝗ eũ ſepe cõde ñ cogitat.ꝗ eũ ſepe oꝛe ñ
laudat.ꝗ eiꝰ mãdata ope ñ ſeruat. ego.ſi
ab aliquo q̃ratua.utrũ deũ amat liber̃ rũdet
ita: ſed ↄſtat ut ipᷣe dicit.ꝙ ꝓbatõ dilectõis
exhibitio ẽ opꝑis.Ergo ſi ve deuʒ diligis. q̃rẽ

4 .

LCaptm. lvij.

dũ ẽ a coꝛde.ab oꝛe.ab oꝑe. Pꝛĩo a coꝛð.qr

ꝙamat ð co ſepe cogitat.uñ luxurioſi ſepe
cogitãt de delitijs carnis.auari ð dinitijſ.ſu
hbi ð̊ eminẽtijs.⁊ uiri ve ſpuales de diuinis
ſi g ñ ſepe õ dᷣo cogitas.ñ credas te vᷣe amar
Z hõ maxĩe ð eo cogitat ꝙp cet᷑iſ amat
& ſi ð mdo magiſqᷓ; ð ðᷣo cogit aſ mõʒ magiſqᷓ;
deũ amas.ſo ſi deu diligis a ligua tua rᷣ qꝛaſ
q; ex habũdãtia coꝛdis os log. Nã idẽ ẽ x
bu cõdis ⁊ oꝛis.ſʒ ĩ ꝑðð ẽ nudũu ĩ ore ueſtitũ.

ligug g libet᷑ illũ nò at quẽ coꝛ amat. = iõ ſi
Plð moͤo qh RBS dei dili

ge 2uicit᷑ z an d diligas ab ope tuo qꝛas
ii eĩ põt ignis eſſe ? i ardeꝛe. Si ergo ignis
diuinus è in corde tuo. non poteris uac are
ocio:ſed ſi ocio uacas.ignem ñi habes.quia
ut dictum eſt. caꝛitas non eſt ocioſa.opatuꝛ
enim ſi eſt ſi operari rẽnuit caritas non eſt.
ad h̊ ergo quod quis xpᷣm ueraciteꝛ diligat
ncce eſt ut deo amando nihil pᷣponat ⁊ pro
ximũ ſuum ſicut ſe diligat.ac dilectionẽ coꝛ
de. ore. ⁊ ope oñdat. Poc ctiam quod dictũ
CZ. Uos amici mei eſtis.Dupliciteꝛ põt intel
ligi.ſecundũ ꝙ amicus dupliciteꝛ dicitur. ſ.
ꝗq amat ⁊ qui amatuꝛ.⁊ ſᷣm utrumq; uerũ ẽ
ꝙ ſubdit. ſi feceꝛitis que ego pꝛecipſo uobis.
Quia ⁊ qui deũ amant mandata en ſeruant
⁊ quos deꝰ amat mandata illius ſeru ant in
quantum confeꝛendo eis gratiam ſuã adiu
uat ad ſeruandum. Sed ut uiſũ eſt mãdato
ruz obſeruatio non ẽ diuine amicitie cauſa
ſed ſignum.ſ.ꝙ deꝰ diligat nos ⁊æ quod nos
diliga mus eũ.Et pluꝛa alia huiuſmodi dũs
tunc dicebat. Quaꝛto cuca ſermonem medi
teris qualiteꝛ dando eis ↄfidentiã ciꝛca ipᷣſ
ſuras qs eis predixit eſſe uenturas. pᷣmunit
⁊ hoꝛtat᷑ ipſos ad patiam.ne deficiãt in tri
bulationibꝰdicens(Si mundus uos odit).
mðani ⁊ amatores mundi.ꝗ diuitijs delitijſ
⁊ honoꝛibuſ ſunt dediti((ſcitote )ad conſola
tionẽ ur̃am(qꝛ me pᷣoreʒz uobiſ odio habuit
VUnñ ſcriptů ẽ.odio habuer̃t me gtis. q̃ſ di
ceret ſᷣm Qaiſ.ſcio B ẽ durũ ⁊ difficile.ſʒ ꝑp
me paciemini.⁊ iõ nõ doler̃ ſʒ ⁊ letaꝛi oꝑtet
⁊ ſufficit uobis ĩ conſolatiõm ꝑꝑ me hec pa
ti grandis ↄſolatio mẽbris ex capite.qr non
dñt ↄditõʒ capitis r futare. Un aug. Lur ſe
mẽbrũ ſupra uerticẽ extollit: Recuſas eſſe
in coꝛꝑe.ſi ñ uiſ odiũ mũdi ſuſtier̃ cũ capite.
Deide ondit cuꝛ odit eos mõs.ſ.(qr ñ ſunt ðᷣ
mboi pre eiꝰ.nihil eĩ cõe cũ terra ẽ eis:ſʒ
celeſtiũ facti ciues.⁊ ꝑꝑ G̊ mundi odium pa
ciẽter ẽ ſuſtinẽdũ.uũ.Cri.̊ ẽ vtut᷑ augmẽ
tũ a mðo odio hr i.uñ dolẽ oꝑtz ſi a mũdo di
ligeremini. hoc eĩ eẽt malitie ur̃e oñſiuum.
Srego. Nã pueꝛſoꝝ örogatõ.uite nr̃e appro
batio ẽ.gꝗa iam oñnditur nos aliquid iuſticie
hẽre.ſi illis diſplicere ĩcipimus.ꝗ nõ placet
deo.Et qꝛ exẽplo ſui.quo aliud maiꝰ ⁊ meli
ns n ẽ.mõuit ad feꝛẽda odia mðoi ſubdit q̊re

⸗ “

Pr.
2

Lansg 16
ar6 fα

de ſermone domini

eum debeant imitaꝛi.qꝛ ille dominus ipſi ſfᷣ
ui( Memẽtote ĩquit ſᷣ̃monis mei quem dixi
uobis.Nõ ẽ ſeꝛzuus maiõ dño ſuo. Si) ꝓ qꝛ
¶ me ꝑſecuti ſt )qꝛ ſũ dñs (⁊ uos ꝑſequẽt)
ꝗ ſeꝛui eſtis.ꝑſequent uos in ꝗbꝰego ſum ⁊
p ↄſequẽs me in uobis.nõ põt placere ſᷣuuſ
Abus diſplicet dñs.Qꝛi.q̃ſi diceret nõ uos
tuꝛbãi oʒ ſi cõicabitis meis paſſiõibꝰ.qꝛ uos
nõ eſtis me potiores.Et iteꝝ (mõs ꝗdẽ).i.
mõðani in delitijs.diuitijs ⁊ ambitione uiuẽ
tes(gaudebit tanq; ) de me triũphaueꝛit.qꝛ
in tꝛiduo moꝛtis xpᷣi.iudei mo dediti ſunt
gauiſi: cꝛedentes extinxiſſe totã ſectaz xp̃i.
ucs ãt ↄtꝛiſtabimini de mea moꝛte ⁊ abñ
tia ſed triſtitia ueſtra vtet᷑ ĩ gaudiũ )ĩ r̃ſuꝛ
rectõe ⁊ appaꝛitõe ſeu penitentia ⁊ aſcẽſio
ne:⁊ maxime in ſpũſſancti miſſiõe.Cõtꝛiſta
ti eĩ ſt᷑ de morte dñi.ſʒ mox de ꝛeſurꝛectiõe
letati. Nã plus lachꝛymatõeʒz ⁊ fletũ.ĩfudit
deꝰ exultatõez ⁊ gaudiũ. Ubi notandũ ſi
cui ꝓmittere t ab eo ꝗ eſiz ueꝛax ⁊ potẽs fa
cere ꝓmiſſum ꝙ oẽs illiꝰ lapides uerteret in
auꝝ.utiq; ille ↄgꝛegaret hicinde lapides.q;
poſſet pes ⁊ maioꝛes. Nũc igit᷑ ꝓmittit nohᷣ
ab ipᷣo qui vitas ẽ ⁊ potens ſuꝑ oẽ ꝙ ẽ quð
triſtitia nr̃a vtet᷑ ĩ gaudiũ:iõ młtũ libenteꝛ
debemus ſuſtiner̃ triſtitias ⁊ pᷣſſuras huiuſ
modi in augmẽtũ nr̃i gaudij. Uñ ñ diẽ poſt
tꝛiſtitiã ũam erit uobis gaudiũ:ſʒ ait triſti
tia ur̃+a uertet᷑ in gaudiũ.ita ꝙ h̊ ipᷣm ꝙ eſt
tꝛiſtit iam habeꝛe incumulum gaudij cõueꝛ
tetuz. Ad oñdenduʒ aũt ⁊ meroris ⁊ gaudij
Iimenſitatẽ inducit ſilitudinẽ declarando ꝙ;
dixeꝛat ꝑ exẽplũ mulieꝛis ĩ dolore paꝛtꝰ tri
ſtitiam hñtis.ſed in natiuitate pueri gaudi
um ſupueniens abſoꝛbet in ea oẽm tꝛiſtitiã
pᷣcedentẽ. Deinde hoc ꝑadigma ꝙ de młie
ꝛe ꝓpoſuit dũs exponit ⁊ ſiłlitudinẽ adaptat
dicens.(Et uos igituꝛ nunc qvẽ tꝛiſtitiam
habetis).ſ.tppᷣꝛe mee paſſionis ⁊ moꝛtis. q̃ſ
iam partuꝛiẽtes(iteꝝ autem uidebo uos ⁊
gau d ebit coꝛ ur̃jm)).ſ.pꝰ meã ꝛeſurrectõem
gaudiuʒ ur̃jm nemo tollet a uobis)quia
uita xpᷣi q̃ fuit materia huius gaudij.erat ðᷣ
inceps iĩmoꝛtalis ñ ampliꝰauſerẽda ꝑ mõtẽ.
Tꝛiſtitiã enim habueꝛunt paſſo dño.ſʒ poſt
reſuꝛꝛectõez gauiſi ſunt uiſo dño.⁊ gaudiũ
eoꝝ nõ tollebat ab eis.qꝛ ⁊ ſi poſt moduʒ .
ſecutões ⁊ toꝛmẽta ꝓ xpᷣo paſſi ſt᷑ ſpe tamẽ
reſurrectõis ⁊ uiſionis illiꝰ accenſi:libenteꝛ
aduerſa queq; ferebãt.ĩmo gaudiũ exiſtĩa
bant cũ ĩ tẽptatões uarias inciderent. Doſ
ſunt ãt ⁊ h̊ ita ĩtelligi ut ĩ diſcipulis uniuer
ſe loquatuꝛ dñs ecclłie.uelut ẽt ibi.ecce ego
nobiſcu ſum uſq; ad ↄſumatõeʒz ſeculi.Miu
di eĩ amatões gaudent:qꝛ in pñtibus delee
tant᷑ nulla alteꝛius uite gaudia ſperantes.
ſed boni in eꝛunis huius uite triſtant᷑ ⁊ plo
rant ꝓ pccis ꝓpꝛijs ⁊ alienis pꝛo huius mõi
incolatu ⁊ dilatione regni celeſtis.⁊ peꝛ hꝰ

in cena.

nite tꝛibulatões ⁊ anguſtias ad eterna con
tendunt gaudia celi:qꝛ ꝑ multas tꝛibulatio
nes oʒz nos intrare in ꝛegnũ dei.dicẽs gᷓ dñs
iteꝝ ãt uidebo uos.ſᷣm ꝓmittit aduentù quo
ad uniuerſã vʒ eccłiam ad ꝛemuneꝛandum
ex ĩtegro.Ac ñ diceret iteꝝ uidendus appa
rebo uos eteꝛna uiſiõe eꝛipiaʒ uo ab adueꝛ
ſaꝛijs aſſumã uos ad meipᷣm coronabo uos
uictoꝛes pbabo me ſp uidiſſe uos deceꝛtan
tes. Alchuinus (młier) aũt ſancta eccleſia
ẽ pꝑ fenditatẽ bonoꝝ opeꝝ:⁊ qꝛ ſpũales ðᷣo
filios generat.hec mulier (dũ parit).i. duzʒ
ĩ mo vtutũ ꝓfectibꝰ ĩſſtit.dũ utiq; tempta
tur ⁊ affligitur (triſtitiã hʒ) de hoc qꝛ uenit
hõa ut paciat.qꝛ nemo carnẽ ſuã hodio ha
buit. (¶ Iʒz cu peꝑit).i.cũ öuieto laboris ceꝛ
tamine ad palmã puenerit (iã ñ meminit pᷣſ
ſure Opᷣcedentis ꝑꝑ ꝑcepte gaudiũ ꝛetributõ
nis(q; natus ẽ hõò ĩ mõm) Sicut ei mulier
nato ĩ G̊ mõo hoiĩe letat ita eccła nato ĩ uitã
eternam fideliũ ppło exultatione repletur.
BGeda. Nec nouiũ dʒ uideꝛi.ſi natus dicatuꝛ
ꝗ ex hoc uita migꝛaueꝛit.Sicut eni conſue
te naſci qr̃ cũ ꝗs de utero mr̃is ꝓcedens in
hanc lucẽ ꝓgredit᷑.ita põt natus appellari.
ſolutꝰa uincuł carnis ad lucẽ erernã ſub
limatuꝛ. Unde ſct᷑oꝝ ſolẽnia nõ funebria ſʒ
natalitia uocant᷑.deiñ ↄcludit ↄcluſionem
pᷣncipalr ĩtẽtã.ad h̊ eĩ dixit pᷣdicta oĩa ut fiꝛ
ma rẽt õ tribulatões eis ĩminentes ⁊ aduer
2. Uñ ait. (Hec )oĩa q̃ dixi ĩ ſeꝛmone iſto
ocutꝰ ſũ uobis)).ſ.ad hũc finẽ.⁊ iõ(ut in
me pacẽ habeatis ) adueniẽtibꝰtribul ationi
bus futuris.qr ſicut graue gꝗetat᷑ in loco ꝓ
prio.ita cor humanũ in deo. t inde eſt q
hoĩes mũdài.ꝗ deo ꝑ amorẽ ñ ſt᷑ ↄiũcti.ht
tribulatões abſq; pace.ſʒ ſct᷑i ꝗ den ꝑ amo
rẽ hñt ĩ coꝛde:⁊ ñ ex mõo hñt tribulatiões
in xpᷣo hñt pacẽ. Vic finit ᷣmonẽ ſuũ ut piꝰ
pr̃.utiliõa ponẽs ĩ fine.ſ.ð pace ad quã oẽs
conat᷑ iuitare.uñ glo.Nõ ſolũ q̃ ĩ cẽa ſʒ ẽt
q̃ ab initio pᷣdicatõis ſue:⁊ maxie q̃ ĩ cena
hac de cã dicit.ut in illo pacẽ habeãt.pacẽ
pectoris ĩ pñti.pacẽ eternitatis in futuro.
Pec pax ẽ ꝓ aua xpᷣiani facti ſumus ꝓ qua
ſacr̃is ibuimur.ꝓ q̊ flagelł ⁊ alijs mõis eru
dimur.pro qua ſpiꝛitus pignus accepimus
ꝓ q̃ ĩ eù credim ⁊ ſperamꝰ ⁊ amore edaccẽ
dimuꝛ. Vec ẽ ĩ pᷣſſuꝛis ↄſolatõ ⁊ liberatõ.ut
hac ĩ fine felicit᷑ ꝛegnemus cuz xpᷣo. In B; g
ſmonẽ ↄcludit.qꝛ ipſe ẽ ↄſũatio uie ⁊ btitu
do pr̃ie.Aug. Pec pax finẽ tpᷣriſ nõ hẽbit.ſʒ
om̃is pie nr̃e intentionis.actõiſq; finis ipſa
erit. Et ſubiũgit.(¶ In mũdo pᷣſſurã hẽbitiſ)
ſ.ab humanis hoĩous uos ꝑſequentibus ĩ
me ãt pacẽ) Quaſi diceꝛet ſᷣm hꝛeg. Sit uo
biſ ð me ĩteriꝙ ↄſolado r̃ficiat.qꝛ erit ð mũ
do exteriꝰ ꝙ ſeuiẽdo guit᷑ pᷣmat.Scti eĩ uiꝛi
n hñt tribłatões puras.q; hñt ↄſolarõeʒ dei
admixtã.ſʒ mali hũt eas puras ñ hũtes ↄſo

ẽ uſc ibi ſurgite enn
do uſc; ad bymmni fin
ſubleuatis oculis aſpie
ouertit. - vba ad iymne
pos ñ tm orauit ac alig
lidu nobis oranci exe⸗
iſcribit optimis circu
noreſpectu pcece u
ſcipelog iſtructom oue⸗
oñdedu q cchlentum b
guiredu. t un quos iſtru
cfoni ſuffragio. a ſaum
efſectui coꝛdid audt
enq diuinnz iploꝛat
montis nit d; ad orond
feſpectu pfſtium.
los leuauit ad celu a
mèa qʒ eleuani in de
alcenſ' mtis in deü.
poris diſpoſtio inten
inoculis. ubi ei amo
hoc in celu oculos e
ſa apiciam,i oculi⸗
ris. Gancti gich er
ad celu oraͤt. ſ ut S
nead ei nigenc⸗
eſſe ot it. Ni 5s.
os g haditin cek
opationes f agie
DTreñn. Teuemd chr⸗
Icelis p man end
ſio eſpectu ſecue
bi iminẽte öſſu
fauit ad patri
tribularölb⸗ imin

Aures
—

queri
it eos, O

cz uicden ſnatiscſann
ee confio etheß
iupo,mmnsghvln⸗
ns og luc aemi ſi
2 Gän, oͦſmehrin
if rlugit oclufonen
eicri hcicnn ia irfi
eis iminentes ? ache
aqcdiri i ſanore ſto
acd bit fie rio rnn
duenetitpvbllarioni
geane 9ag ilocon
i in ded. Krinheeſ
amdeid utli
daeß ſci gdenn nd
der ndo bin Nidlani
viefiit ncne ſtü uß⸗
fine.ſͤpace ad unce
co fͦ ſiicen i
löis ſuen marieq icen
in lo poce habei ale
cè eternitatis in futuro.
zioni fueti unns n
rteltileni

tus pignins
hnitus gig

beipuses ien gl
aicerl in tni
. Go fiin auii

Secunde partis

lationem iſtã( Sz ofidite).i. fidutiã ĩ me

habete(qꝛ ego) ꝓ uobis((uici munduũ) ⁊ ñ
pualebit.Quaſñi diceret.curratis ad me.⁊
habebitis pacẽ i me.xpᷣs uicit mũdũ eripi
endo ⁊ auferẽdo arma eiꝰ ꝗbus ipugnat.h̃ᷣ
at ſunt eius ↄcupiſcibilia.lã omne ꝙ eſt
in mundo.aut ẽ ↄcupia caꝛnis:qua deſtru
xit ꝑ afflictõʒ ⁊ laborẽ.aut ↄcupia oculoꝝ
q; deſtruxit ꝑ paupertatẽ.aut ſuperbia q;
opᷣſtruxit ꝑ humilitatẽ. In hac uictõia xpᷣi ðᷣ
bẽt ↄfidere ſct᷑i.qꝛ ↄſideratione eiꝰ armati
⁊ vtutibꝰmuniti.faciliteꝛ ſuperãt tẽptatõeſ
mundi. Propt᷑ ꝙ dicit Petrꝰ.xpᷣo in carne
paſſo ⁊ uos eadẽ cogitatõe armamini. Qui
g ſiẽ xpᷣs iſta ↄcupiſcibilia uicit.nicit minin
dum.⁊ hoc ſᷣm Jo.facit fides nẽ̃a.qꝛ cum
ſit ſubſtàtia ſpeꝛandoꝝ qui ſt᷑ bona ſpiritua
lia ⁊ eteꝛna. facit nos ↄtẽnere bona cõpo
ralia ⁊ tranſitoria. Et alia plura his ſiłia.
tũc dicebat. Quito circa ſᷣmonẽ mediteꝛis
q̃liteꝛ ipᷣe dñs ieſus.eo ꝗ erat ad diſcipuloſ
ſermone finito.ò quo ſᷣm Bed ĩ cena locu
tẽ uſq; ibi. ſurgite eamus.hĩic.Deiĩide ſtan
do uſq; ad hymni finẽ:cuiꝰ h initiũ ẽ. tadẽ
ſubleuatis oculis aſpiciẽs ĩ celũ.ſe ad pr̃eʒ
ↄuertit.⁊ vba ad ipᷣm dirigẽs orare cepit.
xpᷣs ñ tm̃ orauit ad aliqð ĩpetràdũ.ſʒ ẽt ad
dãdũ nobis orandi exẽplũ.⁊ iõ oro ſna hic
öſcribit᷑ optimis circuũſtãtijs diſpoſita. Pri
mo reſpectu pᷣcedẽtiũ.qꝛ poſt ᷣmonem ⁊ di
ſcipuloꝝ ĩſtructõm ↄueꝛtit ſe ad or̃onẽ ad

ondẽdũ ꝙ coplemtum boni opis ẽ a deo re

quirẽdu.⁊ ut quos ĩſtruimus vbo iuuemus
oronũ ſuffra gio.qꝛ ſeꝛmo diuinꝰ maxĩe hʒ
effectũ ĩ coꝛdibꝰ audiẽtiù. cum fulcit᷑ oro

ne ꝑ q; diuinuʒ iploꝛat auxiliũ.⁊ iõ finis ß5

monis nr̃i dʒ ad or̃onẽ teꝛminari. Secũdo
reſpectu pnñtium.qꝛ oꝛãdo pᷣneipaliteꝛ ocu
los leuauit ad celũ ad önotãdũ ꝙ in orone
mẽs dʒ eleuari in deũ.qꝛ ſᷣm Dam̃.Ofr̃o eſt
aſcenſꝰ m̃tis in deũ. Inteꝛ alias ãt ꝑtes coꝛ
poris diſpoſit io interioꝛ mtis.maxĩe rlucet
in oculis. ubi eĩ amoꝛ ibi oculꝰ. Crifᷣ.ꝓpteꝛ
hoc in celũ oculos eleuauit.ut ſtantes ſur
ſü aſpiciam n oculis carnis ſolũ.ſʒ ⁊ men
tis.Sancti g qñq; erecti ⁊ eleuãtes ocłos
ad celũ oràt.ñ ut ſuꝑbi:ſʒ ut humiles or̃o
nẽ ad deũ dirigendã ⁊ celeſtia tm̃ petenda
eſſe oñdãt. Uñ pᷣs.Ad te leuaui oculos me
os ꝗ habitas in ceł᷑.Et ñ ſolù oculos:ſed ⁊
oꝑationes nr̃as ĩ deù referre ðbemꝰ.ʒ illðᷣ
Treñ.Leuemꝰ coꝛda nr̃a cũ mãib ad deũᷣ
I celis ꝑ manꝰ em̃ deſignàt᷑ operatiões.Tẽ
tio reſpectu ſequẽtiu:qꝛ articulo paſſionis

ſibi ĩminẽte.⁊ pᷣſſuris diſcipuloꝝ pᷣdictis o

rauit ad patrẽ ſuuũ.ad ſignàdũ ꝙ pᷣſſure ⁊
tribulatõlbꝰ iminẽtibꝰ dʒ hõ ꝑ oronẽ r̃cur
rere ad ᷣum.ſicut Moyſes.Suſana ⁊ alij
plures clamauerũt ad qnʒ cũ tribularẽf.
⁊ liberauit eos.Orat ãt xvᷣl pᷣmoꝓ ſe.deĩde

Lapłm. Ivij.

ꝓ mbus:ꝛo ſe oꝛat.tũ ̃ʒ humanã natuꝛã
tum ſ̃m diuina. ᷣm humanã naturã ꝓ cla
rificatõe ĩ paſſione.ꝓ clarificatõe r̃ſurrec
tõis.ꝓ clarificatõe aſcenſionis.ꝓ clarifica
tõe iudicij quã hẽbit ĩ eo.pꝰ illud. Scðʒ di
uinà naturã orat ꝓ notitia ? manifeſtatõe
claritatis pr̃is ⁊ filij ĩ ꝗb ĩtelligit᷑ nexuſ ⁊
amoꝛ amboꝝꝑ.ſ.ſpiaituſſanctꝰ.qꝛ mediuzʒ ſe
pe ĩtelligit ĩ extremis. Poꝝ triũ eadẽ ẽ cla
ritaſ natura. eẽna.eadẽ potẽtia.ſciẽtia.bo
nitas. Poſtulat g ipᷣe xpᷣſ claritatẽ ſuã ab e
teꝛno pr̃e habitã ad humanãà cognitõʒ ⁊ no
titiã dominari.ne ipᷣm puꝝ hominẽ aꝛbitꝛã
tes ð paſſioniſ igminia ueꝛecũdiã r̃cipiamt.
ac ð reſurrectõis gła deſpantes a fide defi
ciãt.ꝓ m̃bris duplłꝛ oꝛat.pmo ꝓ m̃bꝛis cre
dentibꝰ⁊ iã capiti adheꝛẽtibꝰ.ſcdᷣo ꝓ credi
turis ꝑ vᷣbu iã credẽtiũ.Orat ; p diſcipulis
⁊7 mbris iaʒ credentibus.⁊ recomendat eoſ
pr̃i dicens¶ Pfr̃ ſcte ſerua eos) ↄſeruudo a
malo ⁊ cuſtodiendo i bono(in nomine tuo
.i.in fide ac ↄfeſſione ⁊ ueritate ⁊ vtute
noĩs.tu(quos dediſti mihi)pro fundam̃to
eccłie ꝑ eos fundande.ꝑ ſpecialẽ amicitid
eos mihi ↄiũgẽdo(ut ſint unũ) ⁊ uniti ꝑ ca
ritatẽ (ſicut ⁊ nos ſumꝰ unũ) p naturã. ita
ꝙ ly ſicut ñ ĩpõtat eq̃litatẽ.ſʒ quãdã fimili
tudinẽ ⁊ imitatõzʒ longiquã.ſũ ego filiꝰ tuꝰ
Nnatuꝛã.ſicut ⁊ illi filij tui ⁊ fr̃es mei per
gratiã. Ul f̃ʒ aug. Ut quẽ agmodũ pr ⁊ fili
us ñ tm̃ equalitate ſubſtàtie.ſʒ ẽt nolũtate
unũ ſunt ita ⁊ hi non tantũ ꝑ hoc ꝙ eiuſdẽ
nature ſunt.ſed ẽt ꝑ eandẽ dilectòis ſocie
tatẽ unũ ſint.Quiuſcũq; ꝑfectio nihil aliud
ẽ qᷓ; ꝑticipatio dine ſilitudinis.ĩtatũ eĩ boi
ſumꝰ iquãtũ ðo aſſilamuꝛ(ego ꝓ eis ꝛogo)
quo ad efficatiã((qꝛ tui ſi s eteꝛnã 39 ,
nationẽ(ñ ꝓꝑ muũdo).i.mòi dilectoꝛibꝰ ⁊ ꝑ
ditis ſ̃ꝭ tuã pᷣſciag. Poc dic̃ ꝙ efficatia ſue
or̃onis tmmmodo ad electos ſe extẽdit.Quã
nis eĩ ĩ ſe ſit efficax ꝓ oĩbꝰ.tñ mali ponũt ſi
bi iĩpedim̃tum ne ſit ꝑticipes ipſius.Et licsʒ
iã ñ eẽnt de moo.adhuc tñ neceſſariũ eꝛat
ceos ẽẽ ĩ mũdo iõ ſubdit (ñ rogo ut tolaſ eoſ
ð̊ mũdo)ł ꝑꝑ alioꝝ ſalutem qr adhuc ſunt
mũdo ncẽcꝛij.ł ꝑꝑ eoꝝ utilitatẽ qꝛ ĩ meritis
n ſt᷑ ↄſumati. Ubi beda.q̃ſi diceret.iaz ĩmi
net tpᷣs ut tollaꝛ ego de mundo.iõq; ncc̃e ẽ
ut iſti nunc ñ tollant᷑ de mõo.ut te ⁊ me p

mũ anunciẽt.mðo((ſʒ ut ſ̃ues eos a malo)

⁊ defectu in pᷣſſuris.eripiẽdo ð ꝑicuł.? dan
do eis ꝑmanẽti ĩ fide ⁊ 2ↄſtantiazʒ in bula
tionibꝰ iminẽtibꝰ. Piĩc hẽs qꝛ ſcti ñ debent

rogar̃ ut trãſeãt ðᷣ mõo.ſi adhuc eis ↄuẽiẽſ
ñ e. ſicut nec iſtis ↄueniẽs erat.btifica eos

i.cõfirma in vitate fidei catholice ac uite
⁊ doctrine.ſcim ei uno mõ ſt᷑ ides ꝙ firmũ
Iſta at confirmatio apoſtolorum facta eſt
a deo patre. qũ in die penthecoſtes miſit
ſymſctm.deide oꝛat ꝓ toto fideli vorid

de vmone dñt

dicens (ñ ꝓ eis rogo tm.ſʒ ⁊ ꝓ eis ꝗq)ꝑ totũ
oꝛbẽ (cꝛeditu i ſunt in me ꝑ vbum eoꝛuʒ))
.ſ.ꝑ voum fidei ⁊ euangelij ꝙ pᷣdicauerut
p ꝙ oẽs in xpᷣm credideꝛum qui fidem illã
pabuerunt quã apoſtoli pdicauezunt. Qõð
vbum dr̃ eoꝝ.ñ ꝙ; per eos tm̃ ſit pdicatum
immo ⁊ ꝑ paulu ⁊ alios quoſi bet pᷣdicato
ꝛes:ſed eis primd ⁊ pᷣncipalr ↄmiſſuʒ ẽ ad
pdicandũ ⁊? ab ipis ẽ pᷣmiius ac pᷣcipue pᷣ
dicatum. Poc ẽ vbum fidei pᷣdicatũ.vouzʒ
i ĩſpiꝛatù.ꝑ ꝙ credidit latꝛo cr̃didit pau.
et ꝗcunq; unq; credidit in xpᷣm. Uñ fʒ Au
giui.oẽs ſuos ibi ĩtelligi uoluit ñ ſolũ ꝗ tunc
eꝛãt in cãne:ſʒ ẽt ꝗ futuri erat.Quoiquot
eĩ poſtea credideꝛut in eũ.ꝑ vbũ aploꝝ ſiñ
dubio cꝛzediðꝛut:⁊ donec ueniat cꝛedituꝛi
ſunt. Per hos euãgeliu miſtzat ẽ. ⁊ anqᷓ;
ſcriberet᷑.⁊ utiq; ꝗſquis in xpᷣm credit euã
gelio eꝛedit. ᷓ Aug. (Ut oẽs unt Jumtate
ſint )fidei ⁊ caritatis.ſicut ⁊ tu pr in me
⁊ ego in te unuz ſumꝰ in unitate nature ⁊
ſubſtatie: ut ⁊ ipi ĩnobis unũ ſint fide ⁊ ca
rritate. Uł ſʒ Aug.põt ꝛeferri ad unitatem
amoꝛis ſic. Gic tu pr̃ es ĩ me ⁊ ego ĩ te peꝛ
amoꝛem.ita ⁊ ipi ſint unum ĩ nobis ꝑ amo
rẽ.qꝛ caꝛitas facit unũ eſſe c ðo:qi dicet.
ſic pr̃ diligit filiuũ ⁊ ecõueꝛſo filiꝰ prem.ita
ipi diligunt filiuũ ? prem. SFꝛuctus ãt unita
tis ẽ ut mõs totꝰ pᷣdicatõe eoꝝ ↄuerſus.cꝛe
dat ⁊ cognoſcat q; tu me miſiſti ⁊ ꝙ doctꝛi
na quã ðdi eis. ſu a te.ſic ei oẽs unu erũt.
Mã ꝑ nihil aliõ maifeſtat vitas euãgelij. ſi
cut ꝑ caritatẽ fideliũ. Uñ Cꝛiv. Nihil eniʒz
icddaligat oẽs ut abĩuicẽ diuidi.ꝙ cꝛeden
tes fiat unũ h̊ᷓ edificat ad fidẽ (Et ego cla
itate quã dediſti mihi ðdi eis) qꝛ potateʒ
miracłoꝝ ꝑ qua öclarata ẽ diuinitas xpi.
õdit apłis. Un Caiſ. Claritatẽ dic głià q̃ ẽ
p ſig ⁊ dogmata ⁊ ut unanimes ſint.uñ ſub
adit ¶ Ut ſint unũ ſicut ⁊ noſ unũ ſumꝰ).i.ut
ſint in va unitate eccłe abſq; ſciſmate. Unñ
Qrip. hᷓ eĩ głia ut ſint unũ.ẽt ſignis maio ẽ
Ego ĩ eis ꝑ graʒ ⁊ ꝑ caitatis ſpm̃.⁊ tu ĩ me
ꝑ unitatẽ nature ⁊ ſubſtãtie.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns ẽt
tu ĩ eis ꝑ eũdẽ ſpm̃. Uł ̃ʒ hylaꝛiũ.ego ĩ eiſ
.ſ.ſũ ꝑ unitatẽ natur̃ hũane.quã eãdẽ hẽo
cũ ipᷣis ⁊ ẽt q; do eis coꝛpus meũ ĩ cibuʒ ſa
cr̃alẽ.⁊ tu ĩ me ꝑ unitatẽ eſſẽtie (ut ſic ſit
2ↄſumati).i.pfecti ĩ unu qꝛ ꝑ unionẽ hũani

tatis xpᷣi ad deu.facta ẽ unio totiꝰcreatur̃.
AVt ſin inꝗt ↄſumati ĩ unũ ĩ pñᷣti.ĩ unit ate
carit at᷑ ⁊ gre ꝑ fidẽ ⁊ i futuro ĩ unitate głe
fruitõis dine ꝑ ſpẽʒ. Ad h̊ enĩ tota tẽdit o
ꝛatõ.i q̃ pluꝛies iculcat orãdo:ut ſint unũ.
Bic oẽs oꝛaꝛe unt ꝓ unitate gre ĩ uia ⁊ ꝓ
2ſũatõe głie ĩ pr̃ia:ut h̊ habeãt unitatẽ ca
ꝛitatis ⁊ gre ꝑ fidẽ.⁊ ibi unitatẽ fruitõis ⁊
głe ꝑ ſpẽʒ. In uniõe caritatiſ ↄſiſtit ꝑectõ
xbiae rligiois.qꝛ ꝑ G̊ mẽbꝛa eccłie ↄiugut
adinuicẽ.⁊ capiti hoĩ xpᷣo.⁊ ulteriꝰ ipi vᷣo:

cito futur?ꝰ(? n eina!
dine.ĩ qua ẽt iã erat xpᷣs actualzꝛ. qtũ ad a
mimd.ꝗ ẽ ꝑs pᷣncipalioꝛ hoĩs (ut uideat cla

qꝛ ꝗ adheret deo unꝰ ſpũs ẽ.⁊ ſic ꝑ ↄñs pꝛi
mu pᷣncipiũ ꝙẽ deꝰↄiũgit᷑ hoĩ.ꝗ ẽ quodam
mõò oĩs creatura. inis at unitatis ẽ (ut co

gnoſcat) tuc ꝑ ſpem (mõs)ex inimico ami

co affeet.i. credẽtes (qꝛ tu me miſiſti)⁊ di

lexiſti eos.ſicut ⁊ me dilexiſti.uñ Aug. In

filio ꝗppe pr̃ nos diligit qꝛlĩ eo nos elegit.
Lũ igit᷑ eoꝝ q̃ fecit nihil oderit.quis digne

poſſi loqui quãtũ diligat mẽbra unigeniti
ſui:⁊ quatoapliꝰ ipʒ unigenitũ: Deiñ petit
2Ziũctõeʒ mbroꝝiad caput dicens (ꝓr̃ quos
pᷣdiſti mibi) uerã fidẽ ĩ tua pᷣſtiatõe ab e

tno(uolo) i.oro ⁊ ðᷣſidero(ut ubi ego ſu)
⁊ illi ſint mecũ):i.ĩ et᷑na btau

ritatẽ mea quã dediſti mihi).i.diuinitatẽ

med. E clãitatẽ corꝑis mei glłoꝛificãdi: utrã
q; eĩ claritatẽ ⁊ ᷣm diuinitatem:⁊ ſᷣm hùa
mtatem ſancti in gloria uidebunt: qꝛ dile
xiſti me eſſẽtiali dilectõe añ mõi: ↄſtitutõ

ne ⁊ ab eterno. Poc pʒ qntũ ad xpi ðᷣitatẽ

ſilr quãtu ad huůamitatẽ.ĩquãtu de pr eter

nalr pᷣdeſtinauit ipᷣaʒ ad hanc głiaʒ ⁊ exal
tatõeʒ. In ipᷣo ẽt dilexit nos an mõi ↄſtuu
tõem paeſtinatiõe. qꝛ mbra eiꝰ ſumꝰ. ⁊ dui

gimuꝛ in illo ꝗ totꝰdiligit.i.caput ⁊ coꝛpꝰ.
Ee eĩ ĩ nobis tanq; ĩ tẽplo ſuo.nos auᷣt in ulo
m ꝓ eeput nr̃m ẽ. Ubi Aug. In magnam
ſpẽ uñnñs ieſus ſuos erigitgꝗ maior eẽ n poſ
nt. Audite ⁊ eſtote ĩ ſpe gaudẽteſut eẽ po
ſitis ĩ tribulatõe paciẽtes.audite inq; ⁊ qꝰ

ſpes nr̃a leuet attẽdite.xpᷣs ieſus dicit.au
dite.credite. ſpeꝛate.ↄſidezate ꝙ dicit. R

ingꝗt quos diſti mihi. uolo ut ubi ego ſum
⁊ illi ſit mecuũ. Qui ſt᷑ iſti quos ait a pr̃e da
tos ſibi. nõne illi ð ꝗbꝰ alio loco dicit nẽe
uenit ad patrẽ nin pr̃ ꝗ mim me t xerit euʒ
Et iteꝝ. Quaꝑꝑ oibus mẽbris ſuis ꝓmittit

HB pᷣmiu.ut ubi ẽ ipᷣe ⁊ noſ cũ illo ſimus.nec
poterit ñ fieri ꝙ vĩpotenti patꝛi.ſe uelle di
xit oĩpotẽs filiꝰ.hec aug. Uñn ⁊ anſhel. In
ter hec cu diſcipulos ſacratiſſia illa oꝛone
Omẽdãs pr̃ dixerit. Pateꝛ f̃ua eos in noĩe

tuo ĩclina caput tuũ ut merearis audir̃. uo
lo ut ubi ego ſum.⁊ illi ſint mecũ. BGõum ẽ
tibi hic eſſe ̊8 exeundum ẽ. hec Anſhel. Q
I; dulciſſima oratõis vba.antidotũ ⁊ reme
Adium ad omnẽ aduerſitatẽ ⁊ pet᷑z. cuiꝰ dul
ciſſime orõnis principium ⁊ finis in pace ⁊
dilectione conñſtit.ad quã pꝛecipue ut dic

tum eſt tendit. t multa alia dñs ieſus di

ſcipulis dicebat.q̃ ueꝛe coꝛda deuota ſcin
debat. Si ergo in ᷣmone q̃ dicta ſunt atiẽ

te diſcuſeꝛis ⁊ diligẽter meditãdo rumina

ueris.ĩ eoꝝ dulcedine r̃ geſcens.merito laꝛ
deſcer̃ poteris ad tãtã dignatõem benigni
tateè. ꝓuidentiã. diligẽtiã caritateʒ.? cir
ca alia ꝑ dim hoc ſero geſta. Ex ꝗb“ pote
ꝛis colliger̃ faſciculu oem teptationeʒz ⁊

z.Coſpice g diz du lo
zucre ilecttbiter .
hur ſuioq numa nn c han
ectie vbor ei Loͤſpic
ſt meſti lachꝛymate/ 76
ei iſtitia t o ů i⸗
fent licis n bec ſoree
ſuz nobis. niſtitia ipleui⸗
me corp alib ſubtrahio
ice Johaͤnz eice i⸗
ilr attere t dliget hit
teneri axiat ia vbae
ſolumo ea oͤſcrdes idti
Jodaͤnes g ſupra pe⸗
uit 1 memorit ftinẽs
lul ſe figel t famili
hesi cena iuxta eü ſea
ruů.c cu capt fuit ſec
pis ſaceꝛdotü.7 nec i
ie nec y monẽ eü di
fuit. Elqe dñg nidat
tiere tü roe this ge n
i cime müfeſte ſine
cindineitcallofi⸗
ganated derpecrtes
„* pomir ſtene
in mell ba q dicn
acl locu ui radece
giſcübetib airit i
aliũ magis ſe can .
ecinos. atreti an
attedatis ad en
1ij radeus ſig a⸗
nobis corhaliteri
ſionẽ mea t cig

heget ſemetipʒ 8

Corig nicebunt gͤe
de ann möiroſti
K ni acd pi ötee
nucte iquäri de⸗ j r
Aleyn nos an noͦ aſtnn
, bra ei ſum dl
lgt. pur r co'.
ilo ſho nos aur i loo
brdug Iomem
Gir. mator ee ſi poſ
pe gauceteſ ee y
etes audite inch t⸗
ne 5 ieſtocletn il
Afaaatecliclt,
i mubegd ſam
ſt ſignos ana ied
ab ord n e
gnſtmeifanen
Daswedrisſtis Priut
Her noſci Aoffnnd Kr
bipolen pani ſeucle
becaug.U r anſhe
los ſacrariſin lla cooe
t, darer fun eos in oie
nüut nererrisaucif, 00
rill int meci Hoͤum
undum hec⸗ Uſbel.

Secunde partis

aduerſitatem. ſalubꝛe ↄſolationis remediũ
Inteꝛ oĩa em̃ memorialia xpi.precipua re
coꝛdatõe ↄſtat eẽ digniſſimũ finale illõ ſa
cratiſſime cene ↄuiuiũiĩ quo ñ ſolũ agnꝰpa
ſchał ꝓponit᷑ ad edendũ.ueꝛũetiã agnus ĩ
molatꝰ ꝗ tollit pcta madi. ſub ſpẽ panis pᷣ
bet᷑ ĩ cibũ. In quo ꝗdẽ ↄuiuio miꝛa dulce
do bõitatis xpᷣi efulſt.qñ cũ paupercutł il
lis diſcipuł ⁊ iuda ꝓditore eadẽ mſa ⁊ ſcu
tela cenauit. Miꝝ claruit hũilitatis exem
plũ.dũ pedes piſcatoꝝ ⁊ proditoꝛis ſui ꝛex
gkie pᷣcinctꝰ litheo ſtudioſiſſime lauit. Mi
ꝛa patuit munificẽtie laꝛgitas.dũ ſacerdo
tibꝰ illis pᷣmis ⁊ ꝑ ↄñs toti eccłie ⁊ oꝛbi teꝛ
ꝛaꝝ.corpꝰſuũ ſacratiſſimũ ⁊ ſanginẽ ve ĩ ci
bũ ðᷣdit ⁊ potũ. Mirꝰ tãdẽ emicuit dilectõ
nis exceſſꝰ.qñ ĩ fine diligens ſuos tã dulci
exhortatõe ↄfortauit ĩ bono.petꝛũ ſpaliteꝛ
pᷣmonẽs ad fidẽ ⁊ robua.⁊ Johi ↄferẽſ peæ
to ad recubitũ dulcẽ ⁊ ſacꝝ. O quã mira ſt
hq oĩa pleta dulcedine.illi dũtaxat anĩe:q̃
ad tã celebre uocata ↄuiuiũ.tto m̃tis cur
rit aꝛdore.ut poſſit illð ꝓpheticuʒ catare.
Quẽ admodũ deſiderat ceruꝰ ad fötes aq̊n
⁊ẽ.Cõſpice gᷓ dñʒ dũ loquit᷑ qũo efficacitẽ
pnote ⁊ ölectabiliter loquẽs.ĩpꝛimit diſci
puł ſuis q̃ narꝛat. ⁊ paſcaris ĩ amenitate aſ
pectꝰ? vboꝝ eiꝰ.Cõſpice ẽt diſcipulos qũo
ſe meſti lachꝛymateſ ⁊ ſuſpiria dãteſ. Plẽi
em̃ ſẽ᷑ tꝛiſtitia.ut ð B ipa vitas teſtimoniuʒ
feꝛt dicẽs Qꝛ hec.ſ.ð receſſu meo locutus
ſuz uobis.tꝛiſtitia ĩpleuit coꝛ ur̃ʒ.⁊ doletis
me coꝛpalibꝰ ſubtrahi ocuł. Inteꝛ alios ãr
2ↄſpice Johãneʒ eidẽ faĩliaꝛiꝰ coheꝛẽtem.
q̃lr᷑ attèrte ⁊ diligẽt᷑ hũc dilectũ ſuũ aſpiẽ.?
teneriꝰãxiatꝰoĩa vba eiꝰ ̃colligit. Ipᷣe enĩ
ſolũmõ ea ðſcꝛibẽs ĩᷣdidit nobis bñdictꝰipᷣe
Johanes. ꝗ ſupra pectꝰ dñi ̃ cũbẽs.h̊ pota
uit ⁊ memorit᷑ rtinẽs nobis ea ſcꝛipſt. nul
luſ ſic fidelr ⁊ familiater dño adheſit ut io
hes.ĩ cena iuxta eũ ſedit.lz eſſʒ iunior alio
ruũ.⁊ cũ capt fuit ſecutꝰ ẽ eũ ĩ atꝛiũ princi
pis ſaceꝛdotũ.⁊ nec ĩ crucifixiõe nec ĩ mor
te nec pꝰ mortẽ eũ dimiſit.quouſq; ſepultꝰ
fuit.Et qꝛ dñs uidᷣbat diſcipłos foꝛmidar̃ ⁊
tĩere.tũ rõe tpᷣis:qꝛ nox erat.tũ ꝛõe loci:qꝛ
ĩ citate mãifeſte ſiſtebãt.ita ut frequẽt᷑ cir
cũuolueꝛẽt oculoſ ad hoſtiũ domꝰ.q̃ſ ima
ginãtes ⁊ expectãtes ĩuadi ⁊ capi ab hoſti
bo. ⁊ ꝑpꝑ G̊ minꝰ ĩtendẽtes his q̃ dicebat. iõ
ut meliꝰ vba q̃ dictuꝛꝰ eꝛat ĩtelligeꝛẽt.⁊ ut
ad locũ uñ tradẽdꝰ eꝛat uenirz. ĩteꝛ alia eiſ
diſcũbẽtibꝰ dixit ſũgite eamꝰhĩc.ſ.ad locũ
aliũ magis ſecuꝝ ⁊ ſecr̃tũ.ut eſtimãteſ uoſ
ſecuꝛos.attẽtiꝰ audiatis vba mea. ⁊ meliꝰ
attẽdatis ad ea q̃ ſt uobis dicẽda.ad locuʒ
uñ tradẽdus ſuʒ ad mortẽ. ad ſepeꝛatõm a
uobis corꝑaliteꝛ ĩ B mudo ad ãguſtiã ⁊ paſ
ſionẽ meã ⁊ ꝗcũq; uolueꝛit pꝰ me uenir̃ ab
neget ſemetipʒ ⁊ tollat crucẽ ſuã ⁊ ſeqᷓtur

2

Capkum. lvij.

me.Et ora eũ ut ſñ ſinat te a ſuo later̃ ſepe
rari ſʒ ↄcedat tibi ſecũ ire.⁊ eü ſeꝗ ſiue ad
mõtẽ ſiue ad uitã.O quãtꝰ panoꝛ ĩ diſcipu
los ĩtrauit.neſciẽteſ quo ł qlit᷑ iꝛe ðᷣberẽt.⁊
ð ipſiꝰ ſeperatõe pluꝛimũ formidãtes. Me
ꝛito ãt ðᷣ tãto cùuiuio gre r̃ddẽde erãt ðᷣo.⁊
iõ pᷣcenã hymnũ.i.canticũ diuie laudiſ di
xit ⁊ gr as egit.ſiẽ ⁊ ante cenã fecerat.ut.ſ.
adiſcas ⁊ an cibum ⁊ pꝰ cibũ gatiaꝝ r̃dde
ꝛe actões. Uñ Cꝛiſ.audiãt ꝗcuũq; uelut poꝛ
ci ſimplicit᷑ maducãtes cũ ebrietate ſuꝛgũt
cũ deceret graſ agere.⁊ ymnũ ↄciner̃ ⁊ mẽ

ſaʒz deſinere. audiãt quicũq; ultimà oroneʒ

ĩ ſacris miſteꝛijſ ñ expectàt.ultia em oꝛatõ
miſſe illiꝰ hymni ẽ nignü. Gr̃as g egit ãteqᷓ;
ſacꝛa miſteꝛia diſsipuł daret.ut ⁊ nos graſ
agamꝰ.hymnũ dixit poſtquã ðdit.ut ⁊ nos
hocipCʒ faciamꝰ.Criᷣ. Ubi ⁊ BGeda. Sił ẽt
⁊ B oñndit.ꝙ amplectibile erat ſibi ꝓ nobis
moꝛi.qr cũ tradẽdꝰ erat deũ laudar᷑ digna
tꝰ ẽ. docet ⁊ nos cũ i anguſtias ĩcidimꝰ ꝑꝑ
multoꝝ ſalutẽ ñ ↄtriſtaꝛi ſʒ deo gr̃as ager̃:
qui in nr̃ a tribulatõe operatur multorũ ſa
lutẽ.Tãdẽ cũctis ↄpletis miſteꝛi js(⁊ hym
no dicto) ꝓ ſacꝛam̃ti ĩſtitutõe ⁊ noue uite
önũciatòe.hoꝛa ↄpletõij egredit᷑ ð loco ce
ne cũ diſcipuł ſuis ad locũ extra ciuitatẽ.
ad quẽ ſciebat nentuꝝ ꝓditoꝛẽ.ultro ſe o
feꝛens paſſioni.ut onderet ſe uolũtarie ſu
bire motẽ ⁊ ðᷣſideꝛar̃᷑ nr̃aʒ ̃dẽptõʒ.Ille em̃
locꝰ erat aptus ad capiẽdũ xpm.qꝛ eꝛat a
ciuitate ꝛemotꝰ ⁊ ipᷣi qrebãt capeꝛe eũ ſine
ſtꝛepitu turbaꝝ. Pꝛecedit ipᷣe.tu eũ ſeq̃re.
⁊ ↄſpice diſcipulos eũtes p eũ ⁊ cũ eo.quo
glibet ꝗ magis põt magis eidẽ appꝛoxiat.
⁊ ↄgregatĩ ꝑgẽtes:ſiẽ moris ẽ pulloꝝ ꝑger
pꝰ galinã:ĩpellũt eũ mõ unꝰ mõ aliꝰ ex deſi
deꝛio appropĩiquãdi ⁊ audiẽdi vᷣba ipᷣꝰ. Ip
ſe vo libẽter ⁊ paciẽteꝛ ſuſtiebat ab eis. ⁊
tũc locutꝰ ẽ eis ↄplendo ſermonem eundo
ꝑ uiã ⁊ in oꝛto.(Et mit cum illis uerſus o
riẽtẽ (trãs torꝛẽtẽ cedꝛõ)⁊ uallẽ ioſaphat
q̃ ẽ inteꝛ hulm ⁊ mõtẽ oliueti.a ſeptẽtriõe
i auſtꝝ porrecta ꝑ cuiꝰuallis mediũ cuꝛꝛit
idẽ toꝛrens cedꝛon.Eſt ãt cedrõ genitiuus
płalis.ꝗ latine cedꝛoꝝ dr̃.de ꝗbus aꝛbori
b copia ibi eꝛat iu ꝛipis toꝛꝛẽtis eiuſcẽ.un
de ſic appellat. In hac ualle ẽ paꝛua cãpi
planities irrigua ⁊ nemoꝛoſa plẽaq; deliti
is.uallis vo nomẽ accepit a rege ioſaphat
ibi ſepulto ubi a parte montis ſyon ĩi pede
mõtis oliueti.ĩ ipam uallẽ deſcẽdẽdo ẽ tuꝛ
ris ſepulchꝝ eiꝰ continens. Cuius ad ðᷣxte
ꝛaz ð rupe montis oliueti exciſa ⁊ ſeperata
domꝰ.duo cauata habet ſepulc hꝛa.ſcilicʒ
Symeonis ſenis.⁊ Joſeph. ſponn Mar ie
uiꝛginis(Et nenit cũ illis ĩ uillam q̃ dicit
gethſemani) ad ꝛadicẽ ſeu pedẽ mõtis oli
ueti:iuxta campũ ꝗ gethſemani dicebar.
uñ ⁊ uilla ſic uocat ubi eſt erclen adbe
2

Cædron

E w on

ver,

DBe ſermone domini

rens rupi.ſub qua apoſtoli erant ſomno p

gꝛauati: ⁊ ĩtra erãt canonici regulares cũ

abbate. Fm r̃gulã beati Auguſtini dñno ſeꝛ
nientes. Et intzauit cũ ipis in ortuʒ qui in
fine uille eꝛat ⁊ ad uillam ꝑtiebat.ubi tra
ditorẽ ſuũ ⁊ armatoſ expectabat.ſciẽs oĩa
q̃ uẽtura erant ſuꝑ eũ pᷣm altiſſime diſpoſi
tionis achanum. Et ꝗ pꝑſecutoꝛes ſuos ?z
oĩa in mãu ſua accepiſie ſe nouerat: quia
oia ðdit ei pr̃ in manus ſponte in manus ꝑ
ſequentium ſe ponebat.( Sciebat autez ⁊
iudas tꝛaditor locũ) qꝛ frequẽter ieſus cũ
diſcipulis ſuis illuc uenire ↄſueuerat. cau
ſa orandi ſecretius extra tumnltũ ciuitat᷑:
⁊ cauſa ſecretius loquendi cum diſcipulis
familiariter inſtruendis. Itaq; tꝛadẽdus a
diſc plina conſueti ſeceſſus locũ ⁊ iuð no
tum adijt: quo facillime repeꝛire poſſʒ ma
nifeſtum ſe dans ad capienduũ. ne moꝛtem
timere uel inuitus crucifigi putaret. Uno
bñ qr. ꝙ (hymno dicto exieꝛunt fʒ ↄſuetu
dinẽ iu montẽ oliueti).i.uerſus montẽ oli
ueti qꝛ cõſuetus eꝛat uluc ire ? morari de
nocte cauſa orationis.nã ſᷣm Cꝛiſ.ↄſueue
rat fꝛequẽteꝛ extꝛa ĩ orone ꝑnoctar̃: ⁊ ſtra
tus mollitiẽ declinaꝛe.⁊ ᷣm eundem ↄſue
tudo xpᷣi erat: ut maxime ĩ ſolemnitatibuſ
poſt cenam diſcipulos ſeoꝛſum ducere: ⁊
puꝝ a tumultibus locũ ĩquirere.ne mens ĩ
pediret᷑ ab auditione ⁊ aliqua ſublimia ðᷣ
feſto docere:que nõ erat phas alios audi
re.Cõpletoriũ põt dici qꝛ in ipᷣo ↄplet cur
ſus diei. Similꝛ dñns nr̃ ieſꝰ xps ↄpleto cuꝛ
ſu pᷣdicationis.⁊ cena illa ſingulari. tã glo
rioſiſſime celebꝛata ⁊ facta cum diſcipulii
ſuis.de q̃ cena ⁊ de ſacratiſſimo dono cor
poꝛis ⁊ ſanguinis eius ibi tradito.ðbes fre
quenter deuotiſſime cogitare. ⁊ ꝙ lotis di
ſcipuloꝝ pedibus.ac facto ſeꝛmone: ⁊ dcõ
bhymno.i.graꝝ actõe.exiuit cũ diſcipuł ſu
is uerſus montẽ oliueti ubi capiendꝰ eꝛat
⁊ ab amicis ſeperãdꝰ.⁊ qñ ↄplẽdũ erat qð
ꝓpheta dixerat ꝑcutiã paſtorẽ ⁊ diſꝑgent᷑
oues gregis. Uade ⁊ tu ſemꝑ cũ eo. ⁊ noli
eum deſeꝛere.ne ⁊ ipᷣe deſerat te.Miſtice
egreſſꝰ ẽ ieſus extra ciuitatẽ: ut nos egꝛeſ
ſuros de mudanis ⁊ mðoi habitatiõe ſignifi
caret.qñ ſacrificiũ deo offerre uolumus:⁊
ut tumultũ hominũ fugere doceꝛet.qñ oꝛa
se uel familiaria cũ noſtris tractaꝛe itẽdi
mus.Egreſſus aũut iuit traſ torrẽtẽ cedrõ:
ꝗ interptat triſtis meror:⁊ ſignificat uiaʒ
pgſſionis quã xpᷣs pambulare uoluit.quia
ſicut toꝛꝛens terroꝛe caloris ſoł cum ĩpetu
deſcendit.ſic xpᷣs calor̃ caritatis ⁊ luce ue
ritatis ſucceſus fluctus paſſionuʒ ipetu p
pꝛie uoluntatis ſuſtinuit. Per hoc ergo qõᷣ
xps iuit illud ĩminente ſua paſſione ſignifi
catur ꝙ xpianus iꝛe uolens ad martyriuʒ.
Adebet iminens ſupplitium pᷣcogitare.⁊ peꝛ

in cena

patientiam ſe armare. q; ſᷣm SGreg. minus
feriunt iacula q̃ puident: ⁊ tollerabiliora

ſunt mala que pꝛeſciuntuꝛ. Et uenit in uil

lam gethſemani q̃ iteꝛpᷣtat᷑ uallis pĩiguedi

nis.que interpᷣtatio oſtendit.quã humilis.
quã deuota fuit xpᷣi oꝛat io.quã ibi fecit ĩ
ualle eĩ humilitas ⁊ in pinguedine öuotio
notatur. Scom Remigium. dñs appꝛopin
quans paſſioni in ualle piguedinis orauit.
ut demonſtraret᷑ qꝛ ꝑ uallem humilitatis
7 pinguedinem caritatis ꝓ nobis mortem

ſuſcepit. Pumiliauit ei ſe uſq; ad mortem
⁊ ex caritate poſuit ꝓ amicis animaʒ ſuã.
In orto ẽt orauit ⁊ capi uoluit ut onderet
qð ſatiſfacere ueneꝛat ꝓ peccato pᷣmoꝛum
paꝛentum ↄmiſſo in oꝛo.i.in teꝝꝛeſtri pꝑpa
diſo.uel ꝙ ꝑ paſſionẽ ſuã nos in oꝛtum pa

radiſi coꝛonandos introducit.Dicit etiam

poſt ↄmunionẽ ĩ mõtẽ oliueti exiſſe ⁊ oꝛaſi
ſe.qð repntat ꝓceſſio fratꝝ.quando poſt r
fectõeʒ exit in oratorium ad gras agendũ

Per ꝓ ẽt datuz intelligi qð uirtute domi

nici ſacramenti aſcendit᷑ ad culmen gre ?z

glie. Signat autem ᷣm Oꝛigenez. hymno
dicto exierunt in montem oliuarum.peꝛ Gᷓ
deſignans qnod poſt ꝑceptionem tanti ſa

cꝛamemi.fidelis homo nihil debet ageꝛe

in ↄualle.nec cica aliqð terrenuʒ ſe occu

pare:ſed ſecundum Piero.debet aſcende

ꝛe in montem oliueti.id eſt in uiꝛtutuzʒ ſub
limia. ubi eſt laboꝛis refectio ⁊ doloꝛis ſo
latium.ac ueri luminis noticia appꝛehẽdi
tur. ¶ Orauit eꝛgo dominus ĩ monte oliue
ti.ſiue in orto ad ꝛadicẽ eiuſdem montis.

ꝙ totum unũ ẽ ⁊ plenũ figuris. Cum enim
in monte oꝛat.ſuꝛſũ nos ⁊ ꝓ celeſtibus ha

£

beꝛe co: ĩ or̃one ⁊ ſublima tm oꝛãdo ĩqui

ri debere docet: cum ĩ ualle: ⁊ hoc ĩ ualle
pinguedinis.docet nos in oratõe humilita
tem ⁊ interne deuotionis ac dilectiõis pin

guedinem ſezuaꝛe.⁊ ut nõ geſtemꝰ cor ari
dum a caritatis pinguedie. Meꝛito ãt paſ

ſurus dñs aſcendit ĩ illã mõtẽ uñ erat aſcẽ
ſuꝛus in celũ. ut ꝑ hoc oſtendeꝛet ꝙ ꝑ tol
lerantiã paſſionis aſcendit ad quietem ce
leſtis manſionis.Uñ Hiero. In monte qui
dem oliueti ieſus uigilat ⁊ oꝛat tenetur ac
ligatur ac ĩde ad celos aſcẽdit.ut nos ſcia
mus qꝛ inde ad celos aſcendimus. unõ ui
gilamus ⁊ oramus.ligamur ⁊ non rpugna
mus in teꝛra. Pic mõs oliueti oĩ acceptõe
ẽ dignꝰĩ quo dñs fꝛeq̃nter mõaꝛi ⁊ orar̃ ac
mlta ⁊ mira oꝑaꝛi ẽ dignatꝰ. ſt ãt ĩ B mõ

te eccłia.ĩ q̃ cù abbate nigꝛi monachi eſſe

ſolebant ¶ Põt aut meditari ꝙ dñs ieſus
dedit nobis in iſto ſeꝛo exemplnm quinq;
magnaꝛum uirtutum.ſcilicet humilitatis:

in lauando pedes diſcipuloꝛum. caritatis

in ſacramento coꝛporis ⁊ ſanguinis ſui.⁊
in ſeꝛmone,ꝗ eſt monitis caꝛitatis plenus

requiem eterna
redemptor es etid
das. Amen.

de paſſione domini
octauum.

1 Ccuuit nunc
nri ieſu xpi te
V minus ſepties
ret ppianus.
Oðquotidiana lectio
cord tio dominice paſſi
accedit cor hamand l
ſedulorecogitata paſſi
latoris. Qui eigo i cru
ſderqt gloria. ſedula
ſa pfiſtere. que ecipr
coꝛdi mo eſſe infixa⸗
cicawices d nulnera
coꝛpofe non delentiu
memorlam noſtri ten
deleꝛi debet Aui qt
que circa euz facte
tu perſpicerentne: in
rate alducezet. ſlu e⸗
tig uiſcen medulig en
ti paſſus inſperati oe⸗
6aſioren non
gtdes. coͤſe .
tum Sucineſen
participalis gloi
monialisdtotz iez
uotg ltätt

rat affe en
ſpice ta iut nuqni

meligi g inutegan
em m Oꝛigenez hinn
nmontemn oliuarum gerh
oſ ecepnoentimi ſt
ono nhl ehet ageꝛe
aliöenenig ſeoecu
hov gebet aſcence
eſt in uinunnz ſud
refecio t dcloi ⸗
is noticla gppeheg
mimsi nonte lie
ice eiuſcen monnis,
nü ſiguris (unenm
10819 Cdefidcahe
limza tin idd ige
wine: bocitile
1nos inordtöe ummiig
hotionis ac dilectöspin
et ur noͤgeſten cor ai
inguecie. Merſtoĩ hal
ti ll noͤte uñ ernt aſc
hoe oſtengeret gto
ſcencit ad quietem ce
Ii diero. In norte un
niglan aan tenetun ar
celos ſüd unaſi
as acendimns mn
slicamur ? nonipun

Secunde partis

dõnis in oꝛando in orto tribus uicibus.pᷣa
tientie ĩ ſuſtinẽdo ꝓditoꝛem ſuuʒ.⁊ multa
obpꝛobꝛia quado fuit captus ⁊ ductꝰ ut la
tꝛo.obedientie.in eũdo ad paſſionẽ ⁊? mor

tem ex patꝛis precepto. In his ergo vtuti

bus ⁊ alijs eù ꝓ poſſe imitaꝛi coneꝛis.
Or0

Enigniſſime ieſu qui pꝛo cꝛedentibꝰ
Nꝛ credituris ĩ te.ante tempꝰ paſſio
IJInis patꝛẽ ſuppliciter exoraſti.rogo

domine tuam clementiam ⁊ miſeꝛicoꝛdiaʒz
ꝓ illis ? ꝓ me.⁊ pꝛo oibus mihi conſangui
nitate.affinitate.familiaꝛitate.bñficio.oꝛa
tione.ꝛecõmendatõe.uł quocunq; coniunc
tis:ſeu cordi meo inſeꝛtis:⁊ uniuerſalit᷑ ꝓ
oĩbus fidelibus tam uiuis quam defunctis
Ut nobis uiuis ⁊ gratiã ĩ pꝛeſenti ⁊ gloriã
ĩ futuꝛo exhibeas ac öfuctis miſericordiã
⁊ requiem eternã idulgeas.⁊ tu qui oium
redemptoꝛ es.etiam eoꝝ ſaluatorem te oñ
das. Amen.

De paſſione domini noſtꝛi. Quĩq̃geſimũ
octauum. Capitulũ.
S Ccuꝛit nunc nt paſſionẽ domini
nr̃i ieſu xpᷣi tꝛactemus.de qua ad
minus ſepties ĩ die recordaꝛi ðöbe
ret xpianus. Uñ dicit Beꝛnardꝰ
Qð quotidiana lectio xpᷣiani ðbet eſſe re
cordatio dominice paſſionis.⁊ qð nihil ita
accẽdit cor humanù quẽadmoduʒ ſepe ⁊
ſedulo recogitata paſſio ? humanitas ſal
uatoris. Qui eꝛgo i cruce ⁊ ĩ paſſiõe dñi de
ſiderat gloriaꝛi.ſedula meditatione dʒ ĩ ip
ſa ꝑſſtere.que pꝛecipue inteꝛ cetera debet
coꝛdi nr̃o eſſe infixa:ut ſicut in ſuo coꝛpor
cicatrices ⁊ uulnera ſemper tenet ⁊? de eiꝰ

coꝛpore non delentur.ita ⁊ ĩ corde nr̃o peꝛ

memoriam noſtri teneri. ⁊ nunquam de eo
deleꝛi debet. Cuiꝰ quidẽ paſſionis miſteꝛia
⁊ que circa euʒ facta ſunt.ſi toto m̃tis ĩtui
tu perſpicerentua:ĩ nouũ utiq; ſtatuz medi
tãtẽ adduceꝛẽt.Nã ex pꝛofundo coꝛde ⁊ to
tis uiſceꝝ medulis eam perſcrutanti. mul
ti paſſus inſperati occuꝛrerẽt:ex quibꝰ no
uã cõpaſſionem. nouũ amorem.nouas ↄſo
latões.⁊ ꝑ cõſequens nouum quendam ſta
tum dulcedinis ſuſcipeꝛet.q̃ ſibi pꝛeſagia ⁊
participalia gloꝛie uiderentuꝛ. VUn quedag

monialis ðuota ĩtâtuʒ ciꝛca paſſionẽ xpᷣi e

rat affecta. ut nũquã crucifixi imaginem ĩ
ſpicer̃ poſſet.niſi cadẽs ĩ terꝛa qſi totaliteꝛ

abſoꝛpta a ſe òficeret. Oportet eꝛgo quod

quis pᷣſentẽ ſe exhibeat affectuoſe.diligen
teꝛ z moꝛoſe. oibus ⁊ ſingulis qᷓ circa domi

nicã paſſionẽ cõtigerũt.⁊ quod illuc totaz

mtis acieʒ ui gilatibꝰ oculis coꝛdis.obl itiſ
q; alijs curis ⁊ ſolicitudinibꝰ exteꝛioꝛibꝰdi

ꝛigat pſeueꝛate:.Et ſciaſ.quod ñi i hac ſciẽ

Lapłm. viij.

tia (que ſup omnes alias ſciẽtias ẽ) nolue
ris proficere:cum magno ſtudio oportebit
te a cibo ⁊ potu delicato abſtiner̃. ⁊ ad ne
ceſſitatem tantum parce de utroq; ſumer̃.
Cena quoq; noctuna ſiue potus multum
impedit orationem ⁊ cõtemplationeʒ. qua
ꝓpteꝛ eſſet pꝛo poſſe abſtinẽdũ. A ueſtibuſ
quoq; ac lectis mollibus ⁊ delixatis abſti
neas:⁊ ĩ ueſtitu ſicut ⁊ ĩ uictu humilieꝛis.
groſſioribus utẽdo ⁊ uilioꝛibus.Opoꝛtʒ ẽt
quod caueas a młtiloquio ac leticia uana
⁊ inepta.ga n decet eũ qui uult xpᷣi dolor
ſentire in uerbis riſibus.luſibus ? gaudio
uano ſe inutiliteꝛ occupare. Neceſſariu ei
erit.ut aliquãdo ĩta cogites te pᷣſenẽ cogi
tatòe tua.ac ſi tuc tẽpoꝛis ibi pᷣſẽs fuiſſes

quãdo paſſus fuit: ⁊ ita te habeas ĩ loquẽ

do.i uiuẽdo.ĩ dolẽdo.ac ſi dũm tuũ corà o
enlis tuis cerneres pacientẽ. Ita em ⁊ ipᷣe
dñis in ſpiritu tibi pᷣſens eꝛit ſicut ate cogi
tabitur preſens eſſe ⁊ accipiet tua uota.⁊?
acceptabit tua facta.Et (ut breuiteꝛ dic̊)
oportebit te a dilectione ⁊ conſolatiõe caꝛ
nali cum magna diligentia elongari. ⁊ ut
amara ⁊ dura tibi dulceſcàt ⁊ ſuauia fiat:
ſi in xpᷣi doloꝛibus ⁊ paſſione ↄſolatõem ⁊
dulces anime tue dapes cupis inuenir. Nõ
em̃ bene ↄueniũt cõſolatio carnalis ⁊ ↄtẽ
platio dñice paſſionis.ſʒ ↄria qn nomĩa ſoꝛ
ciũt᷑:nec pñit ſimul caꝛo ⁊ ſpũs delecteri.ĩ
mo vᷣm Apoſtolum ſibiinuicem aduerſant
Vnñn Bernaꝛ.Crux xpᷣi uoluptati aduerſat᷑.
⁊ uoluptas cꝛuci.Et quomodo poſſuut ex

cuſari uoluptatum amatoreſ. ut nõ ſint xpi

perſecutores: Rei enim fiunt mortis xpᷣi:
⁊ ſi non ut ꝑſecutores.tamen ut tante rei ⸗
temptores.Ett iterugʒ. Mihi abſit igloꝛiari.
niſi in cruce dñi mei ieſu xpᷣi:per quem mi
hi mundus crucifixus ẽ ⁊ ego mundo. Nò
ſolũ:inquit.moꝛtuus mundo.ſed ⁊ crucifi
xus.qð eſt ignominioſiſſimum genus moꝛ
tis.Ego illi ⁊ ipſe mihi.Omnia que mundꝰ
amat cꝛux mihi ſt᷑ ölectatio carniſ diuicie.
honores. uane hoium laudes. Que vo mũᷣ
dus ꝛeputat crucẽ.illis a ffixꝰ ſũ.illis adhe
ꝛeo illa toto ãplectoꝛ affectu. Quãuis ĩ his
apoſtoli vᷣbis illud quoq; ñ icõgꝛue poſſit ĩ
telligi crucifixũ ei mũdu rputatõe.ipᷣm vo
mũdo crucifixũ cõpaſſione.Crucifixuʒ em̃
uidebat mũdum obligationibus uitiorũ. ?
ipſe crucifigebatua ei ꝑ ↄpaſſionis affectũᷣ
hec Berñ. ⁊ ꝗa ut dicit Sregorius. Sine ð
lectatòe anima nunquã põt eſſe. Naz aut i
fimis delectatuꝛ aut ſummis. Jõ heu mul
ti ↄ ſolatõez diuinà ñ iuenittes.ꝓtinꝰ ĩhiãt
ad aliã.⁊ ſic ſibi iuſte ſubtra hunt diuinam
UVñn Beꝛnaꝛdus. Rennuit cõſolari aia tua

in alijs:ſi uis in ði memoꝛia ðᷣlectaꝛi.Cuiꝰ

ad alias ↄſolatões mens inhiat. ⁊ ñ penitꝰ
i caducis ⁊ trafuoijs ꝛẽ̃nuit ↄſolari:ipᷣe ſibi
3

De paſſione

ꝓfecto celeſtis ſubtꝛa hit grẽ̃am ↄſolatiois
quam ſi digna deuotione pleno affectu de
ſiderio uehem̃ti peteꝛe.quereꝛe.pulſare ſa
tageret:ſiñ dubio petẽs acciꝑet.q̃rẽs inue
mꝛet. pulſanti apeꝛiret᷑. Nõ g queꝛas ↄſola
tõem aliaã.ſi cupis hr̃e diuinã. Quia ut idẽ
dicit Ber. Delicata ẽ diuina ↄſolatio q̃ nõ
dat᷑ admittẽtibns alienã. Nec duplici uia
uel duplici affectu queꝛas diuinã ↄſolatõʒ

qꝛ indignũ te redderes ad eandẽ. Unde ite

rum Beꝛ. Indignus bnᷣdictõe celeſti ↄuin
cit.qui dubio qrit affectu. duplici petit in
tentiõe:alið ſibi ꝛzefugiũ parans. ſi forte eã
non obtineꝛe ↄtingat. hec Beꝛ. Mãana öfe
cit filijs iſrł.poſtq; comederunt de fꝛugibꝰ
terre.p mãna qð habebat in ſe oẽ delecta
mentum ⁊ omnis ſaporis ſuauitatem ſigni
ficatuꝛ ſuai itas ieſu:que deficit filijs iſrł.
i. clauſtꝛalibus cum incipiüt comedeꝛe ò
fꝛugibus terre.i.dare ſe teꝛenis ↄſol atiõi
bus. Uñ Aug. Si aius hʒ unde delectatur
extꝛinſecus.ſine delectatione manet intrin
ſecus. Jõ uir ſanctus dʒ dicere cũ ꝓpheta.
Rẽnuit ↄſolari aia mea.ſ.exterius: ⁊ idðᷣo
ibi ſeqtur.memõ fui dei æ delectatus ſuz.
VUñn Rycaꝛdus. Nuqᷓ; intellectus ad celeſti
um ↄtemplatõeʒz pꝑfecte attrahit. niſi caꝛzo
in neceſſarijs foꝛtiter retꝛaha ᷑. Uñ ⁊ Gꝛe
go. Si a carne h̊ qᷣlibʒ abſcindimus.mox
in ſpnt ꝙ delectet ĩueniemus.¶ Cõpatiariſ

igit᷑ ſaluatoꝛi noſtro ieſu memoꝛiã paſſiõiſ

⁊ uulneꝝ eius in corde tuo hñdo: certiſſie
ↄfidens.qꝙ eius ↄſolatiõis ſocius in futuꝛo
efficieris.ſi eius tribulatõis in pñti ſocius ĩ
nenieꝛis. Nec eĩ ꝓ ipᷣo pie lugẽtibꝰ głia ſuã
negabit ꝗ nec Magdalene dolenti ⁊ ipᷣuʒ
querenti.ꝛeſurrectõem ſuam occultaꝛe uo
luit. Quod bene ꝓpheta ĩnuit:dicens.Qui
ſeminãt in lachꝛymis in exultatõe metent.
UVnñ apoſtolus.Si tñ ↄpatimur ut ⁊ ſił glo
rificemur. Uñ ⁊ Ber.qui mãducat carneʒ
meam ⁊ bibit ſanguinẽ meũ.hʒ uità et᷑nã.
hoc ẽ ſi ↄpatimini ⁊ ↄꝛegnabitis.Sed non
ſolũ coꝛde: neꝛuetiam corꝑe ↄpaciendũ eſt

xpᷣo.Unde Ambro. Qui aũt ↄpatitur. non

pfunctoꝛie ↄpatiat᷑: ſed ut tribulatões xpᷣi
in corꝑe ſuo ĩpleat.ſicut implebat ? Pau
lus. Unde ⁊ in canticis. Pone me ut ſigna
culũu ſuꝑ coꝛ tuum diligendo. ſcilicet me ꝑ.
affectum. ⁊ mihi te ↄformando ꝑ affectõeʒ
dilectionis:⁊ ut ſignaculũ ſuꝑ brachiũ tuũ

diligendo ẽt me ꝑ affectũ.⁊ mihi te confoꝛ

mando per amoꝛem operationis ſignaculũ

eĩ ſoꝛmã ſuã ĩprimitei q̃ ſigillat. Et meri
to debes me diligeꝛe utꝛoq; modo:qꝛ ſõtis
E ut mors dilectio hoc eſt taz foꝛtiter te di

lexi.qðᷣ pꝛo amore tuo moꝛtuus ſum: ⁊ du
ꝛa ſicut infernus emulatõ.quia in nullis tẽ
ptamẽtis hoſtiu a noſtꝛe ſalutis cuꝛa ꝛeuo
are potuit.ſicut infernus nullus miſerorũ

domini

cruciatibus mitigatur. per multas eꝛgo tri
bulatões oʒ nos intrare in ꝛegnum celoꝛũ.
qð bene figuꝛat᷑ peꝛ hoc ꝙ crux ponituꝛ in
teꝛ choꝝ ⁊ cacellos eccleſie: ut qui choꝛuʒ
intraꝛe uolueꝛint nadant ſub cruce. qr ab

eccłia militante ad tꝛiüphantem. nemo ni

ſi ꝑ crucẽ põt intraꝛe. Multũ quippe placzʒ
deo.qð hõ memoriã paſſionis ⁊ uulnerum
eius poꝛtet in coꝛde ſuo.naꝛꝛ atur enim qð

cum quidam heremita ſanctiſſime uite in

ſtanter dñm exoraret:ut ſibi oſtendeꝛet qð
ſibi iner cetera ſeꝛuitig magis acceptaret
uidit hoiem nudũ tꝛepidantẽ frigoꝛe:⁊ cru
cem magnã ſuper ſe baiulantẽ. ⁊ ſibi quis
eſſet interrogãti dicentem. Jeſus xpᷣs ego
ſum. Roga ſti ei me.uut tibi oſtendeꝛẽ ꝙ in
teꝛ ceteꝛa ſeruitia mihi magis ↄplaceret:
⁊ nũc tibi dico.Quod hoc.ſ.qð quis hõ iu
uet me poꝛtaꝛe cꝛzucem meam: ⁊ uulneꝛa:
⁊ pe ſſionez in corde ſuo.Et hec dicẽs eua
nuit.¶ rucem domini debemus baiulare
⁊ iuuare eum portare:⁊ hoc in corde per
coꝛdatõem ⁊ ↄpaſſionem.in oꝛe ꝑ cꝛebꝛam
⁊ deuotam gr̃aꝝ actionem. In corpor̃ per
flagellationem ⁊ caſtigationeʒ. ut ſaluato
ri noſtro cõde.oꝛe.⁊ opere gratias agamꝰ.
Cuidam etiam ſeni matꝛone ꝛecluſe. mul
titudinẽ ⁊ numeꝛum omniũ uulneꝝ xp̃i ſci

⁊e cupiemi. ⁊ ꝓ hac ꝛe flebiliter deũ oran

ti.uox celica miſſa dixit. Quinq; millia q̃
dringenta nonaginta uulneza mei corpoõis
extiteꝛunt:q̃ ſi ueneꝛari uolueris.or̃onẽ do
minicã cũ ſalutatõe ãgelica quiocies quo
tidie ĩ memõid paſſiõis mee replicabis: ſic
q; ãno ꝛeuoluto.unumquodq; unlnus uene
rabiliter ſalutabis. Pec orõ ualde plł& deo
ꝓut poſtmodũ ꝛeuelatum fuit cuidam ſoli
tario. ⁊ accipit᷑ hic numerus ſcõm annum
biſextilez. ut ſemꝑ ſufficere poſſit:qꝛ mĩoꝛ
mimeꝛus quem quidaʒ ponunt. ſcilicet ꝗn

q; milig quachingenta ſeptuagint⸗ quind;

alijs ãniſ tm̃.ſed ñ hoc anno ſufficit.Dde nu
meꝛo uulnerũ xpᷣi ſunt ueꝛſus iſti. Mittit᷑

ut legituꝛ.olĩ uox celica lenis. Coꝛ refonẽ

do ſenis flebilis ut ſequitur:dicẽs. due uñ
cies.decem dempta ſimplice xpᷣi. Uñ reui
xiſti uulnera cũcta ſcies. Tot ꝗppe fuerũt
uulnera xpᷣi. accipiendo uiõlicet qualibet
plagaʒ flagellationis ꝓ uulnere uno.⁊ pũc
turam cuiuſlibet ſpine pꝛo uno. Cuiuſ ꝗdẽ
numeri paꝛtes ſingule ↄgruũt miſteꝛio paſ
ſionis dñice. Millenaꝛius eĩ ꝗ ẽ ultimus li
mes numeꝛorũ ultimam ⁊ ſupꝛemam pfec
tionem in hac uita hoĩ poſſibilem ĩſinuat
quã utiq; xpᷣs in ſua paſſione ⁊ ſũmo adim
pleuit.Quinarius autẽ ad quinq; ſenſus

fertuꝛ in ꝗbus omnibus xpᷣs paſſus fuit ut
ſenſus noſtros.nr̃is peccatis corruptos re
integaret. Centenarius ẽt perfectionẽ no

tat.Et iõ ꝑ.cccc, perfectõ noui teſt amti q;

eſt poꝛta auam itroitu
ne cedinn. Der kucti⸗
rabilem rpi paſlionem.
tualiu bonon mmateria c
tur. Ubi eni eſt gloriati
c letici cõdiſ mi. Hen
⁊ vo bono:? precioſiſin
ſauro. Et iõ tam ſpꝛecia
lectat iugiteꝛ i coege fti
ſoloani. ac omni tepore
ſodccupari. Utini quoe
marceſcat § ſemp rectin
nonſer ſtat Felit pinde

lu eccleſian g archan

liges. byſſuz darit nis
rib itnedo irroiſti: ac .
loqni audiſti n tm ad ̃
quoda mellico paſſion
coꝛdis theſamo i med
hil arbitrat ſu me ſce
xpʒ ⁊ huc crncifixi. (
ns ſup mel ? fanu duc
minai. d quo liquoꝛ
gler gauia ſalunns p
ch etemni ſalute 1 m
geſigern habere arti
tů on oſceet cie
tieꝛe ite pſpeꝛa ad
ſecuri nisädulne:n⸗
ſionis Tpeiuſqg oſol

eam: T unlren
1
corge ſuo. Et hec icegenn

ndomini ebemus beiln
e.r hoc in coeſe
Maſſonen integ rhn
1 anonen. Iconein
1 caſtigtionez n ſallen
e. ? gpere gyring agmn.
ſeni manone ecluſe, mi
eꝛum ommi uulner ryi ſci
hacꝛe ſehiliter dei oran
ſſacint. QAtinczmilig
Binta uulnera mei corpoig
eneꝛari nolueris. ofone do
nöe ägelica anidcies gt
daſſiöis mee replicaboſe
unumanodc; unlnustene
Ws. Dec r0 nelde p ten
edAawifait cnidamn ſol
E dic wumens ſcn onnmn
ſenp ſuſtcere poſſtig mit
em quidaz ponunt ſclicege
ungeni ſetnngin gin
eti bo amo iifſet dent
rbiſunt uerſis ſſti. Mintt
or lti leni la reſmn
sitſegninn les cnen

ta ſmmplice pl. i fel

SGecunde partis

in quattuoꝛ euãgelijs ↄſiſtit accipi põt: ꝗq
guidem teſtam̃tum ĩ ſanguine paſſiõis xpᷣi
edicatuzʒ eſt. Nona genarius vo qui ↄſtat

ex ductn denarij ĩ nouenarium.öſignat no
uẽ ordines angeloruũ. Inteꝛ quos ducimur

per obſeruantiam preceptoꝝ decalogi.⁊ B
non niſi ꝑ meritum paſſionis xpᷣi. Multa
quidem ⁊ magna bõa pꝛoueniunt homini
paſſõnẽ xpᷣi ftequẽtati.⁊ ſe circa eã ſedulo
occupanti. Si eĩ ad diuinitatis cognitõm
puenire deſideras:reſtat ut per aſſumptaʒ
humanitatẽ ⁊ humanitatiſ paſſionẽ.tãquã
ꝑ uiaʒ regiam gradatim aſcendeꝛe ad altõ
ra diſcas.Quia ñ dat᷑ ꝑuenire ad diuinita

tis altitudinem ł inuſitatã dulcedineʒ: niſi

tractis pio quodã fidei ac dilectionis affec
tu ꝑ humanitatis xpᷣi amaritudinẽ.Et quã
to hac neglecta ꝗs aſcẽderit altius:tanto
cadit ꝓfundius. Pec ẽ uia ꝑ quã itur. Pec
eſt poꝛta ꝑ quam itroitus ad deſideratũ fi
nẽ ↄcedituꝛ. Peꝛ fꝛuctifeꝛas nãq; ac uene
rabilem xpᷣi paſſionem.cũctoꝝ nobis ſpiri
tualiũ bonoꝝ materia copioſiſſime miſtra
tur. Ubi enĩ eſt gloꝛiatio noſtra. Ibi ſpes
⁊ leticia cõdiſ nr̃i. Reueꝛa ĩ xpᷣo uno ſũmo
⁊ vo bono:⁊ precioſiſſimo eiꝰpaſſionis the
ſauro.ect iõ tam ſpꝛeciabilem theſaurũ de
lectat iugiteꝛ ĩ coꝛde r̃tiner̃.⁊ ↄtinue de ip
ſo loqui.ac omni tẽpoꝛe m̃te ⁊ coꝛꝑe cũ ip
ſo occupari.· Utinã quoq; ⁊ ĩ cõdibꝰnũquã
marceſcat.ſʒ ſemꝑ rediuiua pullulatione
nouꝰ exiſtat.VF elix ꝓinde tu o glorioſiſſimũ
lum eceleſiaꝝ ꝗ archanum diuinitatis at
tigẽs.abyſſuzʒ claritatis diuie oculis puꝛio
ribꝰ ĩtuẽdo itroiſti:ac vba q̃ ñ licet homiĩ
loqui audiſti:⁊ tñ ad ima ðſcẽdẽs.affectu
quodã mellico paſſionis huiꝰ ob pᷣconiũ ð
coꝛdis theſauꝛo ĩ mediũ eructaſti:dicẽſ.ni

hil arbitratꝰ ſũ me ſcir̃᷑ ĩter uos:niſi ieſum
xpᷣCq ⁊ huũc crucifixũ.O vbũ melifluũ.dulci

us ſuꝑ mel ⁊ fanũ ðuotis m̃tibꝰ iugiter ru
minãdũ.ð quo liquoꝛ emanat.ꝗ mĩis lar
giteꝛ gaudia ſalutis ꝓpinat.Ceteꝝ quicun
q; eternã ſalutẽ ⁊ pᷣmiorum magnitudineʒ
deſiderat habere.artẽ quoq; cũctaꝝ uirtu
tũ optat ↄſcẽder̃:ſciẽtiã ẽt atq; ſapiẽtiã ob
tieꝛe.ĩteꝛ ꝓſpeꝛa ⁊ adyſa eq̃nimiteꝛ ſtar̃.⁊
ſecurã uiâ ãbulaꝛe: necñ amaritudinẽ paſ
ſionis xpᷣi.eiuſq; ↄſolatõis potum ſuau ſſi
mũ ðᷣſiderat pꝛeguſtaꝛe.dʒ ieſũ xpm inqu

crucifixũ iugiteꝛ ĩ ſuo cõde portar̃ fꝛequẽs

paſſiõis huim memoꝛia indoctum quemq;
Tddit doctiſſimũ.ac ĩpeꝛitos ⁊ ideotas fac
ꝓficere ĩ mgros:mgr̃os inquã non ſcientie
ꝗᷓ inflat. ſed caꝛitatis que edificat. Ipſa ẽ

uelut gꝗdam libeꝛ uite. in quo omnia ſaluti
neceſſaria inueniuntuz. Pic libeꝛ de oibuſ

docens. mellea quadã dulcedine ꝑpunctus
ſentituꝛ ꝙ& elix ꝗ eius ſtudio ſeꝛioſe intẽdit
ga contemptu mundi ⁊ in amore dei profi

Caplłm lviij.

ciet cunctarumq; uirtutũ ac gꝛaciaruʒ in
cꝛemtum ſumet. Memoꝛia paſſiõis chꝛi
ſti. debet fieri nõ perfunctoꝛie.nec cuʒ fe
ſtina acceleratione maxime cum tẽpꝰ ad
eꝛit ſufficiens ⁊ opoꝛtunum:ſʒ cuz matura
⁊ moroſa ac pᷣcordiali rememoratõe. ⁊ fle
bili qdam compaſſione.Niſi enim hoc dul
ciſſimũ lignũ dentibus affectuoſe diſcreti
onis maſticatũ fuerit: ſapoꝛ eiꝰ licet ĩmen
ſus nequaquam mouebit.Qðõ ⁊ ſigdem fle
re cũ flẽte.aut doler̃ cũ dolẽte ñ potes:ſal
tẽ affectu ðᷣuoto.ð tãtis bñficijs tibi ꝑ ea⸗
gratuito exhibitis.gauder̃ ⁊ grãs ageꝛe de
bes.Quod ſi nec affeetu ↄpaſſiõis nec gra
tulatõis deſiderio moueris.ſʒ dura quadà
affectõe.te in eiꝰ recordatõe depᷣmi ſentis
nihilominꝰin duritia cõdis tui ad laudẽ di
memoria huiꝰ ſalutifere paſſiõis q̃litercũ
q; pcurre. ⁊ quod a te habere ñ potes. ipᷣiꝰ
maibus pijſſimis ↄmitte. Percute bis ſili
cẽ ĩteꝛioꝛi uidelicet r̃coꝛdatõe:⁊ cõꝑali ni
hilomius labore te exeꝛcens ad pietateʒ ꝑ
extẽſionem manuũ.ſeu oculorũ ad crucifi
xum ſubleuationem:uel pectoꝛis tonſiorẽ
aut genu flexiones dᷣuotas.ſeu diſcipli iſ ⁊

flagellatões.ł cetera ſiłlia pietatiſ officia 2

tinuãdo.dõec egrediant᷑ aque lachꝛymaꝝ
largiſſime:ut ⁊ ratio bibat ðuotionis aqs
⁊ corpus animale eiꝰ expeꝛiẽtia accẽſũ ad
gratiam abilitetuꝛ.¶ Porro paſſionis xpᷣi

frequẽtẽ meditatiõʒ iteꝛ alia inumeꝛa. ad

q̃ttuoꝛ pᷣcipue tibi noueꝛis pꝛodeſſe ſolatia
uidelicet ad tria principalia uitia q̃ in mũ
do ſunt repellenda.ad trihbulationẽ ⁊ peni
tẽtiã mittigandam.ad triſtitiam inordina
tam repellẽdaʒ. ⁊ ad penã purgatoꝛij dimi
nuẽdam.dde pᷣmo patet ĩ Trenis ubi dicit᷑
Recordare paupertatis mee trãſgreſſiõis
.i.uilitatis trãſgrediẽtis oẽs als uilitateſ ⁊
fellis. Concupiſcẽtia ergo carnis dʒ cꝛuci
figi ꝑ crucifixi amaritudinem. õcupiſcẽ
tia oculoꝝ per eius paupertatem. ſuꝑbia
uite ꝑ eiꝰ uilificationem. Sed uoluptuoſi
otrariantuꝛ cruci xpᷣi.quia xpᷣs ĩ ea ſuſtinu
it amaꝛitudinẽ. Itẽ uane gloꝛioſi.qr xpᷣs in
ea ſuſtinuit ignominiã. Itẽ auaꝛi.qꝛ xpᷣs ĩ
ea ſuſtinuit paupertatẽ.De ſecundo ẽt ex
HB apparet.qꝛ cibus aliqñ de ſe inſpidus.p
ſalſam appoſitam uł condimentuʒ fit ſapi
dus: ſic tribulatio ⁊ penitentia ðᷣ ſe ſt᷑inſi
pida.ſed appoſita ſalſa paſſionis chriſti q̃
fuit amara efficiunt dulcia ⁊ ſapida. Ter
tium ãt ſcilicet q̃liteꝛ dolorez animi expel
lat.exẽplo tibi potiꝰ quam vᷣbo monſtꝛabo
Erat nãq; qdã quẽ circa ↄueꝛſionis ſue ini
tia qdã triſticia ĩordinata letaliteꝛ oppꝛeſ
ſit:ita ut nec legere nec orar̃᷑ nec qdq; bõi
pꝛotunc faceꝛe poſſit. Qui dum die qͥdaʒ ĩ

cela reſidens ab hac paſſione grauit᷑ urge

retuꝛ.⁊ incꝛedibili dolor ainigrret facta
4

De paſſione

eſt ad euz deſipeꝛ quaſi uox intellectuał:
dicens. Quid hic ſedes ocioſus.⁊ in teipſo
tabeſcens.ſurge nũc ⁊ meã duote ꝑtracta
poſſionẽ.⁊ in amaꝛitudine tuũ deuices do
lorẽ. Quo audito.ille ſꝛater ſurrexit. ⁊ ſe
ad meditandũ paſſionẽ ↄtulit:⁊ ex tũc me
dicina hac ſalutari ſanatus ꝑ eius ↄtinuã
replicatõem.nequaqᷓ; plus decetero talem
unquã ſenſit animi pa ſſiõeʒ. Quaꝛtů uero
.ſ.qualr hec utiliſſima meditatõ penã pur
gatorij laxare hẽat:tibi indicabo. En au
ctor nature nil inordinatũ in ſua nã ꝛelĩꝗt
ſg nec diuina iuſtitia quidq; ĩpunitũ dimit
tit.qð non aut hic aut in futuꝛo debite coꝛ
ꝛectioni ſubiciat.Qñ igit᷑ putas qð finem
habituꝛza eſſet pena alicuius pctoris: ꝗ mł
tis criminibꝰ obnoxius.ↄdignã ſatiſfactõzʒ
ꝓ quolibet mortali ꝓ milleſſima ꝑte ñᷣ im
pleuiſſet.quã exoluere ĩ locis purgatoꝛij ðᷣ
cedẽs cogeret uſq; ad minimũ q̃drantẽ.O
nimis lõga miſere aie expectatio. O diuti
na ⁊ acerba nimiũ cruciatõ dolõ ꝑſeueꝛãs
⁊ ĩmenſus pnĩa grauior oĩ terreſtri crucia
tu.ſed uiõ ꝙ hanc penà leuiſſima ⁊ breuiſ
ſima ſatiſfactõe ↄpenſare poſſet:quicunq;
ipᷣam de theſauꝛo paſſionis agni ĩmacula
ti reciper̃ ſciꝛet.hic nãq; theſaurus pᷣcioſiſ
ſimus ꝑꝑ caꝛitatẽ maximã ꝑſonãq; digniſſi
mã ac doloꝛẽ immẽſiſſimũ:ſufficiens ẽ ⁊ ſrt
habundas. Et iõ taliter poſſet ſe homo ad
hunc applicare. ⁊ de eius merito ⁊ ſatiſ
factõe tam ðuote ad ſe traheꝛe:ut ſi mille
annis puꝛgari deberet in breui ð toto libe
raꝛef. Si ergo uis penã puagatoꝛij longaʒ
⁊2 aceꝛbam in tpᷣꝛalem bꝛeuem ⁊ leuem cõ
mutaꝛe.ſtudeas hec facere. Pꝛimo oĩuz ðᷣ
bes coꝛde ↄpuncto ⁊ ſpiritu ↄtribulato cũ
gemitu.coꝛdis enoꝛmitatẽ peccatorũ tuoꝝ
grauiſſime ponderare:ↄfitendo aduerſum
te iniuſticiam tuam dño.amariſſime ꝛeco
gitando quid feceris.quem offendeꝛis. ꝗd
ut meꝛueris.peccaui inquiens domine ſuꝑ
numeꝝ aꝛene maeis. deinde debes teipᷣuʒ
coꝛã oculis eterni iudicis humiliter deſpi
cere:⁊ uilem eſtimaꝛe: ita ut cũ publicão
oculos ĩmundos nec audeas ad celũ leuer
nec labijs pollutis nomen illud glorioſum
nominare:ſed neq; teipᷣm hominem.ſʒ uer
men imundũ eſtimar̃. ⁊ opera tua ſatiſfac
toꝛia quaſi nullius momenti ſint: annihilar
⁊ ſic miſer ⁊ miſerabilis ante foꝛes gram
iudicis ⁊ cũ ꝓfundo gemitu cordis tui pe
tere ⁊ dicere. Pater mi. peccani in celũ:⁊
coꝛam te. ⁊ non ſum dignus uocaꝛi filiꝰtuꝰ
fac mihi ſicut nni ex mercenarijs tuis. Po
ſtea meritum paſſionis xpᷣi debes cũ ſũmo
affectu extollere æc magnificar̃. cogitando
quoniam apud eus copioſiſſima eſt ꝛedem
ptio.⁊ qð minĩa gutta precioſiſſimi ſangui
nis,qui per omnes partes corpoꝛis ſui uul

domini

neribus repleti laꝛgiteꝛ effluxit. ꝓ redẽptð
ne ⁊ ſatiſ factõe totius mði ſuffeciſſet: ſed
copioſe ipᷣm effundeꝛe uoluit. in azgumen

tum magni amoris ⁊ ſuꝑeffluentiſſime pie

tatis.in ſolamen oium miſeroꝝ.Tandẽ de
bes humili ꝗdẽ ſed feruido affectu manũ
auxiliatoꝛis querere.⁊ miſeꝛicoꝛdiſſimi re
demptoris meritũ infinitũ ĩ ſubſidiũ poſtu
lare.nihil heſitans qꝛ ꝓnior ẽ fons ille pie
tatis iugiter ſcatuꝛiens ad miſerendũ qu
tu ad petendũ.O vbũ gratioſum ⁊ pᷣcipuũ
miſeꝛis peccatoribꝰ cũ ſumma exultatiõe
ſuſcipiendũ:eo qð in xpᷣi paſſione ſic ĩ pmp
tu inuenimus. unde poſſimꝰ peccata abſol
uere.penas deleꝛe gratiam inuenire.⁊ glo
ꝛiam ſempiternam ꝓmeꝛeꝛi Memoꝛiazʒ
igit᷑ paſſionis chꝛiſti ſempeꝛ debes in coꝛð
tuo habere:⁊ oẽs tribulationes ⁊ adueꝛſi
tates quas pateris ad ipᷣam referre.ipᷣiuſq;
ſimilitudinem quantum poſſibile eſt indue
re. Et cum ex occulta diſpenſatione tibi 2
ſolatio interna ſubtrabit᷑.⁊ deſolatus ꝛelĩ
queris:debeſ inſtar ueꝛi cꝛucifixi non aliũ
de conſolationẽ querere.ſed pacienter ex

pectare. ⁊ ſuꝛſum ad patꝛem qui in celis ẽ

ꝛeſpectum habeꝛe.teipᷣm deſeꝛendo ⁊ oẽm
cogitatum tuum in ipᷣm iactando.Tunc ſi
ne dubio.quanto fuerit maiõ hoĩs exterio
ris pᷣſſuꝛa ⁊ deſeꝛtio hominiſ interioꝛis cuʒ
uoluntate deo unita:tanto ſumilioꝛ cꝛucifi
xo ⁊ amabilior patri peramando eris.quia
reuera hoc eſt punctum adueꝛſitatis: peꝛz
quod milites pꝛobatiſſimi.in acie chriſti
conſtituti.ſtrictiſſime examĩantur. Item
omia ifortuĩa ⁊ cuncta triſtabilia clemtie
dei debes ↄmitter̃.⁊ ſic te libẽ ĩ oĩ facto
tenere.quaſi homo qui ĩ procinectu migea
turꝰ eſt ð hoc mundo. Refugium quoq; ⸗
tinuũ in nulnere lateris ieſu xpᷣi ðöbes q̃re
re.tanqᷓ; columba in foꝛaminibꝰ petre:ꝗa

in G̊ loco ſemper inuenies copioſiſſimã pec

catoꝝ ꝛemiſſionem.gratiarum plenitudinẽ
⁊ a cunctis malis ĩminentibus ſecuꝛã ptec

tionẽ. Ad narrationem itaq; propoſiti acre

damus.Si igituꝛ uigilãter attendiſti pᷣmiſ
ſa.q̃ ð uita chꝛiſti ſunt dicta.hᷣ̊ multo uigi
lantius totũ qapponas animuʒz. totam uirtu

tem gꝗa hic maxie appaꝛet illa eius cãitas

q̃ corda noſtra deberet totaliteꝛ concꝛema

re.õ ſoluz autem illa penalis ? moꝛtalis

crucifixio domini.ſed ⁊ ea q̃ eandẽ preceſ
ſeꝛant.ſunt uehem̃tiſſime compaſſionis ⁊
amaꝛitudinis ⁊ ſtupoꝛis.Quid eniʒ ẽ cogi
tare.quod ipſe dominus noſteꝛ ſuꝑ omnia
benedictus deus ab hoꝛa q̃ de nocte cũ fa
cibꝰ ⁊ armis tãq; latro queſitus fuit ⁊ cap
tus.uſq; ad ſextã cꝛucifixionis ſue.ſcilicet

hoꝛaʒ fuit ĩ bello contiuo doloris.magnis

obpꝛobꝛijs ⁊ toꝛmentis.nõ eĩ ſibi datur uł

modica requies, Sed ĩ qnolibet bello ⁊ 2

ins grüdinem i
ronnr alun tik
aliofuribüce leace
iat.alin nugetorie genn
ra cr multa
é ſalutat. Pec ?n
ſed T alij pluꝛimi imuie
tur de indicio in indicii
pꝛobꝛium ſupplicio in
? reprobat nuoluit i
q üluc. tanquaz ſtult 4
quaz lato ? impijſſim
anni. modo ad cayphan
nodo ad Peꝛodem. ? it⸗
ibidem. mo intus mode
gle hoc. None hoc nbi
omoriſſimum ²½ inuum
ta porum per 7 duriora
tra ei oſtam ? niuaciſin
be. ? ſhariſe mil pe
ab oib vnaninite e
meris ſuis ian fracis⸗
in cruciſigama. Conm
2 dduene tam maiore
ribaldi niniqg potator
dum. ſed ad deridedi
gnoſcat. FF luto T imu
flgum Kt du ſui por
eſt llis in parabol am
tin g ſedebant in poꝛ
Abbebant uinz In
rabitm d occeler tun
ſatmnatus uſchgd e
els uſh ach ſ⸗
ſcef ßeſſ ch ad ſun
. eleioccio, Ui⸗

m quamum poſſibile egn
maſübmebit dcecgenn
Nint eſcatts
Uliar eni aucifixi nonti
1one querere ſec pacienenn
nſum ad panem guinn lti
õ
mum in in immnngo Lunc
mo fuent maid hois enerio
ſertoo honiniſinterioꝛis ei
unita:tanto finiin ucifi
rpatri peramandoeris quit
punctum aduerſtalis :et
obatiſlini in acie chriſti
iſſime examianrr. Nen
1 cuncta miſtablig ceßte
ninei2 ſete lie diien
dowodui igocipenn iges
. mundo. Hefugium nog?
Auerelttens iein ßi dhes h⸗
Aumda in tmaminib henne i
enp iments noſſini,i
iſoen gatinmmn genin
als ininennbls ſerihi⸗
rinen iig ohoſt 10
anon lütn ine ciſipni
ſiſancicn inld un

Secunde partis

flictu audi uide.Alius eũ tradit. alius ⸗
pᷣhẽdit.alius ligat.alius ducit.alius impel
it.aliꝰ exclamat.aliꝰ inſurgit.aliꝰ uexat.
alius circũuoluit.alius interrogat.alius
tra eũ falſos teſtes inquirit.alius inquiren
tem aſſociat.alius falſum teſtimoniũ ↄtra
eum dicit.alius accuſat.aliꝰ deludit.alius
blaſphemat.aliꝰ in eum expuit. alius ocu
los uelat.aliꝰ in facieʒ cedit.alius colaphi
zat.aliꝰ ueſte alba induit.aliꝰ ſpeꝛnit. aliꝰ
illudit.aliꝰ ad colũnam eũ ducit.alius duzʒ

ducituꝛ ꝑcutit.alius uociferatuꝛ. alius euz

inſultanteꝛ ad uexandum ſuſcepit.aliꝰĩ eũ
impetum facit.alius expoliat.aliꝰeũ ad co
lunam ligat.aliꝰ flagellat.aliꝰ eum purpu
aa in ↄtumeliam ueſtit.alius ſpinis euʒ co
ronat. alius arüdinem ĩ manu eius ponit.
aliꝰfuribũde reaccipit ut ſpinoſuzʒ caput fe
riat.aliꝰ nugatoꝛie genu flectit.alius ut ꝛe
gẽ ſalutat. Pec ⁊ multa ſimilia ñ ſolõ aliꝰ
ſed ⁊ alij pluꝛimi intuleꝛut.Ducit᷑ ⁊ ̃duci
tur de iudicio in iudiciũ:de obpꝛobꝛio ĩ ob
pꝛobꝛium.ð ſupplicio in ſuppliciũ:ſpẽnituꝛ
⁊ reprobat᷑.uoluit᷑ ⁊ circũflectituꝛ huc at
q; illuc.tanquaʒ ſtultꝰ ⁊ imbecillis:ſʒ ⁊ tã
quaʒ latꝛo ⁊ impijſſimꝰ malefactoꝛ mõ ad
annã.modo ad caypham.mõ ad pylatum:
modo ad Pęodem. ⁊ iterum ad OPylatum
⁊ ibidem.mõ intus modo foꝛis.Deus meus
qa hoc. Nõne hoc tibi uidet duriſſimuzʒ
amariſſimum ⁊ ↄtinuum bellum. ſʒ expec
ta parum per ⁊ duriora uidebis. Aſtant cõ
tra eũ ↄſtant ⁊ uiuaciſſime pꝛincipes. ſcri
be.⁊ phariſei.⁊ milia populi. Acclamatur
ab oĩbꝰunanimiteꝛ nt crucifigat᷑.Crux hu
meria ſuis iam fractis ⁊ laceratis ĩponitur
in q̃ crucifigatuꝛ. Concurrunt undiq; ciueſ

⁊ aduene.tam maiores quã etiaz uiliſſimi

ribaldi uiniq; potatores:nõ ad compacien
dum. ſed ad deridẽdũ. nemo eſt ꝗ eũ reco
gnoſcat.ſʒ luto ⁊ ĩimũdicijs eũ ĩpetunt ⁊ af
fligunt. Et dũ ſuã poꝛtat ignominiam.factꝰ
eſt illis in parabolam.Cõtꝛa eum loquebã
tuꝛ ꝗ ſedebant in poꝛta.⁊ in euzʒ pſallebãt
bibebant uinuʒ. Impellituꝛ ⁊? anxiatua.
trahituꝛ ⁊ acceleꝛatuꝛ.⁊ ſic fatigatꝰ.flagel
lLatꝰ.cruciatꝰ.totuſq; maceꝛat?ꝰ⁊? obpꝛobꝛijſ
ſatuꝛatus.uſq; ad ſummuʒz ñ ſinituꝛ rqnie
ſcer̃.ñ eſſe ĩ ocio.Uix poteſt refocillar̃ ſpi
ꝛituzʒ. quouſq; ꝑueniatuꝛ ad caluarie locũ.
Et hec omnia cuʒ impetu ⁊ furor̃ fecerũt.
In ipſo autẽ loco finis ⁊ quies negotio de
quo tractamus imponit Sed ꝗq̃ᷓ eſt illa
quies: Crucifixio ⁊ lectus doloꝛis.Ecce q̊
lis.Aſpeꝛioꝛ bello ẽ. Uides eꝛgo quomõ uſ
q; ad hoꝛâ ſextam paſſus eſt longũ ⁊ duꝛũ
bellũ. Uere ĩtrauerüt aque uſqʒ ad animã
ſuam.et uere ciꝛcũdederũt eũ canes multi
⁊ feroces ⁊ terribiles:qui dire ⁊ ut gladiũ
bis acutũ.exacuerunt in euʒ linguas ⁊ ma

Capitulüů. lviij

nus ſuas In paſſione autẽ xpᷣ̃i tꝛia fuerũt
in ſummo.ad que ꝛedigunt ceteꝛa omnia:
⁊ in ꝗbus penitentie ſumma exprimit᷑ ⁊ ue
de pacientie ꝑfectio expeꝛituꝛ. rimuz eſt
ꝛeꝛum ablatio ⁊ nudatio. Scòðm contemp
tus ⁊ iꝛriſio. Teꝛcium pẽa ⁊ corꝑalis afflic
tio: que oĩia xpᷣo domĩo fuerunt in ſummo
nudatus eſt a cꝛucifixoꝛibus.ita ut nec fe
moꝛialia ĩ eo remanerent:ꝙ nulli unq; la
tronuũ factũ fuiſſe legimꝰ.⁊ pannicuł a pia
matꝛe ſua ñ incongue cꝛeditur ĩuolutꝰ.nu
dam eꝛgo cancẽ ita nudus aſcendit:ut ſi ꝑ
ſepulcꝝ illius terram matꝛem omniuz coꝛ
orũ uelim“ intelligeꝛe. recte poſſit ei ? ad
itteram ↄuenire.quod ſanctus iob ait. nu
dus egꝛeſſus ſum ð ntero matꝛis mee.⁊ nu
dus ꝛeuertaꝛ illuc. Un Ambꝛoſius ĩ ſtat igi
tu ↄſideꝛaꝛe cꝛzucem dominus qualis aſcẽ
dat. Nudum uideo. Talis ergo aſcendat.ꝗ
ſeculum uincere penſat.ut ſeculi adium̃ta

non queꝛat. Uictus eſt adam qui ueſtimta

q̃ſiuit: uicit ille qui tegumẽta depoſuit. Et
talis aſcẽdit.q̃les nos auctoꝛe deo natura
foꝛmauit.talis ĩ paradiſo homo primꝰ ha
bitauerat.talis ad paꝛadiſuʒ bõ ſecundꝰini
tꝛauit.hec Ambꝛon?. Sʒ gꝗs norrare ſuff
ciat.qualia ? quanta ludubꝛia. quał ? quã
tus a quibus ⁊ a qualibus paſſus ſit. Pec
enim ⁊ a paꝛte pacientis.⁊ a parte inferen
tis.⁊ a paꝛte illatoꝛum penſanda ſunt. nec
aliteꝛ: ⁊ utinaz uel ſic digne penſaꝛi poſſit.
Uide qualia paſſus eſt. Etenim cum gla
dijs ⁊ fnſtibus tanquam ad latꝛonem exie

runt compᷣhendere euʒ traditus. captus ẽ.

ligatus.uelatus.conſputus. alapis ⁊ cola
phis ceſus.accuſatꝰ in ueſte alba illuſus.
flagellatus.purpura in obpꝛobꝛium ĩdutuſ
ſpinis coronatus.arundine pꝛo ſceptꝛo inſi
gnitus.⁊ capite peꝛcuſſꝰ deriſorie adoꝛatꝰ
⁊ ſalutatus.ac multis alijs illuſionibꝰ ⁊ ⸗ↄ
tumelijs affectus.⁊ demũ cruci eſt affixuſ.
Ad ↄſumandam quippe hominis humilita
tem.uniueꝛſa in eum ↄtumeliarum geneꝛa
exercebantuꝛ. Sed quis nouit quãta paſſꝰ
eſt. Credimus enim ſanctos euangeliſtas
bꝛeuitatis cauſa.irriſionum tamtuz ſpecies
non etiam numeꝛum expeeſſiſſe. Quis eniʒ
ſcire:quis narrare ſufficeret quot ⁊ quoti

ens in tanta multitudine q̃ tẽ ibi erat eũ ir

riſerunt. In augmentum ẽt irriſionis ⁊ ue
recundie.conſuſionis ⁊ ignominie accedit.
ubi ⁊ qñ paſſus eſt. Ubi utiq; inteꝛ cogna

tos ⁊ notos.in hieruſalem.in ciuitate Re
gia famoſa ⁊ populoſa: extꝛa portam in lo
co punitionis ſceleratorum.ſcilicet in loco

caluaꝛie fetido. ⁊ immundo. Ubi occidebaã
tuꝛ homicide ⁊ latrones. Ubi in medio la
tronum. In cruce quaſi ad ſpectaculuʒz ela
uabatuꝛ. flentibus amicis ? inſultantibus
inimicis. Qñn. In pᷣcipua ſolẽnitate iuðoꝝ.

„

De paſſiõe

ad quam pꝛopter reuerẽtiã tẽpli ⁊ pulehri

tudinem.⁊ pꝑ ipᷣa feſtiuitatem. ↄfluebat ũ

ſolũ ex iudea ueꝛũetiam ex diuerſis gentiꝭ/

nationibus maxia multitudo. ⁊ qᷓ maxime
illa die. ad tm̃ ſpectaculũ ↄcurrebat: corã
quibus dñs noſter ludibrio expoſitus.oĩbꝰ

ſpectaculum eſt factus. Sed de afflictiõe
corporali ꝗqd dicturi ſumus.Caro eni xpi

beatiſſima atq; mundiſſima· quanto nã pu
rior. quanto ab omĩ labe peccati ſinceꝛioꝛ

fuit:tanto utiq; paſſibilioꝛ extitit ad toꝛm

ta. Uñ in ꝑſona ipius Hieꝛemias lamenta
bar dicens. O uos oẽs qui tranſitis ꝑ uiã.
attẽdite ⁊ uidete:ſi ẽ dolor ſicut dolor meꝰ
Quaſi diceꝛet nõ.Quãuis enĩ multi maꝛty
res multa ⁊ magna tormẽtoꝝ paſſi ſunt ge
nera.nullus tñ in carne ex peccato coꝛuꝑ

ta tã ſenſbilis eſſe potuit ad tormẽta. Qui

etiam cum ipᷣe martyꝛes ſuos in paſſionibꝰ
nñ ſolũ roborauerit.uerũetiam ipᷣm doloꝛeʒ
mitigauerit:aut certe in refꝛigeꝛiũ ⁊ oblec
tamentũ frequẽteꝛ ↄuertit.⁊ q́;uis hec mã
tyribus ſuis xpᷣs ex potentia diuinitatis cõ
tuleꝛit. Beneficia.pie tũ credimꝰ ⁊ fiducia
liteꝛ ↄfitemur eũ non ſibi hoc ẽ:ſue huma
nitati bñficium hoc pᷣſtitiſſe:ſed in cãne il
la mundiſſima qᷓ;tum dolorem nãłꝛ ſuſtine
re potuit.tm̃ uſq; ad exitũ aiĩe ſuſtinuiſſe.⁊
uim doloꝛis uirtute paciẽtie tolleraſſe.Ec
ce qualia ⁊ quanta paſſus ſit uidimus. Sʒ
iam qualis ⁊? quantus ſit qui hec paſſus ẽ
nideamus. Nõne ipᷣe ẽ inocens manibus ⁊
mundo corde ꝗ peccatum non fecit. Mec ĩ

uentus ẽ dolus in ore eius. Nõne ipᷣe mitis

ẽ ⁊ humilis corde.Nõne ipᷣe eſt qui fecẽ̃ ce
lum ⁊ teꝛxram.mare ⁊ omnia que in eis ſũt
Nonne ipᷣe ẽ qui cuncta q̃ fecit:tenet regit
gubeꝛnat. ⁊ ptegit. Nõne ipᷣe ẽ qui intuet
abiſſos.cuius oculis oĩa nuda ſunt ⁊? aꝑta
qui nouit oĩa anteq; fiant. Nõne ipᷣe eſt ꝗ

nouit cogitatiões angeloꝝ ⁊ ſanctoꝝ oĩuʒ.

⁊ quas ipe nec inſpiat nec infoꝛmat demo
num ⁊ hominum pueꝛſoꝝ. Nõne ipᷣe ẽ qui
uult oẽs homines ſaluos fieri:⁊ ad agnitõ
nem ueritatis uenue. IJpᷣe quippe eſt dei fi
lius.deus uerus ſũme potens ſapiens ⁊ bo
nus. Uideamꝰ ẽt a quibus ⁊ a qualibꝰ hec
oĩa paſſus ſit. In augmentum enim dolõis
⁊ dedecoꝛis non hec ab extꝛaneis.ſed a do
meſticis paſſus ẽ:nec a quibuſlibʒ uicinis
7 notis.ſed a filijs ⁊ fratribus:de ꝗbus ip
ſe dixit.non eſt bonũ ſumeꝛe paneʒ filioꝝ.
Et mitteꝛe canibns:iudeos utiq; fil ios uo
cans ⁊ gentiles canes:⁊ dauid in ꝑſona ip
ſius loquens ad patreʒ narrabo:inquit.no
men tuum fratribus meis.i. iudeis. ex qui
bus erat ſecundum caꝛnem. Qui etiaʒ filij
7 fꝛatꝛes quales fuerit: oſtendit in Ifaia:

ubi ait. F ilios enutriui ⁊ exaltaui.ipᷣi aũt

ſpreueꝛunt me:⁊ ĩ canticis. ilij mr̃is mee

gdomim

ppugnauerunt 5 me. Contꝛa quos in eudge
lio ſepe inuehit᷑.⁊ ne eterne damnationis

eis ↄminat᷑.Ecce qualia ⁊? quanta qualis

⁊ qᷓ;tus.a ꝗbus ⁊ qualibus paſſus ẽ dũs ut
ex oĩbus adueꝛtamus.quãtum ipᷣi dũo qui

ꝓ nobiſ nequã mancipijs hec omnia uolun

taꝛie paſſus ẽ. unuſquiſq; debeat xpᷣianus.

Letali duꝛitia laboꝛat qui taliteꝛ amàtem
ñ amat.Ad ĩtrãdũ aũt ad ſapoꝛẽ dñice paſ
ſionis.⁊ ad ↄpaciendũ dno noſtꝛo ieſu cꝛu
cifixo hec attẽde:pᷣmo ſtudeas qntũ potes
te uniꝛe illi ꝑ feꝛuentẽ amoꝛẽ. Nã quanto
feꝛuentius eũ diliges tanto magis ſue pat
ſioni ↄpatieꝛis.Et quãto pl ei ↄpaſſus fue
ris. tanto plus erga euʒz tuus affectus accẽ

detur. Uñ ſic ſe mutuo augebunt dilectio

⁊ ↄpaſſio.donec uenias ad pᷣfectõeʒ.niñ hG
remanſerit propter aliquã tuã miſeꝛiam:⁊
pꝛecipue ſtudeas abicere omneʒ pᷣſumptio
nem diffidentiam ⁊ negligentiã. Debet eni

homo tam nobile opus aggꝛedi humiliter.

confidenter. ⁊ inſtanteꝛ. ⁊ cũ quãta poteſt
mundicia cõdis.Et quãuis homo ſibi uiðᷣa
tur indignus. tamen nequaq; deſiſtat: quia
ipe xpᷣs ꝓ peccatoribus crucifixus egpri
mo igitur ſic uniaris ſibi amore. ut coꝛ tuũ
intret in ipᷣm totaliter.⁊ extꝛa ipᷣm reputa
nihil eſſe.ac de te extra ipᷣm tanqᷓ; de nihi

lo curabis. ¶ Tota cuꝛa tua uertatuꝛ ad pᷣ

ſens cuca dominum tuum paſſum: nec de
te aliquid exhibeas alteꝛi.nam eius es:ꝗc
quid es. Sic ergo totaliter tranſfoꝛmatus
in ipſum:non poſſuzʒ cꝛedere quin eius nul

neꝛibus uulneꝛeris ⁊ peꝛfundaris eius con

tumelijs illuſionibus ⁊ obprobrijs. Et ad
hec omnia addas orationem. ut quæ coen
tinue depreceris dominum ieſum xpᷣm: ut
ſuis uulneribus uulneret mentem tuam:⁊
ad ipᷣa uulnera q̃ñ ſemꝑ dirige coꝛdis affec

tuʒz. ut ꝑ tuam nimiam importunitatem a

ſua miſericordia impetres qð intendis. De
modis ãt exercitij paſſionis ieſu xpᷣi ſcire
debes.quod circa paſſionem dñi poteſt ho
mo ſe habere ſex modis.Cõſideret eam p
mo ad imitandum.icõo adi compaciendũ.
tertio ad mirandũ.quarto ad exultanduz.
quĩto ad reſoluendi exto ad quieſcendũ.
Primo ad imitandum ↄſideret. nam imita
tio xpᷣi eſt ſumma ⁊ ꝑfecta r̃ligio perfecti.
Pec eſt regula ⁊ exemplaꝛ perfectõis oĩs
uite ⁊ vtutiſ.ſcilicet chriſtũ imitaꝛi.in paſ
ſione ⁊ ĩ morte.¶ Sit ergo nr̃a regula ui
uendi paſſio ſaluatoꝛis.Nà tantoamplius
deſolamuz. quãto ab hoc exẽplari ⁊ regu
la ampliꝰ elonga muꝛ. ¶ Sempeꝛ ergo quã
tum in nobis eſt uelimus ab omnibus con
culcaꝛi.deici.⁊ uillipẽdi.illudi.peꝛſecutio
nẽ pati flagellaꝛi.⁊ in diuis obſeꝗjs ab oĩ
boꝰexpꝛobꝛãi.Simꝰnudi cum nudo.⁊ nibil
pẽitꝰ cupiamꝰhẽꝛe.ĩmo hẽꝛe. aligd ſit. nobᷣ

3 itud
nta tunc amatt
mis dulcedo. qua

at eum ſ tantum pene
du nuco ſi et aſſiſten
quam ſie diligebat. ſ
foniſ dolore uidebat.
cordis noſtri intima eiu
uulnera:nec in nobis

datur ex opaſſione ? no

nenſo. Tercio nſiere
pus paſſus eſt: multu
Ais. ciucer ei fili? de
tensſagiengt on Sech
ne iugan. iunẽ wm. fri
peſtates honores dſecni
Fes. uncrla. ſagella d
Coſpritw geria. Rem
indiestminoſenſus in⸗
famam deus draſpher
uita occidit ſol odſcn
ſydera diſperguntmn.
Pro ſceleꝛatiſſimis in
mancipijs pꝛo Nem
ſtatis,? . ingratis dln
tantus. talia T tanta
biectis paſſus ẽ ſed
ilecis go⸗ oez benie
liſſimis a ſtulticſimis,
ſapientiſſind ſüme bi
ma. ſplendr etemn
pietatis admuakione
Aderem ei gd ern

1.

mer d ci uitn o
tquinis gaſünt
enneguni geſſtin gin
nbus guefnsei
is ſbionore ir wtui
te temn ijn reyu
m ſin tanqj ge mhi
urtua uenatm ad i
uum paſſum: nec de
lteni num eins es e
Aiter tranſformarte
Qedere qun eus nl
pefnderis arscen
87 Orohrih. kia
omimmieium ty i
neret wenem tmann,
ſeng cinige gtfit
niam impo tunitgtenn 1
inpenes neſdis de
ſpuſſonig ieſl tl ſcſe
ſionen afi poteſt he
noctis⸗Aöſaeeret ean
ſcho compaciendi⸗
gnanoad cnſundli
Guſero dd quieſcen
n icge nin
1tgecni Goheſtn

Secunde partis

grauiſſima pena ⁊ dolor ĩtẽſus Abboꝛrea

mus delectabilia ⁊ dulcia deguſtare.⁊ po
tius uelimꝰ uilibꝰ ⁊ amaꝛis cibaꝛi:ꝗa ipſe
fuit felle ⁊ acceto potatus. Et (ut bꝛeuiter
dicã) ↄſideremꝰ q̃ ꝓ nobis ſuſtinuit. ⁊ qua
liceꝛ ſe in paſſionibus habuit:æ nos ꝓ mo
dulo nro quantum poſſumus cõformemuz
eidem. Scðo debemus conſiderare eaʒ ad

compaciendum. debemus enĩ conſiderare

ipſr flagella.illuſiones ⁊ obpꝛobꝛia.⁊ ĩ cõᷣ
de nro ruminare ⁊ imaginari. quanta ſit ðᷣ
iectio ⁊ contemptus erga dominũ noſtrum
quantꝰ dolor quantaue aflictio in corde ⁊?

coꝛpe ſuo.⁊ ꝙ ratio paſſionis ⁊ compaſſio

nis ſue peccata noſtꝛa ſint. Magnaz habe
mus materiam flendi ⁊ cãm lugendi.ſi inti

me cogitemꝰ ꝙ ſumus occaſio necis unige

niti filij dei. rei leſe maieſtatiſ eiꝰ.Cõſider
mus qnta tunc amaꝛitudine repletus erat
angelorum dulcedo.quantum ẽt aggraua
bat eum ñ tantum pene illatio ⁊? noſtra in
gratitudo.ſed ẽt aſſiſtentis matris afflictõ
quam ſic diligebat.⁊ q̃ſi deficere pre ↄpaſ
ſioniſ dolore uidebat. Jam ergo tranſ figãt
cordis noſtri intima eius conuicia flagella
⁊2 uulnera:nec in nobis ſit quod nõ perfun
datur ex ↄpaſſione ⁊ nõ affligatuꝛ dolor̃ ĩ
menſo.¶ Tercio ↄſideremus quis.q̃.⁊ pro
gbus paſſus eſt:⁊ multum mirari ðöbemus
Quis.ſcilicet dei filiꝰ.deꝰ uerꝰ.ſumme po
tens ſapiens ⁊ bonꝰ. Sed q̃̊. Peregrinatio
nẽ Fagam. famẽ.ſitim. fꝛigus. caloꝛem. tem
peſtates.horrores. pſecutiones. obſeruatio
nes.uincula.flagella.illuſiones.⁊ dolores.
Cõſpuituꝛ gloria.ↄtemnituꝛ iuſticia.iuðx
iudituz inoffenſus inculpatuꝛ. innocẽs in
famatuz deus blaſphematuꝛ v?pᷣus ↄcultat
uita occidit᷑.ſol obſcurat᷑.luna denigrat᷑:
ſydera diſperguntuꝛ.ſʒ p quibuſ hec patit᷑.
PDro ſceleꝛatiſſimis inimicis. ꝓ neꝗſſimis
mancipijs.pꝛo ↄtemptoribus diuine maie
ſtatis. ?⁊ ꝓ ingratis diuĩe pietati.Eꝛgo taliſ
⁊ tantus.talia ⁊ tanta ꝓ taz uiliſſuimis ⁊ a

biectis paſſus ẽ.ſed a ꝗbus. A ſpecialiter
dilectis ꝗbꝰ oẽz benignitatẽ oſtẽdit.⁊ a ui

liſſimis.a ſtultiſſimis.ab impijs. maximus

ſapientiſſimꝰ ſũme pius.⁊ a ſanie fetidiſſi

ma.ſplendoꝛ eteꝛnꝰ. Et in his oĩbꝰ in diuĩe
pietatis admiꝛatione eleuemuꝛ.¶ Quaꝛto
ↄſideremꝰ eã ad exultandũ.Exultare in ea

pvpbem ð r̃dẽptõe humana reſtauꝛatõe ãge

lica.⁊ clemtia diuĩa ð r̃dẽptõe humana ſiñ

dubio nimis gauder̃ dẽmꝰ. facta ꝑ xpᷣi paſ
ſionẽ ⁊ mortẽ. Quis queſo ñ exultet ⁊ gau

deat.cũ ceꝛnat ſe peꝛ hanc ꝛedemptũ a da
natione eteꝛna.a culpe igminia. a poteſta

te dyabolica. Fxultemus etiaʒ quod ꝑ xpᷣi

paſſionẽ reſtauꝛata ẽ angelica ruina. Ma
gna pcioſitas ðbet eſſe nobis cum uidemꝰ
p xpᷣi moꝛteʒ tam nobile collegium repara

Capitulũ. lviij

ri de nobis. ut fiat unu ouile ⁊ unꝰ paſtoꝛ.

⁊ ſimus unum de uno. Precipue ãt exulta
re debemus.cernentes in pᷣdictis omnibus
ſummaʒ domini noſtꝛi clementiam. Ubi qͥ
ſo magis apparet benigniſſima dom ini no
ſtri clemtia. quam in paſſio ne ſua:ubi tazʒ
turpia ⁊ grauia ſuſtinere uoluit ꝓ inimico
ſuo libeꝛando ⁊ glorificando.q punienduſ
erat quadam morte eteꝛna.Quiĩito ↄſidere
mus beatiſſimam xppᷣi paſſionem ad coꝛdiũ
noſtroꝝ reſolutionem in xpᷣm. hoc eſt per
peꝛfectam tranſformationem in ipſũ ꝙ fit
quando ñ ſolũ imitatuꝛ compatituꝛ. ãmiz a
tuꝛ ⁊ exultat:ſed etiam tot“ homo quodã
modo conuertituz ĩ ipſum.ſcilicet dominũ
ieſum xpᷣʒʒ crucifixũ.ut iaʒ quaſi ubiq; ⁊ ſꝑp
ſibi crucifixus occuꝝat:ĩmo tunc uere ĩ ip
ſuʒ reſoluituꝛ.quando ex ſe exiens bõ ⁊ ſu
prapoſitus uniuerſo.immo totus ſupꝛa ſe
totum abſtractus ab omnibꝰ. totus ẽ ↄuer
ſus ĩ dũm ſuũ paſſũ:nt ñ uideat ſẽtiatq; in
tꝛa ſeipſũ.niſi xpᷣm crucifixũ.illuxum.exp
bratum ⁊ paſſum pro nobis. Sexto ↄſider
mus illam beatiſſimã paſſionez ad quietẽ
dulcoꝛis:quod fit cuz i am reſolutꝰ ut dixi
ſitibundus eandem paſſionem ruminare nᷣ
ceſſat.ĩtrãs f̃ʒ poſſe ĩ illũ paſſiõis theſauꝝ
hũilit᷑ ⁊ öuote ⁊ liq̃fit amor̃ ðuoto ⁊ fẽui
da ðuotõe.ðficit a ſe ⁊ geſcit in xpᷣo cꝛuci
fixo. Sed quantoplus ðficit a ſe a nore ⁊
dᷣuotõe:tantoplus eidẽ dilecto ꝓ ſe mõtuo
inheret ⁊ plłꝰ rquieſcit ĩ ipſo.Et ſic mutuo
ſe auget adheſio ⁊ amoris öuotio.dõec to
tꝰõficiens abſoꝛbeat᷑ ab illo camino amo
is pa ſſionis dilecti.ſicut in amplexibꝰ ſpoᷣ
ſi ſponſa quieſcit q̃ clamat ⁊ dicit.Adiuro
uos filie ſyon. ne euigilar̃ faciatis dilectaʒ
donec ipſa uelit.ſic circa paſſionẽ domini
debet eſſe imitatio ad purgationẽ ⁊ direè
tionem.compaſſio ad unionez. ⁊ amoꝛem
ammiꝛatio ad m̃tis eleuationem. gaudiuʒ
⁊ exultatio ad cordis dilatationẽ.rſolutio
ad peꝛfettam cõformationem.quies ⁊? pa
uſatio ad deuotionis ↄſumationem ¶¶ Do
cet ãt paſſio xpᷣi tria.ſcilicet quam odioſa
ſint ðᷣo uitia.quã lachrymoſa i ferni ſuppli
cia.quam gacioſa celi gaudia. Epᷣs eĩ paſ
ſus eſt ꝓ culpis delẽdis.ꝓ ſupplicijs nobis
auferendis ⁊? ꝓ gaudijs celi ↄferẽdis. Pec

in q̃dam generalitate ſunt dicta ſed uidea

mus diligenter ſingula. Non eni nos decet
tedere illa cogitare.que xpᷣm dominum ñ
teduit tollerare.Et prout dicituꝛ.ñ ſolũ ſe
mel pꝛo omnibus hec toleꝛare.ſed ẽt itera
to ꝓ peccatoribus ſingulis(ſi neceſſe eſſet
homig ſuſtiner̃ deliberauit ⁊ paꝛatus fuit.
O deꝰmeꝰmiſcòia mea.ꝗd ẽ B: Quis ad tã

tã pietatẽ ñ obſtupeſcit: Uñ ſactꝰuiꝛ caꝛpꝰ
dicebat ſe aliqũ cõtriſtatum a quoda infi

deliu.ꝗ quẽda bõuz ab eccleſia ſeduxẽat.

De pᷣmo

Qũq; ſtaꝛet in diuino colloquio:ĩdignatus

non eſſe iuſtũ:dicens.ſi uiuerent impij ſub
uertentes ꝛectas uias dñi.petijt a do igne
celeſti utrũq; immiſeꝛieoꝛditeꝛ ↄſumi. Et
uidit ſubito in uiſone ieſum humanifoꝛmi
ter in dorſo celi.angeł ipſi aſtãtibus dicẽ
tem ſibi. Carpe. caape.paꝛatus ſum ꝓ hoĩ
bus reſaluandis iterum pati.

d multitudinẽ caritatis tue mihi pec
catori:ut nihil terrenũ uel caꝛnale
deſiderẽ:ſʒ te ſolũ ſuꝑ oĩa diligã:ut penitꝰ

) Ulciſſime dne ieſu ĩfunde obſecro

rẽnnat conſolari anima mea. niſi in te deo
meo dulciſſimo. Scribe digito tuo ĩ tabuł

coꝛdis mei.eoꝝ qᷓ ꝓ me ꝑtuliſti memoꝛiam
ut ea ſemꝑ pᷣoculis habeam ⁊ dulceſcã mi
hi non ſolum illa cogitaꝛe:ſed ẽt ſi neceſſe
ſit ꝓ meo modulo toleꝛaꝛe:⁊ ñ ſolũ tibi ex
oĩbus uiꝛibus obſequi.ſed ẽt ꝑpꝑ te ↄtume
liis affici:aut ceꝛte moꝛte tuepiſſima con
demnari. Amen.
¶ de pꝛimo ↄplectoꝛio. Capi. Lviiij.
Eaſſume igit᷑ a pꝛincipio paſſio
Pnis meditatiões iſtas.⁊ ꝓſeq̃re ꝑ
ordinẽ uſq; ad finẽ: ⁊ attende ad
ſingula ac ſi pñs eſſes. Conſpice
itaq; dñʒ ieſum attẽte.cuʒ a cena exiẽs ho
ra ↄplectoꝛij.in ortum cum diſcipulis ſuis
uadit.ultimo nunc ab eis aſſociandus iti
neꝛe:quomodo affectuoſe ſocialiter ac fa
miliariter eis logtur.⁊ eos ad oratõnẽ hõ
tat᷑. Et cũ ĩtraſſet ĩ ortũ cuʒ diſcipuł dixit
eis (Sedete hic).i.expectate.ñ moueamĩ
ſiẽ nec loco ita nec m̃te(dõec uadã illuc ⁊
oꝛẽ) Et uos ẽt orate ne intꝛetis ĩ tẽptatõʒ
pꝓ ↄſenſũ.ne.ſ.ſuccũbatis temptatõi ut ait
Pieꝛo.ſeperant in oꝛõne qui ſeꝑpant᷑ in paſ
ſione.⁊ Criᷣ. Cõſuetudo eiĩ ei eꝛat ſine eis
orare. PHoc aũt faciebat eꝛudiẽs nos ĩ oꝛa
tionibꝰ quietẽ ↄſtituere nobiſipᷣis ⁊ ſolitu
dinẽ młtã q̃reꝛe. Uñ ⁊ Cyrillus. Semotiʒ
orat.ut diſcas ꝙ animo attento ⁊ corðõ ꝗe
to colloquẽdũ ẽ cũ deo ſublimi. Pec aut
dixit octo apoſtolis qꝛ iudas ibi non erat:
7 tres ſecũ duxit.ſ. Detꝝ Jacobu ⁊ Johã
nem. Per hq̊ ꝙ xpᷣs uolens oꝛare aſſumpſi:
Petꝝ Jacobũ ⁊ Joheʒ docet nos ꝙ oĩs uo
lens deuote oꝛare.dʒ habere tres comites
i.fidei fiꝛmitatẽ.deſignatã ĩ Petro ꝗ ĩter
pᷣtatur agnoſcens:⁊ tpᷣraliũ abdicatõe⸗ ea
ſub pedibus ꝑ ↄtemptũ ponẽdo ⁊ nihil de

tpᷣꝛalibus.dum oꝛat cogitando.hoc ðſigna

tuꝛ in Jacobo qui qr̃ ſupplantatoꝛ.ac põe
ꝛe ſe in ſtatu gꝛatie.⁊ habere gꝛatie feruo
ꝛem.que deſignatuꝛ in Joanne. que inteꝛpᷣ

tatur in quo eſt gratia ¶ Aſſumpto igi? Pe

tro ⁊ duobus filijs ebedei )ſpecialiteꝛ tã

Oratõ.

oplectoꝛio.

quam de ſuis ſecꝛetaꝛijs ⁊ magis familiaꝛi
bus.ut quibus in tꝛanſfiguratione oſtende
ꝛat głiam ſue maieſtatis.eiſdem ꝛeuelaꝛet
etiã triſticiã ſue paſſiõis:⁊ ꝗ uiderant glo

ꝛioſa. uideꝛent ⁊ bumilen erpir ille cuiuſ
habebat

ſunt oĩa.⁊ ĩ quo aduerſariꝰ nihi
qꝛ peccatů nõ feceꝛat:morte ſibi ĩminẽte(¶
ↄtriſtaꝛe ⁊ pauere) quid ergo nos oʒ facer
unde Pieronymus. In hoc pauere ⁊ teiſti
ficari docemur ante iudiciũ mortis.qui ñ
poſſumus ꝑ nos dicere niñ ꝑ illũ:uenit pᷣn
ceps mundi huius.⁊ in me nõ hʒ quidq;.
Pec ãt tꝛiſticia dñi maxima fuit.quia( tꝭ

ait illis triſtis ẽ anima mea uſq; ad mõtẽ))

Vſualiter dictum eſt id eſt multum tꝛiſtis

ẽE anima mea. qꝛ tꝛiſticia tm̃ intenſa eꝛat.·

quantuʒz eſſe poterat. Uel triſtis ẽ uſq; ad

timorẽ moꝛtis.⁊ pꝛo timoꝛe mortis.qꝛ mõ
tem naturalłr timebat. Uel uſq; põt eẽ ex

cluſiuum.tꝛiſtabat᷑ ei donec ſe ⁊ ſuos mõð
te libeꝛaret. Mors quippe coꝛꝑis.abſolu
tio eſt doloꝛis in xpᷣo ⁊ ſuis. Uel põt eſſe ĩ
cluſiuum.ſ.donec poſt moꝛtem ſuam ꝛedi
rent apłi ad eius fidem. Unde Anſhel. da
to aũt caꝛitatis ⁊ pacientie ſalutari maãda
to:⁊ diſpoſito fꝛatribus r̃gno patris tui.ad
locum proditoꝛi tuo notum cum illis diuẽ
tiſti:ſciens omnia que uentuꝛa erant ſuꝑ
te. Ibi anime tue triſtitiam quaʒ ex immi
nente paſſione ſpõte aſſumpſiſti.ſicut ⁊ ce
tera que paſſus es.in auribus faatꝝ pfiteꝛi
nõ eꝛubuiſti:dicens. Tꝛiſtis ẽ anima mea
uſq; ad moꝛtem.At iteꝝ pᷣcedit ipᷣe ad mẽ
tem oliueti.tu eum ſequeꝛe.Et licet aſſup
to Petro ⁊ duobus filijs zebedei ad ſecꝛe
ta ſeceſſerit: uel a longe intuere oë. *π
noſtram tranſtulit neceſſitateʒ. Nide quo
modo ille cuius ſunt omnia pauere cepit:
⁊ tedeꝛe triſtis eſt:inquiens anima mea uſ
q; ad moꝛtem. Unde hoc deus meus. Ita

compateꝛis mihi exhibens hominẽ ut quo

dãmõ uiðariſ neſcir̃ qdð deꝰes. Pec Anſhel
mus.Aſſumpſit auteʒ chriſtus iſtum pauo
rem ⁊ triſticiam pꝛopteꝛ pluꝛa. Primo pᷣ̃m
Pieꝛo.ut ueꝛitatem aſſumpti hominis ꝓ
baret. Naturale eniʒz eſt homini timer̃᷑ mõᷣ
tem. Ex hac naturali triſticia uere contri
ſtatus eſt dominus. Sed ſciendum qnod q̃̊
dam eſt tꝛiſticia ⁊ quidam timoꝛ. rationeʒ
ſubmergens.⁊ hoĩem contempto dei pᷣcep

to in peccatũ ducens.ſicut Petrus timore

negauit xpᷣm.de huiuſmodi loquũtuꝛ expo
ſitoꝛes.quando dicunt xpCᷣʒ nõ timuiſſe ꝗp

pe ꝗ ad hoc uenerat ut pateꝛet᷑. ⁊ Petruz

temeꝛitatis aꝛguerat cum euʒ uellet auer
teꝛe a paſſione:dicens.abſit a te domine ũñ

eꝛit tibi hoc.Eſt ⁊ alius timor moderatus

ꝗ naturaliteꝛ ineſt omni homini ⁊ eſt ſine

peccato.ſẽ ⁊ fames ⁊ ſitis:⁊ tales paſſiõco
fuerum in chriſto. Uñn ipſe. natura liter

mo. Propaſio ein dicit
ſo vtinuatoezAllaet
inceperunt ſurgere inpe
dum guenerunt ad eius
ideo aixit. teiſtis ẽ anim
tem: ubi anima ſumitiu
qua ſunt paſſiones. non
cut eti alibi dixeꝛat.mi
dita eſt. Porerat quide
ſon mori,/ſicut adam po
heccum:in eo eni nullu
hullin pꝛccati fuid ueſtigi⸗
humäntatez. ina 7 human
ſtras aſſumpfit a deo n⸗
ccontraignoramia. impe
tia huiuſnodi facium
paſſio turdes poteſt imn
cidere: aut peter impe
tionis. ut motus ſudurr
paſſio aut cora impen
nis. ut motus progreſſ
tonẽ rois. a ſua fctit
traͤgllitate ut i bonis
⁊ iudiciuʒ ꝛationis. ut
Perat' ordinat ut tt
compacientis. Prion
in omnibus pinis hom
Zecunio modo in im
ſaecid nocdin chſt
lubdita ern ſenſuglit.
n ſenſualit
ior ſuperion eſ eri
potentia ipedie
l. Kontiſtabatur

n nndf
nbe
e uun ncte hiſi

bat. Uel uſq⸗ *

kei dorer ſe tſics G

aniphe caegig abſit
ot ſuis. Vel doͦ eſe
poſt nortemn ſnameil
ſdem. Une nſde d
acienne ſolutani nit
bus igopums i a
Motum cum ilio iys
te enmun erant ſup
ilam qusz er immi
ſumpſiſti ſcut c
zuridus fainpfitei
Luſts gina me
er deedi iſt a e
ecnee. Etliatilun
ilg ebeei dece
dngentuge it
Neceſaanez. Vde d
monmnia peuerecepl.:
inctiens anina eut
Ge boe dels neis J
rbibens hommme nqi
r iets her iſt
techniſus ſun hoil

Secunde partis

hoꝛruit mortẽ ⁊ penas accerbiſſimas q̊s pᷣ

ſciuit ſe paſſuꝝ ð ꝓximo.Aliter tam huiuſ
modi paſſiones fuerunt ĩ chriſto quã in no
bis. In nobis enĩ plerunq; huiuſmodi paſ
ſiones pᷣueniũt iudicium rationis ⁊ iperiuʒ

uoluntatis. In chriſto autẽ ſemꝑ ſequebã

tuꝛ rationem ⁊ uoluntatem.uñ uolẽs eſuri
uit ⁊ ſitiuit.uolens timuit.⁊ uolens ↄtriſta
tus ẽ. Nihil.n. coactum in chꝛiſto ↄſidera
tua: ſed oĩa uoluntaꝛia cꝛeduntuꝛ ( Iſta er
go triſticia. ita fuit naturalis:quod tñ fuit
uolũtaria ⁊ rationalis.Et iõ ſignanter. di
cunt hic euangeliſte:ꝙ cepit ↄtriſtari.⁊ ꝙ
cepit pauere:non dicunt fuit contriſtatꝰuł
pauefact us:qꝛ ipᷣe motus triſticie nõ ei do
minatus ẽ:ſʒ ipᷣe ſtatĩ eü aſſumpſit.⁊ uolũ
tati diuine ſubiecit. Aliud eſt.n. ↄtriſtari:
7 aliud incipeꝛe cõtriſtaꝛi.Uñ ↄtꝛiſtat euzʒ
ꝓpaſſio:ſed paſſio nõ dominatur eius ani
mo. Propaſſio em̃ dicit inceptionẽ.ſʒ paſ
ſio ↄtinuatõeʒ. Quia ergo timor ⁊ teiſticia
inceperunt ſurgere in parte ſenſitiua.ſed ñ
dum ꝑuenerunt ad eius animum ſiue m̃tẽ
ideo dixit.tꝛiſtis ẽ anima mea uſq; ad mor
tem: ubi anima ſumituꝛ ꝓ paꝛte ſenſitiua. ĩ
qua ſunt paſſiones.non autẽ in ratione. ſi

cut etiã alibi dixeꝛat.nunc anima mea tuꝛ

bata eſt. Poterat quidem chriſtus natura
non mori.ſicut adam potuit nõ mori ante
peccatum:in eo enĩ nullum culpe ðöbitum
nulliꝰ peæccati fuit ueſtigium. Sʒ ſiẽ ueꝛazʒ
humitateʒ. ita ⁊ humanas iĩfirmitates no

ſtras aſſumpſit:q̃ a deo non ſepaꝛant.uelut

ccontra ignorantia. impotentia. ↄcupiſcen
tia. ⁊ huiuſmodi faciunt.¶ Et nota qõð cõ
paſſio turbãs poteſt ĩ anima tripliciter ac
cidere: aut pꝛeter imperium ⁊ iudicium ra
tionis.ut motus ſubitus qui appellatur ꝓ
paſſio aut cõtra imperium ⁊ iuditiũ ratio
nis. ut motus progreſſiuus uſq; ad ꝑturba
tõnẽ rõis.ł a ſua r̃ctitudie ut ĩ mał.ł a ſua
trãꝗllitate ut ĩ bonis ĩꝑfectis.aut ſᷣm ĩꝑiũ
⁊ iudiciuz ꝛationis.ut motus a ꝛatione im
peratꝰ ⁊ ordinatꝰ.ut turbatio penitentis ⁊

compacientis. Prio modo paſſiones ſunt

in omnibus puꝛis hominibus.etiã perfect᷑.
Secundo modo in imperfectis ſolum.
Tercio modo in chꝛiſto.quia ĩ eo totaliteꝛ
ſubdita erat ſenſualitas rationi.⁊ ratio ĩfe
ꝛior ſuperioꝛi ⁊ ſuperioꝛ deo:nec tam̃ una
potentia ĩpediebat aliã in ope ſuo natura
li.Contꝛiſtabatur etiam chriſtus.ſecundũ
Pieronymum.iñ ſolum timoꝛe imminentis
mortis qᷓ; ipſa natura abhorret ⁊ ꝛecuſat.
led ⁊ pꝛopter infelicitatem iude ⁊ ſcãdalũ
diſcipuloꝝ ⁊ deiectionem indeoꝛũ. ⁊ euer
ſonem hyeꝛuſalem. miſeꝛtus his ⁊ ↄpaſſuſ
Et poſſumus etiã addere quod ideo triſta
hatur.quia pᷣſciuit quod tam aceꝛbe paſſõ
nis ſue flagella.? ulnera ⁊mors amariſſia.

Capitulũ.lix

¶ multis adhuc hodie miſeꝛis ⁊ obſtinatis
peccatoꝛibus fruſtaꝛi debeꝛent. Secudo
aſſumpſit pauoꝛeʒ ⁊ tꝛiſticiã ꝓ nobis mem
bris ſuis.ut ipſe nr as tꝛiſticiꝗas in ſe uincet
ſic ⁊ mortem noſtraz ſua morte öſtruxit: 2
ſicut ſuſcepit temptationem ⁊ paſſionẽ. ut
nos a temptatione ⁊ paſſione liberaꝛet.
Tercio quoq; huiuſmõi pauorẽ ⁊ triſticiã
aſſumpũit nobis in exemplũ ⁊ doctꝛinã mo
ralez. ut ſequituꝛ.Ex hoc em̃ aꝛticulo. qui
eſt pauoeis ⁊ triſtitie aſſumptio.plura hẽ
mus docum̃ta. Primũ eſt. ut nos exemplo
xpᷣi diſcamꝰ tiores ⁊ tꝛiſtitias.ac paſſiones
als in nobis inſurgentes.fſeno rationis co
hibere:ne uſq; ad animà peꝛtingant.ſed in
infeꝛiori ꝑte anime. ſub uoluntatis impꝑio
2ſtringantuꝛ. ut dictum eſt de xpᷣo. Secun
dum eſt. ut eiꝰ exẽplo diſcamus.nos deſpe
rare non debere.ſñ aliquando nobis ſuꝛꝛipi
at triſticia. timoꝛ ł puſil animitas . in obſe
quio ⁊ opere diuino. Unde aug. Moriturꝰ
tꝛiſtatus ẽ xpᷣs.ut doceꝛet martyꝛes ſuos ñ
ðᷣber̃ deſperar̃.ſ in hora paſſiõis ſurripiat

triſticia quã tam uincant. Terciũ ẽ ut nos

diſcamus ↄtriſtari ꝓ ꝓximis ⁊ neceſſitati
bus eoꝝ.ſicut xpᷣs triſtatus fuit non pꝛo ſe
ſed pꝛo alijs ut dictum eſt ſcòm unum itel
lectuʒ. Quartnz documentum eſt. ut exem
plũ xpᷣi diſcamꝰ tꝛiſticias ⁊ tuꝛbationes no
ſeas ad den cum oratione refeꝛrre. Sicut
fecit ⁊ ipſe. Nã ſtatim ut dixerat.tꝛiſtis eſt
anima mea. iuit ad oꝛandu. Quintuz docnu
mtum eſt.ꝙ nos oꝛaꝛe uolentes duote.ðbe
mus ſeccedeꝛe ab hoĩbus ad aliquem locũ
ſecretum.ſicut fecit xpᷣs dans nobis exem
plum. Sextum ẽ qð omnes triſticias.tzꝛibn
lationes .pẽas.adueꝛſitates ⁊ infirmitates
noſtꝛas.ẽt ſi petamus ab eis liberari ſient
xpᷣs fecit.ſempeꝛ poꝛationem cõmittamus
uoluntati diuine.ac ꝑ hoc eas quaſi in cor
xpᷣi reponam oꝛãtes ut ipſe eas in unione
ſue paſſionis pficiat.⁊ offerat eas ðᷣo patri
ad laudem ⁊ gloriam ſuam. Et ex hoc nr̃e
tꝛibulatões ⁊ paſſiones multũ nobilitant᷑.
nã ſicut paſſio xpᷣi in celo ⁊ in terra ĩ finitũ
attulit fructũ:ſic pene ⁊ q̃cũq; tribulatões
noſtre hoc modo xpᷣo cõmiſſe ĩ unione paſ
ſionis ſue tam fuctifere eꝛũt.nt angelis ĩ
celo gloꝛiam.iuſtis ĩ terris merituʒ pecca
toꝛibus ueniam. piugancie animabus ofe
ꝛant releuamen. ¶ In ꝛecogitando iſtũ a2
ticulum.ſtudeat homo ſemetipᷣum cõtꝛiſta
re cum gemitibus.cõpaciendo chꝛiſto de
ſua triſticia propter nos aſſumpta. Et ſi in
aliqua tuꝛbatõne uel adueꝛũtate ſit. uniat
illam cuz tꝛiſticig ? adueꝛſitatibus chzꝛiſti
ut ex unione ipſaꝛũ dulceſcant ⁊ deo in ſũ
ma pacientia redoleam.O domine ieſu ꝗ
tꝛiſtari ꝓ me miſero uoluiſti.da mihi oẽ=s
triſtitiaſ meaſ ad te iugiter ſufferr̃ tuq; esi

— De pᷣmo
in unione tue triſticie mecũ digneris ſuf
feꝛre à Deinde dũs ieſus uolens ſe ẽt ſeqᷓ̊
ſtraze a tribꝰ apoſtolis ſecù aſſumptis.(di
xit eis.Suſtinete hic expectando (⁊ uigi
late mecũ) non cum Dyabolo uel cũ moo
tanquã amici ſpeciales pceteris. Qui dñt
in anguſtijs afſiſtere amicis. Suſtiete põ
dus temptatõis uigilantes a ſomno infide
litatis ⁊ torpore mentis.ne ingrauãte Dya
bolo obrepat uobis.¶ Aeteꝛis quidẽ iuſſi
ſedere ibi.quaſi inferiores ab agone iſto ſ
uãs eos ſecuꝛos:uos ãt quaſi firmiores uſ
q; huc adduxi. ut collaboretis mecuʒ in ui
gilijs ⁊ oꝛationibus.ſed nolo uosꝓgredi ul
terius. Nõdũ eĩ poteſtis. Propte? hoc ma
nete hic uigil antes. ſicut ⁊ ego uigio: ut
unuſquiſq; ĩ gradu ſue uocatõis ↄſiſtat.qꝛ
7 oĩs qꝛatia q́;uis magna fuerit. ſupiorem
hʒ. (¶ Et ꝓgreſſus ẽ ab eis puſillum.ſ.qᷓ;ũ
iactus ẽ lapidis:⁊ poſitis genibꝰ ꝓcidit in
faciem ſuam ſuꝑ teꝛrã) ut humilitateʒ mẽ
tis oſtenderet habitu coꝛꝑis(⁊ orabat) cõ
de (dicẽs )oꝛe(¶ Abba pateꝛ: ſi poſſibile ẽ)
ſalua ↄgruentia redẽptõis hũane: ⁊ ſi mõi
tur mors. me ſecundum carnem non mori
ente (tranſ feꝛ calicem hunc) id eſt expeꝛi
mentum paſſionis (a me) Quaſi diceꝛet.
Si poſſibile ẽ ſine morte mea tpꝛali ſalua
ꝛi genus humanum: tranſ fer caliceʒ ama
re paſſionis a me. Peꝛ oꝛationeʒ offereb at
ſpnitum deo patꝛi: que quidem oratio ex
plnribus oſtendit peꝛfecta ¶ Primo qr ſo
litaria eꝛat.eſt enim oratio eleuatio m̃tis
in deum. Quod melius fit quàdo homo eſt
ſequeſtz atus ab alijs. Secundo qꝛ humitł᷑.
cum in faciẽ ſuã pcidit. Tertio qr deuota
cũ ad deum patꝛem recuꝛrit.Quarto quia
recta cũ uoluntatem ſuam uoluntati diui
ne ſubmittit. Quinto quia caritatiua.cum
interim dulciter diſcipulos uiſitauit. Quð
dicit abba pateꝛ utriuſq; popli patrẽ ⁊ ſal
ustorem deum eſſe innuit ⁊ oſtendit. Idẽ
eĩ ſignificat abba ꝙ pater.ſed abba ẽ ebꝛe
um pater uero grecu ⁊ latinũ.Ergo utꝛoq;
primus ipᷣe ĩuocat: ut utrũq; populum ĩ eũ
crediturum. ⁊ ab utroq; eum inuocandum
eſſe doceat:quia non eſt diſtinctio iudei ⁊
greci. Quod autem dicit ſi poſſibile eſt. ad
potentiam dei pariter ⁊ iuſticiam refeꝛt.
Quoniam quantum ad iuſticiã eius qui ñ
ſolum potens eſt. ſed etiam iuſtus non ſũt
poſſibilia niſ ea que iuſta ſunt. Unde ut
ueꝛus homo hoꝛꝛebat mortẽ: ⁊ uoluntate
ſenſualitatis uellet non moꝛi.ſi de iuſticia
poſſet fieri. Pabebat aut iuſticia pr̃is: ut
xpᷣs pateret᷑: ⁊ a conſtitutione mundi hoc
noſtre ſalutis ſacꝛamentum eꝛat ab eo pꝛe
oſtenſum. Anguſtia ezgo mortis: ⁊ tollerã
tia paſſionis non placebat chriſto peꝛ ſe ⁊
tãquam finis qui per ſe appetituꝛ.ideo ſim

ↄpletoꝛio.

pliciter loquẽdo pati nolebat. ſed pꝛopter
obedientiam patris ⁊ ſalutem humani ge
neꝛis paſſionem: ⁊ mortem uolumarie ſu
ſtinebat : ſicut infiꝛmus uoluntarie reci
pit potionem amaram.non pꝛopteꝛ potõeʒ
ſed pꝛopter ſanitatem conſequendaʒ. Dec
uoluntas non moꝛiẽdi glorioſos martpꝛes
facit.non enim uult ſenſus caꝛnis niſi ꝙ ðᷣ
lectat :ſi autem delectaret eos mori non i
de uideꝛent᷑ meꝛeri.Sʒ qꝛ hãc uolũutatẽ ñ
moꝛiendi deo ſubiciunt.⁊ ꝙ nãlr fugiut ꝑꝑ
deũ uolunt: iõ merent᷑. Unde ⁊ ä“pᷣs ſubdit

dicens ( Aeruta men non qð ego uolo bu

mano affectu((ſed qð tu).Quod ei ex hua
na infirmitate trepidanteꝛ rẽnueꝛat reuer
tens in ſeipᷣm ꝑ obedientiam ⁊ fortitudinẽ
mentis ↄfirmat.nõ ĩꝗt. hoc fiat qð hũano
affectu loquor:ſʒ ad qð miſſus ſum. pꝛopt

qð ad teꝛr as tua uoluntate deſcendi. Unòᷣ

alibi. Non ueni facere uoluntatẽ meaʒ.ſ.
quã tpᷣraliter ſumpſi ex uirgine: ſed uolun
tatẽ eius ꝗ miſit me.quã uiõᷣlicet cõeʒ ha

bui eternus cũ patre.⁊ quã ſemꝑ approbo

anime rõe.nõ meam. non ꝓpꝛiã. nõ meaz.

nõ filij hoĩs.non meã q̃ reſſtat deo.Et uti

q; uoluntas xpᷣi ñ eꝛat ↄꝛia uoluntati pr̃is.
ſed qui uenerat obedĩam doceꝛe:nõ ĩueni
ꝛet obediens ſi ꝓpriam faceret uoluntatẽ.

Qu anto ergo magis nos non iudicabimuꝛ
obedientes ſi facimus ꝓpꝛi s uoluntates.
Unde Auguſti.F ilius unicus dicit nõ que

ro uoluntatẽ meã:⁊ hoĩes uolunt facẽ uo
luntatem ſuam. Ille tm̃ ſe humiliat qui ẽ

equalis pr̃i ⁊ tm̃ ſe extollit ꝗ ĩ imo iacet:⁊

niſi manꝰ ei poꝛigat᷑ non ſurgit ⁊ iterum
Tꝛãſfiguꝛat ĩ ſe ſuos: ⁊ ꝗ nihil aliõ ułt eᷓ
pr̃.docet eos pꝛiuatã uolutatẽ coꝛꝛigere.⁊
diꝛigere iuxta diuinã. Unde ⁊ Piero. VUſ
q; in finẽ ñ ceſſat doceꝛe nos pr ib obedir̃:
⁊ uolũtatẽ eoꝝ uolutati noſtre preponer̃.
Oſtendit itaq; ᷓ̊· Bedã dñs ieſus:ut cum
moꝛs uel aliud ꝙ fieri nolumus ĩminet:ſie
ꝑ ifirmitatẽ petamus:ut nõ fiat: quatenuſi
p foꝛtitudinẽ ꝑati ſimus: ut uolũtas ↄdito
ris noſtri etiam contra noſtram uoluntatẽ
fiat.nã ſicut multũ ↄfideꝛe ñ debemus ne
noſtꝛã vtutẽ uideamu ꝓfiteri ſic multũ pu
ſillanimiter egere ⁊ diffidere non debemꝰ.
ne dei adiutoꝛis noſtꝛi ĩpotentiã uideamuz
ꝓnunciaꝛeiEt iteꝝ. Multi adhuc infirmi
ↄtriſtãtuꝛ futuꝛa morte:ſed ſi habeant ꝛec
tum coꝛ.uitent moꝛtẽ quãtũ poſſunt:ſed ſi
ñn poſſunt.dicant ꝙ dñs dixit pr̃ ñi fieri po
teſt. trãſeat a me calix iſte.ecce habes uo
luutatẽ humanã.uide iaʒ rectum cor. ſed
non quod ego uolo ſed quod tu. Pec Be
da.(Et ꝛediens) de loco in quo oꝛaueꝛat
ad tres diſcipulõs ſuos.ſcilicet Petrũ Ja
cobũ ⁊ Joannez (inuenit eos doꝛmiẽtes)
Jaʒ uicia tẽptatòe ĩcipiebãt oculi coꝛum

Secunte huts
itõͤ er
1e⸗ can⸗ bed⸗
lnene ſoefie Ge⸗ prie

Aigilate) nente oc
(torne) ouce in⸗
netis i teptatiõem ne⸗
a mer ſlo dicit ne temp
leẽ hoiem no temptar⸗
latim. ? icidatis i ei/
natio uos ſuget ? iclus.
Pus: temptatiois eñ ini
li.mediu oſenſus in dele
ſum atio eſt opgs ipſum.
lempraron 1 d deſſten
dum eſt ad or nionem.
liomtis indeun: qzto⸗
cleuatur 4amtofaci
Er ſcut fur audito i⸗
ueniat ad ſuccmſü: i
luͦ fugat. 1 ſanctos a
uñ udor?. pocren
tamemtis eſtuat. ut
tangit. totiens oron⸗
datio impugnatom u
ſeruus g ſentit fure
uer funi 1 pdttor ee
toem eſſe i corde ni
dolo lemtir nifiſtan
T10 de d .
c dyabolus ſem

me qui whicet cog
nre 7 gi ſen apeit⸗
umn.non pii, o nen,
mei qreiſtar deo Etii
eat in olunran pyt,
eciun woene:no iueni
n Nuceret uoluntat,
nos non iudicabimue
9 ppꝛias uoluntates.
s unicus dieir nogte
poies uolunt luci no
ewſe bunilatqni
exoglit giind icet:
t ſigan gerem
nä anne enen
ini Wniet ied
docene ooiip deif⸗
olütati noſtre ehſtf,
Beci is ſeſusln Cln
ſen wumns iminetift

—
—

Secunde partis.

langueſceꝛe.qꝛ doꝛmitõ erat q̃ſi pᷣfiguratõ
negationis ⁊ fuge. Unbeda. Somnus cor
ꝓis pᷣfigus atõ eꝛat.ꝙ ĩ ꝓxio grauadi erant
ſõno infidelitatis.(Et petro hironice dicit
ſic) (Symõ dormis: quaſi dicerʒ. ſic erat
faciedu łᷣ ſic iples ꝙ ꝓmiſeras.(¶Nõ potui
ſti una hoꝛa uigil r mecũ.)Quuſi diceret
Qui una hoꝛa ñ potuiſti uigilar᷑ mecũ qũo
mõtẽ ſpeꝛnes tu ꝗ ſpõdes moꝛi mecũ. Non
oñdis tĩ feruorẽ facto q̃ntuʒ vpo. In hoc
apparet tua infiꝛmitas. Per Gq̊ ꝙ dicit una
hoꝛa.oſtẽdit ꝙ bꝛeuis ẽ moleſtia tẽptatio
nis ꝛeſpectu ꝛemuneratõiſ. Ut g dic Tulliꝰ
omnia que breuia ſt᷑ tollerabilia ðᷣdẽt eſſe:
ẽt ſi magna ſint. Quãuis ãt oẽs dormirent
petꝝ tñ potiꝰ ĩcrepat:ga eĩ pᷣceteris fueat
gloriatus:iõ pᷣceteꝛis erat ĩcrepãdus. INeʒ
inteꝛ eos pᷣncipalis erat:iõ iĩ ipᷣo alios re
pᷣhendebat. Irẽ qꝛ in eodẽ ðᷣfectu pᷣlatꝰ ma
gis ẽ ĩcrepãdꝰ qᷓ; alij ceteris ꝑpibus. Qui ẽt
iam ifirmitate depᷣſſus.nõ petrꝰ uł cephas
ſiʒ antiquo nomine ſymõ a dno hic uocat.
Uigilate) attente oculis m̃tis ⁊ corporis
⁊ orate) ðuote vbis.coꝛdis ⁊ oris( ut nõ ĩ
netis ĩ tẽptatiõem) negãdi me ⁊ ꝛecedendi
a me:Nõ dicit ne temptemini ꝗa impoſſibi
le ẽ hoĩem nõ temptari.ſʒ ne iꝛetis ĩ temp
tatiõm.⁊ ĩcidatis ĩ eiꝰ ꝓfudũ ideſt ne temp
tatio uos ſuꝑet ⁊ ĩcludat peꝛ ↄſenſum ułl o
pus: temptatiõis em̃ initiũ eſt ſuggeſtõ ma
li.mediu ↄſenſus in delectatõm łopus con
ſumatio eſt opus ipſum. Ad euitandum t
temptatõm ⁊ ad ꝛeſiſtendum eideʒ recuꝝẽ
dum eſt ad orationem. Oratio ei eſt eleua
tio m̃tis in deum:qᷓ;dto autem mens ĩ deum
eleuatur.tantofaciliꝰ tẽpt atio ab ea ſeꝑat
Er ſicut fur audito clamore fugit.⁊ uicini
ueniut ad ſuccuꝛſũ:ita clamõ orõis dyabo
lũ fugat.⁊ ſanctos ad ſuccurendũ excitat.
unñ yudorꝰ. Poc ẽ remediũeꝰ ꝗ uitioꝝ tẽp
ta mentis eſtuat. ut quotiens quolibzg uitio
tangit᷑.totiens orõnes fudat.q; frequens o
⁊atio impugnatõm uitioꝝ extinguit. Et ſic
ſeruus ꝗ ſentit fuẽ ĩ domo ⁊ ñ clamat ſa

ueæt fuꝛi ⁊? ꝓditor ẽ dñi ſui:ſic ꝗ ſcit tẽpta

tõem eſſe i corde. ur̃ xpᷣm prodere ⁊ dyabo
volo ↄſentir:niſi ſtati ꝑ oꝛatõeʒ exclamet.
2 16 q dyabolus ſemꝑ temptat. ſemꝑ debe
moꝛar ⁊z nunqᷓ; deficere. Sed or̃o dʒ ordi
nari.ñ ad q̊ ut ñ temptemuꝛ:ſed ad hoc ꝙ
Ritremus ĩ temptatõm. Multum aũuᷣt ualzʒ
ad expulſionem temptatiõis cogitatio ⁊ ti
mõ eterne mortis. Vñ aug.timoꝛ ò̊ futura
mõte mtem ↄcutit.⁊ q̃ſ ↄclauatos om̃s cõ
poꝛis motꝰ ſuꝑbie ligno cꝛuciſ affigit( Spi
ritus ꝗqdẽ) de ſe ⁊ natura ſuaꝓmptus eſt
in me ⁊ in uobis ad ↄfitẽdu((caro aũt in
firma )in uobis.nõ ãt i me ad tollerãdum
qꝛ cao coꝛupta ſꝑ depꝛimit ⁊ aliquãdo uĩ
cit ſpiritum ⁊ ideo eſt orandum. Naʒ quaſi

mãdaſti

Lapitulũ. lix .

pꝛomptum habuiſti ſpiituz in pꝛomittẽdo

mori etiã pꝛo me.ſed nunc patet carnis in

firmitas ad ſuſtinẽduʒ imminentẽ tempta
tionẽ.ga ipſa doꝛmitio corporalis iudiciũ
eſt. ⁊ quaſi prenuntia ueſtre infirmitatis.ñ
duʒ em vtute exalto induti eſtis. Ubi Hie

ro. Poc autẽ adueꝛſus temeꝛaꝛios dictum
eſt.qui quicquid crediderunt putant ſe ↄſe

qui poſſe. Ita qutũ ð ardore mentis con

fidimus.tantů de fꝛagilitate carnis timea
mus. Dec Pieꝛonymus. Tu domine qui
qð uigiemus ⁊ oꝛemus.da nobis
gratiam ad hoc faciẽdum.ꝗa licet ſpiꝛituſ
pꝛomptiſſimus ſit.caro tam̃ ifirma eſt. ⁊ to
ta pigra ⁊ tota ſomnolẽta: nec põt ſuſtier̃.
nt uix ꝑ unam horam peꝛfecte tecum uigi
let ⁊ tecum oꝛet ne cadat in temptatiõem.
dDeinde(iterũ ſecundo abijt ⁊ orauit di
cens. Pateꝛ mi.ſi non põt hic calix tranſi
re:niñ bibam illũ fiat nolũtas tua.)QOſten
dit hĩc. Ut ait riſoſtomus Quoniã ualo

ncoꝛdat uoluntati dei.⁊ quoniã ubiq; hãc

ſequi opoꝛtet ⁊ banc inquirer̃. Uellet ꝗdẽ
tranſire calices ꝗqa homo eſt. ſʒ peꝛficit diſ

penſationeʒ quia patri obediens eſt. VUñ ⁊
leo papa. Pec uox capitis ſalus eſt totiꝰcõ
poris:hec uox oẽs fideles inſtruxit.omnes

ↄfeſſoꝛes accẽdit: oẽs mariyres corõauit.

Naʒ ꝗqs mũudi odia:ꝗs tempt ationuʒ turbi

nes: s poſſet ꝑſecutuꝝ ſupeꝛar̃ teꝛoeſ:ni
ſi xpᷣs in oibus ⁊ pro omnibus patꝛi diceret
fiat uolũtas tua.diſcãt igit᷑ hãc uocẽ om̃s
eccłie filij.ut cũ adueꝛſitaſ uiolẽtie alicuiꝰ

tẽptatõis incũbit. ſuperato tremore ſormi

diniſ accipiant toleꝛantiã paſſiõis.(Et ꝛev

ſus denuo iuenit eos dormiẽtes p triſticia.
erãt em̃ oculi eoꝝ grauati) ⁊ depᷣſſi.inteꝛio

zes ꝗqdẽ languoꝛe teꝝnoꝛis ⁊ triſticie.extẽio

res vo uigiliaꝝ longitudine. nã triſticie ma

gnitudine ſomnũ ñ poterant uicere. timen

tes tum pꝛo capite tũ pro ſe:ſed ſic dormie

bant mẽte ita ⁊ corpore.q; ex toxpoꝛe gĩe
quãdoq; ꝓuenit ſomnus nature.(Et ait il

lis. Quid dõmitis:) ſc& ĩ tãtis ↄſtituti peꝛi
culis.cum ſit tempus uigilandi ꝓpter inſtã

tiam grauiſſime temptationis uobis immi

nẽtis. Surgite a torpor̃ m̃tiſ(uigilate)ani

mi uigilãtia (⁊ oꝛate ne imꝛetis ĩ tẽptatio

nẽ) ſcilicet ꝑ ↄſenſũ. ideſt ne tẽptatio uos

ſupeꝛet ⁊ itꝛa ſuos caſſes teneat.(Et abijt

uerum ⁊ orauit terttio dicens eundẽ ſ̃mo

nem)orationis.ſcilicet pr̃᷑ mi ⁊ cetera. ter

cio xpus idẽ orauit: ut orationis fꝛequenti
am oſtenderet.⁊ nobis ſpei longanimitatẽ
exhiberet. Iterat or̃onem oſtendẽs ꝙ or̃o
debet eſſe ↄtiua. Similiter iterat uiſitatõ

nem diſcipuloꝝ ſuorum.quia opera caꝛita
tis debent orationi eſſe ↄiuncta. Et ſic pre

latũ inſtruit. ⁊ ſibi ⁊ gregi intendẽ: ⁊ nunc
ↄtemplatiuã nunc actiuam uitam exercer

De pmo

SPinc nõ obſtat.ꝙ dicit᷑ in cccłiaſtico non

iteres Sbũ in orõne tua: qꝛ illa auctoꝛitas
ſic itelligẽda ẽ. nõ iteꝛes.i.ita ſis diligens ĩ
pꝓfeꝛendo ĩtegꝛe ⁊ deuote ueꝛba oꝛationis
tue. ut poſtea ꝑꝑ obmiſſiõeʒ ł negligentiã
non opoꝛteat itezaꝛe: ſed tñ iterare ꝑꝑ uo
tõem uel inſtantid bonum ẽ.ſic ⁊ eundem
ſeꝛmonẽ in pᷣdicando diueꝛſ.bonum eſt qñ
qʒ iteꝛaꝛe.Cũ aũt oꝛaꝛet ⁊ anxiaꝛet᷑ dũs ie
ſus( Ecce angelꝰ )pᷣnceps michael(aſtitit
ↄfoꝛtansin eo motũ ſenſualitatis.ſecũdũ
quam minoꝛatus eſt paulominus ab ãgeł
illum. ſ. motum ꝗ exhoꝛꝛebat mortẽ. Sta
tim poſtq; xpᷣs ſe noluntati patꝛis ſubmiſit
angelus eũ ↄfortauit..In quo ĩnuit᷑ ꝙ licʒ
qnq; mfiat ꝙpetit᷑. qr forte ñ expedit: ſẽp
tñ oranti mentalis ↄſolatio ↄfert᷑.Et ſcoᷣm
Theoph̊.ut nobis innoteſceret or̃onis uiꝛ
tus.q̃tenus eã in aduerſis pponamus.ors
dqñns ab angelo ↄfoꝛtat᷑. Et humilis dñs re
uerenter ⁊ humiliter ſnſcipit hanc ↄforta
tõez ẽt a ſua creatura ↄſiderans ſe eſſe mi
noratum paulominus ab angelis.dum eſt
in hac lachrymaꝝ ualle: ⁊ ſicut ↄtriſtaba
tur ut homo.ſic ex vbis angeli fuit confoꝛ
tatus ut hõ. Nec putandũ ꝙ h̊ angelus uł
alius fuerit in eius cuſtodiã deputatus.qꝛ
B nõ decuit ⁊ xpᷣs non indiguit.ᷣm Bedã.
Alibi ꝙ angeli ei miniſtraueꝛint. hic ꝙ an
gelus eũ ↄſoꝛtauerit dicit᷑:ut utꝛaq; nã de
ſgnet᷑. Nam diuine natuꝛe angeli miſtrãt
hbumanam uero ↄfortant. Apparuit aüt ei
angelus uiſione coꝛpoꝛali in aſſumpto cor
poꝛe humano.conſolans eũ ꝑ modũ ſeruiẽ
tis:nõ ꝑꝑ ſe ⁊ ſui indigentiã: ſed magis ꝑp
diſcipuloꝝ aſſiſtentium ↄſolationem: ⁊ ad
ↄfirmandũ fidem in eis ꝙ xpᷣs ſit maioꝛ an
geł rõe deitatis: ac ꝑꝑ nram inſtructõnem
ad oſtendendũ.ſ.qð angeli aſſiſtunt nobis
orantibus: ↄfortãtes nos in õone. ⁊ ut ex
ſua poſt tꝛiſtitiam ↄſolatione ſciremus qð
tribulatis ꝓ xpᷣo nõ deeſt diuina ↄſolatio.
iuxta illud pſalmiſte:ſᷣm ↄſuetudinẽ dolo
rum meoꝝ in corde meo ↄſolatiões tue le
tificauert aiam meam. Nã ſᷣm Bedã.cꝛea

tor non indigebat creatuꝛe ſubſidio: ſʒ hö

factus ſicut nobis ⁊ pꝛopter nos eſt ↄtriſta
tus.ſic nobis ⁊ ꝑꝑ nos eſt confortatus. Sʒ
⁊ ipᷣe dominus ratõe ſe confortabat. dicẽs
ad patꝛem.non ſieut ego uolo ſed ſicut tu.
Aiunt autem quidasz michael aſtitiſſe orã
ti. ⁊ dixiſſe ſe pri orationis tenorem retu
liſſe:omneſq; ꝓcidentes angelos pro h̊ ip
ſe oꝛaſſe ⁊ rñdiſſe patꝛẽ̃ nouit dilectus fili
us meus.ꝙ humài generis ꝛedemptio:quã
ſic optamus:ſine ſui ſauguinis effuſione de

centeꝛ fieꝛi nõ põt. Angelus aũt poſt hec ꝰ

foꝛtauit eum uel de ſui pnñtia.ſicut amieus
de ſua pntia confortat amicum. Unde con
ſoꝛtauit.ideſt ad modum confortantis ſe

oↄopletorio.

habuit.ſ.ei aſſiſtendo:uł forte aliqua ueꝛ
ba ↄſolatoria dicendo:quia ſcilicet h̊ uin
cetur lucifer.ſicut nictus ẽ in celo: uel qꝛ
magnanimũ magna ſuſtinere deceret: uel
quia paſſio cito tranſiret.⁊ eins fructus eſ
ſet ꝑpetuus.ſ.redemptio hũani generis ⁊
ſtauratio angelice ꝛuine.nel aliqð ſue.UVxł
ſᷣm quoſdã ut dicit Theoph.iſta angeli cõ
fortatio fuit xpᷣi glificatio. Dicebat eĩ ãge
lus glorificans en. Dñne tua ẽ uirtus:tu po

tes 3 mortẽ ⁊ infeꝛnũ genus libeꝛar᷑ huma

num ⁊ ſimilia. Vu ꝗ in oꝛatõe poſitus ab
angelo confoꝛtai uoluiſti: da mihi ꝑ uirtu
tẽ oronis tue:ut oꝛãti mihi ſemꝑ aſſiſtat ã
gelus tuus me ↄfortans. Pic aiadueue )ʒ
ĩpacientiã nr̃az.qꝛ dñs ieſus płibus uicibꝰ
orauit anq; a pr̃e reciꝑet reſponſonẽ ⁊ cõ
foꝛtatõeʒ. Sicut aũt ter fuerat temptatus
in tꝛibus locis.ſic ter orauit nõ ĩ eodẽ loco
ſed in tribus diuerſis locis diſtantibus abi
uicẽ peꝛ iactüũ lapidis.Et ut dr̃᷑ adhuc ĩ ip
ſis locis ueſtigia eccleſiarum ſunt que ibi
facte fueꝛunt ( ⁊ factus in agonia ꝓlixius
orabat )ondẽs ⁊ docẽs ꝙ nos ĩ agonia uel
q̃cunq; neceſſitate ↄſtituti. debemus ado
ratõeʒz ↄfuger̃:⁊ ĩ magnis periculis ac ma
ioꝛi neceſſitate.magis ⁊ ĩſtãtiꝰ orõni iſiſte
re. Agõia iſta põt dici certame õ mortẽ.uł
mortis anxietas.quã qĩ ꝑñteʒ pᷣuidebat.⁊
iõ dr̃ tẽ fuiſſe ĩ agõia.ſicut infirmi in extre
mis laboꝛantes dicunt᷑ eſſe in agone. Uel
põt dici ceꝛtam ⁊ reluctatio ſenſualitatis
ac rõis.qꝛ agoniʒzabat ⁊ ceꝛtabat in eo mi
rabili pugna.ſenſualitas natuꝛaliteꝛ mõtẽ
hoꝛrens ⁊ ̃cuſans.ac ꝛõ uolũtati diuie ob
tẽperãs.⁊ ipᷣaz mortẽ ꝓ ſalute humana ʒe
lans:qꝛ uitute diuina qlibet pers pmitte
bat agere ł pati.qð ꝓprium eꝛat nbi. Jam
tñ uincebat mortẽ aĩio.du ẽt mori uolebat
qu põt uicit actu ipᷣo.ſ.⁊eſurgendo.Sed
ben colluctatio caꝛnis ad ſpiꝛitum.ſiue ſẽ
ſualitatis ad rõem.quoſdã hominum facit
retꝛoiꝛe uel exhoꝛbitare:ut illos ꝗ peccat
mortaliter:⁊ quoſdã lente incedeꝛe ſiue in
uia moꝛari.ut illos ꝗ peccant uenialiter.
unde in huiuſmodi pugna ꝓlixius eſt oran

dum.ut oratio ſit recta ⁊t uoluntas ↄſtãs:

ac ſenſualitas recte rationi.⁊ ratio diuĩe
nolũtati non obſiſtat ſʒ obediat: ⁊? dicamꝰ

nõ mea ſed tua uoluntas fiat. In ſtatun mõ

tis diſtrictũ iudiciũ.⁊ ea q̃ hõ nunq; antea
recolit.ei ueniunt in animum. In cuius fi
gura xpᷣus appꝛopinquante morte factus ẽ
in agonia. Unde Srego. appꝛopinquante
etiam morte noſtre mentis.in ſe certamen
expꝛeſſit:ꝗ uim quand feruoriſ ⁊ formidi
nis patimur. cum ꝑ ſolutionem caanis eter
no iudicio appropiquamꝰ Nec ĩmeꝛito tẽ
anima terretuꝛ.quoniam pꝰpuſilum hoc ĩ
uenit ineteꝛnum mutar̃ non poſſlit.ſi eni

Anſpel. Quid ſtas. Acc
illas guttas labe. pul⸗
Noli doꝛmif cũ Penꝛo
Sic i potuiſti una hoꝛ
Anſpel. Surgit igit te
ſtabat flexis iterꝛa geni
lefctus. QAuẽ oſpice te.
ſone et i torrete lauant
ꝛeuereteꝛ cerne: oſide
nime ſue anguſtia. cuit
guinee decurtetesi ten
e ꝛ ſſine ingeti acerd
poruit coringere Nund⸗
ob moxtis horrone a
guineu. Unde patete
doloxẽ I bhoc gdea
maꝛitudo paſſionis x
tatu natina imutauin
ſudaꝛe coegit. Dec p
moatpeu certamina
plurim oſolat Tofo
fumos. cad amord in
tos. Uf Anſhel. of
1. peidiſtii facie tun
dices Aba yf miſt
me calixiiſte. Kt an
dulciſſini ceniſſime
guine gofonste⸗
tua guttatin öcue
aſſe ihu. u ie tuet
ta ſudoꝛiſ amieta
Obenn uclütnidon
tuliſti nihil iu

ddis Ftint d, adbe
eccküemmn uonni
fucnuin agnir li
cocisg ooſ gmnu
ie Ninui, dehemgtt
Inmugnis genculi ne
nagiͦtilin mon iffe
ncnme ni
igi tme, iuicehot.
1,ſct infimi ineme
nk eſſe inagone. Vel
lucatio ſeſſuglintis
R t ceabt neomt
Wirasnatualle nons
Acid noitandliedd
ne Anebemene de
wina de ens Mins
ddpprium eut idi. 3ei
eliniane N
nn ioſ eſun gento Bel
dcannis 44 ſgünin ue
en noſti bonimmnfrt
cebitwrei ut los gheell
oCi lene nedat ſuen

Secunde partis

conſideꝛemus.quod uiã uite pꝛeſentis neq̃̊
quã ſine culpa tꝛãſire potuimus ⁊ ꝙ nec B
ipſuʒ ſine ꝛeatu noſtꝛo ẽ quod laudabiliteꝛ
geſſimꝰ.ſi ᷣmota pietate iudicemuꝛ meꝛito
in agonia ↄſtituimu (Et cuzʒ dominus ꝓli
xius oꝛaꝛ⁊t interi ſudoꝛ feꝛuentiſſimꝰ ĩ mo
dù ſanguinis erumpens ĩ hac agonia ſiue
certamine uſq; ĩ teꝛzã habũdãteꝛ cuꝛꝛebat
ex feꝛuore eĩ oꝛandi.⁊ ex appᷣhenſione ĩmi
nẽtiſ ꝑiculi.ac uehem̃ti anxietate ſenſuali
tatis.qᷓ ꝑmittebatuz ager̃ ⁊ pati qð erat ꝓ
priũ ſibi ĩflamabatuz coꝛ ⁊ coꝛpus.ut apꝑtis
poꝛis efflueꝛ et ſudoꝛ ꝛubicũdꝰ⁊ ſanguineꝰ.
Iſte ſanguis fuit uerꝰ⁊ nalis qᷓntũ ad ueri
tatẽ ſue exiſtentie. ⁊ de puꝛiſſimaxpᷣi cãne
ſ muaculoſus ⁊ nõ natuꝛaliſ q́‚;ũ ad modũ
ꝓfluentie. Quia ᷣm Bedã. natuꝛà er ſan
guine ſudaꝛe ſic etiã oportet dicere de ſan
guie ⁊ aqua lateꝛis xpᷣi iã moꝛtui:quod fu
it uerus ſãguis ⁊ va aqua.ſʒ miꝛaculoſe ef
fluxerũt ð moꝛtuo corpor. Ad hũc ſuauiſſi
mi ſudoꝛis balſamũ.egꝛotis ꝓficuuzʒ:feſtĩa
ne tardaueꝛis. ut inde ſanari mereaꝛiſ. Uñ
Anſheł.Quid ſtas.Accuꝝe ⁊ ſuauiſſimas
illas guttas lãbe.⁊ pulueꝛẽ pedũ illiꝰ lĩge.
Noli doꝛmir̃ cũ Petꝛo ne meꝛeaꝛis audir̃.
Sic ñ potuiſti una hoꝛa uigilar̃ mecũ.hec
Anſheł.Surgit igit᷑ teꝛtio ab oꝛatiõe in q̃
ſtabat flexis ĩ terꝛã genibꝰ totꝰ ſanguĩe ma
defactus.Quẽ ↄſpice teꝛgentẽ ſibi uultũ.ł
foꝛte ẽt ĩ torrẽte lauamẽ.totumq; afflictũ
ꝛeuerẽteꝛ cerne:⁊ ↄſideꝛa q̃nta tùc fueꝛit a
nime ſue anguſtia.cuiꝰteſtes ſũt gutte ſan
guinee decurrẽtes ĩ teꝛrã.⁊ ei ĩtime ↄpate
ꝛe qꝛ ñ ſine ingẽti acerbitate doloꝛis G̊ ſibi
potuit cõtingeꝛe.nunq; em̃ aligs moꝛtaliũ

ob mœetis horroꝛ qudit ſudoꝛé fudiſſe ſã

guineũ. Unde patet eiꝰ nunq; ſimilẽ fuiſſe
doloꝛẽ Vn hoc ꝗdẽ appaꝛet quãta fueit a
maꝛitudo paſſionis xpᷣi:cuiꝰ ſola cogitatio
tãtũ natuꝛã imutauit.ꝙ pᷣanguſtia ſaguinẽ
ſudaꝛe coegit. Dec pugna eius ⁊ anxietas
maꝛtyꝛũ ceꝛtamina ⁊? agones ſignificans.

plurimũ ↄſolat᷑ ⁊ ↄfortat puſillamines ⁊ i

fiꝛmos.⁊ ad amoꝛẽ incitat tepidos ⁊ ingra
tos. Uñ Anſhel. Poſitis quoq; genibꝰ ĩ teꝛ
ra.ꝓcidiſti ĩ faciẽ tuã.adoꝛans inagonia ⁊
dicẽs. Abba pr̃ mi.ſi poſſibile ẽ tranſeat a

me caolix iſte.Et anguſtias ꝗqdẽ cordis tui

dulciſſimi.ceꝛtiſſime idicabat ſudor ille ſã
guineꝰ.ꝗ oronis tẽpor̃ ð ſanctiſſima carne
tua guttatim ᷣcuꝛrebat ĩ teꝛã. Domĩator
dñe ihu. uñ aĩe tue tã uehem̃s triſticia.uñ
tãta ſudoꝛiſ anxietaſ.⁊ tã anxia ſupplicatõ
MNõne uolũtaꝛiũ omnino ſacrificiũ deo pr̃i
obtuliſti.⁊ nihil ĩuit pᷣtuliſti.Utiq; dñe.a⸗⁊
bitꝛamuꝛ ãt.ꝙ ⁊ hoc quoq; ad ↄſolatõʒ ifiꝛ
moꝝ m̃bꝛoꝝ tuoꝝ aſſumpñiſti: ne forte ðᷣſpe
ret ꝗſ.ſi caꝛo ifima rmuꝛmuꝛet.ubi ad paſ
ſionẽ ꝓmptus ẽ ſpiritxꝰ.Nimiaũ. ⁊ ut maio

Lapkm. lix.

ꝛes eꝛga te amoꝛiſ ⁊ am ꝛitudinis ſtimulos

haberemꝰ. natuꝛalẽ caanis ĩfirmitatẽ. eiuſ
cemodi iudicijs ĩ te expᷣſiſti:gbꝰdocemur.
q; ueꝛe languoꝛes nr̃os poꝛtaſti. ⁊ ũ abſq;
ſẽſu doloris paſſionũ ſentes penrꝛiſti. Uox

ei illa uox caꝛnis fuiſſe uidet᷑.ñ ſpiꝛitꝰ: eo

ꝙ ſubiunxiſti. Spiritꝰ ꝗdẽ ꝓmptꝰẽ.caꝛo ãt
ĩfiꝛma. Pec Anſheł.Uoluit ãt dñs ſangui

Auguſtinũ.ad figuꝛãdũ ꝙ de coꝛpor̃ ſuo to

to ꝙ ẽ eccleſia ſanguis effundẽdꝰ ⁊ emana

tuza eꝛant ſanctoꝝ martyria. Scða ẽ ſcõᷣm
Bedã ut per teꝛraz ſanguine irꝛigatã.ðcla
2 aꝛet teꝛrenos hoĩes ſanguine ſuo ꝛedimen
dos ⁊ mũdãdos.Teꝛtia eſt ſecũdum gloſã.
ut totů mundũ peccatis moꝛtuũ ad uitã ꝛe
ſuſcitaret.ideo ſudoꝛẽ ſuũ ſãguineũ ad teꝛ
aã decurrere uolebat. Itẽ ſecũdum Beꝛñ.
non ſolũ oculis.ſed q̃ſi mẽbꝛis omnibus fle
uiſſe ur̃:ut totũ corpus eius ꝙ eſt eccleſia.
totiꝰ corpoꝛis lachꝛymis purgaret᷑. Inſup

ẽt ſanguis decuꝛrebat ĩ terꝛã.ad oñdẽdum

ꝙ ꝓ terra.i.eccleſia adhuc militante ĩ ter
ꝛa orabat.⁊ ſanguinẽ ſuũ fundebat: ⁊ ipſã
ſuo irrigatã ſanguĩe fecũdabat. In ſudore
ãt notat᷑ feꝛuoꝛ.ĩ ſanguine pᷣtiũ.ĩ ðᷣcuꝛſu ha
bũudantia.in guttis paꝛticulaꝛis efficatõ:qᷓ;
uis ẽẽt uniuerſał ſufficiẽtia:Ex iſto ãticua
lo qui ẽ ſudoris ſanguinei defluxio.habet᷑
docum̃tũ ſalutifeꝝ:ꝙ ⁊ nos in orationę de
bemꝰita eẽ intẽti ⁊ feꝛuidi.ut ex uehem̃tia
intẽſionis ⁊ feꝛuore deuotionis ſudemus q̃
ſi ſanguinẽ.ꝑ cõfiguratõm paſſionis xpᷣi. ⁊
ardoꝛẽ dilectõis ad deuù. Quod fit. dum ꝗs

oꝛãs ĩ tanto ardore deuotõis accẽdit.ꝙ ꝓ

amoꝛe dei ſi opoꝛtet ſanguinẽ ſuũ fũder̃ ñ
ueꝛet᷑:⁊ talis ſic ĩcaleſcit ſpiꝛitu.ut totꝰ ſã
guis ĩ coꝛpore q̃ſi ſpiritui alludẽs.ꝓnum ⁊
ꝓmptuʒ ſe exhibeat ad exſi udãdũ. Quia ue

ro caro ex infumitate ſua tam uehementẽ

ardoꝛẽ deuotõis ſufferr̃ ñ pᷣualet.iõ ſudorẽ
q̊̃ſ ſanguinẽ euapoꝛat.ulł ſaltẽꝓ ſanguin e
ardẽtes lachrymas ꝑ oculos effudat.Et qꝰ

mni nos tam uigoꝛoſà orationem effundee

n ualemꝰ:adiungamꝰ oꝛationẽ noſtrazʒ ora
tioni xpᷣi.ꝗ eſt aduocatꝰnoſteꝛ apud patrẽ
⁊ ipe ĩteꝛpellat ꝓ nobis:ĩmo oꝛat nobiſeuzʒz
Et illa oratio eſt efficaciſſima ⁊ deo pr̃i ac
cepta.q̃.ſ.in unione orationis xpᷣi offertur.
Quod efficaces ẽt ſint lachryme oꝛatiõis.
7 maxie ille que ĩ ꝛecordatiòe paſſiõis xpᷣi
fundunt᷑.patet ex quadã reuelatiõe facta
cuidã ꝑſone.de qua legit᷑:ꝙ apparẽs ei do
minus ĩ ſpiritu ait:Si ꝗs ĩ fcordatõe mee
paſſiõis lachꝛymas cũ ðᷣuotõe fudeꝛit.ſuſci
per̃ uolo ac ſi ipᷣe ꝓ me paſſus ſi. In r̃colẽ

B do iſtuz articuluz ꝓcidat hõ ĩ facieʒ ſuper

terram oꝛddo intẽte: ⁊ cogitet angelicaʒ pᷣ
ſentiã ſibi tunc adeſſe:recogitet ẽt agonez

ſuuz. ⁊ conet᷑ qᷓ;tum põt haber lachꝛymas

Bangweme R

nẽ ſudare pluribꝰ ꝛõibꝰ. Dꝛima eſt ſecůdũ/? ſ·dare wo

De pꝛimo.

ex ↄpaſſione ⁊ amore xpᷣi.quas ſi habere ñ
poteſt ꝑ oculos.fundat ſaltẽ lachꝛymas cõ
dis.Et ſicut xpᷣs dei filius ĩminente ſibi paſ
ſione hoꝝꝛẽda.cũ pᷣ anguſtijs ſupuẽtuꝛe mõ
tis guttas ſanguineas in terrã funderet.ni
hilominus tam̃ libere uolutatẽ ſuã uolũta
ti patris ↄmiſit.⁊ ꝙ ceperat deuote pfecit:
ſic ꝗlibʒ deuotus in omni aduerſitatis pꝛeſ
ſuꝛa ⁊ tribulatõis anguſtia (licet forte nãʒ
reluctãtẽ habeat)ſe pr̃ne uolũtati ↄmittat
⁊ hoc ꝙ occurrit ᷣuote ſuſcipiat.O pie ih̊u
ꝗ factus in agonia guttas ſanguinis mira
biliter deſuda ſti.da mihi ut recõdatõe tue
paſſiõis accenſus lachꝛvymaꝝguttas pꝓ ſan
guine in ↄſpectu tuo merear dulciter deſu
dare. Reſpice nũc qualr diſcipuli dormi
entes ⁊ qualꝛ dñs oſtendit eis modũ oꝛãdi
in geſtu corpis.⁊ in vbo pio.⁊ ꝑ angelũ ibi
apparentẽ. Quẽ mõm ⁊ tu tenere debes.ſ.
te ꝓſternẽdo.ac ꝓpꝛium defectuʒz ⁊ fragili
tatẽ ꝛecognoſcendo:⁊ cadendo in faciẽ tu
am.non poſt faciem:ut ea que ꝛogas corã
te habeas.⁊ in mente teneas.non retro ut
unum ore dicendo ⁊ aliud corde cogitãdo.
⁊ vt humilitatẽ mentiſ oſtendas habitu cõ
poris:caſus enim ĩ terrã.docet nos magis
humiliaꝛi ſi poſſet fieri:⁊ ꝙ uolũtas patꝛis
ſemꝑ pꝛecedat.⁊ ꝙ nõ tepide:ſʒ cũ magno
feruoꝛe ores:ſicut dñs fecit:⁊ ꝙ non paꝝ:
ſed ꝓlixe ⁊ diſtincte non ſicut illi qui feſti
nanter hoꝛas ſoluendo:⁊ ſi non uerbo fcõ:
tamen dicunt expediamus nos ð iſtis.quia
habem faceere alia magis neceſſaria.q̃ſi
feſtinãtes ad utilioꝛa ⁊ maioꝛa.Et uiõ quo
ſtatim aderit tibi angelus qui te adinuet.
⁊ ↄfortet. ⁊ oꝛationẽ tuam deo pꝛeſentet:
pꝛopteꝛ exemplum enim noſtrum ille ange
lus apparuit confoꝛtans dñĩm.¶ Et non ſe
mel ſed fꝛequenteꝛ ẽ orandum. ſicut iſte o
ſtẽdit nobis ꝑ tꝛinã oratõnẽ ſuã docẽs ut ñ
deficiamus ſed in oꝛatione pymaneamus.
donec impetꝛzemus ea q̃ poſtular̃ iam cepi
mus.Et tu oꝛa ꝓ moꝛtuis ꝓ uiuis tam pec
catoꝛibus quam iuſtis. Uel orauit ter.ut ⁊
nos de peccatis pᷣteꝛitis ueniã.de pᷣſentibꝰ
emendatõem.⁊ de futuris cautelaz a deo
poſtulemus. Vel ut hec tria.ſ.ueniã.gram
⁊ gloriã in oratõe petamus:uel ut )ᷣ tꝛinazʒ
ↄcupiſcentie ſeu cupiditatis tẽptatõeʒ oꝛa
tionis clipeo tueamur:uel ut ad trinitateʒ
ſ.patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpiritumſanctũ oꝛationeʒ

diꝛigamus. Peꝛ hoc ẽt docuit nos oꝛare p

fecte.qꝛ pfectio ↄſiſtit ĩ tꝛibus.ſ.in pᷣncipio
medio ⁊ fine. Cõpateꝛe nũc dño.⁊ admiꝛa
ꝛe ꝓfundiſſimã humilitatẽ ſuã:quia cũ ſit
deo patꝛi ſuo coequalis ⁊ coeteꝛnns. ꝓſtaa
tus tñ deũ oꝛat.⁊ tãquã quilibet de populo
homunculus. Orare quidẽ pr̃em conuenit

xpᷣo rõe humanitatis.ĩ qua ẽ minor patꝛe:

non qut ꝛõe deitatis in qua eſt equalis pr̃i:

opletorio.

ut homo ꝛogat pr̃em. ꝗ ut deꝰ ẽ unus cum
patꝛe. Conſideꝛa ẽt ꝑfectiſſimã eius obediẽ
tiã. Quia eĩ pateꝛ uult ꝙ moriat᷑ ipᷣe hane
obediẽtiã reuerẽteꝛ ſuſcipit ⁊ exequit᷑.uiõ
teꝛtio indicibilẽ ad nos caritatem tam pr̃is
quã filij:ꝓ nobis enim hec moꝛs indicit᷑ ⁊
ſuſtinet᷑ ꝑꝑ nimiam ippoꝝ caꝛitatẽ quaʒ ad
nos habent ( Uenit aũt) poſt hec dñs ihs(¶
ad diſcipulos ſuos)⁊ quaſi cõpaciens eis.
pꝑ temptatõem de ꝓximo eis imminentem
Dixit eis.doꝛmite iaʒ ⁊ ꝛequieſcite)Qua
ſi diceret. Paꝝ poteſtis hoc facer̃.ꝗ ibidẽ
aliquantulũ doꝛmieꝛunt. Jubet eos dormi
ꝛe.ut oſtendat ſuã ad eos ↄpaſſionem: qꝛ

Rauati eꝛant:⁊ ut cognoſcat ſuam infiꝛmi
tatẽ.qꝛ cũ ipᷣo uigilare non poterant: ⁊ ut

ſõno ꝛecꝛeati fugeꝛe poſſent de manib ꝰeoꝝ
g ſtatim xpᷣm erant capturi:⁊ ĩ figuꝛa.quõ
in ꝓximo infidelitatis ſõno erant gꝛauãdi.
Conſideꝛa in xpᷣo manſuetudinez piaʒz quã
to enĩ magis appꝛopinquat ad moꝛteʒz. tan

tomagis oſtendit cõdis ſui dulcedineʒ. Bo

nepa ſtor uigilabat ſuꝑ cuſtodia puſilli gꝛe
gis ſui.O cꝛãdis amoꝛ.Uere bonus ⁊ pius
hic paſtoꝛ. Veꝛe in finẽ dilexit eos.cũ in
tãta angõia poſitus:illo modico tpᷣre quie
tẽ eoꝝpcuꝛat.MNõ ſic hodie multi paſtoꝛes
faciũt:ꝗ ſubditis uigilãtibus ⁊ in agõia po

ſitis:doꝛmiunt ſuauiter ⁊ quieſcunt.Dũ er

go uidebis diſeipulos dormientes in tanto
peꝛiculo ⁊ dñm uigilantẽ:ſi deuotus es mł
ta inueniꝛe poteris:que dicas tã qno tuo:
quã diſcipulis ſuis.Uidebat tandez a lõge
adueꝛſaꝛios ſuos uemẽtes:cũ facibus ⁊ ar
mis.nec tñ diſcipulos excitgauit.niſi cã ꝓpe

⁊ quaſi iuxta eos fueꝛunt. Zuc hũ̃t euigi

lans diſcipulos(dixit eis:Sufficit N.qx iã
euiſtis ⁊ ſatis doꝛmiſtis.Eꝛgo paꝝ eſt dõ
miendũ. Uñ quidaʒ patres non niſi ſtando
uel ſedendo ſomnũ capere ↄſueueꝛunt peꝛ
modicũ.Teꝛ diſcipuli doꝛmiunt ter dñs o
rans ſuſcitat.q̃ tꝛina doꝛmitio ⁊ ſuſcitatio
tres mõtuos quos dñs ſuſcitauit ſignificat.
Et ſubiunxit.(Uenit hoꝛa ⁊ filiꝰ hominis
tradetuꝛ in manus peccatoꝝ).Ubi Oꝛige
nes. Sed ⁊ nunc ih̊s in manus peccatoꝛuzʒ
tradit᷑.qñ hi qui uident᷑ in ihum cꝛedeꝛe.
habent eũ in manibus ſuis cum ſint pecca
toꝛes:ſed ⁊ quotiẽſcunq; iuſtꝰhñs in ſe ihʒ
in poteſtate factus fueꝛit peccatoꝛũ. Ihs
eſt tꝛaditus in manus peccatoꝝ.hec Mꝛig.
ſurgite eamus.ſ.obuiaʒ iude pꝛoditõi ⁊ ſu
is ↄplicibus.Ecce qui me tꝛadet pꝛope ẽ:
quem nolo declinaꝛe.quãuis poſſeʒ G̊ face
ꝛe.Ac ſidiceꝛet. Nõ nos inueniãt latentes
ac q̃ſi timentes ⁊ retꝛa hentes:ultro eamuſ
eis obuiam ⁊ ꝑgamus ad moætem.ut paſſu
ꝛi ↄfidentiam ⁊ gaudium uideant.⁊ paſſio
nẽ oĩo uolũtaꝛiã ſciant. Vltꝛo nos debemꝰ

oſſene. quãdo non expedit moꝛteʒ effugere

mnane facinne nr
te pditor fuer al ⸗
pd muilitü) genlin .
er malelactores n
ac turba plurim

dere ihʒ (? ueneri Un
bus hut ſii tenebtis lan
nec lcu glacis fuſti
tionẽ eins impedire uo
Gcoͤm Viero. incũbit
rato adiutorio di. Hab
tun ab utrac; curia. ſei
cis. uaſ ſeruato oꝛdine
it gemo tenentib auch
nilites ftdis ince mini
ilage ſümi L iudices ui
rent ler ſiquis audeꝛer
bant en pede ne nde
eog. ? 1 et notte rad
in die frequeer pter
inueniretur. Atecn
ueniret ad ou uoi
Ka eis ſignü gicee
ueꝛo ipe eſt) ſ. xpſ
re)ſca 1 s
nibus eripiat. Popun
tione ad eü habebat
pter tomanon mili
at: ppt glios. nel
bum minore g infa
Pbteic ſecialiter
7 g timedat ne ſet
bus eoꝛu elaberetin
mis penranſiſt neſe
ri eũ uo uit gtiofe
derd Etci uen
r nnnia erc

tura erant ſuper er

ingund ad nonez
disſui aulceginez
ſnpeuſtodin ouſlige
or Vere bonts tin
n fine cllertec iſt
llo noloo e gie
hone mln yſre
linbus t inacoin o
e leſcnt du er
lormientes in tamo
te ſdenotns es nt
dicas ti eſotno:
geban tantezu lige
es cüſebliter
u Rriittud
aes Senen ae
niſts aoineſtch
Sarres nſit ſand⸗
capere oſbenenun de
glidoemiun ter iſso
doemito t iſcſtnnd
i ſuſetzui ſetficl,
t born eſli honnind⸗
3),Dbi rige

Secunde partis

VUbi oſtẽditur xpᷣi deſiderium ad noſtra re
demptionem:qꝛ ñ ſolum ꝓditorem cuʒ tur
ba uenientem expectauit.ſed ẽt eis occur
rit. Ubi ẽt docet ut ſi tribulari nos oportz.

cũ gaudio ⁊ oõfidẽtia ſuſtineamus. Mora

liter quoq; monet nos ad tꝛia.primo ad tẽ
ptationes nos pᷣparatr᷑ cum dicituꝛ ſuꝛgite.

ſfſcõo ĩ bonis operibus ꝓficere.cum ſubdit᷑

eamus.tertio omni hoꝛa q̃ſi tẽptationeʒ ꝓ
ximã expectar̃.cũ additur ecce ꝓpe ẽ.¶ Et

adhuc eo loquẽte cũ diſcipuliſ ſuis ecce iu

das) meꝛcatoꝛ peſſimus (unus de duodecĩ

O.ſ.numero n merito.ꝙ dixit ad oſtẽdẽdũ
ĩimane facinus illiꝰ.ꝗ.dei apoſtolica digni
tate ꝓditoꝛ fuerat factꝰ accepta)a pᷣſide¶

cohoꝛte militũ gẽtiliuz quoꝝ inteꝛeꝛat ca
per̃ malefactoꝛes.cũ tribuno qui pᷣeꝛat eis
ac turba plurima iudeorum miniſtrorũ. ac
cepta a pontificibus ⁊ pᷣncipꝰ ſacerdotum
crudeli utiq; ⁊ peſſima ſocietate impioꝝ ta
uã ad tenẽdum reum(antecedebat eos)

tanq; ductoꝛ eorum ꝗ uolebãt comprehen

dere ihʒ (⁊ uenerũt ũlluc cũ laternis ⁊ faci
bus dut ſi ĩ tenebris latere uellet hiſ qꝛeret᷑
nec ñ (cũ gladijs:fuſtibus ⁊ aꝛmis.ut cap

tionẽ eius impedire uolẽtibus his r̃ſiſteret᷑

Scõm Diero.incũbit uirtuti ſeculi ꝗ ðᷣſpe
rat ð adiutorio ði. Habebat itaq; fulcimen
tum ab utraq; curia.ſ.ĩperatoris ⁊ ponxifi
cis.quaſi ſeruato oꝛdine legitĩe poteſtatis.
ut nemo tenent ibꝰ audeꝛet obſiſter.cũ hĩc
milites pſidis. inde miniſtꝛi phaꝛiſeoꝛum ꝗ
lage ſũmi ⁊ iudices uidebantuꝛ. illũ tene
t'ent lłẽt ſi quis audeꝛet tot ñ poſſet:time
bant em̃ plebẽ ne ꝑ hanc defenderef ↄtra
eos.⁊ iõ ẽt noate tradituꝛ ut ſine turb que
in die frequẽter ꝓter inſtructionez aderãt
inueniretur. Amequã ãt iudas cum turba
ueniret ad oꝛtù ubi ihs cũ diſcipulis eꝛat(
dedit eis ſignũ dicẽs.Quẽcunq; oſculatus

fueꝛo ipᷣe eſt) ſ.xpᷣſ(tenete eũ.⁊ ducite cau

te).ſ.cauẽdo a populo ne eũ de ueſtris ma
nibus eripiat. Dopulus enĩ cõmunis deuo

tionẽ ad eũ habebat. Hoc ãt fecit iudas. ?

pteꝛ romanoꝝ milites ꝗ xpʒʒ nõ cognoſce
bãt:⁊ ꝓpt᷑ alios.ne loco xpᷣi caperent iaco

bum minorẽ.ꝗ in facie xpᷣo ſimilimus erat

ꝓpteꝛꝙ ſpecialiter frater domini dicebs
⁊ qꝛ timebat ne ſe tranſfoꝛmaret ⁊ ð mani
bus eoꝛũ elaberetuꝛ.qꝛ pluꝛies detẽtus ab
ipᷣis pertranſijt neſciẽtibus eis:⁊ iõ oſcula
ri eũ uoluit.ut ĩ oſculando teneret ne eua
deret ¶ Et cũ ueniſſent ad oꝛtum(tũc ihᷣs
ſciẽs omnia q)ex diſpoſitione diuina(( uen
tura erant ſuper eum: ꝓceſſit ultꝛo ĩ occur
ſum illorum ) ſicut paratus ad paſſionẽ: ex

quo patet uolũtarie eũ captum fuiſſe ⁊ paſ

ſum:diſcipuli quoq; ſequebantur eũ timen

tes.ſʒ ipᷣe cõfoꝛtabat eos ne timeꝛẽt. nde

Anſhelmus.Quã pꝛomptuſ bõe ieſu ſpiꝛitł

Capkm. lix.

tuꝰ ad paſſionẽ fueꝛit.euidẽteꝛ oſtẽdiſti.qᷓ
do ueniẽtibus una cũ ꝓditore tuo uiris ſan
guinum. ⁊ querentibus animã tuam.cũ la
ternis ⁊ facibꝰ ⁊ armis ꝑ noctẽ:ultꝛo occuꝛ
riſti(Et dixit)iſ̊s occurꝛentibꝰ offeꝛẽs ſe
uolũtarie (eis.Quẽ q̃ritis)ñ interrogat q̃ſi
ignarus uolũtatis eoꝝ.ſed moꝛi paratus ĩ
terrogat.ut ſciãt eſſe eũ quẽ queꝛebantꝛñ
derũt ei ihm nagzarenum.) Nõ erat querẽ
dus ad moꝛtẽ.quẽ ꝓfitẽt᷑ eſſe ſalutis aucto
rẽ: nec erat ꝑſequẽdus quẽ dicunt eſſe flo
rẽ honoris ⁊ honeſtatis. (Dixit eis ieſus
Aſemetipᷣm mãifeſtãs ⁊ offerẽs(Ego ſum))
.ſ.quẽ queꝛitis.Quaſi diceꝛz. Quid ꝓ ſigno
ſumitis oſculũ:ꝓditoꝛis.ꝗd q̃ſi latẽtẽ me q̃ᷓ
ꝛitis cũ facibꝰ ⁊ lateꝛnis.Ego ſuʒ. Non ſe
occultauit.nec ſe abſcõdit: ſʒ magis qrẽti
boobuiã iuit ⁊ ſe oſtẽdit. Ubi Cꝛi. F ecit
ãt hoc ih̊s.oſtẽdens quoniã ñ ſolum cõpre
hẽdere eũ ñ poſſent.ſed nec uider̃ ĩ medio
exiſtẽtẽ:niſi ipᷣe ↄcederet.hec Cripᷣ. Uiꝛtu
te eĩ diuina factũ ẽ ut uenientes ad capiẽ
dum eum. pꝛimo ñ cognoſceꝛent:ẽt ſuuĩſ di
ſcipulus:ꝗ uenerat ad tradenduʒ:ꝙ mæxi
me ẽ potẽtie eiuſ oſtẽſiuũ.ut ꝑ hoc ſcdᷣo oñ
deretur ꝙ de uolũtate ſua capeꝛet᷑ qa ico
gnit ab eis recedere poterat ſi uoluiſſʒ. ſʒ
⁊ manifeſtius patʒ ꝑ hoe ꝙ ſubdit᷑.ꝗa au
dito vᷣbo uirtutis ⁊ diuinitatis.ꝙ ẽ eĩ cum
pr̃e ⁊ ſpiritu ſancto ↄmũe a uoce tonitaui
haform idãtesſ(abieꝛut retroꝛſum)⁊ ceci
der̃t ĩ terrã ꝛeſupini.tã iudas qᷓ; alij poten
tia diuinitatis ipſiꝰ deiecti.it a eꝛat eis im
poꝛtabile ꝙ dicebat᷑. Itẽ ideo ut etiã quã
tũ in ſe eſt:daret iudeis materiã conueæꝛſio
nis:uiſo potẽtie ſue miraculo:⁊ iõ cũ ſtatĩ
ad oſtenſionem ſue potentie ↄuerſi nõ fue
rũt.ſe eis capiendũ ſponte obtulit.Cecide
runt retoꝛſum ⁊ ꝛeſupini ſicut cadũt iniqui
ñ ante:⁊ ĩ faciẽ ſicut cadũt iuſti.Qui autẽ
ante ſe cadit uidet quo cadat:qui âr retꝛo
cadit:ñ uidet ſui caſus periculum. Iniqui
ergo retro cadunt.quia ñ uidet ſui caſꝰ mi
ſeriam ⁊ quod eos ſequatuꝛ:iuſti uero q ĩ
iſtis uiſibilibus ſemetipſos ſpõte deiciũtiut
ĩ iuiſibilibus erigamur.in faciẽ ſuam ⁊ an
te cadeꝛe dicunt.qꝛ caſũ uidẽt ⁊ timoꝛe 2
pũcti humiliant᷑. Hic g pẽſandũ ẽ qᷓ; aſꝑa
eꝛit uox.irati.cuiꝰ vba dulcia pati ñ potue
rũt Poc qt factũ ẽ ex diuina ordinatione.
nt ꝑ hoc öclaꝛaret᷑ uirtus ſue diuinitatiſ.
Unñ Aug.exclamans ait. Ubi nunc militũ
cohoꝛs ⁊ miniſtri principum ac phariſeoꝝ
ubi terroꝛ ⁊ munimẽ armoꝝ. Nempe una

uox dicentis ego ſum. tantã turbã odijs ſe

rocem armiſq; terꝛibilẽ ſine tello ullo pcuſ
ſit. ꝛepulit ſtrauit: vtute diuinitatis latẽtis
Deus eĩ latebat in caꝛne.Quid iudicatuaꝰ

faciet.qui iudicãdus hoc fecit. Quid rĩ gna

turus poterit:ꝗ moriturus hoc potuit Pec

De primo

Aug. Poterat xpᷣs oẽs hoſtes ſuos deſtrue
ꝛe ſi uellet ſe defender᷑: ſʒ noluit niſi ad mo
dicũ eos ꝓſteꝛnere. Hoc iõ fecit: ut onoret
ſe mortẽ uolũtarie ſuſtinere: ⁊ ſi ueller re
niti:non poſſent eũ capere uel tenere. Pec
hoſtiũ xpᷣi uictoria:fuit olĩ in ſampſone ⁊
ſangoz ? dauid pfigurata. Sapſon cũ man
dibula qʒini ſtꝛauit mille uiros: ⁊ ſãgaꝛ cũ

uomejr interfecit uiros ſexcentos: æ dauid
uno ĩpetu occidit uiros octigẽtos: ſ ſi iſti
di adiutorio tot hoſtes ꝓſtrauer᷑̃t.ñ ẽ mi
ꝙ corã xpᷣo oẽs hoſtes coꝛruer̃t. ¶ Et cuzʒ)
tremuli(ſuꝛꝛexiſſent iteꝛũ eos ĩterrogauit
Queʒ queritis)Queſtõeʒ iterat:ut fideleſ
ſua paſſiõe liberãdos oñdat.( Alli aũt)ad
huc in malitia ſua pſeuerantes(dixer̃t Je
ſum nagarenũ)).Nõ eĩ cognoſcer̃ uel cape
re poterant eum: idonec ipᷣe uellet ꝑꝑ hoc
ſubdit᷑ (Dicit eis ieſus. dixi uobis q; ego
ſum) ꝗ uolũtarie me offero. Et tũc habue
rũt ipius noticiã ⁊ capiendi lIniam.ꝑpꝑ ꝙ ſe
tu(ſi ergo me qᷓꝛitis A.ↄpᷣhendeꝛe facia
tis id ꝙ intenditis:ſed tamen ( ſinite Ros
ſ.diſcipulos meos((abiꝛe) qꝛ ñ ẽ tpᷣs modo
ꝙ tollant de mundo. In quo pʒ ꝙ ippe ðdit
eis põtatẽ capiendi eũ.nã ſicut ex ſua potẽ
tigꝗ diſcipulos ſuos ſeruauit ita ⁊ mitoma
gis ſeipʒʒ ſeꝛuare potuiſſet:q̃ſi diceret:ſi do
uobis põtatẽ me capiendi:nt tñ meis diſci
puliſ ñ faciatiſ aligd mali. Poc dixit:quia
ſeruandi erant diſcipuli ut vbum ſalutis ꝑ
eos diuulgaꝛet. Uſq; ad ultimam horam
eius quã ad eos habuit.dilectiõis ↄſeꝛuan
tiã demonſtrauit. Per hoe oſtẽdit᷑ ꝙ ſnpe
riores debent ſuos ſubditos fideliter adiu
uare ⁊ ꝓ eoꝝ defenſiõe ſe moꝛtis ꝑiculo ex
poneꝛe. Ut ait Aug.faciunt qð iubʒ: finunt
eos abire.quos nõ uult perire.:⁊ ĩplet᷑ qð
dixezat:qꝛ quos dediſti mihi ñ peꝛdidi ex
eis quenquã.(Tune accedens)ille nequã
⁊ dijim ſuũ ſubdole ſalutans(dixit.aue ra
bi. Et oſculatus ẽ eum) Acceſſit tanquam
domeſticus.ſed fur erat: ſalutauit tãquaʒ
diſcipulus:ſed inſidiator eꝛat:oſculatus ẽ
tanquã amicus.⁊ inimicus erat. Dicit qðᷣ
erat ↄſuetudo iudeoꝝ in aduentu ſuo oſcu
lari.ad ſignificandũ ꝙ ingreſſus erat paci
ficꝰ:⁊ ꝙ mõis erat dñi ihu diſcipulos quos
emittebat in oſculo pacis recipere ꝛedeun
tes:⁊ ꝓpterea ꝓditor illi oſculũ in ſignu⸗
dedit. ⁊ alios tanq; dux exercitus ⁊ ductor
ad malum pᷣcedens.cũ oſculo ficto redijt.
Quaſi diceret.Nõ ſum ego cum iſtis aꝛma
tis.ſed rediens more ſolito te oſculoꝛ. ⁊ di
co aue rabi. O uere ꝓditor. huic ſimiles ſt᷑
multi pᷣlati ꝗ vbo uel facto alios ſcãdalizã
do: ⁊ poſt ſe tꝛabẽdo ancedũt ad malum:
2 10 etid ancedut ad infernu. Judas bñfici
Is xpi abutẽs mala ꝓ bonis ꝛeddebat.cui
ctiam ſimiles ſunt qui ſimilis faceꝛe ñ eꝛu

opletorio.

beſcunt.Secundũ Bedam ſuſcepit oſculũ
dns.ñ ꝙ ſimultõeʒ nos doceat: ſed ne ꝓdito
rem fugere uideꝛet᷑: ⁊ plus afficeret ꝓdito
rẽ cum amoris oſfſiciũ nõ negaret: ſimul ⁊=
illud pſalmi cõplens.cũ his ꝗ oderunt pa
cezʒ.erã pacificus( At) ſuſcepto oſculo(di
xit illi ieſus. Amice ad ꝗd ueniſti) Uocat
eum amicũ ſ̃ʒ ſtatũ pᷣſtinum.amicabiliteꝛ
enim fuit electus a dño in apoſtolum. Ac
ſi diceꝛet. Ad ꝙ ſcelus dilapſus es:ut diſci
pulus ttadeꝛes magiſtꝝ:⁊ duʒ eſſes apoſto
lus factus es traditoꝛ. Uide quid ſeceris.
⁊ ↄſidera finem tuumimalum. Uel amice
qꝛ diligo te:ſʒ inimice q;ꝛ me tradiſ.ł uocat
eũ amicũ yronice.ĩpꝛoperans ſimulatões.
Tanqᷓ; ſᷣm Aug.diceꝛet.oſcularis ⁊ inſidia
ris. Noui quare ueneris. Amicũ fingis cuʒ
ꝓditor ſis. Oſtendis amicitiã ſigno. ⁊ agis
ꝓditõem de facto.amicitie ſignis ꝓditores
utuntuꝛ: ut eoꝝ dolus latentius pagatur.
Vn apertius ei dixit. Auda oſculo filiũ ho
minis tꝛadis.i.in ſigno caꝛitatis.ꝓditionegʒ
homicidij facis. Infelix ſignũ. ubi ꝑ pacezʒ
bellnm:p oſculum homicidiuzʒ. per ſaluta
tionem ↄdemnatio ꝓcuꝛat᷑. Ubi Ambꝛo.
Illud plus confutat ingratum ꝙ eum tra
ideꝛit. qui cum eſſet dei filius. ꝑꝑ nos fili
us hoĩs eſſe uoluiſſet. Quaſi diceret. ꝑp te
Suſcepi ingꝛate ꝙ tradis hypocrita.Et t̃ʒ
eundẽ. quaſi amantis affectu corripuit ꝓdi

torẽ.⁊ iõ ẽt ᷣm Cꝛipᷣ.ꝓpꝛiuʒ nomen poſuit

ꝙ magis dolentis erat ⁊ reuocantis.quam
ꝓuocati ad irã. Unõ Anſhelmus. ñgro qᷣ

acceꝑant a duce flagicij.teipᷣʒ maifeſta ſti

Nam accedentem ad oſculum ſanctiſimi

oꝛis tui.cruentã beſtiaʒ auerſatus non es:
ſed os in quo dolus inuemus non eſt. ori ꝙ

habundauit malitia duleiter applicuiſti?
O innocens agne dei.quid tibi ⁊ lupo illi.
Que ↄuẽtio xpi ad belial.ſʒ ⁊ hoc benigni
ratis tue eꝛat dñe· ut oĩa illi exhibeꝛeſ.que
praui cordis ſui ꝑtinatiam emolire potuiſ
ſent. Nam ⁊ ueteris amicitie illuʒ ↄmonui
ſti dicens.amice ad ꝗd ueniſti:Et hoꝛꝛore
ſceleꝛis ſui coꝛ impiũ ferire uoluiſti cuz di
cebas. Juda oſculo filium hoĩs tradis.hec
Anſhelmus. Poc idẽ põt dici ĩdigne ſumẽ
tibus corpus xpᷣi.ſ. Juda oſculo filium ho
minis tradis..¶ Moraliteꝛ Judas eſt mun
dus:qui quando ad libituʒ dat diuitias.
tunc ridet. quando dat ſolatia: ⁊ delitias
tunc oſculatuꝛ.quando dat honoꝛes tunc
amplexatur:ſg omnibus iſtis modis nos de
cipit ⁊ morti eterne nos tᷣdit. Teſte beato
iob ꝗ dicit.ducũt ĩ bõis dies ſuos ⁊ in punc
to ad ĩfernũ deſcendunt. Uide hic maxiaʒ
ma nſuetudinez domini qꝛ oſculum ꝓditoꝛi
ſuo dedit.⁊ uerbis blandiſſimis alloquẽs a
micum ipſũ uocauit.O quot ſunt hodie ta

les.ꝗ uidentus amici eſſe domini ⁊ nõ ſunt

jcio ſangnine fundis.
een nogts Lerei
os pditoris: utpote cin
ſpurcitia eu repleueran
lifluum os vbum os ue⸗
audebat. Et tüc ſecüch
ſa lup ödit uenenoſa.
habemus documñta. pein
net nos Fyi pditoresee
dicit oꝛigenes oes prodi
neitatem fingentes oſce
it heſtici ſicut iudas ien
Nẽ xpʒ quis coloſe ſaln
in pꝛc ximo velet in ſeiy
duʒ goproxim diliger
contra eum machinar
xpps hi aſſumit inxta
mis meig ſeciſtis mih
loſe cuͦ inda ſalutat
pmittit 1 f ſerua kſ
ſeißo etia deum ſalut
de clcit ſe noſſe dig
egn. Ie ci iucln qi
dit. g cu motali ag co⸗
cund? n diſcam pe
bominüftalaultizs.
ſtinuitpaitawſ ſuifal

micitieſigns aie
eliteniis zagnr⸗
Yuids oſcllofli⸗
ocuiſtatis Pitog
ſelir ſigni ubipprg
bomicidinz per ſalt
pamat, Ubi Anbo.
ingaun gemm
1cdei ilins. po Mos fli
Auaſiciceret pyte
diohponta Etfz
fectu comipuit pi
Ningnonen poſtit
2relocaffis gnan
Anſelmle froi
cih vihz naͤſeſt ti
Hoſchun ſencriieni
1az derſens es.
Guems neN
1ucter dicrci:
ei gridtditlupolii,
belial 6t hoedenigi
toi lllerbibere ae
natiam emolye porul
amicite Alnz monmn
Igg neniſi ade
i ferre volniſti n
flium bois nadis hee⸗
i itciaſuge in⸗
udaoſcblo fllium
44 nagi roue

.
nores 4n
unlon ho geſ

Secunde partis

eius amici.amicis eĩ ſuis omnia nota facit
ſ. mom 2tnef̃. caanẽ domare. ⁊ diabolum
cũ ſuis tẽptatiõibꝰuĩceꝛæ.ſʒ multi abeũtes

retro poſt concupiſcentias ſuas.cuũ iuda ꝓ

ditore abier̃t ad pẽas. Quot ſũt ẽt hodie.
ꝗ inter ſe uident amici.ſed ſunt ficti ⁊ pe
iores quã inimici apeꝛti. Inimicus enĩ ma
nileſtus melior eſt quã amicuſ fictus. Ille
dum timetur facile uit atuꝛ.iſte pᷣualet dũ
ñ cognoſcituꝛ. In iſto articulo traditionis
expꝛimuntu tria.q̃ ſpeeialiter traditioneʒ
iſtã reddebant xpᷣo multũ doloꝛoſaz: æ fac
tũ iude aggrauabãt ualde. Unũ ẽ.ꝙ fiebat
a ſuo:fuo.a ſuo diſcipło.⁊ uno ex duodeci
de toto mundo ad tãtã dignitatẽ apoſtola
tus ſpecialiteꝛ electus ab eo. Ubi ſecundũ

ambao.ſeꝛuus dominũ.diſcipulnſ magiſtꝝ.

electus autorem prodit.ſecundũ eſt quod
ſigno pacis ⁊ amicicie ſcilicet oſculo tam
fraudulent᷑ ⁊ doloſe tradebat. Unñ ambꝛo.

amoris pignore uulnꝰ ifligis.⁊ caꝛitatis of

ficio ſangninẽ fundis:⁊ pacis inſtrumento
mortem irrogas.Teꝛciuʒ eſt ꝙ illud feduʒ
os ꝓditoris:utpote cuiꝰ cor ſathanas ⁊ oĩ

ſpurcitia eũ repleuerat. taz amaꝛoſũ ⁊ mel

liſluum os vbum os ueꝛbi eteꝛni continger
audebat.Et tũc ſecũdũ cꝛipᷣ.agno miti ba
ſia lupꝰ ödit uenenoſa.Ex hoc aꝛticło tria
babemus docum̃ta.pꝛimũ eſt. ut caueamꝰ
ne ⁊ nos RXpi ꝓditores efficiamuꝛ: Quia ut
dicit oꝛigenes oẽs proditores vitatis amar
ueꝛitatem fingentes:oſculi ſigno vtũt᷑: oẽs
ẽt hertici ſicut iudas ieſu dicũt aue ꝛabbi.
AItẽ xpᷣʒ quis doloſe ſalutat ⁊ tradit oſculo
in pꝛe ximo uel ẽt in ſeipᷣo. In ꝓximo quidẽ

duʒ ꝗs proximũ diligere ſe ſimulat ⁊ malũ

contra erem machinatuꝛ. quam traditionẽ
xpᷣs ſibi aſſumit:iuxta illud. ꝙ uni ex mini
mis meis ſeciſt is mihi feciſtis. Itẽ xpᷣʒ do

loſe cũ iuda ſalutat ⁊ oſculat.ꝗ ꝓxĩo ſuo
ꝓmittit ⁊ ñ ſeruat ł fraudelẽter adulat᷑.in

ſeipᷣo etiã deum ſalutat ⁊ oſculo tradit.ꝗ
oꝛe dicit ſe noſſe ðᷣuʒ ⁊ ceder̃ ĩ eũ.factiſ at
negat. Itẽ cũ iuda dñʒ ſalutat ⁊ oſculo tꝛa

dit.ꝗ cũ mõtali ad coꝛpus dñi accedit. Se

cundũ ẽ ut diſcamꝰ pacienteꝛ ferre maloꝝ

bominũ fꝛaudulẽtias.ſicut xpᷣs paciẽteꝛ ſu

ſtinuit ꝓditoꝛiſ ſui fallaciaſ.Teꝛtiũ ẽ ut ca

lũniatores nobis malũ ĩterpretãtes ñ odia

mꝰ.ſed amãũtis affectu exẽplo xpᷣi eos coꝛꝛi
piamꝰ¶ In ̃colẽdo hũc aꝛticulũ ð falſo oſ
eulo iude.poteꝛit homo ꝑ ↄtrariũ.cũ ſince
ra fide ⁊ ðuotiõe oſculaꝛi pedes crucifixi:

idignũ ſe ̃putãs oſculo oꝛis ad qð ille infe
lix iudas acceder̃᷑ pᷣſumpſit.Qõ ſi imaginẽ

crucifixi ante ſe ñ habeat.oſculet᷑ teꝛꝛã ꝛe
pᷣſentãdo hoc idẽ ⁊ aliteꝛ ꝓut ðus ĩſpiꝛabit

O dñe ieſu ꝗ a iuda oſculo tꝛadi ptuliſti.
da mihi nuq; in proximo uł ĩ memetipᷣo te

trader̃.⁊ calůniatoꝛibꝰ meis ⁊ inſidiatoibꝰ

Captm. lviiij

frateꝛni amoris officiũ ñ negare. Iſta iniqᷓ
ſalutatio xpᷣo facta:olĩ fuit in ioꝛb ⁊ ama
ſa pᷣfigurata. Joab amaſaʒz ſalutãs.doloſa

mente faatiẽ uocabat.⁊ iudas xppC ſalut ãs

iniqua ĩtentiõe magiſtꝝ appellabat. Joab
dextꝛa mẽtũ amaſi q̃ſi deoſculans tenebat
⁊ in ſiniſtra gladiũ educẽs ipᷣʒ peꝛimebat.
ſic iudas q̃ſi dextra mẽtum xpᷣi tenuit aue
rabbi.blãde ſibi dicẽs:⁊ q̃ſi ſiniſtꝛa gladiũ
eduxit.⁊ ipᷣm ꝑfodit.inſidias ſub vbis blan
dis occultãs.indam ⁊ iudeos malù p bono
ddẽtes.olĩ ſaul pꝛefiguꝛauit.ꝗ genẽo ſuo
auid malũ ꝓ bono reddidit. danid hoſtè
ſaulis.ſ.goliam ſuperauit.⁊ ĩ multis ei uti
lis fuit ſʒ ſaul ſibi tanquã hoſti inſdias pa
rauit.⁊ ei mõtẽ ifeꝛrt̃ affectauit.ſic deꝰ pha
ꝛaonẽ ⁊ inimicos iuðoꝝ ſepe deuicit.⁊ ſem
per eis ꝓfuit:nũc ãt ĩ moꝛtẽ eius aꝛma pa
rant.⁊ ad occidẽdũ eũ ſe armat. ſimiles ẽt
ſunt cayn:ꝗ fratri ſuo ſine cã ĩuidit.⁊ ipᷣm
ꝗ nihil mali ei fecerat occidit. Cayn edu

xit fratrẽ ſuũ vᷣbis blandis.⁊ eductũ crude

liteꝛ ſteꝛfecit:ſic ⁊ iudas vᷣbis blãdis xpᷣm
fr̃em nr̃m ⁊ patrẽ ſalutauit.⁊ hoſtibꝰ ꝗd ĩ
teꝛficiẽdũ nequiteꝛ pᷣſentauit.¶ Et cuʒ Pe
trꝰ ceteris ardẽtioꝛ (ſ̃uo põtificis cui nom̃
erat malchus) ꝗ ad xpᷣm capiẽdũ magis ðᷣ
ꝓpe ſe ĩgerebat ⁊ ferotiꝰĩſtabat(auricula
dextrã )ob zelũ ãputaſſet:putãs eũ magis
ledẽ ⁊ guit᷑ uulneꝛ ar̃ łei caput ãputaꝛe ⁊ ĩ
terficere.ſʒ diuina diſpoſitõne ictus ðᷣclina
uit.⁊ ꝛelapſꝰ ẽ ad aurẽ:dñs eũ a leſione ad

uerſarioꝝ compeſcuit: dicẽs (cõuerte gla

diũ tuũ ĩ locũ ſuũ Ieu uaginã.quaſi ñ eſſet
locus öfenſionis ſed pacientie.nec ei licitꝰ
uſꝰ gladij mateꝛialis.Quaſi diccret. Noii
eo uti ad öfẽſionẽ meã.qꝛ ñ lzʒ uiris apoſto
licis uti gladio mateꝛiali. Ubi ↄſideꝛãdum
ſm Cri.ꝙ lzʒz xpᷣs Petro ⁊ alijs diſcipuliſ pᷣ
us pᷣcepit:dicẽs:ſi ꝗs te pcuſſerit ĩuna ma
xilla.pᷣbe ei ⁊ aliã:ex ſeꝛmone tam̃ xpᷣi quẽ

fecit poſt cenam. Petrus in tamũ amoreʒ

exarſerat.quod de illo pᷣcepto ñ recolens.
ſolum magiſtri ſui defẽſionẽ ĩtendebat.x
hoc ãt ꝙ xpᷣs defenſionem pꝛohibuit.oſten
dituꝛ ꝓmptitudo eius quaz ad paciẽdũ ha
buit. Recõdi gladiũ pᷣcipit.ut paciẽtiã nõ
uindictã doceat.Unñ Rabanus. Oportuit
ut autoꝛ gratie fideles paciẽtiã ſuodoceꝛʒ
exẽplo.⁊ potius ad ſuſtinẽdũ aduerſa foꝛti
ter inſtrueret.quã ad uindicandũ puocarʒ
Prohibet ergo dñs defenſionẽ armorũ.ne
clericꝰ armis pugnar̃ pᷣſumat. Uñ Ambꝛo.
Arma mea ſũt lachryme ⁊ oratiões.aliter
nõ poſſum nec debeo reſſtere. ſed hoc ho
die pᷣlati parum attendunt:qui regalia a
gibus ad pugnandum accipiunt: cuz potiꝰ
reges ab eiſ cilitia ad penitendũ acciper̃ ð

berent.¶ Et adiecit dominus¶ Omnis enĩ
q acceperit gladiũ).i.uſꝰ fuerit gladio.ſ.

„ 2

de pr imo

pꝓpᷣa auctoritate. ⁊ nulla ſuꝑiori aut legit

tima poteſtate.ł᷑ iubente uł concedẽte.ſeu

iniuſte ? ꝓ crugelitate uindicte nõ iuſte ⁊
agmoꝛe in licie (gladio pibit).i.ipſa uindic
ta erit ei cã perditionis:quia dignus ẽ gla
diaꝛi.Quicunq; molituꝛ ledeꝛe aliũ.ſeipſũ
proprio iaculo percutit.⁊ incidit in foueaʒ
quã fodit.Et ſubdit dominus(an putas qr
n poſſum rogare patꝛem menʒ.⁊ exhibebit
mihi pluſq; duodecimdegiones angeloꝝ:)
tanquam ſibi dicat. Peꝛ aliam uia poſſum
enadere ſi uellẽ. Non indigeo auxilio duo
decĩ apoſtoloꝝ.qui poſſem ſi uellẽ habere
duodecĩ legiones angeloꝝ.Cuʒ ergo poſſʒ
accipeꝛe legiones nolebat acciper̃.ut ꝑ pa
cientiã eius implerentux ſcriptuꝛe.ꝓphetã
tes de ipᷣo.qm̃ ita eum pati cõueniebat ad
noſtrã redẽptõeʒ qꝛ ⁊ ſi nr̃e libeꝛatiõis ali
us modus fuiſſet poſſibilis:nullus tñ ita 2
ueniens. ⁊ iõ nõ erat locus defẽſionis ⁊ re
ſiſſtentie:ſed magis pacientie⸗¶Nõ ſoluʒ
at minis eũ cohibuit:ſed ⁊ alꝛ ↄſolat᷑ eum
dicens(Aalicẽ quẽ dedit mihi pr̃ ñ bibaʒ
illuũ:) Quaſ diceꝛet. Si recte ſapis.debes
noluntatẽ tuã diuine uoluntati ↄfoꝛmare.
aliter eĩ eꝛit ſathanas non ſapiens que dei
ſunt.̃m Eriſ.in eo ꝙ ipam mortẽ calicezʒ
dicit .quã ſi grata ⁊ acceptabilis ꝓ ſalute
mortaliũ mors ur̃: ediſſeꝛit. Jeſus ät ſeꝛuũ
ſanauit.auriculã eiꝰtangendo ⁊ ei reſtituẽ
do:ut adimpleret ꝙ pᷣdixeꝛat. bene facite
pis ꝗ odeꝛunt uos. In quo maxima xp̃i ſal
uatoris caꝛitas ⁊ pietas apparet.⁊ bñfica
uiꝛtus eius onñdit᷑: quã exhibet.hoſtẽ ſuuʒ
qui ad ippʒʒ ↄphendendũ uenerat ſanando.
⁊ ꝑ hoc inimicos eum ꝑſequẽtes ad fidem
admonendo.⁊ inſuꝑ diſcipulos in fide con
formãdo:⁊ nos qꝛ noluit quẽquã pꝑꝑ ſe ledi
T ut inimicis noſtris bñfaciamꝰ iſtruẽdo.
In quo ẽt ſuã vtutẽ ⁊ põtatẽ ꝛeuelat.ꝙ ñ
ð neceſſitate ſʒ uolütarie captus eẽt. Abi
Beda. Nũqᷓ; eĩ pietatis ſue dñs obliuiſcit
ag ẽt hoſtes ſuos ñn patit᷑ uulnerari. Illi iu
ſto moꝛtẽ ĩferut.iſte ꝑſequẽtiũ uulnera ſa
nat miſtice docens:⁊ ipᷣos ſi ↄuertatuꝛ poſ
ſe ſanari:ꝗ in ſue ſunt moꝛtis ↄſenſiõe uul
nerati(Tunc ieſus ↄuertit ſe ad turbã nõ
ĩpacieter ſʒ 2õnabiliter eã alloquendo: di
cens lamentabiliter ⁊ qnaũ ad lamentum

auditoꝛes ꝓpuocando(Tanquã ad latronẽ

exiſtis cũ gladijs ⁊ fuſtibus ↄphender̃ me.
MAusaſi diceꝛet.ſine c feciſtis hoc. Cuius
rõnem aſſignat dicẽs (Quottidie).i.feeq̃n

ter pacifice ⁊ ſine armis(apud uos eꝛã do

cens ĩ templo) in loco ubi poteſtatẽ habe
tis: ⁊ tuc ſine uiolentia aꝛmoꝝ me ↄprehẽ
dere potuiſtis(ſʒ ñ me tenuiſtis) tunc nec

cepiſtis. q; nolebã: ſed nec nunc poſſetis ni

ſi ꝑmitterẽ ⁊ me ſpõte ueſtꝛis maibꝰ ſubice
reʒ. Ubi Remigius.Ac ſi diceret.L. atrõis

oplexorio.

officiũ è noceꝛe ⁊ latitaꝛe.ego ueꝛo nemini

nocui:ſʒ plures ſanaui.⁊ ĩ ſynagogis ſemꝑ
docui. Ubi ⁊ Hieꝛo. Stultu ẽ ĩꝗt:eũ cum
gladijs ⁊ fuſtibꝰ q̃reꝛe: ꝗ ultro ſe tꝛadebat
ueſtꝛis manibus:⁊ in nocte quaſi latitãteʒ
⁊= ueſtꝛos oculos declinantẽ ꝑꝓditoꝛẽ inue
ſtigare.ꝗ quottidie in tẽplo docebat. Jo
aut ut dicit Criſo.eũ in tẽplo nõ tenner̃t:
qꝛ ñ anſi erant ꝑꝑ turbazg. ꝑꝑ ꝙ ⁊ dñs foras
exiuit:ut ex loco ⁊ tpᷣre daret aptitudineʒ
ſe capiendi. Pic ſᷣm Anſhel.manſuetudo
domini notanda ẽ.que tã dulciter ꝑſecuto
ꝛes ſuos allocuta eſt.tã dulei allocutione
ꝛedãguit: ut ipoꝝ nequiciã ↄpeſceꝛet ⁊ nos
ad imitatõem ſue benignitatis utiliter ĩui

tsret.Et ſubdidit dñs Sed hec ẽ ora ur̃a

.i. uobis ↄceſſa ad me ↄpᷣhendendi(⁊ po
teſtas tenebranꝝ baꝝ:qꝛ dyabolns pᷣnceps
tenebraꝝ ĩcitabat eos ad hoc faciendum:
⁊ hec poteſtas ẽ tenebꝛis data. iðᷣſt dyabo
lo ⁊ iudeis ĩſuꝛgẽdi in xpᷣm.Et iõ adueꝛſuʒ
me in tenebris ↄgregamini: ⁊ poteſtas ue
ſtꝛa q̃ ð lucẽ aꝛmaminni in tenebꝛis ẽ. Ut
aũt ait Theophi.ꝑactis cũctiſ q̃ ſufficiẽteꝛ
ſe habebam ad ꝓhibẽdũ iudeos: cu illi hq;
nequaq; diſceꝛnerent:tunc duci ſe ꝑmiſſit.

UVnñ dqr ( Cohoꝛs ꝗᷓ militù)⁊ tribunus ꝗ eis

lupi ad agnũ una nimiter ⁊ ĩipetuoſe(c ma
nus) ſacrilegas(iniecerunt in ieſum) oĩuʒ
ſaluatorẽ.irreueꝛenteꝛ ⁊ indebite:⁊ tenue
runt eũ ipᷣo ꝑmittente:qñ enim uoluit ꝛẽtꝰ
S.⁊ non an:⁊ ſic fuit captiuatus ꝓpꝛiaiiol
tate.Nã ut dicit Remigius.frequẽter euʒ

perat ⁊ miniſtꝛi aneritananid icut

ↄpꝛebendeꝛe uoluerunt: ſʒ nõ potueꝛunt:

ſicnt nec nunc potuiſſent:niñ ipe uolui ſſet

ſicut enim eos ſolo vbo ꝓſtrauit c ſoiov

bo eos ſugeꝛe uel qnichilare pon inʒ ſi uo
luiſſet.Ex quo psʒ obſtinatio eoru:qꝛ ñ fue
runt auerſi a ſuo malo uis pᷣdictis ſignis:
ſed magis attꝛibuebant atibus magicis.
Cogita hic ꝙ ſi penale ẽ cuilibet homini

capi ꝓ eo ꝙ ꝑ captiuitatem adimit᷑ homini

libeatas:tam ↄditionis:qꝛ ꝛedigit᷑ in ſeꝛui

tutẽ captiuatoris ſ̃m leges ciuiles quà ac

tionis:qnia captus non põt facere ꝙ uult
quãtomagis penale fuit xpᷣo:qui ẽ añs celi

⁊ teꝛre:⁊ quẽ celi ⁊ terra capere ñ poteꝛãt

uiolentoꝝ quãtum ex parte ipᷣoꝝ erat mài
bus capi ⁊ teneri.Ex hoc articło habem?
moꝛale documtũ.ꝙ ſicut xpᷣs amore noſtri
ſemetipᷣm uoluntarie tradidit captiuuʒ iu
deis ſic ⁊ nos ꝓ eius amoꝛe noſipᷣos.i.om̃s

ſenſus noſtros öbemꝰcaptiuar̃᷑ in obſeguz

xpᷣi.uidelicet ut oculi captiuẽt᷑ ab illicito
uiſu.auꝛes amoxio auditu.lingua ab ocio

ſis ⁊ nociuis locutõibꝰ.manus a malis oꝑi
bus.pedes a uano ⁊ uago inceſſu maxime
ad peccandũ.Sicut enim xpᷣs fuit captiua
tus ne quo uellet poſſet abire:ſc hõ ſeipᷣia

ins ? diceng ad ei.
Veant ? teneri uolui
lireſq; in obſequiu tud
ita morte ppetua boit
nai. deoſculatio 1 9
fuiti Yoad gamaſez d
Tenẽtes at ieſi dulce
culiſ ſtrinxerat lga
ſe qſilatꝛonẽ 1 moet
ni uelle debuerut ae
kincula ifirmitatu ?
iferm. Et erat forte
ti ab eo: dixerut. diſt
Ecce adeſt Joſeph.
⁊ Gampſo uict) ga
Anſbel. g ecce iaʒ .
turba pſequitur: ?.
nus iniſtiunt in ihm.
tu: llas dulces ma
uis fecerat. ſcio o⸗
raeis liſcera tug 3
Sopgiat:goptepar
uʒ ilas .
A cluſliber
ro bꝛachii nlai
fſtituet dia geſte

minnintenebge
actig cictiſq ſuffci t
bediͤ iuceos ci ii h
m:tunc uciſepniſt,
nlirile mihums ſeu
cor aceſſenn ſent
ter t ipetvoſe ema
erunt in ieſum hoinz
2t ingebite d tenne
qñ enim uolnn vin
aptimutusprialol
nigiws freinater e;
um ſ nd berut:
ſen:in ihe oſe
do prw Kid⸗ 8
Gicbile on Gud
Ddſtnandei gif in
malo ufo paicls ſnis
ebant arndus mageh⸗
enale cullbet honini
dimit bomnini
uitatemn acimnit homn m.
c: ecigtt in leui
onis:e? *
m leges clunles quas
irfacereg uult
non nie efocel
o:quie aſs
ſuit ppo⸗ ain ei
ere npoeen
lena cape era ni
parte pop⸗ .
nen 0 habenn

Secunde partis

debet captiuare.ne ſequat ↄcupiſcentias
caꝛnis.⁊ ſenſualitatis appetitũ ad nociuas

tabẽtẽ.Coꝛ ẽt captiuet᷑ a malis cogitatõi
b intellectus ab erroneis ſenſibus ⁊ falſis
dogmatibus.uolũtaſ ab oĩbus a diuina uo
lũtate diſcꝛepantibus. Unde apoſtolꝰĩ cap
tiuitatẽ redigentes omnẽ ĩtellectũ ĩ obſeꝗ
uzʒ xpᷣi:ubi per oẽm ĩtellectũ poſſunt om̃es
ſenſus ⁊ uires anime ad operationẽ ĩtellea
tus deſezuientes accipi.Aliud docum̃tuz ẽ
huic cõnexum.ꝙ homo libẽteꝛ dʒ ẽẽ capti
uꝰ xpᷣi ut mortẽ euadat eternã.ſicut enĩ hõ
in belli ꝑiculo cõſtitutus.libenteꝛ dat ſe a
licui nobili ⁊ benigno dño captiuum. ne ab
alijs feꝛocibus occidat᷑:ſic nos in hac uita
ſicut in bello ↄſtituti.qꝛ militia eſt uita ho
minis ſuꝑ terram tradamus nos benigno
domino chriſto captiuos.qui non eſt domi
nus moꝛtuoꝛum ſed uiuorum.ne ab hoſti
bus eterna morte ferociter occidamur.

In recolẽdo huc axticulũ.recogitet homo

ſe q̃ſ in campo bellico cug hoſtibus cõclu
ſum.nec poſſe euadere potẽtiã aduerſario
ruʒ.i.demonũ:niſi ſe tꝛadat xpᷣo benigniſſi
mo domino ĩ ſᷣuitutẽ captiuũ:⁊ ſic aliquo
geſtu coꝛꝑis tꝛadat ſe totũ xpᷣo captiuũ.cla
mans ⁊ dicens ad euũ. Jeſu qr a iudeis ſpõ
te capi ⁊ teneri uoluiſti.da mihi om̃es ſẽſꝰ
nireſq; in obſequiũ tuũ iugiteꝛ captiuare.
ut a morte ꝑpetua bõitate tua merear pᷣſeꝛ
naꝛi. Deoſculatio ⁊ ↄpᷣhẽſio xpᷣi pᷣfigurata
fuit ĩ Joab ꝗ amaſaz deoſculàs ĩtezfecit.
Tenẽtes ãt ieſi dulces illas manꝰ ſuas ui
culiſ ſtrinxerũt(⁊? ligaueꝛũt eũ)ignominio
ſe q̃ſi latꝛonẽ ⁊ moꝛte dignũ.a quo potiꝰſol
ni uelle debuerũt.qꝛ oĩz uenerat abſoluer
aincuła ĩfirmitatũ ⁊ peccatoꝝ ac mortis ⁊
iferni. Et erãt forte in eis ꝗ poſtea libera
ti ab eo:dixerũt.diſrupiſti dñe uicula mea
Ecce adeſt Joſeph.ligat uẽditꝰa frataibꝰ
⁊ Sampſõ uĩctꝰ a dalida.i.ſynagoga: Vñn
Anſhel.ſʒ ecce iaʒ ꝓditorẽ pereũtez ĩpioꝝ
turba ꝓſequitur:⁊ oſculũ pꝛebẽte iuda ma
nus inijtiunt in ihm.ñm ſuũ tenent liga
tũ:⁊ illas dulces manus uinculis ſtringũt.
Quis fecerat.ſcio occupat nũc coꝛ tuũ pie
tas oĩa uiſcera tua gellus inflamat.ſine ꝛo
go patiat᷑:ꝗ ꝓ te patit᷑. Quid optas gladi
uʒ Quid iꝛaſceꝛis.Quid ĩdignaris.ſi ĩſtar
Petai cuiuſlibet auriculã abſcideris.ſi fer
ro bꝛachiu tuleꝛis.ſi pedẽ truncaueris:ipᷣe
Fſtituet oĩa.ꝗ ẽt ſi quẽè occideris abſq; du
bio ſuſcitabit.hec Anſhel¶ ͤZigaueꝛũt ãt
eũ pꝓpteꝛ tꝛia. Prio ne manꝰ eoꝝ effugeꝛet.
dixerat eĩ eis iudas ꝙ eù tenerent ⁊ caute
duceꝛent. Scõo ut eum morte dignũ oſtẽõ
rẽt.qꝛ mos erat iudeis ut quẽ morte dignũ
iudicarent:uĩctũ pᷣſidi traderent. Teꝛtõ ꝓp
ter miſteriũ.licet ipi hoc ignorarẽt.qꝛ enĩ
xps nos peccatis ligatos ⁊ ĩ libo uiculatos

Captm. viiij

ſoluer̃᷑. debebat.iõ ipᷣm ꝓ nobis ligari opor

tebat:cuiꝰ uĩculis liberati ſumus. Uoluit

ꝗppe xpᷣs tanquã latꝛo compꝛehẽdi ⁊ liga
ri. Adã eĩ cum latrocinio furtum ↄmiſit qñ
pomũ ſibi uetitũ attractauit:nã furtum eſt
ↄtrectatio ꝛei aliene inuito dũo.⁊ huiꝰ rei
cã totũ genus humanũ a diabolo compᷣhẽ
ſum tenebat᷑ ligatũ.ꝓ cuiꝰ ſatiſfactiõe ieſꝰ
tãq; latro uoluit cõpꝛehẽdi.ꝗ incõprehen
ſibilis ẽ:⁊ ligari ꝗ ligatoſ uenit ſoluer̃:⁊ uĩ
cula eoꝝ dirrũpeꝛe.Et nota ꝙ xpᷣs filiꝰ dei
tanquã latro cũ latone.ſ.ba?zaba ẽ captꝰ.
inter latrones crucifixus.a latronibꝰ occi
ſus.pp latrones paſſus.ſoluẽs que ñ rapu
it ¶ Tegit᷑ ãt dñs ter ligatus. Primo ſtatĩ
cum captus eẽt ⁊ duceretuꝛ ad ãnaz.ſcòðo
cũ de ãna duceretuꝛ ad caypham.tertõ cuᷣ
duceretuꝛ ad pylatũ. Nam ſcõᷣm Bedã po
tuit fieri.ut ad horã ſolueretuꝛ q̃tenus di
ſcuteretuꝛ:⁊ poſt hec diſcuſſus iteꝝ ligar̃t
Quarto põt addi ꝙ ẽt ligatus fuit ad colũ
nã c flagellaret᷑:licet hoc ĩ euãgelio ñ ex
pꝛimatuꝛ. Inſuꝑ ĩ cꝛuce clauis fuit uinctꝰ
⁊ ſic ẽt ligatꝰi Ex boc articulo tra hũtuꝛ
plura docum̃ta ſalubꝛia. Primũ ẽ qr ſicut
dictũ eſt dñs ligari uoluit.ut ipᷣe peccatoꝝ
noſtroꝝ nĩcula ſolueret.iõ nos debemꝰ ẽẽ
grati ð ſolutõe noſtra.⁊ caueꝛe ne ꝛurſꝰ eũ
noſtris peccatis ligemꝰ.ꝙ fit quotiẽſcunq;
moꝛtalit᷑ peccamus. Manꝰ ẽt xpᷣi uidẽt cũ
funibus peccatoꝝ colligare.ꝗ iñ credũt ðᷣo
ꝙ poſſit eis neceſſaria ſua dare.Scõm eſt
ꝙ xpᷣs ligari uoluit ut nos ſibi alligaꝛet nĩ
culo caritatis.uñ ſtudeamus ⁊ nos ſibi tã
fortiteꝛ caritati aſtꝛĩgi: ne leuiteꝛ ab ipſo
poſſimꝰ ſeperari: IJpᷣa eĩ caritas ẽ uiculũ.ĩ
quo anima deo alligat᷑.Certiũ docum̃tũ ẽ
ut nos ligemus omnia mẽbra noſtra ⁊ ipᷣaʒz
linguam funibus pᷣceptorum dei.ne laxen
tuꝛ ad aliqua cõtꝛaria diuinis pᷣceptis ł di
uĩe uolũtati.ut nihil operemuꝛ.aut loqua
mur quo deus ł ꝓximus offendatuz? Quar
tuʒ ẽ.ut ſimus uinculo fꝛaterne caritatis ꝓ
ximis colligati.ita ut oẽm gratiam diuini
tus acceptã ſtudeamus eis impartiri: ſicut
apoſtolꝰ om̃s fideles hoc uinculo ſibi colli

gatoſ habuit.eoſq; ſocio ſui gaudij ẽẽ cupi

uit. Quitũ ẽ ꝙ nos uolẽtes ſequi xpᷣʒdẽmꝰ
noſmetipᷣos ligar̃ nieulo ꝓfeſſionis obediẽ
tie.ꝓpteꝛ eũ ꝗ pro nobis uoluit ligari. ita
ut amplius ꝓ nr̃o uelle nos mouer̃ ñ poſſu
mus.⁊ ſic cu yſaac colligati ⁊ ĩ altari mac
tationis ppᷣe uolũtatis poſiti.quotidie: ĩ. ho
locauſtù uiuuz deo ĩmolamur. Ad ↄformã
duʒz ſe huic articulo recogitet hõ.q̃liteꝛ do
minus ligatus fuit ꝓpter nicula peccatonꝝn
nr̃oꝝ ſoluẽda.⁊ ut uĩculo caritatis nos ſibi
alligaret:⁊ poterit in recõpẽſam aliqᷓ; ſeip
ſum deo ligaꝛe aliquo bono ꝓpoſito uł etiã

uoto. Quo ſi iam ligatꝰ ſit in ꝛeligione h als

4

Ave 86 Dan aliavia

Carmpan⸗ cſſnntß

pterriti ꝛelinquẽtes eum fugerunt)

dDe primo

deſideꝛet a deo adiuuaꝛi ad pfitiendũ huiꝰ

modi obligatõem ad laudẽ ſuã.O ieſu qui
iniquoꝝ manibus ligaꝛi, uoluiſti abſolue
ſſo noſtroꝝ uincula peccatoꝝ.atq; ita caꝛi
tatis uinculo pᷣceptoꝛũq; tuoꝝ finibus me
ↄſtꝛinge.ne unqᷓ; mẽbra corꝑis aut uires a
nime mee laxẽtiꝝ.ad queuis ↄꝛia tue uolũ
tati. Capto ãt ⁊ ligato dño((diſcipuli oẽs
. e magi
ſtrũ ſuũ ſicut latꝛonẽ ad uictimã deduci di

miſeft.ſicut pᷣdixezat eos ſcãdalu ĩ ſe paſſu
ros.ↄphenſo paſtoꝛe diſꝑgunt᷑ oues.capto

mgr̃o fugiuᷣt diſcipuli.Uñ BGeda. Impletꝰ
ẽ ſermo dñi quo dixerat ꝙ oẽs diſcipuli ſcã
dalizazent᷑ in illo in ip̃a nocte. Et hieꝛo.

Lunc adimpletũ ẽ:elõgaſti a me amicum

ꝓximũ:⁊ notos meos a miſeria. Ut autẽ

dicit Theo.ꝑmiſſit dñs eos cadere: ut non
in ſeipis ↄfidant. Un Remigius. In h̊ fcõ
demonſtrat᷑ ſꝛagilitas apoſtoloꝝ. Qui eniʒ

de ardoꝛe fidei ꝓmiſerant ſe mori cu eo ti
moꝛe fugiũt ĩmemores ſue ꝓmiſſiõis. Quõ
ẽt uidemus impleri in his.ꝗ ꝓ amoꝛe dei
magna ſe ꝓmuttunt facturos: æ poſtmom
nõ ĩplent:n tñ deſpeꝛaꝛe debent:ſj cuʒ apo
ſtolis reſurgere: ⁊ ꝑ pniaʒ reſipiſceꝛe. Ubi
7 Kabanus. Miſtice aut ſicut Petrus ꝗ

culpã negatois pnĩe lachꝛymis abluit. r̃cu

peꝛatõeʒ eoꝝ ondit: ꝗ in maꝛtyꝛio labutur
ita ceteꝛi diſcipuli qui articulũ ↄpᷣhenſiõis
fugiẽdo ꝑuener̃t: cautelã fugiẽdi docẽt eoſ
ie minPꝰidoneos ad tollerada ſupplicia ſẽ
tiunt: ꝗbus tutius ẽ lateꝛe: quam ſe diſcri
mini ceꝛtaminũ exponeꝛe: ſz quaꝛe nõ com
pᷣbender̃t apoſtolos ⁊ maxime Petꝝ qui 1
cnſſeꝛat cu gladio.dicẽdũ ꝙ nihil eos de
tinuit niſi uitus diuĩa: que ẽt ꝓſtꝛauit eos
reſupinos.Tunc oẽs diſcipuli peccaueꝛũt:
Zin fide ꝑ illud triduũ exticti fuerunt pᷣter
Beatam uiꝛginem in qua ſola fides eccle
ſie inconcuſſia ꝑmanſi.ob cuius repntatio
nem in matutinis illius tridui omnes cãde
le extinguutur.excepta una ſola q̃ remaet
accenſa. In huius ſignum etiam denudã
tus altaꝛia: quia xpᷣus peꝛ altare deſignatꝰ
elixtus fuit ab apoſtolis ſignatis peꝛ oꝛna
menta. In illo ẽt tꝛiduo officium nocturnũ
alte cantatur. peꝛ qð ꝓphetie de xpᷣo ſignã
tuꝛ: diuꝛne ueꝛo hore ſub ſilentio dicuntuꝛ
quia apoſtoli tũc pᷣdicare non audebant
Un ⁊ cãpane nõ pulſãtur:qꝛ tunc ſonus pᷣ
dicatõis ceſſauit. A paꝛte mõtis ſyon ĩ ual
lem Joſaphat deſcendendo:ſunt caueꝛne
apoſtoloꝝ:ubi latuer̃t tꝑꝛe paſſiõis xpᷣo re
licto. ¶ Adoleſcens aut gdãà ſequebat ieſũ
amictus ſyndone).i.linea ueſte:que inno
centiam ſignificat (ſupeꝛ nudo)ſcilicet:cõ
poee: quia non habebat aliud indumentuʒ
tupꝛa tunieam: æ ab extra quam ſolam ſyn
donem qui di citur fuiſſe Joannes. Unde

opletorio.

Beda.Juueneʒ iſtũ nil uetat intelligi fuiſ
ſe YJoannem. cuius longa poſt hec in caꝛne
uita indicio eſt. Pic cu teneret ab impijs.
2zeiecto ueſtimento elapſus manibus tenẽ
tium nudus profugit ab eis.quoꝝ.ſ.⁊ pᷣſen
tiam deteſtabat᷑.⁊ facta:nõ a domino cu
ius amoꝛem etiam abſens corpoꝛe fixũ ſeꝛ

uauit in mente. Nondũ fuit in eo perfecta

caritas:que foras mittit timorẽ:ſed p tan
to plus alijs de amor̃᷑ habuiſſe uideti: qꝛ
plus ceteꝛis magiſtꝝ ſequebat᷑. In facto
autem ſuo ſᷣm Bedam.deſignat illos ꝗ ut
ſecuriores ab incurſibus hoſtiũ fiant.quic
quid in hoc mundo poſſidere uident abiti
unt:ac nudi potius deo famulaꝛi: quaz ad
heꝛendomundi ꝛebus materiã temptandi:
⁊ a deo reuocandi aduerſaꝛijs daꝛe didice
runt.iuxta exemplũ beati Joſeph qui flic
to in manibus adulter̃ palio foꝛas exiliuit
malens nudus deo quã indutus cupiditati
bus meꝛetꝛicis ſeruire. Sic Paulus pᷣmus
hezemita uidens alios deficere in exquiſit
toꝛmentis fugit:⁊ ad ſolitudinem ſe tꝛaſtu
lit:⁊ tu nudus euolla ad uexillu crucis:po
tiꝰ quã diuitijs allitiaris:⁊ detieaꝛis a mũ
do quo mius xpʒʒ imiteris. Uñn hie. ꝗ uult
effugere manꝰ iniquoꝝ reliquẽs mẽte que
mði ſt:fugiat poſt ieſuʒ. Jo.yo mox r̃cuꝑa
to ⁊ reſumpto ueſtimto redijt ⁊ dim ut q̊
us ſeqbat᷑. Potuit eĩ fieꝛi ut ſh̊ dubia noæ
tis luce ſeſe turbis ducentiũ iemʒ qᷓñ unus
ex ipis immiſcuit donec ad atriũ põtificis
cui notus erat ꝑueniet Johãnes ſud io
ſimplici ⁊ temui erat ſuꝑueſtitus:ſʒ nũc ue
ſtes extendimus in paaticis ? plieamus in
capſis: ac ueſtium deportandaꝝ habemꝰ
ſumarios q̃dꝛigas ⁊ cuꝛꝛ:z ẽt eaꝑ caudas
poſt nos trahimus ul portari facimus. Ex
hoc articulo.ſ. fuga diſeipuloꝝ trahut᷑ q̃t
tuor documẽta. Primũ e qð nos caueamꝰ
ne ⁊ nos unqua a xpᷣo fugiamꝰ. Fugit aut
a xpᷣo:ꝗ ꝑꝑ tiorẽ hùanũ ł ex tẽptatiõe dya
bolica uel alias propteꝛ quãcunq; paſſõeʒ
ſeu affectõem corruptã ꝛelinquit iuſtitiam
aut ueꝛitatem: nam xpᷣus eſt iuſtitia ⁊ ue
ritas.Et uniuerſaliter in omi peccato mo
tali fugit homo a deo. Secundum eſt qd
ſi nos aliqñ ex fragilitate ad hoꝛam a xpo

recedamus peccando: non ideo debemus

deſperaꝛe:ſed cũ apoſtolis reſurgere ⁊? ꝑ
penitentiam reſipiſcere. Leꝛtiu ẽ:quia ut

ſupꝛa dictù ẽ ex fuga ceteroꝛum diſcipulo

ꝛum docet cautela fugiẽdi minus idoneis
ad tolleꝛanda ſupplicia ⁊ aduerſa: ſicut ex
pnia Petri oſtendituꝛ ꝛeparatio lapſoꝛum

in maꝛtyꝛio pꝛopteꝛ illa. Quartuʒ eſt ſi int

duzʒ hi qui uidentuꝛ amici noſtꝛi ? ꝓximi:

recedant ꝗ nobis tẽpore neceſſitatis uł ad.

ueꝛſitatis.equanimitez hoc feramꝰ: memo
res qð ⁊ apoſtoli receſſeꝛut a chaiſto his ĩ

ti. O qualiter ploꝛites.
clamores/gemitus ? ſn
phani ? timor pertemn
pendere potes. quo re
P magiſteꝛ boe.O ule
domine: quomo ita ſep⸗
modo pateꝛ ſacte:filij t
ibimus domine. Dec
ze Rorrdir 0 quoties
uid entes qualiter domin
ne honoe tradebaf.OD
pꝛoitiebant: 1 ad ccum
hoc eni magis t magis
bar uicebant mage
um ſic viliter wabi:.1
mordentes 1 gd uicti
agnü manſuetiſſim
urſau⸗ enimt
diſcipulo corda pen
bant dilectiſſimum n
tanquam malefactor
T le inpiſſſimus iud
tanta poſtmodum fue
ritudine, ut malueꝛit
re potes ſidfig mf ſue
er.O conin men i

leict ſhcubin foe
eſtiu ieſnzqſt unng
Cad rii potificig
t Iohanes luce, 00
ueſitustſz i le
icis 7lidanis n
portumncep babend
Weaet erg cadd
Monari ſgeinits.t
aſeipnlonrahit i
nmü ed nos anem⸗
do fugiam Fuglann
nmni ler iglethecſi
Pter uiun haſcz
i telinquit uſtitiamn.
pus eſt iuſtitia 1ie
er inomi peccato mo
o Hecunaum eſt

lirne ad horanm 4 o

nanideo debems
non ideo

==

Secunde partis.

ceumbentibus. In ↄformando ſſe iſti arti

culo:recogitet homo quãtũ ſe elongauerit

ꝗ deo peccãdo:⁊ ruminet illud pᷣs. quoniã

qui elongant ſe a te peribunt. ꝑdidiſti oẽs
qui fornicantuꝛ abs te: mihi autẽ adherer
deo bonũ eſt: ac oret deum dicendo. Jeſu

qui electos diſcipulos tuos oẽs a te fugere

emiſiſti.ſuſcipe me fugitiuum ſeruum tuũ
⁊ tene vtute omnipotentie tue:nec ſine me

abs te proprie uoluntatis arbitrio euagãi.

Attende nunc diligenteꝛ.⁊ uide quomò do
minus ieſus patit᷑ ſe capi ⁊ ligari ⁊ a diſci
pulis deꝛelictũ duci ad mortiſ ſupplitiũ:ac
ſ eſſet malefactoꝛ ⁊ omnino ĩpotens ad ſe

defendendum. Cuʒ quanto clamore putas

manus in eum inieceꝛunt.quam czꝛudeliteꝛ
eũ ligauerunt.quam dire ſtrinxerunt:⁊ qᷓ;
irreuerenteꝛ traxerunt. Conſideꝛa etiã quo
mõ diſcipulis ſuis fugientibus ⁊ errantibꝰ
compatitur: ⁊ ꝗs fuit doloꝛ queʒ diſcipuli
amantiſſimi habuerunt.qñ oportuit.quod
a magiſtro ſuo dilectiſſimo ſeperarent᷑. O
quã inuiti.O quaʒ triſtes.O quam deſola
ti.O qualiter ploꝛãtes.O quales uoces ⁊
clamores.gemitus ⁊ ſuſpiria dãtes ſicut or

phani ⁊ timor̃ perterriti recedebant.Et ꝑ

pendere potes.quod recedentes dicebant.
O magiſteꝛ bõe.O dulcis pateꝛ.O bẽigne

domine: quomõ ita ſepaꝛemuz a te Quo

modo pateꝛ ſcte:filij tui fugiũt a te.Quo
ibimus domine. Pec ⁊ multa alia dice
ꝛe poterant.O quotiẽs retro reſpiciebant.
uidentes qualiteꝛ dominꝰ ſuus ligatus ⁊ ſi
ne honoꝛe trabebat᷑.O quotiẽs ſe in terrã
pꝛoſtiebant: ⁊ ad celum clamabant. Ex
hoc enĩ magis ⁊ magis eorum dolor auge
bat qe sidebant magiſtrum ? dominuz ſu
um ſic uiliteꝛ trahi:⁊ canes illos peſſimos
mordentes ⁊ ad uictimã eũ trabentes. q̃ſi
agnũ manſuetiſſimũ ſine clamor ⁊ r̃ſiſtẽtia
ſequi.¶ Quis enim tunc doloris aculeus
diſcipuloꝝ corda peuetzauit.quando uide
bant dilectiſſimum mgr̃jm ⁊ dominũ ſuum
tanquam malefactorem duci ad mortẽ: cũ
⁊ ille impijſſimus iudas penitentia ductꝰ.
tanta poſtmodum fuerit ex hoc rletꝰama
ritudine.ut malueꝛit moꝛi qᷓ; uiuer. Cogita
re potes.ſi dña mr ſua ibi fuiſſet.quid feciſ
ſet.O domia mea.qᷓ; mala ⁊ qᷓ; amaꝛa erit

tibi dies craſtia.qũ audies ⁊ quãdo uiõbis

tã crudele ſpectaculũ.O domie ieſu.q̃ ani

ma hec cogitans poteſt ſuſtinere.ꝙ nñ rum

patuꝛ pꝛe dolor: Qõſpice igit᷑ ej.quomõ du
cituꝛ ab illis nequiſſimis de torrente ſurſuʒ
uerſus hirim feſtinanteꝛ. ⁊ cũ impetu. ma
nib retro e regione doꝛſi ligatis.⁊ ut qr̃ ca

tẽa collo ſuo ĩpoſta:exclamidatꝰ tunica ũñ
cuꝛioſe ſuccintus capite diſcoopeꝛtꝰ. ⁊ cuꝛ

uꝰ ex fatigatione ⁊ uehem̃ti acceleratiõe ĩ
cedens:⁊ quomodo agnus innocẽs inteꝛ lu

1

Capitulũ.lxx.

poa ibat mordaces.h quã uiolenteꝛ ed im
pellebant per uallis ioſephat mediuʒ. ⁊ ad

montis aſcenſum: q́; fatigatus æ moleſtijs
afflictus tranſijt ꝑ torrentem cedꝛon. ut ad

impleretuꝛ ſcriptura q̃ dicit. ð torrẽte ama
re.ſ.paſſionis in uia bibet.Et ſic cũ impetu
tanquam contra latronẽ ſtꝛidentes.⁊ eum
pcutientes.duxerunt eũ peꝛ portas aureas
ꝑ quas in die palmaruz intrauerat que mo

do clauſe ſunt: (⁊ adduxerunt eũ) ligatuzʒ
tanquam morte dignum (ad anna pᷣmuʒz)
i.primo. Pluribus ãt de cauſis ducebant

eum pᷣmo ad annam. Quaꝛum una eſt. ꝗa
domꝰ anne prior eis erat in uia occuꝛrebat

⁊ ideo tuape ei eſſet ⁊ cõtemptus uideꝛet᷑.

ſi domum ſuam antepoſitam preteriſſent ł
foꝛte illuc diuertebant.ne ĩ uia longioꝛi tu

multꝰĩ populo fieꝛet. Uel miniſtꝛi faciebãt

hoc ð uoluntate cayphe.uolentes anna ſo
cerum ſuum honorare.ut diuino iuditio ꝗ
erant affineſ ſanguine ſociarentua ĩi ſceler̃.
tem qr annas fenioꝛ fuit quã cayphas iu
itiuʒ ãt primo referebatur ad ſeniores ut
magis iuſtum appareꝛet coran hominibuſ
ideo fecit euʒ anne primo preſentaꝛi. ut ex
cuſabilioꝛ eſſet:ſi ab anna ↄdemnatũ ipie
poſtmodũ cõdemnaret. Item quia hi duo
ſacẽdotiũ niciſſi agẽtibꝰemebãt: ⁊ ſibi ꝑ ã
noſ uiciſſi ſucceõbãt.⁊ utilitatẽ ĩ cõi hẽbãt
⁊ iõ fecit eũ pnñtari anne tãq; coniudici.ad

quẽ ſciꝛe ð iuditio ꝑtinebat.⁊ ut xpᷣs magiſ

dignꝰ morte.⁊ ꝑ conſequens ipſe cayphas
minoꝛis culpe uideret᷑.ſi alterius quoq; cõ
ſacerdotis ſui ſententia.⁊ corã iudicibꝰplu
ribus xpᷣs ↄdemnaretu. Et licet iſti ponti
fices iudeoꝝ non haberent iudiciũ ſangui
nis habebant tam iudicium examinis. q
ipſi examinabant cauſas ad ritus iudeorù
ſpectantes:⁊ poſtea miſerunt ad pᷣſidem ce
ſaris cauſas inſtructas.ſecundũ legẽ unuſ
ſummus ſacerdos ꝑ totam ſuam uitam offi
tio pontificij fungebat᷑.cui poſt mortẽ fili
us ſuccedebat.ut generatiõiſ ĩ ſaceꝛdotibꝰ
ſeꝛies texezetuꝛ. Poſtmodũ ueꝛo inuidia ⁊
abitõe pᷣncipũ cꝛeſcẽte.ñ ſolũ pri ũ ſuccede
bat filiꝰ:ſʒ nec ultra ãnũ.ꝗs officio fügeba
tuꝛ põtificatꝰ⁊ B iᷣm pecuùia ꝓcuꝛabat a ꝛo
mais uñ hi duo.ſ.ãanas ⁊? cayphas pᷣncipes
ſaceꝛdotũ erãt.lʒ ð tribu leui ñ ẽẽnt: ⁊ ꝑ ui
ces qnuas alt᷑nati ſaceꝛdotiũ miſtꝛabaàt ꝙ
quolz ãno ꝓ ſuiſ uicibꝰab:heꝛode emebãt ⁊
eꝛat tẽ ãnꝰ cayphe.cum paſſꝰẽ dñs.q; erat
põtifex anni illiꝰ.i.amminiſtꝛationẽ ani il
liꝰhẽbat q;uis iudiciũ ⁊ utilitas iudicij cõi
teꝛ ãboꝝ eẽt ñ g miꝝ ſi iniꝗ pontiſices iniq
iudicauer̃t.⁊ offĩ põtificatꝰtã neꝗt᷑ adep
ti:⁊c̃ ſic nephariã geſſer̃t.Sepe ei ꝗ ꝑ aua
ꝛitiã l ãbitõʒz ad ſaceẽdotiu ⁊ dignitatẽ acce
dit.ꝑ iiuſticiã ĩ eis f̃uat ⁊ ſceleatũ ſitiũ fue
ſto fie ↄſũat við ſymõiga.ãbitoe ⁊ ſciſmate

4 .

Daryeris .& Prmo a9 ſ☚

neH

De

facerdotiũ ſynagoge ðpiſſe caueat h̊ eccle

ſia ne ſibi ↄtingat ſiłe.Ziaca hũc articulũ

ſ.ductionẽ xpᷣi ẽ conſiderandũ ꝙ xpᷣs in
ceſſione paſſiõis ſue nonies hodiæ ductꝰ fu

it. Drimo.n. mox ut captus fuit ? ligatus:

duxerũt eũ ad annã. o ab ãna ad caypha
Tercio a caypha ad pylatũ. Quãto a pyla
to ad herodẽ. Quito ab heꝛode r̃ductꝰẽ ad
pylatũ.Sexto milites duxerũt eũ introĩ a
tꝛiũ pꝛetorij: ubi illuſerũt ei.Septimo Dy

latus duxit eũ foras de pᷣtorio poꝛtantẽ co

ronã ⁊ ueſtẽ purpureã. Octauo duxit eum
foꝛas pᷣtoriũ ad locũ ubi ſedit ꝓ tꝛibunali.
Nono duxerunt eũ ad cꝛucis patibulũ. Et
in q̃libzʒ iſtaꝝ ductõnũ ſemꝑ ſingulares pe
nas ⁊ ↄtumelias paſſus ẽ ſicut de ſingulis

ĩ ſuis locis patebit. Pas nouẽ ductõnes uſ

q; ad meridiẽ factas:repñtãt fideles ꝗ ho
die uſq; ad nonã circuẽtes uiſitãt nouẽ ec
cłias:ĩ mẽorià ꝙ xpᷣs poſtqᷓ; captꝰ fuit due
tus ẽ ad nouẽ loca.Et meꝛito fiöles hodie
ſanctoꝝ eccłias uiſitãt: ut ab ipᷣis bñficia
obtinere ualeant:nã hodie ſancti ualde li
beꝛales eſſe debẽt:q; hodie de caꝛceꝛe fue
runt libęati:⁊ in celeſte imꝑiũ ſublimati:
ſi ꝗs eĩ de caꝛceꝛe liberaꝛet᷑:⁊ in impiũ ſhᷣ
limaret᷑.illã diẽ młtũ diligeret:⁊ ĩ illa die
multu liberalis eſſet:ſic ⁊ de ſãctis cꝛeden
du ẽ.uit aut ductio xpᷣi uiolẽta:qꝛ manu
aꝛmata ⁊ cũ turba fuit ⁊ igminioſa:qꝛ du
cebat᷑ uictꝰ ſicut malefactõ ⁊ moꝛte dignꝰ
fuit ẽt doloꝛoſa:qꝛ quãtũcunq; ipᷣe uolũta
rie cũ eis nꝛet:tũ in fune eü trahebant ac ĩ
pellebant:⁊ pᷣſſuꝛis obꝛuebant:ita ut dice
re poſſʒ illud paralippo.ex oĩ pte anguſtie
me pᷣmũt.Ex hoc articulo hnñt quattuõ do

cum̃ta: Pꝛimũ ẽ ꝙ ſiöles ĩ die paraſceues

nouẽ eccłas.ſᷣm nouẽ ductões ĩ pᷣma eccle
ſia rememoraꝛi debent ꝗd xpᷣs paſſus fuit
coꝛã anna.in ̃a ꝗd corò caypha.ĩ t᷑tia ꝗqd
coꝛã pylato:⁊ ſic deinceps ut uidere potes
ĩ oꝛdine ſupradicto.ᷣʒ ẽ.ꝙ ſi qũ forſitan cã
dei ducamur ad penã.cũ pacia tolleꝛemꝰ
amore ⁊ exẽplo eius.ꝗ ꝓ nobis ductus ẽ ĩ
nocẽs:ſicut ouis ad occiſionẽ.¶ Tertiũ ẽ
ꝙ lʒ nos aliqñ ducamur ad malũ pene.nũ

2

q; tũ paciamu nos duci ad malũ culpe:qꝛ

talibꝰ ductõibꝰ nullatenꝰ ↄſentire öbemꝰ.·

ĩmo nec ad huiuſmõi ĩuiti trahi ł duci poſ
ſumus:⁊ io ſi qũñ inducamur ad tẽptatõem
nequaq; tũ ducamu ĩ tẽptatõeʒ ꝑ peccati

ↄſenſum. ¶ Quartũ ẽ ut nos ſimus de faci

li ducibiles ad uiã iuſtitie.ſicut xpᷣs ualde
faciliter imo deñderanter ducebat᷑ ad paſ
ſionẽ nõ repugnans nec renitens nec rᷣmuꝛ
murans:⁊ ſicut ouis os ſuũ nõ apiens. In
ↄfoꝛmando ſe iſti aaticulo recogitet homo

quã expꝛobabitr ſicut fur ł latro xpᷣs ductꝰ

fuit: ⁊ poterit ẽt mentalr uiſtare nouẽ ec
cleſias ſicut deuotio dabit. Itẽ formet ſibi

matutinis.

homo ꝓpoſitũ ſe uelle cũ gratia dei ducibi
lẽ eẽ ad oẽ diuinũ bnñplacitũ: ⁊ oꝛet dicẽs.
Jeſu ꝗ uictus uelut malefactor ab inigs

de loco ad locũ expꝛobabiłr duci uoluiſti.

da mihi uututẽ: ut ad nullũ a ſpiritu mali

gno ł hoĩe malo ſeducã pct᷑ʒ:ſʒ ſpũ tuo bo
no ducã ad oĩa tue bnplacita uolũtati(ſe

q̃bat᷑ ãt ieſuʒ ſymon Petrus ⁊ aliꝰ diſcipu
lus.ſ. Johes:ſʒ alõge)ex timoꝛe.Lz ei iſti
ſicut ⁊ alij pᷣmo ex timoꝛe fugiſſent: poſtea
tñ ex denotõe ieſuʒ ſecuti ſt᷑:qꝛ feꝛuẽtiões
alijs eꝛant:⁊ pᷣ ceteris xpᷣm diligebãt:⁊ qꝛ
maioꝛ eos adinuicẽ uis dilectõis uniebat:
ꝙ Johes ⁊ Petrꝰ dñm ad paſſiõeʒ euũtẽ ſe
quũtuꝛ:ſignificat eccłiaʒ de iudea ⁊ gemi
bedñi paſſõeʒ ſecuturã.i.imitaturã:ſʒ a lõ
ge ⁊ difſerẽter eccłia eĩ ꝓ ſe patit᷑:ſʒ illep
eccła:⁊ paſſio ſctoꝝ a lõge imitat᷑ paſſõeʒ
xpᷣi.qꝛ nõ ẽ doloꝛ ſilis dolori eius. Miſtice
ꝑ hos duos diſcipulos.due uite ĩtelligunt
ꝗ xpᷣʒ ſequũt᷑.ſ.actiua ẽ ꝑ Petꝝ.⁊ ↄtẽpla

tiua q̃ ꝑ Johem ſignificat᷑: ⁊ actiua gdem

ſequitur xpm obediendo.ↄtemplatiua vo
cognoſcẽdo c ↄtẽplãdo.(Et qꝛ Joan.erat
notus põtifici:ĩtroiuit cũ ieſu ĩ atꝛiũ põti
ficis) qꝛ ꝑꝑ noticiã ꝑmiſſus eſt intrare cuʒ
alijs. Cauſa aũt ſue noticie hec eſſe pot᷑at

qꝛ forte miſſus a patꝛe ſuo piſces ad domũ

pontificis pluꝛies poꝛtanerat:uel forte qꝛ
aliꝗs de cognatõe eius ibidẽ ſeꝛuiebat: uł
ſᷣm aliquos de Dauid deſcẽderat quas ge
nealogias ſaceꝛdotes hẽbant( Et dixit Jo
han.oſtiaꝛie ⁊ fecit ĩtroduci petꝝ Iꝗ ex ri

moꝛe ſtabat foris ad oſtiũ.q̃ſi pᷣſagies futu

re negatõ s factũ. Uñ ĩ pᷣs. Qui uiobãt me
foras:fuger̃t a me. Miſtice at YJoa.in uit
cũ ieſu:qr uita ↄtẽplatias ẽ ei ſamiliaris:
ſʒ Petꝛꝰ foꝛis ſtabat:qꝛ actiua uita circa
ext᷑ioꝛa occupat᷑. Der h̊ aũt ꝙ Jo.fecit in
troduci Petꝝ miſtice ĩtelligi dat᷑. ꝑ ↄtẽ
platiuã introducit ad xpᷣm uita actiua: ſi
cut enim rõ ĩferior diꝛigit᷑ ꝑ ſuꝑiorẽ:ita ac
tiua ꝑ ↄtẽplatiuã.ſeq̃re ⁊ tu euʒ uſq; ad a
triũ pᷣncipis:⁊ ĩtra cũ eo ſi poteris ut ſingu
la q̃ fiunt nidere mereaꝛis.Atriũ uocabat

platea ſub diuo inter primã põtã ⁊ ſecũdã
ubi erant miniſtri pᷣncipis circũſedẽtes ad
ignẽ ĩter quos ſtabat Petꝛꝰ calefaciẽs ſe.
Imus aũt eꝛant in ↄcilio pꝛicipes ſacerdo

tũ ⁊ ſcribe ſeniores:⁊ dñs cũ eis ſicut agnꝰ
inter lupos. Pic trina negatio Petri fuit ĩ
choata:ſʒ poſtea ĩ domo cayphe ↄſumata
⁊2 iõ propteꝛ ↄtinuatõez materie ſimul om

es tres ſunt infꝛa poſite. Ibidem ergo do

mino ieſu in bello ⁊ ↄflietu duro ⁊ aſpeꝛo
pꝑpmanente.tu aliquamuluz non ſine ⁊ com
paſſione ⁊ gemitu dormitabis:⁊ quieſceſ ñ
tñ poteris hoc facere

Oratio.

ſ

in ſpiritu tuo uideots⸗
ſc inter inimicos
? ſuis giſcipul t am
lis hominibus ſociatu.
ita ſedes tam otempin
ciſcipuli tui ? amici.
O ſingulare gaucliuz .
leſt uideam. Cene q
cum c aſſociabo te qui⸗
ligatte:ſec potius inim
mentes ui odiüt te (
te ligato ante anni por
doloſe ieinz pontifer d
taſto ubi eſſen a cuins
rideꝛet ſi poſſet eu dej
ſeducui ſaiſſen:. (ꝛce
noſcende neritatis:
ſrpollet idi falſtraten
dictum ra legemi
berer q poſſet accuſ⸗
no peeſidi ad damna
nebanur rho a iude
naac ſeductio ? attn
iceopomifer erami
cetſieſſet ſeductoꝛ h
doctrine 7 zmo de di
batm ſeaupiſſe ſecin
notang eam fallame
hoͤtifex ſete aetu⸗
cẽ öbebat Jeſuſ d0
cuit. qa tunc ge ipſia
malum e alis ige
catũ alteꝛi⸗ Poilg
lrita⸗g bong T ſan
ex oco 7 auditox .
nniocuns itzn

uit eü eſu i atii ai
miſiu eſt im e y
norcie her eſe otat
e oiſcegag ong
Aunernt uel ſmege
bige ſetniebatn⸗
beſcederat gnas ge
hehan (Etdri
wodra peie gett⸗
fi pe Quiuihi e
Viſtiee Nr irn.
Narzda enſanſſlerte:
. Scnins Niae
derb aitg o ſecti
ſice nellig dat ga
Sad rin itn actimn:
vdirigit⸗ ſapiore.la e
ſie rin e uſgic
ci eoſ poleris un ſingn
ereatis Anii nocabal

n ini hötit ſecidi

nagocreiſcled

Secunde partis.

Inẽ ſudaſti.da mibi ĩ eꝛumna pere
ͤgꝛinationis huius tecũ ſudaꝛe.ut o
tioſa ñ maꝛceſcam ꝛequie:ſed in ſudor̃ uul
ct mei ueſcar te pane uiuo:tuiq; ſudoris ſã
guinei balſamuʒ me egꝛotũ ſanet.⁊ celeſti

C l. Omine ieſu xpᷣe.ꝗ in agonia fangui

curie locũ rpreſẽtet.Et qui iude oſculo te

tadi in manus impiorũ ⁊? ligatum adduci
ad annam pmiſiſti. ac uincula moꝛtis et᷑ne
nobis abſtuliſti.non pꝑmittas me tꝛadi ĩ ma
nus crudelium. ⁊ rumpe uincula ↄſcientie

mee male.ut ſecuruſ decantẽ.diſrupiſti ui

cła mea:tibi ſacꝛificabo hoſtia laudiſ. am̃

de matutinis. Captm. 1x.
3

Ora matutinali excitabeꝛis a ſò
no tuo:plenꝰlachꝛymis ⁊ dolor̃
fectꝰ ppteꝛ ea qᷓ poſt completori
uuUöuud cogitaſti:⁊ tuc meditabeꝛiſ ⁊
in ſpiritu tuo uidebis.qualiter dominꝰ tuꝰ
ſedet inteꝛ inimicos deſpectꝰ ⁊ inhonoratꝰ
⁊ a ſuis diſcipuł ⁊ amicis ðꝛelictꝰ.⁊ tot ma
lis hominibus ſociatus.O domie ieſu qũo
ita ſedes tam ↄtemptus ⁊ deſolatus:ubi ſt᷑
diſcipuli tui ⁊ amici.O unicum bonũ meũ
O ſingulare gaudiuʒ meum.ꝗd faciam cũ
te ſic uideam. Certe dñe ſedebo in terra te
cum.⁊ aſſociabo te.quia ñ uidᷣo hic qui di
ligat te:ſed potius inimicos tuos ĩſanoſ ⁊ ð
mentes qui odiũt te. ¶ Jeſu ꝗ ſtatuto ⁊ ſtã
te ligato ante annã pontificẽ interrogauit
doloſe ieſuʒ pontifex ð diſcipulis ſuis Ifor
taſis ubi eſſent.⁊ cuius gr̃a eos collegit.ut
nideꝛzet ſi poſſet eũ dephender̃.quod ab eo
ſeducti ruiſſen:: (⁊? de doctꝛina eius) nõ co
gnoſcende ueritatis amore: ſed ad uidẽdũ
ſipoſſet ibi falſtatem ł calumniaʒ ⁊ aliꝗd
dictum ↄtra legem inuenire.⁊ ſic cauſã ha
beret q̊̃ poſſet accuſaꝛe euzʒ.⁊ trader̃ ꝛoma
no pꝛeſidi ad damnandum. Dno enig impo
nebantur xpᷣo a iudeis.ſ.falſa doctꝛĩa ⁊ no
ualac ſeductio ⁊ attractio hominũ ad ſe:⁊
ideo pontifex examĩat eũ de utꝛoqʒ.uideli
cetiſi eſſet ſeductoꝛ hoĩum ⁊ doctoꝛ falſe
doctrine.⁊ pᷣmo de diſcipulis eiꝰ quos uið
batuꝛ ſeduxiſſe.ſecundo de doctzina eid q̃ſi
notans eam falſam eſſe. Dicitur autẽ ãnas
õtifex. ñ qꝛ tẽ actu ẽẽt ſʒ qꝛ añ fueꝛat ⁊ pꝰ
Eẽ öbebat. Jeſuſ vo de diſcipulis omĩno ta
cuit.ꝗa tunc de ipſis nihil bõi dicere potu
it.qui iam fuger̃t. dans nobis exemplũ qð
malum de alijs ñ debemus dicere.nec pec
catũ alteꝛiꝰ pꝛopalare.Sed de doctrĩa ſua
reſpondit. oſtendens quod non mala uł ſuſ
pecta:ſʒ bona ⁊ ſana erat. quod ideclarat
ex loco ⁊ auditoꝝ teſtimonio:dicens(Ego
palã locutus ſuʒ mundo.)ideſt in publico
7 multis audientibus, (ego ſemꝑ docui in

Capitulü. lx·
templo ? ſynagoga iudeoꝝꝑ)locis publicis

⁊ iudeis pñtibus.⁊ ĩ occulto locutꝰ ſum ni

hil. ſ. iõ ut occultaret ⁊ n inoteſceret mult᷑
qd me intꝛogas:)a q?vitatẽ audit᷑ n ðᷣnd
2qs (Iterroga eos ꝗ audieꝛũt) ð quoꝝdict᷑
ñ habeas inuidiaz uł ſuſpitionem.qd. pꝑa
tus ſum teſtimonium eoruiſubir ꝙ tibi ma
gis q; dictũ meũ ẽ credibile. Uñ cꝛiſ. Quid

dgit me ð diſcipulis meis iterꝛogas. Inteꝛꝛo

ga inimicos meos ꝗ inſidiantuꝛ mihi: hi di
cant. Pec ei eſt ueꝛitatis inalteꝛcabił ömõ

ſtratio. cũ inimicos ꝗs eorũ q̃ dicit ĩuocat

teſtes ipſos. Ita dominꝰ reſponſioneʒ tẽꝑpa

uit ut ueꝛitatẽ taceret.ne ſe ðfẽder̃ uiᷣret

dãs noh foꝛmã tẽpeꝛate rñdẽdi hoſtibꝰ:ita
ut neæ ueꝛitatẽ celemus.nec eos )ᷣ noſ dict᷑
uocemꝰ¶ Tunc unꝰ miniſtroꝝ pontificis
a dr̃ fuiſſe malchꝰ.cuiꝰ ſanaueꝛat auꝛicu
ã. ingratus accepti benefitij Sdit ieſu ala

pam ) repᷣſentãs pueꝛſos.ꝗ benefitijs ipen

ſis mala ꝛephendut: (⁊ dixit.ſic ꝛñdes põ

tifiei Ille enĩ miſteꝛ ſceleꝛis accepit ꝛñſio
nẽ ieſu.q̃ſ notaſſet pontificẽ ð ſtulta ĩteꝛꝛo

gatõe.⁊ dãs ſibi alapam ad ĩpꝛoperiũ uolu
it uĩdicar̃᷑ ꝙ placibiliteꝛ ñ reſpõderat põti
ſici plane ↄfitendo ł negando.qr alapa ut
lurimũ ꝓ uindicandis offeſionibꝰ vboꝝ ſo
t dari.ĩ hac alapa ipleta ẽ ꝓphecia illa.

dabit pꝑcutiẽti ſe maxillã.Eſt.n.alapa pcuſ

ſio in maxillã:ſicut colaphus ẽ ꝑcuſſio in
collum. Ipſe vo dñs longanimis ⁊ patienſ.

malũ ꝓ malo ñ reddidit: ſʒ hãc ↄtumeliã ſi
cut multas alias q̃ ſequütuꝛ ꝓ nobis cũ oĩ

pacĩa ⁊ manſuetudine toleꝛauit ⁊ paciam

docuit: humiliteꝛ uultu placido ⁊ ſubmiſſo

pᷣmone modeſte reſpõdẽdo.⁊ ueꝛitatẽ oſtẽ

dẽdo ac miniſtꝝ cui quamlibet penaʒ ſolo

iuſſu irꝛogar̃ poteꝛat:blande ⁊ caꝛitatiue
coꝛꝛipiendo.(¶ Si) inquit(male) ⁊ õ ueꝛita
tẽ (locut ſũ)⁊ habes rpᷣhender᷑.q̃ dixi de

mõſtꝛa: (teſtimõiũ ꝑhibe ð malo) ⁊ ꝓba

me mẽdacẽ. Si ãt bene ⁊ ñ habes rpᷣhẽde
re:ꝗd me cedis ĩ iuſte:Quid iſta ꝛeſpõſiõe
ueriꝰ:mãſuetius ⁊ iuſtiꝰ: Pĩc colligimꝰnoſ
poſſe incꝛepare nobis iniuꝛiãtes ⁊ arguer̃:
ita tũ ꝙ modeꝛate ⁊ pacate. Reſpõdẽdu ẽ
em̃ qñq; ſtulto iuxta ſtultitiã ſuã.ne ſibi ſa
piens uideatua. O ueꝛax ⁊ pie ieſu.q̃ nagz a
nima tibi öuota hec cernens ⁊ audiẽſ:uale
at ſe contineꝛe a lachꝛymis:⁊ doloꝛem oc
cultare ĩterne paſſiõis. Unde Criſoſtomꝰ.

Vinus dedit alapam ieſu hec dicẽti. Quid

E fiet utiq; ſtultius: Porreas celum excel
ſum mẽtis patiaꝛis in terra:dominatoꝛiſ lõ
ga nimitate.⁊ ſeruorum indeuotione.
Unde ⁊ Auguſtinus.ſi cogitemus ꝗs acce
pit alapam nonne uellemus euù qui percuſ
ſit.auticeleſti igne conſummi.aut terꝛa de
hiſcente abſoꝛbeꝛi.auucoꝛꝛeptuʒ demonio
uolutaꝛi,. Aut aliqua huiuſmodi qualibet

De

pena uel etiaʒ grauioꝛe punꝛi. Quid eĩ hoꝝ
p potentiam iubere non potuiſſet.per quẽ
factus ẽ mundus:niſi pacientia nò maluiſ
ſet docere.q̃ uincitus mundus.hec Augu.
Sʒ ſecunduʒ eundem augu.icet föte ali
quis.ꝗa cepit ieſus facere ⁊ docere cur nõ
fecit quod docnit:pᷣbẽdo alteram maxillã
Dicendũ qꝙ; dicta ⁊ pꝛecepta ſacꝛe ſcꝛiptur
ex factis xpᷣi ⁊ ſanctoꝝ debent inte retaꝛi
Sic esgo ſacra ſcriptura ĩterpretãda ẽ. vᷣʒʒ
xpᷣus ⁊ ſancti eam ſeꝛuaueꝛunt.Epᷣus ãt
ꝗq utiq; pꝛecepta que docuit pᷣus iĩpleuit ⁊
in homine quẽ ſuſciper̃ dignatus ẽ.uiuẽdi
nobis exemplum tribuit:ñ prebuit iſti aliã
m ꝛxillam.nec paulus ut ĩ actibus legit᷑.G̊
fecit oſtendens peꝛcutienti maxillam ñ ac

tu ipſo pᷣbendam eſſe alterã:ſed animo pa

ratam eſſe ad pꝑacienda ſi opus ſit. S ieri eĩ
poteſt.ut alteꝛã maxillam uiſibiliteꝛ homo
pꝛebeat ⁊ iratus. Sed beatus ẽ:ꝗ in oĩbuſ

q̃ ininſte pro iuſticia patit᷑: poteſt ueꝛacit᷑

diceꝛe. Daꝛatũ cor mæũ deus:paꝛatũ cor
meum. Unde iſtud xpᷣi pᷣceptum de pᷣbẽdo
m axillã aliam:⁊ ſimiliter de nõ reſiſtendo
mala: ⁊ pluꝛa alia nõ dãtuꝛ ⁊ ĩtelligũt᷑ ab
ſolute.⁊ ad lr̃am: ſo magis ſᷣm animi pᷣꝑa
tionem: ut hõ hẽ at aium pᷣparatuʒ ad hec
faciẽda:ubi nideꝛit expedir᷑ ad dei honoꝛẽ
⁊ eccleſie utilitatẽ: alias aũt nõ: ⁊ hoc do

minus ſeruauit gut paꝛatus erat dare aliã

maxillã:ſi opus fuiſſet ꝑcutiẽti: quia totũ
coꝛpus ſuum penis acerbiſſimis pꝛebuit:⁊
occiſioni. Inmo aliquando expedit iniuri
antibus reſpondeꝛe ad ipᷣoꝝ ⁊ alioꝝ ĩſtauc
tionẽ:ſi cut fecit hic xpᷣs.⁊ ut in actibus le
gitur Paulus:⁊ aliquando ẽt facto reſiſte
2e.ne detuꝛ occaſio agendi male. Sic er
go excuſatõ dñi qua ſic ꝛeſpondit utilis ad
inſtructionem fuit.⁊ multis alijs cõuitijs

ibidem forte eum afſecerunt: de quibus e

uangeliſte tacẽt. ¶ Ex hoc articulo alapi
ſationis habemuꝛ tꝛia documenta. Pꝛimũ
eſt qꝛ xpCᷣs ꝓ nobis alapiſaꝛi uoluit. ut nos
oꝛa noſtꝛa ↄpeſcamus.ne quid cõtra diui
nũ honoꝛem loquamur:⁊ etiã ut ad bonuʒ
loquẽdũ uel agendum excitemur:ſicut ali
quaudo aliquis ꝑcutitur:ut a torpoe exci
tetur.ſᷣm eſt:ut ⁊ nos diſcamus in iniurijs
⁊ ↄtumelijs nobis illatiſ pacientiã haber̃:
imitatione domini qui in hoc ſpecialit᷑ exẽ
plum magne pacientie dignatus ẽ nobis pᷣ
bere.Et ſicut xppᷣs eadem nocte omnes illu
ſiones ⁊ uerecundias ab iniꝗs ſibi factas
pacienteꝛ ſuſtinuit:ſic homo ↄtumelias ⁊
obpꝛobꝛia ac cũcta mala in uerbis ſeu fac
tis.ab impoꝛtuis hominibus mbi illata: pa
ciẽteꝛ ferat amoꝛe ſui redemptoris.ſimilia
multomaioꝛa pꝛopter ipᷣum pacientis.
Tertium eſt quod conſilia euangelica non
ſemper oportet ſeruare ad litteram: ſʒ ali

matutinis.

quando ſᷣm animi prepatöõnem: ⁊æ maxime

ubi de hoc ex factis xpi ⁊ ſanctoꝛũ ĩforma

tionẽ habemus ⁊? auctoritatem. Ad cõfoꝛ

mandũ ſe iſti articło: poterit homo ſibiipᷣi
dare alapã moderata. Ad repntãdũ alapi
xpᷣi.ꝓ omnibus uerbdis ſuis otioſis.uel etiã

prauis ⁊ mendoſis: ⁊ oꝛare dicens. Jeſu ꝗ

ab anne miniſtro cedi alapa uoluiſti. Da
mihi q̃ſo gratiam tuam.que me a tua lauõ

nunq; ceſſaꝛe faciat:⁊ ab otioſo ſermõe cõ

peſcat (Et miſit ieſum annas ligatũ)quaſi
reui morte dignù: ⁊ iam coram eo ↄdẽna
tum ((ad caypham pontificezʒ) quia chꝛiſti
examinatio pꝛincipaliter pertinebat ad ip

ſum(⁊ ↄuenerunt omnes ſ⸗ 1Kaoren i
(pꝛincipes ſacerdotũ ⁊ ſcribe).i.legiſperi
ti¶ ⁊ Kieo .i. iudices ordĩarij ad exaĩan

dũu xpʒj ⁊ iudicãdũ ⁊ ad tꝛactãdũ ð ipᷣiꝰↄdẽ
natione ⁊ morte. Qum aũut pꝛeſentatur cõ

cilio malignantiuʒ aduerſus eum:illi qua
ſi leo capta preda exultant. SGene potes co

gitare: quã male eù recepeꝛunt: ?æ⁊ quomõ

ſine honore forte in terra uiriliter coꝛaʒ ip
ſis ſedeꝛe feceꝛunt.¶ Petrus aũt )⁊ hic uſ
q; in atrium.i.uſq; quo puenit ad atriũ pᷣn

cipis ſacerdotum (ſequebatur eum) ex de

uotione ⁊ amore:quauis (alonge) propter
timorem. Quem caꝛitas tra hebat timor 5
trahebat. Ueꝝ ſᷣm Bedam. in hoc maxia

nobis eſt admiratione uenerandus: qᷣ do

minum non reliquit etiam cũ timeret. ¶ Et
ingꝛeſſus intro) ſcilicet in ipum atrium de
ductus ꝑ oſtiaꝛiã ſimiliteꝛ ut ſupꝛa (ſeöbat

cuũ miniſtris ad ignẽ: quia fꝛigus eꝛat) fieut
ſolet eſſe in marcio.poſt mediã nocteʒ (ut

finem) negotiji(uideret) ⁊ ꝗd pontifex de
domino iudicaret( Pꝛincipee ãt ſacerdotũ
⁊ oẽ ↄcilium)quia uerum (teſtimoniũ) in
uenire non poteꝛantſ falſum querebant
ꝓcurando ⁊ ſubornando(⁊ nõ inuenerũt
unde eũ tanq; morte dignũ coram Prlato
accuſaꝛe poſſent !licet multi falſi teſtes ad
id ꝓcurandũ acceſſiſſent(iquoꝛum teſtimo

nia non eꝛant ↄuenientia ⁊? ſic defeceꝛunt

ſcꝛutantes ſcrutinia. Mẽtita ẽ eĩ inigꝗtas

ſibi:ut regina aduerſus ioſeph: ⁊ ſaceꝛdo

tes adueꝛſus ſuſannã:qꝛ ignis ſine mateꝛia
deficit. Ubi Orig.F alſa eĩ teſtimonia tũc
locum habent: quãdo cũ colore aliquo „
ferũtur. Sed nec coloꝛ ĩueniebat᷑:qui poſ

ſet contra ieſum adiuuare mendatia: quö

maximam laudem exhibet ieſu:qui ſic oĩa
irrepꝛehenſibiliteꝛ dixit ⁊ fecit:ut nullam

ueriſimilitudinẽ inueniꝛet in eo repꝛehẽſio

nis.mali ⁊ multi aſtuti.hec Oꝛigenes. Sʒ

de omnium teſtimonijs ſolum duorum te
ſtimonium expꝛimituꝛ: de quibus ſubiungi

tur (Nouiſſime autem) ſcilicer poſt mulio

rum falſa teſtimonia(( duo falſi teſtes dixe
ꝛunt). Nos audiuimus enz dicentez,/poſſũ

leꝛ ſpirno tenhli dne
tabo ill. Aliud e
ſuſcitabo il dicens
caf. dec hiero Di ddi
cit mcipiendo. ſe pre
factuꝛi. pdicens wor —
ius qd erat templu
ſenſus eſt. ſolute. ſolu
mortem quã mihi infere
dus excitabo illud. Exc
nonis reuocare/ prop
haliſ ſno corhi ßfecift
plomaterialilömai't
templü manufactuzi tri
ficare q; ſeipſum p' mon
tare. Itẽ poſſent cici ſal
tentione. ga inrendeban
tis curaꝛe. Kx hoc an
ſiteſtimonij ſumunt n
mu d g nos falſum tel
falſitate 1 mendatiu:
mendatijs T fallatijs
Et nos quotienſcun
datium contra proxi
quantum in nobis e n
i; deteſtabile ſit iſtud
r clis Teſti falſia
bnorins zmü deo qt
nit aſegener gdid⸗
t:poſnemu inoceti
t Becudi eſt no⸗
tioneaſ nobisiferit
uſtinere. ſcut Nisp
criminationes ſimpii
n⸗Apentamencar
eꝛcii ent nos

(demmai
ntulm
lſegnepanw enn erte

muinis aloe ne

tas hetat inor
m. in hoe mari
je eyere ug go 0
nuam citimeret e
et in ihum arrinm d⸗
lenu ſupnaſ cdn
gnia figusern ien⸗
vo wediä ocez e
ln * e
ineiper ſacerad
erum teſtimorichin
—
nandolt nimed
ne dignü coram lato
aen ie
ſſſent noeum teſtino

tentis e ic gefeceꝛunt

1. Meriaü ei inigtas

mus oſeph: 1 ſacendo

niicrignis ſne matenis
4
—–

Maiteſtinonia uie

—

Secunde partis.

deſtruere templũ dei hoc manufactũ ⁊ pꝰ

triduũ aliud nõ manufactũ edificare) Ex

hoc autem conabaãtu ꝓbare ꝙ ipſe diuinã
potentiã q̃ſi deus ſibi uſurparet. Sed falſi

teſtes erãt.qꝛ ⁊ ſenſũ ⁊ uerba xpᷣi mutabãt

Ad ꝙ xpᷣus nihil reſpondit. qr mentiebant
apeꝛte.non eni dixerat de hoc templo ſalo
monis:ſed pprij corporis. Unde Hierony.
Falſus teſtis ẽ.qui nõ eodem ſenſu dicta ĩ
telligit quo dicunt᷑. Dominus eĩ dixerat ðᷣ
tẽplo coꝛporis ſui.Sed ĩ ueꝛbis caluũniant
⁊ paucis additis ł mutatis quaſi iuſtaʒ ca
lumniã faciũt.Saluatoꝛ dixeꝛat.ſoluite H̊

templũ:illi commutant ⁊ aiunt. ꝓoſſum ðᷣ

ſtruere templum dei. Uos inquit ſoluite.ñ
ego:qꝛ illicitũ ẽ:ut ipſi nobis mãus infeꝛa
m. Deinde illi eueꝛtunt ⁊ poſt tꝛiduũ edifi
cabo illud.ut ꝓpᷣe ð templo iudaico dixiſſe

uideatur:dominus autẽ ut oſtenderet aĩa

le ⁊ ſpirans templũ dixerat:⁊ ego ĩ triduo
ſuſcitabo illõ.Aliud ẽ ſuſcitar̃᷑ aliud edifi
car̃. Pec hiero.Dicens ãt dñs ſoluite.ñ di
cit pᷣcipiendo.ſed predicendo eis ꝗd eſſent
factuꝛi.pᷣdicens mortẽ ſuã.in qua corpuſe
ius qdð erat templũ deitatis ſolutuʒ ẽ. Uñ
ſenſus eſt.ſoluite.i.ſoluetis corpus meũ ꝑ
moꝛtem quã mihi infeꝛetis:⁊ in tribus die
bus excitabo illud. Excitare ẽ eĩ a ſomno
moꝛtis reuocare.ꝙ proprie ↄpetit templo
ſpãli.ſ.ſuo corpi ſʒ fedificaꝛe ꝓpᷣe ↄpetit tẽ
plo materiali.Nõ maiꝰ tam miꝛaculũ eꝛat
templuů manufactuʒ ĩ tribus diebus ꝛeedi

ficare qᷓ; ſeipſum pꝰ mortẽ die teꝛtia r̃ſuſci

tare. Itẽ poſſent dici falſi teſtes ex falſa in
tentione. ꝗa intendebant moꝛtem innocen
tis pcuraꝛe. Ex hoc articulo.ſ.delatõe fal
ſi teſtimonij ſumunt᷑ tria documenta. Pri
mũ ẽ.ꝙ nos falſum teſtimonium. ĩmo oẽm
falſitacẽ ⁊ mendatiũ:ſũme deteſtemur: qr
mendatijs ⁊ fallatijs xpᷣs mõte ẽ addictus.

Et nos quotienſcunq; falſũ teſtimoniũ ⁊ im

datium contra proximum ꝓferimus: xpᷣuʒ
quantum in nobis ẽ morti addicimus. Uñ
q; deteſtabile ſit iſtud crim̃: oſtendit iſido
rus dicẽs.Teſtis falſidicus tribus pſonis ẽ
obnoxius.pᷣmũ deo.quem periurãdo contẽ
nit:ↄſequenteꝛ iudici.quem mentiẽdo fal
l t:poſtꝛemũ ĩnocẽti quẽ falſo teſtimõio le
dit. Secũdũ eſt.ꝙ nos diſcamus incꝛimina
tiones ſi nobis ĩferãt amoꝛe dei pacienter
ſuſtinere.ſicut xpᷣs ꝓ nobis ad omnes fłas ĩ
criminationes ſimpiiciteꝛ tacuit. quia ſcõʒ

aug. Aperta mendatia ñ ſunt reſpõſione di

gna.Teꝛciũ ẽ.ut nos fallatias ſtudeamqᷓ;
tum cum deo poſſumus declinaꝛe.ad ̊ enĩ

dominꝰ falſos teſtes ſuſtinuit. ut nos ab eiſ

eꝛipeꝛet.ſicut ẽt mortem ſuſtinuit ut nos a
morte liberaꝛet. Ad ↄfoꝛmandum ſe iſti aa
ticulo:gratias homo rfeꝛat xpᷣo.ꝙ falſoſ te
ſtes õ ſe admiſit.ut nos ueꝛitate fulciꝛet:⁊

Capitulũ.lx.

ſic oꝛet. VBu gqa iudeis falſis teſtimòijs ae
cuſari uoluiſti.da mihi nemini falſas calũ
nias ifeꝝe.⁊ illatas ꝓ tuo honore paciẽteꝛ
ſufferre.¶ ¶ Uidens ãt cayphas princeps
ſacerdotnm ꝙ ieſus tacebat) ? quod teſti
monia contꝛa eum pꝛoducta ad eiuſ condẽ
nationem non ſuſſiciebant: perturbatus.

quia non inueniebat locum calumnie: ⁊ uñ

poſſet ieſum iuſte ↄdemnare:ſicq; ira com
motus ⁊ ueſania mentis agitatus. Surgẽs
ex impaciẽtia in medium de ſolio ſacerdo
tali:ait illi.( ¶ Mihil ꝛeſpondes ad ea.que
iſti aduerſus te teſtificant) Motu copis ĩ
ſaniam mentis demõſtrat cũ tꝑantia ⁊ ga
uitas in uerbo.ope ⁊ geſtu iudicez ⁊ pᷣlatũ
deceat.ſecundum bedam ad reſponſum ꝓ
uocat.ut ex occaſione ſermonis locũ accu
ſandi inueniati¶ Ihs at tacebat ⁊ nihbil reſ
pondit) Primo ut oſtenderet ſuã iuſtitiam
quia ⁊ illi indigni erant ⁊ ea que ↄtra ipſũ
dicebãt᷑:erant falſa ⁊ reſponſione indigna
Scðo ſuam miſericordiam.ne illi ampliuſ
peccarent:ſi in malitia peꝛduraꝛent.Teꝛtõ
ſuã ſapiẽtiã.quia ſciebat ut deus.qð ꝗeꝗd
reſpondiſſet:traxiſſent in calumniã ⁊ ꝛeſpõ
ſio excuſatiõis nullo audiẽte fuiſſet ĩutilis
Quaꝛto ſuã pacientiam ut exemplũ daret

contemnere calumniantium uoces:⁊ potiꝰ

fortiteꝛ ſilere quã ſine ullo profectu defen
deꝛe. Pinc colligimus poꝛcis ⁊ canibꝰ ⁊ deę
tꝛactoꝛibus.uel quibuſlibet non eſſe reſpõ

dendũ:cũ nulla ſecutura ſit utilitas ſed po

tiꝰ incommoditas.Quãto ãt magis ipdᷣs ad
indignos reſponſione eiꝰtacebat tãtomagiſ
pontifex fuꝛens eũ ad reſpõdendũ prouoca
bat.utieyr vbis eꝰ occaſionẽ calũniãdi cap
taꝛet(Tunc eĩ princeps ſaceꝛdotum ruriꝰ

ſiterrogãs:dixit ei. Adiuꝛo te per deũ uiuuʒ
ut dicas nobis.ſi tu es xpᷣs filius) ſcilicʒ na

tuꝛalis(Si benedicti Qui ad eũ capiẽduzʒ
quaſi latꝛonẽ miſerat:nunc de fuꝛto ⁊ uſuꝛ

patione deitatis examinat. Nõ tamen ueri

tatẽ dei ðſderat:ſed magis calũniã paꝛat.

ad hoc ãtcieſus reſpondi) ꝓpter reueren

tiã diuini nominis ĩuocati(⁊ dixit illi. Zu

dixiſti.qꝛ ego ſuzʒ) Veꝛitatẽ eiſ ſpõdit.ut ĩ
excuſabiles eẽnt: ⁊ ne nom̃ dei ſpernẽ uide
ꝛet᷑. Et adiecit.¶ Ueꝛumtamẽ dico uobis.
ammodo uidebitis)oculis coꝛpoꝛeis (filiũ

hominis).ſ.me.queg modo contemnitis ⁊
ignominioſe tractatis.ĩ die iuditijſſedẽteʒ
Jut iudicem(a dextais uitutis)i.maieſta
tis(dei pr̃is)i.ĩ equalitate ⁊ pleniſſima po

teſtate patris. hoc eſt ſcõm hiezꝛony.ĩ uita

regnantem ſempitezꝛna: ⁊ untute diuina (

2 uenientẽ) ſ.ad iuditiuʒ ſecundum foꝛma
humand (i nubibuſ celi)fſicut aſcẽdit. ubi

uidebit eũ oĩſ oculꝰ? ꝗ eũ pupugeꝛũt.Qua
ſi dicat. uos me ut puꝛum hominem cõtem
nitis ⁊ quaſi impium ↄdẽnatis ſʒ tñ ꝓpter

De

ᷣ me exaltatũ ſuꝑ oẽs celos ⁊ iudicẽ nide
bit᷑ ¶ TLũc pᷣnceps ſacerdotũ hꝗ ſurrexerat
in fuꝛore magis inſaniens Cſcidit ueſtim̃ta
ſua)in ꝛabie.q;ꝛ ᷣm SGedam:quẽ ð ſolio ſa

cedotali funor excuſſerat: eundem rabies

ad ſcindendas ueſtes ꝓpuocat.Et ĩ hoc fac
to cayphaſ ꝓphetauit.q;uis ipᷣe neſciueꝛit.
Bis ei neſciẽs ꝓphetauit. ſemel uerbo qñ
dixit. expedit ut unus homo moriat ꝓ po
pulo altera uicc facto.ut pʒ in hoc loco.
quia ſᷣm hiero.per hoc oſtendit iudeos ſa
cerdotalẽ gloriam pdidiſſe. dum enim ue
ſtem ſibi diicidit ißum quo tegebat uelam
tum legis abiecit. Unde ⁊? Geda.altiõi ãt
miſterio factũ ẽ ut in paſſiõe domini pon
tifex indeoꝝ ueſtimẽta ſua ſcinderet. hoc
eſt ephot.cum tunica domini nec ab ipſis
qni euzʒ crucifigere militibus ſcindi potue
ꝛit. F igurabat enim ꝙ ſacerdotiũ iudeoꝝ

ꝓ ſceleribus pontificũ eſſet ſcindendum.?

a ſtatu ſue integritatis ſoluendũ ⁊ auferẽ
dum.cũ ſoliditas eccłie ſeu fidei (que ue

ſtia dei ſolet appellari) nunq; ualeat ſcĩdi

uel dirumpi. Poc ẽ iam oculis cernere.qꝛ
uidemus indeos ſacerdotij gloriã perdidiſ
ſe ⁊ ſedẽ a ceremonijs nacuã eſſe:eccłiaʒ
uero ⁊ fidẽ eiꝰ (qꝛ;ꝛ ſupra petrã fundata ẽ)ĩ
ſua ſoliditate pmanere. Pec Beda. Mos
quippe erat iudeis ſcindere ueſtimenta in
ſi gnũ doloris ⁊ deteſtatõis cris.cũ aliquid
blaſphemie.⁊ q̃ſi ð deum audiebant.ſſicut
DPulus ⁊? Barnabas ſcinderunt ueſtes cũ
cultu diuino ſe honoꝛari uidebãt ¶ Hoc ãt
tam enorme peccatũ pᷣnceps ſacerdotũ im
ponebit xpᷣo:dicẽs exclamãdo( Blaſphe
m auit Iſcilicet attribuendo ſibi qð dei eſt.
HBlaſphemia eĩ ẽ attribuere creature.quð
ſol ius dei ẽ.uel deo ꝙ ſolius creatuꝛe eſt.
Quid adhuc egemus teſtibus:)Quaſi di
cæret ꝓ nihilo laboramus. Quezꝛẽdo teſtes
Crei nune).i.in aperto ⁊ corã omnibus
audiſtis blaſphemiã) O miſer ⁊ pꝛĩceps
nequã.nõ dixit xpᷣs blaſphemiã ſ ueꝛitatẽ
tuipᷣe blaſphemaſ.ꝗ qð dei ẽ deo non attri
buis:ſed filiũ ði puꝛã creaturaã credis.⁊ iõ
blaſphemia tua tecũ ẽ in ꝑditiõe: Sicut
ergo xpᷣs in mortis diſcrimine ad cayphaz
ductus:ueꝛitatẽ ñ deſeruit.ſed conſtanter
ſe dei filinm cũ omni moõſtia ↄfeſſus fuit
ſic uerus ipᷣius ſeruus ꝑꝑ nullum tempora
le peꝛiculum debet ueritatẽ deſerere: ſed
uſq; in mortem conſtans perſeuerare ¶ Ex
hoc aꝛticulo impoſitiõis blaſphemie ſumi
tur documentũ ꝙ nos debemus eſſe ab oĩ
blaſphemia puri ⁊ immunes: tam quo ad
nos quã quo ad alios. Quo ad nos quidezʒ
ut nibil committamus uł dicamus. quo no
men dei blaſphematur ¶ Quod fit multi
pliciter.ut ſiue quis expꝛeſſe maledicat ðo

uel ſanctis. Siue quis blaſphemet baptiſ

matutinis.

mum. uuel alia eccleſie ſacramta. Blaſphe
mat ẽt vbum dei ꝗ ↄtemnit ⁊ ſpiꝛitumſãc
tum blaſphemat:qui ſacris canonibus de
rogat. E&pPs igitur lłʒ ñ ſolũ a blaſphemia:
ſed ẽt ab omni peccato puriſſimus fuerit:
blaſphemiam tũ ſibi imponi ꝑtulit: ut nos
puꝛos a blaſphemia cuſtodiamus. Quo ad
alios ẽt.ut nos alijs blaſphemiã non ĩfera

mꝰ:ita ꝙ nos ꝑ os noſtꝝ nũq́; vbũ blaſope

mie uel maledicti exeat g aliquẽ ẽt male
dicto dignuʒ:ſicut ipᷣe cayphas eo ipᷣe blaſ
phemus fuit quo blaſphemiã creatori ĩpo
ſuit:⁊ potuiſſet xpᷣs reſpondere non ego ſʒ
tu blaſphemas.ſed noluit dũs ꝑ os ſuũᷣ exi
re aliqð blaſphemie vbuʒ:nobis ĩ exẽplũ.
de quo ẽt pulchrã doctrinã hẽmus ĩ epi
ſtola iude.ubi dr̃ ꝙ michael aꝛchangelus
cum altercaꝛet᷑ cũ diabolo de moyſi cõporß
non eſt auſus iudiciuʒz blaſphemie inferre
diabolo ſʒ dixit.impeꝛz tibi dñs.Suꝑ quo
ueꝛbo dicit hiero. Si michael non fuit au

ſus dyabolo(certe maledictõis digniſſimo

iudiciũ inferre blaſphemie: quãtomagis
nos ab omni maledicto puri eſſe debemꝰ.
Meꝛebatur diabolus maledictũ :ſed ꝑ os
angeli blaſphemie exir̃ non debuit.h̊ Hie
ro. Si igituꝛ dyabolus(licet uolũtate ma
lus in ſubſtantia tamen bonus) ab angelo
ñ blaſphematur.quia aliꝗd ꝓferret aduer
ſus bonam naturaʒ que dei e ccaruza: q̊n
tomagis ab hominibus blaſphemia eſt ca

uenda ĩ quãcũq; creaturã ? maxime i cren

toꝛẽ. Ad ↄfoꝛmandũ ſe iſti articulo.per ẽ
traꝛiũ bñdicat hõ deo: dicens illud.ſit no
men dñni benedictũ:ex hoc nunc ⁊ uſq; i ſe
culũ: uel aliꝗd huiuſmõi.Jeſu ꝗ blaſrheæ

mie crimen falſo tibi iponi uoluiſti:cuſto

di ne unqᷓ; ꝑ me nomen tuũ ueꝛbo ul facto
blaſphemet᷑: nec ꝑ os męũ blaſphemia uł
maledictum proferat᷑.¶ Cum aũt priceps
ſaceꝛdotuʒ dixiſſet ecce non audiſtis blaſ
phemiã: adiecit. ¶Quid uobis nunc ſecũ

dum legem de hoc uidetuꝛ:(¶ Tunc illi om

nes ↄdemnaueꝛunt cum:⁊ rnñdẽtes dixer̃t
reus ẽ mortis):cũ tñ ueritatẽ dixiſſet eis.
Ibpi eꝛant accuſantes.ipᷣi diſcutientes. ipᷣi
ſniaʒ pferẽtes.ſ̃ʒ Bedã.ſnĩa ſua ſe ↄdẽnãt
ꝗ en morti adiudicãt.quẽ ⁊ oris ⁊ opꝑis ſui
teſtimonio deũ eſſe cognoſcere poſſut ⁊ ꝗ

dcẽ in hoc uere reſpondiſſent ſuppoſita ueꝛi

tate facti.omnis eĩ qui blaſphemat nomẽ
dei:ſcõᷣm legem reus eſt moꝛtis.qr dʒ lapi
ri.ſed quia factum ſuꝑ quo fundebatuꝛ qõ
fuit falſũ:iõ reſponſio fuit falſa ac pphana
⁊2 iniqua.Ex hocaꝛticulo condemnatiõis.
Fp̃i ad mortem habemus duo documẽta.

Drimũ eſt ut caueamus ne unquã illa nox

iudeoꝝ reus eſt moꝛtis que chriſti auzꝛibus

innocenter inſonuit: noſtꝛis mẽtalibꝰ auri

bo iſonet: ⁊ i nobis locũ ueraciteꝛ h ẽat:na

qiqh eos ſufocarent. A
pectius: ge ignominioſt
i in faciẽ expuere?m.
em ſpecioſiſſima:ĩ qiui
picere. Oq; ceca emulan
qnon exboruerunt tuep
maculare ? deturpare fa
t itm ſmplicibus ſaline
militer et execrationib ſ
uñ matthh n icit ſpueft:
rdo ſpuerüt. manch
Aütmun ſed puure
c illa facieſ bidicta
navelis. ſ eſſet lepꝛoſe
bus que ei mn ſubdirm
deꝛũt. Doc ẽ ð illlos: gr
booꝛnare ſuas nituntu
culo oſputionis in fac
cum̃ta. Pꝛimü ẽ no⸗
ne ⁊ nos nnq; ci iudei
idͤfi nocis pluribus.
Aciemn ppi conſpuunt.
cogitationib action
xpus coſciam ſäcti inl
Esi.rmagorelucet bi

eexi non ehut die
lus lcer litre
men bonnis ah angelo
ii aligepfenet aduer
que eie ennga :ͦn
bus blaſphemin eſten
uri dmnarimeinn
ſe iſti mictlo e“
eo : dicens Ulut ſto
ex boenune ? ſhft
anſmöi Jeing uinne
õ
omen mü ued lict
posneü dliſſhenut
ſerek. (Kum aitpriec⸗
ſetcce on audiſts ll
Au vohis unt ell
udeme: Lunc lion
cum:r ſcetes ireft
niugttet tlſe e
sißi diſcun in

ecunde partis.

de quocuñnq; exiſtente in moꝛtali peceato:
uerum eſt dicere:reus eſt moꝛtis. Secũdũ
ẽ.ut ſi quando nos propteꝛ chriſtũ a perſe
cutoꝛibus condẽnemu ad moꝛtem ñ pꝑtur
bemur:ſʒ potiꝰ gaudeamus reſpiciẽtes ad
mercedẽ. Ad confoꝛmandũ ſe iſti aꝛticulo
recogitet homo.qualiteꝛ ipᷣe ſepe pꝑp deme
rita ſua ꝛeum moꝛtis ſe fecerit:ſed dei mi
ſericõdia ſit actenus ↄſeruatꝰ ꝓ ſua emen
datione.ł alłs ꝓut deus ĩſpirauerit. JIJhu ꝗ
prophanaz impioꝝ uocẽ.ſ.reũ te ẽe mort᷑
minime timuiſti:cuſtodi me.ne ĩ oculis tu
is eterne mortis reus inueniar.(¶ Tunc Igꝗ
circunſtabant oẽs fere inſimul irrueꝛũt ſu
p dñm i̊ʒ ⁊ (illudebãt ei.Alij ſpuebant) ĩ
uultũ eius benigniſſimũ.tanqᷓ; in homineʒz
uilẽ ⁊ peſtiferum ⁊ moꝛte dignũ.ſ.ↄfeſſum
ſe eſſe deo equelẽ.ut compleretu ꝙ dictũ
eſt:facieʒ meã ñ auerti a confuſſione ſpu
toꝛum. Propriuʒ eĩ iudeoꝝ erat:in ↄtemp
tum ac uitupeꝛiũ ⁊ deſpectũ ſpuere in faci
em eiꝰ quẽ abitiebant.Et taz hoꝛꝛibiliteꝛ

⁊ inceſſanteꝛ ĩ facies hominũ ſpuebant.ut

qnq; eos ſuffocarent.Quid turpius: ꝗd ðᷣſ
pectius:ꝗd ignominioſus ⁊ uituꝑeꝛioſius:
q; in faciẽ expuere:⁊ maxime in illaʒ faci

eñm ſpecioſiſſimã: ĩ quã deſiderãt angeli ꝓſ

picere.O qᷓ; ceca emulatio ĩfelitiũ iudeoꝝ
non exhorruerunt tuꝛpiſſimis ſputis ſuis

maculare ⁊ deturpare faciem tã amabilẽ.

⁊PW tm̃ ſimplicibus ſaliue ſputis: ſed ueriſi
militer ẽt execrationibꝰ ſuis fetidiſſimis.
uñ matth̊ .ñ dicit ſpuer̃t:ſꝭ expueꝛũt quaſi
Rrydo ſpuerũt.maꝛchus:ãt dicit ↄſpue
ñ tm und ſed plures ſimul ↄſpueꝛũt.
ic illa facieſ bñdicta facta ẽ ita abhõi
navdis. &ſi eſſet lepzꝛoſa exputis ⁊? ueꝛbeꝛi
bus que ei ut ſubdituꝛ in faciẽ cũ palmis ðᷣ
deꝛũt. Poc ẽ ↄ illos:qui adulterinis colori
boꝛnare ſuas nituntuꝛ facies.x hoc aꝛti
culo ↄſputionis in faciem ſumũtuꝛ duo do
cum̃ta. Pꝛimũ ẽ ꝙ nos diligẽteꝛ caueamꝰ
e ⁊ nos nnq; cũ iudeis xpᷣi faciẽ ↄſpuamꝰ
qð fit modis pluribus. Prĩo nãq; ʒ hieꝛo.
faciem xpᷣi conſpuunt.qui ↄſcĩaʒ ſuã fediſ
cogitationibꝰ ⁊ actionibus polluũt.Qr.n.
xpᷣus cõſciam ſãctã inhabitat.ĩ q̃ dei faci
es.i.yma go relucet.hinc ẽ ꝙ gꝗ ↄſcĩiaz ſuã
peccatis polluit quaſi ſputuzʒ in xpᷣi faciẽ ꝓ
icit.Et iõ dicit hieꝛo.ꝙ dñs nr̃ ĩ faciẽ ſuagʒ
ↄſpui uoluit.ut ſpntaminibus ſuſceptis fa
ciẽ aĩe nr̃e lauaꝛet. Scõðo ſᷣm Rabanum
illi in faciẽ xpᷣi expuunt qui pꝛeſẽtiã gr̃e e

ius execrandis vbis.ex ĩteꝛna cece mẽtis

inſania cõceptis reſpuunt:⁊ eum in carne

ueniſſe negant. Teꝛcio ſecundũ Sꝛeg.in fa

ciem xpᷣi ↄſpuunt qui iuſtos ⁊ ſanctos in p
ſenti uita cõfutãt: ⁊ ĩ eoꝝ contumelias flu

xa vba quaſi fluentas ſaliuas mittũt. Quã

to poteſt dici ꝙ ad litteraʒ xpʒj ĩ faciem cõ

. 2

Capitulũ.lx.

ſpuunt: ꝗ euchariſtiam indigne ſumunt.
Quicunq;.n. polluta ↄſcientia corpus xpᷣi

in os ſuũ accipiunt.hi ſaliua ſua peccato ĩ

fecta ſacramtũ ↄtingunt: madefaciunt ⁊

glutiũt.ac ꝑ hoc ĩ faciẽ xpᷣi ↄſpuũt. Quĩ

to in faciem chꝛiſti conſpuũt: qui pᷣlatos ſu
os cõtẽpnunt. ¶ Item ſexto in faciẽ chriſti
deſpectiue ↄſpuunt:ꝗ gatias deo de quoli

bet ſibi dato muner̃ ñ agũt. Secũdũ docu
mentũ ẽ.ut nos iſta ſputa tuꝛpiſſima ⁊ alia
facta exprobꝛabilia paſſiõis xpᷣi: nobis ad
magn gloꝛid ꝛeputemꝰ. Uñ cꝛi.Attẽde q;
euangeliſta cũ ſũma diligentia ea q̃ uidẽt
eſſe exprobꝛatiſſima expoit.nihil occultãs
obmittens.aut uerecũdãs:ſʒ gloriam exi
ſtimans maximã dominatoꝛem oꝛbis terꝛa
rum ꝓ nobis talia ſuſtinere. Pec outeʒz le
gamuſ ↄtinue.hec noſtꝛe menti iuſcꝛibamꝰ
⁊ ĩ his gloriemuz.hec caiſ.Et ſiqdem iſtud
documentum poſſit ꝛefeꝛi ad ſingła picta

dominice paſſionis. pꝛecipue tñ ad iſtud ꝙ

ſic exprobratiſſimũ fuit. Ad ↄfoꝛmãdũ ſe
huic articulo.formet hõ ĩ mẽte ſua xpᷣCs tã
hoꝛꝛibiliteꝛ ſputis in facie detuꝛpatũ: ⁊ re
gratiet᷑ ſibi ꝓ magna gloꝛianoſtaʒa. recogi

tet ẽt quoties ipſe faciẽ illã ſpecioſiſſim ĩ

ↄſcĩa ſua polluit. It᷑ quotiẽs ĩdigne ↄ mũi
cãdo ſputi ſui ↄtactu xpCGj ſõdidaueꝛit. IBu

ꝗq imũdis iudeoꝝ ſputis pulcheꝝimã faciẽ

tuã maculaꝛi uoluiſti:da mihbi tue imagis
faciẽ ĩ me nũqᷓ; meis ſordidis actibꝰ aut co
git atiõibꝰ ĩqnaꝛi.(alij uelabãt faciẽ eꝰ
uelam̃ mãet uſq; hodie ſuꝑ cõda eoꝝ ꝗr ab
eis faciẽ ſuã abſcondit.O inſana cecitꝗs ⁊
ceca inſania infeliciũ iudeoꝝ.qꝛ illã deſide
derabilẽ faciẽ.qᷓ; aduẽtuꝛã pr̃es eoꝝ ⁊ ꝓhe

te cũ lõgo ſuſpiꝛio ðſideꝛaueꝛ ant.ipſi infeli

ces cũ pñtẽ habuerũt tã ignominioſe uela
ueꝛũt. Uelaueꝛunt inquam (ut ait beda) ñ
ut ipſe illoꝛũ ſceleꝛa ñ uideat:ſed ut a ſeip

ſis faciẽ ⁊ gratiaʒ cognitõis eꝰ abſcõdeꝛẽt.

Oñderunt ꝑ hoc ẽt neſcienter.ꝙ in faciem

„

xpᷣi nullus infidelis ⁊ aueꝛſus a ðo ĩtueꝛi pt᷑
qꝛ eſt ab eis uelata.At ſimił ꝛõ eſt de falſis

xpᷣianis. Sʒ ſicut dicit apłs.cũ ꝗs Hhuerſus

fueꝛit ad deũ: tüc aufeꝛet᷑ uelam.Ex hᷓ̊ ãti
culo uelatõis faciei hñtuꝛ pluꝛa docum̃ta-
Primũ ꝙ nos ſumme cauegamꝰ. ne uelam
ante xpᷣi ſaciẽ ponamꝰ.Sed heu multi xpᷣi

ani uelamen ante xpᷣi faciẽ ponum. quales

ſunt ꝗ infronice peccant. q̃ſi deꝰ eos non ui
deat quales etiam ſunt qui ſub uelamine

cuiuſdã libeꝛtatis libeꝛe peccam. It uela
mẽ añ xpᷣi faciẽ ponunt.ꝗ imaginem dei in

ſe. uelamĩe culpe ⁊ ignorãtie obtegũt ⁊ ob

ſcurant. Dicit enĩ hieꝛ onymus. ꝙ ideo xpᷣs
p nobᷓ uelari uoluit. ut uelamine faciei ſue

uelamẽ culpe ⁊ ignoꝛatie a cordibꝰ noſtris

aufeꝛret. Inſupeꝛ faciẽ xpᷣi uelant.qui a ſe

ipſis gratiã cognitionis eius abſcondunt.

De

Item oculos domini oĩa uidentis uelat.ꝗ
malũ ꝓ bono dat uel uẽdunt. Itẽ ẽ hic do

cum̃tum ꝙ ⁊ nos debemus interdũ fa cies
noſtras uelare.ne oculi nr̃i uideãt uanita

tẽ. uel ſaltẽ oculos hr̃e defixos in terrã. ⁊

ſic faciẽ quaſi hr̃e uelatã.nę aige in ex

terioꝝ aſpectu ⁊ ↄcupiſcentia.¶ Ad ↄfor
mãdu ſe huic articło recogitet hõ quomõ
oĩa nuda ⁊ aperta ſunt oculis dei. ut ex B;

trahat᷑ a peccãdo. Itẽ memoret᷑ qũo ipſe
luminoſã faciẽ imaginis dei in ſe obtexit:

⁊ obſcuãuit peccatis. Ihu ꝗ faciẽ tuã gra
tiſſimã uelari uoluiſti illuſtra queſo faciẽ
tuã ſuꝑ me indignũ ſeruũ tuũ.⁊ imaginezʒ
tuã ĩ me nõ ſinas obſcurari. uelamẽ quoq;
culpe ⁊ ignorantie a corde meo digneris
auferre. ¶ Alij colaphis eũ cecider̃t).i.in
collo ꝑcuſſer̃t.ſolẽt ĩ collo pcuti fatui:⁊ ð
ſpectibiles ꝑſone. Unde ĩ hoc ꝙ iudei xpᷣʒ
colaphiſabant:nõ tã attendit leſio ꝑcuſſio
nis quã maxia ↄtumelia deſpectõis Ex
H articulo colaphiſatõis tale hẽt documẽ
tũ ꝙ caueamus ne ⁊ nos aliqñ xpᷣuʒ cola
phiʒemus.ſᷣm Bedã.Oẽs falſi xpᷣiani xpᷣm
colaphiſant.qui ore ↄfitẽt᷑ xpᷣm factis aũt
negãt. Colaphus dat᷑ a retro:illi ergo col
laphiſant dñm xpᷣm.qꝛ ei blãdiũtur oꝛe eũ
ↄfitẽtur:ſʒ retro quo deberẽt eũ ſequi peꝛ
bonã uitã colaphiſant eũ malis opibꝰ xpᷣo
õdicẽdo.Itẽ ſᷣm Aug.colaphis xpʒ cedũt
qui ei honores pᷣfeꝛunt. Itẽ a tergo xpum
colaphis uerberat.ꝗ ꝓximũ poſt tergũ ſu
um infamat. Itẽ ẽ documemũ ſicut xpᷣs
ꝓ nobis ẽ colaphiſatꝰ.ſic ⁊ nos colaphiſa
tões ſuas ſpirituales quas plerũq; nobis ĩ
fligit.nõ ſolũ paciẽter. ſʒ ⁊ prudent᷑ poꝛte
mus.ſicut fecit apłs qui dicebat. Datus ẽ
mihi ſtimulus caꝛnis mee angelus ſatha

ne. ꝗ me colaphiſet ⁊c. Ad ↄformanduʒ ſe

huic articulo poterit hõ ſibiipᷣi dare cola
phum:in memoriã colaphoꝝ xpᷣi:⁊ ſic ora
re. IJhu ꝗ a inðis colaphiʒaꝛi uoluiſti.da
mihi ſic te oꝛe ↄfiteri.ut ↄrijs operibus nł

latenus colaphiſeʒ. (alij palmas in facie,z

ei dederũt) ⁊ faciẽ eius ꝑcuſſerunt. dĩ ãt

palma vᷣm papiã, manus extenſa uel appli

cata:ſicut pugnus drĩ manus ↄploſa. Mãi
bus ergo extenſis ⁊ palmis eũ in faciẽ per
cuſſer̃t:ex qua ꝑcuſſione plus affligit᷑ hõ

quã de ꝑcuſſiõe in collo. In facie enĩ ſunt

oẽs ſenſus:⁊ ſunt ibi mẽbra tenera facile
leſibilia. Uñ ueriſimile ẽ ꝙ ex tali paſſiõe
fluxerit ſanguis ꝑ nares ⁊ os:licet hoc ab
euangeliſtis non exprimat᷑.O quã horren
dũ ſcelus ĩpijſſimoꝝ iudeoꝝ ꝙ faciẽ tã foꝛ
moſaʒ. tã crudeliter uerberibuſ affeceꝛunt
Fm Hiero.uoluit alapis expalmari.ut nos
ei in laudem noſtris manihus.ſ. operibus
⁊ labijs applaudaremus.¶¶ Ex hoc articu
lo vcuſſionis in facie habent pluꝛa docum

matutinis.

ta.¶ Primũ ẽ quod nos exẽplo chriſti diſ
camus pacienter ſuſtinere.ſi quis in faciẽ
nos cedat.ſicut apłs quoſdã hoc ↄmẽdat.
Quod nõ ſolũ accipiendũ ẽ ad lr̃aʒ ſicut ĩ
ꝓpoſito xpᷣus ad literraʒ ceſſus fuit ĩ faciẽ

; ẽt miſtice.q; ſicut dicit gloſa ibidẽ in fa
ciem cedit᷑ in cuius os iniuria izogat nã
2⁊ iſto mõ xpᷣs ĩ faciẽ ceſus fuit: pꝛo quato

multas iniurias ⁊ impꝛoperia ei in faciẽ o
biecerunt:ſicut xpᷣs dñs nr̃.ab omnibus ta
libus increpatiõibus blaſphemijs percuſ
ſionibus ⁊ ſputis faciẽ nunq; auertit quin
imo uoluntarie ad oĩa illa faciez ſuã eis ꝓ
nobis obtulit:ſic ⁊? nos cãu inganente ſuſti
nere ſimilia ꝓ xpᷣo non recuſemus.ᷣʒ docu
mentũ ẽ. ut caueamus ne ⁊? nos ömus pal
mas in faciẽ xpᷣi.qꝛ ᷣm Aug.illi palmas ĩ
faciẽ xpᷣi dant qui ꝑfidia cecati eum ĩ car
nem ñ ueniſſe affiamt tãqᷓ; pñtiã eius ext᷑
minantes ⁊ repellentes. It᷑ ĩ faciẽ xpᷣi illi
ſacerdotes palmas dant qui pollutis mài
bus corpꝰxpi tãgũt ⁊ ↄtrectat. Itẽ faciem

xp̃i alapis ↄtũdit.ꝗ ꝓximuʒ ĩ pnñᷣtia ſua 2

fundit.¶ Ad ↄformadũ ſe huic articulo r
cogitet homo quotiẽs ipᷣe imaginem dei ĩ
ſe offẽderit.⁊ paratus ſit ʒ pᷣparatõʒ ani
mi ꝓ xpᷣo libenter uelle in faciẽ cedi.non
ſolũ uerbaliter: ſʒ ẽt realiter caſu oportu
no. Itẽ ꝛecogitet ſacerdos quotiẽs manus
ſuas pollutas in faciẽ xpᷣi iniecerit: corpꝰ
ſuum indigne tractãdo.ieſu ꝗ iudeoꝝ ma
nibus faciẽ tuã ſpecioſiſſimã cedi uoluiſti
da mihi imaginis tue faciẽ in me ſemmil
labatã illeſamq; ↄſeruare ne qñ inia
meaꝝ ſceleratis mãibꝰmeis uiolet ( E
niſtri alapis eũ cedebãt) hoc ẽ ĩ max⸗
eũ ꝑcutiebãt.ðõ quo poteris meditari ſii ⸗
dcm̃ ẽ ſupra. de alapiſatõe corã anna põti
fice facta. Percutiẽtes ãt eũ ĩ copite ĩter
rogabàt euũ dicentes.ſſ Prophetiſa nobis
xpᷣe.ꝗs eſt ꝗ te peuſſit.Sʒ ĩ qua nã paꝛte
capitis ꝑcuſſerunt eũ tunc quando hoc di

cebant.de hoc euãgeliſte diueꝛſimode lo

quuntur. Uñ pt᷑ dici.ꝙ cum uelaſſent faci
em eius.glibet eoꝝ ꝑcuſſit eũ ubi uoluit.
ꝗdã ĩ collo.alij ĩ faciem.alij ĩ maxillas.⁊
ſic ꝑcutiẽtes ĩterrogaueꝛũt euz:dicẽtes

phetiſa nobiſ xpᷣe.ꝗs ẽ iſte ꝗ te ꝑcuſſit.t

hoc deriſorie dicebãt.quaſi ↄtumeliã eiꝰ
qui ſe ꝓphetã a pplło hẽri uolebat.⁊ quẽ
ppłs magnum ꝓpham reputabat.ꝑ hoc eĩ
deſignabãt ꝙ folſus ꝓpheta ẽẽt.⁊ ꝙ igno
raꝛet ꝗs eũ ꝑcuſſiſſet. Uñ theophilꝰ dicit
ꝙ dñs prophetarum.ut pſeudo propheta
deludituꝛ.⁊ quoniam ipſi eum illis uerbis

izidebãt.⁊ quaſi ludibꝛiũ de eo faciebãt.

idcirco eis nihil reſpondebat. Ut eiĩ dicit
bhierony. Stultum erat uerberantibus reſ
põdere ⁊ pꝛophetare cedentem. cum palã

ꝑcutiẽtis ĩſania uideret.ECx hoc articulo

icedo. Puq ludibihhs
ite popertzare exactns
mihlobſecro ppe ut cogn
ego mſer lam. qn ſolies
Prob dolo te percuſli. I⸗
ic alizmann reuerſ⸗
u 9s eius peutiebant
t. alij fanctiſſimam d
Knoa nenerabiles
4 uilter imer gedes (o
rentia pietate aliqus
tractabat. Et mbdom
mãtes d cebant in eun
crudeliſſimi ? ſine mi
mala ? uituperia que
exſua mala voluͦtate
ceret maioribns q eri
faceres ſ hec uideres.
ſugpmaßn dices. ſ
tan ümalum do me
ecce peunte me t do
irrogaf noſtte. Kt tu
mbus dominüt mag
Ves libeter ſuper tep
Quoc ia mete ſace⸗
ſi weſeng eſſes ufa
luꝛ ſingula „quomoc
nexant. fallosteſten
ueꝛitate. ſ. ſe flinn
blaſohemu demn:
onmnnbus pacis
gep te oia ſuſti

ſt
ehecfſſiman

ine Woglit,
5in ginfaio
nubs namingt
frinnen
neds u ercuf

gun
nai
wirinin

öono
nrecnſe

nnfn An

mer uelle in ci cei nn
Hiè realitr cnſi onn
1 ſaceruoe guotis mnanis
facie i iniecerit:cory⸗
1cid. ieſn gindeon n

pecioſiſſina cedi uoltiſfi

is tue facie in me ſen l
oſeruare negſinin
mäib meis niolet
cedebät) boce ingg
nd poterig meditan
e Aapiigtöe cMi amnaſin
creuteies it eiiceptein
emesſſ Dropbenſanckt
e euſſt. Gita nien
run e mne gunnto hen
ceuigeliſe lherſinote .
i dici uin elaſenn iil
teor cuſſtei ubinolut,
iſtaen Ajimarli⸗ 4
nogrtenten acti,

He. iiſtegteheuſt
eckiü gui otumneliie,
deoderi noleben ie⸗

Secunde paꝛtis

iudibrioſe expetitionis pphetãdi habètur q̃t

tuoꝛ documenta. Primũ eſt ꝙ non illudamꝰ
xpᷣo.putantes mala noſtra ñ uiõri ao eo. N
ſecũduz Bedã.quicunq; reprobis actibꝰ euz
exarcebãt.dum ſuas cogitationes ⁊ oꝑa tene
braꝝ ab eo uideri ñᷣ ontãt. quaſi illuderes di
cunt.quis è quite ꝑcuſſit.Secũdum ẽ con
ſideremus noſmetipſos ſi unquam manu pra
ni opeꝛis xpᷣm peꝛcuſſerimus.ꝙ ſi neſcimus.
expectamꝰpia fide a xpᷣo ꝙ iudei irriſorie ab
eo exegerũt.ut ꝓphetiſet nobis docendo nos
cognoſcer̃ culpas noſtras.Ceꝛtiũ ẽ ꝙ nos ca
neꝛe debemus.ne a xpᷣo ꝓpheciam uel mira
culũ temptatiue expertamuſ. Unde Auguſti.
Quantis mecũ ſuggeſtionũ machinatõibuſ a
git immicus.ut ſignũ aliquoð petam. Sʒz ob
ſecro te domine.ut quẽadmodũ a me lõge eſt
iſta conſenſio:ita ſit ſemper lõge atq; lõgius
ipᷣ a cogitatio Quartum ẽ ꝙ indignis non eſt
effundendũ donũ dei. Inde licet xpᷣus eẽt ue
rus ppheta noluit tamẽ prop hetiʒare irrriſo
ribus ſuis. Sic ⁊ doctores ꝓ tempor̃ ⁊ loco ðᷣ
bent uerbum dei ſubtrahere auditoribus ĩdi
gnis.¶ Ad confoꝛmandũ ſe buic articulo re
co gitet homo quãtã irriſionẽ ⁊ infatuatõz do
minus noſter in hoc facto ẽ paſſus.⁊ quomõ
indei ludũ quaſi pueroꝝ fecerũt de eo ⁊ oret
dicdo. Ihn qͥ ludibrijs iudeoꝝ ꝑcuſſus in ca
pite ꝓphetiz are exactns fuiſti prophetiza tu
mipi obſecro xpᷣe ut cognoſcaʒ quis ⁊ qualis
ego miſer ſum.qui touẽs manu praui operis
proh dolõ te percuſſi. Inſuper poteſ ẽt medi
i ꝙ alij manu reuerſa dulciſſimuʒ ⁊ melli
ũ os eius pcutiebant.alij pugnis euʒ cede
t. alij ſanctiſſimam barb eius euellebaàt.
jpꝑ ſuos uenerabiles capillos ipʒ iz hebaͤt
2 uiliter inteꝛ pedes conculcabãt.ac ſine ꝛeue
rentia ⁊ pierate aliqua dũm angeloruʒ male
tractabât. Et nibilominꝰ alia multa blaſphe
mãtes dicebant in eum ⁊ faciebant. Cũ enim
crudeliſſimi ⁊ ſine miſericordia eſſent.omnia
mala ⁊ uituperia que poterãt ei faciebãt aliz
ex ſua mala uolũtate ad hoc moti alij ut pla
cerẽt maioribns qͥ erãt imaniſimi. Quid g tu
faceres ſi hec uideres. Nunquid ñ re piceres
ſuꝑ ipᷣm dñm dicẽs. Nolite iam nolite racere
tan u malum dño meo.ecce me.facite mihi.
ecce ꝑcutite me ⁊ domino meo tatas ĩiurias
irrogar̃ nolite.Et tũc amplexareris flexis ge
mbus dominũ ⁊? magiſtrum tuũ ⁊.ſic ſuſcipe
res libẽter ſuper te ꝑcuſſiones ad tuenvũ ip̃ʒʒ

NQuod ita mẽte faceꝛe recogites. totuʒ ſicut

ſi ꝛeſens eſſes tu factuꝑꝝ eſtimes. Cõſpice igi
tuꝛ ſingula.quomodo illli maledicti dominuz
uexant. falſos teſtes pcurãt.ipᷣim examinant.
2 neꝛitatẽ. ſ. ſe filium dei eſſe confeſſuʒ quaſi

bpiaſphemũ ↄdemndt ⁊ qũo obpꝛobꝛijs uexa

ius omnibus paciẽter ſe habet ? compatet᷑
ſibi qꝛ ꝓ te oia ſuſtinʒ iugiterq; lachrymas fũ
dẽs.ſpecioſiſſimam ſaciẽ eius qu illi ipuden

Lapłm. lx.

ter ſuis illiniũt ſputis. tau reuerenter tuiſ laua
lachrymis.Quis eniʒ audiẽs uel mẽte ꝑtꝛac
tans.quomõ fuit factus opprobꝛiũ bominum
ipe ꝗñs ⁊ gloria angeloruʒ ⁊ abiectio plepᷣ fi
lius dei patris poterit ſe ↄtiner̃ a lachrymis:
Unde Anſel. Concilio malignantium aduer
ſum te pontificum pnratus es.⁊ ueritatẽ pꝛe
ut oportuit cõfeſſus.quaſ de biaſphemia ad
iudicatus es morti. Amantiſſime dñe ihu qᷓ;
ta illic ĩdigna.a propria gente pertuliſti. Uł
tum tuum honorabilem in quem deſivcꝛãt ꝗ
geli pſpicere.qui omnes celos adimplet leti
cia.quem deprecantur omnes diuites plebis
pollutis labijs ? ſputis inquinauerunt. ſacꝛi
legis manibus ceciderunt uł operuerunt in ðᷣ
riſionè. ⁊ te dĩũĩm umueꝛſe creatur̃ tanq; ſer
num cõtẽptibilẽ colaphiſauerunt.ſed ut ait
HBeda ipſo diſpẽſante qui patitur oia ꝓ nobis
fiunt. ut ſicut Detrus hortat᷑ xpᷣo i carne paſ
ſo.nos eadẽ cogitatõe armemur.atq; ad tole
randa ꝓ nomine eius irriſionem obpꝛobria pᷣ
paremus. iudei qui xpᷣm deluſerũt.olum i phi
liſteis hoſtibꝰ Sãpſõis pᷣiguꝛati fuer̃t. Sãopſõ
enim qu dam uice noluntarie ſe ligari fecit.
quem philiſtei captum excecauerunt.⁊ ei il
ludentes in deꝛſionem ipſum habuerunt. ſic
xpᷣs ſpõte a iudeis ligari. uelari. illudi uoluit
2 derideꝛi Quadam autem uice du ſampſoni
placuit tũc ſe de inimicis horribiliteꝛ uindica
uit. Sic in fine ſeculorum de inimicis chriſti
erit. cuz ipſe in maieſtare ⁊ poreſtate ad indi
cium uenerit. Cõſpice igituꝛ im pᷣcũctis me
ꝛito honorãdũ.ĩdigne ⁊ uiliter tractari ⁊ enʒ
I imitando diſce humiliari gratiamq; honoris
ſpernere ⁊ laudem humani fauoris ↄrẽnere.
Cuʒ ergo homo foris uidens reputat t e uilez
in oculis ſuis tu nilem te reputa in oculis dei
nec murmuꝛes uel indigneris.ſi coram homi
nibus uilis reputaris ſed magis in oculis dei
qui omĩa nouit occulta ofũd aꝛis. Et caue ne
malorum exemplo corruptus dommum potiꝰ
exhortare u dearis qᷓ; imitari qui enim tunc
exhortatus ẽ blaſphemijs iudeoꝝ ⁊ infideliũ
etiã nunc exhortatur neſanis obprobrijs fal
ſoꝝ vxpianoꝝ ⁊ nominetenꝰ fideliũ. ꝓut ſupꝛa
in aꝛticulis illuſionẽ bmòi ẽ tactũ. Cogita ẽt
qualiteꝛ dolebant Petrus ?⁊ Johnes. B pci
piẽtes uel forte uidentes(Et) qliteꝛ ( Perz*)
iã torpẽs frigore infmelitatis (ſedet calefaci
ens ſe Yexteri. cui calor caritatis ⁊ uerꝰ igniſ
extinguebatur interius ⁊ negat ter dominuʒ
ſaũ timore perterruus. Mec mirum ſi accedit
ad euʒ tẽptatio. qui ſe elongat a xbo. Primo
quidem in atrio ab ancilla oſtiaria cõpellitu⸗
2 negat. Un Greg?. Umus ancille uoce per

cuſſus.dum mortẽ timuit uitam negauit. ſed

cur ab anciulla prius ꝓpdatu? Petrue quã aà ui
ris. una ratio eſt ad ↄfutationez preſumptõiſ
qꝛ a muliere ñ a uiro. ab ancilla ñ a libera pᷣ
mo uicteſt. ſcdᷣa ratio eſt. ui oRenlatite oĩs

De

ſexus ⁊ ↄditio in domini peccaſſe necem ⁊ ꝛe
dimi ꝑ eius paſſionẽ. Deinde poſt negatiõem
timens Petrus inter iudeos diu ſtare (exiuit
foꝛas ante atrium ⁊ gallus cantauit) Exeun
do aũt animaduertit eum alia ancilla(z duʒ
foris eſſet:dixit miniſtris qͥ ſe calefaciebam))
(⁊ hic c ihu eꝛat ſed poſtq; ꝛedijt.ꝙ dictuʒ
fuerat.unus de circũſtantibus.ſᷣm Lucaz.ſʒ
pluꝛes de eis ſm Johaànem ei idem dixeꝛunt
⁊ negat cum iuramento. Ecce argumentũ q;
ex nno peccato homo ꝛuit in aliud grauius.
VUnde Rabanus. Mora in peccato dat ĩcre
mentum ſceleꝝ.Et greg. Peccatũ ꝙ pnia nõ
diluit. mox ſuo pondere ad aliud trahit. Et ti
mens Petrus iteꝝ foras exiuit.( Et interual
lo facto q̃ſi ore unius reuerſus iteꝝx)v᷑ʒ Mat
theũ ?2 Marchũ a multis ⁊ ſm alios ab uno
q̃ cognatꝰ malchi erat.ↄpellit(⁊ negat cũ iu
ramento ⁊ deteſtatõe.⁊ ſtatim gallus ̃o cãta
uit põt eſſe ꝙ multi tumultuãtes ibi ſtantes
petro hoc dixer̃t.uel unus eoꝝ ꝓ omnibus:⁊
quaſi in ꝑſona oĩuʒ expᷣſſius ⁊ acrins chxit ei
⁊ ſic ſemel negat añ pᷣmũ galli cãtũ.bis ante
Fm. Non eiĩ ſolum negat xpᷣm.qui dicit eũ nõ
eſſe xpᷣm ſʒ ẽt qͥ cũ ſit negat ſe eius diſcipulũ
nel mẽbꝛũ.uel qui negat ſe eſſe xpᷣianũ. qñs
ei nõ ait. Petro diſcipulũ meũ te negabis. ſʒ
me negabis. Negauit eꝛgo Petrus xpᷣm. cum
ſe negauit eius diſeipulũ.G ſt iſto mõ ſe ẽt ne
gauit xpᷣianũ. Ubi Aug.ecce medici ↄplera ẽ
ↄditio egroti ↄuicta ẽ pᷣſumptõ.Non eiĩi factũ
ꝓ iſte dixerat.aĩam meã ꝓ te ponã.ſed factũ
ẽ ꝙ ille pᷣdixerat.ter me negabis.⁊ grauatur
in Petro culpa. ⁊ exageratur crimen. ſᷣm ꝓ
ceſſum negationum.quia primo ſimplicit᷑ ne
gauit.ſecundo negationi periurium addidit.
ſed tertio adiecit periurio deteſtationem(⁊
cepit anathematizaꝛeC.i.maledicere ſibiipi.
⁊ maledictioni ſe obligare.ſi cognouiſſet ihᷣm
anathematizatio enim ſignificat iuꝛationem
q̃ e ꝑ execꝛatõem.⁊ cum iprecatione maledic
tionis.ſ.qñ aliquis ĩprecat ſibiipᷣi maluʒ pene
⁊ obligat ſe maledicto.ſi ita ſit ſicut impomt
ei:uel niſi illud ꝙ dicit ſit ueꝛum. Qnidaʒ di
cunt totam trina negatõem factã ĩ atrio ãne
c q;̃ dicta ſunt inde poſt miſſum ihum ad cay
pham recapitulando dicta.alij uero dicut in
atrio cayphe totã factã.⁊ ſᷣm bog Joanes an
ticipauit primã. Sʒ ↄmunior opinio ẽ ꝙ trĩia
negatio incepit in atrio tne ⁊ ↄpleta ẽ ĩ atrio
cayphe.Et hoc ur᷑ pateꝛe ex textu Joãnis.qͥ
cũ non faciat mentionẽ de caypha ſʒ ſolũ de
anna.ponit pꝛimo unã negatiõem. deinde ea
ꝗ äanas interrogauit de xpᷣo: ⁊? tandẽ ꝓſequit᷑
alias duas negationes que facta fuerunt po
ſtea in atꝛio cayphe. Et potuit eſſe q Joãneſ
eſſet notus utriq; pontifici.⁊ ſimiliter ĩtrodu
xit Petruʒ in domuʒ ntriuſq; pꝛout ſupra pa
tuiiubi nas ihſᷣm að caypham miſit. Cogita

cetiam quomodo dominus benignus magiſteꝛ

matutinie.

ouerſus) a iuſticia ad miſericordiam (reſpe
xit )diuinitus ( Detꝝ) dilectum diſcipulum ĩ
ttia uice reſpectu miſeratõis ⁊ gratie.qꝛ miſe
ricordia puocat ad pniax:⁊ eſt neceſſaria ad
eã.Cõueꝛſio qͥdẽ iſta ⁊ ꝓſpectus fuit ĩterioꝛ ⁊
ſpiritualis.ñ exterior ⁊ corꝑalis.qꝛ dñs erat ĩ
tus in auditorio ⁊ ſuperius cũ principibus.
Detrus aũt foꝛis ĩ atꝛio ⁊ inferius cũ miſtris
⁊ unus alium uidere nõ poterat oculis cõpo
ralibus.Unde Leo papa.Oñs aũt ihs qͥ ĩtra
pontificale ↄciliũ corpoꝛe tenebat᷑.tirepidatõ
nem diſcipuli foris poſiti ſolo diuino intuitu
uidit: pauentiſq; aĩm mox ut ꝛeſpexit erexit.
2 in fletum plenitudinis concitauit. Uñ ſcõm
Aug.diuina ſdetri reſpectio nihil aliud fuit.
niſi traditio in mente eius quotiens iam dñm
negaſſet.⁊ h ꝙ oñs ei pᷣdixiſſet. atq; ita miſe
ricorditeꝛ dño cũ reſpitiente pẽiteret ⁊ fleret
ſicut ſolemus dicere.dñe reſpice me.⁊ reſpe
xit eum dñis.qui abſq; peꝛicuio diuina miſeri
cordia libeꝛatus eſt. Pec aũt recoꝛdatio fuit
initiũ pnĩe eius.qꝛ ſᷣm Cri5pᷣ.nihil ita curat ð
lictũ ut memoria dñi ↄtinua.Unde ⁊ Beda.
Reſpiciẽte dño NPetrus ad cor reuerſus ma
culã negatõis pnie lachꝛymis teꝛgit.qr ñ ſolũ
cum agitur pnia. ueꝝ etiam ut agatur dei mi
ſeꝛicordia neceſſaria ẽ. Uñ pᷣs. Uſq;quo exal
rabit᷑ inimicus meus ſupeꝛ me ꝛeſpi e ⁊ exan
di me dñe deus meus.i.miſerere ⁊ adiuus.h̃̊
Beda.( Petrus ãt ognoſcens ꝙ dñs eũ aꝝ
dierat ⁊ ꝛeſpexerat.⁊ hoc reſpectu cõmonitꝰ
c ad amaras lachrymas ꝓuocatus ſtai: (ex
uit foras )de medio maloꝝ inter quos euʒ
gauerat.⁊ fugiens in caueã ſeu foueam q̃ n
gallicãtus appellat (fleuit amare) .i.ex c
dis amaritudine ⁊ fletu contritõis qui am
ẽ. Fletus aũt denotionis ẽ ſuaniſſimus ĩtai
ut ꝓ cibo reputet᷑.ſᷣm illud.pᷣs.fuerũt mihi la
chꝛyme mee panes die ac nocte. In ipᷣo ãt
loco ubi poſt negatõem fleuit ⁊ pnĩam fecit.
in memoriam amari fletus et pnie eius ẽ edi
ficata ẽ eccłia ſancti Detri.qui locus ẽ inter
montem ſyon et ciuitatẽ hirim. Exinde tunc
Petrus tꝛaxit in conſuetudinem. ut ſingulis
noctibus ſuꝛgens a pꝛimo galloꝝ cantu uſq;
ad horã matutinã ſtaret in oratione flens p
iſta negatione.ita ꝙ facies eius uidebat᷑ adu
ſta ex fluxu lachrymaꝝ.et ſemꝑ in ſinu ſuo
ſudarium portabat quo cꝛebꝛo fluẽtes lachꝛy
mas tergebat.qꝛ quandocunq; gallũ.: cantãtẽ
audiebat.et quandocunq; denegatõem xpᷣi
colebat amariſſime flebat.tam pro peccato
negationis quam pro dulcedine amoris dñ̃i.
Unñ vᷣm Critᷣ. Flebat non propter penam.ſed
quia dilectuzʒ negauerat ꝙ ei quolibet ſuppli
tio moleſtius erat. Artende nunc ubi Petrꝰ
negauit et fuge oẽz locũ qͥ occaſionem peccã
di inducit. Unde Ambro. ubi tamen negauit
Petꝛus.nõ in monte non in templo.nõ ĩ ſua
domo ſʒ ĩ pᷣtorio iudeorum.in domo principis

um domibus non eſt cnn
tio ni uul veccata uit⸗
emeni e debet egecl
beunbanpericulolam eſt
ſer unhas ſectli gemitent
n alij uenenntis enſu⸗
emplis peiofidus d ⸗
jqdulationidus in ua⸗
ug genactionibus inn
bec Berdardus. Jmua
uoluntate uerdo uel fa
xom prote paſſum. Ce
ſuum dolet 1penitet.
conclliũ malignatium
lachrymis ? pnie amie
me itelliges. qr ſacnfic
tribulatus: cor otritü⸗
nit. Tuquoq; rememo
ſimi magiſti äꝛen
egredere n teihm den
do te reſpitiat qui
xit. Pic penitetie m
dole rlachrymaf. 20
fe. ſi is mereri en
luaz. Bemine qnoch
peo ie. copaſſions
thio ut expiat⸗ cum
ſehlearis ci Deiro
uero dicit. Ambro⸗
rerit. inuenio gſlen
tiffactionem ſlego
ult eins coneritio.

bſ Pericnio diuinunie
trecorigro

eüigin Anteth,

eſt. Pec ai
Efn niß nibt ſta an

Pemns adcor fete

Noghoſcensg digei⸗
1 boc reecin enert
mas puocatus ſtalige
malop iner gucen
n cauei eu fonemmi
(enit anae) ſert
ſern conmntöisquien
Nionis e ſuanilinns ii
Fn ud Ho fuerütmibi
tscie ac nocte i Ynihoit
nöen feui : ian kt.
i ſetwserone eig üetl
i Dentilecuse inte
ntare hirmn. rine tunt
onſuetnoinem At ſingulis
ſeino gello caſtu uſh
ſaret inofstioſte ſens
g ſocies eius widebei a
nmn ſem in inn ſ

qnoebn fnitleen

Lucccr fenefſten
kluchnnotegigr int

Gnnen Utogator geimn
nite, Ui ie Ngro exal
nope ne hieteran
Ne Niſerere? gc une.

Secunde paꝛtis

facerdotum. Ibi negat ubi ihs ligatus ẽ. ubi
ueritas ñ ẽ. Uñ et Biero.ĩ atrio cũ miniſtꝛis
calefacit ſe ad ignem. Atrium ſaceꝛdotis ciꝛ
cuitus ẽ ſeculaꝛis.miniſtri demonia ſüt. ignis
deſiſerium carnale.cum qᷣbus qui mãet fleꝛe
peccata ũ põt. hec PHPiero. Hinc nota ꝙ malũ
ↄueꝛſari ĩ curijs magnatuʒ.petrus enim ſe
mel curiã intrauit.et ipi animi uigorẽ pdidit
et xpᷣm ne gauit. Quid ſi diu ibi manſiflet. nũ
ñ ibi ſed foris penituit. ſic ſtella a magis ĩ cu
ria herodis diſparuit.quibus inde egreſis re
apparuit.E xiuit itaq; petꝛus öð atrio pᷣncipis
ut libeꝝ loc ũ flendi haberet.qꝛ inte⸗ impios
penitẽtiam agere ñ uolebat.et cũ uellet fler

egreſſus eſt foras.q; palã fleꝛe ñ audebat.nẽ

.(. ab alijs uideret᷑. ⁊ a lachrymis depᷣhender
tur. In quo ⁊ nos inſtruimur. ut uolentes in
ſiſtere lachrymis ſecretum locum queramꝰ.
Unde Beda. Quam nociua ſane alloquia ꝑ
fidorum. Petrus inter iudeos łhominem ſe
noſſe negauit.quem inter condiſcipulos dei
filium confeſſus erat. ſed nec in atrio Cay
phe retentus poterat agere penitentiaz egre
ditur foꝛas. ut ab impiorum concilio ſecretui
pauide negationis ſoꝛdes liberis fletibus ab
luat.hec beda.ſic hodie multi ĩ atrio magno
rum iĩtroducti xpʒʒ malis opeꝛidꝰ negat ⁊ uix
aut nũq; d ibi ſunt.penitent.qr in magnato
ꝛum domibus non eſt congꝛu“ penitẽtieilocꝰ.
⁊ iõ qui uult peccata uitare.⁊ mala que fecit
emendaꝛe. debet egredi ð mala ſocietate. Uñ
beꝛnhaꝛ. periculoſum eſt ualde ſi quis uelit ĩ
ter ruꝛbas ſeculi penitentiã agere.ubi immi
n alij uenenatis peꝛſua ſionibꝰ.alij undiq;
em plis peioribus ad peccandum allitiunt.
j qdulationibus in uanam gloriaz tꝛa hunt
uj detꝛactionibus in impaciẽtiam deijtiunt
bec Bernardus. Imitare ergo petrum qui
uoluntate uerbo uel facto procaciter negaſti
xpᷣm pro te paſſum. Cognoſcit petꝛus reatum
ſuum. dolet ⁊ penitet.egreditur foras.relinqᷣt
conciliũ malignãtium. locum petit ſecretum.
lachrymis ⁊ pniĩe amicum. flet amare certiſſi
me ĩtelligẽs.qr ſacrificiũ deo eſt ſpiritus con
tribulatus:cor ↄtritũ ⁊ bumiliatũ deꝰ ñ ſper
nit. Tu quoq; rememorãs paſſionem dilectis
ſimi magiſtri ⁊ tuũ ꝛeatum.foꝛas cum Petꝛo
egredere.ut teipᷣm defleas amariſſime.ſi quã

do te reſpitiat.qui Petrum lachrĩantẽ ꝛzꝛeſpe

xit. Pic ẽ penitẽtie modus.peccaſti.quieſce-
dole ⁊ lachrymar᷑ ⁊ diſce cũ Petro fler̃ ama
re.⁊ ſi uis mereri uemã.dilue lachrymis cłpã
tuaz. Semine quoq; amarificatõis. ſ. ↄtritõis
pꝛo te:⁊ cõpaſſioms ad xpᷣm inebrieris abſin
thio ut expiatꝰ cum petro a reatu ſceleris.
repiearis cũ Petro ſpiritu ſanctitatis. Quia
uero dicit. Ambro.de Petꝛo ñ inuenio qͥd di
xerit. inuenio ꝙ fleuit ei lachrymas lego. ſa
tiſfactionem ñ lego. Uidetur ex boc.ꝙ tanta

fuit eius contritio.ꝙ ſufficiebat pro eius ſatit

Caplm. lx⸗

factõne. Unde Leo papa. F elices o apoſtole
lachryme tue.qᷓ ad diluendã culpã negatõis
uirtutẽ ſacri habuer̃ baptiſmatis. Inde ẽ ar
gumentum ꝙ otrictio põt eẽ tanta. ꝙ tollat
omnẽ penam. ¶ Et nota ordinem penitentie
Petri. Pꝛimo gallus cãtauit. deide dominus
ſdetrum reſpexit. Tertio Petrus flere cepit
2 tũc egreſſus foras amare fleuit. Sic hodie
ft. Nam m Greg. Tunc nobis gallus cãtat⸗
qñ predicator quiſq; corda noſtra ad cõpunc
rõeʒ excitat. Sed cantus galli ñ ſufficit. niſt
dũs oculo pieratis peccatoreʒ reſpitiat.quia
opoꝛtet ut miſer ĩ fenebris pmaneat quãdiu
eum lux mũdi ñ illuminat. Tũc ãt tertio ſᷣm
Greg.incipimus flere.qñ ignimur intus ꝑ ſci
tillam ↄſciẽtie.Et tunc foris eximus cum ex
tra ꝙ fuim egredimur. Unde ? Beda.petrꝰ
qui media nocte negauit. ad galli cãtum peni
tuit ⁊ ꝙ ĩ tenebris obliuionis eꝛauit ſperare
iam lucis rememoratione correxit. Punc opi
nor gallũ aliquẽ doctorẽ itelligendũ.qui nos
iacẽtes excitat ⁊ ſomnolẽtos icrepat: dicens
euigilate iuſti ⁊ nolite peccare. hec Beda.co
gita nũc qualiter petrus ꝓ dño ſuo ⁊ ꝓ pecca
to ſuo plangebat ⁊ quomodo recogitabat bo
na que ſihi dñs fecerat ⁊ qualiter ipe eum ne
gauerat. Dñs quidem intuitu ſuo ſpiritualiꝓ
noc auit petrum ad lachrymas nec miꝝx . ocu
li em̃ domini uelut flama ignis petri uero ut
glacies erat.⁊ ideo ĩtuitu ſuo reſoluerũt illos
ſicut ignis glatiẽ reſoluere ſolet.nec poterat ĩ
negationis tenebris permanere quẽ lux mun
di reſpexit.O beati oculi tui dñe ihu qui ita
calefaciũt coꝛ frigidũ.⁊ accendũt in amorem
tuũ ⁊ illuminãt ut uideat homo creatorem ⁊?
errorem ſuũ.O quam cito gelicidiũ pectoris
liquefaciũt ⁊ in aquas amaritudinis ? deuo
tõis ↄuertunt. Unde Anthel⸗ Intuere qᷓ;pijs
oculis qᷓ; miſericorditer qᷓ efficaciter tertõ ne
gantem reſpexit petrum quando ille conuer
ſus ⁊ in ſe reuerſus fleuit amare. Utinam bo
ne ihu. tuus me dulcis reſpiciat oculus.qui to
tiens ad uocem ancille pcacis carnis.ſ. mee
pꝛauis operibus affectibuſq; negaui. hbec An
ſhelmus.¶ Moꝛaliter ꝑ primam ancillam o
ſtiariam que petrum negaꝛe cogit deſignatuꝛ
cupiditas.p ſecundã cernalis uoluptas. peꝛ
unum ſeu plures qui aſtabant ĩtelliguntuꝛ de
mones. bis enim ad chriſti negationem tra
huntur homines Drima ancilla. ſcilicet
auaritia. que hodie in domibus multorum
principum eſt oſtiaria quaſi omnes intrare fa
cit.quia ſicut oſtiarius intromittit quos nult
ſic ⁊ auaritia idezs facit. Unde in prouer. Do
num bominis dilatat uiam eius ? ante prin
cipes ſpacium ei facit.timenduz eſt ne expul
ſa caritate a domibus pᷣlatorum tanquaʒ do
mina incipiat pꝛincipaꝛi ancilla.qr caritaſ ex
pellitur dum cupiditas ingreditur nam uene
nũ caritatis ẽ cupiditas. Duic carnalis delec
2

De

tatio ⁊ demones adheꝛent.ꝗᷓ xpᷣs negare ſua
dent. Dar Petꝑ aũt qͥ inteꝛptatur a gnoſcẽe:
intelligi põt cleꝛicus qꝗa longe ſequituꝛ dñm.
quia foꝛte non ꝑꝑ ſe:ſed ꝑꝑ ſua qͥ multotiens
cupiditate deuictus negat xpᷣum. O quot ſũt
hodie miſeri curias princip ſequentes. nix
aut nunq; penitent dum ſunt ibi Ex hoc arti
culo negatõis Petꝛi plura habentur docum̃
ta.primũ ẽ.ꝙ prelat eccleſñe debet eſſe tał.
qui intirmitatibus ſubditorum compati ſciat
qꝛ ſᷣm Greg:iõ dqñs petrum cadere pmiſit.ut ⁊
fortius poſt caſuz reſurgeret.⁊ ut is qui futu
rus paſtor eccleſie erat:iĩ ſua culpa diſceret.
qualiteꝛ alijs miſereri debuiſſet.2 ex ſua in
fumitate cognoſceꝛet quã miſeꝛicorditer alie
na infirma toleraret. Et ſᷣm Erip. xpᷣs pmiſit
Perruʒ labi.ut pᷣlatis exemplũ preberet. fra
gilitati ſubditoꝝ melius cõpaciendi am Fʒ
eundẽ.iõ angelis ñ ẽ ↄmiſſa ſaeerdotij põtas
ne cũ ibi minime peccarent:de ſua inocentia
pᷣſumentes.alios ſine/miſericordia iudicarẽt
ſed potius ẽ collata homini fragili ? peccãti.

ut cuca aliorum lapſuz ſe mitẽ pᷣbeat ꝛ beni

gnum. Secundũ ẽ ꝙ nullus debet ſe iactare
? extollere:aut de ſua uirtute ⁊ uiribus pᷣſñe
ꝛe. Ande Leo papa.Ob poc Petrus heſitar
pꝑmiſſus .ut in ipo eccłie principe ↄdereĩ̃ re
medium pnie: ⁊ nemo auderet ð ſua uirtute
confideꝛe.quãdo mutabilitatis periculũ nec
ille tatus putuiſſʒ euadeꝛe.unoᷣ Crip̃.Qõð euã
geliſte ſcripſerunt nos eꝛudire uolentes: quã
tum malũ ſit non deo totũ concedere:ſed ĩ ſe
ipo confidere. Unde etiam Ambro. Pec aũt
iõ ſcripta ſunt.ut ſciamus neminẽ ſe iactare
debere. Nam ſi Petrus lapſus ẽ qꝛ dixit. ⁊ ſi
alij ſcandalizati fuerint in te:ego non ſcãda
liz abor quis alius iure de ſe bſumat. Deniq;
2* Dauicd. q dixerat.ego dixi in habundantia
mea nõ mouebor ineternũ. eam ſibi iactãtid
obfuiſſe ꝓfitetur:dicens.auertiſti faciẽ tuaʒ
a me ⁊ ſactus ſum ↄturbatus. Tertiũ ẽ. in
pᷣncipio obſtandũ ẽ peccatis.quia unũ ſemꝑ
tꝛahit ad ſe aliud grauius. Sicut in ꝓpoſito
primo fuit nuda negatio.ſᷣo negationi acceſ
ſit periurium. Certio periurio acceſſit male
dictio. Uel ſicut dicit hiero. prima ancilla ti
tubatio.ſecunda ↄſenſio. tertius uiꝛ actus ẽ.
hec ẽ tꝛina negatio.quã abluit ꝑ fletus nerbi
xðdi recordatio.Quaꝛtũ ẽ ꝙ ſi nos qnq; ex fꝛa
gilitate peccemus nullo mõ in peccato perſe
ueremus.qꝛ ſᷣm gloſam ꝑſeueraꝛe in peccato
dat incrementa ſcelen.⁊ qui ſpeꝛnit minima
cadit in maiora. Et ſecundum Gꝛego.pecca
tum ꝙ pnĩa ñ diluit mox ad aliud trahit. Ec
ce ei beatum Petrum ad primꝗ negationez
impulit una tm̃ ancilla. as pam duo.ſ.ancii
la ⁊ un.ad tertium plures. Quintũ eſt ꝙ nul
lus peccator debet deſpeꝛaꝛe quantumcunq;
peccata ſint grauia. ſed debet pꝛo peccatis ſu
is flere exemplo beati Peiri.qni culpam ne

matutinis.

gationis abluit lachꝛymis onie. In boc eniʒ
remedid nobis pnie oſtendit᷑. ⁊ in maximis
exceſſibus ueniam ſperaꝛe cõceditur.cũ Pe
tꝛus poſt tm̃ peccatum factus ſit ianitor celi
ac omnibus norma ⁊ regula penitendi.ſextũ
ẽ ꝙ nos caueamus ne unq; xpum negemus.
xpᷣm nãq; negat quis in omi moꝛtali peccato.
quia conſentiendo diabolo abnegamus xp̃ʒʒ.
? recedimus ab eo.¶ In conformãdo ſe hu
ic articulo.cogitet homo quã pie ipᷣum deus
reſpitiet.⁊ tunc inſtar beati Petri rememòde
tur peccata ſua breuiter ⁊z ſũmaꝛie.⁊ eꝗ quã
tum poteſt lachrymis ſaltem coꝛdis defleat.
Ihu qui a Detro apoſtoloꝝ tuoruz principe
ter negari te ꝑtuliſti.quiq; eum miſeꝛicordit᷑
ꝛeſpitiẽs reatũ ſuũ amare flere feciſti.reſi pice
queſo me oculo clementie tue.⁊ cõcede me v
bis ul fact᷑ te nunquã negaꝛe.⁊ peccata mea
digne deflere.¶ LZadẽ fatigati pncipes iuo
rum. ⁊ miniſtri iniquitatis ⁊ ceteꝛi iuõi.receſ
ſerunt euntes ad dormiendũ. æ mittentes do
minũ ihm in quendã caꝛcerẽubi ſubtus ſol a
rium. cuius adhuc uideri põt ue ſtigium liga
uerunt eũ ibi ad quandã colunã lapideꝗ cuiꝰ
pars ibidẽ mutata fuit.⁊ adhuc ut dicituꝛ ap
paꝛet.imiſer̃t nihilomius cũ eo aliquos aꝛ
matos ad tutiorẽ cuſtodiã.qui eũ uexauerũt
peꝛ totã noctem reſiduã quaſi non ſuff iceret
dies ad complendũ malitia ſuazʒ. deriſionibꝰ
q; ⁊ maledictionibus nacantes conuitiaban
tur ei dicentes putabas eſſe prudentior prin
cipibus ⁊ melior phariſeis. Nũc tua ſtultitia
apparet modo ſtas ut conuenit ⁊ morte eru&
liſſima cito morieris. Intuer igitur qua!
illi audaces ⁊ peſſimi conuitiantur eides
inſultant ⁊ modo unus modo alius nerhis
foꝛte etiam factis contra eum in urgunt.
Tanta enim dicunt ⁊ faciunt ⁊ irreuerenteꝛ
huiuſmodi maꝛcenarij ⁊ uiliſſimi quäta poſ
ſunt. Unde Anſhel. Nox inſõnis tota duceba
tur.nulla proꝛſus ꝛequies ihu preſtabat᷑ mini
ſtrorum impia plebs iniuriatur alapis ⁊ cola

phis innocens macta tur. Intuere nũc obpro

bꝛijs dominum uerecunduʒz. in tormentis ue
ro pacientem ⁊ uultum ſempeꝛ ad terraʒ ha
bentem ⁊ ſientem ad omnia tanquam uere
eſſet depꝛehenſus in culpa.⁊ mira cordis cõ
tritione compatere cꝛeatori.hec Anſhel. Et
ſic ſtat dominus rectus ad iſtam colunnam
ligatus.et ſaturatus obprobꝛijs uſq; mane.af
flictꝰnimis frigore et labore.qua hyems erat
et noctes longe. Tu ergo ibis ad eum. et ue
ementer ſibi compatiens.dices ad ipſum.
O domine.ad quoꝝ manus ueniſti: Quanta
ẽ pacientia tua. Uere iſta ẽ hora tenebraꝝ.
Et tunc ðuotiſſime obſculaberis manus ⁊ pe
des eius ueneꝛabiles.⁊ ulcula illa duriſſima
2 ſedebis ibi ad pedes illius dolens et lugens
? dices.O domine ihu faltem requieſcat ca
put tuum ſuper humerum meum. ex quo te

(de prima⸗

Ora prime cort
meclitaberis/
odies factus
ñt)apud cayp
dwhi.pontifcces qpel
gntatis ac ſeniores vop
Ltia eiat (ꝛ ſcride) ace
tune legalis ad ocllium
ꝛent eum morti. dece
m ihm mimis afflictun
gentus malignantiur
3er at cayphas quie
Lu at uolut ei d dome
quid facis iwimus an
pes ſacerdotes man
llum ubite expectan
tradere pylato ut mmo⸗
cogites te c ipſo ec
ſdneen domine mi.
igln uolunt te pdleze.
Cae Donie quid

crudeles t q doloroſt
gubre uſonez habeb
q; amaros umnores
te diligunt ci e. De
Piicrein düͤer nel i
. ee benign
Poſtea nicche 4
manſuetum q nd
do intrat ligatus 7
teſpitient inſultan
ts. Quomodo ſ Pro⸗
doas. Talia mult
i maledicxi Lonſi

ebank nguine

7

o nacanteg conitizbe⸗
bas eſſe nugennor gjf
anieis. ſie ma utti⸗
ut conuenitt maften
s. Intuf igkurquet
mi conutiantur ticen
mus mocto liue eth
ntra eum intarge
m 1 ſociun d reuerente
nariſt uilſini grite e
el,ſloxintönistong duceht
teyuies Pu eſtebii nin
bo ifiuriatur alipis c
auur. Jnuwre nic obynn
ecunduz, n lor nentis ue
mum ſenperad terraz h
donmnia manm det
culpa.T mira cofos
☛
etnsad ſam colunnyn
uchyrobiſsſcz nann

tuum uidens.-

de prima.

Secunde paꝛtis

liperare nõ poſſum.Et tune recommẽ dabis
te ei ⁊ omnes amicos tuos:⁊ totum abſq; du
bio ↄcedet tibi qᷣcqͥd roganeris ⁊ petieris ao
eo.Et dices ei.O domine quid dicã in cꝛaſti
nũ digmſſime matri tue.Et ſic ad pedes bea
tiſſimos aliquantulüũ dormitabis ? quieſces
ſi tamen dormiꝛe potes in tali ſtatu dominũ

Oro.

Pmine ihu xpᷣe qui hoꝛa matutina co
am ãna a miniſtꝛo alapam ſuſcepiſti
⁊ te ligatum ad caypaʒ duci ꝑmiſiſti

2 tota nocte multa obpꝛobꝛia ⁊ icõmoda peꝛ

tul iſti. tribue qͥſo mihi peccatori. ut ſimilia

pati gaudeaʒ ꝓ gloria tui nominis:⁊ gandijſ
peꝛfꝛui mereaꝛ eteꝛnis. Illis quoq; tue pieta

tis ocuł quibus tunc Petrũ reſpexiſti:me mi

ſeruʒ frequẽter reſpicias.qui te totiẽs pꝛanis
cogitationibus.locutõnibus.operibus. negli

gentijſq; negaui. ut naleam ðfectus meos co

gnoſcere ⁊ inde penitere ac ueniam ⁊ gratiã

merear apud te inuenire, Amen.

CLapitulum. lxi.

Ora prime corde doloroſo ⁊ meſto
meditaberis, qualiter (mane )quan
o dies ẽ factus tẽpeſtiue(conuene
nt Yapud cayphan (pꝛincipes ſacer
dotũ) i.pontiſfices qͥ pcellebant reuerentia di
gnitatis(ac ſeniores vopnli qͥ pᷣcellebãt r̃ue
ꝛẽtia etat᷑(⁊ ſcribe) qͥ pcellebãt fᷣuerẽtia doc
taine legalis. ad ↄcilium aduerſns ihm. ut tꝛa
ꝛent eum morti.⁊ fecerũt dominuz ruũ dul
m ihm nimis afflictum ibi adduci. Vic eſt
uentus malignantium. cuius prior ſiue ab
9 erat cayphas. qui eꝛat pontifex anni illiꝰ
Kũ ãt uolut eũ ð domo ducer̃.dicũt ei. IJvDu
quid facis ibimus an non. Ueni quia princi
pes ⁊ ſacerdotes mandãt ꝙ ducaris ad conci
lium ubi te expectant cũ populo.uolentes te
tradere pylato ut moꝛiariſ. Tu autẽ ſi adhuc
cogites te cũ ipſo ẽẽ. dices cuz magna cõpaſ
ſione heu domine mi. heu magiſter bõe.quia
iam uolunt te ꝑdeꝛe.iam uolunt te moꝛti tra
dere.O domine quid ego miſer faciam: O qᷓ;
crudeles ⁊ qᷓ; doloꝛoſi rumores.O dne quã lu
gubrẽ uiſioneʒ habebit tua mateꝛ dulciſſima
q; amaros rumores audiet tam ipᷣa qᷓ; oẽſ qui
te diligunt cũ ea. O dñe quid ego miſer facia
Ibo tecum dũñe.nel ibo nuntiare ⁊ dicere do
mine mee benigne matri tue ut ueniat ab te
Poſtea uidehis quomõ ducũt eũ tanq; agnũ
manſuetum qͥ poꝛtatur ad uictimã ? quomo
do intrat ligatus ⁊ afftictus.⁊ omnes in eum
ꝛeſpitient ⁊ inſultantes ei dicunt. O ihu hic
es.Quomodo ſi propheta eras.iſtud non pᷣui
Sbas. Talia ⁊ multa ſimilia poterant ei dicẽ
illi maledicti. Conſidera modo quantuʒz iuði
ſitie bant ſanguinẽ ihu xpᷣi.qͥ ſümo màe quer

Capłm.lxi.

bant fñiam ð morte eiꝰ dari nam tanta erat
eoꝛum nequitia.ut nulla mora interponeret᷑
quin occidẽdus pylato rraderetur. Et ſic bis
fuit ↄſilium impioꝝ aduerſus ihʒ.primo ante
galli cantũ. ut uiſum ẽ ſupeꝛiuſ/ſecũdo mane
quando dies eſt factus.Quia eniʒ ex teſtimo
nijs pꝛe habitis ũ habebant aliquio unde co
ram pplato ſicut reus mõtis accuſari poſſet.
ideo uiteꝛius ↄſulebãt qualiter eum moꝛte di
gnũ accuſarẽt.Et tũc dixerũt ei(ſ tu eſ xpᷣſ)

ii.rex ⁊ unctus((dic nobis) Ubi Beda. Non

ueritatẽ ðſiderabãt.ſed calumniam prepara
bant. Si quidẽ xpᷣimn hominem tantùmodo ðᷣ
ſtirpe Dauid uentuꝝ ſperãtes hoc ab eo q̃re
bant ut ſi diceret ego ſum xpᷣs calũniaretuꝛ.
qꝙ; ſibi regiam poteſtatẽ arꝛogaret ⁊ ob hoc a
rege puniẽdus eſſet(Et ait illis. Si uobis di
xero)).ſ.ꝙ ſim xpᷣs(ñ credetis mihi )ſicut ⁊
alłs ñ credidiſtis nec nerbis meis.nec ſactis
Si auteʒ interrogauero uos non reſpondebi
tis mihi) ſicut nec alias rñdiſtis. cum inter
ꝛogarẽ quomodo xpᷣs filius Dauid eſſet. neq;

dimittetis.ſ. me qͥ tamẽ ſuʒ ĩnocens((Ex hoc

autẽ).ſ.tẽpoꝛe i.poſt tpᷣs paſſionis ⁊ accẽſio
nis((erit filius hominis ſeðdᷣens a dextris uitu
tis dei.).t.in potioribus bonis patris ſecun
dum humanitatẽ. ſed in equalirate patris ſe
cundum dinimtatem. Unde bene dixit filius
homimis.quia in quantum filius dei ſemper
fnit equalis patri ⁊ ſedens ad dexterã patris
Quaſi diceret. Ero in uita regnans ſempiter
na ⁊ uirtute diuina. cum hic infiꝛmus coꝛaʒ
uobis appareã. Ubi Theophi.Quaſi diceꝛet
Mon eſt uobis deceteꝛo tẽpus ſeꝛmonũ ⁊ doc
trine ſed deinceps iudicij tempus erit.cum ui
debitis me filium hominis ſedentẽ a dextris
uirtutis dei( Tũc dixerunt omnes. Tu ergo
es filius dei ſcilicet naturalis (¶ Qui ait.Uoſ
dicitis quia ego ſus) Quaſi diceret.E go nec
dico nec nego.ſed uos dicitis quamuis ñ cre
datis. Sua ergo ſententia convemnantur.
Voi Beda. Ita reſponſionem ſnam tẽperat
ut ⁊ uerum dicat ⁊ ſermo eius calũnie nõ pa
teat. Maluit enim ſe xpᷣm filium dei ꝓbare
quaʒz dicere ut condemnandi cã tolleꝛet᷑ his.
qui ꝙ obijtiunt hoc ipi fatentur. Quam tam̃
reſponſionem ipᷣi blaſphemiam reputãates di
xerunt¶ Quid adhuc deſideramteſtimoniũ)
ſcilicet ad pꝛobandum.qꝙ ſe xpᷣm dicat ⁊ dei
filiũ. Pec duo grauius ponderabãt.ſcilicʒ ꝙ
ſe xpᷣm ⁊ dei ſilium dicebat.eo quod unũ uiõ
batur eſſe contra peum reliquũ contra roma
num imperium (Ipi ei audiuimꝰ.ð ore eiꝰ)
O inſenſati.excecauit uos malitia ueſtraau
diſtis ex ore eiꝰ dei reuerentiã qua erat colẽ
dus.⁊ non blaſphemiam qua eſſet crucifigẽ
dus. Eꝛgo ut ait Beda.ſua ſe ſententia ↄdem
nant᷑.qui eum morti tradũt.quez ⁊ oꝛiſ ⁊ opꝑiſ
teſtimonio deum eſſe cognoſcunt. Et poſt
multa que contra eum feceꝛunt (ut eſtimo) ſi
3

De

eut in nocte feceꝛant (adduxerunt eum uictũ
a domo caypbe pontiſicis ad domuʒ Pylati
preſidis )romane poteſtatis.ad quem pertie
bat iudiciũ in cauſa ſanguinis.ut.ſculicet py
lato totum imponeret᷑.⁊ ipi immunes ꝛeputa
rentur.duxeꝛũt inquam eum uinctum mani
bus poſt teꝛguʒ ligatis.⁊ cuz młtis ↄuitijs ac
ↄtumelijs(⁊ ut q) catena in colo eius poſita
que poſtea oſtendebar̃ in hirm peregrinispꝓ
deuotione magna.qui ⁊ ipᷣi ſubmittebant in
ea colla ſua.Cogita nunc.cum tanto obpro
brio ducitur ꝑ mediũ ciuitatis hirm conniti
antibus pꝛincipibus ſacerdotũ ⁊ phariſeis at
q; dicentibus. Ueni nobiſcũ latro ⁊ deceptor
populi.nunc tua maleficia finem habebunt ĩ
bꝛeui. Porrenda ꝓꝛſus impietas.que tantis
iniurijs ſaciari non potuit quin potius ferali
rabie fꝛemens.impio iudici tanq; ꝛabido ca
ni animam iuſti deglutiendã expoſuit.(¶ Tũc
nidens iudas ꝙ ipᷣs damnatus eſſet Iconſilio
ſacerdotum ⁊ ſeniorum.i.damnationi(⁊ mõ
ti adiudicatus)conſuetudo emm erat indeo
rum.ut quem reum mortis iundicaſſent.nictũ
preſidi traderent. ut dum preſes uinctum te
neret.morti addictũ intelligeret (penitentia
ductus)infructuoſa tamẽ.quia ſine ſpe ueĩe
erat (retulit pꝛetium )ſcilicet triginta argen
teos principibus ſacerdotum ⁊ ſenioribus po
puli.a quibus male acceperat.quaſi ĩ ſua po
teſtate eſſet perſecutoꝛum ſnĩiaʒ mutare. ⁊ q̃
ſi eodem precio quo xpᷣm dñm uendidit poſſʒ
eum ꝛedimeꝛe.Multi eniʒ poſſunt alicui ma
la perſuadere.que tamen penitentia ducti pꝰ
non poterunt diſſuadere.uel in bonum cõueꝛ
tere.Si ergo iudas reſtituit pecuniam male
acquiſitam.quomodo.uſurarius tenet uſuraʒ
⁊? ſymoniacus pᷣbendaʒ uel quicunq; reʒ alie
nam: Cꝛedibile ẽ ꝙ lata ſententia contra xpᷣʒ
illi qui principales fueꝛunt in morte xpᷣi r̃die
runt ad templum.⁊ tunc uenit iudas pnia du
ctus.i.anguſtia quadam ⁊ triſtitia tactus q̃
tamen non naluit quia non propteꝛ amorem
dei.ſed propter enormitatem rei triſtis fuit¶
⁊ ꝛetulit᷑ argenteos dicens. Peccaui tradens
ſanguinẽ iuſtũ) non ualuit iude iſta coufeſſio
quia deerat ſpes uenie ⁊ ſalutis.Ubi Criſo.
Uide ueritatem undiq; fulgentem.pꝛoditor ðᷣ
ſeipᷣo dat teſtimoniũ.⁊ eorum qui condemna
ueꝛunt oppilat oꝛa (At illi Odeꝛidentes eum
dixerunt.Quid ad nos) ſcilicet de peccato
tuo.qui non ſumus rei in hoc facto.¶ Tu uið
ꝛis) ⁊ ſenties te peccaſſe.ſed nihil ad nos per
tinet ⁊ nobis de hoc nõ ẽ cor̃. ofeſſio ̊ au
dax eſt atq; ceca.emiſſe ſe iuſti ſanguinẽ au
diunt.⁊ tamen extra reatum ſe eſſe cꝛedunt-
⁊ in uendente ſcelus conſtitunnt. Unde ſcdᷣʒ
Qrip.accuſatio ſaceꝛdotum eſt.qui nõ eger̃t
pniaʒ etis iuda pẽitẽte ⁊ uidens iudas qð eũ
deridebãt.lapſus in deſperationem proiectis
argenteis in templo.unde recepti erant r̃ceſ

pꝛima.

ſit (⁊ abiens laqneo ſe)ex deſperatiõe(ſuſpẽ
dit)ex quo pʒ iquod cupiditas ſua nibil nibi
ualuit. Maluit ſe quã denarios peꝛdeꝛe.dẽa
rios templo.ſeipᷣm diabolo tꝛadidit ⁊ laqueo.
Pic habemus duo exempla:. Pꝛimũ ẽ quod
auaricia non eſt aliud quamiquidam laqueꝰ
diaboli.per quem ſuſpendit auaros. Secũdũ
exemplum eſt ꝙ crudelitas pꝛeſidẽtis ẽ occa
ſio deſperatioms peccatoꝛis.iudas enim retu
lit pecuniam penitentia ductus ⁊ peccatũ ſu
um eſt confeſſus.ſed quia principes dure reſ
ponderunt ſibi.dicentes quid ad nos tu nið
ris:deſperatus abiens laqueo ſe ſuſpendit:ſic
frequenter ciꝛca peccatorez accidit.iudas la
q̃o ſe ſuſpẽdit ĩ terre medicullio ĩdignꝰ hoim
2 angeloꝝ ↄſortio. Indignus colligi inter an
gelos qui in celis ſunt. Indignus etiam colli
gi inter homines.qui in terra.ſocius ſactus ðᷣ
monum. quibus deputatus eſt aer iſte caligi
noſus in carcerem uſq; ad iudicium. Sunt
autem tꝛes rationes quare tali moꝛte decuit
proditoꝛem interire. Primo ut eleuatus ĩ ae
re ſocium ſe oſtenderet demonum.in hoc aer
caliginoſo habitantium. Secundo quia paci
ſcendo locutus fneꝛat.in gutture puniturut
arterie que uocem pꝑditionis emiſeꝛãt punirẽ
tur.quia peꝛ que peccauit quis.per hec ⁊ tor
quetur.Tertio ut celo ⁊ teꝛre exoſus oſtende
retuꝛ.quia non ſolum ꝓditionis culpã emen
dare nequiuit.ſed etiam homicidij pprij ſcelꝰ
addidit. Mirabilis duricia iudeoꝝ:quos nec
ↄfeſſio peccati nec ꝛeſtitutio pᷣcij. nec oꝑpatio
proprij ſuſpendij emolliuit.quia uec penite⸗
ti nec proiciẽti nec ſuſpendenti inde credi
runt.Cũ iuda quippe ſeipᷣos ſuſpẽdunt. qͥ ᷣ
niam petere ⁊ ſatiſfationi intendeꝛe nolunt:
crepuit medius effuſus niſceribus.ꝛupto e
laq̃o putat᷑ cecidiſſe ⁊ crepuiſſe.⁊ in hoc out⸗
dãmodo delatũ ẽ ori.quo oſculatus dñm fue
rat.ne ꝑ os dãnata aia exiꝛet.nõ eĩ tam uiłꝛ
inquinari debuit ꝙ tam glorioſum.ſ.os xpᷣi ↄ
tig erat.dignum enim erat ut uiſcera que ꝓ
ditionẽ conceperant rupta cadeꝛent ⁊ guttur
quo uox proditionis exierat laqueo aꝛtaret᷑ᷣ.
ſepe enim modus pene expꝛimit modum cul
pe. Ue iude.quia ad fontem miſeꝛicordie ꝑ
ſpem uenie non redijt.ſeð proprij ſceleꝛis im
manitate peꝛteꝛitus deſperauit.⁊ ideo dicit᷑
PHiero.ꝙ magis iudas offendit deum quãdo
ſe ſuſpendit.quã in hoc ꝙ eum pꝛodidit.((Di
xeruntq; Nacerdotes quia (ñ liceret ipos Yar
genteos (mitti).i.remitti(in corbanam).i.i
gazophilatium.unde eos tulerant (quia pre
tium ſanguinis)⁊ mortis erat.ꝙ ibi mittere
nolueꝛunt.cauentes.ſ.ne ſacꝛos loculos pecu

nia cruenta polluerent.ſecundum Pieꝛo. ue

re culicẽ liquãtes.⁊ camelũ glutiẽtes.ſi enim
ideo pecumiã quia pᷣriũ ſanguinis eſt ĩ corba
nam hoc eſt in gazophilatium.⁊ inter dona
dei non mittunt.cur ipᷣm ſanguineʒ fundunt

omniu ſanctop. In ho
emerit agr in ſepulu
ce dat ĩtelligi.c xps p
peregriniſ emit quiete
radiſ. Uñ gloſa. Mag
fictis inigtatis. Figul
tex eodẽ luto facerea
liud i otumelia. ager en
ſiz htio ſanguinis ei en
ſepeliant peregrini. ñ n
iptio ſanguinis ei ſepr
ient. Unñ iero.
eꝛamus alege 1 ppl
dia ĩ ſalutem ſuſce⸗
wpireguieſcim'. V
iquam. q ſine domo
les iactabant requie
Aſtos it peꝛeginos
xpianos. q nutiates
tes i müdo:i xpi ſan⸗
Lum at p omnes
1 6 ißs aihru⸗ eet
ere uellet: pcipi.
biles dolozoſa na
capeꝛetin hoc in ſyin
rat:ductq ẽ cu ineſti
tn T plictua ſ
tua. Et ueni ibi
„Fr Uent ad nide

Hum Becntoqnnge⸗
nin gunmehniin
Pitonsentſeritpunii
Accanit uis per hert of
eoelere etoloſtence
n ocſtons culoi enen
n homiciciſpprij cel⸗
icia indeop. gudo ner
ſtuutiohci. necopenid
Aliuit gaig uecpent
ſpenden inde geti
e ſeiot iuſpedtnt.
Nioni intendene iclun
ſus niceridus mpde⸗
et greptiſe aigbott
ri nd ollatns efm ne
eineriet höei tin uſt
ptum grioiun N
nim erat ur nicera que),
rnprn MMeent ?gulul
gexrieerat logaeo rtaret
eneerninit nobunntn
aſonten nſeicnllen
t ſeb rogti i ſil
1 deſperauit 4 igeo

Gusofeſit deun

Secunde partis

Un ⁊ Aug.qualis illa ĩnocentie ſimulatio
fuit.pecunià ſanguinis ñ mittere in archã

⁊ ipᷣm ſanguinem mittere in ↄſciẽtiam (Et
ↄcilio ĩter ſe habito.emerũt ex eiſ agũ cu
iuſdã figuli ĩ ſepultuꝛã mõtuoꝝ).ſ.peꝛegꝛi
norum ꝗ ñ habebant ſepulerum ꝓpꝛiuz. ꝗ
dictꝰ ẽ cheldemach.i.ager ſanguinis ĩ ðᷣ

teſtatõm ꝓditoris iude.⁊ memoꝛiã paſſiõiſ

ihu xpᷣi.ꝗa em̃ pretiũ mortis fuerant.ĩ uſũ

mortuoꝝ ⁊ hoc peregrinoꝝ eos tradiderũt
Qõ fecerũt ñ in miſericordiam ſed ũ ſalua

toꝛis ĩfamiã.ſimulando pietatẽ ⁊ intẽdẽdo
iniquitatẽ. ut lõge lateq; diſſamaret᷑ ẽptio
⁊ ꝓpteꝛ hoc addita ẽ ĩpoſitio nominiſ((⁊ uo

catus ẽ ager ſanguinis)i.ẽptus pᷣtio ſãgui

nis.ut eẽt fłequẽs r̃memoꝛatio facti ĩ dete
ſtationẽ nominis xpᷣi.Aparte mõtis ſyon:ĩ
u allẽ ioſaphat ðſcendẽdo.iuxta natatoriã
ſyloe ↄtra auſtꝝ.ad iactũ lapidiſ ultꝛa ual
lẽ ẽ ageꝛ acheldemach.ubi ẽ ſepultura pe
regrinoꝝ ubi fuit monaſteriũ ſeu eccleſia
omniũ ſanctoꝝ. In hoc ꝙ de pᷣtio ſãguinis
emerũt agꝝ in ſepulturã peregꝛinoꝝ:miſti
ce dat᷑ ĩtelligi.ꝙ xpᷣs ꝑ ſuũ ſanguinẽ nobis
peregriniſ emit quietẽ ꝑpetuã ⁊ gaudiũ pa
radiſi. Uñ gloſa. Magnũ ſacramtũ latet ĩ
factis iniqtatis.Figulus ẽ deꝰ ĩ cuiꝰmanu
ẽ ex eodẽ luto facere aliud uas ĩ honoꝛẽ a
liud ĩ ↄtumeliã.ager eiꝰ ẽ ſeculũ ꝙ uniueꝛ
ſuʒ pᷣtio ſanguinis eiꝰ emitur.ut ei ↄmõtui
ſepeliant᷑ peregrini.ñ utiq; iſrł ſʒ alieni ꝗ
ĩ pᷣtio ſanguinis eiꝰ ſepulti:eternaʒ requiẽ

tꝛtient᷑. Uñ ⁊ Hiero. Nos ergo ꝗ peregri

eꝛamus a lege ⁊ ꝓphetis:pꝛaua iudeoꝝ
udia ĩ ſalutem ſuſcepimus.⁊ ĩ pᷣtio ſãgui
xp̃ᷣi requieſcimꝰ. Uñ ẽt Aug.peꝛegriniſ
iquam.iꝗ ſine domo ⁊ pr̃ia ⁊ toto oꝛbe exu
les iactabant᷑requies xpᷣi ſanguĩe puidet
Iſtos ãt peꝛegꝛinos dicimꝰ eẽ ðᷣuotiſſimos

xpᷣia nos.qꝗq ̃nũtiãtes ſeculo ⁊ nihil poſſidẽ

tes ĩ mũdo:iĩ xpᷣi ſanguie ̃quieſcũt h̊ Aug.
LCum ãt ꝑ omnes plateas hirim diceret

ꝙ qñs ih̊s captus eẽt.⁊ quomõ iuði eũ cru
cifigere uellẽt:ꝑcipiens hos rumoꝛes terꝛi

biles doloꝛoſa mater eiꝰ.que tam cũ pᷣmo
capeꝛetuꝛ hoc in ſpiꝛitu ( ut dicit )cognoue
rat:ducta ẽ cũ ineſtimabili lamento ⁊ fle
tu ⁊ plãctu a ſoꝛoꝛibus ſuis:⁊ alijs q̃ſi mor
tua.Et uenit ad uidendũ filiũ ſuũ dilectù

ploꝛãs ĩceſſanter ꝑ ciuitatẽ hieꝛuſalẽ ⁊? di

cẽs. Heu me ubi ẽ nunc amãtiſſimꝰfiliꝰme

us. Ubi es dulciſſie fili. Ubi te ĩueniã. ꝗs

te cepit cariſſime. Quar᷑̃ te mihi abſtulert
benigniſſime. Hec ⁊ hiſ ſilia poteꝛat dicer

⁊ multomagis mouẽtia mẽtes audiẽtiũ ẽt
infideliũ ad öuotionẽ ⁊ ↄpaſſionẽ Eſtimo
ꝙ omnes qui uiderut eam:dicerẽt. O quã

male ẽ iſti bõe mulieri. Si uidiſtis parem
dolorẽ.Et cũ ipᷣa ac ſorores eiꝰ ⁊ alij ꝗ ſe

cuʒ uenerãt uiderẽt eũ ſic ligatũ, afflictuʒ

Capłm. lxi.

ↄſputum. ab omnibus deſpectũ.a diſcipuł

derelictũ: ac omni ſolatio ⁊ auxilio ðſtitu

tũ.ñ loquentem.ñ ſe excuſantẽ. ſic uitupe
rabiliter ⁊ ſic enormiter a tãta multitudie
armatoꝝ crudeliũ duci.ad ſiſtẽdũ tribuali
iudicis iniqui.⁊ condemnãdum eü morti.
quãto ſunt dolore ⁊ amaritudine ꝛepleti.ñ
poſſet dici ł ſeꝛmonæ explicari. Credo quõᷣ
quaſi mortui ĩ terrã ꝓſternebãtur corã eo.
Dominus ẽt uidens matrem ⁊ alios in tan
to dolore ualde dolebat ⁊ ipe. Multũ enĩ

affligebat ex ↄpaſſione quã ad ſuos ?ẽ5 ma

xime ad matrẽ habebat.ſciebat enĩ ꝙ pro
ipᷣo uſq; ad euulſionem anĩe a coꝛpor̃ dole
bãt.Et ſic dño ubiq; ⁊ ſemꝑ dolor multipli
cabatur:ñ modicũ dolorẽ eĩ matris ⁊ ſuo
rũ putabat ſun n illo eꝛgo mutuo ↄſpec
tu magnꝰ ualde doloꝛ fuit utriq;. Sequũt
vo a longe:quia ñ poſſunt appropiquare.

Cõſidera ⁊ ĩtuere iſta diligẽter ꝑ ſingul·

qr multũ ſut ↄpaſſiua.Cogita ſi potes tãtã

amaritudinem.ſi piam habes animam: ga
lõgũ ẽ cogitare anime habẽti öuotõez. Si

cut ergo dulciſſima mater filio ſuo ſic ãgu

ſtiato uiſo ualde doluit:ac ei ex ĩtimis cõ

paſſa fuit ⁊ amariſſie fleuit.⁊ ſimiliter dñi

matri ⁊ alijs compaſſus etiã multum dolu
it.ſicut fidelis amicus ſuo amico.⁊ proxio
mala pacienti compati ⁊ cõdolere debet.

Et adduxerunt iſum uinctum ⁊ eũ py

lato preſidi )incircunciſo cani glutiendum

(tradiderũt ĩ ptorium quod erat ĩ domo

pylati.locus quidem ubi iudicabat ? pᷣto

ris ſeu iudicis ſedem ⁊ locum tenebat. Uñ
Beda. Pretorium eiĩ dicitur ſedes pᷣtoris.

pᷣtores at dicũtur pᷣfecti ſiue pᷣceptoresꝛ eo

ꝙ ciuibuſ pᷣcepta donẽt. Tradiderũt eũ po

teſtati romãe:ut eo mõ alienos ſe oñderẽt

ab eius interfectione.in quo ñ eorum inno
centia ſʒ magis ömonſtrat᷑ inſania(Et ipᷣi

Igꝗ ducebant eum (non introierunt ĩ preto

rium ne ↄtaminarentur) ĩtrando domũ gẽ
tilis(ſz̊ ut mãducarẽt paſcha) i.azimoſ pa

nes.quos ñ licebat comedere niſi ꝑſõis mũ

dis. dies enim a gere cepernnt aʒimoruʒ. ꝗ
be diebꝰ ↄtaminatio illis erat ĩ alienigene

itrare habitaculũ. Cimebaãt ↄtaminari ex
igreſſu domꝰ hominis gentilis.⁊ ñ timuer̃t

inquinari ex ꝓcuꝛatõe mortis xpᷣi ĩnocẽtis:
ex quo ꝓatet ſuꝑſtitio eog uana.ſicut ĩ mł
tis alijs. Un Augu.O impia cecitas. Pabi
taculo uidelicet cõtaminarentuꝛ alieno:⁊
ñn ↄtaminarent ſcelere ppᷣo. Alienigene iu
dicis ptoꝛio ↄtaminari timebãt.⁊ fr̃is ĩno
cẽtis ſanguinẽ effuder̃ ñ timebãt.hec aug.
Iſtis ſunt ſimiles.ꝗ cõſciẽtiam magnaʒ ð
minimis faciut:⁊ multograniora ↄmittũt.
Qüũ ergo ih̊s eſſet ĩ pretorio:pylatus )on
ſerua ntijs iudeoꝝ.qui domum eius iĩgredi

n audebant defeꝛens (exiuit ad eos foraſ)
L

4

De

de pꝛetoꝛio:ipſe enim erat quaſi mediꝰ hĩe

ingde diſcuaꝛens. ⁊ querebat quã accuſatio
nem aduerſus eũ in iuditio affenẽt quẽ re
um mortis iudicabant. Uidebt eĩ eũ in ſi

gnũ damnatõis ligatũ.⁊ a tot ductũ ad dã

nandũ:⁊ iõ de câ ab eis queꝛebat. Uolens
mõz tener̃ romanoꝝ a ꝗbus miſſus eꝛat ꝗ
bus ↄſuetndo erat nulluʒ ↄdemnare.niſi pᷣ
us accuſatõem ſuã audirent ⁊ ille locuzʒ de
fendendi haberet.(Et dixeꝛunt ei:ſi nõ eſ
ſet hic malefactor)quẽ deꝰ ĩ lege pꝛecipit
non pati niuere (nõ tibi tꝛadiſſemus eum)
nos ꝗ ſumꝰ tte religiõis ⁊ autoritatis qſt
dicerent. Mos ſumꝰ tãte ueritatis ⁊ iuſtitie
ꝙ nobis debeꝛet cꝛedi ſimplici vbo ſine ali
qua diſquiſitõe.Nos eĩ factũ diligent᷑ exa
minauimus ⁊ eũ dignum morte inuenimꝰ:
⁊ iõ iam ↄdemnatũ tadimus eũ tibi puniẽ
dum nec oʒ aliaʒ faceꝛe examinationẽ. ſic
hoĩies malicioſi coꝛã iudicibus ſe iuſtificãt
ut ĩnocenti magis noceꝛe ualeant. Miſeri
iudei dicũt eũ eſſe malefactorẽ:ꝗ pertran
ſiuit bñfaciendo ⁊ ſanãdo oẽs oppꝛeſſos a
diabolo.⁊ faciunt ſ̃m illud ꝙ de eis per ꝓ
phetam iam ipᷣe pᷣdixeaat.retꝛibuebant mi

hi mala pꝛo bonis.Et pylatus quaſi idigna

tus ex eoꝝ rnñſione.quia ſciebat eos ꝑ ĩuidi
am ipᷣm tradidiſſe:dixit eis.( Accipite euz
uos ⁊ ̃m legẽ ueſtrã iudicate eug). Queſi
diceret.ſi ſufficit ueſtꝛa examinatio ſuffici
at ueſtꝛa ſnia. ego nequaq; talis iudex effi

tigꝛ. Per quã rñſionẽ mortẽ.xpᷣo ĩferre inhi

bebat qꝛ romani aliqᷓ minoꝛa iudicanda iu
deis dimiſerant. ſed cãm ſanguinis ⁊ altaʒ
iuſtitiam ſibi retinuerant. Uñ dixer̃t iudei
¶Nobis ſñ licet interficeꝛe quenquã).ſ.pp
põtatẽ ad alios tranflatã. Tñ õ ſeipᷣos dice
bant.qꝛ inteꝛficiebãt quẽ iniuſte interfici
endũ offeꝛebant:⁊ ſanguinẽ innocentẽ fun
debant:quẽ fudendũ alteri tradebant. Ar
gumentũ ͤ ſentientes uel ꝓcurantes aut ſi
mulantes fꝛaudez infeꝛ endã pximo cũ poſ
ſint obuiare malo.qꝛ tales ſimiles ſunt iuõ
is hæc dicẽtibus ⁊ ſub pᷣtextu iuſticie uł cꝰ
cunq; cauſe ſuã nequitiã defendẽtibꝰ.NMł
ti ẽt mali cleꝛici ſic dicunt.ſ.nobis nõ licet
interficeꝛe quẽq; ĩtelligẽtes de moꝛte coꝛ
porali:ꝗ tñ ꝓ modico hñt multos interfice
re ſuo malo exẽplo morte ſpũali.q̃ peior ẽ
inteꝛfectõe corꝑali. Vel dixeꝛunt iudei ſibi
non licere illis diebus ꝑpꝑ feſti ſolẽnitatem
⁊ ſanctitatẽ. ꝙ celebraꝛe iam ceperant:ꝑp
de ingreſſu etiam pᷣtoꝛij ↄtamĩaꝛi metue
bant. Unde Aug. Si malefactõ eſt cur nõ

licet interficere. Si ꝑp feſtum non licuit

iteꝛficẽ.cur cꝛucifige czꝛucifige eũ clama

ſtis. Uel quia crueifigi eum ut etiaz modo
mortis infamaret᷑ cupiebant.⁊ hoc eis ᷣm

legem non licebat: licet alio modo poſſent
blaſphemos inteꝛficere qualem xpᷣm ꝛepu

prima.

tabant. ut patuit in Stephano ab eis lapi
dato. Poc autem factuʒz eſt ut ſermo ieſu

impleretur quem dixit: ſignificans qua mõ

te eſſet moꝛituzus.i.a quibus. nõ eĩ mortẽ

crucis hic ſignificat: ſed ꝗr a gentibns eſſʒ

moriturus.⁊ ꝙ iudei eũ fuiſſent gentibus

iroadituri ad illudendum æ flagellandum æ
ciꝛiuiecifigendũ: hec eĩ tꝛzia dominus a gẽtibꝰ
eſt paſſus.quia enim proprijs manibus no
lueꝛunt eum inteꝛficere.ut ſie ꝗq magis pec
cabant quaſi alieni eſſent a ſceleꝛe: imple

tus eſt ſermo ieſu quez de ſua moꝛte pꝛedi

xit. ut a iudeis tꝛaditus. occideꝛetur a gẽti
bus.(Et ceperunt accuſaꝛe eum)falſe (in

multis) de quibus ſolum tria expꝛimumur
que Lucas ponit:dicens(¶ Punc innenimꝰ

ſubuertentem gentem noſtram )ſcilicet iun
deoꝝ a cultu legis falſam doctꝛinã ſeminã
do(⁊ ꝓhibentẽ daꝛi tꝛibutum ceſ ri ſic
quaſi ð ipᷣm ſeditionem faciendo (⁊ dicẽtẽ

ſe xpᷣm ꝛegem eſſe )quaſi uolens ſibi regnũ
iudeoꝛum uſurpaꝛe. Nomine chꝛiſti reges
iudeoꝛnm appellabantuꝛ propteꝛ unctiõeʒ

ſed addebant regem dicendo chꝛiſtum z=

gem gratia explanationis.quia pylatus gẽ
tilis ea at.gentiles ueꝛo reges ſuos non un

gebant ſicut iudei faciebant.⁊ ideo ſi ei ꝙ
eſt xpᷣm. id eſt unctum non addidiſſent re
gem: pylatus non intellexiſſet. Sed falſe e

rant accuſationes. Unde nõ bene dicebãt
inuenimus.qꝛ ꝙ ei imponebant nõ erat rei
ueritas: ſed humana uictio ⁊ adinuentio.
Nõ eiĩ ſubueꝛtit gentẽ a lege.qꝛ ñ uenit
ueꝛe legẽ:ſʒ adipleꝛe:nec ſubuertit ſʒ co
uertit quos docuit ĩ ueꝛitate. Nec ꝓbibu
tributa ceſari daꝛi.Sʒ dixit reddite q́ ſu
ceſariſ ceſari:⁊ que ſunt dei deo ⁊ lid a tꝛ:

buto. ne ſ. cãdaliʒaꝛet: ſoluit tꝛibutũ ꝓ ſe ⁊
Petꝛo. Dicẽs quoq; ſe xp[ʒ regẽ eẽ ueꝝ: di

xit lʒ ꝛegnũ ĩ hoc mõo habere nolet.qꝛ cuʒ

ipᷣi uellent eũ ꝛegẽ faceꝛe:fugit ⁊ regnũ ꝛeſ

puit. Igit᷑ (ut ait BGeda) arguũtur ipietat᷑

iudei:qð accuſantes ſaluatorẽ ⁊ ſalſo qui

dem.nec aliquid neriſinile:qð ei obiecere
poſſit:inueniunt. De pꝛima igitur accuſa

tione tanquam friuola: ⁊ ad euʒ non expec

tante.pylatꝰ paꝝ curabat:qꝛ eĩ erat hõ gẽ
tilis:nõ cuꝛabat de obſeꝛuatõne ſeu uiola

tõe moſavce legis:⁊ ſecundã tàquà falſaʒ
⁊ mendoſã puipendens nullã ꝛeputabat qꝛ
forte ꝑ reuelatõeʒ audieꝛat ieſũ dixiſſe ali
qñ reddite q̃ ſũt ceſaris ceſaꝛi ⁊ q̃ ſunt dei

do.uñ tꝛdſit ad t᷑tiã q̃ magiſ tãgebat eũ ⁊ ꝛo

manũ ĩpiũ.⁊ uiðᷣbat õ ĩꝑatõiſ hõꝛẽ.ſ.ꝙ dice
bat ſe eẽ xpCᷣʒ.i.ũctũ ſiue r̃ gẽ nã dir̃cte ð ĩꝑpa

tõẽ eꝛat ꝙ aliꝗſ ſe eẽ ̃ gẽ iuðdꝝ dicẽt.ꝗ ĩpa
tõi romão ſᷣ tributo ĩ ſignũ ſubiectõis ſᷣuie
bat.pꝑ ꝙ ꝛomãaãi nom̃ gi ab eiſ abſtuleꝛãt

ut eoꝝ ſupbiã fꝛãgeꝛẽt.⁊ ̃bellãdi occaſiõeʒ
tolleꝛẽt(¶ Rt ĩtꝛãs pylatꝰĩ pᷣtoꝛiu ut ibi chꝛi

eltiadidezunt te mibi
rin gic. ¶(Auid feciſtt
jeſus de ꝛegno ridit py
c altioꝛa reduceno
iun ſ eſt de hoe mundo
hoteſtas mea ? auctorit
ſhaber originem 1 pꝛine
danis t hominu election
7 Aapatre⸗Quaf dicer⸗
ntalis qualè ſuſpica
larioꝛ. Temporale 9
ude hoc ſignuz oſt
Al deniq; monſtꝛauit
nec pncipes. neq equ
neq; aliud ad tale hal
ſeg humilẽ hac T ino
duodeci niles homine
Triſo. Scom diuinita
iecta xpo:tamen quar
in pꝛimo aduentu ſuo
du tempaliteꝛ: regna
du dacſedu uß ſinee
gis cecit n ſcm ue
gu uerütann ad tolle
temperat ſuam reſpo
rit hui mundi tempo

hnationis quin pflannsd:
Uero reges ſnon nonun
ſxciebont? ofeig
um non acd iſſent re
relleriſet. Gec falſe e
Mae nöbene dicebi
nponebant no erat
a uictiot adinnent
e alege aꝛn tenit
einec ubuerti ßee
uenitne. ſecſpbr
Scirt edeite in
e ſun deideo tlcan
ct ſlnin uigſer
lerigree ce ep
noo habefe nolet ea
ſiere igt treniu
Bedo) Alunn ſpieat
&s ſeluatcri ilſo gui
cniümlerb iobieclie

iot⸗
Gionnöt hoe /
- 4 igeni ini⸗
4 ſi Pun i
ipihe
netettfhe ticki

ecA⸗
n 1 oon

Secunde partis.

ſtü magiſ pacifice ? exqſite examinaret.ex .

tꝛa tumultum ⁊ ſtrepitum iudeorum.qui ñ

audebant intrare pᷣtoꝛiuʒ (inteꝛogauit eũ

dicensſ tu es rex iudeoꝝ quaſi diceret.
Ex hoc ueꝝ quod tibi iponituꝛ.ſ.ꝙ uelis ti
bi uſurpaꝛe ꝛegnuʒ. uel ꝙ tu ſis ꝛex iudeoꝝ
ſecunduz quod accuſant te. Querebat utꝝ
eſſet rex ð iuꝛe ꝗqa de facto conſtabat ipſũ
regẽ nõ eſſe.Et ſecundum Theophiluz. B
interrogauit Pylatus ↄtemptũ obiecti cri
minis ⁊ accuſationem iudeoꝝ ſubſanando
q̃ſi dicat. Tu pauper humilis nudus cui nł
lus adiutor:accuſaris ð regniãbitõe ad ꝙ;
opus ẽ multorum adiutorum ⁊ ſumptuuʒ.
(Et reſpondit IBus.A temetipᷣo h̊ dicis)
hoc ẽ ꝙ tu eſtimes qui nunq; me uidiſti ta
libuſ intendere (an alijſ tibi dixerũt ð me)

Et tũc cognoſce radicẽ dicti.Ex quo nullũ

ſignũ talis accuſationis in me unq; uidiſti.
⸗Relnonen pylatus.Nũgd ego iudeꝰ ſuʒ
MOQuaſi diceret ñ ſum iudeus.⁊ ideo ð iſtis
qſtionibus a meipᷣo non loquor. ⁊ per meip
ſuʒ hec ſcire ñ ualeo(ſed gens tua ⁊ ponti
fices) ꝗ te ab alienigenis deberẽt defende
re (tiadideꝛunt te mibi) ꝓ malefactor. Tu
eꝛgo dic.(¶ Quid feciſti.) Inteꝛogat itaq;
ieſus de ꝛegno rñdit pylato eũ eꝛudieno.⁊
ad altioꝛa reducens.(¶ Regnũ) inquit (me

um i eſt de hoc mundo).i.ſecundum ri.

poteſtas mea ⁊ auctoꝛitas mea q̃ ſum rex.

n habet originem ⁊ pꝛincipiuʒ ex cauf mũ

danis ⁊ hominũ electione: ſed aliunde ſcili
a patre.Quaſi diceret. Rex ſum. n qui
n talis qualẽ ſuſpicaris:ſʒ multo maior
Llarioꝛ. Temporale ꝗppe ꝛegnum fugi:⁊
ũ de hoc ſignuʒ oſtendi. Unde Cꝛiſᷣ. ni
ii deniq; monſtz auit tale. Neq; eĩ milites
neq; pᷣncipes.neq; equos.neq; muloꝝ iugũ
neq; aliud qðõ tale habebat circa ſemetipʒ
ſed humilẽ hãc ⁊ inopem uitaz ꝑtranſibat

duodecĩ niles homines ſecũ ciꝛcũfeꝛens. HB

CTriſo. Scõm diuinitatem omnia ſunt ſub
iecta xpᷣo:tamen quantum ad humanitatẽ
in pꝛimo aduentu ſuo ñ venit ad dominan

du tempꝑaliteꝛ regnãdu: ſʒ magis ad fᷣuiẽ

dũ ⁊ paciẽdũ.uñ ſi negat ſe eẽ ꝛegẽ ſʒ ma

gis ↄcedit:qꝛ ſcõm ueꝛitatẽ ipᷣe eꝛat ꝛex re

gũ uerũtam ad tollẽdũ occaſonẽ euadẽdi.
temperat ſuam reſponſonẽ dicens.ꝙ nõ qᷓ

rit huiꝰ mundi temporalẽ dominatiõem q;
regnũ ſuum ñ eſt de hoc mundo: q;tum ad

tpꝛalia iſta qꝛ enda æ habenda.¶ Et eꝛgo
ꝛegnu eiꝰ neq; iudeis.neq; ⁊ʒomãis aduerſũ

eꝛat. nec dñationẽ eoꝑ ipediebat:qꝛ ipi tan
tũ de ꝛegno terreno ꝙ de hoc mũdo E cura
bant. Quaſi diceret eis:decepti eſtis: ñ im
pedio dominationẽ ueſtꝛam in hoc mundo
ne uane timeatis ⁊ ſeuiatis:ſʒ ad regnũ ce.
leſte ꝙ n ẽ ð̊ G̊ mũdo uenite cꝛedẽdo ad ꝙ
uos ĩuito pᷣdicãdo.xpᷣſ dixit ĩ gnũ meũ ñẽ 8.

Capitulũ. lxi.

hoc mðo. ſʒ tů multi plati g ſüt eiꝰuicaꝛij ð
ꝛiũ uidẽt᷑ dicer̃ facto.ĩ põpis ſe pᷣncipihus
terrenis equantes:ł ẽt eos excedẽtes.i Et

ſubiügit. ( Si ex hoc mundo eſſet gnũ me

i3) tuũc(miniſtri)regni(mei) terẽi/ un pꝰ
regem ẽt regnum temporale habet firmita
tẽ (utiq; deceꝛtaꝛent contra aduerſaꝛioſ(

ut ñ tradereꝛ iuðis)p ꝙ patet ꝙ ñ eſt mun

danum regnum meum. Unñ ſequitur (Muc
ãt regnum meum non ẽ hince) ideſt de hoc

mũdo:ẽ tam hic q; ubiq; attingit a fine uſ
q; ad finem. Undeiaug.non dicit ñ eſt hic:
hic eſt ei regnum eius uſq; in fineʒ ſeculi:
habẽs in ſe ↄmixta zizania uſq; ad meſſeʒ:
ſed tam nõ ẽ hinc:quia pegrinatur in hoc
mundo. Unde ⁊ tbeophilus.non dicit ñ eſt
hic ſʒ ñ ẽ hinc nã agnat in mundo:⁊ utitur
illius ꝓuiſione: ⁊ iuxta uotũ cũcta diſpoſu
it ñ eſt autem ab infimis cõſtitutum regnũ
eius:ſed celitus ⁊ ante ſecula. Uñ etiã Cri
ſoſtomns. Sed cum dixit regnum meum ñ
eſt hinc:non priuat mundum de ſua puidẽ
tia ⁊ pᷣlatione:ſed oſtendit regnum ſuum ñ

eſſe humanum: neq; corruptibile. quoniaʒ

deſuper habet principatum: ꝗa non eſt hu

man: ſed multo maioꝛ ⁊ clariõ.(Dixit ita

q; ei pylatus.Eꝛgo ꝛex es tu.)ex quo alibi
eſt regnũ tuuʒ. ¶ Beſpondit Jeſus.Tu di
cis· ꝗa ꝛex ſuʒ ego) Quaſi diceret.Ego nec
nego:nec affirmo:ſed tu dicis.non tamẽ aſ
ſerendo: ſed intezogando. eodem vbo pꝛeſt
di quo ⁊ pᷣncipibus ſacerdotũ reſpondit ut
ꝓpᷣa ſententia condemnent᷑. Noluit dicere
non ſum.ne falſum diceret.noluit etiaʒ di
cere ego ſum: ut calumnie occaſionem da
ret. ¶ Unde ſic temperauit reſponſionẽ ut
2 ueꝝ diceret.⁊ ſermo eius calumnie ñ pa
teret.⁊ penitꝰnulla culpa ĩ eo cognoſceret᷑
6 deinde determinat ſui ꝛegni ↄditionem
dicens(ego ĩ hoc natus ſũ)tẽporaliter (⁊
ad hoc ueni in mundũ) ꝑ carnis aſſumptio
nem ( ut teſtimoniũ peꝛbibeam ueꝛitati)di
cendo⁊ radicando ueritatẽ ð diuinis ĩ cor
dibꝰfideliũ.⁊ iõ oĩs ꝗ eſt ex ueritate pꝛĩa q̃
deus ẽ.ñ ſolũ ꝑ creatõm: ſʒ etiã ꝑ imitatio
nẽ ⁊ ſubiectionẽ.audit ueꝛba mea cꝛedẽdo
⁊ oper̃ adimplendo.⁊ ꝑ cõſequẽs ĩ talibꝰſpi
ꝛitualła regno Dixit ei pylatꝰ¶ Quid eſt vi
tas (Et huiꝰ q̃ſtiõis reſponſũ ñ expectauit
q iuðoꝝ malitiã ⁊ xpᷣi inocẽtiã pcipi ẽs.ad
es liberatõzʒ feſtinauit.ł q̃ſtõez ðᷣ vitate tĩ
facer̃ potuit.ſʒ reſpõſũ finale audit᷑ ñ meꝛu
it qꝛ iudiciũ ſuũ a ueꝛitate ichoauit. ? nõ ĩ
ueritate.ſʒ ĩ ꝑpuerſitate finiuit. egitur tñ ĩ

euangelio nagaꝛeorum. ? ẽt uidetur dicer̃

Auguſtinus.ꝙ xpᷣs reſpondit ꝙ vitas ẽ ð ce
lo.⁊ nõ erat in terꝛa ſed ꝓylatus ñ audiuit
łqꝛ exiuit ad iudeos. uel propteꝛ tumultũ
clamantiũ. Pylatus queſtionẽ de ueritate
fecit:ſʒ de reſponſione ñ curauit, Veritas

De

enim eſt ſicut aqua benedicta ad quã oẽs

curzunt tñ manus faciei apponũt: ne ſupez?
faciẽ aqua cadat ſic multi queꝛunt de ueri
tate:tñ nolunt ꝙ eis ueꝛitas de ſuis defec

tibus dicaf etiam ꝓ eoꝝ ſalute.¶ Et cum

hec dixiſſet queꝛẽdo quid ẽ ueꝛitasſ(iteꝛũ
exiuit ad iudeos) ut ꝓ innocẽtia dni loqe

tur (⁊ dixit ad eos.E go nullã in eo ĩuenio
cis). ſ.morte dignã. Quia.n pylatus ⁊ im
peꝛatoꝛ dqñs ſuus non cuꝛabant.niñ ð ̃gno
teaeno.iõ pylatus habuit ipᷣm excuſatuʒ:
dicẽs ſe nihil cris iuẽie in eo. Eꝛgo iuõi ĩ
uidia ſtimulati ſunt:qui iuſtum mendacit
damnaꝛe laboꝛauerunt. Sed hic eſt modꝰ

maloꝑ ꝙ peꝛ mendatia queꝛunt ↄdemna

tionẽ iuſtoꝛum. Ex hoc etiam patet ꝙ ali
qñ iuſtius agit ĩ cuꝛia laycali quã cleꝛica
li.pꝛincipes.n.ſaceꝛdotum xpCᷣjʒ ↄdemnaue
runt tanq; mortis ꝛeum.quẽ pylatus pnun

ciat innocentẽ ⁊ iuſtum. Sic ⁊ hodie fit ĩ

pluꝛibus locis.ꝙ malefactoꝛes ꝗ ꝑ ſecula
res iudices punient᷑ ꝑ eccleſia ſticos uiros
in magnũ ſcandalũ populi tuemur. Judei
uezo cum nihil aliud faueꝛẽt calumnie eo
rũ ꝛecurrebant ad ſubſidia clamoꝝ. Uñ qꝛ
deſiciebant rõibus inualeſcebant uocibꝰ
dicentes. Cõmouit ppł'm docens p uniner
ſã iudeam: ⁊ incipiens a galilea uſq; huc.
Quaſi diceꝛent. Peruertit ppłʒ ⁊ tuꝛbauit
pacem cõeʒ:nec in una ꝑte tm̃:ſʒ a galilea
incepit ⁊ hucuſq; ꝑuenit ſpᷣm Bedã. Pic ac
cuſantiũ ſeꝛmo magis ⁊ eum ꝗ accuſat᷑ do
cet innoxiũ.⁊ eos ꝗ accuſant docet eſſe
ueꝛſos.decuiſſe eĩ ppł'm nõ cꝛĩs:ſʒ vtut᷑ cõ
ſtat eſſe indiciũ.nec ↄmouit ppłm: qui pa
cis ↄdidit teſtm. Miſtice ↄmouit pplm ſa
lubri ↄmotõe:uiã ueritatis docendo.de q̃ᷓ
motide dicit in pſalmo. Cõmouiſti terꝛam
⁊ ttuba ſti eã: ſana ↄtꝛitões eius qꝛ cõmo
ta ẽ. Clamoꝛib igitur inualeſcebant.gꝗ in
rei ueꝛitate deficiebant: ut ſu clamoroſa

non iuſta accuſatio: quia per clamorẽ uo

lueꝛunt obtiner̃ quod non poteꝛant per ꝛa
tionem habere. ¶ Sic faciunt maligni qᷓ
ꝛentes obtineꝛe per ueꝛba ⁊ contentionez:
quod non poſſunt per iuſtitiaʒ ⁊æ ueritatẽ.
Conſideꝛa nunc inquantũ ſe bumiliauit:iu
dex totius creatuꝛe conſtitutus a patꝛe: ut
acquie ſeeꝛet ſtare ante iudicẽ teꝛr̃ iudee.
⁊ ſicut xpᷣs cũ ante pᷣſdem ſtatueret:.⁊ ini
quis accuſationibus falſe uꝛgeret᷑. omne⸗ʒ⸗
manſuetudinẽ ⁊ patientiazʒ oſtendit.ſic ueę
rꝰxpi imitator nõ muzmuzet:aut reclamet
nec odicat: cu indebite ab emulis leditur
aut impugnatuꝛ. Ex iſto aꝛticlo accuſatio
nis chaiſti de falſis datuꝛ documemum g
caueamus ne ⁊ nos de flo.uł ifalſe accuſe

mus xpᷣm. Iſti eni accuſant xpᷣm de falſo:

qui ſidi falium imponunt: ſicut iudei paga
ni ⁊ heꝛetici.ac coniules.qui de ipſo xpᷣd a

liter quam debent.ſentiunt.ſunt ⁊ alij quu

accuſant eũ de ueꝛo:ſʒ falſe:ſicut mali xpi

ani qui ꝛetoꝛquent peccata ſua in deuʒ di
centes.deus hoc uoluit. uel ſtelle fecerut
me peccar̃ deñ ãt fecit ſtellaſ.⁊ ſic deꝰ fecit
me peccaꝛe. alſe imponis peccatů tuum
deo. Uexꝝ quidẽ ẽ. ꝙ ðᷣus fecit ⁊ te ⁊ ſtellaſ
⁊ẽ hec oĩa bõa.ſʒ ꝙ deus creauit non te co
git ad peccandũ iʒ malitia uolũtatis tue:
ergo imputando deo peccatuzʒ tuuʒ.tu ac
cuſas deum falſe.(¶¶ Itẽ alio mõ quidã ac
cuſant deum falſe:mali.ſ.xpᷣiani hutes g

dem fidẽ ueꝛã:ſʒ ĩformẽ:ꝗ cognoſcũt xpᷣm
ꝑ fidem:ſed nõ gloꝛificant eũ ꝑ uitã. Ad ↄ

foꝛmãdũu ſe huic aticulo ꝛecogitet homo

quo ille ꝗ ẽ ipᷣa ueritas propte? nos falſta

tibus caluniari dignatus ẽ: ut nos in ueꝛi

tate füdaꝛet /⁊ ſic oꝛet. Ihu ꝗ coꝛã pylato

de multis flis accuſaꝛi uoluiſti. doce me
iniquoꝝ falacias euitaꝛe: 7 fidẽ xpiana bo
nis oꝑibꝰ ueraciter ꝓfiteri(Cũ aut pylat

audiſſet.ꝙ ih̊s hõ galileus:⁊ de herꝛodis

tetraꝛche põtate eſſet) qꝛ in galilea nutri
tus ⁊ multu ↄuerſatus fuit: hñs occaſiõeʒ
dimittẽdi eũ miſi eũ ad heꝛodẽ pᷣpoſnũ ga
lilee(ꝗ tunc ẽt eꝛat hieroſolimis ꝑꝑ ſolem
nitatẽ paſchalẽ) qꝛ iudeus na tu eꝛat. Pa

ter eĩ ſuus amoꝛe uxoꝛis ſue q̃ iudea erat.

tꝛanſiens ad ꝛitũ iudaiſmi ſe circuncidi fe
ceꝛat( Viſtqu (eũ )uolẽs(herodi)ho
noꝛẽ de feꝛe:ut ipᷣe dñs galilee hoĩem gali
leum uel abſolueret uel damnaret. da ns
exẽpiũ ne quis falſem ĩ meſeʒ ⁊ poteſt.
alterius ẽt inimici immittat:⁊ quia caꝝ⸗
bat ꝙ libenter homineʒz de teꝛra ſua:⁊
xime innocentem liberaꝛet: ⁊ ne come⸗
quẽ inſontem ⁊ peꝛ inuidiam tꝛaditum
gnouerat ſententiem daze coactus eſſet⸗
Et du mittit᷑ fit ↄcurſus magnus populoꝛũ
eũ ſequentiũ.O domina qualiter ibas: uel
gs te iuuabat ut ires in tata pᷣſſuꝛa: Certe
exẽplũ doloꝛis eꝛas omnibus xpᷣʒ amatibꝰ.
Tu aũt caꝛiſſime cogita quã libenteꝛ iuua
res eam.⁊ aſſociaꝛes ſic triſtem ⁊ meſte m.
(t uiſo ihu gauiſus ẽ heꝛodes.ex młto eĩ
tpꝛe).ſ.ex tpᷣꝛe decollationis Joanis bap
tiſte GBm uidere cupiebat:quis multa )ðᷣ
miraculis ⁊ doctrina eius(audieꝛat = ipe
rabat aliꝗd de ſuis miꝛaculis uideꝛe: ⁊ ab
eo)quedã inſolita audiꝛe. (¶ nteꝛrogabat
aut illum multis ſeꝛmonibus) non ſicut ſtu
dioſus:iʒ ſcut curioſus.ñ ſicut ueꝛitatis a
mator: ſʒ ſicut tẽptatoꝛ. n taq; lucꝛatinuꝰ ali
quã utilitatẽ: ſed paciẽs nouoꝝ cupidinem
* ꝑpꝑ h̊(nihil ꝛndit Inec ẽt ſignu aliqð coꝛã
eo fecit. ſtans ꝗdem ihus ſicut agnus man
ſuetiſſimus lig tꝰ cor eo. inquiſi tacuit.
⁊ expectatꝰ miracula adhiber ↄtempſit:qꝛ
7 herodis icrudelitas ⁊ curioſitas. diuia ñ
merebat᷑ audi ł uider̃ ⁊ dũs ſuã iactatiã ⁊

ſuiſti. nec ei ad ullum

— —

ſti.da mihi amore tuo
nes geriſorios paciente⸗
lantiam cum ſüentio dee
gutem T principes ſacee
ſtanter accuſantes eume
hno nero ibi eum accuſa
cxprimunt ſed forte de e
3 coram pflato eum
coam herode agg
ſet uninerlum popult
omimio herodis ut
aſſumeret guia in ſuo
ſuſcitaſſet. Unde ad iſ
hil reſpondtt. nec herea
ſed tacuit non conced
nes taciturnitate ſede
gnas reſponſtone, Ad
cientiam tacult ? nihi
lud iſaie quaſi agnus
ieſcet. Ex hoc aticule
cumentüg nöomnil
buſlibet lienitas eſt m
ſlemiü diuinum eſt.
articulo memorerur
liꝛ oꝛet dicens Jhu
tutus falſas incrimin
lere noluiſti da mihi
ris nec ſaẽ migerig
autem herꝛoges ch
leret. nec uerb
eret nec bund
nec contra ac

daſafi in
elitnenfti iͤ
r pfieri Kücit in
o gallens: r e hengi
eſciſn in galles nint
atus fitefe becrſig
it ei ad herke ieſtig
Eat hiroſglins , ſoen
uudeuomman.
urceis ſue ulen erat.
ucniſmn ſe creuſcicif
ei uolis derodi) io
eaſs galllee hoiem gli
et uel damnaret. dine
ſem i neſez 1 oteſt
limminart:r qtia .
minez te tera ila:t
liber et.1 hecon
Ainniciam naditum
nem dnne conctus eſſen,
Ncirius magnns popllai
donima ualite dug ul
tiresintitn zſiun/ lon⸗
us omnibus , itid,
cogio gui lbenter nnn
esſeinſtem t neſten,
ſus betogeet ni el
Collationis JYanis
ahiedn gutenln
inucisl audieen 43
iniaculis licen 1
an te rcnch 6

——

Secunde partis.

oſtentationẽ declinabat.ſuamep nolebat paſ
ſionem impedire. Unde ſecundum gloſam.qꝛ
heꝛodes non ꝛeputauit xpᷣum ſaluatoreʒz. ſed
icantatorẽ ideo non eꝛat dignus.nec uerbis
nec miꝛaculis xpᷣi.Et ſecunduʒ Ambꝛo. hero
des ex quadà curioſitate miracula fieri peci
it: quod xpus rẽnuit docens nos ꝑ hoc iactã
tiam declinare. Per hoc quod xpᷣus corã he
zode inceſtuoſo.⁊ homicida noluit miꝛacła
facere.nec ſuis interrogationibus ꝛeſponder
ſignificauit quod tales ⁊ omnes impij nõ ſũt
digni opeꝛa diuina uidere.nec eius reſponſa
habere.¶ Ex hoc articulo deriſionis habeĩ
documentuz ſᷣm Greg.ut quotiens auditoꝛeſ
noſtri.noſtra nolunt quaſi laudãda cognoſce
ꝛe.non autez ſua peruerſa mutare.omnio ta
ceamus ne ſi oſtentationis ſtudio uerbũ dei
loquimur: ⁊ eorum que erat culpa eſſe non ð
ſinat.⁊ noſtra que non eꝛat.fiat. Multa aũt
ſũt que audientis animũ produnt: maxime ſi
auditoreſ noſtri.⁊ ſemper laudant ꝙ audiũt.
2 nunq; qd laudãt ſequunmtur. Ad conforman
dum ſe huic aꝛticulo.rememoret᷑ homo fac
tum articuli:⁊ oret dicẽdo IJhu qui ab hero
de vᷣriſorie multis interꝛogare ſermonibꝰ uo
luiſti.nec ei ad ullum ueꝛbũ reſpondeꝛe cura
ſti.da mihi amore tuo quando voportet ſᷣmo
nes deriſorios pacienter audire meamq; iac
tantiam cum ſilentio declinare.¶ ¶ Stabant
autem ⁊ principes ſacerdotum: ⁊ ſcribe. Cõ
ſtanter accuſantes eum coraz heꝛode) De qͥ
bns uero ibi eum accuſauerũt.euangeiiſte ñ
exprimunt ſed forte de eiſdem tribus.de qui
3 coram pylato eum accuſauerant: maxie
c coꝛam herode aggrauantes.qũo commo
ſet uniueꝛſum populũ.incipiens a galilea.
ominio herodis ut ex hoc magis ſibi aio
aſſumeret quia in ſuo dominio cõmotionem
ſuſcitaſſet. Unde ad iſtas accuſatõnes xpᷣi ni
hil reſpondit.nec herodi.nec accuſatoribus:
ſed tacuit non concedendo eorum accuſatio
nes taciturnitate ſed deſpiciendo ranqᷓ; indi
gnas reſponſione. Ad ↄmendandã quippe pa
cientiam tacuit ⁊ nihil ꝛeſpondit ſecunduʒ il
lud iſaie.quaſi agnus coꝛazʒ tõdente ſe obmu
teſcet. Ex hoc aꝛticulo accuſatõis trabit do
cumentũ ꝙ nõ omni loco ⁊ tpᷣre.⁊ coragʒ qui
buſlibet ueꝛitas eſt manifeſtanoa ſed pleꝛũq;
ſilentiũ diuinum eſt. M conformandũ ſe iſti
articulo memoretur homo grauitateʒ aꝛticu
li ⁊ oꝛet dicens Ihu qui coꝛam herode cõſti
tutus falſas incriminationes.nec uerbo r̃fel
leꝛe uoluiſti.da mihi iniquoꝝ nõ irangi iniu
rijs nec ſaẽ miſteria ppalaꝛe ĩdigmis.( Widẽs
autem hezꝛodes ꝙ chriſtus nullum lignum fa
ceret. nec uerbum aliq ad inteꝛꝛogata ꝛeſpõ
deret. nec contra accuſatoꝛes ſuos aliquibus
reſponſionibus ſe defenderet.reputauit eum
idiotã ac fatuũ: ⁊ non ſane mentis. ac per B
ſpreuit eũ ipᷣe ⁊ ſilłr (exercitus eius Jut oẽs ĩ

Capitulü.lxj⸗

eadem culpa monſtrarentur eſſe pares. Sie
hodie ſectatores xpᷣi a malis hominibus ſpeꝛ
nuntur ⁊ ab eis fatui reputantur iſjm hodie
multi cuz herode ſpeꝛnunt que ſigna fiẽi que
runt.conquerentes ꝙ modo miracula ab eo
non fiunt cum modo non ſit tempus ſignorũ
ſed operum. Unde dominus. Habẽt moyſen
2 prophetas.audiant ipſos. Modo autem pᷣ
ter hec habemus ⁊ euangelium ⁊ apoſtoluʒz.
2 adhuc ſigna querimus.non euangelium im
plemus ſed ſpernimuſ.Ex hoc aꝛticulo ðſpec
tionis trahituꝛ documentũ quod nos potius
uelle debemus a malis deſpici quam ab adu
latoribns laudari ſicut dominꝰ noſter ut ait
Sregorius.magis eligebat aperte a ſuperbiẽ
tibus deſpici quam a non credentibus nacua
uoce laudari. Iphu qui ab herode ⁊ exercitu
ſuo ſpreui non ſpreuiſti.da mihi mundanum
faſtum deſpicere ⁊ iniquorum deſpectusꝓ iu
ſticia non curare. Non ſoluʒ autem herodes
euʒ ſpreuit.ſed etiaz (illuſici. induendo neſte
alba) ⁊ hoc in deriſionem ⁊ ſignum illuſõnis
ſicut fatui ſolent aliqua neſte ludicra indui:q̃
cognoſcantur ab alijs ⁊ forte tunc temporis
deriſorium fuit porrate deſuper ueſtem albã
eo quod ſic illuderet᷑ tunc fatuus. Pec auteʒ
ueſtis erat ut dicitur ad modum ſcapularis r
ligioꝝ ſine caputio dependens a collo ante ?
retꝛo.orte ſubito peciam panni albi accipi
entes foramen in medio eius fecerunt ⁊ ſic
collo ſuo impoſueꝛunt.ſed quantumcunq; he
rodes hoc in illuſonibus fecerit non tamẽ a
miſterio uacat ſicut ⁊ omĩa alia circa xpᷣi paſ
ſionem geſta. In neſte enim alba innocẽtia
2 caſtitas afſumpte humanitatis ⁊ gloria re
ni immortalis quam per paſſionem accepit
Sgnarus ⁊ quod pꝛo peccatis totius mũdi in
carne caſta ⁊ innocente. immaculatus agnuſ
eſt paſſus.Tu quoq; non niſi in ueſte alba.ſ.
ſiñ macula ⁊ cauſa illudaris ⁊ ſpeꝛnaꝛis.alio
quin illuſio eꝛit tibi pena peccati ⁊ magis do
lendam de cauſa ⁊ materia irriſionis quaz ðᷣ
iꝛꝛiſione ipᷣa-deſignauit eꝛgo heꝛoðs ſuo fac
to neſciens forte qͥd agebat.ꝙ xpᷣs albedine
puritatis ⁊ ĩnocẽtie ĩdutꝰ erat. Vn Amb. Nõ
ocioſũ ꝙ ueſte alba idn tĩ ab beꝛode.ĩmacula
te tribuẽs ĩdicia paſſiõis.ꝙ agnꝰ ði ſie macła
cũ głia pct᷑a mi ſuſciperet.hàc aũt ueſtẽ al
bã repntat hodie alba ſacerdotalis.uñ miſti
ce notãdũ.ꝙ põtifex nr̃ ĩ ſua paſſione habuit
oĩa põtificalia. amictũ ſuſcepit: c uelatꝰẽ co
rã caypha a iuðis.Albã hũit cũ ueſte alba in
dutPꝰẽ ab heroð.Caſulã accepit cũ militeſ ciꝛ
circũpder̃t ei puꝛpuꝛeũ neſtim̃tũ coꝛã pylato.
⁊mneqͥd ſibi õſit cigulũ cũ að colũnã hũit ligaiꝰ
ſtolã hũit qñ ad collũ ligat᷑. manipulũ hũit
qñ cũ fune manꝰeius ligauerũt ſʒ hunc ſoluè
rũt qñ ei arundinẽ ĩ dextera dederũt.⁊ funis
manſit pendens in ſiniſtra ad qõ deſignanduzʒ
manipulus ponitur in brachio ſiniſtro. Coro

De

nam ſpineam ſuper caput habuit: ꝓ mitra
Pontificali: ⁊ arundinem in manu ꝓ baculo
paſtorali. Cirotecas autem habnit ⁊ ſãdalia
cum manus eius ⁊ pedes toti fuerunt ſangui
ne rubꝛicati.ad quod deſignandum ſandalia
debent habeꝛe aperturã cuz aliquo rubro ſe
ꝛiceo pãno cyrotece etiam habent deſuper a
liquod monile ꝛotundum.quod debet ſimilłr
habere aliquid de rubꝛo.ad deſignandũ ſtig
mata xpᷣi. Pec oĩa ſunt inſignia pontificalia
que in memoriam paſſionis xpᷣi geſtat ponti
fex.in conſecratione eccleſie uel altaꝛis.ĩ cu
ius etiam memoriale conficit᷑ ſacem altaris.
Patet ergo ex dictis ꝙ illuſus fuit dñs ĩ omĩ
ueſte ⁊ ornamento tam ſacerdot ali qᷓ; pontifi
cali.⁊ ꝙ peins ẽ hodie illudit ei in omnibus
ueſtibus predictis non minus quaʒz tũc quia ⁊
a maitõi multitudine.⁊ longiori tpᷣre ⁊ modo
ſaudulentiori quia iſti uere.illi quaſi fignꝛa
te. Illa enim multiplex illuſio que facta fuit

ei tunc figura erat ⁊ fignum illuſionis future

que a multis impletur nunc. Notandum etiã
quod ille qui eis utitur.debet ea habere in ĩ
tellectu ꝑ meditationem. in memoria per re
cordationem.in affectu per cõpaſſioneʒ.⁊ ſe
domino pro poſſe in apparatu conformare.
cum enim aliquid talium accipit. nihil ali
ud proteſtatur facto ſuo quam ſi uerbo di
ceꝛet. ita credo dominum noſtrum fuiſſe
indutum. ⁊ in talibus illuſum in cuius ſi
gnũ ⁊ memoriã ſic induo meipſum.⁊ ut ĩ me
ſentiam quod ⁊ in xpᷣo ihu.iſ Qui ergo talia
ferunt exterius.nihil ſentientes uel compaci
entes inteꝛius.profecto xpᷣo illudunt.faciunt
enim ac ſi dicerent ſigno tibi cõpatimur.⁊ tu
as illuſiones iĩ nobis oſtendimus.ſed in nullo
tibi compatimur. Moꝛaliter amictus capitis
ſigmficat ſpẽ quam apoſtolus uocat galeazʒ
ſalutis.ſpes autem eternoꝝ facit contemptũ
terrenorum. Cũ ergo ſacerdos ſe uelat amic
tu oſtendit ſe terrena contemnere.⁊ ſi ita nõ
eſt xpᷣo illndit.Alba autem longa ⁊ lara men
tis ⁊ corporis ſignificat caſtitatem. cingulus
uero ⁊ ſtola ⁊ manipulus.⁊ huiuſmodi ſigam
ta.precepta ⁊ concilia ⁊ religioneʒ.cui ſe obli
gat qui tales ordines aſſumunt. obligatos ſe
oſtendunt qui talia induunt. Caſula deſuper
tegens peꝛ totum. ⁊ ceteris ſupereminens or
namentis.caritatem ſignificat.quam apoſto
lus ſupeminentiorẽ uiam uocat.⁊ ideo qui ñ
diligit deum plus quam ſua nel ſuos uel ſe ñ
e dign tali officio.Mitra uero epiſcopi ſigni
ficat ipſum habere ſcientiam duorum tenſtam
torũ.propter duo cornua quam inquam ſciẽ
tiam debet habere non tantum in corde per
habitum. ſed etiam in ore ⁊? manu per uſuʒ.
Unñ due lingue dependentes a mitꝛza ſi uꝑ:bũe
ꝛos ſignificât ipᷣm epᷣm debere habere duplex
documentum. ſ. ueꝛbi ⁊ exempli. Baculus ue
ro paſtoralis in manu ſignificat executione 3

prima.

officij pa ſtoralis.quod conſiſtit in tribus que
ſignificant᷑ ꝑ triplicem partem baculi primũ
eſt uocatio peccatoꝝ. ſecundum directio uo
catoꝝ.tertiũ ẽ exhortatio directoꝝ. Uñ eſt v
ſus.attrahe ꝑ pᷣmũ medio rege pũge ꝑ imnũ.
Sic itaq; nides qualiter dominus non ſolum
malefactor.ſed etiã ſtultus ẽ reputatus.Ipᷣe
aũt oĩa pacientiſſime tolerabat. Dacientiaʒ
ergo habeas ⁊ tu ſi malefactor uel ſtultus in
iuſte fueris reputatus.nam ſicut diuina ſapi
entia tanq;ᷓ fatuꝰ ſpernitur ⁊ irridetur.ſic om
nes irriſiones que ſolent a uanis mundi huiꝰ
hominibus(deuʒ pꝛeoculis non habentibus)
homini ſpiꝛituali irrogari dñt paciẽter ſuffeꝛ
re.Ex hoc articulo illuſionis ſumũtur tꝛia do
cumenta.pꝛimũ ẽ.quod omnes qui pie ⁊ ino
center nolunt uiueꝛe ſecundum nouuʒz homi
nem ab his qui uiuunt ſecundum hoĩem ue
terem illuduntuꝛ.⁊ ab eis pro fatuis habent᷑.
Sed ꝑpꝑ hoc non debẽt turbari uiri ſpũales ĩ
mo potiꝰ gaudere qr nouꝰ homo ſaluator no
ſter xpᷣs indutus alba ueſte.que innocentiaʒ
ſignificat. illuſus ⁊ deriſus eſt a filijs huiꝰ ſe
culi apõ quos alba ueſtis exprobrabiłẽ. Sʒ
ſicut crux ante paſſionem xpᷣi exprobabil fue
rat que poſtea facta ẽ honorabilis. ita ut ẽt
portet᷑ in fiontibus regum. ſic alba ueſtis pꝰ
xpᷣi paſſionẽ.facta ualde honorabilis ⁊ ĩno
centie ſignũ. Uñ qnilibet poſt baptiſmũ reno
uatus induitur ueſte alba in ſignum innocen
tie quã ↄfert baptiſmꝰ.ĩ cꝰ ẽt ſigna xpᷣo paſſo
angeli in ueſtimentis albis appaꝛuezunt᷑ i eiꝰ
reſurrectione ⁊ ſimiliter in eius aſcenſiõe:ʒ
documentũ ẽ ꝙ ꝓ tpᷣre ⁊ loco expedit ſtul
am ſimulaꝛe.Unde ꝙ dñs ipſe fons ſapie:
coram heꝛode pro ſtulto haberi dignatu⸗
ex incomprehenſibili ſapiemia ſua pꝛoce
quia ſi ſapientem neꝛbis uel factis ſe oſten
ſet. heꝛodes utiq; paſſionẽ eius impediuiſſet
Tertium eſt ꝙ homo nihil querat in ueſtibꝰ
non ornatum.non precioſitatẽ ſed ſolũ neceſ
ſitatezʒ.quia ſaluator noſter in ueſte uelut fa
tuus eſt illuſus. ¶ Ad conformandum hu
ic articulo regꝛaciefur homo deo quõ ipſe no
bis cum ſua illuſione ueſtem innocentie con
ferre dignatus eſt. ¶ Itẽ recogitet qualit᷑ ipᷣe
candidam ueſtem innocentie baptiſmał quã
xpᷣs nobis pretulit ſepe peccatorum malis de
nigꝛauit ⁊ oret dicens · Jeſu qui neſte alba
indui.⁊ ut ſtultus ab heꝛode illudi uoluiſti.
Da mihi mundi buius prubentiam que
ſtultitia eſt apud te cautius declinare. ⁊ ad
te qui uera es ſapientia peruenire. ( Vero
des autem cum non inueniret im Chriſto
cauſam mortis illuſum ⁊ indutuz neſte alba

remiſit ad pylatum Jut eum honoraret ſicut

pylatus ei detulerat. ¶ In quo ipſe pr obat᷑
in necem dmi conſenſiſſe. Quia enim fuit ſibi
miſſus tanq; homo ſue dicionis cũ ñ ĩuenit ĩ
eo cauſam.debuiſſet eũ abſolueꝛe ⁊ ñ alieno

atione: uel nocumente
zaen ſubinuicẽ contra
amicicia pylati t bero
dei ? gentiles conuenn
ſtianoruz. Unde Bebꝛ
berodis t Pylati fedun
chriſto pepigerunt hac
atorio lure ſucceſſores
gentiles ? iucei. icut ge
eiam mente diſſicentes
perſequendis xpiq in ei
ſentiunt. bec Beca. pot
Hono accigi. per co⸗
concoꝛdia populi in
ri ſcut enim pylatt
de. herodes poſt
Autis primo recepit
ciauit iudeis. in fine a
us remittet ad genule
enoch multi conuer
puli añ mortem chꝛiſt
⁊ diſcordes ſed poſt m
amici ⁊ concordes in
piy noſtra qui fecit ni
ntfpo etlam herodt
ex inimicis per iym xi
belt poptli gentilisf
fi paſſionem umnſ
ſta tamen un pꝛius de
dei uerbum. 3d

ba heſtis erprobrudle,
aſionntz erzckitlfi
cae bonorudilis itn te
usenn. ſcabs veſu
e nalge hoſortbilbe i7⸗
nlibet oſt bopnſini feno
He alboa i ignum innoten
ſnnicſgu ho de⸗
tis aldis gpparneruntie⸗
nliter neins altennte
tpren loerpeiit t
e aſeletoſpſape
ſtulto adeninen
Pi ſepichtig ue gdbe⸗
zutbenel ecnt leoſte
P Mon eins inmeluſe
vononibi qveran Beſt
n recioſtatl ſe ſolü nect
grornoſtr inbeſtetein
(20 Conſornancunn
etur honoceoqid ſen
ſore neſten irnocentſetn
.Ne etogtetualtit
inweente dehiifnik a

Secunde partis.

iudici remittere. Remiſit ẽᷓ eũ beꝛoðᷣs pylato

quaſi diceret.fac de eo quicquid uolueꝛisEt

forte fimilia ueꝛba ſibi remãdauit. Et ſic dñs
cum nota illuſionis.poꝛtando ueſtem albam
redijt ⁊ herodis conſenſum de ſua nece ſecuz
detulit. Hic antem conſenſus appaꝛuit ſigno
⁊ ſacto.ſigno quidem in veſtis albe illuſione.
facio ĩ amicicie conſideratione nam (ipa⸗die
facti ſunt amici herodes ⁊ pylatus) propter
mutuam ꝛeuerentiam ſibinuicem factaʒ. An
tea(quippe inimici erant adinuicem propt
necem galileorù qui de herodis prepoſñtura
⁊ domino erant.quos pylatus occiderat. mi
ſcens ſanguinẽ eorum cum ſacrificijs que oſ
ferebant.ſed nunc ſuꝑ hoc r̃conciliatus ẽ py
latus herodi:quia pro bono habuit herodes
quod pylatus ſibi detulerat.mittendo ſibi ho
minem ſue iuriſdictionis.⁊ preſertim talẽ ho
minem quẽ ipſe uidere diu deſideravᷣat. Sic
multi frequenter amici ⁊ concoꝛdes im condẽ
natione: uel nocumento innocentum fiunt. qͥ
antea ſubinuicẽ contrarii fuerunt. Pec autẽ
amicicia pylati ⁊ herodis fuit ſignuʒ quod iu
dei ? gentiles conueniꝛent in perſecutõe chꝛt
ſtianoruʒ. Unde Beba. Hoc nephandiſſimũ
herodis ? Pylati fedus: quod in occidendo
chriſto pepigerunt hactenus eorũ uelut heꝛe
ditario iure ſucceſſores cuſtodiunt: quando
gentiles ⁊ iudei.ſicut genere ⁊ religione. ita
etiam mente diſſidentes.in chriſtianis tamẽ
perſequendis xpᷣiq; in eis fide perimenda cõ
ſentiunt. hec Beda.poteſt etiã hec amicicia
ono accipi. ⁊ per concordiã herodis ⁊ py
concoꝛdia populi iudaici ⁊ gentilis ſigni
ri. ſicut enim pylatus primo miſſit ihʒ ad
Gë. 2 herodes poſtea ei remiſit. ſic uerbũ
autis primo recepit populus gentilis ? ãnũ
ciauit iudeis.in fine autem mði iterum iude
us remittet ad gentilem. quando per heliam
⁊ enoch multi conuertuntur. ¶ Iſti duo-po
puli an mortem chꝛiſti erat iuimici ſubinuicẽ
⁊ diſcordes ſed poſt mortem chriſti facti ſunt
amici ⁊ concordes in fide eins quia ipſe eſt
pax noſtra qui fecit ntraq; unũ. Vnde Amb.
In typo etiam herodis atq; pylati qui amici
ex inimicis per ihm xp[ʒ facti ſunt.plebis iſra
hel ⁊ popali gentilis figura ſeruatuꝛ.quõ per
dñi paſſionem utriuſq; ſit futura concordia.
ita tamen ut pꝛius populus nationuz capiat
dei uerbum.⁊ ad populum iudeoꝝ fidei ſue
deuotionem tranſmittat.hec Ambro. O quã
ta humilitas ⁊ pacientia dñi ihu qui de ſe q̃ſi
de fatuo permittebat malos luõꝛe.mittere ſe
2 remittere ⁊ quod uolebant facere. hanc au
tem miſſionem ⁊ remiſſionem ipſe dominus
fieri uoluit ad maiorem ⁊ euidentioꝛem ſue ĩ
nocentie oſtenſtonem. Intuere eum nunc be
ne dum ducitur ⁊ reducituꝛ demiſſo uultu ꝛz
uerecunde incedentem ? omnium clamoꝛes
conuicia ? ſubſanationes audientem. ⁊2 for

Capitulũ.lxij.

te lapidum percuſſiones. ⁊ immundiciarum
ſuſcipientem.(¶ Et cogta quomodo habebat
illos pedes ſanctiſſimos confractos quia cuzʒ
magna feſtinatione duxerunt ⁊ reduxerunt
eum nadis pedibus incedentem. ¶ Intuere
etiam matrem ⁊ ſuos cum indicibili merore
a longe ſequentes.⁊ iſta uidentes. ⁊ cogita
quam libenter tu iuuares ⁊ aſſociares ſic tri
ſtes ⁊ dolentes:. ¶ Ex boc articulo habetur
documentum ꝙ; tantam niʒz habet natura bo
ni.ꝙ reſpectu ſui confedeꝛat etiaʒ malos. ini
micitia enim reſpectu honi. parit amicitiam
inter malos.non timeat ergo iuſtus ſi niderit
malos contra ſe colligari.qꝛ hoc teſtatur ĩ eo
aliqͥd eſſe bom.⁊ ꝑ hoc ipſe conformatuꝛ xpᷣo
contꝛa quem omnes conuenerũt in unũ etiaz
inimici. Ad cõſormanduʒz ſe huic articulo
cogitet homo ſi habeat inimicitiã cũ aliquo
2 dimittat eã de corde amor xpᷣi.qͥ pro nobis
in ſua npaſſione ẽt malos aduerſum ſe concor
dauit Ih;u qui õꝗᷓ te ĩteꝛ herodẽ ⁊ pylatũ ami
citiam fieri uoluiſti.da mihi iniquorũ aduer
ſum me colligantiam non timere ſed eorum
potius exercitatione me proficere quatenus
tibi merear ↄformari. Cõſidera nunc quanta
fotigatio fuerit xpo ſic duci ⁊ ꝛeduci ð iudice
ad iudicem qꝛ magna pena eſt cuilibet homi
ni mitri de uno iudice ad alium. ꝙ uit em pri
mo preſentatꝰanne.ſᷣo cayphe tertio ductus
ad pylatũ.quarto miſſꝰ ad herodem. quinto
remiſſus d pylati:q̃ oĩa ad unũ poſſũtredu
ci articulũ.ex quo plura ſumũtur documẽta
Primũ ẽ ꝙ ñ dẽmus foꝛmidare pntari pote
ſtati tꝑali uł ad malos iudices trahi pꝛopter
xpᷣm qꝛ quãto poteſtas iniquioꝛ ⁊ iudices ne
quioꝛes tanto faciunt mart yres glorioſiores.
Scðdðʒz ẽ.ꝙ nos omnes actus uoluntates ⁊ de
ſideria ña antequam ꝑficiamus.debemꝰ ad
examen ꝛecte rationis (q̃ ꝑ iudicẽ ĩtelligi)p
ſentaꝛe ⁊ nihil pꝛecipitàteꝛ ageꝛe.omnia quo
q; mala q̃ fecimus ðöbemuos conſpectui ↄſcien
tie noſtre pꝛeſentar̃ ⁊ ſic eam coꝛam xpᷣo iudi
ce examinandam ſtatneꝛe.Teꝛtiuz eſt.quod
fligioſi qui ſpecialiter debent eſſe imitatoꝛeſ
xpᷣi.non debent tnr baꝛi ſi inteꝛdũ ſub obediẽ
tia mittantuꝛ de loco ad locuz. de prelato ad
platũ qͥa xpᷣs pꝛopt᷑ nos ſub obedientia pr̃is
dignatꝰ eſt mitti de iudice ad iudicẽ. Itez ſi
cut xpᷣs ſtabat ante iudices.⁊ millum irrene
ꝛentie uerbum eſt locutus:ſic ⁊ nos cum ꝛeue
rentia ſtare debemus coꝛam pꝛelatis noſtꝛis
2 indicibns etiam malis. Ad conforman
dum ſe iſti articulo.formet ſibi homo ymagi
nem chriſti in mente ſua. Statuens coꝛam
co conſcientiam ſuam miſericoꝛditeꝛ exami
nãdã ꝓ eo ꝙ xpᷣs coꝛã iudicibꝰ malicioſe fuit
examĩatus. Recogitet ẽt hõ qũo oportz nos
oẽs exhibeꝛi ante tribunal xpᷣi.⁊ id circo ipſe
pius ꝓ nobis impijs exhibei noluit añ tꝛibu
nal iniqui iudicis ut noſ iiuſti ame tꝛibunal

De

iuſti iudicis fiducialiter compaꝛere poſſemꝰ.
Ahun qui de iudice ad iudicem mitti.⁊ coraʒ

— .

eis examinari uoluiſti. da mihi amore tui no
minis maloꝝ iudicum uerſucias non metuer̃
⁊ in conſpectu tuo me tuta conſcientia cõpa
rare. Ac bono animo maiorum impijs me ſõᷣ
dere. ⁊ alacri corde ad obedientiam ſine mo

19 concurrere.

Oratio.
Omine yhᷣu xpᷣe.qui hora diei pꝛima
d Yymiſiſti te ligatũ avduci ĩ ↄſiliũ iuðo
rũ: ac poſt multas iniurias ⁊ ↄuicia
de caypha duci ad pylatum. ubi a iudeis reꝰ
mortis ? malefactor fuiſti iudicatus. ? in inł
tis falſe accuſatus ac deinde a pylato ad be
rodem te mitti. ⁊ idem accuſari ⁊ fatuus rpu
tari ac ſperni ⁊ in ueſte aloa ulludi ptuliſti tã
demq; ſic illuſus ⁊ in ueſte alba indutus ad
pylatuz es remiſſus. fac me queſo iniurias ⁊?
ↄuicia pacienter ⁊ gaudenter pꝛo tun nomis
gloria tolerare. ⁊ in conſpectu tuo cũ gaudio
apparereac uultum tnuum deſiderabilez ſem
per reſpicere. Amen.

De tertia. Capłm. Lxij.

Oꝛa tertia cogitabis meſiꝰ ⁊ triſtis
h gqualiter reducto dño ad pylatu illi
canes letantes ð federe berodis ⁊?
pylati.cũ audatia magna ꝓpſequuùt
accuſatões ſuas.qᷓ;uis neq; pylatus neq; be
rodes diligente? eum interrogando ⁊z exami
nãdo inueniret in eo cãm mortis. Uñ ad ex
pꝛobꝛandã duriciã iudeoꝝ ⁊ gentiliu. pylatus
fatetur nec ſe nec herodem neq; in occidẽdo
neq; in illudendo in xpᷣo cauſam ſeu aliquid
dignum morte inueniſſe. Ubi Beda. Poc di
cendo pylatus abſoluit quidem ihᷣm que pro
bauit inſontẽ.ſed quẽ abſoluit iudicio crucifi
git miniſteꝛio. Audi cece iudee · audi cꝛudeł
pagane.pylatus ipᷣe fatetur neq; ſe neq; hero
dem dignum quid morte in xpᷣo reperiſſe. ſed
tantum in occidendo uel illudendo innoxio
aliene crudelira tis obtemperaſſe clamoribꝰ.
Pec Beda. Magnum dimittendi ihm ſtudi
um gerebat pylatus. Sed quanto cuꝛioſius
dimittere querit tanto criminoſiores ad mor
tem eius inuenit t cũ accuſaretur dñs mẽ
daciter a principibus ſacerdotum ⁊ ſenioribꝰ
nihil rñdit nec ad ſui excuſatõeʒ nec ad dcõꝝ
fhactõezʒ.nec ad dicẽtiũ ĩproperatõeʒ · ſz ma
gis accuſarões uiriliter ſuſtinuit ⁊ tacuit Et
tunc cum ſic accuſaꝛet᷑ ab eis(Rdixit illi pyla
tus. Non audis quanta aduerſum te dicũt te
ſtimonia) Secunduʒ Cri.ideo hoc dicebat
quia uolebat liberare eum. dum ſe excuſãdo
reſponõret. Sed dominus nõ (reſpõdit ei ad
ullum uerbum ita ut miraretur preſes uehe
menter D de eius pacientia ⁊ ↄſtantia ꝙ ille
(quem in lege peritum ⁊ ad omnia ꝛeſponde

tertia.

re potentem audierat) nibil reſpondeꝛet.? ꝙ;
exhibitus ad crimmale iudiciũ. ⁊ ſtans ame
moꝛtem que apud omnes homines eſtimaſuz
teꝛrioilis. ipe ĩperturbabilis remaneret. In
hoc aũt docet accuſationes ⁊ criminationes
pacienter eſſe ſuſtinẽdas hoc ei magis mira
bilem facit ſanctoꝝ pacientiâ quàâ defenſio.
Unde Ambro. Accuſatur dũs ⁊ tacet quia 85
fenſione nõ indiget nec accuſatiõeʒ tacẽdo 2
firmat. ſed deſpicit non refellendo- ambiunt
defendi qui timent uinci. Melior ẽ cã que ñ
defenditur ? pbatur. Suſanna tacuit ⁊ uicit
Pec Ambroſians. Judex ergo ommum ante
tribunal iudicis uilis ⁊ indigni.manſuetus ⁊
tacitus ſtetit. ⁊ accuſatus nihil reſpondit.
Sunt autem quattuor rationes huius ſilẽcij
2 taciturnitatis xpᷣi tacuit eniʒ xpᷣs prio iuſie
qꝛ propter falſtatem accuſationum ⁊ corrup
tuʒ iudic iũ indigni eꝛant audire. ſecundo mi
ſericoꝛditer.ne.ſ.ex ꝛeſponſione ſua peiores
fierent. ſi ſibi non crederent. uł non obediꝛẽt.
Tertio diſpenſatiue ne ſi excuſaret dimittere
tur ⁊ cꝛucis utilitas ſcilicet noſtra ſalꝰ? redẽ
ptio differretuꝛ. Quaꝛto exemplarũter ut da
ret nobis pacientie exempluʒ ⁊? impleret illö
de ſe ſcriptum.ſicut agnus coraʒ tondente ſe
obmuteſcet ⁊ non aperiet os ſuuʒ. Igiĩ ut di
cit Anſhel. uide attende qũo ſtat añ pſdem ĩ
clinato capite. demiſſis oculis uultu placido
ſermõe raro. paratus ad obpꝛobꝛia prompiꝰ
ad uerbera. Quandoq; dominus reſpondet.
quandoq; non reſpondet. Ubi reſpondʒ oua
ſi paſtoꝛ bonus docet ⁊ pro creditis ſibi o
contra luporuʒ latronumq; inſidias pug-
ubi uero non reſpondet quaſi agnus pro
grege ĩmolandus ſilet 2 pacientiam pꝛe
Et utinam modo imnoteſceret.quando⸗
agnus.⁊ quando quaſi paſtor̃ quanis eile ae
beret. ut.ſ.quando tacere ⁊ reſpõdere babẽt
Quãuis ergo quibuſdam interrogationibus
ſepe ꝛeſponderit.quando tamen ꝛeſpondere
noſuit non ſicut reus ⁊ male ſibi conſcius qui
de peccatis conuincebatuꝛ ſuis ſed ſicut inno
nocens ⁊ manſuetus qui pro peccatis immo
labatr᷑ alienis. Et ideo ſimilitudo de agno da
ta ẽ ut in ſuo ſilentio nõ reus ſed innocẽs ha
beretur.¶ Per diem autem feſtum paſche 2
ſueuerat preſes unum uinctum dimittere po
pulo). ideſt ad petitionem populi (quem uo
lebant)ſine meritorium diſcretione.in mẽo
ria liberationis filiorum iſra bel de egyptia
ca ſeruitute cuius beneficij memoria in ſo
lemnitate paſchali fiebat.quod ea die de ſeꝛ
uitute pharaonis egreſſi eꝛant in alijs auteʒ
feſtis ñ ſic fiebat. Quia ei ĩ nocte paſche ãge
lꝰdni ſaluauit ebreos ⁊ ꝑcuſſit pꝰgẽita egyp
tioꝝ.iõ adhoc ꝛepᷣſentãdũ.⁊ in mẽoria huius
beneficij. in hac ſolemnitate ſaluabant unuʒ
morti propinquum. ⁊ aliquos interficiebant
de uictis qui cuſtodiebantur ad occidendum

nocentuů. Unde Criß/⸗
mmin dixit quia peccan
nri eü ex feſto ſed prin
ens a ca omni. tu rogat e
ſtnollent inoxiu dimttte
donaꝛet feſto uel tpri/
no tribnnali ſedenter
la iicens. lbil tib
rariuſtum ülum.
Rcaule nec intron
joſninem ulum a
um paſſa ſum hodie
ppter eum. xoꝛit
ſion bus ſomnijs in
tes nec credef nec inr
bolus quippe appart
roꝛibus ad liberatoe
dyabolus intelligene
i mundo ſiue in tarta
v fecerat oprebendi
nes huic mulieri ut
xpi. ſcut pꝛius m
mortem. ita modo ſe
deorum libeꝛare per
tem mortis amittat
dei nutu ? uirtute de
groſcere. ? ideo lab
ꝛte lam ſancti in⸗
oc notauerat,n
rat. Alg:
nocata ad ſu

emorcnſmnonunten
edaßt audre ſernnn
r ehhonſone ing eit
Gederem ub onoheti,
dene ſiexcuſaetdinfe
gſchicet oſtra ſatene
uano exemploriter ut
eexemplunz ? implerer l
t agnus coroz loncenteſe
Pereeros uz Yivrcl
mie gio ſtot an iſdem
ſisoculis nultu glacid⸗
ad obprooris promt⸗
qgdominns ſeſponet,
ſdet. Vbirehponchne
ttrocretirs tbie
onumeginiicopu
nder queſignnapre
ſet 1petieſtian
mmcreſcrer inde
atſpaſtor guanisſe
Pinet ſeſüintiii
Patdan inenognionin
2st Mal fbic iſc ng

Secume partis.

VUlt hoc faciebãt ĩ memoriã traſitꝰ meris rii
bri.ĩ qꝰ filij iſtahel fuer̃t libẽ iti ⁊ egyptij ſbſᷣ
merſi.Et iſtà ↄſuetudinẽ eis ↄpᷣuaꝛi ipetꝛaue
rant ab impatore romanoꝝ.ſicut fuerat obs
uata anteq; iudea ẽt ꝛzomanis ſubiecta. Si
adhuc ſingulis annis aliquem occidunt. ðᷣus
ſcit ⁊ ipſi ſciunt. Pylatus g ſciẽs eos cupidoſ
ð̊ obſeruanda illa ↄſuetudĩe:⁊ ex altera par
te ꝙ barꝛabas erat peſſimus ⁊ polo odioſus.
ꝓpoſuĩt eis ſub diſtinctione optionẽ: dicẽs ꝙ;
ad honorẽ feſti liberaret eis(baꝛꝛabaʒ łᷣ ihʒ
Nꝛ nullũ aliũ.ꝑ hoc ſubriliter credens libeꝛa
re ihm ð conſenſu eoꝝ qr non credebat aliqꝰ
modo ꝙ peterent liberationẽ barrabe (qui e
ꝛat hoĩicidia ⁊ ſeditioſus)ac peſſimꝰ ⁊ iſignis
non nobilitate generis ſed ex famoſitate ſui
criminis:qͥa erat latro publicus:⁊ in malitia
valgatus ⁊ famoſus, ⁊ ideo credebat merito
ihm eſſe pᷣeligendum.ſciẽs eũ ĩnocentẽ: ⁊ ꝑ ĩ
uidiam traditũ qꝛ publice aꝛguebat uicia eo
rum. Magnã: ut dictũ ẽ: diligentiam pylatꝰ
oſtendit:ut xpᷣm liberaret.pᷣmo per innocen
tiã quia manus herodis euaſeꝛat.ſᷣo ꝑ cõſue
tudinẽ qr eũ pᷣeligenduz credebat: in quo da
tum ẽ exemplũ laborandi ab liberationeʒz in
nocentũ. VUnde Crip̃ᷣ.Et intuere ſapienter.ñ
enim dixit quia peccauit ⁊ dignꝰ ẽ morte do
nari eũ ex feſto ſed primũ eũ excuſans ⁊ eru
ens a cã omĩ.tũ rogat ex ſuꝑhabundanti: ut
ſi nollent ĩnoxiũ dimittere.ſaltẽ. ut obnoxiũ
donaꝛẽt feſto uel tpᷣri.(¶ Tũc miſit ad pylatuʒ
pꝛo tribunali ſedentẽ uxor ſua Inomine pcu
la/ſicens. Nihil tibi ⁊ iuſto illi)ſit cauſe uł
ra iuſtum illum. Quaſi dicer et. Nibil ha
Rcauſe nec intromittas te ad inter ficien
yominem illum quia iuſtus ẽ (Multa e
u paſſa ſum hodie ꝑ uiſum) ⁊ in ſomnijs (
ꝓpter eum.) Uxoꝛ itaq; gentilis uiri G̊ in ui
ſion bus ⁊ ſomnijs intellexit ꝙ iudei uigilan

tes nec creder̃ nec intelligere uoluerũt. Dya

bolus quippe apparuerat ei.mouens eaz ter
roꝛibus ad liberatõem xpᷣi. Nunc enim ðᷣmnʒ
dyabolus intelligens per xpᷣm ſua ſpolia ſiue
i mundo ſiue in tartaro ſe amiſſuꝝ. penituit
ꝙ fecerat ↄprebendi eum.⁊ ideo ĩmiſt uiſio
nes huic mulieri ut per eam ipediretuꝛ moꝛs
xpi.⁊ ſicut pꝛius ꝑ mulierem intulerat mõo
mortem.ita modo ſatagit xpm de mambꝰ iu
deorum libeꝛare per mulierem.ne ꝑ xpᷣ mor
tem mortis amittat imperium. Jam quidem
dei nutu ⁊ uirtute poterat miſteriuz cꝛuciſ co
oſcere.⁊ ideo laborabat ne xpᷣs moꝛeretur
kere iam ſancti in inferno gaudebant unde
oc notauerat. Naʒ ut ait aug. aia lazari re
uocata ad ſuꝑos.aie in inferno cognonerũt
dñm de proximo deſcenſuꝝ ad inferos: unde
ex tunc letabantur. ⁊ maxime dyabolus hoc

cognonit cuʒ dominus clamore ualido aiam

exalauit. Uel ẽt per ſcripturarum ĩpleciõnẽ
hoc perpendit quia in domĩo eas implerxi ui

ſu ↄdicũt iudeis.ũ hunc ſed barꝛabam. Ihs

Capitulũ.lxij.

dit.Qõ ergo uxoꝛ pylati.⁊ ipſe pylatus fantũ
feceꝛunt pro liberatione xpi.totum putatur
fuiſſe ex inſtinctu dyaboli.qui per pylatuz ⁊?
eius uxorem nitebat ipediꝛe noſtraʒ redemp
tionẽ ſic olim ꝑ adam ⁊ euaʒz fecit noſtrasꝭ dã
natõʒ (ſdvlatus g queꝛebat ab eis què uellẽt
p bonorẽ feſti iibi(dimitti)de quobuſ pꝛe
dictis.⁊ q̃ſi ex hortatiue expᷣſſit xpᷣum querẽs
ſi uellent dimuti regem iudeorum. Ipi uero
nimio odio õ xpᷣm moti ⁊ obſtinato corde in
malitis perdurantes. ne xpᷣs liberaret pᷣele
gerunt(⁊ pecierunt baꝛrabã) hoiem. peſtite
rum dumuti ⁊ liberari.xpᷣʒ vo innocentẽ tolli
de medio ⁊ cꝛucifigi. Dutabãt ei ut dic Cꝛiſ.
hoc ſe poſſe aſtꝛuere ꝙ ihs deteꝛioꝛ eẽt latro
ne ⁊ adeo nequã ut neq; ꝓ feſti prerogatiua
v̈beret liberari. In quo facto eoꝝ oſtendit᷑ ſu
ture infidelitatis archanum.ſ.antixpᷣm xpᷣo pᷣ
ferendũ. Tatrones latronẽ petiueruùt homici
dã autori uite pretulerunt.Qõ ipꝛoperãs eis
beatus petꝛus pꝰea dicebat Uos ſanctũ ⁊ iu
ſtuʒ negaſtis ⁊ petiſtis uiꝝ homicidã donari
uobis autorem vo uite ĩterfeciſtis. O quata
inſeliciũ iudeoꝝ iniquitas ⁊ malitia qͥ ad ꝓ
curandũ xpᷣi moꝛtẽ pecierũt ⁊ latrõis publici
liberatõem )ↄ bonũ publicum ⁊ iuſtitiã mõtẽ
uite tenebras luci filiuʒ.dyaboli.fulio dei. tã
ſtulte qᷓ; impie pferentes. Un Aug.O cecitaſ
iudeoꝝ o furia freneticoꝝ.noli dimitteꝛe hũc
ſed baꝛꝛabazʒ qͥq fuit aliud dicere qᷓ; occidaĩ᷑
ille qͥ ſuſcitauit mortuos ⁊ dimittat latro ut
iteꝝ occidat uiuos. Uñ Anſhel adhuc autez
⁊ aĩaz luã incircũciſo cani gluciẽdã tradide
rũt.uinctũ ſiquidẽ añ faciẽ pylati pᷣſidis te ꝑ
duxerunt.poſtulantes ſupplicio crucis interi
mire qͥ pem ñ feceras ⁊ uiꝝ homicidam do
nari ſibi.agnũ lupo.auꝝ luto poſtponẽtes.O
indignum ⁊ infelix cõcambiuʒ Uñ ẽt beda.
Peret ãt iudeis uſq; hodie ſua petitõ qᷓ; tãto
laboꝛe ĩpetrauerunt. Quia em̃ data ſibi optõ
ne ꝓ Bu latronẽ. ꝓ ſaluatore interemptoreʒ
ꝓ datore uite elegerũt pemptoꝛẽmeꝛito ſalu
tem uitãq; ꝑdiderũt:⁊ latrocinijs ſe ac ſeduõ
nibus ĩ tantum ſubmerſerunt ut et patriĩaʒ ꝛe
gnumq; ſuũ ꝙ plus xpᷣo amauere ꝑdiderunt
et hactenꝰ eàù qᷓ; uẽdidere.uel aĩe.uel corꝑis
libeꝛtatẽ recipeꝛe ñ meꝛuerint.atc iðs iudei
pacẽ hr̃e non poſſunt qr ſeditioſuʒ principez
id eſt dyabolũ qui uſq; hodie ꝛegnat ĩ eis ma
gis qᷓ; nʒ eligeꝛe maluert DPec Beda.Simi
liter avᷣhuc hodie aliqui magis nitunt᷑ ſaluar
et ẽt ꝓmouere malos homines qᷓ; bonos.et ĩ
multis electõibus ac ꝓuiſionibꝰ. ih̊s id ẽ uir
bonus ac dignus et dei amicꝰ qui ſe et alios
ſaluaꝛe uellet repꝛobat᷑ et barrabas latꝛo in
ſignis id eſt malus ac indignus et xpᷣi hoſtiſ qͥ

ſe et alios in anima peꝛimit eligitur. ¶ Un

de qui in talibus pꝛomotionibus faciendo.uł
oſentiẽ do culpabiles ſunt ipſo ſuo facto łᷣ ↄſẽ

—

De

uero ad omnia tacet:paciẽteꝛ canes oblatrã
tes tolerans:⁊ ſua pacientia nos aꝛmans con
ſidera hic quantũ xpᷣi animum ſauciare potu
it. ꝙ tam ſceleratus:⁊ uilis homo preferebat᷑
ſibi homini deo.intantum ut peterent illiꝰ ui
tam:⁊ iſtius mortez. Peccaueꝛunt aũt i duo
bus.ſ.quia ꝛeum petebat liberari.⁊ innocẽtẽ
dam nari. Uñ in.puerbijs. Qui iuſtificat ĩpiũ
2 ↄdemnat iuſtũ.uterq; abhominabilis ẽ apðᷣ
deum. Ex iſto articulo trahũtur duo documẽ
ta. Primumẽ ꝙ nos equanimiter toleremus
ſi aliquando pᷣferantuꝛ nohis ꝑpſone infirmio
ꝛes ⁊ humilioris ↄditõnis: quia latro xpᷣo fuit
prelatusi. Scundum eſt ꝙ caueamus ne ⁊?
nos barrabã xpᷣo pᷣeramus.Multi ei adhuc
podie dſideꝛant barrabã ſibi ſolui.⁊ xpᷣʒ uĩctũ
eſſe:quia ut dicit Orig.omnes qui iudeis ſũt
ſimites ſiue in dogmate ſiue in uita barrabaʒ
ſibi ſolui deſderant.quicunq; ei male agit ſo
lutus ẽ in corpoꝛe eius barrabas.xpᷣs aũt uic
tus.qui aureʒ bonum agit xpᷣm hʒ ſolutũ.bã
rabaz uinctũ ⁊ iõ ſicut iudei poſtq; ꝓ xpo ele
gerunt barrabam latronẽ latrocinijs ⁊ ſeditõ
nibus ſunt ſubueꝛſi.ſicut ⁊ nunc q̃cunq; aĩa pᷣ
ellegit hbarrabaʒ.illa ſꝑ latꝛocinijs dyabolicis
exteꝛminat᷑. Ubi ema non eſt ihs ibi lues ⁊ p
lia ſunt. ubi autem eſt ihs ibi ſunt omnia bo
na ⁊ pax. Dec Orig. Spiritualiteꝛ homo uĩc
tus eſt per peccatum poſitus in carcere. ſecũ
dum corpus ⁊ aiam. ita ꝙ ſint duo uincti cor
pns ⁊ anima.ſed de his unus.ſ.amima poteꝛit
liberari. ſi ramen coꝛpus pnĩe ⁊ flagellis expo
natur quia ſicut aiam a culpa ⁊ a pena libe
rabu.ſi uero corpus libeꝛet᷑. adhuc manebit
uincta anima ⁊ ſupplicijs ac fſiagellis expone
tur eternis.⁊ iõ melius ẽ ꝙ aĩa liberetur quã
corpꝑus.quia ſi corpus ſuſpendit᷑ in cruce peni
tentie tunc aiam liberabit a morte. Uñ gre.
Si magne mercedis ẽ eripere a morte carnẽ
morituram quanti meꝛiti ẽ liberare aiam in
celo ſine fine uicturã. Ad cõformãdũ ſe huic
articulo recogitet homo ſi ip̃e unq; barrabazꝭ
xpᷣo pelegit ⁊ doleat ac oret dicens. Ihu qui
nõ dedignatus es a iudeis repꝛobaꝛi petenti
bus ſibi barrabã latronẽ dimitti.te ueꝛo auc
toꝛẽ uite crucifigi.da mihi te creatorẽ meuz
ſemꝑ eligere pomnibus.⁊ ꝓ nulla recreata te
unquaʒ reprobare (Pylatus autem uols di
mittere ihm.iterum locutus eſt ad illos.que
rens quid faceret de ihu rege iudeoꝝ.⁊ quid
mali feciſſet.⁊ aſſerens.ꝙ nullã cãz mõtis in
eo inueniret.) Sed quantoplus uidebanc ꝙ;
xpᷣm liberare uellet.quantomagis iteꝝ ⁊ iteꝝ

clamabant uocibus magnis inſtabant. poſtu

lantes ut crucifigeret eum.⁊ inualeſcebãt uo
ces eoruʒ. Mala fuit barrabe preelectio.ſed
peior hec ſenentiacio.¶Uidens aut pylarus
quia nihil pꝛoficeret) ad libeꝛationem xpᷣi ſal

no fauore populi. (ſed magis tumultꝰ)⁊ ſte·

pitꝰ (fierer )populi clamantis ad contrariuʒ
per ſeductionem ſaceꝛdotum uolentium per

tertia.

cl amorem ⁊ tumultum populi obtinere.ꝙ ñ
poteꝛant ꝑ rõem habere.⁊ (uolens popło pla
ceꝛe ⁊ ſatiſfacere dimiſit illis barrabazʒ) quẽ
petebant quãuis xpᷣm pᷣferendũ nõ dubiiaret
Ecce ꝙ vpᷣs innocens damnatur. ⁊ baꝛabas
latro liberatuꝛ. Ita contingit hodie in curijs
principum ⁊ pᷣlatorum. quia innocentes dã

nantur 2⁊ peruerſi peccatores liberantur. mi

nora puniuntur. ſed maiora diſſimulamur.
puniũtur tranſgꝛeſſores ðᷣcretaliũ ⁊ ſtatutoꝝ
2 dimittunt᷑ ipuniti traſgreſſots diumnoꝑ mã
datorum. Et ut iudei de morte ihu totu pec
catum ſuper ſe acciperent ⁊ ipſe immuiis eſ
ſet a peccato((accepta aqua lauit manus ſu
as coram populo dicens. Innocens ego ſum
a ſanguine))..i.ſanguinis effuſione (iuſti hꝰy
2 ſicui lauo manus ſic ⁊ ↄſcientiam quia ego
uolui liberare innocenem. ⁊ ſolum miniſter
legis ſum. uos uideritis quid continget uobis
quantum ad ſupplitium pro culpa quam cõ
mittit᷑ quia uox ueſtra ſanguinem iuſti füdit
unde penam ſentietis. Mos emm erat apud
antiquos ut cum quis uellet ſe oſtendere im
muneʒz a crimine aliquo.accepta aqua laua
ret manus ſuas coꝛam populo. Lauit ergo
manus coram populo ut quos non poteꝛat
mouere ſus ſione: moueret ſignficntione.
qua ſignificabat iniquum mortem xpᷣo infer
re. ⁊ ſe innocentem a tanto ſcelere. auit ma
nus ſuas imponens peccatum de moꝛte xpᷣi
iudeis ipſis hoc recipientibus.quàuis non eſ
ſet per hoc ſecundum neritatem excuſatus.
quia non lotus fuit.aqua ſuus reatus. ·
ciebatur ergo dicendo ſe innocentẽ quia
bat ꝙ per inuidiam eum tradidiſſent. ⁊
ſtus ac innocens erat 2 ut met ↄfuet
eũ liberare poterat. Darticeps ergo eꝛat c.
ſed innocentior illis. Unde Teo papa. Exceſ
ſit ergo pylati culpam facinus iudeoꝝ.ſʒ nec
ipe euaſit ꝛeatũ qui reliqͥt ꝓpriũ iudiciü.⁊ in
crimen tꝛanſit alienum. PHuic pꝓylato ſimiles
ſunt excuſantes ſe a criminis conſenſu cũ poſ
ſint reclamare cum effectu.((E&t reſpondeꝛũt
omnes. Sanguis eius) id eſt cłpa ⁊ pena ſeu
ulcio.⁊ uindicta effuſionis ſanguis eius(ſuꝑ
nos ⁊ ſuper filios noſtros)Optimam heredi
tatem reliquerunt iudei filijs ſuis ꝑſeuerat ei
uſq; hodie ſuper iudeos hec imprecatio peñ
⁊ criminis ⁊ ſanguinis xpᷣi nõ aufertuꝛ ab eis
Unge in ſingulis lunatoibus ut dicitur fluxũ
patiũtur ſanguinis pcuſſit eĩ eos dũs in poſte

iora ⁊ obpropꝛi ſempiternu dedit illis ſunt

—

q; uagi ⁊ pfugi ſub ſeruitute.⁊ niſi lauerint
manus ſuas ꝑ baptiſmũ ab iſto ſanguine. pe
nam cꝛiminis ſuſtinebũt cõtinue. Ut ãt dicit
Piero.uerbũ optimũ ⁊ ſalutiferũ r̃ſponõrũt
iudei ſʒ itentõe peſſima.Optãdũ ẽ ergo ut ſã
guis ille ueniat ſuꝑ nos.ſʒ i ablurõeʒ ſ'ʒ illo
apocał.lauit nos a peccatis noſtris i ſaguie
ſuo( Pilatus itaq; cauſam mortis in eo non
iuueniens) nitebatur eum dimitteꝛe. Non

gi: ut uidetes eum ie
ianüpenis el' T
odignũ pen
rum ſacigrefur ac mi
ſbi exiſtimaͤtes ultre
tẽ eius i ſtiret. Vñ
flagellauit: ſi ülop in
ſic ia miteſcerent ?
le occidere eum quel
Hec Aug. Uñ etiam
ſuaz ei lludere perm
rum iram molliret:?
naturale ei e ut ira q
ſcitur bumiliagtum *
quidam uen e in ira⸗
rimi nocumetum: ſee
rit eius qui odio bʒ
zouebamur 5xpm
ficiebat: niſi nide
Flate pflate tu me
agis: r nec flagell⸗a
mortis. Hectius a⸗
conigeres. Uñ ſtet
qe nulluz per ſe ma
tlonez effici totalit
mala ut ueniut bof
t hcipue gei fllii ⸗
itetoe excuſ abile
bebatei quem ino⸗
inferre penam. Ob
flagellani nolniten
quibns ſanctiti er
retur us ſorte ad
ſceleris. ꝛ ſc haf
latus eſſet. Jpe
utt qr ſcri e
. ptumè
is parceꝛetur.
uidet patꝛem nel
ſuis extẽſis occn
bonens ſe p er
ert: i ie f
Nriuol oiſcipl
oluit:? ſica

1
nrſugummn ui
I.genſmnergttnt
quis uelletſeoſteſtgre n
aligno acceta ggln
oumm oepulo. Hauff gi⸗
pulo ur uos vy gent
Moveret ſonfmtore,
Ouum mortem rio infer
tunmo celere, anit ne
eccatum ge morlery/
lenidus quänis nin e
m ueritatem excuſaus.
adun ſans rennug.
do ſeinnocentè guin
Neum racd diſent.
erat n netofn
n. Peunceſe gden.
e.Urde eopane Eyel
Ham facnusigcedp g
uireli, ppriüſtcnett
enum. bur ojlno ſnin
Aminstiſeninci
nefken Ktehoſden
ne eſche un
fuſonsſanguis eine i

Secunde paꝛtis

enizʒ ĩ eo.ſed in nobis cauſa mortis eius fuit.
paſſus eſt pro nobis nõ pro ſe.ñ habẽs culpã
⁊ ſuſtinẽs penam ut ⁊ culpam noſtram ſolue
ret ⁊ pinam. Uñn Bernh. O pijſſime xh̊a qͥd
tibi ⁊ morti. Nos peccauimus ⁊ tu luis.nos ðᷣ
buimus. ⁊ tu ſoluis. Nullam itaq; cãm moꝛ
tis in eo inueniens(dixit illis.Coꝛꝛipiã er go
euzʒ) ſ.flagellando.ut ſi qua ĩ ueſtꝛis ceremo
nialibus commiſſit.uel ĩ aliquo deliquit.pro
ipſis coꝛeptus emendetur ⁊ ſic emendatum
2 diſciplinatum dimittam a moꝛte liberũ fla
gris ⁊ ludibrijs eum afficiam quantum ipᷣi iu
betis dummodo ĩnoxium ſanguinem ũ ſicia
tis uel fundatis. Videns enim ex clamore eo
rum ꝙ nullo modo poterat dimittere ihʒ oĩ
no liberum cum pace ipſorum.⁊ ex altera p
te durum ſibi eꝛat interficere ĩnocentem. iõ
ſatiſfaciendum eis fecit xpᷣm flagellare ⁊ illu
di:ut uidẽtes eum ſic punitum ⁊ illuſũ ultꝛa
ↄdignũ penis eiꝰ ⁊ obpꝛobꝛijs crudelitas eo
rum ſaciaretur ac mitigaretuꝛ:⁊ ſic ſuff iceꝛe
ſibi exiſtimãtes ultra ſeuire deſiſteꝛẽt ⁊ moꝛ
tẽ eius ñ ſitirẽt. VUñ Aug.Nõ ꝑſequẽdo dñm
flagellauit:ſʒ illoꝝ furoꝛi ſatiſfacẽ uolẽs:ut ł
ſic iã miteſcerent ⁊ ſilerent:⁊ deſinerent uel
le occidere eum quem flagellatum uiderent.
Pec Aug. Uñ etiam propteꝛ hoc cohortem
ſuaʒz ei illudere permiſit.aut foꝛte iuſſit ut eo
rum iram molliret:⁊ a morte eius deſiſterẽt.
naturale ei ẽ ut ira quieſcat.ſi euʒ 2 quẽ ira
ſcitur humiliatum ⁊ punitum uideat. Quod
quidam ueꝝ ẽ in ira:q̃ cum m̃ſura querit pꝛo
rimi nocumẽtum:ſed non in odio ꝙ totaliteꝛ
rit eius qui odio hʒ exitium. Iſti ãt ex odio
louebantur 5 xpᷣm: ⁊ iõ flagellatio eius non
ficiebat:niſi niderent ⁊ eius interitum. O
ꝓylate pylate tu uis dñʒ caſtigaꝛe.Neſcis qͥd
agis:qr nec flagella meret᷑:ſicut nec penam
mortis. Rectius ageres ſi te ad ſuum nutuʒz
coꝛꝛigeres. Uñ ĩtẽtio ñ excuſat pylatũ ĩ toto
qꝛ nulluz per ſe malum põt ꝓpter bonã inten
tioneʒz effici totaliter bonũ.nec facienda ſunt
mala ut ueniãt bona.affligere ãt ĩinocentem
2 pᷣcipue dei filiũ.ẽ maxie malum.⁊ iõ nulla
itẽtõe ẽ excuſabile:⁊ cum iudex eſſet non de
bebat ei quem ĩnocẽtem ſciebat.ẽt minimaʒ
inferre penam. Ob hoc ẽt ſecundũ Piero.eũ
flagell ari uoluit:ut romanis legibus ſeruiret
quibus ſanctitũ erat:ut crucifigẽdus flagella
retur pᷣus forte ad extorquendũ ab eo ſocios
ſceleris.⁊ ſic xpᷣs ſi crucifigi deberet iã flagel
latus eſſet. Ipe quoq; dñs flagellari uoluit
ut qr ſcriptum ẽ multa flagella peccatoꝛis no
bis parceꝛetur.⁊ nos ſuo flagello a perpetuis
flagellis libeꝛaremur:ſicut pia mater.quãdo
uidet patꝛem uelle flagellaꝛe aliquem õ filijs
ſuis.extẽ ſis occuꝛit brachijs:⁊ euz ꝓtegit ex
ponens ſe ꝓ eo flagellis. HPomo enĩ deũ offen
derat:⁊ iõ diſciplinari debebat.xpᷣs g diſcipli
nari uoluit:⁊ ſic deum placauit ⁊ ideo dicitur

Capłm. xij.

diſciplina pacis noſtꝛe ſuper eum.l Et ſi taʒ
gꝛauiter flagellatus ẽ ĩnocẽs ꝓ peccatis alie
nis q; grauiter putas noxios niſi ſe corꝛexerit
flagellandos ꝓ peccatis pꝛoprijs. Cum g dñs
fiagellari iubetur. ſpoliat᷑ ꝑ milites apparito
res pᷣſidis ⁊ ueſtibꝰ quibus idutus erat exuit
2 corã omnibus denadat᷑. E ſt ãt intelligendũ

ꝙ ſicut remiſſus fuerat ab herode cũ alba ue

ſte ſic remaſit ĩ eadẽ ueſte uſq; ad hoꝛã flagel
latõis.⁊ tunc exuerũt eum hac ueſte ⁊ ſuis.
Ex boc articulo exuitionis ueſtiũ habemꝰ
duo documta. Pꝛimũ ẽ. ut caueamus nos a
nuditate tã coꝛpoꝛali qᷓ; ſpirituali.ne forte un
quam nudi appareamus coꝛã deo ⁊ angelis ⁊
hominibus. Nam ⁊ ſi homo interdũ ñ uideat᷑
ab hominibus.erubeſcat tñ nuditatẽ ſuaʒ co
ram deo ⁊ angelis. Unde primi parentes eru
buerũt a facie dei qui ubiq; apud nos eſt cuʒ
angelis ſuis.de nuditate ueꝛo ſpiꝛituali.eſt il
lud apoſtoli.ſi tamen ueſtiri ei non nudi inue
niamur. Item eſt illud apocalipſis.ueſtimẽ
tis albis induaꝛis.ne appareat confuſio nu
ditatis tue ubi per ueſtimenta alba intelligi
tur candor ſancte conueꝛſationis que inſtar
ueſtimenti multis debet eſſe contexta filis.
Pis ueſtimentis ſuperinduta debet eſſe ani
ma fidelis. ne confuſio nuditatis eius a uir
tutibus appareat coram deo ⁊ angelis ⁊ ho
minibus.Secũdũ docum̃tũ eſt.ꝙ ſicut exutꝰ
fuit ueſtimtis ſuis ſic ⁊ nos exuamus ueterez
tunicã.⁊ nudemus ↄſciẽtias noſtꝛas coꝛã deo
p nudã ⁊ puram ↄfeſſionem peccatoꝝ ðponẽ
tes omne palliũ excuſatõis qr nuda ⁊? aperta
ſunt omnia oculis eius.¶ Ad cõformandum
ſe huic articulo.ꝛecogitet homo q; miſeꝛabili
ter ⁊ cũ qᷓ;ta iniuria ⁊ uercũdia xpᷣs fuit exu
tus ueſtibus ſuis.? denudatus pro nobis ut
nos ueſtiret uirtutibus ⁊ oret hoc modo.ihu
qui ueſtim̃tis tuis exui ⁊ ad flagella nudari
uoluiſti.da mihi nuda peccatoꝝ meoꝝ cõfeſ
ſione ueterẽ hominem cũ actibus ſuis exueꝛe
⁊ in ↄſpectu tuo nudũ a uirtutibus me nequa
qᷓ;app ere.deiñn dñs ad colũnã diriſſime liga
tus ille qͥ ſoluere ↄpeditos ſolet ⁊ plena deo
mbra uerberibus ſubdens imaniſſime flagel
latur ⁊ undiq; flagellis atterit᷑ uerber ibꝰ cru
ciatur. Stat nudus coram oĩbus.amãtiſſimꝰ
iuuenis elegans ⁊ uerecũdus ⁊ ſilet ad omia
quaſi agnus.ſpecioſus forma pᷣfilis hominuz
ſuſcipit dura aſpera ⁊ doloroſſa flagella ſpur
ciſſimoꝝ. Caro illa ĩnocẽtiſſima ⁊ tenerrima.
mũdiſſima ⁊ pulcherrima. fios omnis carnis
2 totius humane nature repletur plagis liuo
ribus ⁊ fracturis uulneratur.ꝑ totum corpꝰ
illud ſanctiſſimuz. a planta pedis uſq; ad uer
ticẽ eius ñ remanet ſane partis ueſtigiũ.⁊ to
tũ fit rubꝛum ueſtimentum ſuũ.F luit undiq;
regius ⁊ precioſiſſimus ſanguis de: oĩbus pꝑti
bus corporis ⁊ eius coꝛpus candidiſſimum
cruore eius roſeo rubricatuꝛ ꝑ totũ.ſ baadit

De

reiteratuꝛ ⁊ ſpiſſatur plaga ſuper plagã liuor
ſuper liuorẽ.fractura ſuper fracturã.ſanguis
ſuper ſanguinem.quouſq; tam tortoribus iqᷓ;
iſpectoꝛibꝰ fatigatis ſolui iubet᷑ a colũna cui
fuit alligatus.Quiꝰ colũne aliqua pars oſten
dituꝛ rome in eccleſia ſancte praxedis.maið
aãt pars fert ẽẽ in eccła mõtis ſyon in loco ubi
ꝓnũciatur euangelium que ſecũdũ Bedã do
minici cruoris uſq; hodie cernentibus ueſti
gia certa demõſtrat. Qõ qt ⁊ quante plage ł
vulnera in hac flagellatõe ſibi infligebantur
ꝓ certo ſciri ñ poteſt niſi ꝑ ꝛeuelatõem vt ſu
pꝛa dictũ eſt ſʒ opoꝛtuit ea eſſe quaſi inume
rabilia. Si enim ut dicit᷑ in deutro.ꝓ mẽſura
peccati eꝛit plagaꝝ modꝰ. xpᷣs ãt flagellabatr᷑
ꝓ peccatis noſtris que utiq; ſunt ĩnumerabi
lia.quaꝛe ⁊ plage inumerabiles.Et hoc ẽ qõ
dicũ in iſaia . A planta pedis uſq; ad uerticẽ
nõ ẽ in eo ſantas.Tunc ĩpletum eſt ꝙ ibidẽ
dicit.Non eſt ei ſpecies neq; decor ⁊ uidimꝰ
eum ⁊ non eꝛat aſpectus ⁊ quaſi abſconditꝰ
vultus eius ⁊ deſpectus.⁊ reputauimꝰ eũ q̃ſi
leproſum percuſſum a deo ⁊ humiliatuz. Uñ
aug.de uultu illiꝰ pulchꝛitudo effluxerat oĩſ
⁊ qui erat prefilijs hominum ſpecioſus. mde
batur omnium indecoꝛus qr iniquoruʒ liuor
ſacrum illius uultũ fedauerat ueꝛberibꝰ. Cõ
ſidera eu hic diligẽter ꝑ longã morã ⁊ ſpacio
ſe ⁊ ſi hic ei ñ ↄpateris cor lapideũ reputa te
habeꝛe. Et tũc exclamabis. O bone dñe ih;u.
quomodo tu denudaꝛiſ qui nudos ueſtis.quo
modo tu ligaris.qui compeditos ſoluis ⁊ liga
tos a demonib ⁊ ab infirmitatibus detentoſ
liberaſ. Quũo tu flagellaris.qui nos a flagelliſ
eruis.Quis fuit ille taz audax qͥ te ſpoliauit.
Quis tam temerariꝰqͥ ad colũnam te ligauit
Quis taʒz ſacrilegꝰ qͥ te flagellauit. Sʒ tu ſol
iuſticie tuos radios ſubtraxiſti ⁊ idᷣo ſũt tene
bꝛe ac tenehraꝝ poteſtas om̃s ſũt te potentio
res.nobis debebant᷑ flagella eterne afflictõiſ
tu flagellari uoluiſti pro nobis ut nos mifeꝛi
corditer eꝛueꝛes ab illis. Uñ Anſhel.Et qͥdezʒ
non ignorabat impius ille ꝑ inuidiam oĩa in
te fieri nee tũ abſtinuit temerarias a te ma
nꝰ ſʒ amaritudine ̃pleuit auimã tuã ſine cã.
Illudẽdũ te miſit herodi.illuſum ꝛecepit.nu
duʒ in ↄſpectu irriſoꝝ ſtare te iuſſit.nec peꝑ
cit amariſſimis uerberibus uirgineam caꝛnẽ
tuam diuellere.plagas plagis.liuores liuoꝛi
bus ĩſligẽs.Electe pueꝛ dñi dei mei. qͥd tãta
amaritudie qͥd tãta ↄfuſõne dignũ omiſeras.
ꝓrſus nihil.Ego hõ ꝑditꝰtotiꝰↄtritõis.totiꝰ2
fuſionis tue cã extiti.Ego dñe vuã aceꝛbã co
medi ⁊ dẽteſ tui obſtupueꝛũt.qꝛ que nõ ꝛapui
ſti tũc exoluebas.Amoꝛ tuꝰ ⁊ iniquitas nr̃a
ſic te fecit ĩbecillem.maledicta ſit tãta iniqͥ
tas: ꝓ q̃ ſic affligeꝛig. In oĩbus his ñ ẽ ſacia
ta pſidoꝝ iudeoꝝ impietas. Pec Anſelmus.
Uide nunc attẽde quãta ⁊ qualia ab impio
pylato ⁊ ſuis ſine cauſa dũs paſſus eſt ꝓ te ⁊

teꝛtia.

exemplo elus ad pacicntiam ĩ laboribꝰ? adv
ſitatibus ↄfortare. Sicut enim xpᷣs uerberat᷑
2 flagellis nodoſis caro illa ſanctiſſima ⁊ mẽ
bra delicatiſſima accerrime dilacerantur. ac
coꝛpus eius formoſum plagis liuet.⁊ ſanguĩe
undiq; rubet ſic miles xpᷣi ſtrrẽnuus dʒ coꝛpus
ſuum per aſperitates ⁊ duritias debitas caſti
gaꝛe. ne inobidienter ĩcipiat recalcitrare. fla
gellatio dñi preſigursta fuit ꝑ achior pᷣncipẽ
ligatum ad aꝛborẽ-Achior ligatus fuit ad ar
borem ꝑ holofernis ſatellites. xpᷣs ad colunã
ꝑ pylati milites. achior pꝑ ueꝛitatem quam
dixerat fuit ligatus.xpᷣs ꝓpteꝛ veꝛiratem quã
pᷣdicauerat fuit flagellatus.achior ligabatur
qꝛ noluit holoferm loqui placẽtia.xpᷣſ quia
prehendit iudeos cũ eorum diſplicẽtia. achi
or ligatus ẽ qr gloriaʒ dei ma gnificabat.xpᷣs
flagellatus eſt qr nomen patris ſui manifeſta
bat. Flagellatio etiam xpᷣi in flagellatõe Pie
remie prefigurata fuit quem phaſſur ſiagel
lauit.¶ Soluto antem qno a colũna.ducũt
eũ ſic nudum ſic fiagellatum ꝑ domum.ꝓ pà
nis ſuis colligendis.qͥ ſparſim per domuʒ ab
expoliatoribus ꝓiecti fuerant. Intneꝛe bene
eum ſic afflictum.ſic tꝛementeʒ ꝑꝑ frigus qr
byems ezat. Artende diligenter ? conſidera
ſtatum eius in actihus ſingulis ut imime cõ
paciariſ ac ſimul paſcharis.aduerte autẽ pa
rum p oculos a diuinitate ⁊ eum purum bo
mine ↄſidera et uidebis iuuenem eionganm
nobiliſſimum. ĩnocentiſſimuz et amamſſſimũ
totum ãt flagellatuz et ſanguine liuoribuſq;
reſperſum.pãnos ſuos undiq; ſparſiʒ piectos
de terra recolligere.et cum qdã uerecnnda
et rubore ſe nudum coram illis.ſemꝑ ipᷣʒ ?
dentibus ſe reueſtire.ac ſi ſoret omnium
mus.a deo derelictus et omni auxuio öſtit
tus. Intueꝛe g euʒ diligeter ac pietate et cõ
paſſione moueaꝛis. Redeaſ poſtea ad diuini
tatem et ↄſidera illam ĩmenſam eteꝛnã et in
cõpᷣhẽſibilẽ et ĩperatoriam maieſtatẽ incar
nataʒz ſe flecteniè et humiliter ad teꝛra incli
nantem pãnos recolligentem.et ſe cum ꝛeue
rẽtia rubore ſimiliter reueſtiẽtez ac ſi ẽẽt hõ
uiliſſimꝰ. ĩmo qdam pᷣuus empriciꝰ ſub illo
ꝛum domiĩio ↄſtitutus et ab eis ꝓ aliquo ex
ceſſu coꝛꝛeptus et caſtigatus. Intuer̃ et nũc
eum diligenteꝛ ac humilitateʒ ſuam ãmiraꝛe
etꝓ poſſe ĩmitare. Secundũ eandem ẽt conſi
derationẽ ĩtueri potes eundẽ cum poſt coro
nationem purpura ſpoliatus ſe uult reueſti
re ¶ Ex hoc articulo flagelationis habẽtur
duo documenta. Primũ ẽ ꝙ nos flagella pᷣi
libenter debemus ſufferꝛe.ut unuſquiſq; no
ſtꝛum poſſit cum pſalmiſta dicere.qm̃ ego in
flagella paratꝰſum. Et merito qr ſi unicꝰ dei
filius paratꝰfuit ſuſcipere ĩ ſe nr̃a flagelia ex
obediẽtia patꝛis cuꝛ et nos adoptiui ñ eſſemꝰ
pati ſuffeꝛre flagella eiuſdem patris que ipᷣe
ꝑ ſe uei ꝑ miniſtꝛos ſeu inſtrumentaſua me

3

1

dere uolebant anteq
Uñ Anſelm. louil
no incircunciſſox mi
turpiſſima 9ſumad.
nibꝰ ſnis crucifgere
illuſtonib? animã tua
gregauerunt ad h un⸗
ubi ſedebat preſes ? ſ
Lali pectaculo:d utn
patenti 2 corä multit
(exuentes ueſtiñtie
ſeu tunica puꝛpmen
dẽ coccineã ) id ẽ pa
um:z fibula inf⸗
eſt iter rubrum ? p⸗
regij nominis cipſt⸗
bite nſurpabat: T ar
fallum acceperunt
uam: ſz ueteꝛem in⸗
enim rex dicebatur
ieges ueteres uteba
dur miplici neſte..
deſignandam gan
hortare ueſte alba
1 obedientie. coce
nunc pnpurs che
euangeliſta exprin
im damidemeici
ent.ſcut nonlegi
ubi ipoſuerit ſidi
bat ueſtis alba d
irſanguinenbr
fetur ülluc ſaie.
tum tuum. 2 ueſt
ieeculari t hec
uidentiu miatin
o unginali ti cea

non pote
rud hoteſt facere

teri
Ri . .
Smnla
croil W ſ
ſriſinn mi
ne

een
erine
ng. dlacen
anelunt mn
nes . nime ckne
minnettiecnn
nntern
e. Nediie Wröinz
nnn
nsſellites e, Agr

ed N erminn
tuacder 1

ecnifuennn. Iinnere den
ſicnemente; Noftgns
ne cligenter ? cnjſihet
bus ſnglis ur ine c
Cbars oduerte aulse
Mate ? euin purum ho
bis iunenem eionge
iſſimuz et amam ſſini
ei ſangbine iuortbus
0s unciqz ſporiz pieen
,et cumn di uerecnne
ram ilis ſengtßn
e. ac ſiſoret onenr
aus etonni auld Rt.
dligeter ac hietafe dlch
, Kedent Doſtentiun
llamimerſam eleni ein
vmoriam mMaieſtzte ſen
e bumniiter adteni inel
olligenten,et ſecum ꝛen
terfeueftetezel letbe
mßuus emoltet ub!

Secunde paꝛtis

dia nobis miſeꝛicoꝛditer infligere dignat᷑. ad

emẽdationem noſtram. Nam ᷣm ſapientez.

quẽ diligit deus caſtigat.flagellat ãt omnẽ fi
liuʒ quẽ recipit. Scbᷣm eſt ꝙ diligẽter cauea
mꝰ.ne et nos iterato xpCʒʒ flagellemꝰꝙ fit quo
tienſcũq; mortaliter peccamꝰ. Cũ eni xpᷣs fla
gellatus ſit ꝓ peccatis noſtꝛis.qncunq; pecca

mꝰ tũc xpᷣo unũ ictũ flagelli quãtũ ĩ nobis eſt

incutimꝰ.ſicut apoſtolus de qͥbuſdã dicit.ruzꝛ

ſum crucifigentes ĩ ſemetipᷣis filiũ dei.ad cõ

formanduʒ ſe buic articulo porerit homo fla
gello:uel uirga ſeipᷣm cedere.ſi gratiaʒ habzʒ
uel ſaltẽ cõpaciẽdo flagellato xpo mentaliteꝛ
ſe flagellet.⁊ ſic oret. Ihu qui ꝓ nobis flagel
lari udiq; uolniſti.da mihi flagella tue pater
ne correptõis libenter ſuſcipere: ⁊ ð̊ peccatis
meis nunquam denno flagellare. ¶ Cuʒz igit᷑
poſt flagellatõem ihs reueſtire ſe uellet. con
tendũt impijſſimi qdam pylato dicentes. do
mine hic ſe regeʒ fecit.veſtiamꝰ ⁊ coꝛonemꝰ
eum more regio. Miſeri ad plenum ſibi illu
dere uolebant antequam euʒz morti tꝛadeꝛẽt.
Unñ Anſelmꝰ. Nouiſſime ãt domine ihu ĩ ma
nꝰ incircunciſſoꝝ militum deuolutꝰ es.mõte
turpiſſima ↄſumãdꝰ. Paꝝ erat ſacꝛilegis ma
nibꝰ ſnis crucifigere te.niſi prius repleuiſſent
illuſionibꝰ animã tuã.⁊ ↄſenciẽte pylato¶cõ
gregauerunt ad q̊ uniuerſã cobhortẽ ĩ pᷣtoꝛiũ)
ubi ſedebat preſes ⁊ ſenatus:ut om̃s ĩtereſſet
tali ſpectaculo:⁊ ut magis ei illudeꝛẽt ĩ loco
patenti ⁊ corã multitudine.⁊ eũ uix ꝛeueſtitũ
(exuentes ue ſtim̃tis ſuis.induerunt eũ ueſte
ſeu tunica puꝛpuꝛea. ⁊ ciꝛcundeder᷑̃t ei clami

dẽ coccineã )id ẽ pallium ſiue mantellũ.nò ⸗

utum: ſzʒ fibula infꝛenatũ: coccĩei coloris qui
eſt ĩter rubrum ⁊ puꝛpuꝛeum.in obprobrium
regij nominis ꝙ ipſe ut iudei aſſerebant inde
bite nſurpabat: ⁊ ad deridendũ eũ ſicut regẽ
falſum acceperunt purpurã ⁊ clamidem ñ no
uam:ſʒ ueteꝛem in ↄfuſionis augmentũ.quia
enim rex dicebatur.induunt eu ueſtibꝰ qᷣbꝰ
ꝛeges ueteres utebantur.Epᷣſ illa die fuit in
dut triplici ueſte.ſ.alba.ꝛubea:⁊ coccĩea ad
deſignandum ꝙ qni ult eſſe de xpᷣi familia dʒ
portare ueſtẽ albã ĩnocentie.rubeã caritatis
2 obedientie.⁊ coccineaz penitentie.ſic ergo
nunc puꝛpura ⁊ clamide induer̃t euʒ ⁊ unus
euangeliſta exprimit unum:alius aliud: qꝛ ſi
im clamidem ei circundediſſent n euʒ nudaſ
ſent.ſicut non legitur nudatus ante herodezs
ubi ipoſuerũt ſibi alba ueſtẽ.Et bene ↄuenie
bat ueſtis alba ⁊ rubra tali corpor̃ utpote to
ti ſanguine rubricato ex flagellatõe ut imple
retur illud iſaie. Quare rubrum eſt indumẽ
tum tuum. ⁊ ueſtimentum ſicut calcantium ĩ
toꝛculari ⁊ hec qᷓſtio ᷣm gloſam fuit angeloꝝ
uidentiũ muãtium.qꝙ xpᷣi coꝛpus quõ de ute
ꝛ0 uiꝛginali tm̃ cadorẽ habuit quantum fullo
non poteſt facere ſuper tena.ĩtm̃ fuit ſãguie
rubrieatum ad quam queſtionem ipᷣemet ibi

Laptm. lxij.

dem rũdit:dicens. Toreular calcaui ſolus.qĩ
diceret ſecundũ gloſã. ego ſolus ſuſtinui preſ
ſuram crucis flagelloꝝ ⁊ omnium tormẽtoꝝ
paſſiones.in quibus quaſi prelo preſſus ſum.
ſanguine:proprio ꝑ totum coꝛpꝰ meũ ꝓ mun
di ſalute aſperſus. In purpureo ergo ueſtim̃
to caꝛo eius paſſionibus obiecta ſignificatuꝛ.
Der hoc ẽt ſignificatur paſſio martyruzʒ:qua
totum corpus xpᷣi.i.eccleſia rubricatur.⁊. ſic
ẽt purpura ueſtit᷑ cum de triumphis ſanctoꝝ
martyꝝ gloriatur. Ex hoc articulo trahũtur
duo documẽta. Primũ ẽ ꝙ nos peccata nr̃a
opei ꝛe debemus operibus caritatis ut ſicut
xpᷣs noſtroꝝ peccatoꝝ flagellis cruentatꝰ pur
pura cooperiri uoluit.ſic ⁊ nos opera noſtra
cruẽta.i.peccata coopiamus purpura ueꝛnã
tis caritatis.Quia ut ait Petrus caritas ope
rit multirudinem peccatoꝝ. Uel ẽt peꝛ puꝛpu
razʒ ſignificatur memoria dominice paſſiõis.
Vnñ ĩ cãticis come capitis ſpõſe.i.anime fide
lis.dicunt᷑ eſſe ſicut purpura regis:qr cogita
tiones mentis noſtre q̃ ꝑ comas capitis intel
ligunt᷑.uerſari debẽt aſſidue cuca paſſionẽ ꝛe
demptoris.uel ẽt circa opeꝛa caritatis. Scõʒ
documentũ ẽ ꝙ per hoc ꝙ dñs noſter ueſte
gali indui uoluit ̃ᷣm Theophyluʒ. docemur
ꝙ; ⁊ nos habitu mentis ueſte ꝛegia induamu:
2 ſimꝰ uere reges calcantes ſuper ſerpẽtes ⁊
ſcorpiones.i.omnia uicia ſuppeditantes.vclũ
dicimur xpᷣiani.i. uncti quaſi reges.¶ Ad cõ
formandũ ſe iſti articulo ⁊ ſeptẽ ſequentibus
illuſionũ articulis.cogitet homo factũ cuiui
libet articuli cũ aggrauatõibus ſuis ⁊ oret ſi
cut ĩ quolibet aꝛticulo deuotio miĩſtꝛabit.ihu
q̃ ueſte purpurea illuſorie idui uoluiſti.da mi
hi iugẽ tue paſſionis memoꝛiã ĩdueꝛe.⁊ pct᷑a
mea caꝛitatis puꝛpura operire.¶ Pro dyade
mate ãt ſeu corona ꝛegali(plectẽtes)compli
cando ſeu plicãtes.i.cõponentes ↄnectẽdo(¶
coronam))i.ſeꝛtum ad modũ corone capitis
(de ſpinis) bhoc ẽ de iucis ſpinoſis (?⁊ aculea
tis) ualde acutos angulos habẽtibus(impo
ſuerunt capiti eius)reuerendiſſimo ⁊ tener
rimo aculeis ad caput uerſis ut pena punctõ
nis cumularetur probo irriſionis 4 Qui at
tentius conſideraſſe ſe dicũt ſpinas illas iun
cos fuiſſe marinos aſſerunt quoꝝ acies non
minus dura ⁊ acuta aſpera ⁊ pũgitiua ac pe
netratiua ſpinis eſſe dicitur.in tm ut etiã ho
mines calciati deſuper. calcantes.inde nulne
rentur. Unde poeta. Et acuta cuſpide iunci.
Suauiſſimũ mihi ceruical ſit illa ſpiea coro
na dñie capitis tui ſuper quam dulciter caput
meum ꝛequieſcat.¶Ex hoc articulo tria ha
bentur documenta. Unum ꝙ nos pcca nr̃n
per recordationẽ ſemper in mente poꝛtemꝰſic
xpᷣs ſpinas pct᷑oꝝ noſtroruʒz in ſuo capite por
tauit.q; ſᷣm Bedam.in corona ſpinea quam
portabat.noſtroꝛum ſuſceptio pctoꝝ oñditur
quoruz ſpinas ꝛemouit ꝑ ſpinas s ortani
K 2

De

De his ſpinis dictum erat primo homini. ter
ra ſpinas ⁊ tribulos germinabit tibi quia ter
ra noſtri corpoꝛis peccata germinat que ſuis
aculeis ↄſciam noſtra ſicut ſpine pungunt.
Pas eꝛgo ſpinas xpᷣs ſuſcepit portandas pꝛo
corona uictorie.Solent eiĩ uictores aꝛma de
uictoꝝ hoſtiũ ꝓ ſigno unictoriali geſtare ⁊ de
his gloriari.Arma dyaboli ſunt peccata nr̃a
qbus aꝛmat᷑ ⸗ nos.q̃ ds in paſſiõe ſua abſtu
lit. ipᷣe eĩ eſt agnꝰqͥ abſtulit peta mundi. Id
circo ſpineã coronã utpote uictorialẽ in ſuo
capite geſtaꝛe dignatus ẽ. In iſta corona ni
dere regẽ noſtꝛum deſiderabile eſt oĩ anime
amanti. Unde ad hos ſponſa in canticis oẽs
fideles animas euocat dicens.Egredimini fi
lie ſyon.⁊ uidete regẽ ſa lomonẽ in dyadema
te.quo coronauit euʒ mater ſua.ſcilicet ſina
goga ad litteram. uel mateꝛ ſua.ideſt caritaſ
quantum ad tropũ pnñtem.Aliud documẽtuʒ
eſt ᷣm heophilum ut ⁊ nos ſumamus coro
nam ſpineam.ideſt feſtinemus coꝛonari uita
aꝛta⸗abſtinencijs ⁊ puritate cõſcientie. he eĩ
ſunt quedam ſpie ꝓpteꝛ auſteritatẽ quã hñt.
Lertium documentum ẽ ut ⁊ nos conemur
coronaꝛi ſpinis temptationum. Quelibet eniz
temptatio nos ĩpugnans.ẽ quaſi quedam ſpi
na caput mentis noſtre pungẽs.qᷓ; dñ homo
ſpeꝛat ſpina illa cedit ſibi ad coronam. Unde
quot ſpinas temptationũ homo ĩ hac uita ſu
ſtiet ⁊? ſuperat.tot gẽmas pᷣcioſas ad coronã
ſuã ↄparat. Ihu q ſpinis corõari uoluiſti. fac
me pnie ſpinis ſic digne ↄpungi ut a te mere
ar in celeſtibus coronari.¶ Pro ſceptro quo
q; regali(dedeꝛunt arundinẽ in dexteꝛa eiꝰ)
dehoneſtantes arundine dexteram. que celũ
regit ⁊ ter rã.⁊ ꝑ hor ſignantes regnum ꝙ ſi
bi uſurpauit dicendo ſe ꝛegem ad modũ arũ
dinis eſſe uacuum ⁊ infirmum ac ipᷣm regno
uacuum.non attendẽtes ꝙ ipᷣe dixerat ̃gnũ
ſuũ non eſſe de hoc mũdo.ſed in alio mũdo.
ſcilicet eternitatis ubi regnũ ẽ firmiſſimũ.
Ex hoc articulo trahit᷑ documentũ. ꝙ nos at
tendere debemus nos ex nobis eſſe infirmos
⁊ fragiles.ac omni bono uacuos.niſi dexteꝛa
dei nos manuteneat.ſicut arundo in ſe habzʒ
uacuitatem ⁊ imbecillitatem. ſed manu xpᷣi
apprehenſa fiꝛmatur. ut dicit Pylaꝛius. Zd
circo dominns noſter aruudinem in dextera
tenere uoluit.ut per hoc oſtẽderet.ſe nos fra
giles uacuos ⁊ infirmos manutenere.aomni
bus bonis implere. Iteʒ arundo ſiue calamꝰ

eſt inſtrumentum ſcribendi ⁊ idcirco m Pie

20. xpᷣs calamum in manu tenere uoluit.ut ſa

crilegium iudeoꝝ ſcriberet ⁊ oſtenderet ſe i

lum eſſe qui electos ſuos ſcriberet in libro ii
te. Ihu qui arundinem pro ſcepto in dextera
tibi daꝛi uoluiſti imbeciiiiratem queſo meam
dextera tue potentie ſic: ſuſtentaꝛe digneꝛis q̃
tenns in me ꝛegnum tuuʒ iugiter conſormetr᷑.
Sic ergo tria inſtrumenta illuſionis introdu

teꝛtia.

cuntur.ſ.ueſtis purpuꝛea ⁊ coccinea ſpinea.
arundo uacua. ueſtis corpori. corona capiti.
arundo ꝓ ſceptꝛo manui imponit. Ad litteraʒ
B ſunt tria regalia inſignia comumelioſez in
deriſionẽ ſibi impenſa.ut reus oſtendat᷑ leſe
maieſtatis.eo ꝙ ꝛegnum uellet ſibi uſurpare
nec poſſet obtinere · Moꝛsliteꝛ ſicut xpᷣs illu
ſus fuit tr ipliciter.ſic tripliciter amma freq̃n
teꝛ illudit̃ ⁊ ꝑ peccatum capit᷑. Primo in oſtẽ
tatione humane potemtie q̃ᷓ ſignificat per ue
ſtẽ purpureã ⁊ coccinea que eſt ueſtis ꝛegum
2 potẽtũ. Scðo ĩ cupiditate affluetis opulen
tie.q̃ norat᷑ ꝑ coronã ſpineã.diuitie eĩ ſpinis ⁊
curis ſunt plene. Tertio in uanitate mundãe
ſapie q̃ ſignificat᷑ ꝑ arundinẽ q̃ pulchra ſʒ uẽ
to plena z⁊ uacua ẽ mundana enim ſapia in
qua confidunt homies. ⁊ qua quis nõ ad dei
laudem.ſed ad ſuã gloriã uti.ẽ quaſi baculꝰ
arundineus ⁊ ofractus. Uide hic quomõ xpᷣs
in oĩbus non tm pr̃i.ſed ſnis ẽt illuſoribꝰ obe
dit. Durpuram ſuſcipit.caput coꝛone parat.
aꝛundinẽ manu tollit.ſicut ergo xpᷣs rex glie
ſpinea corõa coronat.puꝛpura ac ſceptro ſub
ſannatoꝛie deludit.ſic etiam cum ſeruus xpᷣi
in hoc mundo uilipenditur.⁊ uelut omni ho
nore indignus abijcituꝛ.⁊ a pᷣſumptuoſis deſ
picitur ⁊ illuſionibus moleſtatur.cogitet ꝙ ſᷣ
us ñ ẽ maiõ dno ſuo.necꝓ malo habeat ſi pa
ciatur ſimilia regi lummo.¶ Deinõ cũ ſigne
regalia ei adhibuiſſent (flectebant genua co
ram eo)ac diriſorie eum ut deũ adoramtee ⁊
ut regẽ ſaluãtes (illudebant ei)tanq́; ꝛegnar
uolenti ⁊ nõ nalenti.ac iꝛidentes dicebat e
¶ Aue rex iudeoꝝ) Quaſi dicerent uolm ſti
gnare.ſed nõ potuiſti. Regẽ iudeoꝝ en aoc
tes.ueꝝ dicunt ẽt nolẽtes ⁊ exridemes.Et ſi
ſᷣm Bedam.adorabant eũ quaſi qui deum ſe
ipᷣm falſo dixiſſʒ. Et ſalutabant eũ tanq; qui
ſeipᷣm falſo regẽ feciſſet. Quod fecerũt ut eo
rũ illuſio rũderet iudeoꝝ accuſatõi.quia de
utroq; accuſabatur a iudeis.Deteſtahilis mẽ
tis aff ectu hec faciunt.qr cõpungentes coro
nant ac illudentes adoꝛant ⁊ ſalurant.⁊ licet
gentiles hoc faceꝛent.tñ iudei luũt.qͥ tãti cri
minis autores erant.⁊ iõ in pꝑaſceue cũ pro ꝑ
fidis iudeis orat᷑ genua nõ flectimur.cũ fõte
iudei h̊ agebant cũ gentibꝰ. Vhi Criſoſtomꝰ
dicit ꝙ milites pecunia rorrupti h̊ ad gr̃ az iu
daicã faciebãt. Auguſtinꝰãt dicit hoc eſſie fac
tũ mandato l ꝑmiſſione pᷣſidis.ut.ſ.magis iu
deoꝝ odia ſaturarent ⁊ facilius euʒ eriperet.
¶Ex hoc articulo habet̃᷑ documentũ ꝙ nos
caueamus ne äxpᷣm falſo adoremus uel ſalute
mus. Miſtice falſo xᷣm adoꝛant ⁊ ſalutant.
qui in eum credunt.ſed ꝑuerſis actibꝰdeſpici
unt ore eũ ↄfitẽt᷑ ſʒ factis negant. Atem falſo
adoꝛant łᷣ ſalurãt qͥ inter oꝛãdũ aliqd ꝙ ẽ con

tra diuinum honorẽ mente ptractant. Itez

qͥ in eccleſijs ſi igna deuotõis oſtendunt. ⁊ po
ſtea miurias xpo graues ĩ mẽbris ſuis faciũt

bant i faciem eius
tibiles. O q; uilis at
fet ꝙ iſti dicütur m
tie pſentis tẽporis .
equites nominant
tales enim nobiles
ſouerẽt nec crucii
ſibi diuiderent ac
Gzʒ gicuni milites .
iarij ? ſeruientes pe
li ecſaris udi milit
1w actid apoſt
militib? ducitise
rulale miſſus eſt ce
locoitelligim nile
quales hullaz per!
li ſunt milites ſi a
eꝛat ei robuſti coꝛr
ut dicit Cni. d qb
iſtis illuſonibus m
dinatis gaudens o
debatDocnmenta
hua ge coſpuitoe in
qindeliciofiſſiman
da mlhifaciez tuz
uumptione indigne
am imundis cogit
hiebamt grädinem
lacpcaun zins)
ut aculeiſpinanf⸗
conne Nenpr in
enizʒ tanti calece
7 ictus bacnli⸗⸗
ͤboe leceritn.
1 Pdautloſuene
b mo uilis: u
zat eiſicut furi⸗
qtur: ut r̃co gnof
nis oſteingit: ut
miehat. Dercm

leſicut ergo rßorer ge
tepmnpung ac ſceynooſtb
cenam aun ſnis ih
tu ? uelit onmnio
,4 npnoſsden
leſhanur cgler ⸗
cpnnalo babentſih
no.A deir cu ſigne
(fectedatt gennae
m tt dei adcramten
edameitaniz egfi
c midemes cebaͤtt
Waſi cerent uen!
i. Regiincton en o
Nletes ? n denes Eld
nt eü gualigoi deume
1 ſalutadant eütanch an
eſſet Quod fecenit et
Geor accuſaloi guls d
iudeis Delefbliz ne
nt,4 copungentes o
Zoranr ? ſalutunt, licel
ttß ugeiluüt laͤi en
in eue cü gfo⸗
1noͤfecmur cd f
Enb Vb Krſenen
neontiha⸗ “
ſit lcit horiſe
ine ſce n nl⸗

Secunde paꝛtis

Item falſo xpᷣm adoꝛàt ⁊ ſalutãt omnes pſeu
do xpᷣiani. Ihu qᷣ irꝛiſoꝛie adoꝛaꝛi ⁊ ſalutari
uoluiſti da mihi te deum meum ueꝛum ado
rare in ſpiritu ⁊ ueritate ⁊? te ſolum uerum ꝛe
gẽ uenerabiliteꝛ ſalutare. Et ut illuderẽt fac
tis ſicut illuſerant ſignis ? uerbis. dabant ei
alapas in augmẽtũ illuſioms ? boc ideo ut
ipſo opere oſtenderent. illutoriuz eſſe ꝙ ei ta
lem honorem exhibebant. In hoc enim ülu
ſionẽ ſuã magis deſpectiuam fecerunt. qꝙ ue
lut adoꝛantes deum ⁊ ſalutantes regem enuz
alapiſauerunt. Et diffeꝛt illa alapiſatio ab a
lia qᷓ ĩ domo anne fuit facta qꝛ ibi una alapa
ab uno miniſtrorum.hic t plures alape a di
uerſis dabaâtur ⁊ illa dabat᷑ cauſa ultòois. iſta
cauſa illuſionis. Docum̃ta ãt poſſũt h̊ accipi
i bi. Iᷓu qͥ alapis cedi uoluiſti ſac me ore ⁊=
uita tibi ſemꝑ plaudere ⁊ alioꝝ oꝑa.licʒ ma
la mihi ĩ bonum cooꝑari cõcede.(( Et expue
bant ĩ faciem eius)ſicut ꝑſone niles ⁊ cõtẽp
tibiles.O qᷓ; uilis actus militũ.Ex hoc appa
ret ꝙ iſti dicũtur milites nõ ᷣm nomen mili
tie pſentis tẽporis quo generoſi ⁊ nobiles qͥ
equites nominant᷑ de calcaribus deauratis.
tales enim nobiles ꝑſone ñ illuderent.ñ con
ſpuerẽt nec crucifigerẽt.nec ueſtes crucifixi
ſibi diuiderent ꝙ ad caꝛnifices potius ptinz.
Sʒ dicunt᷑ milites pʒʒ antiq; ↄſuetudinẽ ſtipẽ
diarij ⁊ ſeruientes pedites. ſicut pʒ ĩ geſtis iu
lij ceſſaris. ubi milites ab equitibus diſtĩgut᷑
2 In actibꝰ apoſtoloꝝ. ubi dicitur ꝙ DPau. cũ

militibꝰ ducẽtis ? equitibꝰ ſeptua ginta a hie

ruſalẽ miſſus eſt ceſſaream.ergo milifes in G
loco itelligimꝰ uiles ſtipendiarios carnif ces
dquales nullaʒ perhorreſcunt inſolentiã qͥ dic
ti ſunt milites ñ a nobilitate: ſed a fortitudie
eꝛãt eĩ robuſti coꝛpõe ⁊ ad ome malũ expoſiti
ut dicit Criᷣ.ð qᷣbus dicit Theophilus. ꝙ in
iſtis illuſionibus militaris uana gloria ſꝑ ior
dinatis gaudens obpꝛobꝛijs.ſibi propꝛia oſtẽ
debat- Docnmenta hic poſſunt ſumi ſicut ſu
pꝛa de cõſpuitõe in domo cayphe facta. hu
q̊ͥ in delicioſiſſimam faciẽ tuã ↄſpui uoluiſii
Da mihi facieʒ tuà in ſacramenti euchaꝛiſtie
ſumptione indigna ñ polluer̃.⁊ ↄſciẽtiam me
am imundis cogitationibꝰ ñ fedar̃. (Et acci
piebant arũdinem de manu ei. ⁊ ꝑcutiebant
lacꝝ caput ipius) ⁊ ratione doloris infligèdi
ut aculei ſpinaꝝ ſoꝛtius infigeꝛent᷑ capiti.⁊ ꝛa
tione ↄtemptꝰ in ſignũ uacuitatis ⁊ nihil/Nõ
eniʒ tantũ cã ledendi eũ per pũcturas ſpinaꝝ
2 b ictus baculi:quãtü câ illudendi ⁊ uilifica
di hoc fecerũt.nã uiles pſõe baculis ſicut be
ſtie pcuti ↄſueuerũt.Quaſi dicerẽt ad euz.o
tu homo uilis:ut qͥd te regẽ facis. In hoc fie
bat ei ſicut furi:qͥ fune capiti cicupoſito tor
qtur: ut rcognoſcat mala que fecit:⁊ ſicut fu

nis ↄſtzingit: ut ſe amplius ꝓfundet E'graui

us torqueat. ſic ⁊ ihm coronatuʒ arũdine per
eutiebat. Percutiebant aꝛũdine caput pauen

captm.ixij.

duz demonib tremendũ: ac reuerendũ cunc

tis celoꝝ uirtutibꝰ. æ uenerandũ ſanctis om̃i
bus caput benedictũ in ſecula.a quo oĩs beñ
dictio ñ ſolũ in barbã.uerũetiam i oraz ueſti
inti totius eccłie manat.O miſezi qũo uobis
adhuc tꝛemẽdũ apparebit caput illò. ꝙ; nunc
ſic ꝑcutere ñ formidatis.Et tunc ſanguis per
aculeos coꝛone ð capite extractus. ⁊? largiter
fluens. tinxit caput ? genas eius ita ut appa
ꝛeꝛet quaſi leproſus qr ſanguis ⁊ ſputa appoſi
ta faciebant eum leproſo ſimilẽ.Tinxit gᷓ ſan

guis rotũ caput eius ſicut cruor flagellis ex

tractus. 2 ſudor ſanguineꝰ tinxit omnes aliaſ

partes corporis ut ů tantum manꝰ ?z pedes ⁊?

latus dic amus ſanguine ꝛeſperſa.ſed tota ue

ſte tincta xpᷣm aſcendiſſe de bosꝛa. Ceꝛne igi
eũ cuʒz cordis amaritudine in ſingulis ſuis af

flictiombus qr oĩa ſuſtinet qᷓ ipi uolunt. qua
ſi eoꝝ ſeruꝰ.⁊ ad omnia tacet quaſi mutꝰ.Et
maxime cerne eũ cuz caput eius ſpinis plenũ
aꝛundine grauiter ⁊ ſepe pcutituꝛ quomodo
depreſſo collo paciẽter.cum dolor̃ tũ magno
areꝛbos ict?ſuſcipit ⁊ patit᷑. Deꝛfoꝛabãt nãq;
caput ſacratiſſimum acerbiſſime iülle ſpine.
ac toruz madefatiebant ſanguine.¶¶ Ex iſto
articulo trabit᷑ documentũ ꝙ caueamꝰ ne 2z
nos caput vpᷣi cũ arũdine pcutiamus. Caput

quidem xpᷣi peutiunt qͥ diuinitatẽ eius impu

gnãt. ⁊ eum deum eſſe ueꝝ denegant. nam ſe
cundum apoſtolum.caput xpᷣi eſt deꝰ.i.diui
nitas creans ẽ caput cꝛeatuꝛe aſſumpte. Arũ
do ãt uel calamꝰ ſignificat ſcꝛipturã diuinazʒ
calamo ſoirituſſancti ſcriptam de qua ĩ pſal
mo dicit.lingua mega calamꝰ ſcribe. Calamo
igitur ut dicit Beda. caput xpᷣi peutinnt qui
diuinitati eius ↄtradicẽtes. eꝛoꝛẽ ſuũ aucto
ritate ſacre ſcripture qᷓ calamo ſcribitur ↄfir
mare conant᷑. ¶ Qaales ſunt qui eum puruz
hominem fuiſſe dicut. YItem arundine caput
xpᷣi pcutiunt.quando ppter auꝑ mundani fa
noris qᷓ ꝑ arundines ſignificat᷑ deus offendit᷑.
Item caput xpᷣi calamo pꝑcutiũt.qͥ ex ſcriptu
ra diuinitatẽ pluſquaz oportet inueſtigar̃ ſa
tagunt. unde ⁊? interdũ ſanguinem erroris eli
ciũt. Itẽ cum arundine xpᷣm in capite pcuti
unt. qͥ p uacuam ideſt ocioſam uitam xpᷣʒs of
fenduũt qͥ eſt caput noſtrum a quo in om̃s ſen
ſus noſtros uitales operatiões defluũt qui ⁊

opeꝝ noſtroꝝ exẽpla nobis pᷣbuit. Uñ i quoli

bet ocio cũ adeſt nobis oportunitas bõuzʒ fa
ciendi.homo ocioſus xpᷣm quaſi ĩ capite per
cutit. ita ut ex tali pcuſſione ⁊ ſpinaꝝ puũctio
ne ſanguis de capite xpᷣi emungat᷑.hoc eſt qr
xpᷣs dolet ⁊ pungitur uſq; ad ſaguinẽ de ocio
noſtꝛo duia uidet ꝙ exempla ſua ũ fꝛuctificãt
in nobis. IJhu qui nobile caput tuũ arundine
pᷣcuti uoluiſti.qa mihi te caput noſtruʒ ꝑ ina
nem uitd nõ offendere. ſed tibi placitis mori
bus deſeruire ¶ Aoꝛonatio 2 illuſio xpᷣi ac
eius pacientia prefigurata fuit in reg dauid
K 3

De

quando ab inimico ſemey tanta mala paciẽt᷑
tolerauit. Semey ꝓiecit ſuper Dauid laptõs
ligna ꝛ lutũ.ſic ſinagoga iniecit in xpum pal
mas ſpinas:⁊ ſputũ.Semey Dauid uiꝛuz ſã
guineũ: ⁊ uirum belial uocauit.ſinagoga xpᷣʒ
ſeductoꝛẽ ⁊ maleſicũ appellauit. Sed abyſai
cum uoluiſſet ſemei occidere Dauid ꝓhibuit
2 angeli occidiſſent deriſores xpᷣi.ſʒ ipe nõ ꝑ
miſſit. EpCʒʒ et pᷣfiguraueꝛunt nuncij regis Da
uid. quos Amon rex amonitaꝝ tà turpiter de
honeſtauit.Dauid miſit Amon nũcios ad pa
cem inſtaurandã. quoꝝ ueſtes ippe pᷣeidit uſq;
ad nates: ⁊ radi fecit mediã baꝛbõ.ſic deꝰfili
um ſuũ ad pacẽ faciendã in mundum miſite
quem ſinagoga nudans ueſtibus. barbam ipi
us ſputis maculauit. De pꝛemiſſis domini cõ
tumelijs dicit Ang.ſic enim implebantur q̃ͥ ð
ſe dixerat xpᷣs.ſic martyꝛes infoꝛmsbãtur ad
omnia que pſecutores libuiſſet facer̃ peꝛfeꝛẽ
da.ſic pauliſpeꝛ occultata tremenda potẽtia
commendabatur prius imitanda pacientia.
ſic ꝛegnum de hoc mundo non erat. ſupbũ
mundum non atrocitate pugnandi: ſed paciè
di in humilitae uincebat.ſic illud granũ mul
tiplicandũ ſeminabatuꝛ horribili contumelia
ut mirabili pullularet in gloꝛia. Pec Augus.
Ue igitur ſemel:ue bis ⁊ ue iteꝝ his qui poſt
tam pꝛeclarum humilitatis ſpeculum ſuꝑbia
tolluntur in altum obprobꝛia refugiunt. 2 ad
honores aſpirant ꝛzuꝛſus ↄtemptui habentes
dei filium. quem tanto ab hominibus ãplius
omni conſtat honoꝛificentia dignum.quanto
pro hominibus indigniora ſuſtinuit. Uñn Eꝝu.
Tot aũt ⁊ talibus factis ipᷣe inſtabat ſilens.
tu uero audiens hec in mente habe continue
⁊ ꝛegẽ orbis terrarum ⁊ angelorum dominuʒ
uidens contumeliam pacientez ⁊ omnia ferẽ
tem ſilentio imitare:Et iteꝛum. QAue igitur e
rit nobis cura deceteꝛo ſi contumelias ab ali
quo patiamur poſtq; hec xpᷣs paſſus ẽ. Eteniĩ
ꝙ fiebat in xpᷣo.ultimus ↄtumelie terminus
erat.nec nna particula tantum.ſed uniueꝛſuzʒ
corpus patiebaĩ imurias.caput per coronam
⁊2 arundinẽ ⁊ colaphos- facies quia conſpue
batnr. gene quia alapis cedebantur. corpus
totum peꝛ flagella. ⁊ quia denudatum eſt.⁊=
per ciꝛcundationem clamidis.⁊ per fictam a
dorationem manus peꝛ arundinem quam de
derunt ei pro ſceptꝛo.ac ſi timerent ne preter
mitterent aliquid grauiſſime preſumptionis.
Unde Anſelmus. Regali puꝛpura induituz.
ſed plus in ea deſpicitur quam honoꝛetur.
Sceptrum in manu geſtar.ſed eoipᷣo reuerẽ
dum caput eius feritur. Adorant coram ipſo
poſitis genibus in teꝛra 2 regem conclamant.
7 continuo ad conſpuendum amabiles eiꝰ ge
nas ſubſiliunt. maxillas palmis concutiunt æ
honorabile collum exhonorant. Dec Anſel.
Omnes uero iſte illuſones militum ⁊ contũe
lie iudeorum xpᷣo illate.nobis tribuunt miſte

teꝛtia.

ria.licet alia intentione ab eis ſint factà. ꝓut
ſepius tactum eſt ſupꝛa. Pec ãt ſᷣm Jo. ante
ſniam pylati facta ſunt.ſed Mattheꝰ ⁊ Ma
cus poſt ſententiam ea que omiſeꝛant recor
dando ponunt. Sic ergo ut dictum eſt martv
res informabantur ad perferenda omnia qᷓͥ a
peꝛſecutoꝛibus inferebantur. Quod emm in
ueſte duplici.ſ.alba ⁊ rubea xps illuſus eſſe
ꝓhibetur.in uno puritas ſue humanitatis. in
altero ueritas paſſionis exprimitur. hoc etiã
ſignificat duplex martyꝛij genus. quo in paſ
ſionibus eceleſia adornatur. ut ſit candida uiꝛ
ginitateit rubicunda ſanguine. Et ipᷣa eccłia
unarijs membꝛoꝝ ſuoꝝ floſculis uernãs i pace
lilia gignit in bello roſas. Unde dicit admirã
do. Dilectus meus candidus ⁊ rubicũdus. cã
didus.ſ.actione ⁊ in pace lilium vginũ ac ru
bicundus ſanguine.⁊ in bello roſa martyruʒ
in utroq; ergo habitu domini põt omnis mul
titudo electorum intelligi alba enim ueſte in
duuntur uir gines ⁊? confeſſores.? ꝛzubea mar
tyres. Unde ⁊ dominus.alba ueſte induit̃᷑ cũ
munda iuſtorum confeſſione circundatur ru

bea ueſtitur cum in triumphis uictorioſorus

martyruʒ gloꝛiatur. Si aüt te nudũ abſq; his
ueſtibus inueneris.ueſte xpᷣi rubea indueꝛe.
2 totus xpᷣi paſſionibus adornare.Sed nec il
lis ſufficiebat ꝙ ad maiorem illuſionem tota
cohortem militum ↄgregauerant.ſed ⁊? pyila
to iubente coram ipᷣo ⁊ toto populo iudeorũ
foꝛis expectante qͥ ꝑꝑ feſtũ nõ introibant in p
torium.adduxerunt foras ihm fic illuſum.⁊
ad der iſionẽ ⁊ ↄfuſionẽ paratũ ommbus ðm⸗
ſtrandum.(Exiuit ergo iteꝝ pylatus) de pꝛe
toꝛio foras ad iudeos) ⁊ dixit eis. Ecce addt
co uobis eum foras) poſtquam diligenter
examinaui ⁊ puniui ad uobis ſatiſfaciendũ
ut cognoſcatis.quia nullaz in eo cãm).ſ. mõ
tis inuenio.licet afflictus ⁊ illuſus ſit. ⁊ G̊ ad
uoluntatem ueſtram innocenti feciſſe ſuffici
at. In eo habituſillum oſtendit ĩ quo illuſus
eſt a miniſtris. ut ſaltem ſic quieſcant uidẽteſ
eum plenum obprobrijs(Exiuit ergo ihs)ex
precepto pylati(portans coronã ſpineã ⁊ pur
puream tunicam) ? clamidem coccineaʒ tur
pẽ ⁊ ueterem ac ſceptꝛum arundineum. Ecce
quam lamentabile ſpectaculum incedebat q̃̊
ſi in habitu regali.ſed patebat undiq; deſpec
tui.Ecce quomodo rex ⁊ dux tuus confuſiõe
replet᷑.⁊ humiliter ſuſtinet ut me ab eteꝛna
confuſione eriperet.⁊ a ſuperbie peſte ſanarz
Dic ergo inſtruimur ut obprobria omnia ꝓ
nomine ihu chriſti ſuſtineꝛe parati ſimus.⁊ ĩ
omnibus humlliari ſtudeamus. Unde Anſel
mus. Attende anima mea quis eſt iſte qui in
gꝛeditur habens imaginem quaſi regis ⁊ nihi
lominus ſerui deſpectiſſimi confuſione reple
tus eſt coronatus incedit.ſed ipſa eius corõa
cruciatus eſt illi.⁊ mille puncturis ſpecioſuzʒ
eius uerticem diuulnerat. Hec Anſelmus.

ueſtimentum no clar
obrio. ſomis puncit
lis afflictus.? dicitur.
dicat. Giregi iuideti⸗
tum uideris,fagellatt.
. ludibrioſa ueſte am
illuſus eſt. alapis ceſus
frigeſcat inuidia. Dea
polins dincꝛeſcit. bec
articulo ſumn docume
ſum ane wedtis don
Kueſtitu in exterie
liemur. quoniaʒ dom
luſus eſt⸗Et maxime
religioſi ⁊ monachi
tant in habitu tonſu
monachalis deſpectt
bominibus mundar
monachalis repreſe
culi ſen ferule quos
tare vſuenerunt. rey
ſcut xps i ded ignab
Pulo iudeorum ofſten
monachi? alij müdi
aplin ſpectaculum .
in contemotbbld
risredictis m r
documentum iſte
ſentat ſacenote
at lacerdos in e

eſſores/ zubes ner
alba neſte inauiiti
ſſoneceungettr n

umphis nictorſonz

m uben inluer,
omnye, Gel neril
en ilufonem totd
uerant Ked? prie
1O ponio inded
owuodan inf
1 hn fellaſam.
Perani omdrs dnd
diter pfline)aen
1 dirleis ⸗
poſtqram aſligerte
an ſanfigcienguf
ullazin eo iſ) ,i
s t Aliſus ſ,tl
mocent ſeoſe iufc
oſenat ino iluſus
nſequelun nicet⸗
Eriut eng hoher
s coroni ſpne pur
midem coccinesz l
un unaſeun Ee

Secunde paꝛtis

Et tunc quaſi deſpectine loquendo ł eos ad
miſericordiaʒ prouocando((dixit eis pylatus

ecce homo)ecce ð quali homine creditis. ꝙ

uellet ſibi regnum uſurpare. ⁊ quaſi diceꝛz.⁊
ſi in aliquo male egiſſet.tñ ultra ↄdignuz pu
nitus eſt.⁊ ideo ſufficer̃᷑ uobis deberet. Uide
te eaput eius ꝑforatuz.totũ corpus laceratũ
faciem ↄſputam. ⁊ pro deo ↄpaciamini ſibi
quia frateꝛ ueſteꝛ eſt. Uolebat enim pylatus
ut ſenſibiliter uiderent q̃liter fuiſſet punitus
2 illuſus.ut ſic mouerentur ad ↄpaſſioneʒ qꝛ
animo liberandi eũ fecit hãc oſtenſionè. Un
de Criſᷣ̊. Propterea coronatũ iſ̊m eduxit ad
eos ut conuitium ꝙ a militibꝰ factuʒz erat in
eũ uidentes.parum reſpirent a paſſiõe ⁊ uo
mant uenenũ. Unde ⁊ Aug.hinc appaꝛet nõ
ignorãte pylato hec a militibꝰ facta ſiue iuſ
ſerit ea ſiue ꝑmiſerit illa ſcʒ cauſa. ut hec eiꝰ
ludibria inimici libentiſſime uiderent. ⁊ ulte
rius eiꝰ ſanguinem non ſuirent.egreditur ad
eos ihs portans ſpineaʒ coronã. et puꝛpuꝛeũ
ueſtimentum nõ clarus imperio ſiʒ plenꝰ ob
probrio.ſpinis punctus ſputis illuſus. flagel
lis afflictus.⁊ dicitur eis.Ecce homo.Quaſi
dicat. Si regi iuidetis iam parcite quia dᷣiec
tum uideris.flagellatus eſt. ſpinis coronatus
ẽ.ludibrioſa ueſte amictus .amaꝛis ↄuicijs
illuſus eſt. alapis ceſus eſt.feruet ignominia.
frigeſcat inuidia. Sed ñ frigeſcit.inardeſcit
potius ⁊incꝛeſcit.hec Auguſtinus.Ex hoc
articulo ſumi documentum.ꝙ nos xpᷣm illu

ſum ame mentis noſtre ocalos habesmus 2

n ueſtitu ⁊ in exteriori apparatu ñ uane glo
ſiemur. quoniaz dominus noſter in ueſtitu il
luſus eſt.Et marime in hoc ſequi xpᷣm debẽt
religioſi ?⁊ monachi qui xpᷣm illuſum repꝛeſẽ
tant in habitu tonſura ⁊ ferulis . habitus enĩ
monachalis deſpectibilis eſt.?⁊ quaſi illuſoriꝰ
bominibus mundanis. corona autem capitis
monachalis repreſentat coronam ſpineaʒ.ba
culi ſeu ferule quos antiquitus monachi por
tare ↄſuenerunt.repreſentanti arundinezʒ Et

ſicut xpᷣs ñ dedignabatur habitu illuſorio po

pulo iudeorum oſtendi. ſic non erubeſcant
monachi ⁊ alij mũdi ↄtemptores(qui ſecũdũ
apłm ſpectaculum facti ſunt mundo) in habi
tu contemptibili.⁊ in ſignijs regalibus illuſo

rijs predictis xpᷣm regem imitari. Itesz ẽ hic

documentum ꝙ iſtà oſtentationem xpᷣi repꝛe
ſentat ſacerdos in eleuatione hoſtie.quaſi di
ceret ipᷣe.Ecce homo.Quia enim ſacramtuʒ
altaris eſt memoriale dominice paſſionis. ⁊?
xps eſt paſſus ſecundum humanitatem. ſecũ
dum diuinitatem ueꝛo ẽ impaſſibił.iõ ſacer
dos oſtendens ibi xpm.congruentius dic ec
ce:homo qᷓ; ecce deus.licet ipe ſit ⁊ homo et
deus ſed homo patens fuit in illa oſtenſione
2 deus latẽs. Item eſt documentũ ꝙ nos de
beamus cuʒ eiſdem inſigmijs miſtice accepris
ꝓut dictum ẽ ſuis locis ante conſpectum xpᷣi

Caplm. Ixij.

regis noſtri in iudicio appaꝛeꝛe cum quibꝰ ip
ſe dignatus fuit iudeis oſtentari. IJhu qui cũ
illuſionis inñgnijs iudeis oſtẽtari noluiſti.da
mihi oſtentationẽ uane glorie deuitare.? cũ
eiſdem inſignijs miſticis ante conſpectũ tuuzʒ
in extremo iudicio comparere. Szʒ licet py
latus hec agar:tamẽ inſaciabilis ſacrilegoꝝ
furor non ceſſat: ſed magis inſtat. Ecce ma
gns pertinatia iudeorum in procurâdo mor
tem chriſti.nam obſtinata nequitia ñ emolli
ur miſericordia (tũc eniʒz illi iudei fuij dia
boli:cum uidiſſent eum ſic punitum ⁊ illuſuz
⁊ cognoſceꝛent ꝙ pylatus ſic uolebat dimitte
re eum: in nullo compaciẽtes ei ac punitõia
correptione ⁊ illuſionum obprobrio non con
tẽti.nec pylati excuſatõe placatiſ(clamabãt))
tumultuoſe ⁊ alios ad clamandum excitabãt
Cdicentes.crucifige cꝛucifige eum) Quaſi di
cerent.hec pena nullo modo nobis ſuff icit ſʒ
petimus ꝙ moriatuꝛ. Uidentes eum magis ⸗ↄ
mouehant᷑ qr ex aſpectu eius qui odio habet᷑
magis contra eum coꝛ odiẽtis inflamatuꝛ. In
geminant ãt crucifige ꝓpter deſiderij uehem̃
tiam ⁊ qr uolũtate ⁊ opere crucifixerũt eum.
Magna crudelitas ꝗr ñ ſufficit eis alteꝝ.ſ.uł
flagellare uel occidere ſed utrũq; nec contẽ
ti ſunt quacunq; morte ſʒ turpiſſima ⁊ durii
ſima.ſ.crucis deſideꝛant occideꝛe.Clauis affi
gi ad lignũ querunt ne dolor citius finiatur.
ſʒ morte ꝓducta moriatur ⁊ ut in cruce diu
tius uideatur ⁊ modo moꝛtis diff ametur. Et
ſecũdũ Crip̃.formidãtes.ne aliqua eius poſt
ipᷣm fiat memoria.ſtudent ⁊ ad ſuppliciũ du
cere maledictũ. Ueꝝ ut dicit Rabanꝰiuõi ð
morte peſſima cogitabant ſed a dñno ñ intelli
gentibꝰ eis electa eꝛat. Ipam enim cꝛucẽ dia
bolo ſuperato erat tanc tropheũ in frontibꝰ
fideliũ poſiturus.Cerne etiam nüc quomõ ſie
cõtumelioſe ueſtitꝰ ⁊ coꝛonaiꝰ ⁊ cum ſceptꝛo
incedit.⁊ quomõ facie dimiſſa ſtat coram ta
ta multitudine.uociferante ⁊ clamante cruci
fige crucifige ac ſemper eũ deridente ⁊ ſibi ĩ
ſultante qĩ ſapientiores eo fuerũt. Et ſic ñ ſo
lũ dolores ⁊ penas ſed etiam contumelias ?
terroꝛes recipiebat ab eis.¶ Ex hoc articulo
q̃ in clamore ↄſiſtit tra hi᷑ documemum. qð
non refert ad culpe retentionem occidere bo
minem lingua nel cladio. Uñ pſalmiſta. lin
gua eoꝝ gladius acutus.æ loquutur ad litteꝛã
de iudeis clamantibus crucifige. Guper quo
Augꝰ. Noli attẽdere inermes manꝰ ſed os ar
matũ.inde gladius pceſſit quo xpᷣs occideret.
Zaueant ergo ſibi detractores ? pximorũ in
famatores.ne exacuant ut gladium linguas
ſuas qr ſicut gladio corpus.ſic lingua fama
hominis perimitur. Unde dicitur ĩ puerbijs
mors ⁊ uita in manibus lingue. Item eſt
documentà ꝙ n eſt reſpondendum. ad cõfor
mãdũ ſe huic articulo.recogitet homo qᷓ; ter
ribiles fuerunt illi clamores tudeoruun 2 re
R 4

De

memoretur an ipſe unq iniquis bominuz iu
dicijs.aut oblocutionibus ſeu detractiõibus
3 ꝓpximũ ꝑ ↄſenſum ↄclamanerit.uel sliae ꝓ
ut deus dederit.⁊ ſic oret. IJhu⸗qui terribileſ
iudeoꝝ uoces crucifige:crucifige clamantiũ
audire minime expauiſti. da mihi imimicorũ
tuoꝛum vbis execrabilibus non terreri.⁊ lin
gus mea nocumemũ ꝓximo non inferre. Sʒ
((pylatus) uidens xpᷣi innocentià ⁊ iudeoꝛum
malitiã ĩpellẽtiũ ad rẽ illicitã ⁊ recuſans cꝛu
cifigere ihᷣum (dixit eis.Accipite eum uos.⁊
crucifigite )qui ſine cã conſueuiſtis innocen
tes ↄdemnære. (Ego enim non inuemo in eo
cãm Iſcilicet crucifigendi ⁊ dandi talem ſen
tentiam. Uerum dixit pylatus qꝛ xpᷣs pecca
tum non fecit.nec inuentus eſt dolus in ore
eius. Unde bñ dicit in eo.qꝛ cã mortis xpᷣi nõ
fnit in eo.ſed in nobis.⁊ iõ dicit Bernardus.
O pijſſime ihdu qnid tibi ⁊ moꝛti.nos peccaui
mus ⁊ tu luis.nos debuimus ⁊ tu ſoluis.ac ſi
diceret pylatus. Mihi non licet crucifigereſi
nocentem.uos crucifigite ſi uultis.Beriſorie
2 indignanter hoc dixit. quia non habebant
poteſtatẽ aliquẽ iudicandi ad mortem. Unõ
Hᷣim Ariſoſtomum. ꝙ dixit cꝛucif gite execran
tis fuit hoc uerbum ⁊ ad rem non ↄceſſaz il
lis impellentis. Uidentes autem iudei ꝙ py
latus clamoribꝰ eoꝝ nõ acquieſcerat. incepe
runt alle garerões alias qᷓ; ſupra allegauerãt
⁊2 accuſahant eũ qr ꝗ legẽ dei. (filium dei ſe
fecit) ⁊ iõ ut blaſphe mus ᷣm legẽ quã habe
bant mori deberet. Erꝛas o iudee.quia ſe de
um non fecit.ſed pater eum genuit deus deũ
⁊ ergo filium dei ſe dicẽdo nõ bla ſphemauit
ſed ueritatem dixit.WInde Augu.ecce altera
maior eſt inuidia. Parua quippe illa uiba
tur uelut affectate illicito auſu regie poteſta
tis.⁊ tamen neutrum ſibi ih̊s mẽdaciter uſur
pauit.ſʒ utrumq;.ſcilicet quia erat rex ⁊ fili
us dei ueꝝ ẽ ⁊ unigenitus eſt dei filius.⁊ rex
a deo conſtitutus ſuꝑ ſyon montẽ ſanctũ eiꝰ2
utꝛunq; nunc demonſtꝛaret.niſi quanto eꝛat
potentior tanto mallet eſſe paciẽtioꝛ.h̊ Aug.
Tunc eꝛgo pylatus magis timuit.ne forte ue
ꝛum eſſet ꝙ eſſet dei filius.⁊ ſic factum enor
me feciſſet ipᷣm puniendo.⁊ illudendo. ⁊ ne
uideret᷑ iniq̃ agere occidendo. Illi uero hoc
dicentes non hoꝛueꝛunt.ſed interficiunt euzʒ
ꝓ qbus oportuerat adorare.fᷣm Aug. pylatꝰ
non timuit legẽ eoꝝ ut occideret.qꝛ alienige
na erat ⁊ legẽ ñ obſeruabat. ſʒ magis timuit
filiũ dei ne occidẽt. Priꝰ timuit occidere in
nocentem.nũc magis timet occidẽ dei vtutẽ.
Et iõ uolens de boc ſecretiꝰiqͥreꝛe nõ ãplius
ĩtrogauit qͥd feciſti.ſʒ ingꝛeſſus ẽ iteꝛum pᷣto
riũ cum ihu ut ueritatẽ magis.poſſet cogno
ſcere extra tumultum iudeoꝝ (⁊ dixit ad eũ
unde es tu)).i.uñ dixiſti originẽ. Per hoc q̃
rebat utrum eſſet deus. oꝛiginẽ habena diui
nam.uel homo hñs originẽ terrenam ¶ Ihuſ

teꝛtia.

aũt nõ dedit ei ꝛſnm Jimplens illõ ppheticũ
ſicut ouis nõ aperuit os ſuum. ut nobis daret
pacientie exemplum. Quia enim pylatus al
tam queſiuit queſtionẽ.ñ audiuit rũſionem.
nã diuina generatõ infideli ⁊ incrudelo expli
canda nõ erat. ⁊ quia ſuã paſſionẽ impedire
nolebat.cũ ad hoc uẽiſſet ꝙ ꝓ nobis pati uel
let (dixit ergo ei pylatus) ꝓuocans eũ ad rñ
ſum aliquod ꝑ ꝙ üũlla accuſatio excludi poſſʒ.
Wihi ñ loòris:)mirabaĩ de eius taciturni
tate.cuʒz eſſet in puncto liberatõis ł ↄdemna
tõnis ſue. Ideo ſeqͥtur.¶ Neſcis qꝛ poteſtatẽ
habeo crucifigere te.⁊ poteſtatem habeo di
mittere te)quaſi diceret. mihi ſaltem ðöberes
rñdere. Tua pylate uoce ↄſtringeꝛis.tua ſen
tentia dãnaris. Si enim in te totũ ẽ poſuũ. qᷓ
re innocentem in qua nullam cam inuenis ñ
abſoluis. Dꝛo poteſtate ergo non pro equita
te crucifigendum dommum tradis per pote
ſtatem latronẽ abſoluis.autoꝛẽ uero uite ĩteꝛ
ficis. Et qꝛ gloriatur de ſua poteſtate.iõ(rñ
dit ih̊s)ad reprimendũ eius iactãtiã ⁊ tumo
rẽ dicens( Mon bẽres poteſtatẽ aduerſũ me
ullã )quãtulãcunq; habes (niñ hoc) ipum qᷣe
quid ẽ (tibi eſſet datũ) ⁊ ↄceſſum ( aeli⸗nen
.ſ. a ceſare ⁊ ulterius ꝑmiſſum a deo qui ei
poteſtas ſuperiõ.⁊ a quo eſt omnis poteſtas.
Et ex hoc arguit eius pct᷑ʒ.qr non acceperat

poteſtatẽ a ceſare.⁊ a deo ↄdẽnãdi innoxioſ

ſed magis liberandi eos.⁊ quia pylatus gen
tilis erat ⁊ ſuperioris poteſtatis timore ange
batur.dicit eũ mius peccare qᷓ; iudeos qui te
gẽ nouerant ⁊ inuidia mouebant᷑. Uñn Aug
qꝛ plus peccat qͥ poteſtati ĩnocentẽ occidẽdi
liuore tradit qᷓ; pĩas ipᷣa ſi eũ timore alterins
maioris ptᷣatis occidit. Nec timendo qᷣdẽ præ
ſertim innocentem hoĩeʒz hõ dʒ occideꝛe. ſed
tamen id zelando facere.multomagis maluzʒ
ẽ qᷓ; timendo. Pec Aug.&t ſimiliter traditor
plus peccauit qͥ ꝓ qſtu eum iudeis tradidit.
Maius ergo eꝛat peccatũ iude ⁊ iudeorum
quaʒ pylati.qꝛ ad occiſionẽ xpᷣi iudas fuit mo
tus cupiditate.iudei ãt rancore.ſed pylatus
humano timoꝛe. (Et exinde).i.ex hac cã.⁊
pꝑp hoc.ſ.ne peccaret ⁊ pctm haberet occidẽ
do ĩnocentẽ ⁊ dei filiuʒ (querebat pylatus di
mittere eũ) abſolutũ qᷓ;uis mius eſſet peccãs
qᷓ; alij qͥ tꝛadiderunt illũ.Non ꝙ tũc primũ cõ
ciperet.ſed ſi prius:uolebat modo querebat.
Supra enim temptabat eum dimittere.ſʒ ex
tunc omnino conſtanti animo querebat hoc
faceꝛe.¶ ¶ Judei auiem) non ualentes ꝑ fal
ſas accuſatònes cicunuenire iudicem.nitun
tuꝛ ei de iniuria ceſaris ingerere timorem.⁊
ideo de hoc magis quam de omnibus ſupeꝛi
us dictis eum terrere putantes (clamabant
dicentes.ſi hũc dimittis) qͥ ſe regẽ fac (nõ es
amicꝰ)⁊ fiõᷣlis miſtẽ (ceſaris).i.ñ ʒelssꝓ hõ
re ⁊ ſtatuto dñi tui cuſtodiẽdo.⁊ iõ amicitia
eius amittes(oĩs em̃ qͥ ſe regẽ facit) uſuꝛpan

—.

unali. namn aplid 8.
. ante uel in. boc eſ⸗

re ſeu ad iudicandum
in tribunali⸗eſt enim t
ſicut thꝛonus uel ſoln⸗
top. Et dicituj tribun
buni cauſas priculare⸗
bubus qous pponebant
gicitur grece lſchoſtra
ra ſine pauimètu uarie
um alſchos ce lapie
ſen pauimentuz⸗ gr We
bus eret pauimentan⸗
Nlati.Et idem locus
va i. ollis ſine ſut
lapidnz: quia locus!
ſtrat in quo tribuna
ne)i preparatio pal
recis admixti iuc
nocabulio. Paraſcen
latine. Sic dicebatt
parabaͤt neceſſaria p
decoqui uel operari
1o duplex mana feꝛig
gebant. Dicitmn et fe⸗
dei prepadantſe muͤ⸗
crucifigeur aßss ge .
ſexta die a deo d fac
bole ẽ crucifiruſ ee
ſus. ſlam un dicit hi
moꝛte peccqdo inar
adam mortem mor
; hora quia maͤie
us paſſus ſt. (Tun
iuditio. allegas
Pquaſi eos ſubſan
dixerat ecce ho.j
Vucon miſere⸗

Auis autone nerolſtf
urceſ Preſtateiiſi
eu eius iactätii nn⸗
les poteſtate aderſine
habet n hoc in i
ti rnrn deie
spmiſm ei e
voetonnis poleſtus.
ci r non geceperat
deo odenidi innopet
08,4 cnia pflatus e
Doteſtans vmndke /n
eecare d̈ meds e
a Monedani DA
eſtati inocent dccen
dipa ſteüͦ tinge ie
lr. Pectimencocteßt⸗
beiez doc, oeclcle ſi
cere,niuomagonain
Zng A ümlier nucin
en eum iudes acſcl
ecrati ue tiileonin
ſoni riiiuces fut nn⸗
eſfore iin
rtanene,ſeh fln

rernde) ier bac ci
tcrnce ier balci
1acin haberet becc

Secunde patris.

do ptãtẽ ſibi ↄdicit(ceſariꝭ Imperator̃s em̃
romaui abſtulerant a iudeis regiã dignitatezʒ
⁊ ideo qui inter iudeos dicebat ſe ꝛegẽ.uipᷣba
tur facer̃ ↄð imꝑatoris oꝛdinatõem.ſine cuius
oſenſu ñ ſolebat quis titulo uti regio. Pec.n.
poteſtatis ẽ terrene natuꝛa. ꝙ una ẽ ipaciẽs
conſortij aliaꝝ. unde ⁊ ideo ceſſaꝛ ñ patiebat
alium dominari. Ubi Lri. Et unde habetis
demonſtrar̃᷑ hoc. Apurpura a dyademate.a
curia a militibus. Nõne ſolus ſemꝑ ceuz diſci
pulis icedebat ꝑ omnia uiliter tranſiens ⁊ ci
hum ⁊ ſcolã ⁊ habitationem. Pec riſoſt.
¶ Cum ãt pꝓylatus audiſſet )minas ſibi in
ferri a pplło de indignatõe ceſſaris adhuc plꝰ
timuit) Nam fʒ aug.nõ ſic potuit pylatus
ↄtemnere ceſſarẽ autoꝛẽ poreſtatis ſue. quẽ
admodũ legẽ gentis aliene. Limens g ceſarẽ
& ñ audẽs ẽt m minimã apparentiã facere 5
eius honorẽ (adduxit ihʒ foras extra pᷣtoriũ
2 ſedit ꝓ tribunali).i.ante tribunal uel ĩ tri
bunali.nam apud grecos hec ppoſitio ꝓ idezʒ
ẽ ꝙ ante uel in.hoc ẽ ſedit ĩ loco ſedis iudica
re ſeu ad iudicandum ꝙ ẽ officium ſedentis
in tribunali.eſt enim tꝛibunal ſedes iudicum
ſicut thꝛonus uel ſoliuz regũ ⁊ cathedra doc
toꝝ. Et dicitur tribunal qr apud ramanos tꝛi
buni cauſas ꝑticulares öcernebar. dicti a tri
bubus qͥbus pponebãtur: Sedit vo((in loco qͥ
dicitur grece lychoſtratos). i.lapidũ ſtratu
ra ſiue pauimẽtũ uarietate lapidũ ſtratũ dic
tum a lychos qꝙ è lapis ⁊ ſtꝛatos ꝙ ẽ ſtꝛatuꝛa
ſeun pauimentuʒ. qr ille locus diuerſis lapidi
bus erat pauimentatus. ⁊? erat ante domum
pylati. Et idem locus dicitur (hebꝛiace gaba
aa )ꝛ i. collis ſiue ſublimitas ex coaceruatõe
lapiduz: quia locus fuit ſublimis uaꝛio lapið
ſtratꝰ in quo tribunal erat(Erat aũt paꝛaſce
ue).i.preparatio paſche (hora quaſi ſexta:
recis admixti iudei. gꝛecis crebro utebant
nocabulis. Paraſceue aũt grece ar̃ preꝑatio
latine. Sic dicebatur feria ſexta:quia ĩ ea p
parabãt neceſſaria pro ſabbato.in quo aliqᷣd
decoqui uel operari ñ licebat.ſicut ⁊ in deſeꝛ
to duplex mãna feꝛis ſexta ꝑꝑ ſabbatuʒ colli
gebant. Dicituꝛ ẽt feꝛia ſexta pꝛeꝑatõ quia iu
dei prepabant ſe mũdãdo. Et ↄgꝛue ſexta die
crucifigitur dñs:qꝛ ꝑ crucẽ reꝑpauit hoĩem qͥ

ſexta die a deo ẽ factus.Sexta ẽt hora qne ꝓ

hoĩe ẽ crucifixuſ q; ſexta hoꝛa hõ ĩ pet᷑ʒ ẽ lap
ſus. Nam ut dicit hiero. qua hora pᷣmus adã
moꝛtẽ peccãdo induxit. eadezs hora ſecũdus
adam mortem moꝛiendo deſtzuxit. Sexta qꝰ
q; hora quia maioꝛ ſeruoꝛ diei ẽ cꝛucifigi uo
luit ad oſtendẽdũ m ex magno feruor̃ caꝛita
tis paſſus ſit.(¶ Lunc pylatus) iuſſit ihm ſiſti
iuditio. ⁊ allegãs ꝓ eius libeꝛatõe (dixit )iuð
is quaſi eos ſubſanãdo.(Ecce rex ur̃.) ſduiꝰ
dixerat ecce hõ.ignomimã ſuam demonſtrãſ
ut eos ad miſerdum moueret.nũc vo ut eos
magis moueat.hyronice eius inſultat dicẽs.

A

Capitulũ.lxij.

ecce ꝛex ueſter. Primo conabatur eum li
beꝛaꝛe peꝛ chꝛiſti ludibꝛium. Secũdo per
iudeoruzʒ obprobrium. Quaſi diceret eis. mi
rum ẽ ꝙ hunc hoĩem flagellatum illuſuʒ ⁊ a
biectuz. Dicitis uſuꝛpar̃ ſibi regnũ⸗Lalis hõ
ẽ quod regnum inuadere uel captar ñ poſſit.
UVnde erubeſcere debetis.ꝙ eũ eſſe ꝛegẽ for
midatis. Cõpaciamini eꝛgo illi q de eo time
ꝛe ñ oportet.uel tale quid ſuſpicari.Et tamẽ
pylatus ſupeꝛ hoc timet ab eis apõ ceſarẽ ac
cuſari. ⁊ ſua poteſtate pᷣuaꝛi. VUbi Crip̃. Et ni
mizum q̃ dicta ſunt erãt ſufficientia: ut face
ꝛent eos de cetero ab iꝛa ceſſare.Sʒ trepida
bãt ne dimiſſus ꝛurſus turbam ducat.⁊ oĩa ꝓ
hoc agebãt. Amoꝛ enim principatus uerſutũ
qͥd ẽ ⁊ aiaʒ ſufficiens ꝑdere ꝓpterea magis in
ſiſtũt. Pec Criᷣ. Unde iuõi ſicut fuꝛibũdi cla
mabaut ⁊ ex habũdantia malicie ingeminan
do dicebant(Tolle tolle) ſ.ad mortẽ ⁊ nõ q;
cũq; ſed turpiſſimã. ⁊ explicantes genus moꝛ
tis addiderunt.⁊ cruciſige eum. Interficere
em̃ eũ conabantur ⁊ morte exprobratiſſima-
foꝛmidantes ne aliqua eiꝰpoſt ipſum fiat me
moria. Quaſi dicerent. Tolle eũ a nobis ? a
ↄſpectu nr̃o.grauis em̃ ẽ nobiſ ad uidẽdũ.nec
poſſumus eum uidere-auferq; eum ð medio
⁊ iterfice · Quantoplus audiebant ꝙ oylatus
uellet liberar᷑ eum tãtomagis clamabant in
rrãiũ. ubi Beda. Quia totã accuſatõez quã
aduerſus dominũ detulerant cꝛebra ⁊ ſollici
ta oylati inteꝛogatione uidebãt euacuatã tã
dẽ ĩpudici ad ſolas ſe pᷣces ↄuertunt ut ꝙ crĩ
nãdo ⁊ quaſi ratiocinãdo nequiuerãt.iam po
ſtulando ⁊ vociferando pſiciant. Quẽ exinde
ordinem ſeuiendi etiam beatorum martyruʒ
perſecutores tenuiſſe ſatis eccleſiaſtica ðᷣmõ
ſtrat hiſtoꝛia PHec beda. Dulciſſime ihu qᷣſ tã
duꝛus ⁊ impius erit ut clamoꝛes illos boꝛꝛibi
leſ tolle tolle crucifige eũ.ſiñ gemſtu ⁊ clamo
re ſpiritꝰ. aure cõporis ualeat audire ſeu mẽ
te tractar̃. Dylatus vo terrorẽ quẽ de ceſare
ingerunt adhuc ſupare conat᷑.⁊ uolẽs de ipſo
rum ignominia eos frangere quos de chriſti
ignominia non potuit mittigare. alleganſq; ĩ
xpᷣi crucifixione eoꝝ uerecundiã.dixit eis q̃ſi
ſubſannãdo( Regẽ ueſtrũ cꝛucifigẽ:)q; r̃dũ
dat ĩ ueſtꝝ ignominiã. Quaſi diceret.Ex quo
eum regnare formidatis. ⁊ iam de hoc fama
magna fuit nõ eſt honoꝛ ueſter.quod ꝛex ue
ſter condemnetur.⁊ erit uobis uerecundia.ſ
moꝛte ſic abiecta moriat᷑.⁊ ivbᷣoſi ñ moueamii
ab eius humilitate debet uos mouere ueſtꝛũ
obprobrium.quod eſſet ſi crucifigerem eum.
¶Szʒ üli ſe a libertate regni dei ⁊ chꝛiſti ex
cludentes.iugum dyaboli ſumpſerunt.ac per
petue ſeruituti ⁊ tyrãnici ſe ſubiecerunt dicẽ
tes. ¶ Non babemus regem niſi ceſarem.)
¶Ex quo patet.quod extunc perpetue roma
norum ſe obligauerunt ſubiectioni.rerunci
antes omni alteri regie dignitati. Patet etiã

De

eoꝝ obſtinatio ad pcurandũ mortẽ xpᷣi. cum
pro eins ꝓcuratiõe ↄfeſſi ſunt.in ꝑpetuũ ſeip
ſos ſubiectos ſernituti. Uñ Caip.abnuerunt
dei regnũ:⁊ tꝛaditi ſunt regno romàoꝝ: quia
ꝙ; habebant nõ intellexerunt.⁊ iõ ꝙ petierũt
accepeꝛũt.hoc idẽ ẽt facto clamãt noſtri pon
tifices ⁊ pᷣlati ſeu curati: qͥ ſuas eccleſias di
mittẽtes.ingerũt ſe negotijs ipᷣralibus princi
patus uel regni. Per hoc ãt iteꝝ iudei timo
rẽ pylato ingerebant. Ut eĩ dicit Aug. aꝑtiſ
tiſſime 3 ceſaꝛẽ ueniꝛe uideret᷑.ſ regẽ ſe non
hr̃e niñ ceſaꝛẽ ꝓfitẽtibꝰ aliũ regẽ uellet ĩge
ꝛere.dimittẽdo ipunitũ.quẽ ꝑꝑ hos auſus ei
tradiderãt occidẽdũ.Ex quo aruculo adduc
tionmis xpi ad tꝛibunal habent᷑ duo documta.
Primum ꝙ nos debemus tribunal in mente
noſtꝛa ↄſtituer̃:⁊ ibi iudicio aſtare:ſicut xpᷣs
ſtetit ante tribunal ꝑꝑ nos:ut nos diſtꝛictnʒ
dei iudicium poſſimus declinaꝛe. Juxta illð
apłi. Si noſmetipᷣos diudicaremus. nõ utic;
iudicaremur.Secũdũ ẽ ꝙ tpᷣre adnerſitatis
iudiciũ dei cũ pacientia ſubeamus,.ſicut dqns
noſter pꝛo nobis ducius añ tribunal hoĩs ob
mutuit ⁊ nõ aperuit os ſuum.cuʒz oĩ pacĩa ſu
biens iudiciũ. Nos quippe tp̃re aduerſiratis
quaſi ante iribunal dei ſiſtimur. Uñ aplus
poſt vᷣba pᷣallegata ſubdit. Cũ auᷣt iudicamuꝛ
ſ.tpᷣralibꝰpenis a dño corripimur.qꝛ ut dicit
gloſa.pena ipᷣa nobis ꝓpria ẽ purgatio.nt nõ
cum hoc mundo damnemur. Quaſi dicereti.
Ideo ẽ bonũ hic ꝑ punitõem tpral iudicari
a deo.ut hic cõꝛepti ñ dnemur in iudicio fu
turo.ad ↄformandum ſe huic articulo atten
dat homo documenta iam premiſſa. ⁊ oꝛet
mente ðuota. hu qͥ ante tribunal pylati ad
duci ⁊ in iudicio ſiſti uoluiſti. da mihi ante
tribunal mentis mee conſcendere ⁊ meipum
de culpis meis ↄſciĩe teſtimonio diſtꝛictius iu
dicare. iudiciũ quoq; tuũ in aduerſis tam pa
cienter hic ſubire.ut iudicio tuo exiremo ua
leam ſecurus aſtare ; pylatꝰtimor̃ mox
uincituꝛ. ? a tramite ueritatis ⁊ inſtitie ötor
queruꝛ. Petente enim tota indeoꝝ multitudi
ne uocibus magnis ut crucifigeret᷑.tandẽ mi
ſer pꝛeſes pylatns)motus timore imꝑatoris
⁊ fauore iudaici populi cui ipe pᷣerat ⁊ a qui
bus pecunias ſperabat leuare iuſticiã.⁊
ↄſcĩam qua xpᷣm inocemẽ noueꝛat. ⁊ in quo
nulla cã erat. dedit ſniam cꝛudeliſſimà ð mõᷣ
te innocentis.⁊ per ſnĩaz diffinitiusm (tradi
dit iſm ut crucifigeretur Jiudicio ⁊ poteſta
te preſidis. Non dixit euãgeliſta ut crucifige
rent eum.ſed ut crucifigeretur ꝑ pᷣñdis iudi
cium. Sed ideo illis traditũ dixit ut eos cri

mine implicatos a quo alieni eſſe conaban

oſtẽderet. Non.n. pylatus boc faceret niñ ut
id ꝙ eos cupeꝛe cernebat: impleret.(¶ Itaq3
pylatus) ambicioſus.nolens amitter pᷣncipa
tu qᷓ;; ꝓnũciaſſʒ xpʒ inocẽtẽ.ac p eũ dimit
tẽdu (uolẽs)tñ ad ↄplacẽdũ(clamoꝛibꝰ ppli

tertig.

ſatiſfacẽ ).i.eoꝝ uoluntate facere.⁊ non q;
erat placitũ deo ⁊ inſtitie.timẽſq; ne accuia
reĩ de ceſaꝛis rebelliõe:cũ hoc nullũ ſuſpicãs
piculũ.ſi ĩinocẽtẽ pauꝑem morti adiudicaꝛet
maxime qꝛ dictor aliquis nõ appaꝛebat ꝓtu
lit ſniam ⁊ iudicauit eum, ob culpã affectati
ꝛegni eſſe crucifigendũ.Auia ei indei ceſarẽ
regẽ ⁊ dnim ꝓfeſſi ſunt.uidens ꝙ ſic ſe põtati
romanoꝝ ſubiecerunt.ↄdẽnauit ihm qſi uſur
pantẽ ceſaꝛis poteſtatem (æ tradidit eum uo
luntati ipoꝝ ad crucifigendũ.) Que aut fuit
foꝛma ſnie nõ ẽ expᷣſſum ab euangeliſtis. In
aREckor Hchonapicr bü dipzlarin h
eꝛit ſniam ſub bis vbis. Gens tua ↄprobauit
ke rege.pꝛopterea pcipiio te pmum ſiagelleri
vᷣm principũ ſtatuta.deinde in cruce alleua
ri. Deccauit pylatus nec excuſatur:quia cuʒ
iudex eſſet tenebat᷑ ex officio ſeruare iuſtitiã
2 nec timore cedere debuit. nec amore ut fa
ceret eà qui ſi omnio uoluiſſet quẽ iuſtuʒ p
nunciauerat eripeꝛe:potuiſſet. Minus tñ pec
cauit qᷓ; iudei.inſtetit enim qutuʒ potuit ut
illum ex eorum mamibus liberaret ⁊ eiꝰ mo
tiuum fuit minꝰ malũ.qr indei ad occidẽduʒ
xpᷣm moti ſunt ꝑ ꝛancorem ⁊ odium. pylatus
uero propter timorem ceſaꝛis.⁊ fauorẽ iuoo
ruʒ. Sic ergo eis ↄſenſit qꝛ cum effectu furo
ri eoru obuiaſſe potuit, ↄſentit ei qͥ cũ põt ar
gueꝛe ñ aꝛguit.nõ ↄſenſit ẽt ↄſenſu pleno ſed
coacto.ſicut autem tunc pylatus ſic hodie:
ciunt multi iudices.timor᷑̃ ł fauor̃, a vᷣita
dicij declinãtes ⁊ iuſticiã ſubuertentes.⸗
qũo ĩnocentiſſimꝰagnꝰ.ut te a iudicio ⁊ lam
to iuſte ⁊ eterne dànatõis eꝛiꝑet.iniuſte ꝑp:
iudicio dãnari pᷣelegit.ecce qᷓ non rapui ꝰ
ſoluit.⁊ tu aĩia mea nequã ⁊ ipia nec denot
nis ſoluis pinguedinẽ nec ↄpaſſionis ꝛeſõdis
affectum. Cogita quâtũ amici eius clamaue
runt qñ illã ſniam audiuer̃t.ſʒ maledicti gau
dẽt ⁊ exultãt.ꝙ intentũ ſuũ pꝛauũ hñt. ridẽt
2 eũ qͥ eſt ueꝛus ⁊ eternꝰ deus derident. ⁊ eiꝰ
mõtẽ qᷓtũ pñt accelerãt.Nõ bñnñficioꝝ ⁊ opuz
eiꝰrecoꝛdãtur.nõ ꝑꝑ innocentiã eiꝰmouentur
⁊2 ꝙ crudelius videt᷑.nõ ꝑꝑ afflictõem quam
in eo nident retrahuntur. Et ſic hora tertia
crucifixus eſt dominus linguis iudeorũ ⁊ ſex
ta manibus militum. Unde Augu. Quoniaʒ
ſudei facinus interfecti xpᷣi a ſe in romanos.
i.pylatum ⁊ eius milites tꝛanſteꝛꝛe conati ſt᷑
propterea marcus ea hoꝛa qua xpᷣus a militi
bus cꝛucifixus eſt. que agi ſexta iam ceperar
pꝛetermiſſa. tertiam potius horam recorda
tus expreſſit.qua hoꝛa intelligumur clamaꝛe
potuiſſe crucifige cꝛucifige. ut non illi im̃ re
piantuꝛ crucifixiſſe ih̊m.i.milues qui eum li
gno ſexta hora ſuſpẽdeꝛũt.uerũenã iudei.qui
ut crucifigeretur hora tercia clamauerunt.
Et iteꝝ. Apparitores ptatis hora ſexta cruci
fixerũt.pᷣuaricatores legis hora tetia clama
uerunt.Quod illi manibus hora ſexta. hoc

h indicer. aut ab hum
aum ſe huic articulo ore
ſgiam codenatois ad mo
csinnocenter ſubife uol
nortis ſciam ſiue i cor po⸗
renettui amore iniqa
fe. data aüt imia reducit
arm clamide et purpura
ulo. ?: adhuc nudo cò
licentia ueſtiendi.
ideratöem ſupra de
Landẽ ueſtimentis ſuis
jeinduerũt eu. ut ductu
ſceretur in ueſte propri⸗
ueſtimentis ſuis reueſt
quãtocitius. ne mortem
us. ubi ligantes fune mi
iuditiu ſue moꝛtis ei ipo
lefactorẽ extra poriã ci
uener abile lignu crucis
tuͦ gaue ponunt ſup hir
mos. ut portet iptuz ad
gendus. Ut enim dicit
crucẽ quindeci pedes
Eiqe lignuzill reyr
mundu. ? moꝛs crucis
(ut dicitur in demro)
ligno.ideo millus en
ſe ſznec tagere nolul
mr i dinato. Agnd it
luſcipit. portat patt
ſi mortis tedens a
ic adimplei illu
humen eius. dr
e.
alee uaz n
gnu cgnite

t aancorem zodiun, py
morem clun fwml in⸗
ci enſ un efeen fio
e ormit alennt ei ci pot gr
Nolerſct et ſenſu gleno ſel
temm tunc pflatus ſic hogie
ices imer ianci n dits
3Tincicä ſudwenentes.
m'ag Ries wctio tlen
nedanatöiser perinuſtet,
1belegit ecceq nentenin
A mea neqni t ipit net clno
Nevedine fet heſſoſis kiett
opta quai eni eiuns cinte
fiam audutft 6zwtleciinn
ginrenrü ſun Palu hft⸗ ci
rs t ennn cens encent 17l

acctleri, Nbiffcx opnn
pögo nnocenlis eiſnouenn
ei. haͤfflcbenn gun
erabuſtuf, Etſchert teni
domifns ingeisucecfürie

liun Vrde Augn Aun
incei paſe Nfonmn,

en anffe
eianinn iuthl
naift
jſerta un
igler eun l

arenses
ns eſt aue

Secunde patris.

iſti lingua hora tertia. Rei magis iſti qͥ cla
mando ſeuiebant.qᷓ; ili qui obtempando ad
miniſtrabant. Dec Aug. Alij dicunt ꝙ in ho
ra tertia dñs iã cõdemnatus ſit ⁊ in hoꝛa teꝛ
tia incepta ẽ cruciſfixio eius.⁊ occupatis eis ĩ
crucifixione fluxit ipᷣus uſq; ad ſextã:.⁊ in ho
ra ſexta crucifixio fuit conſumata. ⁊? iõ quod
dicitur de tertia. ueꝝ ẽ de crucifixionis prici
pio.⁊ ꝙ dicitur de ſexta.intelligitur de cruci
fixioms cõſnmatione. Secundũ ueritatẽ po
teꝛit eẽ mediculliũ hoꝛaꝝ.⁊ hoꝛa media iter
ſextam et tertiã.et qr mediũ denoĩat᷑ ab utꝛo
q; exttemoꝝ.ideo ab euãgelicis qñq; dicitur
tertia aliqn dicitur ſexta. Uñ ẽt in ſignuzʒ hu
ius eccleſia comuniter inter tertiã er ſexã ce
lebrat miſſas ſolẽnes.qr miſſa in memoriam
celebꝛatur paſſionis.Ex hoc articulo cõdẽp
nationis xpᷣi ad mortẽ ꝑ ſniam trahituꝛ docu
mentũ.ꝙ nos caueamus ne unq; inſtã mort᷑
ſniam anime uel coꝛporis mereamuꝛ. Item ſi
cut ſaluator noſter ſuſtinuit ꝓ nobis iniquaʒ
ab homine gᷓ ſe ferri ſniam.ſic et nos pro ðo
cuꝛare non debemus iniqua hoim ſuditia.
Vnñ apoſtolus mihi iquit ꝓ mimo ẽ.ut a uo
bis iudicer.aut ab humão die.Ad confoꝛmã
dum ſe huic articulo oret hõ dicẽdo. Ihu qͥ
ſniam cõdẽnatõis ad moꝛtẽ. mortẽ auteʒ cꝛu
cis innocenter ſubire uoluiſti.fac me iuſtam
mortis ſniam ſiue i corgore ſiue iĩi aia nõ me
rert et tui amore iniqua hoĩm iuditia nõ tĩe
re. Data ant ſnia reducit ur dñs itus.et ſpoli
arur clamide et purpura qᷣbus fuezat ab illis
ut. æ adhuc nudo coꝛã es exiſtẽti. uix dat᷑
licentia ueſtiendi. ꝗntuere ⁊ hic oñʒ ſᷣm
ideratõem ſupra de flagellatione poſitã.
Candẽ ueſtimentis ſuis qbus eũ ſpoliaueꝛãt
reinduerũt eu. ut ductus ad mõtẽ magis cog
ſceretur in ueſte propria qᷓ; aliena.Et cũ eſſʒ
ueſtimentis ſuis reueſtitus ducunt eũ foras-
quãtocitius.ne mortem eius differant ampli
us. ubi ligantes fune manus ⁊ collum ipſius.
iuditiũ ſue moꝛtis ei ĩponũt.⁊ ipum tanq; ma
lefactorẽ extra ppriã ciuitatem eiitium .Nã
uener abile lignũ crucis longũ ⁊ groſſũ.⁊ mł
tũ graue ponunt ſuꝑ bumeros ſnos ðlicatiſſi
mos. ut portet ipſuʒ ad locũ ubi erat crucifi
gendus. Ul enim dicitur ĩ hiſtorijs opinio E
crucẽ quindeciĩ pedes habuiſſe in longitudiĩe
Et qꝛ lignuʒ illud reputabatur ꝓphanũ ⁊ im
mundũ. ⁊ moꝛs crucis ignominioſiſſima quia
(ut dicitur in deutro) maledictus qͥ pendet
ligno.ideo nullus eoꝝ lignũ illud neduũ poꝛta
re ſʒ nec tãgere uoluit.⁊ iõ ĩpoſuerũt illð ihᷣu
ut iã dãnato. Agnꝰ qt manſuetiſſimꝰ paciẽrer
ſuſcipit.⁊ portat patibulũ ſuis humeris ĩ äga
riã mortis tẽdens ad locũ paſſiõis. Unñ Aug.
bic adimpleĩ᷑ illud iſaie. cuius pricipatus ſu
per humeꝝ eius. Drincipatus eniĩ xpᷣi ẽ crux
eius. ꝓpteꝛ quaʒ (m appłm) deus euzʒ exalta
nit. ſ ſignũ dignitatis alij baltheũ.alij mi

Capitulũ.lxij.

trã portant.ſic ⁊ dñs crucẽ.æ ſi iniquiras iue
nies ñ aliter ĩ nobis regnare ihm miſi ꝑ aſpeꝛi
tates.quo fit ut delitioñi inimici ſint crucis.ᷣ
Aug. Cõpletur ẽt nũc figura yſaac obediẽtis
2 ad patris iuſſũ ligna ꝓ ſui imolatõe portan
tis.Et ̃ᷣʒ Cꝛiv.qũo yꝓſaac dimiſſus ẽ ⁊ macta
tus aries.ſic ⁊ hic diuina natura mãet impaſ
ſibilis. ſ, mactata ẽ humaitas.herẽs coꝛmbꝰ
inter uepres.i.inter retiacula pct᷑orũ.q̃bꝰ na
tura humana detinebatur. Dic etia comple
tur uidue ſareptene figura:que collegit duo
ligna. Unde An.⁊ uide ania mea quo ꝑ om
ma uir iſte coartatuꝛ ⁊ ſperni. Sub crucis
one:e doꝛſum incuruare iubet᷑.⁊ ſutipſiꝰ por
taꝛe ignominiaʒ. O ſpectaculum. Uides ne:
Ecce principatus eius ſuꝑ bumeꝝ eius. Pec
ẽ uiga equitatis.vga ꝛegni ſui. Uñ ⁊ Hieꝛo.
Pic educitur abel in agꝝ a fratre ut ꝑpimat᷑.
hic adeſt yſaac cũ lignis.⁊ abrahã cum arie
te uepribus herente. Hic adeſt ioſeph cũ gꝛa
mineo faſce ſõniato.⁊ tumca talari ſãguine
lita. Dic adeſt moyſes cum uirga. ⁊ ſeꝛpente
ſuſpenſo in ligno. DVic adeſt botrꝰi ligno por
tatus. hic adeſt heliſeus cum ligno ad querẽ
dam ſecuriz. que in imo demerſa erat ⁊ nata
uit ad lignũ.i.genus humanum ꝙ a ligno ue
tido in infernum decidit. ꝑ lignum czucis xpᷣi
2 baptiſmũ aque ad ꝑadiſum natauit. hic ad
eſt ionas de ligno foꝛti in maꝛe uentꝛẽq; ceti
triduo miſſꝰ. Unde etiaʒ Aug. Sꝛande ſpecta
culu.Si ſpectet ĩpietas grãde ludibꝛiũ.ſi pie
tas grande miſteriu. Si imepit᷑aſ ſpectet gꝛã
de ignominie documentũ ſi pietas grande fi
dei munimẽtũ. Si ſpectat ĩpietas. uidet ꝛegẽ
ꝓ vᷣga regni lignũ ſui portare ſupplitij.ſi pie
tas uidet regẽ baiulantẽ lignum ad ſeipſum
figendum. ꝙ fixurus fuerat ẽt in frontibus r
gum. In eo ſpernendus oculis impioꝝ ĩ quo
erant głiatura corda ſctorum Dictuꝛo em̃
paulo.mihi autem abſit gloriari miſi ĩ cruce
dni noſtri idu xpi.ipſam crucẽ ſuam geſtãs
humeros commendabat. t lucerne arſure qᷓ
ſub modio ponenda non erat candelabruʒ fe
rebat. Pec Auguſtinus. Portst autem chri
ſtus crucem ut rex ſceptrum.in ſignũ glorie
que eſt unuerſale rerum omnium dommi.
Irem ut uictor tropheuzʒ ⁊ ſignum ſue uicto
rie. quo principatus ⁊ poteſtates expoliando
triumphauit. Item ⁊? doctor portat candela
bꝛuz in quo ponenda eꝛat lucerna ſue doctri
ne quis ſignum cꝛucis fidelibꝰẽ vᷣtus dei.⁊ ſi
cut ſumm ſacerdos qñ ibat ad tabernaculũ
ut itraret ſcta ſctoꝝ.portabat clauẽ ſuꝑ bũe
rũ ſun.ſic xps uadens ad tabernaculum ſcti
ſanctoꝝ ⁊ uolẽs nobis aperir̃ portauit clauẽ
ſ. crucem ſuper humeꝝ. Gaiulatio.cꝛucis pᷣ
figurata fuit ĩ yaſac filio abrahe Iſac eni li
gna proprijs humeris ferebat. in quibus euz
pater ſuꝰ immolare uolebat.ſic xps ꝓprijſ hu
meris crucẽ baiulabat.in qua ipᷣm ges iuõðoꝝ

De

ſuſpendere affectabat. Jſaac ad obedienduz
patri ſe uoluntariũ exbibuit. ſic filins dei pr̃i
luo celeſti uig ad morté obediuit. Duo ant
ppłi ihm ad inteiciẽdu eduxer̃t. nidelicʒ iu
dei q corde ⁊? gentiles ꝗ ope fecert. AIſti oli
p duos explorarores pfigurati eꝛant q botruʒ
de terra ꝓmiſſionis ad deſertu afferebant.
Per botꝝ pᷣfiguꝛabat᷑ filiꝰ dei ihs xpᷣs qͥ p hoſ
duos pplos de hierim in locũ caluarie ẽ duc
tus. Der botꝝ illũ ꝓbabant filij iſrł terre pro
miſſionis bonitatẽ. per doctrinâ xpᷣi poſſumꝰ
ſideꝛare pr̃ie celeſtis ſuanitatem. Eduxer̃t
ãt eũ extra ciuitatẽ quoꝝ eĩ aialin ſanguis i
ferebat᷑ in ſcta ſctoꝝ.hoꝝ corꝑa educebãtur
extra caſtra cũ cremebantuꝛ 2 imolabantur.
Baiulans vo crucẽ.ꝑ hoc nos inducit ad ſui
ſeqlam. ſicut an dixerat monẽdo ad eaz. Si
quis nult ueme poſt me: abneget ſemeipᷣum
⁊ tollat crucẽ ſuà ⁊ ſeq̃tur me. Sit᷑.n. xpᷣs au
tor uite.ſnia mortis ſuꝑ en data crucẽe ſibi ba
iulans ↄfeſtim ad locum ſupplitij foras educi
tur tanq; malefactor qͥ hꝰ mᷣi uira indignus
eſtimat᷑.ſic uerus xpᷣi imitatoꝛ ſeipᷣm adneget
crucẽ ſuã tollẽdo ⁊ extra caſtra ſecũ ĩpꝛopꝑia
eius portãdo tãq; purgamtũ huius mõi factꝰ
ſempꝑc mortificatõem ihu in corpe ſuo circũ
feꝛat.ut ⁊ uita ihn in corpore ſuo tandeʒ ma
nifeſta fiat. Et no.ꝙ hec tꝛia.ſ.qꝛ exuer̃t euz
ueſte regia ? induerũt e ueſtimentis ſuis ⁊=
duxerunt eu ut crucifigerent.figuratiua ſunt
paſſionis ĩ corpe miſtico.ſ.eccłia maxime tẽ
poribus antixpᷣi. Exuitio regie ueſtis ẽ ſpolia
tio terꝛene poteſtatis. inditio proprie ueſtis ẽ
reuerſio pꝛiſtine pauptatis. ductio ad cruciſi
gendum ẽ uiolentia pſecutionis finalis. Cum
igit᷑ xpᷣs pylato ĩpeꝛante pᷣcõe clamante (baiu
lans ſibi crncẽ)traheret᷑ ad ſupplitin.tũc euz
ducendo ⁊2 accelerando 2 obprobꝛijs ſaturan
do: factus ẽ cõcurſus pplłoꝝ poſt ipᷣm euntiũ.
alij ſuꝑ ipᷣm plangebant. alij illudentes irꝛide
bant.alij lutum ⁊ imundicias in caput ⁊ i fa
ciẽ eius ꝓijtiebant.ſʒ ipᷣe q̃ñ agnus innocens.
⁊ ut ouis coꝛã tondente ſe inclinaro capite in
cedens ad oĩa tacebat. qm tanq́; ouis ad occi
ſionẽ ⁊ quaſi agnus ad imolandũ ductus eſt -
non apperuit os ſuũ ⁊ ſeq̃bat᷑ eũ triplex turba
Pria carnificũ qᷓ eũ pᷣmebat.f̃o iudeorum
eũ irridebat.tercia amicoꝝ q̃ anxie lugebat.
⁊ inſuꝑ qrta illoꝝ qͥ ad uidendu ſpectaculum
ueniebãt. Uñ ñ eadẽ mẽte ſequebãtur. ſed qͥ
dã ut leti morientẽ aſpiceꝛẽt quẽ aiuentẽ ode
ꝛũt.alij ut moꝛientẽ plãgerẽt quẽ uinẽtẽ dile
xeꝛunt.uctus ẽ aũt cũ ſocijs duobꝰ utich la
trõibꝰꝑ mediũ urbis ubi eius ↄfuſio patebat
ſingulis ad oſtia ⁊ fores confluentibus. Pec
eſt ſocietas ſua.O bone ihu quantam tibi ue
recundiaʒ iſti faciunt. latrombus te aſſociat.
ſed ⁊ deterius tibi faciunt qꝛ crucem poꝛtan
dã ĩponũt ꝙ ð latꝛõibꝰñ legit. Uñ ñ ſolũ cũ ini
qͥs deputatꝰes, ſʒ ⁊ iniquoꝝ iniqor. Indicibił

kertig.⸗

E dñe pacia tua.B ad lram pcuratũ fuit ꝑ pri
cipes iudeoruz ut xpᷣs infamaretur ſocietate
latronuz. 2 a uulgaribus uideretur in crimini
bus eoꝝ participaſſe.⁊ ſic ipi uiderẽtur iuſte
mortem eins procuraſſe. Sic ⁊ hodie frequẽ
ter maligni faciunt.qui ſuam nequitiam per
bonorum infamiam operire querunt. Per iu
ſticie ẽ t ſubuerſionẽ hodie in multis locis de
putantur iuſti cũ iniqs. Epᷣs at ꝑmiſit hoc fie
ri ut oñderet ꝙ ꝓ pcforibꝰ uellet pati.vñ Be
da⸗ Szʒ ille cũ iniqᷣs deputatꝰẽ in morte ut int
quos iuſtificaret in ꝛeſurꝛectõe.qui cũ in for
ma dei eſſet propter hoĩes hõ factus ẽ. ut ho
minibꝰpt᷑atẽ daret filios dei fieri.hec Beda.
Occuꝛre igitur nunc anima mea. z* uide a
matorẽ tuũ ⁊ dñm ꝓ te crucẽ baiulantem: æ=
ad patibulu ꝓperantẽ, ac tua crimina ſuis pe
nis expiant. Ceꝛne euz quo ſub oneꝛe crucis
curuꝰ incedit ⁊ uehemẽteꝛ anxiꝰanhelat.Cöõ
patẽ ei q;tũ potes.i totlauguſtijs ⁊ ludibrioꝝ
renouationib poſito.Certe benefaceres ſi iu
uaꝛes qñʒ deũ tuũ.⁊ diceres date obſecro mi
hi crucẽ dñi mei ⁊ ego poꝛtabo eaz.qr vo me
ſta mater ⁊ merore ↄfecta propteꝛ multitudi

nẽ populiꝓpinquare ei nõ poterat.nec euʒ ui

dere: iuit celeriter ꝑ aliã uiã breuiorem ⁊ cõ
pendioſam cuũ ſociabꝰſuis ⁊ iohe.ut a lios pᷣce
dens ualeret eidẽ approximare. Cuz at extra
poriã ciuitatis in ↄcuꝛſu uiaꝝ eũ obuiũ prtᷣe
cernẽs eũ ſic oneratũ ligno tã grãdi ꝙ s: n
uideꝛat ſemimoꝛtua facta ẽ. ⁊ pene exazim⸗
ta pᷣ anguſtia. nec ei vbuʒ dicere porerat. se⸗
dñns ſibi acceleratab his qͥ eũ ducebãt.o⸗
triſtes ⁊ dolẽtes q́; clamates et plorãte⸗
mliẽs ſcte ſuſtẽtãtes dñaʒ nr̃aʒ imeʒ er
lẽtẽ ſe ſuſtẽtare ł ſuſtinẽ ĩmo dr in terra⸗
ꝛuiſſe.Credo ꝙ ipᷣa libenter crucẽ portaſſz ſi
potuiſſet.⁊ qᷓuis non poſſer:libenteꝛ accepiſ
ſet. Unde ſᷣm Anſhel.hac uoce ut reõ ſeq̃ba
tur:dicens. Vadis ꝓpitiator ſolus ad ĩmolan
dum pro omnibus. Non tibi occurꝛit petrus.
qui dixit prote moriaꝛ. Reliquit te Thomas
qui ait.cum eo omnes moriamuꝛ.Et nullus õᷣ
his niſi tu ſolus duceꝛis.qui me caſtam oſer
ua ſti. filius meus ⁊ deus meus. VUeꝝ hec ueꝛ
ba ex magne pietatis affectu pducta. ita ad
hoc memoꝛaſſe ſufficiat. ut oculus ea pietatii
attendens.dũ tãte mr̃is gemebũdis affectibꝰ
ↄpatit.fructu pij amoris illius aliquando re
muneraꝛi mereat᷑.hec Anpᷣ.(¶ Ulterius autẽ
dñs ꝓcedens parũ poſt uertit ſe ad ipas muli
eꝛes ſequentes ⁊ fiẽtes.Qnia enim nouit dñs
q ſunt eius.pᷣtermiſſa fuꝛentis ppłi turba ad
amãtfes 2 plãgentes ſe feias oculos ? ora cõ
uertit.ſuos eĩ qñs libent᷑ rſpicit( Et dixit eis
filie birlʒ nolite fler̃ ſup me)nec lamtamini
me moꝛituꝝ.ccito reſurrectio mortẽ ſoluer
põt.cuiꝰmors ⁊ oẽz mortez et ipʒʒ motis auto
rez deſtruer. Nõ eni oʒ flere eũ qͥ ppria pati
tur ſponte,ſed magis ei applaudeꝛe. Vbi cuz

anrie.⸗ Jn die quocz iuc
ſe eſſe danatos pp amm
econuerſo filij dicent!
gmoremn ? ſequelam pen
iicere montibus cadtet
gite nos ) qe aliqui pebo
cebati utina montes ca
ſes operitet nos. limüͤiten
nt reprobi. oplames5
Quia ſi in uiridi ligne
ic fet. xpus hic f
ctam. ? cõſequẽs i
mortem. Populus at it
infructuoſum 1,poñs e
tẽ. Viride et lignu ff
n.ſz ariduͤ infructifen p
gin uiridi ligno. i. in x.
re uirẽti. hec faclunt id
in arido. i.i pplo iudaic
honore gfe deſtituto
te geauius punietin. O
ſiego qui gcem noͤ fecl
igne paſſionis de munc
manent peioribus
num uite fructuo
Pareris ? ramts tuls,
bis mileris. qui ſumus
1 ſiccu agtum pi
icipit iudit e
1. edome

n ſus 1lohe telio⸗ ſce
arorimore, Luzitertra
euſttiar eü hliü
anilignoti giͤdlhn
uafigi Aſene ein
ei dduz diceree efar
Vab bis ei ucehit⸗
damätes et gori
ates Ciaz nfazniezen
lſuſtineino n a
ipa lbenter cnce blaſt
8 non voſerelibenten geept
ntbel hac noce t reo ſiͤt
4i pyitiator ſolns ad ino
go. Kon tbi occunti eni
oruar. Beliguite Thon
nmes morummun Et nll
nccris ui ne caſtan )
8t bens mels en heet
utiseffectu paucta i/
ufcat ut oculnseen
e nis gemebüig ffil
amws llins Aleguen⸗

hen ii iin
kia oree i
Goſeint zeili
ai hortei , igpatl
. 8 relag

nigs

ntesſe fitan

— ——

SGecunde patris.

filias hielłlz appellat dat᷑ intelligi.ꝙ non ſoluzʒ
muliteres de galilea eũ ſecute ſũt ſʒ ẽt alique
mulieres eiuſdẽ urbis ꝑ deuotiõem ei adheſe
runt. Lipum gerebat iſte mulieres eoꝝ qui a
lijs ↄpatiũtur ⁊ miſerẽt.ſʒ nõ ſibi alioꝝ pet᷑a
deplorant ⁊ accuſant.ſed de ſuis moꝛibꝰ nõ
r t 3 ꝙ dicitur in eccleſiaſtico.miſerer̃ aĩe

te ) ſup iminenti excidio urbis ⁊ gẽtiſ ur̃e
oſq; ipas ? ueſtꝛam ꝓgeniẽ dignis lachꝛyma
ug fletibus abluite. ne in uultiõez mee mort᷑
änemini ẽt cum perfidis. Secundqum ſeẽeſuʒ
E fleins ad quẽ iquxit xpus mulieres.fuit
op miſetam ꝑp romanos ſuꝑ iudeos uenturã
8
p ſpũs malignos uẽture. ꝓ c? euaſioue flẽduz
& *τ andum ate tezminuz huius uite. (QAQm
ecce ueniet dies ). ſ.quadrageſimo anno pꝰ
paſſionem xpᷣi)in quibus ſteriles que migẽne
runt ⁊? lactauer̃t dicẽtur beate )qr agiliores
zunt ad fugiẽdum quã grauide.? ꝓ ſe ſoluzʒ
nxie. In die quoq; iuditij pentes dicent fui
is ſe eſſe danatos ꝑꝑ amorem mmiuz filioꝛus
econuerſo filij dicent ſe eſſe damnatos ppt᷑
amorem ⁊ ſequelam pentum (unc icipient
dicere montibus cadite ſuꝑ nos. ⁊ collibus o
pite nos) qꝛ aliqui pꝛehoꝛor̃ miſerie tunc di

2 illa miſeria figura fuit miſeꝛie ſuꝑ icꝛeduleſ
6

5
225

An △D

D

cebant. utinã montes caderent ſuꝑ nos ⁊ col

les operirẽt nos.ſimiliter in die iudicij hoc di
ent reprobi. optantes sbſcondi a facie dñi.
AQuia ſi in uiridi ligno hec faciunt. in arido
id fiet: xpᷣus hic qr̃ lignum uiride faciens
attam. 2 p cõſequẽs indignũ abſciſone per
mortem. Populus ãt iudaicus lignum aridũ
infructuoſum ⁊ ꝑ ↄñns dignũ abſciſione ꝑ moꝛ
tẽ. Wiride ẽt lignũ ⁊ fructifeꝝ ſüt iuſti ⁊ elec
ti.ſʒ aridũ infructifeꝝ peccatores ⁊ impij.Si

S in uiridi ligno.i.in xpᷣo oĩum uirtutuʒ uiro

re uirẽti.hec faciunt ideſt tot torm̃ta inferũt
in arido.i.ĩ ppło iudaico ⁊ peccatore ab omĩ
honore gre deſtituto ⁊ arefacto qͥd fiet: er
te grauius puniẽtuꝛ.Quaſi ĩ omnibꝰ diceret.
ſi ego qui pctm nõ feci ⁊ ſiuctuoſus ſum ſine
igne paſſionis de mundo non exeo.que torm̃
ta maneni pctoribus ⁊ ipijs:qͥ fructibus ſunt
uacui.certe dñe ihu ueꝝ ẽ.qꝛ ſi tu aꝛbor ſanc
ta lignum uite fructuoſum ⁊ benedictuʒ tãta
pateris ⁊ ramis tuſs ſpoliaris.quid erit de no
bis miſeris.qui ſumus lignum infꝛuctuoſum

2 ſiccũ aptum ꝓ igne ⁊ iebẽne ĩcendijs.Si g

icipit iuditiũ de domo dei.⁊ omnes qui uolut
pie uiuere in xpᷣo ꝑſecutionẽ paciuntur. quis
finis eoꝝ qui ñ credunt dᷣi euangelio ⁊ impie
uiuunt. Unde Aug.ſi hic ſine flagello ñ exiit
qui huc ſine pcto uenit.quũo fis gellis digni noõ

ſunt.qui huc cũ pct᷑o nener̃t. Uñ ⁊ greg. quo

tiens moꝛtẽ ſaluatoris attẽto.⁊ paciaʒ iob ⁊
moꝛtẽ baptiſte ↄſidero.dico tibi o pctor.hinc

Capitulũ.lxij.

cõſidera qͥd paſſuꝛi ſunt illi quos ꝛeprobat. ſi
tata paſſi ſt quos amat.h Greg. Bonũ eſſet ð
his cogitar.ut cogitatõ tante anguſtie nobis
timorem incuteret.⁊ timor incuſſas a nobis
pcẽm perpetratũ expelleret.uł a ꝑpetꝛãdo ar
ceret exemplo DPier.dicẽtis. Siue ↄmedã ſi
ue bibam ſiue aliqᷣd aliud faciã.ſẽꝑ uidet᷑ au
ribꝰ meis inſonare illa uox terꝛibilis.ſurgite
mortui nemite ad iudiciũ. In pᷣqct᷑iſ duobꝰlo
cis qᷓ mõ ſt᷑ in ipſa ciuitate ſʒ extra eccłiaʒ ſe
pulcri.ſ.ubi xpᷣs obuiauit mr̃i.⁊ ubi ſe uertit
ad mulieres adhuc (ut d) apparent ueſtigia
eccleſiaꝝ.que ibi facte eꝛant ĩ hoꝝ memoꝛiã.
Num ergo dñs ulterius pceſſiſſet.⁊ ita fatiga

tus ac fractus.⁊ ex afflictione pᷣcedẽti debili

tatus eſſet.ꝙ lento gradu icederet. ⁊ aplius
crucẽ portatr᷑ ñ poſſet.depoſuit eã ut aliquan
tulũ pauſaret ⁊ reſpiraꝛet Illi autem peſſimi
nolentes differre mortẽ eius timètes ne pyla
tus ſniam reuocaret.qr uolũtatẽ dimittendi
eũ oſtẽdeꝛat(coegeꝛũt ſymonẽ cyꝛeneũ )det᷑ʒ
a cyrenen ciuitate libie (pr̃em alexandꝛi ⁊ ꝛu
ſi) diſcipuloꝝ domini(ð uilla uentẽtẽ) ⁊ ad
ciuitatezʒ eundo eis occuꝛẽtẽ (ut poꝛtaꝛet cꝛu
cez poſt ihᷣDm Juſq; ad cꝛucifixionis locũ. Poc
autem nõ fecerunt ex ↄpaſſione ad xpᷣum ſed
nt citius duceretuꝛ ad crucifigenduz- Itẽ ut
oſtenderet eum eſſe hominem fatigatum ⁊ ĩ
firmum. ⁊? ſic nõ crederetur dei filius. Ut ãt
dicit Aug. nullus alioꝝ acceptabat cꝛucẽ ba
inlare.eo ꝙ lignum deteſtabile putabatur ⁊
iõ ſymoni cyreneo qi in quãdã iactuꝛã impo
ſueꝛũt crucẽ portãdã.qua alij recuſabãt.Qui
portauit eam corporaliter ⁊ inuite.nñ ſpuałr
2 uoluntarie.tum qr hoc erat turpe.tum qᷣa
forſitan erat ihu diſcipulus lʒ occultus.Eiſ

ut dicit. Piero (nomen iſtius ſimonis hic expᷣ

mitur rõne filiorum ſuoꝝ qui eꝛãt xpᷣi diſcipu
li.Crucem ihs diu portare ñ poterat qr ex al

flictiõibus pᷣcedẽtibus fatigatꝰ erat.⁊ iõ iunði

crucem ſimoni portare pꝰ Ihm iponehãt. In
quo docemur ꝙ qᷣlibʒ dʒ portare cruceʒ pnĩe
quandin poteſt.ſed cum ulteꝛius non poteſt.
Tunc placet chriſto quod alius pro eo poꝛtz
ſte ſymon ſecundum quoſdam non fuit
hieroſolimita ſed peregrinus ⁊ aduena.quia
fuerat gentilis.⁊ factus fuit proſelitus.
Et lzʒ ipi tanqᷓ; ↄtẽptibili ĩpoſuerũt cruce ih;ᷣu
h; tñ ñ uacat a miſteꝛio. Sigmficabat:eĩ aẽ
tilitas ab ipᷣis hũeꝛis ĩmediate cꝛucẽ ſuſceptu
ra ad redẽptionem erat.qᷓ æ tenebras ignorã
tie idolatrie extirparet.ꝙ alexander ĩrerpre
tatur. ⁊ totuzʒ eccleſiam de gentibꝰ ſanguine
ſuo decoraret.ꝙ ſignat rufus. ⁊ per omnia
meꝛorem gentiuz obedientiam deponeret ꝙ;
interpretat᷑ ſymon.⁊ heꝛedes regni faceret ꝙ
interpretatur cyreneus.⁊ crucem xpi in altũ
p pnĩam extolleret ꝙ ſuſtollere cruceʒ xpᷣi ſi
gnificat.⁊ ad hoc cõpellerent iudei ꝑ hoc qð

uerbum crucis reiecerunt.ꝙ ſignificat anga

De

ria. Ipᷣe g xp̃s pᷣmus paſſiõez crucis ſuſtinnit
2 poſtmodũ alij.⁊ maxime aduene gentiles e
um imitando. Sapĩia eni diuina oꝛdinauit ut
ipᷣe dñs crucẽ pᷣmo portaret.⁊ portãdo nobis
portanda pᷣberet. Uñn hyla. Indignus eniz iu
deus erat xpᷣi crucẽ feꝛre.quia fidei gentium
erat in reliquum ⁊ cꝛucem accipere compati.
Ungde ⁊ glo. Ecce ñ ebreus: ſed alienigena ⁊z
pegrinus obprobꝛio xpᷣi ſubdit.ut plẽitudo ſa
cꝛamentoꝝ tranſi a iudeis ad gentes oñdat᷑.
Symon quippe obediens interptat᷑ cyreneus
heres. Uñ bene ꝑ eũ deſignant xpᷣiani ex gen
tibus conuerſi.qui quõdãa ꝑegrini erant teſta
mentorũ dei.ſed nunc credendo ⁊ obediendo
diuinis mãdat᷑ facti ſũt ciues ſctoꝝ ⁊ domeſti
ci atq; heredes dei.coheꝛedes aũt xpᷣi. Pec
glo.de uula ergo ſimon egꝛediens crucem põ
tat poſt ihum cũ populo natõnũ:pagamis riti
bus deꝛelictis:ueſtigia dominice paſſiõis obe
diẽter amplectit. uilla ei grece pagos uocat᷑
a qua pagani nomen tꝛahunt. Unde pagãos
appellamus eos. quos a ciuitate dei alienos
uidemus.Uſfi Theoph. Ille tollit crucẽ ſuazʒ
qui uenit a uilla.idẽ qͥ dimittit hunc munduʒ
⁊ opera eius.in hieruſalem.i.in ſupernã ciui
tatẽ tendens.Ex hoc articulo baiulatõis cꝛu
cis ſumuntuꝛ duo documenta. Primũ ẽ quod
nos xpiani crucẽ portare debemus poſt ihuz
qr xpᷣs paſſus ẽ ꝓ nobis relinquens nobis exẽ
plum ut ſequamur ueſtigia eius. Unde Glo.
Drioꝛ dñs crucez poꝛtat qui prior paſſus eſt.
poſtea impoſita ẽ ſymoni cireneo poſt xpᷣʒ põᷣ
tanda.quia debemus ſequi ueſtigia eius. VUñ
(ut dicit Ambꝛo.) non pᷣceſſit ſymon: ſed ſeq̃̊

bat᷑.hinc dñs in euangelio.Si qͥs poſt me ułt

uenire: tollat cꝛucẽ ſuam quotidie ⁊ ſequatuꝛ

me. Ubi tria ĩnuit neceſſaꝛia poꝛtandi crucẽ

poſt ih̊m. Uidelicet ꝙ portet eã uoluntarie.⁊
non angaꝛiatus ſicut Symon iſte. Unde di?
ſi quis uult ⁊c̃. Item ꝙ portet crucẽ ſuazʒ.ſ.ꝓ
priam.non ſicut iſte ſymon alienaʒz. Vnde di
cit crucẽ ſuã. Item ꝙ portet cꝛucẽ non ꝓ ĩna
ni ſed dei gloria. Unde dicit ⁊ ſequatur me.
Notandũ aũt (m Aug.)qð crux dñi non tm̃
illa dicitur que tempore paſſionis xpᷣi ligni af
fixione conſtſuitur:ſed ⁊ illa que totius uite
curriculo cunctaꝝ diſciplinaꝝ uirtutibus co
aptatur. Intelligendũ ergo crucẽ nõ ligni pa
tibulũ.ſed uite uirtutiſq; ppoſitum. Tota igit
uita xpᷣiani hominis.ſi ſecundum euangelinz
uiusat.crux atq; maꝛtyriũ eſt. PDec Aug.⁊ iſta
ẽ crux que quotidie eſt portanda. Panc autẽ
quidam poꝛtant uolũtarie ut niri perfecti imi
tatores xpᷣi.quidam inuite ſicut qui cum mur
mure ⁊ coacti alicui ſe diſtrictioni ſubijciunt
uel bonum faciũt. Quidã ẽt portant crucem
alienaʒ nõ ſuã.ſicut qui abſtinentiã ⁊ diſtinc
tionẽ ſanctoꝝ pᷣdicant.ſed in ſe non ſeruant ł
qui ſub regula artiſſima ſe militare gloriant᷑.
ſed per eius obſeruantiã non mortificantur.

tertia.

Quidam inſuper crucẽ portant.ſed xpᷣm nõ ſe
quuntuꝛ. ut qui pꝛo laude humana laborant
ſed adhuc dei dilectione non trahuntur. Un
2 ſicut ſymon crucez portant.ſʒ non moꝛiunt᷑
qꝛ coꝛpus quidẽ ꝑ laborẽ affligunt.ſed ꝑ deſi
deꝛium glorie mundo uiuunt. Primi figur at
in dño ⁊ faciunt pniam meritoriã. Alij figurã
tur in ſymone.⁊ hi faciunt pniam.ſʒ non me
ritoriã. Un Ber.ue ſemel ue iteꝝ crucem põ
tantibus ⁊ non ſequentibus xpᷣm ue ꝑoꝛtãtibꝰ
crucem non ſicut ſaluator ſuꝗ. ſed ad angari
am ſicut cireneus alienam. Si crucem põtaſ
cum crucifixo.cur non morieris mõo.h̊ Ber.
Spõte igit ex xpᷣi amore crucẽ tuaʒ porta pꝰ
ipm quotidie ⁊ ſemꝑ oculum mentis in eum
diige.⁊ leuius portabis quecunq; pateris.
Vnñ Aug. Quantũcũq; ꝓpinat nobis pñtis tẽ
poris tribulatõ parua patimur ſi recordamuꝛ
quis pro nos iuerit ad cꝛucis patibulum quis
nos inuitat ad gloriam. Aaue etiaʒ ne unq;
crucem xpᷣo fabrices.uel doꝛſo eius ĩponas.
Crucem enim xpᷣi ad crucifigendum ipᷣuʒ phi
betur carpentare.qͥ ad ꝑpetrandũ mala cona
tur ↄſiliũ.⁊ auxiliũ pᷣſtare ⁊ dorſo xpᷣi cruceʒ
baiulandam imponit.qui pcm ſuũ diuine oꝛ
dinationi attribuit. Secundũ docum̃tum eſt
(in Theophilũ) ꝙ qͥ ad mõm xpᷣi mgr c. ðbʒ
ipe primo tollere crucẽ.⁊ timore dei propriã
caꝛnem crucifigere.⁊ ſic ſubditis ⁊ obediem
bus ſaluari eam angaria imponere.Ad core.
mandũ ſe huic articulo.remoueret᷑ homo qͥn
ta caritate xpᷣs crucem poꝛtauit.⁊ quanni
deris illa crux fuerit cui omnia peccata
di impoſita erant que omĩia agnꝰ immola⸗
in hũeꝛis ſuis portauit. Poteꝛit ẽt homo
imaginẽ recollere.quaſi ipᷣe poꝛtet crucẽ
ihm.⁊ cũ ihu inſtaꝛ ſymonis cyrenei ul alias
prout ðᷣuotio miniſtꝛabit. Ihu qui crucẽ tuã
ꝓprijs humeris baiulare uoluiſti.fac me cru
cem aꝛtioris ↄtineutie ſponte apprehendere.
eamq; poſt te quotidie baiulare. Et nota ꝙ
quattuor portauerunt crucẽ ẽt mãleʒz.ſ.latro
ſiniſteꝛ.qui ſignificat impenitentes.qui ð cru
ce pñtis penalitatis tranſeunt ad crucẽ et᷑ne
calamitatis.latro dexter.qui ſignificat uere
penitentes.ſymon qui ſignificat de pnia mur
muꝛantes.xpᷣs qui ſignificat innocentes alio
ꝛu peccata portantes. Primi ſuſtinẽt penã ſʒ
ñ faciũt pniaʒz. Scðᷣi faciũt pnĩazʒ meꝛitoꝛiam
⁊ ꝓpᷣam. Certij faciũt pnĩam ſʒ ñ meritoꝛiaʒ.
Quãti faciũt pniaʒ ũñ ppᷣaʒ ſʒ meritoꝛiã. Pꝛĩo
itaq; ihs crucẽ ſuã q;diu poterat:baiulauit.
poſtea ĩpoſita ẽ ſymoni ↄgruo ordie miſteꝛij.
IJhᷣz at Iſic exhõeꝛatũ.ſʒ ut latronẽ ligatuzʒ
(duxetr᷑̃t in golgatha qð ĩtᷣtat caluarie locꝰ)
ad crucitigẽdũ clamãtes ⁊ uocifeꝛantes pꝰipᷣʒ
? iſta ductio fuit exprobꝛoſioꝛ ⁊ pẽoſior inteꝛ
oẽs ðᷣ qͥbꝰdictũ ẽ ſupra.płibꝰde cãis:. Primo
rõe igminie qꝛ ualde ignominioſuzʒ ẽ duci ad
patibulũ. Scðo rõe ſocietatis.quia ducebãt

m repftamus. iih
gliqbus iminen bus 3
tes crucẽ que ante h
dicamus exeamulo 3ad
rium eius portantes.
plangimus ſug nos 4
indinem pceſſi ionis
rps condemnatus fecẽ
educeretur expledo⸗.
cuucifixo qaffectu ta
par cignu e ñ babeas.
Texiu e quod peregrin
gioſi pro obedientia p⸗
io laſſantur rememor
vi quo ad patibulũ̃ e
it crucẽ pſe amy
n cũ ꝑ totam noct
citer fatigatus fuerit
laz laſſitudinẽ cu tan
ſuffene ẽ dignatus c⸗
laborẽ uie cum no
Aad conformaͤd ſe hi
cü quanta ignominie
patibulum p noſtra
ſanetis mulieribus fi
corcis. ſic oret. Jhů
golgatda duci noluin
datop tuop. u cum
quar uias paſſionis.
riam proprie citie
hec que in hora con
mma dtertia paſſusi
tifixione uehefni
inm.t horrongun
n man ipiorum
iſtina conſuman
id crucifigere en
uſionibus anim an

ini,
Rane
ipol arnr ed q
laehmmmn mnie
e e nehn nont

mungon n f
icienin mi
Kigrinnun

Mana nlfgif

ho
s ali 4
ar nm Saunn
Mamge rhes der

lenz onen , r

menne⸗
tabis quecung n

tad cucis dütbimn,
Noriam. Kane eigzſe
Tlashengh
es elcan eilsſn
erfnunerz
lüzs Nelranci naisdn
u iare t cſorßi ug
onit ui etn ſuu gineo
t.Geanmi cemnen
utnn iñi nfe g
lucere ſime gel groyria
1t ſc ſubditis ? Cden ⸗
garia impotereAden
culo remoumrti bonni
cem ponauit2 quant
rit cui omnia eceet⸗
que omia sgrinmnd
tanit. Potet ethon
e guali he etcme/
tan ſmonis cirenei ales
niſnubit In qui ancinli
bainlare uolniſti,tac negt
ennie hone opyeheſcet
Cticte baillore, r foln
unr auct et nilez and
At impenlefkes gliot
vran eunt ad cuce enn
exter qui ſghuficat ſee
giſgnifcnte ſin
lcnſtcat inenie,
nns. Primi ſiniins
fuithiene n
üthrion Ginen 8
iiͦphaz tzn
tiilin ateni

—

SGecunde patris.

cum eo ⁊ alij duo nequã ut interficerent᷑ qoð
ſpãliter factũ ẽ ad maiorẽ ſuam conſfuſſionẽ
ut non uideret᷑ diſtinctio inter xpᷣm ⁊ alios ne
quam. Tertio rõe multiplicis comitiue ⁊ tur
be que eũ ſequebantur.ſʒ ſ una eademqʒ mẽ
te. Qnarto rõne loci ad quẽ deduxerunt euʒ
qui hoꝛꝛoꝛẽ pᷣſtabat piter ⁊ fetoreʒ.i Ex iſto
articulo deductõis in golgatha ad crucifigẽ
dumitria trahũtur docum̃ta. ¶ Primũ ẽ.ꝙ ſi
cut xpᷣs uoluntarie ductus ẽ ad patibulũ tãqᷓ;
ouis ad uictimã.ſic ⁊ nos uolũtaꝛie ducamuꝛ
ad obediẽtiã mãdatoꝝ dei ⁊ platoꝝ uice dei
q̃ ꝓpria uolütas mactat᷑.ᷣm ẽ ꝙ nos ſequi de
bemus xpCʒʒ euntẽ ad locũ ſue paſſiõis ſuꝑ nos
ipſos flentes cũ mulieribus miſeriã noſtꝛe fra
gilis conditõis. Quia (ut dicit Theoph.) mẽs
infirma que ſignificatur ꝑ feminaz. ſi ſumpta
cordis ↄtritõe ꝑ pniam fiet ſequitur xpᷣm.
Vñ hãc ꝓceſſionẽ plangentiũ ⁊ lugentiũ poſt
dñm repnñtamus.qũ ꝓceſſiones ⁊ letanias ꝓ
aliqbus iĩminentibus ꝑiculis facimus ſequen
tes crucẽ que ante ꝓceſſionẽ baiulãtuꝛ.quaſi
dicamus exeamus ad eũ extra caſtra ĩprope
rium eius portantes.⁊ ſic iuxta mandatũ dni
plangimus ſuꝑ nos ⁊ ſuꝑ filios noſtros. Siłi
tudinem g ꝓceſſionis illius amariſſime.quazʒ
xpᷣs condemnatus fecit.dum ad locũ paſſiõis
educeretur explẽdo.animo dolẽti conqraris
cꝛucifixo.ꝙ affectũ tã feruidũ ad ſuã paſſiõe3
ꝓut dignũ ẽ ñ habe as.nec hactenꝰ habuiſti

Teꝛtiũ ẽ quod peregrini pro penitentia ⁊ reli

gioſi pro obedientia per uias euntes ſi aliquã
do laſſantur rememorari debent iſtiꝰ itineꝛis
pᷣi quo ad patibulũ ducebatur qm̃ ita laſſus
uit ꝙ crucẽ ꝑ ſe amplius ferr̃ nequiuit.nimi
m cũ ꝑ totam noctem ⁊ diem illã multipli
citer fatigatus fuerit.Si igituꝛ ſaluator nr̃ tã
tazʒ laſſitudinẽ cũ tanta ignominia pro nobis
ſuffeꝛꝛe ẽ dignatus cuꝛ ⁊ nos ꝑꝑ euʒ mõicum
laborẽ uie ⁊ cum noſtro honore ñ ſuſtinemꝰ
Ad conformãdũ ſe huic articulo ꝛecogitet hõ
cũ quanta ignominia ons noſter ducehat᷑ ad
patibulum ꝓ noſtra magna gloria.⁊ fleat cũ
ſanctis mulieribus fundendo lachrias ſaltẽ
cordis.⁊ ſic oret. IOhu qui ad crucifigenduz ĩ
golgatha duci uoluiſti öduc me ĩ ſemita mã
datoꝝ tuoꝝ.ut cum ſanctis mulieribus tue ſe
quar uias paſſionis.⁊ ſuꝑ meipᷣm fleam miſe
riam proprie cõditionis. Uides itaq; quomõ
hec que in hora complectorij matutinali pri
ma ⁊ tertia paſſus ẽ domĩus abſqʒ; aliqua cꝛu
cifixione uebem̃tiſſimi ⁊ amariſſimi doloris
ſunt. ⁊ horroris ualde ſtupendi. Cum enim
in manus ipiorum deuolutus eſſet moꝛte tuꝛ
piſſima conſumandus parum erat ſacrilegis
illis crucifigere eum. niſi prius doloꝛibus ⁊ il
luſionibus animam eius ꝛepleuiſſent.

Oratio.

Capitulũ.lxiij.

O mine ihu xpᷣe.qui hora diei tercia
4 ꝓ nobis flagellaꝛi uoluiſti libera me

ab eterne ire ſiagellis que merui.pꝑ
ſanctiſſi capitis tui pũctiones pũge mentẽ me
am. ut noxias delectationes uitare pualeam
⁊ da mihi poſt penitentiã ꝑrĩgeꝛe ad coꝛonaʒ
Qui etiam młtipliciter deriſus.tãdẽ ſentẽtia
liter condemnatus es ad moꝛtem fac me eua
dere dyabolicam deriſioneʒ ⁊ et᷑nam mortẽ.
Portaſti tibi crucem dñe.da mihi toller̃ cꝛu
cẽ meã ⁊ ſeqͥ te meã utiq; q̃ debet ꝓꝑ pct᷑is me
is.meã et᷑ ſpõtaneã ⁊ deuotã ut per hanc pꝛe
ueniam ad gloriam. Amen.

De ſexta Ca. Lxiij.

Ora ſexta cogitabis dolẽs ⁊ tꝛiſtis
hb gquomodo dũs ihs pcone clamante
2 uituꝑabiliter ductus extra portã
irłm. puenit ad locũ caluarie uti
q; fetidũ hebraice golgatha dictuz)⁊ latie
decollatònis interpretatũ. ubi malefactores
puniebantuꝛr ⁊ publicũ eꝛat patibulũ. Eſt aut
caluaria teſta capitis pilis ⁊ pelle denudata.
2 qꝛ ibi decollabãtur ⁊ ſuſpẽdebãt᷑ rei ⁊ ſpar
ſa erãt multa oſſa corm huanoꝝ ⁊ maxime
capitum. ideo dicebat᷑ locus caluane ſeu cal
uariaꝝ. Et idcirco ihᷣs ꝓ oĩʒ ſalute ĩ loco pec
catorũ ẽ paſſus.ut oñderet᷑ pati ꝓ pctoribus
ut ubi prius erat area dãnatoꝝ.ibi erigeren
tur uexilla martyrum ⁊ ubi habundauit pet᷑ʒ
ſughabundarz gra dei. ⁊ in hoc onderetuꝛ ꝙ
p tollerantiam fupplitij puenit ad coꝛonam
mãtyrij. Ibi xpCe decaluatur.i.a carne ſua.ſ.
caꝛnali iudða ſeperat᷑.Et ſic pʒ mortis xpᷣi tur
pitudo ex ↄditõe loci.qꝛ in loco ubi puniebã
tur malefacroꝛes ⁊ rei.⁊ ex modo mortis. qr
crucifixio erat turpiſſimum genꝰ morris ⁊ rõ
ne ſocietatis- quia inter duos malefactores
qualſi noxius eſt crucifixus.per quod iuði ĩtẽ
debãt iducere ſuſpitionẽ ppło.ꝙ ihs eſſet paꝛ
ticeps c principalis ĩ eoꝝ malefactis.qr euzʒ
uilificare ĩtẽdebãt ĩ omibꝰ.Cꝛzux vo q̃ tẽ eꝛat
ſupplitium latronum ⁊ multe ignominie.nũc
a locis ſupplitiorum fecit tranſitum ad fron
tes impeꝛatoꝝ ⁊ ẽ immenſe gloꝛie.Tpᷣus etiã
paſſiõis xpᷣi erat tpᷣus ſolẽne.⁊ iõ tpᷣus gaud⸗j
2 mie. ⁊ p ↄnws maior fuit dolor tanta cꝛudeli
tatẽ ⁊ aflictõem tali tempore ſuſtiner̃.Extꝛa
autem ci uitatem paſſus ẽ. Prima ut oſtẽdẽt
uirtutẽ paſſionis ſue non eſſe icludendaʒ int
terminos gentis iudaice. Uñ Czꝛiſo.Nõ ãt uo
luit dñs pati ſub tecto.non in tẽplo iudaico.
ne putares ꝓ illa tm̃ plebe oblata ⁊ iõ foras
ciuitatem foꝛas muros.ut ſcias ſacrifitiuʒ eẽ
ↄmune ꝙ totiterre ẽ oblatio ꝙ coĩs eſt puꝛi
ficatõ. Scðdo ut oñdat ꝙ qᷣcũq; ſeqͥ uolũt paſ
ſionis fructũ dñt exire mũduz ſaltem ꝑ affec
tum. Quia g xpᷣs extra portam paſſus eſt ſeq̃
muꝛ eü ⁊ exeamꝰad eũ ext caſtꝛa et mũdana

De

ↄuerſationem: impꝛopeꝛia ipſius ⁊ penaz por
tantes. Unde Bern. E£ps extra portã paſſus
S.ad quem egꝛediamuz mundane ↄuerſatio
ms cõtemptu.ꝙ eſt egredi de ciuitate huiui
mundi ⁊ hoc tribus modis.affectu ⁊ munduz
non diligamus.effectu ut eũ mente ⁊ corpo
re funduus deſeꝛamus.pꝛoſectu nt cum dño
ſpiritus unus fieri anhelemus. Quia (ut ait
Greg) tanto qui deo ẽ proximꝰ quãto ab amo
re mundi ẽ alienus. Hic locus ſeu mõs calua
ꝛie ſctcs magnam iter loca ſcta obtinet digni
tatẽ.⁊ maximã. ob memoriam dominice paſ
ſionis hʒ cõpunctionis uirtutem. ĩ quo domi
nus noſter magna ⁊ ſtupenda opeꝛaꝛi digna
tus eſt quibus ad memoriam reductis coꝛ cõ
tritum ? humiliatum ↄpungituꝛ. ⁊ quaſi tor
culari paſſiõis lachꝛĩe cõpaſſiõis expᷣmuntuꝛ.
de hoc ergo monte ſeu loco ⁊ his que ibi fie
bant:debes ſepe ⁊ maxime in temptationibꝰ
recordari.⁊ qñ tibi extinctus eſt ignis deuo
tionis ꝑge illuc ⁊ collige de lignis crucis ⁊ ꝑ
hec ignem huiuſmodi iterum ſuſcitabis.
Mõs aũt caluarie in quo cꝛucifixus eſt dñs
prope quem ad quinquaginta paſſus eſt ſe
pulcrũ eiꝰ.extra ciuitatẽ ad aquilonem. dñs
enim paſſus ⁊ ſepultus eſt extra portam.quẽ
montem ⁊ locum ſepulture domini helius im
perator adrianus incluſit infꝛa urbem ampli
ans eam uerſus aquilonẽ, ⁊ a capite uſq; ad
pedes muro cingens eandẽ. In quo loco poſt
ea xpᷣiani eccleſias duas ſub uno tamẽ tecto
conſtruxeꝛũt.mõtẽq; caluarie ⁊ locũ ſepultu
re ⁊ multa ſacra loca infra eas cõcluſeꝛunt.
a monte.n.caluarie uerſus occidẽtẽ deſcẽdẽ
do ad duas cãnas ẽ golgatha ſiue caluaꝛia.
ubi ẽ eccłia oblonga.in qua apparet rupis il
la in qua cꝛux ſancta cũ portaret dñm erat fi
xa patente adhuc foramine in ripe ipᷣa.qͥ lo
cus crucis diſtat tribꝰcãnis uł circa.ſ.xvi.gꝛa
dibus a ſuꝑficie terꝛe.hoc ẽ a pauimento ec
cleſie. E ſt ẽt ibi alia grandis/ſciſſura ꝑ totam
petrã.q̃ teſtimoniũ ꝑhibet ꝑ ſuã ſciſſuraʒ ſan
gninẽ ſui fabꝛicatoris ſe ſuſtinere nequaquã
potuiſſe. Ipſa ueꝛo petra altior ẽ quã pauim̃
tum uſq; ad genua circũſtantiũ. Deinde ad
quinquaginta paſſus uel circa ẽ ſepulchꝝ do
mini.ubi eſt eccleſia ſancti ſepulchri ſeu r̃ſuꝛ
rectionis dominice ꝛotonda.ſed chorus pten
dituꝛ in longum cũ ſanctuario.in quo ẽ ſũmũ
altare.⁊ ſuſtentatuꝛ duodecim columnis.ſed
utraq; eccleſia.ſ.iſta ⁊ golgat ha uno tecto ẽ
tecta. Uñ qͥdã ⁊ hanc illã unã dicunt eſſe.uio
minantes eã eccleſiã ſancti ſepulcri ſeu r̃ſur
rectionis domimice. Locus ãt crucis pᷣdictus
talis eſt. ut poſitus in medio terre ad capeſcẽ
dam dei cognitõeʒ· omnibus gentibus eſſet e
qualis.uñ ſuꝑ hunc locũ ſcriptũ ẽ grece. Pic
deus noſter ante ſecula operatus eſt ſalutezʒ
i medio terre.Tradũt ãt iuõi (ut Piero. ait)
ꝙ in hoc loco montis ĩmolatus eſt aries pro

ſexta.

vſaac. Unðõ Aug.hiero. pꝛeſbyter ſcꝛipſit ab
antiquis ⁊ ſenioribus iudeis ſe certiſſime cog
uiſſe ꝙ wi iĩmolatꝰ iſaac. ubi poſtea xpᷣs cꝛu
cifixus ẽ. Sub iſto loco ẽ locus carceꝛis xpᷣi
ubi ſtetit ligatus qñ pᷣpabatur crux in qua de
bebat affigi.¶ Et nota ꝙ hyeruſalem ciuitas
dei ſũmi. dña mundi.ð qua dicta ſunt ⁊ dicũ
tuꝛ glioſa.ſita ẽ in decliui latere montis du
pliciter. ⁊ ab auſtro uidelicet ⁊ ab occidente.
Ab auſtro quidẽ ſita ẽ in latere mõtis ſyon.=
inde deſcẽdit lõgitudo eius õ aqlonẽ ⁊ ab oc
cidente habet montẽ ſyon. ⁊ dependet ab ip
ſo eius latitudo contra orientem uſq; ad tor
rentem cedron ſiue uallẽ ioſaphat. Situs er
go ciuitatis ab auſtro ẽ eleuatus.ſimiliter ꝑ
totum latus occidentis.⁊ in parte orientis oĩ
no ẽ demiſſus.ita ut ſordes ciuitatis tpᷣꝛe plu
uie deſcendant ꝑ poꝛtã ſterquilinij in torrẽtẽ
cedꝛon. Nunc ergo conſpice opeꝛaꝛios malos
undiq; nequiter operari. Intuere diligenter
ſingula que fiunt contra dũm tuum.⁊ que di
cuntur.⁊ que fiunt ab ipſo.⁊ ꝑ ipum.⁊ his to
to mentis intuitu exhibe te preſentem. Uide
as igitur oculis mentis alios cũ uidiſſent euʒ
fatigatum.ſibi dare (uinuz miꝛꝛatum ſiue cũ
felle mixtum )in hoc etiam interiora dulciſſi
mi domini amaritaꝛe nolentes.⁊ ſuam amari
tudinẽ declarantes.ꝙ (ᷣʒ Matth̊.) (cuz gu
ſtaſſet noluit bibere) qꝛ (ut dicit Crivᷣ.)nihil
diſtat ſimpliciter guſtare ⁊ non bibere ſ. unũ
quidem ⁊ idem ſignificant.Et ſecundũ Mgr
cum((non accepit)).i.non bibit uel non.ſ.p
fecte ut bibeꝛet.ꝙ enim guſtamus non acci⸗
mus.quia non traijcimus illud in corpusſ
ſtatim ꝛeijcimus.Aliquid eꝛgo cepit ad gnꝝ
dum modicum.ut ꝙ ſcriptum eꝛat impi⸗
ſ.⁊ dedeꝛunt in eſcam meam fel.⁊ in ſiti me
potauerunt me aceto.⁊ qr illud ꝙ modicum
eſt quaſi nihil reputatur.ideo hic dr̃ ꝙ nõ ac
cepit.ſ.ad perfecte bibendum.qꝛ felleã amãi
tndinem hominibus. dulcis ⁊ rectus dominꝰ
nunqᷓ; acceptauit. Uel cuʒ guſtaſſet.i.ori ap

poſuit noluit bibere ꝑꝑ duo. Primo ut oſten

deretur iniquitas talem potuʒ propinantiuʒ,
Secundo ut ſignificaꝛetur uelocitas ꝛeſurrec
tionis ipſius. Unde gꝛeg. Guſtauit uinuzʒ ſed
noluit biber e.quia mortis amaritudiem quã
guſtaturus erat momentaneam ꝛ cito in dul
cedinem conuertendam ſignificabat quia teꝛ
tia die ꝛeſurrecturus erat.unde ⁊ hiero. Poc
aceto ſuccus letalis poni abſtergitur.⁊ nona
accepit id pro quo patituꝛ. Unde de eo dr̃ q̃
nõ rapui tunc exoluebam. VUinum mirratum
dño ꝓp ĩat.qͥ her̃ſes ſuas pallio vitatis docet.
Acetum cũ felle mixtũ dño ꝓpinat.qui ð ma
le acquiſitis domino ſacriſicat. Poc etiam
facit.quiimẽbra eius amaritudinibus aff igit
Et uniuerſaliter uinum miꝛatum uel cuz fel
le mixtũ eſt bonuz opus cum culpa factum.
quia ſicut modicum mirre uel fellis bonum

ilio ſuo appꝛoxmnd
trion 1 uelat. O in
nüuc anima ſua. Iloc
tiſſet. Difſen it iſt
nis ab articulo exun
ibi exuebat i ptoꝛio
ſtꝛis h aͤt ĩ publico c
exuebat reiduẽd.
riõ ſignant dictů e
expoliaueft eü qĩ nu
tun. Ex b anticulo
ſicut ex llo. Iteʒ eſt
bemus nudari ad on

mundanis. ſaluti ite

ynudaʒ crucè nudi
eumtum. ꝙ ſi quem
onibus ueſtibus ſt
xhm a ſuis crucifix
bi mateꝛia pacie.
ticulo rememoretu
anticuli x oret. dict
ueſtid expoliari
ab oibus mundani⸗
ſalntẽ med ſun önt
cifixi ꝛ nudã cruc
hirur filius de man
ſine magnis doloril
T ducit ad mont?
qucis que iterg e
udeliteꝛ expaſus

ot ttiam intenoro ulcſf
ne nolenen eſam ammi
, Marh.) ui
lordcit nf.) tihil
tare? non bibere gnni
fcant Et ſecandi .
i non bidkvel nonß
nim gaſtamusnonecn
cimus Und ncorpiel
Niguid ergocept aen
ſcritum entingt
cam weam ſel Anſim
ceto. rilud vnno teun
atur ideobic crg iee
ebibendumn ge felei ni
s. dllcist ſectis doni,
Ua az guſaſet , fien
reg cuo. rino noſen
glenponnz Fopiſanſtiu⸗
caenmr beloelasꝛeint
. eg⸗Huſtniting
norts amerindien
Pneraneamtclpit
õ
nban ſigniflcnll
uerat unce thien

LLF—

—

Secunde partis

uinũ corrnmpit.ſic modicũ culpe moꝛtalis
totũ bonũ opus deſtruit.Uideas ⁊ alios q̃
q; ad q̊ opꝰ neceſſaria diſponere ⁊ alios ip
ſũ ſpoliar.Spoliat᷑ itaq; ſuis ueſtibꝰ ⁊ ad
pudoꝛis tu multum ẽt femoꝛalibus ut uẽtiſ
⁊ frigori exponatuꝛ nudus. Spoliat᷑ ãt cuʒ
maxio doloꝛe.⁊ renouantuꝛ in eo fracture
q ueſtis ĩterioꝛ ꝓpt᷑ ſanguinẽ flagellatõis
fortiteꝛ corpori adherebat.⁊ tũc corpꝰ ei⸗
taʒ elonganteꝛ formatũ apparuit totũ cꝛuẽ
tatum ⁊ liuoribus repletum. In hoc ẽt ap
paruit paſſionis eiꝰ ignominia. ꝙ nudus ẽ
crucifixus.qꝛ hoc ñ fit niſi peꝛſõis abiectis
⁊ uilibus.O quantus doloꝛ erat tibi mateꝛ
ſanctiſſia cũ oculis tuiſ aſpiceꝛeſ iſta. Nuũc
eĩ pᷣmo ↄſpiciens mateꝛ ſua filiuʒ ſic uulne
ratum ⁊ diſpoſitum:dolore mẽtis nimio aſ
fligitur. Cꝛiſtatuꝛ autẽ ſupra modum.quia
eů uidet ſic nudatum. Accelerat igit᷑ mat᷑
⁊ filio ſuo appꝛoxmat.ac nelo capitis ſui
eũ cĩgit ⁊ uelat.O in quãta amaritudine ẽ
nũc anima ſua.Nõ credo ꝙ vbum facer̃ po
tuiſſet. Diffeꝛt ãt iſte articulus expoliatio
nis ab articulo exuitõis ĩ flagellatõe quia
ibi exuebat᷑ ĩ pᷣtoꝛio coꝛã pᷣſide ⁊ ſuis mini
ſtꝛis h̊ ãt ĩ publico coꝛã oĩ populo. Itẽ ibi
exuebar reĩduẽdꝰ.hic ãt nunqᷓ; reinduẽdꝰ
tiõ ſignant᷑ dictũ ẽ.ꝙ exueꝛũt eũ.h̊ ãt dr̃
expoliauer̃t eũ qi nunqᷓ; ãplius ueſtes rehĩ
tuꝑ. Ex h̊ articulo documta poſſũt accipi
ſicut ex illo. Itez eſt docum̃tum ꝙ nos de
bemus nudari ab omnib“ rebus ⁊ actibus
mundanis.ſaluti nr̃e cõtrarijs. Ut(̃ᷓ hie.
)nudaʒ crucẽ nudi ſequamur. Item eſt do

cum̃tum. ꝙ ſi quem xpianum cõtingat a pᷣ

onibus ueſtibus ſuis ſpoliaꝛi: recoꝛdet ⁊
xpᷣm a ſuis crucifixoribꝰ ſpoliatuʒ. ⁊ erit ſi
bi mateꝛia pacĩe.Ad cõfoꝛmãdũ ſe huic ar
ticulo rememoretur homo ſubſtãtiã actus
articuli ⁊ oret.dicẽdo. Jeſu ꝗ ante cruceʒ
ueſtibꝰ expoliari ⁊ nudari uoluiſti. fac me
ab oĩbus mundanis ꝛebus ĩquantuʒ cõtra
ſalntẽ meã ſum ðnudari.quatenꝰ nudũ cꝛu
cifixuʒ ⁊ nudã crucẽ nudꝰ ſeq̃r. Deide eꝛi
pitur filius de manibus mr̃is furibũde.nõ
ſine magnis doloribꝰ.gemitibus ⁊ ſuſpirijſ
⁊ ducit᷑ ad mortẽ crucis.⁊ nudꝰ ſuꝑ lignuzʒ
crucis que ĩ texra erat poſita diꝛe proiectꝰ.
crudeliteꝛ expãſus ⁊ tractus.ſtrictiſſime ĩ
modũ pelł hinc inde eſt extenſus. dicit᷑ eĩ
ꝙ foramina fecerunt pᷣus in cruce.⁊ qꝛ bꝛa
chia ⁊ pedes xpᷣi non poteꝛant foꝛamina at
tigere.ideo ligatis funibꝰ ĩ bꝛachiis ⁊ pedi
b tamum traxerunt. ac dulces manꝰ ⁊ pe
des ita atrociteꝛ extendeꝛũt.ꝙ oẽs iunctur̃
oſſium dinumerare potuerũt iuxta illð.pᷣs.
dinumerauerũt omnia oſſa mea.i.dinume
rabilia fecerunt.Ubi(ᷣm Aug.)ad litterã
deſcribitur extenſio corporis xpᷣi in ligno

nec poterat melius deſcribi huiꝰextẽſio. H

Captm. Ixiij.

dt extenſio multum penoſa fuit. ⁊ maxim
penam xpo intulit. Unde legituꝛ. ꝙ cum q̃̊
dam denota ꝑſona in quadam reuelatione
interrogaret a domino.quid in omnibus q̃
ꝓ nobis peꝛtulit maxime doluiſſet.ꝛñdit q;
in cruce extẽſus fui.ita ꝙ omnia oſſa mea
numerari poterant.⁊ quicunc; ꝓ illo dolor
mihi gratias egerit.ita gratũ obſequiũ mi
hi pᷣſtabit. ac ſi omnia uulnera mea unguẽ
to ſnauiſſimo delinier̃t ¶ Ex iſto aꝛti.extẽ
ſionis ĩ cruce ſumunt᷑ duo documẽta. Pri
mum eſt ꝙ ⁊ nos oĩa menbra ⁊ oꝛgana cor
poꝛis noſtri extẽdere debemꝰĩ obſeꝗuʒ xpᷣi
man“ uidelicz ⁊ bꝛachia ad operationẽ.pe
des ad ambulationem. genna ad oꝛationẽ.
omnes quoq; ſenſus ad ſuoꝝ actuum ſãctà
⁊ caſtam exercitationẽ.ut poſſimus diceꝛe
cum ſpal.omnia oſſa mea dicent.domiĩe ꝗſ
ſimilis tibi. Unde Caſſianus i collationibꝰ
pr̃ m docet ꝙ religioſe ⁊ deuote ꝑſone öbẽt
omnium mẽbrorum ſuoꝝ pꝛemitias domi
no offerre. Mox enĩ ut a ſomno excitati ðᷣ
lectulo ſurrexerunt.dnt pᷣmo oꝛis ⁊ lingue
motu orando laudes deo offerre.⁊ priuſq;
mẽbro aliquo ſuo fungant᷑ officio circa cu
rã rei familiaris.dñt ea ad diuina obſeꝗa
extendere:caput ⁊ faciem cum oĩbus ſenſ
bus ad celũ leuando. manꝰ ad deum ĩ ora
tione eleuando. bꝛachia ĩ moduʒ crucis ex
pandendo.genua ad oratõnẽ incuruando.
totuʒ coꝛpus nunc ſtando nunc ĩ terraʒ ad
ueniã pꝛoſternendo.cũ reuerẽti ⁊? honeſta
omnium mẽbꝛoꝝ ⁊ uuium totius coꝛporis
extenſione.⁊ ſpiritualiũ uiꝛium imẽtione ĩ
ſacrifieiũ iuſticie deo offerẽdo. Scðõʒ docu
m̃tum eſt ꝙ coꝛdis oculis aſpiciamꝰ ſalua
torem noſtꝝ in cruce expanſis manibus ex
tenſum.q̃ſi paratũ nos recipeꝛe ad amoro
ſum amplexum ſuũ. Unde Aug. Fpᷣs extẽ
dit brachia ſua ĩ cruce ⁊ expandit manſu
as paratas ĩ amplłexus peccatoꝝ. Int᷑ bra
chia ſaluatoꝛis mei ⁊ uiuer̃ uolo ⁊ moꝛi cu
pio.ibi ſecurꝰ decantabo.Exaltabo te dñe
quoniam ſuſcepiſti me. Ad ↄfoꝛmãdũ ſe
huic aꝛticulo poteꝛit homo brachia ⁊? oĩa
mẽbra ſua.ſiue ſtando ſiue pcumbendo in
modũ crucis ẽt corporalit᷑.⁊ uires ſpiritua
les intentionaliteꝛ ad laudẽ ði extẽder̃: ꝛe
memoꝛãdo illos amoꝛoſos amplexꝰ extẽſio
nis xpᷣi cum Anguſtino.Jeſu ꝗ in cꝛuce ex
tendi uoluiſti ita atrociter ut oĩa oſſa tua
poſſent numerari.fac me oĩa menbꝛa uinꝛeſ
q; coꝛpoꝛis ⁊ anime mee ad laudem tuã ex
tender.⁊ ad amoꝛoſos amplexꝰtuos dulcit᷑
aſpirare.¶¶ Ipſe autem dominus noſter ñ
ſolum dignat ẽ in cruce extendi: ſed ⁊ uo
luit cruci affigi.ut cõmendaret nobis indiſ
ſolubilẽ caritatẽ ſuã.q̃ ſalutẽ nrẽ̃ am firma
uit. Extẽſis ꝗᷣ neruis ⁊ uenis. ac ptenſis oſſi
bus ⁊ iuncturis.uiolẽta extẽſione affixus E
S£

cruci in manibus ⁊ pedibus duriſſime per
foratis: ⁊ ſauciatis cù clauis groſſiſ ⁊ duriſ
ſimis. cutẽ ⁊ carnẽ neruos ⁊ uenas ac ↄpa
ges oſſiũ diſſipantibus.quoꝝ ſtimulis exci
ta: ⁊ tu manus ⁊ pedes ad oẽ bonũ opus.
Quia eĩ pᷣmus homo ad lignũ pᷣuaricatõis
manus extendendo ⁊? pedibus accedendo
chirogꝛaphuz damnatõis nr̃e dyabolo ↄfe
cerat.iõ ſaluatoꝛ nr̃ ut chiꝛographuʒ illud
deleret manibus ⁊ pedibus ligno ſalutifer
cꝛucis affigi uoluit clauiſ inuictiſſime caꝛi
tatis:ðᷣlẽs ꝓꝑ hoc chirographũ decreti.quõ
erat ↄꝛium nobis:⁊ ipm tulit de medio af
figens illud cruci.O q;libenter crucẽ aſcẽ
dit.⁊ quãto amore oĩa ꝓ nobis ſuſtulit.O
gquãta pacia obediuit: ⁊ quätum pr in ipᷣiꝰ
obedia ölectatus fuit.O quante uoces ac
tꝛiſtes ululatus ? gemitus. ibi ab amicis
ſuis ⁊ pᷣcipue a matre ſua meſtiſſima audi
unt᷑ cũ ſic cꝛudeliter extẽdit᷑ clauat᷑.⁊ fo
dit᷑: ⁊ toto corꝑe diſſipat᷑.O ſtupor.O pie
tat᷑ abiſſus.O caritatis icẽdiũ.O mira cir
ca nos tue pietatis dignatio.O ineſtimabi
lis dilectõ caꝛitatis. Sʒ caue ne tu clauos
crucis xpᷣi fabrices:uel mãus aut peõs dñi
eis uulneres aut ↄfigas.auos ei crucis
xpᷣi fabricat:ꝗ inter ꝓximos diſcordias ſe
minat. Manus ueꝛo dni ur̃ clauis uulneꝛa
re ⁊ ↄfigere ꝗ de bonis a deo datis ñ uult
elemoſynas erogare. edeſ aut xpᷣi clauis
feꝛreis ꝑforat: ꝗ theatra ſeu ſpectacula ⁊
tabeꝛznas magis quã eccłias uiſitat Ex
hoc eĩ articulo cꝛucifixiõis tꝛahit᷑ docum̃
tum. ꝙ ⁊ nos cꝛucifigeꝛe debemus caanem
nr̃am cũ uicijs ⁊ ↄcupiſcentijs:ut ſumus fi
xi clauis.i.pᷣceptis iuſticie:ſicut xpᷣs clauiſ
ↄfixus fuit ĩ cruce.Sic fecit ipᷣe aplłs:qui
dicebat.xpᷣo confixus ſum cruci.i.czaux xpi
extinxit in me ardoꝛẽ peccati. timoꝛe dði qſ
clauis affixas habens carnes.Et hoc ẽ ꝙ;
orat ꝓpha.confige clauis a timoe tuo car
nes meas.ſᷣm tranſlationez qua utit Aug.
Ad ↄformandum ſe huic articulo memõe
tur homo ↄtinẽtiã eius ⁊ hic oret. Jeſu ꝗ
duꝛiſſimis clauis cꝛuci affigi uoluiſti:ac ꝑ
hoc chiꝛographũ peccatoꝝ noſtroꝝ ⁊ moꝛ
tis eidẽ cruci affixiſti. confige queſo timo
re tuo carnes meas:ſit pceptis tuis fixmit᷑
inhezens:ſemꝑ tibi ↄfixus ſim cꝛuci. Xuũᷣ
ergo cꝛucifixio facta eſſet cꝛuce ĩ terra ia
cente.poſtea xpᷣm affixuz leuauer̃t cũ cꝛu
ce.Et hoc ur̃ ſentue hieꝛo.⁊ in q̃dà or̃one
expᷣſſe hoc dicit ĩinocẽtius papa tertius.Et
hoc foꝛte ꝛepñtat eccłia:in eo ꝙ ĩ die paꝛa
ſceues crux doſculado iacet ad teꝛã appo
diata. Iſta aũt leuatio nõ dubiù quin ma
ximi doloris fuerit: eo ꝙ tũc laceꝛabantur
uninera manuũ ⁊ pedu ex põdeꝛoſitate cõ
poris.ꝓſluxeruntq; copioſi riui ſanguis un
diq; ex illis magmis ſciſſuris ⁊? fomwus ſal

tertia.

uatoꝛis. In alto aũt ſᷣm Aug. eleuari ⁊ nõ

ſub tectõ pati dñs uoluit:ut ẽt ipius aeꝛis

natura mundaret᷑.ſ. a demonibus ⁊ ĩfectõ
ne peccatoꝑ: ſed ⁊ terra ꝑ ſanguinẽ decur

ꝛentẽ ſu mundabat᷑: ⁊ ᷣm Theo. ꝓut ſancti

ficaret aerẽ ꝗ ſanctificauerat teꝛrã ambu
lãdo in ea:⁊ Fjʒ ¶ꝛiſ.ut a demonibus expi
raret aeꝛẽ. ⁊ aſcenſum nobis paꝛaret in ce
lum. Ideo ẽt ſic eleuari uoluit:ut ĩ cruce

pẽdẽs in aeꝛe: ſe inter deù ⁊ hoĩiem media

torẽ onderet.⁊ ꝑ paſſionẽ cꝛucis. cuius cũᷣ

eleuata fuerit una pazs ad celũ: alteꝛa ue

ro in teꝛrã reſpicit:hũanã nãm ad ↄſortiuʒ
angeloꝝ reuocaꝛet. Uñ An ᷣ.Mediatoꝛ di
⁊c hoĩm inter celũ ⁊ terrã medius pendens
ima ſuꝑius unit.celeſtibꝰ terrena ↄiungit.
¶Ex hoc articulo leuatõis in cꝛzuce habe
tur docum̃tũ.ꝙ nos paſſiõez dñi recolẽtes
debemꝰ exaltari a terra.i.a terrenis affec

tibꝰ: łẽt a teꝛzena ↄueꝛſatõe: ſaltẽ quo ad

mẽtalẽ abſtractõcʒ: ut ł ſic a teꝝa ſurſum
tra hamur ad xpᷣm in cruce pẽdẽteʒ. quate
nus ſimus ð illoꝝ numero:de ꝗbus ipe pol
licẽs dixerat.oĩa trahã ad meipᷣʒ ¶ Ad cõ
foꝛmãdũ ſe huic aꝛticulo poterit hõ ex de
uotõe ſua m̃te ſurſũ eꝛigẽ.q̃ſ xpᷣo coraʒ eo
pẽdente ĩ cꝛuce:⁊ poterit hoc ẽt aliquo ge
ſtu coꝛꝑis repñtaꝛe ⁊ ſio orar. Jeſu ꝗ ĩ ceu
ce leuari:⁊ ſic a terra exaltaꝛi uoluiſti.fac
me queſo a terꝛenis affectibꝰ ſubleuaꝛi: ⁊
mte ĩ celeſtibꝰↄuerſari.O qᷓ; male ꝓuiſum
fuit ieſu ĩ ſua minutõe:fuit eĩ ĩ ſua miutõe
uſq; ad ſudorẽ calefactus.firmit᷑ ligatꝰx

funde uulneratꝰ*: ſz male ꝓcuratꝰ. In trit

nãq; puidet minutis.ſ.ĩ alimonie recꝛesi
ne i geta pauſatõe: ⁊ in luminis abſconi
ne. Gʒ dulcis ipᷣ̊s ꝓ recꝛeatõe habuit fel
acetuzʒ. ꝓ quiete uexationeʒ corꝑis ⁊ afni⸗
tionẽ aie.ꝓ lumĩs tpatione ſplendorem me
ridianũ. Pic ſiſte aia mea.h̊ ſiſte xpᷣi ſiagui
ne redẽpta.Ecce Abel occiſus a fre.Ecce
yſaac ligatꝰ a pr̃e. Ecce ſerpẽs eneꝰ ĩ ᷣſ̃to
exaltat? a moyſe.Xcce agnꝰimolatꝰi lege.
Ecce deꝰ occiſꝰab hoĩe.Ecce ieſꝰcrucifixꝰ
ĩ carne.Ecce rex tuꝰ ſuſpẽſꝰ ĩ cruce. Ecce
dñs tuꝰ cõdẽnatꝰ moꝛte.Ecce hõ mitis ⁊ ĩ
nocẽs ĩuolutꝰ ſanguie.Ecce hõ uita tua qĩ
pẽdẽs ante te.v ixis in illa uulnera oculis.
int᷑na pietate ↄſidera illud corpꝰ teneꝝ.coꝛ
pus illð innocens.corpꝰ imaculatuʒz:graui
cꝛuciſ extenſione guiter laceratũ. Attẽde ⁊
uide ſi ẽ doloꝛ ſicut doloꝛ eiꝰ.Et licʒ ũ igno
res.ꝗ boni illa paſſio ↄferat mundo.tñ ſi
q̃ ſunt:in te pietatis.ſi qua caritatis.ſi qua
ↄpaſſionis uiſcera.pietatis affectu.compa

tere ⁊ emitte lachaymas clama ⁊ dic. lec

te ramos arbõ alta tenſa laxa uiſcera.⁊ ri
gor lẽteſcat ille.quẽ ðdit natiuitas.ut irᷣni

moebra regis mitti tendas ſtipite. Sic eniʒ
crucifix e dñns ieſꝰ ⁊ in cruce cxteni ꝙ di

ſimü atq; turp
ſoli iye uituß
icer: ſz et tot
pellaret. Ut⸗
morte nos lib
tupiſſima ma
ledictöm qi
t mortẽ. ſ.c.
1 gedetil
dict' w nos
Ang. Ya n
nera moni
monis Qu
nonte peſli
Pc t cri
quẽ genſ in
uit. Judi
ſerüt. qꝛ a
ſepauerut
elegit. ß
ut gplige
te crucis
tois motu
a uitäre
ſie gen⸗
ueniem
mors oꝛie
bol gil

ent höͤerce
iſrpocoriz eo
cet alouo ge
,Jeh 4 Cu
oluiſti,fac
ſublegni:
mmalepuiſaun
iiſna mimd⸗
rwlige,
Vrar Intri⸗
monie ecꝛe⸗
ninis abſcon
te habunfe
zco.s fli
ſplencorem ne
Paſte itigi
inns ffe Kole
esene /i it⸗
imnolartilege.
zieſ aucifit⸗
iguce Ecce
cehömitist
houita tag
ulnernoctli⸗
orp'tenepa

Secunde partis

numerari poſſẽt omnia oſſa eiꝰ.⁊ ſic angu

ſtat undiq; ꝙ ſe mouere ñ poſſet niñi in ca

pite. In hoꝛa em̃ ⁊ ĩ tpᷣe illo flebili.ſpatio
ſa terre latitudo ſibi öfecerat.ita ut ñ hẽꝛʒ
ubi caput miſerijs feſſi reclinaret.ſʒ ĩclĩa
tũ ðpendebat. Qlaui ferrei ſuſtinẽt totũ põ
dus totiꝰ corꝑis eiꝰ. Dolores acerrimos to
lerat ⁊ ultra q; dici ł cogitari poſſit:affligi
tuꝛ Aide cũ quato labor̃ ⁊ dolor̃ dñs ſtat ĩ
cruce ⁊ ñ tedeat te ĩ ſᷣuitio ſuo ſtar. Quia(
nt ait Detrꝰ damianus) quo laboꝛioſ ĩ ⸗
ſpectu ſuꝑne maieſtatis ſe ↄſpitiẽtis ꝗſ aſſi
ſtit: eo ſuauiꝰ dulcedinẽ intime gꝗetis acꝗ
rit.quãtoq; difficilius ſui corpis gauedinẽ

tolerat tãto copioſ eũ ad ðᷣi meꝛitu leuat.

Stat ẽt dus nudꝰ cõꝑe.ac uẽto ⁊ frigoꝛi ex
poſitꝰ.ſʒ ueſtitꝰ amore.⁊ amoꝛis calore in

flãmat a plãta pedis uſq; ad vticẽ. a leua

ĩ dexterà intus ⁊ exteri cruciatꝰ.Cꝛux ꝗqp
pe a cruciatu dr̃.ubi dolores acerrimi exa
gitãt.ubi diu niuit᷑ ⁊ moꝛs ipᷣa ꝓtendit᷑.ne
doloꝛ ci tiꝰ finiat.ꝙ genꝰ mortis ĩ tm̃; duriſ

ſimũ atq; turpiſſimũ apud iudeos erat ut ñ

ſolu ipᷣe uituperabilis eẽt.quẽ crucifigi ↄti
giſſet:ſʒ ẽt tota domꝰ eiꝰ.domꝰcrucifixi ap
pellaret᷑. Ut g dñſ a tuꝛpiſſima ⁊ duꝛiſſima
morte nos liberaret.iñ ſolũ duriſſima:ſʒ ẽt
tuꝛpiſſima mõte ſe ↄdẽnari ꝑmiſit.⁊ ut ma
ledictõm qᷓ; icurramꝰ ſuppoꝛtaꝛet. maledic
tã mortẽ.ſ.crucis ſuſcepit.vᷣʒ illud maledic
te ꝗ pẽdet ĩ ligno. Uñ apts ait. fact male
dict? ut nos a maledictòe liberarer. Unde
Ang. Illa mõte nihil peiuſ fuit.ĩteꝛ oĩa ge
neꝛa moꝛtis elegit extremũ ⁊ peſſimũ genꝰ
moꝛtis. Qui oĩm fuerat ablaturꝰ moꝛte: de
noꝛte peſſima occidit oĩim mortẽ. H Aug.
Pãc aàt crucifixionẽ xpᷣi yſaias pᷣfigurauit
quẽ genſ iudaica ſerꝛa lignea ꝑ mediũ ſeca
uit. Juõi eĩ cũ fra lignea xpᷣʒ ꝑ mediũ diui

ſeruũt.qꝛ animã ⁊ coꝛpꝰ eiꝰꝑ crucẽ abinuicẽ
ſepauerũt. Cõgrue ãt dũs tale genꝰpaſſiõiſ

elegit. ꝙ pᷣme pᷣuaricatõis reatù abſolueꝛʒ.

ut ꝗ ꝑ lignũ uetitü cecideramꝰ.ꝑ lignù ſãc

te crucis reſurgeremꝰ.⁊ ꝗ ꝑ lignù pᷣuarica
tõis mõtui iacebamꝰ:ꝑ lignũ recõciliatõis
ad uitã reuocaremuꝛ. In cruce g xpᷣs mori
⁊ ſic genꝰ humanũ ſaluare uoluit. ut moõbo
ↄuenienteꝛ medela rñderet.ut uidelicʒ uñ
mors oꝛiebatur inde nita reſurgeret.⁊ dia
bolꝰ gꝗĩ ligno uicebat:iĩ ligno quoq; uiceꝛe
tur ꝑ xpᷣm. Peꝛ lignũ em̃ puaricatiõis moꝛſ
inducta fueꝛat. ⁊ neceſſariũ erat ut ꝑ lignũ
paſſiõis pelleret.⁊ ð ligno crucis ⁊ crucia
t lignũ ↄcupie exclnderet. ⁊ ut dñſ ꝑ ligni
dolores inuictꝰ tranſiens. delectatões ex li

gno yꝓueniẽtes ↄfut aret. Expãadit ĩ cꝛuce ĩ

maculatas manꝰꝓ manib icõtinent᷑ extẽs
Pꝛo ſuaui cibo aꝛboꝛiſ uetite eſc felliſ ac
cepit.⁊ ĩ ſe ſuſcipiẽs mortẽ: nr̃aʒ moꝛtalita
tẽ abſtulit. Uñ Ger:Quid ↄmiñſti dulciſſi

Capłm. lxiij.

me pueꝛ.qd feciſti amãtiſſie iuuenis.q̃ tua
noxa.q̃ tua cã danatõis:E go ceꝛte tui ſum
cã doloꝛis.ꝙ ꝑpetꝛzauit pᷣuꝰ:qñs ſoluit. ꝙ ⸗
miſit ĩiuſtꝰ:ſoluit iuſtꝰ.O nate di. quo tua
deſcendit humilitas ꝗ factꝰ es obediens
me deo uſq; ad mortẽ.mõtẽ ãt cꝛucis. Me
ad illicita tꝛaxit ↄcupia te ꝓ me ſct᷑a cãaitaſ

tꝛaxit ad cucẽ. Ego pomuᷣ accepi. tu clauiſ

laniaris.E go pomi dulcedinẽ. tu fellis gu
ſtas amaritudinẽ. Mihi miſero ↄgaudet e
ua.tibi cꝛucifixo ploꝛãſ ↄpatit Maꝛia PHec
Ber. Quis det mihi ut torꝰ totalit᷑ carne ⁊
ſpu tranſfigar. cruciſq; affigaꝛ patibulo cũ
dilecto. ut nec aliꝗd ſentià niñ ieſã ⁊ huc
crucifixũ.⁊ clamabo toto cõde ꝗſ mihi det
ut egop te moꝛiaꝛ deꝰmeꝰ.Dulcis mihi lec

t ſit illud lignũ cꝛucis tue dñe ut ego ꝓ te
mMoꝛiar ĩ quo dulciteꝛ requieſcã. Mantue

q̃ me fecer᷑t. expoſite ſt᷑ clauoꝝ aculeis. pla
ceat tibi ut ñ extendã ultra ad iniquitateʒ
manꝰ meas:ſʒ ꝑ ſanguinẽ go manuü tuaꝝ
plagis exiuit.purifica man ⁊ pa mea ut
ſine ua ⁊ ĩmuditia leuẽ eas ad te ⁊ ad oꝑa
pietariſ. Sana dñe uulneꝛa ↄſciẽtie mee q̃
inflixi mihi manibꝰ ppjs ĩ opibꝰuoluptatũ.
Beatos pedes tuos quoꝝ ſcabellu terra ẽ.
ligno crucis paſſꝰ es clauis affigi duriſſis.
ꝑh̊ te obſecro dñe dele eꝛꝛata pedu meoꝝ.
⁊ pfice greſſus meos i ſemitis tuis.ut ñ mo
ueãt ueſtigia mea ſʒ ſẽꝑ ſint ſtabiles ĩ ope
ſcto.(¶ Scꝛipſit ãt pylatꝰ)ĩ qͥdã cãta tabule
affixa (titulu )⁊ poſuit tabulã cũ cauilla ſu
per crucem ut eminentius appareret. ⁊ in
titulo cã moꝛtis eiꝰ.(¶ Jeſus) i quo expᷣmit
ꝓpᷣum nom̃ eiusEnggätens Jads ad priaʒ
qꝛ ibi fuit nutꝛituſ (rex iudeoꝝ) in quo exp̃ᷣ
mit᷑ cã mõtis ipſiꝰ. Quaſi diceꝛet. Jõ cruci
fixꝰ ẽ.qꝛ erat rex iudeoꝝ. Mos eni erat ro
manoꝝ ſuꝑ lignũ crucis poneꝛe cãm mõtis
cꝛzucifixoꝝ. Ipe ãt accuſatꝰ fuẽat.ꝙ ſibi re
gnu iudoꝝ uſuꝛpar̃ uolebat. Dao hac eꝛgo

cã iuði e pylato tradideꝛãt. ⁊ pylatꝰeũ ad

mõtẽ ↄdẽnauerat. Et qꝛ iudei ↄ uoluntatẽ
pylati petierũt xpᷣm cꝛucifigi.iõ uolẽs ſe nĩ
dicare de eis.ꝑ talẽ modum.ſcripſit titulũ
ut r̃dudaꝛet ĩ uerecũdiã ipᷣoꝝ. Vnde Caiſ.
Sicut ĩ tropheo lr̃e ponunt uictoriã oſten
dentes: itaylatuſ titulu cruci xpᷣi ĩſcꝛipſit.
Simul ꝗdẽ ꝓ xpᷣo rñdens. ut eum a comu
nione latronu diſcerneret.ſimul ãt ⁊ ð iude
is ulciſcens.ondens.ſ.ipᷣoꝝ malitiã.du ĩ ſu
uʒ regẽ inſurrexerũt.ſecunduũ Theoph. iu
dei ꝓcurabãt ſcꝛibi titulum. ⁊ intendebant
ꝑ hunc illuſorie uituperar̃ opinionem eiꝰ
regem faciebat ſeipſum:ut ſic pꝛetereun
tes ſui miſeꝛeꝛi ñ ualerent:ſed magis ei tã
quag tyrãno improperarẽt. Sed pylatus ñ
ſcripſit ſicut uolebat. Uñ ⁊ Pieꝛo.iudi illu
dentes ⁊ irridentes hoc feceruũt.iʒ ĩ ĩtentio
ne pylati aliud fuit Operabatuꝛ eni ſecun
S„ 2

De

lũ glo. diuina uis in coꝛde neſciẽtis. Dini
ang ern Remig.) hoc ꝓcuatũ fuit:
ut talis titulus ſuꝑ caput eius poneret᷑: ut
p hoc iudei agnoſcerent. ꝙ e occidẽdo ni
Hilominus ꝛegẽ haberent. Uñ ⁊ Beda.in
quo mõſtꝛabat iã tunc regnũ ipius non ut
ipᷣi putabant deſtzuctuũ: ſʒ poti⸗ augmenta
tu. Litul eĩ poſitus ſuꝑ cꝛucẽ eiꝰ illõ oñdit
gꝛ nec ẽt occidendo efficeꝛe potuert: ut eu

ꝛegẽ ñ habeꝛent ꝗ eis ſᷣm oꝑa ſua ꝛedditu

rus ẽ. Pec ãt tria vba.ſ.ieſus naʒaꝛenrex
iudeoꝝ.ſatis ↄueniũt ad czaucis miſteziuʒ.
ã ̊ ꝙ dicit ieſus ꝙ interpᷣtat᷑ ſaluatoꝛ.2
uenit ad uiatutẽ cꝛucis ꝑ quã facta ẽ nobiſ
ſalus. ̊ vo ꝙ dicit naʒaren ꝙ interpᷣtatur
floꝛid. ptinet ad pacientis inocentiꝗ qui E
flos ꝗ de ꝛadice ieſſe aſcẽdit: ſʒ ̊ ꝙ dic ꝛex
iudeoꝝx. ptinet ad paciẽtis põtate ? dñium
ꝙ ex paſſiõe ꝓmeruit:qꝛ ꝑꝑ hoc deus illuz
exaltauit. Sʒ lzʒ ipᷣe ꝑ cꝛucẽ ſit ñ ſolü r̃x iu
doꝝ ſʒ ⁊ gentiu.tñ ſcꝛipſit ꝛex iuõoꝝ tm: qꝛ
ipi gentiles ↄueꝛſi ad fidẽ.ipualz iudei di
cutur.i. ↄfitentes.nõ circũciſõe coꝛpoꝛis:
H xpᷣs.⁊ iõ ꝑ hoc ꝙ dicit ꝛex inõoꝝ ĩtelligũ
tuꝛ ẽt gẽtiles ↄuerſi: ut aũt dicit Beda. pul
chꝛae titulꝰ ꝗ xpᷣm ꝛegẽ teſtet᷑.ñ infꝛa :ſʒ ſu
pꝛa cru ẽ ponit᷑: qꝛ lʒ in cruce ꝓ nobis ho
minis infirmitate dolebat ſuꝑ czucẽ tamẽ
ꝛegis maieſtate fulgebat. Uñ ? Amb. Me
rito aũt ſupꝛa crucem ponit titulus:qꝛ non
humani coꝛpis:ſʒ diuine poteſtatis ẽ r̃gnũ
ꝙ bz xpᷣs. SVcripſit aũt titulũ illuʒ ñ in una
lingua:ſed in tꝛibus linguis famoſis(.ſ.he
praice. grece. ⁊æ latinæ )⁊ in qualibʒ lingua
intege ut diuerſaꝝ linguaꝝ hoĩies ꝗ ad di
em feſtũ ↄueneꝛzant:legeꝛe ⁊ iĩtelligere poſ
ſent cãm mortis ipᷣiꝰ, ⁊ ut oĩs ligua ↄfiteꝛe
tur: qꝛ dñs ieſꝰ xpᷣs ẽ ꝛex ꝛeguz ⁊ dñs domi
mantiũ ĩ gloꝛia dei pr̃is:⁊ ut oĩs lingna cõ
memoret pfidiã iudeoꝝ: ⁊ ad oñdenduũ ipᷣm
pati ꝓ ppło oĩs lingue: ⁊ eis dñaꝛi ĩ ppetuũ
cuiꝰ ſignũ ẽ ꝙ pylatus titulũ deleꝛe noluit
ł mutaꝛe.lʒ iudei hoc peteꝛẽt q uidebat ꝙ;
in uerecũdiã eoꝝ ꝛeduùdabat eo mõ quo ip
ſe ſcripſit(Uñ pontifices iudeoꝝ Yuolẽtes
titulũ coꝛigere (dicebãt pylato noli ſcꝛibe
re rex iudeoꝝ: ſʒ qꝛ ipᷣe dixit rex ſum iudeo
⁊zum ) naʒ in hoc ꝙ ponit ꝛex iudeoꝝ.oñndit᷑
xpᷣi pconiũ ⁊ iudeoꝛuzʒ obpꝛopꝛiũ: quia con
tumelioſũ eꝛat iudeis ꝙ crucifigi feceꝛunt
ꝛegem ſuũ: ſed ſi poneꝛet quia dixit ꝛex ſũ
iundeoꝝ.hoc ꝛedundaꝛet in xpᷣi obpꝛopꝛium
æ indicaret eius culpam: ⁊? hoc ipi intende
bant:nt.ſ.caucifixi famam auferrent: ꝗ iã
uiuo uitã abſtuleꝛant (pylatus ueꝛo magis
oↄof rmauit:dicens. Quod ſcripſi ſcripſ).i.ĩ
mobiliter ⁊ ĩdebiłr ſcripſi.Quaſi diceꝛet.G
ẽ ueꝝ ꝙ ſcꝛipñ.iõ ñ mut: bo.Nõ coꝛumpo

ueritatẽ: ⁊ ſi uos diligitis falſitateʒ. Itera

tio vbi ↄfirmatõ ẽ tituli ⁊ ̃gni xpᷣi. Jmmo

ſexta.

bilitas tituli.ĩmobile ꝛegnũ ſignificat xpᷣi.
Fuit at (ᷣm Aug.) titul? iſte imutabilis: ñ
qꝛ pylatus ſcripſit:ſʒ q; ueritas dixit. Rex
ĩgꝗt ſum iudeoꝝ. Uñ exclamat idẽ Aug. O
ĩeffabileʒ uim diuine opeꝛatiõis.ẽt ĩ coꝛdi
bus ignoꝛãtiũ, Nõne occulta qdâ uox pyla
to intus quodã (ſi dici põt) clamoſo ſilentio
ꝑpſonabat ꝙ tacito añ in pſ⸗ almoꝝ litteꝛis ꝓp

phetatũ ẽ. ne coꝛüpas tituli inſcꝛiptiõem.

35 eĩ pylatus ꝙ ſcꝛipſit:ſcꝛipſit: qꝛ dũs q
ixit:dixit. Aug.¶ Kõmẽdauit ãt euʒ py
latus.lʒ neſciẽs in ̊ titulo a tꝛtibus. Moꝛs
eĩ xpᷣi cã erat remiſſiõis culpe:qꝛ ieſus col
latòis gr̃e.qꝛ nagzarenꝰ adeptõis głie.quia
rex iudeoꝝ:ĩ quo oẽs erimus reges. Tres
vo ligue pᷣdicte ad pᷣncipatũ in crucis titło
ſunt ↄſecꝛate:qꝛ ille pᷣ ceteris eminebant⁊
pᷣncipales erant. hebꝛea.pꝑ ꝛeligiõeʒ.⁊ inð
os in lege dei gloꝛiates.greca ꝑꝑ ſapiam ⁊
gentiũ ſapiẽtes.latina ꝑꝑ potentiã ⁊ roma
nos multis ac pene oĩbus iã tunc gẽtibus ĩ
peꝛãtes.Ac ſi diceret. Hic ẽ rex totius reli
gionis.totiꝰſapĩe. totius potentie. He ergo
tres gẽtes (ut ait Aug) ſibi dignitatẽ in cru
ce xpᷣi uendicant:in quo ſignat᷑ ꝙ ꝑ cꝛuceʒ
xpᷣi ſubiugaꝛi ⁊ ↄuerti deberent.deuoti ⁊ x
ligioñ ꝗ ſignant ꝑ linguã hebreaʒ.ſapiẽtes
ꝗ ꝑ grẽcà ⁊ potẽtes ꝗ ꝑ latinã.Uelit nolĩt
ergo iudei diuerſe lingue.oẽ mundi regnũ
oĩs mũdana ſapia.oĩa diuine legiſ ſacr̃a te
ſtant᷑.qꝛ ieſus ẽ ꝛex iudeoꝝ.G̊ ẽ ĩꝑator cre
dentiũ ⁊ ↄfitentiũ deũ.¶ Et notandum (ᷣʒ
Pieꝛo.)qð triplex diſtinguit᷑ titulus. Mẽe
2ał qñ.ſ.aliqua ſcribunt᷑ ad memoꝛiã fac
maxie mortuoꝝ.ſic fit ĩſcriptio ſuꝑ ſepłc.
eoꝝ.pᷣconiał.ꝗ.ſ.ĩſcꝛibit᷑ ĩ pᷣconiu ⁊ laude
uiuoꝝ.ſic fit ĩ poꝛtis domoꝝ uel ciuitatum
qñ res actu deſcribit᷑. Triũphał.ꝗ.ſ.otinzʒ
cãm ⁊ ordiem alicuiꝰ triũphi:⁊ tał fit h ti

tulus de quo nuũc dr̃. Doſt uictuʒ eĩ dyabo

lũ ſuꝑ caput e fuit ſcꝛiptu h; ẽ ꝛex iuðoꝝ
.ſ.coꝛde cicũciſoꝝ.ſpũ ñ lr̃a:⁊ ꝑ ̊ ꝙ ẽt in

moꝛte dr̃ rex iudeoꝛũ. oñdit ꝙ nec ĩ morte

pdidit regnũ iudeoꝝ:ſʒ magis acꝗqſiuit ue
roꝝ.ſ.iudeoꝝ ipᷣm coꝛde.oꝛe.⁊ opeꝛe ofidẽ
tiu.¶ Ex hoc arti.ſuꝑſcriptõis tituli habe
tuꝛ documẽtum.ꝙ qñcunq; ipugnamus a
demone opponam ſibi titulũ iſtũ ieſꝰ na.
rex iu.Qui iõ titulꝰ triumphaliſ dr.qꝛ triũ
phum xpᷣi jð dyabolum euidẽteꝛ expᷣmit.qð
ſentiẽs dyabolꝰ.mox affixo titulo cꝛuci iu
deos inſtigauit.ut a pylato tituli mutatõʒ
peterent:ſ̊ pylatꝰ diuino ĩſtinctu ĩ q̊ facto
motꝰ:ĩmutabilẽ eẽ titulũ aſſeruit. In oĩ g
ipugnatione diabolica xpᷣianꝰ hũc titulũ ĩ
coꝛde ⁊ oꝛe ułẽt ĩ ſcripto gerat.q; ĩteꝛ oĩa
arma paſſionis dñice dyabolꝰ hũc titulum
triũphalem maxiĩe ꝑhorreſcit. ꝓut metipᷣe
dyabolus cuidam ꝑſone deuote ĩ uiſione q̃
dã exactꝰ aſſeꝛuit.Ad ↄfoꝛmãdũ ſe huic ar

ni ſirecte iac
d oꝛiẽ ẽ. ali
em. alia ad ſe
hui genus m
qe quadrifidi
an mundi gtil
turus erat.
nis ſue ad he
oluit. ut of
f. ſ. p ſun
adunidie
mum geſig
Linferius.
Et(jm A
ritf ut alt
tera eos g
Aungens.
kigura det
radicati
dibe ſanct
tudo d pf
ſeie carit
ſua ci nin
dinem i
celeſtiu
liu iudic
eis bong
ſignifican
tendeda.
dunt ma
us emm o
Irate o.
longit

dignitate inqgu
at ggauce
ren, deuoti e
bretz ſping
ni. Uelit molit
mundi regnä
elegiſſacfat⸗
eigntor cre
notandumk53
tutulus. M
Amemoriä fa
ptio ſup ſepea
pconiu dlante
nel cininum
üphal 4 0inz
phi:r alfir hii
tuictz eigfabo
rühe rer udon
far betin
lit greci monte
ugaegſut e
e.1 0ere gice
Hröistilli habe
7 ihngumm
tmlütſti ieſ nn
npbaliſch uni

ſgter expnmit
uickten exp⸗ an

Secunde partis

ticulo ꝗ illuſoꝛius fuit ex intentione iuöoꝝ
attendat homo docum̃tu.⁊ ſic oꝛet. Jeſu q
tituli triumphalis ſuperſcriptione luſorie

diffamari uoluiſti. da mihi ſnb eodẽ titulo
tuo ſic ſtrẽnue militare. ut tropheo tuo ho
ſtis ꝑterritꝰ:mihi ñ audeat appꝛopinqꝛe.

Ad ir̃am nota ꝙ crux ñ hẽbat aliqd ſuꝑ li

gnũ tranſuerſum.hñs tꝛia brachia ad ſimi
litudinẽ lr̃e thau.ſzü loco quarti brachij py

latꝰ ſuperpoſuit cauillam ⁊ tabulaʒ.ſilr ad

modũ thau.ei affixam. ⁊ ĩ tabula ſcriptꝰ e
rat titulꝰ.Credit᷑ ãt crux dñi quideci peds
babuiſſe in altum. ⁊ tabula ſuꝑpoſita pedẽ
⁊ dimidiũ.dicut᷑ quoq; in cruce dñi fuiſſe
qttuõ ligna diueſa ⁊ geneꝝ divſoꝝ.ſ.ſtipes

ſiue trùcus ĩ rupe ðfoſſus.cui cꝛux erat ĩfi

xa de cedro.palus ſiue lignu erectuʒ de cy
preſo.tranſuerſale ſiue lignũ traſueꝛſum ðᷣ

palma.tabula ſuperpoſita ð oliua. Uñn eſt
iſte vſua. Ligna crucis palma cedꝰ cyprei

ſus oliua.ſignat t cedrus altitudinẽ ↄtem
platõtſ.cypꝛeſſus famà bõe opiniõiſ.palma
fruetu iuſticie.oliua leuitatẽ mie. Crux vo

quadriꝑtita quadꝛifariã ꝑtẽ mundi öſignat

nã ſi recte iacẽdo ĩ terra pijtiat᷑.alis ꝑi eiꝰ
ad oꝛiẽtẽ.alia ad occidentẽe. alia ad meꝛidi
em.alia ad ſeptẽtrionem reſpicit.Cu g dñſ
huiꝰ genus moꝛtis ſuſtineꝛe uoluit: oſtẽdit
qꝛ quadrifidũ mundu ſaluaturus ⁊ ex q̃tu
ꝛ mundi ꝑtibꝰ electos ad ſu fidem collec
turus erat.a qð uutꝰ paſſiõis ⁊ crucifixio
nis ſue ad has plagas mundi ꝑ crucẽ expã
Adéẽbat. Siue ẽt tale genꝰ moꝛtis ſuſtiner
oluit.ut oñderet ꝓ ꝗbus r̃ſtauradis patie
f.ſ. 8 ſuꝑnis angeloꝝ ruinis replẽdis. ꝓ
is ò libo educẽdis.ꝓ amicis colligẽdis
adundis. ꝓ inimicis recõciliandis. Pri
mum deſignat᷑ ꝑ bꝛachium ſuperiusſcõm
ꝑ inferius.tertiu ꝑ dextrà.q̃rtũ ꝑ ſiniſtram
Et (ſᷣm Caꝛiᷣ)in cꝛuce ẽt expaſis manibꝰmo
rit᷑: ut altera ꝗdẽ manu ueterem ppłm. al
tera eos ꝗ ſt᷑ ex gentibꝰtrahat: utroſq; ſibi
ↄiungens. Moralez vo ſacroſancte cꝛucis
figurã deſcribit apis ubi dicit. In caritate
radicati ⁊ fundati.ut poſſitis cophẽder̃ cũ
oĩbꝰ ſanctis:q̃ ſit longitudo ⁊ latitudo:alti
tudo ⁊ ꝓfundu.ↄgnoſcere ẽt ſupeminẽtem
ſeĩe caritatẽ xpᷣi. Ubi oñdit᷑.ꝙ bhi ꝗ carnez
ſuã cũ uitijs ⁊ ↄcupiſcentijſ crucifigut.lati

tudinẽ ant hẽre in bõa opeꝛatiõe. longitu

dinem ĩ bona ꝑſeuerantia. altitudinẽ ĩ ſpe
celeſtiũ pᷣmioꝑ.ꝓfundu ĩ cautela ĩſcrutabi
li iudicioꝝ dei.̃ʒ Aug.em̃ i latitudie cꝛu
cis bona opa.in latitudine caritatis facta

ſignificant. qꝛ caritatis oꝑa ſt generalit᷑ ex

tendẽda.⁊ G ẽ in ligno tranſuerſo quo extẽ

dunt᷑ manꝰ ꝓpteꝛ oꝑm ſignificationẽ. ꝑ ma

nus em̃ opa intelligimꝰ. ꝑ latitudinem hila
ritatẽ opantis. qꝛ tꝛiſticia facit anguſtias.
In longitudine ꝑſeuerãtia bõi opeꝛis ⁊ ſac

Captm. lxiij.

te ↄueꝛſatõis.q̃ in tota lõgitudine tpᷣis eſt
habẽda uſq; in fineʒ. ⁊ B ĩ ligno a tꝛãſuez
ſo uſq; in terrã. ubi conpus crucifixuʒ ſtare
ur̃.ꝙ ſignificat ꝑſſter̃ ̊ eſt longanimiteꝛ ꝑ
manere. In altuudine ſpes celeſtiu pᷣmioꝝ
⁊ intentiõ recta.q̃ in deum tanqᷓ; ĩ finezʒ ul
timu cucta bona oꝑa referunt᷑.⁊ G̊ ab ipᷣo
ligno tranſuerſo ſurſuũ uerſuſq; ad caput e
minet ꝓptez expectationẽ ſuꝑnoꝝ. ne illa
oꝑa boa atq; ĩ eis ꝑſeuerãtia ꝑꝑ tpᷣalia dei
bnficia credant᷑ facienda. ſed potius ppteꝛ
ſempiteꝛna ſperãda. In ꝓfudo iſcrurabilia
iudicia dei. uñ iſta gra dei ĩ homines uẽit.
7 B ĩ illa pte ligni q̃ terre abdito defixa
latet.ſed inde ↄſurgit illõ ꝙ eminet.qꝛ cũc
ta eis apparentia ⁊ eminẽtia inde ↄſuagũt
ſicut bona nr̃a ð ꝓfunditate gre ði(q̃ ↄphẽ
di ac iudicari nñ põt) univſa ꝓcedut.qꝛ ex
occulta ði uoluũtate uocat᷑ ad ꝑticipatõʒ tã
te gre aliꝰ hõ ſic.aliꝰ at ſic. Snuꝑeminentẽ
vo ſcie caritatẽ xpᷣi eò ꝓfecto dicit.ubi pax
illa ẽ ꝗ pᷣcellit oẽʒ ĩteliectů. Scõʒ Beꝛna.
xpᷣs ĩ cruce patiagꝭ exhibet: obediazʒ ĩplet:
huilitatẽ ↄmẽdat.⁊ caꝛitatẽ ꝑficit. His 5
q̃tuoꝛ vᷣtutũ gẽmis:qtuoꝛ brachia crucis
coãt. Supeminẽs ẽ caritas a dextꝛis obe
dia a ſiniſtris patia.ĩ ꝓfudo radix oiʒ vtutũ
humilitas PHec Beꝛn. In qtuoꝛ ẽt bꝛac hijſ
crucis notantuꝛ quatuoꝛ crucis bñfuia Gi
gnat em̃ pars ſuperioꝛ ianue celeſtis aperi
tionẽ. inferioꝛ infeꝛni deſtructionem.a dex
tris gr̃e collatões.a ſiniſtꝛis peccatoꝝ r̃mii
ſonẽ (cruciſixi ãt ſt᷑ cu ieſu duo latrones))
ꝓpteꝛ ſcelera dãnati(unꝰa dextris ꝗ ĩ fine
penituit.⁊ aliꝰ a ſimſtrio) ꝗ ĩ ꝑtinatia ꝑmã
ſit.⁊ ieſus ĩ medio ꝗ mediatoꝛ ad rcõcilian
dum fuit.Sʒ B quantù ad intentõem iudo
zꝛum factum ẽ ei ad ignominiã ⁊ obprobriũ
ut.ſ.cà mortis eiꝰ ſimilis iudica ꝛet᷑ cãe mõᷣ
tis latꝛonũ.ac ꝑticeps ĩ malefactis eoꝝ uiõᷣ
ꝛet᷑.⁊ eoꝝ ſocietate ĩfamaret᷑.Sʒ: ſi ad mi
ſteꝛiu attẽdat᷑.̊ ad claꝛitatẽ xpᷣi ꝑtiet.na ꝑ
bhoc oſtẽdit᷑ ꝙ ꝑ paſſiouẽ ſuã merebatu in
diciarià poteſtatẽ. medium eĩ tenere ꝓprie
prinet ad iudiceg. Un Erip̃. paziteꝛ crucifi
gut latꝛões.ñ taq; inimici latronu. ꝑticipes
ei erãt ſceleris eoꝝ.ſʒ ut ĩfamarẽt anʒ ſuũ

ꝙ ñ ſine cã crucifixus ſit.ſed quañ ꝗ facio

roſus iĩuẽtꝰſit.uñ ⁊ Amb.qᷓ; execrabił i fac
to iniꝗtas iudeop. ut qĩ latrones crucifige
rẽt oim redẽptoreʒz. Ipe vo hoc ꝑmiſi ⁊ cũ
peccatoꝛibꝰ uoluit crucifigi.ut onderet ie

peccatoꝛibꝰpati ⁊ moꝛi.⁊ ut ipleret᷑ ſcꝛip

turg yſaie: ꝗ diu ante dixezat.⁊ cu ſcelera
tis reputatꝰ* ẽ. Cũ iniquis g rĩputatꝰẽ ĩ mor
te ut iniquoſ uiuificet ĩ rĩſuꝛꝛectõe.h̊ Amb.

Pengdet g domin' inteꝛ duos latrones. q̃ſ

dux ⁊ magiſteꝛ criminu ĩ medio locatus in
hoc t miſteriũ finalł iuditii denigtuꝛ.quan

do ueniet filiꝰhominis. ⁊ iudicâgos ſtatuet

S 3

De

hos.ſ. agnos a dextꝛis.⁊ alios.ſ.hedos a ſi
niſtris. Unñ Piero. Qum iniꝗs ueꝛitas pu
tata unũ ⁊eliꝗt ſmniſtꝝ.alteꝑ aſſupſit dextꝝ
ſIc in die iuditij faeiet. Cõfeſſio breuiſ uitã
acgꝗſiuit longã ⁊ blaſphẽia finita pẽa plec
tif eteꝛna. Un ⁊ Aug. Ipa crux ſi attẽdas
tribunal fuit. In medio ei iudice ↄſtituto
unus latro ꝗ credidit:liberatus:alteꝛ qui
inſultauit: daãnatus ẽ. Jas ſignificabat ꝗqd
factuꝛ ẽ de uiuis ⁊ moꝛtuis. alios noſituꝛꝰ
E ad dexteꝛã:alios ad ſiniſtꝛã. Judicabat
7 iudiciũ:minabat᷑.i Ex hoc aꝛticulo cꝛu
cifixiõis latronũ cũ xpᷣo tꝛabit documtum
ꝙ ⁊ nos cum xpᷣo crucifigi debemus in me
dio latꝛonũ.Nã ſicut ibi ſunt tres cꝛucifixi

duo latrões ⁊ mediꝰ ieſus.ſic in nobis mo

raliteꝛ crucifigenda ſunt tria. ſ. caꝛo ⁊ mũ
dus ꝗ ꝑ duos latrones ⁊ ſruitus noſter qui
p ieſu ðſignat. Caꝛo cꝛucifigẽda ẽ ſicut la
to dexter. ut ſpiꝛitui ſubijciat᷑ ⁊ ei ↄſẽtiat
Fm illud apli.ꝗ aũt ſunt xpᷣi carnẽ ſuã cru
cifixer̃t cũ uitijs ⁊ ↄcupiſcentijs.mõs ſicut
latꝛo ſiniſteꝛ. ut bono ĩſultãs relinquat ſ̃ᷣm
illud eiuſdẽ apłi.mihi mos cꝛucifixuſ eſt ⁊
ego mðo. Iſtis latronibus in nobis crucifi
xis: ſpiꝛitus in medio crucifigat᷑ cũ xpᷣo:ut
dicat cũ apło xpᷣo confixus ſum cꝛuci.uiuo
ãt.iam nõ ego.uiuit ueꝛo in me xpᷣs.Eſt ãt
ſciendũ ꝙ latro ſiniſter crucifixus quidem
fuit ũ tũ ſaluatus ſʒ ꝑmanſit ꝑfidia ſua.ſic
mõös licet cꝛucifigat᷑. remàet tñ in ĩimundi
cia ſua:caro ẽt cꝛucifixa ſalurf cum ſpiri
tu:quia in ꝛeſurrectione ſua glorificabit᷑.
vñ latrõi ðᷣxtro dixit ieſꝰhodie mecũ eris ĩ
padiſo.¶ Ad maiorẽ ãt euidentiã pᷣdictoꝝ
E ſciendũ.ꝙ crux caꝛnis ẽ ꝛigor diſcipline.
cuius qnattuoꝛ :ſunt bꝛachia.ſ.nigilia.ab
ſtinẽtia. aſpitas ueſtiũ ⁊ diſciplie uerbeꝑꝝ.
Crux ãt qua mõs crucifigit ẽ paupꝑtas ſpi
ritꝰ. euiꝰ ẽt ſt᷑ qttuoꝛ bꝛachia.ſ.ↄtẽptꝰ glo
ꝛie.pecunie.pr̃ie.⁊ paꝛentele. Crux vo ſpi
ꝛitꝰᷣ ẽ feruor deuotõis.cuiꝰ ſilꝛ ſunt q̃ttuor
brachia.ſ.amoꝛ.ſpes.timoꝛ.⁊ doloꝛ.Speſ
ſuꝛſũ. timor deoꝛſũ. amoꝛ a dextꝛis.doloꝛ a
ſiniſtꝛis. Radix qt ex qua oĩa ̊ pullulant:
ẽ caritas. Uñn apls. In caꝛitate radicati ut
poſſitis ↄphendere cuʒ oĩbus ſanctis.qᷓ ſit
latitudo. longitudo. ſublimitas. ⁊ pfundũ.
Ubi figuꝛam crucis ⁊ eius miſteꝛiũ aptiſ
ſime expᷣmit apłs ᷣm Aug.⁊ glo. ¶ Ad ↄfõ
mãdũ ſe huic aꝛticło recogitet hõ quũo xpᷣs
pẽdebat in medio latronũ ⁊ reuoluat ĩ mẽ
te docum̃tũ. ⁊ oꝛet. Jeſu ꝗ ĩteꝛ duos latro
nes czꝛucifixi. ⁊ cũ ſceleratis reputari uo
luiſti.da ſpm̃ meũ ĩ medio cãnis ⁊ mði cꝛu
cifigi. qtenꝰextremis mihi crucifixis: in te
medio ↄquieſcã.¶ Nec tñ xpᷣo ſic anguſtia
to a ↄuitijs parcunt:ſʒ ꝙ pena peius ẽ paſ
ſũ ſubſanaãt.undiq; pene.undiq; obpꝛobꝛia
undiq; ↄuitia. Quidã.ſ.(milites) q̃ttuõ( q

fſexta.

eum crucifixeràt acceperunt ueſtim̃ta eꝰ)
excepta tunica:⁊ iuxta nũeꝝ ꝑſonaꝝ (diui
ſerunt ſibi ea ĩ q̃ttuor partes) in pñtia ſua.
Et tunicã ſuꝑioꝛẽ ſil accepert circa ptes pᷣ
dictas.quã niſi ſcinderet᷑ ꝑtiri ñ potuerũt:
ſz utiłꝛ ⁊ ↄmode ſcindi ñ potuit(r erat in
ↄſutilis).i.ſine ſutura ⁊ r̃ticulato oꝑe fac
ta. qualibet indum̃tis pauꝑes in paleſtina
uti ↄſueuer̃t:⁊ iõ ne ſcindeꝛet᷑ ad unũ eam
integrã ꝑuenire ſortione malueꝛũt. Dr ãt
ꝙ ad mòm cyrotecaꝝ ſen buetoꝝ ⁊ quorũ
dam cilitioꝝ quodã opꝑe textrili facta fuit
⁊ ꝙ beata uiꝛgo ꝓpꝛijs ſuis manibꝰeam fe
cerit.⁊ ꝙ cũ ieſu ceſcẽte paulati ẽt creue
rit (Et erat deſr̃ ↄtexta ꝑ totũ) (qꝛ ut r)
ab extra ꝑ totũ de pãno aliquo erat appoſñi
tũ ad eã fortificãdũ magis ⁊ ↄſeruãdũ.uñ
ſᷣm Cꝛip.B̊ dicẽs euãgeliſta.occulte ueſtis
uilitatẽ ĩſinuat:nã in paleſtina ẽ quoddaʒ
genus ueſtiũ ꝑꝑ panꝑes ex multis ꝓanis 2
textũ.qĩ unus pãnus ſuꝑ aliũ.(¶ Poc ãt fẽʒ
ẽ ut adipleret᷑ )oſecutiue.i.ad hoc ⁊ ex G
adimpletũ ẽ (ꝙ dictù ẽ ꝑppham)ex ꝑſona
xpᷣi (Diuiſerunt ſibi ueſtimta mea.ſ.alia a
tunica (⁊ ſuꝑ ueſtem meò) ſ.tunicã incon
ſutilẽ (miſeꝛũt ſortẽ )ſcõm. Aug.quadripꝑti
ta ueſtis dñi ieſu xpᷣi q̃driꝑtitam figurauit
eius ecełiã toto oꝛbe.ſ.qui quattuor parti
bus ↄſtat teꝛaꝝ diffuſà:⁊ in oĩbꝰ eiuſdem
partibꝰ equaliter.i.ↄcorditer diſtributã.
ad quas untus crucifixi expandit᷑ ꝑ q̃ttuõ

ꝑtes crucis.tunica vo illa ſortita olum pti
um ſignificat unitatẽ: q̃ caritatis uinculc

ↄtinet᷑. Si eĩ caritas ſupeminet.⁊ ſuꝑ oĩ⸗
pcepta ẽ.merito ueſtis q̃ flgnificat᷑ õᷣſuꝑ⸗
texta: ꝑhibet᷑.Et addidit ꝑ totũ: q; neni.

eius ẽ expers ꝗ ꝑtinere inuenit᷑ ad totum.

a quo toto catholica uocat eccłia. Incon
ſutilis aũt qr̃ ne aliqũ diſſuat.Et ad unũ

puenit.qꝛ in nnũ omnes colligit. In ſorte

ãt dei gra ↄmendata eſt. q; cum ſoꝛs mit
tituꝛ non peꝛſone cuiuſquam uel meritiſ
ſed occulto iudicio dei in unitate fiði ↄce
dit᷑.̃ʒ Piero.ueſtimenta xpᷣi ſunt ꝗbus te
gituꝛ coꝛpus eius.ſ.eccła.q̃ttuoꝛ milites ꝗ
bus diuiſa ſunt q̃ttuor geneꝛa hominuz.
bus data ſunt pᷣcepta.ſ.ↄiugati.uiduati.ppᷣ
lati.ligioſi.ſeu ↄtinẽtes. Vi oẽs dicuntuꝛ
milites.qꝛ dñt militar̃᷑ xpᷣo per obedie pfec
tõz ñ mũdo ꝑ tẽpoꝛaliũ amorẽ.ũi dyabolo ꝑ
peccatoꝝ ꝑpetratõem. Tunica ĩcoſutił.⁊ ĩ
diuiſa ẽ unitas eccleſia ſtica: uſq; ĩ finẽ du
ratura.¶ Soꝛs qᷓ hãc tunicã uni aſſigt nõ
alij.ſ.fideli nõ infideli:ẽdei gr̃a.que etiaʒ

huiꝰ unitatis integꝛitatẽ ↄſeꝛuat. Ep̃i g tu

nica paꝛtita non fuit: ſʒ heu hodie peccatiſ
exigẽtibꝰ xpᷣi tunica incoſutulis.ſ.ecclenia

militãs pꝛaue ſcindit.diſſuituꝛ. ⁊ ſotitur.

Quod gentiles facere noluerum h̊ proh
doleꝛ chꝛiſtiani facer ñ ueremur.ſcindunt

pobriu t exe
gi ſubſanatun
ge habeaml
tis eiꝰ ar mn
ſaluatoris. g
le ſe ſuo uell
ſpoliates ? o
ondens quod
igmninioſe nn
T angelon q
niſonis neſt
1a. imu
epempla ſa
gnantm. J
ſignant
diuerſos h
vonu ẽ
tione ade
iſti milite
⁊ deriſion
xpiꝛ ſcto
tos rit p
cultum d
q fm Au
lem diui
teſ oneci
re unem
des collt
ficatim.
cnm
corp
ruſk
re.Ad⸗
net ho
dam pꝛ
eſtimt
ſuntun.
Kuolui

ſting golig
r multis pinis)
lii.poriſe
lal hoe terh

pbam er dſons
tn neg ſaglie
Aug quacnigti
tlam ſinauit
quattuor parti
noibeiuſcen
ter diſtribura.
pandik d ow
ruita ounh
Nritatis uineni
minetdſih oi
ſgnificat din⸗
ttotü:ſeß.
nuenit aatchum.
rat ecchi Jcn
iſuat El ad mi
colligt. Inſone
t. e cun ſos ul.
quam uel neriil
n unitate t e
biſun gonste
irucr mlitesg
1bominng,4
muni i
ugni nidu 5
8. Dioe⸗

— ——— —

Secunde partis

eã heꝛetici. õ ipſã divſas ſnĩas ĩducẽdo ſci
dũt e laici affligendo.Cãdẽq; int᷑ ſe cłici
ſortiuntuꝛ.⁊ cuiꝰ erit eꝗ dolo ⁊ fraudibus
portiuntuꝛ. Unꝰ dicit h̊ ẽ. alius h̊ ẽ.O xpᷣi

tunica qᷓ; peſfima ẽ diuiſo tua, Ueſtimẽta

ẽt xpᷣi diuidit.ꝗ eccłias ſpoliare ł ⁊ꝛ es ꝓxio
ꝛum diſtrahere pᷣſumit. Uideſ eꝛgo quomõ

ueſtes xpᷣi dantuꝛ ĩ pᷣdã militibꝰ ſic ueſtes

iterfectoꝝ dari ſolent tortoribꝰ.¶ Ex quo
apparẽt duo docum̃ta.pᷣmum paſſionis xpᷣi
igminia.ĩ hoc ꝙ nudũ eũ crucifixerùt. ꝙ ñᷣ
fit niſi uilibꝰ ꝑſonis.Scõm crucifigentium
auaꝛitiã.qꝛ ueſtes xpᷣi q;uiſ paꝝ ualerent.
om̃ſ tñ ſibi ꝛapuer̃t. Unñ Cri.Dinidũüt ueſti
m̃ta qð i ualde uilibꝰæ abiectis ↄdemnatiſ
fit.⁊ nibil aliud hñtibꝰ.Quaſi ei ĩ öhonoꝛa
tũ ⁊ abiectũ ⁊ oĩʒ uiliſſimũ h̊ ita audebãt.
in latronibus ꝗppe nihil tale opeꝛati ſt᷑.ſʒ
in xpᷣo oĩa auſi ſunt.dicit ẽt theop.ꝙ forſi
tã pluꝛes eoꝝ egebãt.uł foꝛte magis ad ob
pꝛobriũ ⁊ ex quadã laſciuia hoc faciebant
qĩ ſnbſtnatiue dicerẽt.Quia iſte dixit ſe r
gẽ habeamꝰſinguli aliꝗd de r̃galibꝰueſtim
tis eiꝰ.ẽ ãt mirãda patia ⁊ diſpẽſatio mĩe
ſaluatoris.ꝗ ſicut agnus tondẽtẽ ⁊ occidẽ
tẽ ſe ſuo ueller̃ ueſtit.ita ſe tondentes ſeu
ſpoliãtes ⁊ occidẽtes ſuo ueſtitu ueſtiuit.

ondens quod niſi ſuis exemplis ueſtirent·

igminioſe nuditas eoꝝ eſſet corà oculis ðᷣi
⁊2 angeloꝝ apparens.¶ Ex iſto articulo di
uiſionis neſtimtoꝝ xpᷣi pluꝛa hũtur docum
ta. Mimũ ẽ ꝙ libentes debemus ꝑticipare
gxempla fanctoꝝ. que per ueſtimẽta dni ſi
gnaninꝛ. Itẽ eſt documtũ ſᷣm Hieꝛo. ꝙ ob
rugntia mandatoꝝ dei que ẽt ꝑ neſtimen
ta ſignant᷑: ẽ diuidẽda inreꝛ xpᷣianos ſcpõᷣm
diuerſos hominũ ſtatus. Itẽ eſt documtũ
ꝙ bonũ ẽ diuider̃ reliquiaſ ſanctoꝝ.ꝓ vᷣuo
tione ad eoꝝ honoꝛẽ ampliandum.Aõð em̃
iſti milites pagani fecerùt xpᷣo ĩ obpꝛobriũ
⁊.deriſionẽ.hoc bõi xpᷣiani ↄuerter̃᷑ dũt ad
xpᷣi ⁊ ſctoꝝ pꝛeconiũ ⁊ honorem.ſicut mul
tos ritꝰ paganicos chriſtiani conuertũt ad
cultum dei. Item eſt documtum cð cãitas
q̃̊ ᷣm Aug.ſignificatuꝛ peꝛ tunicam ĩcõſuti
lem diuidi non poteſt.cũ ipᷣa ceteras uirtu
teſ ↄnectat. Itẽ ꝙ nemo dʒ ſciſmate diſſue
re unam ſctam catholicã eccłiazʒz.q̃ ĩi unum
oẽs colligit.q̃ ẽt ꝑ tunicam incõſutilẽ ſigni
ficatuꝛ.propteꝛ ꝙ ẽt (ẽ̃ᷣm cꝛit̃.)) non caput
ei ãputat ut Johi.neq; ſect eſt ut yſaias.
ut corpꝰ integꝝ ⁊ indiuiſibile morti fᷣuet.
T ñ fiat occaſio uolentibus eccleſiam diuið
re. Ad ↄfoꝛmanduz ſe huic articulo imagi
net᷑ homo exempla xpᷣi ⁊ ſanctoꝝ.quaſi q̃
dam pꝛ/tioſa ueſtimta.q̊ porticipare quan
tuzʒ poſſumꝰ: ſtudeamus.⁊ ſic oꝛet. Jeſu ꝗ
ueſtimta tua inteꝛ crucifixores tuos diuidi
ſnꝑ tunicag ãt tuam inconiutilem ſoꝛtẽ mit
ti uoluiſti.da mihi ſanctoꝝ tuoꝝ exẽpla cũ

. LCaplm. xiij.
mandatoꝝ obſeruantia ꝑticipaꝛe. ⁊ carita
tem ſemꝑ integram ↄſeruare (Et ſedentes
iuxta crucẽ obſeruabant euzʒz Iqñ expirarʒ
7 ne euaderet ł ne aliꝗs eũ de cruce uiuuʒ
õponeret.Et ſic uolebant ſuã ipotentiã oñ
der̃.ac ſi impeditꝰ a cuſtodibus ñ poſſet ſe
iuuare.Ubi Hieꝛo.diligẽtia militũ ⁊ ſaceꝛ
dotũ nobis ꝓficit.ut maioꝛ ⁊ aꝑitioꝛ reſur
gentis uiatus appareat. Illudebatuꝛ ꝗppe
⁊ öridebat᷑ ĩ cruce a pluribus.⁊ diueꝛſis ui
cibus. Vñ nota inſerie lr̃e quattuõ dr̃ias il
ludentiũ xpᷣo in cruce. Prima eſt ſedentiũ
qui eum obſeꝛuabant.Scða pᷣtereuntium
ꝗ eum blaſphemabant. Tertia ſtantiuʒ ſa
cerdotũ ⁊ ſenioꝝ.Quarta pendentiũ latro
nũ. Peꝛ hos ſignificãtuꝛ quattuoꝛ genera
hominuʒz: uitutẽ eiꝰ abnegantiũ. In ſedẽ
tibꝰ ölitioñ ⁊ accidioſi.ꝗ ðlitijs carnis ĩten
duũt.ĩ pᷣtereũtibꝰ cupidi ⁊ auaꝛi. ꝗ pᷣtereun
tia ſequũt ⁊ ui iuſticie pᷣtergꝛediunt᷑.ãſtà

tibuſ ſuꝑbi ⁊ ęlati.ꝗ ſtant ꝑ appetitũ excel

lentie.in pendẽtibꝰ impaciẽtes ⁊ queꝛuloſi
ð aduer ſitate.Quibuſdã g ſedentibus ⁊ eũ
obſeruãtibꝰ.alij pᷣtereuntes iuxta ꝑuisʒ.B
eſt uulgares homĩes ciaca locũ czucis trã
ſeuntes ⁊? ↄcurrenres. blaſphemaban eũ.
mouẽtes capita ſua ĩ ſignum irriſionis.⁊ di
centes ĩpꝛopeꝛadolCach) (ꝙ ẽ inteꝛiectõ
inſultantis ſeu ðrigẽtis ⁊ ſubſanantis) ¶
deſtzuis tẽplum dei) ſẽ dixiſti(⁊ in triduo
illud reedificaſ) vtute tua.q̃ ↄappaꝛz nũc tñ
ifiama. Repetut dicta falſoꝝ teſtiũ.⁊ eis 2
coadãt ꝗ ſihi ĩponebãt ꝙ B; dixerat.ſʒ h fal
ſum erat( Saluũ fac teipᷣm) vtute q; de te
pᷣdicaſti in poteſtate redificãdi tẽplù ðᷣſcẽ
dẽs ð cruce ꝗ ꝓmittebas te ĩ triduo tẽpluzʒ
reedificare.Et iteꝝ dicebãt (Si filiꝰ di es
deſcẽde ð cruce)).i.ſi potes àmoue dolor̃s
quos ſuſtineſ.q̃ſi dicerẽt.nõ potes.ex quo
falſitas tua patet. Sʒ mentita ẽ iniꝗtas ſi
bi. Plus em̃ fecit de ſepulcꝛo reſurgẽdo qᷓ;
feciſſet ð cꝛzuce ðſcẽdendo Uñ Grego.ſi tũc
de cruce ᷣſcẽders. nimiꝝ inſultaàtibꝰcedẽs:
vtntẽ nobis patĩe ñ ömonſtraret Sʒ expec
tauit paululũ.tolerauit obpꝛobꝛia irrinõeſ
ſuſtinuit.ſe ruauit patientia.diſtulit admi
ratõz. et ꝗq ð cruce ðᷣſcẽdẽ noluit:ð ſepłcꝛo
re ſurrexit plłꝰigit fuit ð ſepłcꝛo ſurrgere.qᷓ;
de cruce deſcendere. Plus fuit mortẽ r̃ſur
gendo deſtrueze qᷓ; nitam deſcẽdendo ſer
nare. Uide ẽt (̃m Aug) in vbis iſtis uoceʒ
filioꝝ dyaboli.quomodo imitant uocẽ pa
ternam. Dyabolus dicebat ſi filius dei es
mitte te deorſũ. ⁊ iudei dicũt.ſ filiꝰ ði es ðᷣ
ſcẽde õ cꝛuce (Similiteꝛ ⁊ pᷣncipeſ ſaceꝛdo
ium illugẽtes cũ ſcribio). i.legiſperitis(¶⁊
ſenioꝛibꝰ).i.iudicibꝰ o⸗ AaricClinaat;
qd/alterutrü iꝛꝛ idene (alios igluos leen
⁊ utiq; t ſpiritualłꝛ qᷓ; pwatirife ſgluũ fa
ciat).i.ſupplicio crucis eꝛusiſñ h ẽ xpᷣi)
4

„De

.i. rex ſiue meſſias (dei electus.i.dei fili)
UVñn Beda. Immo ſe ſaluũ facere ð cruce
deſcẽdẽdo noluit.qꝛ ipᷣe ẽ xpᷣs dei electus.
Nã ꝗ iõ uenit: ut ꝓ nobis cruciſigeret᷑ iõ

ſeipᷣm ſaluaꝛe de cruce deſcendendo negile
xit.qꝛ cũ ceteris peccatorib et ilos ꝗ enz

crucifigere ſaluare moriẽdo cuꝛauit.⁊ ite
ꝛum dicebant (alios ſaluos fecit ſeipſũ nõ
põt ſaluũ faceꝛe Juñ Piero.Etiã nolentes

ↄfitẽt.ſcribe ⁊ phariſei.ꝙ alios ſaluos ſfe

cerit. Itaq; ueſtra uoſ ↄdẽnat ſnĩa. Qui eĩ
glios ſaluos ſecit.utiq; ſi uellet ⁊ ſeipum
ſaluare poteꝛat.Et iteꝝ dicebãtſ ꝛex iirt
ẽ) ñ quicuq; ſed meſſias ꝓmiſſus in lege i
cut ipe dicebat de ſe ( deſcendat nunc de
cꝛuce Jut uideamꝰ.ſ.vtutẽ ipiꝰ.qꝛ alij ̃geſ
ñ pm̃ talia facere(⁊ cꝛedimꝰ ei)ſʒ me ntięæ
bant᷑:dicẽtes cꝛedimꝰ.uñ Piero.fraudulẽ
ta ꝓmiſſio. Quid eĩ ẽ plus de cruce uiuen
tẽ deſcẽdeꝛe.an de ſepulchꝛo moꝛtuũ rĩ ſur
ger̃.Et ſuꝛꝛexit.⁊ nõ cꝛeditis ei. Ergo ẽt ſi
de cꝛuce deſcẽderit. ſilꝛ nõ cꝛedetis ei.Sʒ
mihi uidet᷑ ̊ demones ĩmittere. Stati ei
ut cꝛucifixus ẽ dñs:ſenſeꝛut uiꝛtutẽ cꝛaucis
⁊ itellexeꝛunt fꝛactas eſſe uires ſuas: ⁊ B
agũut ut de cꝛuce deſcẽdat. ne faceꝛet ſalu
tê quã iĩichoaꝛat. Sʒ dñs ſciẽs adueꝛſaꝛioꝝ
ĩſidias:pmanet ĩ patibło ut dyabolũ ðſtru
at. H̊ Pie. Tñ in thobia ſuꝑ exemeꝛatione
piſcis legit᷑ ömonẽ ſtetiſſe ſuꝑ brachiũ cꝛu
cis. ⁊ ↄſimraſſe an xpᷣs aliquà maculã pcit
br̃et. uñ diſcipulis in cena dicebat.ueĩt ei
pnnceps mõi huius.i, amatoꝝ mõi.ſ. adueꝛ
ſum me ſʒ ĩ me ñ hʒ ꝗcq;ᷓ qð ad ſe ꝑtineat.
Et qᷓ;uis pcem ñ hr̃et.⁊ iõ moꝛti obnoxius
ñ eſſiʒ:moꝛi tñ uoluit:qꝛ pr mandanit.⁊ iõ
ſubiecit(ſz ut cognoſcat mõs.qꝛ diligo pa
uẽ.⁊ ſic mandatu dedit mihi prĩ̃ ſic facio)
ſ.ꝓ hominibꝰ moriẽdo.Cõſidera mõ qa ĩ
alioꝝ exitu demon facit: ꝗ 5 ipvʒ mi ſatua
toꝛẽ ⁊ dñm ueniꝛe pᷣſumpſit. un Greg. cuꝛã
duũ nobis ẽ.⁊ cũ magnis quotidie fletibꝰco
gitãdũ quã ſeuꝰ qua terꝛibilis ſua ĩi nobis
opa ꝛe qꝛens.in die mri exitus pᷣnceps hinꝰ
mõi ueniet. ſi et ad deu in caꝛne moꝛientẽ
uenit ⁊ ĩ illo aligd qſuit ĩ quo iuenir᷑ nihil
potuit. Pꝛius uero eũ in miaculis deũ co
gnoueꝛat.ſʒ de cognitõe ſua ad dubitatõʒ
cecidit: q huc paſſibilẽ uidit.ᷣ Sꝛeg. In
cꝛuce ergo tãq; ĩi decipula captus ẽ dyabo
lus ⁊ uictus.un Aug. Ipᷣa moꝛte xpᷣi ẽ dya
bolus uictꝰ.tãqᷓ; ĩ muſcipula eſcã accepit.
Mulicipła dyaboli cꝛux xpᷣi. eſca q̃̊ capet
mors dni.Et iteꝝ dicebat.Cõſidit ĩ deo.li
beꝛet eũ nunc ſi nult.Dixit eĩ qꝛ filiꝰ di ſũ.
Quaſi dicerent.Si ueꝝ dixerit:liberatõeʒ
ſuam a deo ſtatim ipetrabit.qꝛ pr̃ filios li
bemer libeꝛat. Itẽ illudebãt ei ⁊ C(milites
accedentes ꝓpe cuce) corꝑe.ſʒ longe r̃ce
dentes mente (acetuʒ offerentes illi).ſ.

poſtea qñ dixit(ſitio:dicẽtes. Si tu ex rex

iudeorum ) ſicut dixiſti (ſaluuʒ te fac).ſ.a

morte libezando.O miſeꝛi ⁊ rex iudeoꝝx.i.
credentiũ ⁊ deu ↄfitẽtiũ ẽ.⁊ ſe ſaluũ facẽect
de cꝛuce deſcẽdẽdo ſi uellet. Miſeꝛi ⁊ ceci
deberent ſupplicaꝛe ſaluos fac nos ꝗ indd

gemus.non ſaluum te fac.cum ipᷣe eſſet ⁊
ſaluus ⁊ ſalus.ſed dñs ieſus non acꝗeuit:
docẽs nos in tꝛibulatõe habere pſeuerãtiã
Vide qũo nõ iudeis ſuffecit ⁊ alijs ꝙ xpᷣm
crucifigeꝛent: ſʒ ẽt crucifixum eum diuer
ſimode deꝛiſeꝛunt. Ita multis non ſufficit
xpᷣm crucifigere peccando: ſed ẽt deꝛidẽt
crucifixu pcta iterãdo ł de peccatis ſe iae

tando.dñm ẽt deridet ⁊ ſubſanat.ꝗ ꝓlau
de humana oꝛat ł elemoſynas dat:ſe u qð

cunq; bonũ faciti Ex hoc articulo illuño
nis crucifixi habet᷑ docum̃tu.qð nos quan
do fueꝛimus in ſublimi ↄtemplatlõis ulł ſa
cꝛe actõis.aut ſct᷑e ꝛeligiõis poſiti non vᷣbe

mus ad vᷣba ſubſanantiu deſcẽdere ad mũ

danas occupatões.ſʒ potiꝰ ſuſtinere puer
ſoꝝ ſubſãnatões ſicut xpᷣs ad iudeoꝝ iſulta

tõeʒ ⁊ tẽptatiuà expꝛobꝛatõezʒ de cruce de

—

ſcẽdere noluit.ſʒ ibi ſch ncia
Nũgd poſſũ deſerer

uit. Uñ dicebat vitis.

uinũ meũ ꝙ letificat deũ ⁊? hoĩes. ⁊ ĩteꝛ ce
teꝛa ligna ꝓmoueꝛi. Simitr ⁊ oliua ⁊ ficꝰ

dicebant.ſic ẽ ĩ ppoſito.Cũu ãt tpᷣs ſit cruciſ
q;diu exterior hõ corrũpĩt.ut ꝑ eã inteꝛioꝛ
homo renouet᷑.⁊ euacuet corpus pct᷑i.qui
dã tñ ꝓ modica ↄtumelia deſcẽdunt ð cru
ce pacie.alij de cruce maceꝛatõnis caꝛnis
⁊ pnĩe ꝓ lenticula rufa ⁊ cibo delectabili.

alij de cruce ↄpaſſiõis ꝓ auaritia clauden
tes uiſceꝛa ſua cũ uident pximu ſuũ necei

ſitatẽ hr̃e.de cruce ſanguinis ⁊ mantyꝑ ñ
deſcendimns: q; nec eã aſcẽder̃ uolumus.
Petitõem uero pᷣdictã ſepe facit dyabolꝰ
penitenti.ſ.ut deſcẽdat de cruce: qꝛ hõ ca
dit facilius deſcendendo. ⁊ iõ uult Dyabo
lus ut deſcẽdat de cruce pnĩie eaʒ deſeren
do. Unde quidam nouitius ꝑiſienſs matri
ſue uolẽti eũ de ꝛeligione extrahere. ſic le

git᷑ rñdiſſe.Epᷣa pꝛopter matꝛem ſuã nõ de

ſcendit de cꝛuce.ſic nec ego ꝑꝑ te deſeraʒ
crucem pnie Ad ↄformandũu ſe huic a?
ticulo rememoret᷑ homo ſenſum documen
ti ⁊ oret. Jeſu ꝗ in cruce poſitus exproba
bilibꝰ vᷣbis illudi uoluiſti.da mihi ꝓ nulla

dya bolica uel humana ſuggeſtiõe.de ſub
limi ſancte religionis ⁊ ↄuerſatõis deſcen

dere:ſʒ in tui amoꝛis amplexu fixum iugit᷑
pꝓmanere. It atrones cuũ xpo cꝛucifixi)il

ludendo idipſuz ſiłe improperiũ ſeu vba ĩ
ꝓperij pᷣmiſia (iĩproperebat ei.⁊ ↄuitiabat᷑

diaſphemates) Fʒ Aug.duo dicut ꝓ uno ⁊

pꝓpluralis ꝓ ſigulari. Uł f᷑ʒ Hieꝛo.pꝛio uter

q; blaſphemauit.ſʒ uiſis:ſignis ĩ elemtis ⁊
bᷣſeſatis.unꝰ ĩ xppʒʒ cr̃didit.⁊ poꝛẽ negatõm

.

ſegnemi 9
c iudeo⸗
(4 dica
nindo e
meſſi 15 ſa
te coꝛgali?
z ſalute ſpin
getes fide
ees ſieg
ne es. ..
hois ñ timi
ie in anic
gdẽ iuſte i
factis ſupp
tiã recipin
gicat ligta
miſcdiã Le
vo nihil m.
pcio vcept
lü docebat
em illi fixx
uerſus ad ĩ
mẽto mei d
feſte pʒ ꝙ
no pñti: ſ
tronis fuit.
ppᷣi do õis
matione. ne
te. nec apo
a vitatis ſe
remiſſio cub
bic ülius
ad pfectut
ſua tenuit
lere morie
ei nita q;
ad fidei
ſecum pa⸗
ꝛegnatup
lto quo ad
teꝛ ⁊ ner⸗
le ofitetu⸗
ſtro latro
ſpei fumit
laͤdo nec .
multituct
ſid coꝛde
totaliteꝛ
Titima c.
uin gfflig
Ppꝛia pa
cium qu.
eſt) in ue
cruce cl
em apen
ſe libep
crederet
immo iun
Fag act

miculotlc⸗
ig osgin
nplatlöisk
poſtti nonde
ſcedere ad ni
ſuſtinere gger
iudeopiſaltn
e; ge gruce e
mont gleuen
poſi ceſere,
ies titerce
olina ſic!
tpo ſt cucif
Rei intenio
ſPus peii ari
ſcedudan
tönis cnnis
o delectabli,
aritia clanden
timüͤ ſui ſeteſ
nis 7 mariſ
eder uolums.
e facit Cjabo⸗
quce: e hoct
io uult djubo
ſe eiz a
pifienſis matft
dider ele
mnen ſui node
oie deſeriz
mmau ſe buics
nſum documten
poſtusegichi
gamibi l
Ceſtͤe defb
e abtin
firum
nſnefhii

Secunde partis.

ſequenti ↄfeſſione emendauit( Uñ cã unꝰ

A(ꝗ iudeos fidẽ reſpuẽtes ſignat) blaſphe
mandoldiceret) (ſ tu es xpᷣs).i.rex ſfue
meſſias (ſaluũ fac temetipᷣm ⁊ nos).ſ.ſalu
te coꝛꝑali ⁊ a moꝛte libeꝛãdo ñᷣ em cuꝛabat
ð ſalute ſpirituali ł anime ↄmodo(alteꝛ)(

gete⸗ fidẽ ſeqᷓntes ſignat) (icrepabat eu
i

cẽs. Neq; tu times deũ ꝗ ĩ eadez damna

tiõe es.).ſ.mortis ⁊ pena ſiłi.qĩ diceꝛʒ.Lʒ
hoĩs ñ timueꝛis tñ deũ timere deberes.ma
riĩe in articulo mortis ĩ quo nũc es((Et nos
dẽ iuſte ĩ hac dãnatione ſumꝰ. Nã digna
factis ſupplicia)Et ᷣ̃m factoꝝ nr̃oꝝ exigẽ
tiã (recipimꝰ)Ecce cõfitet᷑ culp ſuam.ut
dicat ĩiqtatẽ meã ego cognoſco ⁊ iõ meꝛet
miſcdᷣia Cõfitet ẽt xpi ĩnocẽtiã:dicens( B
vo nihil male geſſit) qꝛ pctʒ ñ fecit. ⁊ ſine
pcto ↄceptꝰ fuit.Ubi qꝛit Aug.Quis igt il
lũ docebat.niſi ꝗ iuxta illũ pendebat.erat

exm̃ illi fixꝰĩ later̃ ſʒ heꝛebat ĩ corde(¶ Unñ 2

uerſus ad ieſũ) ꝗ nouit pᷣcoꝛdia(dixit. me
mẽto mei dñe dù ueneris ĩ r̃gnũ tuũ) Mãi
feſte pʒ.ꝙ ñ leq̃bat᷑ ð regno tpᷣali ſʒ eterno
n ð pnti:ſʒ ð futuro. Magna fides huiꝰ la
tronis fuit.qꝛ ñ timor̃ iudeoꝝ aſtantiũ.nec

Pppʒ dolõis acerbitate.nec ſocij ſui blaſphe

matione.nec carnis xpᷣi apparẽte ĩfumita
te.nec apoſtoloꝝ fuga ⁊ negatiõe r̃tꝛahit

v vitatis ſeu uere fidei ↄfeſſiõe.uñ fuit ei

remiſſio culpe ⁊ totiꝰ pene.Apparet ꝗdem
hic illius ↄuerſio quo ad pluꝛa. Drĩõ quo
ad ꝓfectũ caritatis quã uiuaciteꝛ in moꝛte
ſua tenuit.fr̃em ⁊ conlatronẽ pro ſimili ſce
lere morientẽ ð iniꝗtate ſua redarguẽdo.⁊
ei nita qᷓ; cognouerat:pᷣdicãdo.Scðo quo
ad fidei ⁊ uere ↄfeſſiõis ſinceritatẽ.eũ quẽ
ſecum pariteꝛ morientem uidit deũ ⁊ dñũm
ꝛegnatuꝝ credẽdo ⁊ publice pᷣdicãdo. Ter
tõ quo ad iuſticie ⁊ Fiarios palarog. huili

tex ⁊ uerꝰpenitẽs reatũ ſuũ fatedo.uñ ꝗ fic

te ↄfitetuꝛ ł ĩ ↄfeſſione mentit᷑:dñʒ cũ ſini
ſtro latrone ſubſanare ur. Quaꝛto quo ad
ſpei fumitatẽ r̃gni ðᷣi aditũ ⁊ ↄſoꝛtiũ poſtn
lãdo nec ꝑꝑ peccatoꝝ ſuoꝝ magnitudinẽ ł
multitudinẽ öſperãdo.Iſte latro ð nłlo ni
ſi ð coꝛde ⁊ lĩigua ſe iuuare poterat. ꝗ deo
totaliteꝛ offerre curauit.coꝛ ꝗqdẽ ĩ ↄtritiõe

⁊ ĩtima cõpaſſione.ꝗa vᷣm glo.plus uideba

tuꝛ affligi ex xpᷣi compaſſione quam ex ſua
ꝓpꝛia paſſione.ĩmo plꝰplangens xpᷣi ſuppli
cium quam ſuũ ꝓpriũ.⁊ linguam ( ut dictũ
eſt) in ueritatis confeſſione.unde G̃re. In
cruce claui manꝰpedeſq; ligauerat.nihilq;
em̃ a penis iĩ eo libeꝝ niñ cor ⁊ ligua ꝛemã
ſerat. Inſpiràte ðᷣo totũ illõ ei obtulit.ꝙ in

ſe libeꝝ ĩiuenit. ⁊ iuxta q̊ ꝙ ſcriptũ ẽ.coꝛde

crederet ad iuſticiã. oꝛe ↄriteret᷑ ad ſalutẽ.
uñ Beda. Quiſ huiꝰlatrõiſ animũ ñ mizet᷑:
ĩmo iuuãtis dñi grazʒ ꝗs digne miret digna
gr̃aꝝ actiõe ueneret᷑. Ille ꝗ talis ad cꝛucẽ

Capitulũ.lxiij ·

nenit ex culpa. ecce q̃liſ a cꝛuce ꝛecedit ex

gra ↄfitebat dqñĩm quẽ nidebat ſecũ hiana
ifimitate moriẽtẽ qñ negabam apłi eum

gquẽ miracula uiderãt diuia vtute faciẽtẽ.

Pec Beda.Obſecꝛo te dne.da mihi pꝛimo
cũ latrõe iſto ↄgnoſcere.⁊ deĩde cognoſce
re te.me ſicut uere pctoꝛẽ ↄfiteꝛi.?⁊ magni
ficare te ꝗ ſine culpa paſſꝰ es / iuſtꝰ pro tiu
ſtis. Deſideꝛẽ q̃ſo dñe.petã ⁊ impetrẽ eiſdẽ
vbis cũ eodẽ.mem̃to mei dñe du ueneꝛis ĩ
regnũ tuuʒ. Peꝛ iſtos duos latrões ſignãt
illi:ꝗ ꝓ pct᷑is ſuis expiãdis cuʒ xpᷣo crucifi
gut᷑. ꝑ ꝓfeſſionẽ in religione factã.iʒ aliꝗ
⁊eueꝛtut actu:⁊ ſi nõ habitu ad ſecularem
uitã.de ꝗqbus dicit Apłs. Nomen dei blaſ
phematu ꝑ uos inteꝛ gentes quonia ſcãda
liʒant ſeculaꝛes.⁊ iſti ſignantuꝛ ꝑ latroneʒ
blaſphemantẽ.alij vo ꝓfeſſi cꝛucẽ pnĩe ſu
ſtinent deuote ꝑ paciam. ⁊ iſti ſignat᷑ ꝑ la
tronẽ xpᷣm ↄfitentẽ. VUñ Beda. Miſtice la
tꝛones ꝗ cũ domino hincinde ſt᷑ crucifixi:
ſignificàt eos ꝗ ſub fide ⁊ ↄfeſſione xpᷣi.uł
agonem martyrij. uel quelibet ↄtinẽtie ſeu
diſcipline artioris inſtituta ſubeunt. Sed
quotquot hec ꝓ eterna ſolum celeſtiq; glo
ꝛia gerunt.hi ꝓfecto dextꝛi latꝛõis merito

⁊ fide deſignant. At ꝗ uel humane laudiſiĩ

tentu ł q̃libet minꝰ digna intentione ſecu
lo abrenuntiãt.nõ ĩmeꝛito blaſphematoꝛis

⁊ ſiniſtꝛi latꝛonis mentẽ ⁊ actꝰ imitat. Qui
dã duos latrones cũ dño czucifixos.duobꝰ

baptiſatoꝝ geneꝛibꝰ coaptam. Quicũq; eĩ
baptizgati ſumꝰ ĩ xpᷣo ieſu ĩ moꝛte ipſiꝰ bap
tiza ti ſumꝰ. Ambo nàq; ſimiles cꝛucifixi:ſʒ
unꝰ in cruce blaſphemꝰ peioꝛ.alteꝛ ẽ cõfeſ

ſione martyꝛ effect qꝛ ꝑ bapᷣm quo cũ pec

catores eſſemꝰ:abluimuꝛ.alij dum deum ĩ
carne paſſum fide.ſpe.caritate laudãt:co
ꝛonãt᷑.alij du aut fidem aut oꝑa baptiſma
tis habeꝛe rẽnuũt:dono qð accepere priuã
tuꝛ. Pec Beda. Quod ẽt alteꝛ latꝛonũ muꝛ
murabat alter n.ſignificat ꝙ tribulationeʒ
alij pacienteꝛ ſuſtinent ⁊ coronã merentu
alij nõ ſuſtinẽt paciẽteꝛ ad dãnatiõem ↄſe
quuntuꝛ. Uñ de ĩpacientibuſ ait Pugo.Di
cunt homies.quando penam ſuſtinent. Si
meruiſſemus:non erubeſceremus.nunc ãt

iniuſte pati ⁊ ſine culpa nobis ignominioſũ
eſt. Immo vo ſi pro clłpa pateris:eꝛubeſce

ſi ſine culpa:gloriaꝛe.latro magis uis ẽe qᷓ;
chriſtꝰ.⁊ foꝛte ſiniſteꝛ ⁊ blaſphematoꝛ ñ ⸗
feſſoꝛ. Tu enim pꝛo culpa pateris ⁊ culpã
agnoſcis ⁊ iudicẽ non ueneraris.¶ Conſ

dera nuũc quã magni deſpectus fuit illuſio
latronis ſiniſtri.eo qð tam uilis ⁊ ſceleratꝰ

homo ⁊ iam ad mortem damnatus ? mox
ꝓ ſuis uulneribus moꝛiturꝰ inſultauit uite
Puroei:&. Ex h articulo illuſionis latronis
babet᷑ docum̃t um tale.quod diſcamꝰ exẽ
pio chriſti. calumnias etiam a nilibus

pſonis paciente? ſuppoꝛtare. Itẽ ẽ docum

tuzʒ ĩ latrone dextro.qꝙ iniurias dei nullate

miãs tollerar̃ debemꝰ.ſʒ rephẽdeꝛe. ſicut fe

cit latro iſte. Itẽ docum̃tù qntumcunq; ſi

mꝰ ſcelerati peccatores ð dei tñ miſcðia nt
latenꝰ öſꝑemus.exẽplo iſtius pẽtoris q( ut
diæit Aug) ꝑ unũ vbũ fact eſt heres ꝑadiſi.

Ad ↄformadũ ſe huic af̃ticulo.attẽdat hõ

docum̃ta ⁊ oꝛet:dicẽdo. Jeſu qui tibi ab u

no latꝛonũ expꝛobꝛaꝛi:⁊ ab alio uenerabi

liter ↄfiteri uoluiſti.fac me ꝓ tui nois gła
malignoꝝ ĩiproperia eqᷓnimiteꝛ ſuſtinere. ⁊
cuũ illo latrone uenerabili patadiſi gaudia
poſſidere Et miłta alia ↄuicia dicebat tũc

maledicti ꝗ adeꝛant ibidẽ dño ieſu ⁊ facie

bant. Jpᷣe vo docẽs nos in tribulatõe hr̃e
patiam ⁊ pſeuerantiã: nihilominus ꝑſeue
rabat ⁊ ꝓmãebat ĩ cruce uſq; ĩ finẽ.ut dya
bolũ pꝛſus ðſtruẽt:⁊ ſpolia ſua ei auferꝛet
Oiĩa añ iſta dicùt᷑ ⁊ fit meſtiſſia mr̃e ſua
pñte.qꝗ̃ᷓ ſtabat iuxta crucẽ cũ ſoꝛoribꝰſuis.
7 mãia magdalene ⁊ Johe.cuiꝰmr̃is ↄpaſ
ſio multũ augitabat filio paſſiõem:⁊ ecõ
uerſo ipᷣa cũ filio in cruce pendebat. mta
li dolore ⁊ potius elegiſſʒ cũ ipᷣo moꝛi quã
ampliꝰuiuere. Uñn Ber. O bõe ieſu magna
pateris exteriꝰ ĩ corpe:ſʒ multomaiora ite
ꝛius in corde ex ↄpaſſione matꝛis oĩa tecũ
pticipantis. PHec BGeꝛ. Undiq; ſunt aguſtie
undiq; toꝛmenta ⁊ pene. Sentiri potuerut
narraꝛi ñ pñt.¶ Stabat maꝛia cuʒ cetcꝛis
iuxta crucẽ corꝑe.ſʒ in cruce tota migra
ueꝛat m̃te.lõ aueꝛtebat oculos a filio:an
guſtiaba t: ut ipᷣe toto coꝛde oꝛabat pr̃eʒ
ꝓ eo.⁊ filiꝰſimilr orabat ꝓ mr̃e.Uñn Amb⸗
Fugiẽtibꝰ aplis maꝛia an crucẽ ſtabat:⁊
pijs ſpectabat oculis filij ulnera: qꝛ expec
tabat ñ pignoꝛis mortẽ ſʒ mði ſalutẽ. Aut
fortaſſe qꝛ cognouerat ꝑ filij mortẽ mði re
demptiõe m. aula ꝛe galis putabat ſe ⁊ ſua
moꝛte publico mũeri aligꝗd addituꝛã. Sed
iefus ũ egebat adintore ad oĩʒ ꝛedẽptõeʒ.
Unñ ⁊ Cri. In paſſiõe xpᷣi duo nidebis al
taria. unũ ĩ pectore marie.aliõ in xpᷣi cãne
xps carnẽ: maria imolat aiaz. Optat ꝗdeʒz

ipa ad ſanguinẽ filij addere ſaguinẽ canis

ſue.⁊ cũ dño ieſu coꝛpali morte redẽptõis
nre ↄſumare miſteriuʒz. Sʒ h̊ ſoliꝰ ſũmi ſa
cerdotis erat pᷣuił ũ:ut cũ ſanguie ĩtra ꝛet
in ſcta ſctoꝝ. Jõ nec vgini nec angelo nec
ulli hoĩ potuit ĩ rpatõe hoĩſ ẽẽ cõis auẽtaſ

In h̊ ãt guiſſie pa tit pia mr̃ :qꝛ ꝙ filideius

coꝛpꝑę: ipᷣa ſuſtiet coꝛð.h̊ Criᷣ.Et qꝛ Jch̊ᷣ.
crucifixiõi a ſtitit.iõ ea die paſſio t̃ʒ ipʒ le
git᷑.lIʒ ẽt meꝛito poſtremꝰ legat. qr poſtre

mꝰ ſcripſit. Oẽs igit ? maxie magdalena

ſua dilecta diſcipula uehem̃ter flebãt: nec
ↄſolaꝛi de ſuo dilecto dño ⁊ mgr̃o poterat
opatiebãt᷑ dño ⁊ ẽt dne.⁊ ſibiipis.ſepe eis
dolõ rẽouabat᷑:qr ſp paſſio dñi ſui ĩ ↄuiti

ſexta.

js ł ĩ factis augebat᷑. ¶ Stabãt a lõge aſpi

ciẽtes) ⁊ a lło ↄſolabãtuꝛ.O quate uoces
⁊ triſtes ululatus ibi audiebât ab amicis

ſuis. Quod aunt Johes dicit iuxta cruceʒ ⁊
alij euangeliſte dicunt a longe młieres ſte

tiſie. intelligendu ẽ (̃j3 Aug.) ꝙ eo ĩterual

lo eꝛãt:ut ⁊ iuxta dici poſſent.qr in cõſpec

tu eius pᷣſto aderãt:⁊ nic ꝓpe ꝙ vba xpᷣi au
dire poterãt.⁊ a lõge in ↄꝑatõe turbe cõp
mẽtis ꝓpiquiꝰ circùſtãtis cũ cẽturiõe ⁊ mi
litibꝰ. Ulel eꝛãt longe reſpectu militũ xpᷣm·

crucifigẽtiũ ⁊ cuſtodientiũ ſʒ ꝓpe ꝛeſpectu

alioꝝ aſtanriũ ⁊ aſpicientiũ. Sic ergo pñt

dici lõge ⁊ ꝓpe ſtetiſſe.diuerſ ꝛeſpectibus

VUVUel pᷣmo erant ꝓpe cꝛucẽ.⁊ poſt ↄmenda·

tõem mr̃is abierũt: ut a denſtate turbe ſe

exuerẽt:⁊ cetera q̃ facta ſunt lõgius imue
ꝛcẽtur ut euẽgeliſte ꝗ poſt mortẽ dñi eas.
mẽorauer᷑̃t ⁊ lõge ſtates ↄmẽoraꝛẽt. Quõ

qt mulieres ſtabant iuxta cꝛaucẽ diſcipulis
fugiẽtibꝰ:ↄmẽdat vᷣuotã ↄſtatiã ĩ młieribꝰ
Uñ Crif᷑. Mulieres aſtiter̃t cruci fugiẽti
bus diſcipulis:⁊ ꝙ ĩbecillius genꝰ ẽ uiriliꝰ

aꝑuit tuc. g ſicut nec a ſalute ita nec: a mi

ſteꝛio crucis ⁊ ſcia ꝛeſunectõis excludunt
⁊T repellũt mulieres.Et nota ꝙ bta vbo nõ

ſtetit ſub cruce ad a qlonẽ ut ꝗqdã fabulaã
tur ⁊ ſicut in picturis ponit᷑:ſʒ ðↄ faciẽ filij
ad occidentẽ aliquãtulũ tñ declinas ad au
ſtꝝ. Mõſtꝛat eĩ iuxta mõtẽ caluarie gdaʒ

locꝰ.⁊ a fidelibus uenerat᷑ ubi ipᷣa cu alijſ
mulieribꝰ iuxta cꝛucẽ filij ſui ſtetit ploꝛs
Tlam̃tãſ eũ.ĩ quo loco ẽ una capella extea

eccłiã ſcti ſepłchri.ſʒ ↄiuncta muro eiꝰcẽ

eccłie. Sta ⁊ tu iuxta cꝛucẽ cũ ea:⁊ la mẽ
tare dñm ꝓ te mortuuũ. Juxta crucẽ libẽte:
debemꝰ ſtare.⁊ potiꝰ m̃te quã coꝛꝑe:hndo
mẽoriã ſaluatoꝛis p̃m ſtatũ ĩ quo fuit ĩ cru
ce:Vtilis eĩ ualde ẽ nobis memoꝛia talis.
Abi ẽ nobis refugiuz õ mala culpe ꝛefrige
riuʒ mala pene.ibi erudimu cuca bona
gr̃e.ibi oñdit᷑ nobis uia ad bõa głe. Sõa ⁊

ðſiderabił ẽ ůbra ſub alis ieſu.ubi tuiũ eſt
fugiẽtibꝰr fugiũ.gꝛatũ feſſis r frigeriũ.una

ala ptᷣ ĩtelligi ꝓteetio ĩ ꝓſperitate.alia ꝓ
tectio ĩ aduerñtate.una ala S mala clpe.
alia 3 mala pene. VUñ Beꝛ. hac mẽoꝛia ab
ſorptꝰ:ait. Dne quocũq; iero ſẽꝑ te ĩ cꝛuce
uideo. Cõſideꝛa nũ c qualr ipᷣe e exaltatus
ꝓut pᷣdixerat.ſieut moyſes exaltauit.ſ. ſiꝛ
per:palum ſerpentem in deſerto. ſcilicet
exaltaꝛi in cꝛuce oʒ filium homiĩs. Ille eĩ ſᷣ
pens eneꝰ ĩ öᷣſerto exaltatꝰ figuaa fuit huiꝰ

exaltationis.qꝛ ſicut ile ſerpentis ꝗdem ſi

militudine m habebat.ſerpentis ãt nenenũ
ñ habebat.qꝛ eneus eꝛat.iñc xpᷣs cum inigi
deputatꝰ.⁊ int᷑ latrones ſuſpeiꝰ caanis qaẽ
ſiłuudinẽ hẽbat.petʒ ãt nullũ hẽbat Et ſic
ꝗ moꝛdebat a ſexꝑẽte ĩſpitiẽdo ſeꝛpẽtẽ i pa
lo exaltatũ: ſanabat᷑.ſic õð mẽ ſũ ⁊ tptatõʒ.

————

car. M en fui
exitu ſpus ne
ceban nlilia
„: maf in cath
nſe mngr n ce
calbecra doc⸗
ſima dixit in
binota deaſffe⸗
1 becatſ⸗
clamatöes ni a5
caulido iudeea
mo mri eius me
iucidz ibon fn
io diſtiguũt ⁊
in dixeꝛit duo/
illis. hodie m
nis..(mulier e
ano wo umiue
e)auo p ſeipo.
ſtl me. T pr in n
meu.) Hrimun
cifixionis. cu
crudeliſſimit
orauit· dicen
unt gd faciun
RKeuera itas
ſcit quatã pen
tamq; gratia
neſciunt ga!
tuus ſum qua
domin dixeꝛ
hoc etia cruc
dimitte illis.
fe:ſed ut noe
ñ ſolum vdo
eis ſipenitue
lem poſt tan
lueꝛe. dec c
g faciunt
gin pinuici
gei inellexe
eis g zelum
ligz. neſcier
aligfinpli
geop decep
ds. pro iſ
ti giym eſl
cognoſcere
ecgti fuer

r oſ adenn
enſtane nide
ſuntlögis 1
Cgisinne
Mort a egg
meortnet NW
cuce iſeſptit
ſtiniimlienh⸗
t (nuci ſugeii
ns gens unit⸗
ne lta nega mi
loͤs erclucunt
bta pbono
ut gci ſabula
o ſacie fllij
eclinis ad an⸗
aluarie gagz.
biſpa cu liſ
iſtent ploꝛis
capella exna
a Muro ende
cu ea e leni
acruce lpeter
i corpelbſto
igrofunien
nemoriatuli.
1culpe efrige
us cucrboni
i. ubi tu ü eſt
ifrgeri um
critateAlig
3z mala ae.
ac wecein 45
feeetnnn
cxaltaut,
ſclio
geſeno,

pomis

Secunde partis.

dyaboli.ñ eſt:melioꝛ medicina qᷓ; in cꝛuce
ꝓ nobis paſſum aſpicere ſaluatorẽ. Si enĩ
aſpectus illiꝰ ſerpẽtis enei ſaluauit a mor
te corꝑali multofortiꝰ fiõs xpᷣi crucifixi ſal
uat a morte ſpirituali. Uide ẽt dñʒ tuũ ſtã
tem ſuꝑ ſolium excelſuʒ.⁊ patum ad iudi
candũ.⁊ iõ duo homines hincindeponunt
quoꝝ unꝰ ſaluatur alt᷑ ↄdẽnat᷑. Ulide etiã
xpᷣm ꝗ ẽ põtifex futuroꝝ bonoꝝ.q̃lit᷑ exten
ſis bꝛachijs ⁊ manibꝰ offeꝛt hoſtià puꝛaz. ſ.
carnẽ ſuã pᷣtioſa ꝓ nobis ſuꝑ altare cruciſ.
VUide ẽt mgr̃m tuũ q̃lit᷑ ſtat in alto ⁊ pꝛedi
cat.dñs eni ẽt in cruce pendens ẽt uſq; ad
exitũ ſpuᷣs nõ fuit otioſus.ſʒ faciebat ⁊ di
cebat ntilia ꝓ nobis. Uñn ſᷣ̃m Aug.ſe habu
it ſic mgr̃ in cathedꝛa.⁊ lignũ pẽdẽtis fcm̃
ẽ cathedra docentis.Ubiſeptẽ vba ſacra

tiſſima q̃ dixit in cruce poſitus. breuiter ti

bi nota.⁊ ea frequenter cũ öuotõe ꝑtracta
¶ Peꝛ hec ãt ſeptẽ vba poſſumꝰ facer̃᷑ ex
clamatões nr̃as.mõ tenẽdo ꝑtem dñi nr̃i.?
cauſãdo õj iudeos.mõ ↄpaciendo dno nr̃o.
mõ mr i eius.mõ nobis miſeris.⁊ in fine cu
iuſlibzʒ vᷣboꝝ facer̃᷑ oꝛõez. Quidã tñ vba ac
to diſtĩguũt ⁊ vbũ teꝛtiũ ĩ duo diuidũt.ita
ut dixeꝛit duoꝓ peccatoribꝰ.ſ.(pr̃ ignoſce
illis.⁊ hodie mecũ eꝛis ĩ padiſo )duo ꝓ bo
nis.ſ.(mulier ecce filiꝰ tuꝰ ⁊? ecce mat tua
duo pꝛo uniueꝛſo mõo.ſ.(ſitio ⁊ ↄſumatũ
duo ꝓ ſeipᷣo.ſ.(deꝰ meus ut ꝗd dereligꝗ
ſti me.⁊ pr̃᷑ in manus tuas cõmendo ſpum
meu.) Drimum vbum fuit in ipo actu cru
cifixionis.cũ ꝓ ſuis crucifixoribꝰ inimicis
crudeliſſimiſ ipum ad cꝛucẽ fabꝛicantibuſ
et aictme. . ſy ignoſce illis qꝛ neſci
unt ꝗd faciunt) ſ.bonũ mihi ⁊ malũ ſibi.
Reuera ita ẽ. ꝗqa ꝗ alteri malum facit:ne
ſcit quãtã penam ⁊ culpam ſibi inferat. q̃n
tamq; gratiam ⁊ coronã alteꝛi acquiꝛ at.uł
neſciunt ꝗd faciunt.ignorant eniʒ ꝙ filius
tuus ſum quem cꝛucifigunt. Uñ cripᷣ. quia
dominꝰ dixeꝛat.oꝛate ꝓ ꝑſequẽtibus uos.
hoc etiã crucem aſcendens fecit:dicenſ.pr
dimitte illis.Non gꝗa non poſſet ipᷣe relaxa

re: ſed ut nos ꝓ ꝑſequàtibꝰ oꝛare doceꝛet.

n ſolum vbo ſed opere.Dieit auteʒ dimitte
eis ſi penituerũt.fauet.n.penitẽtibꝰ:..ſi uel
lent poſt tantã nequitiã reatus per fidẽ di
lueꝛe. Pec cꝛi. Cum g dixerit.qꝛ neſciunt
ꝗqd faciunt.pʒ (õᷣm Bedã) ꝙ ñ ꝓ eis orauit
qui ꝑ inuidiam ⁊ ſuꝑbiam eum quem filiũ

dei intellexerũt negãtes.caucifigerũti.ſʒ ꝓ

eis ꝗ zelum di habentes.ſed non ̃m ſcien
tiazg. neſcierunt quid fecerunt. Eꝛant.n. ibi
aliꝗ ſimplices ⁊ illuſtrati a ſacerdotibꝰ in
deoꝝ decepti qui ꝑſequebantuꝛ xpᷣ ʒelo le
gis.⁊ pro iſtis oꝛauit xpᷣs.Alij ãt erant lr̃a
ti.ꝗ ipm eſſe xpᷣm ꝓbabiliteꝛ nouerant iſeu
cognoſcere debueꝛat.ſʒ ex odio ⁊ ĩiuidia ex
cecati fuerũt.⁊ xpᷣʒ uſq; ad mõtẽ gſecuti ſt

apitulũ. xiij .

2? pro illis non orauit. Scoõm Bedam : non
fꝛuſtꝛa orauit.ſed eis ꝗ poſt eius paſſioneʒ

crediderunt:impetꝛauit. Vnde dicituꝛ ĩ

actibus.ꝙ conuerſi ſunt una die tꝛia milia

⁊æ alia die quinq; milia. Nec dubiuz qui B
ꝓueneꝛit ex vᷣtute huiꝰ orõnis xpᷣi.Ad quã
et uocem multi de turba iudeoꝝ aſtantiuz
ↄpuncti ſũt coꝛde ⁊ penituerũt.ut dr̃ ĩ euã
gelio nazareoꝝ.⁊ ponit ĩ glo.yvſaie ſuꝑ illo
vbo ⁊ ꝓ tꝛaſgreſſoꝛibꝰ exorauit o qᷓ;dulcis
orone xpᷣi ad cruciſixoꝝ malleatõez erat
melodia.ð cuiꝰↄſonãtia ↄuerſi ſt᷑ tot milia
ec miꝝ qꝛ ipe tãtã manſuetudiuẽ ſezuãs
in ↄtumelijs.tãtã patiag oñdens ĩ tormtis.
ſic miꝛã benignitatẽ exhibẽs crucifixoibꝰ.
euidẽtiꝰ declaꝛauit ſe filiũ eẽ pr̃is quẽ oꝛa
bat. Quid em̃ maiꝰ muaculũ baæ benigna
pietate.hoc ꝗppe vbũ magne pacie ⁊ man
ſuetudis.magni amoris ⁊ ĩdicibil bonitat᷑.
magni dulcõis ⁊ uenie fuit. In quo tꝛiplex
actcaritatis maxie appaꝛuit pᷣmo qꝛ p cz u
cifixoꝛibꝰ affectuoſiſſime orauit.ſcdðᷣo ꝗa o
aationi lachꝛymas adiũxit.teꝛtio ꝗa cu ua
lido clamor̃᷑ ⁊ WrtYE effuſione ꝓ ipſis
pᷣces obtulit. Un Beꝛñ. EXps flagellis ceſꝰ.
ſpinis coꝛonat.clauis ↄfoſſus.cꝛucifixus.
obpꝛopꝛijſ ſaturatꝰ.oĩz doloꝝ ĩmemoꝛ:ait.
pr̃ ignoſce illis. PHic multe miſeꝛie coꝛꝑis.
hinc multe mĩe coꝛdis.O quà fiemata ẽ ſt
ipſos mia tua.⁊ quã magna młtitudo dul
cedis mie tue.qm potabis dne ðöſiderates
te toꝛẽte noluptat:iſ tue Pec Beꝛ. Nõ g ðſ
pet ammõ ꝗſq; penitẽs ꝓ pct᷑iſ pẽſando co
piã gr̃e ſaluatoꝛis.VUñ Auguſ.Auid at con
ueꝛſo ñ ignoſcit᷑.ſi fuſꝰ xpᷣi ſaguis cognoſci
tuꝛ. Quis hõicidig deſperet ſi ĩ ſpẽ r̃ddiꝰ ẽ
a q ẽt xpᷣs occiſꝰẽ ꝑ h̊ ybũ pᷣmu docemur
petẽtes noſ cito exaudit᷑.iiuꝛiaſq; rmitte.⁊
nĩdictas ñ expeter.ac ẽt p inimicis ĩtceder
7 oꝛar̃.eoſq; diligẽ.Ad vbũ igit᷑ tate pietat᷑
emolliat᷑ cõ nr̃ʒ ſic r ĩ pſal.hodie ſi noceʒ
dñi audieꝛitis nolite obduꝛar̃᷑ coꝛda ur̃a. ut
dimittamꝰ offẽſas ðbitoꝛibꝰ ⁊ iiuꝛiatoribꝰ
nr̃is.⁊ ñ ſolũ dimittamPoffẽſas.ſʒ ẽt ꝓ ipiſo
2ꝛemꝰituitu eiꝰꝗ pr̃eʒ exoꝛauit p ꝑſecutõibꝰ
ſuis ⁊ crucifixõibꝰ.uñ aug. uide caritat᷑ af
fluẽtiã ⁊ miꝛabilẽ patiazgz. ꝓ iimiciſ fac oo
nẽ:r mittit ⁊ ñ expetit ultõeʒ.Cur igr̃ fõmi

ca.feſtuca. cinis.puluis.⁊ fauilla uidictaʒ

expetis.ᷣmiſſiõzʒ ꝓtꝛahiſ.cũ niðas ꝛegẽ głie
dnimq; vtutũ ̃ᷣmittẽtẽ minas.ↄtumelias. æ
blaſphemias.⁊ ↄdonatẽ cꝛucis moleſtiaſ⁊
Fales ĩiuꝛiaſ. Un ⁊ Anſ.Ad locũ ðductꝰſup
plitij miꝛa potat ⁊ felle. Ita ĩ cꝛuce leuat
⁊ dic pr̃᷑ dimitte ilł qꝛ neſciunt ꝗqd faciunt.
Quatł ẽ h̊ ꝗ ĩ oĩbꝰpſſuꝛis ſnis.nec ſeł os ſuũ
apuit ut aut qꝛele aut excuſatõis aut ↄmia
tõiſ aut maledictõiſ vbuũ.advſꝰ maledictos

cdeſ illoſ ꝓfeꝝʒ. ſzʒ nouiſi ĩe vbũ bñdictõis.

q̃leia ſeclo ñ ẽ auditũ ſr̃ iimicoſ ſuoſ efudit

de

Quid hoc uiꝛo manſuetius.ꝗd benignius

aĩia mea uidiſti. Et iteꝝ. In oibꝰhis ↄſiaa
illud dulciſſimũ pectꝰ.quã tꝛdꝗllitatẽ f̃ua

uit pietatis.Tõ ſuã attẽdit iiuriã.ñ penaʒ

ꝛeputat.ñ ſentit ↄtumelias:ſʒ ipᷣis potiꝰa ꝗ

be patit᷑ ille ↄpatit.a ꝗbus unulnerat ille

medet.uitã ꝓcuꝛat a ꝗbꝰ occidit᷑.Cũ qua
mentis dulcedie.cum qua ſpus deuotione
i qua caꝛitas plenitudine clamat pr̃᷑ igno

ſce illis.Ecce ego dñe tue maieſtatis adoa

tor ñ tui corpis ĩterfectoꝛ.tue mortis uene
rator.ñ tui corꝑis ĩterfectoꝛ.tue mĩie ↄtem
plator.ñ ĩfirmitatis ↄtẽptoꝛ.interpellat ꝓ
me tua dulcis huanitas. ↄmẽdet me patri
tuo tua ineffabilis pietas. Dic igit dulcis

dñe:pr̃ ignoſce illi.h̊ Anſ.O clem̃tiſſie dñe

quãta ẽ paciĩa tua ſꝑ ĩſidiati ſt᷑ tibi:⁊ ꝑſecu
ti ſt᷑ te ⁊ tuos.ꝓditioſe te ceper̃t:? malitio
ſe te cꝛucifixert:⁊ mõ petis ut igſcat illis.
Dñe ieſn pr᷑ mĩicõdiaꝝ oꝛo te.ut ſiẽ tu pe
ꝑciſti tuis cꝛucifixoꝛibꝰ ⁊ rogaſti ꝓ eis fac
ut qmoꝛe tui parcã ego cunctis mihi mala
facientibꝰ:⁊ tu dñe parceꝛe digneris oĩbuſ
iniꝗtatibꝰ meis.⁊ patri tuo in ↄſpectu glo
rie tue me miſeꝝ ↄmendaꝛe.ſepe eĩ dñe te
offendo. ⁊ quâtù ĩ me ẽ peccatiſ meis cꝛuci
go.tũ dñe tu ſcis qꝛ ĩ te credo.⁊ te dqñũz me
um ⁊ deũ ueꝝ ↄfiteor.a quo uẽiã peccæto
au vaſtuo Parttl mihi miſeꝛo ⁊ indigno.

Scõͤm vbũ fuit ad latrõe penitentẽ ⁊ ↄfitẽ

tẽ:cũ dixi:(mecũ eꝛis ĩ ꝑadiſo.)Nõ intelli
ge de terreno ꝑadiſo ł oꝛto uoluptatis: unõ
adã ẽ expulſus:nec de ꝑadiſo angelico uel
celo empirreo.qꝛ ad illũ ante xpᷣm nemo a
ſcẽdit:ſʒ de limbo ſanctoꝝ ⁊ ſinu abꝛabe.
ad quẽ aĩs xpᷣi ⁊ latꝛonis deſcendit.ł in ꝑa
diſo.i.in fꝛuitõis gaudio ⁊? ſꝛuitione beata
quã habuerunt ſancti pr̃es in limbo.cũ ad
eos deſcẽdit xpᷣi aia: ⁊ eadẽ die deſcendit
illuc aĩia huius latrõis facta pticeps beate
fruitõis.ł in padiſo.i.in rege qð ẽ eſſe cuʒ
xpᷣo.ł hodie eris mecüũ.qðè ẽ eſſe in ꝓꝑadiſo.
qꝛ ubi ẽ xpᷣs ꝗ ẽ ꝑadiſus:ubi ẽ ⁊ ꝑadiſus:ſi
cut ubicunq; ẽ papa ibi qr eſſe romana cu
ria. Uñ Anf. Credo dñe credo ceꝛte ꝙubi
tu uis ⁊ nbi tu es:ibi ẽ ꝑpadiſus.⁊ eſſe tecũ
hoc ẽ eſſe ĩ ꝑadiſo.qm̃ ueneꝛabilis ille con
ſeſſoꝛ ⁊ głioſus martrr.tecũ fuit ꝑ totũ illõ
hodie: æ poſtea oĩ tpᷣre.O quã beatũ ẽ eſſe
tecũ. O quâ beati ſũt illi ꝗ tecuz ſunt. Illi
uere ſunt in ꝑpadiſo.uere ſũt ĩ rege.ꝗ tecũ
ſunt fide ⁊ dilectiõe. Pec Anp̃. PHoc ẽt di
cens magnꝗ ↄſolotõem dedit penitentibus
peccata ſua ↄfitentibus. nem reuera ho
die ⁊? quotidie ita accidit. qꝛ qui deuote ⁊
pure ↄfitetur peccata ſua ſtatim cum dño
E in ꝑadiſo ꝑ grgm.⁊ poſtea erit ꝑ głia.uel
ẽ i ꝑadiſo.i.in q̊dã requie ⁊ ſecnritate ſue
ↄſcie: q; ſecura mẽs quaſi iuge ↄuiuiũ.Ec
ce quã libeꝛal imo quò ꝓpdigus hodie factꝰ

eſt xpᷣs.qꝛ latroni ꝛegnũ crucifixo celuz dã

nato ꝑpadiſum. pbꝛeui petitione ẽ laꝛgitus.
Miſeꝛicordia obtulit ꝙ miſeria diſtulit.
Poc vbũ ſᷣʒ magni amoris ⁊ gr̃e ac cõſola
tionis fuit in quo xpᷣs nobis exẽpluz ꝑfecte
ſpei ⁊ fidutie reliquit. ut nullꝰ uenia pec

catoꝝ quantumcunq; enormium. nec dum
in uita.ĩmo nec in moꝛtis articulo deſpera

re ðᷣbeat.cuʒz iſte latro ꝗ nihil boni fecẽat

ſiʒ ſuo teſtio moꝛtis ſupplitio dignꝰ erat: ue

niã ↄſecutꝰfuerit.Et hoc rõnabiliteꝛ.n ip
ſe ſolũ ð coꝛde ⁊ lĩgua iuuar̃ ſe potuit quo
rũ utrũq; ðᷣo ꝑfectiſſime obtulit.coꝛ ꝗdem
i pfecta ↄiruõe.lĩguã in pura ⁊ va ↄfeſſoe

⁊ iõ ñ miꝝ ſi uenià impet?ꝛauit. Sʒ exẽplo
iſtius latronis nullus dʒ ſuã pniam differe

uſq; ad mortem.c⁊? pᷣuilegia paucoꝝ ñ faci
unt legẽ cõem.⁊ pauci ſut ꝗ immorte uere
peniteat. Nã ſiẽ mõſtꝛuoſu eſſet ꝙ lup?cau
dã ouis hr̃et.ita mõſtruoſuz uidet᷑. ꝙ uita
mala bono fine claudat᷑. Euolauit iſte la
tro ꝓpteꝛ fidei meritũ. ⁊ cꝛucis ꝙdmodo
martyriũ.ac nobis ↄuerſionis ⁊ penitentie
liꝗt exẽpꝑlu.UVñn Pieꝛ.xpᷣs ð cꝛuce latꝛões
in ꝑadiſu intulit.⁊ ne ꝗs aliqñ ↄuerſiõeʒ ſe

ꝛa putare: fecit homicidij penã maꝛtrriuʒ.
Uñn ⁊ Amb.pulcherrimũ ãt dat aflectãde

ↄu rſionis exẽplũ ꝙ tamcito latꝛoni uenia
relaxat᷑.⁊ ubeꝛioꝛ ẽ gꝛatia ꝙ pᷣcatio. Sẽꝑ
enim plus ans tribuit qua m ꝛogat᷑. Illle eĩ
⁊ogabat ut memoꝛ ſui eſiʒ qns.cũ u niſſetĩ
regnum ſuum.dñs ãt ait. amẽ dico tibi ho
die ⁊c. Uita ẽ ei eẽ.cuz xpᷣo.qꝛ ubi xpᷣs ibi
regnũ cito igituꝛ ignoſcit dñs qꝛ ille cito ↄ
uertit. Uñ etiaʒ Aug.Dixiſti lataõi hodie
mecũ eris in padiſo.ut deſit locꝰ ðſpeꝛa tõii
Q parcis latꝛoni ut oñdans fructũ pnie.fon
tem mie.celeꝛitatẽ indulgentie. Tu eĩ ſal
uas latronẽ ſeipſum accuſantẽ. tipſum ex
cuſa ntẽ.miam inuocantem ⁊ blaſpheman
tem.ſotiuz increpantem. Uñ ⁊ Cꝛiſᷣ.O res
mizanda. Nõ abaa he data eſt ꝓmiſſio paꝛa
diſi ñ pr̃ibus ñ ꝓph̊is:ſʒ pꝛio latrõi dr̃. hõie
mecũ ⁊c. Ir̃didit abꝛa hã ðo ñ ſub tali ↄdi
tõe poſito.ſʒ ð celo loq̃nti.Cꝛzedidit iſaias.
ſiʒ ſedẽti ſuꝑ ſoliũ excelſũ ⁊ eleuatũ. Credi
dit eʒechiel ſʒ ei ſr quẽ cheꝛubi ↄtẽplatẽ.
Ar̃didit moyſes.ſʒ ð medio ignis loqnti.ſʒ
iſte uidit ſaluatõẽ ñ ĩ gali thꝛono.ſʒ ĩ pẽa
ſociatũ latrõibꝰ.vidʒ ĩ cꝛuce pẽdẽtẽ.⁊ oꝛat
q̃ſ ĩcelis ſedẽtẽ.Uidet ↄdẽnatũ.⁊ ĩuocat ĩ
gẽ O admirãda latrõis ↄueꝛſio iuði cꝛuciſi
guͦt ꝗ nouer̃t legẽ ⁊ ꝓphas.⁊ tu latꝛo.uñ ta
lia philoſepharis: Pec Criſoſto. Sʒ clem̃ſ

ocul“ tu o qñe ieſu reſpexit ſuꝑ eũ. ⁊ uoca

ſti ium interna uocatione ad penitentiazʒ.
Quis ñᷣ dʒ ĩ te ſperar̃ te laudar ⁊ ber edice
re ⁊ amare.cũu ita de facili perpeciſti ei ꝗ
tã male cõſumpſerat uitã ſuag. Reſpiaa g
nunc in ſpẽ uenie quecũq; peccatrix aima

nſeſſionis tue
nmd:r ſic teců e
terra amoꝛis tit
diſo ꝛeficis ſpũ
tuo amoꝛe e tee
aliqñ cum tue
mee. hodie mee
bů fuit. cu un
ſtias poſntos
dauin marreſ⸗
ſi moriẽte diſ⸗
matri mulie⸗
iugi. q. d. ei u
curã habui.ſ.
libi.qui erit
undh e cuir
lid mfi. g. d.e
cind locon
i maxie ſoll⸗
tis doloribus
la geſſir· ei
cuit nos cop⸗
Uneceſſitatil
cura ? dbitn
cic ſtatu ſt
lpor honor
nN pat
plo docuit.
ro ſe ein
alter quod
tre Anend
quato en
huici
Ani ome
dietgg 1fle

uglaut iſel
igt penitentie
cauce lanoͤe
noherſocz ſe
nämaaryriiz.
at afectice
moni uenia
rno. Sey
ut. Aleei
cun niſeri
lico tidi do
ubi ppoii
Aie cto⸗
lonoi hocdie
N oͤſpenti
ctüpnie ſo
je. Tu eiſtl
te. tipſumer
bloſpbemnen
Cais Ofes
aſebke⸗
toi c Hoe
ſub tali odi
dicit ilaias.
ati, Lleli
inehlare,
islocfti 95
oro Hißen
ceted
7 iuocalt
hiti auf
lro i
1o Gin
eitlac
elienĩ
loche⸗

ieig
ſ ug

Secunde partis.

ſi tam̃ pacientis pꝛo te domini tui non bor
res ſeꝗ ueſtigiaP ſʒ ne pcraſtineſ uſq; ad ho

ꝛũ mortis. exemplo hui latronis penitere

⁊ ĩiuenir̃ locũ dño.Et ſi.n.optimũ ſit ⁊ ſalu
bre ↄſiliũ de miſericordia dei queꝛere ꝛefu
giũ:totũ tũ hominem ex ea pendere ſtultiſ
ſimum ẽ ſolatium.ꝗa miſericoꝛdia ⁊ neri

taſĩ eo obuiãt ſibi.O pr̃ clemẽtiſſime.ꝛogo
te ego miſeꝛ dignꝰ ifernali ſupplico. ut ſis

memoꝛ mei ĩ r gno tuo:ego.n.dñe latro ſuʒz
peſſimus.ꝗ me ⁊ multos ĩ anima occidi:ſʒ
tu dñe miſeꝛicordiſſime memẽto mei in bo
nũ. Ecce adoꝛo te quẽ latꝛo adoabat.⁊ oꝛo
ſicut ille oꝛabat. Memento mei dñe.dũ ue
neris ĩ regnü tuuʒ. Recognoſce in me dñe
hbanc or̃onẽ.ſicut recognouiſti eã in latꝛõe
ſuſcipe hãc a vᷣuo ſiẽ ſuſcepiſti eãũ a famlo
tuo:mem̃to mei de regno.ſic fuiſti memor
illiꝰ ð̊ lig. dic igit᷑ dic q̃ſo dñe.dic ſᷣuo tuo
loquere ad coꝛ menᷣ.dic anime mee.hodie

mecum eris in paradiſſo. ⁊ ego ↄfoꝛtatꝰ de

ſiderabili tua ꝓmiſſione fideliteꝛ pꝑmaneaʒ

in tua fide ⁊ dilectõe. In ſplendoꝛe fideiz

ↄfeſſionis tue tecum ſiʒz ꝑ tuam gram ſpuᷣſ
unꝰ: ⁊ ſic tecũ eꝛo in ꝑadiſo.ſi uidelicet in
terra amoꝛis tui delicias guſtẽ.ꝗbꝰin para
diſo ꝛeficis ſpũs beatoꝝ.uere ei guſtare de
tuo amoꝛe ẽ tecũ eſſe.⁊ fac me ita uiuer̃ ut
aliqñ cum tue pietati placueꝛit.dicas anĩe
mee. hodie mecũ eris in celo.¶ Terciuz v
bũ fuit.cũ ut matrem ⁊ diſcipnluʒz ĩter ãgu

ſtias poſitos aliqualiteꝛ ↄſolaretur. cõmen
dauit matrẽ ſolatio deſtitutã ac meſtã. ⁊ q̃

ſi morieẽtẽ diſcipulo:⁊ diſcipulũ mr̃i.dicẽs
matri mulier ecce filiꝰ tuꝰ yhoc eſt qui lo
co filii tui tibi debet obſegꝗ .⁊ affectione 2
iugi.q.d.ei uſq; mõ fui obiequiũ tibi ⁊ tui
curã habui.ſed decetero iſtum derelinquo
tibi.qui erit loco mei:⁊ diſcipulo.ecce mr
tua.B ẽ cui reuerẽtiã ⁊ ſeruiti ðbes:ut fi

liꝰ mr̃i.q.d.ei deputo te ad eiꝰ obſequium

⁊? cua loco mei. Poc terciũ uerbuʒz xpᷣi fu

it maxie ſollicitudinis ⁊ pietatis.eo ꝙ ĩ tã
tis doloribus ↄſtitutus:mr̃is meſtiſſime cu
rã geſſit ⁊ ei de miniſtꝛo ꝓpuidit. In quo do
cuit nos cõpati parẽtibꝰ noſtꝛis afflictis.⁊
neceſſitatibꝰ ſubuenire.ac eis qñ indigẽt
curã ⁊ ðbitum obſequiũ ĩpẽdere:⁊ in quo
cũq; ſtatu ſimus.parẽtes qntü bono mõfie
ri põt honorare.Qðõ pus mandauit dicens
honoꝛa patrẽ ?⁊ matrem. hoc nunc ſuo exẽ
plo docuit.⁊ fecit ꝙ faciendũ ãmonuit.
Pro ſe eĩ matri quam moriens relinqbat
alteꝝ quodãmo filiũ ad eius curam ⁊ obſe
qum ꝓnidebat. In hoc ãt ꝙ Johanni ma
trẽ ↄmendauit magna ondit dignitas iohiſ
⁊ quato eũ honor̃ honoꝛauit. Et ut dic Di
eꝛo. pudicitia vginis nłli diſcipłoꝝ rectiꝰ qᷓ;
vgini ↄmedata e: ut eſſʒ adinuicẽ grata ſo
cietas ⁊ floꝛidus aſpect?:necnõ ẽ uenuſtus

Capitulũ.lxiij.

Oueꝛſãdi neꝛnanſ alternatĩ pudicitiaꝝ ſplẽ

dor ðcõatꝰ. Et ex illa hora q;diu uixit ma
ꝛia. accepit eã Johes in ſua.ſ.matrem ſᷣm
quoſdã.ſʒ ↄgruentiꝰſubauditua i ſuã curaʒ

⁊ ſolicitudinẽ.qᷓ; decetero ſpecialiteꝛ ð ea
gerebat: quia quicquid ei neceſſariũ erat.

ad ipſius curã ꝑtinebat. Tradit dñs mr̃i io

HBẽ ꝓ ieſu.ſeruum ꝓ domino.diſcipulum ꝓ

magiſtro. hominem ꝓ vo deo.filiũ ebedei
ꝓ filio dei. nepotẽ ꝓ filio ſuo.ꝗ erat totuʒ

ſuũ gaudiũ ac uita ſua ⁊ ſolatiũ. Que mu
tatio ipᷣaʒ intus cruciat: ac mr̃i amaꝛioꝛ oĩ

bus doloꝛibꝰ coꝛpoꝛee paſſiõis exiſtit.⁊ ce

teꝛa coꝛda humana lʒ ſaxea lz ferrea ſcin
dit. Quiſ ſine ſingultu audiet eũ h̊ vba dicẽ

tem:ñ dixit eĩ mater ſʒ mulieꝛ: ne mr̃is do

lorẽ ampliꝰ excitaret. Uñ Cꝛiſo.hic mouẽ
do q̃ſtionẽ ſic dicit.O bone ieſu. ꝗ matrez

tuaz dulciſſimam.qᷓ̃ ita diligenteꝛ te nutri
uit. reuerenteꝛ tractauit ⁊? dulciteꝛ lacta
nit: adeo ĩdulciteꝛ alloqueꝛis.Sʒ ut dictũ
ẽ.ñ uocauit eam matrẽ. Sed ↄmuni nomi
ne ꝓ mateꝛni nominis ſi exprimeretnꝛ. ⁊ ue
hem̃tis amoꝛis teneritudine aggrauaꝛetuꝛ
niꝛginis animPac uidens filij paſſionẽ ⁊ au
diens matꝛis nom̃.doleret amplius: tũc eĩ
ñ erat tempus ipſam dulciteꝛ alloquendi.
nec matꝛis nom exprimendi:qꝛ ſi xpᷣCs dulti
us ſibi locutꝰ fuiſſet. foꝛte ꝙ uirginis cꝛepu
iſſet. Stans ãt dominus in cruce faciem
ſus occidentem tenebat. ſed maria ? iobã
nes vᷣſus oꝛientem ad xpᷣi faciem ꝛeſpicien
tes iugiteꝛ lachrymas fundebãt. Uñ ñ ſte
tit bᷣa uiꝛgo ſub cuce ad aꝗqlonẽ. ut ꝗdaʒ
fabulantua. ſed 3 faciẽ filij ad occidentẽ.
aliquantulũ tñ declinans ad auſtꝛũ. Mon
ſtrat᷑ em̃ locꝰ ⁊ a fidelibꝰ uenerat᷑: ubi cuzʒ
alijs mulieribꝰ ipᷣa ſtetit. Cõtemplare ⁊ tu
nʒg tuũ. ut moueãiſ ad ↄpatiẽdũ. Uñ Anf.
At tu cũ mr̃e ⁊ Johe accede ad crucem. ⁊
pꝓfuſum palloꝛe uultũ ieſu cominus ĩtuere
Quid g. Tu ſiñ lachꝛymis: amãtiſſime dñe
tue lachꝛymas uidebis. Tu ſiccis manes o
culis.⁊ eiꝰ ꝗqnima ptrãſibit gladiꝰ doloris.
Tu ſine ſingultu gaudies dicẽtẽ mr̃i.mulieꝛ
ecce filiꝰtuꝰ⁊ iohi ecce mr̃ tna.Et iteꝝ mu
lieꝛ inꝗt ecce filiꝰ tuꝰ.O cõmutatio p eteꝛ
no ⁊ ĩcõmutabili deo.puꝝ ⁊ corꝛuptibileʒ
hominẽ ꝓ natuaali ⁊ unico filio. ̃un acce

pit ĩ filiũ O dnña qpᷣcoꝛ cogitatꝰ ĩ te ſucce

debant.cũ tã ine ſtimabilẽ ↄmutationẽ ab
ipſo quem ſuper oĩa diligebas tibi fieꝛi au
diebas. Uer̃ tuã animã ptꝛſiuit gladiꝰ do
loꝛis.qm̃ tibi amarioꝛ extitit oibus dolori
bᷣ cuiuſuis coꝛporee paſſionis.Qnicꝗd e
nim cꝛudelitatis ĩflictũ ẽ coꝛporibus mar
tyrum. leue fuit aut potiꝰ nihil comparatõ
ne ipius tue paſſionis.qᷓ nimirum ſua imen
ſtate trãſfixit tua penetralia tui benigniſ
ſimi coꝛdis.hec Anſhel. uñ ⁊ Aug. mr̃i dñſ

De

in cruce iam anxius. oculis ? nultu ânuẽs
de Yohe ait. Mulier. Ecce filiꝰ tuꝰ . Ecce
AJobes ꝗ ẽ nepos tu. cetero ⁊eputabit᷑ ti
8 filiꝰ curã hẽbit tui ⁊ eꝛit ſolatiũ tibi fi
deliſſimũ. Inde ĩtuitꝰ Johez dixit.¶ Ecce
my'f tu a )ei ̃uias ⁊ curà illiꝰhabe eã tibi 9
mẽdo ſuſcipe mr̃eʒ tuã.ĩmo magis ſuſcipe
mr̃eʒ meã. Dũ hec pauca diceret. illi duo
dilecti lachꝛymas fudere ñ ceſſabant. Ta
cebãt ãbo illi martyres: ⁊ pᷣ nimio dolore
loꝗqñ poterãt: iſti duo vgĩes audiebat xpᷣm
uoce loquẽtẽ tãta ⁊ ipᷣm uidebãt paulatiʒ
moriẽtẽ. Amare flebãt:qꝛ amare dolebãt:

nã gladiꝰdoloris xpᷣi aias utroꝝq; tꝛãſibat:

q̃ magis amabat ſeuerior fiebat in matꝛe.
Et iteꝝ. Eructauit ẽt os tuũ vbũ bonũ.cũ

diceres. młier ecce filiꝰtuꝰ. Cruciat te dñe

ieſu crux tua: ſʒ ñ minꝰ mr̃ tua:cꝛuciat te
dolor tuꝰ:ſʒ ñ min dolor eiꝰ.Nõ eſt miꝝ ſi
doles ⁊ ↄdoles:ſi pat᷑is ⁊ ↄpat᷑is bõe fili in

deſolatõe mris.ĩ ſepatõe mr̃is.ĩ ↄmdatiõe

mr̃is.nũq; eĩ te defuit.ñ i ifãtia: ñ ĩ adole
ſeẽtia:ñ ĩ iuuẽtute:ñ ĩ paſſiõe tua.nũq; de
fuit tibi eiꝰ ſolatiũ:ſʒ nec eiꝰobſequiũ ac

tat ifãtẽ audit ⁊ ſeꝗt᷑ pᷣdicãtẽ.uidʒ ⁊ comi

tat paciẽtẽ ↄtẽplat obpꝛobria intuet uul
nera. audit tua vba. Tu vo bone ieſu : q;q;
eẽt dolor itollerabił.plaga ĩſanabił᷑.ĩ ago
nia mortis ⁊ ultio ſpũᷣ ↄſtitutꝰ ñ obliuiſee
zis mr eʒ tuã.caput ĩclinãs ⁊ eã ĩ mr̃eʒ Jo
haãni ↄmẽdas ⁊ eũ ſibi ĩ filiũ adoptas:felix
ppoſitũ ſingulaꝛe pᷣuiłiũ.inſigne ſolatiũ. VUꝛ

gebat te ſiqdẽ dne ieſu pᷣceptuz.iuſſiſti ho

nõa pr̃ez tuu ⁊ mr̃eʒ tua ſᷣuitiũ ꝙ ipᷣa exhi
buit tibi exẽplù poſteꝛis ꝛeliquẽdũ.Cõſide
rare libet bona mr̃ genitꝛix ⁊ nutꝛix ⁊ filia

deſolata: ꝗs ſit dolor tuus ãguſtia tua. Ui

des eĩ crucifixi unigenitũ tuũ.mutas filiũ
męgrỹm in diſcipulu regẽ in militẽ.dũʒ ĩ ſer

uum.oĩpotẽtẽ ĩ deficiẽtẽ. Reueꝛa uiſceꝛa

tua penetrat gladius. ↄfigit aĩaʒ tua lacea
⁊ clauꝰ.laniat mẽtẽ tuaʒ ſpinaꝝ aculeꝰ.la
ceꝛat cor tuũ filij tui amarꝰ aſpectꝰ?: deeſt
tibi pᷣ amaritudie lachꝛyma.deſunt vba ð
eſt fõtitudo.marceſſit pulchritudo: uulne
ꝛa filij tui ſunt uulnera tua.crux filij tui ẽ
crux tua mors eius mors tua. Nutrix qũo
dimittis alumnũ. mr̃ filiũ: ancilla dñʒ: una
die orbaris pr̃e ⁊ filio. Pec Augu. Compa
tiebat᷑ itaq; filius mr̃i ↄpatiẽti.ſibi ↄmota
ſt᷑ ꝗppe oĩa uiſceꝛa eiꝰ ſuꝑ mr̃e ſua. Scie
bat eĩi ipᷣe anguſtias mateꝛni coꝛdis noue
rat dolorẽ aĩe eiꝰ. Et ut dicit damaſce.q;
dolores quos ipᷣa ĩ ſna ñ ſenſeꝛat ꝑtuitõne
nuüc geminabat᷑ ſibi ĩ eiꝰ paſſiõe:ioq; ⁊ ipᷣe
geminũ doloꝛẽ patiebat᷑.ſ.cucis ⁊ mris.
¶Agd ↄformanduʒ nos huic articulo ↄpaſ

fſũonis materni doloꝛis. meditemuꝛ quãtus

fſuerit dolor pie matꝛis: ⁊ talis matris ꝓ fi

lio tali.quẽ uidebat tam czaudeliteꝛ tracta

ſexta.

ri ⁊ tã miſerabiłꝛ mori. Pẽſemꝰẽt quatenꝰ
fueꝛit dolor ↄpaſſiuꝰfilij ad mr̃em ſibi ↄpa
cientẽ:quãtus amor filij ad mr̃em tazʒ cor
diałꝛ eã diſcipulo ↄmẽdatis. Penſemꝰiſuꝑ
qualłr in illa ↄmẽdatõe cor vᷣgineũ ãxieba
tur.cũ ei ꝓ filio alienus.⁊ ꝓ hoĩe deo. ho
mo purꝰdabat᷑.O qᷓ; miſerabilis ↄmutatõ.
Quis itaq; iſta deuota meditatõe pẽſans.
poteꝛit ſe ↄtinere a lachꝛymis: Quis ñᷣ ↄpa

tit mr̃i totius pietatis: Quis nõ miſereat
mri miſeꝛicõdie:Si g quo ad hunc articu

lũ uolumus nos xpᷣo ↄformare ↄpatigmur
dolẽti mr̃i ſue.qꝛ ↄpaſſus ẽ ⁊ ipᷣe. Jeſu gĩ
cruce mr̃ ne ↄpaſſioni ↄpatiẽs.ipᷣaʒ tuo di

lecto diſcipło:⁊ ei diſcipulũ ↄmẽdar̃ cura

ſti. ↄmẽdo me tibi in illa fide ⁊ dilectione
q̃ eos adiuicẽ ↄmẽda ſti:⁊ ſupplico tibi ut

P tãte dilectõis pignõa:facias me ad amo
rẽ tuũ ueraciter ꝑuenire: ⁊ me eoꝝ ↄmẽda

cuſtodie:ut ĩter huiꝰ uite diſcrimia. ab oĩ
aduẽſitate ⁊ ĩ oĩ ſcĩtate ac puꝛitate ⁊ caſti
tate mentis ⁊ corpis uitã meã cuſtodiant:

⁊ poſt huiꝰ uite exitũ ad te:te miſeꝛãte ꝑ
ducãt. ic nota ꝙ erat ꝗdã r̃ligioſꝰ ꝗ tãt

habebat denotõeʒ ĩ iſto vbo.ſ.młier.ecce
filius tuꝰꝙ fere ꝑ uiginti ãnos ↄtinuauit la
chaymas ĩ tãta abudãtia ꝙ młtũ ð illis bi

bebat. Uñ qñ incipiebat cogitare totã paſ

ſionẽ dñi:⁊ ueniebat ad locũ iſtũ. totꝰ ĩ la
menta ⁊ lachrymas diſſoluebat᷑. Et dice
bat mr̃i.O mr̃ mea.ecce q̃liter pẽdet ĩ cru
ce filiꝰtuꝰ. Viõ quo ðᷣrelictꝰ ẽ ⁊ morit᷑ filiꝰ
tuꝰ. Itẽ dicebat filio.Ecce mr̃ tua lachry
moſa ⁊ doloroſa. Wide qũo ſtat dilectiſſĩa

mr tua ðrelicta. Lu g cariſſime freqnt᷑ ita

cogita ⁊ loq̃re ad filiũ ꝓ mr̃e:⁊ ad mr̃e⸗ʒꝝ
filio:ut gr̃agʒ obtiness utriq;. In hac àr ẽ
ↄmẽdatõe ĩtelligũt᷑ ñ ſolũ Joheʒ. ſ̊ ⁊ totã
eccłiaz. ⁊ qualibz fidelẽ aĩaʒ ĩ Johe bie v
gini ↄmẽdatã.ac eiꝰ ſᷣuitio ⁊ obedie ſubdi
tam ipᷣamq; eõ toti pplło xpᷣião uſq; i fineʒ
mõði ꝓ ↄſilio ⁊ auxilio relictazg: ut ipᷣa nos

habeat in filios diligẽdo nos ⁊ bonuz ñm

ꝓcurãdo affectu mr̃no:⁊ nos habeamꝰ e
in mr̃em dilectiſſimã ipam ſemꝑ amando:
⁊ poſt deũ ſuꝑ oia honorando. Unde Hu
go de ſancto uictoꝛe.Ex hoc loco ubi dem̃
eſt. ecce mater tua intelligit᷑ ꝙ vᷣgo.b. nõ
ſolum YJoanni in matrem traditur. immo
toti eccleſie uniuerſiſq; peccatoribus ĩ ma
trem aſſignatna cum dicituꝛ. Ecce mater

tua.O peccatoꝛ deſperate.ecce mr̃ tua. O

vbum dulce.O vbũ ſolatioſum. O uerbuʒ

gaudioſũ.ecce mr̃ tua. Ipᷣa enĩ ẽ mr̃ dei ⁊
hoĩs mr̃ rei ⁊ indicis ñ decet:ut ĩter filios

diſcoꝛdiã eſſe ꝑmittat. Si enĩ.O peccator
maria eſt mateꝛ tua. Ergo ieſus eſt frater
tuus.⁊ pateꝛ eius pateꝛ tuus. Ergo ⁊ re
gnum ⁊ hereditas tua. Ergo gratia Maς
rie quã inuenit apud deu.Eſt theſaur?tuꝰ.

aglutꝛicem.
nis.ſ. in uita
ß mlicci ſtat
inwarem.
Gaue M
Uita: ſedm
nat gleue
teꝛ gatie.
catoꝛes:
gei miſe
ricordie.
CMoſus.
tes acce⸗
ſec beat
T hoſtee
hoſte pr
te ꝛ anin
ibi ſunts
nolentee
cipit
hozam
bone. re
matee
bis gꝛa
pign
ignet
at hore
aa hor
ei agnu
patieha
ſacrori
In T oc
N most

m: inos orinuauit
gmltid ilisbi
t cogtare tori paf
beiii. mlii
ſoluebal Et cice
e liter veceti nu
lict èt morif flnn
Scce i tua lachn,
guo ſtan dileciſin
cariſſime frenenn
p mfe: tad nie
uri g. In hetii
ſli Johez ßytlll
le aizi Pohe bieſ
uirio tobetie ſihti
lorpiio uſgifin;
rclictzz :I in nd⸗
lonos? boſngz fnn
r op babemn el

Secunde partis.

Ergo dilige eam ⁊ ueneꝛare tanquax p̃ſen
tem tibi ubiq; ⁊ aplius noli morari.ſed ab

hac hora accipe ulam in tuam. ut ipſa tan
dem r̃cipiat te in gloriã ſſuam.hec Hugo.

Sicut eꝛgo neceſſaꝛia fuit nobiſ paſſio dñi

ad ſaluandum. ita neceſſaria fuit hec reco
mendatio ad noſtrum auxilium ⁊ ↄſiliuzʒ
Et pꝛopterea ſecuꝛe curꝛendum ẽ ad eà: ꝓ
ijcunq; neceſſitate ⁊ utilitate. Ipſa eĩ ma

teꝛ miſeꝛicoꝛdie nulli ↄſueuit miſericordiã

denegare. unde Bern. Sileat miſericordi
tud uugo bta.ſiquis eſt ꝗ inuocatam eaʒ ĩ

ſuis neceſſitatibꝰ meminerit defuiſſe. Pec
Oppe miſeꝛicoꝛdia nobis miſeꝛis ẽ multuʒ
neceſſaꝛia Unde idem Beꝛn. Nos ꝗdez in
ceteris vᷣtutibus congaudemꝰ tibi.ſʒ in mi
ſeꝛicõdia tua potiꝰ nobiſipſis.Laudamꝰ? uir

ginitatẽ. humilitatẽ mizamuꝛ. ſʒ miſericor

dia miſeris ſapit dulciꝰ.pãc amplectimu⸗
cariꝰ: coꝛdamuꝛ ſepius:crebꝛius iuocamꝰ

Me timeas ad eã accedere: qꝛ mitis ⁊ dul

cis eſt ua de.uñ iterũ BGeꝛn. Reuolue totã
ſeꝛiem euangelij.⁊ ſi ꝗd aſperu ſi ꝗd durũ
inueneris in maria.deinceps eaʒ ſuſpectagʒ
habeas.⁊ ad eã acceder̃ ueꝛearis. Nos igr
ſtudeamPut exemplo iohis vgĩeʒ beatã ha
beamus in matrẽ.ſi ipſam uolumus haber
adiutꝛicem. Cum eiĩ ſit triplex ſtatus homi
nis ſ.in uita.in morte.⁊ poſt mortẽ.ipſa ĩ
H tꝛiplici ſtatu adiuuat filios ſuos ꝗ eã hnt
in matrem. Uñ cantat eccleſia.maꝛia mat᷑
gatie mr̃ miſericordie ⁊c̃. Adiuuat ergo ĩ
uita: ſed in uita qdam ſunt iuſti. ⁊ iſtis ĩpe
tꝛat ꝑſeueꝛantem gꝛatiam.ideo dicituꝛ ma
teꝛ gatie.ſ.datꝛix ⁊ ↄſeꝛuatzꝛix:alij ſut pec
catoꝛes:⁊ iſtis impetꝛat peccatoꝝ ueniam
2 dei miſeꝛicoꝛdiaz. ideo ſubdituꝛ mr̃ miſe

ricoꝛdie. Secund'ſtatus.ſ.ĩ morte eſt peꝛi

culoſus.qꝛ hoſtes ideſt demoneſ admoꝛien
tes accedunt.⁊ ſi quod ius habent exqꝛũᷣt
ſed beata uirgo animas in morte pꝛotegit.
⁊ hoſtes expellit.iðo ſubiungit᷑.tu nos ab
hoſte protege.Tercius ſtatꝰ ſcilicet pᷣmõ
tẽ ⁊ anime egreſſum ſimiliter ẽ ꝑiculoſꝰ.qꝛ
ibi ſunt ömones ꝛugientes anima deuoꝛaꝛe
uolentes:ſʒ beata uugo aĩas in morte ſuſ
cipit.⁊ ĩ celum deducit.ideo ſubinfertuꝛ.⁊
hoꝛam mortis ſuſcipe.O dñe ieſu magiſteꝛ
bone.recõmendatoem quã feciſti ĩiteꝛ nos

2 matꝛem tuam ↄſezua inetezꝛnum: ⁊? da no

bis gꝛatiã.ut ei taliteꝛ ualeamus deſeruize
ꝙ digne mereamuꝛz eiꝰ filij nücupari.⁊ ipa
dignet᷑ mateꝛ ⁊ domina nra dici.¶ A ſexta
ãt hora facte ſunt tenebꝛe uinbiles Sn q;
ad horâ nonâ. ſuꝑ uniueꝛfam terrâà) Quia
ei agnus ĩnocens uerꝰ ſol iuſticie eclipſim

patiebat.ſol iſte uiſit claꝛiſſimuũ mõi lum

factori ſuo cõpaciẽs lucis ſue ꝛadios retra
xit ⁊ occultauit:ñ uales ĩtueꝛi pẽdẽtẽ dñʒ
ac moꝛtis eiꝰ uilitatẽ . aceꝛbitatẽ. uñ Nai.

Capitulũ.lxiij⸗

ſol obſcuꝛatꝰ ẽ.ñ.n.ferre poteꝛat ereatura
ĩiuriã creatoꝛis. Retꝛaxit ꝛadios ſuos cela

nit igneũ iubaꝛ. ne uideret ĩpioꝝ facinora.
Dec cꝛiſ. Hoc ãt factuũ fuit ꝛꝛiplici ꝛatione.
Drimo ut natura inſenñibilis xpᷣo cõpatiẽs

coꝛda lapidea ad ueꝛã xpᷣi ↄpaſſionẽ emoli

tꝛet. Scðdo ut eclipſacio luminiſ ſolaꝛis.ſub

tꝛactõem ueꝛi lumiĩs ĩ coꝛdibꝰ iudeoꝝ ⁊ mi

litũ xpʒ crucifigentiũ oſtẽdeꝛet. Teꝛcio ne

coꝛpꝰ xpᷣi nudum in cruce ⁊ moꝛtem eiꝰ ex
ꝓbꝛatiſſimã ab ĩpijs cũ gaudio uiðꝛi.ł eos

q; poteſt fieꝛi natuꝛalꝛ per tꝛes horas. Se

cudo ꝛatione tẽporis ꝗa ĩpoſſibile eſt fieri

eclipſim. niſi in ↄiunctione ſolis ⁊ lune.ſed

tic luna eꝛat plena ⁊ e ꝛegiõe ad ſolẽ. Ter

cio rõne geneꝛalitatis.eclipſis eĩ nunq; põt
eſſe ſuꝑ uniueꝛſaʒ teꝛam ſicut dicitu hic.
quia apud athenas uiſũ hoc fuit. Un.Dio

nyſi. apud heliopoliʒ tũc pñs.uidit hoc fie

ri ꝑ inteꝛpoſitionem lune inteꝛ terꝛã ⁊ ſolẽ.
ſicut fit in eclipſi ſolis.qꝛ uidit lunã ab oꝛiẽ
te aſcendentẽ vᷣſus meridiẽ.⁊ ſe ſupponẽtẽ
ſoli ⁊ tzanſacta eclipſi luna r̃dijt ad oriẽtẽ
ita ꝙ in ueſpeꝛe fuit ĩ oꝛiente ſole exiſtente
in occidente:⁊ ſic oꝛbes totũ ſunt ad pꝛiſti
num ſtatuʒz ꝛeſtituti. unde patet etiã defec
tum ⁊ ꝛepugnatõem ſolis ñᷣ ex eadeʒ paꝛte:
ſed econtꝛaꝛia ſ̃m diametꝛum ĩcepiſie. Itẽ
ille tenebꝛe palpabiles eꝛat ⁊ obſcuꝛe. ⁊ ni
gee ſicut tenebꝛe egypti ſhᷣ phaꝛaone:tene
bꝛe ãt ex eclipſi ſolis nãli feꝛꝛuginee ſut ⁊
aeꝛee ⁊ aliq̃ntulũ claꝛe. D g ꝙ illa eclipſiſ
ñ potuit nãlis.ſʒ miꝛaculoſa ⁊ ſoli xpo ꝗẽ
cà oĩʒ paſſibilis.Et qꝛ tribꝰ hoꝛis ꝓtenſe ſt᷑
tenebꝛe.iõ has lꝛes horaſꝛepñtamus tene
bꝛis tꝛiũ noctiũ ł potiꝰ ĩ memoria tꝛiduane
ſepulture.tribꝰ noctibꝰ celebꝛamus q̃ſi tri
duanas exequias xppᷣi moꝛtui. qꝛ nec alibi
mõòachi nouẽ lcõei faciũt niſi H̊ ⁊ p mõtuiſ.

Et tẽ ẽt pᷣmatus tenebꝛaꝝ ĩſinuatus ẽ.qr in

illis diebꝰ tenebre ceper̃t diempcedẽ. his ẽt
bõis.ſ.a ſexta uſq; ad nonã magis obtene

bꝛãt᷑ hoĩes cõmeſſationibꝰ ⁊ ebꝛietatibꝰua
cCcCoddo.O qnti ⁊ q̃les ẽt r̃ligioñ hiſ hõis tene

bris noluptatũ efftenate ſe imergũt.q; ea
q̃ xpᷣs tẽ paſſꝰ ẽ taq; ĩgrati paꝝ cogitat Nat
tendũt Tibi dñe ieſu moꝛieti ↄpaſſuſ ẽ ſol:
ꝓinde precoꝛ ⁊ obſecro.ut me quẽ rõalẽ 2
dere dignates.ſic facias tua pietate ↄpati
tibi morienti ⁊ ꝓ nobis ĩpijs in cꝛucis ſqua
lor̃ pendenti:ut uita mea ñ gaudeã ĩ luce
glorie temporalis.neq; diẽ hominũ deſide
rem.ſed toto mentis ardore deniderẽ diem
tuum. ¶ Quartum uerbum ſuit. quando(
cũca.horam nonaz.) pre nimia doloris an
guſtia (clamãs uocc magna dixit. ¶ Pely
bely lamaʒabatani.) ¶ Et qð hebꝛaice di

xit. euangeliſta exponit dicens. ¶ ¶ hoc ẽ.

ſua luce frui ꝑmitteꝛet.Nõ fuitiiſta eclipſii Cphe

—

natuꝛalis ꝙ patet ex rõe duratiõis.qꝛ nun ep⸗

Atatvalig

De

Deus meus) cuius ſum filius ꝑ nãm inqu
tum deus:(Deus meus)cuius ſum filiꝰ ꝑ
unionis gr am inquantũ homo:⁊ ſic gemĩia
tio duplicẽ ondit nãm in eo (ut quid dere
liꝗſti me).i.penis ⁊ morti expoſuiſti. hoc
nõ loꝗtur deitas qᷓ paſſa nõ fuit: qꝛ diuini
tas in xpi paſſione ſemꝑ illeſa manſit. Siẽ
ſi ſole ſuplucente in ligno.ſecuꝛis lignũ ĩci
deret.ſol ipaſſibilis ꝑmãeret: multomagis
vbis diuinitas ſ̃m ipoſtaſim carni unita./
caꝛne paciente ꝑmanet ĩpaſſibilis ⁊ illeſa.
Sed loquit hoc humanitas ꝗᷓ uidebat᷑ de
ꝛelicta ⁊? dolorẽ ſuſtinuit: qꝛ illa morti tꝛa
dita ⁊ paſſa fuit.Quaſi diceꝛet.pateꝛ intm̃
mõm delexiſti. ꝙ me ꝓ ipᷣo tꝛadidiſti ⁊ ðᷣre
liquiſti iudeis ⁊ morti.ſubtꝛaxit eĩ ꝓtectio
nem:ſed nõ ſoluit unionẽ. Hoc ẽt dixit:ut
magnitudinẽ ſue pene oſtenderet. Ita enĩ
gꝛauiter dolebat:ac ſi ñ ði filius ſed inimi
cus eſſet.Et ideo penitus uidebat᷑ derelie
tus a deo:nullũ refꝛigeriũ uel iuuamen re
cipiens ab eo.derelictũ eꝛgo ſe clamat.qꝛ
Iʒ multi multa ꝑꝑ deum paſſi ſint omnibus
tñ deus aligd ↄſolatõis ⁊ refrigerij miĩſtzꝛa
bat:xpᷣm uero totaliter dolori ſubiecerat:
ut doleret quantũ doleꝛe poterat. Unde ñ
E intelligendũ ꝙ diuinitas humanitatẽ de
ſerueꝛit:uel ab ea ſeꝑata fuerit deũ enim
quem inuocabat inſeꝑabiliteꝛ ſẽꝑ ſecũ ha
bebat:quia nunq; deſinebat eſſe deus ſiue
anima ↄiuncta coꝛpoꝛi ſiue ſeꝑata:nam ⁊
tunc aĩa illa erat deus ? coꝛpus mortuuzʒ
eꝛat deus: ſed qꝛ traditus eꝛat ita calami
tatibus.ꝙ videbat᷑ a deo derelictus. Qua
ſi pᷣm hũc ſenſũ diceret. Ut ꝗd tã imanibꝰ
⁊ ĩtolleꝛabilibus me expoſuiſti doloꝛibꝰ ⁊
penis ac ſi me deꝛeliqueꝛis. Uehem̃tiſſimo
eĩ dolore in carne ſua tenerrima tenebat᷑
⁊ amaꝛiſſimo dolore ꝓ ↄpaſſione ſue mr̃is
⁊Z alioꝝ in aĩa torqbat᷑. Et tñ ꝓ bono nr̃o
ipemet uoluit hec tranſire: ⁊ ſic ſuſtiebat
ut nos aliqñ exẽplo ſuo totalr paciamur:
ac ſi deo deꝛelicti uideamur iu. Se qñ dñs
uult nos ꝓbare.uł noſmetipᷣi uolumꝰ nobiſ
ẽt aliquas penas inferre:ut ſic dño noſtro
ↄformemur ĩ pena: ut ei poſſimus ↄfoꝛma
ꝛi ĩ gloria.Uel ſe derelictũ a deo patꝛe di
cit:qꝛ tunc fere inutilis uidebat eius paſ
ſio.de toto eĩ genere hoĩm nõ uidebat᷑ ali
quis redemi:niſi latro ꝗ fere ſolus in eum
credebat:excepta beata virgine.q̃ tunc ẽt
credidiſſe nõ ambigit᷑.ĩ huiuſmodi eĩ ipᷣa
ſemꝑ excipit᷑.O dña mea quãto doloꝛe te
nebaria qñ filiũ tuũ ſic clamãtẽ audiebas
⁊ attende ꝙ in iſto clamore nõ adhuc erãt
tenebre.⁊ ideo ꝙ de tenebris ẽ dictum. eſt
anticipationem accipiendum. Poc quã
tum uerbũ xpᷣi fuit magne acerbitatis: qꝛ
clamando oſtendit magnitudinẽ ſui dolo
ris.qui tantus fuit ꝙ pᷣ᷑ eius acceꝛbitate ſe

Tſexra.

elamat a patꝛe derelictũ: ⁊ in acceꝛbitate

paſſionis.omni ſolatio deſtitutum. Que ꝗ
dem accerbitas paſſiõis:ex hoc appaꝛet ꝙ
ipᷣe patiebat exterius in toto corpoꝛe:⁊ ex
oĩ parte ſenſuum:⁊ ex oĩ genere tormento
ꝛum intus ueꝛo ex materna ↄpaſſiõe: que
oẽs xpᷣi dolores corpales in ſeipᷣa ꝑ mater
ni coꝛdis ↄpaſſionẽ pleniſſime tranſfoꝛma
bat:⁊ ex diſcipuloꝝ lapſu ⁊ excecatõne:ꝗ
oẽs tunc a fide exciderant: necnõ ex pᷣcioñ
ſanguinis tam multiplici deꝑditione.qꝛ cõ
ſideranit ꝙ pᷣtiũ ſue redẽptõis ĩ tot hoibus
ingratis annihilaꝛi debuit: hoc ei ̃ᷣm beꝛ.
Maiorẽ dolorẽ ei intulit quã oẽs pene q̃s
extrinſecꝰ ꝑtulit. Uñ bis ĩgemĩat de“* meꝰ:
ut ex hoc extendat iĩmenſitas ſui doloꝛis.
tam in carne quã in aia.quantum ad uiꝛeſ
inferiores corpori affixas:qꝛ ĩ ſuperioꝛibꝰ
uiribꝰ aĩe fruebat᷑ ꝑfecte.łqʒ in inferioribꝰ
torqret᷑ acceꝛbiſſie.lamanit ẽt uoce ma
gna pccm̃ ĩclinãdo ꝙ fueat tãte mort᷑ ⁊ mi
ſeꝛie cã:qꝛ ̃ʒ Amb.quoꝝ ſuſcepit nãʒ. hoꝝ
plõauit mĩiã ⁊ ut duꝛiciã huani affectꝰad
ſui excitaret cõpaſſionẽ. Sciendũ tñ ꝙ ho
mo rõnabiliter dʒ moueri ad compaciẽdũ
xpᷣo triplici rõe. Primo ex motu cꝛeature
inſenſibilis.que tota xpᷣo morienti cõpaſſa
fuit.Secundo ex conditiõe ſue pꝛoprie na
ture.natuꝛa enĩ tot mẽbꝛa pꝛouidit corpo
ꝛi humano.quot ſunt dies ĩ anno.ut dicut
phiſici.ad deſignandum qð nõ ſit dies uel
momentũ:in quo homo beneficiũ ꝛedemp
tionis affectuoſe ⁊ cum gratiaꝝ actione ñ
debeat recordari. Teꝛcio ex diuine uocis
imprecatõne:quia ipſe ſponſus. amaritudi
nem ſue paſſionis iubet ſine interuallo ĩpᷣ
mi noſtris mentibus dicens.pone me ſicu:
ſignaculũ ſuꝑ coꝛ tuũ.Cui uoci anima de

uota obtemꝑans rñdet. faſciculus mirre

dilectꝰmeꝰmihi int᷑ ubeꝛa mea ↄmorabit᷑.
Dde hoc clamore appꝛopꝛiate dici poſſũt v
ba beati aug ̃mone. Satagẽtis ⁊ ſollici
tiꝓ nobis ĩ tribulatione poſiti vba ſũt iſta:
voᷣa ꝗdẽ teneritudinis ⁊ meroris.vᷣba ama
ꝛitudinis ⁊ doloꝛis. Nam ꝗ deuote conſde
ꝛaset ex q́;anxio gemitu.ex qᷓ;alto ſingul
tu.ex qᷓ; pfundo luctu.ex quãamaro plãc
tu. hec uox ĩ cruce prupeꝛit ab oꝛe dñi ieſu
nullus ẽ ſi haberet pectꝰ ſerꝛeũ quin molli
retuꝛ compunctione.ſi ſaxeum quin ſcĩdeꝛe
tuꝛ compaſſõe.ſi ligneũ ꝗn flecteret᷑ ↄdilec
tõe ſi ereum ꝗn liquaret᷑ ↄtemplatione. In
hoc uerbo duplex natura ĩ una ꝑſona chri
ſti clamauit ad duas ꝑſonas in una eſſẽtia
dei.⁊ ideo geminatuꝛ ꝑſona ſub eodẽ actu
uerbi.deus meus deus meus: ut ꝗd dereli
quiſti me: Clamabat enĩ in xpᷣo affectio ra
tionalis nature. ꝓpter zelũ ardentiſſime 2ↄ
paſſionis:clama bat afflictio ſenſuał iactu

ʒe ꝓpteꝛ telu acutiſſime paſſionis.clamat

eideſolationez
c ioſe tribulalion
re. Sicut xps q in ang
ſtns damauit ad deu⸗
deus meus. ur gui de
Holam Graz iun
rationis. Que nider
ſz in ſpalmo llo er g
mitur ubi dicitur de
me quare me derel⸗
ſpice in me ẽ oratio
tuma ſeptuaginta
ſum quam vba ſeqt
re me dereliquiſti
xpᷣl fuit oro iplicita
oratione uidei loqu
Qui in diebus carm.
lido ꝛ lachrymis off.
neretig. Igii 2 nos
noſtram. ſemp ſubin
ſei nosreſpiciat ae
foꝛma teptati dlibe
putat ſe quaſi derel
ſit ds homini in tr
lud pfalmi cum in,
relinquit quppe de
tribulationib eos⸗
ſeatur in etern.
deꝛelinquetis ſe be
ſubtrabit. Sicut
pemmtdts ſe ha
re inquere. ac
Ad ofoꝛmandij

ue tots tpo moriemic,
craumirlemnen
nior meea gontt coro
o: ſun giesi anno. ut cicin
Mandum qo no ſt dies wel
no homo deneſiciedenp
ſe 1 cum g atian actone ſ
ari. Lecio ex ditine voc⸗
gnia ipſe ſponſus amaritat
dwis inder ſe imerualo h
emidus dicens poreneſe
cRtuü. Kui ocianini de
hons ticet, ſaſcicllus nin
mibi ini uben ne mra
more appropꝛiate ici poſtin n
gi nune Sutgito ſliß
mbulanone poſti fb ſit ſtn
rtudinis t Meroſis oe
Aasſum geeweech .
antio gemitn er cad
ando ucn er qudamard
it ad ore Enn ieſn
ianceihen u goinwol
dederei el d in ſiet
oneſſareum gun
rnigei hiectnn,
ſce. ee englaton

uns ſont

Secunde paꝛtis

affectio rationalis. deus deus meus. ut quid
dereliquifti me.ĩ tanto careris ſuſpirio me
rore.q ñ derelinquis clamãtes ad te.lamat
afſtictio ſenſual deus deus meus. ut qͥd dere
liquiſti me.ĩ tanto carnis ſupplicio ⁊ dolore.
qui ñ dereliquis pᷣumentes ðᷣ te. Magnã em̃
patiebat̃ exterius amaritudinẽ ſed lõge plus
cruciabat᷑ ĩterius ppter ingratitudineʒ. Unð
Pugo.inducit eũ in cꝛuce ſicloquentem. Ceꝛ
ne homo qͥd ꝓ te patior. uide penas qͥbus af
ficior.uide clauos qbus ↄfodior: ⁊ eum ſit tꝗ
tus dolor exterior.intus iñ planctus ẽ guior.
tãingratũ dũ te experioꝛ. Per h̊ uerbu quar
tum.docemur ad deum ĩ neceſſitatibꝰclama
re.⁊ in periculis ad orationẽ recurꝛere. Unõ
Aag. Inſupꝑ addidiſti deus meꝰ ut qͥd deꝛeliq́
ſti me. ut onderes effectũ orationis:ꝗᷓ ſic ſcu
tum accipienda eſt õ iacula tẽptatiõis ĩ tpᷣre
tribulatioms. Orauerat ſi quidem dñs ihs in
oꝛto⸗ orat ⁊ in patibulo.qꝛ reuera or̃o ẽ ſubſi
diũ in periculo.Aſcende igit anima mea tur
ꝛiʒ ⁊ caſtrum or̃onis.ipᷣa etenim ẽ unguentuzʒ
egrotoꝝ.ſcutũ infirmoꝝ.odoꝛamẽtum ciuiuʒ
ſuꝑnoꝛnm. H Aug. ¶ Ex h̊ ergo articnlo de
relicrionis xpᷣi a deo habet᷑ dooumẽtuʒ.ꝙ in
noſtris tribulationibꝰdebemus ad deũ recur
rere ⁊ ei deſolationeʒ noſtram conqueri orã
do ut ipſe tribulationẽ noſtꝛaʒ digneĩ᷑ r ſpice
re. Sicut xps qͥ in anguſtia tribulationis po
ſitus clamauit ad deuʒ patꝛẽ dicẽs.deꝰ meus
deus meus. ut quid dereliquiſti me. Quod f̃ʒ
Gloſam n ſoluʒ fuit vpum conq̃ſtionis.ſʒ ⁊ o
rationis. Que quidem oratio h̊ ſubintelligit᷑
ſʒ in ſpalmo illo ex quo xpᷣſ B aſſumpſit expꝛi
mitur ubi dicitur deus deus meus. ꝛeſpice in
me quare me dereliquiſti. Ubi h̊ ꝙ dicituꝛ
ſpice in me ẽ oratio.⁊ nõ ẽ in hebreo:ſʒ addi
tum a ſeptuaginta int erpretibus. magis ſen
ſum quam vba ſequẽtibꝰ quod vo ſequituꝛ q̃
re me dereliquiſti ẽ ↄãſtio. 6 In h̊ eꝛgo vbo
xpᷣi fuit oro ĩplicita.⁊ conq̃ſtio explicita.ð q̃
oratione uidet᷑ loqui apoſtolus:dicẽs ð xpᷣo.
Qui in diebus carnis ſue pᷣces cũ clamor̃ ua
lido ⁊ lachrymis offerẽs exauditꝰẽ pro ſua ꝛe
uerẽtia. Igiĩ ⁊ nos ↄquerẽtes deo tribulatõʒ
noſtram. ſemꝑ ſubintẽdamus orationẽ. ut ip
ſe ĩ nos reſpiciat ⁊ adiuuet. E xpꝛimit ̊ h̊ dñs
foꝛmã tẽptati ⁊ libeꝛati.qͥ dum ẽ ĩ tribulatõe

putat ſe quaſi derelictum a deo:cũ tñ ꝓpꝛior

ſit dñs homini in tribulatione poſito iuxta il
lud pſalmi.cum ipſo ſum in tribulatione.De
relinquit quippe dominus amicos ſuos dum
tribulationibꝰ eos exponit ad tẽpus. ut miſe
reatur in eternuz. dereliquit ideſt ad moduz
deꝛelinquẽtis ſe habet.qꝛ protectionem ſuam
ſubtrabit. Sicut enim deu peniteꝛe.ẽ ad mo
duũ penitẽtis ſe habere: ita hbic deum aliquez
derelinquere.ẽ ad modũ ðᷣreliquẽtis ſe hẽꝛe-
Ad ↄfoꝛmandũ ſe buic articulo meditetuꝛ
homo.quam atrocibus penis expoſitus fue

Laplm. Ixij.

rat xpᷣs quando ſic clamauit ad patrem: ⁊ re
colligat omnes paſſiones ⁊ tribulationes ſu
as. ⁊ 2 queratur eas deo pr̃i in uniõe paſſiõuʒ
xpᷣi. clamans in toto corde ſimul cum xpᷣo v
ba hec.deus meus deus me reſpice ĩ me. ut
q̃d me dereliquiſti: Nec miret᷑ uel deficiat ſi
rribulari ꝑmittitur.qꝛ ſic ſuo capiti cõfoꝛmat᷑
Dñe ihu qͥ pẽdẽs ĩ cruce pᷣces ad pr̃em cũᷣ cla
more valido ⁊ lachrymis obtuliſti: da mihi ĩ
oĩ tribulatiõe ⁊ anguſtia mea ad te clamaꝛe:
nec tu me paciaris uelut vᷣrelictũ a tua miſe
ꝛicordia r̃pꝛobari ſʒ exaudias ð celo uocẽ me
am. ⁊ facias in tꝛibulatõe ꝓuẽtum. ut ſentiẽs
me tua miſericordia ſaluatum. poſſim cãtaꝛe
głiam ⁊ laudẽ tuam dicẽs.uoce mea ad dñʒ
clamaui. uoce mea ad ðᷣũ ⁊ itẽdit mihi, Qui
dam at·᷑ illic ſtãtes ⁊ audiẽtes hoc uerbũ dñi
dicebant. HPeliã uocat iſte. Pi. ̃ʒ hieꝛ.ꝛoma
ni milites ipſum cuſtodientes fuiſſe uidentuꝛ
qui erant gentiles.ñ intelligentes bebreuʒ ⁊
putãtes ꝓpter ſonum ⁊ quandam affenitatez
uocabuli hely ideʒ ꝙ belyam ſonare ⁊ belyã
uocari. Vel fuerũt iudei dũm ibecillitatis in
famantes.ꝙ belye deprecaret̃᷑ auxiliũ.putã

tes eum minorem fuiſſe belya. Uel forte ipſi

iudei potuerũt h̊ dicere non bene ĩtelligẽtes
ꝙ diceret ꝓpter tumultum obſtrepentem ciꝛ
cũquaq;.¶ Quintũ uerbũ fuit cũ(ihs ſciens
omnia ↄſumata) q̃ lex ⁊ pphete pdixerant ðᷣ
eo.⁊ q̃ erant ſcripta de xpo paſſuꝛo ·⁊ q̃ opor
tebat Feri antequam acciperet acetũ ⁊ rꝛade
ret ſpiritũ ut ̊ etiaʒ ↄſumareĩt ꝙ in ſcriptura
pᷣdicta r ſtabat ⁊ ↄ ſumandũ erat.ſ.in ſiti mea
potauerũt me aceto((dixit ſitio ac ſi diceret
hoc ſolũ ex ſcripturis implendum reſtat.pſici
te ꝙ pᷣdixit. Uñ cum dr̃.ut cõſu maꝛet᷑ ſcꝛiptu
ra.ly ut ñ ponit᷑ cauſatine ſed ↄſecutiue non
enim ideo xpᷣs ̊ fecit. qr ſcriptura hoc pᷣdixe
rat nam tũc ſequeret᷑ ꝙ nouũ teſtamti ꝓpieꝛ
uetus ⁊ eius impletionẽ eſſet.cũ tñ ecõuerſo
ſit ſed iõ pᷣdictum eſt.quia ꝑ xpᷣm conſumãdũ
erat. ⁊ enim facto impleta ẽ ſcriptura ꝓphe
tie. ⁊ ſic in alijs ſuo mõ intellige.dixit ꝗ ſitio.
ſ.hoĩm ſalutẽ:qꝛ hanc deſiderio cordiali ſiti
uit. uidelicet ſitim ſitiens.i.deſiderans ut noſ
ſitiremus fontem uiuũ.G̊ quintum uerbũ fuit
maxime conſolatoriũ omnium totius eccłie
fideliũ qñ dixit ſicio.ſ.ſalutẽ bumanaʒ feruẽ
tiſſimo deſiderio. In B enim onditur eius ar
dens deſiderium ð ſalute generis bumani. qᷓ
vult omnes homines ſaluos fieꝛi.nã uehem̃s
deſiderium exprimere ↄſueuimus ꝑ ſiiʒ. Uñ
dicit. pᷣs ſitiuit anima mea ad deũ fötẽ uiuũ.
uñ Berñ. Sitio ait xpᷣs nõ doleo. O domine
quid ſitis. idem ueſtram ſalutẽ ueſtꝛaʒ.gau
dium ueſtrum. plus animarum ueſtrarũ quã
cõporis mei cꝛuciatus me tenet⁊ ſi ñ mei ſal
tem ueſtri miſeremim. Et iteꝝ. O bõe ihu co
ronam ſpineam ſuſtines ð tua cꝛuce ⁊ uulne
ribꝰtuis taces.⁊ ꝓ ſola ſiti clamas Gicze ſitio

De

Quid g ſitis.Certe ſolã ꝛedemptõeʒ bomĩs.æ
gaudiuũ humane ſalutis. Per hoc vbũ quitũ
docemuꝛ ſalutẽ noſtram deſiderare.⁊ uitam
eteꝛnã appetere. Uñn Aug.adieciſti ẽt domĩe
ihu xpᷣe ſitio. Quid ſitis dñe ihu uinũ de uite
aut aquã de flumine. Sitis tua ſalns mea ci
bus tuꝰredemptio mea. Siti igi aia mea ⁊z
ðſideꝛa. ſicut deſderat cernꝰad fontes aqua
ꝛum.illum uidelicet qᷣͥ ſitiuit te. Nonne tedet
te aia mea ĩtemperies ageꝛis.moleſtia carnis
⁊ cordis pugna cũ uitijs. uarietas foꝛme mu
tatio ⁊ incertitudo tꝑis expectatõ.⁊ timõ mõ
tis. Cuꝛ igit ñ cupis diſſolui ⁊ eẽ cũ xpᷣo.Cur
te retardat uita moꝛtałl.⁊ ñ puocat te uita ui
tał.beatitudo fötał.ſocietaſ ⁊ leticia ſpuũalis.
Deſideꝛa igit 2 2ſidera q́; magna multitudo
dulcedinis tue.qᷓ; gloꝛioſa dicta ſunt ð te ciui
tas dei:ubi ẽ lumen uite fons totius dulcedĩs
2 beatitudo utriuſq; hoĩs. ̊. Aug. In boc ueꝛ
bo dñi fuit magna ↄpaſſio mr̃is ⁊ ſociaꝝ eiꝰ
2 YJoßis. 2 maxima exultatio illis peſſimis,
lã lʒz exponi poſſit ꝙ ſitiebat ſalutẽ.iñ ad lit
teraz eſtimare potes ꝙ in ueꝛitate multũ ſitie
bat.qꝛ ꝑp nimiũ laborẽ ⁊ ſanguinis emanatõ
nẽ totus deſiccatus intus ⁊ arefactus ⁊ addu
ſtus erat:⁊ ꝑꝑ hoc ſitiebat ſupra mõm. ⁊ tał
ſitis eſt maximũ tormentũ. & cũ illi maligni
cogitare ñ poſſent in quo amplius ei nocerẽt
acceperunt uexandi materiã. (⁊ dederunt ei
i ſpongia que pꝛopter poꝛoſitatem de aceto
multuʒ imbiberet (arundini impoſiia yut ſur
ſum ad os pertingeret (ac yſopo) circũpoſita
2 circũligata.ut ꝑ yſopum herbam amaꝛam
de ſpongia ſugeret (acerum) ſeu uinuʒ aceto
ſum(cum felle mixtum) )ſeu mirratum: qua
le etiam ſibi pꝛiuſq; crucem aſcenderet ꝓpi
nauerant. Sic ergo bis potætus fuit. æ ante
cꝛucifixionẽ ⁊ in crucifixione. Et eſt ꝛõ pota
tionis ⁊ ratio geminationis huius. Dicũt enĩ
q̃dam cꝛucifixos citius mori ſi aceto potẽtur
? ideo potatus eſt iſte ⁊ non alij ut citius mo
reꝛetur: ⁊ hoc uel inſtinctu iudeorum q̃ cap
tabant maxime mortẽ xpᷣi uel ex redio muitũ
ut citius a cuſtodia eius abſoluerent.quia te
debat eos ibi morari / Competit autem mi
ſterio gemina potatio propter geminam pſo
nam que peccaueꝛat guſtato ligno uetito.ex
qua damnata eꝛat generis humani ppagatio
In hoc etiam potu amaro amaritudinẽ ſue
puerſe uoluntatis oſtendeꝛunt.qꝛ quantũ po
terant tm̃ ei nocuerunt. de quorũ malicia
ſic dicit Cri. Tu autem mihi temeritatem
eorum qni aſſiſtebant cogita.Ei ſi decem mi
lia habuerimus inimicorum. ⁊ſi inſanabilig
paſſi ſumus.uidentes eos inteꝛfici flectimur.
hi uero neq; in his que uidebant facti ſunt
manſueti.ſed ſeuiebant magis ⁊ inſaniam in
tendebant. ⁊ ſpongiam afferentes aceto pota
bant. hec Qripᷣ. unde ᷣm Remigium. ipſi iu
dei erant acetum:degenerantes a uino patri

lexta.

archarum ⁊? ꝓphetarũ in acetũ.i. in maliciã
2 crudelitateʒ hnñtes fraudulẽta coꝛda quaſi
ſpongiam cauernoſis atq; tortuoſis latibuł.
Ob hoc autem ſignanter ſel cũ aceto ſibi poꝛ

rexeꝛunt.ut in omnibus ſenſibus ipᷣm amaꝛi

tudine ꝛeplerent.iam enĩ uelatus fuerat ocu
lis ᷣ ligni uetiti ꝓcacẽ uiſionẽ.iam maxillas
eius pugnis attriuerant. õ pomi uetiti maſti
gatõem.iam collũ eius alapis cecideꝛant.

cibi uetiti traiectõez.ſolũ reſtabat os ⁊ nareſ

affligere.⁊ idᷣo nares xpi affligebant tã cada
ueꝝ fetore.qᷓ; aceti odore.os uero affligebãt
fellis amaritudiue.At ipᷣe acetu qͥdẽ accepit
nõ ut biberet ſed guſtauit.ut ſcꝛipturam ſeu
ꝙ ſcriptũ erat impleret.(Et qꝛ hely hely cla
mauerat ceteri potũ ei dates dicebant. Sie)
ideſt expecta(uideamus) per experimentuʒ
Can ueniat helyas libeꝛans eum) Quia neꝛo
uocè dñi male intellexerant. non eniʒ helye.
ſed deo loquebatur.iõ ſꝛuſtꝛa ⁊ inaniteꝛz ad
uentum helye expectabãt.Ecce qualis cena
dabat᷑ dño nr̃o. Pora aũt iã cenandi.ſed pꝛe
labore ⁊ dolore ñn petijt alið ꝓ cena niſi potũ
⁊ filij dyaboli dederunt eiꝓ cibo fel.⁊ ꝓ potu
acetum.O nos miſeꝛi qͥd faciemus.qͥ alr cẽa
re ⁊ aliter potare uolumus.et delicias queri
mus. erte ſi mille ãnis homo uiueret.et cot
tidie in pane et aqua ieinnaꝛet. unicaʒ3 cenã
illã ſufficienter cõpenſare nõ poſſet. Vieꝝ tñ
qͥ põt capeꝛe capiat.qr duaus ẽ hic ſermo ꝓ
carnalibꝰ.et iõ nõ ſapiunt.nõ ſentiunt cuʒ ſa
pore q̃ dei ſunt.et ↄſolatões inteꝛnas amittũt
Quia ſi acetum dño ꝓpinatũ ad mentẽ redu
cerent.in cibo et potu quãtũcunq; uili ſapo
rem inuenirent.unde Ber. Non ẽ cibus a ðᷣo
aridus qͥ non efficiat᷑ ſapidus.ſi illius aceti q
ꝓpinartũ ẽ cõdimento fuerit temperatus.ſi er
go cibus ex defectu ſalis.uel alia ex cã fueꝛit
tibi ĩſipidus.ñ appõas ibi ſal uel ↄdimentum
aliud.ſed ꝑꝑ xpᷣm felle et aceto potatum ſen
ſualitati reſſtas.cogitans ꝙ ꝓ peccatis tuis
in pane et aqua abſtinere debes.et ꝙ multi
paupeꝛes ſibi iſta r̃putarent ad delicias.et tè
uidebit᷑ tibi magna gr̃a aliqd adieciſſe ad
ipᷣa ¶ Ex boc articulo potatõis aceti trabũt
plura documenta. Primũ accipiendo iſta mi

ſtice in bono ſenſu.ſicut iudei et milites mul

ta fecerũt mala intentione.q̃ m̃ miſteriũ bõi
nobis impoꝛtant.et iᷣm hoc docemur h̊ ꝙ et
nos deuotõis admixtum mirra mortifitatõis
carnis et felle amare ↄpunctionis xpᷣo ppĩa
re debemus.Tale enim uinum mirratum et
fellitum.xpᷣs a nobis ſuit.et oblatum libẽter
guſtat.ſed non nult bibere .et in ſe trahice
re.qꝛ ipᷣe bonoꝝ nr̃oꝝ non eget.Quid eĩ xpᷣo
ð nr̃a ðᷣuotõe mortificatõe et cõpũctõe accre
ſcit. Sed talia ab eo gratanter guſtata no
bis relinquit.quibus omnia illa cooperãtur ĩ
bonum.immo et amara fiunt nobis dulcia
merito ſue paſſionis.Aliud documentum eſt

bibit ſ 1 nos ſud er
aridos bomines tan-
ſtitioſos i doctrins.
lolerare. ſed nequs
exempla nobis in
anñs noſter acetum
rreici non poſſunt.
goſis t penitẽtibu
iuꝛ cibus uel potus
cogitẽt xpm kelle
Poſt concupilceti
uniliter frangas ?
lecto tuo potabe
buc articulo reco⸗
rioſiluator noſter
qua er acetum cuz
dedignarus fuit ae
eſt uita eremng oe
ritudinem nite vi
ſalutem ſties gce
Ppotani uoluiſtiſg
numezo ſaluande
te fontez uite ꝛ4
laudando : pdic
tum operibus o⸗
tionis cu mirra
le Pniat compun
Mibi acerbitate⸗

iſeri d . 4
nein 4 ucſenug of in
e nlumng etelcigs gei
gle ints hono jueret etcot
ns leionmet. nicaz ceni
coenſcee noͤpeſſet. Veptn
at Gmust hic ſerno .
ſap un Nöſentinnt cnzi⸗
oolatöes inemas amitti
Enoppineti ad mente fedl
tpotn dwätücunc wiliſe
unde Der. Nonèchbusab
Kcii ſepians ilins gett⸗
wento fuenttemperatts ſe
efectu ſalis uel elig er ci ert
appoͤrs ibiſel vel valmentun
tön ſeleet eetopotalum ſnl
as. cogilans g .ypeccatſg ie
uabſinere ebeseet l
da frtaren 4d delictes, elſt

anu gft alice cieciſe ah
Ancrlo potttos aet trahii

Diimu accipiend iſtam
e müitesnt

ſenlo Kcut nvei

la tmtentionel

mt.e fn bo p
man nira moruftiſſt

miſterüübel

Secunde paꝛtis

accipiẽdo iſta in malo ſenſu. ꝙ nos caueamꝰ
ne uinũ mirratum uel fellitum xpᷣo bibendũ
ofleramus.qr ſiout tunc iudei ita etiaʒ hodie
mali xpᷣiani dt deo bibendum amaꝝ potum
⁊? xpᷣo ſitiẽt ĩ ſalutem animaꝝ.offerunt amari
tudinem peccatoꝝ. Quicunq; enim recte cre
dunt ſed male uiuunt.hi xpᷣo dant bibere ui
num cum mira ⁊ felle mixtum:qꝛ uinuʒ xpᷣia
ne ꝓfefſionis uel deuotionis miſcent cuʒz mir
ra ⁊ felle ſcandaloſe conuerſationis.inquatũ
male uiuẽdo ſcandaliʒant eccleſiam: q̃tes ſt᷑
precipue mali prelati.ſacerdotes ⁊ monachi
⁊? alie ꝑſone religionis ſpẽm pretendentes.qͥ
ſpecialiter ſe ad cultuʒ dei deuouerũt.Qui p
ceteris xpianis uinum deuotionis (ꝙ deum ⁊
homines letificat)deo offerre deberẽt. ſed ꝑ
ſnam ſcãdaloſam ↄuerſationezsuinũ ſuũ miꝛ
za ⁊ felle malorum exemplorũ miſcent.⁊ hoc
deo offerunt: quibus dñs exprobrat: dicens.
Vlinea mea electa ego te plataui quomõ cõ
nerſa es in amaritudineʒ-Alij ſunt qᷣͥ acetuʒ
in ſpongia cum calamo dño off erunt.qͥ extra
neas ⁊ a ueritate alienas ſententias ex ſcrip
tura applicãt xpᷣo quaſi eas dicenti.q̃tes ſunt
qui ſingulares ſenſus a coĩ eccleſe doctꝛĩa ex
traneos ex ſcriptura trahere moliuntur.⁊ ſic
in erroꝛes homines mittunt. Hi em̃ ſpongiazʒ
aceto implẽtes calamo ſcripturam iponũt. ⁊
oꝛi eius offerunt ⁊ talis potus ẽ xpᷣo inſipidꝰ:
nam cũ guſtaſſet noluit bibere.Ex quo etiaʒ
nobis dat᷑ documentuʒz. ꝙ ſicut xpᷣs non dedi
gnatus fuit ꝓ nobis acetum guſtare.ſed non
bibit ſic ⁊ nos ſuo exemplo diſcamus pᷣdictos
aridos homines tam ſcadaloſos ĩ uita. qᷓ; ſuꝑ
ſtitioſos ĩ doctrina. guſtare quidem.i.pati ⁊
tolerare.ſed nequaquam bibere.⁊ eoꝝ uitaʒ
c exempla nobis incorpoꝛare quẽadmodum
dñs noſter acetum ñ bibit.qꝛ tales ĩ coꝛpꝰ eiꝰ
traici non poſſunt. Itẽ ẽ documentum ꝓ reli
gioſis ⁊ penitẽtibus. ꝙ ſi quando eis apponi
tuꝛ cibus uel potus pñial ⁊ minus ſapidus.ꝛe
cogitẽt xpᷣm felle ⁊ aceto ꝓ nobis potatum.
Poſt concupiſcẽtias gᷓ tnas ñ habeasi. iz leas
uniliter frangas ⁊ tũc felle amaritudinis cuʒ
dilecto tuo potaberis.¶ Ad confoꝛmãduʒ iſe
huic articulorecogitet homo quanto deſide
rio ſaluator noſter ſalutem noſtrã ſitiuit:.pro
qua ẽt acetum cuz mirra ⁊ felle accipere nõ
dedignatus fuit ad onñdẽdũ ꝙ nos ſalutem qᷓ
eſt uita eteꝛna ↄſequi ualeamꝰ. niſi ßus ama
ritudinem nite pnñtis guſtemus. Ihu qͥ nr̃am
ſalutem ſitiẽs.aceto ⁊ uino mirrato cuʒ felle
poraꝛi uoluiſti ſalua me tua gꝛatuita gꝛatia ĩ
numeꝛo ſaluandoꝝ. ⁊ da mihi ueꝛſa uice ſitir
te fonteʒ uite ⁊ aque uiue:coꝛde diligẽdoore
laudando ⁊ pᷣdicando. ⁊ amoꝛem ad te habi
tum operibus oñdendo fac me uinum deuo
tionis cũ mirra moꝛtificatioms carnis.sc fel

le pniał᷑ compunctiõis tibi digne offerre 2 da

mihi acerbitatem calicis tui ñ horrere.ſʒ cuʒ

Captm. lxiij.

gaudio ãplecti ⁊ bibere ad ſalutem ut ꝓ amo
re tuo anime mee ſitienti.amaꝛa dulcia nide
ant. Sextum ueꝛbũ fuit cum dixit(Kõſuma
tum ẽ) i. totuʒ ↄpletum eſt in opeꝛe .ẽt uſc;
ad aceti potum qᷣcquid de me lex ⁊ prophete
pꝛedixerant.⁊ quicquid ð me ſcriptuʒ erat.⁊
opꝰ redẽptionis humane ⁊ omne opus menzʒ
ꝙ in mudo facere debui.ↄſumatum ẽ ⁊ ꝑfec
tum. ac etiam omnis pena ? omnis pugna cõ
ſumata ẽ ⁊ completa oĩſq; laboꝛ ⁊ dolor quẽ
ſuſcipere uenerã ẽ finiꝰ ipᷣs quoq; ꝗ iter bo
mines eẽ debui ad honorem r patris ⁊ utili
tatem fidelium ẽ completum. ⁊ obedientiã q;
dedit mihi pater ꝑfecte ↄpleui. qᷣdqd ogone
bat fieri anteqᷓ; moꝛereꝛ factum eſt ⁊ nihi re
maner nec quicquam iam reſtat ꝙ antequaʒ
moꝛiar ad buc fieri opoꝛteat. Et hãc cõſuma
tionez ẽt ipᷣe pᷣdixerat.ↄſumabuntar inquies
omnia qᷓ ſcripta ſunt ꝑ pꝛophetas ð filio bois
Acetoſo igit᷑ ⁊ felleo poculo ppinato intulit
cõſumatum ẽ. tanquam ſi in guſtu aceti ⁊ fel
lis rocius amariſſime paſſionis cõſumata ple
nitudo ↄſiſteret. Der h̊ em diluit᷑ primus ule
male delectabilis guſtus. Nam cum ꝑ guſtũ
ligni ſuauis ⁊ uetiti.iotiꝰ noſtre ꝑditionis cã
extiterit pᷣuaricator adam oportunum fuit T
congruũ ꝑ uiam contraꝛia inueniꝛe ſaluti nr̃e
remedium. Et cum ĩ ſingulis mẽbꝛis ipᷣiꝰ acu
tiſſimaꝝ paſſionuʒ militãtes ſagitte cꝛebꝛeſce
rent.quaꝝ indignatio ebibebat ſpum eius.ð
cebatiut cibi uerbiq; nehiculũ nequaquã ma
neret ĩmune. ut uerificaret̃ illud pꝛophetie ꝛe
pleuit me amaꝛitudine. inebꝛitauit me abſin
thio. Poc nerbũ ſextuʒ magne ꝑfectõnis fuit
cum dixit ↄſumatum ẽ.ꝑ hoc inſinuãs quod
omnia conſumauerat que ꝓ ſalute bumana
ipᷣm xpᷣm pati uel agere opõtebat. Et exẽpla
riter. Nam ſicut bonus medicus. primoꝓ ĩfiᷣ
mo dietam taxat:ſecũdo ſudorem ꝓcuratter
rio ſi predicta ñ ſufficiunt inducit minutionẽ

. 20

ꝓ bumox correctione.qrto miniſtꝛat potõem
p male materie euacuatione ſic xpᷣs ut nos a
moꝛbo peccati ſaluaret ꝓ nobis. primo qua
draginta diebus ieiunauit.ſecundo ſudorem
ſanguineum p nobis exalauit. tertio per to
tum corpus ſuum minutionem celebrauit qũ
pro nobis totum ſanguinem ſuum abundan
tiſſime ſine numero ⁊ mẽſura fudu.ſic qð cor
pus ſuum ĩ cruce pendẽs tanquam premium
exaruit.quarto ⁊ ultimo predictis antidotis
non contentus. potionem amariſſimaʒ ſupſit
quando pro nr̃a egritudine fuganda felle
aceto ſe potari ꝑmm̃t.⁊ iõ rõnabiliter dixit 2
ſumatum eſt inuens per boc quod omnia cõ
pleuerat que pro noſtra ſalute fienda erãt.
hoc uerbum ſextum docemur penitentiam in
cobatam ↄſumare ⁊ uitam noſtram fine ðbi
to terminare. ac omnia opera noſtꝛs ad uitu
rum pfectionem.⁊ debitam ꝑducere cõſuma
tionem. unde Aug. Dixiſti etiaz dñe 2ſumatũ
£ 2

De

. Conſumata etenim erant uaticinia pppe

tarũ.figure hoſtiaꝝ.acerbitas ⁊ diuerſitas pe
narum.emendatio culpaꝝ. Felix qui poterit
dicere cum ihu ↄſumatũ ẽ. cum ihu qui ẽ al
pha ⁊ o ⁊ ſermonũ ↄſumatio. Non ẽ pᷣmium

I inchoatõe.ſed in ↄſumatõe nõ dat᷑ denariuf

incipientibus ſed finiẽtibus.⁊ corona nõ cur
ꝛentibus.ſed puemẽtibus. Inchoa igit᷑ pniaz
⁊2 ↄſums ut ad crucẽ ſicut xpᷣs ſicut latro cur
ras ad pniam non deſcendas de cꝛuce ur ſalu
tem ↄſequaris ꝑſeuerantia. hec Aug. Scien
dum aũt ꝙ conſumaꝛe idẽ ẽ ꝙ ſimul ſumare.
unde tunc aliquid ↄſumat᷑·qñ omnia ſigilla
tim acta uel paſſa ſimul ſumatur. id ẽ ĩ ſũma
ꝛecolliguntuꝛ. Sic fuit in ꝓponñto. MNã poſqᷓ;
xXps omnes penas paſſiõis ſue ſigillatiʒ prulle

rit. ⁊ nihil amplius ciꝛca moꝛtẽ patiendũ ̃ſta

ret.tunc demũ omnia ꝑppeſſa rememorans ꝛe
colligit ea ſił in unã ſũmaz ⁊ obtulit ea ᷣo pa
tri dicens.ↄſumatũ ẽ. Quaſi diceret. Conſũa
tuʒ eſt opus obedientie qᷓ; aſſu mꝑſi ↄtumatũ
ẽ opus totius paſſõis mee ꝙ tibi deo pr̃i meo
offero ꝓ ſalute generis humani. Unde apls.
Conſumatus factus ẽ omnibus obtemparti
bus ſibi canſa ſalutis eteꝛne.Et aduerte ꝗ h̊
ↄſumatio non fuit ſine notabili pena. ſicut qͥ
Ptꝛanſiuit multa picula uel gꝛauia ſupplicia.
non ſine ma gno hoꝛꝛoꝛe põt cogitaꝛe.ea licet
ex alia parte gaudeat eg in pᷣteritũ ptranſinii
ſe.talem hoꝛꝛoꝛem doloroſum non dubiũ qũ
xpᷣus habuerit in ↄſumando omnia pꝑpeſſa.
Hec miꝝ qr talis ↄſumatio vtusliter uel ẽt ĩ
tegraliter ↄtinebat imſe oẽs partes paſſiõis.
quas ſimul in ſumma ſignificabat cũ dicebat
oſumatum eſt. Qõ vbum magne efficacie ẽẽ
in peꝛiculis ꝑhibetur ab expertis. Et ſpàliter
ualere dicituꝛ ĩ imoðdꝛato fluxu ſanguinis na
ribus:ſi cum eodem ſanguine ſcribatnꝛ idem
uerbum in fꝛonte pacientis.Et non mirum ſi
magne effieacie ſit uerbum iſtud.in quo tota
ſumma paſſiõis ?pᷣi ↄtinetuꝛ.Ex hoc aꝛticulo
conſumatõmis totius paſſionis habetur docu
mentum.ꝙ nos in fine cuiuſlibet boni oꝑis ꝑ
tes habentis debemus facere ſummã uel epi
logum ⁊ ſic in ſumma illud offerre deo ueꝛbi
gratia ſi quis pꝛo deo uadat ꝛomam pueniẽs
ad teꝛminũ.omnes paſſus ⁊ oĩa ueſtigia ſua
offeꝛat deo ⁊ beato betro dicens. cõſumatuʒ
eſt. Simiiliter ſi quis legat pſalterium in fine
om̃s pſalmos ueꝛſus ⁊ uerba totius pfalterij ĩ
ſumma offerat deo.Et ſic de ſimilibus ita ẽt
facimus in officio eccleſiaſtico ꝙ ſemꝑ ĩ fine
cũ collecta ↄcludit᷑q̃ ⁊ idciꝛco collecta dr̃ qꝛ
in illa or̃one tota uis illius officij qi ĩ füma ẽ
collectio.Eᷓ odẽ modo q̊ vbũ ↄſumatũ ẽ. fuit

collecta totiꝰ paſſiõis xpᷣi citra mortẽ.ad con

formandũ ſe huic aꝛiiculo recolligat hõ bre
uiteꝛ in ſũma oẽs articulos paſſionis plibatoſ
2 agat pꝛo eis gr̃ as xpo ⁊ deo patꝛi dicens.⸗
ſumatum eſt. uel ał.prout deuotio miſtrabit.

nongs.

Ihu ſaluator noſter. ↄſumator glorioñ ope
ꝛis ꝙ accepiſti a pr̃e ↄſumandũ.qui incepiſti

opus tuũ cũ multis laboribus.⁊ ↄſumaſti cũᷣ

maximis doloribus, ⁊ tandem cõſumationes

rotius paſſionis tue in ſũms deo patri obtuli

ſti.dicens conſumatũ ẽ. benedictũ ſit dñe.ex
hoc nomen ſanctum tuũ.q; ad hoc conſuma
ſti ut nos ſimus in bono ↄſumati.⁊ inimici no
ſtri omnes ↄſumpti.ꝛogo te da mihi mãdata
tua ꝑſicere ⁊ in tuis vtutibas ꝓficere. ac oĩa
ꝑ me te operante bene acta ⁊ paſſa ad tuam
laudem ↄſumare:conſumata tibi ⁊ ꝑ te deo
patri off erre.ut in hora mortis poſſim dicere
ecce domine ↄſumaui.⁊ ꝑfeci opus ꝙ dediſti
mihi ut facerẽ ⁊ nunc uenio ad te magiſtruʒ
meũ ⁊ dñqʒ ihʒ xpGj.⁊ tũc mereã uidẽ facie ad
faciem ?⁊ omms conſumationis finem.

Noie ihu xpᷣe q hora diei ſexta fuiſti
d ante crucẽ uino miꝛꝛato ſeu fellito

potatꝰ. ac denudatus ⁊ tuis ueſtibꝰ
ſpoliatus.in manibns quoq; ⁊ pedibus clauii
acutiſſimis ꝑfoꝛatus.⁊ duriſſime cꝛuci aff xꝰ
in cruce ãt poſitus a multis blaſphematus ⁊ꝛ
deriſus.⁊ iteꝝ aceto ſeu uino acetoſo potatꝰ
da mihi qui peccatis meis crucẽ merui.ut in
te aſpiciens totus totaliter cãne ⁊ ſpiritu traſ
figar omniq; iniuꝛia ⁊ contumelia ac ↄfuſiõe
contẽpta.tecũ cruci affigar. ut nec aliquid ſe
nã niſi te ihm.te inquã crucifixũ.Amen.
Ade nona⸗ Capi.lxiiij.
3 Ora nona cogitabis mẽte lugubꝛi
2 deuota.ſi piã habes aiam.qualt
ſiccat ipᷣe fons uite ⁊ dulcedo cordi
m noſtroꝝ.ihs dñs tuꝰ ama ii
mus.⁊ omni gꝛatioſitate acceptiſſimus

iam ex ſangninis effuſione exhauſtis. ⁊ uiri

bus deficientibus appropinquans moꝛti. inci
pit oculos langueſcentes depꝛimere ⁊ facie
palleſcere.Et qũo incipit incliare caput ueꝛ
ſus matrẽ ſuã.quaſi dans ei aue ultimũ. aue
inquam doloris ⁊ oĩs deſolatois quod non po
terat ore ⁊ vbo expᷣmere pᷣ nimia paſſiõe ⁊ in
eſtimabili doloꝛe.⁊ quaſi ↄmendans ei corpꝰ
ſuum.tã crudeliter foſſum ac laceratũ ⁊ldiſſi
patũ undiq;. Et ẽt ueꝛſus patrẽ ſuũ quaſi oſte
dens ex modo moriendi. ꝙ moriebat᷑ ex, obe
dientia patris. ⁊ nõ ĩuoluntarie. ⁊ q̃ſ gras a
gẽs eidẽ ꝙ ipᷣm reuocahat ad ſe. docẽs nos ſi
militer gras in aduerſis agere.⁊ ſignificãs ſe
pꝑ uarias tꝛibulatões ad pᷣmia ſequendũ.⁊ (̃ſ
tꝛadens eĩ ſom ſuum. Etiã quaſi declinaꝛe a
crucis titulo ſe oñdes et uanam gloriaz uita
re nos docẽs.Ac ſi diceret. Nolo h ꝛegnaꝛe.
nolo ſcribat aut nominet me regẽ pylatꝰ Et

etiã quaſi me pr̃i fcõciliato muntiãs mihi pa

cẽ me ſalutet ⁊ oſculũmihi pᷣbʒ.⁊ aureſ meiſ

—

ze ualido t lachin
ſua reuerentia/
ſllus uerbis hely hel
iuas lachrymatus
ototumn plalmude
ne. deinde pſalmu
in wanus uas lut
daun ons hs palli
nos inſtrueret⸗
maxime deuoti
cis informationis
docummtis articuli
mo cicto iclinato
ſpirtum ) to coace
uoluntarie ſine co
extꝛa coꝛpus ſpont
alius extorfit. Uñ
do uoluentt. ſicut
lta ueſte pomt qñ
uoluit⸗Qnis ite
oldit diſt⸗Quan
teſtas indicaͤtis ſi
bec Nug. ( ie
rnum QAamãado. 0
primis duob ſi⸗
uimtas apouit
declarauit Trar
pria uirtute. din
mini niſi deo on
uit apentifſime
ij monletes ic
nuſter loqui t
tione ? lachrf
miſeratois affe
Mathbens di⸗
nn emiſtt ſoym.

6
celo ſen uino ecetoſo otts

ſtats neis muce merul urin
tcrlier cie tſyf uffil
eae comunelig acofſe
Miaffonr ur ner aligui ſ⸗
uã aucifiri Amnen

Cemilrii

ta cognadis mete lugeti
1a. d pia bades giamn qutt
ſde ſona une tauleetoceti
Oror. Pocfs iun an⸗
Atioſtrale gcceptiſimts
nis eßuſone exrhauſtis u
dus aPropingnansthan t
neſcemnes gepeineft ſce
gio ineini incliare Caplt ne
uaß ans e ele ultini⸗ ut
1ois geſtlots gnol en
zmere Pnimia peſtide
nenfomenn eicc

ter ollum ar geer n ai

MM

Secunde paꝛtis

pcibq̃ pᷣus ñꝓfecerũt ad exaudiendũ ĩclinat
Quo facto ↄcluſit ultimũ uerbũ.ſ.ſeptimum
cũ clamore ualido et lachrymis dicens: (pat᷑
in manus tuas) i. in ptãte tua (ↄmendo ſpi
ꝛituʒ meũ) Per quod uoluit nobis declarar.
ꝙ ſanctoꝝ anime extunc ĩ man dei aſcendũt
nam prins ab infeꝛis oĩm anime tenebant᷑. do
nec uenit qͥ captiuis redemptionem pᷣdicauit.
Unde Cyrillus. Pec ãt uox edocet.ꝙ anime
ſanctoꝝ ñ deinceps in ĩferno claudunĩ ut pri
us. ſed apud deu ſunt. buius ꝛei facto xpᷣo pn
cipio. Uñn ⁊ Anaſtaſius. Cõmendat em patri
ꝑſe umuerſos moꝛtales ĩ ſe uiuificatos: nam
ſumus mẽbra eius.ſm illud apłi. omnes unũ
eſtis in xpᷣo. Drius ergo dñs clamauerat Pe
ly bely: ⁊ modo clamat pater i manus tuas.
Vnde qᷣdaʒ dicũt ut Hiero.qꝙ ab illo pſalmo
deus deus meus reſpice in me.uũſq; ad iſtum
nerſum in manus tuas ubi ſant pſalmi deceʒ
2 vᷣſus centũquinqginta.xpᷣs dixerit ipos oẽs
pꝛimũ uidelicet ⁊ ultimuᷣ uerſum cũ clamoꝛe.
ſed inter medios ſub ſiẽtio.¶De iſto clamo
re xpᷣi ſicut ⁊ ð ſuperiori uidei loqui apłs:cuʒ
dicu. Qui in diebꝰcarnis ſue pᷣces cuʒ clamo
ꝛe ualido ⁊ lachrymis offerens. exauditus eſt
ſua reuerentia. Et ex h̊ uidet ꝙ xps tam in
illis nerbis hely hely. q; in iſtis.pater i man“
tuas lachrymatus fuerit. Alij uero dicũt quð
xpᷣs totum pſalmũ deus deus meus reſpice in
me. à deinde pſalmuz in te dnetuſq; ad uerſũ
in manus tuas ↄcluſiue decãtauit.¶ Cõmen
dauit dnñs ihs patri ſpiritũ n egeret. ſed ut
nos inſtrueret. ¶ In boc em̃ ſeptimo uerbo.
ꝙ maxime deuotionis fuit exemplũ multipli
cis informarionis nobis reliquit. ꝓut infra in
docum̃tis articuli patebit. Poc aãt uerbo nlti
mo dicto(ĩclinato capite tradidit ſeu emiſit
ſpiritum õ coactus ⁊ inuite.ſʒ qñ uoluit ⁊
uoluntarie ſine coactione expir auit.i. ſpiritũ
extꝛa coꝛpus ſponte ⁊ ppria poteſtate miſt. ñ
alius extorſit. Uñ Aug.Quis ita doꝛmit quã
do uoluerit.ſicut ihᷣs moꝛtu'eſt qñ uoluit. qs
ita ueſtẽ pomt qñ uoluerit.ſicut ſe cãne exuit
qñ uoluit. Quis ita uoluerit obit.quomõ cuʒ
uoluit obijt- Quanta ſꝑanda uel timẽda ẽ po
teſtas iudicãtis.ſi tanta apparuit moꝛientis.
bec Aug. ¶ Pic gᷓ appaꝛet. ꝙ xpᷣ tradidit ſpi
rirum clamãdo.orando.? lachrymãdo.¶ In
primis duobꝰ. ſ.ĩ tradendo ſpm ⁊ clamãdo di
uinitas apparuit. ⁊ deitatis ſue potentiaʒ xpᷣs
declarauit. Tradere em uel emittere ſpm̃ ꝓ
pria uirtute.diuine poteſtatis iudiciũ ẽ. ⁊ ne
mini niſ deo ↄuenit.Et ꝑ hᷣ̊ ꝙ moꝛiẽs clama
uit apertiſſime ſe deum ueꝝ ondit. nã hoĩeſ a
lij moriẽtes ñ clamare. ſed uix ſpirare uel te
nuiter loqui pñt. ¶ In alijs at duob. ſ.ĩ ora
tione ? lachr ymatõe humanitas apparuit. ?
miſeratõis aff ectu xpᷣs maifeſtauit.qn igitur
Mattheus dicit.ihs at iteꝝ clamãs uoce ma

gna emiſit ſpm̃.⁊ Mattheuſ. ihs at emiſſa uo

Capłm.lxxiſ.

ce magna expiꝛauit qd hac noce magna dixe
ꝛit. Lucas aꝑte deſignat dicẽs.⁊ elamans uo
ce magna ihs ait.pr in manus tuas mendo
ſpm̃ meũ.⁊ h ĩquit dicẽs expiꝛauit. Johes vo
tacẽs ð hac uoce ſcꝛibit.cũ gᷓ accepiſſet ihs a
cetum.dixit ↄſumatũ ᷣ.⁊ ĩclinato capite tra
didit ſpm: emiſſa tñ pᷣus uoce pᷣdicta. F uit at
ut ar̃ ira magnus ⁊ ualidus clamoꝛ iſte · ꝙ ul
q;ʒ ĩ infernũ auditus fuit.⁊ celu terramq; tre
mer fecit. Uox g ülla ñ foit naturalis ſʒ mira
culoſa qꝛ homo magno ⁊ lõgo cruciatu afflic
tus.⁊ ex tali afflictione morti ſic ꝓximꝰ.non
poſſet ſic clamar̃ uirtute nature ⁊ ideo ſequi
tur. ꝙ uox illa eẽt fõmata di untute. Dic no
ta ꝙ eadem hoꝛa qua pᷣmus adam peccauit.
ſecũdus expirauit. Primꝰ em̃ poſt meridiem
peccauit.qr mox ut peccauit uocẽ dñi ãbula
tis ad auram poſt meridiem audiuit: 2 tẽ cir
ca borã nonã ſcõᷣus adaz expirauit. Uñ qua
bora pᷣmus adã peccãdo mortẽ huic müdo ĩ
duxit eadẽ hora.ſcðᷣs adã mortẽ moriẽdo de
ſnuxit ⁊ q̃ hora illi ꝑadiſus ẽ cõcluſus.eadezʒ
hoꝛa iſte padiſum aperuit.qꝛ ſᷣm Bedã.oꝛdo
poſcebat.ut eodẽ tꝑis articło quo ade peceà
ti obcluſerat ianuã padiſi.panderet eã latrõi
penitẽti. Et ſᷣm gloſã.cũ ſol a feꝛuor̃ tepeſac
tus ẽ paſſionẽ còſumat.oſtendens ſe moꝛi ꝓp
ter peccata quibus a diuina luce ⁊ dilectõe ĩ
hanc noctẽ cecidimꝰ. Itẽ hac hora mortu ẽ
qr pꝑ eum nouem ordines angeloꝝ reꝑpantur.
Notãaũ ẽt.ꝙ ſicut dr ĩ gloſa Thesbie. do
mino in crnce paſſo dyabolus quo ꝓcurame
crucifixus erat aduenit q̃rens ſi qd peccati in
ipo inuemret.¶ Et dicit mgr in hiſtorijs qð
ſtabat ſupra brachiuzʒ crucis.donec xpᷣs expi
rauit ⁊ tunc uidens ſe cõfuſum receſſit ⁊ ue
niẽs ad tartara inuemt ibi animã xpᷣi poꝛtas
2 ſeꝛas confringentem ⁊ iuſtoꝝ animas inde
educentẽ.t tunc mox remotum ẽ diuine ui
ſonis impedimentũ ꝙ figurauit gladius flã
meꝰ⁊ uerſatil poſitus ante paradiſſum. Sciẽ
dum aũt ꝙ inter oẽs penas paſionis xpᷣi uſta
pena mortis fuit acerbiſſima. qr inteꝛ omnia
terribilia terribiliſſimũ ẽ moꝛs⁊ B eſt ſecun
dum Damaſ. ꝓpter naturalem iclinationem
anime ad cõpus. Et fuit ſpecialis ratio ĩ xpᷣo
de tali anima ⁊ ðᷣ tali corpore cui utriq; diui
nitas unita fuit ĩ unitate ſuppoſiti Vñ opor
tuit ꝙ illa ſeperatio eẽt maxime penalis:.Ex
iſto articulo expiratõis ſeu mortis xpᷣi haben
tur plura documenta- ¶ Pꝛimum eſt ꝙ nos
debemus com mori xpᷣo moriendo- uidelicet
mundo ⁊ peccatis.ſi cam chriſto eineterna ui
ta uiuere uolueꝛimus. Uude apoſtolus. Si
cõmortui ſumꝰcum xpᷣo ⁊ conuiuemus. Etide
talibus idem apoſtolus ait. Moꝛtui em̃ eſtis
ſcilicet mnndanis ⁊ caducis ⁊ uita ueſtꝛa ab
ſcondita eſt cum xpo in deo. ¶ Secundum 6
ꝙ xps in anguſtia moꝛtis alta uoce clamans
ad patrem. ? commendans ei ſpiaitte ſunm.
3

De

reliquit nobis exempluũ intime denorõnis:do
cens nos in hoc ipe bonus magiſter.quid noſ
in articulo tẽptationis.⁊ ſpecisliter in agone
mortis poſiti facere debeamns. Seinꝑ enim
debemus auxiliũ noſtrũ in de poneꝛe ⁊ eum
inuocare.ac ſpiritus noſtꝛos ei ↄmẽdare.quo
rum coꝛpora quotidie tendunt ad mortẽ.⁊ pe
nitus ignoꝛamus die 2 hoꝛã. E&t ſpecialiter in
hoꝛa ⁊ articulo moꝛtis debemus hoc facere
qꝛ maxime tunc ẽ neceſſe.⁊ ꝑꝑ hoſtis iĩportũi
tatẽ maiorẽ.⁊ ꝑꝑ nr̃e uirtutis debilitatõem.
Reliquit ẽt nobis exemplũ pfecte fidutie pa
teꝛne defenſionis.p hoc eni qq in manus pr̃is
celeſtis hõ ſpm̃ ſuũ cõmendat ſecuꝛus eſſe dʒ
ꝙ diuina uirrute ab incurſu malignorũ ſpiri
tuũ defenſatur. ¶ Tertiü documentũ ſpecia
liter ꝓ religioſs q moꝛiũtur mudo in religio
nis ingreſſu ẽꝙ ipᷣi dũt ſpm.i.uoluntatem ⁊=
ſenſum ſuũ tꝛadere in manus ſpiritualis pr̃is
ſ.pllati.ſic ꝙ amplius nõ remanſit uſq; ad di
em reſurrectõis.:exemplo xpᷣi qͥ ſum̃ ſuũ quem
moriens in manus pr̃is ↄmendaueꝛat. ulteꝛi

us nõ niſi in reſurrectõe ſua reſumpfit. Com

mendans eĩ ſym̃ deo pr̃i. exemplũ pfecte obe
dientie ⁊ ſubiectõis reliqͥt.q̃ quilibet ſubditꝰ
ſuo pᷣlato ſpiꝛitum ſuuʒ gubernandũ ⁊ dirigẽ
dum ↄmittit. Uñ qͥbet ſubditus uoto obedi
entie ſupeꝛiori aſtrict humilirer hʒa dicẽ ſuo
pᷣlato.pr̃ in manus tuas ↄmendo ſpm̃ menz.
illi ergo religioſi qͥ nunqᷓ; depoſuerunt ſpm̃ ſu
um uel ante reſurrectõeʒ ꝛeſumunt.puta qui
ſᷣm noluntatẽ ſuã facere ⁊ ſenſum ſuũ ſeqͥ uo
lunt.mendaces ſunt. ⁊? reſurrectõez pueniunt
⁊ ideo antixpᷣi ſunt. Quartũ documentũ ẽ.
ꝙ ualde utile ⁊ ſalubre ẽ legere illos decem
pſalmos.quos vpᷣs orauit in cruce qꝛ nulli du
biũ quin deuotõis effectũ legẽti eos ↄferãt ſa
lutarẽ.Et dr̃ ꝙ ſpaliter ualeant ad expiatõez
negligentiaꝝ ĩ horis canõ icis negligenter dic
tis. Quintũ documentũ ᷣ.ꝙ quantumcunq;
aliqui ſint iuſti ⁊ ſancti.nũquã iñ ſe putent
ſecuros de diabolo.cũ ipᷣe nec xpᷣum in cruce
dimiſerit quin eum obſeruaret. Quid ergo pᷣ
ſumere poterit hõ miſer ⁊ fragilia. Certe de
nullo niſi ſolù de moꝛte xpᷣi.Vñ Augu. Tota
ſpes mea è ĩ morte domini mei. Mors eius
ẽ meritũ meũ ⁊ refugiũ meũ.ſalus.uita ⁊ re
ſurrectio mea. Non poſſũ teꝛreri multitudine
peccatoꝝ meorũ.ſi mors dñi in mentẽ uenẽit

peccata mea illaà uincere non pñt.¶ Sex

tuʒ documentũ ẽ.ꝙ noſ multũ tenemur ama
re xpᷣm.qui ꝓ nobis aiam ſuã poſuit.⁊ caput
ſuu ad nos in morte inclinauit. Unde Augu.
Saluatoꝛ noſter caput ſuũ inclinauit iĩ mor

te.ut oſcula daret dilectis ſuis.Et nos totiẽs

diñm oſculamur. qnotiens in eius amore ↄpũ
gimur. Septimũ documentũ ẽᷣeqꝙ qᷣlibet xpᷣia
nus moꝛiens dʒ illa quinq; ſupradicta ſeruar
gquantum poterit.ꝗᷓ xpus moriens ſezuauit.

Ipſe enim orauit.clamauit.plorauit. animã

. 0OHa⸗

pf̃i ↄmendauit ⁊ ſpm̃ tradidit.ſic ⁊ nos in ex
tremis poſiti debemus orare clamare ſaltem
corde.ploraꝛe ꝓ peccatis ꝑ ueram pnĩaz ani
mam deo cõmedare.⁊ ſom tradere uolũtarie
ſ.moriendo ⁊ uoluntatẽ nr̃am diuine uolũta
ti tradendo. Ad ↄſormandũ ſe huic articulo
recogitet homo quamo amof ſaluator noſteꝛ
morte ꝑtulit.ut nos uiuiſicaret.⁊ ꝙ cõditõeʒ
moꝛtis ſubijt qͥ uitã uniuerſis creatuꝛis tribu
it.⁊ mortuẽ qͥ mortuos ſuſcitauit.a reuoluat
in mente ſua documenta pᷣmiſſa. Iu qui in
cruce moriens anim tuaz pr̃i ↄmendaſti.da
mihi in hac uita tibi ſpualiter ſic cõmori. q̃te
nus tu in hora mortis mee digneris animam
medã miſeꝛiã habere cõmendatã. Ego aũt do
mine in illas manus tuas exteſas ⁊ ꝑforatas
⁊ ſacro ſanguine repeꝛſas.cõmendo ſpm̃ ⁊ cõ
pus meũnᷣ.⁊ ſupplico caritati tue.ut in nouiſſi
ma hora poſſim cum memoria integra fiðõ pu
ra.⁊ ſpe firma.animaʒ meam in manus tuas
miſericordiſſimas ↄmendaꝛe.quas ꝓ me ſal
uando expandiſti in cruce.⁊ audir̃᷑ merear v
bum illud dulciſſimũ.hodie mecũ eris in ꝑa
diſo.Et tunc hac uoce (ueluʒ templi) ꝙ erat
foris ante faciẽ ⁊ introitum templi. phibẽs aſ
pectum ſanctoꝛũ ꝗ eranx intra tẽplũ(ſciſſum
E in duo.a ſũmo uſq; deorſũ) ñ illud ꝙ erat ĩ
tra tẽplũ inteꝛ ſct᷑a ⁊ ſctaſanctoꝝ. Uñ Orig.
Duo aũt uela fuiſſe intelligui. Vnũ ꝙ uelat
ſct᷑a ſanctoꝝ.alteꝝ exteꝛius ſiue tabernaculi
ſiue templi. In paſſione g dqñi ſaluatoris nelũ

ꝙ erat a foris ↄciſſum ẽ a ſuꝛſum uſq; deorſũ

ut ab initio mũdi uſq; ad finẽ cõciſſo uelam
ne miſteria publicent᷑ qᷓ uſq; ad xpᷣi aduentũ
rõnabiliter fuerant occultata. ¶uz aũt uene
rit ꝙ ꝑfectum ẽ.tunc auferet᷑ ẽt ᷣm ueluzʒ. ut
uideamusẽt que intus ſunt occultatacſ. uerꝗ
archam teſtamenti.⁊ ſicut ipᷣa ſe habet na
tura nideamus chezꝛubin ? alia. Pec Ori
ge. Per hoc g ſignũ figurabat ꝛeuelata ẽẽ
miſteria ⁊ ſecreta ſacr̃oꝝ legis q̃ añ uelats e
rant.ut uniuerſ pdeꝛent᷑ ⁊ ad gentes tꝛãſirẽt
⁊ impletã eſſe ueritatẽ q̃ in figuris latebat et
celum aꝑtũ ꝙ ante clauſũ erat.uñ ⁊ nos in
paſſione ani ⁊ crucis ⁊ reliquias ⁊ cetera ſa
cra detegimus in eccleſia ⁊ patefacimus. Et
imeuangelio nazareoꝝ legit. ſuꝑ liminare tẽ
pli infinite magnitadinis ſꝛactũ eſſe.auditas
q̃ uoces in aere ⁊ uirtutes angelicas preſides
quondam templi tunc pariter clamaſſe tran
ſeamus ex his ſedibus. Ut ãt dicit Crip. G̊ ue
lum ſciſſum erat pᷣcioſiſſimũ de purpura ⁊ bil
ſo ⁊ cocco ⁊ auro ſerico et iacinto ↄtextũ qðᷣ
in diebus celebeꝛꝛimus ſuſpendebatur. Dac
quoq; uoce Cteꝛa mota eſt)quaſi non ualeni
feꝛre dominum ſuum pendentẽ.et non potẽs
ſuſtinere xpᷣi mortẽ.capax ei huius mõtui eẽ
ñ poterat.et ſigni ꝙ iudei de ea abiſtiendi ⁊
deſtruendi eranti et petre ſciſſe ſ unt)) ĩ ſignũ
conueꝛſionis gentilium et in: ſignum quod

ante apparnid tar
ft iam edezinf
2 miſerta es nuͤ
mir ꝛberis⸗Qua
p ciuni ei.c'
Aug. Quaquan
crucifigaris ut
dearis a deo de
ndeeſt uirtutun
Cri. Imende⸗
lo. 5 autem in
guidẽ anguſtia
nagne erat q fi
1 iroꝛis ſigna!
pewe. ueluͦ med
te angaſtie ſuo⸗
O quantumpi
do hec klen ui
bet quantus d
leban q infen
nec mes cogt
barur tuͤͦc ant
te H ſigna r
conuerſion
delis anima.
ppocri5. ⁊ cu
uelu ienped
ſe petm imp
Mquantum

motumtenpl.
in inetniſoiſn
erſo illig gere
ctſonclox V Ori
telligüf, Uni ih⸗
bellgüf⸗Urug neian
terins fueabernacrli
vecin duetang veii
dea ſmſum uſc georſi
ad hne cöeſſo uean
ſuſchad i euen,
Occultata. Anz ait uen
N auſerei e fmn ueinz
Nus ſunt occuilatgeſueri
i feut is ſe habet ie
cuubin ? alis⸗ Dec Df
i ſeurabei euelatnie
cfoxlegisqan nelant e
neni tod genes niſti
inſimns liebatet
clouſi eratun 1 nog in
1 feliquias 1 celerd 66
eſa t hateſacinis Kl
r kgi iug minget⸗
Ans nacti eſe auclin
nuesangelicas Neſcir
te mler canniſi .
tm didiel lf i
coffimͤde dunpmngt 5
gicoe acinto Neßi
mmisſlſheſcebanne n
nan eſ liſ nn

ict toiei
un e eeffül

phibege

Secunde paꝛtis

corda quantumcunq; duꝛa bᷣberẽet ↄpati xpᷣo
morienti. Dicitur autez ꝙ adbuc apparẽt ibi
ſciſſure ⁊ deponunt ibi pegrini cruces ſuas(¶
Et monumenta aꝑta ſunt )ad denotandũ ꝙ;
moꝛtis clauſtra eꝛant rẽata.⁊ ꝙ reſurrectio
xpᷣi ⁊ alioꝝ cum ipſo ꝛeſurgentium erat pꝛopĩ
qua.⁊ in ſignum reſurrectionis qᷓ expectatur
futura.¶ Et multi ſctorum ſuꝛꝛexeꝛunt a moꝛ
tuis)ñ runc quando monumenta apta ſunt.
ſ.hoꝛa mortis xpᷣi ſed quando r ſurrexit.q cũ
eo ſuꝛꝛexerunt tãqᷓ; teſtes ſue ſurrectionis.⁊
ideo nõ ante: ſʒ cuʒ eo debebant ꝛeſmgeꝛe. ut
ioſum oñderẽt ̃ſuꝛꝛexiſſe.Et hoc eſt ꝙ ſubdi
tuꝛ (⁊ exeuntes de monumentis poſt r ſuʒec
tionem eius )ideſt xpᷣi (ueneꝛũt in ſanctaʒ ci
niratẽ lcʒ hieꝛuſaiem ¶(?⁊ appaꝛuerũt młtis)
ad declaꝛationem dominice reſuꝝectõis. Uñ̃
dieit Pieꝛ. ꝙ cũ monumẽta aꝑta ſant.nõ anñ
ꝛeſuꝛꝛexer̃t q; ꝛeſuꝛgeꝛet dñs ut eſſet primoge
nit ̃ſurrectõis ex mortuis. In apocalipſi xpᷣſ
dicitur pᷣmogemtus moꝛtuoꝝ.ſed in epła ad
Corin.pmitie dormientium. Pec aãt magnitu
do ſignoꝝ ſignificat ut crucifixum dñm ſuum
celũ ⁊ terra ⁊ omnia que in eis ſunt ᷣmõſtra
rent. Voce quippe xpᷣi monent᷑ elementa ⁊ ſi
mul cuʒz eo uult diſſolni atq; finiri oĩs creatu
ra. Unde Leo papa. Pedente ſi quidẽ a pati
bulo creator̃ uniuerſa creatura ↄgemuit.de
bebat h̊ teſtimonium ſuo mũdus actori. ut i
eiuſ occaſu uellent uniuerſa finiri. Pec Leo.
Ecce quãta nũc apparet eius maieſtas. cuiuſ
ante apparuit ranta infirmitas. Unde Anp⸗
Et iam qͥdes infirma eius anima mea uidiſti
2 miſerta es.nũc ⁊ maieſtateʒ eius attende ⁊
mir aberis. Qualis ẽ hic. qꝛ celum ⁊ terra cõ
paciunt᷑ ei.cꝰ ⁊ moꝛs mortuos uiuificat.vñ ⁊
Aug. Quãquam ãt tu iudiceris ut maleficus
crucifigaris ut flagitioſus ⁊ impius. qᷓ;uis ui
dearis a deo derelictus. nõ deſunt miracula.
ñ deeſt uirtutum babundantia. Unde etiam
Cri. Intende quta ſigna fecit. G̊ quidẽ e ce
lo. H autem in terꝛa.hoc ãt in ipo tẽplo.ſimul
quidẽ anguſtiam ſuã demõſtrans. Erei ire dði
magne erãat q̃ fiebãt.⁊ ñ ſimpliciter ſigna: ſed
? faroꝛis ſigna uniuerſa erant. tenebre.ſciſſe
petre. uelu mediũ ſciſſũ.terre cõcuſſio.⁊ mul
te anguſtie ſupeꝛhabundatia eꝛat. Pec Lꝛiß.
O quantum pia mater eius tũc dolebat.qua
do hec fieri uidebat. Inde Aug. Cogitare li
bet quantus dolor tunc fueꝛit matri.cũ ſicido
lebani q̃ inſenſibilia eꝛant. Non lingua loqui
nec mẽs cogitare ualebit.quando dolor̃ tene
barur tũc anima Marie. Hec Aug. Miſti
ce h̊ ſigna predicta habẽt fieri in Fſuſcitatõe
= conuerſione pct᷑oꝛis.Dei qppe templum ẽ ſi
delis snima.-cuius uelũ ſcindit qñ uelamen
pocrib. ⁊ cuiuſlibet pctᷣ diſſipat.Sicut eniʒ
nelũ impediebat ne uideri poſſent ſctᷣa tẽpli
ſic pcẽm impedit ne uideant ſct᷑a paꝛadiſi.qðᷣ
tñ quantum ad ſufficientiam fuit amotum ꝑ

CLCapłm. lxiij.

mortem xpi. uelum em̃ tepli ſciſſum fait.in ſi
gnum qꝙ ꝑ moꝛtem xpi ablatã ẽ impedim̃tum
ꝙ nos ſecreta gaudij paradiſi ꝓhibuit contẽ
plari.ſicut uelum operiebat ſecreta templi.
Terra mouet᷑ ĩ pct᷑i recogitatione ⁊ ꝑ timorẽ
ↄpunctõ s interne.⁊ qñ ꝑ cõpaſſioneʒ mortis
xpi.terrenum deſideriũ in amorem cõmutaĩ
celeſtium. Terra em̃ tremuit pᷣ horrore igno
minioſe mortis chriſto inflicte. ad deſignan
dum quod coꝛda terrena chriſto compaciẽti
debent compati ⁊ eius ſtrictum iudicium foꝛ
mid are. Quod autẽ tremuit in reſurrectione
hoc deſignat quoddaʒ ſpeciale tripudiũ.quo
omnis creatura debet ↄgaudere xpᷣo reſurgẽ
ti. ſicut etiam ↄpaſſa fuit xpᷣo morienti. unde
primus tremor deſignat:metum ? terrorez- ſe
cundus autẽ gaudium ⁊ exultatõem. Petre
ſcinduntur in ↄtritõe ⁊ per dolorẽ ↄiritõis. in
corde.⁊ qñ duꝛitia cordis ꝑ vietatem emollit
ↄpaſſionis. Detre enim ſciſſe ſũt.ad deſignã
dum ꝙ corda lapidea ⁊ dura.ꝑ dolorẽ ↄtritõ
nis ⁊ intime ↄpaſſionis ſcindi dñt. Monumẽ
ta aꝑ untur in cõfeſſione ⁊ per pudorem 2feſ
ſionis in ore. ? qñ fetor qͥ intus latz foꝛas per
oe ꝓdit. Mortui reſurgunt i. ſpirituali niuifi
catione.⁊ ꝑ laborẽ ſaciſfactionis ĩ opere.⁊ qñ
ad boni operis exercitium excitatur ſõnus pi
gritie. ⁊ apparent in ſancta ciuitate in anime
illumimatiõe. In hora mortis tue domine ue
lũ tẽpli ſciſſuʒ ẽ. rogo te aufeꝛ uelamen igno
rantie de corde meo. ut uideam uoluntatem
tuam ⁊ opere perfitiam. Terꝛa cõtremuit da
mihi obſecꝛo qui ſum terra ⁊ cinis. coram te
ſtar̃.cũ caſto tĩor̃ ⁊ Fuerẽtia ſiliali.⁊ meã ſa
lutẽ cũ tior̃ ⁊ tremor oꝑi. Petre ſciſſe ſut.da
mihi ut lapideum coꝛ tuo ſcindatur timor. ⁊
inbhiãs ardẽter a te rorem ſuperne benedictõ
nis accipiet ⁊ tibi germinet fructũ uite. Mo
numenta aperta ſunt ⁊ multa reſurrexerunt
corpoꝛa ſctoꝝ. da queſo dñe anime mee a ſe
pultura r urgere pctorum) Uiſis at bis q fie
bane).ſ.tot ⁊ tam mirificis ſignis in paſſione
xpᷣi inter q̃ etiam fuit ꝙ uoce magna clamãs
ſic cito ⁊ ſponte expirauit(centurio )qui cru
cifxoribus peꝛat(⁊ milites qui cum ipᷣo con
ſtituti erãt) ad cuſtodiendũ ihᷣjm ĩ cruce quo
uſq; expiraſſet(timuer̃t ualde) ⁊ diuĩe vtuti
tot ⁊ tata mirackła aſcribẽ? (gliticauert du)
fidei ↄfeſiõe. ac pt atem ⁊ ueritatez diuinitat᷑
in xpᷣo ofeſſi ſunt((dicẽtes VUere hic bomo iu
ſtus erat) (uere filius dei eꝛat iſte) aliteꝛ em
tanta glia in eius morte nõ appareret. Mat
th eus dicit (uere filius dei erat iſte) Maꝛc?
(uere hic bomo filius dei erat) . Lucas
uere h̊ homo iuſtus erat). Ibi fſultat ner
tas deitatis quia uere filius dei. ibi ueritas
humanitatis quia uere hic homo ibi neritas
innocentie ſue et ſanctitatis.qꝛ uer̃ iuſtꝰerat
Et bec tria neceſſaria erant ad redẽptionem
ſ.homo qui debeꝛet · deus qui naezer iuſtus
*

De

eni congrueꝛet.⁊ ex iſtiſ aggrauatuꝛ ſcelus iu
deorum qꝛ occiditur deus a ſeruis. hõ a beſti
is caninis iuſtus ab imuſtis. Multuʒz qdem
iſtos ad fidẽ diuinitatis xpᷣi diſpoſuit. ꝙ cum
clamõe magno ſic potenter ⁊ dũatiue ſpm̃ di
miſſit. Uidebant ei ꝙ clamoꝛ ille ſuꝑnaturał
⁊ mraculoſus fuit.quia ꝑꝑ defectũ ſanguis
2 efluxum ſpirituũ.talis clamor fieri non po
tuit ab homine ſic ꝓppinquo moꝛti.⁊ ideo con
cluſerunt.ꝙ eſſet factꝰ vtute diuina ſuꝑnãli.
2 ↄſequens ꝙ ipe eſſet filius dei. Quð ẽt ex
bhoc ppendeꝛũut.q; qũ uoluit tũc ſpm̃ dimiſit.
ut eni dicit Hiero:nullꝰ hʒ poteſtatẽ dimittẽ
di ſpmumiſi ille q aiaꝝ ↄditor ẽ. ⁊ (̃m Aug.)
cũ poſt illa noceʒ continuo tradidit ſpm̃.hoc
maxime qͥ aderant ſunt mirati. longa eĩ mor
te cruciabant in ligno ſuſpem̃.¶ De iſto cẽ
turione ſic dicit GBer.erat ille centurio incir
cũciſus.ſed non au:e qui ad unsʒ expirantis
uocẽ ſub tot infirmitatũ iuditijs dñʒ maieſta
tis agnouit. Joq; nõ deſpexit ꝙ uidit qꝛ; cꝛe
didit ꝙ nõdu uidit.ñ ãt cr̃didit ex eo ꝙ uidit
ſʒ ex eo ꝙ audiuit.qꝛ fides eſt ex auditu.audi
tus aũt ꝑ vbũ xpᷣi. Et ſ̃ʒ Crivᷣ.cẽturio ut qͥda
dicunt nõ ſolũ cõfeſſor fuit ſʒ ẽt corroboratꝰĩ
ſide martyriuz ſuſcepit. Per hoc ꝙ cenmtuꝛio
gentilis confeſſus fuit 1 pᷣm taz claꝛe ſignifica
ta fuit gloꝛioſa confeſſio gentilium in eoꝝ cõ
ueꝛſione, ⁊ duꝛitia iadeorũ ĩ infidelitate. Unñ
Piero.Nouiſſimi aũt nunc pᷣmi effitiunt.qr
gentilis populus ↄfitet. ⁊ plebs iudaica ceca
ta negat.ut fiat eis error nouiſſimus peior pᷣ
pre. Vinde ?2 Beda. Quanta ergo cecitas iu
deoꝝ.qui tot peꝛ dĩim uirtutibus factis. tan
tis in morte eius appaꝛennibus ſignis: crede
re reſpueꝛunt ⁊ inſenſibiliores gentibus deuʒ
gloꝛificaꝛe uel timere ↄtenſerunt. Unde me
rito ꝑ centurionẽ fides eccleſie deſignat᷑.que
uelo miſteꝛiorũ celeſtium ꝑ mortez domini r
ſerato.continuo ihum ⁊ ueꝛe iuſtum hoĩem
2 uere dei filii ſynagoga tacente confirmar.
Unde etiam Ambro. O duriora ſaxis pecto
ra iudeoruz. Judex arguit. credit miniſter p
ditor ſcelus ſuum morte condemnat. elemen
ta ſugiunt.terꝛa concutitur monumenta ꝛeſe
rantur: iudeorum tamen immobilis du itia
imnanet orbe concuſſo.hec Ambro.Conſideꝛa
ergo tu homo redempte.quis ⁊ quantus ⁊ q̃
lis eſt qui pro te pendet in cruce.cuius tꝛanſi
tum ⁊ celum luget ⁊ teꝛra ⁊ lapides duri qua
ſi compaſſione ſcinduntur cuius mors moꝛtu
os hiuificat. ⁊ quem omnis creatura dominũ
ſuum confitetur. O coꝛ humanũ oĩm lapiduzʒ
duricia durius.ſi ad tanti ꝛememoratõeʒ pia
culi nec teꝛroꝛe cõcuteris.nec cõpaſſione affi
ceris nec cõpunctõe ſcindeꝛis. nec pierate mo
luis. Unde Pieꝛo. Omnis creatura xpo mo
rienti cõpatitur.ſol obſcurat᷑.terra mouetur.
petre ſcinduntur. uelum templi diuiditur. ſe
pulchra aperiuntur.ſed ſolus miſer homo nõ

nofla.

opatituꝛ ꝓ quo ſolo xpᷣs patituꝛ. Unde Ber.
aſcendit xpᷣs in altum ut ab omnibus nidere
tuꝛ.alta uoce clamauit. ut ab omnibus audi
retur.clamori fletum admiſcuit:ut homo cõ
pateꝛet.Qui ad hanc uocem non concutit t

ra gꝛauioꝛ ẽ. petra durior. ſepulchro fetidioꝛ

ec Ber. (Krant autem ibi Jad aſſociandũ
ad conſiderandũ. ad ↄpaciendũ cũ matꝛe do
mini. Joannes ⁊ magdalẽa ⁊ due ſoꝛores do
mine.iſ.maria cleophe ⁊ maria ſalome. ⁊ pꝛe
ter iſtas que pꝛincipales erant etiam plures
(alie mulieꝛes a longe ſtantes ⁊ uidẽtes que
fiebant.que ſecute eum a galilea fuerant))ex
deuotione quã ad audiendum uerbum eiha
bebant (miniſtrantes eis) neceſſaꝛia uite de
ſubſtantia ſua ut metteret eoꝝ corporalia cu
ius ille metebãt ſpiritualia. Qonſuetudinis
enim iudaice fuit.ut mulieres ðᷣ ſubſtãtia ſua
uictum ⁊ ueſtitum pᷣdicatoribus ⁊ preceptõi
bus ſuis miniſtrarent.⁊ in alijs ut in pparatõ
ne cibi⁊ in lotione ueſtium ſeruirẽt ꝙ ⁊ dñs
accepit ut exemplum daret apoſtolis.eorum
conſulens ĩtirmitati.⁊ ut euagelio magis ua
caꝛent.nec tunc hoc ſcandalum erat. Paulꝰ
autem ſupeꝛerogauit.qui cum haberet pote
ſtatem ciꝛcunducendi mulieres.ſicut alij non
tam̃ uſus eſt ea.pꝑ pſeudo apoſtolos. ut eos
q pᷣdicatione repꝛimeꝛet.⁊ pꝛopter ſuſpitionẽ
remouendam. max me inter gentes ubi talis
conſuetudo non erat.⁊ ideo ſcandalum face
re poterat. Miniſtꝛabant autem domino caꝛ
nslia pro ſpiritualibus. non ꝙ indigeret dñũs
cꝛeaturis:ſed ut oſtenderet typum magiſtro
rum.qꝙ uictu atq; ueſtitu ex diſcipulis debe
rent eſſe contenti. VUbi Crif᷑. Pec auũt mulie
res conſideꝛabant que gerebantur. q̃ maxie
erant ↄpaſſibiles.⁊ que ſequebantur miſtꝛsn
tes uſq; ad pericula affeꝛunt. maximaz forti
tudinẽ oſtendentes.quia dum diſcipuli fuge
runt ipᷣe affuerunt. Pec Criv.O qualiter tũc
aĩa n r̃is itimi doloris gladio penetrata erat
cum ſic penoſuʒz filiũ deficere.lãguere lachꝛy
mari.clamare ⁊ mori.⁊ in mundo derelinqui
in tanto dolore et anxietate uidebat et quali
teꝛ clamauit ſi tamen loqui poterat et dixit.
O fili mi dulciſſime.quid fatiam ego meſtiſſi
ma.Cui me miſeꝛam ↄmendatã dimittis. Si
li mi momento mei et omnis familie tue quã
ita deſolatã relinquis. Memento etiaʒ homi
num qui tibi ſeꝛuierunt fili mi.et ego ĩ manꝰ
tuas et patris tui commendo meipᷣam et totã
eccleſiam noſtram. O pater ſancte deus omĩ
potens.in manus tuas commendo filium me
um.imo dominum meum et filiũ tuũ. Jã eni
deficio et ante filium meum ĩ eius conſpectu
mori ðᷣnᷣro. QLalia dicẽs eſtimo ꝙ propter an
guſtiarum multitudinẽ uł abſorta erat ? qua
ſi inſẽſibilis ul ſemimortua facta.⁊ ꝙ ſe ſuſtie

re non ualens:corruit in faciẽ ſuam ſuper ter

ram. Nullus enim cogitare aut dixcere poſſet

liciter inelligi ſu
lexeꝛãt miuſte occi
lez ſe impetraſſe mi
amplius glorikicatt
tinet ad bonos · ſec
eigo ploꝛa ? tu cun
animẽ habes e uiſe
Stupet celu.terꝛa
ſ ſole otꝛiſtato tu ?
lem contremiſcls ſ
ditur ſi flentibus iun
cölachrmaris e⸗
dñs in cuce monn
remanet meſtiſſim
lena cü duabus ſu
mater faciebat. ..
lideꝛlo. tangere cu
ſic doloꝛi ⁊ amoꝛi
Liq; aliud ſolatin
fumantem ex vr
ſtillantem nimia e
in tantum ut facie
ſanguinolenta red
tetera ſic gite Jux
ſicerans vultu ber
cis ſtiyne ſeuo . pe⸗
husleuabat. ampl
Agabat. ili ſe ⸗
ex quo ſaꝛſumma
ſz manus mde fl
plexe ſe leuaz
1ge tangere iln
ach fer. Wort
denr in genis ?
es guttagſe
am geoſculas
Pmale tunc ill

KKukeua elio macis
antiin en e
gui un haberet aar
i mulieres fcut glin
ſendo nen
ſendo opoſtoloo. necs
ner. epiepter iſoinore
e imer gentes ubi talis
t ideoſcandalum ſace
an autem Gomino ea
.on g Migger efs
deret ipam wagiſtro
ſtun ex acipulis debe
di Criß. Dec aun muli⸗
due gerebontun nari⸗
gueſenehennn niſtu
4 affnun mnapimezi
uis dum aſeipui tuge
Pec (ni. O qusliter ie
is gadio verenutg einl
ideſcge liguere lchi
G.t inmundo Cerelingui

netate icebak t guli
n etſrit.

BGecunde partis.

quanta meſticia pacientẽ ⁊ morientem ſuſpi
rquerit᷑ ⁊? dolueꝛit. Unde ipᷣa ſuſtinebat intuſ
quod filius tulit foris.Quid tunc Johannes
ſpecialiter ab eo dilectus.quid Magdalena
fidelis et dilecta diſeipula qdue ſorores do
mine faciebant. Sed quid facere poterant.
Replete erant amaritudine.ↄplete doloribꝰ
inebriate abſinthio.et intolerabiliter flebãt.
O cariſſime cogita et cõſidera quanto dolor
et eiulatu omnes amici eius plorabant.qr ẽt
hi qui ſibi nihil attinebant.et cũ eo nihil ha
bere uidebantur multum dolebant.ſicut cen
tuꝛio ⁊ alij milites qͥ iſm crucifixerant.⁊ eũ
quouſq; expiraſſet: cuſtodiebãt.qᷓ omnis tur
ba eoꝝ qui ad uidendum ſpectaculuzʒ ↄueue
rant ⁊ ſimul aderant ⁊ uidebant q̃ fiebanx.qͥ
pectora ſua in ſignum pnie ⁊ luctus percutiẽ
tes.cũ ſilentio reuertebantur dolẽtes dꝗe xpᷣi
pſecutõe. Secundum Bedam.ꝙ ꝑcutiebant
pectora.qr pnĩe ẽ ⁊ luctus inditiuz. poteſt du
pliciter intelligi. ſiue enim euʒ cuius uitazʒ di
lexeꝛãt iniuſte occiſum dolebant ſiue cꝰ mor
teʒ ſe impetraſſe meminerant.hunc ĩ mortezʒ
amplius glorificatum tremebant. pꝛimum ꝝ.
tinet ad bonosſecunduz ad malos. Cõdolẽs
eꝛgo ploꝛa ⁊ tu cum mulieribus ⁊ alijs. ſi piã
ꝗnimã habes ⁊ uiſcera pietatis.ve Inde Anp.
Stupet celũ.terꝛa miratur. Quid tu ũ mirũ
ſi ſole ↄtꝛiſtato tu ↄtꝛiſtariſ.ſi terꝛa ↄtꝛemiſecẽ
te tu contremiſcia.ſi ſciſſis ſaxis cor tuuzʒ ſcĩ
ditur. ſi flentibus iuxta crucem mulierib tu
cõlachrymaris Hec Anp. Ecce igitur pẽdet
dñs in cꝛuce moꝛtuus.r̃cedit multitudo tora.
remanet meſtiſſima mr̃ cum Johe ? magda
lena cũ duabus ſuis ſoꝛoribus.Sed ꝗd tunc
mater faciebat. Leuabat manus pꝛe coꝛdis ðᷣ
ſideꝛio.tangere cupiens dilectum ſuum ut uł
ſic doloꝛi ⁊ amoꝛi melius conſulere potuiſſet.
Cũq; aliud ſolatium non baberet. ſanguineʒ
fumantem ⁊ ex vulneribus filij ad teꝛaʒ uſʒ
ſtillantem nimia cum auiditate deoſculabat᷑
in tantum ut facies eius de cꝛnoꝛe filij occiſi
ſanguinolenta redderetuꝛ. Unde Augu iter
cetera ſic ait- Juxta crucem ſtabat maria.2
ſidecans vultu benigno xpᷣm pendentẽ in cru
cis ſtipite ſeuo.pedibuſq; nitens in altuz ma
nus leuabat. amplectens crucem ruens in oſ
cula eiꝰ. Ex qua paꝛte ſanguinis unda crucẽ
ꝛigabat. illi ſe vtebat ut ea completi ualeret
ex quo ſuꝛſum manus extendere nõ ualebat.
Tolebat amplecti xpᷣm in altum pendenteʒ:
ſz manus inde fꝛuſtꝛa ꝛeuerſe ĩ ſe redibãt.Cõ
plexe ſe leuãs a terra ſurſuz eꝛigebat ad xpᷣm
2 tangere illuz nequibat male collidebaĩ
ad terꝛã. Mortis palloꝛ eius perfuderat uul
tum. tñ genis ⁊ oꝛe xpᷣi cꝛuoꝛe ꝛubea eꝛat. Aa
dentes guttas ſanguinis oꝛe ſacꝛo lĩgebat.teꝛ
ram deoſculãs quã cꝛuoꝛis unda rigabat. O
q;ᷓ male tunc illi erat hec Aug. Tandẽ ponũt
ſe omnes ad ſedenduʒz iuxta crucem:contem

Capitulũ.lxiiij.

plentur dilectuʒ ſuum expectant a deo auxi
lium quomodo ipum deponere ualeãt ⁊ ſepe
lire. Cõmorantibus igitur ⁊ ſedentibus eis ꝓ
pe crucem.⁊ aſpicientibus ſine inteꝛmiſſione
dominum ium. ſic pendentem in cruce ĩter
latrones.ſic nudum. ſic deturbatuʒ.ſic afflic
tum.ſic mortuum.⁊ ſic ab omnibus ðõᷣrelictũ
Ecce aꝛmati multi ueniebant a ciuitate viuſ
eos qui licentia pylati habita mittebantuꝛ a
iudeis. ut ipſis crucifixis crura frangerentur
ut citius morerentur. ⁊ taliter mortui tollerẽ
tur de patibulis.⁊ ſepelirentur. Ne ĩ magno
die ſabbati que a ueſpera ſexte ferie incipie
bat.⁊ propter ipſum ſabbatum.Et propter ſe
ſtum azimornm ualde ſolemnis erat. corpo
ra eorum in eruce pendentia remanerẽt.⁊ fe
ſtam horrore diuturni cruciat fedarent. Pri
ma qᷣdeʒz dies paſche qᷓ crucifixus eſt dñs ſolẽ
nis erat apud iudeos.Secũda tam̃ dies pro
tũc fuit ſolẽnior rõne ſabbati apð eos.qr die
ſabbati q̃ infra octauas occurrebat duplex fe
ſtum erat. Ideo hoc faciebant.quia ĩ lege pᷣ
ceptũ erat ut cadauera ſuſpẽſoꝝ ꝑꝑ ðᷣlicta uſ
q; mane nõ eẽnt ſuſpenſa.ne inde pollueret
terra.unde Theophilus. Sic em̃ iubebãt᷑ ĩ le
ge. nõ occidere ſolẽ ĩ hoĩs ſupplitio (. Sʒ vᷣm
Xrib)iudei hoc quidem in ꝑuis diligẽtes ſut
ſed in magnis ↄtenſerũt.⁊ cum tantazʒ fuiſſẽt
operati audatiã. de die diligenter ratiocinat᷑
colantes culicẽ ⁊ glucientes camelũ.i Apro
pinquant ergo ipᷣi armati cum turore ſtrepi
tu magno.⁊ uidentes latrones adhuc uiuere
Krangunt eis crura) ⁊ occidunt.ac deponũt
2 in aliquaʒ ſoueã pijtiendo ne oleant ſepeli
unt. Duo milites fregerunt crura unius latro
nis ⁊ duo alterius.⁊ ſic ſimul uenerũt ad ipſᷣm
qui erat medius. Redeuntibus gutem illis
uerſus dominum. ut uiderunt eum iam mor
tuum. eo quõ acerbiora ſupplicia quazʒ latro
nes pertulerat. ul quia forte ante alios ſuſpẽ
ſus fuit uel quia poteſtatem ponendi animaʒ
habuit. (nõ fregerunt eius crura )quia G nõ
fiebat niſi ad hoc ꝙ enadere non poſſent de
poſiti de patibuł(ut ipleret᷑) ↄſecutiue (ſerip
tura q̃ dẽ )ĩ exodo (os ñ ↄminuetis ex eo)ſ⸗
ex paſcali agno.qͥ uerũ agnũ dei.ſ. xps pᷣfigu
rabat.qͥ mortuꝰ iã coctus ad eſuz fiðliũ erat.
iõ em̃ ordinatõe diuia ↄſtitutũ ẽ. ut oſſa agni
paſcaliſ ñ frangerent.qr ueri agmi oſſa in cru
ce fracta ñ ſunt. ut ſic figura ⁊ ueritas corre
ſponderent ( Sed) ut certificarẽt᷑ ð morte eiꝰ
(unus militũ onginus noiĩe. tũc ĩpius = ſup
bus poſt uero ↄuerſus et mãtyr fact põrigẽi
lanceã de longe ſacꝝ (latus) domim hu dex
terũ uulnere grãdi (aperuit ut impleret ſcꝛip
tura) qua per zachariam qr̃ (uidebũt in quẽ
tranf rerunt) In qua prophetia (ſecundum
Anguſti.)promiſſus eſt chriſtus.ĩ ea qua cru
cifixus eſt carne uenturus. Et nota ouod iſte
miles fecit hoc ad ↄplacẽtiã iudeoꝝ ðᷣ morte

De

xpᷣi ceꝛtificari uolentium. In quo etiaʒ patet
nimia ipoꝝ crudelitas. qꝛ non ſaciati penis
quas xpᷣo umenti inflxerant.etiã mõtuũ uul
nerare conati ſt᷑. Sic ⁊ hodie xpᷣm ſemel cru
cifixum conatur rurſus uulneꝛar᷑. qui ſine tio
re peccare pᷣſamit uel de peccato ſe iactaꝛe.
Unde Theophi.ut iudeis ↄplsceant:lanceãt
xpᷣi ciꝛea corpus exanime ↄtumelias iferen
tes. Unde ⁊ Crif. Apperuerunt eius coſtã lã
cea.⁊ moꝛtuo coꝛpoꝛi de reliquo ↄuitiantes.
?z in mortuũ conuitiari corpus militem młto
deteꝛius fuit qᷓ; cꝛucifigi. Qui aùt eum lãcea
uit cum fere caligaſſẽt oculi eius pᷣ ſenectute
2 caſu.nel potius nutu diuino ſicut ⁊ lancea
uit. licet neſciens ſanguine xpᷣi ꝑ lanceã defſu
ente oculos tangeret.continno clare uidit ⁊

pꝓtinus illuminatus in xpᷣm credidit. Unde ?
militie cedens inſtructus ab apoſtolis in ceſa
rea capadocie tꝛigintaocto annis monachicã

uitã duxit:⁊ in omni ſanctitate ꝑmãens. uer
bo ⁊ exemplo multos ad xpᷣum conuertit.De
eo quoq; dicit Iſido. Lanceã longinus latus
ſaluatoris aperuit ⁊ non tm̃ ueniã inuenit ſʒ
epatus honorẽ ⁊ martyꝛij coronã ꝓmeruit.
Non ſuffecit iudeis ⁊ alijs ꝗq xpᷣm occiderũt.
ſed ẽt poſt mortẽ diuerſimode deriſer̃t..Iſtõᷣ
olim fuit in abſolon poſtenſũ.quẽ legimus ĩ

arbore ſuſpenſum.⁊ ueniunt ioab tres lãceai

in coꝛde eius fixit.?⁊ armigeꝛi ioab gladijs ip
ſam cꝛudeliter inuaſerunt ſic ⁊ xpᷣs i cruce lã
cea militis.⁊ inſuꝑ tribus lanceis.i.tribus do
loribus ẽ confixus.quorum pᷣmuz habuit ex
ꝓpriarum penaꝛum magnitudine. ſecunduzʒ
ex dilecte matris ſue amaritudine:tertiũ ꝑp
peccatores quibus ſuam paſſionem pᷣſciuit ñ
ꝓdeſſe.⁊ inſuper ſuper hoc iudei inuaſerunt

eum gladijs linguaꝝ ſuaꝝ acutiſſimis. Poc

mõ omnes uoluntaꝛij peccatores xpCʒ ĩuadũt
qui ſponte peccando iterato xpᷣm crucifigũt.
Plus peccant qͥ offendunt xpᷣm regnantem ĩ
diuinitate.qᷓ; q crucifigerunt eũ ↄuerſantẽ in
humanitate. Sed ↄtumelia a iudeis illata ĩ
ſignum ꝓdijt.qꝛ de corpe exticto ſanguis ue
rus ⁊ qqua nura miraculoſe manauit. Unde
ſequitur.( Et continuo exinit ſanguis ⁊ aq̃̊)
ex quibus habent efficatiam eccleſie ſacra.
Poc aũt factũ ẽ ad oſtendendum ꝙ per paſ
ſionem xpᷣi plenam ↄſequimur ablutiõem.ſ.a
peccatis ⁊ maculis.a peccatis quidem ꝑ ſan
guinem qͥ ẽ pᷣtium noſtre redemptõis.ſecũdũ
illud Petri non corruptibilibꝰauro ⁊ aꝛgento
redempti eſtis.ſed pꝛetioſo ſanguine a macuł
uero per aquam. que lauacꝛum eſt noſtre re
geneꝛationis.ſecundum illud Ezech.effundã
ſuꝑ uos aquas mundã ⁊ mundabimini ab om
nibus.inquinamentis neſtris. Vel põt referri
ſanguis ad pretium ⁊ noſtram redemptioneʒ
ut redimatur a penis. aqna ad lauacꝑꝝ ⁊ pec
catorum ablutionem . ut puꝛgemur a culpis
Sanguine enim agni domus ſeruantur a peꝛ

ona

euſſione angeli.⁊ aqua maꝛis rubri exſignun
tur inimici.Effuſſas ẽ inq; ile ad redemptio
nem iſta ad redempti ablutõem. Iille ut redi
meret captiuũ iſta ut abſolueret imundũ.ſed
hic ſecundus ſenſus ſatis intelligit᷑ in pꝛimo.
qꝛ ubiiẽ plena a peccatis ablutio.ibi ſequũ ⁊
a penis redemptio. ⁊ ubi ẽ a maculis ablutõ
ibi pcedit.⁊ a pct᷑is purgatio. Poc ẽt factum
ↄpetit figure.qꝛ ſicut de latere xpᷣi dormiẽtis
in cruce fluxit ſanguis ⁊ aqua.quibus ↄſecra
tur eccleſia. Ita de latere ade dormientis in
paradiſo.mulier q̃ iam eccłlia figurahat eſt
formata.Et factu ẽ hoc miraculoſe qꝛ de coꝛ
pore mortui in quo ſtatim ꝑ mortis frigidita
tem ſanguis coagul atuꝛ ⁊ in tabem ↄuerti ñ
ſolet ſanguis exire. nec de aliquo aqua pura
manare. Ille autem ſanguis erat ueꝛus ⁊ pu
rus. ⁊? aqua uera ⁊ pura.⁊ nõ (ut qͥ d dixer̃t)
humor aquaticus ſeu flecma. Conſidera nüc
quanta fuit malitia iudeoꝝ. qͥ adhuc non fue
runt ſaturati penis ⁊ obproprijs xpᷣo in nita
eiꝰ illatis.quĩ etiã eũ ꝑſeq̃rẽt mõtuũ.Et q̃m
uis etiam iſtud uulnus lateris non ſenſerit cũ
corpus mortuũ fueꝛit.iñ ꝑ hoc ↄtumelie et ↄ
uitia ſibi inferebant᷑ quia omnes contumelie
2 crudelitates illate.mortuorum corpoꝛibus
reputantuꝛ ac ſi niuis inferrentur. Ex hoc ar
ticulo lanceationis lateris habent᷑ rria docu
menta. Pꝛimum eſt ꝙ nos cũ moꝛtui fuerius
cũ xpᷣo.ſ.mundo et peccatis.tunc debemus ⁊
lanceari cum xpᷣo cuſpide uidelicet caritatis.
ſicut anima illa ſe lanceatam gloriabat᷑ que
dicebat uulnera carit ate ego ſum. Hac etiã
amoris lancea cor ſuper peꝛſoraꝛi. Augu.pe
tijt dicens. Rogo te domine per illa ſalutife
ꝛa uulneꝛa tua que paſſus es pro ſalute nr̃a t
cꝛuce.ex quibus emanauit ille pꝛetioſus ſian
guis quo ſumus ꝛedempti. ułnera hanc aia⸗
meam peccatricem. pro qua etiam mori dig
tus es.uulnera eam igneo et potentiſſimo te
lo tue potentiſſime caritatis.Confige cor me
um iaculo tui amoris.ut dicat tibi anĩia mea
caritate tua uulneꝛata ſum.ita ut ex ipo uul
neꝛe amoris tui.ubeꝛrime fluãt lachꝛyme dieę
ac nocte ¶ Percute obſecro dñe hanc duriſſi
mam mentem meaz ualida cuſpide pie dilec
tionis.ut altius ad intima penetret uutute po
tenti. PHec Auguſtinus. Secundum documẽ
tum eſt (ſecundum riſoſtomum) quod nos
percipere debemus ſacꝛamenta eccleſie ea ĩ
tentione ac deuotione ac ſi nobis de latere
chriſti perfluerent. Uulnus emim lateris chri
ſti fuit oſtium ſacꝛamentoꝛum. quia ſicut de
lateꝛe primi ade formata eſt eua. ia de la
tere ſecundi ade formara eſt eccleſia.
¶ Unde ſecundum Auguſtinum. VUigi
lanti ueꝛbo euangeliſta uſus eſt.ut non dice
ꝛet latus eius percuſſit. Aut uulnerauit.
Aut quid aliud ſed aperuit. ut innuat quod
ibi quodammodo oſtium uite apeꝛtum eſt.

rent ammalis que
bus preliguſabalt
uine 1 aqus dici
latꝛo üle cui pe
aſperſ fult agus
lietibus.? tall ſan
lus ſit cum ſine b
tmꝛio. Tenium de
noluntatem nran
tati diuine.? cue
per omni⸗ ſit nob⸗
neꝛatuz eſt amort
nos per amorem re
poſtiuz lateris ade
rem nrm ad ſuu di
cun ferrum cadene
amoꝛ?. Pomo. n.
2 Oꝛdinaꝛe in dei
quos affectus ace
bus bonis operib
la opeꝛa deuitare
quas opa accipii
uoluntatẽ ſuaͤ con
peo illo amoris un
accepit cu inuinc
uz mellifluu pfor⸗
ſ hoſtiũ amoꝛis.
dicebat, Longinun
lancent egoinn
Alauid lances c
liaus ſum z) i
maͤdu ſe buic arti
Pexcellemiſſimu
fis ſui nobis ofſi⸗
lum ad cor eins
trare ad cor ri,
1 cCuniat ande
docuff at amori⸗
cunta premiſ
ta caꝛitate xßse
ſacꝛamta. zbus

AI ſicut ei met

efti nöni in
nus lalers non ſeſſertch
maßg boc uumelten,
1quia omnes coffumete
e mortuorun corporiun
ns nſenentur. Er hocg
alens haberi nt gort
nos ci moꝛtui ſuerius
eccaris. unc debemust
Pide uiceltcen caritatis
ceatam Goriadai ane
tane egoſim. Daceni
uper periorani. Augncn
e domine per ilaſalunſe
aſas es o ſelltenft;
manaut ile enigſene
dempti ulnenn bant gic
1. woqnuetam non d)
n igedet Pentiſtnoie
eantats Lorfhe
wis ur duat ubi ania net
õ
er me fui ucheſnhede
e obſecko afie bane aunifi

Secunde partis.

qꝛ inde ſacr̃a eccleſie manauerũt.ſine qͥbꝰad
uetã uitam n intrat᷑.Et nota ꝙ hoc ꝙ dicituꝛ
ſacr̃a manaſſe ð latere xpᷣi.ſpãliter intelligen
dum eſt de duobus precipuis ſacram̃tis. ſine
quibus ñ intratur ad uitaʒ uidelicet de ſacra
mento redemptõis ⁊ ſacr̃o abluitionis.Quoꝝ
pᷣmum ptinet ad ſacꝛamentũ euchariſtie.⁊ ſi
gnificat ꝑ ſanguineʒ imo ẽ ipe idem ſanguis
quem qnottidie ſumimus.⁊ qͥ fluxit de lateꝛe
xpi.Secundum u ero ꝑtinet ad ſacr̃m bapti
ſmatis ꝙ ſignificatur ꝑ aquaʒ ñ Aug. lle
inquit ſanguis in remiſſioneʒ fuſus eſt pctoꝝ
aqua illa ſalutare temperat poculũ.hec laua
cꝝ preſtat ⁊ potum. Poc pᷣnuntiabat ꝙ noe ĩ
latere arche hoſtiũ facere iuſſus eſt quo ĩtꝛa
rent animalia que ñ er ant diluuio pꝑitura. qͥ
bus prefigurabatur eccleſia.De iſtis etiaʒ ſã
guine ⁊ aqua dicit idem Aug.qꝙ credibile eſt
ꝙ latꝛo ille cui promiſit dominus paradiſum
aſperſꝰ fuit aqua ⁊ ſanguine de xp̃i later̃ exi
liẽtibus.⁊ tali ſanctiſſimo baptiſmare ſalua
tus ſit eum ſine baptiſmo nemo ſaluet᷑ łk mar
tyꝛio.Certium documentum eſt ꝙ nos omnẽ
uoluntatem nr̃am ↄformare debemus nolũ
tati diuine.⁊ ꝙ uolũtas dei in ommibus ⁊ ſu
per omnia ſit nobis accepta.eo ꝙ coꝛ xpᷣi uul
neꝛatuʒz eſt amoris uulnere ꝑꝑ-nos quattenꝰ
nos per amorem recipꝛocũ intrare poſſumus
P oſtiuʒ lateris ad coꝛ eius. ⁊ ibi omnezʒ amo
rem nr̃m ad ſuuũ diuinũ amorẽ counire. ut ſi
cut ferrum cãdens cũ igne in unũ redigatur
amoꝛẽ. Pomo. n.oĩa ðᷣſideria ſua dʒ fũdare
2 oꝛdinaꝛe in deũ amore xpi.qꝛ pedibus per
quos affectus accipiuntur ẽ cꝛucifixus.⁊ ĩ oĩ
bus bonis operibus ſe exercere.ac cũcta ma
la opeꝛa deuitare amore xpᷣi.qꝛ mambuſ per
quas oꝑa accipiũtur cruciſixus ẽ.omnem vo
noluntatẽ ſuã conformare uoluntati diuine.
pꝛo illo amoris uulne:e.ꝙ in cruce ꝓ homine
accepit.cũ inuincibilis amoꝛis ſagitta:coꝛ ſu
uʒ mellifluũ ꝑforauit. Peꝛ iſtud uulnus qua
ſi ꝑ hoſtiũ amoꝛis. Auguſtinus intꝛaueꝛat cũ
dicebat. Longinus inqt apꝑuit mihi latꝰ xpᷣi
lancea.⁊ ego intraui.ibi requieſco ſecurus.
Klaui ⁊ lances clamant mihi.ꝙ uere recõci
liatus ſum xpᷣo.ſi eũ amauero. Ad confor
mãdũ ſe buic articulo ĩmemoret᷑ homo qᷓ; ſu
ꝑ excellentiſſimũ amorẽ xpᷣs in apꝑtione late
ris ſui nobis onderit.in quo nobis aditũ patu
lum ad coꝛ eius dedit. S eſtinet ergo homo ĩ
trare ad coꝛ xpᷣi.ac r̃colligat oẽz amoꝛẽ ſuuzʒ
⁊ couniat amorũdiuino.uoluẽdo in m̃te ſua
docum̃ta premiſſa.Recogitet ẽt hõ quan
ta caꝛit ate xpᷣs eſt latere ſuo nobis perfudẽit
ſacꝛam̃ta.qͥbus intremus ad uitã eternam. ł
ał ſicut dñs meditanti ⁊ orãti öuotõem mini
ſtrabit. Ihu qͥ latus coꝛꝑis tui mortui lãcea
aperiri. ⁊ exinõ ſanguinem ⁊ aquaʒ exire uo
luiſti. CNlulnera queſo coꝛ meum lancea cari
tatis.ut tuis dignuſ efficiar ſacramentis que

Capitulũ.lxiiij.

de eodem ſacꝛatiſſimo latere pꝛofluxeꝛũt. In
aptura lateris tui dñe apuiſti electis tuis ia
nua vite. Pec porta tua dñie. iuſti ĩtrabunt i
eam.Noli dqñe qſo iniquitatũ meaꝝ recorda
ri.ut ꝑꝑ eas mihi claudas adituz iſtum.queʒ
pctoribus ⁊ penitentibus puidiſti. ⁊ lʒ iſtud
uulnus lateris ñi ſenſerit xpᷣs.qꝛ mortuus bta
tñ uirgo mr eius bñ ſenſit.cuius feliciſſunaʒ
gĩam crudelis illa lancea tũc teanſſixit. Tũc
ipſa defitiens ⁊ quaſi moꝛtua cecidit ĩteꝛ bra
chia magdalene in terra. Uides quotiens ho
die moꝛtua eſt.Totiẽs certe quotiẽs uidebat
contra filium fieri nouitatem. Uñ nunc ꝑfec
ſe verificata eſt in ea ſymeonis ꝓphecia.qua
tibi dixerat. Tuam inquit animã ipſius gladi
us pertꝛanſibit.Ex hac coꝛdis xpᷣi ſciſſione.a
cuius archano taqᷓ; a fonte.pretium nr̃e ſalu
tis copioſe eſt effuſum meꝛito etiam ad cõpa
ciendum ⁊ amandum vulneratur cor noſtrũ
qꝛ hic maxime apparuit q; copioſa ap ud eũ
redemptio fuerit. Tnde Bern. Ad cumulum
poſtremo pietatis tradidit in mortem aiaz ſu
am ⁊ de proprio latere ptulit preriuz ſatiſſac
tionis quo placaret patrem.ꝑ ꝙ illum iplane
ad ſe u erſiculũ traxit.Apud cqñʒ miſericõdia
⁊ copioſa apud eum redemptio. Prorſus co
pioſa.qꝛ ũ gutta ſʒ unda ſanguinis laꝛgiter ꝑ
quinq; pates coꝛꝑis emanauit. UVñ 2 An.
Adhuc dt attentius eundẽ intuere.q; gandi
? tenerrima cõpaſſione dignus appaꝛeat. Vli
de nudũ ⁊ uerberibus laceꝛatuzʒ . in medio la
tronũ cꝛuci ignomimoſe ferꝛeis clauis affixũ
aceto ⁊ felle potatũ.⁊ poſt moꝛtẽ lãcea ĩ late
re vulneratuʒ.⁊ copioſos ſanguinis riuos ex

quinq; uulneꝛibus inanuũ peduq; ⁊ lateꝛis ef

fundentẽ. letũ ðducite oculi mei.⁊ liq̃ſce a
nima mea igne compaſſionis ſuper cõtruõe
amabilis uiri huius.quem in tanta manſue
tudine tantis uides affectum doloribus. bec
Anſbelimus. Quinq; auteʒ nulnera ſibi in
fligi permiſit. ut humani geneꝛis quinc; ſen
ſus a dyabolo captos redimeret.X½ps quippe
hodie pro nobis ſanguines ſuum fudit pijſſi
me. pleniſſime. ⁊ acerbiſſime.i Pijſſime fu
dit ſi conſideretur cauſa. Nam cauſa effuſio
nis ſui pretioſi ſanguinis fuit pijſſima. Quia
ipſũ fudit ex caritate feꝛuentiſſimaex qua uo
luntarie pro nobis pati uolun. ꝙ pulc hꝛe oñ
dit aug.ĩ perſona xpᷣi:ita dicens. O homo re
cogita q̃lia ⁊ quanta pro te paſſus ſum. cum
eſſes inimicus pr̃i meo reconciliaui te.cuʒ tã
q; ouis ꝑdita oberrares q̃ſiui te.⁊ ĩ hũeꝛis me
is portaui te pr̃i meo reddidi.caput meuz ſpi
nis o ppoſui.manus meas clauis cbieci.ſãgui

nem meum ꝓ te fudi. aĩiam meũ ꝓ te poſui.ut

iũgerẽ te mihi ⁊ tu dinideꝛis a me: Cõnueꝛter
ad me ⁊ ego ſuſcipiam te. Pleinſſime fudit ſi
ↄſideretur menſura.qr totuz ſanguinem effu
dit.ita ut unica gutta i eo m remanẽt. Nã ſan
guinem iteꝛcutaneũ fudit in flagellatõe.⁊ qᷣc

quid ſanguinis habulſſet in ueꝛtice. ⁊ capite
effaiuz fuit in ſpĩaꝝ ↄĩoſſiõe ſanguinẽ vo ue
naꝝ ⁊ neruoꝝ fudit in màuũ ? pedũ cõclaua
tõe. ſed ſanguinẽ qͥ remanſit in corde uel ĩ m̃
bris inteꝛioribus effudit in lateris apertione.
⁊ iõ qꝛ nihil in eo ſanguinis remaſitꝭ:.nõ eꝛat
ei ſpẽs neq; decor. Acerbiſſime fudit ſi ↄſide
ret᷑ nã.nã qnto nã ⁊ ↄplexio ẽ nobilioꝛ ⁊ deli
catior tanto ẽ ſue leſiõis ꝑceptibilior.⁊ ꝑ ↄñs
pena inſticta ⁊ eius ſenſibilitas ẽ acerbier. ſ3
ↄſtat ꝙ ↄplexio corꝑis xpᷣi fuit deli catiſſima

quia ſpirituſſancti artificio de uirginis ſägui

ne formata. ?2 eꝛgo ſui ſanguinis effuſio ⁊ pẽa
rum illatio fuit acerbiſſima.⁊ ideo dicit attẽ
dite. ſ. mentaliter æ uidete ſenſibiliter.ſi ẽ do
lor ſimilis ſicut doloꝛ mens.Quaſi diceret.ñ.
Surge eꝛgo amica xpi.eſto ſicut columba ni
dificans in ſũmo ore foraminis.ibi ut paſſer
iueniens domũ uigilare ñ ceſſes.ibi tanqᷓ; tuꝛ
tur caſti amoris pullos abſconde. Ibi os ap
pone. ut auꝛias aquas de fontibus ſaluatoꝛis
bic.n.ẽ fons egrediens de medio ꝑadiſi.qui ĩ
corda deuota diffuſus:fecundat ⁊ irrigat uni
ueꝛſam teꝛrã. Ecce hoſtiũ ĩ latere archbe.quo
untrant animalia nõ peritura diluuio. Ad hu
ius ergo petre foramina ⁊ macerie cauernã.
ſtude nunc ⁊ in die exitus tui recurre ⁊ in eis
latitaꝛe ut ibi ualeas paſcna inuenire.⁊ ora
leonũ euadere. Uñ An.ꝗeſtina ne tardaue
ris.ↄmede fau tuũ cũ melle tuo.bibe uinuʒ
tuum cũ lacte tuo.Sanguis tibi in uinũ con
uertitur ut ĩebꝛieris ĩ lac aq̃ mutat᷑ ut nutria
ris: facta ſunt tibi in petra flumina in mẽbꝛis
eius vulnera. ⁊ in corporis eis maceria tua
cauerna.in quibus inſtar colũbe latitas ⁊ ðᷣoſ
culans.ſingula ex ſanguine erꝰ fiant ſicut ui
ta coccinea labia tua ⁊ eloquiuz tuuz dulce.
VUñiñ ⁊ Sꝛeg.ꝑ foramina petꝛe.uulneꝛa manu
um ⁊ pedũ xpᷣi in cruce pẽdentis libẽter intel
lexeꝛĩ cauerua uero macerie uulnus lateris.
ꝙ lancea factũ ẽ eodẽ ſenſu dixerim. ⁊ bene ĩ
foraminibus petre ⁊ in cauerna macerie eſſe
dr.qꝛ dum in crueis recordatõe paciam xpᷣi
imitamu:dum ipa mulneꝛa ꝑꝑ exempluʒ ad
memoriã r̃ducit.qĩ coluba ĩ ſoraminibus.ſic
ſimplex aia ĩ uulneribus nutrimentũ quo cõ
ualeſcat.iĩuenit. Pec Greg. In his ẽt uulneri
bus ſaluatoris ſecuritatẽ ⁊ ꝓptectõez ac ↄſola
nonẽ nõ modic reꝑies. Unde Ber.quedã dᷣ̊
vᷣbis auguſtini aſſumens:ſic ait.⁊ ruera.ubi
luta fiꝛmaq; infirmis ꝛequies:sniſi in uulneri
bus ſaluatoris. Tano illic ſecuꝛior habito.
quanto ille potentioꝛ ẽ ad ſaluandu. Fremit
mundus. pᷣmit corpꝰ. dyabolus inſidiat. nõ ca
do. fundatus.n.ſuʒ ſupra firmã petrã. Pecca
ui peccatũ grãde.turbabit᷑ ↄſcĩa. ſʒ ñ ꝑturba
bitur.qi uulneꝝ domini ꝛecordaboꝛ. Nẽpe
uulneratus ẽ ꝑꝑ iniqtates noſtras.Quid tam
ad mortem ꝙ non xpi morte ſaluatur. Si er
go in memem ueneꝛit tã potens tanq; efficax

—

nona

medicamentũ.nulla iã poſſũ morbi magnitu
dine terreri.E go uero ſidenter ꝙ ex me deeſt
uſurpo mihi ex uiſceꝛibꝰdm. qm mia afluunt.
nec deiunt foramina ꝑ que efaudt. Sodeꝛunt
manus ⁊ pedes latuſq; lancea ꝑpforauerunt.
2 p has ꝛimas lʒz mihi ſugere mel ð petra.ole

umq; de ſaxo duꝛiſſimo.i.guſtare ⁊ uider̃ qm̃
ſuauis ẽ dñs. Daret archanũ coꝛdis per fora

mina corꝑis.patʒ magnũ illud pietatis.ſacra
mentũ.patent uiſcera mie dei r̃i.ĩ ꝗbus uiñ

tauit nos oriens ex alto.Quid in uiſceꝛa per

uulnera pateãt.In quo ei clarius q; in uuine
ribus tuis elucet.ꝙ tu dqnñe ſuauis ⁊ mitis es.

⁊ multe mie. Maiorẽ eĩ mileratõeʒ nemo hʒ
qᷓ; ut aĩaʒ ſuã ponat qͥs ꝓ amicis ſuis. Tu do
mine maiorẽ habuifti.q aiaz tuã ẽt poſuiſtip

abditis ⁊ dãnatis. Meũ ꝓinde meritũ miſera
tiosdomini. Nõ plane ſum meriti inops.q;diu

ille miſerationũ nõ fuerit. Quod ſi mie domi

ni multe. multus nihilominus ego in meritis
ſum.Quid enĩ ſi multoꝝ ſum mihi ↄſciusde
lictoꝛum. Nempe ubi habũdauerunt delicta
ſuperhabundauit ⁊ gra.Et ſi mĩe qñi ab eter
no ⁊ uſq; ineternũ ego quoq; mĩas dmi in eteꝛ
num cantabo. Quanta in foraminibus petre
multitudo dulcedinis.plenitudo gr̃e ꝑfectõq;
Stutuʒ. Pec Beꝛ. O dñe ſicut exiuit ſanguis
tuus:copioila redemptio nr̃a.ñ ꝑmittas me ĩ
hora mortis uei in die iudicij ꝑire cum ipijs⸗
ſed me tuo pio cruore redempiũ aggrega cuʒ
electis tuisabicondendo me inteꝛi in forami
nibus petre ⁊ in caueꝛna macerie. ⁊ uulnerã

do me caritate tua ut amor᷑ langueã. Qui ei

uere te diligit ꝓ te uulnerat᷑ ⁊ languet.⁊ dõec
te uideat a mudi actõibus ẽ nelut mormuse
lienus. Fortis ẽ ei ut mors dilectio tua.et au
ra uelut infernus emulatio. ¶onſidera nunc
bñ corꝑis xpᷣi in cruce poſiti diſpoſitõem quia
ex hoc ad ſpẽ et fidutiã rapieris maiorẽ.atte
ſtante Ber.qͥ ait. Quis nõ rapiaĩ ad ſpẽ et ad
ipetrãdi ↄfidẽtiã.qᷓ eius attenderit corporis
diſpoſitõem. Uide caput inclinatũ ad oſculuzʒ
brachia extenſa ad amplexũ.mãus ꝑforatas
ad largiẽdũ.latus apeꝛtũ ad diligenoũ.pedũ
affixionẽ ad nobiſcũ manendum.corporis ex
tenſionẽ ad ſe totũ nobis ĩpendendũ.h̊ Ber.
⸗- Orsatõ.
Omine ihu xpᷣe qͥ hora diei nona pen
d dens in patibulo.et clamãs noce ma
¶ gna in manus pr̃ is ſom̃ ↄmẽdaſti.⁊ i
clinato capite eundem ſpm̃ emiſſti.⁊ iã mor

tuus uulnus lateꝛis de lancea militis ſuſcepi
ſti.dignare queſo nunc et ſẽper ſpm̃ meũ tibi

ↄmendatum hr̃e.et gladio caꝛitatis coꝛ meũ
tranſueꝛberare.eiq; uulneꝛa tui corporis im
primere.et ꝑ hec cogitationes illicitas ab ip

ſo repellere.ac tandem in fine uite mee ſpm̃

meum in manus tuas ↄmendatuʒ.cũ bris ſpi

ritibus collocare Amen.

qui non conſefen
conſilijs aliop) p
ſe) ſicut ? alij die
tüudine ſpeiſeßt
ꝛenum:ſec celeſte
ꝛum a rpo diſcipul
liendum xpm af;
talia kacer ni eꝛat li
du ideo cuꝛam de
iteut cum bonore!
ti coꝛpus pijcerer
xpi iam fuſſi ꝛobo
ꝛe depoſito. t con
nec iudeop time
leſtatem ꝛ petijt
licẽtia (tolleret c⸗
luet illud honoꝛij
mo quituͦlibet ßt
cedi:q ym leges
bent ſine licetia e
pflatus tu pp pe⸗
inocetia ibi nota
denat miꝛacula.
ſemient quingh i
it 1 Obtinuit cor
laris dignitatisie
bac mecet · gg
R poterat. Qgd
lato notus fam
latü incꝛe d abe
ſtus. dignus it
ihu lepeliꝛe uñi
dignitatis apöͤſ
riti fuiſſe laue
epeliẽdo corpe
lẽ potetie ſecl

lnmetd nnnn
los fum mihi oNans
dibabüaverunt ceian
gra. Etſi mie dfiebe
egoquoq migsafi meie
ama in foramin bus ene
is gennco gfelecig
Mie ſer erui ſangins
Nlio ffa mittas me i
e iudici gre com ipiſs⸗
efedempru agrega cu;
endo we uaen ietenm
lema macerie⸗ Aulnej
amdt languei, Qui
unlnerei tlanguent die
Actöibus nelit nonte
eiut mors lectiotna a
ennlatio. Loffierafmt
rnce efti ci oſtbenn gut
õ
Qnis n opegſ ao ſelt
aus alencen coſnen,
unt eif,fi aſii
Aangeei nins ſun
33 ri od dligencu pe

inmehinn ſot
. . r .
gütcis ſenden⸗

GBecunde patris,
( SDe ſecundis neſperis, Ca. Lxve

p. ODꝛa ueſpertina meditaberis mẽte
Aiesdon ⁊2 lachrymabili. quõ ma

ter domini ⁊ alij quattuõ ponũt ſe
iteꝝ ad ſedendũ pꝓpe crucẽ. neſcien

tes quid facere debeant. Coꝛpus eĩ deponer

2 ſepelire non poſſunt.qꝛ nec uires ſuffitiẽteſ

habent.nec inſtrumenta quibus deponant.

Recedere autem eo ſic manente nõ audent
⁊2 diu manere nocte appꝛopinquante non ua
lent. Uide in quanta ſunt perplexitate.⁊ eis
corde compatere. Interiz autem (ioſeph ab
arimathia Aciuitate iude decẽ leucis ab hie
ruſalem diſtante. antiquitus dicta ramatha.
unde fuerunt belchana ⁊ äqna pentes ſamueł
diues(⁊ nobilis) genere(⁊ decurio))i.de oꝛ
dine cuꝛie ⁊ offitia curie imperij romanoruz
adminiſtrans (uir bonus) in ſe ⁊ quo ad deũ
ꝛ iuſtus) quo ad ꝓximũ(ac diſcipulus ihu
Inon de duodecim uel.lxxij.ſed de multis a
lijs credeniibns.qꝛ omnes credentes a prici
pio diſcipuli uocabantur (ſed occultus ꝓpt᷑
metum iudeoꝝꝑ) ne de ſynagoga expelleretuꝛ
(qui non conſẽſerat neci domini ⁊ actibus ⁊
conſilijs alioꝝ )xpᷣum pſequentium(qui ⁊ ip
ſe ſicut ⁊ alij diſcipuli(expectabat).ſ.cer
titudine ſpei(regnum dei) ñ tempoꝛale ⁊ teꝛ
ꝛenum:ſed celeſte ⁊ eternum.i.regnum celo
ꝛum a xpo diſcipulis pꝓmiſſum (uẽit)ad ſepe
liendum xpᷣm anqᷓ; inraret ſabbatuz. in quo
talia facer̃ ñ eꝛat licitũ. Quia eĩ eꝛat diſcipul
dñi.ideo cuꝛam de coꝛpoꝛe eius habeꝛe uolu
it. ut cum honore ſepeliꝛet᷑ ⁊ non ſicut dãna
ti coꝛpus pij ceretuꝛ.¶ Hic Juirtute ſãguinis
xpᷣi iam fuſſi ꝛoboꝛatus (audacter)omi timo
ꝛe depoſito.⁊ confidenter (ĩtroiuit ad pylatũ
Inec iudeoꝝ timenſ inimicitias nec pylati po
teſtatem (⁊ petijt)magno munere.(ut)ð eꝰ
licẽtia (tolleret corpus hu) de cruce ⁊ ſepe
liꝛet illud honoꝛifice.hoc pfeꝛens:omni theſa

nro quãtũulibet pᷣtioſo. Petijt aũt hoc ſibi cõ

cedi:qꝛ ᷣm leges hũanas coꝛpa dãnaioꝝ nð
bent ſine licẽtia deponi łᷣ ſepeliꝛi (E&r pmiſñt
pylatus Nũ pꝑ petentis reuerentiã. tu. ppꝑ pi
inocẽ tiã ibi notã.⁊ qr plura ĩ moꝛte eius ui
deꝛat miꝛacula. In qͥdã hyſtoꝛia qr̃ q ioſeph
ſeꝛuieꝛat quinq; aãnis pylato.⁊ ꝓ ſeruitio peti
it ⁊ obtinuit coꝛpus hu ab eo · Fit ãt h̊ ſecu
laris dignitatis ioſeph mẽtio.ñ ꝙ euã geliſta
bãc ↄmedet ·ſʒ qꝛ ad pᷣſidẽ niſi talis acceder
ñn poteꝛat.Qꝛ gᷓ diues erat ualde iſignis ac py
lato notus ⁊ familiaꝛis.potuit de facili ad py
latũ itꝛaꝛe ⁊ ab eo ĩpetꝛaꝛe.qꝛ vo bonus ⁊ iu
ſtus.dignus fuit hoc miſteꝛio.⁊ meruit coꝛpꝰ
ihu ſepeliꝛe.uñ beda magne qͥdẽ ioſeph iſte
dignitatis apð ſcłm.ſʒ maioris apð deuʒ me
riti fuiſſe laudatur.ut ⁊ ꝑ iuſtitiam meꝛitoꝝ
ſepeliẽdo corꝑe dñico dign foret. ⁊ ꝑ nobili
tatẽ potẽtie ſecłaris idẽ cõpus acciꝑe poſſz ñ

Lapitulũ.lxx.

eĩ qͥibʒ igtaut mediocꝛis ad pᷣſidẽ acceder̃ ꝛ
crucifixi coꝛpꝰpoterat ĩpetrare.uñ ⁊ Aug . i0
ſeph fiducia dignitatis qͥ pdit eꝛat familiaꝛit᷑
ĩtrauit ad pylatũiã minꝰcuꝛãſð iuðis. quis
ãtea ĩ audiedo dnño deuitaret immicitias eoꝝ
Unñ et᷑ greg. Fueꝛat qnq; ioſeph occultꝰ xpᷣſ
deſcipniꝰ deniq; uĩcula tioris rüpẽs. feruen

tior factus.dñicũ corpus turpiter pẽdẽs a li

gno depoſuit.ↄpans pᷣtioſaʒ margaritam uer
boꝝ modeſtia. Cõſidera nunc fortitud inẽ io
ſeph.qr ñ ſolũ audʒ corpus xpᷣi petere.ſʒ etiã

ſepelire. ſicut homo pt᷑atem hñs pluſ ex uiꝛtu

te qᷓ́;x adiutoribus. Unde Cripᷣ. Inſpice aut
hnius uiri fortitudinem.in mortis enim peri
culum ſe tradidit inimicitiam ad omnes aſſu
mens propter beniuolentiã xpᷣi: uñ ⁊ theop.
Audet auſum laudabilẽ.ũ enim excogitauit
adiuitijs decidam. ⁊ expellar a iudeis.ſi cor
pus petam eius qui eſt blaſpbemijs ↄdemna

tus Vec theoph. Qui ergo prius ex impeꝛfec

tione meticuloſus ⁊ occultuſ diſcipulꝰ domi
m fuerat ꝑꝑ metum iudeorum.uitans tũc ini
micitias eoruzʒ. nunc exemplo mortis xpi ani
matus. ac vᷣtute ⁊ uigore auctꝰ: manifeſtat

ſe ac palam ⁊ facto fatet᷑ ⁊ oſtendit ſe xpᷣi diſ

cipulum. petendo eius ſepulturam ⁊ exequẽ
do.minus curans de illis in hoc extremo offi
cio.i ¶ Cõceſſo ãt ſibi cõpe nocauit ad ſe quẽ
dã uiꝝ ſapientem ⁊ legiſpitum diſcipulũ xpᷣi
ſimiliter occultum (nychodemnʒ noĩe)( Jo
ſeph igiur mercatus ſyndonem).i.panum li
neum candẽtẽ ⁊ mũdũ uenit ad cꝛucifixiõis
locuzʒ. portans ſecũ inſtrume nta qᷣbus clauis
enuip corpus de cruce deponat.⁊ ipſa ſyndo
neʒz q̃ iuoluat. Iſte pãnus mũdus ⁊ cadidus
inocentiã domini ⁊ lilioſasꝭ ſignificabat caſti
tatem. At qui rubricatus fueꝛit ſanguine paſ
ſiomis: candidareĩ ſyndone ĩnocentiſſime ca
ſtitatis ĩi cãticis.dilectus meus cãdidus ⁊ ru
bicũdus(( Ueĩt ⁊ cũ eo nychodemꝰ)lſe illi aſ
ſociãs.in quo dolus ñ erat (q prius timidus
(nocte ad ihm uenerat primũ) i.añ paſſiõʒ(
ferẽs ſecũ mixturaz mirre aloes.libꝛas qſi cẽ
tũ )ad ipʒʒ cõdiẽdũ qr hec ſua amaritudie ar
cent vᷣmes a corpibꝰ mõtuoꝝ ⁊ cq;ʒplurimũ ea
ↄſeruãt.nec cito cõruptõi ſubijci piĩttũt. Iſte
an paſſionẽ xpᷣi ſẽ ⁊ ioſeph erat diſcipulꝰ dni
occultꝰ.ſʒ pꝰ paſſõeʒ manifeſtauit ſe ſic ⁊ ille
2 factꝰẽ publicꝰ.ſʒ nõdũ hñs uerã fidẽ ðᷣ rſur
rectõe.qr attulit mirrã ⁊ aloe.qĩ corpꝰeiꝰmu
niri ĩdigeret a putredie. Et iõ lʒ ex deuotiõe
iſtã unctõm facẽet.ur̃ tñ ꝙ plena noticia de re
ſuꝛrectõe xvi ñ hr̃et.qꝛ ðᷣ eo ſcriptũ erat.ſñ da
bis ſcẽm tuũ uide corruptionẽ. ꝓpter ꝙ non
indigebat unctione cõſeruade 5 putrefactõz.
Unde Arip. Adbuc eni ut de nudo homie di
ſponebant.ſed tamen multam dilectionẽ de
monſtrabant. de iſto Nicodemo legitur in
Fuelatione corporis beati Stephani protho
martyris.¶ Per Joſeph qui interpretatur

De fis

accreſcena:ſignificat̃ ꝑſonalcreſcens in vtuti
bus.que corpus domini poſtulat.quàdo ꝓ di
gna receptõe euchariſtie deum ſuppliciter o
rat. Per nichodemum uero peritum: ſignifi
catur doctoꝛ bonus.ferens mixturã.i. doctai
nam ex auctõitatibus ſſacre ſcripture confec
tam ad ungendum cerpus chꝛiſti miſticũ ad
eius ſalutẽ. In ſyndone etiam mũda paupeꝛ
tas ⁊ caſtitas notantur. ⁊ in aromatibus uir
tutum uarietas ðᷣſignat᷑. S elix talis ↄſcia.cui
non deficit defunctio pauꝑtatis conrra mun
dum.munditia caſtitatis contra carnem fla
grantia uirtutum contra dyabolum. Kuz au
tem ioſeph ⁊ nic hodemus fueꝛunt prope cru
cifixionis locuzʒ:genua flectentes adorauer̃t
dñm. Quos dum uidit mateꝛ uolentes depõe
re coꝛpus:quaſi de morte conſurgens:paulu
luʒz reuixit ſpiꝛitus eius. Et applicantes r̃cep
ti fuerant per eam reuerenter. ⁊ parauerunt
ſe ad deponendum eum quibus ipia:quõ po
terat miniſtrabat adiutorium. Unus clauos
de manibus tra hebat. alius ne coꝛpus cade
ret exanime ſuſt nebat. Stabat Maꝛia le
uans brachia in altum. ut dum tangere eum
ualuit.caput ⁊ manus eius dependentia tra
hebat ſupꝛa triſte pectus ſuum.⁊ ruens i am
plexus ⁊ oſcula.de dilecto ſuo ſaciari non po
teꝛat.nec quis ipam deſuper corpus attrahe
re ualebat. Corpore igitur domini in terꝛam
depoſito. domina ſuſcepit caput.cum ſcapuł
ſuis in gremio. Magdalena uero pedes apoðᷣ
quos olim tantam gram merueratalij autẽ
circunſtant.⁊ omnes planctum magnum ſuꝑ
eum faciunt. Omnes enim amariſſime plan
gunt eum quaſi nnigenitum. Unde Anſhbel.
Sed adhuc expecta dõec nobilis ilte öcurio
ueniens extractis clauis mâus pedeſq; diſſol
uat. Uide quomodo feliciſſimis brachijs cor
pus amplectitur.ac ſuo aſtrĩgit pectoꝛi.Tũc
potuit uiꝛ ille ſanctiſſimus dicere. Faſciculꝰ
mirre dilectus meus mihi inter ubeꝛa mea ↄ
morabit᷑ Cerne pᷣterea qᷓ; dulciter q; diligen
ter beatiſſimus nichodemus ſacꝛatiſſima mẽ
bꝛa eius tꝛactat.digitis fouet unguentis.hec
Anp. Uenias ⁊ tu cariſſime deuotis greſſibꝰ
⁊ ſpiꝛitualibus acceſſibus ad deponendũ dñʒ
deum tuuʒ de cruce. ⁊ ad plangendũ eũ cum
ſua benedicta matre. ⁊ alijs que ibi aderant
⁊ ad ſepeliẽdũ ⁊ alia faciedũ q̃ ibi faciebãt.
Unde Amb. Ueni ⁊ tu uel ſero uel nocte.uł
q̃cunq; hoꝛa.qͥcũq; eĩ hora ueneris ih̊m inue
nies ad ſuſcipiendũ ꝑatuʒ. nec minorẽ ſeꝛuis
ueniẽtibus mercedẽ pia laꝛgitate ſoluentem.
az ⁊ qui hora ſexia uenit nõ ẽ merce ðᷣſꝛau
datus.⁊ qui undecima plenitudinem merce
dis accepit. ̊ Amb.deus meus bone ihu cõ
cede mihi(q; ꝑ oẽʒ mõm imerito ⁊ ĩdigno)
ut q his cũ matre tua ⁊ alijs qͥ tunc adeꝛant
corpe intereſſe ⁊ ea faceꝛe nõ merui fideli tñ
bec eadem mente ꝑtractans. illum ad te de

ueſperis.

um meũum ꝓ me ciucitfixum ⁊ mortuuzʒ ↄpaſ
ſionis affectũ exꝑiar.quẽ innocẽs mater tua
⁊2 penitens magdalena in tpᷣa paſſiõis tue ho
ra ſenſerunt. Et ſciendum ꝙ q;uis iſta ðpo
ſitio domini de cꝛuce non fuerit ſibi in pena.
quia corpus erat exanime:nec fieret ei in cõ
tumeliam.ſed potius in honorem ⁊ reuerẽti
am, pꝛeſertim cum non fieret a iudeis ſenien
tibus. Sed a deuotis fidelibus eum multum
diligentibus. Immo etiam iudeis ⁊ hoc dolẽ
tibus.ꝙ eum tanta ſolemnitate deponebat᷑.
condicebatur.⁊ ſepeliebatuꝛ.iſtud tamẽ fac
tum depoſitionis in ſe ualde miſerabile fuit ⁊
lamentabile. ꝙ uidelicet corpus tante nobili
tatis tractabatur tanquam cadauer uile(ʒ ĩ
ueritate cadauer non fuerit pꝛopteꝛ diuinuʒ
ſuppoſitum in quo corpus illud iputrebilier
ſubſiſtebat.Et ſi coꝛpus illud nõ ſenſit pena.
bta tñ uirgo q̃ ibi aderat penam in hoc facto
ſenſit maxima.ex hoc aꝛticulo depoſuõis do
mini de cꝛuce hnñtuꝛ duo documenta. Primũ
ẽ ꝙ fideles comunicantes corpus ani de ailta
ri.eq̃peꝛant᷑ ilus qui ipm depoſuerũut ð cruce.
Par inde eniz ẽ immo plus xpᷣi coꝛpus ſume
reede ara altaris q; de ara crucis. Illi eni ac
cepeꝛunt eum in brachijs et manibus ſed iſti
ſumunt eum imore et cordibus. Secũduʒ do
cumentũ ẽ.ꝙ et nos libenter debemus xpum
cum ioſeph de cruce deponere. Quãdiu emʒ
peccator in peccatis eſt xpᷣm in cruce diſten
tum quantũu in ſe ẽ uinculat et cꝛuciſigit. pec
cata eni noſtra ſunt in cã ꝙ xps crucit᷑ixus ẽ.
Sed mox cum per pniam ad deũ cõuertit.ip
ſũ de cruce ſoluit et deponit.et inter bꝛac hia
ſua eum recipit. Sicut fecit Joſeph qui in ̊ᷣ
ponendo xpᷣm de cꝛuce inter brachia ſiua euʒ
ↄplectebat᷑. Uñ ſicut qͥs ↄplectens aliquem ĩ
ter brachia.potens ẽ de eo facere quicqᷣd uſt
maxime ſi illud nõ repugnet.ſic pctoꝛ conuer
ſus ꝑ pniam ↄſtringens iam xppum brachijs a
moris.potens ẽ de eo oĩa q̃ᷓ uolueꝛit obtine
re.nequaqᷓ; enĩ xpᷣs repugnat penitenti.ſʒ ꝑa
tioꝛ eſt ad dandum gratiam quam iſte ad ꝛe
cipiendũ. Ad conformandũ ſe huic articulo
ꝛecogitet homo qᷓ;;lamentabileifactũ fuit ꝙ ta
le corpus ꝙ erat deus ſic tractabatur ad mo
dum cadaueris.et ꝙ corona glorie iacuit ſic
ſupina et proſtrata in terra.qualem etiã plãc
tum tunc beata uirgo feceꝛit ſupeꝛ corpus di
lecti et dulcis fulij ſui.uel alias ſicut dederit
meditanti. Ihu qui de cruce non uiuus vſcẽ
dere ſed mortuus deponi uoluiſti. ut de mor
teireſurgeres ad electoruʒ informationez. da
mihi de ſacro altari tuo.ac ſið ara crucis cõ
pus tuum ueꝛuʒz digne ſuſcipere.et ut ð hac
cruce qᷓ; ſuſcepi in tui profeſſione ſeruitijquo
uſq; uixero non deſcendam. ſed cum tibi pla
cnerit ab hoc corpuſculo repetere aiam quã
dediſti. tunc te uocante de cruce deponar. et
te inuitante ad requiem paradiſi perducar.

loꝛes nartari non
ſe poterat. Et idee
latus planctus ?
ci fllij ui tunc kec⸗
Credendum tñ e
les fecerit · aꝛ doloꝛ
hkingebat. Magch
lia nice lacrmis c⸗
multomagis undie
giteꝛ lauit. Aſpici
pfoꝛatos. deſiccat
bat amaꝛiſſime.
ſimiliter flebat ue
geli pñtes ibi. Un.
archangelox uͤlie
toꝛ nature imoꝛte
cebat. Videbat
ab ipijs ſic lacera
ſuo crnentgtam i
2 nullomodo ſuae
re. Sicut enim po
bominem moriſi
nos in morte ñii
ergo 2 tu cariſſin
dicente. bone:
uerſatus es me
1o es. dmna da
Gduioꝛa Fberg.
eꝛn. coͤtemole
ſem tuü gira
in latus aplant
inuenies in eo
s corporig an

wplusppicnanſck
mn nch. Illaie
cdiget nanbsſen ſt
tcordlbus. Gerüczc
benler ebeng run
ponee, Quigileng
mnin uctcilen
tulat et ucit gt. pec
cigtpoctuclirus ⸗
Ann ad dei cIuertid i,
poni Amer dachis
ur fecn Yoſepbquind
e imer drachis imen
es 9eceng alinen
de eo atcre uchen
epugrer ſe lorcole
ensiam tpun brachiſst
eo bia q uolveri ab
epugnal penitentta ze
— iſtead te
manci ſe hule Artſculo
penrablaſucli iul is
ſe rictabalun ad nd
cona goie uclii ſ̃
glena guclemeiid git
Pſteitſe⸗ hiu

nne dlias n den

ite auce ſon Viuvs

Secunmde patris.

Doſt aliq; vo morulã rogat ioſeph dñam ut
ꝑmittat coꝛpꝰdni ꝑungi.ac litheaminibꝰ ĩuol

ui ⁊ ſepeliri. Ipa uero ↄtẽdebat dicẽſ.nolite

gmici mei tã cito mihi filium meum auferre
uel me ſecu ſepelite. Illuʒ adhuc paululũ re
linquite mihi ut facie ipius ualea ↄtemplari
2 uidendo aliquantulũ iñ cõſolari. Illi uole
bant eũ tradere ſepultur̃.⁊ ipſa uolebat eum
retinere. ⁊ ſic erat hec pialis ⁊ miſeranda cõ
tentio inter eos. S lebat illa lacrimis irreme
diabilibus. Ipius lacꝛimaꝝ tãta ubertas flu
ebat.ut caro cũ ſpũ in lacrimis reſolui outar̃
tuꝛ. Rigabat lacrimis faciẽ ⁊ extictũ filij ſui
coꝛpus.⁊ ꝑfundebat undiq; plagas eiꝰ. Lapi
dem quoq; quo coꝛpus eius poſitũ ⁊ ſlocatum
fueꝛat lacꝛimis madehat.in quo eius lacꝛime
adhnc apparere dicuntur.Qui nunc in igreſ
ſu eccleſie ſancti ſepulcri eſſe memorat᷑. La
uit ⁊ teꝛſit uulneꝛa eius cꝛuẽtata ⁊ oſculaba
tuꝛ ea. ⁊ faciem eius ſacꝛatiſſimã. A ſpiciebat
vulnera coꝛpoꝛis ⁊ nultum eius ⁊ caput nide
bat ſpinaꝝ punctuꝛas.depilatõem baꝛhe.faci
em ex ſputis ⁊ ſanguine deturpatã. ⁊ ð aſpici
endo ⁊ flendo ñ poterat ſaciari. Uiꝛginis do
loꝛes narꝛari non pñt qꝛ male illi eꝛat ſicut eſ
ſe poterat.Et ideo quantas lamentatòes vlu
latus planctus ⁊ fletus ſupeꝛ idez cornus uni
ci filij ſui tunc feceꝛit vᷣbis explicari nõ poſſet
Credendum tñ ẽ. ꝙ nullus pl anctus irꝛõnabi
les fecerit.qꝛ doloꝛ eius ad rõnem ſupioꝛeʒ ñ
ptingebat. Magdalena vo pedes dñi quos a
lia uice lacrimis cõpunctionis rigauit. nunc
multomagis undis lacꝛimaꝝ cõpaſſionis lar
giteꝛ lauit. Aſpiciebat pedes ſic vulneratos ⁊
pfoꝛatos.deſiccatos.⁊ ſanguinolentoa. ⁊ fle
bat amaꝛiſſime.⁊ pᷣ dolore uidebatuꝛ pficere
ſimiliter flebãt uebementer ⁊ alij. ac etiã an
geli pñtes ibi. Unde Aug.O quis angeloꝝ uł
archangeloꝝ illic ñ fleſſet.vbi 3 naturã auc
toꝛ nature ĩmoꝛtalis deus moꝛtuus homo ia
cebat. Uidebãt xpᷣi corpus ſic male tꝛactatũ
ab ĩpijs ſic laceratum iacere. ⁊ mariam totã
ſuo cruentatam in cruðõe ſic amariſſime flere
2 nullomodo ſuas lacrimas poterant r frena
re. Sicut enim poſſibile fuit deũ ꝑ aſſumptũ
hominem mori ſic poſſibile fuit angelos bo
nos in morte dñi ſui dolere Pec aug. Plãge
ergo ⁊ tu cariſſime amare.⁊ clama cuz Beꝛ.
dicente.O bone ihu qᷓ;dulciter cum hoĩbꝰ cõ
uerſatus es.qmagna ⁊ habũdatiſſia eis laꝛgi

1 es.qᷓ;duꝛa ⁊ aſpa ꝓ eis paſſus es duꝛa vba

duꝛioꝛa vbeꝛa. duꝛifſia crucis toꝛmenta. Pec
Beꝛñ.cõtempleris etiam bene dũm ⁊ ſaluato
rem tuũ gira ⁊ ꝛegira uolue ⁊ ꝛeuolue a later
in latus a planta pedis uſq; ad ueꝛticem. ⁊ ñ
inuenies in eo ſanitatem.ſed nndiq; dolorem
ubiq; cruorem. Non emm eſt ĩ eo mẽbꝑ ł ſen
ſus corporis qui ſuam afflictionem ⁊ infirmi
tatem uel paſſionẽ nõ ſenſerit. Vide qᷣd ĩ quo
libet ſenſu.qͥd in qualibz ꝑte ſuſtinuit. In ca

Capitulũ.lxvx.

pite ſptnas. in auribꝰ obprobria. in oculis fle
tũ in ore fel ⁊ acetũ. in facie alapas ⁊ ſputa.i
collo calaphos. ĩ naribus fetorem.qr in loco
ex cadaueribꝰ corrupto fuit crucif xꝰ.clauos
in manibus ⁊ pedibus flagella in dorſo. lan
ceam ĩ pectoꝛe. Quia em̃ genus humanũ vul
neribꝰpeccatoꝝ fuit plenu. m illud yſaie.om
ne caput languidũ ⁊ omne coꝛ merens. a plã
ta pedis uſq; ad uerticẽ ñ eſt in eo ſanitas iõ
ihs in omni ꝑte corporis ſui plagas ſuſcepit.
nt ꝑ eius liuoreſ in toto ſanaremur. Homo ei
erat infirmus in capite.i.in intentõe q̃ eſt ca
put anime.qr in his q̃ faciebat ñ ſanam inten

tionem hẽbat. Erat infirmus in manibus.qͥa

faciebat opera mala uł remiſſa.Erat infumꝰ
in pedibus.qr habebat affectioneʒ immundã
aut terꝛen aʒ. pes em̃ anime ẽ affectꝰ amor
eius.qr ſicut corpus uadit pedibus ſic anima
uadit affectibus. Eꝛat infirmus in coꝛde quia
habebat cogitationes noxias ? uanas. Erat
infirmus in toto corpoꝛe.quia habebat totaʒ
uitam mundanam ⁊ ↄuerſatõeʒ uanã.ut iĩgit
xpᷣs ſuis liuoribꝰ? uulneꝛibꝰnos ſanãet uoluit
vulnerari in capite.ut ſanaret omnes noſtꝛas
obliquas intentiones uoluit vulnerari in ma
nibus.ut ſanaret noſtras malas ⁊ remiſſas o
perationes uoluit uulnerari in pedibus. ut ſa
naret noſtras imundas ⁊ terrenas affectões
uoluit uulnerari in corde.ut ſanaret noxiaſ ⁊
uanas cogitationes uoluit flagellari ⁊ uulne
rari in toto corꝑe.ut ſanaret totam tr̃aʒ uitã
2 ↄuerſationeʒ. Unde Berñũ. Meditare inqͥt
poſitioneʒ corporis crucifixi. uide ſi aliquid
ẽ in eo ꝙ ñn poret ꝓ te adò pr̃em. Diumũ illud
caput multiplici ſpinarum denſitate depᷣſſat̃.
uſq; ad cerebri teneritudineʒ confixũ eſt. Ad
q̃d hoc Ne doloret caput tuuzʒ.ne tua uulne
ꝛaretur intentio caligauerunt in morte oculi
ſui.⁊ illa luminaria magna que illuminat or
bẽ ad horam extincta ſt.ñne illis obtenebrã
tibus tenebꝛe facte ſnnt ſuꝑ uniuerſaʒ terrã.
2 illa duo luminaria magna cũ illis lũmaꝛibꝰ
ſemota ſunt. Poc sute m totum factum ẽ ut

aneꝛterentur oculi tui ne uiderent uanitatezʒ

2 ſi uiderent.ñ adhererẽt. Auꝛes ille qᷓ ĩ celis
audiunt. Scis ſcet᷑s ſcts dũſ deus ſabaoth.au
dierunt in terra demoniacoꝝ uoces cꝛucifige
crucifige. Ut quid iſtud. Ne aures tue obſur
deſcerent ad clamorẽ panꝑis. ne reciperent
auditum uanum. ne detractionie uuus aper
tis poris uſquequaq; ſuſciperent. Specioſa il
la facies ſpecion ſorma pᷣ filijs hoium ſputis
illita eſt. afflicia colaphis.addicta deluſioni
bus.Quaꝛe hoc. Vt facies tua illuminaretuꝛ
illuminata confirmaretur ⁊ diceretur de te.
Vultus eius non ſunt amplius in diuerſa mu

tati. Os illud ꝙ angelos docet hoĩnes iſtruit

quod dicit ⁊ factum eſt. felle potatum ẽ ⁊ ace
to. Sed ̊ factũ ẽ. ut ueritatem ⁊ iudiciũ loqᷓ
retur os tuũ ⁊ ↄfiteretur dñʒ deũ ſuũ. Man

De 50

ſlle que fundaueꝛunt celos extẽſe ſunt in cru
ce.clauiſq; tranſuerberate duriſſimis. ut ma
nus tue extẽderẽt᷑ ad inopẽ.pectus illud ĩ qꝰ
ſunt oẽs theſauri ſapie ⁊ ſcie dei abſconditi.
lancea militari pfoſſum ẽ. ut pectus tuum a
prauis cogitationibus mundaret᷑. mundatuʒ
ſanctifica:et᷑.⁊ ↄſeruaret᷑ ſanctificatũ. Deðᷣs
illi quoꝝ ſcabellũ adorare debemus.qm̃ ſct᷑ʒ
c.dura tranſfixòe tranſfixi ſunt:ne pedes tui
feſtinaꝛẽt ad malũ.ſed currerẽt uiã mandato
rũ dñi.Quid plura: Pro te carnẽ ⁊ aĩazʒ poſu
it ut coꝛpus ⁊ ſpm̃ ſibi uendicaret.Totũ toto
ſe te ↄpanit. Puic igit᷑ oẽz uitã tuã o homo ð
bes quia uitam ſuam ꝓ tua poſuit ⁊ cruciatꝰ
amaros ſuſtinuit.ne tu peꝛpetuos ſuſtineres.
Lui uero iuſtius uiuam qᷓ; illi:ſi non morere
tiꝛ ego non uiuerem. Pec Bernar. Ad boc
etiam faciendum ⁊ debituʒ domino rependẽ
dum. idem Ber. quaſi monendo ſic dicit. OQ
bomo reſpice oculo mentali. quanto remũe
rationis ðᷣbito aſtringaris dño pacienti. Re
cole ſudorẽ ſanguineũ.triginta argenteos.fic
tionis oſculum.alaparũ ↄtumelia.flagelloꝝ ĩ
ſtantiã.ictus arundinis.coꝛonã ſpineazʒ.ſputi
ludibꝛia.crucis angariazʒ.patibuli ſuſpẽdiũ.
oculos languẽtes.oꝛis pallorẽ.fellita cibãia.
amara pocula.ſpongie obſequium.caput icli
natum. latus pforatuz. ulnas extenſas. manꝰ
tranſſixas.pedes ↄfoſſos.uocẽ lamentabiẽ.
latrones altrinſecos.garrulatões irriſorias.
titulum famoſuz ueſtimenti ſortem. gemĩatũ
crucifige:QAuid plura uiliſſimũ mortis ſuppli
tium. ⁊ ꝓbra nefandiſſima. Et iteꝝ uide hõ
quo amoꝛe te dilexit dñs deus tuus ut ueſti
gia eius ſequaris. dro te ligatus.ut te a uin
culis pctoꝝ abſolueret. ꝛo te flagellatus ẽ
ut te a flagellis eteꝛne ire erueret. Pro te iu
dicatus ẽ.ut a te iudicio eterne damnatiõis
liberaꝛet. Pro te corõatus eſt ſpinis.ut te co
ronaret in celis. Pꝛo te uulneratus eſt medi
cus.ut tu ſanareꝛis egꝛotus. Pro te crucifixꝰ
ut tuas cõcupiſcentias crucifigeret. Pro te
mortuꝰeſt ut te a mõtuis ſuſcitãet.pro te Se
pultus ẽ.ut in te uicia ſepeliret.hec GBernaꝛ.
Multa igit᷑ pro nobis ſuſtinuit dñs ih̊s: ſed
nos miſeri ad ↄfuſſionẽ noſtraʒ uno ſeꝛmone
fatigamur. uno uerbo deijcimur. Omnia gq̃
dñs ihs paſſus ẽ.que circa ipᷣm geſta ſunt.mẽ
te reuolue ⁊ diligenter pertracta.⁊ ex his te
ad paciam in omnibus aduerſis que patreris.
accinge uiriliter ?⁊ arma. Unde Cripᷣ. Aꝛme
mus noſmetipᷣſos aduerſus omnem furorem
aduerſus omnem iram. ⁊ ſi inflammatum
uideris cor tuum. ſigna pectus impone cru
cem. CLonuiciatus eſt tibi aliquis. recorda
re oĩum qᷓ in xpᷣo geſta ſunt. ⁊ omĩa extiguẽ
tur. Non ſolum legamus hec oĩs.ſed ⁊ mẽte
feramus ea.ſufficientia enim ſunt bec ↄtinue
ꝛeuoluta.uniuerſam iram deſtruere. Et ſi cõ
tumeliam.⁊ ſi iniuſtitiam paciamur.dicamꝰ

vopleiori

ↄtinuo.nomeſt ſeruus maior dño ſuo. Prop
terea enim hec omnia ſuſtinuit.ut ſecunduʒ
eius ſemitam gradiamur.⁊ nos ↄtumelias fe
ramus.qꝛ maxime ↄuicia a meme abiciunt.
Sed tamen ipe nõ ſolu tulit hec.ſed oĩa egit
ut ſaluaret eos que hec faciebant. bec ? nos
zelemur. Unde Greg. Nihil eĩ deum ita ꝓpici
um facit.ut inimicos amare.⁊ his qui offici
unt benefacere.Cum quis officit nõ ad ipum
reſpicias.ſed ad eũ qui mouet.ſ.ðmonẽ ⁊ irã
uniuerſã adueꝛſus illũ euacua.ipius aũt ⁊ mi
ſerere qͥ ab illo mouet᷑ . Cum iniuriantẽ uide
ris excogita qm̃ dyabolus ẽ qui monet euʒz.
Nen enim cbriſtianoꝝ ſunt iniurie. Cum igi
tur quis iniuriatus fuerit. memento tui dãna
toris.qm̃ ⁊ ꝑ uerba ⁊ ꝑ res ei detrahebant. ⁊
hyroniam multã oſtendebant,ipſe ueꝛo nõ ſo
lum nõ ulciſcebat᷑.ſed ⁊ ↄꝛijs remunerabat ĩ
humilitate ⁊ manſuetudine. Pũc itaq; ⁊ nos
zelemur.ita enim poterimus ⁊ a ↄuitio eripi
omni. Si enim non dolueris.nõ ↄuitiũ patie
ris. Quid enim doles. Siquidem miuſte ↄui
tium pateris.hoc maxie triſtari nõ opʒ.ſed il
lius miſereri.Si uero iuſte. multomagis ſiẽ
oʒ. neq; coꝛrigas in rebus. Quare ſi uigilaue
ris. dupla lucrabeꝛis.⁊ propitium facere
deum ſilentio ⁊? actionem accipere. ex his
que dicta ſunt. corrigeꝛe ea que acta ſunt.
2 gloriam hanc bumanam deſpicere. Et
eniz hinc dolor nobis fit.quoniã multi ad in
ſenſatoꝝ ſuſpitõezʒ inhiut. Hec igit̃᷑ uniueꝛſa
meditemur in operibus.ſi enim non hec dire
xeꝛimtis.inaniteꝛ ⁊ uane in mundũ uenimus.
magis ãt ⁊ i malo. Non ei ſufſicit fides in re
gnum ducere.ſed hec maxime ↄdẽnaꝛe habz
eos qui uitã malaz demonſtrat.Qui.n.ſciuit
uoluntatem dñi ſui.⁊ non fecit uerbeꝛabi in
multis. roperemus igituꝛ nos ad exituʒz ete
nim multis nobis opus eſt uiaticulis.ut ſuffi
cientia eterne uite accipientes uiaticula ui
deamus.dñm nrm yhm xpᷣm. hec Grtton.
Oratio.

) Omine ihu xpᷣe.qͥ hora diei ueſper

tina a Joſeph ð cruce ðᷣponi.⁊ ĩter
brachia eius recipi uoluiſti a mr̃e
quoq; tua ueſtiſſia ⁊ alijs aĩcis tuis plãctꝰfui
ſti fac me q̃ſo Joſeph creſcẽtẽ ĩ vtutibꝰ quot
tidie.⁊ da ut pct᷑a propter q̃ crucifixus es.⁊=
iteꝝ quaſi in cruce ligaris.plangendo ⁊ depo
nendo merear te de cruce deponere. teq; q̃ſ
faſciculum mire inter bꝛachia amoris rciper
ubi digneriſ dilecte mi ſemper ↄmorari.⁊ me
a laqueis dyaboli cuſtodire.ne unquam uel
hic uel in futuro ualeam a te ſeperari.Amen

¶ de ſecundo completorio. Capi. Ixvi.
Ora completorij cogitabis doloꝛo

ſus ⁊ triſtis.qualiter tardante hora
rogat Johes dominã. ut permittat

ut ipſa opleat.?
Oẽs ei ſic amaꝛi
eox loqui poſſet
deſtitut.⁊? ſuꝑ i
quaz ſup extinctt
iu planctum. ñ fo
domia uidẽs ꝙ qn
nit uultum ſup fa
lachrymarum mi
Magaalena ped
lans os eius i qu
T diligenteꝛ apt⸗
gnat. Et tũc oẽs
?c pedes eidoſcul
ad monum̃tü
libus gnjgit:.
dalena pedeo, re
Anß. Gequere ?
tpeſaux. ? porta
chiagz ſuſtenta.
Pcioſiſſimi ſangun
lige. puluerẽ pe
ia iexequi
Uit in exequijs 4
Joab ſaudulen
teafectione rex
bat. Dauid ſſ ſo
rabat. get alio
ta begtg ui9
planxeꝛit. co
deaumt Knat ̃
tus. 7 in orto
ſep ſumptuof
i.in uno lapid
auatum in 9
ſuratin quo
n iudeox. ſe

exs gen

eris noniti ⸗
Oiqucem miuſte
nemiſtari höogctt
diuſe, mul onage ſi
ebug. Quareſtiglane
6, Popitium ſocere
onen oecpere ex his
ele ea gue ocla ſunt.
anamn geſolcere, Ft
ſitaqnontä multi adin
it. Decigi uninerſ
Kenm von dec dire
ne in mudc venimns⸗
odei ſugick kesin
Cwmaxime denane haß
gemonſtrit Auin
2 non fecituerbegb n
uigtur osas ernzete
guseſt iatcllisn f
Aeipientes maalla ii

in bec Aiofon
ſaz Orano.

rbe bo dieſneſßf
zuce dponi, ſer

echiucluſti⸗ nit

Secunde partis

aptaꝛi ⁊ ſepeliri corpus dñi nr̃i anñq; int:et
ſabbatũ.in quo nõ łʒ talia operari:⁊ eo ꝙ
ꝓpt᷑ nimiam moꝛam poſſent a iudeis pati
calumniã. Tandẽ domina tanquam gta ⁊?
diſcreta:⁊ cogitãs ꝙ ipᷣi Johʒi eẽt ꝑ filiũ 2
miſſa: amplius ↄtẽdeꝛe noluit.ac ſignaniſ ⁊
bñndicens coꝛpus ut uolebant apraꝛi ꝑmiſit
tũc unxer̃t coꝛpꝰ.(⁊ iuoluerũt in ſyndone
mõa) qᷓ; ioſeph emeꝛat.⁊ ligauerũt illud lĩ
theis ẽt alijſ.ſ.ſudaꝛio ꝙ capiti adhibebat᷑
⁊ inſtitis ſeu faſcijs ꝗbus totuʒ corpus alli
gabatuꝛ. q̃ omnia etiam de lino erant. ⁊? ut

creditur. MNicode. attulerat. ac ẽt(cuz aro

matibꝰ ſicut mos iuðis ẽ ſepeliꝛe ſ.pꝑſonaſ
uenerabiles. hoc enĩ accepezunt a patribꝰ
ſuiſ ⁊ ſenioꝛibꝰ.Dñna tñ ſꝑ tenebat caput ip
ſ ĩ gremio ſuo ꝙ ſibi reſeruauit aptandũ
⁊ magdalena pedes apð quoſ miaʒ ẽ ↄſecu
ta tãdẽ vo magdalena pedes lachris riga
tos dᷣuote abſtergit.amplexat᷑.oſculat ⁊ ĩ
uoluit ⁊ aptat fidelit᷑ q;melius nouit. Sic
g̊ aptato reliquo corꝑe.reſpiciũt ad dñam
ut ipſa ↄpleat.⁊ oẽs planctuʒz reincipiunt.
Oẽs eĩ ſic amaꝛiſſime flebant.ut uix quiſqᷓ;
eoꝝ loqui poſſet. uidebant mr̃em oĩ ſolatõ
deſtitutã.⁊ ſuꝑ illã dabant potius plãctuʒ
quaʒ ſuꝑ extinctũ dñm ſuũ. Reincipe ẽt ⁊
tu planctum.ſi forte dimiſeras eum. Tunc
domiĩa uidẽs ꝙ amplius differre ñ poſſit po
nit uultum ſuꝑ faciez filij.? ex inundãtia
lachrymarum multomagis lauit faciẽ quã
Magdalena pedes: abſtergit ãt ⁊ deoſcu
lans os eius ĩ quodã ſudario ipᷣm inuoluit
⁊ diligenteꝛ aptat ⁊ iteꝝ benedicit euʒ ⁊ ſi
gnat.Et tũc oẽs adoꝛantes flexis genibus
7 pedes eiꝰoſculantes.accipiũt ⁊ poꝛtãt eũ
ad monum̃tũ ꝙ a mõte caluaꝛie diſtat paſ
ſibus ꝗqnqgit . Dna tenebat caput ? Mag
dalena pedes.reliqui vo erãt in medio. Un
Anb. Sequere ⁊ tu pᷣcioſiſſimũ celi terreq;
theſauꝝ.⁊ porta uel pedes uel manus bra
chiaq; ſuſtenta.terre defluentes minutati
pᷣcioſſſimi ſanguinis guttas curioſius col
lige.⁊ puluerẽ pedũ eiꝰ linge.Dolorẽ queʒ
Maria ĩ exequijs filij ſui toleꝛauit.oliĩ Da
uit in exequijs abner pᷣfiguꝛauit Abner a
Joab fꝛaudulenter inteꝛfectꝰ eꝛat.cuius ĩ
teꝛfectionẽ rex Pauid feretrũ ſequẽs defle

bat. Dauid ñ ſolu ipe ſuꝑ exequias eiꝰ plo
rabat.ſʒ ẽt alios ad plora ndum incitabat.

Ita beata uago ⁊ alij ᷣuoti exegꝗas xpᷣi ðᷣ

planxeꝛũt. ⁊æ corda ſua intima ↄpaſſiõe ſci

deꝛunt (Erꝛat ãt ꝓpe locum crucifixionis
oꝛtus.⁊ in orto monum̃tum nouũ ipius io
ſeph ſumptuoſe factũ (⁊ in petꝛa exciſuz)
i. in uno lapide pᷣm qntitatem hominis cõ

cauatum (in quo nondu quiſquam poſitus

fuerat)in quo((qꝛ iuxta erat ꝓpter paꝛaſce

uem iudeoꝝ ſepelieꝛut en reueremer 2 5

uote flexis genibus, magnis ſingultibꝰ ⁊ ſu

Capłm. lxvj.

ſpirijs ualidis. ⁊ ſic dñm uite ðᷣderũt ſepul
ture mortis. Sepelierunt eũ ĩ loco ppiquo
ꝗa ñn poterant longe poꝛtaꝛe ꝓpter ſolẽnita
tem ſabbati iminentem. uñ criſ.qr vo bre
uitate tpᷣis uegebant᷑ ? ueſpera iminebat.
iõ ponũt eù in ꝓpximũ monumẽtüũ.Et Aug.
Acceleratã uult ĩtelligi ſepulturã:ne adue
ſperaſceret.qñ iam ꝓpteꝛ paraſceuẽ facer̃
gliꝗꝗ tale ñ licebat.Tũc (ut ait Aug) iliꝰ
exequias angeloꝝ milia miliũ dectabant
qui omnes ↄuenerant ad ſepulchꝛum dñi
ſui. Illi cãtabãt lauõs.ſʒ Maria dabat ge
mituᷣs ⁊ ſuſpiria coꝛdis.Diſpenſatiue ãt in
nouo ponit᷑ monum̃to ubi nullꝰ poſiterat.
ut ſᷣm Ambꝛo. ⁊ Criv.ñ aliꝰ ꝗ cũ eo iacerzʒz
ſurrexiſſe a pfidis diceret᷑ ł ̃ʒ Aug.ſicut ĩ
Marie uirginis utero nemo ante illũ nẽo
poſt illũ ↄceptus ẽ.ita ĩ monum̃to nemo
ante illum nemo pꝰ illum ſepultus ẽ. Et ſʒ
Pieꝛoi monum̃to exciſo ĩ petra ↄditus ẽ.
ne ſi ex multis lapidibus fuiſſet edificatũ.
ſuffoſis tumuli fundam̃tis ablatus fuꝛto di
ceret᷑. Et ſᷣʒ aug.ſi ẽt ſepulchꝝ fuiſſet ĩ ter
ra dicer̃᷑ poterant.iuffodeꝛũt teꝛꝝ ⁊ fuꝛati
ſt᷑ eum. Quod ãt in alieno ſepulchro pont
paupertatem eius teſtat. Un Theopp̊. at
tende ẽt abundantiã ꝓ nobis ſuſcepte pau
peꝛtatis. Nãq; domũ ĩ uita ñ habuit pꝰmoꝛ
tẽ quoq; ĩ alieno ſepulchro recõdituꝛ.⁊ nu
duſ exñs a Joſeph operituz. Uñ ⁊ anpᷣ.pau
peꝛ ita fuit xpᷣs.ut ñ ĩ ſua ſʒ ĩ aliena domo
naſceꝛet᷑ ⁊ uiuẽſ ĩ hoc mũdo ñ haberz ubi
caput ſuũ reclinaꝛet.nec moꝛiens uñ nudi
tatem ſuam tegeret.nec moꝛtuꝰ uñ ĩuolue
ret᷑.nec ſepulchꝝ aut locũ ubi coꝛpꝰſuũ po
neret. Jõ ẽt ᷣm Ambꝛo.⁊ aug.ſaluatoꝛ in
aliẽa ſepultura ponit᷑.ꝗqꝓ aliẽa moꝛiebat
ſalute. Ut ꝗd illi ppᷣa ſepultura ꝗ ĩ ſe moꝛ
tẽ ꝓpᷣam ñ habebat. Item ſᷣm Ambꝛo. ad
oſtẽdendũ ꝙ ñ ðbuit tineri a mõte. Nõ ei
ille ſepulchꝝ mortis deſiderabat.qui ð mõ
te triumphum querebat. Secundum Piĩie
ro.ãt ⁊ Bedam ex ſimplici ſepultura domi
ni.ãbitio diuitum ↄdẽnatuꝛ.ꝗ nec mortui
2 ĩ tumulis poſſũt caꝛere diuitijs. Sed ( ut
ait auguſti)pompa fueris agmina exegaꝝ
ſumptuoſa diligentia ſepulture. monum̃to
zꝛum opulenta ↄſtructio. uiuoꝝ ſunt qualia
cunq; ſolacia. non adiutoria mortuoꝝ Hec
auguſtinus. Non fuit in ſepultura dũi auꝝ
non gẽme.ñ ſeꝛicum.ſed lintheamẽ puruʒ
7 nudũ. Syndon ei pãnus ſeu tela de lino
eſt de quo etiam eram iſtite ꝗbus corpus
eſt alligatũ ⁊ ſimiliteꝛ capitis ſudariũ. Un
ſ̃ᷣm PHieꝛo.poſſumus intelligeꝛe.ꝙ corpus
dñi ñ auro ñ gẽmis ñ ſerico ſʒ lintheamine
puꝛo obuoluendũ ſit. VUñ ẽt qꝛ ĩ ſimplici ſin
done ĩiuolutũ ẽ coꝛpꝰ ieſu.iõ Silueſteꝛ pa
pa inſtituit.ut ſacrificiũ altaris ñ in pano
ſerico ł tincto ł auꝛo texto,ſʒ puꝛo Pine

De ſecundo

terreno ? ſyndone munda ↄſecꝛetur ⁊ cele
bꝛet. Scõm Petꝝ cantorẽ. ex eo ꝙ dicit ĩ

ſyndone munda ⁊ in monumento nouo col

ligi põt pallas altais.dalmaticas. caſulas

albas:ſicut nec ſyndonẽ fieꝛi debezꝛe ð gli

qꝗq̃ᷓ ueſte priꝰ ĩ cões uſus aſſumpta. pp ꝛeue
rentiã tanti ſacr̃i. ſed ex noua pꝛiꝰ ñ iduta
ᷓ dño ↄſeczata nõ dʒ ad cões uſus afſumi
Sed nõne coꝛp xpi ponit ſepe in auꝛeis cy
phis. Ita:ſʒ mediantibus pixidibus nouis
PHec Pe ¶ Sepulto t dño mr eius oĩ coꝛ
de amplexebat ſepulchꝝ.⁊ q̃ poterat uoce
benedicebat filiũ ſuũ. ad ſepulchꝝ ſedens
ĩnixa illi manus extendebat ⁊ deſuꝑ illud
olſculans. amaro nimis diʒ ſingultu deplo
ꝛabat.acceſſit Johes ⁊ lugẽs ipᷣe multum

leuauit eã lugemẽ:⁊ exeutes oẽs de monu

mto poſuerunt lapidẽ quaſi ꝓ clauſuꝛa ad
oſtiũ monum̃ti.ne ipe locꝰ beſtijs eſſʒ per
nius.ſ.magnũ ꝗ ñn poſſʒ de facili ⁊ ſine mł
toꝝ auxilio amoueri.ne aliꝗs ueniẽs poſſʒ
ꝛapere xpᷣi coꝛpꝰ.qꝛ ꝑ illud oſtiũ eꝛat ad ſe
pulchꝝ ĩgreſſus. In quo patet uirtus r̃ſur
gentis.quẽ ñ potuit retineꝛe magn lapis:
⁊ tollit oiĩs in reſurrectione eiꝰ ſuſpitio.qr
nec ab aliquo fieri potuit uiolẽtia aut fur
tum aut fictio. Unð Augu. Si fuiſſz lapis
puulꝰſuppoſitꝰdicere poterãt doꝛmientibꝰ

nobis tulerũt eù. Et Pieꝛo. Saxũ eni ma

gnũ appoſitüũ.ondit ñ abſq; auxilio płimoꝝ
ſepulchꝝ potuiſſe reſeꝛari. Miſtice ĩ ac
tibus Joſeph ⁊? Nicodemi ſignat pła reꝗſi
ta ĩ nobis.i xpᷣs in coꝛde nr̃o ðbeat ſepeliꝛi
Tã dʒ cõicãs eſſe inuolutꝰ lintheaminibꝰ.
ꝑ mudã affectõem ⁊ ↄſcĩe puritatẽ.In ſyn
done ei munda ieſum iuoluit.ꝗ eù pura m̃
te ⁊ puro coꝛpore ſuſcipit: decet nãq; ñ ſo
lũ puꝛa aĩia ſed ⁊ coꝛpe puꝛo corpꝰxpᷣi ſuſci
peꝛe. Inuoluer̃ aũt os. ꝗqr miſteriu eiꝰ clan
ſum ⁊ occultũ ẽ. Debet ẽt unctus eſſe aro
matibus. p feruẽtẽ deuotõeʒz. Cũ mirra eĩ
⁊ aloe ieſum inuoluit.ꝗ crucifixi in corde
cũ amaritudine pnie ⁊ ↄpaſſionis recõdit.
In nouitate uero monum̃ti öſigns . quod
cor dʒ; eſſe ꝑ gram ⁊? puꝛitatem innouatu.
⁊ ab omni uetuſtate pcti puꝛgatũ pꝛiꝰ quã
ad corpus xpᷣi accedat: in quo corde etiaz
ponit eum qñ de ipᷣo iugiteꝛ cogitat.qꝛ mo
numentũ dr̃ quaſi monẽs mẽtẽ. Sũptueus
igit᷑ euchariſtiã uideat ut cor ſuũ ſit quaſi
monumtũ nouũ ĩ quo locet᷑. ⁊ q̃ſ oꝛtus in
quo delectet᷑: ne ĩ monum̃to ſuo aliꝰ poſitꝰ
ñt.ł circa B. qcq; inutile excꝛeuerit. qð eꝛit
ſ bene pꝑ prĩam mundatũ fueꝛit ⁊ inouatũ
glioquin nõ poterit ĩ eo digne ſepelir̃ xp[ʒ.
Per monumtũ ãt lapideù ĩ petra exciſum
ðſignat᷑ cordis ſtabilitas qꝛ dʒ ĩ bono ꝓpo
ſito eſſe fimũ.⁊ fidei ſoliditas ĩ qua apud
eccłia ſepultꝰ ẽ xpᷣs.hoc ẽ fides xpᷣi. ſupra
quã petram edificata eſt ecclena. Sed ꝝ

oↄplectoꝛio

cuſtodia oĩuz pᷣdictoꝝ dz adhiberi lõgam

mitas pſeueꝛantie. ut mens corpꝰ xpᷣi ꝛeci

piens in pᷣdictis ↄditõibꝰ ĩtendat finalite:ꝛ
pfſeuerare.⁊ B deſgnat᷑ ꝑ ſaxũ oſtio monu

menti aduolutũ.i Ille ẽt ſepulto xpᷣo ĩ cõ
de ſuo aduoluit ꝓ clauſura lapidẽ magnũ
ad oſtiũ.ꝗ ſe claudit ne poſſit ingꝛedi pcizs
⁊ ponit diligẽs obſtaculũ õ peccati recidu

um: ne xApᷣs e deſerat ⁊ relinquat dõec ip
ſum a moꝛtuis ꝛeſuꝛgeꝛe faciat. Uñ Amb.

Cui pulcherrĩe lapis admotꝰ ẽ ne pateꝛet

Acũq; ei ĩ ſe humaueꝛit xpᷣum diligẽter cu

ſtodiat ne e ꝑdat.ne pꝑfidie ſit ingreſſus.

Vnñ ⁊ Pilarius.⁊ qꝛ nũ pᷣteꝛ eũ oporteat ĩ
pectoꝛa noſtra penetrar̃.lapis oſtio aduol
uit᷑ ut nihil abſq; eo infers t. Uoluit autẽ

xpᷣs ĩ monum̃to iuſti. ſ. Joſeph ſepeliri.ad
ondendũ ꝙ nõ regeſcit niñ in coꝛde iuſti.
⁊2 ꝙ nõ ampliꝰ pctoꝝ ↄſortio uolebat.quia
ãpliꝰ p ipᷣis ñ moꝛtuꝰ eꝛat. VUnñ Ambꝛo. Mi
ſtice aũt iuſtus xpᷣi corpꝰ ſepellit:talis enĩ
ẽ xpᷣi ſepultuꝛa.ꝗ fraudẽ iniquitatẽqʒ non
habeat. Juſtus aũt coꝛpꝰ xpᷣi opit ſindone
ueſti. ⁊ tu dñi corpus głia ſua it ⁊ ipᷣe ſis
iuſtꝰ. Gñ aut ĩ mõum̃ta ↄdit᷑ iuſti. ut iuſti
cie habitatõe regeſcat. Dec Amb. De

mõõum̃to dñi feꝛt ꝙ dom ſeu ſpelůca fue

ꝛit rotunda.de ſubiacẽie rupe exciſa: erst
eĩ lapis ſeu rupis grãdis ĩ oꝛto:ĩ cuiꝰlater
erat mõumtũ exciſü.ſeu ſpelüca.hñs octo
pedes longitudinis. ⁊ totidẽ latitudinis.⁊
tante altitudinis. ut hõ imzo ↄſiſtens ⁊ in
eius pauim̃to ꝛectus ſtãs.iix poſſet manu
extẽta culmẽ attingeꝛe.intꝛoituzʒ patulum
hñs ab oriẽte.cui lapis ille magnꝰ aduolu
tꝰ arq; appoſit erat ꝓ oſtio. In cu monn
mẽti ꝑte aquilonari ſepulchꝑ dni hoc ẽ lo
cus dnici coꝛporis de eadẽ petra exciſus ẽ
ſepteʒ pedes ⁊ mediũ habẽs.lõgitudinis.⁊
a ceteꝛo pauim̃to altiꝰeminẽs.tꝛes palmos
⁊ mediũ habens altitudinis eiuſdemq; exi
ſtens latitudinis cuiꝰ ẽ altitudinis.i Qui
uidelicet locus ñ deſupeꝛ ſed a lateꝛe meꝛe
diano ꝑ totũ ẽ patulus.uñ inferebatur cor
pꝰ:ut eẽt qĩ ſarthophagus ſuꝑpoſuꝰ funda
mto ⁊ inclinatꝰ ſuꝑ latus. aperturam hñs
aulateꝛe ⁊ ñ ſuperi.Coloꝛ ãt eiuſdẽ monu
mẽti ac loculi ꝛzubicũdo ⁊ albo dr̃ eẽ gmix
tꝰ? Mõum̃tũ g erat ad modũ domucule ſac
tũ.ĩtra ꝙ erat ſepulchꝝ xpᷣi poſtũ.Sic enĩ
ſepulchꝛa iudðoꝝ antiquitꝰ.⁊ maxie magna

rum pſõaꝝ ſolebãt fieri. ut eoꝝ filij poſſẽt

Et ibi ſepeliri.Propteꝛ q̊ dicituꝛ frequẽteꝛ
ð regibꝰ iuda.ſepultꝰ ẽ ĩ ſepulchro dõ ⁊c̃.
Eſt ãt ibi ĩ eodẽ loco ob reuerẽtiã dñici ſe
pulchꝛi.artificioſo oꝑe forma ꝛotůda uno
tm fora mie ſupiꝰapto dominice reſuꝛꝛectõ
nis eccłia maxia ↄſtructa ↄtinens monteʒ
caluaꝛie ac locũ ſepulchꝛi.multa loca fæt᷑.
in q̊ ſepulchꝝ dñi eſt infra quandam cellã

ulch
nn liin
bus lee Mbatede
1
nann locolche
lu⸗ 7 onſa
ſexta!

forun

ti q nũc a nobis
bat. eo i illo ab
? hc ſabbatũ.i..
añs eadẽ dle ſext⸗
toͤs igleuit rchar
chꝛo fauieſcẽl . vſun
tura erat: expecta
deuotois ac dien
quos iĩ hac gae ſe
ti. ⁊c uelut mudo
vo etate.i. c let
gẽ ĩ tumul aias
manere. ? p' bo⸗
nec octaua tand
ißa r ſurꝛectiõe g
incorruptionẽ et
Uñ pulchꝛe ſept
habuiſſe ſ legit
culo nuc ñ oſun
gaudio futut ẽ f⸗
dee Beda V
ſtein d dodie e⸗
Poib'an. Kui
de pius pcende
neſciüt ga fci
giẽdo. ga ad mo
i celop. fun
ſi guttaͤſ⸗
Gedik iint⸗
militudinẽ rbi

us Fin ſu in T eſß
nta odif iuſti, ur iuſti
cat. dee Anb, de
con ſeu helici ſne
lie pe exciſa enet
cis i to:i ui later
ſen ſpelüca dis octo
ide irudinis.1
d imd ens Tin
ſtas wr poſſer nam
Kre innoitnz potnlun
aps lle nugn luol
npoſtio. Ma nor
n ſepulcbp fihor i
te ence elt enſts
ciü babes logindinis
Altivemines ſtcselnms
limuinisciuſtengeti
nin⸗ 4ltitudinis, 0
aſcheluan ner
ni imferebatun .
— ſigzoſt ſmnt
tus. Apeſtülan bis

õ

Secunde partis

rotundam pulchꝛis lapidibus ↄſtructaʒ. ᷓᷣ
ſiqdẽ eccłia dñici ſepulchꝛi ẽ patriarchał
2 bẽbat canonicos regulares ⁊ pꝛiorẽ. ᷣm
babitũ ⁊ regulã ſacti auguſtini uiuẽtes.ꝗ
bus loco abbatis priarcha pᷣerat.cui ſoli
obediẽtiã ꝓmittebãt.h̊ eccłia inteꝛ ſct᷑a ⁊
nenerabilia loca ñ ĩmeꝛito obtiet pᷣncipa
tũ.ĩ cuiꝰ loco taz magna ⁊ miꝛa ꝑ dñʒ ſũt
facta oñſa.¶ Et dies eꝛat paraſceues.i.
pᷣpar atõis.ſ.ſexta feria ĩ q̃ͥ ppar abt illa q̃
ſabbato comedi ðbebàt.⁊ ſabbatũ illuce
ſcebat.qꝛ ueſpera ad ſabbatũ ꝑtinẽs inſta
bat.a q̃ ſolemnitas ſabbati ĩcipiebat. Ubi
ſciẽdũ ꝙ ſiẽ hõ ſexta feꝛia creatꝰẽ ⁊ pecca
uit. ſic xpᷣes ſexta feꝛia ꝓ hoĩe mortuꝰ E ⁊ ſa
tiſfecit.uñ ⁊ dixit ↄſumatũ ẽ opꝰ.ſ.recrea
tionis. ſicut eadẽ die ↄſumatũ fuit opꝰcꝛea
tionis ⁊ ſicut ſabbato requieuit ab oĩ opꝑe
ſuo ſic ſabbato quieuit ĩ ſepulchꝛo:ĩ ſignũ
qꝙ ĩ hac ſexta etate ꝓ eo oꝑari ⁊ pati debe
mus. ut ĩ ſeptia cũ ipo qeſcamꝰ.donec ĩ oc
taua ueniente gła r̃ſurꝛectõis cũ ipo ſimul
gaudio pfruamuꝛ. VUnñ Neda. Paraſceue
grece latine pᷣparatõ ĩterpᷣtat᷑.quo noĩe iu
dei ꝗ ĩteꝛ grecos ↄueꝛſebant᷑ ſexta ſabba

ti qᷓ nũc a nobis ſexta feꝛia uocaft appella

bãt. eo ꝙ ĩ illo ab oꝑe ſuo reꝗeuit deꝰ. Unñ
2 hãc ſabbatũ.i.requiẽ uocaꝛi pᷣcepit.rcte
dũs eadẽ die ſexta crucifixꝰ.humane reꝑa
tõis ipleuit arch anum: ſabbato ãt ĩ ſepul
chꝛo rquieſcẽſ.r̃ſurrectõiſ q̃ octaua die uẽ
tura erat: expectabat euentũ. Uñ nr̃ e ſim
deuotõis ac bte retributõis pᷣlucet exẽplũ.
quos ĩ hac qdẽ ſexta mũdi etate ꝓ dno pa
ti.⁊ uelut mudo crucifigi nece ẽ:ĩ ſeptima
So etate.i.cũ leti ꝗqſ ðbitũ ſoluit.coꝛpa ꝗ
dẽ ĩ tumuł aĩas ãt ſecreta ĩ pace cum dño
manere.⁊ pꝰ bõa opoꝛtet oꝑa geſcere: do
nec octaua tandẽ ueniẽte etate. ẽt corpa
ipᷣa ſurꝛectiõe glorificata.cũ agĩab? ſimul
incorruptionẽ eterne hejr̃ ditatis accipiãt.
UVnñ pulchꝛe ſeptima dies ĩ geneſi ueſperã
habuiſſe ñ legit᷑.qꝛ requies aĩaꝝ q̃ ĩ illo ſe
culo nũc ẽ ñ ↄſumẽda meꝛoꝛe:ſʒ pleniori
gaudio futur̃ ẽ r ſuꝝectionis adaugenda.
ec Beda 4 Ubi ẽt nota ꝙ int᷑ cetera mi
ſteꝛia q̃ hodie eccłia faẽ.S̊ unũ ẽ.qꝛ hodie
ꝓ oĩbꝰoꝛat.Cuiꝰrõ Eẽ.qꝛ xpᷣs fuit hodie ual
de pius ĩ pꝑcendo qñ dixit: pr̃᷑ dimitte ilł qꝛ
neſciũt ꝗd faciũt:fuit ualde liberalis ĩ lar
giẽdo.q;ꝛ ad modicã petitionẽ ðõdit latꝛoni
Fgnũ celoꝝ:fuit ualde largus ĩ redimẽdo.
q ñ guttà ſʒ totũ ſanguinẽ ꝓ nr̃a rdẽptõe
dedit. Uñ ĩ pſal.q;ꝛ apud dñm miſericõdia
7 copioſa apud eũ r̃dẽptio. ꝗJõ eccłia ad ſi
militudinẽ xpᷣi ẽ hodie multũu libeꝛalis ĩ o
ꝛãdo. ⁊ młtũ pia ĩ parcẽdo. ¶ Podie ẽt fið
les eccłias oẽſ ⁊ altaꝛia uiſitare ↄſueuer̃t.
cuiꝰ triplex ẽ rõ. ꝛima ẽ.ꝙ illa uiſitatio
repꝛeſentat uiſitationẽ aploꝝ ⁊ ſãctaꝝ mu

Capłm. lxvj.

lieꝝ.q̃ cꝛebꝛo uiſitabãt ſepulchrũ Scda .
ꝗqa xpᷣs hodie oẽs ſanctos ꝗ fueꝛüt a prici
pio mundi uſq; nuc. pᷣſencialiter uiſitauit:

dum ad limbũu oſcẽdit. Tertia rõ ẽ. qꝛ ſãcti

hodie debẽt ualde liberales eẽ: fuerüt em̃

hodie ð carcere liberati ⁊ ĩ celeſte regnuz
ſublimati. Siꝗs em̃ de carcere liberaret ?
ĩ ĩperium ſublimaret᷑.illã diẽ utiq; multuz
diligeret. ⁊ ĩ illa die multũ llberalis eſſet.
Merito igit᷑ hodie fideles ſanctos uiſitãt.
ut ab ipᷣis ð carcer̃ liberatis.⁊ ĩ iperiuʒ ſu
blimatis. bñũficia ualeant optinere. Mulie
res ãt q̃ erãt xpᷣo dᷣuote funꝰ ſubſecute quo
modo ⁊ ĩ quo loco coꝛpꝰ dñi poneret diligẽ
ter curaneꝛũt ꝛeſpicẽ ⁊ notare.ut ei poſtea
tpe ↄgruo munꝰſue ðᷣuotõis poſſent offeꝛ.
7 officium funeri ipendeꝛe. ac coꝛpꝰ eius ĩ
unger. Per ̊ ſignificat᷑.qꝛ aĩe duote ðbẽt
miſteriũ paſſionis xpᷣi ſolicite 2ſiderare. ⁊
eã ꝓ poſſe ĩmitaꝛi. Uñ Beda. Sʒ ⁊ hacte
nus ſct᷑e mulieꝛeſ die paraſceueſ.i.prepaꝛa
tionis idẽ faciũt.cũ aie humiles ⁊ quo ma
ioꝛes ſibi ↄſcie fragilitatiſ. eo maioꝛi ſalua
toꝛis amoꝛe feruẽtes paſſiõis eiꝰ ueſtigijſĩ
h̊ ſeculo(quo requies ẽ pᷣpaꝛãda futuꝛa) di
ligenter obſequũt᷑.⁊ ſi forte ualeãt imitaꝛi
pia curioſitate quo oꝛdine ſit eadẽ paſſio 2
pleta ppẽdũt Qua lecta audita. rcoꝛdara.
mox ad parãdũ oꝑa uiꝛtutũ.gb xpᷣs delec
tet᷑ ſe ↄuertũt ut finita pñtis uite paꝛaſce
ue. in requie beata expectẽt tꝑe ſurrectio
nis occurere xpᷣo cũ aromatibꝰ ſpualiuz ac
tionũ. Pec Beda. Joſeph ãt ⁊ Nicodemuſ
iclinãtes dño ⁊ adorãtes ſepulchꝝ receſſe
runt. Maꝛia vo ⁊ alij ꝗ artius amabant re
mãſerũt.ſedentes ↄ̊ ſepulchꝝ ⁊ lamẽtãtes
dñm ⁊ expectãtes eiꝰ ꝓmiſſũ. Ju quo oñdi
tuꝛ eaꝝ ↄſtãtia ⁊ feruoꝛ dilectõiſ eꝛga dñʒ.
qꝛ recedẽtibus diſcipulis ac alijs notis ad
huc r̃manebãt.circa ſepulchꝝ.Uñ Pieꝛo.
Ceteꝛis reliquẽtibꝰ dñm.mulieres ĩ officio
pſeueꝛãt. expectãtes ꝙ ꝓmiſezat ieſus.⁊ iõ
merueꝛũt pᷣmo uider̃ ſurgẽtẽ.qꝛ pᷣſeuẽaue
rũt uſq; ĩ finẽ. Uñ ⁊ Rabanꝰ.Alijs notiſ ie
ſu ad fſua redeuntibꝰ: ſole mulieres qᷓ aꝛdẽ
tiꝰamabant: obſequm funeris inſpiciebãat.
expectãtes qð ꝓmiſeꝛat.⁊ iõ pꝰ reſurrectõ
nẽ pᷣmo xpCᷣʒ uident beate mulieꝛes q̃ mini
ſtrauerunt niuenti: aſtiteꝛzunt moꝛiẽti obſe
cute ſt᷑ ſepulto.⁊ ſic ↄgauiſe ſt᷑ reſuꝛgenti.
Vnñ ⁊ Criſoſto.Uidiſti mulieꝝ foꝛtitudĩeʒ.
uidiſti dilectionem. uidiſti magnanimitatẽ
q̃ uſq; ad moꝛtẽ fuit. Imitemuꝛ has mulie
res nos uiri. neq; derelinqmꝰĩ tẽptationibꝰ
ieſuʒ hec Crip. Per deuotõeʒ ꝗppe baruʒ
mulieꝝ oñdituꝛ ꝗa deuote perſone mundo
mõtue debent.cũ xpᷣo pꝑ ↄpaſionẽ ſepeliri:
ut mereãt᷑ reſurrectõis eiꝰpaꝛticipes fieꝛi.
Laua g ⁊ tu lachrymis coꝛpꝰ eiꝰ ſacratiſſi
mo.ſanguine aſpeꝛſum: ⁊ unge ipʒʒ Satla
2

de ſecundo

ſancte oꝛationis.⁊ porta brachijs caꝛitati
ue ⁊ humił opeꝛzatiõis:⁊ ſepelli cũ aꝛoma
tibꝰbõe ↄuerſatõis ac bõis doctꝛĩs ⁊ exem
plis cũ multis gemitibꝰ ac planctibꝰ ⁊ lam̃
tis ⁊ cooperi ſub qmoris ⁊? deuotiõis paui
mento ↄſciĩe tue in ſyndone ⁊ caſtitate mẽ
tis.ac ſudario ⁊ labore pnie.⁊ ſedebis ibi
iuxta eũ ad mõumtũ donec uideas ipᷣm a
moꝛtuis reſurgentẽ. Queſo ne moꝛtuũ ꝓ te
dilectũ reijcias.ſʒ totis deſideꝛijs in ſepul
chro coꝛdis ꝛecipias:ſtꝛĩgas candidiſſimis
cogitationũ ⁊ puriſſimis afflictionũ lithea
minibꝰ.roſeas ſpecioſiſſimas amoroſiſſias
ei plagas:dõec te ducat ĩ ſurꝛectõis ſue
leticiã mirabilibꝰdotibꝰõcõatã. ⁊ ĩ aſcẽſio
nis ſue excellẽtiâ ſuꝑ oẽs celi ordieſ eleua
ta. Et nota ꝙ lʒ i hac ſepultura xpᷣus nihil
paſſus fueꝛit q; mõtuꝰ.tñ h̊ factũ ĩ ſe mira
bile fuit ⁊ lamẽtabile.pꝑ rões ⁊ cãs ſupra
circa depoſitiõem dñi de cruce tactas.
¶ Ex iſto articulo ſepulture tꝛa huntur plu
ra docnmenta. ſꝛimũ ẽ ᷣm Theophilum
ꝙ nos ſimus imitatores Joſeph in h̊ ꝙ qñ
corpus xpᷣi ſuſceptũ fueꝛit a nobis ⁊ iuolu
tum.tũc debemꝰ ipᷣm ponere in monum̃to
nouo exciſo in petꝛza.i.in mente noſtꝛa dei
imsgine ĩſignita ꝛenouata ⁊ firmata ĩ xpᷣo
q̃ ẽ petꝛa.ut dicat illud cantici. tenui eum
nec dimittam. Secundũ ẽ. ꝙ ſicut dñs paſ
ſus moꝛtuus ⁊ ſepultꝰ. lam̃tatus fuit ſic ⁊
nos lamentari eũ debemus ꝑ ↄpaſſioneʒ ⁊
uezd ↄpunctionẽ. Tezꝛciũ ẽ. qð ſicut xpᷣs ſe
pultus cuſtoditus fuit.ſic ⁊ nos eũ ĩ mente
nr̃a ſepultũ firmiteꝛ cuſtodire debemꝰ ne
latrunculi.i.demones ſepulchꝛũ coꝛdis no
ſtri ſubintrent ⁊ furent᷑ nobis ieſũ. Quãtũ
ẽ ꝙ ⁊ nos ꝗ ſpałr moꝛtui ſumus pct᷑is ↄſe
peliamur ẽt cũ xpᷣo.ita ut abſcondamur ⁊
quieſcamus a peccatis:ſic ꝙ uetus homo
nobis ampliꝰ ñ reſurgat. VUñ Apłs. Cõſe
pulti inquit ſumus cum xpᷣo ꝑ baptiſmũ in
moꝛtẽ.ubi gloſa. Xpᷣs in ꝑpſõa ueteꝛis hoĩs
hẽbat mẽbra cõfixa in cꝛuce. ne ad pores
actus moueꝛent᷑.a quibus ẽt moꝛtuꝰ⁊ ſepł
tus quieuit.hũanis ſubtꝛactus aſpectibus
ꝓ hoc exigens a nobis. ut mẽbꝛa nr̃a conti
nentie ⁊ iuſticie clauis ↄfixa habeamus.
ne ad poꝛa mala redeamus: a ꝗbus ẽt ita
pꝓfecte geſcamus ut nec eoꝝ uiſo nec mẽo
ꝛia habeat᷑.Et ſic ueteꝛi hoĩe in nobis cꝛu
cifixo moꝛtuo ⁊ ſepulto.ad bona reſurgen
tes in nouitate uite abluemus hec in glo.
Ad ↄfoꝛmandũ ſe huic aꝛticulo imagĩe
tuꝛ hõ q̃ſi cor ſuuʒ ſit xpᷣi ſepulchꝝ. ⁊ mihi
ipʒ ueneꝛabilitez ꝛecõdat.recõditũ lamẽta
biliter defleat. ⁊æ diligenter cuſtodiat ne ip
ſuz amittat. Cõſepeliat ſeipᷣm ĩ eodẽ ſepul
chro cu ieſu ⁊ ruminet ſenſum documento
ꝛum łal ſicut deꝰ mĩſtꝛabit. Jeſu ꝗ ĩ mõu
mto ſepeliri. lamtaꝛi æ cuſtodiri uoluiſti.

oplectoꝛio

da mihi te in coꝛde meo ſpuitualiteꝛ ſepe
lire.lament aꝛi ⁊? diligenter cuſtodire. ut ⁊

ego tibi ↄſepultus tecũ mereã ad reſurrec
tionis głliam ꝑpuenire: æ ꝗ poſitus in ſepul

chro a uiſu hoĩuʒ es ſegꝛegatus ĩ pace dõ
miens. abſconde interĩ me ſezuũ tuũ in ab

ſcõdito faciei tue a ↄtuꝛbatõe hoĩʒz. ut mũ
do moꝛtu tibi uiuens in te doꝛmiaʒ. ⁊ ſua

uiter in te requieſcã.¶ Pic nuũc uidenduʒ
ẽ q̃tr debemꝰcũ xpᷣo ſepeliꝛi. Sepulchꝑ ãt
iſtð ĩ quo debemus ſepeliꝛi.ẽ ipᷣa rel gio.ĩ

qua ipe ꝛeligioſus ſpualłr dʒ mõo mori ⁊ ſe
peliri. Aſſimilaꝛi ãt dʒ ꝛeligioſus motuo ⁊

ſepulto qnãtũ ad pla. Pꝛio quatü ad cẽſũ

ꝛeꝝ qꝛ ſicut mortuꝰ ⁊ ſepultꝰ nihil ꝓpᷣu hbzʒ.
ſic ⁊ eligioſus nihil ꝓpꝛiũ habeꝛe:ſʒ oĩ in

cõi diuidere dʒ. Secundo quantũ ad ſẽſuʒ
carnis ⁊ motu.qꝛ ſicut moꝛtuꝰ pᷣuat᷑ ſenſu.
nec ſenſibilibꝰgaudet.ſic ⁊ ꝛeligioſus debzʒ

eſſe meꝛtu?ꝰquãtũ ad delectatões.q̃ ad ſen

ſum carnis ꝑtinent. ⁊ ſicut moꝛtuꝰ mouẽti
ſe ñ odicit.ſic ⁊ religioſus pᷣlato ſe ꝛegenti

non dʒ diceꝛe: ſed in oĩbus obedire. Ter

cio quamũu ad domicilium.quia ſicut moꝛ
tuus claudit᷑ in ſepulchro. ſic ⁊ religioſus

qʒ eſſe clauſus in clauſtꝛo:⁊ ſicut moꝛtuuſ
de mõum̃to ñ exit niſi ad iuſſiõeʒ dei.ſ.die

iudicij ſic nec religioſus dʒ exiꝛe clauſtꝝ ſi

ne iuſſiõe pᷣlati:⁊ ſicut motuꝰñ muꝛmurat

qñ tꝛãſfeꝛt de mõum̃to ĩ monum̃tũ. ſic nec

religioſus dʒ murmurar̃ qñ trãſfert de mo

no ſterio ad mõ. ſteriũ. Quarto dʒ aſſimila
ri maxĩe morti xpᷣi:ĩ mõte eĩ xpᷣi aĩia fuit a
caꝛne ſeperata tamen anima ⁊ caro fue
ꝛũt diuinitati unite:ſic ĩ ueꝛo ꝛeligioſo aĩa

qqʒ eſſe ſeꝑata a carne.ut.ſ.carni ñ ↄſẽtiat
iĩ aliquo carnali amore.aĩa tñ ⁊ caro ðo

bent eſſe unite.aĩa ꝑ amorẽ.caꝛo ꝑ ĩcoꝛup
tõez. ut poſſit dicere cũ ꝓphᷣa. Coꝛ meuʒ ⁊

caro exultauerũt ĩ deũ uiuũ. Sepultuꝛam

xpᷣi olim filij Jacob pᷣfiguꝛaueꝛũt.qui fra
tꝛẽ ſuũ Joſeph ĩ ciſternã miſerũt. hanc ẽt
Jonas pᷣfigurauit.quem piectuʒ de naui ĩ
mare cetus uorauit. Jonas fuit ꝑ tres di
es ⁊ noctes in ceto.ita xpᷣs fuit uſq; adq tꝛi
duũ i monumto.¶ Müc recogita qualiteꝛ
qns tuꝰ ſeptẽ horis pᷣdictis p te paſſus ſit:
⁊ auſculta eü quaſi te moueꝛet ⁊ diceret.
cũ pᷣmo nocte ſurrexeris.ob ꝛeuerẽtiã illiꝰ
amoꝛis quo me uinctũ tradidi ĩ manꝰmalo
rũ.⁊ quo factus ſum obediens uſq; ad moꝛ

tẽ. diſponas in coꝛde tuo obedire uelle ad

oĩa que tibi iniunguntuꝛ. Ciꝛca pꝛimã.ob
reuerentiam humilitatis qꝗᷓ corã ĩdigno iu
dice uelut agnꝰ maãſuetus ſteti.ſubicias te
oĩ creature ꝑꝑ me.⁊ ad queq; uilia oꝑa ſis

paratuſ. Ad tertiam ob amorem quo ego ↄ

tẽptus.cõſputus ⁊ obpꝛobrio ſaturatꝰ fui.
teipʒʒ ↄtẽnas ⁊ uilipẽdas ⁊ obpꝛobꝛia ſuſti

neas ad ſextã cꝛucfigas tibi mudũ teq; mã

ge ſub texn ab
nis 1 amplius
lene datuin.
paſſibns fodie
bo ſublatis a
toͤis moꝛtui
c i quo crux
ꝛie öcẽ pedib
ĩ ecckia q vti
funda inferie
ca.⁊ ſt ibi an
tem dfi fleut
tatẽ, ?1 uiaz
piciens p cõ⸗
tatem. multi
llli doloꝛe
Ocurrüt und
bulantes
conſolante
Sec ꝛ boni
dank eide⸗
plorat' ma⸗
tos faciebe
oterant ꝗ
bat lucte
ipſa. plora
ploꝛabant
uti; dedu
P peꝛuen
nenerunt
ſus ñas il

Clium quig ſein ne
lchro, ſie Treligionns
uſtood ſeut nartnit
ſac iuſſez gei ſce
ſoch erie cuſteſ
r nom /f memurat
i moßtußtu. ſe nec
1 qi wüſfert de mo⸗
Ounnd dz aſſimil
nöte ſhcia fana
en drima d cero ſue
Nci nero eligoſo ai!
Ne. .ſcarni oſetig
wre aia ti t caro dot
Ramorè cno gi orih
eci gyba. Co mert
Gei uini Gepultnuam
bßfignnnnerit gui ſi
emi miſrit, hance
men pietnuz ennti
. Pos ful plnesd
i rps fuit uſcz atl
ſiicecogitn guelite

ie noueret H

eris.ob ꝛeuerei
nci Tadidiimon

—

——,

Secunde partis

do. cogitans qualiter ego oĩum cꝛeator ꝓ
amore tuo eruciſixus ſum. ⁊ iõ oĩia deleeta

bilia mundi ſint tibi qn crux amara.ad no
nam moriaris mundo ⁊ om̃i cꝛeature.ſut

amaꝛa moꝛs ĩ tã ũ coꝛde tno dulceſcat ut
oĩs creatura denpiat. Ciꝛca ueſperã qua ᷣ

cruce depoſitus ſum recolas ĩ gaudio qltit
pꝰ moꝛtẽ ⁊ oẽs laboꝛes tuos felici requie

pauſabis ĩ ſinu meo.ad ↄpletoꝛin memõ ſiſ
nnionis illiꝰ q̃ ſpãs unꝰ mecũ effectꝰ. meip

ſo ĩ ſũma experiẽtia ꝑfrueꝛis.q̃ unio hic in

uia ĩcipit p uolutatis mee ⁊ tuę ↄcoꝛdiã .iĩ
oĩbꝰ tã aduerſis q; ꝓſpeꝛis.⁊ ĩ futuro ↄple
bit ꝑ eteꝛnã gloriã ĩ celis. Appꝛopinquà
te ãt nocte dicit Johes dñe.ꝙ eis expedit
recedere qꝛ ñ ẽ ↄueniẽs ibi moꝛaꝛi l õ noc
te ad ciuitatẽ redire. Tũc dña ꝓut põt ſuꝛ
git ⁊ ad mõum̃tũ genu flectit.⁊ ipſum am
plectit᷑ ac bñdicit. Nam cruciata gemitib

fatigata doloꝛibꝰ afflicta ploratibꝰ nequi

bat ſtaꝛe pedibꝰ. Tñ ſicut poteꝛat mulieri
be ſanctis adiuta.cunctis plorãtibus ſimul
cũ ea cepit recedere.Cũ ãt uenerũt ad cau
cẽ ibi ipᷣa genu flexit ⁊ crucẽ adoꝛauit.Si
milit᷑ ⁊ oẽs fecerũt. Cogitare nãq; potes ꝙ;

ipᷣa fuit pᷣma q̃ crucẽ adoꝛauit.ſiẽ ⁊? pᷣma ꝗ

fi lium natuz adoꝛauit. Pec ãt ſancta cꝛux
pꝰ paſſionem ⁊ reſurrectioneʒ dñi ꝑ iuðos
cũ crucibꝰ latronũ ſub monte caluarieꝓfũ
de ſub teꝛra abſcondita fuit. ubi ducẽtis a
nis ⁊ amplius uſq; ad tẽpora ↄſtàtini ⁊ he
lene latuit.ſʒ helena ĩ lapide pluſqᷓ; uigiĩti
paſſibus fodiens ipᷣas tres cruces iuenit · q
bꝰ ſublatis cꝛucẽ dñi ab alijs ſigno r̃ſurrec
tõis moꝛtui pbauit ⁊ diſcreuit. Ipſe ãt lo

c ĩ quo crux iuenta ẽ. diſtat a loco calua

ꝛie ðcẽ pedibꝰ uerſus oriẽtẽ ðᷣſcẽdẽdo. ubi

I eccłia q̃ ↄtinet montẽ caluaꝛie ẽ cꝛipta p

funda inferior pauim̃to.xl. gꝛadibus uł cir
ca.⁊ ſi ibi quattuor colůne que dicùt mor
tem dñi fleuiſſe. Deinde recedunt vſuſ ciui

tatẽ. ꝑ uiaʒ fepe dña ſe ueꝛtebat retro aua

piciens ꝑ cõpaſſiõs. Intꝛãtibꝰ aut illis ciui

tatem. multi uidẽtes dñam moti pietate ſt̃

illiꝰ doloꝛe ad luctũ ↄuertebãtuꝛ amaꝝ: ⁊?
ↄcurrũt undiq; bone matrõe ⁊ uirgies am
bulantes pꝰ ipam ⁊ aſſociantes eam ꝑ uiagʒ
æ£& conſolantes ac etiam lamentantes eam.
Sed ⁊ boni hoĩes ꝑ quos tranſibat ↄpatie
bant᷑ eidẽ æ mouebat᷑ ad fletũ. Andiq; ſit

plorat“ magn æ luctus. Nã dolor ei? mul

tos faciebat dolẽteſ. Uix lachrymas ↄtĩer

Porean gca eã plorantẽ uidebant. Fie

at luctꝰ quocũq; traſibat maria.ploꝛobat
ipſa. ploraba nt ? om̃es ambulantes cũ ea
ploꝛabant ⁊ multi uenientes obuiã ei. Sic
utiq; deducif᷑ a plorantibus ploans quouſ
q; peꝛuentum eſt ad domũ Johis. Euz aut
uenerunt ad domũ tunc ipia nerteni ſe ue:

ſus dñas illas ĩclinauit ſe agẽs gratias. I᷑i·

mu ibi reſedit.ij 1 .
cura et cuſtodia retinuit.ac ſupeꝛ ꝓpꝛiaʒ

Capłm. lxvj.

le vo inclinantes ſe eidẽ uale dixerũt. ?¶ cõ

lachrymis r̃ceſſer̃t. Intrauit eꝛego dña do
bi pmaſu.⁊ eã Johhes ĩ ſua

mr̃ em oĩ corde amauit. Flebat ⁊ plãgebat

nalde cũ Johe ⁊ magdalena ⁊ ſoroꝛibꝰ ſu
is. Soluebat doloꝛi amaras lachrĩas. filij

ſui moꝛtẽ nimis amaꝛã ĩ coꝛde ſuo recolẽs
ac paſſionis loca ⁊ cuncta qͥ paſſus fuerat
aĩio uoluens. Candem Johes oꝛtando
deſiſteret ↄſolatꝰ ẽ eazʒ ut poterat. Tu quo
q; expiaris uires tu as.ſi ſcires eam ↄſola
ri ⁊ ↄfoꝛtare ꝙ paꝝ comederet.⁊ alios co
medere faceret.qꝛ adhuc ieiuni ſt᷑ T refee
tione indigẽt. ac eis parare ? miniſtrar᷑ co
neris. ⁊ poſtea bñdictõe ab ea ⁊ alijſ ſingu
lis accepta recedere poteꝛis.I Hic nõ ꝙ
hodie.ſ.die paraſceues ñ ↄſecrat hoſtia.
qꝛ va hoſtia hodie ẽ oblata. In hac ẽt ſex
ta feria in q̊ paſſus ẽ xpᷣs.multa ſt᷑ facta di
uerſis ânis ⁊ uicibꝰ. ̊ ꝗbe ſt᷑ iſti uerſus.

Salue feſta dies:ꝗ uulnera nr̃a coheꝛces

Angelus ẽ miſſus.ẽ paſſus in cruce xpᷣs.
Et adam fact?. æ eodẽ tempoꝛe lapſus.
Ob meritũ ðcĩe.cadit abel frateꝛ ab enſe.·
Offert melchiſedech. vſac ſupponit᷑ aris.
Et decollatus xpᷣi baptiſta Johannes.
Et PetrPereptꝰ. Jacobꝰ ſub heꝛode pemp
1 Tedet iã audire ⁊ recitare iudeoꝑꝝ blaſ
phẽias (Alteꝛa eĩ die q̃ ẽ pꝰ ꝑaſceuẽ Jiam ĩ

cepta ſcʒ cu iã ſexta feꝛia tranſiſſet. ⁊ ſero

facto pꝰ ſolis occaſum ſabbatũ iã ĩtraſſet(¶
ↄueniunt iteꝝ ſacerdotes ⁊ phariſei ad pi
latum:dicẽtes.Dñũñe r̃coꝛdati ſumus.ga ſe
ductoꝛ ille dixit adhuc uiuens:pꝰ tres dieſ
reſurgam.) Qõ dicunt illi ex ĩuidia ẽ. qui
ẽt proprium nomen non patitur. ⁊ dicẽtes
ſeductoꝛ. hoc ꝙ ipſimet eꝛant dño ĩponunt.

Mõ ſuffieit ſeductoꝛibꝰ ſcelus moꝛtis. niſi

⁊ pꝰ laceraãt famã eius.Eſt äàt ſeductio du

. plex: ſcʒ bona ⁊ mala. Pria ẽ ſeductio ſãc

titat᷑ ſcʒ a falſitate ĩ ueꝛitatẽ.ð q̃ dicit. PDie

ꝛemias. ſeduxiſti me dñe ⁊ ſeductꝰ ſũ: alia

ẽ ſeductio puerſitatis.ſ.e vitate ĩ falſitatẽ.
2 hãc ĩponunt iudei xpᷣo. Uñn Hieꝛo. Cꝛici
pes ãt ſacerdotũ Iʒ imenſum facinꝰ in nece
dni ꝑpetzauerit.tñ ñ ſufficit eis niſi ẽt poſt

moꝛte eius ↄcepte negꝗtie uirus exercedãt.

famã eiꝰ lacerates:⁊ qnẽ inocentẽ ſciebat

ſeductorẽ uocãt. Sicut ãt caiphas ignoꝛaſ

ante ꝓphetauerat: dicens. expedit unũ ho
minẽ moꝛi ꝓ populo ⁊ ñ tota gens pereat:

ſic ⁊? mõ ſeductoꝛ em̃ eꝛat xpᷣſ mia ueritate ĩ

ezrorẽ mittẽs. ſed a falſuate ad vitatẽ.a ni

tijs ad uitutes a moꝛte ad uitam ducẽs B
Pieꝛo. Jube g cuſtodii ſepulchꝝ.ne diſci

puli furentuꝛ eu. ⁊ dict alijs ꝙ ſurrexit a
moꝛtuis. Stulti cuſtodiaʒ petunt.qſ in ſe
pulchꝛo teneri ualeat.qui ubiq; ẽ ⁊ oĩa cõ
tinet. Vbi Amb. Qnata malitia ſera datn
E

Epilogꝰ dñice paſſiõis

qui non tm̃ magiſtro ſʒ ẽt diſcipuł vᷣtꝛa hũt
2 erit nouiſſimꝰ erroꝛ peior p̃oꝛe. Ubi Ra
banus. In ̊ aut ignorâter ueꝝ dicũt. Pe
ior ei fuit ↄtẽptus pnie in iudeis:quã errõ
ignoꝛãtie. Peioꝛ ezat ifidelitas reſurrectõ
nis:quã crudelitas paſſionis. Confitent᷑ g
plane:qð pᷣus fuit error in nece dñi. Ubi ⁊
Kriſ᷑̊. Uide ãt quałꝛ ẽt nolẽtes ↄcertãt ad
ðmõſtꝛandã ueꝛitatẽ. Irrefra gabilis eĩ de
monſtratio ſuꝛrectõis facta ẽ ꝑ ea qᷓͥ ptẽde
runt. Quia ei cuſtoditũ ẽ ſepulchauz nulla
fraus facta ẽ. Si aũt fraus facta nõ ẽ mãi
feſte ⁊ ixrefragabiłr dñs ſuꝛrexit. H Cri.
Pylatus) ueꝛo iam fatigatus((dixit eis.
Pabetis cuſtodiam).i.do nobis licentiazʒ
ponendi cuſtodes:⁊ ↄcedo ꝙ accipiat᷑ mi
lites ad cuſtodiendũ eu ꝓ ur̃a uoluntate.
Sie ⁊ cuſtodite ſicut ſcitis) Quaſi dicẽt.
i dʒ ꝛ eſuꝛgeꝛe male potexitis cuſtodie.
Quã ĩpius ⁊ fatu* eꝛat Pylatus.qui ſicut
xpᷣm pmiſi occidi.ita ⁊ cuſtodizi:eũ morti
adiudicauit: eis ẽt cuſtods dedit. Uadũt
illi neniẽtes illuc pᷣmo corpus eius ĩſpici
unt.⁊ eü ꝗ autoꝛ uite clarueꝛat in infeꝛni
clauſtꝛis ꝛetentum ſe depᷣhendiſſe letantes
ſepulchꝝ muniũt) milites armatos cuſto
des ponunt lapidẽ ꝗ erat in oſtio monum̃
ti uñ acceſſus in ſepulchꝝ eꝛat ſigillo pꝛeſi
dis.ac ẽt ſigillis ſuis ſignant. ne aligꝗs ſine
ſcitu eoꝝ ingꝛedi poſſit:⁊ diligent᷑ oĩa faci
unt. Et in q̊ appaꝛet malicia eoꝝ.qꝛ ẽt ĩ cu
ſtodibꝰ ñ ↄfidunt.ſʒ ĩſuꝑ ſigilla apponunt.
Poc at totũ uoluit dñs fieri ꝑp maiorẽ cer
titudinẽ reſurrectõis ſue:ut ⁊ ipi q;uis no
lentes:ſibi tñ teſtes ſunt dñʒ ꝛeſuꝛrexiſſe:⁊
nullo mõ ſic poſitũ furari potuiſſe.Non eſt
eĩ ↄſiliũ nec fapia nec foꝛtitudo dñm. Et
recte in tali loco dũs ſepulturã ſuã elegit:
ubi nulla poſſibilitas fodiendi eẽt:q̃tenus
oẽz occaſionẽ calũniãdi iuois auferret:ne
foꝛte ſi in maceria circũcluſus eſſet uł quo
libet paꝛiete.dicerẽt ipᷣi diſ cipulos illiꝰ fu
ꝛatos eum fuiſſe. Uñ ⁊ Hiero.Non ſuffece
rat pᷣncipibꝰ ſacerdotũ ⁊ ſcꝛibis ⁊ phaꝛiſe
is cencifixiſſe dñʒ ſaluatorẽ niſi ſepulchrũ
cuſt odirent cohortẽ acciperẽt ⁊ ſignarent
lapidẽ:⁊ quãtũ ĩ illis ẽ manũ opponerent
ſuꝛgẽti ut diligẽtia eoꝝ nr̃e fidei ꝓficeret
quãto eĩ diligẽtius ſeꝛuat᷑.tãtomagis r̃ſuꝛ
gẽtis uiꝛtus oñdit᷑.Uñ ⁊ Crivᷣ. Etã duriſſi
mol apide fueꝛat exciſuʒ. ⁊ grãdis lapis po

ſitus ẽ ad oſtiũ.⁊ cuſtodia ponit᷑ militũ in

circuitu:ut quãto fortius ſeꝛuat᷑ ne fuꝛari
poſſet.tãtomagis vtus dei appareat cuʒ ꝛe
ſurrexerit. Si enĩ ſepulchꝝ fuiſſet in terꝛa
dicere poteꝛant. Suffoderũt teꝛrã ⁊? furati
ſunt eũ. Si fuiſſʒ lapis paruulꝰ poſi dice
re poterant. Pazuulus lapis fuit.⁊ doꝛmi
entibnobis tulerũt eu. Et iteꝝ. Diligentia
ſcribaꝝ ꝓdeſt fidei nr̃e. ſᷣuate phariſei ſ̃ᷣua

de laude crucis

te. deꝰ ĩcludi nõ põt.deꝰ ĩ ſepulcbro teneri
ñi põt.ꝗ fecit cellũ ⁊ teuâ:cniꝰi pugillo teꝛ
ra ẽ.æ celu ꝗ appẽdit mom ĩ tribꝰ digitis.
Qui g a ppẽdit mom.uno ſepulchꝛo nõ põt
ↄtineri. Uñ ẽt Pylarius. Metus fiꝛandi
corpõis.⁊ ſepulchꝛi cuſtodia atq; obſigna
tio ſtulticie atq; infidelitatis teſtimonium
eſt.cũ pᷣus pᷣcepto dñi ↄſpexiſſent de ſepul
chro moꝛtuũ ſuſcitatũ. Pylatus aũt pᷣdic
tus poſtmõm in multis apud Tiberiũ ceſa
2c̃ a iudeis accuſatus.depoꝛtatus ẽ in exi
lium lugdunũ uñ eꝛat oriũdus.herodes vo

q ↄſenſit pylato in nece dñi.õpoꝛtatꝰ eſt ĩ

exiliũ uieniũ ⁊ moꝛtuus eſt ibi. .
Oratio.

Oie ieſu xpᷣe. ꝗ hoꝛza opletorij a 20
d matibꝰungi ⁊ ↄdiꝛi.ac ſyndone ⁊ a

lijs lintheis inuolui ⁊ ligaꝛi.mate
quoq; tua ⁊ alijs amicis tuis lamẽtantibꝰ
ad ſepeliendũ portari ⁊ ſepeliꝛi uoluiſti:
da mihi queſo ut te aromatibꝰ ungã:ꝑ feꝛ
uentẽ deuotõem ⁊ bonã ↄueꝛſatõez: ſyndo
ne ⁊? lyntheaminibus te inuoluã. ꝑ mundã
affectõez ⁊ ↄſcie puꝛitatem:lamenteꝛ te la
chaymis pnĩe ⁊ ↄpaſſiõis:portẽq; brach js
caꝛitatiue ⁊ humilis operatõis:⁊ ſepeliam
te in coꝛde meo ꝑ iugẽ recordatõez ⁊ mẽo
riam.ut ⁊ ego tibi ↄſepultus ꝑuenire tecũ
meꝛeaꝛ ad reſuꝛꝛectõis głiaʒ. Amen.

Epilogus dominice paſſionis ⁊ de laude

cꝛucis. Capitulum. lxvij.
Onſidera nunc que ꝓ ſalute ho
eMmminis oi tpre.⁊ ſpaàlꝛ hodie paſſꝰ
S dns: ut inde aduertas quantuʒ

ſibi debeat ꝗlibʒ xpianus heca:
qᷓ ꝓ nobis paſſus ẽ:ſuꝑ oĩa q̃ opatus ẽ ual
de amabilẽ eũ nobis ꝛeddunt: ⁊ nos ad eũ
amandum fortius aſtringunt. Unde Ber.
Valde omnino mibi amandus eſt :ꝑ queʒ
ſum uiuo:⁊ ſapio. Pro his ergo ita ſum a
mans te:quantum poſſum. Sed eſt quod
me plus mouet.plus uꝛget.plus accendit.
ſuper omnia inquam reddit amabilẽ te mi
hi bone ieſu.calix quem bibiſti. opus nr̃e
redemptiõis. Poc oĩino amorem noſtrum
facile uẽdicat totũ ſibi. Poc ĩquam eſt qð
noſtꝛam deuotionem ⁊ blãdius allicit.⁊ iu
ſtiꝰ exigit: ⁊ artius ſtringit.⁊ afficit uehem̃
tiꝰ. Multuz ꝗppe laboꝛauit in eo ſaluator
nec in omni mundi fabꝛica tantũ fatigatio
nis autoꝛ aſſumpſit. Ila deniq; dixit ⁊ fac
ta ſt᷑.mandauit ⁊ creata ſunt. At vo hic. ⁊
in dictis ſuis ſuſtinuit ↄtradictores.⁊ i fac
tis obſeꝛuatores.⁊ in torm̃tis illuſores.⁊ ĩ
moꝛte exprobatores.Et iteꝛuj. Memento
igm hõ ⁊ ſi de nihilo te factum.non tam ðᷣ
nihilo te redemptũ. Sex diebꝰↄdidit oĩa.
⁊ te iter oĩa.At uero ꝑ totos trigẽta annoſ

ꝛioꝛes aie di
añs paſſus ẽ h
auguſtini dice
tps briſſime p
me dulcedo
oſolatio mea:
fe.c in omni ſu
ſtias uteꝛl paut
litatem pepij:
egfpti. In ie
pitatione In
turpiſſimã pat
pei oculis eff
aucitů ↄtum
nis moleſtian
ſputi i oꝛe an.
mb uincula
ꝛum in loto c
re detrexerl
raculox ope
⁊t ſtcut latꝛo
dictam. ſ ofa
apuͤrame aur
tre legione
rro. expellit
ut penceps
uicula pet
ipietatis 2
boe ieſu ſpi
bis recta i
gilectio.
irncuͦdie p
6 pp pecc.
ut lit pla
dieing Te
aſſionẽ.

dalni elignimn
istuis laemn
eſepelizi noluſi
vomarib⸗ ungugte
ni guerſnröez ſſic
ie inuolni gmintl
uem:laneterteln
dis li bruchſt
pergröis: e ſepelian
recoioez t nio
nulms pvenye i
Nlaz. men.

Mionis ge lande
Capircum pdi.

we ue p ſalme ho
ea ſpalr hociepeſt
de aduenas quuntu
glibz rpienis hee⸗
Hoi ohemse nal
eddunt:1 ooad ei
Fingum Vne Ber.
amangus eſt:, gucz
obisergo ita ſon 4
ſunm, Bec eſt ul
get glus accen,
Almnglinn
n bibiſti ousfe

—

tre les

Secunde partis

speratꝰ eſt ſalutem tnà in medio t᷑ꝛe.O qᷓ
tũ laboauit ſuſtinẽs Pec Beꝛn.un ⁊? Amb.

Plꝰ itaq; mihi ↄtulit ᷣus redimendo: qu

creando. Cꝛeando ꝗppe me mihi pᷣdit Tdi
mendo at ⁊ ſeipſum dedit ⁊ me mihi zeddi
dit. Itaq; ſi me totũ illi debeo ꝓ me facto
ꝗd iam Addaã ꝓ me refecto. No em̃ taʒ fa
gile ſum refectus qᷓ; factus. Siquidẽ de oĩ
qð factum ẽ.dixit ⁊ facta ſt᷑. In me autem
reficiendo.⁊ dixit multa.⁊ geſſit mira.⁊ ꝑ.

tulit dura: nec tm̃ durg. ſʒ etiam idigna. h̃

Amb.MNõ ẽ ãt eſtimãdũ ꝙ paſſionis ſue pe

na i eius ſoluũ captione ⁊ tꝛaditõe fuerit in

choata:ſʒ pociꝰ ab inſt anti ſue ↄceptionis
uſq; ad mortẽ ei duꝛauit.Cum ei mortem
ſuam acerbiſſimã quam ꝓ ſalute noſtꝭa pa
ti uoluit fiꝛmiſſime pᷣſciꝛet.⁊ eã futuꝛã ĩfal
libiliteꝛ ↄgnoſceꝛet:opoꝛtuit ꝙ in q̃libʒ ho
ra ꝓ ea naturaliteꝛ doleret preſertĩ cuʒ co
FRer ranle moꝛtis aceꝛbitatem.⁊? tatã
oloꝛis generalitatem: q̃ peꝛ totuʒ corp ⁊
oĩia menbꝛa coꝛpoꝛis ⁊ peꝛ omnes uiꝛes ĩfe
ꝛioꝛes aĩe diffundi dẽbar. Multa vo de hiſ
dñs paſſus ẽ ꝓ nobis colligi poſſũt ex vbis
auguſtini dicẽtis.Attẽð ⁊ itellige aia meg
tpᷣs beiſſime paſſiõis. Paſiꝰ ẽ ieſ meꝰ amõ
meꝰ dulcedo mea.ſpes mea. btitudo mea.
ↄſolatio mea:⁊ i oĩ tempore in toto coꝛpo
re.⁊ in omni ſuo ope.In tꝑe ĩfancie angu
ſtias uteꝛi.paupertatẽ.aſpeꝛitateʒ. ⁊ humi
litatem pᷣſepij: ꝑſecutionẽ adueꝛſarij fugã

egypti. In tpe adoleſcẽtie diſputatõeʒ pᷣci
pitationẽ. In tꝑe iuaẽtutis amariſſimaʒ ?

turpiſſimã paſſionẽ. Paſſꝰ ẽ ẽt in toto cor
pe ĩ oculis effuſionem lachꝛymaꝝ.ĩ auribꝰ
auditũ ↄtumeliaꝝ ⁊ blaſphemiaruz ·. in ge
nis moleſtiam alaparuʒ. in naꝛibus fetoꝛẽ
ſputi.iĩ oꝛe amaꝛitudinẽ aceti ⁊ fellis.ĩ ma
mbꝰ uincula ⁊ in pedibus afflitionẽ plaga

ꝛum in toto coeꝑe flagellationẽ. Et in ope
re detraxerunt pᷣdicationi.cõueꝛſatõi. mi
raculoꝝ opeꝛationi. Cradituꝛ ⁊ ligatur iu

ſtus ⁊ innocens.ſicut agnus ad ſacrificiũ.

⁊ ſicut latꝛo ad ſuſpendiũ: ⁊ tũ ñ querit ui
dictam.ñ ondit impacias ĩmo aꝛguit petꝝ

ãputamẽ auricul.cu poſſet obtineꝛe a pa

24

nẽ angelicam duodenã. Ligat ſ
cut latro.accuſat᷑ ut latro.ↄdẽnatua ut la

rro.expellit ut latro.plectit inter. latrões

ut pꝛinceps latꝛonũ Tigaris de nt ſalnas

uĩcula petorum.ut di

ĩpietatis ⁊ faſciculos depꝛimẽtes. Dugeꝛiſ
bõe ieſu ſpinis.clauis ⁊ lancea, ut ſt in no
bis recta imẽtio.diſcreta oꝑatio.mãifeſta
dilectio. Slagellaꝛis ut a me flagella tue
iracũdie. pzopulſares. Uulnerat es dne ie

ſu ꝑꝑ peccata m̃a attritus pꝑꝑ ſcelera nr̃a.

ut fit plage tue noſtroꝝ nulneꝝ efficax me

dicina: Tempẽt duleis ieſu tuãâ aggranat
paſſionẽ. Daſſuſ em es tpᷣꝛe noctur no.diue

.. ..

2 illudẽdo p

no. frigido. eſtiuo. In matutinis caſtigat“

mãe accuſatꝰ.in tertia acclamatꝰ ĩ ſexta
ↄdenatus.i nona cũ clamore æ lachrymis
expiraſti. Plange igit᷑ æ dole ſatage aĩa
mea.⁊ deducant oculi tui lachrymas: ⁊ ñ̃
taceat pupilla oculi tni ſuꝑ frarrẽ tuuzʒ de
coꝝ nimis.⁊ amabileʒ ſupeꝛ amoꝛẽ mulie
ꝛũ.ꝗ ueſtiuit te coccino.⁊pᷣbuit tno cultui
oꝛnamenta. dolebis em̃ ſi ↄſideras lac hry
mas mulieꝝ.lachꝛymas piſcatoris Kachry
mas inſenſibiliũ.ñi uid eas obtenebratione
ſoł ut celaret mẽbra dñi paciẽtis:terremo
tũ.ↄcuſſionẽ lapiduũ ̃ſiꝛrectionẽ corpoꝝ:.

apertionẽ monumtoꝝ. ⁊ uelũ diſſolutũ: la

chrymas pacietis. ⁊ lachrymas genitriciſ.
Dolet em̃ beata uirgo mr̃ de ꝓditõe ⁊z e
tione. ↄdẽnatione ò crucifixione: potiſſi
mne i comendatòe ⁊? deponitione. Loens ẽt

tud bòe ieſu aggrauat paſſionẽ. Paſſẽ ei

dns ieſus in pᷣſepio.in deſerto.ĩ templo .in
hoſpitio.in itinere.⁊ oꝛto.i atrio.ĩ pᷣtoꝛio.i
loco cꝛucifixionis. In pᷣſepio indigentia.ĩ
deſeꝛto.pugnã.iĩ tẽplo reſiſtẽtiã.ĩ hoſpitio
obſernationẽ detentoria.iĩ itiner̃ fatigatio

nẽ ⁊ moleſtiâ:ĩ oꝛto ſudorẽ ſanguinis.vᷣbũ

⁊ oſculum ꝓditoris.uexationẽ coꝛporis.⸗

pꝛe benſione ⁊? ligatione cohoꝛtis in atrio ĩ

terꝛogationẽ. alapaꝝ afflictõz. ternã nega-.
tionẽ.accuſatõʒ.iĩ faciẽ cõſpuũt. colaphis
cedunt.in faciẽ palmis ꝑcutiũt. inſultãdo
phᷣam eũ dicut: ĩ pᷣtorio iniqui
tatem teſtii. ⁊ accuſationem infidelium. a

mariſſimũ flagellũ. iniquũ iudicinz illuſio

nẽ ꝑſequẽtiũ.Et uide ꝑuerſitatẽ nimia .ini

Atatẽ maxima iudieat᷑ iudex:deridet᷑ rex

cꝛuciatur põtifex. Uide iniquũ indiciũ:ex
parte teſtiũ.qꝛ ñ ↄueniunt:ex parte ꝛei q
accuſat inocẽs.defecit ẽt ĩ iſto iudicio fe
titudo animi.ſciebat em̃ qð peꝛ inuidiã tꝛa
didiſſent ei.Defuit ẽt iuſta cà.qꝛ ñ cłpa pꝓ
pria ſʒ aliena.iuſtꝰ oꝛdo qꝛ capit᷑ ⁊ ligatu:ꝛ
an ſniam. Admittit pylatuſ accuſatõezʒ fal
ſa ↄdẽnat iĩnocẽtẽ ad cꝛucis ignominiam.
erubeſce pylate iudex inique.quomòõ nice

ris ſuperaris.ſubueꝛteꝛis.ſeduceꝛis.ꝗ pᷣus
en eripere conaberis.iur̃᷑ ↄmuni.ↄſuetudi

nẽ loci.flagello coꝛꝑis.Erubeſcite ĩfidles.
pfidi iudei:ꝗ mgr̃m ur̃m dũm urjm crucifi
gitis ⁊ ꝑcutitis. OPlectit᷑ ĩ loco crucifixõio

patit nàq; dei filiꝰ.amoꝛ eternꝰ.ſinceꝛ dul

cis ⁊ ſuauis ĩ mulieribꝰplagentibꝰ.ĩ iudeiſ
infidelibus.ĩ latrõe blaſphemãte. in ppło
acclamãte.in mr̃e lachrymãte. Attẽde ẽt

2⁊ intellige aiga mea genus moꝛtis ſue. IJlloõᷣ

ei genꝰ mortis fuit turpiſſimũ. uiliſſimum
am ariſſimum. acerbiſtlimum Spoliatui ei
ueſtibꝰ expellituꝛ a cinibus. cruciat cũ la
tronibꝰ.iliudit a militibꝰ. Illudit᷑ ĩ domo
heꝛodis: ĩ ueſte candida. in domo pᷣncipis
volaphis.ſputis ⁊ alapa:ĩ pᷣtorio icis. I
4

Epilogꝰ dñice paſſiõis

ueſte puꝛpureaĩ corona ſpinea.ĩ ſalutatõ
ne in genu flectõe irriſoꝛia.ĩ cathedra cru
cis.in titulo.in ↄſortio.ĩ multiplici obpro
brio. Suit ẽt amariſſimu ſi ↄſideres canſa

litatẽ . gnãlitatẽ.diutunitatẽ.⁊ acerbitatẽ
Cã eĩ ñ ẽ tua ſʒ mea dñe ieſu:tu ei ſolꝰ fui
ſti abſq; macula. Paſſus es generałlr. Ut

uideas igit᷑ aia mea gnãlitatem hanc. Ui
de lectũ ſponſi:nõ ẽ floꝛidus:non ẽ aureus

uel argenteus.ſʒ duriſſimus:neſcit eĩ ſtra

mina: deeſt culcitꝛa lintheamina cooptõia
puluinaꝛia. Uide titulũ famoſũ tripłr a py

lato ↄſcꝛiptũ.ↄſidera cibũ eiꝰ ⁊ potũ comi
tatũ eius.ſ.mulieꝝ ⁊ l atꝛonũ.vba ⁊ vbera

uincula ⁊ flagella. coronam ⁊ lanceã paſiꝰ

ẽ ẽt in oĩbus partibus corpoꝛis.ut miſ̃icor
dia redẽptoris amoueꝛet tranſgreſſus pᷣua
ricatõis.Acerbitatẽ ẽt hʒ bone ieſu paſſio
tua.⁊ pp inocẽtiã ex parte tui excecatõem
⁊ ingꝛatitudinẽ ex pꝑte ppłi.⁊ ꝑp ↄplexiõez
ex pꝑte coꝛpoꝛis.ↄpaſſiõez ex ꝑte mr̃is ⁊ tui
dilecti collegij: ⁊æ q; pateris in partibꝰ ma
gis paſſibilibꝰ ⁊æ ſenſtiuis. ꝙ accidit pꝑ ra
ritatẽ ⁊ teneritudinẽ carniũ. multitudĩiem
oſſiũ.⁊ collectõem neꝛuoꝝ. Pateꝛis igitur
dñs deꝰ meꝰ dux meꝰ ⁊? notꝰ meus i lateꝛe.
manib“ ⁊ pedibꝰ ut accelerares hoĩ oꝛigia
lis actual ⁊ ueniał cris medicinã . Dediſti
etenĩ dñe ieſu xpᷣe ſangninẽ tuũ ĩ pᷣtiũ redẽ
ptõis.⁊ ĩ potũ fidelibꝰĩebꝛlatõis.ĩ lauachꝝ
coĩquinatõis.ĩ antidotũ euratõis.ĩ ſentum
pñitis ĩpugnatõis.F uit igẽ bone ieſu lectꝰ
tuꝰ duriſſimus.cibus ⁊ potꝰ amariſtimus.
truciatus ſingulaꝛis ⁊ aceꝛbiſſimus:nec ꝛe
uocat te: nec retꝛahit tenerrimus amõ ma
tmris. aut tioꝛ tupiſſime moꝛt᷑.ñ pudõ ſpolia
ti coꝛꝑis ñ doloꝛ ſingulaꝛis.aut fallatia ſpõ
ſionis.qꝛ idutus es ueſte nuptiali iſtꝛuctuſ
lege legali. armat“ armatuza ſpuali. Eg
dere igr filia ſyon. ⁊ uide głaʒ ſalomonis ĩ
egtatura.ĩ ꝛzamis.⁊ ueſtibꝰ⁊ laudibꝰ.Quo
igr emarcuit tã cito flos głe tue umbra ho
nois tui.Nimiꝝ ↄuertũt honorẽ ĩ obprobꝛi
um. dulcedieʒ i abſitheũ. Poꝛtas etenĩ cꝛu
cẽ i hueris.ſpoliãis ueſtibꝰtuis cruciat᷑ ſta
Slperatiare obprobꝛijs ð uꝛbe expelleris.
Iiõ nr̃i ſapiaʒ ſalomonis a ꝑte tpis.paſſꝰẽ
eteni ſexta feria hoa ſexta.ut hoĩem lapſũ
ſexta hora ⁊ die ꝑ moꝛtẽ ſuã ꝛepaꝛet a par
te medij. G eĩ opꝰ nr̃e ſalut᷑ ordo opoſcerat
WVis ⁊ paciaz ipe etenĩ tãq; agn ꝗ portat
ad uictimã: ⁊ ſicut ouis ad occiſiõeʒ ductꝰ
S. WUið eiꝰ huilitatẽ qꝛ ddnat cũ latrõib“.
Við caritatẽ.qꝛ idulget cꝛucifigẽtibꝰ. Við
? pauptatẽ pauꝝ ei fuit.⁊ ĩ laboribꝰ. Pau
ptatẽ tuã oñdit mihi pauꝑ ieſu mr̃ tua. fãi
lia tua.domꝰtua. domꝰ ĩquã pᷣſepij cẽaculi
patibuli. æ tumuli.ĩ eqtatuꝛa agʒie ⁊ pulli.
Ubi ſt᷑ ĩſignia tua ꝛex regũ pᷣnceps paſtoꝝ.
Abi ẽ egtatuꝛa tua.ueſtis purpuꝛea pala

tu.ſi ñ geſcit appetitꝰ:

27 de laude crucis

cia. ſceptꝝ ſoliu :æ diadẽa gni vbi ſẽ oꝛna

mta tua ſacdoſ ĩ et᷑nũ ⁊ põtifex futoꝝ bõꝝ.
Ubi ſt᷑ pᷣcioſa. anullus ⁊ gẽma. baculus ?
cappa.ſerica.cirotece.⁊ ſãdalia? Ubi ſůt
arma bellica fortis aamate ? miles noue?
Nõ defuit tibi ĩ gloꝛia alapa. ueſtis alba.?·
purpurea ñ öfuit pugna: ſuꝑaſti latronẽ ?
mortẽ.ſpoliaſti ĩfernũ oĩa ſpoliatẽ:ĩ funda

uĩculoꝝ ĩ lapidibꝰ ꝗnq; ułneꝝ ã bacło cꝛeu
cis.Ulbi ſt᷑ codices tui mgr̃ optĩe.liber tuꝰ

coꝛpꝰtuũ fſcriptꝰ ĩt ⁊ foris:ſcriptꝰ ſpinis ⁊
clauis.illuiatꝰ unda ſäguĩs.ligatus uicuł.

ſignatus clauis.Attẽde ⁊ huiꝰ mort᷑ diutur
nitatẽ ⁊ ppoſtões acerbitatũ: ⁊ põe ſi un ca
put tuũ ſicut ſignaculũ.ĩteꝛ nbeꝛa tua ſicut
faſticulũ.ſicut antidotũ ↄ oẽʒ mõbũ.Aſcẽ
de ſuꝑ palmã crucis ꝑ ↄpaſſõeʒ.meditatõʒ
imitatõez: ut appᷣhẽdas dulciſſios fructus
eius.Uade o aĩia ad montẽ mirre. ⁊ ↄſid
ꝛa altitudinẽ pauꝑtatis. latitudinẽ cãitat᷑.
lõgitudinẽ aceꝛbitatis.amaritudiem ⁊ do
torẽ mortis:⁊ affeꝛ ramũ uirentis oliue ad
archã tue ↄſcie.Accipe ẽt colüba mea gꝛa
nũ frumti ſemiatũ in ĩcarnatõe in teꝛra ui⸗
ginis glorioſe.pᷣciſũ in circunciſione excuſ
um ⁊ flagellatu ĩ paſſiõe candidũ ĩ mente
rubicũdũ.ĩ coꝛꝑe diuiſũ.ĩ latere młtiplica
tũ ĩ morterecuditũ ĩ horreo ĩ aſcẽſiõe.ᷣ
ſit tuũ eduliũ pulmentũ ⁊ uiaticũ.Si autẽ
faſtidit a ppetitꝰ.ſi laceſcat ĩterior guſtus.
adhibe agnũ ĩmaculatũ .adiũge ⁊ piſcẽ aſ
ſatũ ĩ cꝛaticnla crucis. Reuera bone ieſu
agn es.⁊ ꝑꝑ medicinã tuã ꝓpacĩam ⁊ inno
cẽêtiã atq; noticiã agnoſcis ꝗppe mr̃eʒ tuã
I patibulo.uirginẽ niagini.eudſgeliſtà euan
geliſte ↄmẽdãs.Si at gllſere guſtus
fac pulm̃tů ð piſe⸗
alſato ut ↄmedas. Piſcis aſſat? xpᷣa paſic.
nutꝛit?ĩ aꝗs tribłatõis. aptꝰĩ later. exſqua
mꝰi expolliatõe.fallitꝰ ĩ ſputoꝝ multiplica
tõe.aſſatꝰĩ cruce.Huiꝰ felle piſcis imunge

oculos tuos ut uideas ſi ẽ dolõ ſiẽ dolõ eiꝰ.
Si ↄtigat pleꝝq; ſtaꝛe ĩ acie.accipe ſeutũ
militie uexillũ uictoꝛie arcũ głie. Scutũ H̊
ꝙmiles ) hoſtes dʒ acciper̃:ꝑꝑ figurã pic
turã efficatiã æ mãm.crux dñi aꝛbor ſaluti
fera ẽ. Huiꝰſcuti coꝛnua ĩ mãib cꝛucifixi.
Tiꝛiga ei cõnua tua exupeꝛãt pᷣlia. Coꝛnu eĩ

paupꝑtatio ſuꝑat auaricie pᷣliũ. coꝛnu huili

tatis pugnã ſuꝑbie.ſʒ cornu adueꝛſitatis la
fſciuiâ uoluptatis. Iſtud ſeutũ fuit rubica
triũ ⁊ pictuꝛatũ ſanguĩe uere agni. Iſtð ſcu
ti fuit pforatũ läàcea clauis ⁊ ſpina. Si at
nõdũ bene uales ꝛeſiſteꝛe.uidᷣ arcũ ⁊ bñdic
ꝗ fecit illũ. Iſte arcꝰ hʒ cordà ex corge.li
gnũ ex cruce. Iſte arcꝰ ꝑcuſſit latronẽ mõ

tem. æ uulneꝛauit hoſtem ᷣpentẽ antiqnũ.

Ss ne inermis ⁊ impatꝰ appaꝛeas: pᷣcedat
nexillũ regis cꝛux oſtẽdat᷑ ſaguis xpᷣi mili

tibꝰ.ut ĩ pliũ acuant᷑ ⁊ ũ foꝛmidabit᷑ ſoꝛtis

cis ut inde t⸗
nas hoſpitit.
rie panẽ hal
me. Si ñ pot⸗
rire: adhibe e
laudit.
cidit uult
uirga ⁊ bacn
tranſegs hin
i una gefici⸗
ſolitucie hun
morſũ ⁊ moꝛ
eneů poſttü
tis uir infici
quenquã acc.
cruciſ. t retfoe
luerit egritud
be tidi ei
peras ex mer
tibi ſufliceĩ
pciu aiay.
maculata.⸗
damé. Dem
xpi coꝛpe ð
margaritis
ra. q meꝛui
gna fuit ꝛeg
Aug'. Uñl
7 uidens e⸗
tauit dicẽs
cata es. e
OAnata. ant
terrenu da
inespꝛor
gaugdens
ſuſcipias
ga amate
nẽ d mem
ſolicituqd
Tiaz ocn
me ab ha
ut ptem
de la
Bi noſſe
tquanta

pe et coluba mengt
lcarnatöe in tem ii⸗
ncirrcunciſone ercnf
ſiöe candigi i nene
ſi ilotere nitplie⸗
boroi aſccſöe.
ituianci Gi ant?
ſcat itenior guſtus.
adiage t piſce af
Heuera done ieſn
mä paciam rinno
olcis gypenfez tui
gini engeliſti eun
inlr dſcere guſtu
ſue ulitid pi⸗
ſcs aſin oaſ t
s agr ilatet erſtia
iſpurop nulniglc⸗
ui fellelſeis inunge
ſecab teglen⸗
ei acie accipe ſaui
euei gi Geniß

Secunde partis

armat. Si inſuꝛgat flatꝰ elatõis uent tri

bulatiõis.naufragiũ ſuggeſtõis.aſcende in

naniculã ſct᷑e cꝛzucis. bõis oĩbꝰ refertaʒ. in

dextero later̃ ꝑfoꝛatã. ab hoſtibꝰ uiolẽt᷑ de
tꝛactã. cathẽa uiculoꝝ ligatã. In hac iue
nies filiũ doꝛmiẽtẽ.uẽtis impantẽ. ⁊ oino
naufragiũ poulſantẽ. Per hãc fugabis pi
culũ.⁊ appꝛopĩqbis ad poꝛtũ optimuũ „Iba
eĩ crux ſcta ẽ lignũ exiguũ ꝑ ꝙ factũ ẽ iudi
ciũ vitatis. Si ſit tibi clauſa ianua ꝑadiſi.
adhibe tibi bacłũ ſct᷑e cꝛucis ⁊ pulſa. ⁊ a
periet᷑ tibi. Si ãt oſtiũ clauſũ ẽ.⁊ iã dor
miunt pueꝛi in cubili. ⁊ ñ habes qd ponas

ante amicũ tuũ:accede ad archã ſacte cꝛu
cis ut inde tꝛes panes accipias. quos apo
nas hoſpiti recũbẽti:panẽ humilitatis ma
xie panẽ pacĩe.panẽ caꝛitatis affluentiſſi
me. Si ñ potes tibi theſauꝝ ſapientie ape
rire: adhibe clauẽ dauid q̃ aperit ? nemo
claudit.¶ Si gꝛauat longitudo itineꝛis »
ↄcidit uultꝰtuꝰ.⁊ deſperas ð uiribꝰ:accipe
uirgã ⁊ baculũ ſct᷑e cꝛucis.quo ioꝛdanem
tranſeas huiꝰmũdi: ⁊ uiaticũ ligni uite ne
i una deficias aut toꝛpeſcas.Si uiator in
ſolitudĩe huiꝰ mũdi.⁊ ſerpentes igniti j te
morſũ ⁊ moitẽ intentãt: aſpice ſerpentem
eneũ poſitũ ſupꝛa palum.ne antiqui ſerpẽ
tis uirꝰ inficiat aut iepat.Si ſpus malus
quenquã accipiat aꝛipiat cytharã ſancte
cruciſ.⁊ refocill abit.leuiuſq; hẽbit. ſi ĩual
luerit egritudo aut ĩfiꝛmitas ſpũalis adhi
be tibi hꝰ pᷣcioſi ſãguinis medicinà.Si deſ
peras ex meritis. ⁊ uidᷣas tua oꝑa nequaqᷓ;

tibi ſufficer.ð̊ ſtateꝛa crucis accipe decoꝝ

pᷣciũ aĩaꝝ.Et accipe ĩ ara crucis hoſtià im
maculatã. ↄſciẽtiã ab oꝑibus moꝛtuis emũ
dantẽ. Denique cꝛux ſancta ⁊? bñũdicta.ẽ in
xpᷣi coꝛpe ðdicata.⁊ ex membꝛis eiꝰ tanqᷓ;

margaritis ornata: decoꝛata ꝛegis purpu

ra.q̃ meꝛuit mẽbra xpᷣi tãgere.que ſola di
gna fuit ꝛegẽ celoꝝ ⁊? dñm ſuſtinere. Pec
Aug. Uñ beatꝰ Andꝛeas duct ad crucezʒ
uidens eâ. pꝛorupit ĩ laudẽ cꝛucis ⁊ ſalu
tauit dicẽs. Salue caux q̃ ĩ coꝛꝑe xpᷣi dedi
cata es.⁊ ex membꝛis eiꝰtãqua ma⁊ꝛgaritiſ

oꝛnata. anteq; ĩ te aſcenderet dñs timoꝛeʒ
terrenũ habuiſti: mõ vo amoꝛẽ celeſtẽ ob

tines pꝛo uoto ſuſciperis. Secuꝛus eꝛgo ⁊
gaudens uenio ad te. ita ut ? tu exultans

ſuſcipias me diſcipulũ eiꝰ ꝗ pependit ĩ te.

ga amator tuꝰ ſꝑ fui ⁊ deſid eraui ãplecti
te. ¶ O bona crux: q̃ decoꝛẽ ⁊ pulchritudi

nẽ 5 membꝛis dñi ſuſcepiſti:diu oſideꝛata:

ſolicitudine amata.ſine inte:miſſiõe qſita.
7 iag ↄcupiſcenti animo pꝛepaꝛata:accipe
me ab hoibus ? redde me magiſtro meo
ut ꝑ te me ꝛecipiat qui peꝛ te me ꝛedemit.
De laude ẽt crucis ſic dicit Criſoſtomꝰ
Si noſſe deſideras cariſſime vtutez cꝛucis
⁊ quanta ſu. ut poſſum ad eius laudẽ dice

Capitulũ.lxvi ij

re. Audi cꝛux nobis totiꝰ beatitndinis can
ſa ẽ. Pec nos a cecitate libẽauit enoris.
e tenebꝛis reddidit luci.hec debellatos
ti ſociauit. hec alienatos deo ↄiunxit.⁊ lõ
ge ↄſtitutos pximos pnñtauit. ᷓ̊ peregꝛinos
ciues oſtendit. hec diſcoꝛdie amputatio
c. hec paciſ firmamtum. Pec oĩium bonoꝝ
operum largitio.Crux eſt clauis paradiſi.
cꝛux ſpes xpᷣiaoꝝ.crux r᷑ſurrectõ mõtuoꝝ.
crux cecoꝝ dux.crux errantium uia. caux
claudoꝝ baculꝰ.crux ↄſolatio pauperum.
crux refrenatio diuitũ.cꝛux deſtꝛuctio ſuꝑ
boꝝ.crux male niuẽtiũ pẽa.crux adueꝛſuſ
pᷣmões nictoꝛia.cux ðuictio dyaboli.cꝛzux
adoleſcentiũ pedagogus.crux ſuſtentatio
inopũ cꝛux ſpes deſpeꝛatoꝝ.crux nauigan
tiũ gubeꝛnatoꝛ.crux peꝛiclitantiũ poꝛtus.
crux obſeſſoꝝ muꝛꝰ.crux pr̃ oꝛphanorum.
crux defenſoꝛ uiduaꝝ.czux iuſtoꝝ ↄſiliari
us.crux tribulatoꝝ requies.crux parunlo
rum cuſtos.cꝛux uiꝛoꝝ caput.crux ſenuz fi
nis. cꝛux lum̃ in tenebris ſedentiuz. cux re
gum magnificentia.cꝛux ſcutum pperuuz.
crux inſ enſatoꝝ ſapientia. czux libeꝛtaſ ſeꝛ
uoꝝ.crux iperitoꝝ phᷣia. cꝛux ĩperatorum
lex.crux pphᷣaꝝ pᷣconiſatõ.cꝛux annũciatõ

apłoꝝ. crux martyxꝝ głatio. cꝛux mõachoꝝ
abſtinẽtia. crux vᷣginũ caſtitas.crux gaudi
uz ſacerdotũ.crux eccłie fůdam̃tũ.czux oꝛ
bis terr̃ tutela.cꝛux tẽploꝝ ðſtructiocꝛux
idoloꝛuũ repulſio.crux ſcandalum indeoꝝ .
crux pꝑditio ĩpioꝝ.caux inualidoꝝ vtꝰ. cꝛux
egrotãtiũ medicꝰ.crux em̃datõ lepꝛoſorũ.

crux paliticoꝝ reges.crux eſurientiũ pãaiſ.

crux ſitientiũ fons.cꝛux mundoꝝ pꝛotectio
ꝓec crif. Uñ ?c Raba. Quamos ? quales
fꝛuctꝰ lignũ ſancte czucis geꝛmine ſuo ꝓfe
rat dignũ ẽ ↄmemoꝛaꝛe. Cuiꝰ fructus eter
nus ẽ æ radix perpetua. ¶ Cuius odoꝛ mù

duʒz replet. ⁊ ſapoꝛ fideles faciat.Cuiꝰ ſplẽ

dõ ſolè ſupeꝛat.⁊ candoꝛ niuem obfuſcat.

Xcacum̃ polũ excedit. ⁊ cĩfimũ ifeꝛna pe
netrat · cꝰ ifiamitas hũilia exaltat.cuiꝰpotẽ
tia exaltata hũiliat Oĩg eĩ vtutũ iocũditas

pꝑ ipʒʒ ⁊ ĩ ipo mðo collata ẽ.qꝛ ĩ ipo reꝝ peꝛ

fecto ↄpleta ẽ.ĩ cꝛuce iĩſinuat a mõte r̃ dẽp
tio moſtrat. ſancta morũ ↄueꝛſatio.ĩtima

tuꝛ oĩium vtutũ ꝑfectio pmittit ad eternã

uitaͤ rſurrectio.et᷑ne. bt̃itudinis ſperatuꝛ a
dẽptio.⁊ uere felicitatis ac qſitio.o vᷣe bõa

⁊ ueꝛe ſctᷣa cꝛux xpᷣi gs te ꝛite totã enaꝛaꝛe
põt. aut ꝗs ↄdigne digne laudaꝛe: Que ce

leſtium archanoruz pia es reuelarix.qᷓ mi

ſterioꝝ dei ſaẽ̃ es ↄſeꝛuatrix:queq; ſacr̃oꝝ
ippᷣi idõea es diſpenſatrix. In te angeli gau

dia ſua accumnlata oↄoſpiciũt:ĩ te hoĩies in

ꝛa ſalutiſ ſue ↄgſcũt.ĩ te ĩferi iuſtà r̃tribu
tõʒ fꝛaudis ſue rcipiũt.oĩbꝰes eqͥ oibꝰ bõa
oib'iuſta: pᷣtẽita ẽ nouas pñtia illuſtꝛas. fu
tuꝛa ꝑmõſtꝛaſ:ꝑdita r qꝛiſ.q̃ſita iuẽiſ.iuẽta

Epilogꝰ dñice

cuſtodis lapſa ꝛeſtituis ꝛeſtitnta gadu mu

nis munita in niã pacis diꝛigis. Tu ꝗdẽ et᷑

ni regis es uictõia ⁊ celeſtis mil itie leticia

teꝛrigenaꝝq; potentia. Qu peccatoꝝ es re

miſſio pietatis exhibitio ⁊ meritoꝝ augmi

tatio. Tu infirmoꝝ remediũ.laboꝛatiuʒ au
xiliü ⁊ laſſoꝝ r lu
mitas quietoꝝ ſerẽitas. ⁊ foꝛtùa toꝝ fellici
tas. Lu cura egrotos medicans. Tu gaudi
um meſtos ↄſolans. Tu ſanitas dolẽtes le
tificans. Zu ſtatus credentiu recte. Tu fir
mitas operantiũ bene. Tu beatitudo perſe
uerantiũ rite. Sancta. pia. bõa. iuſta. beni
gna rõabilis. Iaudabilis. uenerabilis. ama
bilis.foꝛtis.ſuauis.mitis.ſapiens.paciens.

potens. Quicquid ergo corde digne de re

dẽtòne noſtꝛa põt cogitari:uel quicquid ri
te tingua loqui:oĩa ad laudẽ tuã decẽtiſſi
me poſſunt aptari.Quia ꝗeꝗd in te lauda
fur.erucifixo in te xpᷣo regi deputat. ⁊ ꝗe
d vxpᷣo honoꝛis dat ad reuerentiã ſũmi pa
tis cui
ꝛũ gꝛãdis ↄſolatio fideliũ ẽ ſpes ſancte ceu
cis ⁊ mam tribuit laudis.qꝛ bonitateʒ nos
facit ſciꝛe creatoris. Crux xpᷣi uia ẽ iuſtoꝝ
aſcenſus ad celũ.rota de infimis ad ſuꝑio
ra nos tra hens: dux celi æ ianua ꝛegni. hu
ius pars erecta diuinũ ⁊? tranſuerſa ↄmen
dat amorem frateꝛnum. Auius amoris ire

gꝛitatẽ xpᷣs nobis oſtendit ac ſuo exemplo

nos inſtꝛuxit qii dilectam aĩam ſuã ĩ cꝛu
ce moꝛiens ꝓ amicis ſuis poſuit: æ nos idẽ
faceꝛe docuit. Punc amorẽ o deus ſempeꝛ
laudabilis tu pone in me.⁊ timõ noxius at
q; carnalis affectus ꝓcul zecedant a me ut
gloria ſancte crucis aucta ? multiplicata
in ueꝛa ꝓmiſſiõe.digna q; laude in eternuʒ
nnt ar ipach mihi cazmine ? amõe ueneꝛa
bilis.ſp laus eius in ore meo.⁊ ĩ corõ exul
tatio ſempiterna pmaneat. Uos queq; pᷣcõ
celeſtes plebes angeloꝝ aĩaſq; iuſtoꝝ qui ĩ
ↄſpectu diuĩie maieſtatis uezaciter exulta
tis: ut ſicut alleluia ſine ceſſatõe ⁊ amẽ ðᷣo
xpᷣo in eteꝛnũ cantatis.ita quoq; nr aʒ ſoꝛtẽ
pcibus adiuuar᷑̃ ſtudeatis quaten btitudi

nem nerã quã tenetis iã pfecte tãdẽ ⁊ uos
p graʒ xpᷣi meꝛeamur aceipe. ᷓ Raba. Uñ

X caſſio.cꝛux ẽ humiliũ iuicta tuitio ſuper

boꝝ abiectio uictoria xpᷣi. ꝑditio dyaboli ĩ

fernoꝝ deſtructio.celeſtiũ refoꝛmatõ.mõs
inſideliũ.uita iuſtoꝝ.Et (ut ait Pieꝛo.)lig

B uehimur ꝑ ma ꝛe undoſũ ad teꝛrã uiuẽti

um. De his et qᷓ paſſus ẽ dñs. qi ↄcludẽdo

cũ graꝝ actõe ⁊ orõe ſic diẽ An.Expgiſcẽ

nuc aia mea excutere de pulueꝛe ⁊ otẽpla
2e attẽtius uiꝝ hunc mẽoꝛabilẽ. quẽ ecce ĩ

ſpeculo euãgelici ſermõis qĩ pñtẽ ueris.·
Cognoſce aia mea cognoſce. Pic ẽ dñs ie

ſus xpᷣs crea tor ⁊ ſaluator tuus: unigenitꝰ

dei filius. nerus deus. uerus homo. Qui ſe

efrigeriũ. Tu iſanoꝝ incolu

aipe unigenit?filius ẽ ꝛefeꝛt᷑. Et ite

paſſiõis ⁊ de laude cꝛucis

lus ſub ſole ſne macula inuentus ẽ. Et ee
ce qm̃ cum ſceleratis reputatꝰ eſt.⁊ q̃ſi uiꝛ
lepꝛoſus ⁊ nouiſi imus unorũ eſtimatus:⁊?
tãqᷓ; a boꝛtiui ꝙ ꝓijcitur ab utero ⁊ nemo
curat.ſic piectus ẽ ab uteꝛo matris ſue in
felicis ſynagoge. Iſte foꝛmoſus pᷣ filijs bo
minum quaſi deformis pre filijs hominuz
factus. Siquidem uulneratus ẽ ꝑꝑ iniqui
tates noſtras. attrit? ẽ ꝑp ſcelezꝛa nr̃a ⁊ fac
tus ẽ h olocauſtũ ſuauiſſimi odoꝛis ĩ ↄſpec
tu tuo pr̃᷑ e᷑ᷣne głe: ut auerteret ĩidignatõeʒ
tuã a nobis.⁊ ↄſedere ſibi nos faceret ĩ ce

leſtibꝰ. ⁊eſpice dñe ſct᷑e p̃ ð ſanctuaꝛio tuo

⁊ de excelſo celoꝝ habitaculo.⁊ ĩituer̃ hac
ſacroſanctà hoſtiam quã tibi offert magnꝰ
pontifex noſter ſanctus pueꝛ tuus dũs ſeſ⸗

ꝓ pet᷑is frm ſnoꝝ.⁊ eſto placabił ſuper mł

titudinẽ malitie noſtre. Reſpice dñe in fa
ciem xp̃i tui.ꝗ tibi uſq; ad mortẽ obediẽs

factus ẽ:nec recedant ab oculis tuis cica
trices eius in ꝑpetuum. ut memineris quã
tam ꝓ petis nr̃is ſatiſfactõez ab eo ſuſcepe
ꝛis. Utinã domine appẽdas in ſtarera pec
cata ꝗbꝰ ira tuã meꝛuimus.⁊ calamitateʒ

quã paſſus ẽ ꝓ nobis ĩnocens filius tuus.

Ceꝛte hec grauioꝛ apparebit.⁊ magis dig
ut ꝑp ipam effundas miſericordiã tnã ſuꝑ

nos quã ſint iſta pct᷑a. ut ꝓ illis cõtineaſ in

ira miſericordias tuas. Gras tibi dũe pateꝛ
referat oĩs lingua ſuꝑ ineneꝛrabili habun
dantia pietatis tue:ꝗ unico filio tuo nõ pe
ꝑciſti.ſʒ ꝓ nobis illũ tradidiſti ĩ mortẽ. ut
tm̃ tanq; fidelẽ aduocatũ haberemus in ce
lo coꝛaʒ te.Et tibi dũe ieſu gelotes foꝛtiſſi
me: quid gr̃aꝝ:quid r̃tꝛeibutionis digne tꝛi
buam ego puluis ⁊ cinis ⁊ uile figmemuʒ.
Quid eĩ pꝛo noſtꝛa ſalute faceꝛe debuiſti
7 ñ feciſti. Ab ĩmo pedis uſq; ad ſũmuz vti

cis te totũ in agꝗs paſſiõis dimeꝛſiſti. ut me
totũ de illis extra heꝛes.Nã ⁊ aiam tudã i
moꝛtẽ ꝑdidiſti.ut meã ꝑdità mihi r̃deꝛeſ.

Et ecce me duplici öbito obligaſti. Nã ⁊ ꝑ
eo qð dᷣdiſti.⁊ ꝓ eo ꝙ mei cã ꝑdid iſti öbiiõ
ſum ⁊ ꝓ aia mea ꝗqdẽ bis mihi a te data
ſeł ĩ cxeatõe.ſemel ĩ redẽptõe.ꝗd magis ti
bi iuſte reddã quã ipſa.ñ habeo. pro tua
ãt pᷣtioſa anima ita tꝛibulata.ꝗd ab hoie

digne rependi poſſit.non inuenio. N ſi ce
lum ⁊ terram ⁊ oẽm ornatum eorum poſ

ſem rependeꝛe.certe nec ſic uſq; ad m̃ſurã

Svbiti ullatenus attingerem. Et ſi idipſũ qpᷣ

⁊ debeo ⁊ poſſibile mihi eſt tibi dũe retri

buam. tuum dne totum eſt. Diligendus igi
tui mihi es toto corde. tot a anima.tota m

te ⁊ tua mihi ſequenda ueſtigia.qui moꝛi

dignatus es pꝛo me. Et quomodo fiet hoc

in me.niſñ ꝑ te. Adhereat aĩa poſt te: q to

ta uiꝛtus eiꝰ pẽdet ex te.Et nunc dñe ꝛedẽ
ptoꝛ me te ut ueꝝ deũ adoꝛo ĩ te credo ĩ

te ſpeꝛo.⁊ ꝗbꝰpoſſu deſideꝛijſ ad te ſuſpiꝛo

te hüers
beellaue N fötil

muü mbi bſſulns

ſtineã. B audi
ſeruũ tuu ſuaue
is.q app bende
his. q app hende
ſima crucẽ hueꝛ
caꝛitas ſt bem
longitudo einit⸗
cui pfüdu iſcnu
man megs ? pe
tue foꝛmaͤ ſerun
mibi otiner ab
re iuſticia qua
gloꝛ :? ſiniſtꝛi
gerteri vo claua
ce aflixa arbitrõ.
tani ilege tua.
denen peden
pꝛudetie affigi.
ſualitatẽ n ene
citas:nec otur
felicitas. ſinit
titudiniſ ĩ cꝛuc
capitis aliqna
obſecro meti n
aliene miſer
lantis ülu
tar i eumna!
ſpia. Libet ut
̈ pongia ina
ceto qmarioꝛ.
nec inani ſple
dine iebꝛiet.
effigie facias
ce peio fz ci
tu. ut at inen
ciabilis mal
nne ſimilitue
uiuuſ T effic
cea acutiſſi⸗
aie mee peo⸗

Ncens flins nung,
rebit.? magis diz
ſercordii tni ſip
yils cotieaſn
s tibi fe pate
nerrabili habun
oflio no noͤpe
liwone,
baderemusince
eſn zelotes ſogiſſi
dutionis gignetni
81 ule ſignemuz.
te ſacere debliſt
s uiq ad ſünnz dti
zis dimerſiti ur we
8.Hi 1 aiemtuaͤ i
Giti mibifcerel⸗
vobligaſti/ſiey
ici idiſ obito
s mibia ke Cata
roe gi magisti
babeo. pro ilin
glata.gd ab hoie
ginuenio. ſii
tum eorumn
. uſch u iſftl

Secunde partis

Adiuna ĩperfectiões meã. Ad tue paſſiõis

gloꝛioſa inſignia ĩ qb ſalutẽ meaʒ opatus

eſ.me totũ ĩclĩo.Tue uictorioſe crucis rĩga

le uexillũ ĩ noĩe tuo xpᷣe adoꝛo. Tuũ ſpine

um diadema. tuos rubẽtes ſanguie clauoſ.
tuo ſacro lateꝛi immeꝛſã lanceam. tua uul
neꝛa.tuũ ſanguinẽ.tuã moꝛtẽ.tuã ſepultu
rã.tuã nictoioſã rſurrectõeʒ ⁊ gloꝛificatõʒ

xpe adoꝛo ſupplex ⁊ glõifico.hoꝝ uiuifico

odoꝛe ſpiritũ men a peccati mõte r̃ſuſcita:
hoꝝ vtute ab aſtucijs ſathane me cuſtodi
meq; ↄfoꝛta. ut ⁊ iugũ mãdatoꝝ tuoꝝ ſua
ue mihi fiat.⁊ onꝰcꝛucis qð baiulare me iu
bes pꝰ te hueꝛis aĩe mee leue ſit atq; poꝛta
bile.Que.n.fõtitudo mea.ut iuxta pᷣceptũ

tuũ mði pᷣſſuras tã multiplices ĩuito aĩo ſu

ſtineã. Sg audi q̃ſo uocẽ meã.⁊ inclina ſr
ſeruũ tuũ ſuauẽ crucẽ illã.q̃ lignũ uite eſt
his.ꝗ app henderit illã. Iſtã inquã dininiſ
ſimã crucẽ hueꝛis meis ĩpone.cniꝰlatitudo
E caꝛitas ſr̃ oẽm creaturã ſe extẽdẽs cuius
longitudo et᷑nitas.cſublimitas oĩpotẽtia.
cuiꝰ ꝓfũdũ ĩſcrutabile ẽ ſapĩa. Confige illi
man meas ⁊ pedes meos.⁊ totã paſſionis
tue foꝛmã ſeruulo tuo ĩpꝛime. Da obſecro
mihi ↄtiner̃ ab opꝑibꝰ caanis q̃ odiſti ⁊ face
re iuſticiã quã dilexiſti.⁊ ĩ utꝛoq; tuã qᷓꝛer
gloꝛ ã:⁊ ſimiſtzã qdẽ meã clauo tẽperãtie.
dexterã vo clauo iuſticie ĩ illa ſublimi cꝛu
ce affixã arbitrõ. da m̃ti mee iugiteꝛ medi
taꝛi ĩ lege tua.⁊ deide cogitatũ iactar᷑ ĩ te.
2 dexteꝝ pedẽ meũ eidẽ ligno uite clauis
pꝛudẽtie affigi.Da ut miniſtꝛã ſpus mei ſen
ſualitatẽ ñ eneꝛuet labentis uite ĩfelix feli
citas: nec ↄturbet ꝑhẽnis uite pᷣuia felix ĩ
felicitas. ⁊ ſiniſter quoq; pes meꝰclauo for
titudiniſ ĩ cꝛzuce tenebit. At ãt ⁊ ſpinaꝝ tui
capitis aliqna in me ſiliindo appeat detur
obſecro mẽti mee ⁊ ſalubris pnie ↄpũctio.
⁊ aliene miſerie ↄpaſſio.⁊ ſtimulꝰʒeli emu
lantis illud ꝙ rectũ ẽ corã te:⁊ ad te ↄ uer
tar ĩ eꝛzumna mea. du tꝛiplex mihi ↄfigit
ſpĩa. Libet ut ⁊ ſpongiã ꝑ arũdinẽ ori meo
porꝛigaſ ⁊ aceti amaritudineʒ guſtui meo
adhibeas.ut ꝑ ſcripturas tuas ꝛõni mee 2
feꝛas guſtare ⁊ uider̃ qm̃ floꝛẽs h̊ mũdꝰ tã
qᷓ; ſpongia inanis ẽ ⁊ oĩs ↄcupiſcẽtia eiꝰ a
ceto amarioꝛ. Ita pater ĩ me fiat. ut calix
iſte aureus babilõis inebriãs oẽm teꝛram.
nec inani ſplendor̃ ſeducat.nec falſa dulce
dine ĩebꝛiet. Tue quoq; uiuifice mõtiſ dñe
effigiẽ facias ĩ me ſeruũ tuũ.ut moriar qui
dẽ pcto fʒ carnez. uiu ãt iuſticie ſ̃ᷣm ſpiri
tũ.ut ãt integrã crucifixi imaginẽ portare
me gloꝛieꝛ.illiꝰ quoq; ꝙ pꝰ moꝛtẽ tuã inſa
ciabilis malicia ĩpioꝝ ĩ te exercuit hanciĩ
me ſimilitudinẽ expᷣme. Aulneret cor meũ
niuuſ ⁊ efficax ſ̃mo tuꝰ.penetꝛabilior vĩ lã

cea acutiſſima. ptingẽs uſq; ad iteriora

aie mee pꝛoducat ex ea taq; a dexteꝛo late

Capitulũ.lxviij

re meo uice ſanguinis ⁊ aqᷓ amorẽ tuũ uñe

7 fratrũ meoꝝ. Doſtꝛemo mõa ſyndone pꝛi

me ſtole ſpm meã inuolue.i q̊ requieſcã in
grediẽs ad te ĩ locũ tabeꝛnaculi admizabi

lis. abſcondas me donec pꝑtranſeat furor
tuꝰ Die ãt tercio pꝰ diẽ laboꝛis pꝰ diẽ ſim

plicis glorie. mane pᷣma ſabbati ppetuo in
ter filios tuos me indigniſſimũ r̃ſuſcita :ꝛ ut

ĩ carne mea uideã claritatẽ tuam ? adim
plear leticia uultꝰtui. Pec Anſbel. Ima
ginẽ itaq; crucifixi ſecundũ modũ pᷣmiſſuz
poꝛtans in te: oꝛa ⁊ conare ut ſpũs tuꝰ ĩiuol
uatur mda ſindone puritatis ⁊ inocẽtie. in
q̃ abſconſus a mũdi uanitatibus ſepeliaꝛiſ
in ſecreto m̃tis tue.⁊ ibi requieſcas ĩ medi
tatõe paſſiõis dñice.moꝛtuꝰ qdem mudo ⁊
uiuens deo.⁊ boc aperte ſignatũ ẽ ubi qr̃.
q; pᷣcio ſãguinis xpᷣi emptus ẽ ageꝛ fignli in
ſepulturã peregrinoꝝ:ubi dic glo ꝙ ſepul
tura xpᷣi nihil ẽ aliud qᷓ; regeſ xpᷣiani:⁊ tũc
cõ tuũ dʒ ſigillaꝛi ſigillo paſſiõis xpᷣi ⁊ clau
ſum teneri ac cuſtodiri. Deinde ſic ſepultꝰ
in ſecreto mentis tue ab oĩbus uanitatibꝰ
gloꝛioſuzʒ tridnũ mortis chriſti peꝛagas.
QAuoꝝ pᷣmus dies afflictõis ⁊ pnĩe. ut ꝓ oi
bus cõmiſſis uel obmiſſis deo uoluntarie
ſatiſfacias. Scðᷣs dies eſt getiõis ⁊ gratię
ut ĩ ſolo deo ꝛequiẽ m̃tis ponas.qꝛ in eo ſo
lo pax ĩuenit ⁊ tꝛãquillitas.Tertiꝰdies ẽ pᷣ
miationis ⁊ gloꝛie. ut eiꝰ cõiũctionẽ ⁊ ůple
xum feruenti deſñiderio iugiteꝛ ↄcupiſcaſ ꝗ
bo tꝛanſactis in mane pᷣma ſabbati h̊ eſt in
futuꝛa uita ꝑpetua.ĩteꝛ filios ⁊ electoſ dei
gloſe reſuſciteꝛis: ⁊ in caane tua uidᷣas gło
ſã humanitatẽ xpᷣi in ſpiritu ãt btifice ↄtẽ
pleꝛis ineſtimabilẽ claꝛitatẽ dei ⁊ peꝛ ̊ ad
impleaꝛis perpetua leticia uultus eius.

Qratio.

) Omine ieſu xpᷣe qꝓ eclpte mũ
MZ di miſeꝛias ⁊ ãguſtias obpꝛobꝛia

⁊ ↄuicia calũnias ⁊ iiurias pẽas

7 afflictiones paſſionẽ ⁊ moꝛtem pacienter

feꝛr̃ uoluiſti:tu ꝑ hec oĩa q̊ ꝑpꝑ peta noſtaa
tuliſti:n peccatis omnibus ⁊ uicijs ab oĩ
us huius ſeculi peꝛiculis ⁊ infeꝛnalibꝰpe
nis a ſubitanea mõte ⁊ eteꝛna me libeꝛa: ?⁊
da mihi obſeczꝛo te oĩa que ꝓ me toleraſti
ñ fuger̃ ł obliuiſci.ſʒ pꝛe oculis ſempeꝛ hẽ
ꝛe ⁊ aꝛdenteꝛ amplecti. ut laboris ⁊ dolõis
pticipem ẽt requiei ⁊ cõſolationis tue me
uelis eſſe conſoꝛtem. Amen.
De ſabbato ſancto. Capi. lxviij.
m Ane autẽ ſabbati. ſtabant ſimul ĩ
domo ianuis clauſis dñna ⁊z alie ſo
cie cũ iohe.afflicte ⁊ doloꝛoſe tů
q; oꝛbate ⁊ pleñ meꝛor᷑.mẽoꝛates

De ſabbato

angnſtias tribulationis heſteꝛne. Seöbat
ſicut a ſpicientes ſe tm̃ adinuicẽ cũ lachry
mis. ſimul otigere ſolz ma gua pᷣſſura ⁊ a
lamitate grauatis. Succeſſiue aũt ueniũt
diſcipuli:ploꝛãtes ⁊ ipi tandẽ ceſſantes a
fletu loqui de dño ſuo ĩcipiũt.⁊ cũ lachris

diſcipuli ſe redarguum: en deꝛeliquerũt

Et de his q̊ fecerat dñs ieſus cũ eis narrt
adinuicẽ mõ unꝰmõ aliꝰ.⁊æ ſic ꝑ oꝛdinẽé. Jn
tueꝛe igit eos diligenter ⁊ eis ↄpatere:qr
magna ſt᷑ afflictõe.Quid eĩ ẽ uider̃ẽ h do
mina moi ⁊ pᷣncipes eccłiaꝝ ⁊ oĩiuʒ pploꝝu

duceſq; diuini exercitꝰ ſic tioroſi ⁊ af flicti

ſtãt in qᷓdã domuũcula ꝛecluſi.neſciẽtes qd

facere ðbeat niſi ꝙ ↄferut ⁊ ſe ↄfoꝛtãt de vx

bis ⁊ factis dñi ſui.Dna tñ ſempꝑ mente tꝛeãẽ

quilla z pacata ſtabat qꝛ certiſſimã ſpẽ de
rſuꝛrectòe filij ſui hẽbat.⁊ in ea ſola r̃ᷣmã
ſit fides eccłe in ipᷣa die ſabbati: ⁊ ꝓpterea
ſpalr dies ſabbati attꝛibuit᷑ ei. Et iõ alijs

lũinaꝛibus extictis una cdela in tenebris
ſeruat accẽſa.or lum̃ fidei in ſola remãſit

vgine maria. Unñ Aug. Quẽ genuit vgo in

iuſte mõi dolebat.ſpans at ⁊ fiamit᷑ cꝛedẽs

ipᷣm ᷣm ꝓmiſſũ teꝛtio die moꝛte de uicta r
ſurgere.ĩ hac eĩ ſola ĩteꝛĩ fides ecclłie ĩ tri
duo illo ſtabat.Et dũ unuſquiſq; uacillan
do heſitabat.h̊ q̃ fið ↄcepit.fidẽ quã ſemel
a ðo ſuſcepit nuq; ꝓꝑdidit ſpeq; cẽtiſſia r̃ſnꝛ
rectõis głiaz expectauit. Hec aug.nõ tam̃

poteꝛat ipᷣa dña gaudẽteꝛ ſtaꝛe ꝑꝑ mẽoriã

moꝛtis filij ſui paſſi ĩiuſte.⁊ ſabbato ꝗdeʒ
ſiluerũt ̃ᷣm madatũ legis.i.ab oꝑibꝰ quie

ꝛũt.nã ſabbatũ cuſtodiri oportebat æ tune
neq; uẽdẽe neq; eme neq; ꝗd tale aliqd fie

ꝛi licebat. Uñn ⁊ ipʒʒ ſabbatũ reges ſeu iter
miſſio ẽ dictù. Magna ẽ dignitas ſabbati
qꝛ ĩ eo.tota tꝛinitas regeuit. Nã prf̃ r̃ geuit
ab ope creatõis.ꝙ fuit magne potẽtie.filiꝰ
ab ope reczatiõis ꝙ fuit ĩfinite ſapĩe: ſpiri
tuſſanctꝰ ꝛegeuit hodie in vᷣgie qð fuit ma
gne ⁊ ifinite bõitatis.qꝛ ipᷣa ſtabat ceteris
ſ.apłis ⁊ młieꝛibꝰ a gra ſpuſſancti cadẽti
SS trãſiſſet ſabbatum )ſeꝛo facto ⁊

ſtellis apparẽtibꝰ poſt ſoł occaſü:cũ opari
erat licitũ(mazia magdalene ⁊ mãia cleo
phe ⁊ maria ſalõe uadũt emer̃᷑ aromata )
ꝓ faciẽdis ungẽtis ad coꝛpꝰieſu ſactiſſimũ

pungendu. Intuer igit᷑ eas diligent. ⁊ que
faciũt quo euũdo ⁊ ꝛedeũdo meſtis uultibꝰ
more uiduaꝝ ⁊ oꝛphãoꝝ ĩcedut.Emũt aro
mata. 2 ̃deutes pant ſe ad faciẽõð j cõrup

tõez unguẽta.q̃ſ neſciẽtes illõ ꝓpheticũ.ñ

dabis ſanctũ tuu uidẽ cõruptõez. Un theo
philꝰ. Necq; tñ fidẽ ðbitã adhuc hẽbãt. ſed
ei qĩ puro hoĩ aromata ? unguẽta pabant
more iudeoꝝ ꝗ talia exhibebat functis.
Dec Theophil. Aromata dicut quan ae
2omata. q diſſdebant longe lateq; odorẽ
aerẽ.⁊ ſignificam uiꝛtutes quas in cõuer

ſanco

ſatiõe mulieꝛes hẽbãt.⁊ famazʒ crucifixi q
lõge lateq; difſundẽda erat. Deuote g ille
mulieꝛes ⁊ ſancte q̃ fueꝛãt uiuẽti obſecute
ut ẽt moꝛtuo pietate officioſa famulatum
poſſẽt ipendere. emer̃t aromata ? parauę
ꝛuũt unguẽta (ut uemẽtes mane ex uotõ
ne ad uiſitdũ ſepulchꝝ (ungerẽt coꝛpꝰ ie

ſu)ſac̃tiſſimũ.neq; eĩ ueſpe ſabbati pꝛeoc
cupãte iã noctis articulo.adiꝛe ualuerunt
monumtũ. Cõſpice nũc qũo fidełr ⁊z öuote

cũ lachrymis ⁊ ſuſpirijs ꝓ dño ſuo laboꝛãt

ſm ꝙ meli ſciũt. Et ĩ huiuſmõi opibꝰ peꝛ

tot noctẽ laboꝛauer̃t. ⁊ nihil b paꝝ qetis
habuer̃t. Dña vᷣo ⁊ apłi aſpiciut ⁊ forte a

diuuat i ꝗbus pnñt. Adiuua ⁊ tu eas.ſi per

mitteris ⁊ potes. ¶¶ Uenit hic ĩ ↄſideꝛ atio
nẽ ꝗd fecerit dñs ĩ tꝛiduo mõtis ſue corpꝰ*
ꝗdẽ eiꝰ fuit in ſepulchꝛo.anima uero cum

ſanetis pr̃ibus in limbo ⁊ deitas utriqʒ ↄiũ

cta. MNã qꝛ paſſio non attingebat in xpᷣo di
ninã nãm.ied humanã. iõ ĩ morte xpᷣi fcãũ
ẽ ſic diuiſo aĩe a earne.ut tamẽ ſalua eſſ-ʒ

unio taz carnis quã aĩe cũ diuinitate. Ut

eĩ ait Teo papa.forma ſᷣni ⁊ forma dei qͥ

in unita tẽ conuenerunt nec ſeparationeʒ
poſſunt habere nec finem.duʒ ita ſibimet
inheſeꝛunt.ut ſiue in oĩpotentia ſiue in ⸗
tumelia nec diuina in xpo caꝛeant huma
nis nec humana diuinis. Tunc ipletum ẽ.
qð de ſeipᷣo dixerat. Sicut fuit Jonas in
uentre cethi tribꝰ diebus ⁊ tribus noctibꝰ
ſic erit filius hoĩs in corde terre.· Sepul
tura enim chriſti triduana. in Jona qui tꝛi
duo fuit in cetho fuit pꝛefigurata.hoc aũt
de ſepult̃a xpᷣi fᷣm Augꝰ.accipiendũ ẽ ſino
dochice.ſcilicet accipiendo parteg ꝓ toto.
Fuit eĩ dñs in ſepulchro ꝑ extremaʒ ꝑtem

paſceues.ꝑ quã tota dies cũ ſua nocte iam

pᷣterita acipit᷑.⁊ ꝑ totü ſabbatũ qõ ĩtegran
diẽ ⁊ noctẽ ↄpletit᷑:⁊ ꝑ pᷣmam partem diei
dñnice.ſ.ꝑ noctẽ ſequẽtẽ ſabbatũ ꝑ qᷓ; tota
dies dñica ad quã ptinet ĩtelligit. Et ſic ſt᷑

tꝛes dies natuꝛales:⁊.q̃libʒ noctẽ ſuaʒ hẽt

pᷣcedẽtẽ.Et tũc mutatꝰ ẽ oꝛdo dieꝝ nãlis.

nõ quantũ ad ordinem obfuatõis. ſʒ q;tuʒ
ꝗad ordinẽ creatõiſ. Nã añ oꝛdo eꝛat ut dieſ
pᷣcederet noctẽ gꝗa ᷣ mo cꝛeata ẽ dies ⁊ ſub
ſecuta ẽ nox: ſed deĩceps cꝛeatoꝛ tꝑm fecẽ̃.
ut nox pᷣcedeꝛet᷑ diẽ.qꝛ nox q̊ ſurrexit adi

uncta ẽ diei q̃ ſe onñdit. Unde Angu. Siẽ

pᷣmo ↄputabantuꝛ dies ꝑꝑ hoĩs ↄditi lapſũ
Aa luce gratie ĩ noctẽ culpe:ita nũc ꝑꝑ hoĩiſ

repatõezʒ ꝑ paſſionẽ ⁊ ꝛeſuꝛꝛectõeʒ xpᷣi a te
nebꝛiſ culpe in lucem gr̃e meꝛito computa

tur. Uñ ⁊ Beda. Ddominus actoꝛ ? ordina

tor tꝑm ꝗ ĩ ult ia noctis huiꝰ ꝑte ſuerexit.
totã eã nimiꝝ eiuſoẽ r̃ſuꝛꝛectõis luce feſti
uã ⁊? choruſcam r̃adit.Sigꝗdẽ hucuſq; ab
exoꝛdio mundane creationis. ita temporũ

curſus diſtinguebantuz. ut dies noctẽ pce-

cati tenebꝛis. n
xpo largiene ꝛe .
cantoꝛ. In exoedt
tatur dies cũ nocte
ria cꝛeatione rerun
Primo eni ſacta
ce ad occaſu fact⸗
es natuealis dies
ti. In paſſie 0
nis naturalis. ut ſ
dens cũ die ſeque
cedat diezʒ.ac ſup
aliqudo tenebꝛe.
nox pꝛeceſſit. die
Panc at commut.
putationis in artif
figurare in legitin
u mnti ſabbati 4
ueſperã. Pec e
da dicunt hancn
ſceue. ut nox ſcil
paraſceues: alij
illa communis fi
ſed totü ad unum
Ila ergo hoꝛa
capite ſpuitnm e
lo ania fimul cun
lianda deſcendit
deeet. - choꝛus an
ins mincipum to
pulus gtenebatt
lichuiabili dam
quez expectaban
uinculatos de dl⸗
ſuſpiria:te langa
tus es ſpes deſpe
memtis. Sed gs
uun ibilenci
cie edd appan

eſt gloria. Joi
4. Ibi
keꝛat bocie me
wadiſt notat

thici n
ma
motis ſue cof
animg ugen
keitesumigi
ngedat intſp
imonteſßifi
ttamo ſainneh
idiuinitate. d
ir ſorme d
et ſeparatione
naiz ſta ſbinet
btentio fue in⸗
Cutear him
ne ſpletum é.
fuit Yonas in
mibus noctib?
lene DDepul
in Jonaonini
igurata. boc git
Ncipiencuͦe ſin⸗
dopentez ptore
veyrenez gten
cü ſua nocte un
bbatücd itegfan
nam paren die
abbatüug ſorl
aligt ,iten
zrocli ſuez het
io diex nͤlis,
alöis. gihtiß
Rdo erat n die
aae dies ſ⸗
encr ton li
riſumeni
hois Al lyi
erita nic

Ter.

Secunde partis

deꝛet iuxta ordinẽ uidelicet prime cõditio
nis. Pac autem nocte tempoꝝ oꝛdo muta
tus eſt per miſterium reſurrectonis dũice.
Nam quia nocte a moꝛtuis reſurrexit. die
vo ſequenti eiuſdem reſurrectionis effectũ
diſcipulis oſtendit.⁊ participato cum eiſ 2
uiuio.ueritatez untutis eius miꝛantibus ſi
mul ⁊ gaudẽtibꝰ aſtruxit. rectiſſime nox il
la ſequentis diei luci ↄiungitia:ac ſic tẽpo
ꝛum oꝛdo ſtatutus ẽ. ut dies noctem ſeq̃tuꝛ
2 ꝗdem aptiſſime quondam nox ſequebat᷑
diẽ.quia hõ a luce paradiſi peccando lap
ſus.ĩ huiꝰ ſeculi tenebras eꝛumnaſq; deci
dit.¶ Aptiſſime vo nunc dies ſequitur noc
tem. Quãdo ꝑ fidem reſurrectionis a pec
cati tenebꝛis.⁊ umbꝛa mõtis.ad lucẽ uite
xpᷣo largiente ꝛeducimuꝛ. VUnñ etiam Petrꝰ
cantoꝛ. In exoꝛdio ↄditionis reruʒ compu
tatuꝛ dies cũ nocte ſequenti.quia in pꝛima
ria cꝛeatione rerum preceſſit dies noctem.
Primo eni facta eſt lux.poſtea ueꝛgẽte lu
ce ad occaſũ facta eſt nox ⁊ ita fuit unꝰ di
es natuꝛalis dies pᷣcedens cũ nocte ſequen
ti. In paſſiõe vo dñi facta eſt mutatio oꝛdi
nis naturalis.ut ſcilicet computetuz ñ pᷣce
dens cũ die ſequenti pro miſteꝛio. noxq; pᷣ
cedat dieʒz. ac ſuꝑ q̊ dicatuꝛ miſtice.fuiſtis
aliquãdo tenebꝛe.nũc auteʒ lex in domio.
⁊ nox pꝛeceſſit.dies autem appꝛopinquit.
Panc ãt commutationem naturalis com
putationis in artificialẽ uoluit dominus p
figurare in legitimis. Jõq; precepit obſer
uantiã ſabbati ⁊ legalium fieri a ueſpera ĩ
ueſperã. Pec Petrus.Et ſic nt uiſum ẽ.ꝗ
dã dicunt hanc mutationem factam in pa
ſceue.ut nox ſcilicet quinte ferie fuerit ẽt
paraſceues:alij ĩ nocte ̃ſuꝛrectõis.ut nox
illa communis fueꝛit ſabbato ⁊ diei dñice
ſed totũ ad unum tendit ſenſum ⁊ effectũ.
Illa ergo hoꝛa q̃̊ ſaluatoꝛ noſteꝛ inclinato
capite ſpiꝛitnm emiſit.coꝛpe ĩ cruce ðᷣrelic
to anĩa ſimul cum diuinitate ad iferna ſpo
lianda deſcendit. Cum ãt ad inferos deſcẽ
deꝛet.⁊ choꝛus angelicus ante faciẽ eiꝰpoꝛ
tas principum tolli preciperet: ſanctoꝝ po
pulus ꝗ tenebatu? in mõte captiuus uoce
lichꝛiabili clamabat. Adueniſti öſideꝛabit
queʒ expectabamꝰ in tenebꝛis.ut educeꝛeſ
uinculatos de clauſtris. Te nr̃ a uocabant
ſuſpiria:te larga ꝛ eqꝛebãt lamẽta. Tu fac
tus es ſpes deſpeꝛatis.magna ↄſolatõ ĩ tor
mentis. Sed ꝗs peꝛ ſingula diceꝛe ualeat.
quanta ibi leticia fuerit:cũ chriſtus ſol iu
Nicie ei apparuit. ⁊ habitantibꝰ in regiõe

unibꝛe moꝛtis diu noue luciſ expectata cla
ritas radiauit. Et ſtetit dñs cum eis ibi. ⁊

tũc fuerunt in gloꝛia.nam uiſio dei pfecta

eſt gloria. Ibidem fuit et latro cui añs di
9 ĩ paradiſo. Nomine

xeꝛat hodie mecũ eꝛis ĩ par Nomin
paꝛadiſi notat᷑ ibi dei fruitio ⁊ uiſio diuia

Lapitulũ.lxviij

quia peꝛacta paſſione tã ipſe latꝛo quã alij
ꝗ erant in limbo. uideꝛunt deum peꝛ eſſen
tiam. ¶ Iſtud qð chriſtus infeꝛnum introi

uit ⁊ ſanctos letificauit pᷣfiguꝛatum erat ĩ

tꝛibus pueꝛis in foꝛnace babilonis: ubi ad
ingreſſũ angeli ignis ueꝛ ſus ẽ in ſuauitate
ꝛoꝛis Qui in foꝛnace erãt fuerunt pueri

Sic in limbo ñ erant niſi innocentes ⁊ pu

ri ¶ Qui enĩ ante plenariam ſatiſfactionẽ
decedbant ĩ puꝛgatorio puꝛgabant᷑.Et tũc
ad limbum aſcendebant. ¶ Iſtud etiam p
figur atũ fuit ꝑ danielẽ ĩ lacu leonũ: cui do

minus miſit peꝛ abacuc prãdiũ.dñs danie

leʒ illeſum a leonibꝰcuſtodiuit.⁊ ꝑ angelũ
refectionem ſibimiſit. Sic deꝰ patꝛes ĩ lim
bo a ðᷣmonibns defenſauit.⁊ tandeʒ ipe ue
niens diuina refectione eos pauit. Et ſciẽ
dũ ꝙ nom̃ infeꝛni ſumituꝛ dupliciteꝛ ſcʒ ꝓ
pena ⁊ loco pene.Scõm pꝛimum modum
dr̃ ꝙ demones ſempeꝛ infeꝛnum ſecuʒ por
tant. Sed ꝓut ifeꝛnus pro loco pene ſumit
ſic quadrupliciteꝛ diſtinguituꝛ. Unꝰ ĩfernꝰ
damnatoꝝ. in quo eſt pena ſenſus ⁊ damni
i.ſẽſibilis pẽa ⁊ diuĩe uiſionis carentia: ⁊
ſt ibi tenebre interiores.i.abſentia diuine
gꝛatie. ⁊ exteꝛiores ſcilicʒ coꝛpoꝛaleſ. Suꝑ
ĩiſtum eſt limbus pueroꝝ. in quo ẽ pena dã
ni ⁊ ñ ſenſus.⁊ ſunt ibi tenebꝛe interiores
⁊ exteꝛiores Suꝑ bhunc eſt locus puega
toꝛius.in quo eſt pena ſenſus ⁊ dani ad tẽ
pꝰ.⁊ ſt᷑ ibi tenebre exteriores ⁊ non inteꝛio
res.q;ꝛ per gr̃am hñt lucem interioreʒ. Su
pꝛemus locꝰ ĩteꝛ hec eſt limbꝰ ſctoꝛuʒ pr̃jm
in quo fuit pena damni ⁊ ñ ſenſus:⁊ fueꝛũt
ibi tenebꝛe exteriores ſed ñ tenebre ĩteꝛio
ꝛes ⁊ pᷣuationis gr̃e diuine.Ad hunc locuʒ
xpᷣs deſcendit.⁊ ſuos qui ñ propter reatuʒ
pſone ſed ꝓpteꝛ reatuʒ natuꝛe detinebant᷑
inde liberauit: ⁊ ſic infeꝛnuʒ momoꝛdit.ꝗa
pteʒ eius abſtulit ⁊ partem ꝛeliquit: mõtẽ
vo pꝛoſtrato mortis autore quo ad electos
penitus ðᷣſtruxit: ut ille ꝗ nibil iuꝛis hẽbat
in capite ꝙ inuaſit: ꝑ iniuſticiam plus petẽ
di.ẽt id perderet ꝙ habere nidebat᷑ in cor
poꝛe ꝙ deceperit. Eps enĩ ſecundũ naturã
diuinu impaſſibilis ⁊ imoꝛtalis fuit. qꝛ paſ
ſio ł moꝛs pena eſt peccati.ſed ipᷣe ſine pec
cato uenit ⁊ abſq; peccato uixit: ſcõm po
tentiam vo ⁊ mortalis uoluit eſſe ⁊ paſſibi
lis. Mercedẽ quoq; ſue moꝛtis dedit homi
ni ꝓ quo omnia ſuſtinuit. pꝛo paſſione iĩpaſ
ſibilitatẽ.ꝓ moꝛte ĩmoꝛtalitatẽ.ꝓ ꝑegrina
tione eternam patriam. VUñ leo papa. Per
ſtitit ĩpꝛobus pᷣdo ⁊ auar exactoꝛ ĩ eũ ꝗ ni
hil ipſiꝰ hẽbat ĩſurger̃ ab illo iniqtatis exi
gẽs pend.ĩ quo nullã reperit culpã:⁊ ꝑ iu
ſticiã plꝰ totiꝰ ᷣbiti ſüma uacuatuz. ortis
ille nectituꝛ uinculis ſuis.⁊ oẽ ↄmẽtuzʒ ma
ligni ĩ caput ipſi retoꝛquetuꝛ.Ligato mun
di principe.captiuitatis uaſa reperiuntur.

De ſabbato

Uñ ⁊ Anthel. Nlitã hõ deꝰ cũ ex bito mo

ri ñ deberet.qm̃ pecatoꝛ ñi eꝛat. ſponte ſua
dedit ad honoꝛẽ pr̃ is.cũ eaʒ ſibi aufeꝛꝛi ꝑꝑ
iuſtitiã ꝓmiſſit.dedit itaq; hũana nã dᷣo pa

tri in ilo ſponte:⁊ nõ ex debito ꝙ ſuũ eꝛat

ut redimeret ſe in alijs in ꝗbus ꝙ ex öbito
exigebat reddeze nõ habebat. Sic homo
ille ꝛedemit oẽs alios.cũ ꝙ ſponte dedit dᷣo
ↄputauit ꝓ debito ꝙ illi debebant. Quo pᷣ
cio ñ ſemel tm̃ homo a culpis redimitur.ſʒ
quotiens cũ digna pñtia redierit ꝛecipit᷑/

Pec Anſhel.non tñ deus dyaboluʒ fefellit

aut fallere uoluit.ſed dyabolus ſeipſum in
deũ inſuꝛgendo decepit.vnde idẽ Anſhel.
Cuꝛ bone dñe pie redemptor potens ſalua

tor. Quꝛ tãtã uirtutẽ operuiſti tanta humi

litate. An ut falleꝛes dyabolum· qui fallen
do hoĩem eiecit de pazadiſo? Sed utiq; ue
ꝛitas nullum fallit.qui ignoꝛat qui non cꝛe
dit uerit atẽ ipᷣe ſe fallit. qui ueritatem ui
det ⁊ odit uel ↄtemnit ipᷣe ſe fallit.ueritas
utiq; nullũ fallit.An ideo ut ipᷣe dy abolus
ſe falleret: Sed utiq;.ſicut ueritas nullum
fallit.ita nõ intẽdit ut aliꝗs ſe fallat: quã
uis hoc dicat facere cũ pꝓmittit. Nõ enim
aſſumpſiſti hoĩem ut te notũ operires: ſed
ut ignotũ apies. ueꝝ deũ ueꝝ hoĩem te di
xiſti ⁊ oꝑibꝰ oñdiſti. Res p ſe fuit occulta

nõ ſtudioſe occultata.Mõ ſic ẽ facta ut ab

ſconderet᷑.ſed ut ſuo ordine ꝑficeꝛet᷑. Nec
ut aliquẽ deciꝑet:ſgʒ ut quẽadmõm oporte
bat fieꝛet.Et ſi dr occultata.nõ ẽ alið quã
nõ ẽ oĩbus reuelata. Nã ⁊ ſi ueꝛitas non oĩ
bus ſe mãifeſtat:nulli tñ ſe negat.g domĩe
nec ut falleꝛes nec ut aliquid ſe falleꝛet ſic
feciſti.ſʒ ut faceres ꝙ ⁊ qũo faciẽdũ erat ĩ
ueritate ꝑ oĩa ꝑſtitiſti. Qui ergo ſe fefellit
ĩ tua vitate.ñ ð te ſʒ ð ppᷣa q̃rat falſitate.
Pec Anſhel. Pꝛedictus quoq; locus ſupꝛe
mus.ſ.libꝰ patꝝ ad quẽ xpᷣs deſcẽdit. ſinus
abrahe dicebat᷑ qr ibi abrahã fuit cũ libe
ꝛãdis.cui pᷣmo huiuſmõi libeꝛatõ ẽ pmiſſa
Hz nüc celũ empyteũ.ſinus abrahe ẽ.qꝛ ibi
iã ẽ abꝛabã. A nullo auũt pᷣdictoꝝ locoꝝ eſt
trãſitus ad aliũ niſi de tertio ad quartũ.B
ẽ de purgatorio ad limbũ ſctoꝝ. Uñ qñ cã
tamus libera aĩias fideliũ defunctoꝝ de pe
nis ĩferni.ſumit᷑ ibi ĩfeꝛnꝰꝓ puꝛgatõio ſicut
⁊ ibi ſumit᷑ ꝓ lĩbo:qñ xpᷣs ꝗr̃ ad ĩferos ðſcẽ
diſſe ł ĩ feꝛnũ deſtruxiſie. Igit᷑ ᷣm greg.qoð
añ paſſiõez ꝓmiſit ĩ rſurrectõe ſua dominꝰ
adiĩpleuit. Si exaltatꝰ ingt fueꝛo a teꝛra.
Oiĩia trahã ad meipᷣm oĩa uidelicet electa.
Oiĩa nãq; tꝛaxit:ꝗ de electis ſuis apud ĩſe
ros nullu reliqt.quos ſuos in fide ⁊ actibꝰ
recognouit. Expãſis ĩ czuce manib“ exalta
tus a tra taaxiſti ad te oĩa. pᷣcor ⁊? obſecꝛo
te benigne dne. noli me dimittere in ſceno
ↄcupiſcẽtiaꝝ:trahe me ad te ut crucifigar
tibi:⁊ mũdo mortuꝰ tibi uiuam. uiuã ueꝛo

ſancto

iam nõ eꝛgo niuas aũt in me xpᷣe. Cõſidera
h attẽte quâta fuit xpᷣi benignitas ĩ ifeꝛnũ
deſcẽder̃: quãta caꝛitas:quata humilitas.
Poteꝛat eĩ unũ ex angelis ad eos mittẽ. ⁊
faceꝛe ipᷣos ſeꝛuos ſuos libeꝛari ⁊ ſibi pñta
ri ꝓut uoluiſſet:ſi hoc ſuus amor ⁊ humili
tas ſubſtinuiſſet. Peꝛ ſeipᷣm ad inferna de

ſcẽ dit.⁊ nõ ut ſeꝛuos ſʒ ut amicos domin“

oĩum eos uiſitauit:⁊ ibidẽ uſq; ad diẽ dñi
cum ꝓpe auꝛorã cũ eis ſtetit. Jubilauer̃t
ſancti patres in ſuo aduentu ⁊ ꝛepleti ſunt
iocũditate ĩmẽſa oĩ miſeꝛia ꝓcul pulſa.Et
ꝓcidentes adorauerũt: ⁊? ſurgẽtes ſt bant

in laudibus ⁊ canticis coꝛam eo cum reue

rentia ⁊ ingenti exultatione. Et in huiuſ
modi laudibns ⁊ cãticis ⁊ iubilatõibꝰ. ſte
teꝛunt ĩ libo uſq; ꝓpe auꝛoꝛã diei dñice.⁊
ↄſpectu ẽt multitudinis angeloꝝ ibidem
exultantiũ ⁊ iubilantiũ cũ eis.Aſſiſte.⁊ tu
ac in uocẽ exultatõis ⁊ iubilationis erum
pe ſanctoꝛumq; melodie tuas pᷣces interpo
ne. O quã dulce ⁊ quã iocũdũ talibns ĩter
eſſe.uel ſaltem a longe talia ↄtemplari.
Tunc portis infeꝛoꝛum cõfractis.⁊ dyabo
lo magno alligato accepit eos dñs cũ exul
tatione ab inferis educens:⁊ ante eos cuʒz
gloria ⁊ tꝛiumpho letus procedens.ſancto
rumq; exercitu comitante ad ſuperos redi
ens:poſuit eos in paradiſo deliciaruʒ ⁊ uo
luptatis.qui eſt achorientẽ in extremis ma
ꝛis.¶ Tunc ueꝛus Sampſon moriens oſti
lem exercitium proſtꝛauit:⁊ agnus ſiñ ma
cula in ſanguine teſtamenti ſui de lacu in
quo non erat aqua uinctos eduxit. Tunc
quoq; angelus loth cũ ſuis de zodoma eri
puit:⁊ nephaꝛios igne ſulphureo ĩuoluit.
Tunc ẽt angelus egyptũ deuaſtauit.⁊ fili
os iſrł inde libeꝛauit.Cũ g fortis armatus
ſ.dyabolus cuſtodiꝛet atriũ ſuũ id ẽ libu⸗
xpᷣs fortior ſr̃ueniẽs atriũ ſuum intrauit: ⁊
ipᷣm per crucem ſuaz deuincens alligauit.
Iſtud bananias olim in figura demonſtz 1
uit:qui ad leonem in ciſteꝛnam intꝛans cũ
uirga ſua ipſum proſtꝛauit.Sic chriſtus ĩ

trauit ad dyabolum in infeꝛnum. ⁊ per ſan

ctã crucẽ ꝓſtrauit ipᷣs. Peꝛ foꝛtiſſimũ etiã

Sampſonem chꝛiſtus fortiſſimus deſigna

tur.a quo ĩfernał leo.i.dyabolus ſupabat᷑
⁊ potentia ſua priuabatur: ?⁊ tunc homo
eſt liberatus de captiuitate dyabolica.q̃ o
li fuit ĩ captiuitate egyptiaca pꝛefiguꝛata.
Filij iſrabel in egipto a phaꝛaone oppꝛeſſi
clamauerunt ad dũm pꝛo ſua libeꝛatiõe.⁊
miſertus dñs iibezauit eos ð captiuitate.
Ita genꝰ humanũ a principe tenebꝛaꝝ de
tentum clamanitꝓ ſua redemptione ad do
minuʒ. ⁊ miſeꝛtꝰ eius libeꝛauit ipſuz. Paãc
liberationẽ hominis deus pᷣfigurauit:quã
do abꝛa hã ð hur chaldeoꝝ liberauit.chal
dei eĩ huꝛ hoc eſt igneʒ ꝓ deo coluerüt ꝙ

o) Bone
— (NN
Kfernie

tabant. Da 1m
tuuz gorioſiſſl
gaucio nidef:
electis tuis gar
ge ola q xpop
te pati uoluit.
gens ſic dicit ol
leꝛe obpꝛobꝛiü.
ꝛum. KOona ſ
gni adepti ſum
mus. Bepulev
ſu ad infeꝛos

nos fdimes.
ſanctiſſima a
d tenebris ?4
leln miſerico
33. FFa milt
ꝛzüfamulape
rü familiar
ut eas a pe
eripias ⁊ a

ſde reſuj

nuc ſuegit
maf ceſſit

12 anle eos cig
ecens neto
c ſiperos recj
elicungt uo
nextremis ma
moriens oſti
agrusſhma
lſuide henin
eduxit. Lune
ge zodoms erf
lobureo inoluit
geusſtauit.r t
forts ormme
u ſuu ide libi;
ſuum innaui:
ncens alligauit.
Gura denonſten
mnam imars ci
Sie chriſtusi
mm. 1Per ſan
fonuiſſimü erii⸗
ſſimus eſignt
abolus ſuhndl
1:2 tunc hont.
e drabolcai⸗
aca =
bannoe ne⸗
ſua libennt
vöͤcihtii ⸗

cheteret

Wenpien ,

—

—

Secunde partis

eum abrabam rennueret ipſum in ignẽ p

iecerunt.deus ãt uerꝰ quem ippᷣe coluit. de
igne eũ libeꝛauit.ſic ⁊ ſanctos ð ĩferno r̃de
mit. Panc ẽt redemptionem hominis deuſ

pffignrauit quãdo loth cum ſuis de ſubuer

ſione zodome libeꝛauit. De zodomis tm̃ bo

ni liberati fuerũt. mali ãt igne ⁊ ſulphine
interierunt. Sic xpᷣs bonos tantum ð libo

liberauit. de inferno aut damnatorum eri
puit. Et iuſti qdez cum tanta leticia libeꝛa
tur. Sʒ ꝗd putas indicibilis amaritudinis
⁊ inconſolabilis doloꝛis ĩmo extreme dana
tionis. accidit remanẽtib in igne extingui
bili uerme iĩmoꝛtali tenebra palpabili moꝛ
te infinibili. Ue illis qbꝰ datũ ẽ hoc potiuſ
expeꝛiꝛi qᷓ; credeꝛe ł timere.Aliqua vo mo
rula in padiſo facta cum eis ⁊ ẽt cũ helya
7 enoch.ipᷣm recognoſcentibꝰ ⁊ exultãtibꝰ
dixit eis ꝗa eſſet tpᷣus ut iret ad excitadũ
2 reaſſumdũ ſuũ coꝛpus.Qui oẽs ꝓcidẽtes

adoꝛauerũt.ꝛogãtes ut cito rediret qr glo
ꝛioſiſſimũ corpꝰ ſuũ uideꝛe pluzimum affec
tabant. Da ⁊ mihi dñe benigniſſime coꝛpꝰ
tuuʒ gloꝛioſiſſimum.in ᷣo aduentu tuo. cũ
gaudio uider̃: ⁊ ð tua uiſiõe eternaliteꝛ cũ
electis tuis gaudeꝛe. Cõſideꝛa nüc quomo
de oĩa q̃ xpᷣsꝓ nobis ptulit ꝓ noſtꝛa utilita
te pati uoluit. Uñ biezo. quedã ex bis colli
gens ſic dicit obpꝛobꝛia ãt eiꝰ noſty abſtu
leꝛe obpꝛobꝛiũ. Uiĩcula eiꝰnos libeꝛos fece
zunt. Coꝛona ſpinea capitis eiꝰ dyadema r
gni adepti ſumus. uulneꝛibꝰ eius ſanati ſu
mus. Sepultuꝛa eius reſuegimus.⁊ deſcen
ſu ad infeꝛos aſcendimus ad celos.

QAratio.

oBone ieſu nec adbuc ſocieta ẽ tue
ſieffabilis clemtia pietatis. niſi ⁊ in
ferni clauſtra penetzans tuos capti
nos r̃dimes.deſcendit igit᷑ illa felix tua ?
ſanctiſſima aĩa ad inferos.educens uictos
öͤ tenebris ⁊ umbra mortis.ðᷣſ cẽdat ⁊ minc
ieſu miſericors ꝑ hãc ineffabilẽ pietatẽ tu
az. gr a ⁊ miſericoꝛdia tua ſup aĩaſ famulo
zu famulaꝝq; tuaꝝ. parẽtũ ⁊ ꝓpiquoꝝ meo
rũ familiariu. bñfactoꝝ.⁊ ꝛecomendatoꝝ:
ut eas a penis quas ꝓ peccatis ſuis meꝛẽt
eripias ⁊ ad gaudia eteꝛna pducas. Amẽ.
De reſurrectione domini. LCa Xxix.
n Unc ſecundũ Hiero.aꝛomatibuſ
ꝛedolentibus.cuzʒ ſponſa ⁊? adole
ſcentulis que currum poſt eaz. 2
ſpergimus libꝝ ⁊ cubiculũ mẽtis
nr̃e. Nnnc introducit nos rex ĩ celaria ſua
nüc ſuꝛgit amica maꝛia hbyems abijt. plu
nia r̃ceſſit fioꝛes uiſi ſt ĩ teꝛra nr̃ a. ox tuꝛ
turis audita ẽ in terra nr̃a. Uinee florẽtes

Capitulũ lxix

degderunt odorẽ. Nedit ſponſus de umbꝛa

ſub q̃ dormit i meridie. Radix amaza czu
cis euanuit.ſlos uite cũ fructibus eꝛupit. ⁊
qui iacuit in mõte ſuꝛexit:ĩ gloꝛia Sol pꝰ
occaſum orit᷑aquile ad coꝛpꝰ ↄgregantur
Poſt ſabbata triſtia felix irradiat dies q̃̊ pᷣ
matum in diebꝰtenet. luce pᷣma in ea luceſ
cente. ⁊ dno in ea cũ triupho reſurgente: ⁊
dicente. Pec dies qᷓ; fecit dĩñs. exultemus
7 letemur in ea Pec hiero. Uñ ⁊? aug. Dꝰ
iilluſones ⁊ vbera: p'aceti æ fellis pocula
mixta poſt ſupplitia crucis ⁊ uulnera.⁊ po
ſtrẽo pꝰ ipſã moꝛtẽ ⁊ infeꝛoſ: ſurrexit ðͤ ſuo
funeꝛe caꝛo noua.redit ab occiduo latens
uita ⁊ in moꝛte ſalꝰ reſeruata reſurgit pul
chrioꝛ reditura poſt funus Pec Aug. Ue
niens itaq; dñs ieſus die dñico ⁊ ſũmo mae
cũ honoꝛabili multitudine angłoꝝ ad mõu
mentũ.⁊ reaccipiens illud coꝛpꝰ ſanctiſſi
mũ. pꝓpᷣa vtute reſurrexit ⁊ ex ipſo monum
to clauſo ꝓceſſit. Nemo ꝗppe tã facile ex
citat ⁊ ſurgit a ſõno.quã xpᷣs ſurrexit a mõ
te ⁊ ſepulchꝛo q; excitat ẽ tãq; doꝛmiens
dñs ꝗa ẽt ð ſe dicit.ego doꝛmiui ⁊ ſopoꝛatꝰ
ſum. ⁊ exurrexi qꝛ dñs ſuſcepit me. Sicut
autem xpᷣs exiuit clauſo uirginis utero ſic
potuit clauſo prodire ſepulchꝛo:G tam̃ gli
ter fuit.ꝗa in reſiꝛectione habuit corpus
gorioſũ cui aliud non ꝛeſiſtit: ſed exitus ðᷣ
utero uirginis mizaculoſus fuit. Ut (ãt ait
Beda)refurrexit dominus mane ð monum̃
to.in quo ſeꝛo iam facto erat õpoſitus. ut a
dimpleret illud pſalmiſte. ad ueſpeꝝn ömo
rabituꝛ fletuſ.⁊ ad matutinu leticia (Et ec
ce terremotus) dño reſurgente((factus ex
magnus) cuius cauſa ſubdituꝛ (angelus ei
dñi deſcendit de celo.) ? uirtute eius fac
tus eſt terremotus. ꝗa corporalia obediũt
angelis ad nutum quãtũ ad motum localẽ
ſicut in paſſione xpᷣi teꝛza mota eſt ĩ ſignuz
tꝛiſticie.ſic ĩ ſunectõe eiꝰ mota ẽ in ſignũ
leticie. Ubi Beda. Quod ẽt teꝛꝛemotus re
ſurgente dño de ſepulchro.ſicut ⁊ inlo mo
ꝛiente in cꝛuce factẽ magnus ſignificat teꝛ
ꝛena prius corda ꝑ fidem paſſionis ac r̃ſur
ꝛectionis eius foꝛe ↄcutienda ad penitenti
am. ⁊? ſalubeꝛꝛimo pauore ꝑmota ad uitaʒ3
ſublimandam ppetuã. Ubi ? ſeuerianus.
Si ãt ſic terꝛa tr emuit cuʒ dominus ad ue
niã ſuoꝝ ꝛeſuꝛgeret.quũo cõtremiſcet cũ no
xioꝝ oĩm ꝛeſuꝛget ad penã. Et quo dñi pᷣſẽ
tiã ſuſtinebit.qᷓ angeli pꝛeſentiam ſuſtiner̃
ñ ualuit: ⁊ notanduzʒ quod legitu tezemo
tus factꝰ in legis datione. uñ pſalmiſta. tez
ꝛa mota ẽ etenim celi diſtillaueruũt a facie
dei ſynai. a facie dei iſrahel. In xpi paſſio
ne mota ẽ. ut uiſũ ẽ ſupra. In reſurrectiõe
mota ẽ ut h̊ qr. In iudicõ geneꝛali eꝛit teꝛ
ꝛemot' ut infra patebit. ᷣm bec moꝛaliteꝛ
tenemotu ſignificat᷑ ↄtritio q̃ ꝓuenit fᷣm

De reſurꝛectiõe

quattuor predicta uidelicet ex ↄſideratðe

diuinoꝝ mãdatoꝝ E̊ ẽ in legis latõe:ex ↄſi
deratõe paſſionũ xpᷣi ⁊ doloꝝ.⁊ hoc ẽ ĩ paſ
ſione. ex ↄſideratõe amiſſe ł dilate beatitu
dinis. ⁊ hoc ẽ in ꝛeſurrectõe:ex ↄſideꝛatõe
pene gehẽnaliſ.⁊ hoc ẽ ĩ extꝛemo examie.
Merito ãt xpᷣs exaltatꝰẽ æ do uſq; ad glo
riam reſurrectõis.qꝛ ppꝑ obediemtiã dᷣi pr̃is
ſe humiliauit uſq; ad mortẽ crucis. Unde
Anſhel. Reſuꝛrectõis ſacꝛe glõia ſublimã
dus.ludibꝛia pfidoꝝ.aſperitatem gberuz.
crucis obprobꝛium. fellis g maritudinez. ⁊
ad ultimũ moꝛtẽ ſuſtinuit:admonens ſuos
ut ſi poſt mo:tẽ ad głliam puenie ↄtendũut
uite pũtis anguſtias ⁊ labores: prauorũq;
oppꝛeſſiones.ñ ſolo equo aĩo tolerent ſed
oia huius mundi aſpeꝛa ꝓ pᷣmijs eteꝛnis a
ment.appetant ⁊ gratanteꝛ ſuſcipiant. hec
Anb. Sicut ergo humiliatꝰ ẽ xpᷣs per hoc
ꝙ mala ſnſtinuit moriẽdo ut nos libeꝛaret
ꝗ malis: ita glorificatꝰ ẽ ꝛeſurgẽdo ut nos
ꝓmoueret ad bona.Fʒz illud ꝙ ait apłs mõ
tuus ẽ ꝑp delicta noſtra. ⁊ reſurꝛexit ꝓpter
iuſtificatõezʒ noſtram ſuſtinuit eĩ paſſiõe⸗
ꝓ nobis.ut nos a pena inferni liberaꝛet: ⁊
ꝛeſurrexit a mõtuis ut nos de morte ad ui
tã tꝛaheꝛet. unde bene ſuam reſurrectõem
longius quã uſq; in diẽ teꝛtiũ differꝛe nolu
it. ita ut duabꝰ noctibus ⁊ uno die ĩ ſepul
chꝛo quieſceret.nox eĩ ad peccatũ pertinʒ
⁊7 narura quidem humana duabꝰ mortibꝰ*
teneba t aſtricta anime ꝑꝑ peccatum car
nis ꝑꝑ uindictam peccati. Quia ergo dñs
ſola carne moꝛtuus ẽ. ut nos a morte anĩe
⁊ carnis liberaret:recte duabus noctibus
⁊ una die in ſepulchꝛo quieſcere uoluit.qꝛ
uidelicet lucẽ ſue ſimple mortis. tenebꝛis
duple noſtre mortis adiunxit.⁊ ꝑ ſuaʒ ſim
plam mortem noſtꝛam duplam damnauit.
Si enim ipᷣe utrãq; ſuſciperet nos a nulla
libeꝛaret.Sed unam miſericorditer ſuſce
pit.⁊ iuſte utranq; dãnauit:ſimplam ſuam
duple noſtre contulit.⁊ duplam noſtꝛã mo
riens ſubegit. Due g noctes ſignificat duas
noſtras moꝛtes:dies vo ſignificat ſuã mor
tem.que fuit lux noſtꝛaꝝ moꝛtiũ. Unaʒ ab
ſtulit alteraʒ ad exercitiũ electis reliquit:
quam ðnuo ueniens exteꝛminabit. Reſur
⁊ectio itaq; ſua eſt cã effitiens noſtre ꝛeſuꝛ
rectionis que fit in preſenti.Et que fit ĩ fu

turo. Reſuꝛrectio que fit i pñ̃ti.eſt noſtra

iuſtificatio.⁊ dicit᷑ ꝛeſuꝛꝛectio pꝛima.unð
in apocalipſi.beatus qui hʒ paꝛtem in r̃ſuꝛ
ꝛectione pꝛima. Reſurrectio que fiet in fu
turo eſt corꝑis reſuſcitatio.⁊ dicitur r̃ſnꝛ
rectio ſecũda. unde in ozee uiuificabit noſ

poſt duos dies.⁊ ĩ die tertia ſuſcitauit nos

Ad ꝛeſurrectõem quippe primam duo dieſ
requir ũtuꝛ.ſ.ablatio omnis culpe. ⁊ colla
tio conſumate gratie: nullus enim reſurgʒ

domini

reſuꝛrectione.ſecunda ad głiam. niſi pꝛius
reſurrexeꝛit reſuerectõe pꝛima ꝑ gratiam.
Moꝛtuꝰ autem fuit xpᷣs.xl.hoꝛis.ut q̃ttuõ
mòi ꝑtes q̃ ĩ decalogo legis mortue ert ui
uificaret. Prima quoq; die ebdomade ſuꝛ
ꝛexit.nt ea die mundũ innouaret qua eum
cꝛeaueꝛat. In teꝛcia ueꝛo die paſſiõis ſuꝛ
ꝛexit.ut eos qui tꝛibus tpᷣꝛibus.ſ.añ legezʒ.

ub lege.ſub gra in peccatis mõtui fueꝛãt

ſubleuaꝛet:⁊ nos qui factis cogitationibꝰ
labimur.ꝑ fidẽ ſacte tꝛinitat᷑ reſuꝛgamus.
Et ſᷣm Aug. Ideo poſt tres dieſ ꝛeiuaexit.
ut ĩ paſſiõe filij totiꝰtꝛinitatis monſtraret
aſſenſus:triduũ eĩ legit᷑ in figura. qꝛ trini
as q ĩ pncipio feceꝛat hoĩeʒ. ipᷣa ĩ fine ho
minẽ ꝑ xpᷣ ꝛepeꝛat paſſiõeʒz. Jõ ẽt ꝛeſurꝛec
tõem ſuam dũs ſic acceleraꝛe uoluit.ne di
ſcipulos diu in meſticia czuciaꝛi pczmitte
ret. Unde Leo papa. Dñs nempe xpus. ne
tuꝛbatos diſcipuloꝛũ animos longa meſti
tudo cruciaꝛet.denunciatã tꝛidui moꝛã. tã
miꝛa celeꝛitate bꝛeuiauit: ut dũ ad integꝛiũ
ſ̃m diem.ꝑs pꝛimi nouiſſima. ⁊ paꝛs teꝛcij
pꝛima ↄcuꝛꝛit:⁊ aliquantulũ de ſpatio tꝑis
decideret. ⁊ nihil dieꝝ numero depeꝛiret.
Reſurrectio igit ſaluatoris:nec animaz ĩ
ĩferno.neæ carnem diu morata ẽ in ſepul
chro ⁊ tã uelox uiuificatio fuit ĩcorrupte
cãnis ut magis ibi eſſʒ ſopõis ſiłitudo quã
mortis. Quoniã deitas q̃ ab utraq; homis
ſubſtantia nõ receſſit.qð poteſtate diuiñt.
poteſtate ↄiunxit. Pec Leo.paſſiõis igit᷑ ⁊z
reſurrectionis exemplum xpᷣs nobis pᷣbuit
paſſionis ad firmandam pacientiã ⁊ reſur
ꝛectionis ad exc itandum pem:ut duas ui
tas in nobis oſtendeꝛet in caaꝛne unam la
borioſã quã tolerare debemus.alteꝛã be⸗
tã quã ſpeꝛaꝛe debemus. Reſurꝛexit auiẽ
xpᷣs cum coꝛꝑe glorioſo.cuius dotes ſt᷑ cla
ritaſ.agilitaſ.ſubtilitaſ.⁊ ĩpaſſibilitaſ.Quã
uis eĩ anima xpᷣi a pꝛincipio ſue conceptio
nis fuerit gloꝛioſa.ꝑ apeꝛtaz uiſionem ⁊ ꝑ
fectã fruitioneʒ diuinitatis:diſpenſatõe tñ
⁊ diſpoſitione diuĩa factũ eſt.ut gloꝛia ani
me eiꝰ ñ redũdaꝛet in corpus.ut ſic corpus
eſſet paſſibile ⁊ moꝛtale.ad implenduz pᷣci

um ⁊ miſteriũ r̃demptionis humane in lua

paſſione.Et iõ peracto miſteꝛio paſſioniſ ⁊
moꝛtis anima xpᷣi ſtatim reſumpto corꝑe ĩ
reſurꝛectione in ipſum coꝛpꝰ ſuam gloriaʒ
diziuauit ⁊ ita factũ ẽ corpus xpᷣi gloꝛioſũ
Ut em̃ ait aug.cãnis ꝗppe ille geꝛebat ĩfiꝛ
mitatem.q̃ infirmitas rſurrectiõe cõſũpta
ẽ. Uñ ⁊ leo papa.Sicut eꝛgo dicit applus
⁊ ſi cognouimꝰ xpᷣm f̃ʒ carnẽ.ſʒ nunc iã nõ
nouimus.eiꝰ nanq; r᷑ſuzectio nõ finis car
nis fuit:ſʒ ↄmutatio:nec ↄſumpta ẽ ſubſtã
tia uirtutis augmto. Qualitas tranſijt non
natuaa deficit. Et merito dicif eiꝰ caro ne
ſciri ĩ eo ſtatu quo nota fueꝛit q nihil ĩ ea

Adi
¹ neie
1 Leſire
ti
Pamne
Ppus, ne
gn mneſtl
lmceiti
dinegi
angteni
vatiotti⸗
eperiret
nimoz
iy ſepul
ompte
do qua
bomis
wifa.
sigt
dis pbuit
1tei
ncduast
unam !.
lteꝛi be⸗
exit aue
tesſt cla
lital.Qui
conceptio
pnen ?
nſaroe tn
loꝛia ani
ic cn
enduz bal
ane inlin
uliontt
o cole!
n gan
un

Secunde partis

paſſibile. nihil infirmuũ remãſit: ⁊ ut ipfa ſit

p eſſentiã ⁊ ñ ſit ipa p gloꝛiã. Hec Leo.In

terim igit o anima mea deponam pijſſima

triſticie qrelaſ ac nubila mezꝛoꝛis. ⁊ ĩ leticie

reſpiremꝰ ſerenuz: æ qꝗ funera ꝛedẽptoꝛiſ no
ſtri pſecuti ſumꝰ cu lachrymis.ꝗ moꝛtẽ no
ſtrã moꝛiẽdo deſtruxit.de ipᷣiꝰ reſurrectiõe
⁊7 gloia iocũdemuꝛ.ꝗ uitã rſurgẽdo repaꝛza
uit. Eps em reſingẽs ex moꝛtuis: iã nñ̃ moit

moꝛs illi ultꝛa ñ dominabit᷑. Induit em̃ eũ

duñs pr̃ ſtola immoꝛtalitatis ⁊ gloꝛie ⁊ coro
nã pulchꝛitudis poſuit ſupeꝛ caput eius.io
cunditatẽ ⁊ exultatõezʒ theſauꝛizauit ſuper
eum. Totũ igituꝛ in eo plenũ eſt gaudio.to
tum leticia cumulatum.totũ exultatione r
fectum. Caro eni xpᷣi flos ille pulcherrimuſ
de radice ieſſe.ꝗ in natiuitate floꝛuit.q ex
vgine ſiñ peccato tãqᷓ; pulcheꝛꝛimi floꝛis ſin
gulaꝛe decemicuit:ĩ paſſiõe ðᷣfloꝛuit.qñ ne
q; ſpẽs neq; decoꝛ ei fuit:ſic ĩ f ſurrectõe re
ſũpto ẽt ſanguine fuſo in cruce.cum oĩbus
que ſt᷑ de ueritate humane nature.ꝑ gloꝛiã

refloꝛuit ut oĩum eſſet decoꝛ. Nam corpus
illud glorioſiſſimũ ſubtile.agile ⁊ imoꝛtale

tante claꝛitatis ſuperueſtitũ ẽ gloꝛia. ut ue
re ſit ſole ſulgẽtiꝰ:exẽplarez pᷣferẽs pulchꝛi

tudinẽ ſuſcitandoꝝ coꝛpoꝛũ humanoꝝ .ð ꝗ

bus ipᷣe ſaluatoꝛ ait.Tuũc fulgebũt iuſti ſic
ſol ĩ regno pr̃is.ſ.beatitudinis ſempiterne.
Qõ ſi qlibet iuſtꝰ fulgebit ut ſol.quanti pu
tas eẽ fulgoꝛis ipᷣm iuſticie ſolẽ. Tanti inqᷓ;
eſt: ut ſit ſpetioſioꝛ ſole ⁊ ſuper oĩuʒ diſpoñi
tõm ſtellaꝝ luci ↄꝑatus.decoꝛ pᷣcipun ĩme
rito indicet᷑. Tũc renouata ẽ ut agle iuuẽ
tus xpᷣi:tũc leo ſuũ catulũ ſuſcitauit. Tunc
fenix reuixit. Tũc ex eodẽ luto factis uaſis
fecit aliud uas figulꝰſicut placuit in oculiſ.
Tunc ionas de uetre ceti üleſꝰ exiuit.tc ue
ſtitũ ẽ candalebꝝ auro.tũc ſuſcitatũ eſt ta
bernaculũ Dauid ꝙ cecidit tüc ꝛefulxit ſol
a pᷣus erat in nubilo.tũc uiuificatũ ẽ ganũ
frumẽti ꝙ cadẽs ĩ terra moꝛtuũ erat, tunc
ceruoꝰreſumpſit coꝛnua.tũc Sãſon tulit por
tas ciuitatis ⁊ exiuit.tũc Joſeph eductꝰ ðᷣ
carcere tondetuꝛ ⁊ ↄſtituit᷑ dñs egypti.tũc
ↄciſus ſaccus circũdat᷑ leticia.Magna igr
⁊ ſolẽnis ualõ ẽ ſolẽnitas paſchalis:⁊ cete
ras pᷣe ellit ſolẽnitates Uñ oẽs dies dñici oc
taue ſt᷑ h feſti.⁊ ĩ eo oĩa ſigna leticie ꝓpo
nũt᷑. Dignitas ꝗppe dñiee diei notat ĩ ̊: ꝙ;
fuit pᷣma dieꝝ Itẽ nox illã ñ pᷣceſſit. Itẽ (ut
dr) erit ultia dieꝝ nox. Itẽ nox illi ñ ſucce
det. Atẽ celu ⁊ teꝛra ſt᷑ ĩ ea creata. Iẽ ãge
lus eſt in ea creatꝰ ⁊ ad deũ ↄuerſꝰ. Iteʒz pᷣ
mo data ſt᷑ in ea filijs iſrt madata.Itẽ xpᷣs
in ea natus ẽ. Itẽ xpᷣs in ea ſurrexit. Item
ſpuſſanctus datus ẽ in ea apłis. Itẽ ĩ ea oẽſ
reſurgem atq; iudicabimuꝛ. Item ĩ ea ↄti

nuãdũ eſt ppetuo ĩ lande di. UIn Sꝛeg. hãc

recte nobilitateʒ ſolemnitatis dicã:.· qr ſolẽ

Capłm. xix.

nitates ceteras antecedit. Siẽ em̃ ĩ ſacro e
loquio ſct᷑a ſctoꝝ ł cantica canticoꝝ . ꝓ ſui

magnitudie dicut᷑.ita h̊ feſtiuitas recte di
ci pt᷑ ſolẽnitas ſolẽnitatũ.Ex hac ꝗppe ſolẽ
nitate exẽplũ nobis r ſurrectõis datũ ẽ.ſpes

celeſtis patrie apeꝛta ⁊ facta ſuꝑni ꝛegni iã

pſũptibilis gloꝛia. Peꝛ hanc electi ꝗ q;uis

in trãquillitatis ſmnu:tam apud inferni clan

ſtra tenebãt᷑: ad paradiſi amena ꝛeducti ſt᷑.

Que ẽ g iſta ſolẽnitas q̃ iferni clauſtra de

ſtruxit: ⁊ ianuas nobis regni celeſtis apeꝛu
it. Uñ ⁊? Aug. Alacrioꝛ dies illa refulget.nõ

uſitatis ſolis circulis illuminata pᷣclaꝛiꝰ:
ſʒ ð lumine agni reſurgẽtis illuſtrata ſubli
mius. hac em̃ die ſol iuſticie xpᷣs aſrẽdit ab
inferis.⁊ idcirco pulſemꝰ cytharnam Dauid
canẽtes.hec ẽ dies qᷓ; fecit dñs exultemꝰ ⁊
letemuꝛ ĩ ea.Contemplemuz hũc diẽ. qua
lẽ noctẽ habuerit genitricẽ.Nox q̃ celũ lu
minaribꝰ imitat᷑.ĩmo ĩ q̃ celũ ⁊ terra letat᷑.
nox bõe ptuꝛitionis.nos ſacte ̃ generatõis.
nox de q̃̊ dr.⁊ nox ſicut dies illuminabit᷑.⁊
ab ipſa ẽ dies quà fecit dũs:dies dñicus.⁊
rcte dies dr̃ lucis ĩ quo fugerũt tenebꝛe ce
citatis.Exclamauerũt ꝗ erãt in regiõe um
bre moꝛtis.q lux orta ẽ illis. lete tuꝛ terra
qꝛ nouã lucẽ uidit:letentuꝛ ⁊ angeli.qꝛ pec
catoꝛibꝰ dñs claritatẽ dedit. Contremuer̃t

in feꝛi ſuſtinendo ſplendoꝛẽ iſolitũ. ⁊ ĩcuꝛua

tum ẽ oẽ genu xpᷣo dño:celeſtiu tereſtrium
? infeꝛnoꝝ. Oia g nobiſcuz hodie triũpht.
? angeli ⁊ archãgeli.ceęteriq; beatoꝝ ſpiri
tuũ oꝛdines nobiſcũ feſta cõcelebrant. nos
quoq; imitamuꝛ cantilenã cantantes canti

ca celeſtia.q̃ adhuc hũana cantare ñ põt li

gua.Exultemus ꝗ̊ ĩ dũo:ſʒ ĩ tiore:ñ r miſſa
ſecuritate.Nã ⁊.b. Joł&̊.pᷣcurſor exultauit
in utero matꝛis ſʒ uinũ ñ bibit pᷣcepto ange
li gabꝛielis.nos ãt ꝗ infirmi ſumus ſobrie
bibamus. modũ ñ excedamꝰ ut leticia nr̃a
cum exultatione nullaʒ ſentiat corꝑis tẽpe
ſtatẽ.ſʒ ꝑ ſobrietatis ſeꝛenitatẽ poꝛtuʒ ĩtre
mus ſalut arẽ. Accepimus ieiunoꝝ palmaz
feſtinitatis ñ amittamus uictoꝛi ã quaʒ no
bis tribuat dñs xpᷣſadiuuando.qꝛ uicit ĩ no
bis patiẽdo.ut digno carmine triũphemꝰcã
tantes. abſoꝛpta ẽ moꝛs ĩ uictoria alleluia.
Ignitã ꝗppe rũpheà illã ⁊ ꝑadiſi iäuã quã
nullꝰ effrige potuit. hac die xpᷣs cũ latrõe ̃
ſeꝛauit:dicẽs ad angelos.aperite mihi por
tas iuſticie. ⁊ ĩgreſſus in eas ↄfiteboꝛ dno.

Ex eo nimiꝝ tꝑe qũo paſſus qñs poꝛta hec

clauſa ⁊ reſerata eſt:Clauſa ꝗdem incꝛe
dulis ⁊ pctoribus ⁊eſerata vo iuſtis ⁊ cꝛedẽ
tibus. Quomõ mr̃ dñi Maria inter omnes
nulieres principatum tenet: ita ? inter ce

teros dies hec oĩim mr̃ eſt. Pec dies ẽ una

de ſeptẽ. ⁊ extra ſeptem. Pec eſt dies q̊ᷓ ap
pellatuꝛ octaua: uñ ⁊ in quibuſdam ſãctoꝝ
titulis ſupeꝛſcꝛibi᷑ ꝓ octaua. Pec eſt dies
ℳ

De reſuꝛectione

in qua ſynagoga finit. ⁊ eccłia naſcit᷑. Hec
eſt in cuius numeꝛo octo anime ſeruate ſũt
ĩ archa noe. Et ꝗd mihi neceſſe ẽ ifinita re
plicaꝛe:dies mihi deficiet:ſi uoluero omne
diei iſtius exponere ſacrẽ̃m. hoc tm dico. ꝙ
uniueꝛſa ſabbati gratia ⁊ antiqua illa feſti
nitas ppłi iudeoꝝ:diei iſtius ſolẽnitate mã
data ẽ. Illi in ſabbato ñ faciebãt opꝰpᷣuile.
nos in die dñico ̊ ẽ ĩ die reſuꝛrectõis opus

Fuile ñ facimus.Alli de domibus ſuis non

egꝛediebant᷑. ⁊ nos ð domo xpᷣi nõ egedia
mur. Illi ñ accẽdebant ignẽ in die ſabbati
nos esvrio accẽdamus ĩ nobis ignẽ ſpuſſ anc
ti. De quo igne dñs ait. Ignẽ ueni mitteꝛe ĩ
terrã.⁊ qd uolo:niſi ut aꝛdeat. Deſiðꝛat do
minus iſtũ ignẽ ardere in nobis ſpũſſanctũ
feruere.ut nõ refrigeſcat caritas dei. Illis
agnus aut hiꝛcuſ nobis xpᷣs occidit. o ꝗ
bus uniuerſis fr̃es ↄſona uoce pariter cãte
mus hec dies quà fecit dñs.exultemus ⁊ le
temuꝛ in ea.hinc ergo ⁊ a nobis alleluia ðᷣ
cantet᷑: qd latine laudate dñũm ĩteꝛpᷣ tatur.
laudemus dñũm fratres uita.lingua.corde.
⁊ ore.uocibꝰ⁊ moꝛibꝰ.Sic eiĩ ſibi dici uult
deus alleluia. ut non ſit in laudante diſcoꝛ
dia. O felix alta in celo. ubi tẽplũ dei ſunt
angeli. Ibi eĩ ↄcoꝛdia ſũma laudantiu ubi
nulla lex in membris ꝛepugnat legi mentis
ubi nõ ẽ ꝛixa cupiditatis in q̃ pꝑiclitet᷑ nicto
ꝛia caritatis.hic gᷓ alła cantemus ad huc ſo
liciti.ut illic poſſimus aliqñ cantar̃ ſecuꝛi.
qñn.ſ.q̊ moꝛtale corpꝰ ĩmoꝛtale ⁊ ĩcõruptibi
le factũ füit qñ tota tẽptatõ pierit.O fellix
illic alleluia.o nita ſecura.o ſiñ adueꝛſaio.
o ubi nemo erit inimicus: nemo perit amicꝰ
Ibi laudes deo.⁊ hic laudes deo: ſʒ bic a

ſolicitis.ibi a ſecuꝛis.h̊ a morituris.ibi a ſꝑ

uicturis. ĩ ſpe ibi in re.̊ in uia ibi ĩ pr̃ia.
Mõ fr̃es mei cãtemPñ ad delectatõez ꝗe
tis:ſed ad ſolatium laboꝛis.Qũo ſolent uia
toꝛes cantare.canta ⁊? ambula: ⁊æ cantando
laboꝛẽ ↄſolare. Pigꝛitiã noli amaꝛe:ſʒ am
bula ⁊ in bonoꝓfice.Canta ⁊ ambula.noli
cꝛraꝛe.noli redire.noli ꝛemanere.h̊ Augu.
uñ ⁊ Beda.Et qm̃ illa uita tota in dei lauð
gerit᷑.ceſſantibus cunctis langoribus.meꝛi
to.l.diebus in memoria huius nr̃e getiſſie
ac feliciſſime actõis.cꝛebꝛius ac feſtiuiꝰ al

leluia caneꝛe ſolemus alleluia: nãq; hebꝛe

us ſeꝛmo ẽ ⁊ inteꝛpᷣtatuꝛ latie laudate dñʒ.
Deniq; ĩ pᷣſ.ubi nos canimus laudate dñzʒ.
ꝓ hoc vbo apud hebreos ſemꝑ canit alla.
Quod euangeliſta Jo.ĩ apocalipſi ſua. ce
leſtiũ agmina uiꝛtutũ cãtica ſe audiſſe pe⸗
hibet. Sʒ ⁊ uenerabilis pateꝛ Tobias intel
ligens.q̃tis ſupernoꝝ ciuiũ głia.quanta ipſi
us hiriʒ celeſtis ſit claꝛitas: hec miſtica uo
ce dicebat.Et lapiõ pᷣtioſo ⁊ auꝛo mõo oẽs
platee eius ſteꝛnẽtna. ⁊ ꝑ uicos eius alła cã
tabit᷑. H Beda. Reſurge nunc aia mea cuʒz

domini

xpᷣo d e ſordido pct᷑i ſepulchꝛo.reſpiꝛa ia in
ſpẽ reſuꝛrectõis ⁊ uite ꝓꝑhẽnis: ꝓ amoꝛe dei
moriamur in pñti uita.ut poſt ꝛeſuꝝectõeʒ
uiuamus ĩ futuꝛa.Quia ſi ꝓ amore xppi nuũc
moꝛtuũ coꝛpus portamꝰ.tuc i letabudo gau
dio cũ ipo ↄꝛegnabimꝰ.Sic g̊ cuꝛem'iteꝛeſ
ſe feſtis hoĩium. ut meꝛeamua ẽt intereſſe fe
ſtis angeloꝝ.eẽIñ Gꝛeg. Ecce paſchalia ſolẽ
nia agimus.ſʒ ita uiuendũ ẽ nobis.ut puẽi
ꝛe ad eterna feſta mereamur. Tzaſeüᷣt cũc
ta q̃ tpꝛaliter feſtiue celebrant᷑.curate qui
his ſolẽnitatibus intereſtis:ne ab eterna ſo
lemnitate ſeparemini. Quid ꝓdeſt intereſſe
feſtis hoĩs.ſi deeſſe ↄtingat feſtis angeloꝝ:
Umbꝛa uẽtuꝛe ſolẽnitatis ẽ ſolẽnitas pñs.
Icciaco hanc ãnue agimus.ut illã q̃ non ẽ
annua:pducamnz. Cũ hec ſtatuto tpꝛe geꝛi
tuꝛ ad illiꝰ deſideꝛiũ memoꝛia noſtra r̃fꝛica
tur. Srequẽtatiõe g gaudij tp̃ᷣrał ad eterna
gaudia mens incaleſcat ⁊ ferueat. ut ex ue
⁊itate leticia ꝑfruat᷑ in patria.qð de umbꝛa

gaudij meditat in uia. hec Greg. xpᷣs ꝛeſuꝛ

ꝛectõem ſuã ꝑ Sampſonẽ fortiſſimũ oiim fi
guꝛauit ꝗ ciuitatẽ inimicoꝝ ſuoꝝ intꝛoiuit

⁊ ibidẽ nocte doꝛmiuit.Et cũ inimici põtas

ciuitatis cuſtodiꝛent.ut ipʒ mane ↄpꝛehen
deꝛẽt ⁊ occiderent ipᷣe media nocte ſunexit
7 portã ciuitatis ſecũ ðtulit.Sic xpᷣs urbẽ
hoſtiũ ſuoꝝ G̊ ẽ ĩfernũ potenter intrauit.⁊ ðᷣ
ſtructo media nocte ſurrexit.xpᷣs etiã ꝑ io

nam r̃ſurrectõem ſuã pᷣfigurauit: quem in
uẽtꝛe ceti ꝑ triduũ uiuũ ↄpᷣuauit.⁊ poſt tri
duũ cetus ipᷣm de oꝛe ĩ texrã uiuuʒ emiſit.·

Fuit ẽt reſurrectio xpᷣi pfiguꝛata ꝑ lapideʒ
quẽ probauer̃t edificàtes templũ dñi.Qui
cũ ab eis ꝑꝑ ineptitudinẽ abiectus eſſet:tã
dẽ ↄſumato tẽplo.cum lapis angulaꝛis põi
ðbeꝛet.qui in ſe duos parietes ↄplecteret ſᷣ
ẽ inuentus lapis ad hoc aptus.niſi ille ꝗ ab
edificantibus erat reprobatus. Qhꝛiſtus e
rat lapis ꝛeprobatus in ſua paſſione. ⁊ fac
tus eſt eccłie lapis angularis in ſua reſur

ꝛectõe.Tũc adĩpleta ẽ illa pphia Dauid: la

pidem quẽ repꝛo.edif.⁊c̃.⁊ iõ ipᷣa cãtat᷑ ĩ fe
ſto ꝛeſurꝛectionis. Tapis iſte duos parietes

in tẽplo dñi coadunauit.qꝛ xpᷣſ ð populo gẽ

tili ⁊ iudaico unã eccłiam edificauit. In B
edificio ꝓ cemẽto uſus ẽ ſuo ſãguine.⁊ p la
pigi uſ ſuo ſacratiſſimo coꝛpoꝛe. ro.
d Omine ieſu xpᷣe dulcoꝛ unice. ꝗ ꝛup
teis niculis moꝛtis głificaſti coꝛpꝰ tu
¶uq ⁊ i tã ineffamabili gloꝛia ſurrexi
ſti pᷣcoꝛ ⁊ obſecro te ꝑ tuã r̃ſuꝛectionẽ floꝛi
dazs. da mihi nt a uitijs ⁊ a moꝛte anie r̃ſuꝛ
gẽs ĩ vtutibꝰ ſꝑ floꝛeã.⁊ in nouitate uite ã
bulem.iut q̃ ſuꝛſum ſt᷑ qꝛã ⁊ ſapiã.non q̃ ſuꝑ
tꝛã Peꝛ tue claꝛitatis vtutẽ puꝛga animam
meã a tnbꝛiſ pctoꝝ.⁊ ꝑ eãdẽ vtutẽ. die ulłis
Fſurꝛectionis caꝛo mea ꝛeſuꝛgat ad glorid:
ut tecũ eteꝛnaliteꝛ ĩ utꝛoq; gaudeã. Amen.

eur illi on i
tannotze ger
a noſtra ifften
Prat ad eten
ruegt. Ut ex e
a.q deumben
reg. pps eſn
niſſimu oiin i
ſuop innoiut
inimici pote
nane opeeben
hocte ſunerit
Eie ths ujbe
7 intrauit 15
tis etiig io
t: quem in
it.2 poſt tri
iwnz ewiſr.
Aa pbapidez
mpluͦ ni,Qui
ectus eſſet :ti
angulars pol
s oplecteret ⸗
.nifille g ab
9. Ahꝛiſtuse
daſflione. 4fac
in ſua feſur
Hia Dauidela
rcitatife
uos porietes
ſo populo ge
icauit In
igun i,
e. ſ0.
caſti c'l
oria iuncn
nectine ii

—

ès

Et ſc

Secunde partis

dDe eo quo dñs ieſꝰappuit mr̃i ſue. Lxx.

Agdem autem boꝛa ſcilicet ſummo
mane. (Maria magdalene ? maꝛia
Jacobi) minoꝛis mateꝛ que etiam

appellatuꝛ maꝛia ioſeph. ſ. mat᷑ qui
fuit frate?ꝛ Jacohi ? unus de ſeptuaginta

duobus diſcipuł ⁊ ab apoſtoliſ cũ Mathia
ſtatutꝰ? qũq; maꝛia cleophe.ſ.filia appella
tur (⁊ maria ſalome)).ſ.filia. que etiã mat᷑
filioꝝ ebedei uocatuꝛ. ⁊ ceteꝛe que cũ eis
erant licentia p̃ᷣus petita a domina: cepeꝛũt
ex deuotione ⁊? fide quã ad dominum habe

bant: iꝛe c ungentis ad monumentum. ad
inungendum corpus dñicum.dna ãt reman

ſit domi uacans interĩ lachrymis ⁊ orõni.⁊
pulchre he mulieres uno cenſentuꝛ nomiĩe.

ut ꝗbus una eꝛat uoluntas paꝛq; deſideriũ

unum eſſet uocabulum. Ubi ſciendũ quod

tres ſũt ſtatus hoĩm ſaluandoꝛuzʒ: quoꝝ gꝗli

bet querit xpᷣm: ⁊ extꝛa hos nemo ſaluat.ſ.

incipientiũ ꝓficientiũ ⁊ ꝑfectoꝝ.ſiue pẽitẽ
tiũ.qctiuoꝝ.⁊ contemplatiorum.Et hi tꝛes

ſtatus ſignantu? ꝑ tꝛes maꝛias q̃ͥ querebant

dnm.quantũ ad tꝛiplicẽ nominis Maria in
terpretatõz. Status penitẽtiũ ſignat ĩ Ma

ria magdalena. qᷓ famoſa peccatꝛix fueëat ⁊?

penituit.Et lʒz alibi ꝑ ipam accipiat᷑ uita 2
tẽplatiua. ut tũ Marcus h ð ea logt᷑ dicẽs
Maria at erat ð q̊ͥ eiecerat ſeptẽ demonia
ſic int᷑ penitẽtes reputatuꝛ: ĩmo ipᷣa in euan
gelio Feimiceia penitẽtium fuiſſe dinoſcit᷑.
m hoc bene cenuenit ei nomẽ maria
ut inteꝛpretatuꝛ mare amarũ. ſᷣm ethimo
ogiam l atinã.ł ſ̃m deriuationem hebꝛaicã

uocabulo mara ꝙ latine ẽ amara. Unde
Ruth. Non uocetiſ me noemi.i.pulchrã.ſʒ

uocate me mara. i. amarã. q amaritudine
ualde repleuit me dñſ.Quod uerificabatuꝛ
i maia magdalene qñ ãte pedes dñi lachꝛy

mis lauit maculas criminis. Sic ? Petrus
penitẽs fleuit amare. Uñ cuilibet aie ve pe

nitẽti dicit illud. Treñ.magna ẽ uelut mar̃

ptritio tua: filia ſyon. Status vo ꝓficiẽtiuʒ
2 actiuoꝝ ſignat in maria iacobi. q̃ͥ fuit m
Jacobi minoris. Ad proficientes ei peꝛtinʒ
ſupplantaꝛe uitia. l uctaꝛi ĩ exercitio ſpiri

tuali uirtutũ.Cui ↄuenit alia iteꝛpᷣtatio ma
rie: ꝓut interpꝛetat᷑ dña ſyriace. Quia em̃ ꝓ
ficere uolentes ſt᷑ in cõtinuo conflictu. ꝓpt᷑

ꝓnitatem ad malũ ⁊ difficultatẽ ad bonum
neceſſe ẽ ꝓficientes dñari paſſiõibꝰ ꝑ rõem

ne tẽptationibus cedant:ex q̃ lucta quando
uidelicet rõ pᷣdominat ſenſualitati.generã

tur uirtutes. nã uiꝛtꝰ in infirmitate ꝑficituꝛ

ſta eus ãt pfectoꝝ ⁊ contẽplatiuoꝝ ſignat᷑ ĩ

mãia ſalome.q̃ fuit mr̃ filioꝝꝑ zebedei.ſ. Ja

cobi maioꝛis ⁊ Jo.h̊ poſtulauit filijs ſuis r
gnũ:ſi pfecti ⁊ ↄtẽplatiui ñ occupãt᷑ niſi cir

ca regnũ dei.ĩmo ipi ĩ ſe hñt regnũ ði.⁊ h p

Capłm. lxx.

guſtant quodãmõ ꝛegnũ celoꝝ. uñ ẽt ſalõe ĩ
terptat pacificans.nã in hac uita nłla pax

E hoĩ.niſñ in aetu ↄtemplationis. Et huic ↄ
ſonat tertia inteꝛpꝛetatio noĩs marie put in
teꝛpᷣtat illuminata. Uñ aĩe ↄtemplatiue dr
illud Iſaie. Suꝛge illuminar̃ irm uenit lu
mẽ tuù. Quelibet iſtaꝝ mariaꝝꝑ habet ſua
aromata ⁊ unguẽta. Penitẽtiu aromata ſt᷑
doloꝛ cõtritionis.pudoꝛ ↄfeſſionis. ⁊ laboꝛ
ſatiſſactionis.ex his cõficit᷑ unguentũ quo

libenteꝛ ungit dñs. Conficit᷑ ãt hoc unguẽ

tum.ex mirra. aloes.⁊ thure. Deꝛ mirraʒ qᷓ
ualde amara ẽ ſignificat᷑ amaritudo ↄtꝛitõ

nis. Peꝛ aloes ꝙ etiã amaꝝ ẽ ⁊ ualet cõtra

retẽtionẽ m̃ſtruoꝝ.i.peccatoꝝ. ſignificatuꝛ
uerecũdia ↄfeſſiõis. Der thus cuiꝰodoꝛ cũ
fumo aſcendit.ſignantur opera ſatiſfactõis
q̃ per rectam intentionẽ in deum dirigut᷑.
ſed ex his tꝛibus ñ conficituꝛ bene unguẽtũ
niſi apponat᷑ oleum miſeꝛicoꝛdie diuine.ſiñ
qua oĩs penitentia ẽ inefficax: admixtio ãt
hoc oleo optimũ unguentũ efficit᷑.⁊ tale fu
it unguẽtu marie magdalene.q̃ omnes par
tes pnie pſectiſſime ĩpleuit.aſſiſtẽte ſibi mi
ſeꝛicoꝛdia ſaluatoꝛis ut pʒ ĩ euangelio. Ipᷣa
em̃ lachrymas copioſe effudit ex amaritu
dine ↄtritõis.ↄuiuãtes ñ erubuit ex pia ĩpu
dentia ↄfeſſionis.pedeſ dmi lachrymis lauit
capillis teꝛſit.oſculabat᷑ unxit ⁊ ſe totã xpᷣi

obſequio deuouit ⁊ ĩpendit. ⁊ hoc ex imẽſo

affectu ſatiſfactõnis. Proficiẽtiũ aroma
ta ſt᷑ patia.humilitas.pſeueꝛãtia ſeu longa
nimitas ex ꝗbus ↄficit unguẽtũ actiuoꝝ.
Et Gq unguẽtum ĩtrãt mura ⁊ gutta ⁊ caſſia
q̃ fluũt a ueſte uite xpᷣi.mirꝛa bona ẽ ĩ omni
unguẽto.⁊ iõ licet poſita ſit ĩ unguẽto pẽitẽ
tiuũ.ↄuenienter tñ ponit ẽt ĩ unguẽto ꝓficiẽ
tiũ ⁊ ponetu ẽt ĩ unguẽto ꝑfectoꝝ.mirra eĩ
arcet uermes.ſic pacientia arcet uermes ꝗ
moꝛdere ſolent coꝛ pacientis ne cõtra iniu
riantem doloere moꝛdeatuꝛ.¶ Et hac paciẽ
tia maxie opus eſt proficere uolentibꝰ exer
citio ſpirituali.quia ſecundum Gregorium
uiꝛtutes inteꝛ pᷣſſuras paſſionum ⁊ punctu
ras temptationes creſcũt. Peꝛ guttà ãt ꝗ̊ ⁊
aromatica dr̃ ſignificat᷑ hũilitas. qꝛ gutta
pellit oẽs inflatuꝛas ⁊ tumores. ſic huilitas
cinat cordiũ duricias. Pac etiam opus ẽ ꝓ
fic tentibus.qꝛ pſᷣm Greg. Origo untutis ẽ.⁊
iõ illa ĩ nobis vtꝰueraciter pullulat.q̃ ĩ ꝛadi
ce ꝓpᷣa.i.ĩ hũilitate ꝑdurat.a ò ſi abijcit᷑ a
ꝛeſcit qr uiuificate ſe ĩ ifimis humorẽ ꝑdit.
p caſſiã q̃ ⁊ fiſtula dr.ſignificat᷑ pſeuerãtia
ſeu longaĩmitas.ut uidelicz ꝗs ĩ exercitio
ſpuali ñ frãgat᷑ deſpatione aut tedio nec ſta
tuat ſibi terminũ ĩ ꝓfectu.ſʒ ſꝑ tẽdat ad me
liꝰſiñ teꝛmĩo.qꝛ ĩ ſpuali pfectu ñ ẽ ſtatꝰ.caſ
ſia eĩ ĩ aquoſis naſcit᷑ ⁊ creſcit ĩ ĩmẽſu ſic bo
nꝰ ꝓficiẽs.aquis diuinaꝝ graꝝ fecũdatꝰ cre
ſit in immenſũ de uirtute ĩ uirtutem. ⁊ nüqᷓ;
2

Quo dñs apparuit

ceſſat donec uideat deũ deoꝝ ĩ ſyon. Sʒ ⁊
bec aꝛomata ñ bñ ↄficiut᷑ ſi ñ appons f olen
leticie.ut nidelicet hõ leticiã ſpualẽ hẽat ĩ
bonis oꝑibus ſuis.⁊ illã ponat in corõ atqʒ;
ↄſeĩa ſua.ñ in laudibus hoium. Et iſtud eſt
unguẽtũ maꝛie Jacobi que habuit q́̃ttuor
filios.ſ. Jacobũ qui interpᷣtat᷑ ſupplantans
I.paſſiones ꝑ patiam Symonem qui inter
pᷣtat obediens ꝑ huilitatem Joſeph ꝗ inteꝛ
ptatur augmentum uel appoſitio ꝑ longani
mitatem. ⁊ iudam ꝗ interpptaf głificans. ſ.
deũ ꝑ ſpualem leticiã. Perfectoꝝ uel ↄtem
ꝓlatiuoꝝ aꝛomata ſunt carnis oĩimoda moꝛ
tificatio deifica ↄuerſatio ⁊ caꝛitatis ꝑfec
tio ex quibus fit unguentũ ſuauiſſimi odoiſ
ꝙ intrant mizza cynamomũ ?7 balſamum.

.

Peꝛ mirram enim accipituꝛ totalis moꝛtifi
catio carnis:que ↄuenit perfectis. Naz pe

nitentibus ↄueniebat mirra mortificãs pec
cata ꝑ amaritudinẽ ↄtritionis: ꝓficiẽtibus

ↄueniebat mirra mõtificans paſſiones. ue?z
mẽ.ſ.remoꝛdentẽ ꝗ tolleꝛantiã paſſionũ. ſʒ

ꝑfectis ↄuenit mirra mortificâs carnẽ a pe
tulantia rebellionis.ne uidelicet caꝛo ĩ ali
quo rebellet ſpiritui.Et h̊ ẽ miera electa pᷣ

ma ⁊ ꝓbatiſſima de qua qr̃ in caticis. Ma
nus mee diſtillauer̃t mirra. ⁊ digiti mei ple

ni ſunt miera ꝓbatiſſima. manus ei. i. opeꝛa
penitentiũ ? actiuoꝝ.diſtillant quidẽ minã

ut dictũ eſt. ſed digiti.i.ſubtiles ⁊ ſpiꝛtua

les exercitationes ↄtemplatiuoꝝ ſunt pleni

mirra ꝓbatiſſima. ꝓbata quippe ẽ mira pe

nitentiũ. ꝓbatior pficientium. ſed ꝓbatiſſia
E ↄtemplatiuoꝝ ⁊ ꝑfectoꝝ. Der cyna momũ
accipif᷑ deifica ↄueꝛſatio,. cynamomi enim
coꝛtex cum fꝛangit᷑.ſpira mentũ uiſibile ꝛed
dit ad modum nebule uel pulueris. ualet
ad bonum odoꝛem oris.ſic ꝑfectus ſi frangi
tur nituperatione uel iniuꝛia corporali.mo
leſtia uel inedia.laboꝝ frequentia.uel que
cunq; accidũt aduerſa:ſemꝑ ſpirat uinbilit᷑
odorẽ deifice ↄuerſatõis.⁊ emittit odorem
dulcis reſponſionis. Peꝛ balſamũ caꝛitas
fecta ĩtelligit᷑:q̃ foras mittit timorẽ. ⁊ omẽ
cũ quo ipᷣa ſtaꝛe non põt. Galſamũ enĩ puꝝ
⁊ non adulteratũ corꝑata corruptione ↄſer
unat:ſic ubi caritas pura ⁊ ꝑfecta. ibi nulla
coꝛꝛuptio hominii interioꝛis:qꝛ f̃ᷣm Aug.ha
beꝛe omnia ſacꝛamenta ⁊ malus eſſe ꝗs pt
babere ãt caꝛitatẽ ⁊ mal eſſe non põt. Sʒ
ex iſtis perfectoꝝ aromatibus.ñ fit unguen
tum ſine admixtione olei diuine dulcedinis
q̃ ſemꝑ pᷣdicta triga comitat᷑:ꝙ oleũ deguſta
nerat ꝓpha cũ dicebat quã magna multitu
do dulcedinis tue ⁊c.Et iſtud ẽ unguentuz
mar ie ſalome que fuit filia ſalome uxoꝛ 3e
bedei. ⁊ mater Jacobi maioris ? Johis.
Peꝛ Jacobũ maiorẽ intelligit᷑ totalis ſup
ꝓlantatio uel mortificatio.hominis exterio

ꝛis.ꝑ ſalome intelligit᷑ deifica ↄuerſatio qᷓ

mri ſue

non ẽ niſi in homine bene ĩtra ſe pacificato
Jopez caritas intelligit᷑.qr erat pᷣ cet᷑is
a xpo dilectus:ſʒ ꝑ ʒebedeũ ꝗ interptat᷑ flui
tio intelligi põt diuina dulcedo q̃ talis aia
fluit ? affluit delitijs internis. Itaq; qlibet

gĩa ꝓ ſtatu ſuo dʒ iſtas mulieres imitari.⁊

cũ iſtis unguentis ieſuʒ querere ⁊? ungeꝛe:

utx ſ.inſtanter pniaʒ faciat. uniliter tempta
tòes ſuſtineat pacifice ad pximũ ſe habeat

Iſta eni tria faciunt apparere ieſum ⁊? cui
libet ̃m ſtatum ſuum. Scõm Ber.moralr
Piſtas tres mulieres ſignatur in iuſto quol⸗
bet.mẽs.lingua.manus.q̃ habent ualde pꝛe
tioſa unguenta mentis unguenta ſunt tria
contritie compaſſio ? deuotio. Primum
ſcilicet contritionis cõficitur ex uiliſſimii

ſpeciebꝰ.ſ. ex peccatis que creſcũt ĩ noſtꝛo
hoꝛto propꝛio. Secundum.ſ. compaſſiomns
conficit᷑ ex amariſſimis ſpeciebus.ſ. ex pro
ximorum miſeꝛijs que cꝛeſcunt ĩ horto alie

no. Tertium.ſ.deuotionis.ↄficitur ex pᷣtiov

ſpeciebus.ſ.ex xpᷣi beneficijs q̃ cꝛeſcut ĩ hõ
to dnico. LCingue unguenta ſunt tꝛia. oꝛatio
deuota.confeſſio imegra.predicatio uera.

Peimum.ſ.orõnis ↄficit ex herbis que ſunt

intentio ꝛecta.attentio fir ma.affectio pia.
Sẽecundum.ſ.confeſſiõis conficit ex herbis

q̃ ſunt pudor amiſſi.doloꝛ amiſſi.timoꝛ ſup
plitij. Lertiu.ſ.pᷣdicatõis ↄficitur ex herbiſ

q ſunt fidei inſtꝛuctio moruʒ infoꝛmatio. ui

tioꝝ increpatio.manus unguema ſunt ſep

tem miſeꝛicordie ope:a.de quibus eſt iſte

viuũs.olligo poto cibo ꝛedimo tego uiſito
tondo. Qui aut uult pᷣdicta arõata ⁊ unguẽ
ta habeꝛe: oportet ea emere. Ille enim qui
emit dat de ſuo ⁊ accipit de aliẽo:ſic ĩ ope
ꝛibus uirtuoſis oportet aligd ponere de no
ſtro.ſ.uoluntatẽ: ⁊ aligd ꝛeciꝑe a ðᷣo.ſ.ope
ꝛãdi facultatẽ:uel a deo recipimꝰ gr̃am pꝛe
uenientẽ.de nr̃o apponimus uolumatẽ ſub
ſequẽtẽ. Quauis g multe alie mulieꝛeſ dñũm
ſequerẽtur. iſte tñ pᷣcipue ueneꝛunt qꝛ xpᷣo
pꝓlus obligate eꝛant ex eo quod plura bene
ficia ab eo ꝛecepeꝛant.maꝛia enim magda
lena multum xäxpᷣo tenebat᷑.quia ab ea ſeptẽ

demõia eiecerat.maꝛia t Jacobi ⁊ ſir ma

ria ſalome xpᷣo młtũ tenebantur tum quia

nepos eaꝝ erat tũ qꝛ filios ſuos caꝛdĩaleſ.ſ.

apłos fecerat. Sed miꝝ ur̃.q. b. uiꝛgo cuzʒz
iſtis mulieribꝰ ad monum̃tũ non iui ſʒ dõi
ꝛemanſit. Suꝑ hoc at pñt tꝛes cauſe aſſigna
ri. Una qꝛ mat ſepulchꝝ filij ſiũ mag dolo
re uideꝛe ñi potuiſiʒ:æ maxime recent ſepul
ti.ſi em̃ ſepulchꝝ filij uidiſſet.qᷓñ dolõiſ gla
diꝰ aĩaʒ ei pforaſſet.Et ſatis ꝓbabile ẽ ꝙ ſi
ire uoluiſiet.iohes eiꝰ cuſtos hoc non ꝑmi

ſſſet: immo etiã ceteri apoſtoli dixiſſent ꝗo

hãni nullo modo illic ea ire permittas.qꝛ? ſi
ieꝛit tãtum ibi flebit ⁊ ſe mactabit: ꝙ feꝛe

ſe occidet. ſcᷣa cã qr i gaſceue ⁊ ſabbata im̃

ſeuerat
i polſzul .
ſenn
ni dolor
gens. ita un
ut i ſenſn
pi guẽire
tabat cor. .
hat put a
ge oßu
7 ab icien
eꝛat ditq̃
nopi ten
icinerar
uugo ſci
1 icoꝛꝛu
lebat ſic
genitüf⸗
nidit:ol
des ⁊ ſe
fligens.
ta. alicu.
his qᷓ ſib
tabatu:
chꝛyma
nit dñs
ſunꝛectic
cioſus.g
7 meꝛent
ꝛans ⁊ ſu
plexatiu
Kituꝛ. f
imueba
totü dilt
7 dis do
dio m
tuef. ñ
terre on
tup. St
dentes,
centes.
ſuu libe.
guo. ecc
appeꝛitie
credit m
X ante g
ut in qus
nius otin
pee cere⸗
us letifi
amoꝛif q
moꝛte qe
rectionẽ
liſtis ſube
mana ec⸗

l,compaſſt
uni honole
fietun er ztioß
va aeſcit ih
Uunt hig, oꝛgtio
edlicatio nerz.
derhis ue ſunt
afecnopia,
ſioter berbis
ſi nmor ſip
tur er herbif
foemario, ul
ma ſunm ſep
ldus eſt iſte
tego uiſto
ata d ungue
Yle enim quni
aleo:ſc iope
ponere de 0
ea d0 oe
pums game
uolumate ſub
emnlereſin
enerunt q: po
od plurs bene
enim magda
lia ab es ſepte
cobi ? ſr ms
.b. uugo eiz
non iun hooi
8 cauſe aſſihſi
fii na⸗ do
ecent ſeyn
er iſo i
pbabllee n

is

Secunde partis

fleuerat ⁊ tm̃ ſe mactauerat.ꝙ ẽt ſuſtinere

ñn poſſʒ.ut eĩ dicit Ger.opõtuit ꝙ iteꝛ maus
diſcipuloꝝ taqᷓ; ſemiuiua ð cruce ad domũ
pꝓpᷣam portaret᷑. Uñn ⁊ Aug. Illa pia mr̃ im

mani dolore eiulãs.⁊ pectora delicata ↄtũ

dens.ita uiſcera oĩa fatigauerat ⁊ mẽbra:
ut iã ſenſu deficiens.uix potuiſſet ad funus
xpᷣi ꝑuẽire.Cẽetia cã ẽ qꝛ pᷣdicte młieres pu
tabãt corpꝰ xpᷣi adhuc ĩ moum̃to eẽ. ⁊ uole
bãt put antiꝗtꝰ ↄſuetudo erat ipʒʒ coꝛpꝰ iun
gẽ. ut ↄvᷣuaret᷑ a fetor̃ ⁊ a uermiuᷣ corroſiõe
7 ab icieratõe:ſʒ erãt decepte.qꝛ coꝛpꝰ xpᷣi
eꝛat ðitate ĩbalſamatũ.⁊ io ſi ꝑ.x.milia an
noꝝ ĩ teꝛꝛa latuiſſʒ:ñ potuiſſʒ putrefieri nec
icinerari nec a uermibꝰcoꝛꝛodi. Geata aũt

ungo ſeiuit ꝙ ibi ñ eꝛat: ſʒ qꝛ iam ĩmoꝛtal!

⁊ ĩcoꝛꝛuptibilis ſurrexeꝛat:a iõ illud ire no
lebat ſicut nec potat. Ipᷣa itaq; ex quo uni
genitũ filiũ ſuu teneꝛi.flagellari ⁊ cꝛucifigi
uidit:ðlicatis manibꝰdelicata pectora tun
dẽs ⁊ ſe nimio dolore uigilijſq; ⁊ ieiunijs af
fligens.iam uiribꝰ pariteꝛ ⁊ ſpiritu attenua
ta.alicubi ſola in ſecreto domꝰ ſedebat:⁊ ðᷣ
his q̃ ſibi acciderant calamitatibus lamen
tabatuꝛ ⁊ flebat.Domina igituꝛ orante ⁊ la
chꝛym aſ dulciteꝛ emmittẽte.ecce ſubito ue
nit dñs ieſus ĩ albiſſimis ueſtibꝰ gloꝛie ⁊ re
ſuꝛectionis nouitatis ſue.uultu ſeꝛeno.ſpe
cioſus.gloꝛioſus ⁊ gaudẽs ac matri ðſolate
7 meꝛenti totꝰ feſtiuus appaꝛes.ac illa ado
ꝛans ⁊ ſuꝛgẽs cũ lachrymis pᷣgaudio eum a
plexatuꝛ. ⁊ tota aceꝛbitas meꝛoris ĩ leticiã
vᷣtituꝛ. Doſtea ↄſedentibꝰ eis ꝑiter curioſe
intuebatuꝛ eundẽ in uultu ⁊ ciucatꝛicibꝰ ꝑ
totũ diligẽteꝛ querens.ſi oĩs pena tranſiſſet
⁊ oĩs doloꝛ ab eo diſceſſiſſet. O quto gau
dio mr̃ impletuꝛ.cũ ipᷣa natuʒ impaſſibilẽ ĩ
tuet᷑.ñ ſolum in eteꝛnũ nictuꝝ.ſed ⁊ celo ⁊
terre omniq; cꝛeatuꝛe perhenni iuꝛe domia
tuꝝ. Stant igit᷑ ⁊ colloquũt᷑ ad inuicẽ gan
dentes.ac paſcha delectabilit᷑ ⁊ amãter du
centes.Et naꝛrat ei dñs ieſus q̃liteꝛ populũ
ſuũ libeꝛauit ð inferno.⁊ que fecit in illo tꝛi
duo.ecce igit᷑ nunc magnũ paſcha.de hac

appeꝛitione qᷓ ante ceteꝛos uugini glorioſe
credit᷑ nihil in euangelio hr̃ ſʒ iõ ipſã poſui

⁊ ante alias pꝛemiſi.qr ſic pium ẽ cꝛedere ꝓ
ut in quada legenda ðᷣ ꝛeſurꝛectione dñi ple
nius ↄtinet᷑. Dignum nãq; erat. ut matrem
pꝛe cexeꝛis uiſitaret ⁊ ð reſurrectione ſua p
us letificaꝛet.q̃ pᷣ ceteꝛis plus dilexit.eius
amoꝛiſ deſiderio plPafficiebatuꝛ. plùs de eiꝰ
moꝛte doluit.plus doloꝛe afflicta eins ꝛeſuꝛ
rectionẽ expectauit.Et licet hoc ab euãge
liſtis ſubticeat᷑.pie tam̃ ſic credit᷑. Uñ ⁊ ro
mana eccleſia hoc comprobar̃ uiõtuꝛ:q̃ ſta
tim iſta die apud ſctam mariã maiorem ro

me celebꝛat ſtatõnẽ.ꝑ hoe inuens.b. marie

pᷣmo factã apperitionem. Quid enim ſi euã
geliſte hoc ñ dicãt.ñ enim (ut ait Joh)om

Aapkłm. Ixx.

nia eius facta ſcripta ſunt.Nã ſi hoc iõ non
credituꝛ qꝛ nullus euangeliſtaꝝ teſtatur: 2
ſequens ẽ ut poſt reſurrectionẽ nunquã ſibi
apparuerit.qꝛ ubi ł quando nullus euange
liſta ediſſerit. Sed abſit ut talem matrẽ ta
lis filiꝰ tali ⁊ tãta negligentia dehonoꝛaue
rit.ꝗ pr̃em ⁊ matrẽ honorari pᷣcepit.Sʒ iõ
foꝛſitan ̊ euageliſte ſubticueꝛũt.qꝛ eoꝝ fu
it officiũ ſolũmodo reſuꝛꝛectionis teſtes in
ducere.mr̃em ãt ad teſtificãdũ ꝓ filio eos ĩ
ducere ñ decuit. Si em̃ vba extraneaꝝ mu
lieꝝ delyramenta ſunt uiſa:quomodo ñ ma
gis mr̃em ꝓ honore filij crederent del yꝛar̃.
Hoc igit᷑ euangeliſte ſcribere nolueꝛũt.ſʒ ꝓ
ↄſtanti reliquerũt. Poc ẽt teſtat᷑ Ambꝛo.di
cens.uidit Maria reſurrectionẽ dñi.pꝛima
uidit ⁊ credidit.uidit Maria mag.qᷓ;uis ad
huc iſta nutaret. Uñ ⁊ Anſ.At ſi aliꝗs q̃rit
cuꝛ euãgeliſte ñ referant ipᷣm pijſſimuz dñʒ
a mõte ᷣſurgẽtẽ.huic dulciſſime mr̃i ut eiꝰ
doloꝛes mitigaret.pᷣmo ac pᷣcipue apparuiſ
ſe dicimꝰ a quodã ſapiẽte ð hoc ipᷣo ſcicitã
tes audiuimꝰ.Ait g. Tanta ſcitur autoritaſ
narrationis euangelice. ut nihil ĩ ea öpẽdẽſ
łinane uel ſuperfluũ reperiat᷑. Itaq; ſi mr̃i
ſi dĩñe mundi.ipᷣe fuiꝰ eius ab infeꝛno reſur
gens.ſcriberet᷑ ſicut alijs apparuiſſe eãq; ðᷣ
ſua reſurrectione docuiſſe: ꝗs ñ tale ſcriptũ
ſuꝑfluũ diceret. Reginã uidelicet celi ⁊ ter
re omniſq; creature.coequaret illi uł illi ꝗ
bo apparuit uiro aut mulieri. Spiritus eiuſ
plene atq; pfecte in illa geſcebat.ꝗ ſibi ⁊ ẽẽ
illius ? om̃ia facta eius ⁊ luce claꝛiꝰ ruela
bat:⁊ euangeliſte ſcriberent tunc ł tũc.illi
talẽ uel talẽ ſemel exhibuiſſe.̊ Anſhelmꝰ.
Vñ ẽt ſedulius.ſemper uirgo manens:huiꝰ
ſe uiſibus aſtans.luce pala dũs pᷣus obtulit
Dicit ẽt IJgnatius.ꝙ pᷣmo dñs apparuit mr̃i
ſue pꝰ reſurr ectionẽ ⁊ ↄſolabat eã .ex quo
tanto ꝛepleta fuit gaudio ꝙ oblita fuit oĩs
doloris quẽ habuerat ð ſua paſſione. Qð g
infꝛa dicit᷑ apparuiſſe pmo Marie magda
lene.intelligituꝛ inteꝛ eos ꝗbus uoluit ſuazʒ
reſurrectionẽ ꝓbare. Matri enĩ uirgini pri
mo oium apparuit.ſñ ut reſurrectionẽ ſuam
ꝓbaret.ſʒ ut eã ð uiß o ſuo letificaret.
m Aria dei genitrix ⁊ uirgo gratioſa.
oĩʒz deſolatoꝝ ad te clamãtiũ ↄſo
latrix va:ꝑ illud magnũ gaudium
ↄſolata es.quando cognouiſti dñʒ ieſũ die
tertia a moꝛtuis impaſſibilẽ reſurrexiſſe.ſis
ↄſolatrix aĩe mee.⁊ apud eundem tuum ⁊
dei natum unigenitum.ĩ die nouiſſimo quã
do cũ anima ⁊ corpoꝛe eꝛo reſurrecturus.⁊
de ſingulis meis factis rationem reddi
turus me digneris iuuare:ꝙ perpetue dãna
tionis ſnĩam per te pia mater ⁊ uirgo ualeã
euadeꝛe.⁊ cum electis dei omnibus ad eteꝛ
na gaudia feliciteꝛ peruenire. Amen.
3

Qũo Maria magdalẽa ⁊ alie marie

Quomodo Maꝛia magdalena ⁊ alie ma
ꝛie ? Petzus ? Johannes ueneꝛunt ad mo
numentum. Kapil. lxxi.

ESE ſpe igit ſabbati).i.nocte ſequẽ
u te ſabbatũ: noie ei ueſꝑis ꝙ pꝛici
pinũ noctis ẽ ſignificat noctem. ſ. a
paꝛte totum. ideo mutat genus
ꝛeferens ad ſenſum non ad nomẽ ⁊ ait(que
.ſ.nox (luceſſu).i.luceſceꝛe incipit(ĩ pᷣma
ſabbati).i.in prima die poſt ſabbatũ ſjeu p
ma die leptimane: que apud nos dnñica dr
(ualde diliculo ⁊c mane oꝛto iam ſole).i.

ortu ſuo iam celum illuſtranre:quãuis non

dum appaꝛeret terris ꝛaris:adhuc tenebꝛis
exiſtentibus.hoc eſt iam ꝛubeſcente aurõa
⁊ celo ab orientis paꝛte:ob ſolis uicimtatẽ

iã albeſcente: auroꝛa eĩ media ẽ inteꝛ tene
bras noctis ⁊ ꝑfectam lucẽ diei. ⁊ iõ tanq;

mediũ ab utꝛoq; extꝛẽ̃o pt᷑ noĩaꝛi:(¶ Maꝛia
magdalena ⁊ alie due maꝛie iueꝛut ⁊ uene

ꝛunt ad monumentũ) cu unguẽtis ex duotõ

ne. Ubi ſciendũ ꝙ ſicut gentiles denomina
bant dies totius ſeptiane a noĩbus deorum
ſuoꝝ.ſ.planetaꝝ.ut a luna diẽ lune.a mar
te diẽ martis.⁊ ſic de alijs:ita iudei qꝛ dies
ſabbati apð eos ſolẽnioꝛ habebatuꝛ ſabba

tum ſic noĩabant abſolute ꝑꝑ reueꝛentiã il
lius diei.⁊ ab eo tanq; a digniori oẽs alios

dies noĩabãt.ita ꝙ dies ĩmediate ſeq̃ns ſab
batũ dicebat pᷣma ſabbati.i.pᷣma poſt ſab
batum.alia ſᷣa ſabbati.⁊ ſic ↄſequenter.Et

qr hebꝛei ⁊ geci noĩbꝰ numeꝛabilibus pro

oꝛdinalibus numeribꝰ utunt᷑.iõ unuʒ apud

eos in ordine dieꝝ ſignificat pᷣmũ. Uũ in BGe

neſi dr.factũ ẽ ueſꝑe ⁊ mane dies unus.i.pᷣ

mus:⁊ iõ ↄſequenteꝛ ibi ſubdit᷑. ſecundus

⁊ teꝛtius.⁊ ſic de alijs. Unde Lucas dicit.
una ſabbati.i.pᷣma die poſt ſabbatũ.ł pᷣma
die ſeptimane. Quia eĩ ſabbatũ apð hebre
os ñ tm̃ diẽ pᷣncipalẽ a quo ſeptimana apð
eos ĩcepit.ſʒ ẽt ſeptimanã ex progatiua ſab
bati denominat.ut ibi.ieiuno bis in ſabba
to.i.ĩ ebdomoda: ideo ẽt cũ dqr̃.pᷣma uł una
ſabbati.põt intelligi pᷣma die ſeptimane uł
ebdomade q̃ apud nos ꝑꝑ dñicã reſurrectio
nẽ uocat᷑ dñica:a qua et apud nos incipit
ſeptiana. Nobis ei celebꝛitas ueteꝛiſ ſabba

ti ↄuerſa ⁊ tꝛanſlata ẽ ĩ dñicã q̃ ceteris die

bus celebrioꝛ ẽ ꝑꝑ dñice ꝛeſurrectõis ſancti
tatem gandiũ ⁊ reuere ntid. atini neꝛo ſeu
romani ⁊ eccłia mõ dies uocant feꝛias diẽ

dnicã uocãtes feriã pᷣmã.diẽ lune ſcdõam. ?

ſc ð alijs uſq; ad ſabbatũ. Et uocat feria a
feriare ꝙ ẽ ceſſare.uel a feꝛendis uictimis.
quia omni die feꝛiaꝛe.i.a peccato ceſſaꝛe ⁊

uictimas feꝛꝛe ⁊ offerꝛe debemꝰ. Mulieꝛes
ergo iſte uener̃t ita mae (ꝙ adhuc tenebꝛe

eꝛam ) ut diẽ Johes.⁊ ſᷣm Lucãaã ( uenerunt

diluculo) q̃ ẽ claꝛitas media ĩter noctis teñ

2 Petaꝰ? Johes uenerũt ad monumentus.

bras ⁊ diei claritatẽ ꝙ auꝛora appellaꝛi ſo
let. Et ſᷣm mãcũ (uener᷑t orto iã ſole)Et po
tuit eſſe ad lraz ꝙ; ualde mane cũ adhuc te

nebre eſſent uenir̃ ceeper̃t:diluculo at uene

runt ſʒ oꝛto iã ſole ad mõum̃tü puener̃t.

Et nota ꝙ nõ ſine miſteꝛio euageliſte ſic di
uerſimode loquuntuꝛ de iſto mane ſed oẽs

ↄcoꝛdant ĩ hoc ꝙ fuit mane. Nam ut pʒ ex

pᷣmiſſis.iſtud euangeliũ miſtice ꝓcedi.ᷣm

tres ſtatus electoꝝ.ꝑ tꝛes maꝛias ſignifica
tos.Qõ eni Johes dicit (cũ adhuc tenebꝛe
eſſem)reſpicit ſtatũ ĩcipientiũ:ꝙ uero luc.
dici (ſiluculo)ꝛeſpicit ſtatũ ꝓficiẽtin: ſed
ꝙ dica maꝛcus(oꝛto iã ſole ꝛeſpicit ſtatuʒ
pfectoꝝ. Debent g fideles qꝛẽtes xpʒʒ ꝗlibʒ
ꝓ ſtatu ſuo mane uenire ꝙ eſt ⸗ pigos.De
bent etiaz ueniꝛe una ſabbatoꝝ ꝑ qð quies
⁊ pax coꝛdis ſignificat᷑.ſabbatum eni quies
inteꝛpᷣtatuꝛ.quod eſt ) diſcolos ⁊ diſcorõs.
debent ẽt uenuae ad monum̃tù: ⁊ ibi quere
ꝛe dim. Monum̃tũ ẽ mens humana q;tum

ad quẽlibet ſtatum. Nã cor penitentiu dici

tuꝛ monumentũ rõe luctus ꝗ cuca mõumẽ
ta fieꝛi ſolet:⁊ penitentiũ ẽ lugeꝛe ⁊ ſtere iu
per ſeipos. Pꝛoficientiũ aut cor q monum

tum ꝛõe opis miſeꝛicordie ꝙ in ſepelienno

moꝛtuos exercet᷑:⁊ actiuoꝝ ẽ inſiſtere ope
ribus miſeꝛicordie. Contemplatiuoꝝ ueꝛo
cor monumentũ dr̃ rõe quietis dicuntur eĩ

corpa aæſecre i monum̃tis. ? qes maxie ad

ↄtepᷣlatiuos noſcit᷑ ꝑtineꝛe. In tali g monu
mento ꝓ quolibet ſtatu recte q̃rit᷑ xps. Dʒ
Et obſtacula ipedientia ꝛemouere ·.q intelli
gũt ꝑ lapidẽ magnum ad oſtium monumen
ti aduolutũ.⁊ ꝑ angelũ ut ſtati ĩfra patebit
Fuolutũ.Nã in quolibʒ ſtatu eſt aligꝗs lapis
obſtans ne gꝗs poſſit intꝛar̃᷑ in intima metis

⁊ exerceꝛe actus ſuo ſtatui ↄpetentes.lapis

obſtans penitẽtibus ẽ pronitas ad bonum:

ſʒ lapis obſtans proficiẽtibus ẽ difficultas

ad bonũ ſʒ lapis obſtãs ↄtẽplatiuiſ ẽ mat᷑ia
litas ſpẽꝝꝑ.Sʒ iſte lapis ꝓ quolz ſtatu pleꝝ
q; ꝛemouet.ad ſolũ ðſiriũ aĩe pie q̃rẽtis ꝑ
gram ſpuᷣſancti.Felix maria.i.aĩa q̃ ad ſe
pulchꝝ xpᷣi uenit uidẽ ꝑ meditatõem :plan
ger̃ peꝛ ↄpaſſionẽ unger ꝑ ðuotionẽ. Imite
mur ꝗg ⁊ nos eaſdẽ ſãctas ⁊ ðᷣuotiſſimas mu
lieꝛes.nt ſicut ille cu aromatibus dominũ
toto corõ ac ðᷣſtrio qrebant in ſepulchro.
quod ẽ propꝛius moꝛtuoruʒ locus:ita ⁊ noſ
cum noſtꝛis aꝛomatibus.ſcilicʒ operatione
bonorum oꝑum.⁊ odor̃᷑ uirtutum. ſuauita
teq; oꝛationum.toto affectu m̃tis ad ðum ꝑ
ſancta öſiꝛia ꝓficiſcamur: ⁊ q̃ramꝰ eũ nõ ĩ
ſepulchꝛo ſʒ ĩ celo.quo ipᷣm aſcẽdiſſe credi
mus atq; nouimꝰ. Uñn Greg. Sct᷑e mulieꝛes
q̃ anñʒ fuerãt ſecute cũ aꝛõatibꝰad mõum̃tũ
ueneꝛunt.⁊ ei quẽ uiuentẽ dilexeꝛãt.etiam
mortuo ſtudio humanitatis obſequntut Et
nos g ĩ ei ꝗ ẽ mortuus cꝛedẽtes.ſi oꝛde uiꝛ

ſum.
ulta.
domt
toꝛit.
honi
ſion
hor
tur
m.
tion
cit d
noct
neri
rane
roſe⸗
parg
fſice
diluc
tarun
num
ſidẽ
go xj
ꝗ dic
quien
paſſu

bumann gun
penlttentiu gici
chca moͤumẽ
ugere : ſere ſu
cor af monum̃
in ſeyeliengo
einſiſtene ope
blatluor nen
s dicunturei
es maxie ad
talig monu
Ert ho. d
nere q imelli
um monumnen
i ifra paedit
eſt aligs lapis
nintima metis
petentes lapis
ag ad bonum:
1se difſicultas
latiuiſe maria
noh ſuunle⸗
ie pie erss
i.din qud ſe
itnöen plan

otione Jmnite

otiſtimas mu
atibus domini
in ſepulchſo,
locus:ita? i
liczoperatie

zutum uuin

fütis 44 dung
rum ei ſit
aſeiſe edl

Becunde partis

tutum refecti cũ opatiõe bonoꝝ operũ diʒ
querimus.ad monamtum pꝛofecto illiꝰ cuʒ
aromatib uenimꝰ.hec Grego. Miſtice mo
numẽtum eſt coꝛpus dũicuzʒ ad qð acceder
nẽo debet.niſi una ſabbati.i.in pace ⁊ quie
te pectoris.⁊ ualde dilucło.i.cũ feruor. ma
ne enim ſignificat feꝛuorem querendi. uł di
luculo.i.excuſſis uitioꝝ tenebꝛis.ꝑ diluſce
centem gꝛatiã:poꝛtans aromata operatõis
⁊ fame bõe.Qui alit᷑ accedit.caueat ſibi ne
iudiciũ manducet ⁊ bibat. Uñ Beda. Quð
autẽ ualde mane nenerunt mulieres ad mo
numẽtum.iuxta hyſtoria quidẽ magnus q̃ᷓ
rẽdi ⁊ inueniẽdi dominũ feruoꝛ caritatis
ſtẽdituꝛ. Juxta intellectũ vo miſticum.dat
nobiſ exẽplũ:illuminata facie.decuſſiſq; ui
tioꝛum tenebꝛis.ad ſacꝛoſanctũ domini coꝛ
pus accedere. Nam ⁊ ſepulchrum illõ uene
rabile figuram dominici altaris habetĩ qꝰ
carnis eiꝰ ⁊ ſãguis ſolẽt miſteria celebꝛari
Aromata ãt que mulieres deferunt.odoꝛezʒz
uirtutũ ⁊ orationum ſuauitatẽ quibus alta
ri appropiquare debemus ſignificant.hᷣ Be
da.Mulier g que pᷣma iuit ad culpã. nunc
pᷣma uenit ad ueniazʒ: ⁊ que prima peꝛfidiã
ſumpſit in ꝑadiſo.feſtinat nunc prima fides
ſumere ð ſepulchro.ↄtẽdit de morte rapeꝛe
uitã.que ð uita rapuit mortẽ. Quod autem
dominus diluculo ſunꝝexit huic cõſentit au
toꝛitas illa.que dicit dominum quadragita
hoꝛis fuiſſe moꝛtuũ.⁊ totidẽ diebꝰante aſcẽ
ſionem poſt in terra moꝛatum:quia q̃ttuor
horis paꝛaſceues ⁊ trigintaſex duaꝝ noctiũ
⁊ unius diei:quod eccleſia cõſentire uidet
q̃ matutinas laudes celebrat p xpᷣi reſurꝛec
tione. Unde ſdetrns cantoꝛ. Ualde mane di
cit diluculo.ꝛdiluculũ eniʒ eſt ĩteꝛ tenebꝛaſ
noctis ⁊ diei claritatẽ.in qᷓ ſalus humãi ge

neris felici uicinitate preuenit ĩ eccła öcla

randa.moꝛe ſolis ꝗ pꝛoxima luce cõſuꝛgẽs
roſeam pᷣmittit anꝛoꝛaʒ ut tantus ſplẽdoꝛ pᷣ
paratis oculis poſſit intueri.quando tempꝰ
dñice reſurrectionis illuxit:ut tunc.ſcilicet
diluculo laudes xpᷣi tota caneret exẽplo ſãc
tarum feminaꝝ eccłia.quando genꝰ huma
num exẽplo ſue reſurrectõnis animauit qñ
fidẽ pꝛeſtitit ⁊ lumẽ credulitatis infudit. eꝛ
go xpᷣſ mãe ⁊ uicio oꝛtu ſoł ſuꝝexit:f̃ʒ Aug.
ꝗ dicit dominnm tantum quadragita hoꝛis
quieuiſſe in ſepulchro.ſexta hora paſceues
paſſum.⁊ ita cũ eſſet equinoctium diluculo
ſurꝛexit.¶ Econtaa Hiero.dicit dominũ ſuꝛ

rexiſſe media nocte.legituꝛ enĩ in libro iudi

cum tunc Sampſonem aſpoꝛtaſſe poꝛtas ga
ʒe uſq; in ſupercilium montis.Solutio t ⸗
trarietat᷑ ẽ.quod in tẽpore medio inteꝛ dilu
culum ⁊ mediã noctem ſuꝛrexit.hec Pe.
Dũ ergo mulieres ad monum̃tũ eunteſ eſſẽt
extꝛa poꝛtã ciuitatis.reuocabant ad memo
riam afflictõnes ⁊ penaſ ſui mgr̃i ⁊ domini.

Capłm lxxi.

Et in omnibus locis in quibus contꝛa ipſuzʒ
notabiliteꝛ aliga factũ fuerat.aliquãtu um
ſubſiſtebant genu flectentes ⁊ oſculãtes tex
rã gemitus ⁊ ſuſpiria dantes atq; dicẽtes.hᷣ
obuiamus ei cuʒ cruce ſuꝑ collù. quãdo mr
eiꝰ ſemimoꝛtua facta ẽ:⁊ h̊ ſe uertit ad mu
lieꝛes. ̊ cꝛuceʒ depoſuit fatigatus.⁊ ſr̃ iſto
lapið ſe parumpeꝛ appodiauit:h̊ fuit ubi ſic
crudeliteꝛ ⁊ foꝛtiter eũ impulerunt. ut uelo
tius ambularet.⁊ eũ q̃ſi currere coegerũt.
hic ſpoliauerũt eü ⁊ nudaueꝛunt.⁊ hic eum
crucis patibulo affixerũt.Et tũc cũ magno
clamoꝛe ⁊ inundatione lachrymarù ꝓciden
tes ĩ facies ſuas adoꝛauerunt.⁊ oſculate ſt᷑
crucẽ adhuc pᷣtioſo ſanguine rubricatã. De
inde ſurgentes ⁊ uerſus ſepulchruʒz euntes.
cũ ſexus ſui fragilitatem conſiderarèêt ⁊ ma
nitudinẽ lapidis recoleꝛent.ꝗ tam magnꝰ
uiſſe fertuꝛ. ut uix a uigiti hominibꝰ moue
ri poſſet.(dicebant ad inuicẽ )⁊ colloq̃ntes
ſe mutuo ĩterrogabant(Quis reuoluet no
bis lapidẽ ð oſtio monum̃ti) ut.ſ.poſſumus
ĩ illud ĩgredi.Quaſi dicerent. Non poſſumꝰ
p noſ⸗ ipᷣos reuolueꝛe:qꝛ erat magnus ualde
Sed quamuis talia dicerẽt.ñ tamen ab ac
cepto itinere ceſſabant.cꝛedentes dũo eſſe
poſſibile.quod humane fꝛagilitati uidebat
ipoſſibile(Et reſpicientes uiderunt ꝛeuolu
tum lapidem) ꝑ angeluz qui pꝛebens domi
no ſuo obſequm.uenerat ad manifeſtandu
xpᷣi reſurrectioneʒ iam factam:⁊ ipſum an
gelum domini ſedentẽ ſupeꝛ lapidem extra
monum̃tum. Monumentũ poteſt dici ſcrip
tura.in qua dominus oli iacuit multis figu
ris occultatus.ſʒ poſt reſurrectionem ange
lus magni conſilij ſcripture difficultatẽ ape
ruit.Unde ſecundũ Bedam.reuolutio lapi
dis. miſtice reuolutionẽ ſacramentorũ xpᷣi.
q̃ uelamine littere legalis tegebatuꝛ inſinu
at:lex ei in lapide ſcripta fuit.⁊ ideo peꝛ la
pidem deſignatur. Et ſecunduʒ eundem. an
gelꝰ ſedebat ſuper lapidem. quo oſtium mo
numenti claudebat.ut clauſtra inferorum
ſua ipſum dominũ uirtute deieciſſe doceꝛet
Moraliteꝛ hic lapis deſignat penitentie põ
dus.ad qð aſpiciẽtes incipientes ad deũ cõ
ueꝛti.timeꝛe incipiũt ne poſſ it ĩchoãtẽ peni
tentiam conſumar̃.iõ dicunt ingemiſcẽetes.
Quis reuoluet nobis lapidẽ ad oſtio monu
mti.i.a corõ ĩ quo xpᷣſ affectat ſepelizꝛi:Sed
ñ debẽt diffider̃ ⁊ retꝛo cedeꝛe.ſʒ cũ his mu
lieꝛibus cominꝰ ꝓcedeꝛe.⁊ uidebũt qᷓ; otiuſ
lapidẽ reuolutum:deſcẽdet eĩ angelus ð ce
lo.id eſt gꝛatia ſpiꝛituſſancti.que lapideʒ a
mouebit.ꝗa totuz pondus penitentie ſuble
uabit. Ipſe en ait. Jugum meum ſuaue eſt
⁊ onus meũ leue.ſcilicet gratia dei. ( Et
ĩtroeuntes)ab oriẽte ĩ monum̃tum..id eſt in
tra clauſuram ? domunculam rotundꝗ. que
erat circa ſepulchꝝ (uiderunt aliuʒ angelu
X 4

Qũo Maria magdalẽa ⁊ alie marie

ſedenteʒz a dextꝛis ſepulchri ieſu. ſtola cãdi
da cooꝑtũ: ⁊ obſtupueꝛũt )⁊ pᷣ gaudio ⁊ ad
mizatõe tante uiſionis. Uideꝛut eĩ iuuene⸗z
ipo habitu corꝑis iuuenil pᷣcedentẽ ĩmoꝛta
litatẽ ꝛeſurrectõis in qua renouat᷑ ut aꝗle
iuuentus ⁊ nemo ſeneſcit(ſedẽtẽ a dextiꝛis
Oi.ad meꝛidianã ptẽ loci illiꝰ ubi coꝛpꝰ po
ſitum fueꝛat. hoc ꝗppe in dextꝛis ieſu eꝛat.
XQoꝛpus eĩ dñi ꝙ ſupinũ iacenſ hẽbat caput
ad occidentem ⁊ pedes ad oꝛientem: dexte
rã manũ neceſſaꝛio habebat ad meꝛidiẽ.?
ſiniſtꝛã ad aquilonẽ. Ex quo tpᷣre ↄſuetu
do excꝛeuit xpᷣianoꝝ ad hanc ſimilitudinezʒ
coꝛpa ſepelni defunctoꝝ. Uiderunt inquaʒ
ſedentem in dextris. coopeꝛtum ſtola candi
da id ẽ alba cãdente ꝑp gaudiũ ꝛeſuꝛꝛectio
nis:⁊ obſtupuer̃t p ãmiatiõe tãte uiſionis.
In dextris ⁊ in albis angelus appaꝛuit: qꝛ
dextera ppetuã uitaz deſignat: ⁊ candor ue
ſtis ſplendoꝛẽ ſolẽnitatis denunciat. Unde
Heg.in dextera ſedebat ꝗ ſtola cãdida ap
paruit.qꝛ ⁊ ſue ⁊ noſtre feſtiuitatis gaudia
nunciauit. Illa eĩ domini ꝛeſurrectio ⁊ nos
ad ĩmortalitatẽ reduxit. ⁊ angeloꝝ numeꝛũ
ꝛeſtituens celeſtis patꝛie damna ꝛepaꝛauit.
Pec Gꝛeg.in ſtola etiam candida angelus
ꝗappaꝛuit ad deſignandũ puꝛitatẽ nite quaz
poſt baptiſmũ quiſq; debet obſeruaꝛe. VUnõ
⁊ ueſtis alba in baptiſmo traditur. in ſignũ
gloꝛioſe reſurrectionis ad quã ꝑ baptiſmuz
puenitur. ſic ergo duo erant angeli propter
teſtimonij ſufficientiã. qꝛ in oꝛe dunoꝛum uł
tꝛium ſtat omne vbum. Jam quidam terre
motus factus eꝛat dño reſurgente. ⁊ monu
mento clauſo egꝛeſſus eꝛat ieſus ante reuo
lutionẽ lapidis.ſicut intꝛauit ad diſcipulos
ianuis clauſis: ſed poſt egreſſum accedens
angelus reuoluens lapidem ut ſepulchꝛum
uacuũ oñdeꝛet.ac ꝛeſurrexiſſe dñm ⁊? egreſ
ſum eius iã factü indicaret. Non enim indi
guit in ꝛeſurꝛectõe auxilio angeloꝝ.ꝗ ppᷣa
vrute clauſtra diſſipauit infeꝛoꝝ. Uñ Crip̃ᷣ.
Quius gꝛaatia igit uẽit angelus ⁊ leunauit la
pidẽ poſt ꝛeſurrectionẽ. Propter mulieꝛes.
Jpe enim uideꝛunt eum ĩ ſepulchꝛo. Ut igi
tur credant.qm̃ ſuꝝexit.nident ſepulchruʒ
coꝛpoꝛe nacuũ ꝑꝑ hoc utiq; abſtulit lapidẽ.
Unde ⁊ Beda.angelus ꝛeuoluit lapidem:ñ
ut egꝛeſſuro domino ianuam panderet. ſed
ut egreſſus iam facti hominibus indiciuz pᷣ
ſtaret. Qui enim mortalis adhuc clauſo uiꝛ
ginis utero potuit naſcendo mundum in
gredi: ipſe iam factus immoꝛtalis clauſo
lʒ ſepulchro potuit reſurgendo exize de mũ
do. Pec Beda. Poc tñ aliteꝛ ⁊ aliteꝛ fuit.
quia in reſuꝛrectione habnit corpus gloꝛio

ſum cui aliud non reſiſtit. ſed exitua de ute

ro miꝛaculoſus fuit. Ubi nota ꝙ cuidã mõa
cho ſancti Tauꝛemij rome extra muros ad
mizanti qũo xpᷣs clauſo ſepulchꝛo exiꝛe po

Peta Johes nenerũt ad monumentus.

Cuerit.cingulo quo cictus erat ꝛeſolutus di

lapſus ẽ: ⁊ uox in aer̃ facta ẽ.ſic potuit xpᷣs
clauſo pꝓdir̃ ſepulchro. Igit᷑:ut dicit Ereg.
mulieres ãgelos uident q̃ cum aromatibus
uener̃t qꝛ ille m̃tes ſuꝑnos ciues aſpiciũt.q̃
cũ uirtute odoribꝰ ad deũ ꝑ ſancta deſioõꝛia
cnn cuntur. Et deſcribit᷑ angelus aſpectu
ulguꝛeo ⁊ ueſtitu candido. ut aſpectu ma
los teneat.⁊ ueſtitu bonos mulceat.ad cre
dendum xpᷣi reſurrectöem. Timoꝛ eĩ ? amõ
debent inclinaꝛe ad credendum. (Erat enĩ
aſpectus eius ſicut fulgur) qꝛ facies eius ui
debat ignea. ad incutiendũ terrorẽ cuſtodi
bus (ueſtimenta eius ſicut nix)ad dandum
ↄſolatõem mulieribus. Sulgor eĩ terroꝛẽ ti

moris denotat.candor ueꝛo ueſtis gaudiuzʒ

dñice reſuꝛectõis denũciat. Uñ uſus eccle
ſie hʒ ut eo tpre ĩ eccłia in albis pſalla nt. ⁊
ↄſuetudo ẽ paleſtinis dieſ feſtos celebꝛanti

bus. ut alba ueſtimenta induant :ꝑpꝑ ꝙ ſub

dit.(pᷣ tioꝛe ãt) ⁊ fulguꝛe uultus((eius extẽ
ꝛiti ſunt cuſtodes) ⁊ ſtupefacti inſtã mõtuo
ꝛum iacentes. Ecce qũo malos tezuit ⁊ eis
durus fuit. Ubi Rab. Timoꝛis anxietate ſt᷑
exterꝛiti.ꝗ amoris fiduciã nõ hẽbant:⁊ fac
ti ſunt uelut mõtui.ꝗ reſurrectõis ueꝛitatẽ
credeꝛe nolueꝛunt. Et ſeueꝛianus.Cuſtodie
bãt eĩ cruõlitatis ſtudio ñ pietatis obſeqo.
ſtaꝛe ãt nõ põt quẽ ↄſcĩa ðſtituit.ĩpellit ꝛea
tus. PHic nota ꝙ i hoc cognoſcit᷑ bonus an
gelus a malo a pᷣncipio. nã bonus angelus ĩ
pncipio terret ex ſuo fulgoꝛe in medio ↄfor
tat ex ſua allocutione.iĩ fine letificat ex im
miſſa ↄſolatõe. Malus ãt angelus eouerſo
in pᷣncipio terret ex ſua hoꝛibili uoce.ĩ me
dio decipit ex fallaci ꝓmiſſione. ⁊ in fine cõ
tꝛiſtat ex ſubſecuta ðᷣceptõe.(¶ Et reſpõdens
angelus Imulieꝛũ trepidatõi ⁊ affectibus:di
xit eis(Molite timere uos) Ac ſi(ᷣm ſꝛeg.)
aꝑte dicat. Paueãt illi ꝗ ñ amãt aduentuzʒz
ſuꝑnoꝝ ciuiũ.ptimeſcãt ꝗ carnalibnus deſið

rijs pꝛeſſi.ad eoꝝ ſocietatẽ ꝑtingere ðſpant

UVos aũt cur pertimeſcitis. qui ſeruos eius
quẽ queritis ⁊ ueſtꝛos ↄciues uidetis.E cce
quũo bonos mulcet.⁊ eis blãdus extitit. In
quo ẽt oñdit qꝛ dñs ieſus xpᷣus qui eſt ange
lus magni ↄſilij dictus.in ultima ⁊ genera
li ſurectione appaꝛebit.⁊ terꝛibilis r̃pꝛo
bis ꝗbus dicet.ite maledicti in ignẽ et᷑num
⁊ bladus iuſtis.ꝗbus dicet uenite beñdicti
pr̃es mei pꝑcipite r gnũ.Sic moraliter pꝛela
tus bonus:ꝗ angelus dñi exercituum eſt.ob
ſtinatos terꝛet ⁊ penitentes demulcet. Pic
enĩ notant᷑ due cõditiones.q̃ debent eſſe in
angelo ſaceꝛdote ac pᷣlato ⁊ pᷣdicatoꝛe qr dʒ
pᷣmo uenenuʒz pct᷑i peꝛ teꝛoꝛem extingueꝛe
⁊ ſcðo ꝑ honeſte conueꝛſatõis amorẽ bonoſ
alliceꝛe.⁊ ſubiũgit Scio em̃ ꝙ ieſũ alua
toꝛẽ (qui crucifixus eſt queritis ĩ ſeplehro
ſicut moꝛtuũ.Qui crucifixꝰẽ addit᷑ ad dr̃azʒ

rexit enpt
Kmi giuin
duceꝛet 4
fione ſuan
ein iamfn
iße dirit.
memnento
git eis loe
eiliceti
Peſt cor.
lfi dis dl
pore tmi
tificari e⸗
poſtterunt
ſlia nacu
enialapid
Väcähr
ſurꝛexit
iligno:ſc
llñice ſpe
? ad ocul
exit ñſec
paſchaliY
nus glegt
dominican
iteſeſtini
teſt pet.
ledet uoo i
birit uobis
ibide g d
occulto co
puͦereſio
liorpi Sc
cu eopaſche
reno aſpiein
bieum ui
Pinqno tepor
lit Initinz ſ

s kennit teis
ig anxietneſte
hebant rfa
cös eritafi
nus, Quſtoie
atis obſego.
it ipellit ꝛea
f bonus an
ws angewusi
nmedo ofor
etiſicat ex in
gelus eouerſo
ibili uoce i me
ne. T in ſine c̃
¶Etrepoͤtens
t afſectibus:i
cſn Breg)
mat aduentnz
nalubns deſo
ingere öſpant
niſeruos eins
nidetis Ecce
usertitt I
qui eſt ange
ima genens
nbisi⸗
in igne einim
ni beſcici
goraliterfnct
rcinumei⸗
emulcet, M
deben. 8
Gicater e
en n ſen

Secunde partis

aliorum ꝗ etiam nomine ieſu uocabantur.

Gtẽ addit᷑ ad beneficij paſſionis ↄmemora

tionẽ. Uñ apoſtolus. Recogitate eũ ꝗ talẽ

zc. ¶ Item addituꝛ ad commendationem
mulieꝛum.que ⁊ ieſum ⁊ crucifixum quere
bant. Multi enĩ ieſum queꝛunt ideſt ſalua
torẽ. Gʒ ñ crucifixũ.gꝗa non per crucem cũ
tñ illa ñ niſi ĩ iſta inueniat. Vñ Criᷣ. inulti
libẽteꝛ qrũt purpuratum.ſed pauci q̃rũt eũ
crucifixum uel flagellatũ:ſed antequam in
ueniat purpuratus pᷣmo queri dʒ flagellatꝰ
Marcꝰ addit(nazarenũ)⁊ ſic tangit nomẽ
ac pr̃iaz ⁊ ↄditõez. Et ſubdit ãgelus (Nõ ẽ
Hſ.p pᷣſentiã caꝛnis ⁊ corporis.ꝗ nuſquam
deeſt ꝑ pᷣſentiã diuinitatis ⁊ maieſtatis (ſur
rexit em̃ ꝑ humanitatem.ꝗ nullum caſũ pa
tituꝛ ĩ diuinitate.Et addit(ſicut dixit )ut re
duceꝛet ad memoriã ueꝛba xpᷣi dicta añ paſ
ſionẽ ſuã.ut ſic magis crederẽt reſurrectõm
eiꝰ iam factã. Impoſſibile em̃ ẽ ñ fieꝛi quõ
ipᷣe dixit.Quañi diceret.Et ſi mihi ñ cꝛeditiſ
mementote vborum illius.¶ Deinde oſten
dit eis locũ dicens (Aenite ⁊ uidete locum
Aſcilicet uacuũ(ubi poſitus erat dominusꝰ
B eſt corpus dominicum. Unde criſ. Corpꝰ
dñi dñs dr.deitas eĩ nũqᷓ; ſeparata fuit a cõ
poꝛe ẽt mõtuo.ac ſi dicat angelꝰ. Uultis ce⸗
tificari de eiꝰ reſurrectione.ecce locus ubi
poſuerunt eum. Si vbis meis ñ cꝛeditis.ui
ſui ⁊ uacuo ſepulchro cꝛedatis. Propter B;
enĩ ⁊ lapidem reuolueꝛat ut locum ondẽt.
Vñ cũ ꝑ uniueꝛſum munduʒ fidelibꝰdicat᷑.
ſurꝛexit dñs ð ſepulchro.ꝗ ꝓ nobis pepẽdit
ĩ ligno:ſoli canonici eccleñe ꝛeſuꝛectionis
dñice ſpeciali gaudent pꝛeꝛogatiua.dicẽteſ
⁊ ad oculũ demonſtrationem facientes.ſur
ꝛexit dñſ de ſepulchꝛo.Siłiteꝛ in euangelio
paſchali cũ dicituꝛ ſuꝝexit non eſt h.diaco
nus ꝗ legit euangelium digito demonſtrat

dominicam ſepulturã. Et ſubiungit. (Sed

ite)feſtinãteꝛ (dicite diſcipuliſ eius)comũi
reaſce Petꝛo)ſpecialiteꝛ (ꝗa ſurrexit.⁊ pꝛe
cedet uos in ga lileam ibi eum uidebitis ſic᷑
dixit uobis )àte paſſionẽ.⁊ iõ ſequimini eũ
ibidẽ.q.d.ñ conceſſũ eſt uobis hoc gaudiũ
occulto coꝛdi tenere.ſed ſititer amantibꝰ
pãdere.Nõ dicit amatoꝛibꝰmũdi.ſʒ diſcipu
lis xpᷣi. Scõm Gꝛeg.vo ñ ſunt diſcipuli.qui
cũ eo paſcha nõ faciunt:nõ ſunt diſcipuli ꝗ
retꝛo aſpiciunt.quos cuꝛioſitas uite detiet.
illecebra capit.⁊ ſpine retrahũt ſcãdaloꝝ.(
Ibi eum uidebitis) in ꝓpinqua regione ⁊ ꝓp

pinquo tẽ pore. In galileã pꝛeceſſit. ut ubi

fuit initiuʒ ſplendoris gꝛatie.ibi eſſet initiũ

ſplendoꝛis głe. Uoluit etiã dñs ſpecialiteꝛ ĩ

galilea appaꝛeꝛe. ut vitas reſurrectionis ꝓ
baꝛet᷑.qꝛ ibi pluꝛa mizacula ẽ oꝑatus ⁊ am
plius conueꝛſatus ⁊ iõ melius cognitꝰ. Mu

lieribus g dicituꝛ ab angelo ut nũcient apo

ſtolis uitã ꝛeſuꝛgentez.qꝛ ſuadente diabolo

,.apitulu. lxxi.

moꝛaſ nuũciata fuit ade p mulieꝛem. Uñ ficut

ꝓgꝛeſſus ĩ pᷣma temptatione mortis a dya

bolo in mulieꝛem.⁊ a muliere in uix ſie in pᷣ
ma anunciatione uite fieꝛet ꝓceſſus ab an
gelo in mulieꝛem ⁊ a muliere in uiros. ici
tur autem ſpâliteꝛ ⁊ petro. tuzʒ propteꝛ pᷣnci

palitatem inteꝛ diſcipulos.tũ ne deſperaret
de reconciliatione propteꝛ magnitudinem
peccati apoſtaſie. tum ne ad pꝛeſentiam do
mini quem negauerat.⁊ ad diſcipulos ueni
ꝛe tꝛepidaꝛet.AQuia:ut ait hieꝛonymus.ſe ĩ
dignum indicabat diſcipulatu duzʒ teꝛ nega
uit magiſtrum. Unde ⁊ Gregorius. Si huc
angelus nominatim non meꝛet. qui ma
giſtrum negaueꝛat.uenire inteꝛ diſcipulos
non auderet. Uocatuꝛ ex nomine. Ne deſpe
raret ex negatione.Unde Secunduz Augu
ſtinum ? ieronymum. Peccata preterita
non nocent.quando nõ placent. Nideamus
autem ſecundum Auguſti. Cuꝛ ab angelo ⁊
a domino dictum ẽ qð pᷣcedet eos in galile
am:cum hoc ſit poſt multa completuʒz.⁊ ta
men ſic mandatum ut aut hoc ſolum aut B
primum expectaretuꝛ fieri debuiſſe.Et ſol
uituꝛ. Secundum eundem Auguſtinum.qðᷣ
hoc pꝛophetice ⁊ ſigni ficatiue eſt accipien
duʒ. Salilea nãq; interpꝛetatuꝛ uel tranſmi
gratio uel reuelatio.In galilea vo ſecundũ
tranſmigrationis ſignificationem intelligen
dum occuꝛrit.quia de populo Iſrael trani
migraturi eꝛant ad gentes.q̃ apoſtolis pᷣdi
cantibus non crederent.niſi ipſe dominꝰeis
uiam in cordibus hominum pꝛeueniens pꝛe
pararet.Et hoc intelligituꝛ.precedet uoſ in
galileam. Ibi eum uidebitis.ideſt ibi mem
bꝛa coꝛporis eius quod eſt eccleſia.in his q

nos ſuſceperint inuenietis. Secundũ illud

autẽ quod galilea inteꝛpꝛetatua ꝛeuelatio.
ñ iam in foꝛma ſeꝛui intelligendũ eſt.ſed in
illa in qua equalis eſt patꝛi.quazʒz ꝓmiſit di
lectoribus ſuis.⁊ illuc nos pᷣeeſſit.unde ad
nos ueniens ñ receſſit. ⁊ quo nos precedẽs
non deſeꝛuit. Illa eꝛit reuelatio tanquã ue
ra galilea.cũ ſimiles ei erimus. ibi eum uiõ
bimus ſicuti eſt. Ipſa ẽt erit beatioꝛ tranſ
migratio ex iſto ſeculo in illam eteꝛmiatẽ ſi
eius pᷣcepta ſic amplectamuꝛ ut ad eiꝰ dex
teram ſegregaꝛi mereamuꝛ. Et ſecundũ.e
gor̃.qꝛ galilea tꝛanſmigratio ſancta interpᷣ
tatuꝛ. Recte in galilea dominus uidendus
nunciatuꝛ:ſiue qa ipſe de corruptione ĩ cor
ꝛuptionem de mort alitate ad ĩmoꝛtalitatez
tranſijt:ſiue qa illi ad ſpeciem eius contem
plandam peruenire meꝛebuntur. qui modo
tꝛãſmigrant de uitijs ad uirtutes.de amoꝛe
mundi ad amoꝛẽ dei:declinantes a malo ⁊?
facientes bonũ.queꝛentes ⁊ ſapientes non
terrena.ſed celeſtia. Cum dicitur. ibi eum
uidebitis. Secundum Hieꝛonymum. Bre:
uis ẽ ſententia in ſillabis,ſed ingens ĩ quan

Qũo Maria magdalena ⁊ alie marie ⁊

titate pmiſſio. Ibi ẽ gaudij noſtꝛi fons ⁊

ſalutis noſtre eterne oꝛigo ppaꝛata. Ibi cõ

gregãtuz diſpeꝛſiones ⁊ ſanãtur ↄtriti coꝛõ.
So⸗ inꝗt eü uidebitis.ſ̊ ñ ſicut uidiſtiſ.hec
Piero. Mulieꝛes vo fraudate ſpe ſua.quia
corpꝰ dñi iuenire ſpabant.ñ attẽdẽtes ad v
ba angeli q̃ audieꝛãt ↄtrite ex ĩſolita appa
ritõe angeloꝝ.⁊ gem̃tes.q ñ inuener̃t dũĩm
redeũut ad diſcipnios dicẽtes. corpꝰ dñi eſſe
ſublatũ. Nũciãt diſcipuł ut aut ſecũ qrerẽt
aut ſecũ dolerent.de angelo ꝗdẽ ⁊ eiꝰvbis
Abus dñm reſurrexiſſe audierant. nihil eis
dixer̃t. G ſolũ nunciantes eiſdẽ.ſ. dñm ĩ mo
num̃to nõ eſſe(Et uiſa ſunt eis vba iſta ſiẽ
deliramẽta).i.q̃ſi fantaſtica ⁊ nõ uera.ſci
licet ꝙ dñs ſurrexiſſet a mortuis.⁊ iõ ũñ cre
debant illis:qꝛ ꝛzes noua eꝛat ⁊ ↄſuetudi
nẽ ꝙ mortui reſurgeꝛẽt. Ut eĩ ait Theophi
lus ẽ nãlr incredibile moꝛtalibꝰ ꝛeſurrectõ
nis miraculũ.¶ Petrus ãt ⁊ Johes)hec au
dientes tollunt moras. ⁊ cucurꝛer̃t ad mõu
mentũ ex öſiderio uidẽdi factũ.qꝛ ignis ma
teꝛie ingeſtus nõ nouit moꝛas. Iſti duo pꝛe
ceteꝛis (currebant) qꝛ pᷣ ceteris xpᷣqum ama
bant: ⁊ ſicut familiares iuicẽ ſe tenebãt.ppꝑ
ꝙ in płibus locis legũt ſimul ↄbinati.( Sʒ
JYohanes citiꝰ pᷣcucurrit Petro)) qꝛ eꝛat iu
nior ⁊ agilioꝛ illo.(¶Mõ tñ ĩtroiuit) ꝑp Pe
tꝛi reuerentiã quã expectauit.qꝛ ipᷣo ſenior
⁊ inteꝛ apłos pᷣncipalioꝛ erat.Cõſpice nunc
bñ ipᷣos.Luꝛrunt ipᷣi.currunt magdalena ⁊
ſocie eius poſt eos:oẽs currunt ad q̃renduʒ
dñm ſuũ coꝛ ſuã ⁊ aĩasz ſuã. Lurꝛũt młtum
fideliteꝛ mitũq; feruẽteꝛ młtũ anxie ⁊ mul
tũ ſtudioſe. Curre ⁊ tu poſt eos ſiue potius
cũ eis ut cũ eis ↄſolari merearis.ũ ãt peꝛ
ueniũt ad monum̃tũ reſpiciẽtes ĩ ipᷣo ꝑ exte
ꝛius oſtiũ ĩtꝛaueꝛunt prio etrus deiñ Jo
hãnes.et ꝗqdẽ ſᷣm Iram Johãnes ꝗ pᷣmo p
uenit ñ ĩtrauit ꝑꝑ reueꝛentiã Petri cui pri
mũ ingreſſũ ſᷣuabat:ſʒ miſtice.ſᷣm Grego.ꝑ
Johãnẽ ſynagoga ꝑ Petꝝ eccłia oſignat.
Uenit ſynagoga pᷣoꝛ ad monum̃tũ.ſʒ minie
ĩtrauit.qꝛ ⁊ ſi pᷣmo ſcriptuꝛe ſacr̃a cognouit
tñ ad fidẽ paſſiõis dñice ĩtꝛaꝛe diſtulit.ſecu
ta poſterior eccłia gẽtiũ introiuit in monu
mentũ.qꝛ vpᷣm ieſuʒ ⁊ cognouit carne mõtu
um. ⁊ uiuẽtẽ credidit deũ. Sʒ poſt Petruʒz
ĩtꝛauit ? Johãnes.q⁊ ĩ fine mõi ad redẽpto
ris fidẽ ẽt iudea colliget᷑.Et ĩtroeũteſ nõ in
nenerunt coꝛpus ſʒ(( uider̃t) ſola.ſ.ſine coꝛ
pore (lintheamina) quibꝰ corpꝰ erat ĩuolu
adrcanae⸗ eſt bene diſpoſita ⁊ plicata(⁊
ſudarium ) capitis ( non cũ lintheaminibus
poſitum).ſ.indiſtincte ⁊ ↄfuſſe(ſʒ ſepatim
inuolutum )id eſt bene plicatum (in unum
locum) ac ſi ex induſtria eſſet factum quod
totum factum eſt ad oſtendendum chriſti
reſuꝛredtionem iam factam ⁊ quod coꝛpus
non fueꝛat ſublatum.⁊ cꝛedideꝛunt ueꝛum

Petrus ⁊ Johanes uener̃t ad monumtuz ·

eſſe quod mulieres dixerant. ſcilicet corpꝰ
xpᷣi de monumento ſublatum eſſe non autẽ
ſurrexiſſe: (nondũ ei ſciebant ſcripturas)
de xpᷣi reſurꝛectione loquentes:quia nondũ
erat eis apeꝛtus ſenſus.ut ĩtelligerẽt illas.
Kt ꝛeceſſeꝛunt ſtupefacti:⁊ apud ſe mirãteſ
euentum rei. Qualiter ſola lintheamina de
relita fuere ſine coꝛꝑe ꝑuncto uel quantam
oportunitatem fuꝛ habuiſſet ut hec ſeriatizʒ
inuoluta dimittens.pnñtibus militibꝰcorpui
auferret:non cogitantes de xpᷣi reſurꝛectio
ne.nec intelligẽtes nõ eſſe ſublatũ ꝙ ſimul
fuiſſent ⁊ lintheamia aſportata: æ maxime
q; pꝑ unctõeʒ eꝛãt foꝛtiter coꝛpi adherẽtia
iõ ꝑ hoc ꝙ ſic pãni rlicti ⁊ diſpoſiti fuerant
manifeſte appaꝛebat ꝙ reſurrexeꝛat. Sepe
ratio eĩ lintheaminũ a coꝛpe dñi ⁊ deſertio
eoꝝ in ſepulchro.ſignũ fuit dñice reſurrec
tionis ñ tꝛãſpoſitõis.Unð Cribᷣ. Conſideꝛãt
lintheamina poſita.⁊ ſudaꝛiũ ſepatim inuo
lutum in unum locum.ꝙ erat reſurrectiõis
ſignuʒz. Neqʒ eĩ ſi tꝛanſpoſuiſſent quidã hoc
feciſſent corpus denudãtes:neq; ſi furati eſ
ſent huius rei ſoliciti fuiſſent: ut leuarent
ſudariũ ⁊ inuoluerẽt ⁊ ponerãt in unũ locũ
ſeorſum a lintheaminibus.ſed ſimplicit᷑ ut
ſe hẽbat ſuſcepiſſent utiq; coꝛpus pp hoc eĩ
⁊ Johes ait qm̃ cũ mirra ſepultꝰ eſt multa
q; ↄglutinat corpori lintheamina. ut non ðᷣ
cipiaris ab his.ꝗ dicunt eũ fuꝛto ſublatum
eſſe. Quid ãt ẽ ſeoꝛſum lintheamina iacere
⁊ ſudarium ſeorſum ĩuolutũ .ut biſcas qm̃
ñ erat feſtinantiũ hec ꝛes.ſ.ſeorſum quideʒ
illa.ſeorſũ ueꝛo hec ⁊ ĩuoluta eſſe.Non enĩ
ita inſenſatus eſſʒ qui fuꝛaret᷑:ut ciꝛca ꝛem
ſuꝑfluã tantum ſtudiũ ↄſumeret.hec Cripᷣ.
Moraliter monumẽtũ in quo ſunt linthea
mina ſola.põt dici clauſtralis in quo eſt ue
ſtis religioſa exterius tm̃ ſine habitu ĩterio
ꝛi. Uñ legit᷑ in libꝛo Regnm cũ ueniſſent ꝗ
q̃rebant dauid.inuentũ eſſe ſimulachꝝ ſuꝑ
lectũ eius. Pec ẽ tunica ioſep inuenta ſine
ipᷣo. Pec ẽ ueſtis ouina ſub q̃ latet mens lu
pina. Pic ᷣm Greg.diuine diſpẽſatõnis ma
gnitudo penſanda ẽ. ꝙ diſcipuloꝝ coꝛda ⁊=
accẽduntuꝛ ut qꝛant.⁊ diffeꝛunt᷑ ne inueni
ant:quatenus infiꝛmitas animi ipſo ſuo me
roꝛe cꝛuciata.puꝛgatior ad inueniẽdũ fiat:
⁊ tantoualidius teneat qnantotardius inne
nit ꝙ q̃rebat.õpater᷑ igit᷑ diſcipulis ipſis ⁊
mulieꝛibꝰ.qꝛ ĩ afflictõe magna ſũt q̃ꝛunt do
minũ ſuum ⁊ non inueniunt.⁊ neſciunt ubi
eum amplins q̃rere debeant. Igitur dolen
tes ⁊ flentes diſcipuli ⁊ non audentes diu
maneꝛe iuxta ſepulchrum pꝛopteꝛ metum
iudeoꝝ (abieꝛũt ad ſemetipſos).i.ad hoſpi
cia ſua.⁊ illuc ubi habitabant ⁊ priꝰ latita
bant. ⁊ unde ad monum̃tum currebaãt nihil
certi ſcientes de dñi reſurrectione. Marie
qutẽ ibidem remanſerunt.( Et dum meme

N₰
ſſternate
nitauͤt ,
ꝛengnd
neuto
nenrſi
loin ſpel
buslalvis
ſuueltos
ti habin
ritöͤes ei⸗
mninü:1
petit ren
ſtis ſplen
bis ahp⸗
uum anic
ad ſolen
ſolemu
Beca.l
atoꝛis
dis einſ
nſecaati
aplom
eccleſin
ne ange
tera)e
las oſo
ſuurec
citati ſi
cu moꝛtn
mortuox
mortuis
Wortws:
connerſ
illud n
Et ſubi
chope
e pſent
uirtute.
centes⸗

W

Muer
ſer dice
hetox 7
llceret 6

nplicit t
py hocei
multa
t non d
Wlatum
Aiere
iccas g
mquide;
flon en
cica em
hec Crif.
t linthea
noeſt ue
ditn iterio
eniſſem g
chr ſip
enta ſine
fens lu
önis ma
coda *
ſe innent
ſo ſuo me
jed fin:
dius ime
lisipſet
tiͤzunt 6.
ſeuntibt
inrcoen

Secunde partis

ↄſteꝛnate).i.ſtupefacte(eſſent de hoc)) q;
uideꝛãt.ꝗa ⁊ lapidẽ tã imẽſe magnitudinis
ꝛeuolutũ ſtupebant: ⁊ coꝛpus tã eximie ue
neꝛatõis ñ iuẽtũ dolebàt reſpiciẽtes in mõu

mentũ (uideꝛunt duos uiꝛos).i.duos ange

los in ſpẽ uiꝛoꝝ (ſt antes cicã illas in Jueſti
bus(albis)ad deſignandũ gandiũ dñice ꝛe

ſunectõis. Angeli non ſolũ vᷣbo ſed ẽt fulgẽ

ti habitu gloꝛiã ãnunciãt tꝛiüphantis appa

ritões eĩ angeloꝝ faciũt ad ĩſtructionez bo

minũ: ⁊ ſolent ꝑ illũ mõm appaꝛeꝛe.ꝗ com

petit rei de q̃̊ debẽt inſtꝛueꝛe: candoꝛ:aũt ue

ſtis ſplendoꝛẽ denũciat ſolẽnitatis.⁊ iõ ĩ al

bis appaꝛueꝛũt ueſtibꝰ.ad önotandũ gaudi
um dñice ꝛeſuꝛectõnis.Appaꝛuer̃t aũt duo
ad ſolẽnius denüciãdũ xpᷣi rſunectioneʒ qr
ſolẽnius ðnũciatuꝛ ꝑ duos q; p unum. Vbi
Beda.Qũo ãt poſio in ſepulchꝛo coꝛꝑi ſal
uatoꝛis angeli aſtitiſſe legũt᷑ ita ẽt celebrã

dis eiuſdẽ ſacꝛatiſſimi corꝑis miſteꝛijs tpᷣꝛe
ↄſecꝛationis aſſiſteꝛe ſunt credendi monẽte
aplo mulieres hẽꝛe uelamen pꝑꝑ angelos in
eccleſia( Cuq; )mulieꝛes (timerẽt)ex uiſio
ne angeloꝝ iniolita (⁊· declinarent uultꝰ ĩ

terra)ex uerecundia (dixer̃t)angeli((ad i

las) ↄſolãdo eas benigne.⁊ inſtruẽdo ð xpᷣi
Fſurectione.(¶ Quid qritis uiuẽtẽ) ⁊ iã rſuſ

citatũ (cũ moꝛtuis).Quaſi diceꝛẽt. Nolite
cũ moꝛtuis.̊ ẽ ĩ monum̃to qui locus ppᷣe ẽ

moꝛtuoꝝ qꝛere eũ qui ad uitam iã r ſuꝛꝛexit

a moꝛtuis. Uerũtũ multi qꝛunt uiuẽtẽ cum

mortuis:ut illi ꝗ licet ſint boni.tñ libenter
conuerſantuꝛ cum malis.ꝗbus poteſt dici

illud. ſine ut moꝛtui ſepeliat moꝛtuos ſuos.

Et ſubiungit.¶ Non ẽ hic) ſcilicet in ſepul
chꝛo penitentia coꝛpoꝛis.qui tamen nuſq;; jᷣ

ẽ pᷣſentia deitatis(ſʒ ſurrexit) inde.ſ.pꝛopa
uirtute.Et addunt dicti ſui ↄfuamatõöem:di
centes(Recoꝛdamini q̊liteꝛ locutꝰ ẽ uobii/
aq uerax ẽ ⁊ ñ fallit(cũ adhuc ĩ galilea eſ

ſet:dicẽs.qꝛ oʒ filium hoĩs tradi in manus
pct᷑oꝝ ⁊ crucifigi.⁊ tercia die ̃ſuꝛgeꝛe)..q.
dicerẽt diu ante pᷣdixit. hec oĩa.⁊ iõ ñ mue
mini ſi mõ auditis eſſe facta. Jubẽtuꝛ vᷣboꝝ
recoꝛdari.ut pᷣdicatione euentus futuri.cõ
firmentuꝛ in fide iam facti. Quia vo.ut dic
tum ẽ.mulieres uiſis angelis.timtes declĩa

uerunt uultus in terram. myſtice cũ celeſti

bus miſterijs appꝛopinquamus.exẽplo mu
lieꝝ haꝝ uultũ in terra declinare debemus
nos tenã ⁊ puluerẽ eẽ r̃colẽtes. Uñ Beda.
Et nos eꝛgo exẽplo deuotaꝝ ðo feĩarũ. quo
tiẽs eccłiaz ĩtramꝰ.⁊ myſterijs celeſtibꝰ ap
ꝓpinquamus.ſiue ꝑꝑ angelice pntiã uirtut᷑
ſiue ꝑꝑ ꝛeueꝛẽtiã ſacꝛe oblatõis.cũ oĩ humi
litate ⁊ timore ĩgredi debemus. Ad ↄſpectũ
ppe angeloꝛum uultum declinamus in ter
ram.cũ ſupernoꝝ ciuium que ſint gaudia e
terna ↄtẽplantes nos cineꝛez eſſe terramq;
recolimus:ſicut beatꝰ Abꝛaha.loqr:inquit

Lapitulü.lxxij

ad dñm meũ.cum ſim puluis ⁊ cinis. Et no
tandum ꝙ ſancte mulieres aſtantibꝰſibi an
geliſ non in terrã cecidiſſe.ſed uultum dicũ
tur in terram declinaſe. Uñ moſ obtiuit ec
cleſiaſticuſ ut in memoriam dñice uel ĩ nr̃e
ſpem reſurrectionis.⁊ omnibꝰ diebꝰdñicis.
⁊ toto quinquageſſime tpᷣre nõ flexis gẽubꝰ
ſed öclinatis in terram uultibus oꝛemꝰ. hec
beda. Ille ãt mulieres nec tũc attenderunt
ad vba angeloꝝ.nec aliqᷓ; ↄſolatõm recepe
rũt de uiſione eoꝑ:qꝛ nõ q̃rebãt angeloſ ſed
dũm angeloꝝ.immo ille due marie.ſ.iaco
bi ⁊ ſalome.ↄterrite ⁊ q̊ſ abſoꝛpte exeũtes
fuger̃t ð monum̃to.⁊ elõgaueꝛũt ſe inde ali
quantulũ.⁊ ſedehant dolentes.q; tremoꝛ ⁊
pauoꝛ.i.ſtupoꝛ eas inuaſeꝛat.ꝑp uiſionẽ an
geloꝛum ⁊ cuſtodum:⁊ nemini.ſ.ðõ cuſtodi
bus ꝗcquam dixeꝛunt.nec etiam angeliſ lo
quentibus rũderũt. Un aug. Intelligamꝰ ip
ſis angeliſ memini auſas fuiſſe aligd dicer̃.
i.reſpondere ad ea que ab illis audierant:
aut ceꝛte enſtodibus quos iacẽtes uideꝛũt.
r0.
d Omine ieſu xpᷣe. unica pꝛoleſ ſummi
dei ꝗ dilectis tuis öſiderium te que
rendi indidiſti.ſʒ ut magis accende
rentuꝛ affectum inueniendi diſtuliſti. eoſq;
ĩ galilea te uiſuꝛos ꝑ angelũ ceꝛti ficare uo
luiſti:da mihi miſero ardẽteꝛ te q̃rer.⁊ gau
denteꝛ te inueniꝛe:ut ð uitijs ad uirtutes.⁊
ð amoꝛe mundi ad amorẽ tuũ tranſmigrãs
merear pꝰ hanc uitam ex iſto ſeculoĩ illam
eternitatẽ tranſmigꝛar̃:teq; deuũ deoꝝ ĩ ſyõ.
⁊ in galilea ueꝛa cuʒ electis tuis gꝛatia tua
largiente tunc uidere Amen.

Nũo dñſ appuit Marie magð.Ca.xxii.

Im. Agdalena ueꝛo amaritudine plena
eſtuãs amoꝛe ⁊ neſciens quid aliud
oõberet facer̃.qꝛ ſine mgro non pote
rat uiueꝛe nec ibi eum inueniebat.
7 ubi eum qreret ignorabat (ſtabat) ex fer
uore ⁊? ↄſtantia. quia uis amoꝛis nec ſedeꝛe
nec iacere ſinebat (ad monumentũ foꝛis) 2
ab extra.ſ.in horto.⁊ ante domũculam in q̃̊
erat ſepulchꝝ(ploꝛans) ⁊ lamẽtans dñʒ ſu
um. Canto ei coꝛdis ferebatur incendio. tã
ta pietatis afficiebat dulcedine:tã ualidis
trahebat uĩculis caritatis: ut feminee iĩfir
mitatis oblita nec tenebꝛaꝝ caligine nec ꝑ
ſecutorũ immamtate retraheretur a ſepul
chri uiſitatõe.quinpotiꝰ foꝛis ſtãs ⁊ lachꝛy
mis monumtum irrigans recedentibus diſ
cipulis non ꝛecedebat: ꝓ eo ꝙ diuine dilec

tionis igne ſuccenſa ⁊ ta ĩualeſcẽte uꝛebat

deſiderio.⁊ impatiẽte uulnerabatur amor:
ut nihil ei ſaꝑet.niſi fleꝛe: poſſetq; illud pro
pheticum ueꝛacit᷑ eꝛuctar̃. Fueꝛunt mihi la
cheyme mee paneſ die ac nocte:duũ qr̃ mihi

Qũo dnus

quotidie nbi ẽ deꝰ tus.ſᷣm Aug. eruentioꝛ

⁊2 deuotior erat ad xpᷣm alijs mulieribus:⁊
nimiꝰ ardoꝛ amoꝛis eã ſolieitabat. Maꝛia
eĩ ꝗeꝗd uoluit:flendo obtinnit.ꝙlendo ob
tinuit᷑ ueniam peccatoꝛuʒ⸗VFlendo obtinuit
fratꝛis reſuſcitatõez de ſaucibus infeꝛnoꝝ.
Flendo obtinuit ↄſolatõem de reſuꝛꝛectiõe
Lachꝛymas ergo fudit ↄpunctpnis.compaſ
ſionis ⁊ deuotionis. Unõ Greg.qua ĩ re pul
ſandũ ẽ.huius mulieris mentẽ quanta uis
amoris accendeꝛat.q̃ a monumento domini
ẽt diſcipulis ꝛecedentibus ñ ꝛecedebat. Un
de ↄtigit.ut eum ſola tunc uideꝛet q̃ ꝛeman
ſit ut queꝛeret:quia vtns boni oꝑis pſeuerã
tia Eẽ. Ubi ⁊? Aug.uiris eĩ r̃deũᷣtibus ĩfiꝛmio
rem ſexum in eodeʒ loco foꝛtior figebat af
fectus.⁊ oculi qui dñm q̃ſierant ⁊ non inue
nerant. lachꝛymis iam uacabant ampliꝰ do
lentes qð fuerat ablatus de monum̃to quã
ꝙ fuerat occiſus in ligno:quoniaʒ magiſtꝛi
tanti cuius ei uita ſubtꝛacta fuerat:nec me
moria remanebat. Tenebat itaq; ad monu
mentum iam doloꝛ iſte mulieꝛem. Unde ⁊
oꝛigenes.adiuimus fr̃es mariã ad munumẽ
tũ foꝛis ſtamẽ.audiuimus mariã ploꝛantẽ.
Amor faciebat ſtaꝛe.dolor cogebat eã plo
raꝛe. Stabat ⁊ cicunſpiciebat ſi forte uide

ret quẽ queꝛebat.doloꝛ renouatus eꝛat ei.

quia quẽ pꝛius doluerat defunctum. nũc do
lebat ablatũ.⁊ iſte dolor maioꝛ erat:qr nul
lam ↄſolatiõeʒ amplius habebat. Prima g
fuit ca uſa doloꝛis.quia uiuuʒ perdiderat.
Sed de hoc doloꝛe aliquantulã ↄſolatõem
habebat:quia mortuũ ꝛemanere uidebat.
Nunc autez de iſto dolore ↄſolaꝛi ñ potat.
quia nec coꝛpus defunti ĩiueniebat. Metue
bat aũt ne amoꝛ magiſtri ſui in ſuo pectore
re frigeſceret.quo uiſo ꝛecaleſceret. Plora
bat itaq; maria uehementer.quoniaʒ doloꝛ
additus erat ſuꝑ doloꝛem. Duos itaq; dolo
res eximios uno geſtabat corde.quos mitti

gaꝛe lachꝛymis uolebat.ſed non ualebat:

ac iõ tota poſita in dolore.mente ⁊ corpor̃
deficiebat ⁊ quid ageret neſciebat. Petrus
quidẽ 2⁊ Johannes timuerunt:⁊ ideo nõ ſte

teꝛunt. maria non timebat: quia nihil ſuſpi

cabatuꝛ ſibi ſupereſſe pꝛo quo timeꝛe debe
ret. Peꝛdiderat eĩ magiſtꝝ ſuũ.quem ita ſi
gulaꝛiteꝛ diligebat.ut preter ipſuʒ nihil pt
diligere uel ſpeꝛaꝛe. Perdideꝛat uitam ani

me ſue:⁊ iam melius arbitrabatur fore ſibi

moꝛi quam uiuere.quia forſitan moriens ĩ
ueniet: quem uiuens inuenire non poterat.
g oꝛtis naq; ut moꝛs dilectio:quid nam am

pꝓlius in maria faceꝛet.facta eꝛat examinis.

facta erat inſenſibilis.Sentiens non ſentie
bat.uidens non uidebat audiens nõ audie

bat:ſed neq; ibi erat ubi eꝛat:quia tota ibi

eꝛat ubi magiſter ſuus erat: de quo tamen
ubi eſſet:neſciebat.querebat autem eũ ⁊ ñᷣ

appazuit marie magdalene.

inueniebat.⁊ iõ ſtabat ad monumtũ ⁊ plõa

bat.tota lachꝛymabilis ⁊ miſerabilis. Cer
te iam nil ſapiebat maria niſi diligere: ? ꝓ

dilecto dolere. Oblita erat timorê oblita e

ꝛat ſemetipᷣazʒ. oblita eꝛat deniq; oĩa. pꝛeteꝛ

illũ quẽ diligebat ſuꝑ oĩa. Senſus nullus i

eo remãſerat.omne ↄſiliũ ab ea ꝑierat ſpes
oĩs defecerat.ſolũmodo flere ſupeꝛat. Pec
Origeñ.(dum ergo fleret )ꝑpꝑ coꝛꝑis xpꝑi ab
ſentiã (inclinauit ſe coꝛporaliter(⁊ pꝛoſpe
xit in monumentũ)quia ſemꝑ ſpeꝛabat ibi
eum inuenire ubi eum ſepelierat:⁊ amor ĩ
quiſitionem multiplicat.ſicut enim nos cuʒz
aliquam rem perdimus.qᷓ;uis huc illuc cur

ꝛendo diſcurꝛamus: tamen ad eũ locũ ſepe

reſpicimus:ubi eũ habuiſſe meminimꝰ ita
⁊ hec mulier.qᷓ;uis huc illucq; coꝛpus domi
ni quereꝛet:anxia tñ de eius abſentia fꝛeq̃n

tius monumentũ aſpiciebat.ubi eũ poſitum

nouerat. Uñ Greg. Amanti ſeł aſpexiſſe nõ
ſufficit: quia uis amoris intentionẽ młtipli
cat inquiſitõis.Queſiuit eꝛgo pᷣus ⁊ minime
inuenit:perſeuerauit ut quereret. unde cõ

tigit ut inueniet.Actumq; ẽ ut deſideria di

lata creſcerent.⁊ creſcendo caperent ꝙ ĩue
niſſent ſancta.eĩ deſideꝛia dilatõe cꝛeſcũt.
ñ aũt dilatõe deficiũt :deſideria ñ fuerunt.
Poc amoꝛe aꝛſit ꝗſꝗs ad vtutẽ ꝑtingeꝛe po
tuit.hec Seg.Quauis g maria uidiſſet cor
pus xpᷣi abeſſe uole bat tñ adhuc uidere ſi ꝗ
liquod neſtigiũ poſſet ꝑcipere:⁊ ideo ñ ſuf
ficiebat ſibi ſemel ꝛeſpexiſſe. In hoc ꝙ ĩcli

nauit ſe ⁊ ꝛeſpexit in monumentũ.datur in

telligi ꝙ cũ hũilitate cordis debemꝰ ꝓſpice
re mortẽ xpᷣi.⁊ in q̊ ꝙ iteꝝ ꝓſpexit.dat᷑ exẽ
pꝓlũ ↄtinue oculo m̃tis mortẽ xpᷣi ꝓſpicere.
Et uidit maria oculis corporis ipᷣos duos
angelos) pᷣfatos (in albis ſedentes)ſupꝛa ſe
pulchꝝ ⁊ loculũ corpieſund ad caput aliũ
ad pedes) ꝑꝑ reuerẽtiã loci ↄſecꝛati ex tac
tu coꝛꝑis dñici:ex feruore eĩ deuotiõis quã
hẽbat.illã uiſionẽ meruẽat.Angelus ad ca
put eſt reuelans diuinitatis archana.quia
caput xpᷣi deꝰẽ: angelns ãt ad peõs ẽ docẽs
hũuanitatis eius obſequia:in redemptiõe no
bis ĩpẽſa.(¶ Qni dicũt iili.młier ꝗd ploras)
Angeli lachrymas ꝓbibebant.⁊ futuꝝ quo
dãmodo gaudiũ nunciabàt:ac ſi dicerẽt plo
ꝛare noli.non habes cãm flendi. ſed magis
gaudendi ex reſurꝛectõe xpᷣi. Non è ploran
dũ ſed plaudendum.hic dies leticie ẽ̊. non
meroris:leta uenimus nuntiare tibi. Noli
plorare.ſʒ potiꝰ ad illũ reſpice quẽ tamo
amore deſideras uidere. At illa putans ĩteꝛ
rogare quaſi neſcientes:⁊ ñ angelos eſſe.ſʒ
hoĩes ꝓdit lachrymaꝝ cauſas.Quia tuler̃t
inquit dominum meum de monumento ((⁊
neſcio ubi poſuerunt eum Yaꝛbitrans cuſto

des uel iudeos eum eſſe fuꝛatos. Magnus

g doloꝛ me fleꝛe compellit magna tꝛiſticia

e niiſu
neſciebar
endere
no geſtgn
jeſü p; fl
ſt crro
Palo ann
rexitrpof
coꝛdat 4
nia anin
erat ubin
ſpaitus n
gua in ſus
dire nin
runt ei.
geſolanio
duüͤ dolor⸗
dit lapice
7 geporle
clliter an
potquamm
lapis timo
non poteſt
u gulem
gliqa cura
,lius ſe ten
reſen bm
ſolandume
mometo in
Btat muli
2ſolator.
eig ab ang
apparef h
guis pz un⸗
Mertarn
Uenſunt
connertun.
ſun ) ci ad
nie pparere
ferpps au
bemteg aſt
Ollerſt eſtr
exeft Erj
ei in ſpe

ingere
igiſſet 2
nidere ſi 4
ideo ñ ſuf
doc hicli
datur in
ent pſpice
xit. dat erẽ
i pſpicere.
gipos duos
es ſupra ſe
caput alid
cꝛatier iac
uotioͤto gud
kelus ad ca
hana,quis
ds e doces
mptie no
a Noras)
futur ggo
dicererg⸗
,ſed mags

Secunde partis

uiſceꝛa mea coartat. Timebat eĩ ne iudei

corpꝰ xpᷣi in aliquẽ locum inhoneſtũ pieciſ
ſent.inuidentes honoꝛi ſepultuꝛe eius: ł ne

forte aſpoꝛtaſſent. ut ei ignominiã facerẽt.
Agebat in ea uis amõis.ut ñ muentü ñ cꝛe

deꝛet niſi ſublatù. Et hec ãguſtie cã eꝛat. q;
neſciebat ubi inueniret. ⁊ officiuzʒ funeris ĩ

pendere. Non dicit corpꝰ dñi mei. ſed dñʒ a
toto deſignans ptẽ:ſicut omnes confitemur
ieſũ xp[ʒ filiũ dei ſepultũ.cũ ſola eius ſepłia
ſit caro. Uide h̊ muabilẽ oꝑatõez amoris.
Paulo ante audierat ab uno ãgelo.ꝙ r̃ſur
rexit. ⁊ poſtea a duobꝰ ꝙ uiuebat. ⁊ non re

coꝛdat᷑.⁊ dicit neſcio. Amoꝛe hoc faciebat

quia anima ſua non eꝛat ubi ipᷣa eꝛat.ſʒ ibi

erat ubi magiſteꝛ ſuꝰ? erat. Nam ſn Orig.

ſpiitus marie magis eꝛat in corꝑe magiſtꝛi
quã in ſuo. Neſciebat cogitare loqui uł au

dire niſ ð ipſo.Et neſcio: inquit. Ubi poſue
runt eũ. Pec eꝛat ei maioꝛ cauſa doloꝛis ⁊
deſolationis.qꝛ neſciebat quo iret ad ↄſolã
du dolorẽ.⁊ ubi eü inueniet. Maria qꝛ ui
dit lapidem ſublatũ. credidit xpᷣm ſuratum
7 depoꝛtatũ lapide enim ſublato corpus fa
ciliteꝛ amouetuꝛ de monum̃to:quod fieri ñ

põt quamdiu lapis ſupeꝛpoſitꝰ ẽ. Sic q;diu
lapis timoris dei i cõde ẽ xpᷣs ab eo auferri

non poteſt. ſi ãt amouetur cito ipum ꝑdidit
Eu autem maria ſic plorgaꝛet.nec de angeł
aliqd curaret amor ſuus magiſteꝛ ſuꝰ. am
plius ſe tenere ñ potuit. Domin igit᷑ ieſus
refert ̊ matꝛi ſue ⁊ dicit.ꝙ uult iꝛe ad con
ſolandum eam.ualedicenſq; matri uenit in
momẽto in hoꝛtum. Ubi eꝛat magdalena.
Stat mulieꝛ ⁊ plorat adeſt ieſus meꝛẽtium
ↄſolator.⁊ pias mulieꝛis lachrymas ituet᷑:
eiq; ab angeł ſe ueꝛtemi ⁊ ꝛetroꝛſuʒ ↄuerſe
appaꝛer̃ dignatus. PDer hoc oſtendituꝛ ꝙ ſi
quis xpCᷣs uideꝛe öſideꝛat.opoꝛtet ut ad deũ
ↄuertatuꝛ:quia illi ad deum uidenduʒ per
ueniunt.qui ſe totaliteꝛ peꝛ amorem in euʒz
conuertunt. Ubi Eriſoſtomus. Cur ñ expec
tauit eoꝝ reſponſum.ſed (conueꝛſa ẽ retꝛoꝛ
ſum) cu ad minus homines multe reueren
tie appaꝛerent.Dic quia cũ maria illa dice
ret ?ps aduenit.cui angeli ꝛeueꝛentiã exhi
bentes aſſuꝛexeꝛuᷣt: ꝙ magdalena admiꝛÄſ
ↄueꝛla eſt retrorſuz. ut uideꝛet ad ꝗd aſſur
ꝛexer̃t. Et ñ cognouit ꝙ ieſus cẽet.qꝛ uiõbat
eũ in ſpẽ ñ glorioſũ quẽ ãgeli głoſũ uidẽtes
honorabam. Ipſa ei nõdum habebat fidẽ

de xpᷣi reſurrectõe:⁊ ideo talis appaꝛuit in
corꝑe:q̃lis apud eã erat in mente. Non qð

iuxta hereticos foꝛmam dominꝰ vultumq;
mutaſſet.ut ꝓ uoluntate diueꝛſus ac nariꝰ
uideretua:ſed quo maria obſtupefacta ẽat
miraculo. Unde Ber. O delectabile pietat᷑
ſpectaculum.ꝗ querituꝛ ? deſideratuꝛ occł
tat ſe ⁊ manifeſtatuꝛ.occultat ſe ut ardẽti

us reꝗꝛat/⁊ requiſitus cuʒ gaudio inuenia

CLapitulũ.lxxij

tur: ⁊ inuentus cũ ſolicitudine teneatur: tẽ
tus ñ dimittatuꝛ. Secundum preg. maria
qᷓ adhuc ð dñi reſurrectõe dubitabat, ↄuer

ſa eſt retꝛoꝛſum ut uideret ieſum:ga uideli
cet ꝑ eandem dubitationem ſuam quaſi teꝛ
gum in faciem domini miſerat.quẽ reſurꝛe
xiſſe minime credebat. Sed quia amabat
⁊ dubitat.uidebat ⁊ non cognoſcebat.eum
; illi æ amoꝛ oſtenderat ⁊ dubietas abſcon
dehat.(Et dixit illi ieſus.mulieꝛ ꝗd plõas:
Quẽ q̃ris) Non petit quaſi ignoꝛãs.ſʒ ut eꝰ
reſpõſione ↄuenientius eaz inſtruat. Scõm
Gꝛegorium intenꝛogat᷑ doloꝛis cauſa. ut au
geatuꝛ deſiderium: quatenus cũ nominaꝛet
quẽ qreret.in amoꝛem eius ardentiꝰ eſtua
ret (At illa eũ adhuc non cognoſcens.puta
uit eù ẽẽ oꝛtulanũ) cui iucũbebat cuꝛa hoꝛ
ti illius in quo monumtum eꝛat.eo ꝙ mane
pꝛimo eum in hoꝛto uidebat:eſtimabat ei
nullum ciꝛca loca illa occupaꝛi niſi eũ gꝗg il
loꝝ cultoꝛ eꝛat. BGene autem ſpiꝛitaliteꝛ?. or
tulanus ei eꝛat:q; ſentes peꝛfidie ⁊ uitiorũ
iam eꝛadicaueꝛat.ac niꝛentia ſemina fidei
⁊ vᷣtutum.ꝑ amoꝛis ſui uim in eius pectoꝛe
⁊ hoꝛto anie ſeminaꝛe ⁊ plantare curabat.
Sicut enĩ ad oꝛtulani officium pertinet no
xias heꝛbas eradicare.ut bone poſſint ꝓfi
ceꝛe: ita dominus de hoꝛto ſuo.id ẽ ð eccle
ſia quotidie uitia eꝛadicat. ut vᷣtutes ꝓfice
re ualeãt. Un Oꝛigenes.O maꝛia ſi queris
ieſum.quarę nõ cognoſcis:Ecce ieſꝰ uenit
ad te quem tu queꝛis.⁊ tu eſtimas oꝛtulanũ
eſſe. Veꝝ quidem eſt quod eſtimas ſed tam
in hoc erras dum enim ſic oꝛtulanum exiſti
mas.ut ieſum eſſe non cognoſcas.E ſt enim
ieſus.eſt ⁊ oꝛtulanus:quia ipſe ſeminat om
ne bonũ ſemen in horto anime tue.⁊ in cor
dibus fidelium ſuoꝛũ:ipſe omne bonuʒz plã
tat ⁊ ꝛigat in anim abus ſanctoꝛum.⁊ ipie ẽ
ieſus ꝗ tecum loquituꝛ.hec Orige.maꝛie ẽᷣt
in ſpecie ortulani apparnit.tale eĩ officiuzʒ.
talis actus.tale exeꝛcitium.taliſq; neminis
ĩteꝛpᷣtatio incipientibus congruit. Oportet
enĩ ut penitens geꝛat modum oꝛtulani.ſ.ut
om̃ia nociua eꝛadicet.⁊ bona inſeꝛat. Si eꝛ
go uis ut appaꝛeat tibi uerꝰ oꝛtulanus.opõ
tet te herbas nociuas eijcẽ ⁊ ſalutiferas iſe
rere. Olla vo ut ebria r̃ſpondit ei ſicut oꝛtu
lano:dicens.(Dñne ſi ſuſtuliſti eũ dicito mi
hi ubi poſuiſti eũ.)qui mihi ẽ ſinglłaris the
ſaurus ẽt mortuus(⁊ ego eum tollam Icuʒz
omni deſiderio ⁊ accipiam. Dominũ uocat.

ut beniuolentiam eiꝰ captet. Non dicit ſi ſu

ſtuliſti ieſum crucifixu loquẽdo ðteꝛmiate
⁊ noiando eũ.ł alias deſignãdo:ſʒ dicit euʒ
in geneꝛali nihil addẽdo: qꝛ uis amõis ⁊ af
fectus cum deſiderio queꝛentis uel feruent
amantis hoc agere in aĩo ſolet ut quẽ ipſe

querit ł cogitat.oẽs cogitaꝛe eſtimet. ⁊ nuiuũ

lum aliù ignoꝛar̃᷑ credat. Uiñ q̃n de cognito

AQuo dnñus

loquitur. ? quẽ ipa diligebat oẽs ſciꝛe cogi
tabat: nec putauit alteꝛi icognitũ.quẽ ſic ip

ſa ↄtinue plàgit deſideratũ. Sig tu ꝑp tio
rẽ iudoꝝ leuaſti eũ hinc dicito mihi ut ego
eũ accipiã. Tiebat ei ne iudei ẽt corpi iſeui

rent exanimi.⁊ iõ uolebat in aliũ locũ inco

gnitũ illud tꝛdſpõere. Mirabił mulieꝛis au
dacia. quã mõtui nõ terꝛet aſpectus. ⁊ cuiꝰ
ualitudo ad gꝛaue moꝛtui funus tollẽdum.
pꝓlus itẽptat quã poſſit.Ex vtute ei amoris
credebat ſe poſſe tm̃ corpus ẽt mortuũ poꝛ
taꝛe. qꝛ feruent᷑ amàti nihil vr difficile. Cu
cei ſexus femineus fragilis ad onera defeꝛẽ
da. ? pauidus ad mortuoꝝ corpa baiulãda:
geꝗꝗ alijs ĩpoſſibile ẽ.h̊ ꝑp magnitudinem
amoris. leue ⁊ poſſibile aꝛbitꝛat uñ Oꝛig.
Joſenh timuit ⁊ auſus nõ fuit tollere cõpꝰ
de cruce niſi ĩ nocte.⁊ niſi ̊ expetiſſet a py
lato:mãia aut noctẽ nõ pᷣſtolat᷑. ñ poſtulat

nec ueret᷑. ſʒ audacteꝛ ꝓmittit dicẽs.ego eũ

tollã.O miabilis mulieꝛis audacia.o muli
er iã ñ młr. Nullũ locũ excipit.nihil añpõit
ſine timore dicit. abſolute ꝓmittit. Dicito
mihi ubi poſuiſti eum. ⁊ ego eũ tollã.O ma
ꝛia magna ẽ ↄſtantia tua. magna ẽ fiðs tua
h Orig. tPic g onñdit᷑ magna marie deuotio
⁊ dilectõis feruor: ⁊ iõ meruit quẽ mortuũ
q̃rebat uiuũ uidere ⁊ audiꝛe. Reſpice bene
eã quo lachrymabili uultu ſimpir ⁊ deuote
ipᷣm exorat: ut ſibi illũ quẽ qꝛit ondat. Sẽ
peꝛ eĩ ſpabat audire aliqᷓ noua de ſuo dilec
to ſr̃ oĩa. Doſtq; at (ut ait hᷣꝛeg.)eã cõi uo
cabulo appellauit ex ſexu. ⁊ agnitus non ẽ:
uocat ex noĩie ꝓpᷣo ut eã magis ĩtẽtà faciat.
talẽ ſe exhibet ut cognoſcat: dicens(ma
ria deſideriũ ei ulteriꝰ affigi ñ ſinens.ꝑ uo
catõez noĩs aptã.ſui öclaꝛat cognitõz. Ae ſi
apte dicat. recognoſce eũ a quo ꝛecognoſce
ris. Qu eĩ apud deũ ceꝛtus ſit numeꝛelecto
rũ.magna gr̃a aliꝗbꝰ dat᷑.qñ ꝓprijs noibuſ
deo noti eẽ mõſtꝛt. Dꝛopᷣo gᷓͤ nomie uocat
mariã ut öſignet ſpalẽ quã ad ſanctos hʒ no
ticiã.¶ Illa vo ↄueꝛſa) corde ⁊ ocuł m̃tis.ſi
cut an erat ↄueꝛſa coꝛꝑe ⁊ oculis carnis.
mox ut ſe ſuo noĩe uocãi audiuit.eũ ĩ uoce
ſicut ouis bõa paſtorẽ ꝛecognouit. Pimus
eĩ ↄueꝛſa corꝑe ieſum eſſe ꝙ ñ eꝛat putauit
nũc ↄueꝛſa corde ꝙ erat agnouit:ac q̃ſi rui
uiſcẽs ⁊ adoras cũ indicibili gaudio(dixit
Rabbõi).i.mgr̃.ſic eĩ añ paſſiõeʒ eũ uoca
re ↄſueueꝛat.qꝛ doctões apð iudeos uocãt᷑
męgr̃i. Tu es quẽ q̃rebã q̃ꝛe tadiu te mihi ce
laſti.qꝛ g pſeuerauit ut qreret.ↄtigit ut ĩue
niret. uñ Greg. Maria q uocat᷑ ex noĩe re
cognoſcit auꝛoꝛẽ atq; eum ptinꝰ Rabbõi.i.
imgrm uocat. Quia ⁊ ipᷣe eꝛat ꝗ qꝛebat exte
riꝰ. ⁊æ ipe ꝗ ĩteꝛiꝰut q̃rẽt docebat. uñ ⁊ Oꝛi.
O mutatio õxtre excelſi. Cõuerſus ẽ doloꝛ
magnꝰi gandiù magnũ. Mutate ſüt lachey
me doloris.ĩ lachꝛymas amoꝛis ⁊ exultatõ

Appaꝛuit marie magdalene.

nis. Ur ergo audiuit B; bũ Maria. ſic eĩ

ↄſueuerat illam uocare męr̃ ſuus.per ſenſit
in ipo nomine quàdã ſingularez uocationis
dulcedinẽ. ⁊ per eam cognouit ipſum a quo
uocabar eſſe magiſtrum ſuum. Unde etiaz
Añᷣ. Moli magdalene deſeꝛeꝛe comitatũ: ſʒ
pactis aromatibus cũ ea dñicũ ſepulchruʒ
uiſita᷑ mem̃to.O ſicut illa ocłis tu ĩ ſpiritu

cernere meꝛeaꝛis.nunc ſuꝑ lapidẽ reuolutũ
ab oſtio monumti ãgelù reſidentẽ: nunc int

monum̃tu. unũ ad caput ali ad pedes rᷣſur

ꝛectõis głiam pᷣdicates:nũc ipᷣm xpCᷣʒ mariã

ſlentẽ ⁊ triſtẽ.tã dulei oculo ⁊eſpiciẽtẽ.tqʒ
ſuaui uoce dicẽtẽ Maria. Rũupunt ad hac
uocẽ oẽs capitis catharacte.ab ippᷣis medul
lis eliciùf lachꝛyme.ſingultus atq; ſuſpiria
ab imis tra hut᷑ uiſceribꝰmaria.o btaquid
tibi mentis fuit.ꝗd ai.cũ ad hanc uoceʒ te
ꝓſteꝛnens.⁊ reddẽs uicẽ ſalutàti clamares

rabboni:Quo rogo affectu: quo m̃tis deſide

rio clamaſti. ꝛabbõi.Nuüc pła dicer̃ lachꝛy
me ꝓhibẽt.cũ uocẽ exludãt affectꝰ.oẽſq; ⁊
qĩe.⁊ coꝛporis ſenſus nimiꝰamõ abſoꝛbeat.
Et iteꝝ noĩat dũs ↄſuetũ ancile nom̃ ⁊ cog
ſcit ãcilla ↄſuetã dñi uocẽ. Puto łᷣ certe af
firmo.qꝛ ſenſit ſolitã ſuauit atẽ q̊ uocaꝛi cõ
ſueuerat maꝛia.o uox delectabilis. o qᷓ;tuʒ
blãdim̃ti.qᷓ;dtũ ſapuit amoris.nec celeriꝰ G̊
expᷣmi potuit.ſcio qᷓ ſcis ⁊ qͥ uelł. Ilico mu
tate ſũt lachꝛĩe.ñ eĩ credo mox eẽ r̃ſtrictas
Sʒ quas ↄtꝛitum coꝛ ſe toꝛquendo pᷣus expᷣ
mebat.eas pꝰ moduũ coꝛ gaudẽs effuùdebat.
o qᷓ;diſſiłia ſ rabbõi.⁊ñ tu ſuſtuliſti eũ.dici
to mihi.o qᷓ;diſona ſt᷑.tuler̃t dũm.⁊ neſcio u
bi poſuerũt eũ:⁊ illud qꝛ uidi dũm ⁊ h dixit
mihi. hec An. Et cuurẽs ac procioöns mãaia

ad pedes ieſu. ueſtigia eiꝰ adoꝛãdo.ſtati uo

luit ex deuotiõe aãplecti neſtigia eꝰ quẽ r̃co
gnouit: ac pedes tangere ⁊ oſculaꝛi ut ↄſue
uerat.o amoꝛ fortis ⁊ impatiẽs.ñ eĩ ſufficie

bat ei uideꝛe ieſum ⁊ cũ ieſu loqui:niſi ẽt

tangeꝛet ieſum. Sciebat eĩ qꝛ uintus de illo
exibat:⁊ ſanabat omnes. Ipſe neꝛo uolẽſ fi
dẽ ĩ corde illiꝰ.ut ortulanꝰſemiare:⁊ aĩum
eiꝰ ad celeſtia eleuare (Dixit: noli me tãge
re).ſ.mãaibꝰ corpꝑis.quẽ nondũ tetigiſti fide
cordis.quaſi dicat. Poti uolo ut tangas
me tactu m̃tis.credens me patri eq̃leʒ.quã
tactu corporis credens me hominem puꝛuʒ
⁊ patre minorem.Adhuc enim carnaliter ĩ
eum credebat quem ſicut hominem flebat.
ohibita eſt eꝛgo.quia propteꝛ deſfectũ fi
ei indigna erat. ⁊ ideo ſubdit.Nondũ enĩ
aſcendi).i.eleuatus ſum.ſ.ĩ corde tuo.(ad
pr̃eʒ meũ Ji.ad eq̃litatẽ ꝓr̃is:qꝛ ñ cr̃dis me
perueniſſe ad equalitatem eius.ac me filiũ
equalem ⁊ coeternum patri qui me ſuſci
taſſet a moꝛtuis.ſʒ eſſe ſublatum tanquã ca
daueꝛ purum. Acſi diceꝛet. Quia me tãquaʒ
mortuum in ſepulchꝛo queris.⁊ reſurrexii

nitljo ne
lo ( G
bus mei
i aſce
Tnäm⸗
nz mei
boſum⸗
Ceautt.
ego megia
n viceit
ho cr aſce
ge i⸗
P flaud
Po ſpüal
gre qr ei
us hatur
huos cop
res quo⸗
carffes
coherech
tieqna h
ſcegiſti
resabfan
e mentil
gora⸗
oeii
Drrai
9no oin
ce igit 1
domius

,ec celer;h
ell.Yicomn
r ee fſtrictas
endo dus exz
les eſſüdedet.
amigi ei dici
nm.t neſcion
didümt haͤtit
prociöfs miin
dorido, ſtati i
tigiae grefeo
oeulan ur ſte
nes ſͤei uſce
loui :ui e⸗
Ktungtel
ſe nao oliſfi
miare:t alum
,noli ne tͤge
iterigſt foe

Secunde partis

ſe ñ credis:iõ uiuẽtẽ tangẽ ñ mereris.Tibi

eĩ nondum ad patrem aſcendi.quẽ uiuemeæ

cũ moꝛtuis qꝛis.Lã tibi aſcẽdero ad pr̃em
tũc mereberis me tangere pr̃i eq̃̊lẽ. Uñ an
ſhel. Sʒ o dulcis ieſu cur a ſacr atis ac deſi

deratiſſimis pedibꝰ tuis ſic arces amãtẽ.no

li:inquis.me tãgere.Ut ꝗa dñe: Quare nõ
tãgam illa öſiderata ueſtigia tua ꝓ me ꝑfo

rata clauiſ.pfuſa ſanguine.nõ tãgaz nec de

oſculaboꝛ: An inimicitiõ es ſolito.qꝛ gloꝛio
ſioꝛ:Ecce ñ dimittã te nec recedã a te ñ paꝛ
cam lachrymis.pectꝰ ſingultibus ſuſpiꝛijſq;
rũpetur.niſi tangã.Et ille inquit. Noli time
re ñ aufeꝛetuꝛ tibi q̊ bonũ.ſʒ differtur. hec
Anp.Sic g maria dubijs plena.luctu inge
ta pᷣꝑatione indiguit. anq; ad tangẽdũ tataʒ

ſanctitatẽ accederet. Si at illa q̃ dĩñũm ᷑fur

gentem pria pꝰ matrẽ eius uideꝛe meruit.qᷓ
tm̃ dilecta ẽ a dño ⁊ tota eius mãcipata ob
ſequio.ab oĩ peccato ab eo liberata a tac
tu pedũ eiꝰ ẽ phibita: qᷓ;tomagis pollutus
uitijs ne eũ totuʒ tãgat cõficiendo ł ſumen
do(Sʒ uade) iaʒ letificata (dic ⁊ nũcia fr̃i
bus meis).ſcʒ.appłis.qꝛ ſurrexi: ⁊ (aſcẽdo
.i.aſcendã(ad prem men) ꝑ generationeʒ
7 nãm (⁊ pr̃em ur̃m)pꝑ adoptõʒ ⁊ gram( de
uz men)qꝛ me hoĩeʒz creauit.⁊ ſub quo ego
bõ ſum ᷣʒʒ humanitatẽ (⁊z deũ ueſtꝝ)ꝗ uos
cꝛeauit.⁊ ab eꝛoꝛe liberauit int᷑ quos ⁊ ipʒ
ego mediatoꝛ ſum. Quaſi dicat. In ꝓxio eſt
ut uidedt aſcẽdẽtẽ.loqtur ĩ ꝓpoñito inq;tuʒ
hõ.qꝛ aſcẽder̃ ñ ↄpetit ei ßʒ diuinã naturã
q̃ ẽ altiſſia.ꝙ ẽt pʒ ex q̊ ꝙ uocat apłos fr̃es

ppꝑ ſilitudine ⁊ ↄformitatẽ nature hůane. ⁊?

pꝑ ſpuͥalitatẽ amicitie.⁊ ẽt ꝑp adoptionem
gre qꝛ eiꝰ pr̃is ſt᷑ filij adoptiui.cuiꝰipᷣe ẽ fili
us naturalis. Uñ Seuerianus. Uocat fr̃es
quos cõpꝑis ſui fecit ẽe geꝛmanos.uocat fra
tres quos patri ſuo adoptauit in filios uo
cat fres quos benignus ieſus ſibi preſtitit
coheredes. Uocat fr̃es ꝑꝑ ſpãlitatẽ amici
tie quà habuit ad ipſos. Unde ⁊?⁊ Amb. De
ſcẽdiſti ꝗdẽ filius hoĩs.nec patri cũ deſcẽ
res abfuiſti:ſʒ deſcendiſti nobis. ut te ocuł
ac mentibus uideremꝰ. ut ĩ te credeꝛemꝰ.
Eꝛgo ⁊ aſcende nobis.ut te ſeq̃mur mtibus

quẽ oculis uider̃ ũ poſſumus. Pec Ambꝛo.

Stat g dilecti cũ iocunditate ⁊ gaudio ma
gno loqntes adiuicẽ ſiẽ amicꝰcũ amico. Ec
ce igit᷑ ⁊ B ſir magnum paſcha. Sic itaq;
domius a mr̃e rediẽs.apparuit prio marie
magdalene. q; ipſis apoſtolis ł aliꝗbꝰ ali
is. Unde Pieronymus. Marie magdalene
pmo oñdituꝛ de qua eiecerat ſeptem demo

nia. ga meretrices ⁊? publicani pᷣcedent ſy

nagogam ĩ ꝛegno dei.ut latro pꝛeceſſit apo
ſtolos. Locus autez ubi dominus apparuit

magdalene. diſtat quindecim paſſibꝰ a ſepł
chro. Pãac igiruz mulierem queę mance ſuꝛꝛe

xit.amar̃ fleuit.ardentiſſime dilexit.diligẽ

Capitulũ.lxxij

tiſſime queſiuit.⁊ ideo pre ceteris ĩuenit.⁊
nos imitemuꝛ:eiuſq; exercitium gerẽtes.cũ
Lachrymis ⁊? pſeuerantia dñm qᷓramus:ut ſi
mul cũ ipᷣa dũm inuenir̃.⁊ ab eo ↄſolaꝛi me
ream ꝛz. Uñ Orige.ſequamuz eꝛgo fratres
caꝛiſſimi huiꝰ ſancte mulieꝛis aflectuz. ut ꝑ

ueniamꝰ ad effectù. Ploꝛet unuſqſq; ad ie

ſũ ⁊ qꝛet fideliteꝛ ieſum.qꝛ ñ deeſſet aĩe: q̃
renti illũ. Diſce eꝛgo o homo o pctoꝛ a mu
liere peccatrice.cui tñ dimiſſa ſũt oĩa pct᷑a
ſua Diſce pctoꝛ homo plorare dei abſẽtiã.
ac intime deſiderare eiꝰ pnñiam. Diſce a ma
ria ieſũ amare ⁊ ieſũ ſpeꝛaꝛe.ieſũ indeſinet᷑
ꝗrere ⁊? qrendo ĩueſtigare.nulla adueꝛſa fõ
midare nullã ↄſolationẽ extra ieſum r̃ciꝑe.
oĩa pᷣteꝛ ipʒʒ ↄtẽnere.Diſce a maꝛia qreꝛe ie
ſum i monum̃to coꝛdis tui.reuolue lapideʒ
ab oſtio monum̃ti dei. Amoue oẽz duriciã.
⁊ repelle oẽ obſtaculuz a fide tua. Tolle g
oẽm ↄcupiam ⁊ oẽm immũditiam a cerde
tuo ⁊ diligenteꝛ ꝑſcꝛutaꝛe ſi ſit ieſꝰ ĩ eo.Si
ãt ñ inueneris ĩ te ieſum ſta foꝛis ⁊ plora ⁊
ꝑmane in fide:⁊ ꝛeſpice foꝛis ad alios.ſi fõ
te alicubi inuemas ⁊ uideas ĩ aliquo euzʒ: ⁊
ploꝛãdo oꝛa ieſum ut dignet᷑ inꝛare ad te ⁊
hitare in te ⁊ ne foꝛte erecta ceruice repel
las eũ a te humiliãdo inclina te.Et iteꝝ.ꝓſ
pice ĩ monum̃to ðᷣi ꝙ dʒ eſſe ĩ te.Et ſi ibi ui
deꝛis duos angeloſ. unũ ad caput ⁊ unũ ad
pedes.i.ſn cognoueꝛis in corde tuo. q̃ſi cele
ſtia öſideria.tã ad ↄtẽplatiuã uitã qᷓ; ad ac
tiam ꝑtinẽtia.ꝑ q̃ adbuc ñ poſſis ieſuʒ uidẽ
nec ieſũ hr̃e:noli his ↄtentꝰ eẽ.noli adhuc
deficiendo ꝗeſcere ſ̊ ploꝛa ⁊ q̃re ieſum ĩ te
donec inuenias ⁊ ſi fote aliquo mõ tibi ap
ꝑuerit ⁊ deſideꝛio tuo ſe repñtaueꝛit:noli pᷣ
ſumeꝛe de te tanq; ex tuo deſiderio b merito
tibi apparuerit. ⁊ tãq; eũů agnoſcas: ſʒ boni
tati pietatiq; eiꝰ attribue.⁊ iterroga illũ ⁊
oꝛa ut indicet tibi ſeipſum. Audeo ei tibi 2
fidenter ꝓmittere.ſi in fide ad monum̃tũ cõ
dis tui ſteteꝛis.ſi plorando ieſum q̃ſieris. ⁊=
querendo perſeueraueꝛis:ſi cum hũilitate
te inclinaueris.ſi exẽplo marie nullã aliam
ↄſolationem de ieſu.niſi ipſum recipere uo
lueris:ipſo reuelante ipſum ſine dubio ĩiue
mes ⁊ ipᷣm agnoſceſ:ita ut nõ ſit tibi neceſ
ſe qrer̃᷑ ab alijs ubi eſt ieſus.ſed tu magis
indicabis eum. mincians quod uidi dominũ
⁊ hec dixit mihi. Pec Origeñ. Poſt aliqᷓ;
tulam uero morulam dominus diſceſſit. di
cens. quia ⁊ alios uiſitare eum oporteret.
(unc Magdalena benedictione ab eo

cepta.⁊ domino deſcendente receſſit. ⁊ iag
eredens ad ſocias ſuas uenit ⁊ eis nücia
uit. ¶ Ale uero de reſurrectõe domini gau
dentes. Sed quod eum ñ uiderant idolen
tes:(recedunt cũ es de monumento). i. de
loco ante monumtum.ſcilicet de ſeptis hõ
ti in quo erat monumtum.((cum timore ⁊=z

QAuo dñnus

gaudio magno.currentes nunciaf̃ hec diſci
pulis) dñi de ipo.ſim gloſam duplex erat in
eis affectus.ſ.timoꝛis ⁊ gaudij.alter de ma
gnitudine miꝛaculi.alteꝛ ex deſideꝛio reſur
gentis: ⁊ uteꝛq; geſſum ↄcitabat fſemineu.

DOratio.

V Dijſſime dñe.o dulciſſime mgr̃ quꝗ
¶ bonꝰ es tu his ꝗ recto ſt᷑ corde.qua
s ſuauis.his ꝗ diligunt te. O qua feli
ces ſt ꝗ qꝛũt te.⁊ quã bti ꝗ ſꝑant ĩ te. Ueꝝ
ceꝛte ẽ ꝙ tu diligis oẽs diligẽtes te.? nuũq;
derelings ſpertes in te. Ecce ei hec delec
tꝛix tua ſimplꝛ qrebat te.⁊ ueraciteꝛ iuenit
te. Speꝛabat in te ⁊ nõ ẽ derelicta a te ſed
plus ẽ ↄſecuta ꝑ te quã expectaꝛet a te.Ob
ſecro & te dne.da ⁊ mihi diligeꝛe ⁊ qer̃ te.
ac ſpaꝛe in te:ut ⁊ ego a te diligi ⁊ te inuẽi
ꝛe mere ar.⁊ a te niquã deꝛeliquaꝛ. Amen.

4 Quomodo dominus appaꝛuit tꝛib“ Ma
rijs. Capitulũ.lxxiij.

Um g iſte tꝛes Maꝛie ſimul pge
ꝛent de monum̃to reueꝛtẽdo.anqᷓ;
puenirent ad ciuitatẽ ? ad apłos
2 (occurꝛit) 7 appäãuit (eis)dñsie
ſus) Ubi Piero. Peꝛgebant eĩ ad apłos ut
p illos fiði ſemi ariũ ſꝑgeꝛet᷑. Que ãt ſic q̃re
bant q̃ ita currebant: merebant᷑ obuiã hr̃e
dnm ꝛeſiagentẽ. Et (ut ait Raba.)ꝑ G̊ oñ
dit ſe oĩbus iteꝛ vtutũ ichoantibꝰ.ut ad ſa
lutẽ ꝑpetuã puenire queant adiuuando oc
currere. GBlando quoq; ſalutatõe dñs deiec
tas eꝛigẽs.⁊ uerbo ↄſolatorio triſtes ↄſolãs
ait.auete)ex eua formans aue. Vbi Hie
ro. Primo mulieres merent᷑ audire auete.
ut maledictü eue mulieris ĩ mulieribus ſol
ueꝛef.¶ IAlle vo Jultꝛa quã dici poſſet exhi
laꝛate (acceſſer̃t )ut iã cꝛedẽtes ⁊ ꝑ fides il
luminate.q;ꝛ ut ait ap:s. accedente oʒ cꝛeðᷣ
ꝛe (X tenuer̃t ac deoſculate ſunt peõs eiꝰ)
ex deuotõe:hũanitatẽ ĩ qua ſuꝛrexit pbateſ
aꝗpte.⁊ de reſurrectõe eius certificare. deũ
ac dñm (adorauerũt)adoꝛatõe latꝛie tanq;
fidẽ trinitatis aſtꝛuẽtes. Uñ Criᷣ. Tenuer̃t
pepᷣs eiꝰ.⁊ cũ ſuphabũdãti ad eũ leticia cur
ꝛentes acceper̃t. ⁊ ꝑ tactũ ↄiecturaʒ ⁊ certi
tudinẽ ꝛeſuꝛꝛectõis:⁊ adõauerf̃t eũ.fortaſſis
aliꝗs ur̃m uellet.⁊ ſ̃m illas effici młieres
⁊ pedes detineꝛe ieſu. Poteſtis ⁊ nüc qcũq;
uultis ñ pedes ⁊? manꝰ ſolũ: ſʒ ⁊? caput detĩe
re ſacꝝ illo.terribilibꝰ potiẽtes miſterijs pu
ꝛa ↄſcia. Mõ h ãt ſolu:ſiʒ ⁊ ĩ illa die uidebit᷑
eum cũ ine ffabili glõia illa.⁊ plebe angelo
rum uenientẽ.ſi uolueꝛitis eſſe miſeꝛicòdes
7 audietis uerba illa:uenite benedicti pfis
mei.heꝛeditate ꝑcipite tegnum paratuz uo
bis ante ↄſtitutõem moᷣi. Pec Crib. Iſte ẽ

appaꝛuit mibus marijs

modus ueniẽdi ad ueniã.ſ.accedẽdo ad pe
des xpᷣi. Uñ debemus iꝛe ad oſculum pedis
xpi ꝑ deuotã oronẽ.eius.ſ.ↄſideꝛãdo huma
nitatẽ. Si uis cape celſitudinem dei.cape
pus humanitatem xpᷣi. Moraliter accedit
ad xpᷣm per fidẽ illuminantẽ. uñ ĩ pſal.acce
dite ad eum ⁊ illuminamini: tenet᷑ ꝑ carita
tẽ coniungentem. vnde in Cant.tenui eum
ſcilicet dilectum ne dimittam: adoꝛatuꝛ ꝑ
debiti cultus exhibitionem. unde ſupra in
enangelio nm deum tuum adoꝛabis. ? illi
ſoli ſeruias.⁊ tunc magdalene ẽ datuʒ.ſ.ut
tangeꝛet eum.quod fuit ante dilatum. qua
do querebat uinẽtẽ cũ mõtuis.ſĩ ſepłchro
⁊ loco moꝛtuoꝝ.cũ magna igit iocuditate
loquuntur adiuicẽ ⁊ faciunt ſimür paſcha
magnum. Vic ut ait Anſ.quãdiu pois mo
raꝛe.non delitias tuus ſomnus iĩterpollet.
nullus exterioꝛ tumultus ĩpediat.(Tuüc ait
illis ieſus. Nolite timeꝛe) hoc dicit ad earũ
ꝑfectam ↄſolatõem qꝛ timor ꝗ eas inuarat
adhuc totaliter ab eis non receſſerat. Siè᷑
occuꝛrit currentibus auete dixit gaudẽtibꝰ
ita timoꝛẽ excludit a timẽtibus. Et ſubiun
git. (Ite nunciate fꝛatribus meis. ut eant
in galileam. ibi me uidebun) Ubi Piero.
Nõò ĩ iudea ſ in multitudine gentiũ gra eniĩ
trãſmigratuꝛa de iudea ad gentes pꝛecedet
uiam in coꝛdibus preparando:de galliũlea:
⁊ hac maria lacius eſt dictum ante pᷣcedẽs
capitulum. Aides h̊ ⁊ ſupꝛa quod magiſter
humilitatis uocat diſcipulos ſuos fr̃es:eos
amicabilius ſolito nominans.ut ſecuꝛiꝰ ad
eum accedant.t non timeant acceder̃ ꝑꝑ
hoc quod eum in ſua captione reliquerant
⁊ ut ueꝛam reſuꝛectionem doceant. ut ad
honoꝛem ⁊ ad amorẽ accendat. Unñ Rab.
Ueꝛa fr̃nitas ẽ que fr̃em uenerat deuotum
⁊ corripit diſſolutum.q̃ pñfti obſequitur. ab
ſenti non rodit ſano applaudit. infirmum
non deſeꝛit.placatum non pꝛouocat.iratuʒ
metuit ut maiorem. hec Rab. Angelꝰ apo
ſolos uocat diſcipulos ꝛõe hũilitatis debi
te dño dans honorẽ.ieſus ãt qᷓ;uis dominuſ
uocat eos fr̃es.⁊ caritatis ⁊ humilitat᷑ rõe
in quo dat᷑ pᷣlatis foꝛma caꝛitatis ⁊ humili
tatis.iuxta illud Ecc̃i. Rectorem te poſue
runt eſto ĩ illis qĩ unꝰ ex illis.Nunq; ieſus
oĩum dominus humilitatem dimiſit. ſed uſ
q; ad mor tem fidem ei ſeruauit.⁊ etiam pꝰ
mortem nec ñ ⁊ poſt aſcenſonem: Nonne ĩ
fine pedes diſcipulis lauit: Nonne humilia
tus ẽ ultra quã dici poſſit cꝛucis patibuluʒz
ſuſtinendo. Nonne pꝰ reſuꝛrectionẽ uocauit
diſcipulos fratres: Nonne pꝰ aſcenſioneʒ lo
eutꝰ ẽ paulo humiliteꝛ quaſi ad ↄpaꝛẽ ſuũ:
ſaule ſaule ꝗd me perſequeriſe Nec noĩauit
ſe deum ſed ieſum nazaꝛenu. nõne etiaʒ ĩ ſe
de maieſtatis conſiſtens. dictuꝛus eſt in die
iuditij.qᷓ;din feciſtis uni de his fr̃ibus meis

4

—

utſiggess ce
primis ppine
mna dei pietus
geclauuut. Mull
niſeeꝛiũ t min
lcatois exoꝛe
ni geneusculpa
in adiſd wid
mkierwis ann
ficatoris nan:
nurauerat. m
neiurere
(fi. m grer
ſchuclena
tus nortis:d
Zug. Heſurg
untiaueꝛut.
n in gꝛclſo⸗
fecckia. Ren
ſetibẽ nunriatt
allde unofut⸗

d Peäin ſTue
eboe dicit d eni
umor gemm innaegt
non receſſerat, git
hete dirit gulge⸗
metibus Ktbin
ehunt) Ub dien⸗
ine genti gfo eyj
c gemes necege
mno ge galllen:
m ane Pcedes
aquod magiſter
0s ſuos ſfes: eos
ns N ſecun d
neant acceder d
Wone relignerant
em doceaft. d d
cendat. Un Rob,
nenerat deuotum
hfti obſequitur. ab
glaudit infrmun
n pronorat ifglig
Rab. Angel opo
be hüllitatis bebi
it ;uis oninl
t bumilitae roe
Nitatis T humilt
eckoremte Nae
llis. Nunq ie
em eimift. ſeän
uauit.T eliamß
onem: one!
/Tonne pumit
. cucis athlig
ectionte uoti
,'aſeeſonn⸗ 7
ra hprni i
icnueu 8 ei
ge böͤfhn⸗

err

Secnnde partis

minimis.mihi feciſtis. Nõ ſine cã uirtutem
hanc tm amauit: ⁊ ſuo nobis exẽplo cõmen
dauit. Sine B; enĩ fundamento.fruſtra fit a
liaꝝ uirtutũ edificiũ uel ↄſtructio. Uñ nec
ðd̊ caſtitate.nec ð pauꝑtate.nec ð aliqua uiꝛ
tute uel oꝑe ↄfidaſ ſine humilitate.(¶ Uenit
ergo Maria magdalena) cũ alijs duabꝰad
denutiãdũ bonos rumoꝛes xpᷣi diſcipulis tri
ſtibꝰ ̊ moꝛte dñi.h̊ em̃ dies boni nutij fuit
(nüũtians eis qr uidi dñm ⁊ h) que dicta ſũt
dixit mihi).ſ.nũtiar̃ uobis. Muliereſ opꝰ
faciũt euãgeliſte:facte q̃ apoſtole apoſtolo
rũ feſtinãt ad denũtiandũ mane miſericõdi
am dñi.Ois ꝗ recte intelligit.alijs nũtiare
dʒ iuxta illud Apocalipſis. Qui audit dicat
ueni. uñ ꝑ iſtaz qͥ pꝛe omnibus fuit ſolicita
uideꝛe xpᷣi ſepłchꝝ.ꝑpꝑ qoð dñs ei pᷣmo appa
ruit ſignificat quelibet pſona ð cognitione
ueritatis diuie ualde ſolicita.⁊ ꝑ GB meret
aſſeg cognitõz. calis dʒ ueꝛitatẽ agnitam
nũtiare alijs ſic maria nütiauit diſcipuł: ne
de abſcondito talẽto debeat meꝛito repᷣhen
di. uñ Beda. In eo ãt ꝙ hec mulieꝛ diſcipu
lis xpCʒʒ reſurrexiſſe nütiauit.oẽs monemuꝛ.
maxime ꝗb eſt ↄmiſſum pᷣdic andi officiuʒ.
ut ſi qd eis celitus reuelatũ fueꝛit. ſtudioſe
ꝓximis ppinent. H̊ Beda. Miſericordiſſi
ma dei pietas ĩ ̊ loco eꝛga ſexum femineũ
declaꝛat᷑.mulieꝛ reſuꝛꝛectõis accipit pᷣmuʒ
miſteꝛiũ ⁊ mãdata cuſtodit:ut ueteꝛez pᷣua
ꝛicatõis ezoꝛẽ aboleꝛet. Inde ᷣʒ gꝛeg.hũa
ni geneꝛis culpa abſcidit᷑.unde ꝓceſſit.młr
in padiſo uiꝛo ꝓpinauit mortẽ: a ſepulchro
młieꝛ uuis anuciauit uitã. ⁊ dicta ſui uiui
ficatoꝛis naꝛrat.que mortiferi ſᷣpẽtis ueꝛba
naꝛrauerat.mulier qͥ fuerat ianna moꝛtis:pᷣ
ma pᷣdicat reſurrectõm ⁊ oſtẽdit ianuã uite
Ac ſi:ſᷣm greg.humano generi ñ vbo dñs ſʒ
rebus dicat.de qua manu uobis illatꝰ ẽ po
tus mortis:ð ipᷣa ſuſcipite poculũ uite.Unð
Aug. Reſurgentẽ deũ pꝛioꝛes femine apłis
nuntiaueꝛũt. Nuntiauit uiro ſuo mõtẽ femi
na in padiſo:nũtiaueꝛunt ⁊ feĩe ſalutẽ uiris
in eccłia. Reſuꝛꝛectionem xpᷣi apoſtoli eꝛãt
gẽtibꝰ nuntiaturi:apłis femine nũtiauerũt
Uñ ⁊ Amb. Sicut in pricipio mulieꝛ autoꝛ
culpe uiro fuit.uiꝛ executoꝛ erroꝛis ita nũc
q̃ moꝛtẽ pꝛimo guſtaueꝛat reſurrectionẽ pri
oꝛ uidit.culpe oꝛdine remedio pᷣoꝛ:⁊ ne ꝑpe

tui reatus apud uiros obprobꝛiũ ſuſtineret

q̃ culpã uiro trãſfuderat. tranſfundit ⁊? gra
tiã:ueteriſq; lapſus ↄpenſat erũnam reſur
rectõis idicio. Peꝛ os mulieꝛis moꝛa ante ꝓp
ceſſerat:ꝑ os mulieris uita rĩ ꝑat᷑. Uñ ẽt Be
da. O qᷓ; felices femine: q̃ triumphum ꝛeſur
rectõis mũdo meꝛuerũt anũtiare:ac moꝛtis

quã eua ſerpentino affatu ſeducta cõtraxit

imperiũ diſruptuʒ pᷣdicare. Quanto felicio
res anie uiroꝝ pariteꝛ ⁊ feminaꝑꝝ:quotquot
ĩ die iudicij ꝑcuſſis pauoꝛe ac digna ultiõe

Captm lxxiiij.

tepꝛobis:ipᷣe celeſti gatia adiute tꝛiũphar
ðmũ ⁊ gaudiũ bie reſurrectionis meruerint
intrare.H̊ Beda.Et qꝛ ↄſtantiam pꝛedicãdi
non habet ſexus inferioꝛ.⁊ ad exequẽdũ in
firmioꝛ.⁊ mulieribꝰ docere in eccleſia nõ
mittit᷑ mandat᷑ nuꝛis officiũ euangelizãdi
autez nütiat mulieꝛ iam ñ ut mulieꝛ:ſed ut
eccleſã geſtans. Recte quoq; hec mulieꝛ q̃
leticiã dñice reſurrectionis pᷣma nũtiauit.f.
ſancta Maria mag. a ſeptẽ demonibus.i.
univſis uitijs ⁊ criminibꝰ curata eſſe memo
rat:ut ubi habũdauit peccatũ ſuphabunda
re gra monſtraret᷑:⁊ ne quiſquã digne peni
tens ð uenia ↄmiſſoꝝ deſparet. uidens eã q̃
tot erat ſubdita uitijs.intantuʒ culminis ſu
bito eẽ ꝓmotã.ut ipᷣis eudãgeliſtis atq; apo

ſtolis pᷣma miraculum reſurrectõis euageli

gzaꝛet. Tum ẽt ut nullus ð ſua ĩnocentia pᷣſu
mat aut peccantẽ deſpiciat.tũ ut pateat ꝙ
ex dei habundanti gra peccatoꝛ aliquando
reſuꝛgit melioꝛ qᷓ; ante caſũ fuerat. Sancti
cũ peccant lapis ẽ motus:nõ euulſus.cadat

iuſtꝰ. labatuꝛ iuſtus. reſurgat iuſtus. melioꝛ
eꝛit.Sct᷑is em̃ oĩa cooꝑant᷑ in bonum.

o ꝗQeſu mr̃a redemptio amoꝛ ⁊ deſᷣriũ
ꝗ deuotis mulieꝛibꝰ te q̃rentibus.tę

gdeſideꝛãtibꝰ ⁊ a tuo ſepulchro r̃deũ
tibꝰ. reſurgens a moꝛtuis pꝓpitius occurrẽs
apparere noluiſti:qᷓꝛo ego te quem diligit a

nima mea ieſu dulciſſime. q̃ro ⁊ ñ inuenio.

Occurre igit anĩe mee querẽti te.o unice fi
li dei pr̃is:⁊ ſi differs in pñti tuã deñderabi
lem pñitiam ñ auferas ĩ futuꝛo.ut ĩ ultia ꝛe

ſurrectione fideliuũ. mihi cu eis teipᷣm placi
tum ac benignũ exhibeas. ut de tua pñtia ꝑ
bẽnit᷑ cũ electis tuis mereaꝛ iocũdaꝛi.Am̃.

de mendatio cuſtodum. Capi. lxxiiij.

d Eingde cũ mulieres abiſſent) a mo
numento ad explendam iuſſionez
dominicam (quidem ð militibuſ)
illud cuſtodiẽtibus.ꝗ uiderũt fac

ie reſu ci ſ. iꝛlm
pꝛincipibꝰ ſaceꝛdotũ) a ꝗbus poñiti erãt

tum ⁊ audierunt vbum angelicuʒ ( uener̃t)
ipa die reſurrectõis(in ciuitatem

ad cuſtodiẽdũ ſepulchꝑ xpᷣi (nuntiaueꝛunt
omnia q̃ fuerant facta).ſ.xpᷣi reſurrectõem
⁊ ãgeli terribilem appitionez. ac terremotũ

⁊ ex his que uiderant ⁊ audierant.facti ſũt
uellent nollent teſtes ⁊ pᷣdicatores ueꝛitatiſ

⁊ reſurrectionis dñi triumphatoris mortis.

Et H̊ quippe eſt ualidũ teſtimoniũ.ꝙ ab ini

micis ⁊ cruciſixoribꝰ xp̃ᷣi iuði audiat ſurre
xiſſe ipᷣm. Uñ ᷣm criſ.mua angłi apꝑtio ⁊ t
remotuſ ꝑp milites facta ſunt ut ſtupefieꝛẽt

⁊ ab eis fieret teſtimoniuʒ vitatis. Ueritas
em̃ a ↄtrarijs diuulgata magis effulget.Qð
⁊ ↄtigit:quàdo pᷣdicti cuſtodes nunciauer̃t

De mendatio

pᷣncipibꝰ oĩa q̃ͥ facta fuerant. Ubi notadum
ꝓ uo ẽtes iĩpedire diuinã puidentia: ſuam
itentõem ꝓmouent illã:ſicut fres ioſeph uẽ
dideꝛũt ipᷣin ne adorarent eũ.⁊ ꝑ hoc ↄpulſi
ſunt eũ adorare. Fᷣm ꝓuidentie diuine ordi
nẽ. Sic pᷣͥncipes iudeoꝝ uolentes impedire
celebritatẽ noĩs xpᷣi fueꝛunt ualõ diligẽtes
de cuſtodia fepulchri. æ ꝑ B celebꝛata ẽ fa
ma de ueritate ſue reſurrectionis. ⁊ per cõ
ſequens ſui nominis. Indocta igit ſimplici
tas fatet᷑ ueꝛitateʒ. aſtuta uero duplicitas
pꝛincipum mõm qᷓrit quo aſtꝛuat falſiratem
AUnð Rab. Simplex animi equitas ⁊ ĩidoc
ta hominũ ꝛuſticitas ſepe ueritatẽ rei ut ẽ
ſine fꝛaude màifeſtat: ac ↄð uerſuta maligni
tas. falſitatẽ ueꝛiſimilibus vᷣbis ꝓ ueꝛo com
mendaze decertat. B Rab. Unde nequitia
iudeoꝝ ꝑ hoc non geſcit.qꝛ; ( cõgꝛegati cum
ſenioꝛibꝰ ad ↄſingendu falſuatẽ (ſilio ac
cepto dederunt militibꝰ pecuniã dniere
Ad puertẽdũ ueritatẽ (iniungentes eis ut)
ad denigrand zeſurrectõis fam (diceꝛent
wꝓ ipᷣis doꝛmientibus diſcipuli eius nocte fu
rati eu eſſen) Ecce aꝑtum mendatiũ. Unõᷣ
Remig.o ſtulta inſania. dormientes teſtes

adhibes.ſi doꝛmierũt quo furtũ uidert? Si

nõ uiderunt quo teſtes ſut: Quod ſi ẽt fureſ
uideꝛunt.cuꝛ ñ eos detinueꝛunt: Uñ ⁊ Cri.
ueꝛe foꝛm mendatij habebat ꝙ dicebant:
qualr eĩ fuꝛarent᷑ diſcipuli hoĩes pauperes
7 ideote. ? neq; appaꝛeꝛe qaudentes. Si enĩ
adhuc xpᷣm uiu uidentes fugerunt: qualꝛ
mortuo eo nõ timuiſſent tot militũ multitu
dinem. Nũquid oſtiũ ſepulchꝛi poterãt eueꝛ
teꝛe. lapis eminebat magnus. multis ĩdigẽs
manibus. Nũquid ẽt nõ erat ſigillũ ſupipo
ſitum. quaꝛe non perſuaſibilia ſunt q̃ de fuꝛ
to dicta ſunt. Uñ ꝑ q̃ͥ reſurrectionem obum
braꝛe conant. ꝑ hec ẽt faciunt claꝛẽ.dicen
tes eĩ ꝙ diſciduli furati ſunt. ↄfitẽtuꝛ corpꝰ
non eſle in ſepulc hꝛo furtũ ãt oſtendit eſſe
mendax cuſtodia militũ ⁊ diſcipuloꝝ pauõ.
hec ꝛif. Peꝛ B ẽt moliebàt᷑ diſcipuloꝝ peꝛ
ditõem.ĩponẽdo eis furti crim. Spuũalr aut
diſcipuli xp̃ᷣi fuꝛes eꝛant.qꝛ ab ingꝛatis iuð
is ſcꝛipta noui ⁊? ueteris teſtamẽti ablata
in uſum eccłie ↄfeꝛebant:⁊ ſaluatoꝛẽ ꝗ eis
Pꝓnuſſus fueꝛat. illis nocte doꝛmientibus G̊
E in fidelitate torpentibus abſtuleꝛunt. gẽ
tibus credenduũ tradẽtes. Et ut dicit Seue
zianus.Amiſerunt milites. ꝑdideꝛunt iudei
ſʒ diſcipuli magiſtꝝ ſuũ ñ furto ſʒ fide. vtu
te nõ fꝛaude. ſanctitate non crimie uiuũ ñ
mõtuũ ſuſtulefr̃t. De tẽpli vo erarijs ⁊ obla
tõe paupeꝑ. ñ de buꝛf̃ ꝓprijs aecepeꝛut pe
cunidã ⁊ copioſ: ut ea famà xpᷣi extiguerẽt
cuius ſanguinẽ ⁊ uita pᷣus huiuſmodi pecu
nia emeꝛdt. de cõi ꝓdigi ſumus adeo ut de
Ppfpo nil eꝛogemus. ſic ꝓppᷣetas diligit᷑. ⁊ coĩo
tenit. An Pieꝛo. Ehſtodes mizacula con

enſtodum.

fitent᷑. Illi aũt ꝗ poſt tale teſtimoniũ bue
ꝛant ↄuerti ad pniaʒ ⁊ ieſum qrere reſuꝛgẽ
tem. ꝑſeuerant in malitia. Et pecuniã q̃ᷓ ad
uſus tẽpli data fueꝛat. uertunt ĩ redẽptõem
mendacij ſicut ⁊ añ triginta argenteos iuð
dederant ꝓditoꝛi. Om̃s igit᷑ ꝗ ſtipe tẽpli ⁊
his q̃ͥ ↄ feꝛunt᷑ ad uſus eccłie abutunf in a
lijs rebus ĩ ꝗbus ſuã expleant uoluntatem

ſimiles ſunt ſcꝛibaꝝ ⁊ ſaceꝛdotũ.r̃dimentiũ
mendatiũ ⁊ ſanguinẽ ſaluatoꝛis. Vnð ⁊ Py
laꝛius.Emitur eꝛgo ſunectionis ſilentium.

⁊ furti mendatiũ aꝛgento:quia honõe ſecu
li(qui in pecunia eſt.⁊ cupiditate )xpᷣi głia
denegat᷑. Pec Pylaꝛius. Iſtis etiam iudis
ſimiles ſunt:qui cum magnis ſumptibus ⁊
laboribus conant᷑ ad ſubueꝛſionez neritat᷑:

cuiuſmodi ſunt aduocati doloſi ? doctoꝛes
uane gloꝛioſi. ⁊ illi q eos adhoc ĩducũt qui

buſcunq; modis. Ubi Cꝛiſᷣ. Non mireris ſi
pecunie milites ſuperaueꝛunt ꝗ apud diſci
pulum tantam oñnderunt uirtutem. ut face
ꝛent eum magiſtꝛi ꝓpditorem: mhil enĩ clau

ſum uel occu tum ꝙ nõ pecunia indagame

ſit ↄtritum. Propter ꝙ dicit᷑ nihil iniquiuſ
quã amaꝛe pecuniag. Unde ? Raba. O pe
ſtis magna auaricie. ſemꝑ bonis animis de
teſtanda. quid illeſum quid inconcuſſuʒ di

mittis:u genus hoĩm ↄfudiſti. tu diſcipu

lũ comitem xpᷣi ab apoſtolatu pᷣcipita ſti tu
milites cuſtodiẽtes xpᷣi ſepulchꝝ captius ſti
Nunquid bene dictum eſt. pecunie obediũt
oĩa: Pec Rab. O quot ſocios ⁊ heredes iu
dei ⁊ milites ĩ hoc ſcelere.ẽt apð magnos ⁊
potentes ꝛeliq̃ruũt: qui pecunia corrumpunt
⁊ coꝛumpunt.ac ꝓ ipralibus ⁊ tràſitorijs a
gentes inique.cꝛedunt nihilominus ſʒ uane
ꝙ ſic aie eoꝝ ꝛegeſcant in pace.⁊ ꝑtem ha
beant cũ xpᷣo in ꝛeſurꝛectione( Cuſtodes ue
ro accepta pecunia corꝛupti (fecerunt ſiẽ
eꝛant Srrihe dixerunt.nobis dormientibꝰ
fuꝛati ſunt diſcipuli ieſu corpus eius. Sed

memtita eſt inigtas ſibi. æ auaricia ſicut ⁊=

xpᷣi diſciꝑulus ſunt decepti.i PHec ãt iꝛꝛiſio
heu multis hodie congruit pigris illa hoꝛa
dmice reſurrectionis toꝛpentibus. Uñ Pe.

damiamus cauendũ eſt ãt ne ſomno ꝗs uel

ad mom̃tũ quidẽ ĩopetẽtibus hoꝛis aſſenti

at. ⁊ maxime iuſta diluculuzʒ: ut quo uidelzʒ

tꝑe grauius iĩcumbit accidiã.canonicis nos
iusniat occupatꝰ officijs. Abſit em̃ nos tunc
ſopoꝛe ł ignauie tedere:q̃ uidelz hora ↄſtat
redẽptoꝛẽ nr̃m deſtructo mortis imꝑio ſuꝛ
rexiſſe. Ne ſi tunc doꝛmiamus quãdo orieẽte
ſole corpoꝛeo.etiã interioꝛ noſter homo lu
cem debeat in occiduã expectare.quod ab
ſit ut iiſio nobis uideatuꝛ illa cõgrueꝛe.di

ſcipuli eius nocte uenerunt. ⁊ nobis doꝛmiẽ
tibus furati ſt eum. Pec Petꝛzus. Iſtud au

tem mendatium mil:itum iudei emeꝛunt ca

re.qð adhuc eos tenet in erroꝛe. Unde (di

elmun
nclinge

ag eſtes in

moiintis nene
ſcia telizch
ſcia ſcioz 10
boidoln colebit

„

publicin t

ficites dereſin

claratione reſnB
dere meruerunn
oibus qe noner
parebit omnibt
nitus ſactüẽ
um / roo diis
feſuerita mo⸗
ſufñta veeſime
in ſancti ciuitat.
elt cſi fſirꝛecni
et de gaibusſt
M aKecrann
cii cioreſmdere
nazmeon leger
aßn. xl annos ve
lunt quomo ill
Aunt in öſcenſin
ſabant. Uf 1.
banl ſepulchẽ
eunt appne
l ecckia gei fun
crecengui s inee
eo. Rerte it /

n nfuc ſi tn iſen
Nalam ör pimnſi n
vulchi cjinaſti
ſ pecunie obegiit
clos t hereges in
e& apd magnost
cunig corrumpun
Nidus dträſterijs
mihdominus ſz uane
nin pace, ? gten he
ectionel Auſtoges ne
rupelfecerun ſe
t nobis dormientib'
ſu corpus eins. Ged
bi,4 Alaricia feut
epri. Vec it iſo
ruit oigs ilt ber
vemtibis. Uf pe,
itne ſomno go uel
etibus horis aſſemi
culuz:ur guo nichz
cidia canoricis os
z idels bora
. nileg oſn

Secunde partia

uulgatũ ẽ mÄſit (hoc ueꝛbuʒ) ſ.ꝙ xpᷣs tu
ratus fuiſſet.nõ ſuꝛꝛexiſſʒ tanq; ueꝛuzʒ (quod
tñj erat falſa) apõ iudeos (uſque)modo ⁊ (¶
ĩ hodieꝛnum diẽ) ⁊ uſʒ hodie ſuuʒ nõ nidẽt
uel intelligunt ezorem. Unñn Rab. Erroꝛ
empti m̃datij.ꝑ ꝙ reſurrectõis denegãt ue
ritatẽ ꝑſeueꝛat in iudeis.ne in xpᷣm credant
⁊ reatu eos conſtrigit ꝑpetuo.Ad tẽnus ãt
mẽdatium pᷣnaluit. ſed' nõ ſemper. Nã ↄtra
fictum mẽdatiũ iuðoꝝ.refulget efficax ⁊ iꝛ
refragabile teſtimoniũ ꝛeſurgentiũ mortuo
rum qꝛ C(multa coꝛꝑa ſanctoꝝ ꝗ doꝛmier̃t)
ſomno moꝛtis((ſurꝛexer̃t pꝰ reſurrectõm eiꝰ
Naãaquã teſtes ſue reſurrectõis(⁊ exeuntes
mõum̃tis uenef̃t ĩ ſctaʒ ciuitatẽ )ulłʒ.q̃ d
ſct᷑a ꝑꝑ tẽpluʒ diuino cultui deputatũ.⁊ pp
ſct᷑a ſctoꝝ ⁊ ob diſtinctõm aliaꝝ urbiũ in e
beidola colebãt᷑ ł ꝓ antiquo noĩe.ut math̊.
publicanꝰ dr̃(⁊ appaꝛuerunt multis yteſti
ficãtes de reſurrectione dñi.ſ.idoneiſ ad de
clarationẽ reſurꝛectionis dñice.his.ſ.ꝗ ui
dere meruerunt ⁊ reſurgentẽ ſuſceper̃t.ſʒ ñ
oĩbus qꝛ non erat r ſunꝛectio geneꝛalis q̃ ap
parebit omnibus ⁊ bonis ⁊ malis.Et ̊ diui
nitus factũ ẽ jᷓ iudeos ⁊ milites in teſtimõi
um.ꝙ xpᷣs dũs pꝛimitie doꝛmiemium uere
reſuꝛexit a moꝛtuis. Uñ criſ.aꝑta ſunt mo
num̃ta ⁊ ꝛeſuꝝexerunt mortui ⁊ intꝛauer̃t
in ſanctà ciuitatẽ ut ĩ excuſabilẽ ꝛelĩq̃rent
eã ⁊ dñi r̃ſuꝛꝛectio firmaret᷑.h̊ cri.ᷣ oꝛte hi
fuer̃t de quibus ſupꝛa epłam ad Heb.legit
ꝙ multi affectauerũt ſepeliꝛi in ſaa ſcta. ut
cũ dño reſiagẽte reſuꝛgerẽt. In euãgelio ẽt
nazaꝛeoꝝ legituꝛ ꝙ duo uiri ſancti mortui
añ.xl.annos ueneꝛũt in templum⁊? ſcꝛipſe
ꝛunt quomõò illi qui eꝛant ĩ limbo exultaue
ꝛunt in oſcenſu dñi ad inferos ⁊ ömones tꝛi
ſtabant. Uñ Leo papa.ꝗ moꝛtalitatis Jua
bant᷑ ſepulchꝛis.diſcuſſa obſtaculoꝑ moꝛa
ꝓſileant appareãt quoq; nũc ĩ ciuitate ſct᷑a
i.eccłia dei futuꝛe r ſurrectõiſ indicia.⁊ qð
credendũ ẽ in coꝛꝑibus fiat ĩ coꝛdibus. hec
Aeo. Recte ãt in reſuꝛectõis dñi tpᷣre alij
ſurrexerũt.ut cũ ſe ꝑeipeꝛe deſpeꝛaꝛet hõ q;
i ſe oñderat deꝰ.hõ hoc ĩ ſe fieꝛi poſſe pꝛeſu

meret ꝙ in puꝛis hominib factũ cognoſce

ret. Uñn Greg.Ad ĩſtruendã g ignoꝛantiã no

ſtrã: ad ꝛoborandã infirmitatem nr̃aʒ. ſue r

ſurrectõis exemplũ nobis ſufficere noluit.
Solus illo in tᷣe moꝛtuꝰ ẽ,.⁊ tñ ſolus minĩe
ſurrexit.Ne quis em̃ dieat.ſperare de ſe nõ
dʒ hõ ꝙ ĩ cãne ſua exhibuit hõ de.ecce cũ
deo hoĩes reſurrexiſſe cognoſcimus.h̊ Gre.
Cõſideꝛa h̊ quã magna fuit nequitia iudoꝝ
circa dñm ihm.q̃ ẽt pꝰ eius mortem ſñi ceſſa
uit.⁊ quã magna bõitas cuca illos ð quoꝝ
ſalute nihilominꝰ curã habuit: quibus exẽ
plis ⁊ nos prouocamuꝛ ut eius bonitatẽ cir
ca iniuriantes imitemuz.

——-

Captin lxxv.

Oñe ieſu xpᷣe ad cuiꝰ reſurreetionis
famã denigrandam.iudei militibus

pecuniã copioſam dederũt. ad per
uertẽdu vitatẽ eos corruperunt:da mihi ut
pecunia ñ corrumpaꝛ ł corrũpam. nec ꝓ tẽ
poralibus ⁊ tranſitoꝛijs inique agam: ſed ſ P
ĩ vitate ꝑmaneꝗã ⁊ libereꝛ ꝑ eam. da ẽt mihi
ut ſicut poſt reſurrectõm tuam ſurgẽtes te
ſteſ extiterũt tibi ſic ⁊ ego meꝛeaꝛ de te uer
bo ⁊ ope teſtificaꝛi.⁊ in reſurrectõe genera
li tecum ⁊ cum tuis electis partem habeꝛe.
⁊ cum eis coram te in regno tuo ſine fine te

miſerante gaudere. Amen.

¶Quomõ dñs apparuit Petro ⁊ Joſeph ⁊
Jacobo mĩoꝛi.ac ſanctis patribꝰ.Ca.lxxv.

m eꝛgo Magdalena ⁊ ſocie eius

.—r. 6
( redeunes domũ narraſſent diſcipu
4

lis reſurꝛexiſſe dĩm. Petrus merens
ꝙ; dñm ſuum ñ uiderat.nec quieſcer
ualens propteꝛ amoris uehementiam quaʒ
ad eũ hẽbat.diſceſſit ſubito ab alijs ad q̃rẽ
dũ dñm.⁊ ſolus ibat vſus ſepulchꝝ. Neſcie
bat em̃ ubi eũ alibi q̃reret.dum g ꝑgeret.
dñs in uia ei appuit.lʒ euangeliſta ubi uł q̃̊
hoꝛa factũ ſit ñ ðſignaueꝛit. Tũc Petrus ui
dẽs dñm. ꝓcidit in teꝛꝛã ⁊ ueniã petijt.de G
ꝙ eum deꝛeliquit ⁊ pluries negaret: dñs ãt
ſibi peccata dimittẽs.⁊ eũ ↄſolãdo ↄfortãs
dicit ei ut ↄfumet ẽt fꝛatꝛes ſuos. Stãt ſim
⁊ cũ gaudio colloquũtuꝛ adinuicẽ.⁊ fit h ſi
milit᷑ paſcha magnũ. Sigularit᷑ g Petꝛo ap
paruit:ꝗ ſingulaꝛiteꝛ en negauit. Omniuz
ſat uiroꝝ quos eugeliſte ⁊ apoſtoli vmemo
ꝛant.pᷣmo dñs Petro pluꝛibꝰ ð cãis ſeu ꝛõni
b appaꝛeꝛe uoluit. Pꝛima ẽ.ut ꝗ pᷣmo con
feſſus ẽ eũ xpᷣm eẽ.pᷣmo ꝛeſuꝛꝛectòm eiꝰmer̃
retuꝛ uideꝛe.Scða ut m̃tẽ eiꝰ que in paſſio
ne titubaueꝛat:⁊efoꝛmaꝛet.⁊ ꝗ tioꝛe paſſio
nis eiꝰ euidẽtius cecideꝛat.ꝑ ſpem ꝛeſuꝛzee
tõis pᷣus ꝛeſuꝛgeꝛet.Teꝛtia ut pciʒ trine ne
gatõis ei indultũ oñdeꝛet.ↄſolas eũ ne ðſpe
zaꝛet.q́ꝛta ut apłatꝰ eius oꝛdinẽ ↄſolidaret
⁊ ipᷣm ĩ eo ꝛoboꝛaꝛet.qnta.ut cũ facto doce

ret: qualiteꝛ ſubditis ſuis penitentibus con

deſcender̃᷑ dẽꝛet.qᷓ;tücunq; peccaſſent. Sex
ta ut pctoꝛibꝰ oibꝰſpem miſcõðie ⁊ uenie da
ret:ondẽdo ꝙ pctores ñ deſpiceret. Septia
põt addi ſᷣm Cri5ᷣ.q̃ dicit. Non enim ſimul
omibuſ ſe manifeſtabat.ut ſeꝛeꝛet fidᷣi ſemi
na.nã qui pꝛimo uidezꝛat ⁊ ceꝛtus erat: alijs
referebat. ¶ Deinde ſeꝛmo prodiens pᷣpara
bat aĩm auditoꝛis uiſioni.Et iõ pᷣmo dignio
ꝛi ⁊ fidelioꝛi oibus appaꝛuit.Eꝛat.n.opꝰqĩe
fidiſſime q̃ prius acciꝑet hue aſpectum: ut
mime tᷣbaꝛe ĩopinata uiſõe. Poſt petꝛũ ue
⁊o alijs appaꝛuit.qñq; pautioꝛibus qñq; plu

ribꝰ. hec Cꝛzipᷣ. Petꝛus vo benedictõe a dño

aAccepta.rediẽs ad dñaz.æ ad Aitiplos eis
„* 2

Qũo dñs apparuit Petꝛo Joſeph Jacobo

oĩia narrauit.⁊ dciĩceps ĩ oĩibus multũ fideł
deo ꝑmãſit. PeirPiterpᷣtat obediẽs ⁊ typuʒ
obediĩe gerit:ꝗbꝰ dñs ſepiꝰ appere ↄſueuit.
Diſcedẽs igit᷑ dĩs Jeſus a Detꝛo appaꝛuit
Joſeph.ꝗ eum ſepelierat in monum̃to ſuo.
Nam (ut legit in cuangelio naʒ areoꝝx) cum
audiſſent iudei.ꝙ Joſeph a Pylato coꝛpuſ
ieſu petijſſet. ⁊ ipᷣim ita honorifice ĩ monum̃
to ſuo ſepeliſſet. Cũc indignati adueꝛſus eũ
ceperunt ipᷣm eadẽ ueſpꝑa q̃ᷓ ſepeliuit dñʒ.⁊=
ĩ quodã cubiculo diligen ter clauſo ⁊ ſigil
Lato recludẽtes incaꝛcerauerunt. alligãtes
eũ ad colũnà in ipᷣo caꝛcere.⁊ uolẽtes poſt
ſabbatũ ipʒʒ occidere.⁊ ecce ſtatĩ in ipᷣa die
reſurrectõis ſuſpẽſa domo a q̃ttuoꝛ angulis
dũs ad eũ ſtzauit.⁊ ei letus appaꝛuit.eũq; ↄ
ſolans. faciẽ eius exteꝛſu.⁊ oſculũ dedit ac
deinde ſaluis ſigilł ei educẽs ⁊ liberãs.ĩ do
mũ ſuã i aꝛimathia ipᷣm adduxit. Uide quo
dñs ſucs nõ obliuiſcit᷑ nec derelinꝗt uſq;q̊

q;. ſz tandẽ eos ↄſolat ⁊ adinuat ſuo tpre:

qꝛ ipᷣe ẽ adiutor in opõtunitatibꝰ ĩ tꝛibłatio
ne. Un Cri. Mos ſiqẽ dei eſt iſte certiſſi
mꝰ ut cũ mala ad tumulũu ſuũ uenerit: cũq;
nideꝛit ſuos grauitẽ affligi. ⁊ aduẽſarios ty
aãnide q̃dã ſe ĩpietatis attoli.ł potiꝰm̃tis
ebrietate bachari:dininitatis ſue potentiã
p ſigna mõſtret.h̊ Qri. Nicodemũ uero ip
ſius Joſeph ſociũ ĩ ſepeliẽdo dñʒ ſuũ dicũt
ꝗqdam iteri latuiſſe ꝑꝑ metü iudeoꝝ Joſeph
iterpᷣtat᷑ augmtũ ł appoſitio ꝑ longam etatẽ
⁊ typũ gerit ꝑſeueratiũ in bono opeꝛe.ꝗbꝰ
ſepe ipe dñs dignat apparere. Apparuit
ẽt qñs ipa die Jacobo minori.ut in epła ad
coꝛinth.tangit᷑.qui in cena deuouerat ⁊ iu
ꝛauerat ſe ñ comeſtuꝝ panẽ᷑: ab illa hoꝛa q̃
calicẽ dñi biberat.donec eũ a mõtuis ſurre
xiſſe uideꝛet. Cüũ g uſq; ad diẽ ꝛeſurrectiõis
Jacobus cibũ nõ guſtaſſet.appaꝛẽs dñs di
xit ei ⁊ his ꝗ cũ eodẽ erant. Ponite mẽſam
7 panẽ. Deinde panẽ accipiẽs benedixit ac
fregit. ⁊ poſt dedit Jacobo:dicens ei.Frat᷑
mi comede panẽ tuũ.qꝛ filiꝰR hominis a mõ
tuis ꝛe ſurrexit. Iſta refeꝛt JYoſephus. ſilr
Piero.ĩ li.de unis illuſtribꝰ. Uide quo h̊.ꝗ
ñ ſolũ panẽ ſubſtãtialẽ.ſed ẽt ſr̃ſubſtãtialẽ
.ſ.ieſuʒ eſuriebat: utroq; ↄſolãi ⁊ refici me
ꝛuit.Nõ eĩ ꝑmittit dñs illos ꝗ eũ ł ꝑpꝑ eum
eſuriũt.uel inedia deficeꝛe.ſʒ dat in ſe ſpan
tibꝰ eſcã oportuno tpᷣre.⁊ ĩplet eos benedic
tione. Jacobus ĩterpᷣtat luctator ⁊ typũ ge
rit eoꝝ 4 in tẽptatõibus foꝛtes ſt.⁊ uitia ui
ꝛił ſupplantant.ꝗbus dominꝰ ẽt freq̃nt᷑ ſe
manifeſtat.eſto ꝗg Petꝛꝰ obediẽdo.eſto ꝗa
cobus uitia ſupplantando.eſto Joſeph de

vVtute ĩ vtutẽ ꝓficiendo.⁊ in G̊ pſeuerando:

⁊ nõ obliniſcet᷑ dominPte ꝑ ſuã gr-am uiſta
ꝛe. ⁊ ꝓut tibi expedire nouerit ↄſolari. Et
ſciẽdũ.ꝙ aĩam cui ſe dominꝰ ĩ qᷓcuũqᷓ; ſpecie
dignat᷑ oſtẽdere.nũqᷓ; dimittit ſine ↄſolatõe

—

minoei: ⁊ ſanctis patribus in limbo.

⁊ aliqᷓ ſalubri reuelatõe. Quod pʒz ĩ oĩbꝰ ap
paritõibꝰ poſt reſurrectõem factis.nã Ma
rie mr̃i ſue pᷣ ceteris plꝰ ð moꝛte eiꝰ dolenti

⁊ reſurrectõeʒ eiꝰ expectanti. tot feſtiuus ?
głioſus appaꝛẽs.totũ meꝛoꝛẽ in letitiã ↄueꝛ

tit.itaq; oĩs doloris pᷣſtini oblita fuit. Ma
riã ẽt magdalenã cui in ſpẽ oꝛtulani appuit
ploꝛantẽ ↄſolabat᷑: uocãs eà ꝓpo noĩe.⁊ di
cens Maria.quo vbo ſtati ↄuerſa ac ↄſola
ta ⁊ edoctaogſcẽs dominũ cũ gaudio magᷓ
dixit raboni reuelauitq; ei dominꝰ miſteriũ
ſue uolũtatis dicẽs uað ad fr̃es meos ⁊ die
eis.aſcẽdo ad pr̃eʒ men. Itẽ tꝛes młieꝛes ꝗ
bus occurrit ↄſolatꝰ ẽ dicẽs(auete ) ⁊ dein
de ſubiũgẽs.nolite timer̃ eiſq; miſteriũ ſuũ
reuelauit:dicẽs(Ite nüciate fr̃ibꝰ meis.ut
eant in galileã:ibi me uidebũt) Itẽ duobꝰ

diſcipuł eütibꝰĩ uia.appaꝛuit in ſpẽ pegrini

Abus aperuit ſẽſuz ſcriptuꝛe.⁊ eoꝝ cõda fe
cit ardẽtia. ⁊ ðmũ ĩ fractõe panis eos plene
ↄſolabat᷑ ſui notitia. Itẽ cũ appareret diſci
pulis ↄgregatis in unũ in ꝓpᷣa ſpẽ.ↄſolabat᷑
eos dixit (pax uobis.quid turbati eſtis:ego
ſum nolite timeꝛe. uidete manus meas ⁊ pe
des meos.⁊ appuit illis ſenſum ut intellige
⁊ent ſcriptuꝛas) Et ſic ſiꝛ deus in qualibet
alia ſua ꝛeuelatõe ↄſolatus ẽ uidenteſ ſe cũ
aliqua ꝛeuelatõe. Unde nõ dubiũ ẽ quĩ ſilr

⁊ h; iſtos ſuos dilectos ↄſolatꝰſit. Et notãdũ

ꝙ diuina ↄſolatio acꝗrit᷑.pᷣmo ꝑ timoꝛem.
fo ꝑ lachrymatõeʒ ſeu lachꝛymaꝝ ðᷣuotõeʒ
tertio ꝑ tribulationum ſuſtinetid.q̃ꝛto ꝑ ſui

humiliationẽ.ꝗnto ꝑ terrene ↄſolationiſ ui

tationẽ.ſexto ꝑ ſuꝑnoꝝ cõtemplationem.do
minꝰ igr̃ ieſus inde diſceſſit qꝛ nonduʒ ſctoſ
pr̃es pꝰ reſurrectionẽ ſuã uiſitauerat quos
ĩ paradiſo delitiaꝝ dimiſerat. Redijt g ad
eos ꝓcedẽs in ſtola candida cũ multitndie
angeloꝝ.Quẽ ipi ĩ tãta gła a longe ↄſpiciẽ
teſ.cũ indicibili gaudio.exultatõe ⁊ iubilo.
cãticis ⁊ laudib eũ ſuſceper̃t.⁊ pcidẽtes in
tã adorauer̃t.deĩde ſurgentes ⁊ ſtãtes co
ram eo reuerenteꝛ ⁊ iocunð. pleuer̃t lauõſ
ſuas feꝛuenteꝛ ⁊ om̃i q̃ poterãt deuotiõe.O
q̃tł cãt? æ qᷓ;ta gaudia ibi erãt:ubi tãta cõtõ
ſctoꝝ ſit pſallebat.O qᷓ;bonũ ⁊ qᷓ; iocunduʒ
talib ĩtereſſe.uel ſaltẽ aliꝗd ð eis ꝑtiper̃.
Appropĩqua g ⁊ tu ſi permitteris ⁊ admiſce
re laudibus iſtiſ:uel ſaltem auſculta a lõge
⁊ iocundare in eis. .
Oratio.
Omine ieſu xpᷣe.da ut ſim Petꝛ ꝰobe

Joſeph de uirtute in uirtutẽ ꝑ aug
mentum ꝓficiẽdo.⁊ in h̊ ꝑ longanimitatem
ꝑſeuerãdo.ut tu ꝗ ilł in anguſtijs dignatus
es appazẽ.digneꝛis ⁊ me ſepe ꝑ tuã gr̃aʒ ꝓ
pitiꝰ uiſitare.da ẽt mihi: ut ſiẽ ſancti patꝛeſ
gaudium ð tua preſentia habuerunt: cũ te
poſt reſurrectionẽ tuam gloꝛificatuʒ uidre

—

T Idiẽdo ⁊ Jacobꝰ uicia ſupplãtãdo.ac

ſple lucasſßfn.
ifrufl etſilt
nicen ge his u
ſatoe T moue t
les eü fne cn
nexant uenit a
coꝛpalite? ſoynr
qua voti icineni⸗
bo ſalubei ci ſi
ſue reſucectols n
ſefncnur ommlſerat
les in wwie meo“
eog Jihowcdi
pella facta fun
aſnabant ſe de
ſo cſes eis foꝛs
eet ñ agnoſcebĩ
ꝛis iocul copor
lio coꝛdis. Quia.
cubitabat ei gn
edie. (Ocuue
ſceret M incret
tunlaret Leyeba
late hißis uale
geipene unge f ab
cubitnde teedit
eizi glinefſge
et ei gell n
itg manere mnn
llgao e
n alia re nci e

ſeuninnefuh

ee manus meagt
ioſenſum nr intellige
ſüe geus in gualibet
uoé vigeneſſeci
enobiic gui ſi⸗
Wor ir Et tici
l.mog timozem.
chrſmap duotöez
uRinena Znd d
mene 9ſarionnſ ti
(dremplationem 40
teſſin gr nonduz ciof
ſui niſtaueral :quos
miſerat. Redijt 5 ad
ndida ci multincie
a gla alonge )ſici
lo exultatde t iudilo
ſcepert.? picetegin
ſurgemes t ütes co
wund.pleu lalif
poterit deuotioe. 0
bierit ubi tita cd
Pponitih oemna
algades Nief.
ermineris aaniſe
lem auſcultn alih⸗

6

Secunde partis

meruerũt: ita ⁊ ego in illo ineffabili gaudio
quo nunc tecũ gaudent in celis merear ðᷣ2
ſpectu tuo ſempeꝛ gaudeꝛe cum eis Amen.

Nuomodo dominꝰapparuit duobus diſci
pulis in uia. Ca. Txxvi.

Pſa autem die r̃ſurrectiõis domi
ni(duo ex) lxxij(diſcipulis eiꝰ.)
de huelm egꝛeſſi(ibant vſocaſtel
emaus. qõ diſtabat ab iꝛlm ſta
dijs ſexagĩta)).i.vij.milibꝰꝗngentis paſſuũ
3 occidentẽ. Octo quippe ſtadia faciunt mi
liaꝛe unũ ⁊ ſic diſtabat ab hiꝛłm ꝑ ſeptẽ mi
liaꝛia ⁊ dimidiũ:quoꝝ duo uel( pᷣm quoſdã
)tꝛia faciunt unã leucam. Unius iſtoꝝ duo
ꝛum nomẽ expꝛimit Lucas(cui) inquiens (¶
nomen Aleophas) alterius vo nomen tacet
cauſa humilitatis:qꝛ ß3 gꝛego.cꝛedit fuiſſe
ipſe lucas:ſʒ ſᷣm amb.putat fuiſſe amaõ fili
uſrufi(¶ Et cũ(ipᷣi)q.deſpati de ieſu (adin
uicem de his que accideꝛant) ſ.de eiꝰ ↄuer
ſatõe ⁊ moꝛte tꝛiſtes (ↄfeꝛent )maxĩe dolẽ

tes.qꝛ eü ſine culpa ⁊ ĩnocenteꝛ occiſum no

ueꝛant:uenit dñs ieſus:⁊ iunxit ſe illis.ſcʒ
coꝛꝑaliteꝛ ⁊ ſpiritualiteꝛ.⁊ (ibat cũ eis)tan
quã ſotiꝰ itineris:ĩterrogans ⁊ rñde ns.ac x
ba ſalubꝛia cũ ipᷣiſ ↄferenſ.ut ſ̃jʒ Bedã.fidẽ
ſue reſuꝛectõis m̃tibꝰ eoꝝ icenderet:⁊ quõ
ſe factuꝝ pꝓmiſeꝛat:impleꝛet.ſ.ubi ſt᷑ duo ł
tres in noie meo ↄgregati:ibi ſum in medio
eoꝝ. In ipᷣo loco ĩ quo ſe eis iunxit:pꝰ ea ca
pella facta fuit.Et qꝛ intuſ in corde dominũ
amabant.ſed de ei reſurrectõe dubitabãt.
iõ qñs eis foꝛis ĩ coꝛpore apparebat:ſed ꝗs
eẽt ñ agnoſcebãt. PHoc apud eos agebat fo
ꝛis ĩ ocuł coꝛporis:ꝙ agebatuꝛ intus in ocu
lis coꝛdis. Quia em amabãt:uiõb ant.qꝛ vo
dubitabãt.eũ quẽ uidbãt ñ agnoſcebãt.⁊ B
E ꝙ dic.(¶ Oculi ãt eoꝝ tenebant᷑ ne eũ agno
ſcerẽt) qꝛ incredulitas eoꝝ ⁊ dubietas ᷣme
rebat ꝙ xpᷣs cognitõem ſui coꝛꝑis ab eis re
tardaret. Tenebant᷑ oculi eoꝝ vitate ñ falſi
tate.ſʒ ipis ñ ualẽtibus ueritatẽ reciper̃ uel
ꝑcipeꝛe.unde ñ ab ipᷣo dño Jeſu.ſed propᷣa
dubitatõe tenebãt. Abi Aug.ꝙ ãt ait Maꝛ
c eis ĩ alia effigie dũñs apparuiſſe. G̊ Tucas

dicit:ꝙ oculi eoꝝ tenebantur ne cognoſce

rẽt eũ oculis.ꝗppe eoꝝ accideꝛat ali ꝗd.qð

ita manere ꝑmiſſũ ẽ.uſq; ad fractõm panis

Nõ qꝛ dñs ñ poteꝛat traſformaꝛe carnẽ ſuã
ut alia re va eẽt effigies quã ſolebãt ĩtueri.
ſed ñ ita ẽ factũ qᷓ Aug.(Et ait ad illos.
ſt᷑ hi ſeꝛniones quos ↄfeꝛtiſ adiuicẽ ambula
tes.⁊ eſtis triſtes) Non qrit ex ignorantia

ſed ut ex eoꝝ rñſiõe incredulitas eoꝝ conue

niẽtius arguat᷑.ut dicit Grego.ↄferebant ꝗ
dẽ int᷑ ſe.qſi ñ amplius expecttes xpᷣʒʒ uiuẽ
tẽ.ſʒ doloꝛoñ.q.ꝑempto ſaluatore(Et r̃ſpõ

dens Cleophas:dixit ei. Cu ſoſus peregꝛinꝰ

Lapłm. lxxvi.

es in hierłm. ⁊ ñ cognouiſti q̃ facta ſt᷑ ĩ illa
his diebꝰ:) Pic ſolꝰ ñ facit excluſionẽ alio
rù peregrinoꝝ:cuʒ ualde multi peregrini ⁊
de diueꝛſis ꝑtibus ueniſſent in hirm ad diẽ
feſtum paſche.ſed notat excluſionẽ cognitõ
nis ab iſto ſic appatẽte.ſ.noticie mõtiſ ieſu.
quã ſolꝰ uidebat ignorare:ut ſi ſenſꝰ. Cuz
multi peregrini his diebꝰ uenerit in hierem
miꝝ ẽ ꝙ tu ſolꝰ inteꝛ alios peregꝛinos igres
ea q̃ ſut nota alijs oibus.Ubi Theop.q.d.
Tu ſolus quaſi tã peꝛegꝛinus es ⁊ extaa ↄfi
nia hieriʒ habitãs.⁊ expezꝛs eoꝝ q̃ in medio
eius ↄtigeꝛũt ut h̊ ignoꝛes.ubi ? Beda.pe
regrinũ putabãt eũ:cuius uultuʒ ñ agnoſce
bãt.Sed reuera peregrinus erat eis: a quo
rũ nature fragilitate ꝑcepta.iã reſurrectõis
gla longe diſtabat: ⁊ a quoꝝ fide utpote re
ſurrectõis eius neſcia màebat extraneꝰ. Et
cũ ñ ex ignoꝛãtia.ſʒ ut ex rñſione eoſ aꝛguẽt
de factis in hierłm q̃ᷓ nam eſſent eos ĩterro
garet(dixerũt ð ieſu nagareno:ꝗ fuit uir ꝓ
pheta potẽſ ĩ oꝑe)ſ.miraculoꝝ(⁊ ᷣmõe.y.
ſ.pᷣdicatõnis ⁊ doctrine(quomodo eẽt tꝛadi
tus in moꝛtez; ⁊ crucifixus) ubi BGeda. Pro
phetam fatẽtuꝛ:filiũ dei tacẽt:ł nondum ꝓ
fecte credẽtes.ł ſoliciti ne inciderẽt ĩ manꝰ
iudeoꝝ pᷣſequentium.quis neſciebant ꝗs eſ
ſet.ꝙ uerũ credebãt celantes.Et ſubiũgunt
ꝙ ſperabant ipᷣm redempturũ iſrł. quaſi iaʒ
euaneſceret ſpes eoꝝ.cuius cãm ſubdut.qr
iaz tertia dies )ab illis factis erat.qua ſe
reſuꝛger̃ pᷣdixeꝛat.⁊ tũ adhuc diſcipul ñ ap
pareret:licet tertia dies ꝓpe finem eſſʒ. Et
addunt.qð((qdaʒ ex eis abeunes ad monu
mentum terruerunt eos)non de reſurꝛectio
ne xpᷣi quam nunciabant. ſed de albatione
corꝑis eius non inuenti.quaʒ diſcipuli time
bant. Et ipᷣe dixit ad eos ex rñſiõe eoꝝ aꝛgu
ens ipos.((O ſtulti)propteꝛ cecitatem iĩtel
lectus((⁊ tradi corde)propteꝛ taꝛditatezʒ af
ſectus((ad credendũ in his que locuti ſunt
pꝛophete) de xpᷣi morte ⁊ reſurrectione(nõ
ne h̊ opoꝛtuit pati xpᷣm) rũ ꝑꝑ pr̃is preordia
tionem. tum pꝛopteꝛ xpᷣi exaltationem. tum
ꝓpteꝛ humani generis redemtionẽ. tum ꝑꝑ
ſicripturarum. ĩpletionẽ (Et ita) ſ.peꝛ paſſio
nem ⁊ mortẽ (intrare in gloriam ſuam Jad
quam nemo ꝑueniet niſi per paſſionis uiaʒ.
(Et iterpretabat )⁊ exponebat(ilł in omni
bus ſcpᷣtuꝛis q̃ ð ipᷣo erãt )in ducendo teſtio
nia aliqua ⁊ apeꝛiendo miſteria quantũ ad
ꝓpoſitu oſtendendũ ſufficiebat:oſtendẽs eiſ
omia ciꝛca ipᷣʒʒ facta ante fuiſſe pᷣdicta.F ir
mitas.n.fidei in eo eſt.qꝛ omnia que in xpᷣo
uenerunt pᷣdicta.ſt. Conſideꝛa h̊ multipli
cẽ domini benignitatẽ ⁊ bonitatem. Primo
quia nõ potuit eius feruens amoꝛ ſuſtiner̃.
ſuos ſic triſtaꝛi ⁊ erꝛ a. Uee fidus ẽ amicꝰ
fidelis comes.⁊ benignuſ dominus. Jungit
ſe ipſis.qrit triſticie cauſam.⁊ e xponit eis
5

Qũo dñs apparuit duobus

ſcriptuꝛas inflãmans coꝛda eoꝝ. Sic quoti
die facit nobiſcũ ſpũałꝛ. Si.n.aliq̃ pplexita
te uel accidia gꝛauati pie de ipo leꝗqtur ſta
tim adeſt ↄfoꝛtans corda nr̃a ⁊ illuminans
7 etiam amorem ſuum inflãmans. Optimũ
eĩ remediũ eſt ↄᷣ tales ꝑplexitates loqui de
eo ſilr ⁊ cogitaꝛe de ipᷣo ꝑꝑ qð iſtoꝛum diſci
puloꝝ exẽplo cũ ꝑ uiam incendimus:ð ſalu
tiferis loqui debemus. ut xpum nobiſcum
pergentem babeamus. ⁊ non ſoluʒz pergen
tem ſed etiam nos docenteʒ. ſicut iſtis diſci
pulis cum quibus ibat ſcziptuzas aꝑiebat.
Et umuerſałr ubiq; bonũ ẽ loqui ð ieſu.bo
num eſt eum in mente ſemꝑ habere.q;ꝛ nec
ipᷣe obliuiſcit᷑ eoꝝ qui memores ſunt eius.
Sicut ⁊ hic nidemus. Promiſſit enĩ ꝙ ubi
duo nel tꝛes ↄgregati ſunt in nomine eidibi
eſt in medio eoꝝ. Spdàliteꝛ autẽ de paſſiõe
loquentes comittatur dñs.qꝛ amplius pla
cet ei recordatio eoꝝ que ipſe pꝛo nobis ẽ
paſſus. Unde ad hoc ſpãlꝛ monert dicens ꝛe
cordar̃ paupertatis mee.ſ.õ diuitias ⁊ tꝛãſ
geeſſionis.i.utilitatis.ſ.) honoꝛes abſinthij
⁊ fellis.ſ.õ delicias. Secundo ↄſideꝛa bo
nitatẽ eius ñ ſolũ ex amore ut dictũ ẽ ſupꝛa
ſed etiam ex humilitate profunda. Conſpi
ce quomodo humilitezꝛ uadit dominus oĩuʒ
cum iſtis diſcipulis quaſi unus ex eis. Mon
ne tibi uidet᷑ ꝛediſſe ad pᷣmordia humilitat᷑
Sed ⁊ in alio attende humilitatem eius qꝛ
nõ ẽ dedignatns hos diſcipulos inferioris
gradus.Non eni eꝛant iſti de apoſtolis ſed
de alijs minoꝛibus diſcipuł.⁊ tñ familiarit᷑
iungit ſeipᷣis:uadit ⁊ loqtuꝛ cũ eis. Non ſic
faciunt elati.qui nolunt niſi cum pᷣcipuis ui
ꝛis ambulaꝛe ⁊ ↄuerſari. Itẽ in alio relucet
h; ſua humilitas.Nã ſi ↄſideres elatos.uide
bis ꝙ nolunt uerba ampulloſa ſpargeꝛe in
ter paucos.qꝛ ea pꝑdita exiſtiaꝛẽt: nec illos
dignos ea ſuſcipere reputarent. Sed domi
nus etiam cus duobꝰloquituꝛ aꝛchana ſua.
Non uillipendit paucos:nec etiam unum.
ſic fecit loquendo cuʒ ſamaritana iuxta pu
teum.¶ Tertio cõſidera domini benignita
tem. ⁊ uide quomodo diſcipulos ſuos inſtau
it ac ſermonibus cõſolatur ⁊ reficit.ĩducẽs
eos ad cꝛedendum ⁊ dicens. O ſtulti ⁊ tãdi
coꝛde ad credendũ ⁊c̃.quaſi diceret nobis.
O ſtulti ⁊ taꝛdi ad credenduʒ. O ſtulti ⁊ tã
di ad inquirendum pꝛecepta ? uoluntatem
dei.O ſtulti ⁊ taꝛdi ad implendum intellec
ta ⁊ faciendum ea. Pumiliemus ergo nos:
ut ſacram ſcriptuꝛam inquiramus.⁊ ᷣm eã
uiuamus. Dumiliemus etiam nos ad tolle
ꝛantiam paſſionum.ut participes paſſionis
xpᷣi effecti ſimus ſocij reſurrectionis ⁊ głie
ipins.Qui enim non cõpatituꝛ non inꝛabit
in gloꝛiam illam. quam etiam pᷣcedit mãda
toꝛum inquiſitio ⁊ impletio. uñ Beda. Poc
nobis in loco non ullam ſcriptuꝛam interpᷣ

fictio noſtra fert ad aliquam Rignificatõez

diſcipulis eũtibus in emaus.

tandi:ſʒ gemina noſĩos humiliandi necefſſi

tas incumbit: qui neq; in ſcriptuꝛis quantũ
o edocti.neq; ad implenda q̃ nouimus quaꝗ
tum decet ſumus intenti. Naʒ ſi Moyſes ⁊
oẽs ꝓphete xpᷣm locuti ſunt. ⁊ hunc ñ ãgu
ſtiam paſſionis in gloriã ſuã intratuꝝ pꝛedi
xerunt:qua ratione gloꝛiantur ſe eſſe xpᷣia
nos.qui iuxta uuꝛiũ ſuaꝝ modulũ.neq; ſcrip
turas qualłr ꝗd xpᷣm pertineant inueſtigar̃:
neq; ad gloriã ſuã cũ xpᷣo hr̃e cupiũt. ꝑ paſ
ſiones tribulationum deſiderant attingere.
HB Beba. Pps eĩ ꝑ paſſionẽ ⁊ mortẽ tanquã
pꝑ portã anguſtà intꝛauit in gloriã ſuam. oñ
dens nos ꝑ multas tribulatões intraꝛe in ꝛe
gnum dei. Delirant g ⁊ fatui ſunt qui ſiũ pa
ti ⁊ tꝛibulationibus pᷣſumunt intraꝛe in glo
⁊iam alienã.cũ xpᷣs ſine his non intrauerit ĩ

gloꝛiam ſuã. Sed opõtebat multa pati ilũ

cuius naturaliteꝛ ẽ regnũ.multomagis nos
quoꝝ nõ ẽ ꝛegnũ niſi de gr̃a.opoꝛtet peꝛ mł
tas tribulatões ĩtꝛare in regnũ celoꝝ.exem
plum habemus de oĩbus caris ⁊ electis xpᷣi
ꝗ oẽs ꝑ uiã paſſionis uoluntãie uenerũt ad
regnũ dei. Miꝝ quippe eſſet.ſi quis intraꝛe
nollet portã ꝑ quam rex ſuus intraſſet. Un
de Ber. Caput noſtꝝ ꝑ paſſiões ⁊ anguſtiaſ
celum introire uidemus. nos mẽbra eius
nobis alia itinera ſomniamus. monſtꝛuoſa
ꝛes ẽ:ſi ꝑ unũ foramen caput tranſire uide
mus.ꝑ aliud corpus. Puðat ſub ſpinato ca
pite mẽbꝛa fieri delicata.h̊ Beꝛ. PHereditaſ
quippe tranſit ad heredes cum ſuo onere ⁊
honore.deꝰ ãt hereditati beatitudinis ete=
ne adiunxit onus.i.tolerantiã paſſiõis.⁊ cũ
iſto oneꝛe babuit eã xpᷣs.qr (ut h̊ ar)opoꝛtu

it xpʒʒ pati:⁊ ſic intaꝛe in regnũ dei.habue

runt eam apoſtoli.qꝛ ꝑſecutionem pro xpᷣo
(ut ipſe eis pꝛedixerat) ſuſtinueꝛunt:habẽt
eam omnes fideles.quia ut dicit apłs.Om
nes ꝗ pie uolunt uiuere in xpᷣo ieſu ꝑſecutõ
nẽ patient᷑.Qui g uult aſſeꝗ eternà biitudi

nem.⁊ nullã pati tꝛibulatõeʒz. uidet᷑ ꝙ uelit

eſſe ⁊ xpᷣo dignior ⁊ aplis ſanctior. ⁊ contis
fidelibus melior.¶⁊ cũ apꝛopiquaꝛet caſtel
lo quo ibant)tunc ipᷣe domius (finxit ſe lõ

gius ire Jut.ſ.eoꝝ augeret deſideriuz .nt in

uitaretuꝛ ab eis ⁊ teneretuꝛ.unõð Beꝛñ. St

mlabat ſe lõgi iꝛe ñ qꝛ uolebat ſʒ uolebat

audiẽ.mane nobiſcũ dñe qm̃ adueſpaſcit.h̊
ber.ĩ H̊ tñ nulla falſtas fuit.qꝛ ſiẽ aligd pt᷑
fĩgi vbis ita ⁊ factiſ.pᷣmũ ãt fuit ſũ falntate
ut ptz in ꝑabol teſtamẽti noui ⁊ ueteꝛis qui
bus aliquid fingituꝛ uerbis ad ueritatẽ ali
quam ↄuenientius deſignãdam ⁊ eodeʒ mõ
bic xpᷣs finxit ſe longius iꝛe.ad deſignandã
diſtantiã a cordibus eoruzʒ propter fidei de
fectum. unde Ang.quod non ad mendaciũ
ꝑtinet:ñ enĩ omne ꝙ fingimꝰ mẽdatiuʒ ẽ.qʒ
quando id figimus quod nihil ſignat.Cũ at

—

4
4
1

tiſſimis frangit?
ſcut ante palſion
nerſabat ſen non
per hoe ſein eis
oculi eox. eimen
moco factois p.
tudine uigentes.
nunm.ac ſiſcinoer.
nerunt eu er mooo⸗
lencdipanem Tegitn
benediriſſe Raries:
tipicarione doi
tertio ſni cosc
diſcipulo ülumin
tuor fractionibus
poſttio ſage ſcrip
ſeſus. .hiſtoꝛicu
anagogicu. Ubi⸗
doc inpecinetun
ſuiſerne agnoſcen
eſtomiſſo uſgza⸗
late ccpis eins
Lurnr inpecliftu⸗
ſe.dbit Theop
ibuſe⸗ pani ape
nnugnuzenm

is noluntäie nenerit
tpe eſſet gui⸗ D
rer ſuus inraſſet Un
E paſſöes t anguſtuf
mus. ? og mehra Ligs
niamus, onſtoſ
1cput nanſre nide
duat ſub ſpinato ca
a 5 Ben Peredͤitaſ
edes cmn ſuo onere
tani deatunainis ete
Nerantiä palſiöis ti
po. gr ut b af)oporn
ne in regnu el habue
gſecutionem potho
fa)ſuſtinueꝛun. habet
guuia ut gicit apls. Onm
ere in ppo ieſn pſecud
lt aſſeg etemi biſual
bulatez. ihel guelt
lis ſanctior. ? contis
i wopiqugret caſtel
e domius (intit 1
geret deſtgerinz
Kar und Beri, S
e nolebal z aen
cheqi hcueſtſet
u ful ſe ali
mni il fui ſü uftin

5 17, netenis a
noi T Vetetil
mit toui t f

Secunde partis

non ẽ mendaciũ.ſed aliqua figuꝛa ueritatiſ
Sic ãt dicta.ita etiam figuntuꝛ facta ſiñ m̃
datio ad aliquã rẽ ſignandam. hec Aug. ipᷣi
ãt deſiderantes adhuc audire ipſum (coege
runt illũ)factis.ſ.manibꝰ trahẽdo ut mane
ret.ac vois ⁊ rationibus alliciendo obnixe
rogauerunt(dicentes. Mãe nobiſcũ quoni
am adueſpaſcit.⁊ inclinata ẽ dies).ſ.ad oc
caſum. Quo exẽplo ſecundum Sreg. colligi
tuꝛ.ꝙ peregrini non ſolù ad hoſpitium inui
tandi ſunt:ſed etiã trahẽdi.Quilibet morti
appꝛopinquans.⁊ ad ueſpeꝝ ſeu oecaſuz ui
te tendens ↄgruenteꝛ ẽt poſſet hoc uerbum
dicere.⁊ dũm ad manẽdũu ſecuzʒ coꝛde ⁊ oꝛe
inuitaꝛe.Tandẽ (intꝛauit cũ illis. ⁊ recom
bens cũ eis accepit panẽ ⁊ benedixit.ac ſꝛe
git ⁊ porrigebat illis) Cõſpice bene quomõ
ad eorum inuitatione ⁊ coactionez benigne
cuũ eis intrat.menſam ponũt.cibos offerunt
panes accipit.ac bñdicẽs eos:manibꝰ ſacꝛa
tiſſimis frangit ⁊ porrigit illis. aciens ĩ q
ſicut ante paſſionẽ quãdo adhuc ĩter eos 2
ueꝛſabat᷑ ſeu mõabat᷑:facer̃᷑ ↄſueuerat.Uñ
peꝛ hoc ſeipᷣm eis reuelat:qꝛ tunc aperti ſũt
oculi eoꝝ.ſ.interiores((⁊ã ↄgnouerũt eũ in)
modo((fractõis panis aſſuetam eiꝰ conſue
tudinẽ uidentes.ſic em frangebat panẽ ſola
manu. ac ſi ſcinderet᷑ cũ cultello.i¶ Cogno
unerunt eũ ex modo fꝛangendi ⁊ etiã benedi
cendi panem. Cegituꝛ enĩ panẽ ſic fregiſſe ⁊
benedixiſſe pluꝛies:pᷣmo ĩ quinq; panũ mul
tiplicatione.ſcðo ĩ ſeptẽ panum diſtributõe
tertio ĩ ſui coeꝑis cõſecratione. quarto h̊ in
diſcipuloꝝ illuminatione. In his auteʒ qua
tuor fractionibus ſignificat quadruplex ex
poſitio ſacre ſcripture.ſecũdũ quatuoꝛ eius
ſẽſus.ſ.hiſtoꝛicũ tropologicũ.allegoꝛicũ.⁊
anagogicũ. Ubi Aug.ñ icõgruent᷑ accipimꝰ
boc impedimẽtum in oculis eoꝝ a ſathana
fuiſſe:ne agnoſceret ieſꝰ.ſʒ tam a xpᷣo facta
eſt ꝑmiſſio.uſq; ad ſacramtuʒ panis.ut uni
tate coꝛpꝑis eius ꝑticipata remoueri intelli
gatur impedim̃tù inimici.ut xpᷣſ poſſit agno
ſci.Ubi ⁊ Theop.Sʒ ⁊ aliud ĩnuit.ꝙ.ſ.ſum̃
tibus ſacꝝ panẽ aperiũtur oculi ut eũ agno
ſcant: magnaʒz enim ⁊ ineffabilẽ uim hʒ dñi
caꝛo.hec CTheophilꝰ. Iſta ciꝛca diſcipulos
geſta quottidie facit dũs nobiſcũ inuinbilit᷑
⁊ in aĩa.Nam teneri uult ⁊ etiaʒ inuitari ꝑ
deſideꝛia ⁊ oꝛatiões:ac ſanctas meditatõeſ.
⁊ iõ oportet orare ⁊ ñ deficer̃. Iſta ẽt facit
ad noſtra eruditionẽ.ut.ſ.intẽdamꝰ in oꝑa
caꝛitatis.pietatis ⁊ hoſpitalitatis:⁊ quomõ
ñ ſufficit diuina eloquia legere uel audie.
niſi cõpleãtuꝛ opeꝛe:q; dñs nõ ẽ cognitꝰ dũ
loqueret᷑:⁊ dignatus ẽ cognoſci duʒ paſeit
Pius ⁊ miſeꝛicoꝛs dominus fidei iſtoꝝ ſub
nẽit: quos miſeꝛicoꝛdes reperit.eiſq; miſeri
cordia ĩpendit. Hinc ergo cognoſcere poſſu
mus,. fides ſine opetibus motua ẽ: q; de

minũ quẽ diſcipłi nec ex ninõe nec ex ſcrip

turaꝝ inteꝛpᷣtatione ⁊ expoſitione cognoue
rant: mox ut oꝑe ꝙ ſcriptuꝛe pᷣcipiũt: ꝑfece
runt.eũ in fꝛactione panis cognoueꝛũt. Au
diẽdo ſcriptuaas ⁊ pᷣcepta dei illuminati nõ
ſunt faciendo.ſ.ipᷣm trahẽdo ad hoſpitiũ ⁊
apponendo cibum illuminati ſunt. qꝛ nõ au
ditoꝛes legis ſʒ factores iuſtificabũtuꝛ apð
deù. In opeꝛibus ergo pietatis ⁊ miſericoꝛ
die.ut in hoſpitalitate ⁊ huiuſmodi. ampliꝰ
cognoſcit deus.quã in lectione. diſputatõe
⁊ ſcriptuꝛaꝝ expoſñitione. Ueritas em meliꝰ
operãdo q; audiẽdo intelligit᷑: ⁊ melius ipᷣo
oꝑe quã uerbo manifeſtatuꝛ.¶ Nos eꝛgo ꝗ
peregrini in ̊ mũdo ſumus:qꝛ nõ habemuſ
hic pꝑmanentẽ ciuitatẽ. ſed futuꝛã inqrimus
ſ ſpiritualiteꝛ in nobis hẽmus q̃ in ſe hẽbãt
iſti peregrini.erit dñs comes itineꝛis noſtꝛi.
Peregrini iſti laboꝛabãt.qꝛ ambulabãt tri
ſtabant᷑.⁊ de xpᷣo ↄfabulabantuꝛ. Sed xpᷣs
ſe eis iũgit.coꝛ urit.ſcꝛipturas aperit. lõgi⸗
ſe ire fingit. Si tales eſſemus.ſ.laborãdo 2
tra accidiam. triſtando ↄtra uanam leticiã
de xpᷣo ↄfabulãdo contra uaniloquiũ. tunc
xps ſe nobis iũgeret.coꝛ accẽderet. ſcriptu
ras aperiret: ⁊ intellectuzʒ daret. licet aliqñ
longius ſe iꝛe fingeret. ut nos pbaret. Iteʒ
peregrinus ab omnibus ad eũ ñ pertinenti
bus ſe exonerat ⁊ alienat. uiam q̃rit. ſũmo
deſideꝛio patriã ſuã appetit:⁊ coꝛ atq; ocu
los ab omnibus ne retrahat ł impediatuꝛ:
auertit.Eſto tał peꝛegrinꝰ ⁊ appaꝛebit tibi
xpᷣs:⁊ hec tria faciet tibi ſiẽ fecit ⁊ illis duo
bus peregrinis. Tempus abbꝛeuiat ꝑ dulce
uite colloquiuʒ. uiam inſtruit: dans ueruzʒ ĩ
tellectũ ultimo pane benedicto peꝛ ſeipſum
fracto reficit affectuʒ.⁊ hoc ſi compellis ip
ſum ſe longius ire fingentem manere tecũ.
¶ Per iſtos diſcipulos euntes in emaus: ſi
gnãtuꝛ uolentes impleꝛe conſilia domini:qr
emaus ĩtepꝛetatuꝛ deſideriũ conſilij.quibuſ
domin“ ſepe ſua uiſitatõe dignatur apparer̃
Non aũt dedit dominus iſtis diſcipulis ſuis
tunc magnã ſui copiam.ſʒ ſtati poꝛrecto pa
ne euanuit ab ocuł eorũ ut ex hoc ipᷣoꝛũ ar
gueꝛet affectum: ſił onñdens ſe coꝛpus głoſũ
babeꝛe.qð ꝑ dotem agilitatis ſubito pot diſ
paꝛeꝛe.Subt hebat caꝛnalibꝰ oculł ſpẽs ĩfiꝛ
mitatiſ: ut ment ibus eoꝝ icipeꝛet appazeꝛe
gloꝛia ꝛeſuꝛꝛectionis. Unde iã certi eũ rᷣſuꝛ
ꝛexiſſe (dixeꝛunt adinuicem. Nõne coꝛ ñm
aꝛdẽs eꝛat in nobis:)ſ.aꝛdoꝛe caꝛitatis (duũ
loq̃ꝛetuꝛ ĩ uia.⁊ apeꝛiꝛet nobis ſcꝛipturas))
nos inſtruendo ex eis.Quaꝛe eũ non tenui
mus. Quaꝛze ad pedes eius non coꝛruimus.
Quaꝛe nobiſipᷣis ⁊ coꝛdibus noſtꝛis non cꝛe
didimus. Ubi eü qꝛemus. Ubi inueniemns
Peꝛ qð:ut dicit Orig.ĩnuunt.ꝙ pꝛolati ſeꝛ
mones a ſaluatoꝛe accẽdebãt audientiũ cõ
ad amoꝛẽ diuinũ, unde.Greg. Exaudito ꝗp

4

Quüo dñs apparuit diſcipulis

pe pmone inardeſcit animus. torporis frig .

recedit.fit mens in ſuꝑno deſiderio anxia a
ↄcupiſcentijs terrenis aliena: audir̃ ei libet

pcepta celeſtia: ⁊ quot mandatis inſtruitur

qmaſi tot facibꝰ ĩflamatuꝛ.hec Grego.Idci⸗

co quoq; cito euanuit: qꝛ etiam alios ↄſola
ri feſtinabat: cum quibus tñ ſimul ⁊ iſtos ꝰ

ſolatus eſt. ut ſtatim infꝛa patebit.

Oꝛatio.

ꝛe iĩflãma ſti:illumia q̃ſo coꝛ meũ ut

leta uolũtate ĩpleã tui ↄſilij deſiderium: ui

delicet ut purificem me ab oĩbus operibus
malis ⁊ faciã opa miſeꝛicoꝛdie ac pietatis.
ut in futura reſurrectõe delicatã tuã ĩuita

tionẽ gaudenter cum electis tuis audiat te
ita: dicentẽ: uenite benedicti pr̃is mei ꝑcipi
te regnum ꝙ uobis patum eſt ab oꝛigie mi

di quã uocẽ nlciſſimã fac me audir̃ unige
nite fili dei. Amen. =

Quo dominus appaꝛuit diſcipulis Xho

ma abſente. Capkm. Ixxvij.

ꝛgentes aũt eadez hoꝛa y)pᷣdicti

duo diſcipuli (rgꝛeſſi ſunt ipa die .
in hiꝛlm)ad alios diſcipulos pꝛsop
teꝛ metu iudeoruʒ incluſos. nde

Theo.ardebat ergo coꝛ eoꝝ igne vborũ do
mini.quibus intendebant.⁊ adeo letati ſũt

ut nullã moraʒ paſſi:mox reuerſi ſunt ĩ hbie

ruſalem. uide h̊ diſcipuloꝝ diligentiã ⁊ fipᷣi
feꝛuorẽ ad reuelandu reſurrectiõem.qꝛ tar
da.ſ.ueꝛpertina hoꝛa aut menſa ſeu fatiga

tione itineꝛis non detenti. ⁊ ꝛemoto iudeoꝝ
timoꝛe.ad annunciãdũ aplis reſurrectioneg
anicam. ⁊ ꝙ de ea in uis ↄꝑeꝛant: cucurre

ꝛunt impigri. Nec miꝝ ſi eadem die ⁊z hoꝛa
ſurrexeꝛzũt : erat.n.dies boni nuncij.⁊ ideo
tim ere poteꝛant ſi diffeꝛrent uſq; in mane il
lud qð timebant illi qui dicebant. hec dies
boni nũcij ẽ.ſi tacuerimus ⁊ nolueꝛimus nũ
ciare uſq; mane:ſceleris arguemur. Reedi

catio eĩ nõ ẽ diffeꝛenda: ⁊ ea q̃ ſunt ad ſalu

tem cõem ñ ſunt tacenda. ſg reuelanda. Ex
quo exẽplo pᷣlati moti.ad diligẽtiã pᷣdicatõ
nis debent accendi((Et inuener̃t)ĩ mõte ſy

on ſubtus cenaculũ.(¶ↄgregatos) icluſos

xꝑ metum iudeoꝝ. ⁊ ꝑꝑ dominice ꝛeſurꝛec
tionis gaudiũ.qui pꝛius diſperſi fuerant ꝑꝑ
metum iudeoꝝ.⁊ propter paſſionis metum.

Undecim ⁊ qui cum ipſis erant) de.lxxij.
diſcipulis. loquentes mutuo.(⁊ dicentes)

ipᷣis duobus((ꝙ ꝛeſurrexit dominus ueꝛe.⁊
appaꝛuit Simom.Et ipᷣi)duo ad maiorem

certitudineʒ faciendã de reſurꝛectione ecõ

uerſo (narrabant illis q̃ geſta eꝛant in uia)
= appaꝛitõem factã eis ⁊ quo cognoueꝛunt

. v*

i⸗ ieſu xpᷣe ꝗ diſcipulis eũtibus in
Jemaꝰappauiſti: æ cõda eoꝝ tuo amo

Thbhoma ablente.

eum in feactione panis.? Sed quidã ex eis
nec iſtis duobus nec alijs eredebant. Ex ꝗ

bus unus ¶homas erat. Cõſidera mõ quan

ta ibi leticia fueꝛit: dum iſti ⁊ illi uiciſſim
ſua gaudia nunciaꝛent(Et dũ hec loquerẽ

tur) adinuicè.exiuit Thomas inde. Quo e

cGeſſo dũ adhuc alij colloquerent᷑ de hie d
1

audieꝛant ⁊ uidezꝛant(⁊ ſero iam eſſzʒ die
la pꝛedicta.ꝭ.( una ſabbatoꝝ).i.pᷣma poſt
ſabbatũ qᷓ ẽ dñica.B̊ ẽ eadẽ die reſurrectio
nis dñice (⁊ fores)).i.oſtia q̃ fores dicũtur
qꝛ de domo ducunt foras(eſſent clauſe pp

metum iudeoꝝꝑ ꝙ ẽt diuina ꝛeuelatiõe ẽ fa

ctum ut.ſ.ieſus intꝛãs ad diſcipulos ianuis
clauſis manifeſtaꝛet eis vtutẽ ſue põtatis ⁊
głioſ ſui corꝑis (uenit dñs en Paad ſuos a
deſiderio eoꝝ uotatus:ĩdutus albiſſimis ue
ſtimentis głie reſurrectionis ſue ⁊ nouitatiſ
⁊ intrans ad eos ianuis clauſis (ſtetit in me
dio eoꝝ )ut uideret᷑ ab oĩbus.qꝛ ↄgregati e
ꝛant in noĩe eiꝰ.ſ̃ʒ Bedã. Ideo ſeꝛo appuit
qꝛ tunc maxime timidi erant.Et ſ̃m Theo.
pᷣſolabat᷑ ut oẽs ↄuenirent oſtijs uero clau
ſis.ut ſe corpus głioſuzʒ. cui aliud nõ reſiſtit
hr̃e:oſtẽderet. Ipᷣe ẽt ad ↄgꝛegatos uenit.
⁊ ſpiritus ad ↄgregatos deſcendit:quia xpᷣs
⁊ ſpirituſſanctus non niſi in caꝛitate congꝛe
gatis aſſunt. Stetit in medio ut omnes eũᷣ
ceꝛtitudinaliter agnoſcerent:ut om̃s ↄſola
tõem ſue pñtie recipeꝛẽt. Et nota ꝙ ſicut di
cit Saluſtius medius locus ẽ dignitatis.⁊
debet honoꝛabiliõibꝰ.pꝛopter quod xpᷣs ſte

tit in medio diſcipuloꝝ.ſicut ſol inteꝛ ſideꝛa
ut eos illuminaret.ſicut flos ĩter lilia.ut eoſ

decoraret:ſicut pꝛinceps ĩteꝛ milites ut eos
ꝛobõaꝛet:ſicut magiſter inter diſcipulos ut
eos informaret.ſicut pater ĩteꝛ filios ut eos
concordaret.ſicut coꝛ inteꝛ membra ut eos
tiuificaret: ⁊ ſicut cõis amicus:ut omĩbus
eis ſe cõicaret. Unde qñ ſumus pluꝛes ali
quẽ diligentes ſi ſuꝑpuenerint.ſtatuimꝰ eum
in medio.ut ſinguli poſſimus eiꝰ fꝛui pñᷣtia.
Eſt autem ibi altare in loco ubi dñs dr̃ tũc
ſtetiſſe. Cõſiꝛãdũ ẽ H. ꝙ de ſe colloquẽtibꝰ
dñs in medio ſtetiſſe dr ut intelligamus: qꝛ
eum nobiſcũ habitanteʒ habebimus.ſi quo
tiens in unum ↄgregamuꝛz ea q̃ ad eiꝰ laudẽ
⁊ noſtram ſalutem pertinent:a gimus iuxta
quod ait.ubi fuerint duo uel tꝛes ↄgegati
in nomine meo:ibi ſum in medio eorum.
Qnñ at ieſus ſaluatoꝛ ad diſcipulos uenit ipi
eꝛant in timoꝛe.ſero factũ erat:in unũ erãt
ogregati: ⁊ fores erant clauſe. In quibus.
iiij.inſinuant nobis ualde neceſſiaria: ut ſal
uatoꝛeʒ quem expectamus ſuſcipere meꝛeca
muꝛ. Primũ eſt timor: qui domum conicĩe

mũdat.ʒ illud eccłiaſtici. Timoꝛ qñi expel

lit peccatum. nam ꝗ ſine timoꝛe ẽ nõ pote
rit iuſtificari. Gcpᷣʒ ẽ cõtemptꝰ uane glorie
qð ſignificatur in hoc/ꝙ ſero factũ erai.ad

ſpX 2 0LrX
Sl

o⸗

4
“
4

.

4

coͤciliationis
ritatis ? unitarise
eternitatis imo⸗
mittit. ace ofſe
pontifexprechpun
Ppi ſcut ſpecialn
nobis cu in niſſa
ſiurpꝛima uor ri
tionem inſtut uen.
ea. Lomin uobiſci
lot. Ci it eccla pan
Aaliter. v p tin dieb⸗
nid Oenitatidns⸗
guini ñi nüc ecchi
ſignak unitas eccl
liteꝛ eñi ñ ſacramẽ
a mortuis dis pri
llauit. ut illos ad
monſtraret. quip
Poꝛe ſernant. Exe
guere ſunt ppid
Ouliſcirit par uo
all iueos hehit
gelgalt g in niſie
Iati igitun uiris ge
leibis ppter tniſt
Lun düſchul ei
ſubiunit g, 8

ſes fitaſtcaſeill

e uel aubitne.
1 pe ſnbgeta⸗
timore ſen guodaz
diuiſole nortnos
piriti nein
dere focinne
ſerd poruiſſe ge ⸗
cltati clauſes i
Dinn itpuiceti⸗
ne len fcgthen
e⸗ 4t cixiteig
deir egtttef⸗

enrent oſtijs neroclen
1z. cui gliucd noͤ reſſtit
tad 9gegnos enit,
bo geſcencit auia t⸗
niſ in cnimre concee
meno ut onns eu
Crent. ut ofns oſola
t. Et nota c ſeut di
ocus * digritatis. 2
Nopter dcd ſhs ſe
,Keud (innen dern⸗
a Kos ider üis meof
eps iteꝛ mlites unt eos
Ner inter diſcipulos ut
pater iter flios t eos
N inter membra ut eos
dis amicus ut omibiis
egi ſumus gluueli
nenenin. ſatuin / eun
oſſimus ei ſui pftih⸗
inloco ubicſs ic
gceſe clonitb.
uinclignne t
us.Achhe,
eeethi

Secunde partis

eũ.n:dominus uenit.cui lux mundane głe
occubuit ⁊ ꝗ uere eã cõtẽnit. Tercium eſt

unitaſ.qꝛ erant in caritate cõgregati.nõ.n.
uiſitat ſaluatoꝛ homines diſcoꝛdes.unõ apo

ſtolus.pacẽ habete:⁊ deus pacis erit uobiſ/

cum. Quartũ eſt ſtabilitas qua aliꝗs in do

mo ↄſcĩe manet ñ curioſe exteriꝰ euagãdo

uñ fores ſenſuum claudende ſunt. ⁊ ſic ſal

uator ẽ expectãdus. Per iſtos uero diſcipu
los ĩ unũ foꝛibus clauſis cõgregatos.ſignifi

cãtuꝛ religioſi cũ foꝛibus.v.ſenſuum clauſi:

Abe dñs ſepe appaꝛet: eoſq; ſua uiſtatõe cõ
ſolatr᷑ ⁊ letificat(Et dixit eis.pax nobis Iñ

pax tꝑis.qꝛ exponẽdi erãt multis tribulatio
nibus.ſʒ pax pectoris ⁊ pax eternitatiſ.pꝛĩa
ĩ pñti.ſcõa ĩ futuro.De ntraq; dr̃ in Johe⸗
pacẽ.ſ.pectoris ꝛelinquo uobis in pñti pacẽ
meã.ſ.eteꝛnit atis q̃ ẽ ſpẽaliteꝛ pax mea. do
uob̊.i.cito dabo:dicit ergo.pax uobis.ſ.re
cõciliationis.qᷓ; ad ðũ factã nunciauit ac ca
ritatis ⁊ unitatis qᷓ; eis ſᷣuãdã pᷣcepit. Itẽq;
eternitatis ⁊ ĩmoꝛtalitatis qᷓ; eis futura pro
mittit. Pacẽ offert.ꝗ ꝑꝑ pacem uenerat uñ
pontifex precipuus ſponſus eccleſie.in pſõa
xpᷣi ſicut ſpecialiteꝛ uicaꝛius eius diẽ. Pax
uobis.cũ in miſſa Pꝛio ſe vtit ad ppłm.qꝛ h̊
fuit pꝛima uox xpᷣi ad diſcipulos pꝰ reſunec
tionem:inſtaꝛ uero alioꝝ ſaceꝛdotuʒ dĩc pꝰ
ea.dominꝰ uobiſcũ ut ſe unũ ex nobis oſten
dat. Cũ ãt eccła pꝛimitiua quottidie ⁊? gene
zꝛaliter. ⁊ pꝰ tm̃ diebus dñicis pꝰ uero tm in
tꝛibꝰ ſolẽnitatibus ↄmunicaret corꝑi ⁊ ſan
guini dñi nũc eccłia ꝑ oſculum pacis quo ð

ſignat unitas eccłiaſtica coĩcat ĩ miſſa ſpia

liteꝛ ⁊ſi ñ ſacramẽtalłr. Et pulchre reſurgẽs
a mortuis dñs prio pacẽ diſcipuł commen
dauit.ut illos ad ſui uiſionẽ puentnros ẽẽ ðᷣ
monſtraret.qui pacẽ ↄcordiaz corde ⁊ cor
poꝛe ſeruant.x quo patz ꝙ illi ſũt pacifici
ꝗ uere ſunt xpᷣi diſcipuli.Scõm Criſᷣ.diſci
puliſ dixit pax uobis:q;ꝛ pꝛeliũ in expugbile
ad iudeos hẽbãt. Mulieꝛibꝰ ãt gaudiu eu
geliʒat:qꝛ in tꝛiſticijs genꝰ illud eꝛat. Alteꝛ
nati igituꝛ uiris ꝗqdẽ ꝑꝑ prelium pacem. mu
lieꝛibus ꝓpteꝛ triſtitiã euãgelizat gaudiũ.
Et ne diſcipuli eũ aliũ uł fantaſma putarẽt
ſi ubiunrir. go ſuz).ſ.in perſona ꝓpria nõ
res fãtaſtica ſeu illuño diabolica(nolite tĩe
ꝛe)uel dubitaꝛe.Quidã vo ex ipſis (ↄturba
tipꝛe ſtupore ⁊ admiꝛatione E& contriti pᷣ
timore ſeu quodaz naturali horrore) (quo
diui ſolẽt moꝛtuos hoꝛꝛeꝛe)(exiſtimabãat ſe
ſpiritũ) quẽ in paſſiõe emiſſeꝛat ñ caꝛnẽ (ui
dere )nõdũ.n. credebãt uł tercia die ueram
carnẽ potuiſſe de ſepulchro reſurgere.uel
ſuſcitatã clauſis iqnuis ad eos poſſe ĩtrare.
Diuina ãt ꝓuidẽtia: ꝑmiſi ſt dubitare ad ma
iorez certificatõem fidᷣi ð dñica reſurrectio
ne. (Et dixit eis. Quid).i.q̃ de cã (turbati
eſtis: ⁊ cogitatõeſ aſcẽdut)ſi ab ĩfimo tãqᷓ

—

Capitulũ .1 xxvij)

falſe ⁊ fanta ſtice.ñ deſupeꝛ ð celo deſcẽdẽ

tes tanquã uere ⁊ bone(in coꝛda ur̃a) infir
ma ⁊ dubitãtia ⁊ qꝛ ad illud coꝛpus ꝙ uide

ꝛi poteꝛat fides intuentium dubitabat ⁊? vi

tatẽ caꝛnis pꝛobaret (exhibuit eis manus ⁊

pedes ⁊ latus) ad uidendum ⁊ palpandũ. de

clarans quod ipſe qui crucifixus mortuuſ ⁊Z
lanceatus fuit.in illo eodẽ corꝑe ſurrexit.¶
Videte inquit manꝰmeas ⁊ pedes.qꝛ ego ip
ſe ſũ) q.d. Peꝛ huiuſmõi cicatꝛices poteſtis
pcipere.qꝛ ego ſum qui paſſus fui ⁊ reſurre
xi.¶ Peꝛ cicatꝛices.n.remanentesoſtẽdit
quod erat idẽ corpus numero. Reſurrectio
. n. va eſt eiuſdem in numezꝛo iterata ſurrec
tio.( Palpate ⁊ uidete quia ſpiritus carneʒ
⁊ oſſa non habet. Siẽc̃ me uidetis habere.)
quaſi diceret. Per hoc poteſtis etiã cognoſ
cere. me haber̃ corpus uerũ ñ fätaſticũ. Ad
dubitantiũ enim coꝛda ſanãda.uulnerũ ſer
uata ſunt ueſtigia.⁊ ideo uulneꝝ cicatꝛices
oñdit ut dubietatis ⁊ ĩfidelitatis eoꝝꝑ uulnꝰ
ſanaret. Oñdit gᷓ manus ut incitaret ad pu
gnãdũ.q.d. Uidete manus ꝗbus ꝓ uobis fi
deliteꝛ pugnaui:has uobis iõ oſtendo. ut ?
uos pugnetis.qꝛ ſine pugna uictores nõ eri
tis. Uiriliteꝛ g agite.quia uincenti dabo ſe
deꝛe mecũ ĩ throno meo. Oſtendit etiam la
t: ut ꝓuocarz ad amandũ.q.d. Videte latꝰ
aꝑtum.coꝛ uulneratũ.ut uideatis quantum
dilexerĩ uos.ut ⁊ uos me diligatis. Oſtẽdit
⁊ pedeſ.ut ſtabiliꝛet ad ꝑſeueꝛandũ,ut abiĩ
ceptõe bone uite non deſſtamus. Uñn ꝑſeue
rantia uel ſtabilitas ẽ. quãdo homo nec mi
nis nec amoꝛe nec timoꝛe nec ↄmodo nec ĩ
cõmodo a bona uita uel a pᷣceptis.ł a uoto
ꝙ uouit retrahit᷑. St᷑ ãt quinq; pꝛincipales
dyaboli impugnantes nos.contra quos de
bemus eſſe foꝛtes. PrimPꝰẽ amor culpe ⁊ in
iuſtarum rerum.łᷣ amoꝛ carnis uel amoꝛ ho
noꝛis:ꝗ in quoꝛundam coꝛdibus ẽ ita fõtis.
ꝙ ꝓ eòo celeſtẽ głam deſeꝛut. Scõs ẽ timor
diffidẽtie.ꝗ ẽt multos ĩpugnat quaſi dñs no
lit eos iuuaꝛe.ꝙ poſſint ĩ bono ꝑſeuerare.l
qð non poſſint ſuſtinere duram penitentiazʒ
cum tamẽ debeꝛent ſuſtinere duꝛiorem ge
henne penam. Teꝛtius eſt doloꝛ delectatoiſ
carnis b mundi dimittende uel iam dimiſe
O miſeꝛ ꝗd facis.moꝛbuʒ eligis pro ſaĩtate
morteʒz. pro nita triſtitiam. pro letitia penaã
ſempiternaz pro gloria. Quartus eſt pudoꝛ
operatõis bone: quando quis cogitat.quod
homines deꝛidẽt eũ.ſi humili ueſte ĩcedit.
ſi ieiunat.oꝛat.peꝛegrinat.⁊ ſimilia facit.
Quintus ẽ ſpes uenie:quando quis dicit de
us ẽ miſeꝛicoꝛs nos de facili non damnat.⁊æ
chriſtiani ſumus. Hoꝛum ſpes ↄfunditur
quia ſpes ẽ ceꝛta expectatio futuꝛe beatitu
dinis ex meritis ꝓueniens. Sed iſti qui ca
ꝛent meritis.ñ proprie ſpeꝛant ſed pᷣumunt
PHoe autem ꝙ le palpabilem pꝛebuit.factũ

ſubtilius.ut euticius dixit:ſʒ ſubtile quideʒ
effectũ ſpiꝛitualis potentie. palpabile aũt
per ueꝛitatẽ nature.Sʒ ut dicit Augu.clari
tas qua iuſti fulgebunt ſicut ſol ĩ regno pa
tris ſui.in xpᷣi coꝛꝑe cũ reſurrexit.ab oculis
diſcipuloꝝ potiꝰ abſcondita fuiſſe quam de
fuiſſe cꝛedenda ẽ. Non eĩ eam ferret huma
nus atq; infiꝛmus aſpectus: quãdo ille a ſu
is ita debeꝛet attendi ut poſſet cognoſci.Et
cuʒ quidã eoꝝ adhuc dubitarent.petijt ab
eis ſi aliquid manducandũ haberent.ut peꝛ
comeſtionem melius ꝛeſurrectioneʒ aſtrue
ret.¶ At illi obtuler̃t ei partẽ piſcis aſſi) cu
ius forte iam aliã partẽ comedeꝛãt(⁊? auũ
mel?.) Fueruut aut ei hec duo ↄpetent᷑ ob
lata:ipe eĩ eꝛat piſcis aſſus ꝑ nature huma
ne paſſionez: ſed fauus mellis ꝑ natur̃ dĩne
dulcedinẽ. In fauo quippe melł utraq; nã
ſue peꝛſone expꝛim itur. fauus enim eſt mel
I ceꝛa. Poc eſt diuinitas ſeu diuinitatis dul
cedo in humanitate. Pec autem duo domi
no oblata ſignificãt duo que ⁊ nos debemꝰ
domino offeꝛꝛe ſcilicet piſcem aſſum ꝑ car
nis moꝛtificationem. ⁊ fauum mellis ꝑ men
tis deuotionem:uel in cibo ſuo dominus pi
ſci aſſo ↄiungi uoluit fauum mellis:quia ip
ſe ut piſcis latere dignatus ẽ ĩ aquis huma
in geneꝛis ⁊ tundi mði fluctibus:ac capi la
queo noſtre mortis.⁊ aſſaꝛi igne ⁊ tribula
tione ſue paſſionis.⁊ decoqui in aꝛa crucis.
⁊ ꝗs piſcis aſſus fuit in paſſone.fauus melł
⁊ melle dultioꝛ nobis extitit in ꝛeſuxectõe.
Piſcem eꝛgo aſſum ⁊ fauum mellis ei offe
runt. Qui fidem paſſionis ⁊ reſurrectionis
eius tenent uel ᷣm Theo.per piſcem aſſuʒz

Piſcẽ aſſum offerunt.ꝗ patĩam igne tribła
tionis decoctã hñt ꝓ noie xpᷣi. Sʒ illi offert
fauũ ꝗ mẽbꝛis eius exhibẽt opera pietatis.
Et cũ manducaſſet coꝛã eis:ðdit eis ciboꝛũ
religas.ſ.ad maiorẽ ꝓbatõem ꝙ uere r̃ſidu
um manducaſſet. Et ad inſfinuandũ qꝛ ſuazʒ
paſſionẽ eis imitandã eſſe ondit q̃ amaꝛa ẽ
in dolore corꝑis.ſed dulciſſima in gloꝛia re
muneꝛatõis.illos gᷓ in ſuo corꝑe ad eternaʒ
requiẽ ſuſcepit.qui cum h tribul atões p ðo
ſentiunt:ab amore interne dulcedinis nõ
cedunt. Qui hꝓ ueritate.q.piſcis afflctioni
bus aſſat᷑.illic q̃ñ fauo ueꝛa dulcedine eter
ne beatitudinis ſatiabuntuꝛ. Deinde ce?ꝛ
tificat eos de reſurrectiõe ꝑ auditũ dicens.
hec ſunt vba).i.res vboꝝ. Uerbũ eĩ qñq;
r̃᷑ uox quã ꝓferimus.qñq; res quã ꝑ uoceʒ
ſignificamus(qne locutus ſum ad uos).ſ.
ſupꝛa:dicens. Ecce aſcendimus Vieroſoli
mã ⁊c.(cũ adhuc eſſeʒ uobiſcũ) .ſ.in cãne
mortali ante paſſiõis inſt antiã: qm̃ neceſſe
eſt impleꝛi per ꝛerum exhibitionem omma
que ſcripta ſunt in lege Moyñi ⁊ pphetis ⁊
pſalmis de me.In his enizʒ tꝛibus uetus te
ſtamentum comprehendituꝛ. Peꝛ hoc quoᷣ
loquebatur ſenſibiliter ⁊ etiam rationabili
ter ꝛeducens ad memoꝛiam que eis dixerat
ante moꝛtẽ ſuam oſtendit ſe habeꝛe coꝛpuſ
animatum anima ſenſitiua ⁊ ĩtellectiua.
Et eadem q̃ prins. ¶ Tunc)poſt predicta(¶
appeꝛuit illis) ꝑ gꝛatiam inteꝛnam. (ſẽſum
Nꝛ intellecti.qui.ſcilicet prius erat clauſꝰ
ut ĩtelligeꝛent ſcriptuꝛas)⁊ ex illis cogno
cerent ꝛeſurrectõem ſuam.ſicut per prece
dentia pꝛobaun neꝛitatẽ ſue reſurꝛectionis

——

Mũo dũs apparuit diſcipulis abſente Thoma. gi mnini
2 = n tale/⸗
ẽ miraculoſe.qꝛ coꝛpus dñi icoꝛruptibile ⁊ ſignificat uitã actiuã.ↄſi umentem nr̃am hu inct ce ſcriptt
iĩmortale a coꝛuptibilibus ⁊ mortalibꝰnãli miditatẽ laboꝝ pꝛunis.ↄtemplatõnem vo ſi ilan Gicllt a
ter palpari ẽ ĩpoſſibile. Miro ergo ⁊ ineffa gnificat ꝑ faun melłt.pꝑ dulcedineʒ elogoꝝ arigpr. . wiemn i⸗
bili modo ſ̃ᷣm geg.coꝛpus ſunʒ palpabile pᷣ ði(Et màducauit cora eis ꝑ ꝙ ondit ſe ha lezdel dirir eis in
buit: ut reformaret nos ad fidem. ⁊ corrup bere cõpus uiuũ aĩa uegetatiua aĩatů. Mã n Ala )as.
tibile demonſtrauit.ut inuitaꝛet ad pᷣmiuzʒ. ducauit quidẽ: nõ ꝙ tunc cibo carnali ſuſtẽ ſeſcriptn Kcut en
Siue ⁊ palpabile exhibuit ⁊ incõꝛuptibile tari indigeret: ſʒ ut in vitate car nis ſe reſur ſſeij ſabcif.
ut oſtenderet ſe eiuſdẽ eſſe nature cuiꝰ fue rexiſſe mõſtraret: q ↄmedere ꝓprie ad cor ſum eſt. nüu
rat ante paſſionẽ.i.carnẽ habere.⁊ alteriuſ pus nõ ad ſpm̃ ꝑtinet. un Geda. Ad iſinuan hati) 4 ui a
gloꝛie.i.eandem carnem incoꝛuptibilẽ eſſe da reſurrectõts ſue ueꝛitatẽ: nõ ſolũ tangi a erctn die ſi
Et qꝛ in domũ ꝛeſurrectõe nr̃a generalis re diſcipulis.ſʒ St ↄueſci cu illis dignat. Non fructu paſſiois⸗ 8
ſurrectio eſt pᷣfigurata. Oſtendit peꝛ B nr̃a quidẽ quaſi poſt reſurꝛectõem cibo indigẽs rio. Opocebat
coꝛpora poſt ꝛeſuꝛrectõem ita eſſe incoꝛꝛup nec quaſi nos in ꝛeſurrectione quã expecta ſui indebitiͦ a
tibilia ⁊ ſubtilia per effectum ſpiꝛitualis po mus cibus egere ſignificans:ſʒ ut eo modo beꝛaꝛet1ud in
tentie. ut poſſint eſſe palpabilia a ↄſimilibꝰ naãm coꝛꝑis reſuꝛgentes aſtrueret: ne illud iegutnwofea
copoꝛibus ꝑ ueritatẽ nature. Caro enĩ nr̃a non coꝛpus ſed ſpm̃ arbitꝛarent ⁊ ſibi ñ ſo 1s opeccit ni
abſq; coꝛꝛuptione uel fragilitate mortis in lide.ſed ĩmaginabilꝛ appaꝛeꝛe.Scðᷣm ſẽſuʒ Zen nfan puit
ueꝛitate ſubſtantie ẽ reſurrectuꝛa. Unõ Be ergo lr̃aleʒ ceꝛtificauit eos de ſua reſurrec us octli
da paꝝ fuit oculis ſe uidentiũ pꝛebere.ſi nõ tione ꝑ tꝛia. Pꝛimo ꝑ uſum:dicens.Uidete ef lori.tgihin
pᷣbeꝛet ẽt ma nibus contꝛectandum. Qui dũ manus ⁊ pedes.qꝛ ergo ipᷣe ſum. Scðo per ulu eins doce g
palpanda diſcipulis oſſa caꝛnẽq; pᷣmõſtrat ,d. Dalpate ⁊ uidete qꝛ ſpũs caꝛnẽ ⁊ oſſa ñ . entigincunute
aperte ſtatũ ueꝛe ꝛeſurrectionis que ⁊ in ſe hʒ. Tertio ꝑ guſtũ cũ dixit. PHabet᷑ h̊ aligd m overatösͤi
facta ⁊ in nobis eſt futura ſignificat. Unde ꝙ mãducet᷑. Miſtice vᷣo xpᷣʒ ꝛeſuꝛꝛexiſſe ui no e enſon
⁊2 Greg.nõ eĩ in illa reſurrectionis gloria cõ dent.ꝗ reſuxectõis eiꝰ gliam meditat ipᷣm rions pirſu
pus noſtruʒ erit ĩpalpabile:⁊ uentis aereq; tangunt ⁊ palpant.ꝗ ſibi caꝛitate copulant᷑ ſcaipliue ſß

appeniat qui hʒ c
claucit Et cup
ſurgere uolultal

licai in noie ei pe

(tremiſſone pecca
Alius pecenarer
gentesnoninuna
na Retenan
den. Kömendata
mẽcgt ut i dicti
Theop. ſtaceba
hen T indos
nc ? pcurſoꝛis 7
Kt ne aliquis de
Naret d ueia. ſub
ma) betz nei
Mentex ab illa in
Arpiclſenlos
Eem trü erne ſonn
eo io ut de
lefnon⸗ abie
reſe poſſe cſe⸗
nitis cognoſciti
zens bumanii .

4 lcen cet
e ſum. Scdope
ſpuͦs canni roſtf
in, daberhalg
1Pz eſumeyſſe j
Nlam meaitit iön
icuitate copulan
pariam ione mbk:
r. Gg lliofff
r er gierans.
iöit eis ciboꝛu
em q uere fſidu
nnandi daſnaz
dit anan
ſima in gonare
corpe 44 eternaz
P idulatoesp do
ne dulcedinis noͤf
q. piſcis aflctioni
tur. Deinge cer
eg aucitü cens.
or. Uerb ei qñq
bes gli , oq,
ſun ag os .
linng haſll
bici) ſinche
mii gi nereſe
bmoen ond
ſir obe
tu gaie
u. er o u
um tatiuni
nque eis n
ſe hiheuc⸗
be⸗ Gc
oſ ſei
mnannn

Secunde partis

q;tũ ad humãitatẽ.ſic ꝑ iſtud illã ꝓbat q̃n
tum ad deitatẽ.qꝛ illuiaꝛe mtes ignorantiũ
ĩitellectu ſacre ſcriptur̃ ⁊ ſubito. eſt ipiꝰ dei
tatis ꝓpꝛiũ.Sicut añ paſſionẽ declarauit ſe
ueꝝ deu ⁊ hoĩem.ita ẽt poſt reſunectõeʒ ſu
am. (Et dixit eis) ĩſtruẽdo ꝑ doctzinã. (qm̃
ſic ſcriptũ ẽ).q.d. Bene debetis creder̃. qm̃
ſic ſcriptũ ẽ ſicut euenit ⁊ ſic ↄtigit ſiẽ ſcrip
tum eſt. Uñ ſubdit᷑.(Et ſic opoꝛtebat xpᷣm
pati).ſ.ꝑ lignũ crucis(⁊ reſuꝛger̃ a mõtuis
tercia die) Quia ut dicit Beda ꝑdidit xpᷣs
fructũ paſſiõis.ſi ñ eſſet ueritas reſurrectio
nis. Opoꝛtebat ãt ñ ꝗdẽ ꝓ ſe ſʒ ꝓ nobis ut
ꝑ ſuã indebitã paſſionẽ.a debita pena noſ li
beꝛaꝛet ⁊ ꝑ ſuã ſanctã reſurrectionẽ.nos ſe
cũ ꝛegnatiꝛos oñderet:qꝛ ſiẽ ait apłls mõtu
us ẽ ꝑp peccata nr̃a ⁊ ſurrexit ꝑꝑ iuſtifica
tõem nr̃am.apꝑuit eis ſcꝛiptuꝛas.tunc.n.a
gnus ꝗ occiſus ẽ.iudicatus ẽ ẽẽ dignꝰ acci
per̃ librũ.⁊ ꝑ ſpm̃ deitatis ſoluere.vij.ſigna
cula eius.hoc ẽ.quecũq; ſcripta ſt᷑ de ſacra
mentis incaꝛnationis.baptiſmatis.pᷣdicatio
nis.⁊ operatiõis ipᷣius.ac paſſionis reſurꝛec
tionis. ⁊ aſcenſionis eius.Ex hoc pzʒ ꝙ ſacre
ſcꝛiptuꝛe ñ pñt ſuffitienter intelligi.niſi ille
apperiat qui hʒ clauẽ dauid.ꝗ aꝑit ⁊ nemo
claudit.Et cuꝛꝓ nobis(ut dictũ ẽ) mori ⁊
ſurgeꝛe uoluit.maifeſta t cũ ſubdit.( Et p
dicaꝛi in noĩe eiꝰ:penitentia).ſ.ex ꝑte boĩs
& remiſſionẽ peccatoꝝ).ſ.ex ꝑte dei.cuiuſ
ſolius ẽ peccata remitteꝛe hoĩbus(in omes
gentes) non in una tm̃ gente iudeoꝝ uł in u
na ꝑte terꝛaꝝ.qꝛ ñ ẽ acceptio ꝑſonaꝛũ apud
deu. Cõmendata igit ſui coꝛꝑis ueritate.cõ
mẽdat ut iã dictũ ẽ unitatẽ eccłie.qꝛ ut dic
Theop.iñ tacebat aàplius biꝑtitũ eſſe hůanũ
genꝰ ⁊? iuõos ⁊ gẽtiles.A pnia g ſicut ⁊ xpᷣi.
nic ⁊ pᷣcurſoꝛis ⁊ aplłloꝝ incepit pᷣdicatio.
Et ne aliquis ꝑꝑ magnitudinem pct᷑oꝝ deſ
paret ð uẽia.ſubiuũctù ẽ Cĩcipiẽtibꝰ ab hiꝛli
ma) Pirlʒz.n.ẽ ĩ medio tre hiĩtabił.⁊ iõ ↄue
nienteꝛ ab illa incepit pᷣdicatio euangelij.⁊
ꝑ xpᷣi diſcipulos circũquaq; ꝑ oꝛbẽ diſpſos ĩ
oẽm trã exiꝛe ſonus pᷣdicat õis eoꝝ unde dic
Theo.ꝙ iõ ut oẽs ĩ unũ uniꝛent.mãdauit ĩ
cipe ̃ᷣmonẽ a hieꝛlm. ⁊ ad gẽtes tminari.nł
lus g̊R pᷣ magnitudine peccatoꝝ ſuoꝝ ꝛemiſſi
onẽ ſe poſſe cõſegꝗ deſꝑet:qñ ipſis hieꝛoſoli
mitis cognoſcit indultũ.ꝗ truentis manibꝰ
⁊ mendacibus uocibuſ ipſů ſanguinẽ.ꝑ quẽ
genus humanũ redemptũ eſt effuderũt. Uñ
hſᷣm Bedam incipiũt ab hieroſolima.ñ ſoluzʒ
qꝛ credita ſũt illis eloga dei ⁊ eorum adop
tio filioꝝ ⁊ gła: uerumetiã ut gentes uarijs
erꝛoribus implicate.hoc maxime iudicio di
ne pietatis ad ſpem uenie ꝓuocent᷑:ꝙ eiſ ꝗ
filiũ dei crucifixerüũt uenia ↄceditur. Unde

?2 Kri. Inſupeꝛ ne dicerẽt aliq ꝙ obmiſſis

notis iuer̃t ſe oſtentatuꝛos ad extꝛaneos.iõ
pᷣmo apud ipſos occiſoꝛes pandut rſurrectõ

capitulů lxxdij .

nis inſignia ĩ eadẽ cĩtate ĩ qua prupit teme

rariꝰauſus.Ubi.n.crucifixoꝛes creder̃ uidẽ
tur reſurrectio pluꝛimum demõſtrat᷑. Et qꝛ
añ paſſiõʒ eis dixerat.iteꝝ uidbo uos ⁊ gau
debit coꝛ ueſtrũ: G̊ nüc ope oñdituꝛ impletũ
Unde ſequitua(Sauſi ſunt eꝛgo diſcipuli ui
ſo dño id eſt agnito:⁊ ꝗ ante erant tꝛiſtes
⁊ ſic expauefaeti.letãt᷑ coꝛã eo ↄſolati.Quiſ
eniʒ ſine magno gaudio uideret tm̃ pietatis
ſpectaculuũ. ¶Mſtendit manꝰ Oclauis ꝑpfora
tas ꝗqbꝰ oꝑatꝰ ẽ ſalutẽ ĩ medio t᷑ꝛe (peòs) ꝗ
b pᷣdicando diſcurrit ⁊ in itinere laſſatꝰ fu
it (atus)ex quo ſacramta redẽptõis ꝓflue
re fecit:i ꝗbꝰ oĩbꝰ ad dubitantiũ corda ſa
nãda. uulneꝝ ſt᷑ ſᷣuata ueſtigia:⁊ iõ ĩ talibꝰ
ſignis pietatis gauiſi ſũt diſcipuli uiſo dño.
qꝛ iſte uiſus nõ potuit eſſe ſine maxima leti
cia ⁊ gaudio.⁊ ſic duplex eoꝝ triſtitia ẽ ãmo
ta.ſ.de morte xpᷣi ⁊ metu iundeoꝝ.eꝛant.n.⸗
tuꝛbati õ ipᷣius xpᷣi morte:⁊ ð iudeoꝝ ꝑſecu
tione eis imminente:poteꝛatq; deos ꝑ ſuam
pnĩam cuſtodiꝛe:⁊ de ſua ꝛeſurrectõe certi
ficaꝛe ( Dixit ergo eis iterum. Pax uobis.)
Eeminat pacẽ pꝛopteꝛ duo pᷣcepta caritat᷑:
ſ.di ⁊ ꝓximi. Seminã.n.pacẽ ſeꝛuant.ꝗ hãc
geminã dilectõez hñt. Siue iõ repetit.qr
ipᷣe ẽ qui utꝛaq; unuʒ fecit. Iteꝛat ẽt pacẽ:
ut mõſtꝛet ꝑ ſuũ/ſanguinẽ eẽ pacificata q̃ ĩ
celis ⁊ q̃ in terꝛa ſunt.q.d. Pacẽ relinquo.
i.̃liquias pacis.ſ.pectoꝛis ĩ preſenti do no
bis.pacẽ meam.ſ.eternitatis in futuro. do
id eſt dabo uobis.etiam hãc pacem iteꝛo ut
oſtendã uos deo recõciliatos: hominẽ ange
lis:hominem homini:ut bomo deuʒ diligat
⁊ homo hnminẽ propteꝛ deum. ¶ Et ſecun
dum Criſoſtomũ. Simul quoq; demonſtrat
crucis efficaciã ꝑ qᷓ; ſoluit omnia triſtia ⁊ 9
tulit oĩa bona:⁊ h̊ eſt pax.deinõ ſubiungit
Sicut miſit me pate?) ad vitatẽ fidᷣi docẽ
dam in iudea(⁊ ego mitto).i.mittã ( uos)
ad hãc.ueritatẽ publicadã ꝑ totũ mdᷣgʒ. Me
os uicarios uos ↄſtituo.mea uice uos man
do meũ officiũ uobis ↄmendo ad docenduʒ
ad pᷣdicanduũ. ab baptizandũ.ꝗd meuz ⁊ pa
tris nom̃ gloꝛificãdù uos mitto. Medium ⁊
mediatorẽ ſe oñdit:cũ ait.ille me.⁊ ego noſ
Miſit deꝰ p filiũ ſuũ.qñ eũ incaꝛnaꝛi cõſti
tuit.miſit filiꝰapłos.qñ eos ad pᷣdicãdũ ĩcar
natõeʒ eãdẽ ꝑ oꝛbẽ unineꝛſũ diꝛexit.⁊ ſicut
pr̃ amas filiũ.miſit eũ ĩ moõm ad preſſuras ⁊
paſſionẽ toleꝛandas ꝓ ſalute fideliũ. Ita ⁊
filiꝰamãs apoſtolos.miſit eos ad mala ⁊ paſ
ſiones tollerandas ꝓ ſuo nomine nõ ad mũ
di gaudiu.¶ Unde Gregorius. Itaq; dicit᷑.
Sicut miſſit me pateꝛ.⁊ ego mitto uos.id ẽ
ea caritate nos diligo. Cum inteꝛ ſcandala
perſecutoꝝ mitto.qua me pateꝛ diligit.quẽ
uenire ad toleꝛandas paſſiones fecit.⁊ quia
executio huius officij ñ põt ↄuenient᷑ fieri
ſine gra ſpuſſãctiiõ cũ hec dixiſſet.ĩſuffla

Qũo dñs apparuit diſcipulis

uit ĩ eos:⁊ dixit.Accipite ſpm̃ſãctũ Yſuffla
do ſpm odit: ut ſeipᷣʒ eẽ onñderet.ꝗ ĩ facie pᷣ
mi hoĩs ſpiraculũ ſpirauerat:ł certe ut oſtẽ
deret ſpm̃ſct᷑z a ſe pcedere.ſicut ꝓcedit a pa

tre.⁊ ñ pr̃is ſoliꝰ:ſʒ ⁊ ſuũ eẽ: flatꝰ eĩ ꝓcedit

a flante. Nõ tñ ẽ itelligẽdũ. ꝙ huiuſmõi fla
tus xpᷣi fuerit ſpuſſanctus.ſʒ ſignũ eiꝰ. Unoõ
Aug.S latus ille coꝛpoꝛeus ſubſtãtia ſpũſſã
cti nõ fuit:ſʒ ᷣmonſtratio ꝑ ↄgruã ſignifica
tõem ñ tm̃ a pr̃e.ſʒ ẽt a filio ꝓcedere ſpm̃ſã
tũ.G̊ Aug.uñ ↄſuetudo eccłiaſtica obtinuit
ut ĩ eoꝝ facie ꝗ ꝑ gram ſpuſſancti ꝛegenerã
di ſt᷑.a ſacerdotibꝰ ĩſufflet. Et qꝛ ꝑ ſpmſct᷑ʒ
remiſſio pctoꝝ tribuit᷑.ꝗ ẽ fructꝰ ⁊ effectus
ſpuſſancti:recte poſt eundẽ ſpm̃ datũ diſci
pulis dr. ¶ Quoꝝ remiſeritis pct᷑a remittũt᷑
eis ⁊ quoꝝ retinueritis retenta ſunt) Ubi ðᷣ
dit eis põtatẽ ligandi ⁊ ſoluendi:miſteꝛio ñ
autoꝛitate.eos quoꝝ pct᷑a ꝛemiſeꝛint uł reti
nuerint.i.retinẽda iudicauerĩt.łᷣ ñ ̃miſeꝛĩt.
Poc tñ intelligẽdũ ẽ. qñ iudiciũ eccleſie di
uino iudicio ↄformat᷑. Uñ Aug.ut euidẽtiꝰ

oſtenderet dñs ab ſpũſancto quẽ donauit fi

delibus ſuis dimitti pct᷑a:ñ meritis hoĩm:⸗
tinuo ſubiecit ſi cui dimiſeritiſ pcta dimittũ
tur ei. G̊ ẽ ſps dimittit.ñ uos.ſpũs aũt ðᷣus
ẽ.deus ãt dimittit ñ uos.heus g habitans ĩ
templo ſancto ſuo:in ſanctis fidelibus in ec
cleſia ſua ꝑ eos dimittit peccata.qꝛ uiua tẽ
pla ſunt.h̊ Aug.Lʒ g ſolus deus pᷣncipaliteꝛ
peccata remittat.tñ miniſtri eccleſie ꝑ vtu
tẽ clauiũ ad hoc miniſtralr oꝑpantur. Dimit
tutur aũt peccata in eccłe unitate ⁊ carita
te conſtitutis.ſʒ ñ alijs.uñ Aug. eccłlie cari
tas ꝗ ꝑ ſpm̃ſctm diffundit in coꝛdibus nr̃is.
participũ ſuoꝝ peccata dimittit eoꝝ aũt
n ſunt ꝑticipes tenet.hec Aug. Poteſtas

ↄficiendi corpꝰ xpᷣi.data fuit diſcipulis ĩ ce

na qñ dñs dicit. Poc facite ĩ meã ↄmemõa
tõezʒ. Sʒ clauiũ põtas ſuꝑ coꝛpꝰ xpᷣi miſticũ
q̃ ꝓmiſſa fuit Petro ⁊ in Petꝛo ceteris poſt
iteꝝ expᷣſſe alijs hec eis.collata fuit. Et no
ta h̊ dominum apoſtolos oꝛdĩaſſe epiſcopos
Unde Augu.nemo tunc dubitat dnʒ apłos
epos ordinaſſe cũ inſufflãs eis dixit. accipi
te ſpm̃ſanctù quoꝝ ꝛemiſeꝛitis pct᷑a ꝛemittũ
tur eis.?⁊ quoꝝ retinueritis retenta er̃t uiðs
quo oĩa iſta ſunt pleua iocũditate ⁊ leticia
2 Gᷓ̊ nunc eſſe magnũ paſcha.O quał domũ
cula.in q̃̊ fiunt iſta ⁊ quã gloꝛioſũ habitaꝛe
in ea¶ Ex hq̊ facto appaꝛĩtõis domini tꝛia
ſpualiteꝛ ⁊ miſtice accipiũt q̃ ĩ aĩa fideli ap
paꝛitõem ⁊ pñtiam uerbi eteꝛni mentaliter

flagitante exiguntur ¶ Primũ ẽ anime ab

ol opeꝛe exteꝛioꝛi uacatio: quod notatur ꝑ
diem ſabbatorum. per ſabbatum eniʒ ꝛequi
es ſignificarur. quo iudei ab omui opeꝛe ua
cabant.Secundum eſt uiriuʒ ab omni ſpẽ
extꝛanea cuſtoditio.ꝙ notat᷑ per foꝛes clau
ſas.Fores enim anime ſunt ſenſus coꝛpoꝛis

abſente Thoma.

? niꝛes ale.Tertiũ ẽ uiꝛiũ oĩum ad ĩtima ꝛe
collectio.ꝙ notat ꝑ diſcipuloꝝ ↄgregatõeʒ
u ꝛes eĩ aĩe ſunt q̃ſ ꝗqdã diſcipuli.ſub magi
ſterio vbi eterni. Sʒ dñs nõ uenit ad aiam
niſi de ſero.pꝑꝑ ꝙ dr̃ cũ eſſet ſero. Per ſeꝛo
ĩtelligit ꝑfectio bõi oꝑis.nõ eĩ ĩ initio boni
oꝑis dñs appꝑet:ſʒ ſeꝛo poſtq; ſol diuine gr̃e
curſũ ſuũ in ꝑfectõe oꝑis ꝑegit.tũc deꝰ hoĩ
ſe oñdit. Jeſus aut ueniẽs ĩ aiaz oꝑatuꝛ ibi
.v. Pꝛio ſtat ĩ medio diſcipuloꝝ oĩm. uiõlzʒ
uiriũ.i.in ĩnitõ aĩe quã inhabitat.⁊ ipᷣaz eſ

ſentiã aĩe q̃ mediũ ẽ oĩium potentiaꝝ ꝑ graz
pficit ⁊ fecundat.ↄfeꝛendo ſibi eſſe diuinũu.

Scðo ãnunciat diſcipulis pacẽ.Ecce ꝗbus
loquit pacẽ.qꝛ diſcipulis.E ſto ⁊ tu diſcipu
lꝰ diſciplĩie xpᷣi capax ⁊ audies. Tertio oſtẽ
dit eis manus ⁊ latus:ↄfeꝛẽdo.ſ.eis ⁊ dinaſ
opatões q̃ ꝑ manus.⁊ affectões q̃ ꝑ latꝰ:ubi
coꝛ latet:deſignant᷑. Quaꝛto facit gaudere
diſcipulos.excitando uidelicet in eis gaudi
um ĩteꝛnũ.qꝛ gauiſi ſunt diſcipuli uiſo dño.
Quinto inflat dando eis ſpm̃ uiuificationis
ad nouam uitã. ut uiuãt tã ſibi quã alijs ad
ſalutẽ.Sed dñs cũ diſcipulis tunc paꝝ ſte
tit.qꝛ multũ ſero fuit.Tñ forte ẽt ipi coege
ꝛunt eum aliquantulũ plus ſtaꝛe rogantes
ne ſic cito ̃cedeꝛet.nec Bq̊ dñũo diſplicebat.
tenere.n.uult ꝓut ſupꝛa dictũ ẽ. Tandẽ be
nedicẽs diſceſſit ab eis.Cuũq; ab eiſ euanuiſ
ſet:ꝛedijt Thomas.ꝗ añ dñi aduentũ exiue
rat(Dixeruntq;) animo leto alij(ad eum
nunciantes ei bonũ nunciuʒ (uidimus dnʒ
ſic.n.ante paſſionẽ appellauerunt eũ( Qui
dixit ſe ñ cꝛedituꝝ)niſi uideret ⁊ etiã tange

ꝛet cicatꝛices uulneꝝ:ut ſi uiſus decipeꝛet᷑.

ſaltẽ tactus nunciaret ueꝛitatem. Uolebat
ceꝛtificari duplici ſenſu.ſ. uiſu ⁊ tactu. iſti
.n.duo ſenſus ſunt.ꝗ minus decipi poſſunt.
tanta quippe uideꝛat moꝛtis ſupplicia.ꝙ ꝛe
ſuꝛectõis ⁊ uite nõ poteꝛat acciper̃ aꝛgum
ta:niſi nõ ſoluʒ uiſu.ſʒ ẽt tactu ꝑciperet ea
unde Arip. Alijs.n.gꝛoſſioꝛ exiſtens. eam 5
⁊ ꝑ ſenſum groſſiſſimuz.ſ.tactu qꝛebat fiẽ
⁊ neq; oculis cꝛedebat. Remanſeꝛũt aũt di
ſcipuli famelici ⁊ ſitibundi de domino ſuo.
de quo tantam copiam habere conſueue
ꝛant. ⁊ eum ſepe ſuſpiꝛijs ⁊ deſiderijs ꝛeuo
cabant. Uidiſti quotiens hodie paſcha ha
buiſti. Nam omnes predicte appaꝛitiones ĩ
die reſurrectionis fueꝛunt.de quibus tãtuzʒ
v.in euangelio ſcꝛipte ſunt. Et has.v.ꝛepñᷣ

ſentat ſacerdos in miſſa. quinquies ſe uęeꝛ

tens ad populum. ⁊ quaſi pꝛo apparitione
pꝛeſentans eis multum.ſed teꝛtia ueꝛſio eſt
cum ſilentio. que ſignificat tertiam ex his
apparitionem factam Petro quia neſcituꝛ
ubi uel quando facta fueꝛit hec appaꝛit io.
¶ Deꝛ hoc etiam eas ꝛepꝛeſentat. quod
quinquies dominus uobiſcum dicit. Sed
foꝛte audiſti. Non tamen ſenſiſti:quia nec

Rnelli
( puiſti i⸗
fſmre qſo
exiiox ð gien
reuerentie tue:
ninculo tue can
ci luie religion
nifone comolar.
ternitatis i futuj
nbi ci igel acon
igte laudare wer

(Oödédirdr
Tbomma preſen

duenĩ
nis,ite
pulis ſul

mnandi iter e
lißaicto mon
ſtus. ? thomag
ſlo gege ſolie
iſtin mecio e
(tüirtilis

us ſture rogates
io iſplicehat,
aäé, Tuébe
z ab eiſ euanuif
laduentüͤ exine
d dizad eum
oidmas di
auerum eil Qu
gerer teni tange
luiſus geciperet.
itatem. Volebat
.uiſu? tactu. iſi
nsecipipofſunt,
nis ſupplicia 9:
occipef guſß
lactu pcperet e⸗
exiſtens. eanm
en uſie
manſerüt ait di
ge dommino ſuo⸗
abere conſuene
deſderipo ꝛeus
aie piſchah
te appeeinone⸗
ge quibus tini
n. Et has aeß
uinnierſel

Thoma preſente.

Secunde partis

foꝛte ĩ paſſione cõpaſſionẽ habuiſti. Qredo

enĩ ꝙ ſi in paſſione cõpati ſciꝛes:⁊ mentem

unitã ⁊ nõ ſparſaʒ ad ſeculaꝛia aut ſuꝑflua
łeuꝛioſa hr̃es.ĩ q̃libet uice ſẽtires paſcha.
⁊ h tibi ↄtigere poſſet q̃libet die dñica.ſi m
te integra feria ſexta.⁊ ſabbato te ĩ paſſiõe

domini pᷣpaꝛes:q; ſᷣm apłm. Si fnerimuſ ſo

cij paſſionũ eꝛimus ⁊ cõſolationũ. Zũc vo
dñs ieſus r̃dijt ad ſanctos pr̃es.ꝗ coꝛ eo ñ
ocioſe:ſʒ uigilãteꝛ laudibĩſitebant iocũdã
tes. Stabant.n.in cãticis ⁊ landibꝰ oẽs ſac
ti pr̃es ⁊ angeli coꝛã dño:reuerẽteꝛ.alacrit᷑
⁊ ðuote.ac tãqᷓ; gloꝛioſi iubilãt ↄtinue.Con
ſpice igit᷑ eos.⁊ tu cũ leticia.⁊ eis cõgratu
lare.ac diſce deüũ ueneꝛaꝛi ⁊ laudatr̃.⁊ ſibi ꝗ̊
tias agere.⁊ ſua bñficia recognoſcer̃: ac to
to conatu ad illam gloriã tendere ñ ceſſes.
ubi ſꝑ in conſpectu dei tui cũ tã nobili mul
titudine in laudibus dei perſeueres.
Oratio.
Alme fili ði pr̃is.ꝗ foꝛibꝰ clauſis ap
puiſti diſcipuł ĩ unum congꝛegat᷑.ob

0
£ ſtrue q̃ſo clauſtꝛa ſẽſuũ meoꝝ ĩt᷑ioꝝ

7 ext᷑ioꝝ jᷣ ꝑicula tẽptationũ ſancto timore
reuerentie tue:moꝛtifica ĩ eis oĩaga mala cũ
uinculo tue caritatis delicate.⁊ illuia eos
cũ luĩe religionis diuĩe:ut mereaꝛ tua leta
uiſione conſolari.pacẽq; pectoꝛis ĩ pñti.⁊ e
ternitatis ĩ futuro te donãte ualeã inuenir̃.
ubi cũ ãgeł ac omnibus ſanctis ⁊ electis tu
is te laudare mereaꝛ ſine fine. Amen.

¶ Quo dominPꝰapparuit diſcipulis incluſis
Capitu.lxxviij.

Dueniẽte ãt octauo die reſurrectio
nis.iteꝝ apparuit dominꝰ ieſus diſci
vuvulis ſuis. Nam qr non malicia .ſed
ignorantia Thomas dubitauit: no
luit pius magiſter tam dilectũ diſcipulũ in ĩ
fidelitate relinquere:ſed ad fidẽ eius refor
mandã.iteꝝ dignatus ẽ apparere.( Igit cũ
M pᷣaicto monte ſyon(iteꝝ eſſent diſcipuli
intus.⁊ thomas cũ eis)paſtor bõus ⁊ de pu
ſillo grege ſolicitꝰ( uẽit ianuis clauſis ⁊ ſte
tit in medio eoꝝ ut poſſit uiðri ab omnibꝰ
E dixit illis. Pax uobis)) Stetit ĩ medio ⁊
ixit.pax uobis. Nunqᷓ; põt eſſe pax ĩ colle
gio:niſi prelatus ſit in medio.ita ꝙ non plꝰ
ad unam paꝛtem inclinetuꝛ qᷓ; ad aliam. Co
lumna nunq; ſuſtinet edificium ſi ſit ad ꝑtẽ
pꝛope parietam ⁊ ñ in medio. Omnia elem̃

ta pꝛeteꝛ terram mouentuꝛ. quia ñ ſunt in

medio.Terra ãt immobilis eſt.quia in cen
tzo eſt ⁊ in medio. Sepe dominuſ pacem di
ſcipulis nũciat ⁊ ↄmendat ac perſuadet ha
beꝛe.q; ſine pace impoſſibile eſt deo placẽ
In eis.n.ꝗ pacem ⁊ concoꝛdiam diligunt.
habitat deꝰ:quia factus eſt in pace locꝰ eꝰ
Pacem ueniens attulit:⁊ hic abiens pacez

Capitulu. Ixxviij.

reliquit:quia tota perfectio xpᷣiane nite ⁊
ligionis in pace ⁊ dilectòe ↄñſtit. Cum ma
gna ergo diligentia debemꝰ eam inquirere
⁊ ſtudioſe obvᷣuar̃.uñ gꝛe.nazgzãzenꝰ. Dnðat
g nos pacis munꝰ deſerere.qᷓ; nobis hinc di
ſcedens xpᷣs reliꝗt. Dax ⁊ ꝛeſ ⁊ nom̃ dulce.
quã ⁊ dei eſſe accepimꝰ. Juxta illud.pax ði
⁊ eiꝰ eſſe deuʒ iuxta illud.deus pacis ⁊ ipſã
eſſe deu.iuxta illud ipſe ẽ pax nra. Dax bo
num cõmẽdatum ab omnibus.⁊ obſeruatũ
a paucis.Que ãt cã eſt: Soꝛtaſſis ambitio
dominij aut facultatum.aut liuoꝛ.aut odiũ
aut cõtẽptus.aut aligd huiuſmõi.ex his q̃
dei ignaros uidemus incurreredeiñ dicit
Thome) qſi reſpondens petitioni eiꝰſuppoſi
re( Infe: digitũ tuũ huc:⁊ uide manus me
as) ñ ꝙ in digito ſit uiſꝰ.ſed q̃ſi dicẽt.Tãge
HB ⁊ expeꝛire.Uñ uideꝛe ĩ hoc loco ꝓ ſentit
⁊ ĩtelligeꝛe poĩtuꝛ.ꝙ genꝰ locutõis adeo vſi
tatũ eſt. ut ꝑ oẽſ ſenſus cuꝛꝛeꝛe uideat᷑.Sic
cũ dicimꝰ.audi ⁊ uide qᷓ;modłate cãtat.Ol
fac ⁊ uide qᷓ;ſuaue redolet. Palpa ⁊ uide qᷓ;
lene ſit.Suſta ⁊ uið qᷓ;dulce ſit uñ ĩ Exo.dr̃ᷣ.
Lunctus populꝰuidebat uoces.i.ſentiebat.
Uiſus ergo ꝑꝑ ſui certitudinem pro oĩ ſẽſu
accipituꝛ. Unde ſᷣm Aug.Nomine uiſꝰ gene
raliteꝛ alij quattuoꝛ ſenſus ↄſueuerũt nomi
nari.ĩmo ẽt aliqñ ꝓ ĩtellectu accipit᷑.ut cũ
alicui dicituꝛ uides tu hoc.i.ĩtelligis.UVł ſi
plicit᷑ dici põt.ꝙ ieſus ad uerba Thome rſ
pondet:in quo ẽt ſuã deitatẽ declaꝛat.ĩq;tũ
abſens corporalłlꝛ eius vba ſciebat. thomas
n. duplici ſenſu.ſ.uiſu ⁊ tactu ceꝛtificaꝛi uo
lẽs dixerat.niſi uidero ĩ manibus eiꝰ fixurã
clauoꝝ.mit.dig.me.ĩ lo.cla.⁊ manũ meam
in latus eiꝰ:nõ credã. Jeſus ueꝛo q̃ſi rñũdens
dicit ei( Infer digitum tuũ huc).ſ.ĩ locum
clauoꝝ.⁊ uide manus perfoꝛatas ⁊ clauoꝛũ
fixuras.deinde ſubiungit.(Et affeꝛ manuʒ
tuam. ⁊ mitte in latus meum ancea peꝛfo
ratum. ⁊ cognoſce me illum eundem eſſe 9
pependit in cruce. Magnũ ceꝛte fuit uuln
illud ſacratiſſimi lateꝛis.in quo nõ digitũ ſʒ
manũ mittere debebat. Miſtice per digi
tum ſignificatuꝛ diſcretio.ꝑ manũ opꝰ nr̃Äʒj.
Monet eꝛgo digitũ ⁊ manũ in locum clauo
rũ ⁊ lancee mittere.ut ꝗcꝗd ĩ nobiſ ẽ diſcꝛe
tionis ⁊ oꝑis:ĩ ſeruitiũ xpᷣi expendamus.De
inde ſubdit (Et noli eſſe incredulꝰ )hoc eſt
ad credendu tardus((ſed fidelis) hoc ẽ fið
fimus qꝛ in peccato infidelitatis me iteꝛuʒ
cꝛuci figis.cauſã mee iterãs paſſionis. Voc
dixit ieſꝰ ga homas dixerat diſcipulis re
ſurrectionem xpᷣi nuntiantibuſ ſe aliteꝛ non
credituꝝ.Sic g thõas pᷣ ceteris dubitauit.
ita pꝛe cereris palpaꝛe ⁊ uideꝛe monet᷑. ubi
Cri.tu vo cuʒ uideꝛis decredenteʒ diſcipu
luzʒ. excogita dominatoꝛis clementiã.q̃lꝛ ẽt
ꝓ una aĩa oſtendit ſeipſum uulnera habẽtẽ
⁊ accedit ut ſaluet unum, Non.n.ſtatim ei

—

Qũo dñs apparuit.vij.diſcipulis

appaꝛet.ſʒ poſt dies.viij.ut ĩ medio a diſci
pulis admonitus accendat ad maius deſiᷣ
ziũ.⁊ fidelioꝛ fieꝛet in futuꝑ (Tuc Thõas))
cicatrices dñi tetigit.⁊ ñ ſolù corde creden
do.ſʒ ẽt oꝛe ↄfitẽdo(qꝛ utꝝqʒ ad ſalutẽ reꝗ
rit ) exclamãs(dixit dñs meꝰ ⁊ deꝰ meꝰ:).f.
tu es(Dñs me? m hũuanitatẽ ĩ qͥ me ſãgui
ne tuo ꝛedemiſti ⁊ ↄpaſti.⁊ deꝰ meꝰ pʒ diui
nitatẽ q̃ me creaſti.⁊ de lĩo formaſti. Jã ni
hil dubito certꝰ ſũ ↄfirmo reſurrectiõem.p̃ᷣ
dico imoꝛtalitatẽ. Zu es dũs meꝰ ⁊ mgr̃ me
us.ego ᷣuus tuꝰ ⁊ filiꝰancille tue.tu es öni
q; deꝰ meꝰ ꝗ me creaſti.⁊ ꝓ me caꝛnẽ ſuſce
piſti.quã ut me redimeres morti tradidiſti
⁊ ut me tecũ reſuſcitaꝛes nũc a moꝛte ꝛeſuꝛ
ꝛexiſti. G̊ͥ ẽ fides mea ita ſentio ⁊ ita credo.
O felix Thõa qᷓ; felicẽ habuit lniam mãus
tua. Magna ꝗppe Inĩa ? magna gra ẽ mit
tere manũ T latus illõ dulciſſimũ.ĩ latꝰillud
ſaluberrimũ.ĩ latꝰ inqᷓ; uñ ab iꝛa ſaluamur
uñ a culpa ſanammꝛ. uñ ĩ gra generamur.
un ĩ glia ſublimamur. Ipᷣe gQ thõas ꝗ. ꝗqr̃ di
didus ꝑꝑ dubiũ cor ĩ credendo. qꝛ didimus
geece gemiĩus ẽ latĩe.bñ ẽt dr̃ abiſſus.qꝛ al
titudinẽ diuinitatis ceꝛta fide penetrauit.
quantã ãt remuneꝛatõeʒ fides hẽbat mãife
ſtat cũ ſubdit (Diĩc ei ieſus).Bt᷑ificãdo cõ
feſſiõezʒ ipᷣiꝰ( qꝛ uidiſti me thõa).i.q;ꝛ exꝑtꝰ
es ẽt ꝑ tactũ.iõ(credidiſti bti ꝗ ñ uider̃t ⁊

cꝛedider̃t.) In G̊ vſiculo ñ ſolũ fidᷣs thõe cõ

mẽdat᷑. ſʒ ẽ᷑t nr̃a ſalus futura pᷣdicit᷑. Ace ſi
diceret dñs. Tu ꝗdẽ bis es qꝛ eĩ me nidiſti:
credidiſti. ſʒ ⁊ illi bei er̃t.ꝗ ñ uidẽteſ me cõ
pore credituꝛi ſt᷑ m̃te.Ubi ṽʒ Aug.pt᷑i tpᷣis
uſus ẽ vbis ꝑp ceꝛtitudinẽ taq; ille ꝗ ꝙ erat
futuꝝ ĩ ſua nouerat pᷣdeſtinatõe iã fẽʒ.quia
apð eiꝰpñtiã oĩa futuꝛa pta ſẽ. Sʒ alið tho
mas uidit ⁊ palpauit corpe. ⁊ aliõ credidit
corde.qꝛ fidᷣs ſaltẽ quo ad actũ ñ pt᷑ eẽ ð̊ ui

ſis ⁊ appꝑentibꝰ:nã fiõs ẽ argum̃tũ.i.oñſio ñ

appentiũ.arguet᷑.n. dicebant antig oñder̃:
hoĩem nãq; ſeu huanitatẽ uidit ⁊ tetigit: ⁊
deũ ſeu deitatẽ q̃ ĩ pñti uiðri ñ põt:credidit

dicẽdo eĩ dñs meꝰhũanã nãm.cui datũ ẽ to

tius creature dñũʒz.dicẽdo vo deꝰmeꝰ diuinã
que oĩa condidit confeſſus eſt.⁊ unũ eũdeʒ
deũ ⁊ diñũm. Unñ Theo.aqui pꝛius infideł fue
rat.poſt lateris tactum optimũ Theologuʒz
oñdit. Nã duplicẽ nãm unicãq; hypoſtaſim
xpᷣi ediſſeruit. Nos ꝗᷓ ↄſolado ſubiuxit:bti ꝗ
ñ uider̃t ⁊ credider̃t.Unde SGreg. Tetificat
gũt ualde ꝙ ſequituꝛ.bri ꝗ non uiderunt ⁊
crediderunt. In qua ſnĩa nos ſpaliter ſigna
ti ſumus:qui eum quẽ carne non uidimus.

mente tenemus.ſi fidem noſtram opeꝛibus

ſequimuꝛ. Ille enim uer̃ cꝛedit qui exercet
operando quod credit. Pec Gregorius.De
his autem qui fidem nominetenns ꝛetinent
Paulus dicit. Confitetuꝛ ſe noſce deum.fa
ctis aüt negant ⁊ Jacobus.fides ſine oꝑibꝰ

Meſente Choma.

moꝛtua ẽ. Cũ g ut dicit Cꝛip.aliquis ſic iſto

tpᷣre dixeꝛit. utinã in tp̃ribus illis fuiſſem ⁊
uidiſſem xpᷣʒ miracula faciemẽ. tũc excogi
tet. bt᷑i ꝗ ñ uider̃t ⁊ cꝛedider̃t. potnit at eſſe
ꝙ poſt ↄfeſſiõem q̃ dixit dñs meꝰ.⁊ deꝰ meꝰ
dñs ieſus inflãs dixerit.accipite ſpmſanctũ
quoꝝ r̃miſeꝛitis peccata ⁊c̃.lʒ B ñ dicat euã
geliſta.qꝛ młta fecit ieſus q̃ ñ ſt᷑ ſcripta ĩ li.
B.uñ ipᷣe ꝗ vtutẽ ſuã ñ alligauit ſacr̃is.potu
it ſine ſigno ſanſibili dare ſpm̃ſctm. ⁊ ↄferre
ei pt̃atẽ ⁊ ordinẽ epᷣalẽ.nã credendũ ẽ ꝙ eũ
ſicut alios epᷣm ordinauit. Attẽde h̊ qꝛ xpᷣus
CThome appaꝛuit.qñ ĩ erroꝛe fuit:ĩ quo ma
gna xpᷣi pietas oñdit᷑.ꝗ ꝑpꝑ unũ ſolũ ueĩt.uñ
Criſ.ↄſidera dnatoꝛis clem̃tiã.q̃lr ẽt p una
aĩa oñndit ſeipᷣm uulneꝛa hntẽ.⁊ accedit ut
ſaluet mũ. HPHoc aũt de Thome dubjitatiõe
diſpenſatoꝛie ꝑmiſſũ ẽ:ut euidentioꝛibus aꝛ
gum̃tis reſurrectio dñi pbaret᷑. Ideo enim
dubitatũ ẽ ab illo.ne dubitet a nobis. unõ
ſ̃m SGreg.non cãu ſʒ diuine pietatis diſpẽſa
tione geſtũ ẽ ut ille electuſ diſcipulus tunc
deeſſet.qui audita reſurrectõe dubitaꝛʒ du
bitans palparet. ⁊ palpãs credeꝛet.ut a nr̃iſ
cordibus oẽm dubitatõeʒ expelleret.⁊ duʒ
in magiſtro ſuo uulnera palparet carnis.in
nobis uulnera ſanaret ĩfidelitatis. Plus eĩ
in nobis incꝛedulitas Thõe quaʒ alioꝝ cre
dulitas ad fidẽ ꝓfuit.qꝛ dum ille ad fidem
palpando reducit᷑:mens nr̃a oĩ dubitatiõe
poſtpoſita in fide ſolidat. Et nõ ſolũ nr̃am
fidem ꝛoborauit.ſʒ ẽt heꝛeticoꝝ eꝛꝛoꝛem di
centiũ ieſum ueꝝ corpus nõ habuiſſe exclu
ſit unde ⁊ leo papa. Suffecit Thome ad fi
dem ꝓpᷣaʒ uidiſſe ꝙ uiorat.ſʒ nobis oꝑatus
E ut tãgeꝛet ꝙ uiobat. Uñ ⁊ Geg.de ipnus
Thome ⁊ alioꝝ ẽt diſc ipuloꝝ dubitatõe ſic
dĩc.ꝙ reſuꝛrectõez dñicã diſcipuli tãde cre
dideꝛunt.nõ tã illoꝝ ĩfirmitas quã noſtra(
ut ita dicã) firmitas fuit. Ipᷣa nãq; reſuꝛrec
tio illis dubitantibus ꝑ multa argumenta
monſtꝛata eſt. quam dum nos legẽtes agno
ſcimus.quid aliud quam de eoꝛum dubita
tione ſolidamur. Minus eĩ mihi mãia mag
dalena pꝛeſtitit.que citius credidit. quam
Thomas qui diu dubitauit. Ille ⁊ eniʒ uul
neꝝ cicatꝛices tetigit.⁊ ð nro pector̃ dubie
tatis uulnꝰ amputauit. Pec greg. Diſpenſa
tõis autem gratia.non ex cuꝛandi impoten
tia domĩus qui mõtis ꝛegna deſtruxit.ſigna
moꝛtis deleꝛe noluit.ſed pluꝛibꝰ de cãis ue
ſtigia paſſionis.ſ.cicatꝛices uulneꝝ in cõꝑe
lʒ incoꝛꝛuptibili ꝛeſeꝛuauit pᷣmo ad aſtꝛuen
dã ⁊ pꝛobandam reſurrectionẽ.ac reformã
mã ⁊ coꝛroboꝛandam diſcipuloꝝ fidem de
ſua reſurꝛectione dubiã:ut credant ꝙ ipſe
ꝗ crucifixus fuit in eodem corꝑe numeꝛo f
ſuærexit. In eo.n. qdð nulneꝛa ondebat ma
nifeſtabat quod ideʒ reſurrexerat ꝗ ĩ cruce
pepẽdit.uñ lucas.uiote manꝰmeas ⁊ pedes

crudeliterpe
ia. Egotlin
meis eſcrip
reconclliatiea
mano gener
ußapoſtoln
tren ieſum;
peccutis n
lircheuß/
nnortispenule
glam modus
E Dewdard
bo ad den
matrem am
7 nülnerg.
nec ullo po
lat occuuꝛ
ofuſſionem
ribus denu
ſecund .
peccato ſu
rucifiriſt,
ſcihislatus
pter uos
Octauoade
geo ſoinfi
habnin uice
Dagnig
carne xy⸗
pbalit
Ago gomin
didusa
1
iaus en
ncliame

no ſoli nfam
d evdden di
dadriſſe exdu
Thoneac ſi
6 nobis opatus
ꝛbeeg. de ipſn
n dubitatoe ſe
ſcipuli tjte ge
as quä noſtrol
1a nicreſugec
lua gunentn
bs legetes ago
coeum Oubit
jibi maäia mag
redidit. guam
gleten; uun
eg diſpemt

Secunde partis

mèos qꝛ ego ipſe ſum. Scõo ad commendaà
dam eius ciꝛca nos dilectionẽ. ut quaʒ miſe
ꝛicorditeꝛ ſimus adiuti oñſis ſue moꝛtiſ indi
cijs inſinuet.noſq; ad dilectionẽ ꝛependẽda
magis ꝓuocet.uñ in apoc.qui dilexit nos ⁊
lauit nos a pctis nr̃is in ſanguine ſuo.teꝛtio
ad oſtendendam noſtram redemptionez qꝛ
illa uulnera fuerunt noſtre redemptionis ſi
gnum. unde Iſa.ipſe uulneratus ẽ propter
iniꝗtates noſtꝛas.ideoq; miſericordias dñi
cantare non ceſſent.ſed dicàt gꝗ redẽpti ſũt
a domio qm̃ bonus.qm̃ in ſe.mi.eiꝰ.Quãto
propteꝛ nr̃am edificationem ⁊ inſtructionẽ
ſ eĩ in corpoꝛe xpᷣi glorioſo etiam manebãt
ſigna ſue paſſionis.⁊ nos q̃ſi ↄpatiendo ea
dem uulnera continue in mente poꝛtare ⁊ p
eis gatias agere debemus. Unde apoſtol“
hoc ſentite in uobis:quod ⁊ ĩ chꝛiſto ieſu.
Aninto propteꝛ noſtri recordationem ⁊ me
moriam apud ſe ſemꝑ retinendam. Nequa
quam eni noſtri obliuiſcituꝛ.pro quibus ſic
crudeliteꝛ plagatus dinoſcituꝛ. Unõ in Iſa
ia.E go tui non obliuiſcaꝛ:ecce in manibus
meis deſcripſi te. Sexto propteꝛ dei patris
reconciliationẽ.ut deus pateꝛ ignoſcat hu
mano generi ꝓ quo filius ſic uoluit plagãi.
uñ apoſtolus aduocatum habemus apðò pa
trem ieſum xpᷣum iuſtůù:⁊ ipſe eſt ꝓpiciatio
ꝓ peccatis noſtꝛis.ã patri pro nobis ſupꝑ
plicat obediam repꝛeſentans.⁊ quale genꝰ
moꝛtis pertulerit ſemper oſtendens:quod ẽ
ꝗdam modus interueniendi pꝛo nobis. Un
de Beꝛnhardus. Securũ acceſſuz habes o
hõ ad deum ubi habes filium ante patrem
matrem ante filium. filius oſtendit pr̃i latꝰ
⁊ uùlnera.mr̃ oſtendit filio pectus ⁊ vbera
nec ulla poteꝛit ibi eſſe ̃pulſa.ubi tot cari
tat᷑ occuaunt inſignia. Septĩo ad impioꝝ
ↄfuſſionem.ut oſtenſis eis in indicio uulne
ribus denuntiet qᷓ; iuſte dãnari debeant. uñ
ſecundũ Auguſtinum. Conuincens eos de
peccato ſue mortis:dicet.Ecce hoĩem quẽ
crucifixiſtis: uidetis uulnera q̃ ĩflixiſtis.ag
ſcitis latus ꝙ pupugiſtis:quoniã per uos ⁊
ꝓpteꝛ uos apeꝛtum eſt nec intrare uoluiſtiſ
Octauo ad electoruz exultationem dum in
deo ſuo inſignia amoris pᷣcipui queʒz ad eos
habuit uidebunt. Nam ſecundum Bedam.

Magnũ gaudiũ erit ſanctis uidere uulneꝛa

in carne xpᷣi fulgida. per que uictoꝛ trium
phauit de morte.⁊ ſaluauit electos. Ueniẽſ
eꝛgo dominus ad iudicium in eadem forma
oĩbus apparebit ſcilicet iuſtis ⁊ iniuſtis:ut

iuſti uidentes quanta ⁊ qualia ꝓ eis ſuſtinu

it.in eiꝰamor̃ amplius exaꝛdeſcant.⁊ in lau
de ac gratiaꝝ actione proficiant.iniuſti ue
ro deterius puniantuꝛ ↄfundantuz ⁊ peꝛeãt

Quãtomagis tãtis beneficijs ingrati extite

ꝛunt.⁊ largioꝛa beneficia dei indignius con

tempſerunt. Nono ut triumphũ ſeu titulum

CQapitulũ. lxxv iij.

tiũphalẽ ⁊ ſignũ uictoꝛie ſue om̃i carni oñ
dat ⁊? impeꝛpetuum ciꝛcunferat.q̃ eum uic
toꝛẽ diaboli peꝛ infinita ſecula demõſtrent
vbi gatia.miles pꝛo totiꝰ gentis ſalute foꝛ

titeꝛ egit. ⁊ multis uulneribus perfoſſus ẽ:

boſteʒ tam̃ inteꝛfecit. eiuſq; ſpolia diripuit.
⁊ uictoriã ſue gẽti repõtauit.ait illi medicꝰ
Uiſ ſanari ſiñ oĩ cicatrice ł cũ cicatꝛicibꝰſiñ
oĩ deformitate: puto ꝙ ĩ ſignũ ſue uictorie
7 ꝓ exemplo animandi alios ad idem reſer
uaret ſibi cicatꝛices. ille.n.cic atriceſ ſunt ĩ
chꝛiſto nõ in defoꝛmitatem. ſed in magnã
pulchritudinẽ. Unde dicit Criſoſtomus. ꝙ;
cicatꝛices ſt᷑ in chriſto ſupeꝛ radio ſoliſ luci
diores. Unde ẽt ſecundũ Aug.in illo regno
apparebunt in corꝑibus btoꝝ martyꝝ cica
trices uulnerum.q̃ pꝛo xpᷣi nomine ꝑtulerũt
ſicut ſtella in celo:ſicut lapis pᷣcioſus ĩ anu
lo.ſicut flos ĩ ſtipite.⁊ ſicut rubeus coloꝛ in
roſa.ñ.n.deformitas ĩ eis.ſʒ dignitas erit.⁊

tis pulchꝛitudo fulgebit. Nec iõ tñ ſi marty
ribꝰ aliqua amputata ⁊ ablata ſi᷑ m̃bra.ſiñ

ipſis mẽbris erũt in reſurrectione moꝛtuorũ
ſed ubi membꝛa ut pᷣcideꝛentuꝛ percuſſa ſũt

łſecta:ibi cicatꝛiceſ.ſed tñ eiſdem membꝛis
redditis nõ perditis appaꝛebunt. Conſpice
nũc dominum ⁊ conſidera ſolitã ipſius beni
gnitatem. humilitatem. ⁊ amoꝛẽ feruentem
quomõò uidelicet monſtrat thome ⁊ alijſ diſ
cipulis uulneza. ut tollat oẽm obſcuritateʒ
de cordibus eorum ad ipſorum ⁊ noſtrã uti
litatem. Stat igituꝛ cum eis ꝑ aliquam mo
ꝛulam:loqueni de regno dei ↄſolatoria.ſtãt
⁊ ipſi cũ eo in leticia magna.audientes illa
vVba excelſa.⁊ aſpicientes faciẽ eius plenaz
gaudio ac ðöcoꝛe ⁊ gra.Attende bene eos ſa
miliariteꝛ circũciꝛca ſtantes. Sta ⁊ tu reue

rẽteꝛ ⁊ uerecunde.ſʒ gaudẽteꝛ a longe tam.

ſi foꝛte miſeꝛicoꝛdia motꝰfaciat te uocari li
cet ĩmeritũ. Tandem dicit eis qð in galileã
uadant:⁊ quod ibi eis appaꝛebit. ſicut pro
miſerit. Et benedictione data diſceſſit ab
eis. Ipſi vo remanſerunt ut prius.ð ipſo fa
melici ⁊ ſit ibundi.ſʒ plurimum conſfortati.

Oratio.

1
4

Omine leſu xp̃e'g thome dubitanti

C loca clauoꝝ ⁊ lãcee oñdiſti.⁊ eum ꝑ

digiti ⁊? manꝰ imiſſionem ab errore
reuocaſti:da mihi ut tuoꝝ uulnerũ ⁊ paſſio
nis ſp habens memoriam.digitum ? manũ
hoc ẽ quicquid diſcretioms ⁊ operis in me
fuerit. totum in ſeruitiü tuum mittam ⁊? ex

pendam ⁊ cũ Thoma confitear.qꝛ tu es do
minus meus ꝗ me ſanguine tuo compeꝛaſti
⁊ deus meus qui me cꝛeaſti: ut qð de credẽ

tiũ ſalute futuꝛa ei pᷣdixiſti.ĩ me mereaꝛ ex

iꝛi ⁊ te largiẽte bis apud te iueniri. Am̃

7.

„
Ar 6

=–

Iryg e
Piä le

quedam quamuis in coꝛꝑe.ñ coꝛꝑis ſʒ uirtu Pw

——— „ eo l
S Pion 771 EPm „

Qũo dñs apparuit.vij.diſcipulis ad

Quo dominus apparuit.vij.diſcipulis ad
maꝛe tyberiadis. Capłm.lxxix.

Oſtea aͤeto interuallo tempoꝛis
p ( manifeſtauit ſe iteꝝ ieſus ad ma
re tyberiadis) i/ſe niſibilẽ pᷣbuit.
7 B ẽt mõ qr̃ appaꝛere.qð idẽ ẽ ꝙ
màifeſtari. nam ᷣm Ambro.illõ apparet in
cuiꝰ põtate ẽ uideꝛi ⁊? nõ uideri. Piſcabãt᷑
ſimul. vij. diſcipuli nocte quadã. ut cibũ ha
berent.ſ. Petrꝰ ⁊ nathanael.ꝗ /(ut credit)
frater Ohilippi erat. ⁊ filij zebedei.ſ. Jaco
bus ⁊ Johãnes.⁊ alij duo quoꝝ noĩa nõ ex
pᷣmunt᷑.qꝛ ſᷣm quoſdã erant minores.uł ſᷣm
quoſdã uident᷑ fuiſſe Philippus ? Andreaſ
Et piſcabãt᷑ ĩ naui aliena eis accomodata
nel loeata ſeu alio mõ licite accepta. qꝛ a
pᷣncipio ſue auerſionis reliquerant naueʒ ⁊?
Ftia. Piſcabãtuꝛ aũt licite.qꝛ ᷣm Aug.non
fuerunt ꝓhibiti ex arte ſua licita ⁊ ↄceſſa
uictũ neceſſariũ querer̃.ſeruata ſui apoſto
atus integritate.ſi qñ uñ uiueꝛent aliud nõ
haberẽt.ꝑꝑ qõð ? Paulus ſcenefactoꝛiã ar
tem didicit. ut cũ neceſſitas uel eccleſie uti
litas occuꝛreret de labore ſuo uiueret. Et
m SGꝛeg.negotiũ ꝙ ante ↄueꝛſionẽ ſine pec
cato extitit: hoc ẽt poſt ↄueaꝛſionẽ repeteꝛe
culpa ni fuit. ꝙ aũt ad peccatũ implicat.ad
HB neceſſe eſt. ut poſt ↄueꝛſionẽ aĩus non re
cuaat. Uñ poſt ↄueꝛſionẽ ſuã ad piſcatõem
Petrus ꝛedijt. Mattheus uero ad Uheolo
niũ non r ſedit.et peꝛ totã noctẽ illã hi.vij.
diſcipuli ĩ uanũ laboꝛaueꝛũt: ⁊ nihil de pi
ſcibus cepeꝛũt.q; diuinũ auxiliũ deeꝛat.cu
ius caꝛentia nox dici põt. PHoc ideo factum
E ut captio ſequẽs manifeſte miꝛaculoſa ap
paꝛezet.¶ Mãe aũt facto)) ꝑ qð intelligituꝛ
kłia reſurrectõis:dñs(ieſus happaruit eis:
(ſtans in littore) maꝛis. Nõ apparuit ſupꝛa
gqu ſed in teꝛra ſolida:ad oſtendenduz ꝙ;
amplius non erat cum eis in fluctibus uite
corruptibilis.ſʒ magis tranſierant ad ſtatũᷣ
uite immortalis.Nõ tñ cognouerãt diſcipu
li ꝙ ieſus eſſet ᷣm Criv.Non ſtatim oſtẽdit
ieſus ſeipᷣm. ut ꝑ miraculũ ꝙ facturus eꝛat
agnoſceꝛent eũ.Attenõ h̊ que acta ſũt quia
iocũdiſſima ſunt.Querebat ab eis quañ pi
ſces emere uolens(ſi pulmentaꝛium habe
rent).i.aligd ꝙ decoqui ? comedi poſſet.
Pulmentariũ põt dici illud quod pani dul
corandum adiũgituꝛ. ⁊ quo panis ut magis
comeſtibilis ſit conditur. Pulmentaꝛiũaũt
hH̊ uocat piſces:ad edendum dulces ⁊ delec
tabiles.ut dicit Cri.interim humanius lo
quitur. ur quid debens emete ab eis. Miſti
ce a nobis pulmentũ petit dominus ut refi
ciat᷑.ꝙ ẽ obedientia mandatoꝝ dei.ad quã
omnes obligantur. Unõ ſupra dixeꝛat meꝰ
cibus ẽ:ut faciã uoluntatẽ eiuſ ꝗ miſit me.
¶ Et ꝛeſponderunt ei ñ)credebant enim eũ

„

mare tybeꝛiadis.

eſſe mercatorẽ:piſces emere uolentẽ.Cum
aũuũt ad mandatũ eius (miſiſſent in dexterazʒ
nauigij rete ipleuer̃t illð ⁊ ñ ualebãt trahe
re p piſciũ multitudie)Quia.n.obedientes
fuerũt:ex obedia fructũ ↄſecuti ſunt. Per
vij. piſcatores.ꝗ h̊ enumerant uniuerſitas
pᷣdicatoꝝ eccłe deſignat᷑.ꝗ ſine xpᷣi vtute ni
hil pꝛẽdunt.⁊ nihil ꝓficer̃ pnt.qꝛ ſine ĩſtruc
tione eius interioꝛi fruſtra laborat lingua
pᷣdicatoris.Sed mane qũ uenit lux illumi
nans coꝛda. ipᷣo xpᷣo principalr opante: capi
unt copioſã multitudinẽ piſciũ:p qnã ſigna
tur multitudo credẽtiũ ꝑ pᷣdicatiõez apoſto
loꝛum: ⁊ ſimiliter multitudo penitentiuz ꝑ
pᷣdicatores alios ad bonum ↄuerſoꝝ. vr̃ ꝙᷓ
piſces fugiunt ꝛetia fetida ⁊ conꝛupta.nec li
benter intrant ea.⁊ ꝑꝑ hoc illi ꝗ piſcantur
cum talibꝰretibus:paucos uel nullos piſceſ
capiũt:ſequũtur tñ ꝛetia odorifera ? muda
⁊ iõ cũ talibꝰ capiũtuꝛ melius. Rethe xpᷣi
ẽ vbum dei piſces ſunt oẽs pct᷑ores. dextra
ſpiritualia ſiniſtꝛa tpꝛalia. Iſte g ꝗ pᷣdicat
ꝑp lucꝝ tempoꝛale uel uandã gloriã piſcatuꝛ
ad ſiniſtrã. ⁊ retia fetida habet.⁊ iõ paꝛum
pꝛoficit:ſed qui in doctrina ⁊? predicatione
queꝛit ſalutem audiẽtiũ.ille piſcatuꝛ ad ðx
teram.⁊ retia odorifera habet.⁊ iõ multuʒ
ꝓficit nec miꝝ. (qꝛ ut dr in ꝓuerbijs) uias
que a dextris ſunt nouit dominus. peruerſe
autem ſunt que a ſiniſtris ſunt. Johes itaq;
conſideꝛato miraculo facto quia nidit ĩple
tum ſicut predixerat:recognoſcit eum (⁊ di
xit Petꝛo) quem pᷣ alijs diligebat. ⁊ etiam
quia inter alios pꝛior erat.(Dñs eſt) cui.ſ.
⁊ piſces obediunt:dominus eĩ eſt nom ptat
⁊ per poteſtatem in miraculo piſciũ eſt hic
manifeſtatus. Johes ꝗ tanquã uirgo cetis
purioꝛ erat ⁊ ꝑpſpicatior in cognoſcendo citi
us alijs cognouit xpᷣm. qꝛ puritas mentis ⁊
corꝑis maxime diſponit hoĩem ad cognitio
nem diuinoꝝ ſfᷣ̃m Beda.ↄgnouit pꝛimꝰdũm
ſiue miraculo iſtius piſcationis.ſiue ſono pp
cognite uocis.ſiue prime remiſcẽs piſcatio
nis. ubi ſetrus cantor.per Petꝝ actiua ⁊
labõioſa uita ꝑ Joheʒ ↄtemplatiua ⁊ quie
ta ſignificat᷑. Contemplatiua actiue deum
quem conſideꝛat:oſtendit.Si in die ĩ actio
ne fuiſti.ſaltem in nocte dicat tibi contem
platiua.dominus eſt:ne ita diſtra haꝛis oꝑi
bus.ꝙ ipᷣm aliquando ñ conſideꝛes.hec Pe
trus((Tũc Petꝛus audito qꝛ dñs eſt. tunica
ſuccinxit ſe Jut cũ maior̃ ꝛeueꝛẽtia accedẽet
eü (Eat. n. nud?) i. paꝝ ueſtitꝰ:ut aptioꝛ eẽt
ad piſcatõis opꝰ.uñ Beda.dr᷑ ſdetꝛus nudꝰ
fuiſſe.ad ↄpatõm ceteꝛoꝝ ueſtimentoꝝ qui
bus uti ſolebat.Sic nos ſolemus diceꝛe:cũ
aliquem ſumplici ueſtimto uidemuſ indutũ:
qꝛe nudꝰ ĩcedis: ubi ⁊ ¶Lbeo.pciĩſit ãt ſe lin
theo amictu.quẽ fenices ⁊ thiꝛij piſcatões

ciacũuoluũt ſibi.cũ nudi ſt᷑.ſiue etiã ceteꝛis

-

2 oα D αα
-

VVFV———

Pmultas np⸗
gnumel.Et
Tilleſus tylſ⸗
puenit. Der n
alij iſcipux
cielate ecclie
bernaculo tuo⸗
iuenerut puna
las ad Aeſacie
wumn daren
cdlum. Nand
mulripicauin
Frute diuina
pane:ad mai
noͤs xpi ofin
leucam otra
in itoꝛe cun
gürmilapi
gietat:loc⸗
poſtum:r pa
by guos ween⸗
Sinonpem
magnis piſcib
geſerapfſcii
Apoſtol g
boium iͤtn
cü tamieſ
t magninci,
tioneẽ mniraen
ep retis iten
aſ iſchhi
comedes ad
ofedß
teroee
foꝛ at a
mmiine.

niä ile piſcann
den tinun
1 conius Mere
is unr. Johes iag,
cto guin uigtt iple
ognoſcft eum t di
n. dis eſt ni
inus ei en hon diat
raculo piſciͦeſt bi
tanquã uirgo ceits
rin coghoſcentocti
puritas mentis
it boiem ad cognitio
i.ognouit peim iafn
ſcationis ſue ſono
ne remiſcis piſceati⸗
per Pery actiua 7
templatiuas ? qule
gtiua actile deum
it Gi in ie i getio
e cican tidi coſten
ita Ciſrabariso
conſeres hec⸗ e
toqe dis eſ unſ⸗
euenetin Alttel
geſtit un optiad
da d Peneus n

Secunde partis

indumtis apponunt(⁊)ex deuotione ac fer

uore dilectionis(miſit ſe in maꝛe Jut citius

ad eũ ueniret: memoꝛ dñi quẽ feruẽteꝛ dili

gebat (alij vo diſcipuli)trahentes rete piſ

cium cu matura feſtinatione (nauigio uene
runt) qꝛ ita feruidi ſicut petrus nõ erant.pe
trus quidẽ moras nauis expectare non po
tuit.ſʒ amoꝛis ĩmenſitate cogente ĩ mare ſe
pᷣcipitauit.ut uelotius ⁊ magis feſtinus ad
domĩuʒ uenire potuiſſet. Ubiq; petrꝰ feruẽ
tioris fidei æ maioris dilecõis ĩuenituꝛ. ubi
beda.E odẽ ãt ardore qꝰ ⁊ młta alia feceꝛat
uenit ad Jeſum nõ tam̃ intelligendum ẽ pe
tꝛũ ſupeꝛ fluctꝰ ueniſſe.ſed aut natãdo. aut
pedibus propꝛijs.qꝛ erant pꝛope teꝛꝛã.⁊ fᷣʒ
AKriᷣ.optime ponit h̊ conditio Johis ⁊ pe
tri.qꝛ Johes ꝑſpicatioꝛ erat intellectu. Pe
tꝛus feruentiõ affectu. Dropterea Johes ꝗ
dem primus cognouit ieſum. Petrus vo pꝛi
mus iuit ad en. Miſtice peꝛ mare ſignifica
tuꝛ tꝛibulatõ pñntis ſeculi. Vñ illi qui deſide
rãt ad xpᷣn pꝑneniꝛe:mittunt ſe ĩ maꝛe:qr ñ
refugiunt tribulatões huiꝰ mudi.ſcienteſ ꝙ;
ꝓ multas tꝛibulatiões oportet intꝛaꝛe in re
gnum dei.Et tam̃ inteꝛ tꝛibulatões ſecuꝛus
⁊ illeſus xpᷣi ſeruꝰ euadit.ſicut Petrꝰilleſus
puenit. Der nauigium vo ſignificat᷑ eccłia.
uñ alij diſcipuli ueniunt nauigio.i.ꝓtecti ſo
cietate eccłie ſcõᷣm illud pᷣs.ꝓtege eos ĩ ta
bernaculo tuo((Et cũ deſcendiſſent ĩ terraʒ
iuenerũt pꝛunas in littor̃ poſitas).i.ordina
tas ad calefaciendũ(⁊ piſcẽ )ilł ſuperpoñ
tum ⁊ panẽ) )iuxta poſituʒ. Ecce aliud mira
culum. Nã nõ ex materia ſubiecta.ſicut als
multiplicauit panes.ſʒ ð nihilo ⁊ nouo feẽ
vtute diuina carbones accenſos.⁊ piſceʒ ⁊
panẽ:ad maiorem diſcipuloꝝ ĩ fide r̃ſurrec
tiõis xpᷣi ↄfiꝛmatiõez. De bethſayda ad una
leucam ↄtra orientẽ.ẽ locus.ubi ſtetit ieſꝰ
in littoꝛe.cuiꝰ adhuc ueſtigia ibidem oſten
dũtuꝛ ĩ lapide:⁊ inde ñ ad iactuſ lapidiſ me
dietatẽ:locꝰ ubi uiderũt pꝛunas ⁊ piſcẽ ſuꝑ
poſitum: ⁊ panẽ.Et iuſſit ieſꝰ afferri ð piſci
ba quos pꝛendiderũt nutu ipᷣius(Aſcẽdit ãt
Simon petrus:⁊ traxit rete in terrã plenuʒ
magnis piſcibus.cliij.)dicit Iſido.ꝙ om̃ia
genera piſciũ ad iſtů numeꝝ reducuntur: ⁊
qꝛ apoſtoli debebant eſſe piſcatores omniu
hoium.iõ tot ⁊ ñ plures piſces piſcati ſutſ(¶
⁊ cũ tanti eſſent:ñ eſt ſciſſum rete) Numeꝝ
⁊2 magnitudinẽ piſcium exprimit ad ðclara

tionẽ miraculi ex tanta captõne eoꝝ.⁊ iteꝝ

ex retis integritate:qꝛ ñ ẽ ſciſſum. ⁊ uocans
dñs diſcipulos ad pꝛandẽdum ⁊ ſimul cũ eiſ

comedẽs ad öcdlarationẽ ſue reſurrectõis:⁊

ad onñdẽdũ ñ eſſe fantaſma qð factuz eſt eis
fecit ↄuiuiũ.⁊ feſtũ magnũ cum ipis ĩ litto
re maris(⁊ nemo diſcüũbentiũ audebat eũ ĩ
terrogare quis eſſet)non ꝓpteꝛ auſteritatẽ

2 foꝛmidine. ſed ꝓpteꝛ reuerẽtie autoritatẽ

Capłm. lxxix.

⁊ ↄgnitõis certitudinẽ.(ſciẽteſ)diſcreta co

gnitiõeſqꝛ dñs eſt )cui cum metu ⁊ reueꝛen
tia oportet intendere:⁊ iõ fruſtra feciſſent
de B; queſtionem.qꝛ ñ opoꝛtebat facere eã:
ubi em̃ eſt ueritas exhibita aperte. ibi nłla

E opꝰ interrogatione. Ubi Ariᷣ.⁊ nullꝰ auõ̊

bat eũ iterrogare.ſed cum ſilẽtio ⁊ formidi
ne multa ⁊ reuerentia ſedebãt attẽdẽtes in

eũ. Nam ſciuerãt quidem quoniã dñs ẽ. foꝛ

mã ãt alteratioꝛem uidẽteſ ⁊ multa admiꝛa
tõe plenã: ualõ erãt ſtupefacti. uñ ⁊ Aug?*,
Nemo audebat dubitare.ꝙ ipᷣe eſſet. Tãta
ei erat euidẽtia ueritatiſ.qua ilł ieſus appa

rebat ut nullus eoꝝ auderet nõ ſolũ negare

ſz nec dubitare.⁊ ideo ſtultum eſſet interꝛo
gaꝛe. ¶ Et ↄſuete builitatis ſue moꝛe mini
ſtꝛans eis(accepit panez. ⁊ dedit eis )bene
dictũ tñ ⁊ diſtribuedo fractũ(⁊ piſceʒ ſilr)
⁊ ↄmedit cù eis.nam eo mõ diuidebat eis
⁊ diſtribuebat ſiẽ cõſueuerat ante paſſionẽ
ad declarãdã ſuã reſurrectõm. Stant igit᷑
reuerẽteꝛ multumq; alacriteꝛ iſti ſeptem di
ſcipuli cum dño ſuo pariteꝛ cõmedentes cũ
eo.Aſpiciũt deſiderabilẽ ⁊ iocũdam faciem
eius.⁊ exultãt ĩ coꝛdibꝰ ſuis.Accipiunt ð ſa
cratiſſimis manibꝰ eius eſcas deſiderabiles
7 ꝛeficiunt᷑ ñ minus ſpiaitualiteꝛ qᷓ; corꝑali
teꝛ.O quale ẽ iſtud conuiuiuz. Cõſideꝛa bñ
ꝑ ſingula.⁊ ſi potes paſcaris cum eis ĩ exul
tatõe ⁊ leticia. In h̊ ↄuiuio eccłie ſpiritua
li xpᷣs pᷣpaꝛat pꝛunas caꝛitatis.quas de celis
poꝛtauit ad terras.qꝛ ignẽ uenit mitter̃ ĩ teꝛ
ram.⁊ uult ut accẽdatur. Itẽ pᷣparat piſceʒ
ſupeꝛpoſitũ pꝛunis.ꝗ eſt ipe xpᷣs.qni ſuꝑ pꝛu
nas ponit᷑.qñ ex ĩcẽdio caritatis pro nobis
ĩ cruce imolatuꝛ. Itẽ pᷣparat panem quo re
ficimuꝛ qui eſt ⁊ ipᷣe.nam ipſe reficit nos ꝑ
doctꝛinã.⁊ ẽt dãdo coꝛpus ſuũ nobis ĩ cibũ.
Dedit ẽt dñs diſcipuł piſcẽ.qꝛ ſuã paſſioneʒ
imitandà oñdit:ðdit ? cum piſce panem:qr
pꝰ tolerantiam paſſionis gaudia et᷑ne ſocie
tatis repꝛomiſit. Unñ Aug. ecit dñs pꝛãdiũ

ſeptẽ diſcipulis de piſce aſſo:⁊ alijs quos ce

perãt. Piſcis aſſus.xpᷣs ẽ paſſus. Ipᷣe ẽ ⁊ pa
nis:ꝗ de celo deſcendit. huic comꝑatuꝛ ec
cleſia ad participâdã beatitudinem eternaz
Propt᷑ ꝙ dictü ẽ auffeꝛte de piſcibus quos
appꝛehendiſtis nunc. ut omnes ꝗ hãc ſpem
gerimuſ.peꝛ illum ſeptenarium numeruʒ di
ſcipuloꝛuʒ. Peꝛ quem poteſt noſtra uniuer
ſitas ĩtelligi figuꝛata:tãto ſacꝛam̃to nos cõi
car̃ noſcemꝰ:⁊ eidẽ britudini ſociãi.G̊ Aug.
iõ ẽt ultimũ ↄuiuiũ cũ ſeptẽ diſcipuł piſcati
bus uoluit celebꝛare.qꝛ illi pꝰ univſale iudi
ciũ cũ dño eteꝛnuũ ↄuiuium ſt celebꝛatuꝛi.ꝗ
ſeptiioꝛmis ſpiꝛituſſancti gra rpleti.fluctusa
pᷣſentis ſeculi diuino amoꝛe calcant.⁊ in lu
cꝛandis animabꝰ inuigilant. Unde Gꝛegoꝛ.
Cuꝛ cum ſeptẽ diſcipulis ultimũ cõuiuium
celebꝛat:niñi ꝙ eos tm modo qui eyeilormi

LQNuo dũs anparuit ſeptem

gra ſpuſſancti pleni ſunt. futuꝛos ſecum in

eterna refectõe denũciat. Septẽ quoq; die
bus oẽ hoc tpᷣs euoluituꝛ. ⁊ ſepe ſeptenäio
nuero ꝑfectio deſignet᷑ᷣ. Illi gᷓ ultio ↄuiuio

de pntia ueꝛitatis epulantuꝛ.qui nunc ꝑfec
tionis ſtudio terrena tranſcendut. quos hu

ius mundi amor non ligat.quibus ſi urcũq;

ꝑ temptamenta obſtrepit cepta:tñ eoꝝn deñ
deria non retundit.̊ Greg. Sicut ergo dñs
in alia piſcatõe ſignificauit eccłiam quałr
nunc ẽ:ſic in q̊ loco qualxr in fine ſeculi.ſ.in
ultima ꝛeſurrectõe moꝛtuoꝝ futuꝛa ſit. Ma
re eĩ pnᷣs ſeculũ ſignificat littꝰ ꝙ ẽ finis ma
ris.finẽ ſeculi deſignat. unde ibi ieſus aſcen
dit in nauem:qꝛ adhuc in fluctibus uite cõ
ruptibilis cũ diſcipuliſ eꝛat. Pic aũt in litto
re ſtabat. quia iam ad ſtatum uite immõta
lis tranſierat. Ibi non in dextꝛam nec in ſi
niſtram. ſed indifferenter inquit. Laxate re
tia ueſtꝛa in capturã ut intelligamus bonoſ
⁊ malos. Pic ãt mittite iquit in dexteꝛã na
uigij ꝛete: ut ſignificaret eos qui ſtabũt ad
dexteꝛã ſolos bonos. Ibi numerus piſciũ ñ
exprimit᷑.qꝛ multiplicati ſunt ſuꝑ numer.
Hic vo ceꝛtus ẽ numerus.ſ.cliij ꝗq numeꝛꝰ
hbzʒ quinqgenaꝛiũ.ꝑ quẽ deſignat᷑ iubileus.⁊ĩᷣ
quo cũctus pplłs ab oĩ oꝑe geſcebat:⁊ inſu
ꝑ hzʒ tria ꝑꝑ miſteꝛiũ trinitatis. Jõ aũt det᷑ʒ
E ꝙeꝛam magni:qꝛ oẽs electi magni ſunt ĩ
ꝛegno celoꝝ.lʒ gꝛadus ſint diuerſi. Ibi ꝛete
pp ſigmficanda ſciſmata rüpebat᷑.h̊ ueꝛo ñ
E ſciſſum rete:qm̃ in illa ſůma pate ſancto
rum nulla erũt ſciſmata.At iõ ad hoc ↄmẽ
dãdum ualet.ꝙ Johes ante hanc appꝑitõez
tanq; finẽ libri ſui inteꝛpoſuit:dicens.młta
quidẽ ⁊ alia ſigna fecit teſus ĩ ↄſpectu diſci

puloꝝ ſuoꝝ:q̃ nõ ſunt ſcꝛipta in libꝛo G̊. qõ

eètẽt ſecuture narrationis quaſi ꝓhẽmiuʒ.
¶Attẽde nihilomius q̃ ſequutuꝛ q; pulchez
rĩa ſt᷑ ⁊ utilia. Nã ↄpleto iſto ſolẽni ↄuinis
⁊2 refectõis beneficio.oĩbus cõiteꝛ exhibito
Q¶ dicit:dns) ſpalłr (Simoni Petro) uolẽs ei
ↄfeꝛre beneficiũ ſpale ( Gimon Johis). ſ.
filius((diligis me plus his)..t.plus quaʒ iſti
me diligant. Quaſi diceret. Quid mihi da
bis.ꝗd mihi pᷣſtabis.quia diligis me.ubi al

chuinus. miſtice ãt Simon obediẽs. Jobhef

gra dr. Merito g noĩe uocat᷑.i.obediens g
tia dei. ut ondat᷑᷑ ꝙ ardentioꝛi illũ caꝛitate
ãplectit.ñ meriti humani ſʒ dinini eſſe mu
neris. Introgat dñs an ſe diligat. quẽ ſemꝑ
⁊ ubiq; maioꝛẽ amoris affectõez erga ſe oñ
dere uidebat. Simõ inꝗt Johis diligis me
plus his.ꝗ tni amoꝛis affectũ plꝰ quã hi ciz
ca me oñndis. In quo appaꝛet ꝙ ille ꝗ eligi
tuꝛ ad offm pᷣlatõis. dʒ diligere deũ pᷣ cet᷑is:
⁊ qð ceteris ꝑibꝰ melior ⁊ ꝑfectioꝛ dʒ pᷣfici
ĩ ꝑlatũ.qꝛ dñs reꝗrebat pᷣficiẽdũ:an pluſ di
ligeret eñ ⁊ plus hʒ caritatis.q̃ ẽ uinculũ ꝑ
fectõis. Nã in oĩ regimine ille ꝗ pᷣſidet ⁊ gu

diſcipulis ad mare Tiberiadis.

bernat.dʒ excellentioꝛ eſſe. ut ad pluza ac
maioꝛa ⁊? magis ardua tenet᷑ pᷣlatus quã ꝗ
cũq; ſubditus. Quia ſicut ſe hʒ aĩa ad cop
ꝙ ꝛegit. ⁊ 20 ad unes inferioꝛes. ⁊ paſtõ ad
geegez. æ hõ ad bꝛuta aĩalia: ſic ſe dʒ hr̃e pᷣ
latus ad ſubditos.Et iõ ur̃ ꝙ ille ꝗ aliqueʒ
eligit ad tale officiu.tenet ſemꝑ eliger̃ me
lioꝛẽ.ñ tñ intelligit᷑ melior.litteꝛatior uel a
ſtutior:ſed ille ꝗ oĩbus ↄditionibus penſa
tis. melior ẽ ad tale offm̃ ad honoꝛẽ dᷣi ⁊ uti
litatẽ eccłie. Alter ãt eligens uel pmouẽs
ñi uidet᷑ iudiciũ diuinũ euadere. Qõ ãt ᷣm
iura ſufficit eligeꝛe bonũ ⁊ idoneũ.hoc ẽ ſᷣʒ
iudiciũ humanũ.ꝑ ꝙ tal ñ ẽ puniendus:cuʒ
Fſim Aug.aliqua ꝑmittunt huano iudicio in
coꝛrecta ꝑꝑ maioꝛa mala uitanda.q̃ tũ ſunt
diuino iudicio coꝛrigenda. Nam aliqd ſuffi
cit ſecundum iudicium humanuʒ qð ñ ſuffi
cit ſᷣm iudiciũ diuinũ ſecundum iudicium
humanum ſufficit ũlud de quo homo ñ põt
accuſari nec electio eiꝰ improbaꝛi. Cõſtat

auũt difficile eſſe electiones fieri:ſi poſſẽt ex

hoc repꝛobari.ꝙ inuenit alius melior quã
ille ꝗ è electus:unde ſufficit ſecunduʒ iudi
cium humanuz: ut electio ſi recta ⁊ eligat
idoneus. Secundũ ueꝛo iudiciũ diuinum ⁊
ↄſciam.neceſſaꝛiũ ẽ eligere meliorẽ quãtuʒ
ad hono:ẽ dei ⁊ utilitatem ecclie. Si uero
gliquis minus bonũ pᷣeligat. ⁊ aligd puatũ
(puta affectõ carnalis ſpes beneficij ⁊ ↄmo
di tꝑał)eũ moueat:ẽ fꝛaudulenta electio ⁊
pſonaꝝ acceptio ⁊ peccat. Sciens g dñs in
terrogat ſciebat eĩ ꝙ ñ ſolũ diligeꝛet eũ ue
zuetiam plus oibus diligeꝛet ſed innuit ut ⁊z
corde credamꝰ ⁊ ore ↄfiteamuꝛ. neſciens ãt
ſdetrus quantum alij xpᷣm diligebant. non
eſt auſus rñdere plus quã alij.qꝛ coꝛ alteri
us uider̃ ñ poteꝛat:ſʒ cũ modeſtia locutꝰ ẽ
⁊ abſolute(rñdit etiã)h̊ ẽ ita (dñne tu ſcis:
q; amo te).q.d.teipᷣm teſtẽ inuoco.ꝗ ſecre
toꝝ es cõſcius.qꝛ amo te:⁊ tu ꝗ interiora 2
ſideras ſcis ſi plus alijs amen te quõ ego ne
ſcio. Tu ſcis quantuʒ diligo te: ⁊ qꝛ integro
coade te diligo.quantũ uero alij te diligunt
neſcio. Item ꝗa expeꝛtus pꝛoprie fragilita
tis in xpi negatione fuit: cautius de ſe ꝛñdit
nec ultꝛa ſe effeꝛr̃ in xpᷣi dilectõe auſꝰfuit.ſʒ
q̃ntitatem ſue dilcctõis ĩ iudicõ xpᷣi ꝗ ſecre
ta coꝛdiũ ĩituetuꝛ. Poſuit. Nec audet iuoca
ꝛe ↄſcĩam ꝓpã in q prius deceꝑtus fuit. ſed
domini conſciam inuocat. dicẽs tu ſcis qa
amo te:ac ſi dicat.tu noſti plꝰqᷓ; ego PHuiliãſ
ſe coꝛam apłis.nõ dic plꝰ his.ſʒ ſimplꝛ amo
te.inſteueus nos ꝙ nõ debemus nos alijs pᷣ
poneꝛe.ſʒ alios nobis.Quod ꝗ& de ſe nouit-
ſ.ꝙ diligeꝛet dixit.ꝙ neſciuit.ſ.ntꝝ plꝰalijſ
diligeret: tacuit docens nos quod in dubijs
ſuſpenſam debemus ſniam tener̃.⁊ nõ teme
re ð occultis diffineꝛe (Dicit ei) dñns.officiũ
paſtorale ſibi cõmittẽs ¶ Paſce agnoſ meos

e

—

intenogat 45
naden fun
ſutura yt
pps uellet ſbig
ſu ielrſ
faturiͦ⸗ io me
ſz Liß Kuuf
ſe ciliger ßt
coreptus enn
ad ijn gre
ſcis) ꝛ ineffib
z ultio coꝛdis
Luſcis q an
1furura. Yn
ſt mibi flux⸗
lenii Pem fit
ſneas) Yeno⸗
Jd andecnd
ſeſſie amcuss⸗
ig. Ler ſege
Aug. Kedan
ne mindamo⸗
uocis elicuic
pnis Et ʒ A
int goceret
uelut nicarit
ſuos agnos
lgit uoſi⸗
ſelm. Et iop
ſeciligat ſie
Toles ei omit
negne paſtor
domicumge
quit fſtefr⸗
Noia demoͤſt
chriſtipoftu
meis ofſens
halap ouiii
pngnons
Cllectsd
polles gege
e ouineit i
alligis mep⸗
me dlligis 3
citen meas
qrentn

rleunin iuci
ictidined
üͦdiuinum 7
ere nel e guin,
em ecclie. Giero
r, taligg zuati
—
dulema electio
Bciens o aſsz in
lüdligee eie
et ſed innuir ut
eammm neſciengit
mn aͤligebant. ſon
i ali e co ei
i mogeſtia locut'
3eita aſetuſcis:
eſte inuoco ſecre
en tu g interiorn⸗
men te qud egone
igote:r intego
Gvarae
oprie faglita
edor ſeicit
llectoe auſ fuit ..
iudico tpi gſece
. ſec audet inoca
geceptus fnit ſec
.. äices tu ſeß g⸗
intqz ego ilil
in no
bis 6fnnple
emus nos aliſop

3

——

Secunde partis

q.d. Poc mihi dabis.h̊ pᷣſtabis ſi amas me
ut paſcas gegẽ meũ. In hoc ſciã ⁊? exꝑiaꝛ.
ꝙ me amas ſi.ſ.gꝛegẽ meũ paſcis.Exhibitõ
operis fit probatio dilectionis.Dilectio enĩ
dei pꝛobatuꝛ in dilectione ꝓpximi.ꝗ vo opuſ
pietatis ꝓxio ũ impẽdit.minus deun diligit.
Unde Augꝰ*. Confitenti ãt amorẽ ſuũ oues
ſuas ↄmendauit tanquã ñ eſſet ubi oſtende
ret Petꝛus amorẽ ſuũ in xpᷣm niſi eẽt paſtõ
fideł ſub pᷣncipe om̃ium paſtoꝝ.Cunq; dñs

ſcðo ab eo queſiſſet ſi ipʒ diligeret.⁊ Petrꝰ
idẽ ꝙ ſupꝛa reſpondiſſet. Itẽ ſubdit (paſce

agnos meos) Cã vo dñs tertio q̃reret ſi eum
amaꝛet (ↄtꝛiſtatus ẽ Petrus)eo ꝙ ſepiꝰ eẽt
interꝛogatꝰ ab eo.ꝗ ſciueꝛat ꝙ ĩterrogabat
⁊ turbatus fuit:eo ꝙ ſciebat eũ ſcire ẽt oĩa
futura.ꝑꝑ ꝙ timuit ex tali replicatione ne
xpᷣs uellet ſibi predicere aliquem caſum ſuũ
futuꝝ.ſicut ſupꝛa pᷣdixit ei ſuam negationeʒ
futurã:⁊ iõ merito timuit ⁊ turbatꝰ fuit.uñ
Fʒ Cꝛiß. Ruꝛſus foꝛmidat.ne forte eſtimãs
ſe diliger̃:ſi ñ diligat corripiat᷑ ſicut ⁊ pꝛius
correptus ẽ multũ ſe exiſtimans fortem. uñ
ad ipᷣm xp[ʒ refugit ⁊ (dixit ei.dnñe tu omnia
ſcis)⁊ ineffabilia coꝛdis ⁊ pñtia ⁊ futuꝛa:⁊

ðᷣ ultio coꝛd is ꝓtulit amantis uocẽ:dicẽs ¶

Xu ſcis qꝛ amo te).q.d.Tu ſciſ oĩa ⁊ pnñtia
⁊ futura. Jõ tu ſcis.ꝙ nunc te diligo.ſʒ ꝗqd
ſit mihi fuͦtuꝝ.ego neſcio.tu ſcis.Deinde pꝰ
tertiã Petri rñſionẽ dñs adiecit(ꝓpaſce oueſ
meas) Interrogauit ãt eum ter.ñ ignorans
quo animo ↄfiteret᷑ xpi amoꝛẽ. ſꝭ ut trina ↄ
feſſio amoꝛis deleret trinã negationẽ timo
ꝛis. Leꝛ negauit tĩoꝛ:teꝛ ↄfeſſus ẽ amoꝛ. uñ
Aug. Reddit᷑ negatõi trine trina cõfeſſio.
ne minꝰamoꝛi lingua ſeꝛuiat qᷓ; timoꝛi:⁊ plꝰ
nocis elicuiſſe uideat moꝛs ĩminẽs qᷓ; uita
pns Et ᷣʒ Ambꝛo.ĩterrogauit ñ ut diſceꝛet:
ſ̊ͤ ut doceret quẽ eleuãdꝰ ĩ celũ amoris ſui
uelut uicariũ reliquebat. Non uult domĩus
ſuos agnos ł oues ↄmittere.niſi illi ꝗ euʒ di
ligit.quoſ ipᷣe tm̃ dilexit.ut ꝓ eis moꝛi digna
retuꝛ. Et iõ pᷣus eecłie paſtorẽ ĩterrogat an
ſe diligat.⁊ ſic poſtea ad paſcẽdũ ſuoſ agnoſ
⁊ oues ei ↄmittit.Sic em̃ fnit tioris iudiciũ
negaꝛe paſtorẽ: ſic ẽ amoꝛis officiũ paſcere
domiĩcum gregẽ. unde Cripᷣ. Si diligis me ĩ
quit pᷣnſte fratribꝰ:⁊ feruentẽ amoꝛẽ quem
ꝑ oĩa demõſtraſti nunc oñde:⁊ animã quã
dixiſti poſtuꝝ te eẽ ꝓ me.hãc pꝑro ouibꝰ da
meis.oñdens qnti appretiatuꝛ pᷣſiſtẽtia pro
pꝛiaꝝ ouiuũ.⁊ quoniã hoc ẽ maxime eins q ĩ
ipᷣm ẽ amoꝛis ſignũ. unde ⁊ Greg.Si g ſignũ
dilectõis ẽ cuꝛa paſtoꝛis.ꝗcunq; uirtutibus
pollẽs gregẽ dei negligit paſcer̃ ſumũ paſto
rẽ ↄuincit ñ amar̃. Un ⁊ Augꝰ.Quid ẽ alið
diligis me paſce oues meaſ.q; ſi diceꝛet.Si
me diligis ñ te paſcer̃᷑ cogita.ſgʒ oues meas.
⁊ ſicut meas paſce ñ ſicut tuas.glori meã ĩ
eis qre ñ tuam.dnũ meum non tuũ: lucra

v

CLapfm. lxxix.

mea ñ tua. Uñ Berñ.Nõ otioſe totiẽs repe
titum ẽ. Petꝛe amas me:in ↄmiſſione ouiũ
Et ego id ſignificatũ pinde puto ac ſi
illi dixiſſet ieſus.Niſi teſtimoniu tibi ꝑhibẽ
te ↄſcia ꝙ me ames ⁊ ualde ꝑfecteq; ameſ:
hoc ẽ plus qᷓ; tua.plus qᷓ; tuos.plus qᷓ; etiaz
te: ut trie repetitõis mee numerus iĩpleat᷑:
nequaquã ſuſcipias curam hanc.nec te ĩtro
mittas ð ouibꝰ meis.ꝓ quibꝰ utiq; ſanguis
meꝰeffuſus ẽ.Terribilis ſermo:⁊ poſſit ẽt in
pauida quoꝛũuis tyrãnoꝝ coꝛda ↄcutere.
ꝑpea attendite uobiſ.ꝗcũq; opus miniſteꝛij
huius ſoꝛtiti eſtis: attẽdite inquam uobis.
⁊ pᷣtioſo depoſito ꝙ uobis creditü ẽ. ̊ Ber.
Uide quomõ dñs xpᷣs ↄmittendo Petꝛo pa
ſtoꝛale officiũ.ipᷣm ter examinat ð dilectõe
q paſtoꝛes eccłie debẽt deum ac ẽt ꝓpximũ

p ceteꝛis hoĩbus diligere. Non ergo debet

gs eligi ĩ platum.niſt habitis certis ſignis ⁊
argum̃tis ð dilectõe eius erga deü ⁊ ꝓximũ

Unde Beꝛñ.An ñ incõgrue ð dilectiòe reꝗ

rituꝛ.q̃ paſcẽdo gregi pᷣponit᷑. Ille em̃ pᷣeſſe
dʒ alijs:ꝗ uino cãitatis ĩebꝛiatus exeſtuat.
imemoꝛ ſui.ut ñ q̃rat q̃ ſua ſunt.ſʒ magis q̃
ieſu xpᷣi. Attende ẽt:ꝙ dñs paſtoꝛale officiũ
ĩiungit trina examinatõe pᷣmiſſa.⁊ iõ qui ad
hoc officiuʒ aſſumituꝛ.prius examinari dʒ
diligenteꝛ. primo autem ⁊ ſcõðo agnos ĩper
fectos quodã lacte ueſcẽdos.⁊ tertio oues
ꝑfectõꝛes ſolido cibo alẽdos Petro ↄmiſit:
q⁊ nõ ſolũ paſtorẽ ſed ⁊ paſtoꝝ paſtoꝛẽ eũ ⸗
ſtituit. Sunt enim ĩ eccleſa tria geneꝛa ſeu
tres gradꝰ hominum fideliũ.ꝗ ſicut agni ⁊
oues in eccłia ſunt paſcẽdi.ſ.ĩcipiẽtes ⁊ ꝓfi

ciẽtes.ꝗ q̃ſ adhuc ĩpeꝛfecti nomine agnoꝝ

⁊ ꝑfecti ꝗ nomine ouiũ poſſüt ĩtelligi.⁊ biſ
dictum ẽ.paſce agnos meos.ſʒ ſemel.paſce
oues meas:quia infirmi ⁊ adhuc tenelli ĩ fi
de amplioꝛi paſtoꝛali cura ⁊ ſolicitudine ĩ
digent.quã foꝛtioꝛes ⁊ grandiuſculi:ꝗ ſe re
gere ualent.nec tata cura egent. ¶ Paſcit
igit᷑ petꝛus agnos.paſcit ⁊ oues. paſcit fili
os.paſcit ⁊ matres qꝛ regit ⁊ ſubditos ⁊ pꝛe
latos.Oium igit᷑ paſtoꝛ ẽ.qꝛ prete? agnos ⁊
oues in eccła nihil ẽ.nihil inquam qð ſuis
paſtoꝛibus cõmiſerit. Sed cũ Johanneſ
a dñno magis eſſet dilectus.quaꝛe non ẽ ali
is apoſtoł pᷣlatus:ſʒ Petrus:Ar erat adole
ſcẽs ⁊ ſi eẽt pᷣlatꝰ.illi ſcand alizaꝛentur fõte
in eo ſʒ non ita ĩ Petꝛo.quia ſenex. Itezʒ ne

uideretuz amicos caznales exaltare. 2 eos

alijs pꝛeferre. Utinam eccleſia immitaretuꝛ
hoc exemplum ⁊? non faceꝛet in multis
cõtrarium. ¶ Conſidera hic ſolitam domi
ni caritatem ⁊ benignitatẽ. Aperte enim ui
des quomodo diligentez ⁊ aflectuoſe impri
mit.ꝛeiteꝛat ⁊ recõmendat petꝛo aĩias nras
teꝛ.n.inteꝛogans eũ de amoꝛe. Ter ſubiun
xit paſce.Non dic̃ ei tonde. munge. macta
⁊ manduca,ſed dicit tꝛibus nicions aſer:
2,

Qũo dñs apparuit ſeptem

ſ.pane doctrine ⁊ ſancte pꝛedicationis uer
do nuite ⁊ honeſte ↄuerſionis exemplo.⁊ tꝑa
lis ſuſtentationis ſubſidio. Ter g dictum ẽ
paſce.ad ſignificandũ ꝙ habẽs curã aĩaruzʒ
dʒ ſubditos paſcere paſtu triplici.ſ.vbi dei.
⁊ boni exẽpli.⁊ ꝓut põt tpᷣrał ſubſidij. Sed
iſtud ꝙ dr̃ ter paſce ꝗqdã mali mutamt ĩtun
de.munge ⁊ occide.qꝛ młti hodie ſubditos
exactõibus tpᷣraliũ oppꝛimunt malis ſuaſio
nibus ⁊ exẽplis coꝛꝛupunt ⁊ occidunt. ſed ðᷣ
tꝛiplici paſtu pᷣdicto paꝛum cogitant uel cu
ꝛant. Deinge poſtqᷓ; Petaus dñũm ſe amar̃
teꝛ rñdit. ⁊ ꝑ hoc amoꝛis ſui pꝛiuilegium cõ
firmauit moꝛtẽ ſuã ei dñs nuntians ſnũ maꝛz
tyriuzʒ ſibi pᷣdixit. in qua morte quantũ Pe
tꝛus eum dilexerit demõſtzauit aꝑte qꝛ pꝛe
lati eccłie tantã debem caritatẽ habere. ut
parati ſint ſe morti ꝓ grege exponeꝛe. Vnõ
git ps loquens Petro parabolice.( /an
eſſes iunior)non tam etate quã ſenſus:⁊ x
tutis ĩbecillitate qua negaſti me(cingebas

te Jad libitũ tuũ pperabas((⁊ ãbulabas ubi

Arm appetitũ(uolebas.cuũ ãt ſenueris)non
tam etate quã ſenſus ⁊ uirtutis ſtabilitate.
ſicut iam tua demonſtraſti ↄfeſſione (exten
des manus tuas).ſ.ad cruceʒ hoc ẽ crucifi
geris. ubi ꝓmptitudo eius ad martyriũ tole
randũ deſignat. æ genus mõtis (⁊ alius). ſ.
tortor (te cinget) ⁊ ligabit uincuł.fuit enizʒ
ligatus coꝛdis.⁊ ſic in cruce poſñitꝰ. ñ clauis
affixus.ut uiueꝛet diutius.⁊ longior eſſʒ ipᷣi
us cruciatus((⁊ ducet te).i.uiriliter tra het
quo nõ uis) iꝛe nãlꝛ ſ̃m appetitum ſenſiti
uum.ſ.ad mortẽ qua refugit fenfualitas ⁊
uoluntas natuꝛał: uolũtate tñ deliberata ⁊
electiua qua cupiebat eſſe cũ xpᷣo in uita e
terna. ⁊ ſᷣm appetitũ ĩtellectiuũ ẽt ſenex uo
luit ad mortẽ duci ⁊ cꝛucifigi.ſequẽs magi
ſtrum ſuũ ꝗ ait ñ mega ſʒ tua uoluntas fiat.
Sed ſi fieri poſſet: uitã eteꝛnaz pᷣter moꝛtis
moleſtiam ↄcupiſceꝛet.Eſt eĩ ĩ noĩe duplex
appetitus.ſ.ſenſitiuus ⁊ intellectiuus.⁊ ntẽ
q; aliqũ ⁊ large loquendo uoluntas nomina
tur.qꝛ ſolus appetitus intellectiuus pꝛoprie
uoluntas dr̃. Licet g apperitus ĩtellectiuus
ĩ Petꝛo eſſʒ ꝓmptꝰ ad mãtyriũ:tũ appetitꝰ
ſenſitiuus refugiebat.q; mors ẽ ultimũ ter
ribiliũ.Et eodẽ mõ in xpᷣo fuit:ut uiſum eſt
ſupra ubi ad patrẽ orauit. Nam inter aĩam
corpus ẽ adeo nãlis amor.qð nunquã uel
let anima a coꝛpoꝛe ſeperari nec econueꝛſo
⁊ iõ dicit.quo tu nõ uis.ſ.ſᷣim nature inſtic
tum. ꝗ ſic ẽ nãlis. ut nec ipᷣa ſenectus eum
Peiro auferre potuerit.ſed dᷣſideꝛiũ gratie
hoc ĩmittit. VUñ dicit apłs. Cupio diffolui ⁊
eſſe cũ xpᷣo. Vñ Cꝛi.dicit gᷓ quo nõ uis. ꝑꝑ
nãalem ↄpaſſiõem aĩe: que inuita ſepeꝛatur
a corpore:deo hoc utiliter diſpenſãte . ut ñ
multi ſibi mortẽ inferant uiolentaʒ. B Cꝛip̃ᷣ.

ſed ſᷣm Aug.quantacunq; ſit moleſtia cãnis

diſcipulis ad mare Tiberiadis.
dʒ eã uincere uis amoꝛis.quo amat xpᷣus
ẽt mori uoluit ꝓ nobis q ſi nulla eſſet ł 14
ua mortis moleſtia. ñ eſſet tam magna maꝛ
tyꝛij glõia. Uñn Greg.neq; eĩ ſi plẽiſtime Pe
trus nollet ꝓ xpo pati potuiſſet: ſʒ maꝛtyꝛiũ
ꝑ infirmitatẽ carnis noluit: ꝑ vtutẽ ſpus
amauit. Qui dũ ꝑ carnẽ ad penas ire trepi

dat. ꝑ ſpum ad głam exultat. Actumq; ẽ. ut
cꝛuciatũ maꝛtyꝛyj nolẽdo uoluiſſet. Sic non
quoq; cũ gaudis qꝛimꝰ ſalutis. amaꝝ pocu

lum ſumimus piꝛgationis.amaꝛitudo ꝗdeʒ
in poculo diſplicet:ſed ᷑ſtituẽda ꝑ amaritu
dinẽ ſalus placet. Cu g cognonit dñs.ꝙ dili
geret᷑ a ſpetro:pᷣdixit ei fructü dilectionis
ſ.coꝛonã maꝛtyꝛij quo oues paſcer̃.⁊ eccle
ſiam multiplicare.⁊ ſe caput ſeꝗ deberet.
UVnñ glo.paſſuꝝ pᷣdicit.ꝗ negatuꝝ pᷣdixeꝛat.

Poc iã poteꝛit.ſ.pati ꝓ xpᷣo rõe firmatus.

ꝙimatuee pollicebat᷑ ĩfirmus. Jam nõ me

tuit huius uite interitum :qꝛ ꝛeſurgente do
mino uite alterius pᷣceſſit exemplũ. Unõ ⁊
Cri.Et nimiꝝ hoc uolebat ⁊ cupiebat. ic

circo ei manifeſtũ hoc fecit. quia eniʒ dixit

aĩam meã ponã ꝓ te.⁊ ſi oportueꝛit me mo

ri tecum.nõ te negabo: dedit ei ꝙ deſidera

bat.Quia eĩ Petrꝰ ſemꝑ uolebat eſſe ĩ eis

qᷓ̃ ꝓ eo eram piculis.ↄfide ait ita eĩ tuũ im

plebo deſideriũ.ut q̃ nõ paſſus es iuuẽis exi
ſtens.hoc te oporteat pati ſenẽ factuʒ. hec
Criſᷣ. Poc aũt ꝙ ait.alius te cinget ⁊ ducet
te.debet pᷣcedeꝛe hoc qð dicit.extendes ma
nus tuas: nam in alterius cinctione expꝛimi
tur impoſitio uinculoꝝ a pſecutoꝛe. Unde
Aug.Extendes inquit manus tuas.hoc eſt
cꝛzucifigeris: ad hoc aũt ut uenias. alius te
cinget.⁊ ducet.nõ quo uis.ſed quo non uis
prius dixit ꝙ fieret:⁊ deinde quomodo fie
ret.Nõ eĩ crucifixus.ſed crucifigenduſ quo
nollet ẽ ductus.h̊ Aug.Et bene dicit cũ ſe
nueris.nã poſt tpᷣus quo vba iſta dicta ſunt

uſq; ad tpᷣs mortis Petꝛi.fluxer̃t fere tꝛigin

taſeptẽ anni. Un pʒ. ꝙ ſatis ſenex eꝛat. In
hoc ant ꝙ Petꝛcũ ſenuiſſet. ⁊ ꝓpe termĩuʒ
uite iã eſſʒ paſſus ẽ moleſtiã cꝛucis:miſtice
ſignificatum eſt ꝙ poſt peccati ꝛemiſſiõeʒ.
toto tẽpore uite ſue dʒ homop peccato ſuo
doleꝛe: ⁊ uſq; ad terminũ uite miſeꝛiã ſuſtie
re. unde glo.etiaz remiſſis peccatis tolerat

homo miſeriam. inquazʒ tam ex peccato ue

nit. productioꝛ ẽ pena quam culpa ne pua

uideretuꝛ cnlpa.ſi cum illa finiretur ⁊ pẽa.

In petro typus ẽ ſecularium ⁊ religioſoruʒ
ſeculaꝛis em̃ quo uult uadit.dominꝰ ſue uo
luũtatis ſʒ fligioſꝰ ſupioris ligamĩe cĩctꝰ gun
tate r̃ligiõis ſẽior.⁊ ꝓfeſſiöõe maturior pᷣcep
to maioris freq̃nter ducitur quo ñ uult. niſi
propter obedientie fructum( Noc aut dixit
ieſus petro.ſignificãs) qr eẽt crucifigẽdꝰ(⁊
hac) morte deun clarificaturus. Martyriuʒ
eĩ petri fuit ordinatuzʒ ad gloriaʒ dei.Quia

us in quectu 4
ſaein com
ſum ſel Anche⸗
Pciriſet ieſis
haſioen: c
denel —
jenire curaunt.
eü initans ir
ſequi eni donni
Titotoleꝛabil
uanto in eius
gafcordaben
cucis putibule
ni ceo confe
bere memento.
nuanfrij conſe
Gm awins wag
Perwsprws
rat ſequelam
gui animamn
loriter ab eo⸗
Beche me. ſci
inquit giligiſ
ego p te ita
iu crucem aſa
le patere. Vn/
ter pee aliſo
mam peo greg
liceno am
ſe cepit kt ie
ibem ſenfica
ephreſſerat. S
te ſonificabt
unliarigf⸗
ſera peno⸗
rxiter ſeguer
n dn
liehne
lificarid Pue
ic
guem ut nec

1
nut ſe⸗ geberer
negntup f
ffrm 1n,
n: . Jam noͤne
ſt cheengene t
etengld Vn .
4t1 upiebat, ie
eelt quig eniz iri
ncpoftuerit me nno
geclt ei g geſter
uolebat eſſe ieis
heait tnei mi in
aſus eo iiiz eri
ſeni ſicng hec
te cinget ? gucet
icltextendesma
cincnone expumi
gſecarone Vnde
mus tuas hoc eſt
m wenias. aliuste
is.ſed qno non nis
einde quomoco ſie
cnucifigenduſquo
tbene gictt ci ſe
ba iſta dicta ſun
.fluxeft fere tiigin
tis ſener eut. qn
ſer pe terniig
ni aucis miſice
ccatl unſiͤg
0
mmop pecno n
nanlſeii ſſſie
H eccatigtolern
am er peccato ie
am ex p i
in alba ſen
lufinretun t en⸗
ligioſors
eum relig
it donin. ſeu
ligamie cic hn
n nuſ ior hel

ur quo fuult, f

int

Secunde partis

Rcut ne ciĩgeꝛetuꝛ uiculis cũ domino xpᷣʒ ob
ſcurauit in cordibus audientium negatiõe.
ita extendendo manꝰ in ſimili cruce ſiẽ xpᷣs
gloꝛificauit chꝛiſtum per exemplum cõſtan
tie in vitatis confeſſione.in auribus crucifi
gentiũ tortoꝛum Quamuis. n. xpᷣs non clari
ficetur in ſe a malis ⁊ infidelibꝰ. tamen cla
rificat᷑ quotidie peꝛ exemplum pacientie a
ſanctis ⁊ bonis fidelibꝰ. Moꝛs eiꝛgo ſancto
rum ẽ ad gloriam xpᷣi.qꝛ ex hoc oñditur ma
gnitudo dñi. ꝙ ꝓ eius ueritate ⁊ fide ſcti ex
ponunt ſe moꝛti.Cui.uis amoꝛis gues uin
cat moleſtias moꝛtis. ꝓfecto maꝛtyꝛes mor
te ſua deũ clarificant.oſtendentes ea q̃ntũ
colendus ⁊? amandus ſit.Et nota quod chꝛi
ſtus in diꝛectũ crucifixus eſt. Petrus ob re
uerentiam domini in ↄtꝛaꝛium.ſcilicet deoꝛ
ſum.ſed Andeas in tranſuerſum.. Et cuʒ
B dixiſſet ieſus Petꝛo nuntians ei morteʒ ⁊
paſſionem:ne duꝛa ⁊ intolerabil Petro ui
deꝛet᷑ paſſio.hanc ſuo exẽplo pius magiſteꝛ
lenire curauit.⁊ ad genꝰ moꝛtis exẽplo ſui
eũ ĩuitans(dixit ſequere me) i.imitare me
ſequi enĩ dominum imitaꝛi eſt. Ac ſi diceret
Tãtotoleꝛabiliꝰ crucis paſſionẽ ſuſtinebis.
quanto in eius ſufferẽtia mea te ſequi ueſti
gia r̃cordaberis:ut ſicut ego pꝛo tua ſalute
crucis patibulũ ſuſtineꝛe nõ diſtuli.ita quo
q; tu pꝛo confeſſione nominis mei.te pati ðᷣ
bere memento:quia eo gloꝛioſior palmam
martyrij conſequeris.quo ad hanc ꝓmeꝛen
dam aꝛtius magiſtri iteꝛ ſequeꝛis.Quia enĩ
Detrus prius ſingularit᷑ ad hãc ſe exhibue
rat ſequelam.dicens.quare nõ poſſum te ſe
qui animam meam ꝓ te ponam:ideo ſingu
lariter ab eo exigit dominus ꝓmiſſuʒ:dicẽs
Seqòqꝛe me.ſcilicet in genere mortis.Si me
inquit diligiſ ſequere me.ueni poſt me.⁊ ſic
ego ꝓ te.ita ⁊ tu moriaris pro me:ſicut ego
tu crucem aſcẽde.tu eandeʒz quam ego moꝛ
tẽ patere. Unde non dixit ei ſoli.ſed ſignan
ter pꝛe alijs.quia ipᷣe pꝛe oĩbus debebat ani
mam pꝛo grege ponere ⁊ ouibuſ. Poc aũt
dicendo dominꝰ ſuꝛrexit ⁊ a loco ↄuiuij abi
re cepit.Et ſie peꝛ illam ſequelam coꝛꝑaleʒ
idem ſignificabat: ꝙ pꝛius Petro peꝛ ueꝛba
expreſſerat.Sicut eniʒ in ue.teſta.prophe
te ſignificabdt aliqua uerbis ⁊ aliqua fact᷑:
ſimiliteꝛ xpᷣs faciẽs.poſtquam uerbo pꝛedi
gerat Petro ſuũ martyriu incepit ire: ⁊ tũc
dixit ei ſequere me.ſcilicet in hoc quod pꝛe
dixi tibi(Conueꝛſus Petꝛꝰ)retrahẽdo ocu
los ab aipectu domini(uidit Johannẽ quẽ
diligebat ieſus etiã ſequentem) quia ſicut ⁊
Petrꝰ ceperat ire pꝰ chriſtum: æ uolẽs cer
tificari ð moꝛte Johannis ex amor̃ quo eůᷣ
diligebat.de eo dominum queſiuit: dicensꝗ
Pic aũt quid: Aſcilicet patietuꝛ.Quaſi dice
ret.Ecce ego ſequoꝛ te in paſſione.hic aũt
quem ut me diligo.nũquid morietuꝛ ſicut ⁊

Capłm. lxxix.

ego: Poſtquam Petrus audierat ſe cucifi
gendum.uoluit etiã agnoſcere fratris exitũ
Diligebat eniʒ Petꝛus Johnem ſpirituali
dilectione. ⁊ ideo uolebat euʒ ĩ maꝛtyꝛio ſo
cium habere. Unde dicit Cri᷑.quod ualde
diligebat Petrus Johannẽ ⁊ audiẽs tã ma
gni amoꝛis inditia a domino.quod uilicet
ſimili genere moꝛtis ſecuturus eſſet domiuʒ

quo dominꝰ preceſſerat Petrum: cupiebat

tam magnorum numerum habere ſocium.
de hoc autem quod Petrus ĩterrogauit: e
tiaʒ Johãnes interrogaſſet:ſʒ non aubat.
Diligebat autẽ (ut h̊ dicituꝛ) Jeſus ꝗohan
nem non quidẽ ſingulaꝛiter ſolum )ſʒ pꝛe ce
teris familiarius.⁊ ſpecialia ſigna dilectõis
ei oſtẽdẽdo pᷣ ceteris.⁊ hoc ſignum inter ce
tera.ut per pacem exiret de uita.ñ ꝑ certa
men paſſionis. Diligebat quippe pꝛimo ppi
munditiã puritatis.quia uiago eſt electuſ a
deo ⁊ uirgo ꝑmanſit.Secundo propter ſub
limitatem ſue ſapiẽtie.gꝗa ceteris altius ar
chana diuinitatis uidit.Tertio propt᷑ feruo
rẽ ſui affectus ad xp[ʒ.qui diligentes ſe dili
git (Et reſpõdẽs ieſus Petro:dicès. Sic eũ̃
uolo màere).i.expectaꝛe.ſcilicet abſq; paſ
ſõe martyrij(donec eccłia ſua pace firma
ta (ueniam).ſcilicet ad eum uocanduʒ ⁊ ꝑ
placidã moꝛtem ð hoc mudo ad gloriã cele
ſtem aſſumẽdum.,Quaſi dicat.nolo eũ moꝛi
ꝑ martyrium ⁊ me ſequi per uiam paſſionis
ſed magis uolo en occupari in quiete ↄtem
platõnis:donec me uocante ð hac uita ĩ ali
am tranſferatuꝛ ſuauiteꝛ ⁊ iocũde. Habet
eni ĩ legẽda eius.quod xpᷣs apparuit ſibi cir
ta finẽ uite ſue cum diſcipulis ſuis uocans
eum ad gloriam: ⁊ ad epulandum cũ ilł.qd
ad te:ſcilicet ĩueſtigar̃ de ipᷣo.Quia ad Pe
tau non pertinebat ſcire quod deus ordina
bat in futurũ de Johanne:ſed tantuʒ perti
nebat ad ipᷣm. vbo xpᷣi prompte ⁊ humiliter
obedire. Ideo ſequiturſ(tu me ſeqᷓꝛe yſcilicʒ
crucis paſſiõe. Unde Crivᷣ. Sic eũ uolo ma
neze inquit ꝗd ad te:peꝛ hoc erudiens nos
n ãxiaꝛi neqʒ multũ iueſtigaꝛe.neqʒ; ultꝛa ea
q̃ placẽt ei qrer:⁊ nihil ult᷑ quã opoꝛtz ciacũᷣ
ſcꝛutaꝛi Hoc ãt faciebat ab ĩtẽꝑanea ↄpaſ
ſiõe q̃ ad ſeinuicẽ eꝛat diuidẽs eos. Quia

n. debebant oꝛbis terrarũ ꝓcuꝛationez ac
cipeꝛe.non oportebat eos ad ſeinuicẽ ð̊ reli

quo eẽ complexos: ꝓfecto eĩ magnum huic
oꝛbi teꝛꝛarũ factum eſſet dãnum.propteꝛes
ait opꝰ cõmiſſum eſt tibi.id attende ⁊ pꝑfice
exerce ⁊ certa. PHuc uolo ſi uoluero mane
re hic((quid ad te?)Tu ea que tuipᷣiꝰ ſunt:
attende ⁊ de his ſolicitꝰ ſis.hec Criſoſtomꝰ
(Exiuit eꝛgo ſeꝛmo iſte inter fres Yideſt
diſcipulos.ꝗ erant uniti fꝛateꝛna caritate.
⁊ diuulgatum eſt in publicum ꝑ naꝛationæ-
uniꝰ ad alteꝛum (ꝙ diſcipulus le non ma
ꝛituꝛ) Punc intellectuʒ concepeꝛunt ex ner

5

Qũo dqñs apparuit undeciĩ diſcipulis

uerbis xpᷣi ⁊ ĩ iſto intellectu ſermo ille reci

tabat᷑ ꝙ iohes nõ eſſʒ morituꝛus: ſʒ donec
xpᷣs ad iudiciũ uænizet uictuꝛus.ſʒ ñ eꝛat h̊
magnũ domũ.ſi datũ eſſʒ diſcipulo cum me
lius ſit diſſolui ⁊ eẽ cũ xpᷣo. Ille tñ intellec

tus fuit ezoneus:qꝛ Johes ᷣm ueritatem ẽ

moꝛtuus ⁊ iõ ſtatim excludit᷑ cum ſi ubdit.
Et non dixit ieſus non moꝛituꝛ) q;ꝛ ſẽtẽtia
mortis in oẽs in originali peccato natos ꝓ
lata ẽ(Sed dixit.ſic eũ uolo manere) a do
loꝛe pſecutionis alienũ.donec ueniã uocan

do eũ in moꝛte ꝑ ꝛeſolutõem nãlem ad celũ

(quid ad te) hoc ꝛemiſſiue legendũ ẽ.quia
non queꝛit ſed ſolũ r̃citat hoc ꝙ ante dixit.
Habebat aũt Johes nonagintanouẽ annoſ
cuʒ mòeꝛet: ⁊? ſexagintaocto annis predica

nit. Pic ẽ diſcipulus ille).ſ. Johᷣes.ð quo

ſaluator iam locutus ẽ(qui teſtimoniũ per
hibet de his)que uidit ⁊ audiuit.pꝛopt᷑ qð

eius teſtimoniũ eſt efficax ⁊ uerum (⁊ ſcꝛip

ſit h)tanquã teſtis uerax:teſtimoniũ perhi
bens de eis. Modus eꝛit ãtiquoꝝ ꝙ illi ſcꝛi
beꝛent hiſtoriam qui uidiſſent: pꝛopteꝛ quõ
dicitur hiſtõia ab hiſtoꝛin ꝙ ẽ uideꝛe:quia
qui uidet quod fit:poteſt inde hiſtoriam cõ
texere: ⁊ ideo Joh;es qui vba xpᷣi audiuit ⁊
facta eius uidit: ↄuenientiſſime ſcribeꝛe po
tuit.Obmiſſa aũt oĩ ↄpaꝛatione inter duos
iſtos diſcipulos de dilectõe põt ad miſteꝛiũ
ꝛeferri ⁊ miſtice accipi. Nam peꝛ hos duos
duplex ſignificatuꝛ uita.ſ.actiua ⁊ contem
platiua. Deꝛ Petrum enĩ cui dictum eſt ſe
quere me:laboꝛ expᷣmit᷑ uite actiue.ad quã
ptinet neceſſitatibus pximoꝛum inſudaꝛe.
acꝓ ueꝛitate ⁊ iuſticia ſi neceſſe fuerit uſq;
ad mortẽ certare.peꝛ Johannem uero ſua
nitas deſignatur uite cõtemplatiue. ad quã
peꝛtinet omnibus alijs obmiſſis ſoli deo in
heꝛeꝛe.de quo bene dictum eſt. ſic enʒ uolo
maneꝛe donec ueniaʒ id eſt eos quos guſtu
mee ↄtemplationis inebꝛiauero ſemꝑ ꝓfice
re uolo.quouſq; me in die iudicij cum eter
na ꝛemuneꝛatione appaꝛente. de fide trãſe
ant ad ſpẽm. ⁊ de impeꝛfecta uite huius cõ
templatione ad peꝛfectam gloꝛie contẽpla
tionem. Utꝛiuſq; autem uite finis ⁊ obiectũ
eſt deus.pꝛo quo exercetur hec ⁊ illa. ſz ui
ta ꝗctiua plus diligit quam contemplatiua
guſa magis ſentit anguſtias pꝛeſentis uite.
⁊ eſtuantius ðᷣſideꝛat ab eis libeꝛari ⁊ ad õᷣ

uʒ ire. contemplatiuam uero uitam deꝰ plꝰ

diligit.quia eam magis conſeruat.non eniʒ
ſimul finitur cuʒ uita corporis ſicut nita ac

tiua ⁊ ideo in pᷣſ.dicituꝛ.diligit dominꝰ por

tans ſyon ſuper omnia tabernacula iacob.
Unde dicit dominus de uita ↄtemplatiua.
ſic eum uolo maneꝛe. id eſt expectare dõec
ueniam. uel in fine mundi ulł in moꝛte cõtẽ
platiui ſed uite actine dicit. tu me ſequeꝛe.
quia contemplatiua h̊ inchoata nõ ꝑficit᷑:

in galilea ⁊ ẽt quingẽtis fribus.

ſed inchoata met ⁊ expectat donec uẽiat
xpᷣs.peꝛficiẽdo cũ ueneꝛit:ſed actiua uita p
fecta infoꝛmata eius paſſiõis exẽplo inte
rim ſequit᷑ xpᷣm patiendoꝓ eo. Potuiſti ita
q; attendeꝛe quã multa ⁊ quam magnifica
dicta ⁊ facta ſunt in hac appaꝛitõe.Et hãc
apparitõem uocat Johãnes teꝛtiam.ſ.a nu
meꝛo dieꝝ ſed ñ numeꝛo apparitionũ. Pꝛia
apparitio fuit in prima die qua ſurꝛexit.in
qua pluꝛies ſe mãifeſtauit.ſecunda poſt di

es octo quando Thomas uidit ⁊? cꝛedidit.

tertia hac die qñ de piſcibus pꝛandiũ fecit
ſed poſt quot dies ab octaua ꝛeſurꝛectioniſ
id fecerat euangeliſta ñ determinat. Uł po
teſt ꝛeferri ad uices.qꝛ non legitur qð mult᷑
uel pluribus diſcipulis ſimul apparueꝛit.ni
ſi pꝛimo Thoma abſente ⁊ ſecundo eo pñte
⁊ tertio hic ad mare.Unde ſignanteꝛ in plu
rali dicit diſcipulis ſuis. Et deinceps appa
ruit uſq; ad diem aſcenſionis quotiens uolu
it.quãuis non omnia ſcripta ſunt. Tandem
dominus benedictõe data diſciput diſpaꝛu
it ab'eis.
Oratio.

Oie ieſu xpᷣe pᷣſta mihi mio ut pul
d Imentaꝛiũ tibi exhibeã. mandatis tu
4

is obediendo.tu eĩ noſtra obediẽtia
quodãmodo ꝛeficeris.quia in ea quaʒ pluꝛi
mum delectaꝛis.ac quoq; me indignũ tui
ↄuiuij participem.ut te piſce aſſo ⁊ ꝑ nobis
paſſo refitiar.ꝓ te patiendo ⁊ te pane uero
ſatier.nunc in tua doctrina ⁊ tui corꝑis ſa
cramento ⁊ tandeʒ ineteꝛne ſocietatis gau
dio. Da ẽt mihi dne.ut cũ Petꝛo mereaꝛ te
diligeꝛe.ꝓ te mala ꝑferendo:⁊ cũ Johãne
a te diligi tibi inheꝛendo ⁊ in hoc ſemꝑ pꝛo
ficere ⁊ uſq; in finẽ ꝑſeueꝛare.Amen.

¶Quo dqñs appaꝛuit undeci diſcipuł ĩ gali
lea ⁊ ẽt ꝗngẽtis fr̃ibus. Capłm. lxxx.

Oſt hec( undecĩ diſcipuli abier̃t

geli(in montem)⁊ locuʒ ( ubi) pᷣn
cipaliter (conſtitutum erat eis)
ubi dñs oꝛdinauerat ſe uiſibilem pᷣbeꝛe illiſ
Unde Beda. Nam ꝑgens dñs ad paſſiõem
git diſcipuł.poſtq; reſuꝛexero pᷣcedam uos
in galileã. Angelus quoq; mulieribuſ ait qꝛ
precedet uos in galileam. Qua pꝛopter iuſ
ſioni magiſtri obedientia diſcipuloruʒ obſe
quitur. Quãuis eĩ ſupꝛadicta apparitio ad
mare tyberiadis fuerit in galilea. ubi ẽ idẽ
mare non tam̃ illa principaliter intẽdebat᷑.
cũ ibi pauci. ſcilicʒ ſeptẽ tm̃ eſſent diſcipuli
ſed potius iſta in qua ſimul omnes erant cõ
gregati.Et ſciendum ꝙ ꝓpe monteʒ oliueti
ex parte boreali ad unum miliare ẽ mõs 2
appellatuꝛ galilea.⁊ dicunt quioaʒ ꝙ ille

„
in galileà )bᷣm mandatum xpᷣi ⁊ ͤ
4

aiſchllitii
liſte Aucis 6
t apparui
de Sſi un
ſorfranibuudi
nidiſe de gous
geinde appnunt
ſtmul bec Euſe
tres erant bbi ci
oeo diſcipnlier⸗
Megali:? noe
leſt icigomne
apoſtolis erun
lomen erant aen
locis ulbus ſem
rum conſolationen
cetimonne apar
eum oganoq
dine celop gin
niſ aſcendentes
renorum. Unde
PMuit eis domi
Pge omuni gen
ſuſcepit iam iul
ſubleuauerat.
celſttudine fſun
ab infimnis uoln
ſcria manſß hen
nini uidars)
letu ſuo ggor to
ſe Gedetes domi
lefſuneriſeſ d
rei oitgte gu⸗
Ergno,
⸗ eꝛit certifica
rnaggince⸗
phlorun oſtr⸗

ſanipta ſun Tand
cnpta ſunt Taſcen
date diſciput diſuu

Ni,

ſta nihimisd Urpul
erbibei. manznis tn
uei oſtm obecen
a men quzzplini
log me ingignu tui
piſce aſſo d nobis
dX de dane derd⸗
mina d m cordis ſ
eme ſocietatis gan
cü Peno meren te
erendo: t ci Johine
ndo t in hoc ſeng pe⸗
ſeuerare Anen.

undeci diſeipnk igli
8, Kaplmn xx.

geri iſepuli obieft
n mandatum tpi 7
em banzlibi n
ſtlurum erat eis
euilen hbere ilit
gens dio ad paſſöen
nererocelann uin
mulieribuſ te
n. Oua peoplel
mnudſehhnen z

—–

Secunde partis

mõs pꝛedictus ad quẽ diſcipuli undecim ab
ierunt.non quia mons ſit ĩ galilea cum ſit ĩ
iudea ſed quia mons iſte appellat galilea.
Alij (ꝙ magis ur) dicunt hoc fuiſſe in mon
te thaboꝛ.ĩ quo dñũs tranſfiguꝛatꝰ fuit.ꝗ ue
re ĩ galilea ↄſiſtit. Ibi em̃ paucis.ſ.tribꝰ di
ſcipulis oñdeꝛat gloriã ſue futuꝛe r̃ſurrectõ
nis.⁊ iõ ibi reſurrectionẽ ſuam completam
manifeſtauit omnibꝰ ſuis diſcipulis. Unde
ꝓbabiliter creditur.ꝙ ibi etiã fuerunt quin
gẽti fratres pᷣteꝛ pᷣdictos undeci diſcipulos
⁊ ꝙ illa fuit manifeſtatio de q̃ ad corrinth.
ſcribit apoſtolꝰ dicẽs.deinde uiſus ẽ pluſq;
quingẽtis fratribus ſimul.hic tñ non expᷣmi
tuꝛ niſi undecim apoſtoli.qꝛ erãt pᷣncipales
diſcipuli xpᷣi.Unñ Euſebius.Duo eni euãge
liſte.ſ. Lucas ⁊ Johes ſolis undecĩ hũc ſcri
bunt apparuiſſe hierłm.ceteri vo ĩ galileaʒ
ꝓperar᷑.ñ ſolũ undecim ſʒ uniuerſis diſcipu
lis ⁊ fratribus dixeꝛũt.angelũ ⁊ ſaluatorem

uidiſſe.de ꝗbus ? Paulus meminit: dicens

deinde appa:uit pluſquã quingẽtis fratꝛibꝰ
ſimul. hec Euſebiuſ.Quomodo autẽ tot fꝛa
tres erant ibi.cũ apeꝛte dicat᷑ in actibuſ qʒ
oẽs diſcipnli erant in hieruſaleʒ ĩ cenaculo
ↄgegati:⁊ nõ erant niſi centuʒ uiginti. Po
teſt dici ꝙ omnes credentes ð hieꝛuſalẽ cuʒz
apoſtolis ñ erant niſi centum uiginti: multi
tamen erant cꝛedentes de alijs ciuitatibꝰ ⁊
locis:quibus ſemel apparere uoluit ad ipſo
rum conſolationem ſicut ⁊ alijs.Et ibi.ſcili
cet ĩ monte apparuit eis dominus quia illi
eum quandoq; uideꝛe merebuntuꝛ in altitu

dine celoꝝꝑ.qui nunc celſitudinem peꝛfectio
niſ aſcendentes in ima calcant deſideꝛia teꝛ

renorum. Unde raba. In monte quideʒ ap
paꝛuit eis dominus.ut ſignificaꝛet qm̃ cõpꝰ
de ↄmuni geneꝛis humani terra naſcẽdo
ſuſcepit.iam ſuꝑ omnia terꝛena reſuꝛgẽdo
ſubleuauerat.⁊ ut admõeret fiðles.ſi illuc
celſitudinẽ r̃ſurrectõis eiꝰ cupiũt uider̃.hic
ab infimis uoluptatibꝰad ſuꝑna ſtudeant ðᷣ
ſiᷣria tranſĩ᷑ hec rabanus.diſcipuli aũt do
minũ (uidẽtes )uiuum ( adoraueꝛunt) in ad
uẽtu ſuo adoratõe latꝛie ⁊ añ eũ hũiliauer̃t

ſe credẽtes dominũ öum ⁊ homineʒz ĩmorta

lẽ ̃ſurrexiſſe (Quidã ãt dubitauerunt )ꝑꝑ
rei nouitatẽ.quoꝝ dubitatõ noſtrã auget fi
dẽ.Ex quo pʒ ꝙ ibi erant alij qᷓ; apoſtoli.ꝗ
oẽs eꝛãt ceꝛtificati etiam thomas ꝗ int᷑ eos
fuit magis incredulus.Dubitatio ꝗdem diſ
cipulorum noſtre fidei fuit ↄfirmatio.quia
quo ampliꝰdubitaueꝛunt:eo ſolicitiꝰ inqui
ſierunt: ⁊ quo ueriuſ pꝛobauerut eo.fimiuſ
crediderunt. ⁊ ñ ſolum fidem noſtraʒ coꝛꝛo
boꝛauerũt:ſed etiam hereticoꝛum ueſaniã
deſtruxerũt. Pius autẽ ⁊ clemẽs dominus
credẽtes ĩ fide cõfoꝛtat ⁊ fidẽ eoꝝ roborat
ac dubios ad fidẽ ꝛeducit.? dubietateʒ eo
rũ excludit.intimans eis ad quantã gloriaʒ

Capim. Ixxx.

puenerit. Unde ⁊ oẽm dubietatẽ a cordibꝰ
eoꝝ auferret (accedẽs locutus ẽ eis) ad ceꝛ
tificandu eos de ſua reſurrectõe dubios(di
censData ẽ mihi om̃is poteſtas ĩ celo ⁊
in terra) qr licet xpᷣs quantũ ad diuinitatezʒ
ab eterno hẽret hanc poteſtatẽ. ⁊ ĩiquantuʒ
homo ab inſtanti ↄceptõis haberet poteſta
tẽ ĩ celo ⁊ ĩ terra auctõitatẽ tñ executiue ñ
habuit ante ſuã reſurrectionẽ:ſʒ uoluit paſ

ſibilitati eẽ ſubiectus ꝑꝑ noſtraʒ redemptio

nẽ. Poc g loquituꝛ a parte bumanitatis: in

qua minoratus ẽ paulominus ab angelis: ñ

a pte diuinitatis.ĩ qua patri ẽ cõſoꝛs ⁊ coe
qualis. Nã ſᷣm diuinitatẽ tantꝰ ẽ pater aut
filius aut ſpirituſſanctis: quantꝰ eſt pater ⁊
filius et ſpirituſſanctus. Uñ Aug.Tanta ẽ
tota trinitas in ſolo pr̃e uel in ſolo filio.ł in
ſolo ſpirituſancto.q̃nta eſt ſimul ĩ patre ⁊ fi
lio ⁊ ſpirituſancto.hec Aug.Igitur ſecũdũ
diuinitatẽ ſemꝑ ſimul cũ patꝛe ⁊ ſpirituſãc
to omnipotẽs ſupeꝛ omnia.ſecunduʒ huma
nitatẽ omnium reꝝ ⁊ inteꝛ omnia poteſtatẽ
accepit:⁊ omnia ĩ manu eius ſũt tradita.ut
homo ille qui nupeꝛ factus ẽ de celo:dñet
⁊ in terra. Pabet em̃ poteſtatẽ in celo coro
nãdi quos uult ⁊ in terra eligendi quoſcũq;
uult quia ⁊ hic ⁊ ibi facit ꝙ uult. Non ſolũ

ergo in terra:ſʒ ẽt in celo poteſtatẽ accepit

ga in humanitate exaltatus ad dexterã pa
tris ẽ collocatꝰ:⁊ ſupeꝛ omnes angelos ele
uatus nomenq; ſibi datum ẽ ꝙ ẽ ſuper om̃e
nomen. ut in noſe ieſu omne genu flectatuꝛ
celeſtium terreſtium ⁊ infernoꝝ.Nõ ſolum
eſt ſupeꝛ omniũ hominũ nomẽ ſed etiam ſu
peꝛ omniũ angeloꝝ ſanctiſſimum. Nulli enĩ
hominũ ł ãgelorum ↄceſſum ẽ.ut natura fi
liꝰdei dici poſſit mſi illi ſoli cui a pr̃e dem̃ ẽ
hic ẽ filius meus dilectus ĩ quo mihi cõpla
cui. Nulli quoq; ſanctoꝛum uel angeloꝝ da
tum ẽ. ut in nomie eiꝰ daretuꝛ ſalus mundo
niſi ſoli deo ð quo Petrus ait.ñ eſt ĩ aliquo
alio ſalus.neq; eni aliud nomẽ datuz ẽ ſub
celo hoĩbus in quo oporteat nos ſaluos fie
ri. In natura ꝗppe hominis a pr̃e accepit.
ꝙ ĩ natura dᷣitatis ẽt ipᷣe dõauit. Uñ Seue
rianus.Filius ꝗppe dei UWirginis filio.deus
homini diuinitas carni contulit. ꝙ ſemꝑ ip
ſe cù pr̃e poſſedit. Pec ãt poteſtas ſibi data

peccatores ñ ſpernit ſed omnes ſine ꝑſonaꝝ

acceptiõe colligit. Uñ cõſequenteꝛ ĩſtituẽs
baptiſmũ ſubiungit(Euntes ꝑ munduz uni
uerſum.docete fidẽ (omnes gẽtes).i.oĩa
geneza gentium ſine diſtinctõe pſonaru. Ex
B patet.ꝙ pᷣdicatores euãgelij debẽt oĩbus
⁊ magnis ⁊ paruis ſine acceptione pᷣdicare.
untes ergo ꝙ eſt Z negligetes ꝗ ire nolũt
docete ꝙ ẽ ↄtꝛa ignoꝛantes qui docetr᷑ neſci
unt ⁊ officium aſſumunt. omnes gentes quõ
ẽ contꝛa perſonarum acceptoꝛes.qui tantũ
ad aliquos uadunt (baptizãtes eos )qꝛ niſi
.

4

Epilogus appaꝛitionũ dñi pꝰ

s ꝛenatus fuerit ex aqua ⁊ ſpiituſancto:ñ
põt intrase in ꝛ egnũ dei(in nomine)) ꝑꝑ uni
tatẽ ſubſtãtie (ꝓatꝛis ⁊ filij ⁊ ſpuſſancii)ꝑꝑ
diſtictionẽ ꝑſonaꝝ. ut quoꝝ ẽ una diuinicas
una ſit largitio. Non ait in nominibus pr̃is
⁊ filij ⁊ ſpuſſancti:ſed in noĩie ut indiuiduã
trinitatẽ unũ deum eſſe inſinuet. Iſta ergo
ẽ foꝛma baptiſmi a xpo ĩſtituta:ſed familia
ꝛi ↄſilio ſpũſſancti quodãmodo mutata fuit
in pꝛimitiua eccłia qñ apoſtoli baptizabãt
in noĩe xpᷣi.ut nomẽ xpᷣi ꝙ tunc odioſũ eꝛat
publicaret ? magnificaꝛet ꝑ ambitũ mũdi.
Et addit(docentes eos ſeruare) opeꝛe ⁊ ꝑ
ſeuerantia((oĩa qᷓcunq; madaui ⁊ dixi ( uo
bis).ſ.ſacr̃a a xpᷣo inſtituta ⁊ aua ad fideʒ
catholicã ꝑtinentia. ac mores circa dilectõ
nem dei ⁊ ꝓximi inſtiuentia. Receptũ ꝙ
dnñs ante paſſionẽ ſuã diſcipulis dedezat.ſ.
ꝙ iudeis pꝛedicarent:⁊ in uiã gentiuʒ ñ abi
ꝛent ad tps erat certuzʒ. qꝛ ante xpᷣi reſurrec
tionẽ fides xpᷣi non erat diuulganda ꝑ orbẽ
uniuerſum: ⁊ iõ poſt reſurrectoeʒ pᷣcepit eis

ut in om̃s gentes irent.⁊ pꝛimo docerent.i.

catheziʒzarent ⁊ in fide inſtrueꝛent:deinõ fi
dei ſacro.ſ.baptiſmo intingerent.qr adulti
pᷣus debẽt inſtrui de his que ad fidẽ ꝑtinẽt
quã baptiʒari:⁊ iõ catheciſmus dqʒ baptiſ
mũ ꝑcedere: ⁊ tãdẽ poſt doctrinã fidei ⁊ pꝰ
baptiſmũ oĩa qᷓcunq; eſſent obſeꝛuãda pꝛe
ciperent. Quia ut dicit Jacobus oportet ñ
tm auditores eſſe vᷣbi:ſʒ et factões ⁊ qui of
fendeꝛit in uno factus ẽ oĩm reus. Cõgruus
ordo.primo eĩ adiutor in fide ẽ docendus.
qꝛ niſi pꝛius fidẽ aĩa ꝛecipiat non ẽ dandus
vaptiſmus. qr ſine fide ĩpoſſibile ẽ placere
deo nec ualet baptiſmi mundatio.ſi ñ quan
tum põt bonis opibus inſiſtat.qꝛ ſicut corpꝰ
ſine ſpũ mortuũ ẽ ita ⁊ fides ſine operibꝰmõ
tua. Igit oʒ oĩa ſeruare quecũq; mandauit
ipe.Cui hoc ur̃ impoſſibile ſolù teneat ⁊ cu
ſtodiat caritatem. Unde Aug. Dilectio for
tis res ẽ fꝛatꝛes. Uultis uideꝛe qua ſit fortis
dilectio.Quiſquis ꝑꝑ aliquã neceſſitatẽ nõ
potuerit implere ꝙ iubet deꝰ amet illũ qui
implet ⁊ in illo implet.Et iteꝝ. Diuinarum
ſcripturaꝛũ multiplicẽ habundantiã latiſſi
mamq; doctrinã ſine ullo enore ↄprehẽdit:
⁊ ſine ullo labore cuſtodit.cuius cor plenua
E caritate:dicente aplo. Plenitudo aũt le
gis caritas. Totã magnitudinẽ diuinoꝝ elo
quioꝝ ſecuꝛa poſſidet caritas.qua deù ꝓxi
mũq; diligimus.docet eĩ celeſtis unꝰ medi
cus nos ⁊ dicit.diliges dñm deũ tuuʒ ex to
to corde tuo ⁊ ex tota anima tua ⁊? diliges
ꝓximũ tuu ſicut teipum. In his duobus pꝛe
ceptis:tota lex pendet ⁊ ꝓphete. Si g non
uacat oẽs paginas ſacras ꝑſcꝛutari omniꝗ ĩ
uoluta ſeꝛmonũ noluere. oĩa ſcriptuꝛaꝝ ſe
creta penetꝛar̃: tene cãitatẽ ubi pẽdẽt oĩa.
Ibi tenebis ꝙ ibi didiciſti.tenebis ẽt ꝙ nõ

ꝛeſuꝛꝛectiõem.

didiciſti. Si eĩ noſti cãitatẽ aligꝗd noſti.un
de ⁊ illud pendet.qð forte non noſti. Et ĩ eo
ꝙ in ſcꝛiptuꝛis ĩtelligis caꝛitas patet ⁊ in eo
ꝙ non intelligis caritas latet. Ille itaq; tz:
⁊ ꝙ patet ⁊ ꝙ latet ĩ diuinis ſeꝛmonibus.ꝗ
caritatẽ tenet ĩ mõibꝰ.Et iteꝝ quanta ẽ ca
ritas.q̃ ſi deſit fruſtꝛa habent᷑ cetera:ſi aſſit
habent᷑ oĩa.Et iteꝝ hõ fide ⁊ ſpe ⁊ caꝛitate
ſubnixus ⁊ eas inconcuſſe retinẽs non indi

get ſcripturis aiſi ad alios inſtꝛzuendos. Mł
ti ꝑ hec tꝛia ĩ ſolitudine ſine codicibꝰuiuut

bhec Aug.Eſt ẽt tm̃ bonũ caꝛitas.ut ñ tm̃ de
fectus noſtros ſuppleat:ſʒ ẽt bona aliẽa no
ſtra eſſe faciat. Unð Greg. Alioꝝ bona ope
za noſtra ſunt.que ſi imiari nõ poſſumus:ĩ
alijs amemus ⁊ amantiũ fium q̃cũq; aman
tuꝛ in nobis. Unde ⁊? Augu. Penſent inuidi

quantum bonũ ẽ caritas.que ſine labor̃ no

ſtꝛo alieno bõa noſtꝛa facit.Et it eꝝ ſi amaſ
unitatem:ẽt tibi hʒ.quiſquis in illa aliquid
habet. Tolle inuidiam: ⁊ tuũ eſt ꝙ habeo.
Tolle inuidiã:⁊ meũ ẽ ꝙ habes. L iuõ ſepe
rat.caritas iungit.hec Aug. Peꝛ caritateʒ
quippe ẽ homo in paꝛticipio oĩum boncruʒ
eccłie ⁊ ex defectu caritatis amittit homo
meritũ oĩium bonoꝝ eccłie ⁊ etiam bõi ope
⁊is ꝓprij.⁊ ut dicit Ger.caritas ẽ uirtus in
qua nec minimũ opus ꝛeſpuituꝛ.ſine q̃ nec
maximũ acceptat᷑. Et bꝛeuit᷑ ↄcludẽdo ca
ritas inter uiatutes tenet pꝛincipatum.quia
ſine ipa ad pfectõis culmen nemo ↄſcender̃
ualet. Cunc cĩ hõ ꝑfectus ẽ qñ caritate ple

nus ẽ ¶Deinde qꝛ magna eis iniunxit. eꝛi

gẽs eoꝛum ſenſus ⁊ eos cõfortãs ait ⁊ ecce
ego uobiſcum ſum)protectiõe diuĩe uirtut᷑
cooperatõe laboris ⁊ operis.ac etiaʒ ſacra
mẽtali preſẽtia corporis(omnibus diebus
uſq; ad cõſumatiõem ſeculi)ĩcluſiue cum ĩ
finitis laboꝛibus.⁊ cõſumato ſeculo mecuʒ
rgnabitis.cuius rei pignus eſt pꝛeſẽtia mee
deitatis. ⁊ gratie etiam ĩ pꝛeſẽti.ex quo pa
tet.quãta meꝛces pie cõueꝛſatiõis quale ue
pignus future beatitudinis etiaʒ ĩ preſẽti fi
deles mõeat: ⁊ qð uſq; ad fieʒ mudi fides ñ
deficiat qnàtumcũq; tribulatiõibus agitet᷑
ac ſi dicat ſecũdum Lꝛiſoſt.ñ excuſetis uos
nec mihi dicatis difficultatem ĩiũctoruz ne
got iorum.quia ego uobiſcum ſum: qui oĩa

facia leuia. hec Crip. Magna ꝓmiſſio ma

gnus ⁊ inſuperabil clipeus ſecuritatis.ego ĩ
quit uobiſcũ ſum.ĩ uobis pugno.nos ðfẽdo
nihil timeatis.ite ſecuri.Si em̃ deꝰp nobiſ
ꝗs õ noo:Dicamꝰ g. In deo faciemꝰ vtuteʒ
⁊ ipᷣe ad nihilũ deducet tribulãtes nos ⁊ ii
micos nr̃os.⁊ ſpecialiteꝛ pᷣdicatoꝛibus euã

gelij ꝓmittituz aſſiſtẽtia dñi cũ dicitur ⁊ ec

ce ego uobiſcum ſum.ſcilicet dirigẽdo ſᷣmo
nes ad ſalutẽ audiẽtiũ.⁊ meritũ ueſtꝝ ſcðʒ

crip.ñ tm̃ loꝗt᷑ illis ꝗ tùc erat.nec cu illij ſo
lũ dicit ſe futurum ẽè ſed ⁊ peꝛ ipos loquit᷑

— *

„

n Bedam finn
qui mpeni ſeculo m
egencot hocun
cirigeao:iple cum.
bit:eos remunera
ciendo. Uñ tleop
los non geſerit ade
ſoetat oc paclelli⸗
rii, manebit et ci/
ñſolu uirtualie ſe⸗
ſeuchauiſtie ſacko.
We deded ed ſatie⸗
RemeNrN deis
tione ſecthi N eds
tig fingalarnerint
pfſentr uita diſſoln
ſine fine manſma
ſuſtineditis fimu
tur. ci torum ſe
eueniat:vona
in eternü mantun
bñiciſeipulos te
lalge magnifici
te cum gno mani
ommmum dat eis
2Caſnman d
Raa icit.
an . denen
llitat des
eepleuit:
es
quartam co⸗
ſtemtinignin

ſact Etiter fani
quiſquis in illa D
umer uü eſt ghaben
ec babes Anſhe
er ug. Dercming,
tlcſpio oium boyen;
carntatis amint honno
ecckie ? etian boͦ gye
her caritise imnis
s eſpbinn, ſne ee
t haeuit clugitoci
ret peincipatumn. quia
lmen nemo oſcende,
use n caruate e
nagna eis imungit en
ds Cöfor as ait ecce
rectioe dinie umni
1 operis ac etiaz ſacnn
oris onmnibus giebit⸗
n ſeculihicluſne ani
coͦſumato ſeculo mecnz
pignus eſtweſenn mee
um i weſeti er gnope
ecöerlnns ullene
ucinis erizz ieſdn ſi
ad füz müct ces
inbulanoibts aglet
Cioſt excuſers nos
ſeulluten ictde
obicum ſun glioit

Secunde partis

omnibꝰ futuris.ꝗ poſt illos credent cum ꝗ

bus ẽt ſemꝑ eꝛit. Nõ ei uſq; ad ↄſumatõem

ſecłi apłi ꝑmãſuꝛi erant:ſed ſicut uni corpo
ri logtuꝛ fidelibus.ꝗbus coniungitur ut ca
put mbꝛis.hec Cri.Quãuis ei dnñs quo ad
pñntiam coꝛꝑalẽ abceſſuꝛus eſſet a diſcipuliſ
tñ ꝑ pnñtiaʒ diuinit atis ⁊ ſpiritualẽ influxuʒ
ſuoꝝ donoꝝ ⁊ ſue gꝛatie pñs ſempeꝛ manet.
⁊2 manebit cù fidelibus uſq; ad finẽ ſeculi.
Sapiens.n.⁊ fidelis nauta nauem ñ dimit
tit donec fueꝛit ad poꝛtũ applicata:eccleſia
vo ẽ nauis ⁊ xpᷣus e nauta regens ipſam.qꝛ
eam non dimiſi nec dimittet: donec ad por

tũ paradiſi perueniat. hec eccleſia in apoca

lipñ.de celo deſcendere dicituꝛ.qꝛ ſecũdum
Aug.celeſtis ẽ gꝛatia qua deus eam facit.
Ubi Rabanus.Ex hoc ãt intelligi᷑ ꝙ uſq;
ad finem ſeculi non ſt᷑ defuturi in mundo.ꝗ
diuina manſione ⁊ inhabitatione ſũt digni.
Qõ at dicit uſq; ad conſumationem ſeculi
ſᷣm Bedam finitu ꝓ infinito ponituz. Nam
qui in pñnti ſeculo manet cum electis eos ꝓ
tegendo ⁊ ꝑ occultos inſtinctꝰſpirituſſancti
dirigẽdo:ipie cum eis poſt finẽ ſeculi mane
bit: eos remunerado ⁊ ſine fine ſua pntia ſa
ciendo. Uñ ⁊ leo papa. Qui.n.aſcẽdit in ce
los non deſerit adoptatos:⁊ ipſe deoꝛſum 2
foꝛtat ad paciẽtiã.qui ſurſuzʒ inuitat ad glo
riã.manebit ẽt cũ rfidelibꝰ in pᷣſenti ſeculo.
ñ ſolù uirtualiteꝛ:ſed ẽt ꝑ pñtiã corporalezʒ
ĩ euchaꝛiſtie ſacr̃o.ubi ẽ xpᷣs totus ⁊ poſt fi
nẽ uidebũut eũ facie ad facieʒ luce clarius.
Rememorat ãt eis (ut ait Eri)⁊ conſuma
tionẽ ſeculi.ut eos magis attrabat:⁊ ne pñ
tia ſingulariteꝛ inſpitiant ſolũ que ſimul cuʒ

pſenti uita diſſoluutuꝛ. ſed ? futura bona ⁊?

ſine fine manſuꝛa. Qu aſi diceret. Tꝛaiſtia q̃
ſuſtinebitis ſimul cu preſenti uita diſſoluen
tur.cũ ⁊ totum ſeculum in conſumationem
deueniat: bona autẽ quibus pociemini ſunt
in eternũ manſuꝛa.hec Criᷣ.Cõſidera nũc
bñ diſcipulos ⁊ ea q̃ mõ ſt᷑ eis dicta gꝗa ſũt
ualde magnifica. Stant in magna iocũdita
te cum dno.manifeſtat eis q̃liteꝛ ẽ dominuſ
ommum: dat eis mandatum de pꝛedicãdo.
⁊ dat foꝛmam baptiſmi.dat ⁊ uigorẽ ꝑmaxi
mum dum qicit.quod ſempeꝛ cum eis erit.
Et ſtans benignus familiariteꝛ inteꝛ eos pᷣ
dicans ⁊ loquẽs ð ꝛegno ði magna eos iocũ
ditate repleuit: ? letitia inenarrabili. Ui
des quantam conſolationẽ dat eis:⁊ quot o
ſtendit inñũgma caritatiſ. Appaꝛet quod iſti
dominum cum deſiderio ⁊ ſolicitudie expec
tare curauerunt.⁊ ideo leti eũ aſpicere me
ruerunt. Sic ⁊ nos contingere ſentiremꝰ. ſi
in expectando dnim ⁊ aduentũ eius feꝛuidi
7 ſoliciti eſſemus. Peꝛ iſtos quibꝰ dñs ĩ mõ
te thaboꝛ pꝛedicto apparuit cõtẽplatiui ðſ
nãtuꝛ.qꝛ in hoc monte trãſfiguꝛaturuſ dr̃:

⁊ talibꝰ ipſe frequẽteꝛ appaꝛeꝛe dignat e

dibili in mõte eis apparens ꝑfudiſti. da mi

Capitulũ.lxxxj.

inde dñs ab eis diſceſſit: æ moꝛe ſolito ad
ſctos pr̃es redijt.diſcipłi vo cũ magno gau
digt mſer̃t: æ es ĩ hieꝛtiz ĩ dierũt. Oratio.
Omine ieſu xpᷣe fili dei uiui.ꝗ cõda
diſcipulorũ de moꝛte tua dolentium
tue exhibitiõe preſentie gaudio icre

hi miſero ut nunc celſitudinem pezfectio
nis aſcendens in ina ſtudeã deſidezia terre
noꝝ calcar̃.⁊ ab infimis uoluptatibꝰad ſuꝑ
na deſideꝛia tranſire: qᷓtenꝰ te merea?ꝛ quan
doq; in altitudine celorum uidere. ac etiã
domine me omnia que mandaſti ſeruare. ?
mane nobiſcum in hoc ſeculo pꝛotegẽdo ⁊
dirigendo: ⁊ poſt finem ſeculi remunerando
⁊ ſmne fine tua preſentia ſatiando. Amen

¶ pilogus apaꝛitionũ dñi pꝰreſurrectõem
Kapitulum. Lxxxi.

Abes igituꝛ duodecim apparitões
poſt dommi reſurrectionẽ uſq; ad
aſcenſionem. abſq; duabus cum aſ
enſione ꝓximo dicendis: ⁊ ſic ap
paꝛitões quatuoꝛdecim fuerunt.de ꝗbꝰ tm̃
deceʒz in euangelio ſcꝛipte ſunt. Potes etiã
meditari de pluribus.naz ueriſimile ẽ ꝙ be
gnius dominus ſepe Matrem ⁊ diſcipulos
magdalenã dilectaz diſcipalam uiſitauit: 2
foꝛtãs ⁊ exhilarãs eos ꝗ ſic uehementer de
ſua paſſione conteꝛꝛiti ⁊ contriſtati fueꝛant
ꝙ etiã beatus Aug.ſentiꝛe uidetuꝛ loquens
de tempor̃ poſt domini ꝛeſurrectionem. Nõ
omnia inquit ſcripta ſt᷑.rebra eĩ erat eiuſ
cũ illis ↄueꝛſatio:pᷣuſqᷓ; aſcendiſſʒ ĩ celũ.Et
foꝛte ipᷣi ſct᷑i pres.maxĩe abꝛabã ⁊ dauid ad
quos ſpãlis fcta fuit ꝓmiſſio filij ᷣi.uẽiebãt
cum eo ad uidendum illam excellentiſſimâ
filiã ſuã matrem dñi q̃ ꝓ eis ⁊ oĩbus gram iĩ
uenit:⁊ redemptorẽ genuit.O qᷓ;libẽteꝛ eazʒ
conſpitiebant.⁊ qᷓ;reueꝛenteꝛ ſe eidẽ inclina
bant ⁊ omni qua poterant benedictiõe com
plebant qᷓ;uis ipn non uiderentur ab illis ꝗ
coꝛporaliteꝛ ibi eꝛant. Dotes etiã hic conn
deꝛaꝛe benignitatẽ. caritatem ⁊ humilitatẽ
dni.more ſolito q̃ in oĩbꝰfactis eius relucẽt
ꝙ ẽt poſtq; glõioſe uiceꝛat ⁊ rſuꝛexerat ꝑe
Ginaꝛi.adhuc ꝑ dies quadragita uoluit ut
ſuos diſcipłos ↄfirmarz ⁊ roboraꝛet. Digne
nãq; pꝰ tot annoꝝ cuꝛicula.pꝰ tot laboꝛes ⁊
afflictiones pꝰ tam crudelem ignominioſaʒ
⁊ aceꝛbã mortem:poterat triumphator ad
ſuam gloriam remeaꝛe: ⁊? apoſtolos ꝑ ſuos
angelos confoꝛtaꝛe.ꝓ ſuo nutu ⁊ conforma
re.¶ Sed hoc non paciebatu caritas ſua.
perſonaliteꝛ uoluit cõuerſari cum eis:⁊ ue
ꝛitatem reſurrectiõis moꝛtis compꝛobauit
argumentis .i.ſenſibilibꝰ ⁊ euidentiſſimis ſi
gnis multa ĩ coꝛpoꝛe pꝛoprio oſtendens⸗
Preteꝛ naturà corporis immoꝛtalis. At ſie

Epũiogus apparitionũ

Vitatẽ ꝛeſurrectõis aſtrueret. ⁊ ab apoſtoł
eoꝛũq; oſteꝛis oẽm oĩo cãʒ heſitatõis amo
ueret. In coꝛꝑe eĩ ꝓpᷣo cicatrices oñdit.cuzʒ
tñ a nꝗ coꝛꝑis ĩmortalis: penitus aliena ſit
oĩs defoꝛmitas cicatricis. Comedit cuʒ eis
⁊ bibit.cũ tñ corpꝰ ſpuale ciboꝝ alimõia mi
nime indigeret. Sed ſciendù ẽ cibos a dño
ante mortẽ ſumptos in eius alimoni ceſſiſ
ſe.qꝛ illos in ſe ↄueꝛtit poſt reſurrectionem
nero ſumptos nullã ei alimoniã pᷣbuiſſe. qꝛ
iltos in ſe non ↄuertit cũ haberet corpꝰ glo
rificatũ ⁊ ĩcoꝛuptibile:ſʒ mox ſpirituali eiꝰ
uiꝛtute abſumptos ſicut abſumit᷑ aqua miſ
ſa in igne.aliter abſorbet aquã teꝛꝛa ſitiens
aliter exiccat zadius ſolis calens. Illa abſõ
bet ⁊ in ſe trahit indigentia: iſte exiccat ⁊ ↄ
ſumit potentiga. Manducauit g oñs poſt re
ſuꝛectõem põtate ñ neceſſitate. ut eo moõ r
ſurrectõeʒ ⁊ uit ueꝛã ñ imagiaꝛiã onñdeꝛet.
Si ñ oñderet᷑ ueꝛitas reſuꝝꝛectõis:ꝑditꝰ ẽẽt
huctus paſſionis.Un Aug ⁊ de ſaluator̃ q
dem fides xpiana nõ ambigit.ꝗn poſt reſur
ꝛectõem in cãne ſpũali ſʒ tñ uera.cibũ ⁊ po
tũ cũ diſcipuł ſũpſeꝛit.nõ alimentoꝝ indigẽ
tia:ſʒ ea qua ⁊ hoc potẽat poteſtate non eĩ
edendi ⁊ bibendi talibus corꝑibꝰ aufert᷑ po
teſtas ſʒ egeſtas.qm̃ ceꝛto ⁊ inuiolabili mu
nere ĩmoꝛtalitatis ĩduent᷑.ut non niſi uelint
poſſibilitate: non neceſſitate ueſcãtur. Dec
Aug. ꝛeter hec aꝛgumẽta lucas ſcribens
biſtoriã actuũ apłoꝝ:ponit ⁊ alia 5. uit enĩ
gumentũ uere reſuarectiõis. ꝙ ꝑ dies qua
daaginta multifoꝛmiter apparuit eis loquẽſ
de regno dei.Nõ ẽ intelligẽdũ ꝙ ſinguł qua
draginta diebꝰ apparuit eis:ſed ꝙ infra nu
meꝝ tot dieꝝ pluries apparuit. exhibẽdo ſe
oculis uidendũ ⁊ manibꝰ palpãdu. cum eis
comedendo ⁊ bibẽdo ſicut añ ↄſueueꝛat.ut
reſurrectõem ſuã płibꝰ mõis oñdeꝛet. Sed
ad demonſtꝛandũ głiam ſue reſurrectionis:
non decebat eum cum illis ut prius conueꝛ
ſaꝛi continue.ne putaret ad uitam mortalẽ
reſuꝛrexiſſe. Sacto aùt inteꝛuallo appare
bat diſcipulis:⁊ non ↄuerſabat᷑ continue cũ
eis:ut oſtenderet ſe reſuꝛrexiſſe ad ĩmorta
lem uitaʒ ab hominibus huius uite ſeꝑatã.
Itaq; non ſtatim poſt ꝛeſuꝛectõem aſcẽdit
ut multipliciter reſurrectionẽ ꝓbaꝛet.⁊ di
ſcipulos conſolando refoueret ⁊ ut nr̃am in
foꝛmaret pactam. quia cebemus equanimi
ter expectare mercedem noſtꝛam. Unde ſi
cut fueꝛunt quadꝛaginta hore moꝛtis eins
A.quattuor ꝑaſceues ueſpertine:⁊ tꝛiginta
ſex duarum noctium ⁊ unius diei: ita q̃dra
ginta diebus cum eis conuerſatus eſt poſt
reſurrectionem quia diuina conſolatõ exce
dit humanam triſtitiam. Pro eis fecit hoc
⁊ pꝛo nobis:ſed non adueꝛtimus Dilexit ⁊
diligit ſic ue hementer ⁊ non diligitur. Cuʒ
amen ad talem ⁊ tantum ignem non ſoluz

domini poſt reſurrectöem.

calefieꝛi ſed etiam ardere debemus. Unde
Beda. Reſurrectõeʒ ſuã ceꝛtã ⁊? uerã mult᷑
⁊ narijs docum̃tis ꝑſuadere dignatus ẽ. ꝑꝑ
edificandà fidẽ:⁊ fugandã de corde ꝑfidiaʒ
omnemq; dubitatõem de ſua reſurꝛectione
tollendam. Unde ẽt Ber. Z:ps dicit᷑ triplex
panis.ſubcineritius in incarnatione reueꝛ
ſatus in reſurꝛectione.tꝛiticeus in nude dei
tatis oſtenſone. Danis ſubcineritius ẽ deꝰ
homo. Nam quid ẽ deus niſi uita ⁊ pãis.qd
ẽ homo niſi cinis ⁊ puluis: ⁊ ꝗd ẽ in una ꝑ
ſona deus latens ? homo patens niſi panis
ſubcineꝛitius. Panis eꝛgo ſubcineritius eſt
panis ſub cinere.deus latens ſub homine.⁊
hoc eꝛat xpᷣus ante reſurrectionem. Panis
ꝛeuerſatus eſt econueꝛſo homo deus.ſ.poſt
ꝛeſurꝛectionem. Pꝛius enim quaſi cinis pa
nem occultauit poſt ueꝛo quaſi panis cine
ꝛem celauit: quando enim habuit corpꝰglo
rificatum:tunc humanttas in eo quaſi cela
ta fuit. Unde ante paſſionem humanitas ĩ
eo manife ſta fuit:ðitas latebat:⁊ ideo tũc
peꝛ miꝛacula ⁊ predicationem deitatem ꝓ
baꝛe ⁊ mundo oſtendeꝛe opoꝛtebat. Boſt F
ſurrectionem ueꝛo magis probationi huma
nitatis:quam diuinitatis inſiſtebat. Unde
tunc uiſu tactu eſu ⁊ multis alijs argumen
tis ſe ueꝝ hoĩem eſſe approbabat. Pãis tri
ticius ſine omni cineꝛe eſt ſine fuꝛfuꝛe ſine e
nigmate ſʒ de ſimola puꝛiſia. h̊ ẽ nuda ditaſ
Pic panis ẽ deus deus.Nã deuotõi non ſuf
ficit ſemel dicere deꝰ uox ei deuota ẽ öus ᷣ
us meus. Poc faciat mihi deꝰ ⁊ hoc addat
ut ſit ðus ðus meus.AQuid eĩ ꝓderit mihbi õᷣ
us: ſi non ſit dus meus.hec Ber. Et ſciẽduʒ
ꝙ non iniquis hominibus ⁊ mundi amatoꝛi
bus:ſʒ ſolis aptłis alijſq; fid elibus poſt r̃ſur
rectionẽ ſuã ſaluatorẽ apparuiſſe legimus.
Neq; eĩ ↄueniens eꝛat.ut xpᷣus a moꝛtuis ꝛe
ſurgens. factuſq; iã eternus ⁊ ĩmoꝛtał iniꝗs
hominibꝰ deo moꝛtuis ⁊ a uita q̃ xpᷣs ẽ ſepe
ꝛatis ſe mãifeſtãet.Uñ ⁊ añ dixerat.adhuc
modicũ ⁊ mundus.ſ.ꝗ modo non me uidet
oculis caꝛnis in me nõ uidet:uos aut uiõbi
tis me.Uñ theophilus.de ceteꝛo non ↄueꝛ
ſabatuꝛ ĩter plebẽ.quia.ſ.poſt reſuꝛrectõeʒ
conuerſatio eius non erat digna hominibꝰ
ſed diuina magis.quod etiã eſt foꝛma reſur
rectionis futuꝛe in qua ſicut angeli cõuerſa
bimuꝛ ⁊ filij ði.hec theoph. WManikfeſtauit
autem ſe diſcipulis ſuis ⁊ alijs fidelibꝰ. ut
uiuus uideꝛet᷑ a niuentibus. Uñ dicit aug.
qð quando ſuꝛrexit non eſt uiſus niſi a ſuis
Unde ⁊ in actibus. Hunc deꝰ ſuſcitauit ter
tia die: ⁊ dedit eum manifeſtũ fieri non om
ni populo:ſʒ te ſtibꝰ preoꝛdinatis a deo. no
bis qui manducauimus ⁊ bibimus cnʒ illo.
poſtquam reſurrexit a mortuis.uit auteʒ
conueniens quod non omnibus ſed teſtibuſ
tm̃ preordinatis reſuꝛꝛectionẽ ſuam mãife

in onn
1 Auinns Me⸗
lugenthusen i
tie ecoꝛdanione lu
Oecinitreuenten
12 eſurrectionis
nobisunbomni
liter änuntine gu
tione panis his g ſe
tes ad hoſpiti nol
peregrinis ? haunt
bona libeter ipedin
ctone poanis u ſac
nidelicet panis ? iun
tin fümim ⸗Aoprrutt
fectione loguentidus
s d Wem agm
t dd epriſecl o⸗
tes de eins ga⸗
paruit cq ſoudns
tu ꝛeſideꝛent. App
metu apenis eü g
guereret. Affuit .
ſpiritu eccleſtam
1 ad publicd uen
ageſt eide 1 mun⸗
mine regal ten
nig mul ſublimit
neſtigis apzuit,
liuinig adinuit be
Neceſſarin nitete⸗
famus:iuſtiſg ne
adiungt ſue piet
adeſt,2 whisn
e manducam f
„Krnugannini
Pirutnnon

lten
Meggz
den,
lgeg ſbe . . .*
gſu teriguu le Secunde partis Capitulũ lxxxj.
ude, . Ueree ,
n gnng Uul ſtaꝛet.qꝛ infima ꝑ media r̃ducit in ſupꝛema dens in celum adeꝛit nobis ut eum poſt mᷣ .
ente cte g ⁊ iõ quoſdã mediatoꝛes elegit.ꝑ quos uni,g— tem ad celos ſequi mereamur.ſi ante mõtẽ
„ feſe Nuz ſo oꝛbi ſurrectio manifeſtaꝛi poſſet. Sic S eum in bethaniam unde aſcendit.i.in donũ
* 6 nictn 8 dominus ꝑ dies quadraginta multifoꝛmiteꝛ obedientie ſequi cuꝛamus. Ipſe ⁊ eniʒ celũ
naen d er appparẽs diſcipulis.ac edens loquenſq; cũ aſcenſuꝛus bethaniaz uenit. qꝛ ſicut apoſto
monte nn le; . eis:⁊ argumentis nos illuminauit ad fideʒ. lus ait.factus eſt obediens uſq; ad moꝛteʒ:
di atede ⁊ pꝛomiſſis erexit ad ſpem.ut ſic tandem do mortem ãt crucis:propteꝛ quod ⁊ deus euʒz

gnſſtebat, Ue
lrigalig grgunen
robabat, Pigni
ſne ſufute iee
1,, hénuda btaf
geuoro non iuf
eidenctaddasd
de 1 do add
ei pderit minn
( Ber. Etſciedi
81 mundi amatori
ſidellbus poſt fſir
pparuiſſe leginns.
txpus a mouis
us t imortak inigs
uita q xpoe ſeye
af dixerat aaic
olo non ne niget
vet:uos git uihhi
cetero non auer
Jeſtreſmrecloe⸗
1 cigna homminid
ieſt ſruurei
angeli couert
. Vmmeſtui
riſpliclb un
s Vi dict atg,

.*

—2—2——

nis celitus datis accenderet ad amoreʒ. Et
ſecũdum Hieꝛo.oſtẽdit immoꝛtalitatẽ mor
talibus ad gratiarum actionęm debitaʒ: ut
intelligamus quid fuerimus: ⁊ ſciamus qa
futuri eꝛimus. De miſterio autem pᷣdicta
ꝛum appaꝛitionum ⁊ duaꝛum ſequentiuʒ ſic
dicit Beda. Pac ergo fꝛequentia corꝑalis
ſue manifeſtationis oſtendere uoluit domi
no in omni loco ſe bonoꝛum ðſiderijs pᷣſẽteʒ
ẽẽ diuinitus. Apparuit nãq; ad monumentũ
lugencibus feminis.adeſt ⁊ nobis eius abſẽ
tie ꝛecoꝛdatione ſalubꝛiter contriſt atis.
Occuꝛit reuertẽtibus a monumẽto.ut agni
ta ꝛeſurrectionis gaudia pᷣdicarent. adeſt ⁊
nobis dum bona q̃ nouimus proximis fide
liteꝛ ãnuntiaꝛe gaudemus.Appaꝛuit in fꝛac
tione panis.his ꝗ ſe peꝛegrinum eſſe putan
tes ad hoſpitiũ uocauerunt: adeſt nopis cũ
peregrinis ⁊ pauꝑibus.quecunq; poſſumuſ
bona libẽter ĩpẽdimus:adeſt ⁊ nobis in fra
ctione panis.cù ſacramentum corporis eiꝰ
uidelicet panis ⁊ uini caſta ⁊ ſimplici ↄſciẽ
tia ſũmimꝰ.Apparuit in abdito de ſua r̃ſur
rectione loquentibus:adeſt ⁊ nobis ꝗ mõ e
ius dono idem agimus:adeſt ⁊ nobiſ ſemp
cũ ab extrinſeciſ operibus ad tempus uaca
tes de eius gꝛatia locuturi conuemimꝰ . Ap
paruit cũ foꝛibus clauſis intus iudeorũ me
tu ꝛeſideꝛent. Apparuit cũ minorato eodem
metu apertis eũ gꝛeſſibus in momis ueꝛticẽ
quererẽt. Affuit quõdam cõfortaturus ſuo
ſpiritu eccleſiam cũ ab infidelibꝰ pꝛemeꝛet
⁊2 ad publicũ uenire ac dillataꝛe phiberet᷑.
adeſt eidẽ ⁊ nunc cuʒ inclinato ad fidẽ cul
mine regali terroꝛ quieuit ꝑpſecutiõis.⁊ om
nis mũdi ſublimitas apoſtolicis ẽ ſubſtrata
ueſtigijs.apꝑuit piſcatoꝛibꝰ:eoſq; apparẽs
diuinis adiuuit beneficijs:adeſt ⁊ nob.cus
neceſſaria nite tempoꝛalis ꝛecta ĩtentõe cu
ram us:iuſtiſq; noſtris laboribus ſubſidium
adiungit ſue pietatis.Appaꝛuit recũbẽtibuſ
adeſt. ⁊ nobis cum iuxta apoſtoli monita ſi
ue manducamꝰ ſiue bibimus.ſiue aliud qd
agimus:omnia in gloꝛiam dei facimus. Ap
paruit primo in iudea deinde in galilea. pꝰ
hec in indea rurſum.die quo aſcendit in ce

lum: aderat eccleſie cum pꝛimo ſoliꝰ iudee

terminus clauderetuꝛ adeſt modo cũ iuõis
ob culpam perfidie derelictis tꝛaſmigrauit
ad gentes.⁊ aderit in futuro cum ante finẽ
ſeculi ꝛeuertetur ad iudeaz ⁊ ſicut apoſtolꝰ
git intrante gentium plenitudine: ſic omnis

iſꝛlł ſaluus eꝛit. Nouiſſime ilł apparuit aſcẽ

exaltauit. Uenimꝰibidem ⁊ nos:ſi quod ille
monet agimus qð ꝓmiſit intẽdimus. Eſto fi
delis ait uſq; ad mortẽ ⁊ dabo tibi coronam
uite. it quoq; ipſius gꝛatia largiente. ut ꝗ
nobiſcum uſq; ad uite huius teꝛminũ manʒ
poſt hãc nos uitam ad uidenda ſecum cele
ſtis uite pᷣmia ſubleuet.hec beda.Sicut er
go quadrageſimam ſic ⁊ quinquaſimã xpᷣGůus
nobis ſacrauit.⁊ nos utraq; ſolẽnitate miſti
ce inſtituit.dqe ꝗbuſ ſimul beda ſic ait. VUtaã
q; ſane hanc ſolemnitatem.hoc ẽ quadꝛage
ſime ⁊ quinquaſime.non quoꝛumlibet homi
num ſʒ ipſius domini ac ſaluatoꝛis noſtri.pᷣ
ma nobis ſanxit auctoritas.q̃drageſime ui
delicet ĩ eo ꝙ diebus ac noctibus quadra gĩ
ta iei unauit in ðſeꝛto:uitaq; ueꝛſutia temp
tatoꝛis miniſterijs fruebat ãgelicis.ubi ſuo
nos informaret exemplo. quia ꝑ maceꝛatio
nem carnis adueꝛſarij ſpiritualis machinas
euitare:⁊ ad angelorum debeamus ↄſoꝛtiũ
puenire.porro quiquaſime nobis gaudia in
eo ſeꝛuanda monſtrauit.quod pꝰ reſurrectõ
nẽ ſeipſum diſcipulis uiuum:⁊ multis argu
mentis ꝑ dies quadraginta pꝛebuit. ⁊ illos
ſue frequentia uiſitationis letabunduz hoc
tempus habere fecit ac feſtiuum. In quo ñ
ſolũ futuꝛi ſeculi gaudia que cum illo ſumꝰ
habituri pꝛeſignauit: uerũ ⁊ ineffabilem ci⸗
ca nos ſue pietatis affectum oſtendit qui de
poſita iam infirmitate corporis ⁊ ꝑ re uꝛec

tionis uirtutem ĩ celeſtem gloriam commu

t ata dignatuꝛ tamen adhuc diſcipuloruz in
teꝛeſſe cõuiuio ut ſocios eos ha beꝛe poſſit ĩ
celo:⁊ pᷣcepta quibus ad ꝛegnum dei perue
niant uiuatius ipſa familiaritate cõmendet
atq; memoꝛia illius tẽpoꝛis ꝛoboꝛet.de quo
eis ante paſſionem ſuaʒ pꝛomittendo pᷣdixe
ꝛat ⁊ ego diſpono uobis ſicut diſpoſuit mihi
pateꝛ meus regnum.ut edatis ⁊ bibatis ſuꝑ
menſam medò in regno meo. Sed ⁊ in celuʒ
aſcendens nequaquaʒ eis pꝛiſce ſue pᷣſentie
dulcedinem abſtulit: ſed eandem potiꝰ pro
miſſio ſpiꝛituſſancti cariſmate cumulauit.
Deniq; mox illi regꝛeſſi ſt᷑ in hieruſalem cũ
gaudio magno ⁊ erant ſemꝑ in templo lau
dantes ⁊ benedicentes deum. hoc quoq; no
bis gaudio ac laude ⁊ benedictione celeſti.
qua ſpiꝛituſſancti preſtolabantuꝛ aduentũ.
uſq; ad diẽ quinquaſimũ quetn greci penthe
coſten appellãt ſolẽnit atis hꝰ leticiã docue
rũt ẽẽ ꝓtelãdã. Merito g ſacroſct᷑is diebus
his nos maiõibꝰepłis atq; hymnis celeſtibꝰ
uacamꝰ.ob r̃uerẽtiã dñice reſurrectõis ob

De aſcenſfione domini

memoriaʒ dñici ↄuictus cũ diſcipulis ſimul
⁊ ob ſpeʒz futuꝛe noſtꝛe getis ac uite ĩmõta
lis. Sʒ ⁊ genu in orone minime flectemus.
qꝛ flexio genuũ pnĩe ⁊ luctus ẽ inditiũ.Quð
Et oĩbus diebꝰ dñicis obſeruãduz ꝑꝑ eiuſdẽ
ꝛeſurrectõis uel dñice uel noſtre ſacr̃a pr̃eſ
inſtitueꝛunt. Recte g quadragenario dieꝝ
numero ieiuniũ annue celebꝛamꝰ:ut peꝛ B
ſpualius admoneamur qꝛ q́;diu in mdo ui
uimꝰ: ꝓ celeſtiũ pᷣmioꝝ adeptiõe ſemꝑ labo
raꝛe debeamns. Recte ẽt quinquagenaꝛio
dieꝝ numero ſtatiʒ future nr̃e btitudinis in
imagine ueneꝛamur ieiunia uidelicet flaxa
do.alleluia canendo.ſtantes oꝛando.que ſt᷑
aptiſſima ꝑpetue quietis r̃ſurrectiõis ⁊ lau
dis pᷣſagia.hec Beda.
4 Oꝛatio.
ie ieſu xpᷣe.ꝑ głioſaʒ reſurrectõeʒ
d Luãa.qr diſcipulis ⁊ fidelibꝰ tuis uiuꝰ
⁊? iĩmortał apparuiſti.per gratiſſimã
moꝛã ⁊ colloquia dulciſſima q̃ cũ eis peꝛ q̃̊
draginta dies habuiſti:ĩ gous multis aꝛgu
mentis appaꝛens eis:⁊ loquẽs de ꝛegno dei
eoſq; ↄfoꝛtans ⁊ cũ eis ↄueſcens ut ꝛeſurrec
tionẽ ueꝛã in te ꝓbarent ⁊ crederẽt:totalẽ
dubitatõeʒ de ipoꝝ coꝛdibus abſtuliſti. ob
ſecꝛo te ieſu bone ⁊ pie.da mihi inteꝛ teſtes
poꝛdinatos a deo teſtẽ fieꝛi r᷑furrectõis tue
n lingua tm ⁊ vbo ſʒ oꝑe ⁊ vitate.Amen.

i Dde aſcenſõe dñi nr̃i ieſu xpᷣi. Ca.lxxxij.

Irca aſcenſionẽ dñicã te uigilem
c eſſe ozʒ. nã hec ſolẽnitas ualde ſo
lenis ẽ. nt infra patebit. Et ſalteʒ
hoc ad attentõeʒ teanimet ampii
us.ꝙ nũc dñs ↄpleto ſue ꝑegrinatõis curſu
E pñtia corporali receſſurus.unõ ipᷣius vᷣba
⁊ facta ſunt attentius ↄſideranda. Quelibʒ
eĩ aĩa fidelis:debet ſponſum ſuũ dũm deuʒ
ſuũ in eius diſceſſu diligentiſſime ⁊ uigilan
tiſſime obſeruaꝛe:⁊ q̃ ꝑ eum dicunt ⁊ fiunt.
viſeꝛoſius mente amplecti:ac eidẽ ſe deuoti
us ⁊ humilius ꝛecõmẽdare.⁊ totaliteꝛ aĩuʒ
ſuũ ab alijs abſtraheꝛe. quadrageſimo auᷣt
die a reſurrectiõe uoluit dñs aſcendere:ut
demonſtꝛ aret eos qui decalogu legiſ ꝑ quat
tuoꝛ euangelia impleueꝛint :poſſe celũ ſcã
dere. Tunc itaq; ſciens dñs ieſus.quia ueit
eius hora.ut tꝛanſeat ex hoc mundo ad pa
tꝛem cum dilexiſſet ſuos nunc uero uſq; ĩ fi
nem dilexit eos.Accipiens igituꝛ de paꝛadi
ſo terreſtri ſanctos patꝛes ⁊ omnes illas ſãc
tas ⁊ benedictas animas: ac benedicẽs he
lie ⁊ enoch ibi ꝛemanentibus ⁊ adhuc uiuẽ
tibus: uenit ad undeciʒ diſcipulos ſuos qui
erant in monte ſyon cum matre ipſi ⁊ alijs.
Omnes ſiquidem tam apoſtoli quaʒ alij di
ſcipuli:necnon ⁊ mulieres habitabant ĩ mõ

*

noſtri ieſu xpᷣi.
te ſyon:ſed in cenaculo in quo dñs cenaue
ꝛat:habitabant tunc Maria ⁊ undecim di
ſcipuli ceteꝛi uero diſcipuli: ⁊æ mulieres cir
cunquaq; per diueꝛſa hoſpitia erant diuiſi.
Dum ergo ꝛecumbeꝛent ſeu commederent
undeciʒ apoſtoli in illo cenaculo cũ bta uiꝛ
gine: ⁊ forte alij:ſʒ digniores ſt᷑ tm expꝛeſſi
apparuit eis dñs ⁊ comedit cũ eis benignꝰ
mgr añ diſceſſuʒ ſuũ.ĩ ſignum ⁊ memoꝛiale
ſpãł dilectionig ⁊ gaudij. Quia eni apłi nõ
eꝛant eum amplius in cãne uiſuꝛi.iõ anteqᷓ;
recedeꝛet mãducauit cũ eis quêadmodum

amici cũ abinuicẽ ſeꝑari debent:ſimul man

ducant ⁊ bibunt. Oibus igit᷑ ſimul hora ter
tia comedentibus.cũ magna leticia in hoc
ultimo dñi ſui ↄuiuio.ut oẽs teſtes eſſent ⁊
narrarent q̃ͥ cõiteꝛ uiderunt ⁊ audieꝛunt ſci
ens dũs ieſus tpᷣs eſſe.ut ꝛeuerteꝛet᷑ ad euʒ
g miſit ipſuʒ (expꝛobauit illis incredulitatẽ
eoꝝ)quã pᷣus habuerunt ut ſuccedeꝛet cꝛe
dulitas(⁊ duritiã cordis lapidei.ut ſucce
deret coꝛ caꝛneu caꝛitate plenũ((qꝛ his ꝗ ui
derant eũ reſurrexiſſe a moꝛtuis non credi
derant) niſi ⁊ ipᷣi eũ uiderent cũ utiq; poſt ẽ
ſurrectionem ſuam euangelium predicanti
bus gentes cꝛediture eꝛant eum reſurrexii
ſe quẽ ñ uiderant. Ergo inexcuſabilis es ſi
teſtimonio uidentis rem de qua teſtat non
credideꝛis.expꝛobꝛatio ẽ obiectio expꝛobꝛo
quia ꝓbꝛum fuit.qð tantis uiſis argum̃tis v
ſurrectionis.⁊ tantis auditis ſignis ꝑ teſtes
ꝓpoſitis non crediderunt.Quduis eĩ Detꝛꝰ
⁊ Maria magdalena ⁊ duo illi diſcipuli ꝗ
bus in uia dominus apparuerat. certiſſime
fuamiſſimeq; nuntiarent dominuʒ reſurꝛexiſ
ſe.ſeque illũ uidiſſe: ceteri tamen illis non
credebant. Panc autem expꝛobꝛationẽ ma
xime tunc dominus fecit cum ad pꝛedicãdũ
per uniueꝛſum mundum diſcipuli ire debe
ant: qu aſi daꝛet eis intelligere ⁊ diceret.
Multomagis debebatis uos nuntiantibus
reſuꝛꝛectionem meam credeꝛe antequã me
uideretis:quã genteſ ꝗ cꝛedent uobis pꝛedi
cantibus euangelium ⁊ me non uidebunt.
Poſt illam quippe exprobratõem dixit eis
ut uẽt in mundum ad pᷣdicandum. Iccirco
etiam tunc eos incꝛepauit cum corporalitẽ
fliquit.ut defectum ſuum cognoſcentes re
maneꝛent humiliores.oſtendens eis in ſuo
diſceſſu quantum ei humilitas placʒ.quaſi
eum peculiaꝛiteꝛ eiſdeʒ recõmendaꝛet. ut ð
ba q̃ ꝛecedẽs dicebat in corde audientiũ ar
tius impꝛeſſa remanerent.pꝰ increpatione⸗ʒ
igituꝛ admonendo:dixit eis (Euntes) ⁊ ↄti
nuis pꝛofectibus in predicando ꝓfuientes

Cin mundũ uniueꝛſum)) non ĩ iudeaʒ tm̃(¶ p

dicar̃᷑ euangeliuʒ oem aliã doetrinam p
cellit:ſicut caput coꝛpoꝛi peminet ¶ Quia
vm inno.euãgeliũ ẽ vbum vbi ꝙ erat ĩ pᷣnci
pio apud deuz: ſᷣmo ſᷣmonis.quia regalibus

—

2ill cntts ain rl
dedent ein iibis⸗.
2 illlud oig gcuih
ci uobiſ.iaj ad ſn
lia.Et ſe i aliſ ſio
it de euangelioß
erat poſt recepldenn
li hr ante ſeran fn
ruſale iſceſuni. In
bus cicido mitat,
tii electo. aperriſn
birerat iuid genelu ne
Palcate euangelium
tori dd dedd
nes ſalads ſen 1 4
ꝛe. deinde ſalmnn
natoem cöminands
cꝛediderit) fide fon
te. ſeg ſe i adulti
(T baptizat fuerin
tentlſaln eit ein
nisliberante. ,,n.
mo.g què aligs in
nns recipied bapt
aſſit fachltas ſuffi
nmatnbgor
berezikſanien
dicunntid dapt⸗
ameizpoſitin
Pn ſriun eccl
cata ne ülis
orfeſtce ſien
uod per liemmm
ali e
Ellenum auplliun
1n gbus retere
eipere oſſint i
Paliüſconted⸗

erhoerypheo
uiſs argunßtis
isſignisg teſtes
Aunis denn
o Aciſahen g
ruerat. ceruiſſime
ominnz reſunexit
enitanen iligen
expꝛobꝛatione mi
Cumn ad peedicudi
Ciſcipuli ire gebe
Aigere T dlciret.
nos nuntisybus
edeꝛe anteqni ne
egent nobis webi
e non uidebun.
Nratöenn dirit eis
candum. Jccirco
cum corporalite
cognoſcentes ſe
endens eis in ſto
litas placz. gi
ecöendaꝛet. u

Secunde partis

ſedibus uenit.ſapientia ſapientie.q̃ attigit
a fine uſq; ad finẽ foꝛtiteꝛ: ⁊æ diſpõit oĩa ſua
niteꝛ. Dꝛedicate inꝗt euãgeliũ nihil aliud
(omi cꝛeatur̃).i.humano geneꝛi.ſeu ĩdiffe
renteꝛ ⁊ ſine acceptõe oĩ homini ꝓ quo fca
ẽ omnis cꝛeatuꝛa:ł iõ ꝙ habet participium
⁊2 cõuenientiã ſeu aliqd cõe cũ oĩ cꝛeatuꝛa.
uñ ⁊ hõ micꝛocoſmus.i.minoꝛ moſ dr̃.quaſi

oẽʒ creaturã ↄtinẽs. Per eſſe eĩ cõuenit cũ

inanimatis.ꝑ uiuere cũ uegerabilibꝰ ⁊ plan
tis.ꝑ ſentiꝛe cũ aĩalibus.ꝑ itelligere cuʒ an
gelis:iõ deſignatuꝛ noĩe oĩs creature. Item
hõ dr̃ oĩs creata qꝛ ꝑp eũ oĩs cꝛeata mõi ur
eſſe pꝛoducta: ſumus ei quodmõ finis oĩm
Vel oĩ creature cui pᷣdicãdum ẽ.Et młta ĩ
ſcripturis inueniũtuꝛ ꝗbꝰhec una deteꝛmĩa
tio ſufficere pt᷑.q̃le ẽ illud.cũ exaltatus fue
ro a teꝛꝛa oĩa trahbã ad me ipᷣm.ſ. trabenda
⁊ illõ caritas oĩa credit.ſ.cedenda.Ita dr
deꝰ erit oĩa ĩ oĩbus.i.unicuiq; ſuffitientia:
⁊ illud oĩa q̃cũq; audiui a pre meo nota fe
ci uobiſ.oĩa.ſ.ad ſalutẽ ⁊ beatitudinẽ ꝑtinẽ
tia. Et ſic ĩ alijs ſuo mõ accipeꝛe poteris.h̃
ãt ꝙ de euangelio pᷣdicando dicituꝛ fiendũ
erat poſt receptõem ⁊ ↄfirmationẽ ſpũſſc
ti.qꝛ ante ñ erant ſᷣm mandatuʒz xpᷣi ab hie
ruſalẽ diſceſſuri. In ̊ ẽt ꝙ de euangelio oĩ
bus pᷣdicãdo mãdat᷑iudeoꝝ abiectõ.⁊ gen
tiũ electio.apeꝛtiſſime monſtꝛat.Qui g pᷣ
dixerat ĩ uiã gentiũ ne abieritis:non dicit
pᷣdicate euangelium oĩ creatuꝛe.i.omni na
tioni.pᷣmo iudeo vᷣo gẽtili.qꝛ uult oẽs homi
nes ſaluos fieꝛi ⁊ adagnitõem vitatis ueni
2e. deinde ſalutẽ ꝓmittẽdo credẽtibus ⁊ dã
natõem cõminando ĩcꝛedulis ſubiunxit.(q
cꝛediderit) fide formata ⁊ ꝑ dilectõʒ opan
te.ſ.pꝑ ſe ut ĩ adultis ł ꝑ aliũ ut in paruuliſ:
⁊ baptiʒatꝰ fuerit )baptiſmo aq ſi fieri po
teꝛit (ſaluꝰ eꝛit )et᷑na ſalute a peccatis ⁊ pe
nis liberante.ñ.n.ſufficit fides abſq; baptiſ
mo.ꝑ quẽ aliꝗs incoꝛꝑatuꝛ xpᷣo ſi aſſit facł
tas recipiẽdi baptiſmũ ab aliquo. Si ãt nõ
aſſit facultas ſufficit baptiſmꝰſanguinis. ut
in maꝛtyribꝰ.ꝗ ꝓ vpᷣo inteꝛficiũtuꝛ añqᷓ; ſint
baptiʒati.ł flamis ut in habẽtibus fideʒ xpᷣi
öſideꝛantibꝰ baptizaꝛi:ſʒ pueniuntur morte
anteq; ů̊ poſſit impleri. Per alios ergo par
uuli cꝛedunt ĩ eccleſia.ſicut ex alijs tra hut
peccata.que illis in baptiſmo remittuntur
confeſſione aliena. ¶Pium eſt enim. ut id
quod per alienum peccatum amiſezunt: peꝛ
alienum auxilium (ut eccleſie ⁊ patrinoꝛuʒ

in ꝗbus eredere dicuntu?) recuperare ? re

cipeꝛe poſſint. ¶ Qui vo ñ crediderit) ꝑ ſe uł
ꝑ aliũ((condẽnabituꝛ) eteꝛna damnatõe per
meritum iuſtitie infidelitatis ſue.non ait ꝗ
baptizatus nõ fueꝛit.quia ꝑ fidem ſine bap
tiſmo ſaluatuꝛ hõ.cũ eum excludit aꝛticulꝰ
neceſſitatis nõ contemptus religionis. Un
de ꝙ dictum eſt nichodemo.niſi ꝗs ꝛenatus

LCapitulu .Ixxxij.

fuerit ex aqna ⁊ ſpiꝛitu nõ poteſt introire ĩ
regnũ dei.ſig debet intelligi.ꝗ cõtempſerit
renaſci noli autẽ preſumer᷑̃ de fide niñ oſtẽ
das eaʒ in ope qꝛ ſine hoc non poteꝛit te ſal
uare. ides enĩ ſine opeꝛibꝰ moꝛtua ẽ ſicut
7 oꝑa ñine fide. Uñn Gꝛeg. oꝛtaſſe aũt unus
ꝗqſq; æpud ſemetipſum dicat.E go iam cꝛedi
di ſaluus ero. Uerũ dicit.ſi fidem oꝑibus te
neat. Ueza ⁊enim fides.eſt q̃ in hoc ꝙ vbis
dicit mõibus ñ qdicit ⁊ ille credit ꝗ exeꝛcet
opando ꝙ credit. VUñ ⁊? Jacobꝰ. Quid ꝓde
rit fratreſ mei ſi fidẽ ꝗs dicat ſe hẽre:opeꝛa
ſãt ñ habeat. Nunquid poterit fides ſalnare
eũ.Sicut.n.coꝛpꝰ ſine ſpũ moꝛtuũ eſt.ita fi
des ſine oꝑibuſ mortua ẽ. Deinde ẽt ſigna ꝓ
fidei augmentatõe ⁊ cõfirmatõe pꝛomitten
do:adiungit (Signa ãt eos ꝗ crediderint h̊
ſequent᷑ )ꝑꝑ meritum fidei ſuo tẽpore ⁊ cuz
fuerit neceſſe ¶ In noĩie meo.) ĩiuocato ⁊ ho
norato.i.ĩ vtute noĩs meil(( demonia eijtient
de multis legimꝰꝗbus imundi ſpũs obe
diebant (linquis loquentuꝛ nouis)̊ factuzʒ
E ĩ die pentecoſtes ĩ aplłis ⁊ alijs credẽtibuſ
(ſerpentes tollent )i.auferꝛent ł diſpeꝛgent
ꝙ de aplo paulo patet(Etſi moꝛtiferum ꝗd
biberint.ñ eos nocebit ꝙ de Johe euange
liſta factum fuit(ſupeꝛ egrotos manus ĩpo
nent: ⁊ bene habebum ) etiã multi fiöles
fecerunt. omnia eniz hec in pꝛimitiua eccle
ſia non ſolum apoſtolos ⁊ alios maioꝛes: ſʒ
etiã frequenteꝛ alios ſimplices credentes fe
ciſſe legimus.pꝛo infidelibus conueꝛtendiſ:
⁊ ut fides credentiũ cꝛeſceꝛet ac nutꝛiret᷑ ⁊
firmaretuꝛ miraculis.qua nunc radicata ⁊
aucta.non ſic neceſſaꝛium ẽ nunc fieꝛi ſicut
paſſiz tunc fiebant.qꝛ ſufficit ea q̃ facta ſũt
ſolummodo legere ⁊ audiꝛe ac eis fidez ad

ghibere. Si eꝛgo queratuꝛ quare pᷣdicatoꝛes

2 fideles modeꝛni talia ſigna nõ faciunt:ꝛeſ
pondet ſecundum greg.qꝛ cũ fides catholi
ca ſit ſufficienteꝛ ꝓbata.peꝛ miꝛacula xpᷣi ⁊
apłorum eiꝰ.ñ opoꝛtet ultꝛa hãc pꝛobatõeʒ
reiteꝛaꝛe amplius.ſicut etiam aꝛbuſta cũ p
mo plantantuz fꝛeqnteꝛ irrigantuꝛ.quouſq;
conualuiſſe uideantiz. cũ autem in teꝛza ra
dicẽ fixerint:talia ſubtꝛahuntur. Uerumta
men deus in poſteꝛis tempoꝛibus etiaʒ mul
ta muacula fecit ad conſolationem fideliũ
ut patet de tempoꝛe martyrũ ⁊ confeſſorũ.
Fiunt tñ p̃ʒʒ eundẽ gꝛeg.ſpiritualiteꝛ nunc iĩ
eccleſia.q̃ olim coꝛpoꝛaliteꝛ fiebãt in ea.nã
ſaceꝛdotes populuz exoꝛciſando. baptizãdo
⁊ ad penitẽtiam uocando.demonia eiitiũt.
dumq; ſeculaꝛia ueꝛba relinquẽtes. fidei ⁊
noue legis miſteꝛia inſonant: linguis nouis
loquuntuꝛ. Qui dũ bòis ſuis exoꝛtationibuſ
uitia ⁊ malitiam ð alienis cordibꝰ aufeꝛunt
ſerpentes tollunt.Et dum hereticoruz li
bꝛos legunt. uel moꝛtifera in confeſſiombꝰ
ſeu peſtiferas ſuaſioneſ audiunt: Sed tath

De aſcenſione domini

ñ ↄſentiunt:⁊ ad praua non ꝑtrahunt moꝛ
tifeꝝ ẽ ꝙ bibunt: ſʒ eis nõ nocebit.Qui quo
tiens ꝓximos in fide uel bono opere ifirma
ri ↄſpitiunt.dũ eis tota uitute ↄcurrunt T
exẽplo ſue bone oꝑatõis illoꝝ uità roboràt.
uel aĩas infirmas ſuis or̃onibus ſanãt: ⁊? ðᷣo
recõciliant.iuꝑ egros manus ĩponut. ut bñ
habeant. Que nimiꝝ miracula tantomaiõa
ſt᷑.q̃nto ſpiritualiora.⁊ quãto ꝑ hec ñ cõꝑa
ſed aĩe ſuſcitantur. In hoc ẽt inſtruimur.
ꝙ aue vbis pᷣdie amus bonis opeꝛibus cõfiꝛ
memus. Itẽ demonia eijtiunt. qui demonũ
tẽptatões fide ⁊ ſigno crucis ꝛepellunt. Lin
guis loquũtuꝛ nouis.ꝗ dei laudes ⁊ vᷣba ſa
cra narrant dimiſſis fꝛiuoł ⁊ otioſis. Serpẽ
tes tollunt.qui detractores efficaciter repᷣ
hendunt. Mortifeꝝ bibunt. ſed eis non no
cet.qui pſuaſiones peſtifeꝛas ſeu amaꝛa cõ
uitia audiunt:ſed ſuꝛda aure tranſeunt ⁊? p
nihilo ducunt. Suꝑ egꝛos mãus iĩponunt ⁊
bene habebunt.ꝗ ꝑ bona vba ⁊ opꝑa alios a
eccatis ꝛetꝛahunt.⁊ in bonis ↄfirmant.Et
ec ſimiliter ſigna ſpũalia:ſunt coꝛꝑalibus
meliora:quãto q̃ ſunt aĩe corꝑalibus pᷣferũ
tur.Et dixit eis.Uos aũt ſpãtlr eſtis.i.(erit᷑
teſtes)hoꝝ.ſ.que uidiſtis ⁊ audiſtis: ⁊ q̃ lo
cutus ⁊ opatus ſum in medio ueſtꝛi. uel ho
rũ ſuꝑius deſcriptoꝝ.qᷓ;ᷓtũ ad xpᷣi incarnatõ
nem pᷣdicatõem paſſionem. ⁊ ꝛeſurrectõeʒz.
Et ne tuꝛbati cogitarent qũo nos hoĩes iðᷣo
te teſtimoniũ ꝑhibebimus gẽtibus ⁊ iudeis
ꝗ te occideꝛunt:ſubiungit.(¶ Et ego mitto)
ei.mittã cito.⁊ de ꝓpinquo.ponẽdo pñs pꝛo
futuꝛo ⁊ rõe certitudinis ⁊ ꝛõe ꝓximi tpᷣris.
¶ ꝓmiſſuʒ Juobis auxiliũ(patꝛis mei ĩ uos)
ii. ſpiritũſanctũ in ſigno uiũbili. ut ſufſitiat᷑
ad teſtaãdũ ⁊ ad pᷣdicãdũ Sdaneer pic ue
ritatẽ euangelij. Dater eĩ ꝓmiſſit cum dixit
effundã de ſpũ meo ſuꝑ oẽʒ caꝛnẽ.⁊ quia fi
lius ꝓmiſſit dicens cũ uenit paꝛaclytus quẽ
ego mittã uobis a patre:ideo ⁊ pr̃ ꝓmiſſit.
cum opeꝛa trinitatis ſint indiuiſa. Qui lʒ p
cedit ab utroq;:ẽ tñ pr̃is auctoritate ſpiꝛa
tionis.Et ne imꝑfecti pᷣdicare pᷣſumeꝛent:
adiuxit(¶Uos ãt) qui ðᷣbetis eſſe teſtes mei
ſedete) ⁊ manete hic (in ciuitate )hiꝛlm (¶
quoaduſq; ĩduamini).ſ.undiq; tanq; arma
tura ſpualiſ vtute) ñ hũana ſʒ celeſti.i.ſpũſ
ſancti gra. Cex alto).i.de celo. Poc idẽ tã
gitur in actibus cũ dr̃. ⁊ ↄueſcens.i.ſimł cũ
diſcipulis ↄmedens.pᷣcepit eis ab hieꝛoſoli
mis ne diſcederent:ſed expectarent pmiſſio
nẽ patris. Quaſi diceret.hic ⁊ ibi non eſtis
ſufficientes ad pᷣdicandum ↄſtanteꝛ uerita
tem euangelij. donec ↄfiamati fueritis ꝑ do
num ſpũᷣſſancti.ut ſtetis ante reges ⁊ preſi
des intꝛepidi.Uñn Cri.Sicut milites inua
ſuros multos nemo ſiit exiꝛe donec armati
ſint: ſic ⁊ diſcipulos ante ſpuſſancti deſcen
ſum.ad ↄflictũ egredi non gmittit. C¶uꝛ aũt

noſtri ieſu xpᷣi.

non xpᷣo pñjte uel eo diſcedente ſtatim ſpũs

uenit. Dicebat eĩ eos fieri cupidos rei ⁊ deĩ
de reciꝑe gr̃am. Tunc eni magis ad deũ eri
gimuꝛ:cum incumbit neceſſitas.Dicit autẽ
donec ĩduamini uiꝛtute ex alto. nec expᷣſſit
qñ ut ſint iugiter uigiles. Quid igituꝛ miꝛa
ris.ſi diem nouiſſimũ non pandit. ubi diem
hunc ꝓximum pandeꝛe noluit. hec Cripᷣ. ʒ
xpᷣs dediſſet diſcipulis ſcꝛipturaꝝ intellec
tum ⁊ cõmiſſiſſet pᷣdicatiõis officiu tamẽ di
ſtulit executõem pᷣdicandi uſq; ad ſpuſſanc
ti ꝛeceptõem in ſigno uiſibili.ꝑ hoc inſinuãs
ꝙ predicans actu pꝛius debet habere ſuffi

tientẽ ſacre ſcꝛiptuꝛe notitiam:⁊ gr̃aʒ ſpui

ſancti ꝑ ↄiecturam.ſ.ꝙ non ſit conſcius ſibi
de peccato mortali. debẽt quippe pᷣdicato
res ſedere in ciuitate.i.in clauſtꝛo ubi debʒ
eſſe ciuiũ unitas.uacãdo ibi ſtudio ⁊ contẽ

plationi. ut ibi auriant quod poſtmodum ĩ

pᷣdicatione alijs effundant, Unde hiero. Ni
hil nobis rectů uideatu niſi ꝙ diſcimus.ut
poſt młtũ ſilentiu de diſcipulis mgr̃i effitia
muꝛ.docemus autẽ homines in eccleſijs ꝙ;

neſcimus: oẽs alias aꝛtes abſq; doctoꝛe non
diſcimus:ſola hec tã uilis ⁊ tam facilis eſt.
ut pᷣceptore uel doctoꝛe non egeat. Unde ⁊

fſm Greg. Notandũ ẽ qꝛ ſunt quos a pᷣdica
tõ s officio uel impfectio uel etas ꝓbibet.⁊
tñ pᷣcipitatõ impellit.Qui ãmonẽdi ſunt ne

dum ſibi tm̃ onus officij pꝛecipitatione arro

gant.uiã ſibi ſubſequentis melioris abſcin

dant.Et ut ↄſiderent ꝙ ipᷣa neritas que rpẽ
te quos uellet roboꝛaꝛe potuiſſet ut exẽplũ

ſequentibus daret.ne impeꝛfecti pᷣdicaꝛe pᷣ
ſumerent. Poſtq; plene diſcipulos de vtute
pᷣdicationis inſtruxit.illico adiunxit uos ãt
ſedete in ciuitate quoaduſq; induamini uir
tute ex alto.in ciuitate quippe ſedemus:ſi ĩ
tꝛa mentiũ noſtraꝝ nos clauſtra ↄſtꝛingimꝰ
ne loquendo excerius euagemur.ut cuʒ uir
tute diuina ꝑfecte induemuꝛ: tunc quaſi a
nobiſmetipᷣis foras ẽt alios inſtruẽtes exea
mus. Pec SGreg. Comedunt igitur ⁊ gaudẽt
diſcipuli pꝛopter pꝛeſentiam domini ſui.ſed
nihilominus ꝑꝑ diſceſſum turbati. Tanta
enĩ amoris teneꝛitudine eum diligebant.ꝙ
ẽt vba diſceſſionis ſue equo aĩo ſuſtinere ñ
boenr. ug ↄmediſſent.(eduxit))om̃s vᷣ
bo.ſ.non manu(foꝛas).i.extꝛa ciuitatẽ (in
bethaniam).i.uerſus bethaniam. qꝛ mons
oliueti ad quẽ exieꝛunt eſt in uia uerſus be
thaniã:⁊ bethania ĩ latere montis oliueti
ẽ ſita.Eduxit eos foras.ut uideꝛent eũ aſcẽ
dẽtem.ꝑ hoc ĩſinuãs ꝙ cinitas tumultuoſa
non ẽ locus aptus ad diuĩoꝑ ↄtemplatõeʒ.
Prius eduxit eos ſoꝛas extra ciuitatem ut
ſignificaret non habere nos hic manentez
ciuitatem. deide in bethaniam que ĩteꝛpꝛe

tatur domus obediẽtie.ut qui ex obedietia

deſcendit æ humiliatus ẽ ad moꝛtem oſten

ſe benecicunt.u⸗
lun. güoet inet l⸗
ces luin exercitus,⸗
Ppugnandät. uincenct
Gs LNN
cepert ea dendet
reſtitnes regnu iſ
ter ſapietes Wider
indeos ſub pfige e
ſpltz natiom redh
ge eſtitutöe regn
darenn hoc iſne
eſtitaendu,1a 0
iudeis dommina
auo diſcipuli pun
ubam gie l
ſſtiimerogames
iſneregnadis ſe
beis nationibus
ſciemes eſtitun
ter furmam ſci
eſtude regni
lone T dilatati⸗
ce Aug ercoi
alcenſurunt
xeaꝛunt ei don
7 quanco regn,
elmus agnen
nü tui⸗ Aire
qdiu typus ſi

c te Ge nine

es abſq d o
coclae non
lortanfelizeſ.
. non egeat. Un er
ouel etns ohbent
anoytol unt ne
eclpitatione ano
e meliris abſein
Anauascnef
nperſecti pdice ei
iſcipulos de Fne
lico adiunxit uos it
duſqg induomini uir
guippe ſedemto:fi
clauſtra aſtingin
nagemu u cuzuir
emim: tunc quaſ
unr igtu t hucet
am Comini ui ſec
turbali. Lama
eum lligedant 9
no io ſuſtinere i
. eduxit)ofis .
ierna ciultats in
abaniamn. noſ⸗
Otn uia uenſpdde
ge montis dlien
it niderent en i

Secunde partis

dat ex merito obedientie aſcendiſſe.⁊ exal
tatꝰ in celũ.ᷣʒ illõ huiliauit ſemetipᷣz factuſ
obediens uſq; ad mortẽ.ꝑꝑ ꝙ ⁊ deus exalta
uit illum. ⁊ ut ſignet peꝛ obedientie oꝑa eos
tranſituros ad celeſtia. ꝙ non ẽ aſcenſus
in celum: niſi per obedientie meritum. Siẽ
ergo inobedientia hominem ð Paradiſ eie
cit: ſic obedientia introducit ¶ Item ſecun
duʒ Bedam eduxit eos in bethaniam. ꝓpt᷑
ſitum eiuſdeʒz uille que in latere montis oli
uarum poſua ẽ. gꝗa uidelicet obędientis ec
cleſe domꝰ ĩ ipius ſũmi montis.i.xpᷣi latere
fidei ſpei dilectioniſq; ſua fůdam̃ta loc auit
Poſtqͥ; eꝛgo eos foꝛas duxiſſet: tũc dixit eis
ꝙ in montem oliueti trãſuent. ⁊ inde euz in
celũ aſcẽdẽtẽ uiderent.qꝛ inde aſcẽdere uo
lebat ĩ celu.⁊ tunc diſpaꝛuit ⁊ euanuit ab o
culis eoꝝ.ꝑ montẽ ĩtelligituꝛ eminentia ſpi
ritus in ↄteplatiõe.ꝑ oliuas ãt pinguiſſimi
ſpiꝛitus deuotio.ulterius vo poſt iſta non ꝛe
ſtat niñ ſaltꝰ aĩe ĩ celũ. Igituꝛ apłi undeciĩ
cuũ matre qni ac alijs diſcipulis ⁊ mulieribꝰ
unanimiteꝛ ſtati uenerũt in mõtẽ oliueti. ⁊
ibidẽ iteꝝ dũs eis appaꝛuit.E cce quũᷣo habeſ
hodie duas apparitões. Kõſpice nũc bñ eoſ
⁊ cuncta q̃ fiunt. Cõſideꝛa nihilominꝰ ſanc
[tos pr̃es ibidem ĩuiſibiliteꝛ exiſtentes. quo
libent᷑ ⁊ reuerenteꝛ ituent dñũam ⁊ affectuo
ſe benedicunt. pꝓ quà tm aſſecuti ſ t benefici
um. quo ẽt ĩtuẽt᷑ illos excelſos pugiles ⁊ du
ces diuini exercitus.quos inteꝛ omes ad ex
ꝓpugnandu ⁊ uincendu uniuerſum mom ele
git dñs. ¶ Tunc ꝗdẽ ex bisꝗ conuenerant

— — 2 —

ceper̃t ei ĩteꝛꝛogatr᷑ dicẽtes.Dñe ſi in tpᷣre 6
reſtitues regnuũ iirł.) Quidã imꝑiti ⁊ canali
ter ſapiẽtes. idẽtes alienigena ꝛ egnare :⁊
iudeos ſub pᷣſide eſſe: öſideꝛabant ꝙ regnũ
ipuz natiom redderetuꝛ iudaice: q̃rebant
de ꝛeſtitutõe regni iſrł tpꝛalis.⁊ ſi ꝛex iuðis
daretuꝛ hoc tpꝛe putãtes tunc a dño regnũ
ꝛeſtituendu.⁊ a dno alienigenaꝝ.ſ.gentiliũ
ꝗ iudeis dominabãtur liberandum. ſicut Z
auo diſcipuli putabãt:dicẽtes:nos auũt ſpe
ꝛabamꝰ.qꝛ ipe eſſet redemptuꝛus iſrł. Ac ſi
iſti inteꝛrogantes eu diceꝛẽt. Nunquid hoc
tpꝛe regnabis ſiẽ dauid ⁊ ſalomon: ⁊ domia
beꝛis nationibus: Alij uero magis inſtructi
ſcientes ꝛeſtitutionem illam non niſi finali
ter futuꝛam.ſ.ciꝛca tpᷣra iudicij.q;ꝛebant de
reſtitutõe regni iſeł ſpualis ſcilicet ð libera
tione ⁊ dilatatõe eccleſie.Ac ſi dicerẽt. Nũ
q hoc tpᷣre facieſ ꝙ promiſiſti eccleſie. Un
de Aug.ergo diſcipuli xpᷣi ðducturi aſpectu
aſcenſurum äpᷣm inteꝛrogauerũt eum: ⁊ di
xeꝛunt ei.domine ſi in h̊ tpꝛe pꝛeſentaberis
⁊ quando regnum iſrł.Qõ regnum: De quo
dicimus adueniat regnu tuum „Quando 2e
gnũ tuuũ:Qũñũ regnũ tuoꝝ:qñ regnũᷣ huilium
qᷓ;diu typus ſuꝑboꝝ: Quãdo uentuꝝ ſit ꝗd
ad te: Sic uiue qĩ hodie uẽtuꝝ ſu: ⁊ ñ tiebiſ

—-

Aapitulũ .Ixxxij.

eum uenerit. hec Aug.Dũs at ſupeꝛ hoc n6
certificauit eos.ex quodã tamen in reſpon
ſione eius poſito:poſſent ĩtelligere F ſtitutio
nem illam multis tẽporibus differendâ. (nõ
ẽ ingt urm noſſe tꝑa uel momenta :6 patez
poſuit in ſua ptate) id ẽ numeꝑ tꝑm ⁊ mom̃
toꝝ uſq; ad finẽ ſeculi q̃ tm patent ſcĩie pr̃is
mei. Nõ eſt quippe aliquoꝝ noſſe tꝑa ultra
ꝙ reuelat᷑ ł tradituꝛ peꝛ ſcripturas . q? hoc
E pſũuptõis ſʒ ᷣm ſcriptuꝛas noſſe ẽ eruditio
nis. Ac ſi diceret. Ad uos non ꝑtinct ſcire fu
tura ꝗᷓ ĩ ſola dei diſpoſitõne ſt poñta.õð quo
r nuero ẽ regni iudaici r̃ſtitutio.nã ipſũ ꝛe
ſtituendũ nõ ẽ carnaliteꝛ ſʒ ſpualiteꝛ.qũ cir
ca finẽ ſeculi iudei credent ĩ xpCʒ.ꝗ fuit rex
eoꝝ:⁊ qñ regnabit in domo Jacob : uere ſi
ne fine ſeculi ineteꝛnuzʒ. nihũ inq; ad uos q̃
rere ð ſecretis hꝰmõi nec ad ea precipienda
eſtis idonei: ſ ð his q̃ ad uos ſpectàt eſtote
ſoliciti.qꝛ reuera accipietis vᷣtutẽ ſancti ſpi
ritus ſuꝑu enientis in uos.cuius uirtute pu
rificati roborati. ut poſtis mea vba loqui
doctrinam med ferre: eritis mihi teſtes 2

uerſatõis ⁊ doctrĩe moꝛtis ⁊ reſurrectionis

mee. pᷣmo in hieꝛłʒz ſecundo in iudea poſtea
in ſamaꝛia. tandem uſq; ad ultimũ terꝛe ac
ſi tacite diceret. Ante regni illiꝰ reſtitutõm
non ſoluũ hieꝛoſolimam.ſed ⁊ oẽs fines iuðe
æ ſamaꝛie ac ẽt mundi terminos peꝛ circui
tü euangelij fama peꝛcurret. Dꝛimo ſigdez
pᷣdicatum eſt euangelium in bieꝛlłm: ſʒ pꝛop
teꝛ lapidationem ſtephani ⁊ moꝛtẽ Jacobi
gladio occiſ.egꝛeſſi ſt ð hieꝛtm predicantes
in finibus iudee. poſtea tꝛãſeꝛũt ad ſamaꝛi
tanos ⁊ inde proceſſerunt ꝑ munduʒ ad ali
os. Ubi Aug. Quo auteʒ peꝛacto ab apoſto
lis ẽ predicatio iſta cõplłeta quando adhuc
uſq; ſt gentes in quibus modo cepeꝛit:⁊ ĩ ꝗ
bul nonduz incepeꝛit impleri.non utiq; hoc
ſic a dĩ'o mandatum eſt apoſtolis. tanquazʒ
ipſi ſoli quibus tũc loquebatu⸗.tantum mu
nus fuerint ĩpletuꝛi: ſed ſicut eis ſolis uidet᷑
dixiſſe. ecce ego uobiſcum ſum uſqʒ ad cõſu
mationem ſeculi ꝙ tamẽ eu uniuerſe eccle
ſie promiſiſſe.q̃ alijs moriẽtibus alijs naſcẽ
tibꝰ. hic uſq; in ſeculi conſumatione futura
ẽ quiſ non intelligat.hec aug. Et quia euan
gelium primo predicatum eſt in hieruſalẽ.
inde eſt quod audita ꝓnunciatione euange
lij. uertimur ad orientẽ quaſi ad hieruſalez⸗
gratias agẽtes ⁊ dicentes .gloꝛia tibi domi
ne. quia inde uenit ad nos euangelium. Un
de ſcriptum eſt. de ſyon exibit lex: ⁊ uerbuz
domini de hieꝛuſalez. ¶ Unde ⁊? Auguſtin.
Cepit enim eccleſia ab bieruſalem iſta teꝛr
na. ut gaudeat in deo ĩ illa hieꝛłʒz celeſti.ab
hac eni incipit: ad illaʒ teꝛminat. In illa to
ta eccłia erit: ab iſta exordiũ fidei ſupſit.h
aug. Sed vba euangelij leuita pꝓnütiatur?
uertit faciẽ ↄ aquilonẽ.ut oſtẽdat vbi‚ dei

De alcenſione domini

dirigi 3 eum q ꝑ aquilonez deſignat ſ. otra

diabolum. qui dicebat in corde ſuo ſedebo

in lateꝛe qquilonis: ⁊ eꝛo ſimilis altiſſimo.
Et dns ieſus poſtq; locutus ẽ eis) que ad

eruditõem ſue ꝑtinebant ↄſolationis.unuʒ

quẽq; oſculatus ẽ in intimo amore coꝛdis.
Quia ſᷣm Ambꝛo.apoſtolis ꝛeliquit oſcula
pacis. deinde ualedicens eis (eleuatis mani
bus)ut ſuos patri offerret (benedixit eis „
ſ.bona optàdo. ꝓmittendo. conferendo.ut
eos hoſtem muniꝛet: ut bonis celeſtibꝰ aꝛ

gueꝛet. ⁊ ut dicit Theop. foꝛte in hac bene

dictione uiʒ ↄſeruatiuã eis influxit. uſq; ad

ſpuſſancti aduẽtũ. Ex loco iſto duxit eccłia
in ↄſuetudinẽ ꝙ epi in fine miſſe dent bene
dictionem. Abi Oꝛigenes. Quod auũᷣt eleua
tis manibus benedixit eos.ſignificat ꝙ öce
at benedicentẽ cuiqᷓ; ornatũ eſſe uaꝛijs ope
ribus ⁊ arduis reſpectu alioꝝ: ſic enim ma
nus tollumur in altum. H QArigenes. In re
ceſſu ſuo benedixit xpᷣs diſ. cipulis:ſicut pat᷑
ecedens a filijs benedixit eis. ⁊ hoc fecit 5
mo pꝛopter maioꝛem eoꝝ neceſſitatem. ſᷣm
illud. cum eſſem cu eis ego ſeruabam eos ⁊?
cetea. ubi petit eos poſt᷑ ꝛeceſſuzʒ ſuum ſer
uari a malo. Secundo ad oſtendenduzʒ fina
lem ⁊ perſeuerantẽ erga eos ſuam dilectio
nem ſecunduʒ illud cum dilexiſſet ſuos qe
rant in mundo:in finem dilexit eos. Inſtru
xit etiam peꝛ hoc ſuperiores in eccłia. ut re
cedentes a ſubditis benedictõnibus eos ð0
2mendent. His finitis ad oꝛiẽtẽ uerſa facie
(ut dicit damaſcenus)cepit ſua pꝛopꝛia uir
tute non aliena eleuaꝛi ab eis ⁊z aſcendere.
(uidentibus illis)quos.ſ.tanta uiſione di
batur: ⁊ uidendo deducentibus ut ſcilicet
deſiderium ueniendi ad ipſum in eis excita
retuꝛ ⁊ triumphaliter pꝛopꝛio motu per do
tem agilitatis (in celum )ſupꝛemuʒz. uno ue
nerat(feꝛebat ur). Tunc mater ⁊ omnes 4
lij aſpicientes eum in celum eleuari proci
derunt in terꝛã adoꝛantes. 2 pꝛopter diſceſ
ſum lachꝛymas continere non poterant.mł
tum tamen gaudebant qðõ ipᷣum ſic glorioſe
celum peteꝛe ceꝛnebant. O quàlibemer mr
cum filio de hoc mundo receſſiſſet:ſed eaʒ
ad tempus hic manere dominus uoluit. qꝛ
ꝑꝑ ↄfiumandos cꝛedentes utile ⁊ expediens
fuit. Noſtre ẽt fidei neceſſarium erat quia
ipa poſt aſcenſionẽ dñi inteꝛ apoſtolos con
ueꝛſando multa eis ꝛeuelauit que de miſte
rijs illius cognouerat. Unde Anſpel. Sed
o bõe ieſu. iſtius tue dulciſſime matꝛis pijſ
ſme fili.quomõ pati potuiſti. ut te ĩ rgnum
glorie tue remeante: illam quaſi orbatam ĩ
miſeꝛijs mundi relinqueres ⁊ non eaʒz ſtatĩ
regnaturam aſſumeres. Ezat ut mihi ur̃ ne
ceſſaria noſtre fidei ↄuerſatio ſua poſt aſcẽ
ſionem domim inter apoſtolos eius.quia li
cet ipſi peꝛ reuelatõeʒ ſpiꝛituſſancti edocti

noſtri ieſu xpᷣi.

fueꝛint oẽm ueritatẽ incõpabiliter tñ manmi

feſtius ac eminentius ipᷣa peundem ſpm̃ ip

ſius neꝛitatis intelligebat ꝓfunditateʒ: ac ꝑ

hoc multa eis ꝑ illã ꝛeuelàbantuꝛ que in ſe
non ſolum ſimplici ſcientia: ſed ⁊ ipo effec

tu ⁊ ipo expeꝛimento cognouerat de miſte

rijs eiuſdem dñi noſtꝛi ieſu xpᷣi.Nec dilatio

ſue aſſumptionis quoquomodo iactuꝛam ĩ

ferre ualebat immenſitati amoꝛis ⁊ gaudij

ſui:quoniam ipᷣa perfectio amoꝛis 7 gaudij
ita illam reficiebat plenitudine ſui. ut hoc

ipſum ei ad augmentũ amoris ⁊ gaudij ma
gnoopeꝛe fieꝛet ꝙ illic ſe uiᷣbat:ubi deum

quẽ pᷣ cunctis amabat uelle magis ſciebat.

Igit᷑ ubicũq; eꝛat ⁊ ipᷣa in deo ⁊ deus in ea
iocundabat.qua ipᷣe iocunditate felix hoe
pre ceteꝝs ubiq; fieꝛi cupiebat. ꝙ ſapientie
dei potiſſimũ placere ĩtelligebat. P Anſhel.
⁊ ẽ notabile ꝙ dñs ſuos pᷣmo de ciuitate e
duxit. ſecundo eos in berhaniã duxit. tertio
eis benedixit.quarto aſcendit.in quo datuzꝛ
Itelligi.ꝙ peccatoꝛẽ pᷣmo educit ð peccato.
ſecundo ipſum in bethaniam.i.in domum
obedientie ducit ſtatũ eius mutando.tertio
ei benedicit gratia replendo.quaꝛto aſcen
dit.i. aſcendere facit. ad ſuperiõa tꝛanſferẽ
do. ⁊ aſcendens dñs Jeſus duxit ſecum illãꝗ
multitudinẽ nobilem.ſ.captiuã captiuitatẽ
i. captiuos a captiuitate inferni quos ſecũ
uictor eduxeꝛat ⁊ celi apeꝛta iaʒ poꝛta pan
dens iter ante eos.ſe ſequentes ut mic heaſ
propheta dixeꝛat exules intꝛodurit ĩ ꝛegnũ
patꝛis ſui.conciues illos faciens angelox 2
domeſticos dei. quatenus ⁊ ruĩas angelicaſ
reſtauraret. ⁊ eterni patris honorẽ cumula
raꝛet: ⁊ ſe triüphatorem oſtenderet ⁊? dñm
exercituũ cõpꝛobaꝛet. Dñs itaq; gloꝛioſꝰ cꝗ
didꝰ ⁊ rubicũdꝰ ſplendidus ⁊ gaudioſꝰ pᷣce
debat eos. uiam eis oſtendens ⁊ ipſi ſeqᷓban
tuꝛ euʒ cantantes ⁊ iubilantes. Inteꝛim au
tẽ michael pᷣpoſitus paꝛadiſi pezgens ad pa
triam celicam. nunciauit ꝙ dominus aſcen
deꝛet ad eã. ⁊ ecce omnes beatoruz ſpiꝛitu
um oꝛdines occuꝛeꝛunt eidem decenteꝛ ⁊ ſe
ꝛiatim ꝑ acies ſuas. Unus ex eis non reman
ſit.qui domino ſuo obuiam non uenuet. ⁊ ĩ
clinantes ſe cuz omni ꝛeuerentia qua pote
ꝛant eũ cũ hymnis ⁊ canticis ineffabilibus
deducebant. Quis eni poſſet cantus ⁊ iubi
los qui ab ipſis fiebant explicare:⁊ ꝗs poſ
ſet H̊ gaudium enaꝛaaꝛe: ¶ Sed ⁊ illud gau
dium gꝗs diceꝛe poſſet quod tam beatiſũmi
ſpuitus qᷓ; ſanctiſſimi patres habueꝛüt cum
ſibi adinuicem occuꝛreꝛunt:om̃eſ iubilabãt
⁊ pſallebant.nã iuxta pꝛophetam aſcendit
deus in iubilatione ꝙ maxiĩe ꝛefertuꝛ ad uo
cẽ iocunditatis redemptoꝛum cum ipſo deſ
cendentiũ.ꝗ pᷣus uoce lachrymabili clama
uezunt ĩ pactibus inferni.adueniſti deſiᷣra
bilis quẽ expectabamus in tenebris: ⁊ qñs

nol n
ſn valler?
nube⸗

gue ſubtearit clz 45
gel aſſſtentes ivt oſt
Chlis giituallit
RRNNed nd

ſancns aaiin
cedn phe druh⸗
deſt in celu eideit
liena ſzppa tuz b
tum roe pumanit
zioſu obectt ad mn
ulocdle Pdotem
Me. Ji nöcurn
gitngfecenne
ferebꝛtu Anoc
eit helias cum
ſuinute ppin
illte indigebant
Cun ſun gorift
1ce
lunenezllͤz
1 Amdo Ste
ſpenſi eger
ceſuſſaigi
anceun ſalun
ſceiticetan
educit pno
xpo fige leuo⸗
ulus ſeiesfi
oſtea irone⸗
Aat uderei
ſobotuſetg

eſus gunt ſecum ilz
nimn us
ota pan
guentes ut micheaſ
8innodurit iꝛegni
eſiens ANgerd
nus miss angelicaf
atris honore cumntlg
em oſtengeret? din
dis itag gorioſ
dicns ? gaugioſ ſce
ſtendens T ipſ ſeddan
lbllantes. Intenim au
gagiſt peꝛgens ad pa
uit dominus aſten
nmes beatoruz ſplitu
teigem gecene tſe
tus ex eis nonreman
lam non uenuet.
euerentia gua pote
micis inefſnbilibus
et camus t ülbi
xplicare/? i dol
Sea r ilic hin
atam bemniſini
ages babueꝛit en
umn⸗oßel ubllhi
Lophetam aſceneſt

Secunde partis

uoce tube.ꝙ ꝛefertuꝛ ad ſonũ pꝛedicatõis
apoſtolorum.ꝗ tũc fuit eis iniüctus domio
dicẽte:eutes ĩ mũdũ uniueꝛſuzʒ pᷣdicate euã
gelium oĩ creature:⁊ tũc em̃ ĩ omnẽ terꝛam
exiuit ſonus eorum tñ poſt ſpirituſſãcti re
ceptõez. Cunq; pſallerẽt tam ãgeli qᷓ; anime

beate.dns iũctis mãibus deuote ⁊ ſurſũ an

te pectꝰ erectis ⁊ nubecula ſub pedibꝰ aſcẽ
dit ⁊ omes bti ſimili modo iunctis mãibꝰ cũ
dño aſcẽderũt.Dño ãt aſcẽdẽte quidaʒ cho
ꝛi angeloꝝ ipᷣm pꝛecedebãt . ꝗdam ſequebã
tur.alij a dextris ⁊ alij a ſiniſtꝛis cũ ipſo co
mitabãt᷑.ſimul ⁊ cũ beatis aĩiabus ¶ Aſcẽ
debat ueꝛo dñs plãe ⁊? moroſe ꝓpteꝛ cõſola
tõem matris ⁊ diſcipuloꝝ.quouſq; poterant
uidere euʒ. Extũc ãt nubes lucida ⁊ cãdida
ſuſcepit eũ ab oculis eoꝝ caꝛnalibꝰ.qꝛ clari
tate nubis circũdatꝰ ulteriꝰ ñ ẽ uiſus.ur qui
xpᷣm p̃m carnẽ nouerãt ultꝛa iazʒ ſic ñ noſce
rẽt. Aſcẽdit uſq; ad nubeſ ea foꝛma quã ãte

paſſionem habuit.ſuſceptus ãt a nubibꝰ ea
qua i mõte apparuit. Quaſi in globo baiule

nubis aſcẽdit.nõ ꝑ moduʒ uehiculi:⁊ quaſi

ad aſcẽdẽdum egeret miniſterio angeloruzʒ

uel nubis.qꝛ ſua ꝓpria uiꝛtute ferebat.ſed
pꝑ modũ obſtaculi ut ab oculis mortaliũ nõ
uidere t᷑. Et ut ꝑ q̊ onñdeꝛet᷑.qꝛ omniſ cꝛeatu
ra parata ẽ obſequi ſuo creatoꝛi: nubes em̃
que ſubtꝛaxit euzʒ ab oculis inſipientiũ ⁊ an
geli aſſiſtentes ibi oſtendebant ꝙ cꝛeatuꝛa
coꝛꝑalis ⁊ ſpiꝛitualiſ ſubiecta ẽ obſego xpᷣi.
Et tũc ĩ momẽto cũ omnibus angel ⁊? pr̃ibꝰ
ſanctis:eꝛat ĩ pr̃ia celeſtis beatitudinis.Aſ
Edit g& xpᷣs.⁊ ꝑ nubẽ celos penetrans aſſũp
t eſt in celü ether̃i ſeu empieũ. .ñ uitute a
liena ſʒ ppᷣa.tuzʒ rõe diuimtatis q̃ omnia pt᷑:
tum ròe humanitatis gloꝛioſe. qꝛ coꝛpꝰ glo
ꝛioſũ obedit ad nutũ anime quantũ ad mo
tu localẽ ꝑ dotem ag litatis q̃ eſt in tali cor
poꝛe. Uñ nõ curꝛu:nõ angelis ſubleuatꝰ le
git qꝛ ꝗ fecerat omnia ſuꝑ omnia ſua vtute
ferebatuz. &noch ueꝛo ab angelis tranſlatꝰ

E: ⁊ helias curru ſubuectus ẽ in celũ aereũ

ñ uirtute ꝓpꝛia.q;ꝛ homines puri erãt ⁊ uir
tute indigebant aliena. ⁊? qꝛ eoꝝ coꝛpoꝛa no
dum ſunt glorificata.¶ Stabat autẽ Mat᷑

⁊ diſcipuli ?Z Magdalena ⁊ alij ituẽtes ĩ ce

lum eũᷣteʒ illũ q;diu apparebat oculis eoꝝꝑ.
Vnñ Ambꝛo. Stabant beati apoſtoli toto ſu
ſpenſi coꝛꝑe ⁊ aſcẽdẽtem ad celù dũm qꝛ in
ceſſu ñ poterãt:oculis ſequebãt᷑.⁊ lʒ ad de
ducẽdum ſaluatorẽ uiſio humana defecerit
fidei tñ deuotio ñ deficit. Uſq; ad nubẽ enĩ

deducũt xpᷣm oculis: uſq; ad celos autẽ cuʒ
xpo fidei deuotiõe comitãtuꝛ. Unde ait apo

ſtulus.ſciẽs fidẽ noſtram ĩ celis eẽ cuʒ dño
Noſtꝛa ãt ↄueꝛſatõ ĩ celiſ ẽ.h̊ Ambꝛo.O qd

erat uidere dñm ſic gloꝛioſe aſcẽdentẽ.Et ſi

ꝗs potuiſſet audir̃ ⁊ uider̃ illos beatiſſimos
ſpus ⁊ animas ſãctas cum eo pariteꝛ ĩceden

Capłm. lxxxij.

tes foꝛte pᷣ gaudio aĩa illiuſ a coꝛpor̃ ſepeꝛa
ta fuiſſet: ⁊ cũ eis ẽt parit᷑ aſcẽdiſſet.((¶ ¶ iq;
Niã qñs ſubtractus eẽt ab oculis ⁊ ↄſpectu
eoꝝ.adhuc tñ ſuſpenſis uultibus(intuebaͤt
ĩ celũ) opteꝛea (duo ãgeli in forma ui
ꝛoꝑ (ſteterunt iuxta illos in ueſtibꝰ albis)
ut gratulatõ monſtraꝛet᷑ ex ipſis indumẽtis
⁊ dixerunt eis¶ Uiri galilei.Quid ſtatis h̊
aſpitientes ĩ celũ) Galilea apłoꝛũ patria fn
it. uñ ⁊ uiri galilei dicuntur. Ac ſi diceren.
Statis hic.⁊ ĩ celum aſpicitis quaſi obliti
quid facere debeatis. Redite ĩ ciuitatezʒ. ⁊
expectate promiſſionem patris:ſicut dictuzʒz
eſt uopis. Recedite nec expectate ieſum ut
modo redeat:ſed in fine tempoꝛum.”(ſic ue
niet quemadmodum uidiſtis eum euntem ĩ
celum).i.ſcut baiulis nubibus uidiſtis eũ
ĩ celuʒ aſcẽdẽtem:ſic baiulis nubibus uide
bitis eũ ĩ aere ad iudiciũ deſcẽdẽtẽ:⁊ ¶( quẽ
admodũ uidiſtis eum aſcẽdẽtem ĩ celũ)ĩ fõ
ma humana.cui ↄpetit uideri oculis corꝑpa
libus ⁊ moueri ð loco ad locuz(ita ueniet)
ĩ eadẽ forma ⁊ carnis ſubſtãtia ad iudiciuzʒz
qꝛ ſicut fuit iudicatus in foꝛma humana: ſic
ueniet ad iudicãdũ mund .uerütamẽ iudi
catꝰ fuit ĩ foꝛma humana paſſibili.aſcendit
aãt in celum ⁊ ueniet ad iudicium in forma
hũua na gloꝛioſa ⁊ ipaſſibili. Unde Anguſt.
Sic ueniet quẽadmodũ uidiſtis eũ euntẽ ĩ
celũ.i.in foꝛma huana ĩ q̊ iudicatꝰ ẽ iudica
bit. ut etià illud ꝓpheticum impleatuꝛ. uide
bũt ĩ quẽ pupugeꝛũt.⁊ iterũ. Itaq; ſi reditu
rum eũ credimus.nos expectare debemus
ne ſic nos compꝛehẽdat aduentus illius.nõ
ſuſpicãtes.ſicut cõpꝛehẽdit nũc caſtigatio ð
liquẽtes.cohertio nãq; pᷣſentium imaginem
habet ĩ ſe futuroꝝ.cauẽdũ eſt g ne ſi ĩ pᷣſẽti
vbere ñ corrigimur:futura ſeueritate dãne
mur.hec Aug.Conſidera hic.quomõ domi
nus ieſus de ſuis ſolicitus fuit. Nã ſtati cuz

euanuit ab ocul eoꝝ. miſit angelos ſuos.tũ
ut meſtos ð abſentia dñi ↄſolarẽtuꝛ ⁊ cõfor

tarent.tum ut euʒ uere aſcẽdiſſe ĩ celu.ſ.ĩ
gionẽ angeloꝝ demõſtrarẽt ñ ſicut enoch ⁊
belias ꝗ traſlati ſt᷑ in paradiſuʒ terreſtꝛẽ. ꝗ
lʒ emines ſit.tũ tm̃ ꝑtigit ſublunarem regio
nẽ.tuz ne diutius ibi moꝛarent᷑ ⁊? nimiũ ibi
ſttes fatigarentuꝛ ſed potius recedẽtes ꝓ
miſſũ pr̃is expectarẽt ¶ Angelis itaq; diſpa
rentibꝰ(ipᷣi)ĩ loco ubi ſteteꝛunt nouiſſime
pedes ei (adorãtes) xpᷣm.ſ.ðum ⁊? hominẽ
ut deo ꝑſonaliteꝛ unitu (reueꝛñ ſt)a monte
ꝗ uocatu⁊ꝛ oliueti ꝑꝑ copià oliuaꝛuù ſabbati.
habens iter.i.itineze ſabbati.ſ.ſpatio milia
rij diſtãs ab hieꝛłlm.quia nõ ampliori ſpatõ
licebat iudeis ꝓpgꝛedi ĩ ſabbato de uilla uł
ciuitate ĩ q̃ erat:ſʒ ciꝛca ꝑ mille paſſus deꝗ
bular̃᷑ poteꝛãt. UetP*editio habet:a mõte tꝛi
um luminũ.Si at dictꝰ e mons oliueti.qꝛ ᷣ
nocte ex ꝑte occidẽtiſ illůinabat igne tepli.
N7

De aſcenſione dñi noſtri ieſu

ubi eꝛat ignis iugis in altaꝛi mane a ꝑte oꝛi
entis pᷣmo excipiebat radios ſolis.anteq; il
luſtrarent ciuitatẽ habebat ẽt copiam olei
ꝙ ẽ luminis fomtnʒ.( Et ꝛegreſſi ſunt ĩ hie
ruſalẽ cũ gaudio magno qꝛ oĩa miſteria e
ꝛant impleta in xpᷣo. letantes de dei ? domi

ni ſui glorificatõe.quẽ poſt triũphũ reſurec

ctionis ẽt celos cognoueꝛant penetraſſe de

humani generis ↄpleta redẽptõe. de ꝛeſt au

ratione ꝛuine angeloꝝ.⁊ de deiectione ömo
num. de ↄfuſione iudeoꝛum infidelium. de
ſpirituſſancti ꝓmiſſione.de humane natuꝛe
exaltatione.de certa ſpe generalis reſuꝝec
tionis ⁊ aſcenſionis futue.x quo eĩ caput
reſurrexerat ⁊ aſcenderat.idẽ ⁊ de mẽbris

pꝓ ceꝛto ſperaꝛe poterant. Panc aut ultimã
pꝛoceſſionem diſcipuloꝝ poſt ieſum.ꝗ una
nim ter ſut egreſſi:⁊ poſtea unanimit᷑ ſunt

ingreſſi. repñtat eccleſia dnicis diebus egre
diendo de eccłia ⁊? de redeundo ad eam q̃ſi
de hieruſalem rediens in hieꝛuſalẽ. Unde
in eo ꝙ de eccłia egꝛedimu crucem dñi pꝛe

feꝛendo:repᷣſentamus.ꝙ illi egreſſi ſunt pꝛe

eunte crucifixo in eo aùt ꝙ cũ cꝛuce dñi re
dimus.lʒ illi ſine cꝛucifixo redieꝛint ꝛepñta

mus ꝙ ait. uobiſcũ ſum uſq; ad ↄſumationẽ
ſeculi.qꝛ licet non ꝛedieꝛit cꝛucifixus cũ eis
pñitia corꝑali redijt tñ cuʒ eis pñtia ſpùali.

In primitiua aũt eccłia huiuſmodi zepñta
tio fiebat quinta feria.q̃ ſunc ſolẽnis erat ꝓ

ueneratione aſcenſiõis.ſicut pꝛima feria.ſ.
dies dominica ꝓ ꝛeueremia reſurrectionis.

Sed qꝛ ſuꝑuenerũt feſta ſãctoꝝ: ⁊ celebra
ꝛe tot feſta erat quaſi oneꝛoſum.iõ ſolemni

tas quinte ferie ẽ ſublata: ⁊ ꝓceſſio ad dñi
cam tranſtata. De loco aut aſcenſionis di
cit ſulpitius epᷣs hieroſolimitanus.ꝙ cũ ibi
poſtea edificata eſſet eccła: locus ille ĩ quo
ſteterũt xpᷣi aſcẽdẽtis ueſtigia.nunqᷓ;ᷓ potuit

ſterni pauimento poſtmodu. ĩmo ꝛeſiliebãt
marmoꝛa ĩ ora collocãtiũ. Calcati ẽt a dño

pulueris ᷣ dicit eſſe documtũ. ꝙ ueſtigia ĩ
preſſa cernt ibidem: ⁊ eandẽ adhuc ſpẽm

uelut ĩpꝛeſſis ueſtigijs t᷑ra cuſtodit.⁊ ut ait
Beda. Cũ teꝛra eadẽ a credentibꝰ quotidie

minuat᷑: tñ eadem ueſtigia pꝛiſtinũ ſtatũ 2
tinuo recipiunt. Nec ſũmũ eccłie cacumen
ypꝑ dnici coꝛpis meatũ ↄtegi potuit: ſʒ a ter

ra tꝛanſitus xpᷣi uſq; ad celuʒ pʒ. Adhuc eſt
ibi eccłia in qua ſolebant eſſe nigꝛi moachi
cum abbate:⁊ ẽ ibi ſancte egyptiace ſepul
chrũ:⁊ locus ubi apłi ↄpoſueꝛnnt ſimbolũ.

Tunc deſcendeꝛum apoſtoli cũ Matre do
mini ⁊ alijs mulieꝛibus ac diſcipulis in cẽa

culum montis ſyon:⁊ ibi morabãtur expec
tãtes ꝓmiſſionẽ. put a dño erat eis madatũ
ibi ẽ locus.ubi BGeatus Matthias int᷑ aſcẽ
ſionẽ ⁊ penthecoſten fuit loco iuõ in apoſto
latum electus.(Et eꝛant omẽs unanimiter
in oꝛatõe ꝑſeueꝛantes)⁊ aſſidue debitis ho

5 rxvbi.

tis ſine inteꝛmiſſiõe oꝛantes:⁊ ꝑ orationem

ad receptõem ſpũſſancti ſe pᷣparantes quoti
die: ut ꝓmiſſuʒ mereꝛent᷑ accipeꝛe. Et quã
uis dictũ ſit ꝙ erant ꝑſeuerantes in oratõe:
2= ñ ſit additũ in ieiũio.quidã tñ a feſto aſcẽ
ſionis uſq; ad pent hecoſtẽ ieiunant exẽplo
apłoꝝ quos aiunt ieiunaſſe in ſpatio illo.qꝛ

dictũ ẽ in euangelio. uenient dies in quibuſ

auferet ſponſus ab eis:⁊ tunc ieiunabunt.

Oabãt g ⁊ eiunabant qꝛ xpᷣs ſpõſus ab eis

ablatꝰ caꝛne ꝛeceſſit¶ At erant ſemꝑ).i.cõi
teꝛ uel frequẽteꝛ (ĩ teplo) ꝙ ẽ locus or̃onis
Llaudantes deũ de bũññficijs ſuis.⁊ bñdicẽtes
.i. magnificantes de ꝓmiſſis diuinis: ⁊ oꝛan
tes deuote ꝓ recipiendis ſpirituſſancti dõis
uel laudantes deũ de ꝓpꝛia ſua bonitate in
ſe ac ꝓ dñi ſui gloꝛificatõe ⁊ aſcenſiõe:⁊ be
nedicentes.i.gras agẽtes de boncꝛum ſuoꝝ
ↄmunicatõe ac ꝓ ſpirituſſancti ꝓmiſſione:
⁊ eoꝝ ꝑ angeloſ facta ↄſolatõe.Non aliquo
mundano aiſtrahunt ſed oĩbus ↄtemptis iu
giter diuinis laudibꝰ inſiſtunt:ut ĩ loco or̃o
nis. ⁊ inter laudum deuotiões.ꝓmiſſũ ſãcti
ſpiritus aduentum ꝓmptis ⁊ ꝑatis ꝑ omnia
coꝛdibus expectent. Uiciſſim quidẽ habita
bant modo in tẽplo ad oronẽ: modo ĩ cena
culo ad quietẽ. Unde q̊ aduerbiũ ſemꝑ diẽ
ibi frequẽtiã ⁊ opõtunitatẽ nõ more ſuo du

ratõem ↄtinuã. Quos nos imitantes ĩ ſacꝛa

uita ſemꝑ degamus laudautes deum ⁊ beñ
dicentes. Sic eĩ ⁊ nos quotidiana illiꝰ mer
bimur benedictõe ſublimãi.ſi quotidie triũ
phalis illius in celũ aſcenſionis mẽoꝛes.lan
dãtes ⁊ bñdicẽtes deũ in hirłm.i.ſuꝑne pa
cis.ſperata ac deſideꝛata uiſiõe quieſcimꝰ
⁊c oꝛantes ut dona ippᷣius ꝛecipere poſſimus.

ſimiles hominibus expectantibus dñm ſuuũᷣ

qñ ꝛeueꝛtat s nuptijs.Unde Beda.⁊ ſem
⁊ ĩ loco ̊ maxime fres caꝛiſſimi meminiſſe
nos decet ſermonis dñi.quo diſcipulos glõi

ficans. heati inꝗt oculi ꝗ uidẽt q̃ uos uidet᷑

ꝗs etem̃ dicere.ꝗs digne ualeat cogitare:
quam beata ↄpunctione oculos ad terꝛam
deflexerunt:ꝗbus ipCʒ quẽ adorabant celi
gẽ. deuicta moꝛtalitate quam aſſumpſeꝛat
ꝗd pateꝛne claritatis ſolium iaz ꝛeð ire con
ſpexerant. Quãdulces lachrymas qnta ſpe
⁊ letitia feruẽtes.ꝓ ĩgreſſu celeſtiſ pr̃ie fuõ
rũt quo deũ ac dñm ſuũ ꝑtẽ ſue natur̃ iã fe
re ceꝛnebãt. Mẽerto g tali ſpectacło ꝛefecti
poſtqᷓ; adoꝛauerãt ibi ſteter̃t pedes eiꝰ.poſt
quà ueſtigia ꝗ nouiſſie fixit lachrymis ꝛiga
ueꝛe ꝓfuſſis:cu feſtim redire hieroſolimaz.
ubi aduentum ſanctiſpũſ expectaꝛe ſunt iuſ
ſi.⁊ ut digni celeſtibus promiſſis exiſterent
erãt ſemꝑ in tẽplo laudantes ⁊ benedicẽtes
deũ ſciẽtes ceꝛtiſſime.quia illa ſolummodo
coꝛda ſpũſſancti inuiſeꝛe ⁊ ĩhabitar̃ dignat᷑
q̃ locũ orõis frequentãtia.que laudi ⁊ bene
dictõi diuĩe uideꝛit eẽ dedita. Uñ ⁊ ĩ actibꝰ

nuo coder in ip cei
(disg ieſts cumunn
mulritudine.aperies i
humano gener clauſa
2 gauceter i ens Aſe
reum ſupet omnes alio
ſriti beuti ? omnem
orominimu i ſecuot
la gmnhlex ee celu inſin
ſel EraNra ic ad teri
celos ed Bd dmnete
ſtelliſ ornati ecudum
angelicis öputaru derd
le ſoli diuinitati appu⸗
faptus fuit Daulus.
ceeſtiu nec ad co⸗
fituu:ſecd ad otemola
tieraptus fuit z Aug
pol kt ſeget a ertr
ligak corpaliteꝛ ut xps
1 pater 4 fniſteis ſe
ctianipoleſne ni
ſe iuccantis Gecer
m d hmtde deitan
eanal wecäyfe,
lemgieſtangn geit

unkſel dibus
ud nſſtum:ut ilococfn
Aum geno ioͤes piſi ſii
um pnptis 1 atisp onſin
tem. Aciſſim quige babin
ehlo ad ofone: mob i ten
Unde h aduerbii ſenh ci
potumitaté no more ſuod
Quos os imitantes i ſacen
us laudaures deum 2 beñ
ros quondiana ilis mer
er Ndde i
cclü aſcenſonis wees an
es deü in birlm. ſupne n
deſdeꝛ na uiſde guieſemn⸗
wa iins ecipere poſſim.
dus erpectantibns dimn ſud
nuoris. Umde Bect ſen
1 ne ffes cniſſimi men fiſſe
monis fi Ano iſehtloo
ingroculig niet welii
re.9s digne naleat cogttare:
mne oeulos ad lenamn
ounctione 0
s iz le ℳ4bent celil

n aſumpſengt

2

Secunde partis

eoꝝ legituꝛ de ipſis. Pi omnes erant unani
miteꝛ ꝑſeueꝛantes ĩ oꝛatione. Quod nobis ẽ
teſtimoniũ opeꝛis apoſtolici ſollerte? imitã
dũ.uidelicet.ut ꝗ celeſtia pmiſſa habemꝰ.
quiꝓ his accipiẽdis ſedulo ſupplicaꝛe pᷣcipi
muꝛ.⁊ omnes ad adorandu ↄueniamus ⁊ in
oratione ꝑſiſtamꝰ:⁊ unanimi dñm deuotiõe
pᷣdicemm. Nec dubitandum ẽ. ꝙ ſic nobis
oꝛãtibus pius cõditoꝛ auditum accomodar̃
⁊ ſpiritus ſui gratiam noſtꝛis quoq; coꝛdibꝰ
infundere dignabit᷑.ꝙ nr̃os quoq; beatoſ fa
ciet oculos:⁊ ſi ñ ut apoſtoloꝝ.qui cõmora
tem in mũdo dominũ ꝗ docẽteʒ ⁊ miꝛacula
faciẽtẽ.qui poſt triumphũ moꝛtis reſunexiſ
ſe atq; ad celos redeũtẽ uiore meruerũt:ceꝛ
te ut eoꝝ de ꝗbus Thome apto dicit. q; ui
diſti me: credidiſti.beati ꝗ n uiderũt ⁊ cr̃di
derunt. Cunctis etem credẽtibꝰ ſiue illis ꝗ
incarnatõis eiꝰ tẽpoꝛa naſcendo pꝛeceſſeꝛut
ſiue his qui ĩ carne eũ uiderunt.ſiue nobis
qui poſt eius aſcẽſionem credimus. ↄmunis
E eius hil aꝛiſſima ꝓmiſſio.qua dicit. GBeati
mũdo coꝛde:qm̃ ipi deũ uidebunt.h̊ Beda.
Dñs g ieſus)cum uniueꝛſa pꝛedicta.felici
multitudine.aperiẽs ianuas ꝑadiſi:uſq; tũc
humano geneꝛi clauſas iĩitꝛauit tꝛiumphalit᷑
⁊ gaudẽteꝛ in eas(Aſcẽdit )ãt(in celũ )ẽpi

reum ſupeꝛ omnes alios celos.ĩmo ſuꝑ oẽm

ſpiritũ beatũ ⁊ omnem creaturã.⁊ ſupꝛa id
ꝙ nominatu ĩ B; ſeculo uel in futuro.Et no
ta ꝙ triplex eẽ celũ inſinuat apoſtolꝰ.ubi fa
tet᷑ ſe raptũ uſq; ad tertiũ celũ. Inter quos
celos ſᷣm Aug.pmũ ẽ coꝛpoꝛale ſole.luna ⁊
ſtelliſ ornatuũ.ſecũdum ẽ ſpirituale ſpiritibꝰ
angelicis ðputatũ.tertiũ ẽ ſupeꝛinte lentua

le ſoli diuinitati appꝛopriatum. Ad B̊ tertiũ

raptus fuit Paulus.qꝛ ñ ad uiſionem coꝛpo
ꝛũ celeſtiũ.nec ad cognitionẽ celeſtium ſpi
rituu:ſed ad ↄtemplatõnẽ nudã diuine eſſẽ
tie raptus fuit ʒ Aug.⁊ ĩ hoc celũ aſcendit
xpᷣs (Et ſedet a dextriſ dei)ñ ꝙ ſeſſio ðᷣi ĩtel
ligat᷑ coꝛꝑaliteꝛ ut xpᷣs homo ſedeat a ðᷣxtꝛis
2 pateꝛ a ſiniſtꝛis:ſed dicituꝛ ſedere ꝓpt᷑ iu
ditiaria poteſtatẽ quã a pr̃e accepit.qꝛ ſede
re iudicantis ẽ. Sedere ãt a dextris ſi fera
tur ad xpᷣm ꝛõe deitatis.ſic iſta ſeſſio ĩpõtat
equalitatẽ cũ pr̃e.qꝛ cõregnat pr̃i in eq̃lita
te maieſtatis ſᷣm deitatẽ.ᷣʒ quã filius ẽ pa
tri equalis. Si ãt referat ad xpʒʒ ꝛ2õe humai

tatis B; põt eẽ dupliciter. uno mõ iquantum

eſt unita actualit᷑ ipᷣi ðo.⁊ ſie iſta ſeſſio im
poꝛtat quãdã aſſoci ationẽ honoris.qꝛ eadẽ
ueneratione ueneratuꝛ humanitas iquatuʒ
unita vbo cuʒ ipᷣa deitate.ſicut ueſtis regia
cum ipo rege.qñ ẽ ea actualiter indutꝰ ⁊ ſic
xpᷣm in dextera dei pr̃is ſedere:ẽ humanita
te in gloria diuinitatis r̃ quieſcere. Alio mõ
Fim ſe ⁊ ſic ſedere a dextꝛis pr̃is deſignat eẽ
in potioꝛibꝰ eius bonis.ſcut dexteꝛa ẽ paꝛs
nobilioꝛ ⁊ potioꝛ coꝛporis. Merito xpᷣs dr

—

Capłm. lxxxij.

ſedere ad dexterã dei.ſedere ꝗdẽ qꝛ laboꝛa
uit.ad dexteꝛã autem.qꝛ; in ſmniſtra advſita
tis diu fuit:dei ueꝛo dicituꝛ.qꝛ pꝰ abiectõm
merito gloria ſequituꝛ. Sicit᷑ g ſedere.qꝛ eq̃
lis ẽ pr̃i in ptãte iudicandi.dr̃ ⁊ ſtar̃ q ſuos

iuuat ĩ malitia pñti. Nos creditnꝰxpᷣm a dex

tris patris ſedemẽ.qꝛ credimus eũ regnãtẽ
⁊ quieſcẽtẽ q̃ notant᷑ ꝑ ſeſſionẽ.Sthephanꝰ
ãt uidit eũ a dextris dei ſtantem qꝛ ĩ tribu
larõe poſitꝰ habuit eũ ꝓpugnatoꝛẽ ⁊ ſuſcep

torem.q̃ notantuz ꝑ ſtationem. Sicut em̃ ſe

dere quieſcentis eſt ⁊ iudicantii:ita ſtar̃ pu
gnãtis ⁊ adiuuantis. Sedens g ad dexte
rã pr iſ iugiteꝛ uultui benigniſſimi pr̃iſ appa

ret. ⁊ uulneꝛuʒ qᷓ ꝓ nobis peꝛtulit cicatꝛiceſ

oſtendit ad iterpellanduũ ꝓ nobis. Omes vo

ſancti pr̃es ⁊ beatiſſimi ſpus: iubilabãt coꝛ

deo laudes.Si em̃ mopſes ⁊ filij iſrł pꝰ tꝛan
ſituʒ maꝛis rubri:cecinerunt carmen dño ⁊
Maria prophetiſſa ſoroꝛ eius ⁊ relique mu
lieres eâ ſequẽtes canebàt dño in tympanis
⁊ choꝛis quãtomagis modo omnes h̊ fatiũt
cunctis aduerſitatibꝰ ſuperatis. Omnes igr
ibi ↄſtituti pſallunt.omes cantant.om̃es ex

ultant. omnes letantuꝛ. om̃es gaudẽt. om̃es
iubilant. omnes manibus plaudunt. om̃s tri

pudi ant.omnes iocundantur. Uere nunc in
ſupeꝛna hieꝛłz audituꝛ canticũ letitie.⁊ per

omnes uicos er ab uniuerſis dicitur allelu

ia: Nunquam ab origine mundi tale feſtũ ⁊
tam ſolẽne paſcha celebratũ ẽ i patria. net
unquam eꝛit niſi forte poſt diem iudicij cuzʒ
omnes ibi cũ corporibus gloꝛioſis pᷣſenta bi
muꝛ electi. Magnũ itaq; ⁊ ſolẽne ẽ hoc fe
ſtum. Nã quicquid deus uſq; modo fecit:fe
cit ut ad huũc diẽ ꝑuenit.Celũ ⁊ terra ⁊ oĩa

ꝗ̃ in eis ſunt:facta ſunt ꝓppteꝛ hominem. hõ

dt ꝓpteꝛ gloriã habẽdam celeſtem. ad quã
uſq; nunc ꝑtingere pꝰ peccatuʒ non poterat
quantumcunq; iuſtuſ ẽẽt.Quia g omnia cõ
pleta ſt᷑ in aſcenſone magnificꝰualde ẽ dieſ
iſte. Podiernus quippe dies ꝓprie eſt feſtũ
ſolemniſſimum domini ieſu qꝛ hodie ĩcepit
ſedere ad dexterã pr̃is ? requieʒ caper̃ a la
boꝛe ſue ꝑegrinationis.Eſt etiam ꝓprie fe
ſtum omnium ſuꝑnoꝝ ſpirituũ.quia de dño
ſuo quem ante ibi in humanitatis foꝛma nõ
uideꝛant nouum ſuſcipiunt gaudiuz. ⁊ quia
hodie pᷣmo incipint ꝛeaſtaurari ruine ipoꝝ.
in tanta multitudine beatoruʒ ⁊? cognoſcuũt
numeꝛum ſuum ꝑ peccatum diminutum. ꝑꝓ

anm ieſum reintegandum. Si g gaudium

ẽ ĩ celo coraʒ angelis dei ſuꝑ uno peccator̃

penitẽtiaʒ agẽte: quale putamꝰ gaudiũ eoꝝ

fuiſſe.qn tot milia animaꝝ ſanctaꝝad ſuuzʒ
uidezunt ↄſoꝛtium tꝛanſue.Etiam propꝛie ẽ
feſtum patꝛiaꝛchaꝝ.ꝓphetaꝝ ⁊ aliaꝛu aĩaꝝ
ſanctaꝑ.qꝛ ad ſupeꝛnam patrisz hodie pᷣmi
tus ĩtrauer̃t. Si g feſtuʒ facimus de aliquo
ſancto ad celos migꝛate.quatoma gis de tot
2

De ſcripture euangelice ac fiði

milibꝰ z quantomagis de ſancto ſct᷑oꝝ.Eſt
etiam feſt dñe nre.ꝗᷓ filiũ ſuũ unigenituz ĩ
ea caꝛne quã de ſe aſſumptã noueꝛat totam
oculis ſuis gloꝛioſe ſic uidit tanq; deũ ueꝛũ
ſup excelſa ↄſcendere:⁊ om̃s celos dominã
di iure penetrare: ac ĩ dei pr̃is ↄſeſſuʒ aſcẽ
dendo peꝛtingeꝛe. Eſt etiam nihilominus ꝓ
pꝛie feſtum noſtꝑ.qꝛ hum na natura hodie
ſuper celos eſt exaltata:⁊ hõ ꝑditꝰ ad rᷣgna
celeſtia: ⁊ ad ſocietatẽ angeloꝝ peꝛ dñʒ ieſũ
ẽ reuocatus. Jpſe ei dei filius ꝗ exiuit a pa
tre non per loci mutatõem:ſed peꝛ eteꝛnam
genezatõem ⁊ peꝛſonalem diſtictõeʒ. hodie
⁊eliquit mundum quantum ad pꝛeſentiã cõ
poꝛalem ⁊ iuit ad patrem faciendo natuꝛaʒ
moꝛtalem pateꝛne gloꝛie conſortem. Igitur
ualde ſolẽnis ẽ dies iſte:⁊ aĩa q̃ dñʒ ieſũ be
ne diligeꝛet:merito hodie exultaret. Si di
ligeꝛitis me inꝗt gaudeꝛetis utiq;.q; uado
ad pr̃em. Uñ TLeo papa.dicit quidẽ dñs ieſꝰ
diſcipulis ſuis.ſi diligeritis me gauderetis
utiq; qꝛ uado ad pr̃eʒ. Uobis ei ̊ pꝛeſtatur
aſcenſio:⁊ ſuper oẽs celos ad pr̃is dexteroʒ
collocãda:ueſtra in me humilitas eleuat.

UVniui eĩ uos mihi ⁊ factus ſum filiꝰ hoĩs.

ut uos filij dei eſſe poſſitis.Quia igit᷑ xpᷣi a
ſcenſio noſtra puectio ẽ.⁊ quo ꝓceſſit głia
capitis: eo ſpes uoc at ⁊ coꝛꝑis:dignis dilec
tiſſimi exùltemus gaud js ⁊? pia graꝝ actõe
letemur. Hodie eĩ nõ ſolũ padiſi poſſeſſoꝛes
firmati ſumus:ſed ẽt cęloꝝ in xpᷣo ſuꝑna pe
netranimus amplioꝛa adepti ꝑ ineffabilem
xpᷣi gꝛatiam quam pez dyaboli amiſeꝛamuſ
inuidiam. Ram quos uirulentus mimicꝰ* pᷣ̊
mi habitaculi felicitate deiecit eos ſibi cõ
coꝛpoꝛatos dei filius ad pr̃is dexteraz collo
cauit. Uñn ⁊ Aug. Hodie ſicut audiſtis fr̃es
dañs ieſus xpᷣs aſcẽdit ĩ celũ aſcẽdat cuʒ illo
⁊ cor nr̃m.ſicut eĩ ille aſcendit nec receſſit
a nobis ſic ⁊ nos cũ illo iaʒ ſimus qᷓ;uis non
dũ in corꝑe noſtro iã factũ ſit: qð pꝓmittit᷑ no
bis.Cũ aſcendit in celũ nos ab illo ñ ſepera
mur. Nõ nobis ĩuidet celũ ſed quodãmodo
clamat.mea mẽbꝛa eſtote ſi aſcẽder̃ uultis
i celüũ. In h̊ gᷓ oẽs ĩterĩ roboꝛemur.i h̊ uotis
oĩbus eſtuemꝰ. In Gq meditemur ĩ terris q;
ↄputemur in celis.Tunc exutuꝛi caꝛnẽ mõ
talitatiſ nüc exuamur aĩe uetuſtate. acile
coꝛpus leuabit᷑ ĩ alta celoꝝ.ſi nõ pᷣmat ſpm̃
ſaꝛcina peccatoꝝ.Et iteꝝ.Quia nero tpꝛali
xpᷣi pnñtia uiduati ſumꝰ ad eternã eius uiſio
nẽ tota ĩtẽtõe feſtinemus eiq; dicamus. Li
bi dixit cor meũ.queſiui uultũ tuũ:uultum
tuũ dñᷣe ꝛequiꝛã.Tota nãq; diſpenſatio hũa
nitatis xpᷣi nihil aliud fecit niſi ut intentõeʒ
noſtꝛam ad ſuꝑna diꝛigeꝛet.⁊ ex tpᷣꝛe noſtre
mortalitatis ad manifeſtam niſionem ſui ꝑ
duceret ac ꝑductoſ eteꝛna uultus ſui gloꝛia
ſaciaret.Et iteꝝ. Pec quippe ſolẽnitatis hꝰ
CE rõ.ut xpʒ ad dexterà pr̃is iam regnaꝛe cꝛe

„

„ fine ⁊ utilitate

damus ⁊ interi eü quaſi gẽmis uirtutũ alis
caritatis.ſ.⁊ ſpei ſubſequamuz. ut cuʒ tradi
derit regnũ deo pr̃i ſine fine cũ eo ĩgnemꝰ.
Aſcendamus cũ xpᷣo intea corde.ut cũ dies
ꝓmiſſus aduenerit ſequ amur corpe. Dec
Aug. Uñ ẽt Greg. Uñ fr̃es chaꝛiſſimi opʒ ut
illuc ſemuꝛ corde. ubi eũ coꝛꝑe aſcendiſſe
credimus. Deſyderia tenẽa fugiamꝰ. Nihil
iam nos delectet in infimis ꝗ prez habemꝰ
I celis.Et ſi gdhuc h̊ tenemur in ifirmitate
corporis ſequamur tñ eũ paſſibus amors.
Mon aunt deſerit deſideriũ nr̃um ipᷣe ꝗ dedit
ieſus xpᷣs dñs nr̃.h̊ Sreg.Aſcendit g xpᷣus ut

coꝛꝑali pñtia ſubtractu ꝓuocet affectuʒ mũ

di ⁊ toto coꝛde euʒ deſydeꝛemus.Et iõ que
ſurſũ ſunt qramꝰquo ad uim intellectiuã.qᷓ
ſuꝛſum ſunt ſapiamꝰ quo ad uim affectiuã.
Sic aſcẽdit eorde miles quidam q in ptibꝰ
ultramarinis omia loca ĩ ꝗbus ſaluator nr̃
fueꝛat ſolicite cũ lachꝛymis uiſitauit ⁊ duzʒ
oĩa ſcta loca deuote ꝑꝗſiuiſſet.ultio uẽit in
monte oliueti.uñ dñs aſcẽdit.ubi poſt lõgã
or̃onem cũ lachꝛymis dixit.Ecce dñe ubiq;
queſiui te diligenteꝛ.uũ dũ uenerĩ ad locuʒ
ubi celos aſcẽdiſti neſcio ubi ampliꝰ te rec

ram. Jube g ſpm̃ meũ ſuſcipi ut ad dexteꝛã

pr̃is nideã te reſidenteʒ in głia.⁊ his dictis
ſpm̃ ſuũ ſine dolore reddidit.ſic ut nos dñũm
p ſingula ſua opꝑa ⁊ vtutũ exercitia qramus
ut tandẽ ad eum aſcendeꝛe ualeamꝰ. Aſcẽ
ſio dñi oliz in ſcala Jacob pᷣfigurata fuit.q̃
una cextremitate terrã ⁊ alia celũ tangebat
⁊ angeli ꝑ eã deſcẽdebant ⁊ aſcendebãt ſie
xpᷣs de celo ðſcẽdit ⁊ reaſcendit.quando ce
leſtia ⁊ terreſtria rᷣueniꝛe uoluit.Opõotebat
em̃ ꝙ mediatoꝛ dei ⁊ hoĩm deꝰ ⁊ homo ẽẽt
qꝛ aliteꝛ pacẽ inteꝛ deum ⁊ hoĩem ꝛeforma
re ñ poſſet.deus em̃ altiſſimꝰ ẽ ⁊ hõ ifimus
eꝛat.⁊ iõ xpᷣs ĩteꝛ celũ ⁊ terrã ſcalã faciebat
deſcẽdunt ãt angeli ꝝ illã: nob gr̃am appor
tando:⁊ reaſcendunt aĩas nas ĩ celũ repor
tando. Hanc ẽt aſcenſionem xpᷣs pᷣnotauit.
qñ pabolã ð una oue ex cẽtũ ꝑdita ⁊ ĩuẽta pᷣ
dicauit.ouis una ꝑdita ẽ.qñ hõ mãdatũ dei
trãſgreſſus ẽ. deus ãt nonaginta nouem i.
nouẽ choros angeloꝝ ĩ celo dimiſi:⁊ uẽiẽs
ĩ hüc mundu.hoĩem ꝑditũ pᷣ trigita tres an
nos q̃ſiuit: ⁊ intantũ ſe fatigauit ꝙ deus to
to coꝛpe ſuo ſudoꝛ ſanguinis emanauit. In
uẽtã ãt ouem ſupeꝛ humeros poſuit ⁊ poꝛta
uit quando crucem ꝓ pct᷑is nr̃is ppᷣis hune
ris baiulauit.aĩcos ad ↄgratulãdũ ſib i iuui
tauit qñ cũ hoĩe aſcẽdit ⁊ oẽm celi curia le
tificauit. Pec ẽt aſcẽſio dñi oliz fuit ĩ tꝛãſla
tiõe helie pᷣfigurata. Pelias legẽ ði ĩ iudea
pᷣdicauit.⁊ tranſgꝛeſſores legis audacter in
crepauit. pp quod magnam ſuſtinuit a iuð
is pſecutõem:ſed apud deum meruit in pa
2diſũ trãſlatõem. Ita xpᷣs ĩ iudea uiã vita

tis docuit ⁊ ꝓpt᷑ hoc a iudeis multas ꝑſecu

— —

Alis tam actbise
ſtäreſunectionen
titudine ſuan ſum
ſngula quo 1d ſ
7 ginte fan
i, hoies hllilio n.
elſet ſerbed. Non
eſt mücuz capere p
doſent aſcrihran⸗ ſe
lecd egermin d au
litate infieanm 4
nꝛehe foflaſſenn
Ppiiſund honinie
Nitas erat organi
plenu ab hoid⸗ e
Ghzex gann
Coctores libros
bor t ſactor pyi
cidata imo ſt m
nop.r ſenolihri
Hum elucicarent.
cica ei q ſit
eopercellentiam
Cedenl ſidiugr
incbſegnihin
enignate tante
cle al fgcie U
aljeuangelſe
clemig attraher
gedit his gue d
qg g Foh ſuſch
non Tamüe
e credennuzſ
10 pauca 5 Plur
+☛
memorie ra
ſſer hs eſus,
l ſcnibe ki

ai gbus ſilnatcr i
cderms niſtanit rin
e pgeiſſer ulio uetin
d aſcect ubi poſt liri
nsdixt Ectefelhi
un dü neneriat locnz
neſcio ubi ampli efe
nei ſuſcipi ut ad deneni
mez in gtia.? hisdetis
rroiclt. ſc ut ros din
turi tercitin dramus
enceꝛe ualeom. Aſcẽ
lacob pfigurata fuit
a N det
deoamn 2 Ntendedin ſe
reaſcendn quando te
venne nolnit, Opoebet
ic hoim de t hono del
2 deum? bojem rforn
ciß altiſim' t hoifinns
ccli tten i ſclli ncieet
elig li:no Fan pper
lunt ains i giccliteher
ſenſonen 5o hhotaut.
wecr eti elneini
lita e ho wae⸗
i nonaginta nollen..
alakänini
en atinit⸗ lanetn
ntäſefnnigan 6

C,

—

Secunde partis

tiones ſuſtinuit.ſed deus illũ ſuꝑ oẽs celos
exaltauit: ⁊ nom̃ ꝙ ẽ ſuꝑ omne nomen illi ðᷣ
dit.Opoꝛtebat em̃ pati xpᷣm ⁊ ita ĩtꝛar̃᷑ ĩ glo
ꝛiã ſuã: ⁊ multomagis opoꝛtet nos tolerare

propteꝛ uitam eternam. Oro.
TVEXſu coꝛona celſior ꝗ reſurgẽs a mor
tuis ad pr̃iſ aſcendiſti dexteꝛã.tꝛahe

te m̃tẽ meàã ut te ſolum ardenter
deſyderẽ ⁊ ĩquirã.da queſo toto deſyderio
meo ⁊ ſtudio tẽdeꝛe.quo te cꝛedo aſcẽdiſſe.
ut in pñti ꝗ ſẽ miᷣia ſolo tenear coꝛpore. te
cuz ãt ſim cogitatione ⁊ auiditate. ut ibi ſit
cor meum. vubi tu ſis theſaurus meꝰ deſyde
rabilis ⁊ amabiliſ. Trahe me poſt te.ut peꝛ
tuã gratiam de uirtute in uiꝛtutẽ aſcendẽs
te deü deoꝝ uidere mereaꝛ ĩ ſyon. Amen.
F e ſcripture euãgelice ac fidei fine ⁊ uti

litate. Capitulum. lxxxiij.
⸗ẽ nt 2 multa alia ſigna ⁊ facta in
multitudine ĩcõpꝛehẽſibili exiſten
tia.pᷣteꝛ ea que ab euangeliſtis ſt
ipta q̃ fecit ieſus ĩ terra ĩ ſe ⁊ ĩ
alijs tam actibus coꝛdis qᷓ; oꝛis ⁊ opeꝛis an
ſuã reſurrectionem ⁊ poſt eandẽ.q pre mul
titu dine ſua ñ ſunt ſcripta.Que ſi ſcribãtuꝛ
ꝑ ſingula quo ad facta ꝑticulaꝛia ⁊ ↄditões
⁊ uirtutẽ eoꝛum.nec ipᷣm arbitroꝛ mundum
i. hoĩes huius mũdi capere poſſe libꝛoſ qui
eſſẽt ſcribẽdi. Nõ em̃ ſpatio locoꝝ credẽqoũ
eſt mũduʒz capere ñ poſſe.qꝛ in eo ſcꝛibi non
poſſent ſi ſcripta ñ ferꝛet:ſʒ capacitate intel
lectꝰ legentiũ ⁊ audiẽtium ⁊ quo ad ĩcredu
Litatẽ infidelium. ⁊ quo ad miſteria ⁊ ſẽſũ 2
pꝛehẽdi fortaſſe ñ poſſent. F acta em̃ ⁊ vba
xpᷣi ñ ſunt ho mninis tm̃ ſed ⁊ dei.qr illa bua
nitas erat organũ diuinitatis. ⁊ iõ nõ pñt ad
plenũ ab hoĩbꝰ explicari.uel ẽt ↄprehendi.
ꝙ pʒ ex G.ꝙ a pꝛincipio eccłie cepeꝛunt ſcki
2 doctores libros ſcriber̃ ad explicatõem
box ⁊ factoꝝ xpᷣi.⁊ ad huc ad plenũ ñ ſt elu
cidata. imo ſi mũdꝰ duraret ꝑ mille milia ã
noꝝ.⁊ ſemꝑ libri ſcriberent᷑: nunqua ad ple
num elucidarent᷑.qꝛ ſicut dictum ẽ facta ſt
⁊ dicta dei.q̃ ſũt nobis incõprehẽſibilia.pꝑꝑ
eoꝝ excellentiam reſpeciu iĩtellectꝰ nr̃i:⁊ iõ
debem ſubiugare ⁊ captiuare ĩtellectũ nr̃ʒ
in obſequiũ xpᷣi. ut ei aſſentietes ꝑ fidẽ q̃ͥ ẽ ĩ
enigmate. tandẽ ueniamꝰ ad ↄtemplãdã fa
cie ad faciẽ. Uñ f̃ʒ Cri. Nec Johãnes nec
alij euangeliſte oĩa dixerunt:ſiʒ q erãt ſuffi
cientia attrahere ad fidẽ audiẽtes. Qm̃ ꝗ ñ
credit his que dicta ſũt.neq; pluribus attẽ
dʒ.ꝗ vo h̊ ſuſcipit nullo idigebit alio ĩ fidei
rõm. Tantũ em̃ cõſcripſeꝛut: quantuʒ ad fi
dẽ credentiuʒ ſufficere poſſe cognouerũt:⁊
iõ pauca ðᷣ pluribꝰ elegeꝛũut. ut facilius intel
ligantuꝛ. diligentiꝰ querant᷑.fide credantuꝛ
memorie tradant. VUn Augꝰ. Cũ multa fe
ciſſet dñs ieſus.ñ oĩa ſcripta ſunt:electa ſut
ãt q̃ ſcribeꝛẽt.q̃ ſaluti credẽtiũ ſufficere ui

Capłm. xxxiij.

debãt᷑.h̊ Aug. Mateꝛia ꝗdẽ euangelij ⁊ oĩ
um eudgeliſtaꝝ ẽ eadẽ. ſ. ſãcte trinitatis mi
ſteriũ:xpᷣs 3 diuinã ⁊ humanã natura. dic
ta ⁊ facta eiꝰ.aliorũq; dicta ⁊ facta ad ipʒʒ:
oẽs em̃ agũt ð iſtis ⁊ materia iſtoꝝ.Intẽtio
vo ⁊ finis oĩʒ ẽ.ꝑ vxpᷣi geſta ⁊ doctrinã.fidezʒ
ð eo aſtruer̃ ꝙ ex fine libꝛi Johis ppẽdit.
ubi dr. Pec ãt ſcripta ſt᷑ ut credatis. ſ. fide
foꝛmata caꝛitate.qꝛ ieſus ẽ xpᷣs filiꝰ di.ſ.na
turalis.ĩ potẽtia ſibi equalis:⁊ ꝑ cõſequens
idẽ ĩ deitate.qꝛ nã diuĩa ẽ diuiſibił. Creda
tis inquaz coꝛde ad iuſticiã: ⁊ oꝛe ↄfiteami
ni ad ſalutẽ.oꝑe oñdentes ad fructũ uite.qꝛ
fides ſine oꝑibꝰ moꝛtua ẽ.ecce ſcriptuꝛe uti
litas.ſ.effectus fidei.ad Gq̊ ei oꝛdinatur tota
ſcriptura noui ⁊ ueteris teſtamẽti. Quaʒ ãt
utilitatẽ ex hac credulitate ↄſeqmuꝛ: mãife
ſta t cũ ſubiũgit᷑.Et nt credẽtes uitã.ſ.eteꝛ
nã in q̃ clare uidebis ꝙ nunc credit᷑.habea
tis nũc ĩ ſpe ⁊ in futuro ĩ re.uł ut credentes
uitã habeatis.h̊ uitã iuſticie q̃ habet᷑ ꝑ. fidẽ
(iuſt“ em̃ ex fide uiuit)⁊ ĩ futuro uitã ſpei
que habetur ꝑ gloriã:⁊ Gq̊ in nomine eius.i.
ꝑfidẽ nominis xpᷣi.qꝛ ñ ẽ aliud nom ſub ce
lo datuz hominibus.ĩ quo opoꝛteat nos ſal
uos fieri.uirtute g noĩs xpᷣi ⁊ ſaluatoris ha
betuꝛ uita eteꝛna. Uñ Johes. Pec ẽ uita et᷑
na. ut cognoſcãt te ueꝝ deũ:⁊ quẽ miſſti ie
ſuʒ xpᷣʒ ¶ F inis itaq;.i.finał cã enãgelij ẽ ſa
ne crederẽ.pfecte diligeꝛe ſacram̃is inſigni
ri.⁊ hoꝝ triu finalis cã ẽ uita eterna. As h
ꝗppe adipiſcẽda.fuit ĩtentio ſcribere ⁊ pᷣdi
care euangelia. Ueteris quidẽ teſt mẽti in
tentio ẽ.nouũ figuris ⁊ enigmatibꝰ demon
ſtrar̃ euãgelij ãt ad eterne beatitudims glo
riã mẽtes buanas accẽdere. ides g catho
lica.i.uniuerſalis omnibꝰẽ neceſſaꝛia ad ui
tã ⁊ ſalutẽ et᷑nã. idei ſuccedit ſpes: ⁊ ſpei
ſuccedit beatitudo.charitas ãt ẽt fide ⁊ ſpe
öcedẽtibꝰ ꝑmanet ⁊ augebit᷑ ⁊ iõ maioꝛ hiſ
eẽ dr. Que vo credẽda ſt᷑ ex ſymbolo habẽi
pñt.Eſt eĩ ſymbolum ↄpẽdioſa collectio oĩ
um ad ſalutẽ ſpectãtiũ.Sunt ãt tria ſymbo
la pᷣmũ apoſtoloꝝ.ᷣm niceni cõcilij. tertiuzʒ
athanaſij. Primum factuʒ ẽ ad fidei ĩſtꝛuc
tõem. Scõm ad fidei explanatõm. tertiũ ad

fidei defenſionẽ. De pᷣmo g ĩ quo ẽ fidei fun

damẽtũ. ̊ uideamꝰ ſolum qꝛ Gᷓ magis eſt ad
poſitũ.¶ Ubi ſciendum ꝙ ſi reſpectus ha
eatuꝛ ad eos qui ediderunt hoc ſymboluʒ
tunc articuli ſunt duodecim ſecundũ nume

rum duodecim apoſtolorum. ¶ Si autẽ cõ

ſyderemus que radicaliteꝛ ſunt cꝛedẽda.
Tunc aꝛticuli ſunt quattuoꝛdeciʒ.quoꝝ ſep
tẽ ſpectant ad diuinitatezʒ. ⁊ ſeptẽ ad huma
nitatẽ. ⁊ h̊ ſignata ſunt in ſeptẽ ſtelliſ ⁊ ĩ ſeꝑ
tem cãdelabꝛis aureis.ĩ quoꝛum medio am
bulabat filiꝰ hoĩs.ſt᷑ igit᷑ ſeptẽ aꝛticuli fiði
ꝗ ptinent ad diuin tatem. Pꝛimus eſt unnʒ
deù eſſe.qui notatuꝛ ibi cꝛedo i unum deuʒz
7„ 3

De ſcripture euangelice ac fidi

Credere deum. eſt credere deum eſſe.ſ.qꝛ ẽ
credeꝛe deo:ẽ cꝛedere vbis eiꝰ.⁊ ſacre ſcꝛip
ture. cꝛedeꝛe in deu ẽ credẽdo deu᷑ fide ⁊ af
fectõe ſeu fide ꝑ dilectõem opꝑante in ip[ʒ tẽ
deꝛe ⁊ ire ac mẽbꝛis eius incorpari. Scdus
ẽ pr̃em ẽẽ deũ.qꝗq notat᷑ ibi.pr̃em ꝙ h̊ ꝑſona
liter tenet᷑.pr̃ ueꝛo eſſentialiteꝛ tenetur ubi
agit᷑ de paternitate adoptõis.q̃̊ pateꝛnitate
ipa trinitas pr ẽ bonoꝝ.uel creatõis qua pr
nitate tota trinitas pr̃ ẽ t bonoꝝ quã malo
rũ.oĩpotentẽ appꝛopᷣate.qᷓ;uis ⁊ filius ſit oĩ
potens ⁊ ſpnſſanctus.qꝛ potentia appꝛopꝛia
te attribuit pr̃i ſicut ſapia filio. ⁊ bonitas
ſpuiſancto. Cꝛzeatoꝛẽ celi ⁊ terre. ubi ꝑ celũ
⁊ terrã ĩtelligit᷑ tà ſpũ alis quaʒꝝ coꝛꝑalł cꝛea
tura. Cꝛeare ꝗppe ſeu creatoꝛẽ eſſe. potius
ſonat potẽtiã qᷓ; ſapiam uel bonitatẽ.qꝛ ope
ratio egꝛedit a potentia: ⁊ iõ appꝛopꝛiate at
tribuit cꝛeaꝛe h patri ſicut po ẽtia. cũ tam̃
creet oĩa pateꝛ ꝑ filiũ coopeꝛzante ſpũſancto
qꝛ indiuiſa ſunt oꝑa trinitatis. ⁊ tote tres
ſone unus ſunt creatoꝛ? Teꝛtius ẽ filiuʒ ẽẽ
deum.ꝗ notat᷑ ibi. ⁊ in ieſum xpᷣm q̃ duo no
mina frequẽter ↄiungunt᷑ in nouo teſtam̃to
q unũ.ſ.ieſus ꝙ inteꝛpᷣtat᷑ ſaluatoꝛ expᷣmit
eius diuinitatẽ.nã inquantũ deus ſaluatõ ẽ
ꝛeliquũ.ſ.xpᷣs ꝙ interptat᷑ unctꝰ expᷣmit eiꝰ
humanitatẽ.qꝛ inquantũ hõ.unctꝰ ẽ pᷣ ↄſor
tibus ſuis.filium eius unicũ.i.nãlem non a
doptiuũ uel unicũ dicit.qꝛ nõ ẽ filius unus
inquantũ deus ⁊ alius inquantũ hõ ſʒ unus
ꝓpᷣs in duabus natuꝛis.ſ.deitate ⁊ hũanita
te.⁊ tꝛibus ſubſtãtijs.ſ.deitate.anima ⁊ car
ne unicus eſt ſilius.dñm nr̃m.ſicut eĩ pater
dqũs ẽ oĩʒ ⁊ oĩpotens:ita ⁊ filius ꝙ intelliga
tuꝛ ſʒ deitatẽ q; qᷓ́;uis hũanitati xpᷣi collata
ſit oim ſcientia:nõ tñ oĩpotentia. Quartus
E ipm̃ anctu eſſe deum.ꝗ notat᷑ ibi. cꝛedo in
ſpmſanctum: ⁊ ciꝛcüloquit᷑ h̊ uos ſpũſſãctꝰ.
qñ tenet ditionaliteꝛ teꝛtiã ꝑſonã in trinita
te qñ aũt in ui ofonis tenet᷑ eſſentialiteꝛ ſu
mituꝛ ⁊ cõuenit trinitati.ſi g pʒ ꝙ pᷣdicti q̃t
tuor aticuli ſunt.de diuine eſſentie nnitate
⁊ peꝛſonarum trinitate. Quintus eſt cꝛeð
re remiſſionem peccatorum.his qui ſunt in
eccleſia qui notatur ibi.ſãctã ecclłiaʒ catho
licã ſanctoꝝ ↄmunionem.i.credo ſanctã ec
cleſiam catholicam ſiue militantem ſiue tri
umphantem eſſe coĩonẽ.i.ↄgregatõem ł ſo
cietatẽ ſanctoꝝ. Uel ſic credo ſancta eccłiaà
adhuc in teꝛris militantẽ.⁊ cꝛedo ſanctorũ
cõionẽ id ẽ aſſociatõeʒ ĩ celo.ſ.eſſe eccłã tꝛi
umphantẽ quaſi diceret.cꝛedo utrãq; eccri
am.C ſt ãt ſancta eccła in tꝛes diuiſa.una ẽ
in mũdo.q̃ ẽ adhuc in timoꝛe ⁊ expectatõe.
alia ẽ in celo q̃ ẽ ſine timore ⁊ expectatione
teꝛtia e in purgatorio q̃ medio mõ ſe hʒ: qe
ẽ in expectatione cum adhuc gliam pñtẽ nõ
bẽant: ⁊ tñ ſine timoꝛe.qꝛ hũt libeꝝ aꝛbitri
um ĩ bono ↄfirmatu.Catholicon gꝛece lati

„
8

fine ⁊ utilitate

ne ſonat uniueꝛſale. Et qr uniueꝛſał᷑ duabꝰ
decauſis.ſ.qꝛ uuiueꝛſalr pᷣdicata ꝑ q̃ttuõ pã
tes terre:⁊ qꝛ articłos hʒ ueros uniuerſalr.
gbus nullũ falſum põt ſubeſſe. Remiſſiõezʒ
peccatoꝝ.i.cꝛedo remiſſionẽ peccatoꝝ fieri

ſ.ꝑ deũ in baptiſmo triplici. ſ.fluminis ⁊ fla

minis ⁊ ſanguinis.ſiue poſt baptiſmũ in pẽi
rentia. ¶ Sextus ẽ credere r ſunectõeʒ mõ
tuoꝝ q̃ not at ibi.carnis ꝛeſurrectõezʒ. In q̃
reſuꝛrectõescꝛedendũ eſt.idẽ coꝛpus ꝙ per
mortẽ cecidit ad eundem ſpm̃.i.ad eandem
aĩiam redituꝑ.¶ Septimꝰ ẽ bonoꝝ ꝛemune
ratio.ſub quo ↄpᷣhendit ⁊ maloꝝ punitio q
notat᷑ ibi. uitam et᷑nam. Quaſi diceret.cre
do uitam et᷑nam pꝛemiũ bonoꝝ:⁊ morteʒ et᷑
nam ſupplitiũ bonoꝝ.et iſti tres ultimi arti
culi ad diuinitatẽ ꝑtinent.qꝛ peꝛ vtutẽ diui
nitatĩs fit peccatoꝝ remiſſio q̃ eſt aĩe uiui
ficatio:⁊ corpoꝝ re ſuuectio atq; corpoꝝ ſił

⁊ aĩe glorificatio.¶ Alij ſeptem ſt᷑ articuli

ꝗ pꝑtinẽt ad hũanitatẽ xpᷣi. Pꝛimus ẽ cꝛe
dere filium dei ↄceptũ de ſpũſcto.ꝗ not at
ibi.qui conceptus eſt de ſpũᷣſct᷑o.i.operatio
ne ſpuũᷣſſct᷑i. Uno enĩ eodemq; mom̃to ſegre

gata fuit illa caro aſſumpta a ꝛeliq̃ carne v

ginis opeꝛatõe ſpuſſct᷑i ⁊ animata anima ra
tionali:⁊ deitas unita ei. Unde ly de non ð
not at ſubſtantiam cauſe mãlis:ſed potius
efficiẽtis.Quãuis enĩ ĩcaꝛnatio filij ſit opus
totius trinitatis.qꝛ ꝙ operat una peꝛſona
operant᷑ omnes.eo ꝙ ſt᷑ indiuiſa opera trini
tatis:tñ ipᷣa gr̃a mediãte q̃ natura humana
unitur diuine ẽ donũ appꝛopᷣatũ ſpirituiſãc
to.qꝛ h̊ gatia appropᷣate ꝓcedit a cãitate ſi
ue a benignitate dei.q̃ ſpuiſancto appropᷣa
tuꝛ.Non em̃ deus inquãtum potẽs uł inquã
tũ ſapiẽs:ſʒ inquãtüũ bonꝰ ⁊ benignus nr̃am
redemptionẽ oꝑatus ẽ ꝑ incarnationẽ. Et tã
git᷑ h̊ natiuitas xpᷣi ĩ utero.ſ.qua natus ẽ
de ſpuſancto. Scõs ẽ filiũ dei natum ex
Maꝛia uirgine.ꝗ notat᷑ ibi. natus ex Ma
ria uigine.ſ.natiuitate ex uteꝛo. Tertius
eſt filiũ dei ꝓ nobis moꝛtuum ĩ cruee.ꝗ no
tat᷑ ibi.paſſus ſub pontio pylato.ideſt ſub
poteſtate pylati põtij geneꝛe.crucifixus ad
diſtinguendum paſſioneʒz eius a paſſionibꝰ
aliorum ꝗ in patibulis ſuſpenduntur.⁊ citi
us moꝛiunt.mortuus ueꝛa moꝛte per diſſo
lutionem anime a corpoꝛe:diuinitate t am̃
ſemper coniuncta utriq; ⁊ ſepultus:non tñ
ut alij corruptus ⁊ ĩcineratꝰ. Quartꝰ filiuʒ
dei deſcẽdiſſe ad ĩferos ſᷣʒ aĩaz. g not at ibi
deſcẽdit ad iferna. deſcendit tm̃ ĩ aĩa deita
te unita.ga corpꝰin ſepulchꝛo quieuit.dita
te ẽt ei unita. Quitꝰfilium dei ꝛeſuꝛrexiſ
ſe q̃ notat᷑ ibi.Teꝛtia die ꝛeſurꝛexit a mor
tuis. ut ꝑ ſyndochen ꝑs ponat᷑ ꝓ toto ut ui

delicʒ ꝑs illius pazaſceues que moꝛtuus eſt

computet᷑ pro die una. ⁊ nos ſequẽs cũ die
ſabbati ſequẽtis pꝛo alia ⁊ nos ſequẽtis do

—

ſcedit nemulclei
mortos l kan li
rünn ucſcigi At
tii nometoreſun et
receptuei Itiqnan
uud ſfmnblloc aplt⸗
mü ? ſcönd diuinit
greas terti⸗Bantbe
glintü⸗Thadens ſe⸗
le primü r ſchmn an
ie poſuit Yacobus n
Thomnus quarti/ M
minor ſeru⸗ Phllivn
gueratue an teneamun
ſitarticchi dicedum
dere ded e gedere
ture. Gane d ercaß
ſcripture q eſt eſtin
ibꝛop qu nernario⸗
euigeliſte guaſt
glictẽ ieſus fuit
cñs oim ſaluato⸗
inter ſe liori gua
manbens inendit
hoiez niſſe röm.
generatioms ieſu
lnuic ſlijabeahi⸗
nenatioßiſcerat
Auantud aialig en
Gnar nhei
1z oſteeco eſi⸗
nit in oka ſee ſ
miſe ereſise ſcr
tois ſeſu thi x
intendito⸗ e
encit eclnn

nleodengg noftoſege
aſſunpta a delij me⸗
ctl? animata animara
nta ei. Vrgely ge oyz
cuſe nili ſet ponus
icainatio filjſropus
operaf una peꝛſona
ſ indiuiſa odera tini
Aine ddaura Domara
ü aprodand ſpirnniſi
roßaepcedita caitateſt
ei.d ſpütſancto approz
inqnätum potes uk inani
ntü bon t benignno fam
mns gincarnatone Ett
tpiintero. ſqun natns e
Scds fliü dei mium er
weal bbi. in M
uitneer uten /Teniu
bo noetuum i cruer. gnd
bpomiopflao iteſt iub
n, Eerere gcfieis 1
Aſonczetba iſinii
tbuls ißenennn
Nruus enn mote ſe

ultusnont
nnnge ne in
ſier fz izgn i
. 1 deſcendi tin 8N
en nend n n
liim i
T atin die Lel
1etidien
eon nn,
—
ne a.4 . ain0
ae ut

Lerdiuinitate kaf.

Becunde partis

nice cuius mane ſurrexit ꝓ teꝛtia. Iſti duo
urt iculi dicunt totuù. ꝙ xpᷣs nobis meruit peꝛ
mortem ſuam. Bãr & redẽptio ĩ ania.ꝗqᷓ com
pleta ẽ ꝑ fractuꝛã ĩferni i deſcẽſu ad ĩfeꝛos.
& redẽptio ĩ coꝛpoꝛe.ꝗqᷓ cõgleta ẽ in reſurrec
tione ꝑ gloriâ coꝛpis ſui. SGextus eundeʒj
aſcẽdiſſe ad patris equalitatẽ ꝗ notat ibi.
ꝗſcẽdit ad celos.ſ.inquantũ hõ ⁊ ᷣm huma
nitate.qꝛ ubiq; eſt ̃ʒ dininitatẽ. Sedet ad
dexterã dei pris omnipotẽtis. aregnãs pr̃i ĩ
eꝗlitate ſᷣm deitatẽ.⁊ fruẽs potiſſimis bõis
pr̃is ſᷣm hũanitatẽ pacifice gloriatuꝛ: ⁊ oĩa
gete cũ pr̃e iudicat ⁊ diſponit.¶ Septimꝰ
filiũ dei iudicatuꝝ bonos ⁊ malos.ꝗ notat᷑
ibi.inde uẽtuꝛꝰẽ iudicare uiuos ⁊ moꝛtuos.
Inde.i.poſtmodũ.ł inde.i.de celis quos a
ſcẽdit uẽturus ĩ die iudicij iudicar̃ u uos ⁊
mortuos ad lr̃am.qꝛ tunc uiui ⁊ moꝛtui e
riũtuꝛ iudicãdi. Illi tũ uiui moriẽtuꝛ:ſʒ ſta
ti ĩ momẽto reſurgẽt iudiciũ cũ reſuſcitatis
receptuꝛi. Iſti quatuoꝛdeciĩ aꝛticuli colligũ
tuꝛ ð ſymbulo ꝙ apli ↄdiderũt.Articulũ pri
mũ ⁊ ſcõm ð diuinitate poſuit Petrus. An
dreas tertiũ. Bartholomeus quartũ. Simõ
quintũ. Thadeus ſextũ. Metthias ſeptimũ
Itẽ primũ ⁊ ſcõm articulũ ð xpᷣi humanita
te poſuit Jacobus maioꝛ. Johãnes tertiuʒ.
Thomas quartũ. Matthe quintũ. Jacobꝰ
minor ſextù. Philippus ſeptimũ. Si autem
queꝛatuꝛ an teneamux aliqua cꝛedere q̃ nõ
ſut articuli dicẽdum ẽ ꝙ ſic.Opoꝛtet em̃ cꝛe
dere deo.ꝙ ẽ credere vois eiꝰ ⁊ ſacre ſerip
ture. Sane ẽ circa G̊ ſciẽdum.ꝙ pars diuĩe
ſcripture q̃ eſt teſtimonialis ⁊ euangelica.ĩ
ibꝛ oꝝ quaternario ↄtinet᷑.Sunt em̃ quatu
oꝛ euãgeliſte quaſi quattuõ teſtes.ꝙ hõ ille
ꝗ dictꝰ ẽ ieſus fuit xpᷣs ĩ lege pꝛomiſſus:ꝛex
⁊ dñs oĩm ſaluatoꝛ hoĩʒ filiꝰ dei. Diuidunt
& inteꝛ ſe libri quatuoꝛ euangeliſtarum.ꝗa
mattheus intendit pꝛincipalꝛ declaraꝛe illũ
hoĩez fuiſſe xpᷣm.⁊ iõ in pᷣncipio dicẽs liber
generationis ieſu xpᷣi ñ expᷣſſit filij ði ſʒ filij
dauid filij abꝛahã.⁊ in ſentibus ſubdit ge
neratio xpᷣi ſic erat. Pic ẽ ꝙ figura hoĩs int
quattuõ aĩalia euãgeliſtas repñtantia.deſi
gnat mattheũ.qꝛ maxie ĩmorat circa hoiez
xpʒ oſtẽdẽdo ieſuʒz fuiſſe illũ.ꝗ ꝓmiſſus fue
rat in tota ſerie ſcripturaꝝ. Uñ quaſi de ho
mine exoꝛſus ẽ ſcribere:dicẽs.libeꝛ genera
tõis ieſu xpi.⁊c. Marcꝰ uero principaliter
intendit declaꝛaꝛe illum hoĩem fuiſſe ꝛegẽ
⁊2 dñm oĩm.ſicut in daniele habet᷑ ꝙ in die

bus q̃tuoꝛ regnoꝝ ſuſcitaret ðus celi regnũ

quintũ.ꝙ ñ coꝛũpetuꝛ: cuiꝰptas erit płas e
teꝛna. Pĩc ẽ ꝙ maꝛcus deſignatuꝛ peꝛ leonẽ
qui eſt ꝛex dominus aliorum animaliu.

Unñ ⁊ in eo audituꝛ nox leonis in deſeꝛto

rugientis ⁊? clamantis. Dic eſt etiã quõ ma
xime ciꝛca miracula immoꝛat ⁊ ciꝛca ꝛeſuꝛ

rectõem.⁊ parum ponit de doctzina xpᷣi ga

E—-
5s

2

—

Aaplm. Ixxxiij.

pꝛincipaliteꝛ intendit poteſtatẽ eiꝰ ad dñin
7 uiꝛt utẽ explicare.ꝗᷓ ĩ ſurrectõe ⁊ miacu
lis maxie eluceſcuũt. Lucas ueꝛo intẽdit prĩ
cipalite: declarare illũ hoĩeʒ fuiſſe ſaluato
rẽ hoĩm ⁊ iõ ĩ pᷣncipio ĩtꝛoducit gabꝛielẽ di
cẽtẽ. uocabis nom̃ erꝰieſum. ipᷣe em̃ ſaluũ fa
ciet pplm ſuũ a peccatis eoꝝ. ⁊ in ſcõo capi
tulo ſubdit vbu angeli ad paſtoꝛes.natus ẽ
uobis hodie ſaluatõ ĩ ciuitate dauid. Pic ẽ
ꝙ maxiĩe ĩmoꝛatuz circa geſta ⁊ facta xpᷣi.q̃
ſonãt ĩ clem̃tià ⁊ ſalutẽ:⁊ ĩ rᷣmiſſiõẽ pct᷑oꝝ.
Kt ꝑꝑ h̊ in refeꝛẽdo paſſionẽ.maxime expli
cauit vba dulcia ⁊ clemẽtia xpᷣi. ut ẽ illud.
pr̃ dimitte eiſ q; neſciũt ꝗd faciunt:⁊ illud.
hodie mecum eris ĩ paradiſſo:⁊ illud pater
in manꝰ tuas dne cõmendo ſpiritũ meum. ⁊
ipᷣe ſolꝰ refeꝛt quõ factꝰẽ ſudoꝛ eiꝰtanqᷓ; gut
te ſanguinis decurtẽtis ĩ terrã.q̃ſi in ſignum
balnei ſalutaris ⁊ medicinaliſ. Pinc ẽt ẽ qð
ꝑ figuꝛã uituli ꝗ aptꝰẽ ad ĩmolãdũ oſignat᷑.
Uñ ⁊ a Tacharia ſacẽdote initiũ ſumpſiſſe
legit᷑. Johes vo pᷣncipalit᷑ ĩtẽdit declarar il
lũ hoĩeʒ fuiſſe dei filiũ ⁊ ueꝛum deuzʒz. Et ꝙ;
h ſit ↄcluſio quã ipᷣe ĩtẽdit. ipᷣemet explicat
ciꝛca finẽ ſui euãgelij.ubi ait. Pec at ſcrip
ta ſt᷑.ut cꝛedatis qm̃ ieſꝰ ẽ xpᷣs filiꝰ d ei ⁊ ut
credẽtes uitã hẽatis in noĩne eiꝰ. Hinc ẽ ꝙ;
icipit a xpᷣi deitate dicẽdo.ĩ pᷣncipio erat ð
bu. ⁊ fere in quolibet euãgelij capitulo ſꝑ ĩ
fert illũ hoĩem fuiſſe filiuʒ dei. Pinc ẽ ẽt ꝙ
ꝑ aquilã figurat᷑.qr aſſumptis pẽis aꝗle ad
altioꝛa uolãs ð vbo dei diſputat ⁊ philoſo
phatuꝛ. Sic igr̃ q̃tuoꝛ libꝛi euã gelioꝝ hẽnt
ꝓ ſubiecto.idẽ.ſ.hoĩem ieſũ:⁊ ð illo ſubiec

to q̃tuoꝛ declarare intẽdunt. Mattheꝰ ꝗdẽ

ꝙ fuit xpᷣs ĩ lege ꝓmiſſus. Johes vo ꝙ ẽ ue
rꝰ deꝰ ⁊ dei filiꝰ. Tucas ꝙ ẽ uerꝰſaluator
hoĩʒ. Marcꝰvo ꝙ e rex ⁊ ẽt impatoꝛ oĩʒ. Et
B ꝓbant ꝑ facta ⁊ dicta.q̃ teſtificat᷑ illũ ho
minẽ feciſſe ĩ ↄſpectu diſcipuloꝝ ſuoꝝ ⁊ mł

titudinis iudeoꝝ. ⁊ ſic quattuoꝛ euãgelia di

ſtiguunt᷑ ñ penes q̃ttuoꝛ ſubiecta:ſed penes
pᷣdicata ð eodẽ ſubiecto.Et ordinãt᷑ f0y oꝛdi
nẽ editõiſ libꝛoꝝ ñ ʒ oꝛdinẽ originis ł digni
tatis matẽie. Incipit g matt he ptẽ teſtimo
nialẽ ſcripture diuine.⁊ ꝓbat hoĩem ieſum
meſſyã ⁊ xp[ʒj ĩ ſcriptuꝛis ꝓmiſſũ fuiſſe.Et Bʒ
ſibi maxie ↄgruebat qꝛ ĩ iuðᷣa hebꝛeo f̃ᷣmõe
⁊ fribꝰ iuðis ad xpCꝭʒ ↄuerſis ſcꝛibebat. Intẽ
dit g mĩorẽ uniꝰ rõis ꝓbaꝛe.acſi ita uelit or
guer Ille hõ ĩ quẽ ↄcoꝛdat uoces oĩuʒ phe
taꝝ qᷓ;t ad oĩa ꝗᷓ ꝓphetata fuerũt ð illo: ꝗ
dicebat meſſias ⁊ xps ille inq; hõ fuit uere
xpᷣs.Nõ ei ẽ poſſibile ꝙ omnia ↄcurrãat ĩ ali
quã pꝑſonã q ð chꝛiſto dicta ſt᷑.ꝗn illa peꝛſo
na ſit chriſtus. Quamuis g due uel tres con
dictões pᷣdicte ĩ ꝓph̊is poſſẽt alicui ꝑſone ⸗
*uenire. nõ tñ omnes alioꝗn uana ⁊ abſq; ul
la utilitate reuelatio pꝛophetica pᷣceſſiſſet
i nullo enim noi introduxiſſet ad xpᷣm:ſʒ po

72 4

De ſcripture euangelice ac fidi

tius errãdi mateꝛiã pᷣbuiſſet. Propteꝛ ꝙ ſal
uatoꝛ dicebat ꝙ neceſſe ẽ ĩpleri oĩa qᷓ ſcrip
ta ſunt in lege. ꝓphetis ⁊ pſalmis de me ex
gbus p; ꝙ ille uere dʒ dici xpᷣs in quẽ cõſo
nant oĩum ꝓphetaꝝ uoces. ſzʒ mõ ſic ẽ ꝙ in
illũ ſacꝝ hoĩezʒ ꝗ dictus ẽ ieſus ↄcoꝛdauer̃t
noces oĩum ꝓphetaꝝ quantum ad ↄcurſuz
oĩum ↄditionũ quas de xpᷣo pᷣdixeꝛant eꝛgo
homo ille fuit xpᷣa.hãc aũt minoꝛẽ intendit
pꝓbaꝛe euangeliſta Mattheus quantuʒ ad
uiginti duas conditiones in genere quas de
futuꝛo xpᷣo pᷣdixeꝛunt pphete ⁊ intendit ſic
arguere. ¶ In illo hoie qui dictus eſt ieſus
teſtis ſum ego ꝙ omnia ↄcuꝛrerunt qᷓ ꝓphbe
te pꝛedixeꝛant futura eſſe in uero xpᷣo.ſiue
quantum ad ꝓpag tõem regiã ⁊ dauiticazʒ.
ſiue quantum ad grauidatõem ⁊ gignitiõeʒ
ungineam: ſiue qnantum ad appaꝛitõem ſið
ream ⁊ adorationem regiam.ſiue quantum
ad nominatõem floridam ⁊ naʒareã.ſiue ͥn
tum ad acclamationez pꝛecurſoris preuia.⸗
Rue quantnm ad obſequium angelonũ ? mi
niſtꝛationem ſedulam. ſiue quantum ad cõ
uerſationem pꝛimaꝛiaʒ in galilea ⁊ in terꝛa
zabulon ⁊ neptalim. ſiue quantuʒ ad expo
ſitionem decalogi.⁊ legiſlationem autẽticã
⁊ nouam.ſiue quantum ad multiplicez opa
tionem deificã ⁊ miraculoꝝ choruſchatõeʒ
muificam. ſiue quãtũ ad ↄueꝛſatõem pacifi
cã ⁊ humilimã.ſiue qᷓ́;dtum ad eruditiõez pa
bolicam ⁊ doctꝛin ãfigurat iuã:ſiue quamũᷣ
ad nutritionẽ puidam ⁊ benignam ex pani
bus multiplicatis.ſiue qtum ad deteſtatio
nẽ ueridicã oĩs hypocꝛiſis ⁊ ceꝛemõiaꝝ.ſiue
qᷓ;tũ ad colligatõem geminã duaꝝ natuꝛaꝝ
diuine.ſ.⁊ humane in uno hoĩe.ſiue qᷓ;tum
ad eccłiaſtic diſpoſnõem ⁊ hieraꝛchicam
oꝛdinatõem uniꝰnoui ꝛegni eccłie:ſiue qua
tum ad oſtentationem paupꝑrimã ⁊ ſeſſionẽ
ſuꝑ pullũ azĩe.ſiue qᷓ;tũ ad execatõeʒ iudai
cã quo ad phariſeos ⁊ populi ſeniores.ſiue
quantum ad ꝛeſeꝛatõem ꝓphetie archanoꝝ
⁊ futuroꝝ.ſiue qᷓtũ ad inſtitutõeʒ mirabilẽ
⁊ inſolitã nouoꝝ ſacr̃oꝝ.ſiue qᷓ;tum ad tolle
rantia amare ⁊ ſalutifeꝛe paſſiõis.ſiue quã
tũ ad ſuſcitatõezʒ magnificã: ⁊ reſurꝛectõeʒ
ſtupidã.ſiue q;tũ ad ↄuocatõezʒ multimoda
oĩm gentiũ liguaꝝ:⁊ pplłoꝝ. Pec ei utiq; ue
ꝛificata ſunt ĩ hoc hoĩe ſacro ieſu:q̃pphete
pᷣdixerant ð xpᷣo.& ipᷣe ẽ uerus xpᷣs nec ẽ ali
us expectandus. Marchus uero apoſtoli
Detri diſcipulus ꝗ in italia euangeliuʒ gre
ce ſcꝛipſit.ꝓbat de illo felici hoĩe ꝗ dictus
F ieſus ꝙ fuit ꝛex ⁊ dñs oĩm ⁊ excedens uet
põtate ⁊ uirtute oẽm hoĩeʒ.⁊ oẽm creatu
razʒ.ꝙ pʒ qr ñ tractat niſi de pᷣcipuis ⁊ excel
lentioꝛibus miraculis eius.⁊ fere ĩ quolibʒ
capitulo ↄcludit magnitudinem potentie.⁊
nirtutis in eo: ⁊ iſtam ↄcluſionẽ ſemꝑ ifert
I toto euãgelio.finitqʒ dei euageliũ in aſcen

fine ⁊ urilitate

ſione eius in celũ ⁊ ſeſſione a dexteꝛis dei.⁊
ꝙ diſcipuli ꝓfecti pᷣdicauerunt ubiq; domi
no coopeꝛante ⁊ ſeꝛmonẽ ↄfiemante ſequen
tibus ſignis. Sic g pʒ ꝙ ẽ ↄcluſio quã Maꝛ
cus in euangelio ſuo intendit: hoĩem. ſ.ieſũ
eſſe ⁊ fuiſſe vtutũ dm ⁊ imꝑatorẽ ⁊ regem
oĩum. Nã in hac ↄcluſione finit euangelinzʒ
⁊ ipᷣam interſerit in ſuo ꝓceſſu q̃ſi ꝑ totum.
hanc aũut ↄcluſionẽ ſuo teſtimonio ꝓbat nã
rando facta ilius hoĩs.⁊ intendendo unum
talẽ ſyllogiſmũ. Ille hõ cuius vtutẽ ac po
teſtatẽ extẽdi uidimꝰad oẽm ſpm̃ creatũ et
icreatũ.ſ.ad ſpm ꝓpheticũ et dininũ et ãge
licũ et apoſtaticũ:et quã extendi uidimꝰ ad
languores et infirmitates coꝛpum.et quam
exteudi uidimus ad ̃miſſionẽ peccatoꝝ:et
ad ifimitates aĩaꝝ.et quã extendi uidimꝰ
ad totã legẽ moſaycã.et ſabbatũ ĩmutaduʒ
et quà extendi uidimus ad tzꝛanſferendum
untutẽ et poteſtatẽ in alteꝝ.ut et ille ſimiſli
ter opet᷑ uiꝛtuoſe.et quã extendi uidimꝰ ſu
per maꝛe et uentum:et ſupeꝛ aque et aeris
elem̃ũ.et quas extendi uidimus ad mortis
uĩculũ.et quorumcunq; uiuẽtiũ ſiue hoĩum
ſiue brutoꝝ.et quã extendi uidimꝰ ad mul
tiplic andum corꝑalẽ cibũ:et alim̃ta panũ.
et quã extendi uidimꝰ ad diſpẽſandũ ſuper
oẽm ſtatũ hũanũ.et quã extendi uidimꝰ ad
reſtituendum auditum et loquele inſtꝛumẽ
tum.et quã extendi uidimus ad illuminan
dum tam ſpũalem quã corꝑalẽ uiſũ.et quã
extendi uidimꝰ ad nãm paſſibilẽ et ĩpaſſibi
lẽ ↄmutãdũ.et quẽ extẽdi uidimus ñ ſoluʒ
in ꝓpinquũ:ſʒ ẽt ad oẽm diſtantẽ locũ dnʒ
tñ inueniret fidelẽ hoĩem et cꝛedulũ.et quã
extẽdi uidimus ad inteꝛpᷣtandũ madata le
galia et ſuꝑaddendũ ꝑfectõis ↄſilia.et quã
extẽdi uidimꝰ ad ꝛegnũ et thꝛonũ dauid ob
tinẽdũ:iuxta miꝛaculoſum clamorẽ pplłi.et
iuxta teſtimoniũ qð fuerat ꝑ pphas pᷣdictũ.
et quã extẽ di uidimꝰ ad ↄuincẽdũ potẽtiaʒ.
et oẽz aduẽſaꝛioꝝ aſtutiã et machĩatõeʒ.et
quã extẽdi uidimꝰ ad pᷣcognoſcẽdũ oẽzʒ futu
ꝛoꝝ euẽtũ et totũ ſecłi öcuꝛſũ uſq; ĩ fineʒ.et

i; extẽdi uidimꝰad tollerãdũ ſũme fortiter

et magnanimiteꝛ omne aduerſum.⁊ pᷣcipue
moꝛtẽ amaꝛiſſimã q̃ ẽ ultimũ terꝛibiliũ.⁊ qᷓ;
extẽdi uidimꝰ ad reuoluẽdũ ꝓpriü monum̃
tum et inde egrediendũ.cũ tñ ueꝛe mortuꝰ
fuiſſet.et quã extendi uidimus ad aperiẽdũ
celũ et ad ſedẽdũ ſuꝑ regale ⁊ geneꝛale glo
ꝛie ſoliũ et ad dexterã pr̃is. Ille utiq; homo
uere fuit rex uiꝛtuoſiſſimus et dñs oĩm. Sʒ
hõ ille ꝗ dictus ẽ ieſus habuit cõditões pꝛe
dictas.igr̃ ipᷣe fuit oĩm dñs et ꝛex uiꝛtuoſus
Pãc minorẽ ſerioſe Marcus ðᷣducit.et quã
tum sd uiginti ↄditiões eius ĩ euãgelio ſuo
probat. Lucas ãt apłi auli diſcipulis: qui
in achaie bit hĩnieq; partibus euãgeliuz gꝛe
ce condidit.ĩtendit iſtã cõcluſonem.ſ.ꝙ hõ

onolecuiul

toclins liglis d07
trecolectio clils anl
giſceſſus . nonen.
eſſus a mortuis dſe
cuiuſdi ſpiritualis an
tois ofnniuz homnino
dus ſaluarce hoim.
ſiti fuit llo homit
ho ije fun ul hom
Minoꝛi iſt us quanin
tas in maioꝛi/ telit 1
euigeliot obne. it
bGsird d
cuinſcäſmnonsm
nactat ö migliciinme
pꝛima quide in men
in mundügnatiuitn
nů populů cuca inn
bat huius homini
cum hominibus fui
toris. Kt oſtendit qn
uerſationẽ. t couie
homines mecicqe⸗
fuiſe erenply oi
nis geuotois ? lattie
lientie exenolan lib
enin bumtitatis
ltams epſſtentie
n omnisperfecti
leexempln cöpa
ee Ter bis
qualiten ſua
(onue
neclcicum ſaln
Pbat gilins hon
enum eif J
ilie onmeener
econt d al
mines ſeipſt
08 7iz di⸗
mis h“ aſe . iſ⸗
hoiz ſali Ke

dun
in Aer an et ille nl
tguientendi micinſ
—
ner uclinl a not
ng uuetiü ſue hoinn
enendi uidim nd nil
cbiiet alimtn panü,
n ad diſpeſngu ſiye
qud enendi idimdd
ner lopucleinſhumẽ
Gimus ad illuminan
NrN widd Kana
deen en
rtedi nidimns dſon
em diſtame locu anz
Gem et dedulu erqni
imerptand miina le
i gſecöis ſlin Eqi
egni er thꝛoni dand en
culoſun clamare Miet
fuera ppphaodictü⸗
n 4 9uincedi Metigz.
ſurii et nachiez
rp zelghoſcehi ccfun⸗
ecllocmſü uſg finez et
tolleridi ſünne inne⸗
omnne Averſum 4chne
ze utim teruidilii a
e nedi pyrii nonuf
reuolve üpy n
diencü üt nex
emiitſl e nedd
le uic bon
ſpoin
zotoesyi⸗

Secunde partis

ille q dictus eſt ieſus fuit ſaluatoꝛ hominũ

⁊z medicus aĩarum ꝙ congruebat quia erat

arte medicus ut dicit Pieronymus.hiĩc eſt

ꝙ in pᷣmo capitulo ĩtroducit angelũ dicẽteʒ
uocabis nomen eius ieſum id eſt ſaluatoꝛẽ.
⁊ zachariã eicientem.ſalutẽ ex inimicis no
ſtris? ð mau omniũ ꝗ oderũt nos.⁊ angelũ
uangeliſantem natus eſt nobis hodie ſal
uatoꝛ:⁊ Symeonẽ dicentẽ. uiderunt oculi
mei ſalutare tuũ. Et ubiq; ꝑ totzum eudãgeli
um ſempꝑ agit ð ilo homine ſub ratiõe qua
ſaluatoꝛ eſt ⁊ medicus animaꝝ. Vñ ſoluſ ip
ſe narrat de Maria magdalena: ⁊? ſoluſ ipe
põit multas parabolas ad pieta teʒ ⁊ miſeri
coꝛdiam ⁊ ꝛemiſſionem peccatoꝝ pꝑtinentes
p ꝙ patet.quõ ſua intentio pꝛincipalis fuit
ꝓbare concluſonem pᷣdictam. Intendũt igi
tur probare eã per talem rationeʒ ⁊ ſyllogiſ
mum . homo ille cuiuſ ingreſſus ⁊ introduæ
tio.cuius ↄuictus ⁊ ↄueꝛſatio.cuius conatꝰ
⁊ recollectio cuius affatus.⁊ eruditio cuiuſ
diſceſſus ꝑ mortem. ⁊ conſumatio cuius re
greſſus a moꝛtuis ⁊ reſurꝛectio fuit ꝑ modũ
cuiuſdã ſpiritualis antidoti ⁊ medicine ſalu
taꝛis omniuʒ hominõ.utiq; homo iſte cẽſen
dus ẽ ſaluatoꝛ hoĩm. ? medicus animarum
ſz ita fuit ð illo homine qui dictꝰ ẽ ieſus.eꝛ
go ipᷣe fuit ſpũal hominũ medicꝰz ſaluatoꝛ.
Winoꝛẽ iſtius quantũ ad ſex cõditões poſi
tas in maioꝛi.ĩtẽdit Lucas deduceꝛe in ſuo
euãgelio ⁊ ꝓpbaꝛe. Pꝛimo em̃ pbat ꝙ buiſu
hdĩs introductio ⁊ ingreſſus fuit ꝑ modum
cuiuſdã ſaluatoꝛis mundi ⁊ medici ſpũał.⁊
tꝛactat ð triplici introductõe iſtiꝰ hominis.
pꝛima quidẽ in uteꝝ matẽnũ ꝑ ↄceptũ.ſcõᷣa
in mundũ ꝑ natiuitatem ⁊ oꝛtũ.tertia ad to
tũ populũ ciꝛca ãnuʒz tꝛiceſimũ.Secundo ꝓ
bat ꝙ huius hominis ↄueꝛſatio ⁊ conuictuſ
cum hominibus.fuit peꝛ modum ueꝛi ſalua
toꝛis. Et oſtendit qualiteꝛ iſte homo peꝛ ſui
ↄuerſationẽ.⁊ cõuictũ exemplaꝛem niſus ẽ
homines medicare ⁊ ſaluare.deſcꝛibens eũ
fuiſſe exemplar om̃is pẽitentie.exẽ plaꝛ om
nis deuotõis ⁊ latꝛie exẽplaꝛ mititatis ⁊ pa
cientie. exemplaꝛ liberalitatiſ ⁊ beneficẽtie
exẽplaꝛ humilitatis ⁊ beniuolentie.exẽplaꝛ
vitatis.⁊ exiſtentie.ↄ omnẽ hypocriſiz. exẽ
plaꝛ omnis perfectõis ⁊ ſi upeꝛexcellentis ui
te.exemplaꝛ cõpaſſiõis ⁊ miſericoꝛdie atq;
clementie. ⁊ ex his octo conditionibus patʒ
qualiteꝛ ſua conueꝛſatio ⁊ cõuictus fuit ad
medicãdum ⁊ ſaluandum mundum. Tertio
ꝓbat.ꝙ illius hominis totalis conatus ⁊ re
collectio fuit ad ſaluandũ homines:⁊ tribu
endum eiſ ſpualẽ medicinã ⁊ oñdit q̃li᷑ hõ
ille conatꝰ ẽ ad ſalutẽ uocare ⁊ reducer̃᷑ ho
mines ꝑ ſeipſum: ⁊ ꝑ alios.ſ.ꝑ duodecĩ apo
ſtolos:⁊.lxxij.diſcipłos.Quaꝛtoꝓbat.ꝙ bo
mis b affectꝰ ⁊ eꝛuditio oñdit ipʒʒ fuiſſe oĩʒ
hoĩʒ ſaluatorẽ:q;ꝛ tota ſua eruditio oꝛdiaba

Capitulũ.lxxxiij.

tuꝛ ad pellendum pct᷑a: æ moꝛbos animarũ
⁊ ponit pluꝛes moꝛales eruditõeſ ſumme ac
ↄmode ad hoĩm ſalutẽ ⁊ cuꝛatõem ſeu ̃ᷣmo
tõem a uitijs ꝑtinẽtes. Quinto ꝓbat ꝙ illiuſ
hominis diſceſſus ⁊ ↄſumatio ꝑ moꝛteʒz.fuit
neꝛe medicinalis ⁊ ueꝛi ſaluatòis moòi. Unoᷣ
introducit eum dicentem hoc eſt corpꝰ me
um qðꝓ uobis tradetur.⁊ hic ẽ ſanguis me
us ꝗ ꝓ uobis fundetuz: ⁊ plura alia vba cle
mentie ſuꝑius dista.Sexto pꝛobat.ꝙ iſtiuſ
hoĩs regreſſus ad nos ⁊ ̃ſurrectõ fuit vi ſal
uatoꝛis mõi. Uñ oñdẽdo ꝙ ipᷣe eꝛat uef̃ iſte
ꝙ oĩum gentiũ erat medicus ⁊ ſaluatoꝛ ĩdu
cit ꝙ ſicut ſcriptum ẽ opoꝛtebat pati ⁊ ꝛeſuꝛ
geꝛe xpᷣm a moꝛtuis tertia die. ⁊ predicaꝛe ĩ
nomine eius penitentiam ⁊ remi ſſionẽ oĩm
pctoꝛum in omnes gentes. Johannes vo

in aſia euangelium grece ſcripſit. ĩtroducit

iſtã cõcluſõem.ꝙ homo ille ꝗ dictus ẽ ieſuſ
fuit uere filiꝰ dei:ꝙ nõ debet intelligi ꝙ ſi
filius dei peꝛ adoptionem ⁊ gratiã hũs hũa
nam naturam. immo habens in ſe uere illũ
ꝗ ab eterno fuit filius a pr̃e genitꝰĩ ſubſtan
tia diuina:nec debet etiã int elligi.quod ſit
homo ille filius dei per conuerſonem dei
tatis in cãnẽ: ſed debet intelligi per aſſump
tionem carmis a filio dei.hanc concluſionẽ
ꝓbat multipliciteꝛ ⁊ deducit ⁊ intẽdẽs rõeʒ
unã ⁊ unicum ſyllogiſmum ad eam ꝓbãdaʒ
ſic arguit. Pomo ille qui eſt uere media peꝛ
ſona intrinſeca in trinitate.⁊ ẽ deo equalł ⁊
ĩ autoꝛitate.⁊ ẽ deo equaliſ in efficacia ⁊ ſa
lubritate reſpectu hommuʒ. ⁊ eſt deo equa
lis in illapſu ⁊ ĩmenſitate.⁊ eſt deo equaliſ
in modo operandi ⁊ actiuitate.⁊ eſt deo e
qualis in reficiendo mentem ⁊ in coꝛdis ſa
cietate ⁊ gratia.⁊ eſt deo equaliſ in inſtꝛuẽ
do ⁊ in uere doctꝛiue claritate.et eſt deo e
qualis in duratione ⁊ eternitate.?⁊ ẽ deo e
qualis ĩ honoꝛe ⁊ gloꝛia ac cultu ſeu latꝛie:
⁊ adoꝛationis dignitate.et eſt deo equalis ĩ
mo idem cuʒ patre in eſſentia et maieſtate.
7 ẽ deo equalis ĩ beniuolentia ad homines
7 pietate.⁊ eſt deo equalis in domino et re
gni ſolẽnitate.⁊ eſt deo equalis in amicitia
2 caritate.et ẽ deo equalis in inſiſtentia mu
tua in ſeinuicez et intimit ate.et ẽ deo equa
lis in conferenda gratia hominibus et influ
enda ſanctitate. et eſt deo equaliſ in ſapien
tia. ⁊ ſciẽtie luminoſitate.et eſt deo equalis
in beatitudine et eteꝛna felicitate. et ẽ deo
equalis in pacientia et longanimitate.⁊ eſt
patri equalis in producendo ſpiritum et in
ſpiratiua fecunditate. Ille utiq; bomo eſt
ueꝛe filius dei ¶ Mam iſte. xvij. conditiões
inteꝛmedie pꝛobant ipſum eſſe uerum deuʒ
prima uero conditio et ultima oſtẽdunt ip
ſum eſſe ueruʒ deum qui eſt filius dei quia
he due ppᷣetates ↄpetũt filio. Sʒ homo iſte
qui dict eſt ieſus.habuit ſupradictas.xix/

De

ↄditiones: ut manifeſta exꝑiẽtia Jobãnem
⁊ alios diſcipulos edocuit: eꝛgo ipe ueꝛe eſt
filius dei. obat g Johãnes iſtas.xix.con
ditões fuiſſe in hoĩie ꝗ dictus ẽ ieſus. ſᷣm ꝙ
ipᷣe uere expertus ẽ: ⁊ ceteri diſcipuli ꝗ fue
ꝛunt cũ eo tãdẽ ↄcluſionẽ diffuſe ꝓbatꝗ ĩfeꝛt
ꝛecolligit ⁊ ↄcludit:dicens. Pec at ſcripta
ſunt ut ⁊ uos credatis qꝛ ieſus ẽ xpᷣs filiꝰ di
uiui:⁊ ponit ulterioꝛẽ finẽ: ad quẽ ordinat
iſta ↄcluſio ſubdẽs:⁊ ut cꝛedẽtes uitaʒ hẽa
tis ĩ noie eiꝰ. Ultio ueꝛo tq; tabellio ⁊ no
tarius publicus ↄcludit ꝙ ipe ẽ diſcipulus
ille ꝗ teſtimoniũ phibet de his:⁊ ſcripſit h.
⁊ ſcimus:qꝛ ueꝝ ẽ teſtimoniũ eius. Põitq;
oↄditionẽ ſuã de familiaritate:qꝛ r̃ cubuẽat
in ſinu eius in cena illius hoĩs.⁊ idcirco mł
ta ſecreta dediceꝛat.unde pᷣdicta phantur.
⁊ notaꝛius ille autẽticus reddit᷑ ⁊ ſolemnis.
Ad hanc ꝑtem ſacꝛe ſcriptuꝛe teſtimonialẽ
7 euangelicã aſcendẽdũ ẽ ꝑ aſcenſum ſcala
rem ⁊ celicũ.Sunt.n.euãgelia ſcala iacob
qꝛ eis ĩnitit᷑ dũñs.⁊ ibi reꝑit᷑.ibiq; uident᷑ an
geli aſcendentes ⁊? deſcendentes qꝛ diuina
opa ꝗbus uoluit nobis ↄdeſcendeꝛe:⁊ nos ĩ
celũ erigere.ibi ꝑ euãgeliſtas:q̃ſi ꝑ uera q̃t
tuor eherubin.ſᷣm Piero.diſſerunt᷑ de quo
aſcenſu ſcriptu ẽ in geneſi.ꝙ uidit iacob in
ſomnis ſcalã:⁊ cacumen eius tangẽs celuʒz
⁊T angelos dei aſcendẽtes ⁊ deſcendentes ⁊
dñnʒ ipi ſcale ĩnixuzʒ.
Ofo.
Ner ieſu xpᷣe.ꝗ nos ꝑ ſcripturã ⁊ doc
o Itꝛinaã euangelicã uocaꝛe dignatuſ es
ad fidẽ catholicã ut credentes uitaʒ
habeamus eternã.nũc quidẽ in ſpe ⁊ ĩ futu
ro in re:⁊ hoc in noĩe tuo ⁊ ꝑ fidẽ noĩs tui:
qꝛ nõ ẽ aliud nomẽ ſub celo datũ hoĩbus in
quo oporteat nos ſaluos fieꝛi: pᷣſta mihi in
meꝛito ⁊ in oĩm infimo:ut coꝛde cꝛedam ad
iuſticiã: ⁊ oꝛe ↄfitear ad ſalutẽ:ac oper̃ ex
tendã ad uite fꝛuctũ ⁊ utilitatẽ: quatenꝰ te
miſerãte ad eterne bt᷑itudinis gloriã. nũc m̃
te accendar:⁊ tandẽ re ipa ꝑuenire merear
lieſu mundi ſaluator. Amen.

¶de penthecoſten. Capitulum. lxxxiiij.

Je ueꝛo penthecoſtes.i.quinq̃geſi
d ma a reſurrectiõe:ſʒ decima ab a
ſcenſione dñi. narrat dñs ieſus pa
tui de ꝓmiſſo ſuo:ꝙ diſcipulis fe
ceꝛat de ſpuſſancto mittendo. Patre g gra
tum h̊ hñte.mittunt ſpmſctm ut ad diſcipu
los deſcẽdat:eoſq; repleat ⁊ ↄſolet᷑.roboꝛet
ac inſtruat: ac cumulũ uirtutũ ⁊ gaudioruʒ
eis ofeꝛat. Et ſtatim ꝑatus ſpuſſanctus ſu
bito uenit: ⁊ ſuʒ eos deſcẽdit. Notandũ auũt
ᷣm Beda ꝙ qñs ieſus eũdẽ ſpm̃ vitatis: ⁊ a
ſe mittẽdu eẽ pᷣdixit.⁊ eũdẽ mox a pre ꝓce
deꝛe ſubiũgit.ñ qꝛ idẽ ſpus ałr a pr̃ᷣe ꝓcedat

penthecoſten.

quã a filio mittit᷑.aut alio tꝑe a pr̃e ꝓcedat
quã cũ a filio mittit᷑:ſʒ iõ filꝰ eũ a ſe mittit
7 à pr̃e ditit ꝓcedere: ut ali pr̃is aliaʒ eſſe

ſud ꝑſonã deſignet: atq; in eadẽ diſtinctione
pſonaꝝ unã eſſe oꝑpatõem.ac uolutatẽ ſuaʒ

cum pr̃is uolũtate:⁊ opatõe denuciet. Cum
eĩ eiuſdẽ ſpuitus gr̃a dat᷑ hoĩbus.mittit ꝓ
fecto ſpuũs a patꝛe mittit ⁊ a fi io:ꝓcedit a
pr̃e ꝓcedit ⁊ a filio:qꝛ ⁊ eius miſſio ẽ ipa p
ceſſio:q̃ ex atre ꝓcedit ⁊ filio. Uenit ⁊ ſua
ſponte qꝛ ſicut coequalis ẽ pꝑt᷑i ⁊ filio. ſic eã
dẽ bzʒ uoluntatẽ ↄmunẽ cũù pr̃e ⁊ filio.h̊ Be
da. Denthecoſte interptat quiquagita. 2
grecũ uocabulũů.ſicut paraſceue ⁊ ſcẽophe
gia.iudei.n.admixti grecis ꝗ ĩter eos ſicut
cetere natões conueꝛſabant᷑.gꝛecis crebro
uocabulis utebant᷑. Eſt aüt penthecoſte eq
uocũ ad quiquagenã:⁊ eius ſolẽnitatẽ ſep
tẽ diebꝰꝓtelatam. Tria eĩ erant feſta diebꝰ
ſeptẽ durantia.ſ.paſcha penthecoſte. ⁊ ſce
nophegia((Aũ g ↄplerẽt dies pẽthdcoſtes)
i. quiquagene a reſurrectione ⁊ inchoaren
tur dies penthccoſtes.i.illiꝰ ſolẽnitatis ſep
tẽ diebus ꝓtelande (erant ꝑiter) ĩ cenaculo
montis ſyon ubi cena facta fueꝛat (diſcipłi
feꝛe centũ uiginti utriuſq; ſexus cõgregati.
in oratõe ꝑſeuerantes ⁊ ꝓmiſſionẽ ſãcti ſpi
ꝛitus expectantes.duodenarius ille apoſto
loꝝ numerus.iaʒ erat decuplatus.( Eh bo
ra diei tertia. (factus ẽ ꝛepente de celo).i.
de aere (ſonus) qꝛ fragor quidã ĩſonuit(tã
qᷓ; aduenientis ſpiritus).i.flatus( uehem̃tis
Jut tanq; ſit nota ſimilitudinis:ac ſi diceret᷑
uemt ſpiritus in ſimilitudine uenti uehemẽ
tis uel tanq; ſpuſſancti uehementis ut tanqᷓ;
ſit expreſſiuũ ueritatis:qr uere ſpũſſanctus
dicitur uehemens.quaſi uehens non a men
te ⁊ a mentis affectibus alienans uel quaſi
ve adimens.id eſt eternaʒ damnationeʒ au
ferens. oteſt ergo ad ſonum ⁊ ad ſpirituzʒ
ſanctum referri ꝙ dictum eſt tanquam ad
uenientis ſpuꝛitns uehementis:quia equiuo
cum eſt ad utꝛunq;. Uenit in ſono ad teꝛrẽ
dum rebelles: ⁊ in flatu qui ab inreriori pꝛo
cedit ad uiuificandum deuotoꝛum effectus.
Et repleuit)ſonus ille: uel ſpirituſſanctus
(totã domũ ubi erant ſedentes).i.oẽs ĩ do

mo ſedentes implentes ꝙ dictu fuerat eis a

domino.ſedete in ciuitate.quoaduſq; ĩdua
mini uirtute ex alto. Pec eĩ dona nõ niſi in
unum cougꝛegatis per conſenſum ⁊ ad ſupe
riora ſubleuatis per deſydeꝛiũ ueniꝛe potue
runt.Et lingue diuiſe ſt᷑ uelut igniſ( ⁊ appa
rueunt illis diſpꝑtit e lingue tãq;ᷓ ignis).i.ꝛa
dioſi ignei in modũ linguarum. inſidẽtes ca
pitibus ſinguloꝝ.Ut ait Gregoꝛius. SGene ĩ
igne ſpiitus appaꝛuit:qꝛ ab omni corde qð
replet toꝛpoꝛẽ fꝛigoꝛis excutit.⁊ hoc ĩ oſyõᷣ
ꝛio ſue eteꝛnitatis accendit. Uñ ⁊? Oꝛigeneſ
Dens noſteꝛ ignis ↄſumẽs eſt qᷓ;diu ĩ nobis

omnez dilectionem
ſortitudinis in oi ui
illis oium ingnarun
tur in ſapienia. Byi
ben ter aru:c hoc gn
Homo cNnemientͦ
arara 4 Mdd ine
bʒz nocis d linguar.
ſanct replens ode
ſcientiam linguarnn
tium loquerent.T.
gente eꝛat cig loq
ſgnificabat g et
bentes linguis oiun
eccleſia liguas om
onnes lingue loqu
ditue oſtendeban
ture inqua ſontuſ
d quez uſum tunc
eppeſſit:ud..zi i⸗
afſectui ardcdem
ingaa enim uerd
nar calefacit t teſ
ſum ad telarane
5 reſunection
i8 inſiffanite

iaen Tinchoren
l llin ſolenitateg ſe
erun pter i cemenlo
facta fueigt cſeti
ng ſens ögegn,
t hmiſſchi ſien hi
oenorius ile opoſo
Neruplums (Etbo
eepene ge celo i.
r uid iſontit ti
Nrds webeſts
Uutndimis: at diceret
itudine uenti nehen
ii uehementis u tapih
tis:qr uere ſpuſſanctu⸗
uaſ uehens nona men
bus allenans vel qaft
ternaz damnationezan
ad ſonum T ad ſiningz
ictum eſt tannam 4
ebementis: quig equnno
Uerit in ſono ad ene
Auqui ab inienof ſeo
mn ceuorcꝛum eſſeus.
loenen ſorritacanctus
ile:e⸗ Pruncan
n ſeientes) i cesi de
m dletü fuerat eis
nnesgalctu fuec
eunate quoncuſgh

o. decei cona no Piſt in

a ſupe
per oſſeſſun nne potue
r eßſbeni eniue,

iſe iuain glial
te linge tic; iee
ülingnarn ner en
e n eg ens⸗
aponm anch
nnl e an hi
abcel Uithi

Pis
lumes

6n i

r

Secunde partis

ſunt que conſumi digna ſunt. cum autem ⸗ↄ
ſumpta fueriĩt.iam non erit ignis cõſumens
ſed illuminans. Unde etiam Pieronymus.
Ignis duplicem natuꝛasz habet.quoniam ⁊

„

7

lucet ut iꝛit:ſic ⁊ de lucet iuſtis ⁊ peccato
res incendit. Inſupeꝛ ⁊ ſeptẽ dona ſpiritus

ſancti ↄgrue demonſtrantuꝛ in igne. Spiri
tus enim ſanctus inſtaꝛ ignis.pꝛimo purgat
per donuʒz timoris.ſcõo liquefacit per donũ
pietatis.tertio decorat per donum ſcientie.
quaꝛto conſolidat per donum fortitudinis.
quinto eleuat ꝑ donum conſilij. ſexto illumi
nat peꝛ donum intellectus.ſeptimo dulcõat
ꝓ donum ſapie. Pimus effectus ignis patet
in ueſte ſalmandre.ſecundꝰ in ceꝛa tertius
in metallis.quaꝛtus in lateribus.quintus ĩ
uaporibus.ſextus in lucernis.ſeptimuſ in ci
bis.( Et ſic repleti ſunt omnes ſpiritu ſãcto
⁊ deinde((ceperũt loqui uarijs linguis ſᷣm
impetum eiuſdẽ ſpirituſancti(⁊ ꝓut ipᷣe ſpi
rituſſanctus dabat eiſ) ꝓnuntiare ⁊ (eloqui
aqui diuidẽs ſingulis ꝓut uult. ⁊ ſpirãs ubi
uult.qñ uult.qᷓ;tũ ułt quo uult.⁊ qbꝰuult.ꝛa
dioſo lumine ſcientie omnem eos ueritateʒ
edocuit ⁊ inextinguibili caritatis ardor: ad
omneʒ dilectionem accendit.⁊ ĩuincihili ui
fortitudinis in oĩ uirtute firmauit. inſpirãs
illis o ĩum linguarum noticiaz iuxta ꝙ legi
tur in ſapientia. Spirituſ domini ̃pleuit oꝛ
bem terrarũ: ⁊ hoc quod continet omnia.ſ.
homo conuenientiã habens cum omni cre
atura.⁊ ꝑꝑ quẽ facta ẽ oĩs creatura.ſciẽtiã
hʒ uocis.i.linguaꝝ.Ac ſi diceret᷑. Spiritus
ſa nctꝰ replens orbẽ terraꝝ.dedit diſcipulis
ſcientiam linguarum ut linguis omniuʒz gen
tium loquerent᷑. Tunc enim eccleſia in una
gente eꝛat cũq; loquerent linguis omnium
ſignificabatuꝛ ꝙ eccleſia cꝛeſcendo per oẽs
gentes linguis oĩum locutuꝛa eſſet quia iaʒ
eccleſia lguas omnium habet. Abi ergo iã
omnes lingue loquebant᷑ omnes lingue cꝛe
dituꝛe oſtendebantuꝛ. Jpᷣa auᷣt ſpecies cꝛea
ture in qua ſpirituſſanctꝰuiſibiliteꝛ deſcẽdit
ad queʒz uſum tunc in apoſtolos ðſcendeꝛit
epxꝛeſſit: ut.ſ.oꝛi uerbuʒ intellectui lucẽ.⁊
affectui ardoꝛem ⁊ cordi robuꝛ miniſtꝛaret.
Lingua enim uerba expleat.igniſ vo illumi
nat calefacit ⁊ teſtaʒ ꝛoboꝛat.Sʒ ad alin u
ſum. ſ. ad relaxandum peccata dat“ fuit. q;
do pꝰ reſurꝛectionem ſuam dominus apoſto
lis inſuflauit ⁊ dixit.Accipite ſpiꝛitũſanctũ
quorũ ꝛemiſeritis peccata ꝛemittuntuꝛ eis:
⁊2 quoruʒz ꝛetinueritis ꝛetenta eꝛunt. Ubi
notandũ ꝙ ſpirituſanctus bis miſſus eſt ſu
per xpᷣm.⁊ bis ſupeꝛ diſcipulos.Suꝑ xpᷣum
ꝗdem ⁊ in ſpecie columbe in baptiſmo.⁊ in
ſpecie nubis in tranſfiguꝛatõe:qr gratia xpᷣi

que datuꝛ ꝑ ſpiritumſanctuzʒ. deriuãda erat

ad nos ꝑ ꝓpagationem gratie in ſacramẽtiſ
⁊ ſic deſcendit ĩ ſpecie columbe que eſt ani

Lapitulũ.lxxxiiij.

mal fecundum.⁊ per doctꝛinam. ⁊ ſic öſcen
dit in nube lucida.unde ⁊ ibi oſtendit doc
toꝛ ipſum inquit.audite.Supꝑ apoſtolos au
tem pᷣmo deſcendit in flatu ad ſignificãdum
ꝓpagationem gratie.in ſacramentis.cuius
ipſi miniſtri erant. unde dicitur quorũ remi
ſeritis peccata emittuntuꝛ eis.ſecundo ĩ liĩ
guis igneis ad ſignificandum pꝛopagatõem
gratie ꝑ doctrinã.uñ poſtqᷓ; repleti ſt omneſ
ſpirituffancto.ſtatĩ ceperunt loqui uarijs lĩ
guis. Gis ergo ſeeũdum Sregorium ſcꝛiptũ
legimꝰ apoſtolos manifeſta donatione ſpiꝛi
tũſanctum accepiſſe.pꝛimum domino ↄſiſtẽ
te in teꝛra peꝛ inſufflationem. poſtmoduʒ pᷣ
ſidente in celo in uarijs linguis per ignẽ.qꝛ
caritas que in cordibus per ſpiritumſactuzʒz
diffundit᷑.duobus pꝛeceptis.ſ.dilectione ði
⁊ ꝓximi impletuꝛ. In terra datuꝛ ſpiꝛitꝰ ut
diligatuꝛ pximuſ.e celo datuꝛ ſpiꝛitus ut di
ligatnꝛ deus.⁊ ſicut una ẽ caꝛitaſ ⁊ duo pꝛe
cepta.ita unus ſpiꝛitus ⁊ duo data.⁊ quia ꝑ
dilectionẽ proximi ꝑpuenituꝛ ad dilectioneʒ
dei.recte pᷣmo datuz ſpiritus in terra ⁊ poſt
modum e celo. Sicut enĩ ait Johanneſ qui
n diligit fr̃esʒ ſuũ quẽ uidʒ deù quem ñ uidʒ
quomõ qiligere põt. Inſuꝑ ẽt datus ẽ apłis
ſpirituſſanctus ante paſſionem:ad purgàdũ
quando fueꝛunt baptizgati. ⁊ ad faciendũ mi
ꝛacula quando ad pꝛedicanduʒ ſunt miſſi.⁊
dictũ ẽ eis.egꝛos ſanate demões eijcite.mõ
tuos ſuſcitate.Unde Pierony. Ago ꝗqdẽ au
dacteꝛ ꝓnũtio apoſtolos ex eo tpᷣre quo cꝛe
diderũt dño.ſemꝑ ſpm̃ſanctũ habuiſſe. nee
abſq; eiuſ gratia ſigna facere potuiſſe:ſʒ eũ
ꝓ modulo atq; menſuꝛa r̃cepiſſe. Pꝛimo au
tẽ die reſurrectionis eius acceperunt g̃am
ſanctiſpiꝛituſ.qua peccata dimitteꝛẽt ⁊ bap
tiſarent.ac ſpiꝛitum adoptionĩs credentibꝰ
tradeꝛent.die ueꝛo penthecoſtes eis ãplius
repꝛomiſſum ẽ uidelicet quod uirtutem ex
alto ꝛeciperent.qua ⁊ enangeliũ ⁊pᷣi cunctiſ
gentibus pᷣdicarent. Unde leo papa. nõ igi
tuꝛ ambigamus qð cuz in die penthecoſtes
ĩpleuit diſcipulos domini ſpirituſſanctus.ñ
fuit huiꝰinchoatio muneris:ſʒ adiectio lar
gitatis. Naʒ ⁊ patriarche ⁊ ꝓphe ⁊ ſacerdo
tes.omneſq; prioꝛũ temporum ſct᷑i.ſunt eiꝰ
dẽ ſpũſ ſãctificatõe uegetati.⁊ ſine hac gr̃a
nłla unq; ſt᷑ ĩſtituta ſacr̃a nullaq; celebrata
miſteria. ut eadẽ ſꝑ fuerit uirtꝰcaꝛiſmatum
qᷓ;uiſ ñ eadẽ fuerit m̃ſura donoꝝ. Pec Teo
Et ſciendũ ꝙ ſpirituſſanctꝰdatuꝛ ſeu mittit
uiſibilr ⁊ ĩuiſibiłꝛ. Uiſibiliteꝛ cuʒ in aliquo
ſigno uiſibili demonſtratuz. Eſt autẽ ĩ quin
tuplici ſpecie demonſtratuſ. Pꝛimo ĩ ſpecie
columbe ſuꝑ vpᷣum bhaptiſatum ſᷣo in ſpecie
nubis lucið ſupeꝛ xpᷣm tranſfiguratũ.tertio
in ſpecie flatꝰqñ inſuflauit ⁊ dedit ſpm̃ſanc
tum ipſe die paſche.quarto ĩ ſpecie ignis ⁊
lĩgue ĩ q̃ duplici ſpẽ appaꝛuit hodieꝛna die

De

Inuiſibilꝛ aũt mittitur cũ ad ſanctificãdus
czeaturã mtibꝰcaſtis illabit. Unde dr. Spi
ritus ubi uult ſpirat:⁊ uocẽ eius audis.Sʒ
neſcis uñ ueniat aut quo uadat. Nec mrũ:
eꝛ dicet Ber.de vbo ĩuiſibili per oculos nõ
intꝛauit:qꝛ nõ ẽ colõatũ:ſʒ neq; per aures:
qꝛ nõ inſonuit.neq; ꝑ naꝛeſ qꝛ ñ aeri miſcet
ſed mente.neq; ꝑ fauces:qꝛ nõ ẽ mãſum.i.
comeſtũ uel hauſtũ.nec tactu ↄpeꝛi illud:
qꝛ palpabile nõ ẽ.Queꝛes igit᷑ cum ſint ĩiue
ſtigabiles uie eius:unde illud adeſſe noue
ꝛim. Nempe ex motu coꝛdiſ intellexi pñtiꝗa 3
eius.⁊ ex fuga uicioꝝ carnaliũq; ↄpꝛeſſiõe
affectuũ.adueꝛti potẽtiã uirtutis eius: ⁊ ex
diſcuſſione ſiue redaꝛgutõe ocultoꝝ meoꝝ.
admiratus ſum ꝓfunditatẽ ſapĩe eius.⁊ ex
quantulacũq; emendatõe moꝝ meoꝝ expeꝛ
tus ſum bonitatẽ manſuetudinis eius.⁊ ex
ꝛefoꝛmatõe ⁊ renouatõe ſpiꝛitus mẽtis mee
peꝛcepi utcũq; ſpẽm decoris eius:⁊ ex ↄtui
tu oĩm hoꝝ ſimul. expaui multitudineʒ ma
gnitudinis eius. Pec Ber. Unð ⁊ ¶ri. Si
quando boni aliquid cogitamus. ſciamꝰ qr
ſpirituſſanctus habitat in nobis.ſi uero ali
quid mali ſignum ẽ ꝙ ſpirituſſanctus ꝛeceſ
ſit a nobis. Unde ẽt Aug. Pꝛimis tpᷣꝛibꝰ ca
debat ſuꝑ credentes ſpirituſſanctꝰ.⁊ loque
bant᷑ linguis quas non didiceꝛant qũo ſpũſ
ſanctus dabat eis ꝓnuntiaꝛe. Signa erant
tpᷣre oportuno. Oportebat eĩ ita ſignificare
in omnibus linguis ſpiꝛitũſanctũ qꝛ euange
liũ dei ꝑ oẽs linguas curſuꝝ erat toto oꝛbe
terzarum. Sigmſficatũ ẽ illud ⁊ tꝛanſijt. Si
eꝛgo ꝑ hec miracula non fiat modo teſtimo
niũ pñtie ſpũſſancti.unde fit. uñ cognoſcit
ꝗqſq; accepiſſe ſe ſpm̃ſanctũ. Interroget cor
ſuũ ſi diligit frfem manet ſpũs dei in illo.Ui
deat ꝓbet ſeipᷣm coꝛã oculis dei. Uideat ſi
E in illo dilectio pacis ⁊ unitatis:⁊ dilectio
eccłie toto teꝛꝛaꝝ oꝛbe diffuſe. Non attẽdat
eũ ſolũ diligere fr̃ezʒ.queʒ attendit ante ſe.
multos enĩ fr̃es nr̃os non uidemus:⁊ in uni
tate ſpiritus illis copulamur.Quid miꝝ qꝛ
nobiſcũ nõ ſunt. In uno corꝑe.ſumus.unuʒ
caput habemus in celo.eꝛgo ſi uis noſſe:qꝛ
accepiſti ſpmſanctũ.interroga coꝛ tun.ſi eſt
tibi dilectio fratris ſecuꝛus eſto.non põt eẽ
dilectio ſine ſpũ dei.qꝛ Paulus clamat. Ca
ꝛitas dei diffuſa ẽ in coꝛdibus nr̃ is p ſpm̃ſãc
tum ꝗ datus ẽ nobis. Pec Augu. Miſſio g
ſpiꝛituſſancti inuiſibilis fit ĩ habitatõe crea
ture rõnał.ſʒ miſſio uiſibilis fit ad inhabita
tõem demõſtrãdã alijs. Et notanduz ꝙ ſpm̃
ſanctũ alicui ĩeſſe certitudiĩalꝛ ſcire nõ poſ
ſumus:qꝛ ſpũs ubi ułt ſpirat ⁊ neſcis. Unõ
ueniat aut quo uadat. Cõiecturalr tñ poſſi
m' colligẽ aliq̃ ſiᷓ p effectꝰ.ex ꝗboutcũq; 2
ijcere poſſimꝰſpm̃ſct᷑z alicui adẽẽ ł ĩeſſe ⁊ B
diffeꝛenter ſ̃z triplicẽ ſtatũ.ſ.ĩcipiẽtiũ ꝓfitẽ
tiũ ⁊ ꝓfectoꝝ.Nã iᷣʒ cuiuſlibʒ ſtatꝰexigẽtiã

penthecoſten.

ſpũſſanctus diueꝛſimode in hoĩbꝰ opat᷑. Et
pᷣ̃m h̊ diue:ſimode ſigna accipiũt᷑.Nã ſpũſſã
ctus ſpiꝛat.ĩhabitat.⁊ ꝛeplet.ſpirat quo ad
ĩcipiẽtes.ĩhabitat qꝰ ad ꝓficiẽtes ⁊ ꝛeplet
quo ad ꝑfectos.Signa aut ſpuᷣſſancti qbus
ſpiꝛat quo ad incipiẽtes ſᷣm Ber.ſunt tꝛia.
Primũ e dolor de culpa pᷣteꝛita:q; ſpũſſan
ctus odit ſordes.nec habitaꝛe põt in corꝑe
ſubdito pet᷑is. Secundũ ẽ firmũ ꝓpoſitum
cauẽdi futurs cũ effectu. ꝙ nullatenus ha
beri põt conatu ꝓprio:ſine ſpũſancto ꝑ gra
tiã aſſiſtente:⁊ infirmitatẽ nr̃am adiuute.
Tertiũ ẽ:ꝓmptitudo boni qꝛ ᷣm Gꝛeg.amõ
dei ꝗ ẽ ſpuſſanctus.nunq; ẽ ocioſus opatur
eĩ magna ſi ẽ. Quo ad ꝓfitientes uero ſunt
tria alia ſigna ꝗbus conijcitur ſpmſanctuzʒ
eos inhabitar̃᷑. Pimũ ẽ frequens ⁊ iuſta
ſcĩie examinatio.nõ ſolũ de peccatis morta
libus.ĩmo de uenialibꝰ:qꝛ ſicut ſpũſſanctuſ
opponit peccato mortali: ſta feruoꝛ caꝛita
tis q̃ ẽ aſpũſancto.oppõit᷑ peccato ueniali:
ut ipʒʒ ab aĩa expellat ne ſpuᷣiſcto diſpliceat
Scõm ſignũ ẽ ↄcupiſcentie diminutio: quã
to eĩ in ꝓficiente caꝛitas ſemꝑ auget tanto
cor a tpꝛaliꝰꝰ elõgat᷑. Uñ dicit Aug.Quod
caritatis uenenũ ẽ ↄcupiſcentia tpᷣralium ⁊
nutrim̃tũ caritatis ẽ diminutio cupiditatis.
Teꝛtiũ ſignũ ẽ ſtudioſa mandatoꝝ obſeꝛua
tio:qꝛ obſeruatio mãdatoꝝ ſine uera dilec
tione ẽẽ ñ põt.Et ponit de hoc exemplũ au
gu. Quis ẽ inqt ꝗ dicit diligo ĩpeꝛatoꝛẽ:ſed
od io legẽ ſuã. Si g dicis te diligere deum:
mãdata eiꝰ obſerua. Quo ad ꝑfectos auteʒ
ſt᷑ alia tria ſigna: ex ꝗbꝰↄiecturat᷑ ſpũſſct᷑us
eos ꝛepleuiſſe. Pꝛimũ ẽ diuine vitatis mai
feſtatio:cũ eĩ ſpũſſet᷑us ſit ſpũs vitatis.pro
pꝛium ſibi ẽ docere omnẽ ueꝛitatem. ⁊ ideo
in quocunq; fuerit ſpirituſſanctuſ.ꝑ aliquaſ
reuelationes diuinorũ ſecretorum ſe pandit
⁊ ei tanq; amico ſecreto cõmunicat. Scðm
ſignum. ẽ nihil timere niſi ſolum deũ.ꝑfecta
eni cãitas foras mittit timoꝛẽ.hec em̃ nihil
penale habet.timoꝛ antem penã habet. Uñ
apoſtolꝰ. ubi ſpũs domini ibi libertas.liber
tas ãt non ſtat cum timoꝛe ſeruili. Teꝛtium
ſignũ ẽ öſyðꝛiũ diſſolutõis:ut uiðlʒ hõ ex ue
hem̃tia diuini amõis cupiat diſſolui ⁊ ẽẽ cũ
xpᷣo:q;ꝛ ſpũſct᷑s leuat mtẽ adſiꝛiũ ſuꝑnoꝝ.
elix g aĩa q̃ cupit diſſolui ⁊ ẽẽ cũ xpo qm̃

certiſſimũ hʒ ſignũ ꝙ ſpiritꝰſct᷑s eã repleue

ꝛit. Preteꝛ pᷣdicta ãt ſigna ſũt alia tria:p q̃̊
ꝗs pt᷑ ↄijcere ſe ſpm̃ſct᷑ʒ hr̃e. Jõ em̃ ſpũſſãc
tꝰin tꝛiplici ſigno appaꝛuit ſcʒ ĩ ſpẽ nubis ſu
per xpCj trãſfiguratũ ĩ ſpẽ columbe ſuꝑ xpᷣm
baptiſatũ.⁊ in ſpecie ignis ſupeꝛ apłoꝝ col
legiũ ↄgregatũ.pᷣmũ g̊ ſignum eſt habundã
tia lachꝛymaꝝ.⁊ ideo apparuit in ſpẽ nubiſ
ſicut eĩ agueniente auſtro nubes reſolnũt ĩ
pluuias.ſic adueniẽte ſpnᷣſct᷑o mẽtes r̃ſoluũ
tuꝛ ĩ lachrias.F̃zʒ ſigno ẽ dimiſſio ĩiuꝛiaꝝ iõ

brizri ieiun:tzpotit
hpbetatuüeſe eaio
tun ſug boies⸗Tun⸗
geait gong. ſpfſan
oinnis noſtta bonnd
cencit. LCunc inple
Iniſertt cicens Si⸗
foNede 30 W.
tan ei 1 d B
ritis. capaces ſpirin
Po poteſtislene t
ſum uobiſcu⸗An in
Et ſi noueramus
non nouimus. Abi
leriſs delect nioni
cicetis. Gi apli ca
tes à ſola ſaneta⸗
rituſanctorepleri
tar ab eis t carn
ſeri ſonrcitiax fan
coglutinatus illüͤ
Nunsſſcipere ni
Dids fondmusre⸗
nera cum ince
ſeͤf —
tun in Caudinm.)
1 Aualungsr
u Teritn
lin niiedinge
2 auichtate he
ſpis geſſceras
es⸗inatt
noriſpuce
ciſt ſpüigles d⸗
lectationib⸗
ferant abiti

emtie diminutio. gi
nſen auget nni⸗
Didicit Aug Quod
miſcemi tpralium
minunno cupiditatis,
mandotox obſeua
tor ſne ert Gilec
e boc exemolu au
gdienatdeſed
Wgee dedn.
uo ad yfectos aute
dhiecturof ſpüſſcins
E dͤiuine Fitaris mai
1s ſt ſpug vſtotio o
nme neritatem. iceo
rtuſſancmſ geligtaf
ſecetorum le dandit
1o cömunicat Sedn
niß ſolum gei gfeetn
nimors Het e fihl
nem peni haber li
mn ibi lbbenns Aber

zis:un uid doer e

Secunde partis

appaꝛuit ĩ ſpecie columbe felle caꝛet.

Tertiũ ſignum ẽ deſyderiũ ſuꝑnoꝝ. ideo ap

paruitã ſpẽ ignis.ſicut eni igmis ſurſum ten
dit: ſic ſpirituſſanctus coꝛda ſurſuʒ eleuare
facit.¶ Erant autem iudei uiꝛi ꝛeligioſi ĩ hie
zuſalez ⁊ ĩ iudea habitantes) ⁊ preteꝛ illos
multi alij fere (ex oĩ natiõe qͥ ſub celo ẽ )ſu
ꝑuenientes:qꝛ multis captiuitatibꝰ iuõi diſ
perſi fuerant.?⁊ modo oꝛdinante deo ad diẽ
feſtũ om̃s conuenerant. Audito eꝛgo frago
ꝛe ⁊ ſono uenti ꝗ ſupra cenaculum ĩ aeꝛe ſo
nuerat ĩtantũ ꝙ ꝑ totã ciuitatẽ audiri pote
rat.ↄuenerũt oẽs ad diſcipulos ⁊ mirati ſũt
qꝛ audiebat unuſꝗſqʒ ligua ſua illos loquen
tes.) Alij ãt irridebant eos:dicentes qꝛ mu
ſto pleni eſſent.i.uehementeꝛ ebꝛij:qꝛ uehe
mentior ẽ ebꝛietas de muſto qᷓ; de uinosofe
cato.Et qᷓ;uis B̊ irridendo dicerent? tamen
ueꝝ eꝛat.qꝛ ñ uino ueteri ꝙ ĩ nuptijs fuit:ſʒ
muſto gratie ſpũalis eꝛant ĩpleti.de quo dr
alibi.nẽo mittit uinũ nouũ ĩ utꝛes ueteres.
Tunc ſurrexit Petrus cũ undecim. ondens
eos nõ ebrios.cum eſſet hoꝛa diei tertia. ?
nõdũ eſſet tᷣus comedẽdi.nec ſolebant ine
bꝛiari ieiuni:ſʒ potius ſpirituſancto rpletos
⁊ ꝓphetatũ eſſe a iohel ſpirituſſancti aduẽ
tum ſuꝑ hoĩes.Tunc ergo xpᷣs ꝗ aſcẽderat
dedit dona.i.ſpmſanctum hominibus: quia
omnia noſtꝛa bona de ſurſum ſunt quo ipſe
aſcendit. Tunc impleuit qð ante paſſionem
ꝓmiſerat:dicens.Si ego ñ abiero paclitus
non ueniet ad uos. Si autem abiero mit
tam eũ ad uos. Si caꝛni carnaliteꝛ adheſe
ritis. capaces ſpiritus non eritis. Senſus ẽ.
Nõ pote ſtis plene caꝑe ſpm̃ q;diu jy carnẽ
ſum uobiſcũ. Uñ ille qui iam ceꝑat ſpm̃ ait
Et ſi noueramus ſᷣm caꝛnẽ xpᷣm.ſed nunc iã
non nouimus. Ubi attendat caꝛnalibꝰ deſy
derijs delectationibus dediti. uerbũ Berñ.
dicẽtis. Si apłi carni adhuc dñice adheꝛen
tes.q̃ ſola ſancta.qr ſancti ſanctoꝝ erat ſpi
rituſancto repleri nequeꝛant.donec tollere
tur ab eis. tu carni tue qᷓ ſoꝛdida ẽ. ⁊ diuer
ſarũ ſpurcitiaꝝ fantaſijs repleta aſtrictus ⁊
cõglutinatus illũ ueraciſſimũ ſpm̃ te poſſe
putas ſuſcipere niñ iſtis caꝛnalibus ↄſolatõ
nibus funditus renutiare temptaueꝛis. Re
uera cum inceperis tꝛiſtitia iplebit coꝛ tuũ
ſed ſi perſeueraueris. triſtitia tua ↄueꝛter̃
tuꝛ in gaudium. Tunc enĩ purgabitur affec
tus ⁊ uoluntas renouabituꝛ uł noua cꝛeabi
tuꝛ. ⁊ erit ut que pᷣus difficilia ĩmo ĩpoſſibi
lia uidebãtuꝛ.cũ multa ꝑcurrant dulcedine
7 auiditate. Pec Beꝛ. Si ergo delectatões
ſpũs deſyderas delectatões cãnis ꝛeſpuer̃ ðᷣ
bes. Qꝛ ut ait Greg.ſi carni ꝙlibʒ abſcĩdiuſ
mox ĩ ſpũ ꝙ delectat ĩuenimus. ſz heu pau
ci ſt ſpᷣales hodie: ⁊ delectatões ſpiritus ðᷣ
lectationibꝰ carnis preferentes. licet multi
ðferant habitũ ſpũalẽ. Poſſunt t ſpiritua

Capitulũ.lxxxiiij .

les ⁊ caꝛnales cognoſci ex vbis apli dicetis
Qui pᷣm caꝛnem ſunt:q̃ caꝛnis ſt᷑ ſapiũt qui
vo pᷣm ſom:q̃ ſps ſunt ſentiunt. Specialit
tam̃ ex quibuſdam pꝛobatuz hõ ueꝛe ſpũat
uidelz ſi tã cito:⁊ tantũ fugit locuzʒ ubi ledi
pt᷑ in ſpũ: ſic ubi offendi pt᷑ in coꝛꝑe: ⁊ſi tã li
benteꝛ ſtudet medicari ſpũi ſiẽ corꝑi: qꝛ qᷓ;
to dignioꝛ ẽ ſpũs coꝛꝑe: tanto magiſ cauẽdũ
ẽ ſpũi q; coꝛpi a leſiõe. Itẽ ſi cihꝰ ſpũał ſine
ſit or̃o:ſiue pdicatio:ſcriptura:ſiue lectio:ſi
ue coꝛpꝰ xpᷣi ſiue diuinũ officiũ tantuz delec
cat ⁊ ↄfortat ſpm̃.ſicut corꝑpał cibus corpus
⁊ ſi tã ĩiuitus negligit tempus cibi ſpũalis ſi
cut tẽpus cibi coꝛpalis. Item ſi tãdiligẽs ẽ
cuca ſpm̃.ſicut homo carnalis circa caꝛnez.
Solliciti enim ſt᷑ homines carnales ut in ſiĩ
gulis tempoꝛibꝰ habeãt neceſſitates coꝛpis
in uictu ⁊ ueſtitu hyeme ⁊ eſtate cõpetenti
bᷣ. ita ſpũalis homo ſolicitaꝛi debet: qᷓ gr̃a
indigeat ĩ adueꝛſitate: ⁊ q̃ in pꝛoſpeꝛitate: qᷓ
egeat ad amicos ⁊ qua ad inimicos.quomo
do ſe habeat ſolus cũ deo t quomõ inteꝛ ho
mines conueꝛſando ⁊ ſic de ceteꝛis.Sed ꝗs
E hic ⁊ laudabimus eum. Quãuiſ em̃ aliqui
huiꝰ tempoꝛis uiꝛi bona opeꝛentuꝛ. dimidij
tñ oꝑis ſunt. Quia alij largitatis gratiam ſt᷑
adepti ſʒ caꝛnis incõtinẽtia ſũt lubrici. Alij
ueꝛo corpore quideʒz ſunt caſti ſed auaꝛicie
eſtibus ſũt cupidi. Alij autem gratiam leni
tatis habentes ſʒ rancore animi ſunt puſilla
nimes. Alij ueꝛo ñ ꝛecoꝛdando iniurias ſuaſ
cito ignoſcunt ſed minuſ caute coꝛ cuſtodiẽ
do citiuſq; iꝛaſcendo ꝛixas pꝛouocãt.Alij ꝙ
deus ſingulis laagiẽdo donauit.in hoc qua
ſi pꝛopᷣo labore acquirentes gloꝛiantuꝛ.alij
coꝛpus in abſtinentia affligunt ſed ſuꝑbiam
auaritiaʒ. inuidiam. ⁊ alia nephanda admit
tunt uel detꝛahendo pꝛoximo quaſi cãnes il
lius cũ ſanguine comedunt. Et ſic in multiſ
hodie ꝗ optimus in eis eſt quaſi paliurus ⁊
ꝛectus quaſi ſyina de ſepe. Sciendum autẽ
quod pluꝛa ſunt neceſſaꝛia homini nolẽti ꝓ
ficeꝛe ⁊ in uita ſpirituali ðo ſeruire. Primũ
ẽ claꝛa ⁊ perfecta noticia ſuorum defectuu
⁊ infimitatuz. Secundũ ẽ iꝛa magna ⁊ fer
uens contra ſuas natuꝛales malas ĩclinatio
nes ⁊ uoluntates. Tertiũ eſt timoꝛ magnus
quem debet habere de offenſis hactenus cõ
tꝛa deum factis. Quia non ẽ certuſ an bene
ſatiſ feceꝛit ⁊ ſi cum ðᷣo pacem fecerit.Quar
tũ eſt magnus timoꝛ ⁊ tꝛemoꝛ qui debzʒ eſſe

in ipſo. ne per ſuã fragilitatem relabatuꝛ ite

ruz in ſimilibus uel maioribus peccatis.
Quintũ ẽ foꝛtis diſciplina.aſpera correctio
ad gendũ quinq; ſenſus coꝛporales ⁊ totuʒ
ſuũ corpꝰ ſubiugãdum in obſequiũ ieſu xpᷣi
ſextũ ẽ nitaꝛe uirtuoſe oẽz pſonã ⁊ oẽʒ aliã
cꝛzeatuꝛã q̃ impellit eũ nõ ſoluz ad petm ſed
ẽt ad aliqᷓ; ipfectõem ſpiꝛitual uite ſẽ unuʒ
pmonẽ infeꝛnalẽ.ſeptimũ ẽ dulcis ⁊ ↄtinua

Be

recordatio beneficioꝝ vi:q̃ hactenꝰ recepit
⁊2 quotidie recipit a dño ieſu xpᷣo.cũ gꝛatia
ryiũ actòe. Octauũù ẽ nocte ⁊ die ſtar̃ ĩ orõe.
Monũ ẽ ꝙ portet ſuꝑ ſe crucẽ xpᷣi: q̃ qᷣttuor
hbʒ brachia:quoꝝ pꝛimũ ẽ moꝛtifieatio moꝛ
taliũ uic ioꝝ.ſᷣm dereliètio oiuʒ bonoꝝ tpᷣra
liuũ.teꝛciũ pᷣciſio oim affeetuũ caꝛnaliũ ami
coꝑ.quartũ ſuiipᷣius ↄtẽptus ⁊ abhoĩatio ⁊
anihilatio. Diſcipuli it aq; ſpuᷣſſàcti vᷣtute
docti ⁊ illuminati.accenſi ⁊ adiuti ↄfortati
⁊ roborati.ↄſolati ⁊ oĩ gaudio repleti:cum
pauci eſſent: ⁊ ſimpliceſ.totũ mõʒ ↄcuſſer̃t.
⁊ ꝓ magna pꝑte ſubicerũt partimq; vᷣbis igni
tis. ꝑtim ꝑfectis exẽplis.ptim mirandis ꝓdi
gijs.ꝑ totũ mm ecclam plantauerunt:que
⁊ eiuſdẽ ſpũs ſancti uirtute purgata.illumi
nata atq; perfecta amabit facta eſt ſpõſo.
eiuſq; paraniphis ut ſpecioſa nimis miraq;
uarietate circũdata ſathane vo ⁊ angeł erꝰ
teꝛribilis:ut caſtꝛoꝝ acies ordinata.(¶ Pꝛo
fecti)quiqẽ (ſunt )nõ tam paſſibus pedum.
quam paſſibus vtutũ.ſm ſupꝛadictu xpᷣi mã
datũ: non imediate poſt aſcenſionezʒ: ſʒ poſt
ſancti ſpus acceptõem.nec ſtatim accepto
.ſpirituſancto diuiſi ſunt ꝑ mõm.ſed ꝑdura
uneꝛunt adhuc ciꝛciter duodecim annis ĩ iu
dea. deinde ſolemnis coꝝ diuiſio facta ẽ
ꝑ oꝛbẽ uniueꝛſum: cum eatenus tm̃ ĩ iudea
pᷣdicaſſent.ſicq; ꝓfecti ⁊ diuiſi. pᷣdicaueꝛunt
intelligenda. cꝛzedenda. agenda. appetẽda
( ubiq; )ꝑ oꝛbez uniuerſũ(domiĩio)) ſine quo
nihil faceꝛe poterant (cooperante)hoc eſt
uiꝛtutum oꝑis miniſtrame (⁊ ſermone ↄfir
mante ſequentibus ſignis Jut in uitute no
minis ieſu xpᷣi impaꝛaꝛẽt oĩbus creaturis ⁊
morbis.nã ut pᷣdicatõis eoꝝ doctrina credi
bils fieret ⁊ firma adhibita ſunt ſigna ⁊ mi
ꝛacula: ſermo eĩ ꝗ ſuꝑ nam ⁊ rõnem ẽ. non
niſi ſignis ↄfirmaꝛi põt. Uñ Sreg. pᷣceptum
obedĩa ſeꝗt obedĩaz ſigna comitat. Sicut
vo tunc ↄfirmata ẽ pᷣdicatio ſignis.ita nüc
quẽlibet pᷣdicatorẽ fᷣmonẽ ↄfimare opõtet
ſignis bone oꝑationis. Unde Theop. Seiẽ
dũ aut ẽ ⁊ hoc ꝙ nunc ſeruio peꝛ opeꝛa ↄfir
matur. Sicut in apoſtolis tunc oꝑa ↄfuama
bant ᷣmonẽ ſequẽtibus ſignis. iat autez o
xpᷣe ut noſtꝛi ſeꝛmones quos de uutute dici
mus ꝑ opeꝛa ↄfirment᷑: ⁊ actus ut tandeʒz ſi
mus pꝑfecti te coopeꝛante in oĩbus uerbis ⁊
oꝑpibus.qꝛ te ðᷣcet ⁊ ſeæzmonũ ⁊ opeꝝ glõia.
cu ſis uiꝛtus dei ⁊ ſapĩ i in ſecula ſeculorũ.
bec Theop. Et tunc impleta eſt prophetia
que ait in omnem terram exiuit ſonus eoꝝ.
⁊ in fines orbis terre uerba eoꝛum. Semia
uit quidem igneus ac ſanctificus ſpiꝛitus ĩ
apoſtoloꝛum coꝛda ſeꝛmones. ⁊ ut ſapiens
adinuentor duodecim tibyas fidei in orgão
poſitaſ nouo flatu impleuit.diueꝛſiſq; ſpuali
bus curꝛens in fiſtulis apoſtolicis cunctis v
ba diuine uietutis ſpaꝛſit.Oẽs gentes delec

penthecoſten.

tabilem inuitauit ad ſonum ⁊ trinitatis pᷣdi
cauit miſteꝛium. IJgitur effectus ⁊ fructꝰnõ
modicus ex hoc ſubſecutus oñdit quaz ma
gna ueneꝛatione ſit digna ſolẽnitas hodier
na. Unde Sꝛeg. Penſate fr̃es chaꝛiſſimi pꝰĩ
carnationem umqgeniti filij dei. quał ſit ho
dieꝛna ſolemnitas de aduentu ſpũſſancti.
Sicut ei illa:ita quoq; ⁊ hec ẽ honoꝛabił.
In illa quippe deus in ſe ꝑmanens.ſuſcepit
hoiem.in iſta ueꝛo hoĩes ueniemẽ deſupeꝛ
ſuſcepeꝛunꝑ deum. In illa deus naturaliteꝛ
factus ẽ hõ:in iſta hoĩies facti ſunt ꝑ adop
tõezʒ dij. Penſate quanta ſit iſta ſolemnitaſ
hr̃e in cordis hoſpitio aduentu dei. Ceꝛgat
ergo ſoꝛðs pꝛaui opꝑis:qꝗ ðo pꝛeparat domuʒz
mentis. Pec greg.Et notandũ ꝙ non ſtatiʒz
poſs aſcenſionem:ſed poſt decem dies miſu
ſpimſanctũ.pꝛimo ut apłi ieiumijs ⁊ oꝛationi
bus ſe aptos eius aduentui prepaꝛarent.vᷣo
q ij ſpmſanctũ ꝑcipeꝛent ꝗ cẽ precepta ex
plerent i. Miſi auũt quinquageſſimo die a
ꝛeſurrectõe:ut ſicut ppis iudeoꝝ poſt libeꝛa
tionem ſuam ab egypto quinquageſimo die
accepit legẽ timoris:ita populus fideliũ pꝰ
libeꝛatõez ſuã a moo quinq̃geſimo die acci
peret legem amoris. In iubilo etiam id eſt
quinquageſimo anno recepit populus iuðo
rum libertatem amiſſam. ? hereditatem.
ita hac die ꝛecepit populus chꝛiſtianus li
bertatẽ amiſſã.⁊ ꝑauiſi heꝛedit ateʒ. dies er
go penthecoſtes erat apud iudeos celebꝛis.
qr tũc deſcendit dñũs ſuꝑ mõtẽ ſynai ĩ flama
ignis.⁊ cũctis audiẽtibꝰ dit legeʒ eis. Ita
quinquageſimo die a paſcha ſpuſſaãctꝰ ĩ mõ
te ſyon ſuꝑ diſcipulos ĩ linguis igneiſ öſicen
du: ⁊ legẽ nouã gre ſpualis eoꝝ mentibꝰ ipᷣſ
ſit. Uñ beda. Hec nimirũ ſolemnitas nõ im̃
cariſmatibus ↄſecaata eſt euangelicis. ueꝛũ
etiã legalibꝰ iã oli ẽ pᷣſgta miſterijs:ac dũo
iubente ꝑ om̃s ãnos ſacris obſᷣuata ceremo
nijs. Liberati ꝗppe egyptia ſᷣuitute filij iſæł
ĩimolationẽ agni paſchal exierunt in deſeꝛ
tũ: ut uenirent ad terram repꝛomiſſionis. ꝑ
ueneruntq; ad momẽ ſynai ⁊ deſcendẽs do
minꝰ in igne ſuper montem. quinquageſima
die paſche ꝑacta legis calogũ eis diſpoſu
it:atq; ĩ memoriã date legiſ ſtatuit eo die ꝑ.
annos ſingulos ſacrificiũ ſibi ð frugibꝰ eius
dem anni ad altare deferri. Que autẽ ſit
agni paſchalis immolatio:que egyptie pᷣui
tutis abſolutio cunctis legentibꝰ liquet: qr
uidelicet paſcha noſtrum imolatus eſt chꝛi
ſtus.⁊ ipſe uerꝰ ẽ agnus qui abſtulit pecca
ta mundi:qui ſui ſaguinis precio nos a pec
catorum ſeꝛuitute ꝛedemit: ſue reſurrectõiſ
exẽplo nobis ſpem uite ⁊ perpetue liberta
tis onñdit.Quinqgeſimo g die poſt occiſionẽ
agni data ẽ lex deſcendente dño ſuꝑ motẽ ĩ
igne.⁊ quinquageſimo eq; die pꝰ reſurꝛectõ
nẽ noſtri redemptoris data eſt gra ipũͦſic ti

z mir
ineligenti Iſ nnan

lngugiſtb ignicer
nedificattoe tundis
creguit.Cunc enimun
mnutanit moͤ unicnich!
ls gecit. Nec miracul
ſigiuifone linguan tun
uucglinguns cnfucl
Anguus coullt iugen⸗
fit gti Candem racn
Hc SGeRRe Adden
exulten Meremosie
modicu nos q a fide
mns.lo ſolu in oid⸗
nitate puenit: ſtz t de
oð creſftu accepit. de
gaudiop ſnop magn
li accepit cu ueniete
10 mor ad pdicnoe
boium multitudo
1o gaucio ce ſalu
Oheꝛſtone ocipiebat
fniſſe gatis i.ſauſtr
te idebat opari fic
ees d eptitere
noeani iddat. Ke
tü ti cruce paſſiz
nbut oſpesief
ſbat. Hanlehitt
ſeft cetuplieni zt
ftbuiffurgit fes
s pciptle ſile
tiſgr monetis
ut dicit Hreg
laudnt grilig
nos iultat. J
ceſſaria pͤſſa
mhime eilauce
nrum gn

vquinigeſmmoce geci
Irudlo aimic,
orecepit populus ino
Ram 7 herecſtaten,
upuluscheiſtimns li
berediatez Ces er
punt iugeos celebꝛis.
Nd iama
W deed es. n
Apaſcha ſpiſſact ind
os i lin guis igreiſ dlcen
hüͤlis eon mentibii,
nimiri ſolemnitas noti
ma eſt euangelicis eñ
e igta miſters accſo
oſacns obßugta teretnd
eeggptin fuitue fliic
paſcbel erierun inceſa
tenem ,Cronniſſonis9
mi ſfnuit ceſeenti⸗ 4

montenn.uinquageſma
ſ declogu ets ſhoſin

aneleg iati toclen

Secunde partis

diſcipulis in cenacnlo ↄſtitutis.Et hic aũt
altitudo cenaculi. ⁊ ibi cacum mõtis.ſubli
mitatẽ pᷣceptoꝝ ⁊ donoꝝ ĩdicat celeſtium: ⁊
qꝛ nẽo infimis adhuc deſiderijs inherens: ł
diuinis obtẽpꝑaꝛe mãdatis:uel ſuꝑnis poſſit
dignꝰ exiſtere donis. Pec Beda.Sic g ſpiꝛi
tuſſancti miſſio fuit in legis datiõe pᷣfigura
ta:⁊ feſtũ penthecoſtes ꝙ mõ ꝑagituꝛ ab ec
cleſia.olĩ q̃ſi figurałꝛ ꝑagebat a ſynagoga.
Quinq̃ geſima g die poſtq; iudei ̊ egypto e
xierũt.decẽ pᷣcepta in monte ſynai a domiĩo
receper᷑̃t: ita quinq̃geſima die poſtqᷓ; noſ fui
mus ab inferno liberati. receperunt diſcipu

li gram ſpũᷣſſancti. Iſtud ẽt pᷣfiguratũ fuit ĩ

ſuꝑhabũdantia olei:ꝙ datũ ẽ pauꝑcule ni

due ꝑ pᷣces heliſei.qui miſericoꝛdia motꝰ ſu

per pauꝑculã:ĩpetrauit ei a dno olei habũu
dãtiã. Deꝛ uiduã iſtã deſignat ſancta eccle
ſia:q̃ ablato ſpõſo ſuo xpᷣo uiõbatur tãq; ui
dua ſ dñs miſericõdia motꝰ. õdit ei olei ha
buᷣdãtiã.B ẽ ſpirituſſancti gẽ̃am ⁊ linguarũ
intelligentiã. Iſtõ miꝛaculũ de intelligẽtia
linguaꝝ q̃ſ ꝑ tigurã deuſ pᷣmonſtrauit.in eo
ꝙ in edificatiõe turꝛis babel divſas linguas
creauit. Tunc enim unã linguã in diuerſas
mutauit. mõ unicuiq; intelligentiâ omniũ il
laꝝ dedit. Nec miraculũ iſtud nũc feciſſer.
ſi diuiſonẽ linguaꝝ tunc nõ pᷣmiſiſſet Et ſic᷑
tunc ꝑ linguas confudit edificantes.ita mõ
pl inguas cõfudit iudeos:ꝗ multũ ↄfuſſi fue
ruũt.qñ tã gꝛande mraculù audiuerant. In
hac ſolẽnitate laudem totis uiribus dnñm
exultemꝰ ⁊ letemus ĩ ea:q; inde fructũ non
modicũ nos ꝗ ad fidẽ uenimus conſecuti ſu
mus. Nõ ſolù ãt hoĩbus gaudiũ in hac ſolẽ
nitate puenit: ſʒ ⁊ beate uirginis gaudiũ in
ð crem̃tũ accepit.de q̃ Anſhel.ſic ait. Sʒ ⁊
gaudioꝝ ſuoꝝ magnitudo ũ nihil incremen
ti accepit cũ ueniẽte ſuꝑ diſcipulos ſpũ ſãc
to.mox ad pᷣdicatõeʒ illoꝝ fidẽ filij ſui tãta
boĩum multitudo ſuſcepit. Ibi nãq; excep
to gaudio ꝙ de ſalute geneꝛis hüani ĩ iſtoꝝ
ↄueꝛſione ↄcipiebat.ĩtellexit filiũ ſuum nõ
fuiſſe gꝛatis.i.fꝛuſtra mortuũ:cũ tã efficaci
teꝛ uidebat opari fidẽ moꝛtis eiuſ.ẽt ĩ eis ꝗ

actoꝛes illiꝰ extiterãt. Genꝰhũanũ ad ſaluẽ?

uocaꝛi uiõbat.ꝛei gr̃ a filiuʒ de ſe ĩcorꝑa
tũ ⁊ ĩ cruce paſſuʒ añ ĩtellexeꝛat.Quaꝑpꝑ le
tabat᷑ ꝙ ſpes qᷓ; añ cõceꝑat.iã ĩ ꝛẽ vᷣam tr

ſibat. Saudebat ⁊? gaudent hoĩes.qꝛ ami

ſer̃t cẽtuplicati pᷣtij fenoꝛe ̃cipiũt. Coꝛue
ft ſᷣui ſurgũt fr̃es ⁊ flij. Dec Anſel. Et qᷓ;
uis pᷣcipue ⁊ ſpãlꝛ ĩ ſolẽnitatibꝰ: nihilominꝰ
tñ ſp ⁊ momẽtis oĩbꝰ deũ laudare debemus
Nã ut dicit Seg. Miꝝ ẽ ꝙ hõ ſemꝑ deũ nõ
laudat:qꝛ q̃libzʒ creatuꝛa ad deũ laudãdum
nos ĩuitat. Ad hoc autem nobis ualde ẽ ne

ceſfaria ſpũſſancti gatia.Unde Ber.ſi quiſ

toꝛpet ð dei laude.ceꝛtiſſimum habet in ſe
expimentum ꝙ nõ habeat ĩ ſe ſpmſanctum

Capitulũ.lxxxiiij 1.

q ubi ſpirituſſanctus inhĩtat laudẽ ði exci
tat. Inuocãtes ergo ſpomſanctũ ſemꝑ laude
mus deũ.ad hoc enim facti ſumus: ut deuz
ſine fine laudemus.ſicut ſuꝑni ciues deum
laudãt.et ↄtinue ubi ſꝑ ſt᷑ dies leticie. ⁊ nũ
q; deeſt ſolẽnitas ⁊ g arum actio:⁊ uox lau
dis. Scriptũ ẽ em̃. Seati ꝗ habitãt ĩ domo
tua dñe in ſecula ſeculoꝝ laudabũt te. Hoc
maxie ueꝛi monachi faciunt: ꝗ die ac nocte
pſallut. Unde Hiero. Monachi dñt hr̃e pu
ritatẽ maꝛtyꝛũ .ſiquidem ⁊ ipſi maꝛtyres ſt᷑.
Qõ ei faciũt angeli ĩ celis hoc mõachi pſal
lentes die ac nocte faciunt ĩ terris Pec Pie
ro. Et maxie aſſimilat noſ celeſtibꝰqᷓ;uiſ ad
huc ĩ teꝛꝛis pegrini ſimꝰ. Uñ Beꝛñ.nihil ita
ꝓpᷣe quẽdam teꝛris repñtat celeſtis hĩtatõiſ
ſtatũ ſiẽ alacritas laudãtiũ deũ dicẽte ſcrip
tura. Beati ꝗ habitãt ĩ domo tua dne:in ſe
cula ſeculoꝝ laudabut te Pec Beꝛñ. Feſti
nemꝰ igr̃ ⁊ nos ingredi in illam requiẽ : ubi

tanta ſuꝑabũdat indeſinent᷑ leticia.⁊ ad pr̃i

am noſtrã totis conatibus ſuſpiremus. Me
ſti in ſeculo q; peregrinamuꝛ a dño.q em ñ
pegrinat᷑ a coꝛpe ſuo.pegrinatur a dño. mł
to ãt meliꝰ ẽ diſſolui a coꝛpe ⁊ adheꝛer̃᷑ ðo.
Odiamꝰ eꝛgo he miſeri ⁊ putridi corꝑis nr̃i
cõpagẽ ⁊ ei curã ĩ deſiderijs non faciamꝰ:ꝙ
hic nos detinet carceratos ⁊ pegꝛinos a tan
to bono qꝛ ſᷣm apłm.qᷓ;diu in h̊ coꝛpe ſumuſ
pegꝛinamuz a dño dicamuſq; c eodeʒ apło
cupio diſſolui ⁊ ẽẽ cũ xpᷣo.Et iteꝛum. Infe
lix ⁊ ego homo.gꝗs me libeꝛabit coꝛꝑe mõ
tis hꝰ. Deſideremꝰ eius diſſolutõem ⁊ eã cõ
tinue a dño poſtulemus qꝛ ꝑ nos eam cõſeꝗ
nõ ualemꝰ.Et interi ſaltem moꝛiamuꝛ mun
do ⁊ pompis:ac concupiſcentijs eiꝰ abſtꝛa
hamus nos coꝛde forti ⁊ pſeueranti ab his
zebꝰ caducis ⁊ a miſeꝛijs.breuibus ⁊ leuibꝰ
harum rerũ uiſibilium ſolaciuncuł.que ani
mas nr as uicijs inficiunt ⁊ uirtutes a nobiſ
excludunt qꝛ ᷣm G̃reg.ↄcupiſcens uiſibilia
inuiſibiles vᷣtutes amittit.⁊ ᷣm Qꝛiſ. nulla
res ſic precedit uirtutem ficut uoluptas coꝛ
poꝛał. Unde ⁊ Teo papa. Poc maxie ĩterio
ꝛa hominis coꝛrumpit: ꝙ exteriõa delectat:
2 tanto rationaliſ amma puꝛgatioꝛ q̃nto fue
rit ſubſtantia carnis afflictior. ⁊ bꝛeuiteꝛ ut
ait Aug.ceteꝛa cꝛeatuꝛa uileſcat.ut ſolus
creatoꝛ in corde dulceſcat. Nam ſecundum
apoſtolum. Uanitati creatuꝛa ſubiecta eſt.
Et iõ amatoꝛes ſuos facit uanos: ?æ multos
decipit incautos.O qᷓ; felix quẽ miſera mõi
uanitas ñ ſeduxit.que nũc pꝛecipue multis
illudit. Unde Criſoſtomus. Semꝑ quidez:
ſed nunc pᷣcipue cõpetenteꝛ dicitur uanitas
uanitatum ⁊? omnia uanitas. ¶ Punc uerſi
culuʒ ſi ſapeꝛent qui in potentia uerſantuꝛ.
in parietibus omnibus ⁊ ueſtibꝰ ſuis ſcribe
rent.in domo. in ianuis. in ingreſſibus. ⁊
ante omnia in conſcientijs ſuis, ut ſemper

De

eũ oculis cerneꝛent:⁊ corde ſentirent. Quo
niã ꝗdẽ multe ſunt facies. multe imagines
falie:q̃ decipiunt incautos. Iſtud oʒz quoti
die ſalutare. carnẽ ⁊ in pꝛãdijs.⁊ in cenis.⁊
in oĩuʒ ↄuentu unũquẽq; ꝓximo ſuo caner̃.
a ꝓximo ſuo libenter audire.qꝛ uanitas ua

nitatuũ ẽ. ⁊ oia uâitas.h̊ Criſ. Amoꝛẽ g reꝝʒ

deficiẽtiũ ad incoꝛuptibilia tranſferamꝰ:⁊
ad ſublimia uocati celeſtibus delectemur.
Ut ſancti gaudent inde gaudeamus.hoꝛuʒz
diuitias ↄcupiſcẽtes.ꝑ bonã emulatiõez ad
ipos tendamus. Cum ꝗbus nobis fueꝛit cõ
ſortiũ deuotionis.erit ⁊ ↄmunio dignitatis.
Mentẽ nr aʒ ſemꝑ in celis habeamus.⁊ ad
dñnʒ multipharie nos uocantẽ totã coꝛð ⁊ ð
ſiderio tendamus.Quia ut ait Aug.Exulta
uit ut gigas ad currendã uiã: nõ eĩ tardauit
ſʒ cucurrit.clamans dictis.factis.morte.ui
ta. deſcenſu. aſcenſu: ut redeamus ad eum
⁊ diſceſſit ab oculis:ut redeamus ad cor ⁊
inuenia mus eum. Ad ipᷣm quocq; aſpitienteſ
⁊ eum ſempꝑ in coꝛde retinentes.pugnemus
uiriliter:qꝛ tota hec pñs uita militia eſt ac
conflictus ⁊ pugna. Nam ꝓſpera ⁊ aduerſa.
feruor ⁊ tepeditas:reſfectõ ⁊ inedia ſopor ⁊
uigllia. ſolicitudo ⁊ pigritia.fletus ⁊ leticia
quies ⁊ labor.ſalus ⁊ infirmit as.afflictio ⁊
uoluptas.⁊ quecunq; in hoc mundo ſũt.pu
gnam 3 nos ⁊ inſidiantuꝛ nobis. Et q; nũqᷓ;
deeſt aduerſarius nobis inſidiãdo.ſi ſemꝑ
patus noſter animus reſiſtendo: quia certa
men noſtꝝ breue ẽ.pꝛemiũ vo eternuʒ. Nec
unq;ᷓ a pugna ceſſemus.qꝛ q́;tůcunq; uiceri
mus.ſemꝑ tñ reſtat ꝙ uincamus. unde Teo
papa. Donet lʒ ſanctis ſuis quotidianã gꝛa
tia diuina uictcꝛiã. non aufert tñ dimidicã
di mãm: qꝛ ⁊ hoc ippᷣʒʒ de miſericordia ptegẽ
tis ẽ.qui nature mirababili ne de ↄfecto pᷣ
lio ſuperbuet ſemꝑ uoluit ſuꝑeſſe ꝙ uincẽt.
Vndę ⁊ Criſ. Sancti ⁊ ſi a caꝛne uinci non
poſſunt q̃ſi iam ſpiritales.tñ ꝑcuti pñt quaſi
adhuc caznales. Pec Cꝛi. Igit᷑ quicquid
delectamenti uel cruciatus tranſuõij occur
ꝛit.ſtatim hoc tanqᷓ; pᷣteritũ r̃putemus.⁊ ad
id ꝙ ſemꝑ manet mentis oculos diꝛigamus.
Nam oĩa qᷓ in mundo ſunt uelut umbra ue
lociter tranſeunt ita ut ppᷣteꝛita ſunt nec fuiſ
ſe putentuꝛ.Et ideo momentaneũ eſt ⁊ cito
tranſit ꝙ hic delectat ⁊ cruciat:ſed eteꝛnuʒz
Eẽ ⁊ ſine fine manet ꝙ ibi cꝛuciat uel ölectat
Nec tñ digna faceꝛe uel pati hic poſſumus.
ad ea que ibi conſequi uel euadere ſpamꝰ.
Unde Bez. Nõ ſunt ↄdigne paſſiones huiꝰ
tpᷣris ad peccata q̃ ↄmiſſimus ad beneficia
que actipimus.ad penas inferni quas euaſi
mus ad pᷣmia eterna que expectamus. Pec
Bernar. Tanta quippe eſt peminentia eteꝛ
ne gloꝛie. ad tpᷣrales ⁊ tranſitõias paſſiões:
ut diligens perſpector deberet potius elige

penthecoſten.

uelle torqueꝛi:⁊ multa mala pati.quã mini
mo pᷣmio in futuro ſibi reſeruato uelle p̃ua
ri:qꝛ labor eſt cum fine ⁊? meꝛces ſine fine.
Unde Aug. O aia mea ſi quotidie oporterzʒ
nos pati tormenta ⁊ peꝛferre penam:ſi ipᷣaʒ
iehennã longo tempore tolleraꝛe:ut xpᷣm in
gloria ſua poſſemus uidere ⁊ ſanctis eiꝰ aſ
ſociari.Nõne eſſet dignũ pati omẽ ꝙ triſte
Eẽ:ut tanti boni tanteq; gloꝛie participes ha
beremur. Inſidientuꝛ ergo demones. parẽt
ſuas tempt ationes frangant corpus ieiunia
ſaem int ueſtimenta labores grauent uigi
ie exiccent inclamet me iſte inquietet me
ille.feigus incuruet. conſcientia murmuꝛet.
caloꝛ urat.caput doleat.pectus aꝛdeat. in
fletur ſtomachus.palleſcat uultus infirmit᷑
tus deficiat in doloꝛe uita mea ⁊ ãni mei
in gemitibus.ingꝛediatur putꝛedo in oſſibꝰ
meis ⁊ ſubter me ſcateat:ut requieſcã ĩ die
tribulatõis ⁊ aſcendã ad populum accinctũ
noſtrum. Unde ⁊ Criv. Omnia agamus: ut
non a gloꝛia excidamus. Nequaq; enim dif
ficile ſi uoluerimus. Nequaquam oneroſuzʒz
ſi attendeꝛimus. Si eniʒ ſuſtinuerimus ⁊
ꝛegnabimus.Quid eſt ſi ſuſtinuerimus. Si
tribulationes ferimus ſi perſecutiones ſi aꝛ
tam ambulaueꝛimns uiam.arta enim uia ẽ
⁊ laborioſa.optione uero noſtra leuior fit
ſpe futuꝛoꝝ.Tꝛzanſponamus igitur oculos ĩ
celuzʒ ⁊ ſemper illa imaginentuꝛ ⁊ uiðamꝰ.
Si enim in illis ſemper conſeruabimur nõ
a uoluptuoſis que hic ſunt paciemuꝛ quid.
neq; triſtia: ut gauia poꝛtabimꝰ. hec ⁊ his
ſimilia ðridebimus.⁊ mhil neq; nos ſubice
re neq; eleuar̃ poterit.ſolũ ſi de ſideriũ illuc

tenderimus.ſi ad amorem illum aſpiciemꝰ.

Et quid dico:quoniã non dolebimus in pñ
tibus uerſucijs. Neq; eni uidere ea putabi
mus de reliquo.tale enim eſt amor ſpaał.
Eos deniq; qui non pᷣſentes ſunt nobiſcum:
ſed abſunt diligumuꝛ aurem ſᷣm unamqua
q; imaginamuz diem. magna enim amoris
tyrãnis. ab omnibus enim deſiſtit.⁊ ei ꝗ di
ligitur alligat animã. Si ita xpm amaueꝛi
mus oĩa q̃ bic ſunt umbꝛa. omnia imago ui
debunt ⁊ ſomniũ. ⁊ dicemꝰ ⁊ nos. Quis nos
ſeperabit ab amore xpᷣi. Tribulatõ uel aꝛta
tio.Nõ dixit pecunie:ł diuicie:uel pulchri

tudo. hec enĩ ualde uilia ⁊ deꝛiſibilia. ſed q̃ᷓ

uidebantuꝛ eſſe gꝛauia poſuit. fames ꝑſecu
tiones mortes.deinde ille quidẽ ⁊ hec ut ni
hil exiſtentia expuit. Pec igit omnia ex co
gitantes ⁊ uoluptatem uoluptati comparẽ
tes.eligamuſ q̃ melioꝛa ſunt:ut futuꝛis fꝛua
mur bonis Pec Criſoſtomus.
Oꝛatio.

Eſu largitoꝛ donorum oĩum:qui in
. ignis ſpecie ſuꝑ diſcipulos tuos miſi
re.multis annis in fornace ignis ardentis ſti ſpiritum ſanctu precoꝛ ⁊ obſecro

„

1

erorcio ſublimita
toꝛ tibi tulerit: p
ntoe coledus ſt . Cen
rum uifbilii t imuiſi
human nituri ſacen
cliod cue cotſ dinti
ſega ceteris gentari⸗
VS VondR d
tue creatois, reitac
Faciamns ait geus)
et ſimilitucine noſtri
c ſit ad imagine 1
cregta. Agnoſce alid
ginẽ vbi gra. Pot h
lii cu homine. equne
creature. imaginẽ o
ho. Mãducat ho. m.
queda ſimilitudo ac
diuer is. magine ue
alt hoͤ eiu he nature
gigt èimago q in
itaqz ad dea mo da
eſſe doni afierites
ſteü iuſtun eſſe e
ſdam 4 niſerico⸗
miſericordie operi

.

mannriſfi
nd ggannns
ham one
s. Jlentz ſſimmmm⸗
Qutteſtſiſuſtinuerinis Gi
ſerinus ſperſecunone⸗ ſer
Maints nian mienintin⸗
Ata enim uini
Moye uero noſtea leuior ſt
pomus igluur uulcgi
a inaginentu euöam.
ſemper conſernabimur no
NN NN NNNNNNdgid.
Gama onedd ec s
dmus. 7 mhil necg nos ſubice
poterin Olü ſideſfleriü Une
ad amorem ülum aſicietn.
„quomi non dedinns inb
cihs ſlegg eni uidereen olnabi
Cuo tale enin eſ aner ſpigk.
cni on pſentes ſunt wwbiſcun:
diguntun uunem fn munncu
muidim nahn n inn
omnhusclin deif,t ag d
t ammi. Gi iti rpn onulei
e unr unten nnig nugou
Nel⸗ õ
n Trbnand ran
d ane ent vulchri
etemnicte e gileſn
eupecum * deufbilin dli
ſuit.ftmesgſet
neſſe ania o nicetberlui
D i, ontin ere⸗
Ptat ne,
infunufu

n
ſarcir 00.h¼
iulncn⸗ natcl id
vs un iaiien
ſiſp

f—

Secunde partis

pijſſime:ut hec dõa q diſcipuli tui ð tua ſũ
pferũt largitate (licet indignꝰ) ſumam ad ſa.
lutẽ meã te largiẽte.⁊ mitte ſuꝑ nos ſeruos
tuos ſpm̃ tuę caritatis.dilectiõis ⁊ pacis.
coꝛda nr a uiſitet.a uitijs purget.uirtutibus
illuſtret.ĩ uinculo dilectõis aſtringat lumĩe
tue cognitõis illuſtret. ⁊ ardor tue dilectõii
inflãmet: cõdona nobis peccata ⁊ dõa uitazʒ
eternam. Amen.
(¶ De laude diuina. Capitulũ xxxv.
T quia dictũ eſt de laude diuĩa.qᷓ
ſemꝑ deum laudare debemus. id
. irco ↄſeq̃nteꝛ ð ea aliquantulum
lrtius uideam. Immenſa ꝗqppye
creatoꝛis ⁊ ↄditoꝛis tui bñficia.q̃ tibi o aĩa
mea ab eo cũ te ex nihilo creauit ? ↄdidit
collata ſt᷑.ad öbitũ ↄtinue dilectõis: ac ga
tiaꝝ actõis ⁊ laudis iugiteꝛ reddẽdũ te aſtꝛĩ
gunt. Ad B; em̃ cũ ñ eſſes ſola ⁊ gratuita bo
nitate illiꝰ creata ⁊ ad ſimilitudinẽ dei fac
ta es: ut euzʒ diligendo ſꝑ: ⁊ ſine fine collau
des. Uñ Ans. Euigila ania mea euigila. ad
here diuinis bonis itẽde ſempiteꝛnis teinpo
zalibꝰ derelictis. Conſidera ĩ ipo creationis
exoꝛdio.qd ſublimitatis.ꝗq dignitatis odi
toꝛ tibi ↄtulerit:⁊ ppẽde quo amor̃:q̃ uene
ratõe colẽdus ſit. Certe cũ uniueꝛſitateʒ re
rum uiſibiliũ ⁊ inuiſibiliũ creans ⁊ ordinãs
humanã naturã facere diſpoſuiſſet. ſũmo 2
cilio tue ↄditõiſ dignitate tractauit: ut po
te quã ceteris creaturis q̃ in mũdo ſunt alti
us honoꝛar᷑ diſpoſuit. Uide igr̃ ſublimitatẽ
tue creatõis, retracta obitũ r̃ddẽdi amõis
Faciamus (ait deus) hominẽ ad imaginem
et ſimilitudinẽ noſtrã. Attẽde igif diligent᷑
qd ſit ad imaginẽ ⁊ ſimilitudineʒ dei te eſſe
creatã. Agnoſce aliõ ẽẽ ſititudinẽ. aliõ ima
ginẽ vbi gr̃ a. Põt habere ſimilitudinẽ quã
dã c homine. equus. boa. et cetere ſimiles
creature. imaginẽ vo hoĩs ñ habet niſi alteꝛ
hõ. Mãducat hõ. manducat et equꝰ.
qudã ſimilitudo ac cõmuuis inter naturas
diuerſas. imaginẽ ueꝛo hoĩs ñ imitatur: niñ
alt hõ eiuſoẽ nature cuius imago ẽ. Digni
oꝛ igit ẽ imago q; ſimilituðo. Similitudinẽ
itaq;

ad deü h̊ mò habere poterimus.ſi eum
eſſe bonũ ↄſiderãtes.nos bõi ẽẽ ſtudueꝛimꝰ
ſt eü iuſtum eſſe cognoſcẽteſ nos iuſti eſſe 2
tẽdamꝰ“. ſi miſericoꝛdiam cõtemplãtes nos
miſericordie operã demꝰ. Quo aut ad imagi
nẽ ſuã attẽde. Deus ſempeꝛ meminit ſui. in
telligit ſe: amat ſe.Et tu g ſip modulo tuo i᷑
fatigabiliteꝛ memoꝛ fneris dei.ĩtellexeris ð
um. amaueris deum. eris ad imagine eius:
q; hoc facere niteriſ ꝙ ſempeꝛ facit deꝰ.Ad
memor andũ ⁊ ĩtelligẽdũ: atq; amãduʒ ſum
mũ bonũ totũ dʒ homo ꝛeferꝛe ꝙ uiuit. ad H̊ᷣ
oĩs cogit atio.oĩs uoluntas cordis retorqaf
q̃ceat᷑.ofirmet᷑: ut ĩfatigabili affectu ſiſ me
moꝛ di ĩtelligaſ deu.ameſ deũ ⁊ tue creatõiſ

KEcce

LCapkm. Ilxxxv.

dignitatẽ q̊ ad imaginẽ dei cꝛeata es. ſaln
briteꝛ expᷣmiſ. Ut ꝗ te deꝰtã pᷣclaꝛo ↄdirõii
priuilegio ſublimaret: niſ te ſuis laudibꝰ in
deſinẽteꝛ itendere uellet. Ad laundandũu igit
ↄditorẽ tuũ creata es: ut eiꝰ laudibꝰ uacs.
2 h̊ iuſticie merito ĩ illum ſemꝑ ꝓficias ⁊ in
futuro heate uiuas.laus em̃ ei ⁊ B iuſtici
⁊ ibi beatitudinẽ tribuit. Sʒ ſi laudas ex to
to corde lauda. diligendo lauda. Pec ẽ enĩ
ſanctis laudadi ꝓpoſita regula. ð omi coꝛde
ſuo laudauit dñm.⁊ dilexit deu ꝗ fecit illuz⸗
Tauda g ex toto coꝛde lauda:⁊ quez laudaſ
dilige: qr ad hoc facta eſ ut lauõs ⁊ diligaſ.
Laudat nãq; ſʒ ex toto corde ñ laudat: quẽ
ad benedicẽdum deum ꝓſpera demulcẽt:ſʒ
a benedicẽdi munere advſa reſtringũt. Lau
dat quoq; ſed ñ diligit:ꝗ in dei laudibuſ ali
ud qᷓ; ipᷣm laudãdo requirit. auda igit᷑ ⁊ di
gne lauda:ut nulla in te cura.nulla intẽtio
nulla cogitatio.nulla ſolicitudo mentis. in
gquantum tibi uirtus ſuppetit a laude dei ſit
uacua. Ab eius laude nulla te huius uite ꝓſ
peritas ruocet.nulla compeſcat aduerſitas.
Sic eĩ ex toto coꝛde laudabis dominũ. Sʒ
cum ex toto corde eũ ladaueris. z ditigens
lauda.nil aliud ab eo q; ipʒ expetens ut ipᷣe
ſit finis ðſideꝛij tui.ipᷣe pᷣmiu laboris.ipſe ſo
laciũ huiꝰ umbꝛatit uite.ipᷣe poſſeſſio illius
beate uite. ad hoc itaq; facta eſ:ut cũ ſine fi
ne collaudas: qõ tũc utiq; ĩitelliges pleniꝰcũ
eiꝰ beata uiſione ſubliata. uidebis te ſola ⁊
gratuita bonitate illiꝰ.cũ nõ eſſes.de nihilo
tã beatã: ⁊ ad tã ineffabilẽ beatitudinẽ cre
atam. uocatã. iuſtificatã głificatã. Talis naâ
q; contemplatio infatigabilẽ tibi amoꝛẽ da
bit eum ſine fine laudandi: ex quo ⁊ ꝑ quem
2⁊ in qno tantis ⁊ tam immutabilibus bonis
te beatificatã gaudebis. Pec anſel. Non
ſolũ àt hec pᷣmiſfa:ſed maxima quoq; redẽp
toꝛis ⁊ ſaluatoris tui beneficiꝗ:quibꝰ te cuʒ
pdita eſſes redemit ⁊ ſaluauit.ac multipha
ꝛie młtiſq; modis uiſitauit ⁊ ſublimauit: ad
laudãdũ deũ te ꝓuocãt multiplꝛ ⁊ obligãt.
Exeꝛce eꝛgo te ĩ laude diuĩa: qꝛ ad hoc tibi
mbra ſt᷑ data: ut deo laudes canas ⁊ graſ ei
referas. uñ Criv. Nã ⁊ ocłos ⁊ os ad auditũ
ꝓpteꝛea ĩ nobis poſuit deꝰ:ut oĩa ipſi mem
bꝛa ſeꝛuirẽt ut q̃ ipius ſ t᷑ audiamꝰ q̃ ipᷣius ſt᷑
loq̃muꝛ q̃ ipſius ſt᷑ operemua eiq; laudes ca
namꝰaſſiduas.⁊ gr as ꝑ cuncta referamꝰ.p q̃ͥ
hbec oĩa ↄoſciẽtie nr̃e ſecreta mũüdemꝰp̊ Cri.
AUlt aãt melius in laude diuina te ualeaſ exeꝛ
cere.pᷣus hũilia te deo ualde ⁊ dic ex itimiſ
pᷣcoꝛdijs tuis humilit᷑ ⁊ deuote.O pat᷑ miſe
ricõdiaꝝ ſcio ⁊ ueꝛe cognoſco.ꝙ me pctoꝛẽ
miſeꝛũ magis decezꝛet coꝛã te iacere pꝛoſtꝛa
tum ⁊ cum fletu ac gemitu pctorum uenia⸗
flagitare. quam te oꝛe polluto laudare. Sʒ
tñ ð tua pijſſima bõitate ⁊ igenita dulcedie
oĩbuſq; mortalibꝰ ꝓmulgata nutute Pfiſt⸗

De laude

te laudar̃ cupio ex intimis pꝛecoꝛdijs:obſe
caans uiſceꝛa miſerationũ tuaꝝ: ut me uer
mẽ ĩmundũ.canẽ moꝛtuũ. ⁊ cadauer putri
dũ.nõ deſpicias dne deꝰ meꝰ. nẽpe uirtutes
celoꝝ te ↄdigne laudaze nequent quatomi
nus hõ fragilis putꝛedo ⁊ vmis. GBonoꝝ qui
dẽ meoꝝ ñ indiges:ſʒ tuã ſupexcellente bo
nitatẽ tãto nobis manifeſtà facis:quanto ĩ
fiꝛmit atibus nr̃is magis miſeꝛando ↄdeſcẽ
dis: æ gr̃am gaatis ex ſola libeꝛalitate liga
ris. Umbꝛã quidẽ nitit᷑ appꝛehẽdere: ⁊ ſe
tu? uentũu: ſe ex ↄdigno laudaze te exiſti

mat. Impoſſibile attẽptat.ꝗ te ad plenum

laudare laborat. Mec tñ iõ a laude ceſſãdũ
ẽ:ſed mihi pariterq; omnibuſ creatuꝛis lau
dare ↄuenit ſuũ creatoꝛẽ:qꝛ nulla cꝛeatuꝛa
ẽ que opificẽ ſuũ non laudat uel ſalteʒ lau
dabilem ꝛeddat.nñ ignoꝛo dictũ ppheticum
q uidelicet rectos decet collaudatio ⁊ qꝛ ñᷣ
C ſpecioſa laus in oꝛe pctoꝛis:⁊ ideo ue mi
hi.qꝛ ꝗd dieã ñ hẽo.aut ꝗd rñdebo mihi cũ
ipe fecerim. Si eĩ iuſtificare me nolueꝛo os
meũ ↄdẽnabit me. Sʒ nungd iõ te ñ lauda
bo:q; ĩmundũ me eſſe cognoſco.nõne ⁊ uer
mes ? rane ĩmunde ex putredine geneꝛate
coaxitates ĩ paludibus.te ſuu cꝛeatorẽ lau
dare cupiunt ꝓut ſciunt ⁊ pnt. nã ⁊ ſi uelut
alaudula ⁊ philomena dulciter cantare ne
ſciut:ſed nec uelut hõ ꝛõnalis te cognoſcer̃
pñt.ſaltẽ Bq; faciũt ꝙ te cognoſcentibꝰ mãm
tue laudis tꝛibuunt. O utinã cũcta ſnauia
iſt̃a muſcalia. celeſtes quoq; armonie. ae
teꝛreſtres melodie de corde ſuo ſurfum pce
derent: ⁊ ↄdignas laudes tã dulciteꝛ peꝛſõa
ꝛent : ut oculis diuine maieſtatis tue grate
fierẽt:ac totã celeſtẽ curiã nouo quodã ⁊ ĩ᷑
effabili gaudio letificaꝛent.Sʒ ꝗd dicam.
Memetipᷣm dñe tua laude indignũ effe co
gnoſco.qᷓ;obꝛẽ pᷣcoꝛ:ut ſaltẽ cetere ereatur
nobilit ate pᷣq are ĩꝑfectũ meuʒz dignent᷑ ſup
p ere. Igit᷑ opto ⁊ ex toto corde deſidero:
ut oꝛbes planetaꝝ:ac celu ſydereu limpidiſ
ſimo lumine radioſum. Florifeꝛa quoq; geꝛ
mina uernali decore ↄſpicua. pulchriſq; co
loꝛibus adornata: necnõ ⁊ oĩa ignite cari ta
tis deſyderia de cordibus te uehem̃tiſſimo
amore diligentiũ ꝓcedẽtia:te laudent ⁊ be
nedicant in ſecula. Optaꝛẽ ẽt ex intimis pꝛe
cordijs meis ut ſi ĩuẽtꝰ celeriꝰ ↄſumata ãno
ſitatẽ mat huſalẽ coeqnuaſſet.ꝙ unuſ⸗ qſq; an
nus ta lõgeui tpꝛis pᷣdicti.⁊ unuſꝗſq; mẽſis
anoꝝ eoꝛudẽ. ⁊ unaqueq; ebdomoda horuzʒ
mẽſiũ ⁊ ꝗlibet dies ebdomadaꝝ: ⁊ q̃libʒ ho
ra ipoꝝ dieꝝ ⁊? qolibʒ minutũ hoꝛaꝝ pᷣdicti
tpris. te ex pſona mea collaudaꝛent: tã öuo
te ⁊ eſfſectuoſe quãtũ inquaʒ aliqs de nume
20 bt᷑oꝝ ſpirituù in ſplendoꝛibꝰ ſanctorũ te
laudaꝛe in tta duꝛa tõe potuiſſet: ac fi hec
Oia in ꝓpria ꝑſona ↄpleuiſſem ⁊ ꝙ huiꝰ lan
Ais frequẽs inonatio ĩ ſua infinitate oẽs ex

,„ dlinina.

cederet ſpẽs numeroꝝ. Quid pluꝛa. Fac de
me q̊ ꝙ tibi placueꝛit:qꝛ qᷓ;diu ẽ alitꝰ ĩ nari
bꝰ meis a tue laudis pᷣconijs ñ ceſſabo. Sʒ
⁊ cũ uutus loquẽdi mortis hora defeceꝛit.
⁊ meũ ieſuʒ ampliꝰpᷣ debilitate pferre ñ ua
lebo peto ut ſaltẽ nutꝰ ocłoꝝꝑ:ł extẽſio digi
e ſit inouatõ ⁊ ↄfirmatõ oĩʒ ðᷣſydeꝛabiliũ
affectuũ ⁊ vboꝝ atq; oꝑm pᷣteitoꝝ ⁊ futoꝝ:
q̃ uſq; ad extꝛemũ iudicij diẽ tibi cuʒ dᷣuoto
famulatu offerre uellezʒ ſi taʒ diu uiuer̃ poſ
ſem. Inſupeꝛ dllecte ̊ aditio deſideꝛãs cor
de affectuoſo ut qñ corpus meũ fuerit ĩ pul
ueres minutiſſimos r̃dactũ ⁊ lapide clauſũ
ꝙ de q̃libet paꝛticula minutiſſima uox ame
na laudis ⁊ głie tue exurgat.q̃ duriſſimũ la
pidẽ penetrans.celoꝝ altitudinem tranſcen
dat ⁊ uſq; ad extremà iudicij dieʒ uiue lau
dis pᷣconiũ extollat donec m ꝛeſurrectione
beata corpus ⁊ anima pariter unita in tue
laudis gloꝛificatiõe eteꝛnaliter copulẽtur.
Sane qᷓ;diu adhuc ſum ĩ hoc coꝛpus ergaſ
culo.a laude tua ñ tacebo nimiꝝ uidemus
ꝙ plerũq; inteꝛ dulciſſimas nemoꝛis auicu
las ⁊ citinnantes philomenas.cõnui quoq;
cꝛocitantes aſſunt ĩ hoc eodẽ modico ꝙq ac
cepeꝛunt creatoꝛi ſuo ſubſeruientes. Sic ⁊
ego peccator cũ ſim. cantũ ad manꝰ habeo
pc toꝝ ⁊ ꝓut poſſũ deũ meũ ꝑ ipum lando ⁊

gloꝛifico in eteꝛnũ. Si qdẽ aliud ð dᷣo dulti

us canere neſcio niſi ̊ uidelicet.qm̃ ſuauis
ẽ dñs uniuerſis ⁊ ꝙ miſeꝛicordia eius ſuper
oĩa oꝑa eius.O deus meꝰ miſeꝛicordia mea
In hoc letaf aia exhilarat ↄſcia ⁊ gaudio
imenſo iꝛrigant᷑ oĩa oſſa mea.hoc ſuaue caã
ticum aĩa mea uſq; in ſeculum.inteꝛ ſpũale
genus auium. cum leto corde. dulci canit
carmine. Quotienſcunq; eteniʒ mente ruol

uo auabł aliqñ fui.qualia diſcꝛimina euaſi.a

quãtis pieuł me ꝓtexiſti. ⁊ a qbus mał me
eripuiſti.Diꝛꝛipuiſti uĩcula mea ſanaſti nul
nera putrida.⁊ laqos piculoſos ↄtriuiſti.⁊
me dulciter ac pr̃ne libeꝛaſti.Cũ hec ĩquaʒ
⁊ fi ia bõa a te mihi exhibita ꝑtꝛacto miꝝ
ẽ ꝙ ĩ hoꝝ oĩuz affectuoſa recordatiõe meip
ſuʒz pᷣ amoꝛe portara ualeo. aꝛdentiſſimis ſi
quidẽ amore ignibus incandeſco.O deꝰ me
us quandiu peccatorem tibi recalcitranteʒ
pacienteꝛ expectaſti.quotiens ⁊ quaz pater
ne nunc qdẽ dulciteꝛ.nüc uero duꝛe me am
monuiſti.neſciẽtem ĩ benedictõibꝰ dulcedi
nis pᷣueniſti.filio ꝓdigo ⁊ peccatiſ pᷣgrauato
ac gratijs nudato in occurſuʒziueniens pr̃ne
occuriſti. ꝗbiteꝛante uias paruas miſericoꝛ
dẽ faciẽ ñ aueꝛtiſti ſzʒ ſemꝑ ⁊ nbiq; piuſ ⁊ mi
ſericors fuiſti:⁊ qð his omnibus maius eſt
quod his omnibus bonis tam multiplicibus
ĩgr atus ſp extiti nec tu ſumma bonitas ꝓp
ter h̊ deſtitiſti. donec tandẽ me dulciter ad
te tꝛaxiſti Ab ſumma ⁊ ineſtimabil pietas.
nungd in his omnibus meipʒʒz a laude conti

no.icut ſonare ſteuit
redop ac muſcaliü in
dulatioi corde ioculo
o.Eti hacliudiſ ſacu.
lauols ti oloufera fumi
ge ſ eſr conpofta exo⸗
nine thuuis: uni tipul
amn ſend a Ner
rum pullulami cipis t⸗
arbores ſtamt frondib'e
bus. Bitq laudis hul
1delitioſa. ut in en oon
fant. cotaq celeſtis ar
ſin iteꝛmiſſione feꝛui
ſimo coloꝛe tui amoꝛis
uotä meditatione exl⸗
ne. Tex oibus open du
leſts uerſatione. Kt ⸗
lute oig ininicos pe
ſe begti obtient egl
Acquirat: ut finis
e iirä eteme lar
it ilndmigen
letua atenenis le
ſuanntogatrize
clues delec

phllonengs cöni go
ti doc ebte nocioy
ſio ſubſeruientes, Hier
n.cari d mon paben
gei neu g ium ucht
Sgtalugözoglti
hulgelicet ,i ſuauis
WKeeRcg eins dder⸗
NN WNeN en
exdilargf oſcin ganci
1oſſa mea hoc ſuane ci
in ſecalum imer ſüͤle
a eto corde dulci canit
cung eteniz mentefnol
gunlin iſcriminn euaſt
Nteriſti, 14 gpus nal ne
in nicula nen ſmaſttunl
1is giculoſo⸗ Gmmiuiſtl 4
mne lberaſti Aü hecicnez
ibierbibits reaco M
Cemola tecorntnie neip
ra udled, Nientſſimieſt
bes cdeicd e
ucremtidi recalcirannte;

Secunde partis

neꝛe potero nequaqᷓ;. deus meꝰmiſericordia
mea.pro his oĩbus ⁊ alijs ĩnumeꝛis benefi
cijs opto ⁊ ðſydero ut talis tãqᷓ; iocũda lau
datio ſit tibi ex me qualis fuit beatorũ ſpui
tuum laus.tũc cũ in primo aſpectu tue diui
niſſie maieſtat᷑.gaudebãt ſe et᷑nałꝛ ĩ tua lau
de ↄfirmatos.malos vo a te ſiñ fine dᷣtꝛuſos
Itẽq; taz magna tamq; iocunda ſit illa lau
datio.quanta eſt animaꝛum Tanctaꝛum.cuzʒ
a carcer̃᷑ purgatorij eꝛepte.uultui glõie tue
pᷣmo pᷣſentant ut tuam iocũdam faciẽ intue
antuꝛ.⁊ q̃nta erit laus ĩ plateis celeſtis hie
ruſalẽ.pꝰfinalem omniũ reſurrectõeʒ quan
do electi a malis ſegregati.deũ iocũdo coꝛð
laudabũt.ac ð ſua ſaluatõe et᷑nalite gloꝛia
bunt᷑.O amantiſſima ſapiẽtia bõit atis ĩmẽ
ſa te pᷣcoꝛ:ut om̃i mãe diluculo cũ ad te ſur
rexero ⁊ oculos aꝑueꝛo ſimul quoq; cor mne
um ĩ tua laude aperiat.ac quodazʒ lucifero
ſplẽdoꝛe ⁊ flãmeo ardore laudis tue facula
imenſa ex eo ſimul exurgat.Et peto ut h̊ la
us tã blãde ⁊ ſuauiteꝛ reſonet ĩ cõde tuo pr
no.ſicut ſonare ↄſueuit ſuo mõ oĩum cytha
redoꝝ.ac muſicaliũ inſtrumẽtoꝝ ſuauis mo
dulatio ĩ corde iocũdo ſtatu iuuentutiſ floꝛi
do.Et ĩ hac laudiſ facula ſimul aſcẽdat tue
laudis tã odoꝛifera fumiquiagula tã gꝛatioſa
ac ſi eſſet compoſita ex omnibus aromatibꝰ
mirre ⁊ thuꝛis: univſi pulueris pigmentarij
tam ſpetioſa ſiẽ cũ uernali tꝑe floꝛes herba
rum pullulant ĩ cãpis coloꝛibus pulchꝛis. ⁊
arbores ſtant fꝛondibꝰ ornatis gꝛatis odori
bus.Sitq; laudis huiꝰ facula tam amoroſa
7 delitioſa.ut in ea oculi tui delectabilit fe
rant.totaq; celeſtis aula reſultet:⁊ h̊ iugit᷑
ſin ĩteꝛmiſſione feꝛuidiſſimo eſtu.? ꝛapidiſ
ſimo coloꝛe tui amoꝛis exurgat.ex coꝛde ꝑ ð
uotã meditationẽ ex labijſ ꝑ feruidã locutõ
nẽ. ⁊ ex oĩibus operibus meis ꝑ ſanctã ac ce
leſtẽ ↄuerſationẽ.Et Gq̊ laudis facula ſua x
tute om̃s inimicos rpellat.gratiãiaugeat.fi
nẽ beatũ obtineat.⁊ gloriaʒ eterne beatitu
dinis acquirat: ut finis huius tẽporalis lau
dis.ſic initiũ eteꝛne laudis pr̃ie celeſtis. Ut
ãt dei laudẽ magis ꝓuoceris.aſtrahe q̃ſo m̃
tẽ tuã a terrenis.⁊ eleua eã ad celeſtia toto
conatu quo poteris.ac ↄſideꝛa qũo illiꝰ cele
ſtis curie ciues delectãt.iubilãt ⁊ exultant
in deo ↄtinue. ſinguloꝛũq; gaudia rememo
rãs tãdẽ ꝓut poteris ⁊ ꝑmitteris.ipᷣis letan
tibus ⁊ iubil antibꝰ te inger̃ ⁊ ĩmiſce.Excla
ma g coꝛde toto.⁊ dic ex ĩtimiſ.cũ Anſelmo
deus meꝰ.qd meliꝰ.ꝗd amabili te eſtima
ui ſuꝑ terrã: ut abſtꝛaherẽ coꝛ meuma te.
ad cõcupiſcẽdũ ꝗcquã in mũdo abſq; te cuꝛ
amaui q̃re cõcupiui ĩ oĩ uita mea.quicquaʒ
pᷣteꝛ te ieſũ deũ men.q̃re diſtuli.cuꝛ ĩteꝛmiſi
ullo tꝑe te ieſu vᷣſar̃ ĩ cõde.te tota m̃te ãplec
ti ⁊ ðlectaꝛi ĩ tua dulcedie.Quꝛ ñ oĩa ðᷣſyde
ria meg ad te ↄueꝛti:quo abierũt qñ te ſolũ

f—

Capkm. lxxxv.

ñ adierũt oĩa ĩterioꝛa ſpũs mei. ubi erã qñ
tecũ m̃te ñ erã.Qꝰõſluxer̃t qñ ñ te ſolũ hũe
rũt ſyöꝛia mea. Jã ex B̊ nẽ oia ðᷣſyðꝛia mea
ĩcaleſcite.⁊ affluite ĩ qñʒ ieſũ:currite qꝛ ſat
hacten tardaſtis.ꝓperate quo ꝑgitiſ.ꝗrite
quẽ ñn qrit᷑. Jeſũ qͥritis nazarenũ crucifixũ a
ſcẽdit ĩ celu.ũ ẽ B. AmãatiſſimPdñni habitat ⸗
fidẽt᷑.⁊ flagellũ ñ appꝛopinq̃bit tabernacło
eiꝰ ſuꝑ altſtudinẽ celoꝝ.ſuꝑ oẽm excellẽtia
ãgeloꝝ ꝓpᷣa uite aſcẽdit.ſuꝑ ſoliũ ſingłaris
głie ĩ ðxtera pr̃is tui coeternꝰ ⁊ ↄſubſtãtiat
ſedet ⁊ dina amictꝰlumie coronatꝰgłia ⁊ ho
nore:ut decet unigenitũ dei ſereni letitia.
plenꝰ oĩpotẽtatu qñs ĩ celo ⁊ ĩ ra. Ibi ado
rẽt eũ om̃s ãgeli dñi.⁊ univſa multitudo ci
uiũ celeſtis ſyon. In ipᷣo unanimit᷑ letantur
oĩm coꝛda.ĩ eiꝰ ðſydeꝛabili facie paſcũt᷑ oĩʒ
ocłi błoꝝ.ĩ ipᷣm undiq; ↄfluũt ðſyderia oĩm
ſctoꝝ Ipᷣi iuhilat.ipᷣi applaudit.ipᷣʒ magnifi
cat rota urãica ciuitaſ głioſa ꝑ oẽz modũ in
ſplẽdoꝛibꝰeiꝰ.Exulta ⁊ lauda habitatio ſyõ
qꝛ magnꝰ ĩ medio tui ſãctiſrael.ꝑ ipᷣa cẽtẽa
ðcies millieſ millẽa aſſiſtũt ĩ ſctuãio uãici
tẽpli.ĩtẽdẽtes uultũ maieſtatis claro: ⁊ in
flexibili uiſũ:ac ꝑſonãtes aꝛmoniã ĩiceſſabił
hymni ĩ gloriã trine ⁊ ſimple dĩtatis.ꝑ ipſu⸗ʒ
milia miliũ.ad ↄplẽda pr̃is miſteria alacri
diſcurſu iugit᷑ met int᷑ celũ ⁊ t᷑rã: q̃ſi apes
negotio ſe int᷑ aluearia ⁊ flores. diſponẽtes
oĩa ſuauit᷑ ppłs accintꝰ.neſciẽs labẽ :ł ĩobe
diẽtie morã ꝑ hos ꝗqope ſũma nr᷑̃e ſalutis ad
miſtrẽt nogotia:ſũmaq; ſuꝑni ↄſilij ad nos
öferũt᷑ archana.ꝑ hos ſãitates mõtaliũ pꝓcꝛe
ant᷑.ꝑ hos ↄſiſtùt reg ⁊ ĩꝑia mõi. Int᷑ quos
pᷣcipuũ nouimꝰ michaelẽ ſignifeꝝ nobilem
celi ciuẽ:ꝗ ſtat ꝓ atie dei uiuẽtis.extẽdens
rüpheà ꝓpugn atõis:ac uoce terrifica ĩtonãſ
ꝗs ut deꝰ.ſuꝑ eos ꝗ ex advſo ſt᷑. Exultate in
nobili filio uro uoſ illuſtres pr̃iarch:qꝛ ĩple
ta ẽ ĩ eo oĩs expectatio ur̃a.⁊ ipᷣe ſublimiſ ẽ
ualde:⁊ benedicẽt in ipᷣo ur̃o uiõlicz ſemie
om̃s gẽtes.ſic em̃ pollicitꝰ ẽ ſermo diuinus.
Gaudete ĩ ieſu ꝓpheta magno.uos ph̊ete ui
ri ueraces:qꝛ muifice ⁊ głioſe ĩpleta uiõtis
oĩa q̃ ð ipo ãnunciaſtis ĩ ſpũſancto.⁊ fioᷣles
luẽti eſtis ꝑ ipᷣm.in cunctis ſfᷣmonibus ur̃is
Gaudete in dño ieſu meo.mgr̃o ur̃o uoſ ĩcly
ti ꝓceꝛeſ celi bti apoſto i gaudete ĩ xpᷣo ipᷣo.
⁊ iteꝝ dico gaudete cũ xpᷣo.familiari letitia

Ecce em̃ quẽ uidiſtis in medio ur̃i eſuriẽteg

⁊& ſiciẽtẽ fatigatũ ⁊ his ſiłia cãnis infiꝛma to
leꝛantẽ ab omnibus r̃probari ⁊ cuʒ ſcelera
tis reputari: quomõ uicit quomodo regnat
quomodo ei omnia ſub pedibꝰſunt:quã glło
ſꝰ in ſuo dino luie fulget:⁊ ſui gaudij ſueq;
ĩeffabilis głe nẽ uos ſocios hʒ ꝗ olĩi ꝑmanſi
ſtis cũ ipᷣo ĩ tẽptatõibꝰ ſuis ⁊ uexatõuʒ eiꝰↄ
ſoꝛtes fuiſtis.adorate nũc dulcia iüla genua
q̃ ſe cuꝛuauerũt ãte uos uſq; ad teꝛꝛã.ſedẽti
bouobis ad ſacratiſſimã cenã adorate nune
2

De aſſumptõe ⁊ laude

ſacroſct᷑as illas manꝰ.ꝗbꝰ pulueꝛẽ pedũ ue
ſtꝛoꝝ rex r̃ gu lauar̃ ⁊ ext᷑gè dignatꝰ ẽ.Sauð
te ĩ ieſu pᷣncipe militie ur̃e uos mãtyꝛes gło
ſi:qꝛ ipo ꝓ quo tdidiſtis ĩ mõtẽ aĩas uras.ip
ſũ iquã ieſũ filiũ vðᷣi poſſidet᷑ pᷣmiũ ceꝛtamĩis
ur̃i gauõte ĩ ieſu ſũmo doctor̃ vitatis.o ue
neꝛãdi ↄfeſſões ⁊ doctões.qꝛ quẽ oli doctri
nis ſacris ⁊ oꝑibꝰiuſtis ↄfeſſi eſtis corã hoĩ
bꝰ.nẽ ↄfitef uoſ coꝛã pr̃e ſuo ⁊ ſc t᷑is ãgetł eiꝰ
gauõte ĩ ih;u vgie ⁊ vginũ ſctificator̃ uoſ ꝑa
diſi cole vᷣgĩies uos ãgel ſiles:qꝛ ecce quem
omo ſtis: quẽ optaſtis:quẽ ardẽtibꝰ ðſrijs
expetiſtis: ꝓ cᷣ amor̃ rẽos ſpõſos ⁊ oẽz or
natũ ſcłi ↄtẽpſiſtis.ſũmi rgis filiũ.nũc uide
tis.nc tenetis.nẽ ĩ eiꝰcaſtis ãplexibꝰꝗeſcit᷑:
⁊ diuelli a uobis nulla ĩſidiatõis fraudulen
tia pt᷑. Ueꝝ ãt int᷑ oẽs celicolas uberrimuʒ
tibi gaudiũ ſit.o Mãia vginũ vgo ſingłaris
roſa celice amẽitat᷑ plucidu ſidꝰint᷑ pᷣmenas
lucernas diĩni luis ſuſceptiuas. In ieſu tuo
dulciſſ io filio ſola pᷣ oĩbꝰ gauõ gaudio mag
qꝛ quẽ ut hoĩeʒ peꝑiſti.⁊ ꝓpꝛijs uberibꝰenu
tꝛiſti.ipᷣʒ cũ ãgeł ⁊ univſis ciuibꝰceli adõas
ut deũ uiuuũ ⁊ ueꝝ gauðõ felix mr̃: qꝛ quẽ ui
diſti ĩ lig crucis pẽdẽtẽ. uiõs in celũ rĩ gn tẽ
cũ gła mag. uios oẽz altitudinẽ celeſtiũ t᷑ꝛe
ſtꝛin ⁊ ifernoꝝ maieſtati eiꝰ icliatã ⁊ oẽ ro
bur inimicoꝝ ei attꝛitũ. Saudia gaudioꝝ ſit
tibi oĩs płchꝛitudo ſctoꝝ.bt᷑ᷣa hirłʒ mr̃ nr̃a
q̃ ſuꝛſũ es.feſtiuitatẽ age letabũdã ⁊ ĩdefi
ciẽtẽ.ĩ uiſiõe pacifica tui ieſu libert tiſ tui
autõis.Et tu nẽ ꝛuꝛſũ eleuęr̃ aĩig mea q̃li po
tes cõatu.⁊ ſacris te ĩgerẽ milibꝰ letaãtiũ in
ñno ieſu. Illuc fiði ⁊ ſpei ue hiculo ꝑge.ibi
pꝓ cãaitat᷑ ardorẽ ↄvſer̃.ubi ⁊pᷣs ẽ ĩ õxt᷑a ði ſe
dẽs. Intẽð m̃tis oculũ ĩ luĩe uultꝰeiꝰ.luſtra
ac dᷣoſcular̃᷑ ſtulãda ðuotõe ſigula loca feli
tiũ plagaꝝ eiꝰõ ꝗqbꝰegꝛeſſi ſt᷑ pᷣtioſi illi liquo
ꝛes ſaguĩs ſacꝛi.quo te appᷣtiauit unigẽitus
Si.=z fâ ficauit ĩ uitã et᷑na. H Anf᷑̊. Oratio
Ratias ⁊ lauõs tibi ago dñe ðꝰ meꝰ
g mia mea: ꝗ me digtꝰ* es cꝛeare ⁊ r̃di
mer̃: atq; ad tui cognitõeʒz ꝑpducẽ ⁊ ꝑ
ſacri baptiſmatis ablutõeʒ ĩter filios adop
tõis aggꝛegar̃.te laudo.te głifico ꝗ me ſepe
ꝓꝑ młta öfluẽtẽ uitia:ad em̃datõʒ expectaſti
ac ð tribulatõibꝰ⁊ ꝑiculis mult᷑ libᷣaſti: tibi
gr as ago ꝓ ĩcept᷑ ĩ me gr̃e tue dõ s.q̃ ðpᷣcor
ut miſᷣicõdit᷑ ꝑficias.meq; ĩ uiaʒ ſalut᷑ e᷑ne
diꝛigas: ⁊ ad tuã uiſiõez felicit᷑ ꝑducas.Am̃
De gſſũptõe ⁊ lauð bt᷑e vgis. Ca Ixxxvj.
Ermãſit ãt błᷣa vᷣgo qᷓ;diu uixit ĩ mõ
p te ſyõ pᷣdicto. ubi ẽ cella ĩ q̃ͥ pᷣaſcẽ
ſionẽ filij ſui mõabat᷑ or̃oni uacãdo
⁊ ea q̃ cogueꝛat reuoluẽdo.ẽ ẽt ibi
alia cella bti Johis euãgeliſte q̃ fuit prima
eccła mðiĩ q̃ celebꝛauit pᷣmã miſſã ĩ ↄſpec
tu bte vᷣgis: ⁊ qᷓdiu ipᷣaʒ uixit pꝰaſcẽſiõeʒᷓ fi
lij. Quo ꝗðẽ tpꝛe q;tis dolois ⁊ amõis ardo
ꝛibꝰeſtuauerit.teſtat᷑ VHiero.ꝗ ð ea ſic ait.

beate vginis.

Cetex rogo cogitate attẽtiꝰ. ⁊ ꝑpẽdite dili
gẽtiꝰ: ꝗboafficiebat bta ⁊ ĩtemẽata vgo do
loꝛibꝰ pꝰxpᷣi aſcẽſũ ad celos:explet᷑ oĩbꝰ qͥ ð
ipo erat ab ãgeliſ pᷣdicata: ⁊ a ꝓphᷣis młtina
rie młtiſq; mõis pᷣſigta.diuis ðclaꝛata oꝛacu
lis vtutibꝰexhibita:⁊ ꝗ buanitat᷑ ſt᷑ oñſa p
ſagijs.q̃ſo ſi q̃ ſt᷑ ĩ uobis uiſcera piet at᷑.oſiõ
rate q cruciabat᷑ amor̃.qꝰ ue ðᷣſyorio eſtua
uit h̊ vgo.dũ toluer̃t aĩo cũcta qᷓ audierat
q̃ uiðꝛat q̃ coguerat.puto ꝙ ꝗdd cõdis ẽ:
gagd mtis qcꝗd vtut᷑ huane ſi totũ adhibe
as ñ ſufficiet ut cogitaꝛe ualeas.qᷓnto indeſi
nent᷑ cꝛutiabat aꝛdoꝛe pij amõis:qnt moue
bat uotis r̃pleta ſpũſct᷑o.q̃nt᷑ celeſtiũ ſecre
toꝝ tꝛãpoꝛtabat᷑ ĩcitam̃tis. ortaſſe g pᷣ ni
mio amor ĩ loco qſepłtꝰòr᷑.ĩteꝛdũ eã hĩtaſ
ſe cꝛedimꝰ: q̃tenꝰ pijs paſceꝛet int᷑nꝰamõ ob
tutibꝰ.ſic nãq; locꝰmediꝰẽ hĩcĩde ↄſtitutꝰut
adir̃ poſſʒ eiꝰ aſcẽſõis ueſtigia ⁊ locũ ſepul
tur̃ ac iuꝛꝛectõis ſeu oĩa ĩ ꝗbꝰpaſſꝰẽ loca ĩ
uiſẽ.ñ qð iã uiuẽtẽ q;ẽt cũ mõtuis:ſʒ ut ſuiſ
ſolar̃t aſpectibꝰ.Et iõ qᷓ; ſepe locoꝝ rer aba
tur uiſitatõibꝰ⁊ quẽ gẽ uerat fiõli ſpũ.m̃tis
ↄplexabat ãplexibꝰ.⁊ iteꝝ qᷓ; ſãe ãgelꝰgabꝛi
el itactã cuſtodiuit ⁊ Johes vgo vginẽ vᷣua
uit. ſuiſ⸗ 4; ðᷣpuiuit obſe giſ. ũ ꝙ eximioille ſcõ
rũ choꝛ apłoꝝ eà ðᷣfueꝛit.ĩt᷑ quos pꝰ ̃ſurꝛec
tõʒ itꝛãs ⁊ exiẽs familiariꝰↄtulit ð xpᷣi ĩcar
natõe ⁊ ad exẽplũ huane uite ↄvſatõ eiꝰ pꝰ
aſcẽſiõz x pi gnalꝛ cũ aplis fuit.quouſq; diſ
pſi ſt. h̊ hiero.ẽ ãt ĩ mote ſyõ mag ⁊ deuota
eccła ĩ q̃ ſolebat eẽ cũ abbate caoici r̃gula
res ſʒ r gulã bt᷑i Auguſtini dño pᷣuiẽtes ĩ ra
qᷓ; ẽ cela in q̊ hĩtauit ba vgo diebꝰuite ſue
pꝰaſcẽſiõz filij ſui:⁊ ꝓpe illã cellã eſt ⁊ alia
cella ĩ q̃ migquit ad celũ ꝑ ãgelos aſſũpta.cꝰ
dõmitõi oẽs apłi dicũt ĩtfuiſſe ⁊ ĩ ualł ioſa
ꝓhat medio eã ſepeliſſe.ibi eĩ ſepłchꝝ eꝰmł
tũ uẽꝛabile ondit ꝙ ĩ maxia ruerẽtia ẽt apð
ſaracẽoſ hẽt᷑.h̊ ãt ualł lʒz adhuc ſit ualõ ꝓfũ
da:młtũ tñ ẽ ĩpleta.ſepłchꝝ eĩ vgĩs gloſe tẽ
eꝛat ĩ ſuꝑficie ipᷣiꝰuallis.nẽ ẽ lõge ſub teꝛa
i tm ꝙ ẽt eccłia eiuſdẽ cũ ſit ualde alta ⁊ te
ſtudĩata cũ ipᷣo ſepulchꝛo pẽitꝰ ſi ſbᷣ tra.⁊
uallis öſuꝑ tota plana. In ſupficie tñ uallis
ẽ edificiũ modicũ qĩ uniꝰcapelle ꝙ poſtqᷓ; ꝗſ
ĩtraueꝛit. öſcẽdit᷑ ꝑ gradꝰꝗnq̃ginta in eccle
ſã ad ſepulchꝝ ubi ẽ pulc herimũ altar̃, ma
moꝛeũ ⁊ cripta ac ðſuꝑ edificata eccłia pul
cheꝛzima ꝛotonda ⁊ tabulatu lapideo diſcꝛe
ta. In honore ipſius Beate uiginis dedica
ta:cuiꝰĩ ſuꝑioribꝰqᷓttuoꝛ habẽt᷑ altaꝛia ⁊ i ĩ
ferioꝛibꝰ unũ ĩ oꝛiẽtali plags ⁊ ad dexteraʒ
mõumtũ uacuũ cernit᷑.in oꝰ ſãcta Maꝛia a
lioñ pauſaſſe qr̃ ſʒ a quo.uł qñ ſit ablata ne
ſcit᷑. Pãc eccłiã ĩtꝛantes uidẽt ad ðᷣxterã in
ſeꝛtã pieti petꝛã.ĩ q̃ dñs nocte qᷓ tꝛaðbat oꝛa
uit ue ſtigijs genuu quaſi ceꝛe mollr impᷣſſis
⁊ ſolebãt in ea eſſe monachi nigꝛi cũ abba
te.ᷣm regulã bii bñdcti dño ſeruienteſ. Sʒ

.„

—

fimereit heſcl ihun
ei jiꝛeſuſcitati t big
celeſtib'ueſtin entn
ibigimd. Melttſ doc
mnttim:q; alo temen
itate nfa ' pbamn .
quoga ymoe logo iter e
teco de ſciſio cope
ei ſace gie aſiploe ⸗
ſidcim gi ſeripis vol
e ad. N
Lucosi acde
erat pleuezuteſ unanin
mfe leſu. Quid goͤ mo
dicedu e: uñ ſcuptur
gůroe oſetiat ita
nec iz auctoꝛitggs.
büane moꝛte lla ben
metlimnd:tz ſiei dicin
cinẽ uerne ge cihere.
niatſetſtati tite aue
eicicti iopntiee
bis. hac cltoz no
iſaſiuit, xeipit⸗ Fab
eſüa a.lien⸗
Cabderängsialid⸗
Marig ſaſtiuit:chi⸗
ſuittßz ſne dolof ge
gbuſdi girllbichti
gning Sizei ie
.

en hulcio nr int ger
bet iciniͦns, For ſeizn
n hs vaſckretini an z⸗
1or ed hiciſe ofint
ſceſös neſtiig, gn .
ueſtiga thori ſell
sſuoni goihſ eſoni
ete get ci nolisgin ſif
Krboih ſpe loegrftf hi
gue geleſt ſcdl hi its
nb t ner h ſie ige igini
ute Johes igo ſgin fin
rcbl gl igenm lel
ea, tαορànet
umliort ofulito rii icar
dbüane ue nd e
Ae. egdd
aimdeſoeg endt
eẽ ci abbae cdic iga
Auguſtini dſo fwetesi
naun dia vgo dieb uite ſie
appe Ui celieſtt dn
nin dcdug igegs ſihtu⸗
glidicifikfuſſeni igk ioſl
eiſheiſe ieiſelenen
octgimariafnerenine
hitaltzachleſtuli
inen ech ei ihe oe
i ualls l e he iblen
nen. . ſt uaice alta te
lis einſceti zoſt bin.
1oa huun oſi
nodici we n ace
Necil en Neuminfi
dr diece eglatl
cbr e ediſcald ec
ann i mlatut⸗
wondan henr ußllli
eiſſe n habit nin

In ſohfice udlle
55

Secunde partis

quo oꝛdie bia vgo hic ad ſr̃na traſierit regᷓ

nulla catholica nazat hiſtoꝛià. Nec ĩuenit᷑

apõ latinos aliꝗs tractatoꝝ de erꝰ mõte ali
ꝗd apte dixiſſe:cũ nec ipᷣe ꝗ hãc añ cꝛucem

dñi accepit ĩ ſuã.i. Joh̊s euãgeliſta de ̊B po

ſteris aliꝗd r̃tinẽdũ ſcript᷑ legit᷑ madaſſe.nł
lꝰeĩ B; fideliꝰnarrar̃ potuit.ſi illð ð mãaãifeſta
ri uoluiſſʒ:qᷓ; ille utiq; ꝗ hãc nuꝛiẽdã ſuſce
pit Reſtat g nt hõ mdacit᷑ ñ figat aꝑtũ: ꝙ
deꝰ uoluit mãeꝛe occultũ. Um Piero. Mon
ſtꝛat ãt ſepulchrũ eiꝰ cernentibꝰ nobis uſq;
ad pᷣſẽs ĩ uallis ioſaphat medio:q̃ uallis ẽ ĩ
teꝛ mõtẽ ſyon ⁊ mõtẽ olineti poſita ubi ĩ eiꝰ

honor̃ fabricata ẽ eccłia miro tabulatu la

piðo.ĩ q ſepłta fuiſſe ab oibꝰibidẽ pᷣdicat᷑:
ſiʒ nüc uacuu ceꝛnẽtibꝰondit᷑. Pec ideiꝛco di
xeꝛĩ:qꝛ młti nr̃oꝝ dubitãt utꝝ aſſũpta fuẽit
ſimul cũ coꝛꝑe.an obierit r̃licto cõpe. Qũo
at ł quo tꝑe:ant a ꝗbꝰ ꝑſõis ſdctiſſimũ cõpꝰ
eiꝰide ablatũ fueꝛit:ł ubi trãſpoſuũ.utꝝ ue
Fſunexeꝛit neſcit᷑:qᷓ;uis ñ niłi aſtꝛuẽ uelint
eã iã ꝛeſuſcitatã ⁊ bẽa cũ xpᷣo imoꝛtalitate ĩ
celeſtibꝰueſtiꝛi.ueꝝ tñ ꝗd hoꝝ ueꝛiꝰcẽſeat.
ãbigimꝰ. Meliotñ ðo cui nihil ĩpoſſibile eſt
ↄmittimꝰ:qᷓ; alið temer̃ diffinĩ uelimPꝰauto
ꝛitate nr̃a ꝙ ꝓbamꝰ. h̊ PHieꝛo.De HG Aug.in
quodã vᷣmòe lõgo ĩter cet᷑a ſic diẽ:ñ tñ aſſe
ꝛẽdo de ſct᷑iſſio coꝛpe ꝑpetue vgis Marie.
eiꝰq; ſacꝛe aĩe aſſũptõe loꝗ ſuſcipiẽtes:h̊ ip
ſũ dicimꝰ.ꝙ ĩ ſcript᷑is poſtq; dñs eã in cꝛuce
diſcipło ↄmẽdauit. nihil ð ea reꝑit :pᷣter ꝙ
Luc as ĩ actibꝰↄmemoꝛet: dicẽs. Hij om̃es

erãt pſeueꝛãteſ unanimit᷑ ĩ or̃one cũ Maꝛie

mr̃e ieſu. Quid g ð mõte.ꝗꝗa ð eiꝰ aſſũptiõe
dicẽdũ ẽ: uñ ſcꝛiptura nihil ↄ mndat:niſi q̃ꝛẽ
dũ rõe ꝙ ↄſẽt iat vitati.Fiat ꝗ̊ ipᷣa vitas ſiñ
q̃ nec uʒ auctoꝛitas. Memoꝛes igr̃ ↄditõis
hũane moꝛtẽ illã beatiſſie tẽporalẽ dicer̃ ñ
metuim:ſʒ ſi eꝗ dicimꝰ ſolutà ĩ cõeʒ putꝛe
dinẽ uermẽ ac cinerẽ.liberãdũ ẽ ſi tãte ↄ ue
niat ſctitati.tte aule ðᷣi progatiue. Scim⸗
eĩ dictũ pꝛio paꝛẽti:q; puluis es ⁊ ĩ pulueꝛẽ
ibis.hãc ↄditõz caꝛo xpᷣi euaſit:q cõꝛuptom
ñ ſuſtiuiĩt.E xcipit g ab illa gnꝛali ſnia.hᷣ vgi
ne ſũpta nã. Mulieꝛi quoq; dixit ðᷣꝰ.młtipli
cabo erũnas tuaſ:ĩ dolor̃ parieſ.Eꝛũnã ſct᷑a
Maria ſuſtĩuit:cuiꝰaĩaʒ dolõis gladiꝰ ptrã
ſiuit:ſʒ ſine dolor̃ gẽuit. Maria g excipt a
gbuſdã gnralibꝰqᷓ; tãta attollit dign tatis pᷣ
ꝛogatiua.Si g eã dicimꝰmõtẽ ſubiſſe.nec tñ
uĩcuł rtĩeꝛi.nũgꝗd ĩpiũ erit.Si uoluit dñs iĩ
tegrã mr̃ eʒ vginitatiſ ſᷣuar̃ pudor̃:⁊ cuꝛ non
uelit ĩcorꝛuptã ſᷣuar̃ a putredinis fetor. Na
ꝗd ñ ꝑtiet ad benignitatẽ dñi inr̃is puar̃ ho
norẽ: ꝗ legẽ ſoluẽ ñ uenerat ſa adiplẽ: Qui
eĩ ĩ uita pᷣ cetiſ ullã gr̃a ſui ↄcept honõauit.
piũ ẽ credẽ: eã ĩ moꝛte ſingłari ſaluatione ⁊
ſpali gr a honoraſſe. Durr edo ? vmis: hũa
ne ẽ obpꝛobꝛiũ ↄditõis.Ab H̊ obpꝛobꝛio cuʒ
ieſꝰſit glienꝰnã ſct᷑e vginis Marie excipit᷑:

.——

Capłm.lxxxvj .

q; ieſꝰ ð ea ſũpſiſſe ꝓbat᷑.Caro em̃ ieſu xpᷣi.
caro ẽ ſct᷑e vᷣginis Marie qᷓ; ſupꝛa aſtra trã
ſuexit.honoꝛãs oẽz hũanã nãm:⁊ młto ma
gis mr nã. Si nã mris ẽ filiꝰ.ↄueniẽs ẽ ut ſit
⁊ filij mr.ũ qᷓ;tũ ad unitatẽ ꝑſõe:ſʒ q;tuzʒ ad
unitatẽ coꝛpał nãe.Quãatũ igr itelligo qᷓ;tuʒ
credo:ſct᷑e Marie aĩa excellẽtioꝛi qdã pᷣro
gatiua a filio honoꝛat᷑.poſſidẽs cõpꝰ ſuũ ꝙ
genuit glificatũ.⁊ qᷓre ũ ſuũ ꝑ ꝙ gẽuit. ſi nõ
obuiaueit necdũ tata ꝑſpecta autõitaſ.le
re credo ⁊ ꝑ ꝙ genuit:qr ſct᷑ificatio dignioꝛ
ẽ celo q; fra.Cã pᷣtioſuʒ theſauꝝ digniꝰẽ ce
lũ ̃uar̃ q; frã.Cãt itegꝛitatẽ meꝛito incoꝛ
ruptibilitas.ñ putrediniſ illa rſolutõ ſeꝗtuꝛ
IVllõ ſactiſſimũ coꝛpꝰ ĩ eſcã uermibꝰ traditũ

ꝛ ſẽtir̃ ñ ualeo dicẽ ꝑtimeſco:qᷓ; eſtiatõm x
cul ꝓpellit ĩcõꝑabilis gre munꝰ.qꝙ; me dicẽ
młtaꝝ ſcripturaꝝ ↄſõratio ĩuitat.Cõfitẽdũ
igr cẽſeo: Maꝛiã ad et᷑nitat᷑ gaudia aſſũptã

benignitate xp̃i honoꝛabiliuſq; ſuſceptazʒ ce
tis qᷓ; gra honoꝛauit pᷣcet᷑is atq; ad ↄmunez

huanitatẽ ñ ẽẽ adductã.pꝰmõtẽ putꝛediſ.vʒ

vmis ⁊ pulueris:q̃ ſuũ ⁊ oĩzʒ gẽuit ſaluatorẽ
Si elegit diuĩa uolũtas ĩt᷑ igniũ flãmaſ pue
ꝛoꝝ ueſtimta ſᷣuar̃ illeſa.cuꝛ abnuat ĩ mr̃ep
Ha: ꝙ elegit ĩ ueſte aliẽa. Jonã ſᷣuar̃ ĩ uẽtre
ceti icoꝛruptũ uoluit ſola miſcdðia. Mari ĩ
corrupt ñ ſᷣuabit gra?pᷣuatꝰẽ Daniel ĩtẽpe

rãtiſſia fame Leonũ:ũ ̃uãda ẽ maria tãtis

dõata meꝛitis vᷣtutũ:̊ g cũcta q̃ diximuſ:qꝛ
nãzʒ ſᷣuaſſe cogſcimꝰ:ĩ ĩtegꝛitate quoq; mãie
plgtiã q; nãʒ potuiſſe ñ dubitamꝰ. Eps g le
tai fac mari aia ⁊? cõpe ĩ ppᷣo filio:nec ullã
ſeꝗ corruptõis eꝛũnã:qᷓ; nila ſecura ẽ tm̃ pa
riedo filiũ ĩtegritatis corruptio.ut ſit ſꝑ ĩcõ
rupta q; tata ꝑfudit gr a.ſic ĩtegꝛit᷑ uiuens q̃

oiʒ ĩtegꝛã gẽuit uità. Si g dixi ut debui. ap

pꝛoba xpe ⁊ tui.Si vo ñ ut ðᷣbui.igſco obſe
cro tu ⁊ tui.h̊ Aug.Sic g̊ ñ ẽ crẽ̃dędũ ꝙ ma
ria mõtua ñ fuẽit:ſʒ mõtua ẽ:ac tñ caro eiꝰ
n ↄputꝛiuit.aĩa ↄiũcta ẽ itẽato cõꝑi mõtuo:
⁊ ita aſſũpta ẽ ĩ celũ cũ corꝑe głificato. Ue
ra qt ⁊ idubitata ð eiꝰ aſſũptõe ſnia h̊ ẽẽ̃ ꝓ
bat᷑:ut ʒ apłzʒ.ſiue ĩ cõꝑe.ſiue ext᷑ cõpꝰigꝛã

tes aſſũptã tñ ⁊ exaltata ſr̃ oẽſ choꝛoſ ãgelo

ꝛu cꝛedamꝰ. uñ Hieꝛo.h̃ᷓ̊ ẽ dieſ pᷣclaꝛa:ĩ q̃ uſ

q; ad throni celſitudieʒ itemeꝛata mr̃ ⁊æ vgo

ꝓceſſit:atq; ĩ r̃gni ſolio ſubliata pꝰxpᷣʒ głio
ia r ſedit.ſic itaq; ubiq; ↄfidẽt᷑ ð illa ſcta ði
cãit eccłia.ꝙ ð nłlo alio ſct᷑oꝝ fas ẽ cꝛeder̃:
ut ultra ãgeloꝝ:ł archãgeloꝝ merita traſcẽ
deꝛit:qr ⁊ ſi ſilitudo ꝓmittit ſct᷑is vitas dene
gat᷑.Ad cuiꝰꝓfco exegꝗas q;tũ fas ẽ credeꝛe
famulabat ãgeli ⁊ univſe celi ↄ gtulabãtur

curie.qꝛ credẽdũ ẽ militiã celoꝝ cũ ſuis ag

minibꝰfeſtiue obuiã uẽiſſe genitrici ðᷣi.eãq;
igẽti luĩe circũfulciſſe.⁊ uſq; ad thronũ oli
ſibiẽt añ ↄſtitutõzʒ mdi ꝑatũ cũ laudibꝰ ⁊z cã

ticiſ ſpualibꝰꝑduxiſſe niłi dubiũ oẽz illã ce

leſtẽ hieꝛlʒz tẽ exłtaſe ĩeffabili letitia ioeũ

De aſſumptõe ⁊ laude

datã eẽ ĩieſtiabili cãitate.tũcq; cũ oĩ grula
tõe iubilaſſe.Qm̃ feſtiuitas h̊ qᷓ̃ nobis ruol
uit᷑ aĩa.ilł oibꝰ fcã ẽ ↄtinuo.Nec immeꝛito.
Credit᷑ eĩ ꝙ ſaluatoꝛ oĩuʒ ipᷣe q;tũ dat itelli
gi ꝑ ſe totꝰeſtiuꝰoccurrit.⁊ cũ gaudio eã ſe
cũ ĩ thꝛono collocauit.QOð ſi gandiũ ſit ĩ ceł
ꝓ quolʒ pcr̃ore ↄvᷣſo multomagis putãdũ ẽ
ꝓ tãte vgis exaltatõe ⁊ głia.ꝙ exultatõ ſit ĩ
ſrnis.mmiꝝ feſtinitas oĩʒ ſr̃noꝝ ẽ głiatõ
celicolaꝝq; ↄgtulatõ. pᷣpᷣtĩ qꝛ eiꝰ celebꝛitas
laꝰ* fauõ ẽ ſaluatõis.Vñ credimꝰ:ut ſupra
dictũ ẽ. ꝙ ñ hũc tm̃ diẽ ſolẽnẽ ducũt ꝓ eiꝰ a
moꝛe ãnuũ: ueꝝ ↄtinuũ ẽt ⁊ et᷑nũ iocuditat᷑
7 letitie:ueneratõis obſe ꝗqo:cũ oĩ tripudio
amõis ⁊ gaudij. Nec ĩmẽeito oĩs illa cele ſtis
ciuitas ↄ gtulat ⁊ ueneꝛat mr̃eʒ:cꝰſꝑ adoꝛat
filiũ r̃gẽ:añ quẽ tremũt ptates.⁊ curuat᷑ oẽ
genu. Quã ſi diligẽt᷑ aſpicias:nihil vtut᷑ ẽ ni
hil ſpecioſitat᷑ ⁊ glie:ꝙ nõ in ea reſplẽdeat.
Et iõ ſi plʒ tał ⁊ tãta vgo.placeat ⁊ opꝰvtut᷑
conita oĩʒ diſcipła ẽ.cꝰ moꝛes iſtituta ſt᷑ oĩʒ
eccłaxꝝ:q̃ pcellit cũctis ſr̃eminet univſis.pꝑ
ea q̃aq; vgo ſibi ab ipᷣa optat pᷣmiũ ⁊ ĩplõat
quxiliũ: dʒ imitari exẽplù. HG Piero.⁊ Beꝛ.pᷣ
tiòſũ hodie munꝰtra nr̃a diꝛexit ĩ celũ nt dã
do ⁊ accipiẽ do felici amicitiaꝝ fedẽ.copulẽ
tuꝛ hũana diuĩſ. Illo.n.aſcẽdit fꝛuctꝰt᷑ꝛe ſhᷣ
limis. uñ data optĩa oᷣſcẽdũt.Aſcẽdẽs ĩ altũ
vgo ſct᷑a Maria.dabit ipᷣa quoq; dõa hoĩbꝰ
Si ꝗdẽ nec facłtaſ ei dᷣeſſe ptinec uolũtas.
Regia celoꝝ ẽ mĩicoꝛs ẽ: mr̃ unigeniti i.
Nihil.n.ſic pt᷑ ptãtis eꝰ.ſeu pietat᷑ magnitu
dinẽ ↄmẽdar̃.Niſi forte aut ñ credit ði filiꝰ
hõꝛar̃ mr̃eʒ: qaut dubitafr̃ qs pt᷑ oĩo ĩ affectũ
cãitat᷑ trãſiſſe Marie uiſcera:ĩ qhoipᷣa q̃ ex
do cãitas nouẽ m̃ſibꝰcorꝑalr reqeuit: ⁊ ̊ ꝗ
dẽ ꝑꝑ uoſ dixeri fr̃eſ:ut tñ ĩterĩ ſileã bũficia
qꝓ ipiꝰgłificatõe ↄſeqmuꝛ ſi eã diligimꝰgau
debimꝰPutiq;: qꝛ uadit ad filiũ niſi foͤte ꝙ ab
ſit ĩuẽtriei gr̃e. oĩmodis inueniamur ingti.
Quẽ.n.ĩ caſtellũ moi hꝰitꝛãtẽ pᷣus ipᷣa ſuſce
pat. ab eo ſuſcipit᷑ hodie ſct᷑az ĩgrediẽs:ciui
tatẽ. Sʒ cũ qnto putas honor᷑: cũ q̃nta exul
tatõe: cũ qnta gła.nec ĩ tris locꝰ digniõ vᷣgi
nalis utẽi tẽplo.ĩ qodei f liũ maꝛia ſuſcepit.
nec in cel r̃gali ſolio ꝗꝰ btaʒ mariã hodie fi
lidſublĩauit. F elix nimiꝑ utq; ſuſceptõ ĩeffa
bilis urq;:qꝛ utq; ĩexcogitabilis ẽ.ut ga. n⸗
hodie ea ĩ eccłijs xpᷣi enãgelica lectio rcita
tur.ĩ qᷓ mulier bñdicta ĩ mulieꝛibꝰ excepiſſe
ĩtelligit ſaluatoꝛẽ. Credo ut h̊ qᷓ; celebꝛamꝰ
exceptõe aliq̃ten eſtiet.ĩmo ut iuxta illiꝰ ĩ
eſtiabilẽ cogꝗſcat᷑ ⁊ iſta.ꝗs ẽt ſi liguis hoĩm
T⁊ ãgeloꝝ loqt explicar̃᷑ ialeat queadmõʒ ſr
ueiẽte ſpu obũbrãte vtute altiſſimi dñs ma
ieſtat᷑ quẽ ñ capit univᷣſitas create ĩ fro vgi
nes ſeſe clauſi uiſcẽa factꝰhõ. Sʒ ⁊ illð qs
cogitar̃ ſufficiat.qᷓ; gloſa r̃gina mõi hodie ꝓ
ceſſerit: ⁊ quãto uotõis affectu. tota in eiꝰ
occurſũ celeſtin legiõuzʒ pderit młtitudo gꝗs

beate vᷣgims.

explicar̃ q̃at.ꝗbꝰad t hꝛonu glie cãticis ſit ðᷣ
oucta q; placido uultn:q́; ſerẽa facie:qᷓ; let᷑
ſãplexibꝰſuſcepta a filio:⁊ ſuꝑ oẽz exaltata
ſit crcatuꝛã:cũ eo hõre qotãta mr dig fuit.
cũ ea glõia ꝗ̊ ti ðcuit filiũ.Felitia ꝓrſus oſ
cula labijs ĩpſſa lãctẽtis.cui vgineo mr̃ ap
plauobat ĩ gemio.Ueꝝ nũqo ñ felicioꝛa cẽ
ſebimꝰq̃ ab oꝛe ſedẽtis ĩ ðxt᷑a pr̃is hodie in
bta ſaluatõe ſuſceꝑit cũ aſcendeꝛet að thro
nu głie epithalamiũ canẽs ⁊ dicẽs. oſcule
me oſculo oꝛis ſui. FZhi gnãtõeʒ maꝛie aſſũp
tõʒz ꝗs enãrabit: Quãto eiĩ gre ĩ tris ẽ adᷣota
pᷣ cetis.tm̃ ⁊ ĩ cel obtinet glłie ſingłaris.Qð
ſi oculꝰũ uidit.nec auris audiuit.⁊ ĩ cõ hoĩſ
n aſcẽdit.q̃ ppauit de diligẽtibꝰ ſe.⁊ ꝙ ð re
beceꝛu ẽ. diligẽti pᷣ oĩibꝰꝗs loꝗt. elix plãe
mariga ⁊ multiplicit᷑ felis. ſiue cũ euũ excipit
ſaluatõẽ ſiue cũ a ſaluator̃ ſuſcipit.h̊ Beꝛ.
Uñ ẽt anſ.cũ xpᷣs mr̃eʒ ĩ ̃gnũ ſuũ aſſũer:⁊
ei magnificẽtiã głie ðcreuiſſʒ. oñdẽ cꝰ pᷣcor
dignitat᷑ ⁊ hõris apparatibꝰ intẽdebat tota
curia ãgeloꝝ.Quibꝰ uocibꝰexultatõis atq;
ſalut᷑ r ſonabãt univſa tabeꝛnacula ãtiquoꝝ
patꝝ.ipᷣi curie tẽ nuꝑ aſſociatoꝝ.cẽte credi
driz oẽs illiꝰpr̃ie ciueſ.feſtiui oꝛi ſolito ⁊ ſ h̊ᷣ
limioꝛis ðᷣcoris nitere.ad aduentũ mr̃is dñi
ſui pᷣpari:ac noua q̃̊dã ⁊ ĩeffabili iocũditat᷑
gra ꝓ tãte rei expectatõe ↄiubilare. ⁊ quid
miꝝ. Ipᷣe ieſꝰde? ⁊ dñs oĩuʒ. filiꝰipᷣiꝰcaſtiſſi
me vginiſ ⁊ dñe reꝝ.ipᷣe ei ſic unice ſue mr᷑̃i
totꝰfeſtiuꝰoccurrere uolebat.ne ⁊ aliꝗs de
familiaribꝰſuis ſe a tãti gaudij imſitate ſub
Theꝛet. Utiq; moris int᷑ hoĩes eẽ ſci᷑.unum
quẽq; bonũ vᷣuuz cꝰuis pᷣpotentis dñi:eo ma
iõi gaudio in aduentu amici ſui exultar̃.qꝰ
ipʒʒ qñʒ ſuũ cosgſcit ãduẽtãtẽ amicũ magis a
mare. Cũ vo ð aduentu pentũ dñi ſui agit.
ð quoꝝ ſpàli dilectõe nullꝰulla dubitatõe te
net᷑. ille nimiꝝ magis felicez ſe eſtiat:q ma
iori iubilo ⁊ feſtiuiõi occurſu letitie frena ẽ
laxat. Si g h ita ſe hñt apð homines:ꝗbꝰ ſi
q̃ bõitas eſt. lõge tam ſuꝑnoꝝ ciuiũ bõitati
impaꝛ eſt. ↄtemplet᷑ animo q̃ pt᷑ qgaudio q̃
feſtiuitate.ꝗqbꝰↄcẽtibꝰiubilãt om̃s btoꝝ ſpi
rituũ ordines:quãdo ⁊ unicã mr̃em dũi ſui
aduentaꝛe.⁊ ipᷣm dominũ deũ ſuum.ei uide
bãt.omni głia ſua decoꝛatũ uelle occuꝛer̃.
Stipatꝰ itaq; mille milibꝰ.immo innubeꝛa
bilium ãgeloꝝ agminibꝰdeus ipᷣe huic pijſſi
me mr̃i ſue ð q̊ mo migꝛanti occuꝛrit.eãq;
ſuꝑ om̃s celos exaltatã.cuncte ſecũ creatu
re phẽni iure dñaturã. in throno glorie con
uocauit. O dies tãti occuꝛſꝰ gloꝛioſa ⁊ felix
dies tam pᷣclare exaltationis. Beata ⁊? cele
bꝛis dies:tam ſublimis glorificatõis feſtiua
7 oĩ ſeculo admirabilis.Dies em̃ illa ñ ſolũ
te dña ĩeffabil iter ſublimauit ſed celuz ipᷣm
ꝙ penetraſti.nec ñ cuncta q̃ in eo fũt noua:
⁊ ĩeſtimabili gr̃a ðcorauit.noua ꝗdẽ gr̃a ce
lũ decorauit qr p̃orem glaʒ eiꝰex pñtia tiua

ſeſͤfie/ igta neſcit
ĩcelo ſe glficalc t
itn geice giffcaon
ſtät teffabilt ſublima
Gnitaris ec pfeceruͤt
rimi vginntate eu ſu
ſcef. agniti coler an
oẽs celoſ aſcẽe: ac i
lj ui exilta cognoue
ſe e do ſui woto ober
dilk unn fuiſti tta dign
.i d dds
en eſ id ad
ubi ? ſingtare actoreſ
luo ad iſtitutoz onee
ſulcepe,t: te q; am
bauerut, oi creatine r
fitQuas igf lauds d
li hüana: ſzet bis cre
gnicz. Duriſſia ni⸗
puritas piſſimi pecto
puritate ſen ſceltate.
tetr iſcedes. pmerun
aigniſſne feret, Ui.
ln ereifen
Cuieſid cane motali
l ſaifcit anicn c
eoſtune nd
euteufu
N eiſtatu

Aub mocib eyltros n
rmiſſt iaberncul⸗ tiquor
n⸗ inprai geli
clueſ. ſeſtin oriſoltotſ
nnere. ad adenti nris dii
ci riefubili icitn
ect oe niubilyre, eqid
1cvoiz i ilaſtifi
er. ipe ei ſe unice ſue mi
1 d Ne ag Ge
KaW. ddgengieſh
noris int Doied ee ſclt um
u c'uis pootentis afi eonmn
Näuentu amici ſui exultai,4
on idnetite anici nagit
dvennn dentücfiſiagt,
lectoe null ulla dubitatöete
nin magis ſelicezſe eſian gnmn
eſettiudioccunſulete ſenf
binſe bit vo bonineg /
lögenn iigner uii höfet
eEimimopt alcdio
templefaninote

P xetib iubilit o biarhii

mineneinien ii
mGO lle occimer,⸗

* A we
Aia ſun eco

— —

mlid imnnoinniben

Secunde partis

ult᷑ q; dici poſſit aut cogitari magnificauit.
Wã tu dña illuc aſcẽdẽs.noua illud ac pᷣcel
lẽti uirtutũ tuaꝑ dignitate irradias.ĩmenſa
q; miſeratõuzʒ ⁊ gr̃aꝝ luci ꝑluſtras.eað qꝰq;
dies tui aſcẽſeos ꝗ ciues celi ab ĩicio cꝛea
tur̃ Eẽ meꝛuer̃t ſolita feſtiuioꝛi exultationis
gaudio ĩduit. Quia naq; ꝑ głioſũ fꝛuctuʒ fe
cuð vginitatis tue uidẽt ſemirutã ciuitateʒ
ſuã reitegraꝛi ve in tuo aduẽtu ꝑ quẽ tm̃ bo
nũ meruerũt gaudij ſui magnitudo iur̃ öbu
it augmtaꝛi trã ẽt dieſ exaltatõiſ tue.o bea
tiſſima femĩaꝝ mia gr̃a irrigauit:qꝛ dũ te
qᷓ; ð ſe:⁊ ĩ ſe alioꝝ hoĩʒ lege ꝓgẽitã nouit:
uſq; ad creatoꝛiſ oĩʒ thꝛonũ exaltari r̃cogno
ſcit.atiq̃ maledictõiſ penã:qᷓ; ĩ pcto pᷣmoꝝ fi
lioꝝ ſuoꝝ ſe merito excepiſſe ſciebat.iã ꝑ tã
te bñdictõis tue abũdãtiã ſe euadẽ ĩdudubi
tant᷑ cꝛedebat.Quid ãpliꝰ dicẽ poſſum dña.
im̃ ſitatẽ ꝗppe gre ⁊ głe tue ↄſiörar̃ cupiẽti
ſẽſoõfic.lĩgua fateſcit.Quẽadmõʒ em̃ oĩa q̃
ĩ celo ſt᷑ ꝑ glificatõʒ tuã ĩeffabilit᷑ öcoꝛant᷑.
ita ꝑ eãdẽ głificatõm cũcta:q̃ in terra ſubſi
ſtut ieffabilit᷑ ſublimãt᷑.Sĩgła nẽpe ĩm̃ſe di
gnitatis decꝰ ꝓfecerũt: cũ ꝑ fuã bt᷑aʒ ⁊ ĩtegẽ
rimã vginitatẽ deũ ſuũ quẽ ñ ↄgnouerãt ag
ſcer̃.⁊ agnitũ coler̃ atq; amar̃ meruerũt:qũ
oẽs celoſ aſcẽdẽ:ac ĩ dext᷑a ði ſub bñdicti fi
lij tui ex altar̃᷑ cognouerũt.ĩ eo ẽt didicerũt
ſe eið ðᷣo ſuũ toto ðber̃᷑ q ſt᷑ qñ tu q ĩt᷑ illa ⁊
ðᷣ ilł una fuiſti tãta dignitat᷑ eminẽtiã mẽui
ſti. Mihil igr aut idolis hoĩes.aut uelle alie
reꝝ ſpẽſ idoloꝝ cultoꝛibꝰſe dẽre ĩtellexer̃t:
ubi ⁊ ſingłarẽ actorẽ ſui ex caſtiſſimo uteꝛo
tuo ad rſtitutõʒ pᷣme cꝛeatõis ſue ꝓgenituzʒ
ſuſceper̃t:⁊ te ꝑ q; amiſſã dignit ate ſuà r̃cu
ꝑauerũt.oĩ creatuꝛe tã ſublimit᷑ pᷣpõi ĩſpexe
rũt. Quas igr̃ lauos q̊s ue gr̃aꝑ actões ñ ſo
lũ huana:ſʒ ẽt oĩs creatuꝛa huic ſacratiſſie
vgini dʒ. Puriſſia nãq; ſct᷑itas.ac ſct᷑iſſima
puritas pijſſimi pectoris eiꝰoẽz oĩs cꝛeatuꝛe
puritatẽ ſen ſct᷑itatẽ.ĩcõparabili ſublimita
te trãſcẽdẽs.H̊ pmeꝛuit: ut oꝑatrix ꝑditi oꝛſ
digniſſime fieret. Uñ ꝗd laudis ꝓ tã ĩeffabi
li bono.ipᷣe ꝑ eã katꝰmuũdꝰei iur̃ dẽat coꝛ a
licuiꝰſub cãne mõtali uiuẽtis.eſtiaꝛe nł ate
no ſufficit.utiq; cũcta q̃ deꝰfeẽ̃ ⁊ utilit᷑ bõa iĩ
eo ſtatu q? ↄdita fuer̃t ẽẽ ðᷣſtiterũt:⁊ ꝑ hãc
btiſſimã vginẽ ĩ ſtatũ pᷣſtinũ reſtituta ſt᷑.ſiẽ
5 deꝰſua potẽtia cũcta patràdo.pr̃ eſt ⁊ dñũs
oĩz. ita ba Maria ſuis meritis cũcta reꝑan
do.mr̃ ẽ ⁊ dña reꝝ.Deꝰ ẽ em̃ dñs oĩzʒ: ſingła
ĩ ſua nã ppᷣa iuſſiõe ↄſtituẽdo:⁊ Maria eſt
dña reꝝ.ſingła ↄgẽite dignitati.pꝑ illã qᷓ; me
ruit grazʒ reſtituẽdo.⁊?⁊ quẽadmodũ deus ex
ſua ſubſtãtia genuit eũ.ꝑ quẽ cũctiſ oꝛiginẽ
ðdit: ita maria ð ſua cãne pepeꝛit illũ. ĩ de
corẽ pᷣme creatõiſ oĩʒ cũcta reſtituit. Itẽ nł
la reꝝ ſpẽs:niſi ꝑ di filiũ fca ſubſtitit:ita lex
õbi te dãnatõis neminẽ deſit niſi quẽ ab ea
filiꝰ Noarie abſoluit.Quis igit᷑ iſta ꝛecto ſẽ

Capłm. lxxxvj.

ſu ⁊ cõð ſico ꝑpẽdẽſ.pleñ ꝑcipe q̊at excellꝰ
tiã dñe hꝰ ꝑ q; ta ĩeffabili gra ⁊ tã ĩeſtĩabili
eiectõe er̃ccꝰë mõſ.qſ ĩqᷓ; mirã ⁊ oĩ r̃i pᷣ᷑ hãc
ĩauditã młiẽis iſtiꝰgr aʒ. ocul mtiſ aſpiciẽs ñ
obtupeſcat ⁊ ñ mõ eliguis.ueꝝ ẽt tãte rei
pᷣhẽſiõe prſꝰĩmunis fiat. Qua ꝑp ea q̃ nobis
ſt ipenetrabilia ĩtermittẽtes pᷣcibꝰ ipetrare
nitamuꝛ: ut qð itellectu caꝑe negmꝰ.ſalutãi
effactu obtieꝛe mereamuz. Per has ꝗg rões ĩ
poſſibile ẽ:ut aliꝗſ hõ ad ea ↄuerſꝰ:⁊ ab ea
reſpectꝰ danet᷑.Nãq; ipᷣa genuit eũ ꝑ quem
mõtua reuinũt:ꝑ quẽ hoĩes ex pcto ſaluãt᷑:
qꝛ ñ ẽ iuſtificatio:niſi qᷓ; ia ĩ utero fouit.ñ
E ſalꝰ:niſi qᷓ; ifa peperit. Ipſa ẽ g̊ mr̃ iuſtifi
cantis ⁊ iuſtificatoris.ipᷣa ẽ mr̃ ſaluantis ⁊
ſaluatoris. Igit᷑ mr di ꝗ ſolꝰ dãnat.ꝗ ſolus
ſaluat quem ſolũ timemus.in quo ſolo ſpe
zamus ẽ mateꝛ noſtza. Judex ⁊ ſaluator no
ſteꝛ eſt frateꝛ noſter ¶ Quomodo ergo deſ
peremꝰ.cũ ſalus ſiue ðãnatio noſtꝛa ex boni
fratris ⁊ pie matris pendeat aꝛbitꝛio. Nun
quid ſuſtinebit bonꝰ frateꝛ puniꝛi fratres ſu
os quos redemit?bona mateꝛ damnari filioſ
ſuos:qnoꝝ ipᷣa redẽptoꝛẽ genuit:idulcis ma

ter rogabit dulcem filiũ ſuum piũ fratꝛezʒ no

ſtrũ.filiũ pꝛo filiis.unigẽitũ pro adoptatis:
Piofiliꝰ libent᷑ audiet mr̃ez ꝓ filiis unigẽitꝰ
ꝓ hiſ quos adoptauit. dñs pꝓ his qs libera
uit PHec An. Exultemꝰigr̃ ⁊ nos miſeꝛi cũ
celicoliſ ⁊ creaturiſ nniuerſis: ꝓut poſſumꝰ:
ac talẽ ⁊ tantã uirginẽ ꝓ noſtro modulo lau
dare ſtudeamꝰ. Un Piero. Ad h; nos pꝛouo
cãs ⁊ ĩnitãs.ĩteꝛ cetera ſic ait. IJdciꝛco leta
mini ⁊ laudate.qꝛ ſi deũ oꝛe ꝓpheto in ſuis

ſanctis laudare iubemuꝛ.multo magis eũ ĩ

hac celebritate bt᷑e uirginis mr̃is eiꝰ opoꝛtzʒ
cũ himnis ⁊ cãticis diligẽtius extolleꝛe:⁊ di
gnis deo iubilare pᷣconijs:ac miſticis hono
ꝛar̃ᷓ muneribꝰ.Nulli dubiũ ꝗn totũ ad głiaʒ
laudis eiꝰ ꝑtĩeat ꝗc ꝗo digne genitꝛicis ſue
ĩpẽſũ fuerit ac ſolẽnit᷑. Pofecto ꝗcꝗa hũa
nis põt dici vbis.minꝰ ẽ a laude celi:q̃ diui
nis ẽ ⁊ angeliciſ excellẽtijſ pᷣdicata ⁊ lauda
ta pᷣconijs.A ꝓpph̊is qdem ꝓnutiata. a patri
archiſ figuriſ:⁊ enigmatiboꝰpᷣſignata. ab euã
geliſtis exhibita ⁊ mõſtrata. Ab ãgelo uene
zabilit᷑ atq; officioſiſſie ſalutata. Tñ ⁊ ſi ad
hHB nemo idoneꝰ ĩuenit᷑ uotis oĩbus ceſſare ñ
dʒ ẽt gꝗlibet peccatoꝛ a laudibꝰ.qᷓ;uis exple
ꝛe ñ queat ꝙ ſentit᷑. Uñ ⁊ ſermo diuinꝰ cum
de peccatore ageret ĩ ſpalmis,. ſacrifitiũ ĩꝗt
laudis honoꝛificabit me.⁊ illic iter quo oñ
dã illi ſalutar̃ öᷣi.Acſi patẽt᷑ dicat.Illic iteꝛ
ẽ laudis ad laudẽ ſine fine mãſurã:ſed nẽo
appꝛehendit illud niſi ego pꝛemonſtꝛaueꝛo.
Propterea q; iteꝛ ſalntis nr̃e ĩ laudibꝰ ẽ ſal
uatoꝛis.hortoꝛ uos ⁊ ↄmõeo:ĩ hac ſacꝛa ſo
lẽnitate gẽitꝛicis dei Marie. nolite ceſſaꝛe
a laudibꝰ.⁊ qᷓ;uis ſpec ioſa laꝰ ñ ſit ĩ ore pec
catoꝛis.noli ceſſar̃ qꝛ inde pltete ibt uẽia

De aſſumptõe laude

uñ ⁊ oĩbꝰ ut laudes.Alioꝗn niſi iuxta modu
lũ ĩgenij nr̃i den laudar̃ ĩ ſctis ſuis ſtuðamꝰ
quo eũ iuxta mititudinẽ magnitudinis eius
laudare poterimꝰ. Oĩo h pᷣteꝛmittẽdũ nõ ẽ.
qð ĩpleturi ſumꝰqũq;.ſᷣʒ ꝙ dr̃ Beati qui ha
bitant in domo tua dñe in ſecula ſeculoꝛuʒ
laudabunt te. Inteꝛiz ueꝛo qꝛ ĩimenſus ẽ ꝙ
uoce ñ poſſumꝰ nec facũdia ualemꝰ exequa
muꝛ uot is ⁊ medulł coꝛdis.h̊ PHiero. Aſſũp
tio bt᷑e vᷣginis fuit olim pᷣfiguꝛata.qñ aꝛcha
dñi ĩ domũ regis ðõ ẽ trãflata. Rex Dauid
corã aꝛcha cithariſauit.⁊ eã cũ mag iubilo
ĩ domũ ſuã adduxit. In archa mãna celi ⸗
tinebat. ⁊ ↄueniẽter ꝑ eã bᷣa vᷣgo deſignat
q; panẽ ãgeloꝝ quẽ hõ mãducanit.ipᷣa gnã
uit archa ð ligno cethĩ ĩputꝛibili eꝛat facta
figurãs ꝙ maria ĩ putredinẽ ñ ẽ dacta.rex
dauid ꝗ corà aꝛcha ſubſiliẽdo cirhariſauit.
ꝛegẽ celi ⁊ tecte xpᷣm pᷣfigurauit. ꝗ ut credi
tur mr̃i ſue ꝑſonalr occurrit.⁊ eã cũ mag iu
bilo ĩ domũ ſuã ĩtꝛoduxit. Aſſumptio ẽt ma
ꝛie olĩ fuit Johi ĩ pathmos ĩſula pᷣfigurata.
Na mulieꝛẽ qndã admiꝛabilẽ ĩ celo uiðbat
q̃ ſole amicta erat ⁊ maꝛia ciꝛcundata diui
nitate in celũ aſcẽdebat. una ſub pedibus
eius eſſe uidebat᷑.ꝑ ꝙ ꝑpetua ſtabilitas ma
rie deſignat᷑. ꝓ una.n.ĩſtabilis ẽ ⁊ ñ diu ma
net plẽa. deſignat mom ⁊ oĩa terrẽa. Pec
iſtabilia maꝛia ↄtẽnẽs ſub pedibꝰↄculcauit
⁊ ad celũ ubi oĩa ſtabilia ſt anhelauit. Co
rond ẽt in capite ſuo mulieꝛ habebat. q̃ ĩ ſe
ſtellas duodeciʒ ↄtinebat. Coꝛona ↄſueuit
eſſe honoꝛis ſignüũ⁊ ſignat honoꝛẽ głioſe v
gini ↄdignũ. ſdeꝛ duodecĩ ſtellas apłi intel
ligut.ꝗ in deceſſu Maꝛie oẽs affuiſſe dicũ
tur. Mulieri ſt᷑ date ale ad uolandũ ꝑ quas
intelligit᷑ aſſumptio tã coꝛpꝑis qᷓ; aie . Feſti
uitas aũᷣt huiꝰ ſct᷑e aſſumptõis figuꝛata fuit
olĩ in matre ſalomonis. Salomon eiĩ rex in
thꝛono glie reſidebat: ⁊ matꝛi ſue thꝛonum
ad dexterã poni faciebat. In quẽ ipᷣaz a ðx
teꝛis ſuis locauit:⁊ qdᷣcũq; pecieꝛat ſibi non
negauit.Sic ⁊ vxpᷣs matrẽ ſuã a ðᷣxteꝛis ſuis
locauit:⁊ oĩa q̃cũq; uoluẽit ab eo ĩperrabit
O felix maria ⁊ oĩ laude digniſſima.O vgo
maꝛia dei genitꝛix głioſa. O ſublimis pueꝛ
pa:q̃ deũ autorẽ celi ⁊ terre quẽ oĩs cꝛeatu
ra ñ capit tuo ĩmaculato uteꝛo claufũ geſta
ſti:Quid nos tãtili:ꝗd actõe puſilli:qd ĩ tu
is laudibꝰꝛeſeꝛamꝰ:cũ ẽt ſi oĩim nẽm mẽbra
ueꝛteꝛent᷑ in linguas te laudaꝛe nullus ſuffi
ceꝛet: Quid dicã pauꝑ ĩgenio cũ de te ꝗeꝗd
dixero minõ laus ẽ q; digritas tua mereat᷑:
Quid g de te dignũ dicã:ꝗd ꝛeferã: cũ ñ ſuf
ficiat lgua caꝛnis tuas enarraꝛe vtutes.O
maria tui ꝛecoꝛdatiõis noĩs melle dultior.
nectarẽe ſuauioꝛ.feſſos r̃creat.meſtos letifi
cat oppꝛeſſos releuat.errãtes ad uiã ſalutis
reuocat.⁊ peccatoꝛes ne deſꝑent ſue ſuaui
tatis odoꝛe ↄfoꝛtat. Sicut eĩ tpᷣꝛe uernali:

heate vᷣginis.

cũ ad alta celi ſol incipit aſcendere.⁊ teꝛꝛis
fecũda radioꝝ ſuoꝝ luminoſitatẽ ifüder̃ ue
getabilia cũcta hyemali glacie ↄſtꝛuicta in
cipiũt reuiuiſcer: aĩantia quoq; ⁊ uolatilia
ĩ antꝛis ⁊ ſpecubꝰ ac diueꝛſis quibuſq; lati
bulis abſcõdita.ad tãte lucis nouitatẽ r̃ſpi
zaꝛe incipiũt: ac uiꝛes ꝛeſumere ⁊ coꝛdis le
ticiã cantibꝰ⁊ plauſibꝰ letabudis onder̃:ho
mines quoq; ſenes cũ iunioꝛibꝰ eiꝰ ĩ gduẽtu
exhilaꝛãt᷑.⁊ tota ſr̃ficies t᷑ꝛe ðcor̃ ĩduit᷑ ⁊ ap
plaudit ac ↄgratulat᷑. ſic nobis accidit cuʒ
ſole amicta.vgo feↄda. gia celi pᷣelecta:ut
ſo:fines cordis nr̃i ĩgredit᷑.⁊ mẽoꝛia eiꝰmẽ
tibꝰnr̃is rut ilãtibꝰabſq; nube ĩfũdit᷑.ↄtinuo
nãq; duꝛitie oĩs ad tãte lucis ĩmẽſitatẽ r ſol
uit arida cũcta roꝛe celeſtis gr̃e ũꝛigãt᷑ fu
gãtur tenebre.lum̃ nouũ exoꝛit ⁊ gaudioꝛũ
nobis mã iĩmẽſa cumulat.O nom̃ admirabi
le.O nomẽ delectabile.O nomen grauiduʒ
ſacramentis ⁊ diuinis plenũ miſteꝛijs.O no
inen głioſum. O nom̃ celeberrimũ.O nomẽ
ſublime:ante tpꝛa uniueꝛſa in dei pᷣdeſtina
tione ↄpoſitũ.⁊ in tpᷣꝛe digne ꝑſone: ᷑ʒ rem
ↄueniẽteꝛ impoſitũ.O nom̃ ꝙ noĩat ſepiꝰ: ⁊
frequẽtat᷑ dulcius in oſilio ⁊ ↄgregatiõe iu
ſtoꝝ: ⁊ ꝙ vᷣſat᷑ clemẽtius in oꝛe peccatoꝛũ.
Quis eĩ unquã cꝛiminũ ueniã petijt:niſt me
diãte Maria:Oẽs Mariã inuocãt.Omneſ
Mariã nominãt. Mariã pᷣ oĩbꝰ amãt. Oiĩs
etas ſexꝰ ⁊ ꝓfeſſio Mãiã ſtudioſe r̃clamat
Cũ eĩ ſũmũ regẽ peccãdo ꝑdimus cũ ãgeloſ
⁊ ſctos oẽs offẽdimꝰ.cũ ẽt nobiſipis gaues
ſumꝰ: ⁊ oĩo neſcimꝰ ꝗd agere ðöbeamꝰ. q; ſo
lum reſtat miſeꝛis ut oculos cordis ⁊ cõpo
ris ad te leuemus.ↄſiliũ qꝛẽtes.petentes au
xiliũ. Vn Anſhelmus. Nihil ceꝛte utiliꝰpoſt
deũ memoꝛia mr is dei.nihil ſalubriꝰ medi
tatione pij amoꝛis.quo feꝛuebat in mẽoꝛia
⁊ ↄtẽplatõe filij ſui nihil iocũdius ſapore ꝝ
tracti gaudij eiꝰ quo młtipliciteꝛ paſcebat᷑i
eodẽ ⁊ ꝑ eundẽ filiũ ſuũ. Sepe quideʒ uidi
inus ⁊ audiuimus pluꝛimos hoĩm in ſuis pe
riculis recordari.noĩs ipius beate Marie
vginis.⁊ illico omis peꝛiculi malũ euaſiſſe.
elotior ẽ. n.non nũqᷓ; ſalus memorato no
mie eius.qᷓ; luocato nomiĩe dñi ieſu unici fi
lij eius.t id ꝗdẽ ñ ideo fit ꝙ ipᷣa maior eo
ſit.aut potẽtior.nec.n.ipᷣe magnꝰ aut potẽs
ẽ ꝑ illà:ſt᷑ illa ꝑ ipᷣm. Quare gᷓ ſalus ꝓmptiõ
ĩ ꝛecoꝛ datõe eius qᷓ; filij ſui ſepe peꝛcipiat᷑
dicã ꝙ ſentõ.ꝙilius ꝗdem eius dñs eſt ⁊ iu
dex oium. diſcernens meꝛita ſingnloꝝ. Du 3ʒ
igit ipᷣe a quouis ſuo noĩe ĩuocatus.ñ ſtatĩ
exaudit.ꝓfecto iuſto iudicio id fac᷑. Inuoca
to ãt nomine mr̃is ſue:⁊ ſi merita ĩuocantis
ñ mecẽt᷑ meꝛita mr̃is ĩtercedũt ut exaudiat
Pec deniq; bumanꝰuſus quottidie pbat:cũ
ꝗs ꝓpoſito amici noĩe ab alio impetrat ef
ficacit᷑: ꝙ ſimpliciteꝛ ſua pᷣce neq̃q; ĩpetra
ualebat. Itaq; ſi tã utiliſ ẽ ĩ ſubuenièdo me

2 u

— ===

ſa o ocof namnalled
luao t glfcitüte uuge
nnt ui Aug accipe lla
igipares geaß anoſſes
egnota/Clpds f a0
nfao ces intra ſacrarii
porta nobis iicotuece
excuſabile p te ingen
gfda neme hoſam i
pem grogam excuſa
liore Merids naenims
cisqte derec &
toꝛis T indiciſ. Guccurf
fllantmes defone fiebil
ni p cleꝛo itercede ym
14 p deuoto femineo ſe
um iuuamen quicung;
aſſumptöm. Dit tibi⸗
pl affectus ſup celori
letamẽ aſpicigfetis g
ncmittas eumg ut pyr
interpelescamut f
fa offlignmme ininriis
felmne ininu ſti
lcncere etinemm. T
Atung escictis urginn

ſo d abicemtiue can
ulentalliaroſr
ig ite utädos
ſeiciſinn
unlamftoſeil

0 noſn g noiak ſep.
n oflio t vgegtnie
wetiug inoe peccgtoei,
mimu uenni yerit nit ne
Wini muocit Onne/
Mmnioipdgmit, His
Miiä ſtudioſefclamat
Cd nns d df
RWs nes
ga agere ddeand. H0
ut oculos crdis1 c.
liu qnetes gelentes au
nus. ſibil cene ani oſt
is dei nibi ſalihri mei
is. guo feruebar in Morin
ſui nibil iocüdinsſofen
guomltiplicite nſcedati
flüſni Sepe guitez it
oplwinos hoimn in ſuspe
.,nois iius begte Pre
nis enculi mnali euaſſſe.

nnich alns nendlal 0

eumanonietii ei miäf

—

Secunde partis

moria noĩs matris dei:non mirum ſi magis
affert fructum frequens meditatio ſancti a
moꝛis eius: ſi plenam iocunditatem dabit
dulci ſtudio.cogitata ⁊ recogitata immenſi
tas gaudij eiꝰ. Pec Anſelmus. Tibi ergo
o ſpes nr̃a gaudium ⁊ leticia cõdis nr̃i.ego
peccatõ ĩ uocẽ ſalutatõis ⁊ laudis cupiẽs ꝓ
rũpere.teq; ex itimo coꝛdis.cũ gemitu ⁊ la
chrymis ⁊ deuota coꝛdis genu flectõe affec
tuoſiſſime mr̃ez gr̃e ſalutar̃ ꝭ laudaꝛe:cũ m̃
te ꝑtracto uiros illuſtres ꝗ te ab initio lau
dauer᷑̃t pᷣ ſtupoꝛe deficio.⁊ ultra ſpm̃ ñ hẽo.
Sʒ cñ ad me ip[z redeo.h̊ ĩtꝛa me ruoluo di
cẽſ. Salue o pia ði mr̃:⁊ uiꝛgo:qᷓ; laudat or
bis t᷑re ⁊ plẽitudo eiꝰ.celi celoꝝ ⁊ oĩſ uirtꝰ
eoꝝgꝗcꝗd ð pᷣconio tuo lĩgua dicẽ ꝑptuit.ca
Llamꝰ ſcribere ualuit.coꝛ potuit cogitar̃ oĩ
beillis ſił collectis ⁊ ↄſcriptis.⁊ ĩ unũ mani
pulũ ↄgeſtis.cẽtuplicata:⁊ ĩifinicies młtipli
cata coꝛde ðuoto.aureo cũ ðcor.mellifluo
ſapor.⁊ odor̃ aꝛomatico tibi porrigo ad lau
dãdũ ⁊ głificãdũ te uiꝛgo beata nũc ⁊ ineteꝛ
nuz. uñ Augꝰ.accipe itaq; q̃ſcũq; meꝛitis tu
is ĩpares graꝝ actiones ⁊ laudes ⁊ cũ ſuſci
pes uota.cłpas nr̃ as orãdo excuſa.admitte
nr̃ as pces intra ſacrariũ pie exauditõis ⁊ ꝛe
porta nobis ãtidotũ reconciliatõis.Sit ꝑ te
excuſabile ꝙ ꝑ te ingerimus.fiat ĩnetrabile
ꝙ fida mente poſcimꝰaccipe ꝙ offerimꝰ im
petra ꝙ rogamꝰ.excuſa ꝙ timemꝰ qꝛ nec po
tiorẽ meritis inuenimus ad placãdũ irã iudi
cis q; te q̃ meruiſti mr̃ exiſter̃ eiuſdẽ r̃demp
toꝛis ⁊ iudiciſ. Succurr̃ g miſeris. Juua pu
ſillanimes.ꝛefoue flebilef.oꝛa ꝓ ppło.ĩteꝛue
ni ꝓ cleꝛo.ĩtercede ꝓ mõachoꝝ choꝛo. exo
ꝛa ꝓ deuoto femineo ſexu. Sentiant om̃ſtu

um iuuamen quicunq; deuote celebràt tuã

aſſumptõm. Sit tibi ↄpaſſio ſuꝑ afflictis.ſit
piꝰ affectus ſuꝑ celorũ ꝑegꝛinis.⁊ cum te ſp
letantẽ aſpicis fletus quoq; nr̃os ad deũ ipᷣa
admittas eumq; ut ꝓpriuʒ filium pꝛo nobis
interpelles pᷣc amuꝛ. Nos em̃ adhuc ĩ hac t᷑
ra affligimuꝛ. iniurijs laceſſimuꝛ.obpꝛobꝛijſ
gfficimuꝛ.eſurimuſ.ſitimꝰ ſomnum patimuꝛ
ĩ caꝛceꝛe retinemuꝛ. Tu vo ĩ celeſtibꝰꝛegniſ
pᷣlata es cũctis uirginum choꝛis.CTu agnuʒ
quocunq; peꝛexerit ſeq̃ris.tu uiꝛgineoſ cho
ros ⁊ ab icentiue earnis illecebꝛis alienoſ.p
albentia lilia.roſaſq; uernanteſ ad fontez ꝑ
ennis uite putãdos ĩuitas.Tu ĩ illa beatoꝝ
feliciſſima rgna pᷣmi oꝛdinis dignitate ĩdẽp
ta.plantiſ roſcidis obeꝛꝛãs.ĩteꝛ ꝑadiſi ame
nitatẽ gramineoſq;.⁊ crocos tenero poplice
ꝑgis.feliciq; palma uiolas immarceſſibiles
caꝛpis. Tu ↄcinis ſine fine choꝛis ↄiũcta an
geliciſ aꝛchangeliſq; ſociata indefeſſa uoce
ſct᷑s clamare ñ ceſſas.Tu in cubiculo r̃ gis.
bt᷑itudine gemis ac margaritis oꝛnata exi

ſtis. Libi thꝛonus ab angelis ẽ collocatus ĩ

aula regiſ eterni/teq; ipſe rex ꝛegũ:ut mr̃eʒ

——

Capitulũ lxxxvj .

ueꝛaà ⁊ decoram ſponſam pre oibus diligẽs.
amoꝛis amplexu aſſociat.nec mirũ ſi dignet
tibi ad gaudere deus regnans in celis.queʒ
tu paruulum ex te hominem natum totiens
oſcnlata es in terris. Pas g tuas felicitates
poſſidens conuertere ad noſtrarum m iſeria
ꝛum ſalutem. Inteꝛ hec fratres cariſſimi to
to mentis affectu beatiſſime uũginis ĩteꝛceſ
ſionibus nos committamus. Omnes patroci
nia omni niſu imploremꝰ ut dum nos ſuppli
ci eã obſequio frequentamus in terris .ipſa
nos ſedula prece commendare dignetuꝛ ĩ ce
lis.Neq; enim dubium eſt eam que meꝛuit
pro liberandis pꝛoferre pꝛetium poſſe plus
ſanctis omnibns liberatis impendeꝛe ſuffra
gium. Sed quid nobis ꝓdeſt hanc interpel
lare uocibus:niſi etiam humilitatis eiꝰ exẽ
pla teneamꝰ. Curemus eꝛgo dilectiſſimi fra
tres:ut cum huius diei feſtiuitati intereſſe
cupimꝰ neſtimentis humilitatis atq; carita
tis induti appareamus.non noſ inuidia alie
ne felicitatiſ toꝛqueat.nõ ira uſq; ad diuiſio
nem dilaniet.non cupiditas a nobis Chꝛi
ſtum excludat.nõ ſeculi nos triſtitia exuꝛat
non proſperitas eius incaute decipiat. non
luxuria inquinet.non immunditia polluat.
non elatio corrumpat. non ſuperbia inſflet
ut cum nos uirtutibus ornatos.caritate con
iũctos.humilitate fũdatos.beata ði gẽitꝛix
maria ſue nos intereſſe feſtiuitati ꝑſpexerit
ardentius ſuꝑuenire feſtinet apõ filiũ ⁊ dñʒ
ſuum ieſum xpᷣum deum ſaluatorẽ noſtrũ ꝗ
coꝛonis ꝑhennis regni clarificat ſanctos ſu
os ⁊ eſt e᷑na laus ⁊ expectatio oĩbꝰ electis
ſuis.hec aug.i Uñ ⁊ anſbel. Rogamꝰ g te
dna.ꝑ ipſã gram qua te pius ⁊ omnipotens
dePꝰſic exaltauit.⁊ oĩa tecũ poſſibilia dõauit
quatenus id apud ipſum nobis obtineas. ut
plenitudo gr̃e quã meꝛuiſti ĩ nobiſ ſic opet.
qð ꝑticipiũ bt᷑i premij eiꝰnobis miſericoꝛdit᷑
qrq; donet᷑.ad hoc ꝗppe deꝰ noſteꝛ ꝑ te fac
tus ẽ fꝛateꝛ nr. ut quêadmodũ ipſe dignatꝰ
eſt conſors fieri noſtre humanitatis ſic nos
meꝛeamuꝛ ↄſortes fieꝛi ſue diui nitatis. In
tẽde g pijſſima dña. ut nobis ad effectum ꝓ
ueniat.propteꝛ ꝙ deus noſteꝛ ex tuo caſtiſſi
mo utero factus homo inteꝛ homines uenit
Mec ſis queſumus exoꝛatu difficilis qura ꝓ
culdubio idem benigniſſimus filiꝰ tuus erit
ad concedendum quidquid uoles pꝛomptuſ
⁊ exaudibilis. Tantum modo itaq; uelis ſa
lutem noſtram ⁊ uere nequaquam ſalui ẽẽ
non poterimus.Quid eꝛgo ſtringes larga ui
ſcera miſeꝛicordie tue contra nos domina:
ut nolis ſaluaꝛi nos.Ceꝛte deus noſteꝛ teſte
propheta miſericoꝛdia noſtra eſt. tu eiuſdesz
dei noſtri abſq; dubio uera mater es.Si tu
ergo q̃ deles ⁊ ꝛe uera miſeꝛicordie mater.ðᷣ
negas nobis effectum miſericoꝛdie.c“ tâ mi
ꝛabilit᷑ fẽa eſ mr.ꝗd faciemꝰ cũ idem filius

4

De finali

tuꝰadueneꝛit cũctos equo iudicio iudicatu
r. Si ꝗõ lIʒ ipe filituoſit ꝑ te factꝰ fr̃ nr̃.uti
q; tñ ubi unolutatẽ tuã ſue videlzʒ dulciſſime
mr̃is magis poꝛꝛectã aduerteꝛit.illuc pᷣuata
egtatis rõe. a q̃̊ te nullatenꝰdiſcrepar̃ uelle
uliõbit iudicij ſui ſniaz. ſue ad miſcõiaʒ ifle
ctẽdo.ſiue ad iuſticiã itẽdendo pmulga bit.
Subueni g nobis dna.⁊ ñ ↄſiderata pct᷑oꝛũ
nroꝝ multitudine.uelle tuũ ad miſerẽdum
nobis iflecte. Cogita q̃ſumꝰ ⁊ recogita apð
te.qꝛ ñ ad dãndãdũ ſʒ ſaluãdũ pctoꝛes.ↄditõ
nr̃ factꝰ ẽ hõ ex te. Cuꝝ itaq; ñ iuuabis nos
petoꝛes.q̃ ĩ tãtã celſitudinẽ es ꝑꝑ nos eleua
ta ut te dnam hẽat ⁊ ueneret tota pit᷑ crea
tura. An iõ utꝑ peamꝰ ꝗpliꝰñ curabis.q; qc
ꝗd de nobis miſeris ult᷑ eueniat.głie tue nł
la iactura ĩde pueniat. Et ̊ ꝗqdẽ foꝛtaſ ali
qꝰ mõ bõa dña poſſes.ſi ꝓ tui ſoliꝰexaltatõ
ne ⁊ utilitate mr dei fcã fuiſſes. Sʒ utiq; ðᷣ
us ꝗ hoĩeʒ aſſũpſit ex tua caſtiſſima caꝛne.
B fecit ꝓ tua ⁊ nr̃a cõi ſalute.Si g tu q̃ ple
na ſalute es potita ñ ĩtẽdis ut eadẽ ſalus ꝓ
modlo nr̃o ẽt ad nos uſq; ꝑtĩgat iã tuoꝝ ſuf
ficiẽs ↄmodoꝝ nr̃oꝝ negligẽs eẽ uiobe:is.q̃
pꝓ tdtiꝰ moi ſaluatiõe meruiſti fieri mr̃ altiſ
ſimi cua nos poſtpoſueꝛis quos obuoluit fu
no ſecuk. Quid g qſo pdeꝛit nobis tua felix
⁊ glioſa exult atio.⁊ qᷓ ide hẽmꝰ dulcis ⁊ ef
lectuoſa exultatio. Ut g filiũ tuũ totiꝰmũdi
ſaluatoꝛẽ ⁊ te eiꝰ recõciliatricẽ ueꝛacit᷑ eẽ
ſenciamꝰ eo nos ꝑpẽſiori ſtudio iuua pꝛeca
mur.⁊ foue qꝰĩ fecibꝰmði natos ⁊ alitos.po
tiori leuamiĩe ꝑſpicis ĩdĩger̃.Ab initio ðᷣniq;
renouatõis huane. oĩbꝰſub tuũ pᷣſidiũ ↄfugi
ẽtibꝰhucuſq; ſuccurriſti,⁊ idcirco pᷣ oĩ crea
tura oĩ lauõ digniſſima: dici z eẽ meruiſti.
Eya ſuccurre nobis.⁊ oꝛamꝰ ut laꝰ qᷓ; ꝑ tot
ſecła poſſediſti ↄtĩua tibi duꝛet ĩ gra ipᷣa q̃
mðo ſubueniſti. Tibi g nos ↄmẽdamꝰ tu
cura ne ꝑpes mꝰ. Effice potiꝰ ut ſalus nr̃a de
die ĩ diẽ mitiplicet.⁊ filio tuo dño ieſu xpᷣo
uita nr̃a iugi öuotõe famłet.̊ An. Or̃o
Eodator gaudij. largitoꝛ ſolatij. luc
d Itus rleuatõ. meꝛoꝛis effugatõ.ꝗ btaʒ
vgieʒ mãiã mr̃eʒ tuã maieſtatis ſpe
culũ.ãgloꝝ ſolatiũ.tue bõitatis imagineʒz.

nre ſalut᷑ origĩiez. młtiplici gaudio ĩ tris ⁊ ĩ

celiſ letificaſti:ↄceð mihi ſupplici tuo.ut gꝗ
ad eã q̃ſi ad fõ ẽ gaudij ĩ doloꝛibꝰmeis fidu

cidalr recurrere pᷣſumo ualeã ipᷣiꝰmeritis ⁊ ĩ

terceſſiõe pñtis.⁊ ꝑppetui gaudij effectũ ſẽti
re. ⁊ ad illõ ĩeffabile gaudiũ quo aſſumpta
tecũ gaudet ĩ celis felicit᷑ ꝑueniꝛe.
G De linali iudicio. Capitulũ.lxxxvij
Oſt pᷣdicta q̃ iã ↄpleta ſt᷑ reſtat ut
Pp de finali iudicio ⁊ ꝗqpuſdã alijs ñ:
dũ ĩpletis aliquid uiõamꝰ. inale
it aq; indiciuzʒ. q̃dã ſt᷑ accidẽtia.ſ.
pena puꝛgatoꝛij.eccłie ſufftagia ⁊ antixpᷣi ꝑ
ſecutio.q̃dã acomitãtia.ſ.ↄflagratio mði ⁊

iudicio.

coꝛꝑm reſurrectio.⁊ q̃dã ſequẽtia.ſ.pẽa in
fernał ⁊ głia celeſtis.de purgatorio ſciẽdũ
ꝙ ĩ eo duplex ꝑea ẽ. una dãni de carẽtia di
uie uiſiõis. alia ſẽſus ð afflictõe caloꝛis aut
frigoris łpene alteriꝰgeneꝛis. ⁊ q́;ẽtũ ad utꝝ
mior pena purgatõij. maioꝛ ẽ q́; maxima
pena hꝰ mi. Ber. Sola dies purgatorij ſu
pat paſf iões ſct̃oxꝝ. Rõ at aceꝛbitatis pene
purgatorij ẽ iſta.qꝛ cũ ðᷣus plus q̃rat em̃dã
qᷓ; penã.plus gõpᷣrat ĩ pn‚tia vtutẽ bõe uolũ
tatis q; penã af flictõis.uñ pl“ põderat dᷣus
modicã penã uolũtariã ĩ pñnti.qᷓ; multã ñ ita
uolũtariã ĩ futuꝛo ſiẽ plus ualet mõicũ auri
qᷓ; multu plubi. Uñ ̃jʒ Augu. Una gutta aqᷓ
lachaymaꝝ tm fac B̊ ꝓ emda. q;tũ cẽ anni
Lrugatoio. Et oʒ ut ꝙ ibi öficu ĩ uolũtate
aeSe in acerbitate. Neceſſe ẽ ãt: ut ait
Aug.ꝙ tm̃ urat doloꝛ q;ti inheſerat amor.
Tãato eĩ ꝗſꝗs torq̃t diutiꝰ.qͥnto affectꝰ eius
uenialibꝰ iherebat fortiꝰ. Un tadiu diffeꝛt
ꝗs a glia quouſq; fiet ſine oĩ macła.ſic erat
ĩ vaptiſmo.Noli g ↄtẽnere uen alia. ꝓ ꝗabꝰ
tãta pẽa ẽ expectãda.¶i ãt aia icoꝛporea
corꝑalibꝰꝑẽis teneat.õclarat Aug.dicens.
ie ꝗᷓ in coꝛꝑibꝰuiuẽtes ꝑ dilectõez ꝛeꝝ uiſi
biliuũ coꝛꝑalibꝰimaginibꝰafficiũt.a corꝑibꝰ
exeuᷣtes ĩ eiſdẽ imaginibꝰ torm̃ta paciunt᷑.
Nopterea eĩ corꝑalibꝰpaſſionibꝰibi teneꝛi
pnt.qꝛ a cõꝛuptõe coꝛꝑaliũ affectiõuzʒ h̊ mũ
date ñ fuer̃t.qᷓ; corpuletiã ð corꝑis delecta
tõe traxer̃t.Et iteꝝ.Si eĩ aĩa a corruptiõe
coꝛꝑaliũ affectõnũ hq̊ ñ mũdat᷑.corꝑe exuta
corꝑalibꝰtenet᷑ paſſiõibꝰ.Stuðõat g ĩ hac ui
ta ſe ab huiuſmõ: fetulẽtia mõaꝛe.q̃tenus
cũ hinc exierit.nihil corꝑeus ſecũ tra bat.⁊
a corpꝑis paſſione ĩmunis exiſtat. Pec Aug.
Suffꝛagioꝝ ãt ſt quattuoꝛ modi generales.
ad quos oẽs alij reducit.ſ.or̃o.ieinniũ.ele
Rnns ⁊ ſacr̃ʒ altaris. Vec ſuffragia ðfunc
tis ꝓſuni fʒʒ magis ⁊ minꝰ. ꝓ diuerſitate me
ritoꝝ in moꝛtuis.uel ꝓ caritate niuoꝝ ꝗ ma
gis ſiolicitant ꝓ mortuis aliquibus qᷓ; alijs.
Illa. n. ſuffragia ꝗᷓ ſpalirer fiũt ꝓ aliꝗbꝰ pꝓlꝰ
ualent illis qᷓ; alijs.lz ẽt alijs aliquo mõ cõi
cent᷑. Suffragia vo q̃ cõit᷑ fiũt ꝓ ðᷣfunctis qᷓ;
uis oĩbus ꝓ modulo ſuo ꝓſint.illis tñ ãpliꝰq
dum eſſent in ſtatu uie magis meruer̃t ut ſi
bipꝓdeſſent. Un greg.illis ſacre uictime mõ
tuis ꝓſunt:qui hic uiuendo obtinueꝛunt.ut
eas ẽt poſt moꝛtẽ bõa adiuuẽt.q̃ his ꝓ ipᷣis
ab alijs fiunt. Inter ̊ ãt pẽſandũ ẽ ꝙ tuti
or uia ſit.ut bonum ꝙ quiſq; poſt mortem
ſuam ſperat agi peꝛ alios.agat duzʒ uiuit ip
ſe peꝛ ſe. Seatius quippe eſt libeꝑ exire. q;
pouincula libeꝛtatẽ que:eꝛe Cunc g uerep
nobis deo hoſtia accepta erit. cum noſipos
hoſtiaʒ fecerimus.Et fidenter dico: qm̃ ho
ſtia ſalutari poſt mõtẽ ñ indigcbimus.ſi an
te mortẽ deo hoſtia ipſi fuerimus. Pec Gre
goꝛius. Inſuper.ne aliquid bonuʒ pereat.il

tttuſt in an v0
hitabit qr iſpo eui P—
nalor ggcht ll ddit

7

cktüaduetuaminßige
ſeſtü g erit zlicno
ent helyas? enoch:u
tes ad uid fitai fuci
gue oliue. . ſpüſctoun
labra. i. lum dutes alij
gieb mnle ucetiſer⸗
midio,fe xp pclican
tetii paiciteſ t exeplo
coyſcer cafieni uer d
neo ? ueces teſtes ſul
l eſeꝛetes qn ihli ma
dgedid Wiede
tch alig oca wdrdg ſt
ſui efflaueꝛit generet
in ſpuͦſancto facietes i
dait in maximi aamn
it hec maz ſigna ſup
llis dabütin tenl
tiatiu. Tade antixp
ſilie. ps
ſacebut (pa eor in
R ſoctibuſ t imidio
cop ſepelif po neti
eicbaſanm.
u eſurget,? in cela
pus fo qneei dieh⸗
enadit it ridus
nnuſ iate inn occi
ichaelẽ archägel
Olueriin aite⸗
vi is e⸗ lioe 1
iinſcen tin
ſclytus ſe
Patrè ibi e

ſe inecinatki ſtinn
denere en alg P
icelu it ginicoeore
euf dlarat Augalens,
neſes oclecoez ep ii
UtCez ep niſ
Gund uffit coi⸗
end tormita pociunt,
b paſionbihitenen
uli afectiötzhjni
leni corpis gelecta
Ra tiad Erumroe
Dd Neeorn
node udn gipecui
fetuletia moͤne qtenns
hl corperz ſecünabat
munis exiſtat. Dee Ang.
Wanus odl generales.
educif. o ieinnile
tans. vet ufragadfune
6t mind. pdiuerſimene
ndlp cariae ninor gmm
ntuis dliguibsih aſß,
ſiler fiüt Paligb'
1pilrer fiüt alig .
alno noo
.Het aliſs oliuo n .
ocifütgifinaec
loſuopimn Disie 4
magis merneft un
u uie nag en
ilis ge nictine

Secunde partis

la bõa q̃ ꝗs peccãdo oꝑpat᷑ moꝛtificata alijs
ſaluandis dabũutuꝛ Sicut quãdo corporali
moꝛte ꝗs morit᷑: fr̃es ⁊ pping ĩ bõis e ſucce

dut. Antixpᷣs vo q̃ttuoꝛ mõis ſubvtẽdi hoĩes

armabit. f. calida ꝑſuaſiõe miꝛaculoꝝ opeꝛa
tõe bonoꝝ laꝛgitõe toꝛmtoꝝ exhibitõe. Pꝛe
dictis qᷓttuõ mois młtos ad ſe trabet. tꝛabet

ãt malos ꝑ mũera. bonos ꝑ toꝛmta. ſiplices

ꝑ pᷣdicatõʒ ⁊ miꝛacula. Pẽbit ſecũ magos ⁊
maleficos.reges quoq; ⁊ pᷣacipes. Uñ ĩ apo
ca.Uidi ð mari beſtiã aſcẽdẽteʒ.i.antixpᷣm
hñntẽ capita ſeptem.i.pᷣncipes univſos ⁊ coꝛ
nua decẽ.i.illos q̃ ĩpugnãt ðcalogũ. Pic ex

pentibꝰ ſenibꝰ ↄcipiet ⁊ naſcet᷑ ĩ babilõe ð

—

tꝛibu dan.⁊ ſic ĩ xpo oĩs plẽitudo diuinitat᷑ ĩ
hitauit ita ĩ antixpᷣo oĩs plẽitudo miꝗtatiſ ĩ
hĩtabit qr ĩ ipᷣo eꝛit ſpũs malignꝰ caput oĩm
maloꝝ ꝑꝑ ꝙ ⁊ filiꝰ ꝑditõis uocabit᷑. Int᷑ oc
elłtũ aduẽtù antixpᷣi ꝗ ẽ ꝑ natiuitatẽ. ⁊ mãi
feſtù ꝗ erit ꝑ pᷣdicatõʒ ⁊ aptã ꝑſecutõʒ.ueni
ent helyꝗs ⁊ enoch:ut ipᷣi repugnẽt ⁊ erran
tes ad uiã vitat᷑ r̃ducãt:ꝗ utriq; ꝑ zachariã
due olinue.i.ſpũſcto uncti.⁊ ꝑ iohʒ duo cãde
labra.i.lum dãtes alijſ noĩant.⁊ pdicabunt
diebꝰ mile ducẽtiſſexaginta.i.tribꝰ ãniſ ⁊ di
midio.ſiẽ ⁊ xpi pᷣdicauit.amicti ſaccis.i.pẽi
tẽtiã pᷣdicãteſ ⁊ exẽplo ſui onñdẽteſ.Et oẽſ ꝗ
cogſcer̃ ⁊ ↄfiteri ueꝝ deũ uolũt.hos duos ſe
nes ⁊? uezaces teſtes ſubſequũt᷑.iniquũ erro
ꝛẽ deſeꝛẽtes.qm̃ ipᷣi ĩ magnis ⁊ coꝛã ðo ⁊ co
ꝛã pplo fulgebũt.uicos ⁊ ciuitateſ ⁊ plateaſ
atq; alig loca ubiↄqʒ filiꝰpditõiſ pᷣriã doct᷑nã
ſuâ efflaueꝛit ꝑcuꝛrẽtes.ac in eis młta ſigna
in ſpuſancto faciẽtes ita ut oĩs ppłs ꝗ ea ui
ðꝛit in maximã admiꝛatõm ducat᷑. Idcirco
ãt hec maſ ſigna ſupꝛa fiꝛmã petrã ſolidata
illis dabũtu qᷓtenꝰ illa oria ⁊ fła ſigna abii
ciãtuꝛ. Tãdẽ antixpᷣs occidet eos in hieꝛłʒz ⁊
iacebũt coꝛꝑa eoꝝ in plateis tribus diebus
⁊ noctibuſ ⁊ dimidio.qꝛ nullꝰaudebit coꝛpa
eoꝝ ſepelĩ ꝑꝑ metũ antixpᷣi.ut qcũq; uirit
timeãt eis ↄfoꝛmari. Pꝰ tees ãt dies ⁊ dimi
diũ ꝛeſurgẽt: ⁊ in celũ ĩ nube aſcẽdẽt. Anti
xpᷣus vo ꝗndecĩ diebꝰ r̃ gnabit pꝰmoõtẽ illoꝝ.
Regnabit ãt tribus ãnis ⁊ dimidio. ⁊ pꝰ do
minuſ pᷣjate ſua occidet eũ.ſiue ꝑ ſe ſiue peꝛ
Michaelẽ archãgelũ.Occidet ãt in monte
oliueti in papiliõe ⁊ ĩ ſolio ſuo.in loco illo.
Uñ dñs aſcedit.ſ.in pᷣfati mõtis ueꝛtice qui
dicitux ĩclytus.qꝛ ex eo ſaluatoꝛ aſcẽdit ad
patrẽ.ibi nãq; ꝑibit.uñ dñs aſcẽdit.Quo int᷑
fecto.ñ ſtatĩ ueniet dominus ad iudiciu.ſed
ↄcedẽt quadꝛagintaqnq; dies ad refrigeꝛiũ
ſanctoꝝ.⁊ ad penitẽtiã ſubueꝛſoꝝ.Quãtũ ãt
ſit ſpatium inteꝛ illoſ quadꝛagintaquinq; di
es ⁊ finẽ mundi nẽo ſcit. Judei tẽ ad pᷣdica
tõez enoch ⁊ helye ↄuertent ad fidẽ ⁊ ſcta
eccłia uſq; ĩ finẽ mũdi pacifica ꝗeſcet.qꝛ ex

tunc fraudulentia ⁊ ſeu itia diaboli penitus

ðficiet.Ciꝛca conflagationem mundi ſcien

Capitulũ.lxxxvij.

dũ ẽ ꝙ ignis pꝑmaximus aduentum iudicis
preueniet ⁊ faciẽ eius pᷣcedzʒ.qꝛ uiꝛtute diĩna
n ſolũ ignis ꝗ ẽ in ſꝑa ſua.ſed ẽt om̃es igneſ
q ĩ terra ⁊ ſuꝑ terrã ſũt.ad mõi ↄflagꝛatõʒ
còcurrẽt. Peꝛ iſtũ ignez qſ ſi fiet puꝛgatio
iuſtoꝝ ⁊ punitio maloꝝ.incineratio coꝛpoꝝ
⁊ ⁊2 ſuptio terrenaſcẽtiũ. Pẽbit em̃ iſte igniſ
officiũ q̃ttuoꝛ igniũ.uidelʒ igniſ ĩfeꝛnal ad t
pꝛoboꝝ punitõez. ignis puꝛgatoꝛij ad bono
rũ a uenialibꝰpurgatõem ignis terreſtꝛis ad
uegetabiliũ ⁊ ſẽſibiliũ ↄſũatõʒ ⁊ coꝛpuʒ ici
neratõm. ⁊ ignis elementaris ad elementoꝝ
ſubtiliatõʒ ? ĩuocationis eoꝝ diſpõnẽ. Per
buc g ignẽ ita facieſ t᷑ꝛe exuꝛet᷑.ꝙ figuꝛa hꝰ
mði ꝑhibit.ſicut ⁊ olĩ ꝑ diluuiũ factuʒ fuit.
Et meꝛito pᷣmũ dei iudiciũ fuit ĩ aq̃ S ardo
rẽ luxurie qᷓ tẽ uiguit ultimũ vo iudiciũ eꝛit
ĩ igne.ꝗ tepoꝛẽ caritat᷑ q̃ tũc ſeneſcẽte quaſi
mðo ꝛefꝛigeſcet.Quo ſacto ſtatĩ eꝛt r̃ſuꝛꝛec
tio mõtuoꝝ coꝛꝑuzʒ. cũ aduẽtu iudicis ad iu
diciũ.⁊ tũc ĩflãmabit᷑ totꝰ mũdꝰ ꝑ circuitũ.
Quia eĩ hõ meꝛuit ⁊ demeꝛuit ĩ aĩa ſił ⁊ coꝛ
pe.puniet᷑ ł pᷣmiabit ĩ utroq; ⁊ iõ ĩ eiſdẽ oʒ
eũ r̃ſurgeꝛe. Reſurgẽt àt oẽſ tã bõi qᷓ;ᷓ mali.
nłla ĩ eis exũte dr̃ia.qᷓ;tũ qad oꝛdinẽ tꝑis:ſed

chru ad oꝛdinẽ dignitatis. Nã małli ſurgẽt ðᷣ

foꝛmes ⁊ ꝑaſſibiles.ĩmo tã ignominioſũ eꝛit
coꝛpꝰ pcroris.ꝙ aĩa ꝛeſumens ipᷣm:ſtupebit
qũ illõ uidebit.⁊ ipſũ uiore abhorrebit.⁊ uł
let potius hr̃e tale corpus.q̊̃le erat qũ dimi
diũ comeſtũ fuit a uermibꝰ. In bõis ãt nã ſ
uabit᷑ ⁊ uitia detꝛahent᷑.⁊ erit coꝛpꝰſepties
clarius qᷓ; ſol ſit mõ. Quãto fuerint crimina
maloꝝ abhominabiliora.tanto erunt corꝑpa
eorum deformiora.Et qᷓ;to fuerĩt meꝛita iu
ſtorum plura ⁊ maioꝛa:tanto eꝛunt coꝛpoꝛa
eoꝝ pulchriora ⁊ clariora.Corpus minimi
pueri ſeptiplicit᷑ claꝛius ſole exit.Si aliꝰfue
rit in decuplo eo ſct᷑ioꝛ illius corpus ĩ decu
pꝓlo erit illo cl arius.⁊ ſiłꝛ intellige ðöcenties
⁊ mileſies.t ſiẽ xpᷣus infinities eſt omnibuſ
ſct᷑is ſanctior.ita ẽ infinities corpus eiꝰ om
nibꝰ ſct᷑is clarius.Oẽs ãt tã bõi qᷓ; mali ᷣſuꝛ
gẽt ĩcoꝛꝛupti ⁊ ĩtegri coꝛpore.uidlzʒ ſine aliq̃
mẽbroꝝ diminutòe.ĩ öbita ſtatura ̃ʒ mẽſu
rã etatis plenitudiniſ xpᷣi.ſʒ bõi tm̃ in gloriã
ĩmortalitatis ĩmutãbũt᷑. uñ Aug.Sʒ ſi xpᷣuſ
in ea menſura corpis in q̃ mortuuſ ẽ reſurre
xit.nephas ẽ dicẽ cũ reſurrectõis oĩm tpᷣus
uenerit. acceſſurã corꝑi eiꝰ eã magnitudinẽ
q; ñ habuit ut longiſſim poſſit fieri equaliſ.
Si ãt dixerimꝰad dñici corꝑpis modum, etiã
minoꝝ maiorùq; corꝑa redigenda: ꝑibit de
multoꝝ corꝑibus ꝑplurimũu.cu ipᷣe nec capil
lü pituꝝ ẽe ꝓmiſerit. Reſtat ꝗ̊ ut quiſq; ci
piot ſuã m̃ſurã qᷓ; uel habuit ĩ iuuẽtute ſi ſe
nex ẽ moꝛtuꝰ.uel fuerat habiturus ſi eſt ãte
defunctus.Et iõ non eſt dictum ab apło ĩ m
ſurã ſtature. ſed in menſuram etatis plẽitu

dinis xpᷣi.qr reſurgunt corpora moꝛtuorũ in

in dicio. Ge
munenili erate 7 robore. ad é́ß xp e 3
ateen . 7OSSe xp̃ᷣuz pueniſſe diciũ „ ,i I . 2Z , „ani
cognim⸗. H Aug. GReſurrectõ g tꝛia coniget iciu facer ſ. executine.qx filihoĩs ẽ ab oĩ imeaeni.D ve⸗
ſi nꝗᷓ. ſ. Söfectũ ſi i puezis Sr he uiſibilis bõis ⁊ malis.ñ it i mit, Aliſsſehn
nirita na mbroꝑ ga ruufntFfi i di ma di.qꝛ ſoł mõis corde npti ſo fo⸗ 4 ſgit d cuſio die
n e ſie eſtt moſtzuoſtare hbron. i h forma Eui unt poſfit ab oibs mderi igiindinen
Reſurgẽt quoe; cor noſteuoſitare mbeoꝑ. iuſte iudicatur ĩ ea forma. in qᷓ il uid eri iridciſtiſ ne eafio
ex eodẽ puluere ĩ we re⸗ ſeeseaie raé. uñ Aug. Foꝛma illa erit taör⸗ = upcnnc ir ces
cacz nuras k ſin puluis ile nezertg h aie Illa iudicabit qᷓ enr Snren ni ti ges ni ntan
ad eãdẽ aiazʒ rdeat qᷓ ip pᷣmi fuerit diſpſuſ diciũ nõ fieret niſ inter ſolos iuſtos z inre etenballe, eriuſt
ſcẽt aĩiauit. nec ſolu ihsne uit uinet c ret tãqᷓ; iuſtis forma dei. Quia vo inciennz ch al hoſtiin ſte
bꝛa pᷣncipalia: et ſalu vosb q;tũ ad m̃ futuꝝ ẽ iuſtoꝝ ? iniquoꝝ:nec lzʒ ut ĩ diciuz jura ſt oſulithoſte P
bꝛis ad bcorẽ faciẽtib“ one 2 cetis meé ant deũ.tał apꝑebit iudex q̃t uide nig uid .D neiglerbenfi
q;tũ ad eẽ ⁊ q;tũ ad reg Snect eni hoĩes ⁊ ab eis quos corõaturꝰẽ 2 ab cig i 0 da wlcitt illid
eé Et B; ĩ znoſttcd, vrenittl a Einddscez fnatur C. hec Aug. Ordines at ännor eriti icnnioe euigelie⸗
tio tꝑis ĩ ictu oculi trãſuoli t u 3 iſſio ſpa iudicio.quoꝝ duo erũt electoꝝ errie pint gai A uan
ſit að r mora ĩ nouiſſia tu ⸗ iat media. ? trã duo repꝛoboꝝ ⁊ a ſiniſtris Ex pte el xtls eam ndien ſ.
⁊ mãaifeſtã poſtq; ñ erit n Bauba danin gdã ñ iuſicabůt ſʒ matcnbor falaabn, nmitzris ſiglior er
ille ĩtelligit H qei enagelio Sinn Hõ ut quoꝝ merita bõa ſ ieinirta al nen. nipr lieuter t dſe
te ctarnz facras ecce ſpoͦl, ueit rite obui feclog paupuz pi, bic ſeipos iudicaneit ſtrioſcienae itll⸗
ei. Nõ.n.tẽ uẽiet eu ſꝑat᷑.ſʒ Medka norte,t beelen legis ꝑfectionis vtute träſ dat ber ite. uofiet d
occłte nalõ ⁊ iſpate . Cube noĩe aliga eui oia ꝛelinquẽtes nudi nudũ xpʒ ſecuti ſt.qb⸗ nibhiun cenſlni
dẽs ⁊ pᷣclaꝝ ſi S. liga eui oce dñica dr. uos q ꝛeliqſt 40. zteſtimoniũ vita
biec aecha gnũ aecipit᷑.ꝙ nutu diuino da eſtis me. Cũu ſedꝛi eeiigſtis omiĩia ⁊ ſecuti zteſtimoniü plla lo
i3. ec ãgeli uox ⁊ tuba Zi alibi. ⁊ ẽt ue ſue CLuũ ſeðꝛit filiꝰhoĩs in ſeð maieſtat᷑ ter oteſtitis null
nui D eu gelio ꝗ Et bñ dr̃ tuba ð ar qn e ſede bnn ⁊ uos ſuꝑ ſedes duodeciʒ. iudi lic ſeu ſubterfugee
ad bellũ j inimicos uẽi da Reche i cãtes duodeci tribeiſrł. Dicũt ãt iudi “ merl
ei ꝙ ꝑ ilemörut vſuꝛget. rce ars Her. iudicãti aſſiſter̃.qꝛ t Bient aainalc ees pinuun namr
dã ẽ ſpiũ rpi furgẽ i et. tube ůz qeſ eminẽtiꝰ ſedebũt.iñ q ihi ſnĩ 2 te diuna ut cuih o
. urgẽ ipãtis. Fʒ alios vo ẽ mãi mnneri ſe debiit. j m ipt ſnia 3 feꝛẽt. qꝛ G̊ ſo dlna ennche⸗
feſta xpᷣi appitõ:pꝰr ßʒ alios vo ẽ mãi liꝰiudicis erit ſ 4 et. q? H 10 cücta i meorii fuocẽ
feſta xpᷣi appitõ:pꝰr̃ſurrectõeʒ vo ſt atizʒ eri Iir rit ſʒ ꝙ approbẽt ⁊ ↄfumẽt S 3 .
iudicin. Erit at ĩ ualle Joſa ſt atiz erit õbit. n. xpCᷣs in eminẽtiori fuemét. De lötate ceꝛnit/ ut aceu
iudicin. Erit àt i ualle oſaphat:q̃ ſita ẽ ad . ninẽtiori loco cũ ſctis: mali Aus. ſ on erit ſepi
oriẽtẽ ĩter hirim ? mõtè oliueti a6a vo ſtabũut ſubt ĩ tr. foxref p AKus.tẽ apt erit ſep
riere er Ei oliueti.qꝛ hirł dicabi tra qᷓ; dilex ert. Quidã v „
tra adi Mmoe onucnede n Z iudicabũt᷑ ⁊ ſaluabũt᷑: nidg 10 te ſngulox Ocit t Au
e Eaifa mat wemealid pantctne A ufie iens ccäniescardeti.
ſaphat ãt ĩ eꝛptat iudiciũ dñi. Ad le culas lachaymis teꝛgut: q mala 5deria ſe hoiesſancdin gnci
qdni ↄgregabut oẽs ĩpij ut dãnẽt᷑.iuſti eS q̃ntibꝰfactis ⁊ miſcõie opibꝰꝛedim̃te 8 E di no dietes er
ſcedet t uailẽ iudicij ut Gacen 8. . Eo uncna aliqñ fecer̃t.ab ocuł iudicis 59e94 4 glter agelor.1 rui
vuin Eo eleuabut⸗ Eps. n. ñ öſcẽdit ĩ rã gns Sgauerge copheriſes: q? ten ueniẽs Pgnert olet
ueti. ex aao alceédit ſ5 lock msti⸗ oli 2 dediſtis mibi H Niee ne
bo celon. Etærit iudiciũ i. agminib“ ⁊ vtuti ſis me nun d opiſtis me. ikifintes 7 collegi deſ) holcla Kech,
udiciũ illõ hoꝛꝛibil . ⸗ opiſtis me.ĩfirmꝰ⁊ uiſitaſti taͤte aguſtie nobis ti
pte. Supꝛa erit iuõx iꝛat?. ſi 6s Er me in c ꝛcerẽ ⁊ ueniſti denobhgegr n
Rre. ſubtꝰ patẽs ĩf⸗ uꝛcerẽ ⁊ ueniſtis ad me.Ex ꝑte rpꝛ ſaa nobis gct
nus itus ↄſcia ᷣmordẽs.ex es ifer boꝝ ꝗdã iudicabũt᷑ ⁊ dãnabũt Pren beo a des Nei
xtꝛis pcta accuſãti 3. extra mõs ardẽs. a rita danabili⸗ nabut. ut quoꝝ me ppetꝛudo grceret exe
xtꝛis pct᷑a accuſãtia.a ſiniſtriſ ĩfinit abilia ꝑmixta ſt᷑ aliqb bonis.ſi ſiie comedi ſue bi 4
Wternctia: oirca béi dgeli tiferna pe mo illoꝝ ꝗ xpᷣiane fidei iniciati mi nig.ſicut necomeciſue vid⸗
EEE. e i ĩ ifernũ pellẽ . dei iniciati miſteꝛijs.o uf i aurib mei
2 mali ad xpᷣʒ trabetes. i iferna peletef. fidei exercere ↄtẽnunt.⁊ fidẽ opera⸗ u i aurib meis ſona
ſnĩaʒ iudicis appꝛobã Ibi ẽt eꝛuͦt oẽs ſcti Gstersrecre uIt g fo ſus opib Pft gle marui t uenite⸗
ſmi appꝛobãteſ:⁊ oẽs mali cũ bõi clamatõe dñica dr. Eſuriui ⁊ ñ dedi nätifan ſen ite
pet᷑i dãnatoꝝ cogᷓſcẽteſ.? tẽ xpᷣs b cũ bõiſ is mihi mãducare. ſitiui ⁊ ñ dediſti ñ dedi Epytiſ tpis leticia t⸗
õ 1 ⁊ tẽ xpᷣs blãdꝰiuſti re. ſitiui ñ dediſtis mihi rſtudo ſeantifi ſ
⁊ terribilis appebit iniuſti ſtiſ bibeꝛe. hoſpes erã ⁊ ñ dcatius ht ndoſehniſ incicij⸗
. is uſtis. Ado ꝗqdẽ iratꝰ beꝛe.hoſpes erã ⁊ ñ collegiſtis me.nud w iclci
ꝛeprobis uiõbit᷑.ut dicãt mõtibꝰ Ace irat ⁊ ñ opuiſtis.me infumꝰ ⁊ i᷑ nuduſ imaturid ii Reylar
dite ſup nos. æ abſcõ ät mõtib ⁊ petris ca ſitaſti e infem r in carcere nõ ui iipſtiftiöhlurmenn
⁊ abſcõdite nos a faci 9 me. ꝗdã vo ñ iudicabũt᷑ ſʒ dãnabũ nſtiſtäczlux mat
õ os a facie ſedẽti. ut ñn iudicabũt᷑ ſʒ dãnabũt᷑ Neiores ei dien.
U u ⁊ ab ira agni. Stigm quoꝝ mala meꝛita oĩo impmi bôr es kre.i dlicta
q; mòſtrabit ⁊? paſſ õis inſigmi S ut g fidẽ reciꝑe noluer einigta (t bois rene in iſhinsͤ ei
molrg nſignia. ſ. crucez cl pe noluer̃t.⁊ fũdam̃to fidei ne diſgcasö cin
uos lãceã corõ ⁊ flagella. Cota 3 cla ruert ł ꝗ ſuſceptã fidẽ q̃ dei ca ſicaf öes dig ga
1e gella. Tota ini ert łᷣ ꝗ ſuſceptã fidẽ q̃ſ ꝑ apoſtaſiã r̃i es des
tas in iudicõ fut᷑o iu 5 „Sota gppe trinti rüt ðᷣ ꝗbꝰ dñs diẽ q ñ pꝓ apoſtaſiã r̃iece cosſuggeſtis⸗, O
s in inanc i I = inzi eat & as ſuggeſtiöes 0i
dictoe Sdiaeigeſz udicabit auẽtatĩe. T iuꝛiſ 5 qbopaulai ꝗ ñ credit iã iudicatꝰ ẽ. ⁊ if Ge oes odil
Clict, azia. ſʒ xpᷣs iq́;tũ hõ iudicabi qbpaulꝰait.ꝗ ſin lege pec ft ſiñ eros oſeſ⸗
cutiue ⁊ iuriſdictõ: oᷣl udicabit exe pibut. ð̊ qbe ẽt pfal. ai peccauef̃t ſiñ lege tinitag ziß dopa
entine 2 iuriſdictoe ölegata: qꝛ iudèe dz eẽ 2 tpſal. ait. Nõ r̃ſurgẽt impij i tas i öbes emi
mãifeſtꝰ oĩbꝰiudicãdis 4 iudex d eé iudiꝰ. R.eſi t. M0 ur get immpi) in ſoni ſi . nu
A ene Oik cãois.deꝰ ãt pr łᷣ filiꝰ pʒʒ di udiꝰ. Reſurgẽt ꝗope ẽt oẽs ĩfioᷣles:ſ⸗ = ne ſibi cregtor
urnd iöbit ab oĩbus ĩ iudici tů n ad iudiciu, uſñ Petꝛ cà inñ ns hoiape
oẽs eſſent bti cũ in ui O. q? tũc dit.ñ hiñs.ſ EDete itoꝛz. Qui ñi cre .0 6 dig peſi
2 iõ executio iudicij data ẽ a pr britudo. em̃ fiet cũ tali diſe i dicnt . 16 cac gei cr⸗
⁊X iõ executio iudicij data ẽ a pr̃e xpᷣo hoĩ it tali diſeuſſio ⁊ examĩatõ cũ cꝗ iaqz gei cicn ne
pot erit ab oĩbꝰ uideri, uñ põtatẽ dedi .g ꝛit caractef̃ ⁊ dñio r̃gi to cu cgue ſtuögmn, td nos
n põtatẽ dedit ei iu tprobie mce ehmilte s ↄſtet curie talẽ ẽẽ ſndam P doſſe i
ðᷣi. uñ ſiñ ſñia ꝛapie nereammn ſecnri
ſs gug. ic
l ef † 8. W
nieſen hoſten ei

iip ſetes anoteeg inil
el deif irincle i
cn iucte ti aſeſſne
Pißiſninz fele g hſ
gprobet ? funet ge
mi orb ciſcis nil
Clereit. Qudi v0
ut auop meria boͤa
W Weda. en
Wg maha dceceraſe
e ogib dediihtes gege
1b ockl indicis honor
Periüt. gby ioͤr bentes
dis wibt mäcucef ſtiui
ere doſpes erd Toolegi
ds ne. firmin miſtaſti
iſts ad me Er gefeo
1 dinabüf un quon me
tea ſt aligb honis ſent
inicinni miſteriſs,openl
in. rf ſne oh ohfft
ca. Eüuriuit jcedi
Kimi gecicis wii
ñ colegiſtis me ont

an tin etrer ſon

Secunde partis

tuꝛ ĩ ignẽ eteꝛnũ. Vñs t caracterez regis.⁊
ſignũ qꝰ ab alijs ſeꝑaterat.citabit᷑ ut hõ ꝛe
giꝰ. ſʒ ⁊ q̃ diſcuſſio ⁊ diſceptatõ cũ eo.Exuꝛi
ui ⁊ ñ ðdiſtiſ mihi mãducaꝛe.⁊c.Tãdẽq; ꝓ ñ
ſᷣuato caꝛacteꝛe ⁊ dñio r̃gis.fiet ſnĩa ĩ eũ dã
nãdũ.greg.nã ⁊ pᷣnceps teꝛrenã rẽ publicaʒ
regens.aliteꝛ punit ciuẽ inteꝛius delinqnteʒ
atq; alr̃ hoſtẽ exteriuſ rebellãtẽ. In ülo enĩ
iura ſt᷑ ↄſulit ↄ hoſtẽ vo bellũ mouet.⁊ ð pe
na eiqd lex hẽat ñ r̃ qrit.h̊ grego. Peꝛfecti
iudicabũt ⁊ ñ iudicabũt᷑.alij fideles fct᷑a
diſcnſſiõe euãgelica de oꝑibꝰmiſcõie iudica
bũtuꝛ.ꝗdã ad głiam.ꝗdã ad penã infideles
ãt iam iudicati ſt᷑. Ubi ñ putat᷑ ꝑ tractuʒ ⁊
mor tpᷣris ſiguloꝝ exaĩatio.ſʒ ſi merita ſin
guloꝝ diſcutiet ⁊ diſcuſſa iudicabit.Cũc eĩ
libri ↄſciẽtiaꝝ pãdẽt.⁊ ipᷣe libeꝛ aꝑiet᷑ ꝗ dr
libe? uite.quo fiet ⁊ ſił oĩʒ om̃ia ſecꝛeta om
nibꝰtãta certitudinis claritate pateſcant.ut
3 teſtimoniũ vitat᷑ loqntis ĩ xpᷣo.⁊ ↄſcĩe c
q; piteꝛ ↄteſtãtis.nulla ĩficiẽdi ðᷣfẽdẽdi łᷣ ex
cuſãdi ſeu ſubteꝛfugiẽdi pateat ſẽita.ꝗn r̃ci
piat unuſꝗſq; ſʒ meꝛita ſua.aug. fiet eĩ vtu
te diuina ut cuiq; oꝑpa ſua uł bõa uł mala
cũcta ĩ mẽoriã ruocẽt᷑.⁊ m̃tiſ ĩtuitu miꝛa ce
lẽitate ceꝛnãt.ut aceuſʒ b excuſʒ ↄſcĩa ↄſcĩã
HG Aug.tẽ apꝑta erit ſepatio ſiẽ moꝝ.ſic ⁊ ui
te ſinguloꝝ. Dicit ãt Aug. ꝙ tot boĩes ſalua
büut ꝙ vᷣmões ceciderut. Sʒ cꝛeg. dic ꝙ tot
hoĩes ſaluabũt quot ãgeli ꝑſtitert.Dixeꝛũᷣt
ẽt ꝗqdã ꝙ; duo pietes erũt ĩ celo.ſ.unꝰ hoim
. alteꝛ ãgeloꝝ.⁊ ꝙ ruina ãgeloꝝ r ſtauꝛabit
p vgines ⁊ ð alio ꝑiete tot eꝛũt ſaluãdi.quot
ĩ alio piete ſt᷑ vᷣgines ⁊ ãgeli.SBonũ ẽẽt ⁊ uti
le de ̊ iudicio freq̃nt᷑ cogitare.ut cogitatio
tãte ãguſtie nobis tiorẽ ĩcuteret.⁊ tĩoꝛ ĩcuſ
ſo ꝗ nobis pct᷑ʒ ppe tratũ expelleret.⁊ nos a
ppetꝛãdo arceret exẽplo PHieꝛo.dicẽtis. Si
ue comedã ſiue bibã ſiue aliꝗd alið ſaciã ſꝑ
uf̃ ĩ auribꝰ meis ſonar̃ illa uox tenibił᷑. ſur
gite moꝛtui ⁊ uenite ad iudiciũ.greg. Si q̃ᷓ
E pñtiſ tꝑis leticia.ita agẽda ẽ.ut nũqᷓ; ama
ritudo ſeq̃ntiſ iudicij a mẽoꝛia r̃cedat.An.
ĩ matutiĩo.i.ĩ ↄtẽplatõe extꝛẽi iudicij ꝙ noc
ti pñtiſ tãq; lux matutia ſuccedit.ĩtẽfice oẽſ
pccores t᷑re.i.Sᷣlicta atq; pcta ↄuerſatõis t᷑
rene ut diſꝑdas ð ciuitate dñni.qᷓ; ĩ te illi edi
ficar̃ öbes:oẽs opantes iniꝗtatẽ.i diaboli
cas ſuggeſtiões odibiles deõ ölectatões mõ
tiferos ↄſẽſꝰ ⁊ oꝑa pueꝛſa.ab oĩbhis taqᷓ;
ciuitas ði öbes emũdaꝛi ut placitã ĩ te man
ſionẽ ſibi creatoꝛ ĩuẽiat obtĩeat ⁊ poſſipᷣat.
G An.h̊ ẽᷓ oĩa pẽſãtes euigilemꝰtotiſ uiꝛibꝰ
⁊æ uolũati ði obtẽꝑant r̃media q̃ramꝰ bñũfi
ciaq; dei ciaca nos cogitãtes. aſſidue pct᷑a
ſtudamꝰ ꝓ poſſe uitar̃ ut iudicio illi teꝛibi
li mereamuꝛ ſecuri aſſiſter. Ad qð bñ hõtat
nos aug.dicẽs. Meliꝰẽ h̊ ꝑuã amaritud inẽ
ſuſtier. ⁊ poſtea et᷑nã dulcedinẽ puẽiꝛe qᷓ; ᷓ
hr̃e flm gaudiũ.⁊ illuc ſuſciꝑe ſiũ fine ſuꝑ

Capitulũ.lxxxvij.

plitiũ.Et iteꝝ.Certũ ẽ fr̃eſ cariſſimi.ꝙ ſi ſꝑ
bñ̃ficia dei nr̃i.q̃ nobis nullis pᷣcedẽtibꝰ me
ritis nr̃is collata ſt᷑.aſſidue cogitamuſ:pct᷑a
nobis aut ñ dñantuꝛ. aut ſi foꝛte ſuꝛꝛepſerĩt.
cito ꝑ pniam conigunt᷑. Quis em̃ ł m̃te cõci
pe ñ dicã vbis.poſſit expoeꝛe.q;ta circa nos
ſt᷑ bñficia dei nri. fecit em̃ nos cũ ñ eſſemꝰ.
reꝑauit nos poſtea cũ ꝑiſſemꝰ. Mortem ſuſ
cepit.pᷣcioſo nos ſãguine liberauit.ad infeꝛ
na oſcẽdit õ faucibꝰ nos eteꝛne mõtis eripu
it. celoꝝ nobis ẽt pᷣmia ꝓmiſſit. HPec oĩa fr̃es
dilectiſſimi pio ⁊ benigno aĩo cogitãtes q̃n
tũ poſſumꝰ cũ ipſiꝰ adiutoꝛio bñficijs ſuiſ ui
cẽ repẽdere feſtinemꝰ.ñ reddamꝰmala ꝓ bo
niſ:ſʒ q̃ntũ poſſumꝰuolũtati illiꝰobtẽꝑaꝛe fi
delit᷑ ſtudeamꝰ. totis uiribꝰ innitẽtes: ut pꝛe
cepta ipᷣius magis nobis parit ð ſequacita
te remediũ qᷓ; de tꝛanſgꝛeſſione iudiciũ.naʒ
ꝗd faciemꝰ cariſſimi.ĩ illo metuẽdo iudicij
die. cũ tꝛemente mũdo.dñs pᷣcinentibꝰãgelo
rũ buccinis in illo maieſtatis ſue thꝛono cir
cũdatꝰ. celeſtis militie luce ↄſederit. ibiq;
ð terꝛe g'emio ⁊ antiquo puluere ſuſcitato

hůano genere. aſtãte teſtionio ↄſcĩe ſingoꝝꝰ

poſitis ĩ ↄſpectu pctoꝝ pẽis iuſtoꝝq; pᷣmijs.
26õem uite ceperit poſtulare.⁊ plłꝰ iã iuſt? qᷓ
miſericoꝛs ſeueꝛitate iudiciſ ↄtẽpte miſcõie
reos ceꝑit accuſare ⁊ dicẽ.Ego te o hõ ð li
mo manibꝰmeis feci.ego terrẽis artubꝰ ĩfu
di ſpm̃. ego tibi imaginẽ nr̃az ſił itudinẽq; 2
ferre dignatꝰ ſum ego te int᷑ ꝑadiſi delitias
collocaui.Tu uitalia mãdata ↄtẽpnẽſ.õcen.
toꝛẽ ſeꝗ qᷓ; dĩũm maluiſti. Cũ expulſꝰ de ꝑa
diſo iuꝛe pct᷑i mõtalis uĩculis teneꝛis.vgina
lẽ uteꝝ ſiñ diſpẽdio vᷣginitatiſ pariẽdꝰĩtꝛoij.
n pᷣſepio expoſiꝰ ⁊ pãnis obuolutuſ iacui.
nfantie cõtũelias huanoſq; doloꝛes ꝗbti
di ſiliſ fierẽ.ad B.ſ.ut te mihi ſilęs facẽz ꝑtu
li. Iꝛidẽtiũ palmas ⁊ ſputa ſuſcepi.acetuʒ
cũ felle bibi.flagellis ceſꝰuepᷣbꝰcoꝛonatꝰaffi
xocꝛuci.pfoſſꝰuulnẽ.ut tu eꝛiper̃ris moꝛti a
nim ĩ torm̃tis dimiſi. en clauoꝝ ueſtigia ꝗ
boaffixꝰpepẽdi.en ꝑfoſſũ uulneꝛibꝰlatꝰ.Suſ
cepi dolões tuos.ut tibi glo.meã darẽ. Suſ
cepi mortẽ tuã ut tu ĩeteꝛnũ uiueres.ↄditꝰ
iacui ĩ ſepulchro:ut tu ſuꝛgẽs in celo. Quꝛ
ꝗqd ꝓ te ptuli ꝑdidiſti. Cuꝛ ingti ꝛedẽptionii
tue mũeꝛa ꝛẽ̃nuiſti.Nõ tibi ego ð mõte mea
qꝛoꝛ. Redde mihi uitã tuã.ꝓ q̃ meã ðdi. ĩd
de mihi uitã tuã:qᷓ; uulneribꝰpct᷑oꝝ ĩdeſinẽ
teꝛ occidiſ. Cuꝛ hĩtaculũ ꝙ ĩ te ſacꝛaueꝛã lu
xurie ſoꝛdibꝰ polluiſti.Cuꝛ coꝛpꝰ iã meuʒ il
lecebꝛatũ tuꝛpitudie macłaſti.Cuꝛ me guio
ꝛe criminũ tuoꝝ cruce:qᷓ; illa ĩ qᷓ quõdã pe
pendeꝛã afflixiſti. Sauiõ eĩ apud me petoꝝ
tuoꝝ crux ẽ in q̊ uĩctꝰ pẽdeo.qᷓ; illa in qᷓ tui
miſeꝛtꝰ moꝛtẽ tuã occiſuꝛꝰ aſcẽdi.Cũ eſſem
ipaſibilis.ꝓ te pati dignatꝰfũ.Sʒ tu ðſpexi
ſti in hoĩe deũ.in inferno ſalutẽ: in uia r̃ditũ
in iudice ueniam. in czuce uitam: in ſuppli

De pena

tijs medicinã. æ q; poſt oia mala tua ad me
dicam̃ra pnie confugere uoluiſti: ab auditu
malo ñ mereberis libe ari.̊ Aug. Teꝛmina
to iudicio.tota calliditas illiꝰ ignis ꝑmaxi
En 5 quo dem̃ e. exedt iudicis ſniaʒ. ĩiuoluet
Eĩ pctores ⁊ trabet in infeꝛnũ. Et ita pʒ ꝙ
Ule ignis aduẽtũ iudicis ⁊ pᷣcedet.⁊ ↄcomi
tabit ? ſeqt. uñ Aug. Ille ẽt ignis ꝗ celum
aeꝛeun ⁊ terrã ↄcremabit.pctoreſ ꝓculdubio
ↄſtringet in pẽa ſue dãnatõis. Ipe eni redẽ
ptor nr i ſuo tũc terroꝛe uidebit᷑.eiq; ignis
ludicij in repꝛoboꝝ uĩdictã famulabit. Et
iteꝝ.Extremi iudicij die eterno tũc iudice
terribilr apparente.aſtantibꝰ legionibꝰ ãge
loꝝ.aſſiſtente cũcto celeſtiũ miniſterio pt᷑a
tum.atq; oĩbus electis ad hoc ſpectaculum
pductis.antiquus hoſtis diabolus belua ui
delicet crudelis ⁊ foꝛtis.in mediũ captiuus
deducitur. ⁊ cũ ſuo corꝑe.i.cuʒ reprobis oĩ
bus eteꝛne gehẽne incendijs mancipabitur
cuin a aqno dicetuꝛ.diſcedite a me maledic
ti in ignẽ eternũ.ꝗ Barus ẽ diabolo ⁊ angeł
eius.O quale erit lud ſpectaculù. quando
bec immaniſſima belua electoꝝ oculis onõ
tuꝛ:ꝗqᷓ hœ belli tpꝛe nimis eos terrere pote
rat.ſi uideꝛet᷑. Si occulto ac mio dei conſi
lio agituꝛ.ut ⁊ nunc p eius gratiam a pugn
tibus non uiſa uincat᷑ ⁊ tunc a letis uictori
bus iam captiua uideatur. Zuc aũt iuſti di
uino adiutorio quantum debitoꝛes ſint ple
mus ꝛecognoſcunt.qñ tam foꝛtẽ beluam ui
derint.quã nunc infiami uicerunt ⁊ ĩ hoſtis
ſui ↄſpitiunt ĩmanitate qᷓ;dtũ debeant defen
ſoris ſui gre.hec Gꝛeg.vnõ ⁊ Aug. Poſt iu
diciũ ꝑget hinc.ducetq; ſecũ corpus cui ca
put ẽ.⁊ offert regnũ.i.⁊edemptos ſanguine
ſuo deo patri. Tunc plane uidebit᷑ foꝛma il
la dei.q̃ nq; potuit uideri ab iniꝗs. quoꝝ ui
ſioni forma ſerui exhibenda erat. Unde ẽt
Anſhel. Sublatis aũt ĩpijs ne uideãt głiam
dei.de iuſtis ſingulis ſ̃ʒ gꝛadũ ſuũ ⁊ meritũ
angelicis oꝛdinibus inſeꝛtis. fiet illa głioſa
ꝓceſſio xpᷣo pᷣcedente capite noſtꝛo omnibꝰ
q; mẽbꝛis ſuis ſequẽtibus ⁊ tradetuꝛ regnũ
deo patri.ut ipᷣe regnet in eis. Et ipᷣi in eo
gnũ illud ꝓcipientes. ꝙ ꝑatum ẽ illis ab ori
gine mundi. Poſt pᷣdicta ſtatim eꝛit mõi in
nouatio q̃ nõ ↄplebit᷑ q;diu peccator ẽ ĩ mũ
do.i.quouſq; detrudat᷑ in infeꝛnum. Sic eĩ
ignis ille ꝑmaximus elem̃ta puꝛgabit. cum
hẽat vtutẽ foꝛme extꝛĩſice expulſiuã ſic mõʒ
inouabit.cũ hẽat vtutẽ ſubtilitatiuã. VUnde
diffeꝛctia ẽ inteꝛ puꝛgatõeʒ ⁊ inouatoõeʒ.qꝛ
ſpur gatio erit penaliũ q̃litatũ detꝛactõ. ⁊ ele
m̃toꝝ ab ipuritate quà ex ↄmixtõne hñt ad
puritate mutatio:ſʒ ĩnouatio erit pulchrio
ris foꝛme ĩductio. Sic ãt purgabũt᷑ elem̃ta
ꝙ pᷣcidet᷑ ab igne uis ↄbuſtibił.ab aere ob
ſcuꝛitas ab aqᷓ glaciał fꝛigiditas.a t᷑ra põde
Noſitas ⁊ opacitas:qꝛ ð oĩbꝰelemtis ꝙ igbile

+—☛

infernali ⁊ gloria celeſtt.

tẽdet deorſũ. ⁊ ad locũ penaꝝ.ſ.ad cloacà
ifernalẽ cũ oĩbꝰ reꝝ ĩmunditijs ↄfluet.⁊ ibi
hoꝛroꝛẽ cãceris młtiplicabit. Reꝝ g muta
bilitas.ſ.frigꝰ.eſtꝰ.grãdines.turbĩes. fulgu
ra tonitrua.⁊ alie ĩcõmoditates penitꝰĩteri
bunt elemta vo purgata ꝓꝑmanebunt. Inno
uabut ẽt qꝛ terra tota erit ſicut ꝑadiſus ⁊
planabit ⁊ aer erit clarioꝛ.nec hẽbit impᷣſ
ſiones q̊s hʒ m pſpicuũ quoq; in aq̊.⁊ lux ĩ
igne manebũt: ⁊ ſicut ignis ⁊ aq̊ purioꝛes.
oꝛbes quoq; celeſtes ꝑꝑ ĩꝑmixtõez nullã im
puꝛitatẽ hntes.nulla idigebãt purgatiõe ſiẽ
elemta:ſʒa tmmõ ceſſatõe mot. ⁊ iõ innoua
bunt ſʒ ñ purgabũt᷑. Innouatio vo eoꝝꝑ ẽ a
ſtatu ueteri ĩ ſtatů nouũ ↄmutatio.⁊ ꝛeꝗrit
in illis duo.ſ.motus ceſſatõem ⁊ claritatis
ſplẽdoꝛem ampliorẽ qñ ſol ſtabit in oꝛiente
⁊ luna in occidente ubi create ſunt.⁊ ibi ſi
ne fine manebunt huius rõ ẽ iſta. Quia coꝛ
pora ſuperioꝛa facta ſunt ad uſum hominis
dupliciter. Uno mõ ꝑꝑ neceſſitatẽ corporis
.ſ.ſt atum geneꝛationis ⁊ coꝛuptionis.⁊ iðo
ceſſante illo ſtatu.ceſſat ⁊ motus. Motus
eĩ celi ⁊ tranſmutatio in elemẽtis ordinata
ſunt ad ↄplẽdũ numeꝝ electoꝝ.⁊ iõ ipᷣo nu
mero ↄpleto in indicio ceſſabunt.ſicut ea q̃
ſunt ad finẽ habito fine ceſſant. Ceſſte ãt
motu celi.ceſſabit ⁊ tpᷣs ꝙ ſegt᷑ motũ celi.
qꝛ ſᷣm apocalipſim tps ñ erit ãpliꝰ. Et ex B
pz ꝙ dies f̃ ſurrectõis gnãlis erit dies nouiſ
ſimus.uñ Job dicit ⁊ ĩ nouiſſimo die de ter
ꝛa reſurꝛecturꝰ ſum. Alio mõ ſt᷑ fcà ꝑꝑ ölec
tatõem ⁊ pulchritudinẽ creatur̃ ⁊ ꝑꝑ cogni
tõem ði ĩ ilł ⁊ iõ lux eoꝝ ñ ceſſabit:iʒ auge
bit᷑.Deniq; celſ.ſol.luna.⁊ ſtelle q̃ nunc fe
ſtinant curſu irretardabili.q̃ſi cupientes in
meliorẽ ſtatũ mutari.tẽ fixa ĩmobiliter ma
nẽt ⁊? qeta. ⁊ mirabili glõificatõe ĩmutata.
Nã celũ gloꝛiã ſoł induet. ſol luna ⁊ ſtelle
ueſtient ĩeffabili ſplẽdore. uñ haymo.CTunc
ẽt ↄplebit᷑ id quõdã ꝑ iſaiã pᷣdictũ.erit lux
lune ſicut lux ſoſ.⁊ lux ſoł ſeptiplicit᷑ ſieut
lux ſeptẽ dieꝝ. Poc eni poſt illũ extꝛemi iu
icij diẽ erit.cũ.ſ.celũ nouuzʒ ac teꝛꝛa noua
fuerit. Oia nãq; q̃ ꝑ ſpatiũ ſex dieꝝ oꝑatus
ẽ deꝰ ꝑꝑ hoĩez feta ſt᷑.⁊ ĩ eius lapſu oĩa ele
mẽta ðtrimta ſuſtiuer̃t. Nã antea t᷑ꝛa ſpĩas
⁊ tribulos ñ ꝓferebat.nec aer iſte tãte cꝛaſ
ſitudis ut nũc,ſʒ purior erat. Sic ẽt ſol ⁊ lu
na ⁊ ſydera ſui luminis ſuſtinuer᷑̃t ðtrim̃ta.
n die vo iudicij.teꝛmiato illo examĩe.cuzʒ
uerint oẽs rpꝛobi una cũ diabolo ↄcluſi ĩ ĩ
fernũ ſuſtollet ſe dñs ieſꝰ parit᷑ cũ corꝑe ſuo
ꝙ oẽs electi ſt᷑ in celuũ.⁊ tũc ſibi luna ſplẽdo
2ẽ ſoliſ mutuabit.ſol vo ſeptipłꝛ qᷓ; mõ luce
bit ꝛecipietq; ſplẽdorẽ quẽ hoĩe peccante a
miſit. hec haymo. Patz eꝛgo ꝙ celũ ⁊ teꝛa
trãſibunt.qᷓ;ũ ad formã.ſʒ ñ q́;ẽtũ ad ſubſtaã
tidã.aug.elemta.i.celũ ⁊ trã ñ cr̃damꝰabolẽ
da:ſʒ in meliꝰ ↄmutanda:figuraz mundi.i.

R

lornei q2 in pllchſiun n⸗
eſultat ſpecies gentct
neceſſitate ute'g ere⸗
mnodo. F d jocuditate ut
tati uifionis ſtellectual,a

us uiſtonis ſenfibilis.
Oratio.

Enighiſſine ieſu
1 atis tue patiaz ad
pectus da mipi miſ
liſcurere, duincicare. ac oi⸗
nitare vetbin.ι
ſcc tbilacitus t gatus fi
urd cd ece
tus te ppitium 1 Rac ä
eis regnü pcipla tua deſh
ſuſoiro pheniter fruitur
meum geſpcerium preminn

de pen iſernali gka cele
hale ueno iudi

nag infern ? glor
fernali ſciendu

A Wrs ſtciuſtas

ſtn benap. Ti eii peto n
ie tcoͤerſo d gegturan
mntodlleſeto dondic
alinntio ulumatis conn

ſ ſin, Aaſiri
α iceli.
iho ſerit ihlt. ſter
s ser es Nonl
Rca idoncimde deter
ſum. Nlio no ſi ſci piet
Nitudine creatui 1 coge
lux eon ceſſabin:ſz auge
u. Nuna. 2 ſtelle mune fe
wretardabili,öſi cupientes in
Wuari 1c fixrd imobllier ma
miridili goificnöe immtat.
ii ckinduet. ſ0l luna t Kele
diliſglede ui baſnd Lun.
guodi iaii cicti gilut
ſortlur ſo ſept plici ſet
Dor en poſt ili enen in
õ
igidhnuſe de onu

4 !
gien ſtai einslapſaoid⸗
7 „

1 ſuſtiue,t. Nian le uf

Secunde partis

imaginem non ſubſtantiã peꝛituram. Greg.
Celum ⁊ terra per eam quam nũc hẽnt ima
ginem tranſeunt. ſʒ tñ per eſſentiã ſine fine
ſubſiſtunt. elum igit᷑ ⁊ terra ⁊ trãſit ⁊ erit

qm ab ea quam nũc bʒ ſpem. ꝑ ignem teꝛgi

tun. 7 tamen ĩ ſua ſemꝑ natura ſeruatuꝛ. uñ
pꝑ pſal.dicituꝛ. Mutabis ea ? mutabunt᷑.hB
KReg. Mundũ ãt ĩnouari.i.pulchꝛioꝛẽ ĩdue
re deber̃ oñdit᷑.triplici rõe. riĩo qꝛ ſicut di
gnũ fuit ꝙ clementia purgartuꝛ. ꝓ eo ꝙ in
fecta er ant ppteꝛ peccatum hoiĩs.ita dignũ
eꝛit ut mõs innouet᷑ ꝑꝑ gloꝛificatõem hoĩs
⁊ honorẽ btoꝝ.ut hoĩe glorificato cũcta ẽt
ereatura ĩnouet᷑ cũ eo.ſᷣo ut creature remu
neꝛentuꝛ ꝓ laboꝛe quo hoĩ ſeruierũt. Tertõ
ut totus mõs peꝛ hoc ſpeculum deuʒ. cogno
ſcat. Uñ opʒ in futuꝛo ſpeculũ puꝛgaꝛi ⁊ me
lioraꝛi.qꝛ in pulchritudine cꝛeatuꝛaꝝ ãpliꝰ
ꝛeſultat ſpecies creatoris Poc aũut ñ erit
ad neceſſitatẽ. ut deꝰꝑ dreaturas uideat᷑ ſic
modo.ſʒ ad iocũditatẽ.ut uidelicet iocundi

tati uiſionis itellectuał.addatur delectatio

nis uiſionis ſenſibilis.
Oratio.
Enigniſſime ieſu xpᷣe:q ꝑ ĩmẽſã bõi
b Atatis tue patĩaʒ ad em̃datõeʒ me ex
pectas da mihi miſeꝛo:ut in pñti me
diſcutere.diiudicare.ac oĩa q̃ tibi diſplicẽt
uitare ⁊ que tibi placent implere ualeam.
ſicq; tibi placitus ⁊ gratus fiam. quatenus ĩ
futuro iudicio cũ electis tuis a dextꝛ is poſi
tus te ꝓpitium ⁊ placatũ inueniens.ꝑatum
eis regnũ ꝑcipiã tua deſyderabili ad quam
ſuſpiro phẽniteꝛ fruiturꝰ pnñtia.ieſu clems
meum deſyderium premium ⁊ uita. Amen.

de pẽa ifernali.⁊ gła celeſti. Ca.lxxx viij.

Inale ueꝛo iudiciu. ſequuntur pe
na inferni ⁊ gloria celi. de pena ĩ
Afernali ẽ ſciendum ꝙ cuʒ in dam

natis ſit divſitas pctoꝝ erit diuer

ſitas penaꝝ. Cu eĩ ĩ pcto ſit aue:ſio a cꝛeato

ꝛe ⁊ cõuerſio ad creaturam.ſ. ad bonum cõ
mutabile ſpꝛeto bono ĩcõmutabili.ſ.ðᷣo ⁊ ðᷣ
oꝛdinatio uoluntatis contra inſtinctũ ratio
nis. meꝛito pena uaꝛiabituz pꝛopteꝛ iſta.
unde ꝓpteꝛ aueꝛſionẽ eꝛit carentia uiſionis
dei. ſzʒ propteꝛ cõuerſionẽ eꝛit pena mateꝛia
lis ignis uel incendii.ꝓpteꝛ inordinationem
autẽ rationis ⁊ uoluntatis.eꝛit pena uniueꝛ
ſi que cõſiſtit ĩ afflictõe uaꝛia.aceꝛba.⁊ eteꝛ
/na. Abi. n. erit caloꝛ ignis.rigoꝛ frigoriſ. ? te
nebꝛe fumꝰ.lachꝛiĩe iteꝛiores. Aſpect demo
nũ clamoꝛ ĩpeꝛpetuũ.mallei peꝛcucientiiz.
ſpẽtes ⁊ dracões.ariditas.ſitis.fetor ſulphu
ris vmis ↄſciẽtie uincula.carcer.timoꝛ. do
loꝛ.pudoꝛ ⁊ confuſſio peccatorum. omnibuſ
patentiuʒ. inuidia. rancoꝛ. tꝛiſtit ia carentia
diuine uiſiõis.Ablatio ſpei oĩs ſalutis,ipᷣm

Aapitulũ.lxxxviij.

ẽt eſſe (ꝙ omnis cꝛeatura appetit) pena eis
E.q; querent mortẽ naturalem ⁊ ñ inueniẽt
nã qꝛ homo in ſuo et᷑no peccauit.i.qᷓ;diu ur
xit.nec nolütas eius finem peccandi hũuit.
iõ iuſte in eteꝛno dei.⁊ et᷑nalꝛ puniet᷑.qꝛeg.
Ad diſtricti iudicis ſnĩam ptinet.ut nũquã
careant ſupplitio.quoꝝ mens ĩ hac uita nü
q; uoluit careꝛe pcto ⁊ nullꝰ detuꝛ ĩiquo teꝛ
minus ultõis.ꝗ q;diu ualuit.hr̃e noluit ter
minũ criminis ⁊ iterum. Iniꝗ cũ fine deliq̃
rũt.qr cuʒ fine uixerunt. nã uoluiſſent utiq;
ſi potniſſent ſine fine uiuẽ. ut poſſẽt ſiñ fine
peccare. Oñdunt eĩ qꝛ ĩ pcto ſꝑ niuẽ cupiũt
ꝗ nunq; deſinunt peccare du uiuunt. Juſtũ
ẽ igit ut nunqᷓ; caxeant ſupplitio.q nuqᷓ; uo
luerunt carẽ pcto.hec greg. aug. Factꝰ ẽ at
homo malo dignus eteꝛno.ꝗ hoc ſe pemit
bonũ.ꝙ eſſe poſſit eternum. Bern.iuſte pro
fecto ſi peccat paciat ꝙ nolit.ꝗ ñ peccat ni
ſi uelit.uidebũt ẽt damnati ſe ĩuiceʒ.nõ ut ĩ
de ↄſolentuꝛ:ſʒ ut magis toꝛq̃antuꝛ. SGrego.
Quãauis illis ignis ad cõſolatõem nõ lucet.
tam̃ ad aliquid ut magis toꝛq̃at lucet. Eos
Appe quos rꝛobi nunc ioꝛdinate diligut.ſe
Ecu tunc in toꝛm̃tis uidebunt. ut penã ꝓpᷣe pu
itionis exageret caznat cognatio aatori pᷣ
poſita.pari ante oculos ultõe dãnata. Iſido
20. Igniſ gebenne lucebit miſeriſ ad miſeꝛie
ꝗugmentum. ut uideant unde doleant ñ ad
conſolationẽ ut uideant unde gaudeant.
Et bꝛeuiteꝛ ſecundum Piero.tanta erit in ĩ
feꝛno uis doloꝛis.ꝙ mens ad aliud diꝛigi nõ
põt niſi ad quod uis doloris impellit. Et
ni ſingulis diebus ꝗbus erunt damnati in in
ferno. unam lachrymam materialez emitte
rent plus exiret aque per pꝛoceſſum tẽporis
ab uno damnato quam omnia uaſa huiꝰmũ
di caperent. immo pluſquã omnia maria aqᷓ
tineant. O pia coꝛda illud interminabile ⁊?
crudele eternum ſupplicitiũ reſpicite. luge
te ⁊ flete. Deu heu. cuꝛ nõ h̊ maxĩa futuꝛa
nobis pꝛeuenimus cũ robuꝛ adeſt ⁊ tpᷣs opõ
tunũ. Utinã ⁊ de tpꝛe toto inutiłꝛ expẽſo.ſi
eẽt tũc nobis h una hoꝛula.tãte pene ĩ ꝛeme
diũ cõceſſa.ſʒ heu ſnĩante diuina iuſticia.pᷣ
cludituꝛ nobᷣ ſalutis uia.negat miſcdia.ſpeſ
oĩs ẽ ablata.O dolores ⁊ miſeꝛie.⁊ ĩeternũ
ꝑmãſuꝛe anguſtie in terra ac obliuioniſ.ubi
nullus oꝛdo ſʒ ſempiteꝛnus hoꝝoꝛ inhitat.
Quid pluꝛa. Nos miſeri ⁊ miſeꝛabiles tm̃ tẽ
affligimuz. ⁊ dolemus ð illo ue et᷑no. ut q̃lis
cũq; termin?ꝰexcogitatꝰ dũ mõ finitus. eſſet
nobis ſolatioſus. VUñ poſito ꝑ ĩpoſſibile quð
eſſet aligs lapis molaꝛis adeo magnus quõ
ubiq; circumferentiã celi ↄtingeret.⁊ ꝙ ali
q̃ auicula mime qntitatis pꝰcẽtũ milia ãnos
ueniẽs.de lapide pᷣdicto ſolũmõ ꝑ roſtrũ ſu
um auelleret qᷓ;tũ ẽ decia ꝑs milij ⁊ iteꝝ pꝰ
cẽtũ milia ãqnoꝝ curricula ſicut pꝛius.ſ. unã
particulã auelleꝛet,ita qõ in decies cẽtenis

„*

De pena

mil ibus ãnis nõ plus diminueref quantitas
lapidis.niſi q‚ũ hʒ in m agnitudine granuʒ
uniꝰ milij. en pꝛoh doloꝛ nos miſeri multuʒ
grati eſſemus ꝙ poſt talẽ longã ⁊ plenã cõ
ſumatiõez totius lapidis.fineʒ habeꝛet ſnia
noſtre eterne damnationis. Sed heu h ea
dem ↄſolatio miſeris a diuina iuſticia peni
tus eſt negata. Supꝛa oẽs at penas infeꝛ
ni eſt carentia uiſionis dei:q; mali ñ tm̃ do
lebunt de ipſo tormento.qᷓ; ꝙ ꝛepellent᷑ a tfa
li conſortio. Criſᷣ. Nonnulli imꝑitoꝛũ.puta
bant ſibi eſſe ſatis ⁊ optabile uideri.ſi gehẽ
na tm̃modo caꝛeant.E go aut multo gꝛauio
res quà gehẽnã dico eſſe cruciatus.remoue
zi ⁊ abijci ab illa gloria. Excludi a bonis q̃
prepata ſunt ſanctis. tm̃ generat cruciatuʒ.
⁊ tm̃ doloꝛem.iuut ẽt ſi nulla pena extꝛinſecꝰ
toꝛqueꝛet. Pec ſola ſufficeret oẽs igit᷑ gehẽ
ne ſupat cꝛuciatus.Et uidet᷑ quidem una tã
tũmodo pena eſſe ↄburi.ſi ueꝛo aliꝗs diligẽ
ter expẽd at.duplex hoc inuenit eſſe ſuppſi
tium. Qui in gehẽna urit᷑.celoꝝ regnũ pꝛſꝰ
amittit.q̃ certe pena maioꝛ ẽ quã cruciatus
ile flãmaꝝ. Noui aũt qꝛ plurimi ſolim per
timeſcant gehennaz. ego tñ illius glłie amiſ
ſionemenultoamarius quã ip̃ᷣius gehẽne di
co eſſe ſupplitium. Intollerabilis quidẽ ꝛeſ
eſt gehenna ⁊ ſupplitium illud hoꝛibile.
Tamen ſi mille aliqs ponat gehẽnas: nibil
tale dictuꝛus ẽ.q̃le ẽ beate illius gloꝛie ho
nore propelli. exoſumq; eſſe xpᷣo ⁊ audire
ab illo non noui uos:atq; uultũ illũ manſue
tudinis pietatiſq; plenũ.nos tñũ auerſamem
uidere.⁊ illos totius tranquillitatis oculos
nequaq; nos aſpicere ſuſtinentes. Sed ne
quaqᷓ; iſtud patiamur o unigẽite fili dei. ne
q; expiomuꝛ intollerabile illud hoꝛrendũq;
ſupplitium. hec Cꝛiſᷣ.Aug.a regno dei exul
tari a ciujtate dei alienaꝛi.a uita cadere tã
gꝛauis ẽ dena.ut ei nulla poſſint toꝛmenta
ã nouimꝰ ↄpari. Unde ⁊ greg.naʒanʒenus.
Vis g ꝗ regno celoꝝ idigni ꝛeꝑient᷑.eꝛit ẽt
cũ ceteris maioꝛ pena ꝙ a deo ꝓijcientuꝛ. ?
pudõ ⁊ ↄfuſio ↄſcĩe.cuius finis ac ⁊emediũ
nuſqᷓ; erit.hec greg. Si pena dani ẽ grauiſ
ſima ᷓ paruuli puniũt᷑ pena grauiſſima.ꝙ ẽ
3 Aug. Fʒ quẽ pena eoꝝ eſt mitiſſima. Dicẽ
dũ ꝙ pena damni põt ↄſider ari hut ẽ ſubtc
tio tanti boni cũ ſenſu ⁊ meꝛito ſubtꝛactõis
⁊ ſic ẽ gauiſſima.uel ſine ſenſu ⁊ merito.⁊
ſic ẽ mitiſſima. Ue nobis qꝛ de his malis ũ
cogitamus.ſed quaſi ſecuri torpentes ⁊ aĩe
cuꝛã negligentes.ad hec ſine ceſſatione ꝓpe
ramus. Poſtremo de gloꝛia celi ſcienduʒ ẽ
ꝙ tot ⁊ tanta ſunt in celis gaudia.ꝙ omnes
ariſmetici huius mundi.non poſſent ea enu
merare. omnes geometꝛici ñ poſſent ea mẽ
ſuꝛare.omnes grãmatici.dialethici.rethoꝛi
ci.non poſſent ea ſermonibꝰ explicar. quia
oculus nõ uidi nec auris audiuit nec ĩ cor

infernali ⁊ gloria celeſt:.

homimis aſcendezꝛunt qͥ ppaꝛauit deus dili
gentibus ſe. Saudebũut quippe ſancti ſupꝛa
ſe de dei umſione.infra ſe ð celi ⁊ aliaꝝ crea

turaꝛũ corpor alium pulehꝛitudine intra ſe

de corpoꝛis ⁊ anime gloꝛificatõe.iuxta ſe ᷣ
angeloꝝ ⁊ hoĩum aſſociatione. Intantũ nã
; gaudebit quiſq; de bono alteꝛius. Quan
tum de bono pꝛopꝛio quod tamẽ intelligen
dum eſt. non de gaudij intentione ſʒ ò gau
diorum numero. Ibi et ſinguli a ſingulis co
gnoſcent᷑. ⁊ uidebit unuſquiſq; cogitatiões
alteꝛius ꝓut uult.qꝛ ut ait greg. uniuſeuiuſ:
q; mentem ab alterius oculis corpulentia
ñi abſcondet. Aidebut itaq; iuſtos ut gauo

ant.uidebũut quoq; penas ꝛeproboꝝ ut ð pe

riculoꝝ euaſione gratias agant. Uidebimꝰ
ibi deuùm in ſe.deumq; in nobis.⁊ nos ĩ deo

⁊ deũ in creaturis ⁊ creaturas in deo. Ibi

erit deus oĩa in oĩbus.i.ſᷣm Aug.eꝛunt que
cunq; ab oibus deſiderãtua.⁊? uita.ſalus.⁊
copia.⁊ honor.⁊ pax.⁊ omnia bõa. Qui fʒ
geg.tã ine ſtimabilis pulchꝛitudinis ẽ.ut ã

geli qui ſolẽ ſeptipliciteꝛ ſua uincũt płchꝛi

tudine.iugiter in eũ deſideꝛent inſaciabilr
proſpiceſ e. Ibi etiam ſecundum Augu.ſen
ſus hominis interior ⁊eficituꝛ in contempla
tione diu nitatis.⁊ ſenſus exteꝛioꝛ in contẽ
pꝓlatione hu nanitatis:quia pꝛopterea deus
homo factus eſt. ut totum homineʒz ĩ ſe bea
tificaret.Deus omnes ſenſus ſpirituali ⁊ in
effabili delectatione reficiet.cuzʒ ipſe obiec
tum omnium ſenſuum ſit futuaus.Eꝛit nãq;
deus ſpecłuʒ uiſui.cythara auditui.mel gu
ſtui balſamũ olefactui.flos tactui. Ibi eꝛit
candoꝛ lucis eſtiuał. amenitas uernał.ha
bundantia autunnał.requies hyemał.Illa
beatitudo ſecundum Augu. in duobus con
ſiſtit.ſ.in neceſſaria preſentia omnis boni ⁊
in neceſſaꝛia abſentia omnis mali.Et bꝛeui
ter ſecundũ Aug.⁊ Gꝛeg.tãta ẽ ibi płchꝛitu
do iuſt cie.tanta iocũditas lucis eterne.ut
ẽt ſi non liceret ĩ ea amplius uiuere ſeu ma
neꝛe quam unius diei mora propteꝛ hoc ſo
lũ inumerabiles hu us uite dies.pleni deli
tijs ⁊ circunfluentia temporalium bonorũ.
recte meritoq; ↄtempnerentur. Non em̃ fal
ſo aut pꝑuo affectu dictuz eſt.quia melioꝛ ẽ
dies una in atrijs tuis ſuꝑ milia. Pec auteʒz
uita eterna conſiſtit in ſtola anime ⁊ coꝛꝑis
Stola anime conſiſtit in tribus dotibus eiꝰ
ſ.in manifeſta cognitione ſumme trinitatis
q̃ ſuccedit fidei.ĩ perfecta eiꝰ fꝛuitione que
ſuccedit ſpei.in ꝑfecta eiꝰdilectione.qꝛ non
euacuabituꝛ ſed perficiet caritas ipſius dei
Stola ãt corporis in quattuor dotibus eiuſ
ↄſiſtit.ſ.ĩ claritate.impaſſibilitate.⁊ ſubtili
tate. ⁊ agilitate.Dotes anime ſt᷑ de premio
ſubſtantiali.dotes corporis de pᷣmio accideẽ
tali. Prima ergo doſ aie eſt cognitio.que ⁊
uiſio aicitur qua diuina eſſentia uidebit ab

ia dos anine iĩ conpreb⸗
Fa amall.t ſumlu⸗ Hi
1ocönget chcügtecen
ReNAeſaend e
dam appelarur indeſd ac
tö Gunt ergo tres ſtorum
ctoes pcipue .uifo inobfu
ifaſtidtbilis/ tentö mnamiſſid
coꝛporig eſt claritas. Dedd
rum dupliciter, aut quia
uitaum clarum. aut quia l
tur ſtella clara., Corpus an
erit paruium ? lucidum
erit clarum. Et eꝛit corpni
ties tam claꝛum ſicut mo⸗
pties claꝛior corpore erit.
ſtimentü ſuum reindues
cOroris delnd 00 der er
coꝛpà ſanctorum noͤ e
Or melior anima corpus
cunda dos corporig eſdi
ſultat er nütute gie ſur
continentis ita nd a nul
leat imutari. Unde ſe
tum poneretur in infer
eſonemieligno Ten
ilitas ue der Pfecta

teꝛiam. d aufe
* Wiert goch
(ompoſttione 4 ſ

iunm ſtinnnmg kutni
niſui tban autin neſen
efocui hos tocfi bient
cſtiuat. amenitas lernit /4
munmal requies hfenn, ⸗
tundum Jugu, inclchzan
eſſanis preſentia oniebenit
abſemtig omnis nali btheii
Aug ? Eeeg tita e bi tchntn
imta iociditas lucis etenne n
e ien anplins uluere ſeum
lus chei mora proptet or ſ⸗
bu us uite Mes Meni eli
lemis lemporalium bonfi,
Nempnerentur ſonen fin
Ecn dionz eſt uin nelge
riss tuis iup milie. et ind
nfſti in ſtola anine tengn
conſſtit intnibus lolbuse
ognitione umme Nfine

Secunde paꝛtis

omnib“ tot a.ſed non toraliteꝛ ꝓ ut eſt ĩfini
ta. Uiõbitur tamen eſſentia diuia limpidius
ab uno quã ab alio. Inquantuz unus magis
eſt peꝛfectus lumine glorie quam alteꝛ. Et
ſic iſte öfectus erit ex paꝛte uidẽtis.qr idem
erit uiſum ex ꝑte cuius cuʒ ſit ſimpliciſſimũ.
nulla poteſt eſſe diueꝛſitas. Tribus autẽ mo
dis cognoſcitur aliꝗd.ſcʒ. quod eſt uel ſicut
eſt uel quid eſt.¶ Primo modo cognoſcituꝛ
deꝰ in uia. etiam a malis Secundo uidebi
tur in pr̃ia a bonis. Unde Jobhannes.ſimi
leſ ei erimus. Quoniam uidebimus euz ſicu
ti ̊ id ẽ maieſtatem.claritatem. bonitatem
2c. Tercio modo neq; a bonis uidebit neq;
a malis neq; i uia neq; in patria.qꝛ finitũ nuũ
q; capiet ĩfinitũ. Scõa dos aĩe ẽ dilectio.ſʒ 1
teꝛ dilectõz vtutẽ.⁊ ĩteꝛ dilectõz dotẽ ẽ diffe
rentia. qr uiꝛtus propꝛie ẽ illud ꝙ tꝛanſit de
ſtatu gꝛatie in ſtatuʒ gloꝛie.dos ãt qð ſupra
meꝛitum datur in ductione ſponſe. Fides ⁊
ſpes ſecũdum rẽ euacuabuntur in pr̃ia. cari
tas vo neq; ſecundũ rem neq; ſecũdũ actum
eius euacuabitur:ſed ſolũmodo ſecũduʒ mo
dũ.qꝛ imperfectio tolletuꝛ. Unde dicit Augꝰ
ꝙ fiði ſuccedet ſpẽs quaʒ uiõbimus.ſpei ſuc
cedet beatitudo ad quam ꝑuenturi ſumus:
ſed caritati nihil ſuccedet qꝛ poti angebit
Teꝛtia dos anime ẽ compꝛehenſio.que ẽ ten
tio viſi ?ẽ amati.⁊ ſumitur hic comprehẽde
re.pro cõtinger̃ ⁊ ciꝛcũplecti diuinam maie
ſtatem uel immenſitatem. Pec etiaʒ a ꝗbuſ
dam appellatur inheſio.a quibuſdaz vo frui
tõ. Sunt ergo tres iſtorum beatoꝛum perfe
ctões pᷣcipue.ſ.uiſio inobfuſcabilis.dilectio
ĩfaſtidibilis.tentõ inami ſſibilis. Drima dos
coꝛporis eſt claꝛitas. Sed dicitur aliꝗd cla
rum dupliciter. aut quia paruiũ ſicut dicit

uitꝛum clarum. aut quia lucidum ſicut dici

tuꝛ ſtella clara. Corpus autem gloꝛificg tuʒ
⁊ erit paruium ⁊ lucidum.⁊ ideo utroq; 6
eꝛit clarum. Et eꝛit corpus clarificatum. p
ties tam claꝛum ſicut modo ẽ ſol.⁊ animę ſe
pties claꝛior corpore erit.q̃ corpus uelut ue
ſtimentũ ſuum reinduẽs per omnia membra
corporis uelut ſol per criſtallũ lucebit. BSz
coꝛpoꝛa ſanctorum nõ equaliter eꝛũt clara.
qr melior anima corpus lucidius hẽbit. Se
cunda dos corpoꝛis eſt impaſſibilitas.que r
ſultat ex nutute aĩe ſuum corpus potenter
continentis ita ut a nullo exteꝛioꝛi agẽte ua
leat imutari. Unde ſi etiam corpꝰ glorifica
tum poneretur in inferno nõ ſentuet ex hoc
leſonem ĩ aliquo. Teꝛtia dos corpoꝛis ẽ ſub
tilitas. que ẽ ex ꝑfecta. uictoꝛie fome ſuꝑ ma
teꝛiam. ⁊ aufert gꝛoſſitiem coꝛporis que ẽ ex
compoſitione elementaꝛium qualitatum. Et
ſciendum ꝙ ſicut duo corpora nõ gloꝛifica
ta non poſſunt eſſe ſimul ĩ eodẽ locoſic nec
duo coꝛpoꝛa glorificata alioquin in uno cor
poꝛe głiſicato ẽet potẽtia agendi ⁊ intrandi

Capitulũ.lxxxviii.

partes coꝛporis alteꝛius ĩ alio neꝛo eſſet im
potẽtia rñſtẽdi.Corpus vo glorioſum põt ſi
mul eſſe ĩ eodem loco cum corpor̃ non glori
ficato.qꝛ põt illud penetrãdo ſubitꝛare ma
nente diſtictõne dimenſionum coꝛporis utri
uſq;. Quaꝛta dos coꝛpꝑis eſt agilitas.qᷓ ſecun
dũ Aug.tanta eꝛit.ꝙ ubi uolet ſpũs ibi ꝓti
noerit ⁊ corpus. Natura enim totaliter eꝛit
ſubdita uoluntati. ⁊ iõ mouebitnr coꝛpꝰ ad
ĩꝑiũ ſpũs.Uerũtñ ſicut melioꝛ anima coꝛpꝰ
habebit lucidius.ſic ⁊ agilius itra tamen ꝙ
uolũtas ſanctorum erit omnino côiuncta 20
ni. ⁊ idᷣo uoluntas eorum nũqᷓ; appetit ꝙ nõ
õbet.qr ut ait Aug.nec uolet aliꝗd ſpiꝛitus
ꝙ nec ſpuitum poſſit öcer̃ nec coꝛpus Qui
dam inſuꝑ ſpãliter habebunt auꝛeolam.que
ẽ m̃tis ſpale gaudium ⁊ cõporis.ſingularis
decor ueniens ex opere pꝛecellenti ⁊ priuile
giato.ſ.maꝛtyrio.ivgnitate.⁊ predi catõne.
ut ſic auꝛeola non tantum pricipaliteꝛ ſit ĩ m̃
te. ſed per quandam redundantiam fulgeat
etiam in carne. Aureola etiam diminutiue
dicitur ĩ compaꝛatione ad auream. ⁊ iõ nota
ꝙ inter auream ⁊ auꝛeolam ⁊ palmamẽ dik
eꝛentia. Auꝛea enim eſt premium ſubſtatia
le.ꝙ methaphoꝛice dicituꝛ corona.tuʒ ex h
te meꝛiti. quia non reſpondet gratiᷣ oꝑi. ſed
ꝛadici caritatis. tum ex paꝛte premij. gꝗa peꝛ
hoc efficituꝛ homo particeps deitatis.⁊ peſ
conſequens regie poteſtatis.tum rõe pfectõ
nis quõ ſignificat figura circularis.aureola
uero eſt pꝛemium accidẽtale.non tam quod
libet accidentale.ſed ülð qð reſpondet oꝑi
excellenti.ſ.martiꝛio uirginitati.⁊ pᷣditatõi.
Palma autem ẽ pᷣmium accidentale. ꝙ nec
radici nec oꝑi debetuꝛ.ſed uolutati.Tale pᷣ
mium habuit ſancrus Maꝛtinus ⁊ młti alij
qui deſiderauerunt martiriũ.licet opus non
fuerit ſubſecutum.qr ⁊ ſi gladio perſecu õis
occiñ non ſunt.palmam tamenoenartuii non
amiſerunt. PHec autem palma. nec aurea di
ci debet nec aureola. Patet F ꝙ martirib?
ac uirginibus ⁊ predicatoꝛibꝰ debef aureo
la.unde uerſus ſunt iſti. Auꝛeolã ſi fexre uo
lam foꝛe uirgo ſtudebo. Martiriũ ue ſubibo
pium ppłos ue doceho.Et iteꝛum. Auꝛeolazʒ
martir. doctor uiigoq; meret᷑. Anſel.uero po
nit ſeptẽ bona corporis ⁊ ſeptem bona aie
que habebũt in celeſtis patꝛie beatitudine.
Et primo ponit corporis q̃ ſunt pulchritudo
uelocitas.fortitudo. libertas.ſanitas uolup
tas. eternitas:dicẽs. In illa igẽ uita pulc hri
tudo iuſtoꝝ.ſoliſ pulc hꝛitudimi qᷓ ſeptiplicit᷑
qu am mõ ſit ſpecioſior erit adequabit᷑. quẽ
admodũ diuina ſcriptura teſtatuꝛ. fulgebũt
iuſti inquiens ſicut ſol ĩ ↄſpectu dei. Ueloei
tas nos tãta comitabit᷑.ut ipᷣis ãgelis dei eqᷣ
celeres ſimus.ꝗ a eelis ad terꝛas ? a teris
ad celũ dicto citius dilabuntur. Puiꝰquoq;

uelocitatis exẽplũ in radio ſolis licet igene

De pena in

ꝛi. ꝗ ſtatim oꝛto ſole ĩ plaga orientali pertin
git i ultio plage occidetalis. ut in eo ꝑpenda
mus non eſſe ipoſſibile.ꝙ de noſtra dicimus
futura uelocitate.preſeꝛtim cum ꝛebus ania
tis ſoleat ineſſe maioꝛ uelocitas quã inania
tis. Pꝛeſtabat uſꝛibus ꝗcunq; meꝛrueꝛũt ſu
peꝛnis ciuibꝰ aſſotiari.ĩ im̃ ut nullatenus il
lis obſiſtere gcquam ualeat uel ſi mouẽdo
aut euertẽdo uolueꝛĩt ꝗd a ſuo ſtatu quocũ
q; diuerter̃ ñ illico cedat. Nec ĩ eo ꝙ dicimꝰ
maiori conatu laborabũt.qᷓ; nos mõ i motu
oculoꝛum noſtroꝝ.Ne queſo excidat animo
quam adipiſcemuꝛ angeloꝝ ſilitudo.q̃tenus
ſi hic aut his qᷓ dicturi ſumus aliud exẽpluʒz
non occurit.iſta occurat atq; i ꝗbus aägelos
ualere conſtiterit etiam nos eque uatere
probet ⁊ aſſeꝛat.Quicunq; igit᷑ angeloꝝ fue
rit ſimilitudinẽ aſſecuti.eoꝝ quoq; libertatẽ
neceſſaꝛio aſſequẽt᷑. Itaq; ncut ãgelis nihil
obſiſtit.nee aliqd eos impediꝛe uel conſtꝛin
ger̃ põt quin ꝓ uelle ſuo cũcta liberrime pe
netrẽt.ita ñ erit obſtaculũ ulluʒ.ꝙ nos r̃tar
det.nec clauſuꝛa q̃ nos det ieat.nec elemẽtũ
ꝙ npis ad uelle paꝝ obſiſtat.de ſãitate ꝗd
melius dici poteꝛit.quam ꝙ ſpalmiſta camit.
ſalus inquies iuſtorũ a dño. Quibus autem
fuerit a o vᷣa ſanitas.q̃ ſurripere. poterit
ifirmitas. Creder̃ ⁊? incunctãter aſtꝛuere lʒ.
ſanitatez uite future ita iugẽ ⁊ ĩcõmutabuũẽ
ac iuiolabilẽ fore.ut ĩeffabili quadam atq;
ſẽſibili ſuauitatis dulcedie.totum homĩiem
repleat.⁊ om̃e quod alicuius ĩ ſe uiciſſitudi
nis mutabilitatis aut leſionis ſuſpitiões pre
tendere queat. procul arceat atq; ꝛepellat.
In illa futuꝛa uita ineſtimabilis delectatio
qdam bonos ĩebr ia bit.⁊ dulcedie ſui.totos
eos ĩexſtimabili exundantia ſaciabit. Quid
dixi totos.Oculos.aures.nares.os.manus.
pedes.guttur.cor.iecur.pulmo.oſſa.medul
le ex ea etiam ipſa ⁊? cuncta ſingillati ſingła
q; wembra eorum i commũe. tam muꝛabili ð
lectationis ⁊ dulcedinis ſenſu complebunt
ut ve totꝰ homo toꝛrente uoluptatis dᷣi pote
tur: ⁊ ab ubertate domus eius inebꝛietur.
Qui ergo h bona fuerit adeptus.non intelli
go ad quid pꝛo comodo coꝛporis ſui ulteriuſ
porꝛigatuꝛ affectus.ſolũmodo aſſit ei. quazʒ
cunctos appetere diximus diutuꝛnitas vite.
ſʒ iſta ilti minima deerit.qr iuſti ĩ perpetuuzʒz
uiuent. Sunt etiam alia que quidem his q́ᷓ
digeſſimus non mius amantur: ſed ad aiam
ſicut illa ad corpus referũtur.que mhilomi
nus ĩ ſeptenario numero conſtũ uta.non mo
dicum placent m̃ti.q̃ ipſorum fueꝛit ſapoꝛe
imbuta. Sunt auteʒz h̊. ſapientia. amicicia 2
cordia ptas. honor.ſecuritas.gaudium. Sa
pia ig t᷑ tanta in futuꝛa vita bõis erii. ut eo
ꝛum que ſcne uolueĩit nihil ſit ꝙ ignorent⸗
Scient el cuncta que ſcienda feci deus.tazʒ
ea que preteꝛita.quam que huiuſ ſeculi ſunt

fernali ⁊ gloria celefti

futuꝛa. Ybi a ſingulis oẽs.ibi ab omnibꝰ ſin
guli cognoſcẽf᷑.nec quenq; omnino latebit
ꝗ patria qᷓ gente. qua ſtiupe ꝗs editus fuerit
Iꝗd i uita feceꝛit.amicitia intantũ ſinguloꝝ
itima erga ſingulos ſuo feꝛuore ↄplebit. ut
amor cuiuſq;.ĩ quẽq; ſufficiat cuiq;.pᷣſertim
cum oẽs unum corpꝰñint xpi. ⁊ xpᷣs ꝗ eſt pax
ipſa ſit oĩ caput.nec miĩori ſe affectu ↄplec
tantuz q́; membra uniꝰ coꝛꝑis ſibiinuiceʒ co
pulant amabis igituꝛ omnes ut teipſum. =
ꝗmaheris ab omibus ut ipſi a ſe. Putas ha
bundans eꝛiſ ĩ dilectõe.qñ hoc tibi fueꝛit in

poſſeſſione.ac tñ iſtam traſi.⁊ ↄtemplare ip

ſum ꝑ quem h bona tibi ꝓuenere.⁊ ꝑcipies
qꝛ ille pluſq; tu ipſũ.⁊ qᷓ; oẽs alij icõꝑabilit᷑
abege ⁊ tu ſr̃ teipſum ineffabili qᷓdã ſua
uitate illũ amabis. Erit itaq; tanta i cunctis
cordia.vt ĩ nullo ſentias aliquem diſcꝛepa
ꝛe ab eo.ꝙ te ↄſtiteꝛit uelle.Corpꝰ unuz eri
mus.eccleſia una erimus ſponſa xpᷣi eꝛimuſ.
Acunq; ibi erimus.Non eꝛgo maior ĩter noſ
diſcoꝛdia eꝛit qᷓ; nũc ẽ inter aniꝰ coꝛꝑis mẽ
bꝛa.Uleꝝ ſiẽ uides in motu oculoꝛuz.ꝙ illue
quo unus uertitur mox alius ſequitur.ita qꝰ
cunq; tuum velle conueꝛteꝛiſ.uelle oĩm ſine
diſcrepatõe illico pᷣſto habebis.Quid dixi.
oĩum. Ipſa dei uoluntas nõ erit a tua diueꝛ
ſa?ſʒ ſicut tu ꝙ ille.ita ⁊ ille ĩ cunctis ꝙ tu.
Caput nãq; a ſuo coꝛꝑe qũo diſcꝛepaꝛet: Cũ
itaq; deum ⁊ oẽs ⁊ uolũtati tue ↄcordes ha
bueris.ꝓtecto ni hil uoles.ꝙ ñ poſſis.Omni
poiẽs igit eꝛis tue uoluũtatis quomam ipſum
omnipotentem habebis ĩ omnibus ↄcordan
tem tua uolũtoti. Itaq; cuʒ hec tibi tãta po
teſtas affueꝛit. honor cõdecẽs poteſtati mi
nime deerit. Igit᷑ dum poſſeſſione horũ bo
norum q; digeſſimus felis fueꝛis. nunꝗd ſuf
ficiens tibi uideberis. Maxime inquij.itaq;
cum tua uita ꝑpetuo duret i illa uita.⁊ hec
oĩa tibi hẽnti.ſecuritas quoq; ea amplius ñ
ꝑdẽdi ceꝛto arꝛiſeꝛit. obſecro ꝗd exiſtimas
tibi erit. Securus igit tantorum bonorum
peꝛpetuo eris.nec alicuius tibi adueꝛſari uo
lentis incuꝛſum timebis. Poteſt ne ergo illiꝰ
gaudij modus a quo quam homie penetraꝛi
cũ ultꝛa mille millia ⁊ decies cẽtena milia ĩ
numerabiles ibi ſint.⁊ omnes eadẽ beatitu
dine perftuant᷑: nec ullus eoꝛum ſit. ꝗ non
tantũ de bono alteriꝰ? gaudet quantum de
ſuo. Preteꝛea uidẽteſ ceũ.ipʒʒ ſupra qᷓ; ibi ſe
amabũt ipᷣos amantẽ.⁊ intelligẽteſ ſe inenaꝛ
ꝛabiliter pluſquazʒ ſemetipᷣos illũ amantem
in gloria eius mirabili ⁊ ine ffabili exultatõe
exultabũt.Cum igit iuſti fuerint tanta feli
citate heati. reſtat ut iniuſti ꝑ contꝛariũ ſint
ineſtimꝛabili quadam infelicitate miſeꝛi. Siẽ
enim iſtos mira pulc hꝛitudo. uelocitas.foꝛti
tudo.libetas.ſaitas.uoluptas al ac hꝛes faci
et ⁊ iubi ãtes.ita illos ĩmãis ⁊ iexſtimabiliſ
feditas.taꝛditas.inbeculitas ſeruitꝰ,lãguox

1

nd uina e
honines ſep
mie ieſu x;
linkceiſſis ,

xeiorbie⸗
tea pei⸗
ean to

arket fne
1

ſſti mimici joino de
tinos mmala ſug
gꝛudio beatop deſe
ſtitia oes gy ipenitue
iſocietate monio.
iferno felt : icelod
inguloꝛ coreſpoden
leieſti muͤſones mult
gebena diterſe ſt ni
bes ti peni eternam
electi denri eunden
famias abit oibls.4
ſloie goe deari Wig⸗
ligit nna eing de
ipaꝛiteꝛ ſiuent. ſaͤ ſt
tio coꝛpm.ita differis
ei a ſtella.i electad
nicelz mẽtis ? corpis
alig uicimclaꝛiuſch
ſa oteplci dra mſt
una igt e dom ,i nan
m iſftonii i,df clarita
ae ſumü donu t nita
it ibi futmi ſt omert
honor tqg gliap. nnl
id ꝛ biz llo auis
nu ſann W
Vnuſgſcheè eß
unteſil csha
Ni alidalio ninn u
velit apli h An
oim electop i be

ſümer.
zuͤfinifſtanridi

oßtein
tu9 n

E
— r ¶ã --=---—ʒ— ðð

—
— =

ae u⸗
eibali icötdii⸗
an eftdictü ii
, Eltagtamgiana

ſentisg oliquem ſaepe

akuelle Lorinn eri

runus ſonſa pöjennnf,
uon etgo maior icrſof
moraiſ z lluc
mor dlius ſeguitn ag⸗
onnerteril,uelle oim ſne
ſo babebis, Onin biri
Mas no ert a to giue⸗
14 Meiauncns g,
e o Aſenguet Ai
lütati tue ocorcdes ha
JeWd nd.
Dinans gadham iſumn
ebisi omnidus ocordan
taq cuz dec tibt tla po
er cödecis poeſtatt mi
gum poſſeſſione hofu do
8 ſelis fuenis. nunga ſuf
ms. Manine inquit itoc
o Aureti ila una be
rinquoze anhlie
uIt, obſecro ad exſſtimes
igit tantorum bonorum
a icuius tib ade a1o

Becẽde partis.

atq; dolor merẽtes reddet ⁊ eiulâtes. Sane
diuturnitatẽ uite qᷓ; iſti ꝓ fruẽdis bonis ſum
mo amor̃ complectẽtur.illi ꝓ interminabili
pena q̃ torbũt᷑.qm̃ inerit illis ſummo odio
execꝛabũt᷑.dde ſapia vo ꝗd dicã ñ ĩuenio.niſi
ꝗqa ſiẽ eꝛit ĩ gaundiũ ⁊ honoꝛẽ.ita ĩiuſtiſ ꝗqcꝗd
ſciẽt ĩ merorẽ ⁊ ↄfuſionẽ.Amicicia ãt q̃ ĩ ui
cẽ pij ſumma io cũditate copulabũt᷑:ſi qua ĩ
pijs erit. in tormentum eis erit. Quo enĩ ma
gis quoſq; amabũt.eo grauiꝰ ĩ eoꝝ pẽa dole
bunt.diſcordiã hẽbũt cũ oĩ creatura. ⁊ oĩs
creatura diſcordabit ab illis. Pic g ꝓ ptate
bonorũ tãta ipotẽtia eos ſeq̃t. ut oĩno nihil
eoꝝ q̃ uoluerĩt poſſint.⁊ qeꝗd habuerint no
lit. Igit᷑ ꝓ honor̃ ſctoꝝ.obtiebunt ꝑhẽne ob
bꝛiu. Et h̊ quo fine claudẽt᷑: Ueꝛe ſiẽ amici
i ſecuri erũt.ſe nũqᷓ; amiſſuros bõa ſua. ita
iſti inimici ðᷣi oĩno deſperabũt ſe iã ãpliꝰ ꝑdi
tuꝛos h̊ mala ſua. Dro eterno g ⁊ ineffabili
gaudio beatoꝝ.hereditabũt ĩcogitabilez tri
ſtitiã oẽs ꝗ p ĩpenitudine reatꝰſui tꝛãſituꝛi ſt᷑
ĩ ſocietatẽ ömonioꝝ.hec Anſhel.Sũt etiã in
iferno ſicut ⁊ ĩ celo diuerſe mãſiões.meritis
ſinguloꝝ corꝛeſpõdẽtes.Cri.Sicut in regno
celeſti mãſiones multe ſt᷑.i.dr̃e pᷣmioꝝ.ſic ⁊ ĩ
gehẽna diuerſe ſt᷑ mãſiões.i.dr̃e ſupplitiorũ
oẽs tũ penã eternam ſuſtiebunt.ſicut omnes
electi denariũ eundem habebunt quẽ pater
familias dabit oĩbus.ꝗ.ſ.ĩ vinea oꝑari ſunt.
Noie ꝗppe ðnarii aliꝗd oĩbꝰ electis cõe ĩtel
ligit᷑.ſ.uita et᷑na.deꝰ ipe quo oẽs ꝗdẽ cõit᷑ ſʒ
ipaꝛiteꝛ fꝛuent.Nã ſiẽ differẽs erit clarifica
tio coꝛpm.ita differẽs erit ga aĩiaꝝ. Stella
eĩ a ſtella.i.electꝰab electo differt in utraq;.
nidelʒz mẽtis ⁊ coꝛꝑis elaritate. Alij mmiruz
alijs nicimꝰ claꝛiuſq; ſpẽm ði cõtẽplabũt ⁊ ip
ſa ↄtẽplãdi dr̃a mãſionũ diuerſitas uoc tur.
una igr ẽ domꝰ.i.õnariꝰ:ſʒ diuerſitas eſt ibi
mãſionũ.i.dr̃a claritatis ĩ be atitudĩe.q̃ unuʒ
ẽ ac ſũmũ bonũ ⁊ uita oĩz. Pec Cꝛi.Aug.Qõ
ãt ibi futuꝛi ſt᷑ ꝓ meritis pᷣmiorum.ẽt gꝛaduſ
honoꝝ atq; głiaꝝ.nullatenꝰ ẽ ãbigẽdum. At
q; id ⁊ bta illa ciuitas magnũ ĩ ſe bonũ uide
bit.ꝙ nłli ſuꝑioꝛi nullꝰ iferioꝛ niobit᷑.tazʒ nol
let vnuſꝗſq; eẽ ꝙ ñ accepit.qᷓ; nec in coꝛpor
uult eſſe oculꝰ ꝗ ẽ digitꝰ. Sic itaq; hẽbit do
nũ aliꝰalio minus.ut q̊ quoq; donũ hẽat nec
uelit ãpliꝰ.h̊ Aug. Poſſumꝰẽt dr̃ſas màſiões
oĩm electoꝝ ſũmer̃.ſᷣs choroſ ãgeloꝝ ad quo
ꝛũ ruinã r̃ſtaurãdã hõ ẽ cꝛeatꝰ.Oꝛ eĩi ð ſingu
lis choꝛis aligꝗ ãgeli cecider̃t.⁊ in tãto nũeꝛo
ꝙ vnũ choꝝꝑ p ſe feciſſẽt.⁊ iõ dr̃ ᷣcimꝰc horuſ
cecidiſſe.⁊ iõ ruina cuiuſlibet chori debet ꝑ
eælectos homines reꝑari. Oratõò.
ðD Omine ieſu xpᷣe mihi fragili ↄcede.
ut int᷑ divſas hꝰuite dulcedies. corꝑe
uiuẽs m̃te in infernũ òſcẽdã ⁊ penas
petoꝛibꝰ patas ↄſiöꝛds ⁊ meditãs. magis ſoli
cite a pet᷑is caueã ne moꝛiẽs illuc ðſcendere
⁊2 pẽas ipᷣas exꝑir̃ ↄpellar.da ẽt mihi dñe. ĩt

Capitulũ.lxxxix.

młtas hPꝰuite amaꝛitudies dine dulcedini in
hiaꝛe.⁊ ad et᷑ᷣnã bt᷑itudinẽ ſuſpiratr̃: illicq; m̃
tẽ tener̃.⁊ fac ut ſꝑ tibi adheꝛeã nil pᷣteꝛ te di
ligã ł q̃rã.nihil ẽt cogitar̃ ↄcupiſcã.⁊ tandẽ
ad te deũ ⁊ dſim meũ ꝑpueniam. Amen.
LCõcluſio libꝛi ⁊ ſignatio eiꝰ.ca.lxxxix.
HAbes igr ex pᷣdictis uitã dñi noſtꝛi
ieſu xpᷣi qualitercũq; deſcriptã ⁊ ꝓ
magna pte meditationibus tibi tꝛa
ditã: ĩ q̊ ⁊ per quã nos miſeros mi
rifice conſolando refouet.⁊ ſpẽ nobis pctori
b magnã pᷣbet. Nam pꝛo pctoribus eſt ĩcaꝛ
natus.⁊ cũ peccatoribuſ libẽter conueꝛſatꝰ.
ꝓ ipſis ẽt ĩ moꝛte preces fuũdere.⁊ tãdem p ta
libus mori nõ eſt dedignat,. Pabes quippe
meditationũ ſpũaliũ ſemĩariũ.ex ꝗbꝰ diuini
amoris fructuberioꝛ oriat ⁊ cꝛeſcat. ut me
ditatio affectũ excitet.affectꝰòſyriũ paꝛe at
öſydeꝛiũ lachrymas extorq̃ at. ut ſint tibi la
chryme tue pães die ac nocte.donec appare
as ĩ ↄſpectu dñi ieſu.⁊ ſuſcipiaris ab ãplexi
bꝰeꝰ:dicaſq; illõ ꝙ ſcꝛiptũ ẽ ĩ cãticis.Dilectꝰ
meꝰmihi ⁊ ego illi.ĩt᷑ ubeꝛa mea.iĩteꝛ aſſec
tões meas ↄmoꝛabit᷑. Uñ Beꝛn. Sit dulcis
2 ſuauis affectui dñs ieſus.õ male utiq; dul
ces uite carnalis illecebras. ⁊ uinat dul
cedinẽ dulcedo quẽadmodũ clauũ clauꝰ ex
pellit.̊ Beꝛn. Suſcipe itaq; ꝛeueꝛent᷑ ⁊ gau
dent᷑ pdicta ⁊ ĩ eis vſari ñ pigꝛiteris ſolicitu
die ⁊ öuotõe tota.qꝛ h̊ ẽ uia ⁊ uita tua. Hoc
E fundam̃tũ ſuꝑ quo poteris magnũ edifitiũ
conſtrueꝛe.⁊ ab q̊ te oportet incipeꝛe. ſi ad
ſublimiora uis cõſcendeꝛe. Nam h̊ uite xpᷣi
meditatio non ſolum peꝛ ſe dulcit᷑ paſcit: i
etiam ad maiorẽ cibum tꝛanſmittit. Pec enĩ
ſunt q̃ dominus ieſus geſſit in carne. ſʒ lõge
ſublimius eſt eũ in ſpũ intueꝛi.ad ꝙ per hãc
ſcalam poteris puenie ſʒ in hac interi optet
i morari Mec tũ ꝗ ad maiorẽ ↄtensplatõzʒ aſ
cenduũt hanc dimitteꝛe dẽnt ꝓ loco ⁊ tpe.qꝛ
hoc eèt magne pꝛeſũptionis ⁊ ſuꝑbie. Unde
Berñ.ꝗ ↄtemplator altiſſimus fuit hãc nun
q; dimiſit.ꝓ ut ſupra ĩ ꝓlogo uidere ꝗſ pote
rit. Pec ꝗppe dulciꝰſapit.ac fidutiã ? ↄſola
tõez magis tribuit. Unñ Anſhelmꝰ Jeſu bõe
q; dulcis es in coꝛð cogitãtis ð te.⁊ diligẽtis
te.Et certe neſcio.qr nec plene ↄpᷣhẽder̃ ua
leo.uñ eſt ꝙ dulcioꝛ es ĩ coꝛde diligẽtis te.ĩ
eo ꝙ caꝛo es.qᷓ; in eo ꝙ vbũ dultior in eo ꝙ
humilis qᷓ; in eo ꝙ ſublimis. Sigꝗoõ lõge dul
tius ẽ memoꝛie diligẽtis te. uider te ex mr̃e.
vgine in tꝑe natũ:qᷓ; in ſplendoꝛibꝰañ luciſe
ruʒ a pr̃e gẽituʒ. Temetip[ʒ exinamiſſe ſeꝛuiq;
foꝛma accepiſſe qᷓ; in forma ði equalẽ te deo
eſſe.dulciꝰte uider̃ corã iuðis mori in ligno
q́; dnaꝛi ſuꝑ ãgelos in celo. Intueri te inter
omnia ſubiectuz.qᷓ; ſrẽ omia pᷣlatũ.hoĩezʒ hũa
na ꝑtuliſſe.qᷓ; deũ diuina geſſiſſe, redempto
rẽ eſſe peũtium.qᷓ; conditoꝛem eſſe nõ exiſtẽ

tiu.O q; dulce ẽ bõe ieſu in ſecꝛeto cõdis ad

2

Concluſio libri ⁊

memorià reuocare te. ꝓ nobis de vgine.abſ
q; pollutõe conceptũ.abſq; lenõe vginitatis
eiꝰ natũ pãnis inuolutũ in preſepio r̃clinatũ
ſuſtinẽtem ↄuicia.tacentẽ ad oppꝛobria.pe
des diſcipuloꝝ lauantem.lintheo tergẽtẽ ðᷣ
nocte ꝓlixius orantem. ſudorẽ ſanguis emit
tẽtẽ tꝛigita argẽteis uẽditũ.oſculo:tradituʒ.
cũ gladijs ⁊ fuſtibꝰcaptũ.ligatũ:iudicatum.
fla gellatũ.coronatũ.dãnatũ ad occiſõeʒ.ut
agnꝰ innocẽs ductũ.os tuũ cũ male tꝛactare
ris ñ aperientẽ cum accuſareꝛis ĩ multis nõ
ꝛñdentem colaphiſatũ: alapas paciẽtẽ ðꝛiſũ.
adoꝛatũ.aꝛũdine capite ꝑcuſſum.in neſte al
ba illuſſum. ad mortẽ ↄdẽnatũ.crucem tuazʒ
baiulãtem.⁊ in ea affixũ ꝓ cꝛucifixoribꝰorã
tem.aceto potatũ.felle cibatũ.a latꝛone ↄui
ciatũ.ſanguinem tuũ ꝑ ꝗnq; vulnera corꝑis
tui effüdentem.caput iclinantem. ſpm̃ emit
tcẽtẽ. dilectã aĩiam tuã in manus patrie ↄmẽ
dantem. ⁊ hec oĩa ꝓ nobis ſuſtinentem. Dec
oĩa formãt ⁊ adaugẽt magis ac magis exul

tatõem.fidutiã ⁊ ↄſolatõezʒ amoꝛẽ ⁊ õſiöruũ

Quis em̃ ñᷣ letet ⁊ exultet: ꝗs ñ ſupra modũ
iocũdet᷑ ⁊ gratulef? vidẽs conditoꝛem ſuum
nomoli ꝓ ſe hoĩem ẽe.ſʒ tadura tãq; ĩdigna
ſuſtinſtiſie.Quid ĩ mente ſuauiꝰꝛummat:ꝗd
dulcius guſtat? ꝗd letiꝰexcogitat? Quis mi
hi auferet locum in ꝛegno ubi is oĩpotens ẽ
qui caꝛo mea ⁊ ff eſ:? Quis mihi euẽtus ali
quã ingeꝛet deſolatõem:cui ſpes tanta tãtã

confert certitudinem? Quõ aliqᷓ triſticia ali

quẽ locũ hr̃e põt in eo in quo indeſinenter v
ſat iſta cogitatõ.hec Anſhel.libent᷑ itaq; cõ
uerſeris cum dno ieſu. ⁊ vitã ipſius tãqᷓ; eud
gelium in coꝛde ſtudeas inſeꝑabiliteꝛ coilo
caꝛe:qr in eo ſolo pax ⁊ ꝛequies eſt. Ihs enĩ

eſt iocunditas meꝛentiũ.eteꝛnitas uiuentiũ.
ſuanitas dolentium. ubertas egẽtiũ, ſanitas

languengiũ. ꝙ ſignificãt ꝗnq; lr̃e hꝰ noĩs iihs
Uñn Ber. gira ⁊ ꝛegira uerſa ⁊ rueꝛſa. ⁊ non
iĩuenies pacem uł ꝛeꝗem niſi ĩ ſolo ih̊u.Qua
pp ſi geſcere uis.pone ihm ut ſignaculum ſu
per coꝛ tuũ.qꝛ trãquillus ipᷣe tꝛãquillat oĩa.
hbec Ber. Ama eꝛgo eum ꝗ te tm̃ amauit.d
de ei uicẽ ꝗ te ĩ bñdictõibus dulcedinis ſue
pᷣuenit:qꝛ ſᷣ hoc feceris ſꝑ in gaundio ⁊ ðᷣlitijſ
magnis eris.Anſhel. Jeſu ꝗ ñ amat te.ana
thema ſit.Qui te ñ amat.amarituditibus re
pleat᷑.Caſtꝰeſt amoꝛ tuꝰdñe ⁊ nihil ĩpuꝛitat᷑

admittit. Sobꝛius ſapor amoris tui.⁊ nullã

mentẽ alienat a ꝛecto. Suauis ẽ amoꝛ tnꝰ ⁊=

mhil hʒ amari. Nã ⁊ q̃ amara ſt᷑ mði ĩdulcat
⁊ dulcia ei ̃ddit amaꝛa. Int᷑ ãguſtias ñ arta

tat it᷑ pᷣſſuras ñ oppᷣmit.ñ perit ſub ĩopia.nõ
meror̃᷑ hit. In lahoribꝰmãet eq̃nimis inteꝛ
mias ſe curꝰit᷑ blãdim̃ta ĩcorrupt ĩt᷑ toꝛm̃ta ꝑ
ſeueꝛat ĩuictꝰĩ mõte ſꝑ ẽ uiuꝰ.Siẽ ĩ theſau
ro cupidꝰgaudʒ ⁊ ſiẽ ĩ amor̃ unici filij ðlecta
tur m ita gaudiũ olectatõ ẽ gta in caritate
tua dulcis ihu aie amãti te, Dulcedo melł.

ſignatio eius

ſuauitas lactis. uini ſapoꝛ ĩebriãs cũcte q̃s
lirie ñ ſic oblectãt fauceſ guſtãtiũ ſe ut amo
tuꝰm̃tes diligẽtiũ te.ut amoꝛ tuꝰm̃tes diligẽ
tiũ te. Pec Anſh. Et ut magis ad hec oĩa ꝓ
uoceꝛis ⁊ h̊ libeꝛ ĩ nomie ipſius qni ihu(ꝗq ẽ
liber ſignatus) ↄclndat᷑ ⁊ ſignet᷑ attẽde ꝙ ð G
ſalutari noĩe ih̊u Ber.ſuꝑ h̊ vbo.oleũ effuſũ
nomẽ tuũ ſcribit dicẽs:Eſt ꝓculdubio inter
oleũ ⁊ nom̃ ſponñ ſimilitudo.nec ocioſe ſpũſ
ſanctus alteꝛutrũ ↄparauit.E go ãt dico ĩ tri
plici q̃dam qualitate olei.ꝙ lucet.paſcit.⁊
ungit.ſi uos melius ñ hẽtis. ouet igneʒ.nu
tꝛit caꝛnẽ.lenit doloꝛẽ.lux.cibus.medicina.
Uide idẽ nũc ⁊ de ſponſi noĩe.lucet pᷣdicatũ.
paſcit r̃cogitatũ.inuocatũ lenit ⁊ ungit.Et ꝑ
cuꝛraimꝰſingula. Uñ putatis ĩ toto orbe tãta
⁊ tãſubita lux fiði niſiõ pᷣdicato ihu ñne ĩ hꝰ
nois luce ðus nos uocauit ĩ admirabile lum̃
ſuũ.ꝗbꝰillũinatis ⁊ ĩ luĩe iſto uidẽtibꝰ lumẽ
dicat meꝛito Pau.fuiſtis aliqñ tenebre nũc
ãt lux ĩ dũo⸗Nec tm̃ lux eſt nomen mhu:ſed

⁊ cibus.An nõ totiẽs ↄfortaris.quotiẽſ r̃coꝛ

daꝛis. Quið eq̃ mentez cogitantis ĩpinguat:
Quid ita exercitatos reꝑat ſenſus vtutes 20
borat. uegetat mores bonos atq; honeſtos.
caſtas fouet affectões. Aridꝰẽ oĩs aĩe cibꝰ ſi
ñ iſto oleo infudit᷑ iſipidus eſt ſi ñ ̊ ſale cõ
ditur: Si ſcribas.ñ ſapit mihi niſi legero ibi
ihm ſi diſputes aut cõferas.ñ ſapit mihi niſi
ſonuerit ibi ieſus. Jeſus mel ĩ oꝛe.ĩ aure me
los.ĩ coꝛde iubilꝰ. Sed ẽ ⁊ medicĩa. Triſtat
aligꝗs ueſtrum.uẽiat ĩ cor ieſus.⁊ ĩde ſaliat ĩ
os.⁊ ecce ad exoꝛtũ.noĩſ lumen nubilũ om̃e
diffugit.ꝛedit ſerenũ.labit᷑ ꝗs ĩ cꝛimẽ.currit

ĩſupeꝛ ad laqueũ mortis deſpando nõne ſi in

uocet nom̃ uite.confeſtĩ ꝛeſpiꝛabit ad uitam
Cui aliquando ſtetit ante faciẽ ſalutaris no
miniſ.duricia ut aſſolet cõdiſ ignauie toꝛpoꝛ
Rãcoꝛ ai.lan guoꝛ accidie. Cui fons foꝛte ſie
catus lachꝛymaꝛũ.inuocato ieſu non ↄtinuo

eꝛupit nbeꝛioꝛ.fluxit ſuauioꝛ.Cui ĩ periculiſ

palpitanti ⁊ trepidanti.ĩuocatum uiꝛtutiſ no
mẽ ñn ſtati fidutiã pᷣſtitit depulit merum. Cui
q̃ſo in dubije eſtuãti ⁊ fluctãti ñ ſubito ad in
nocatõzʒ claꝛi nois emicuit ceꝛtitudo:cCui in
adueꝛſis diffidẽti.iã iãq; deficienti.ſi nom̃ ad
iutoꝛij ſonuit öfnit fortitu do: Nimiꝝ moꝛbi
⁊ languores aie iſti ſt᷑.illõ medicĩa.Deniq; ⁊
ꝓbare licet.inuoca me ingt in die tribulatõ
nis.eruã te ⁊ honoꝛificabis me.Nł ita ire ĩ
petũ cohibz. ſuꝑbie tumoꝛẽ ſedat.ſanat liuo
ris uulnus.ꝛeſtrĩgit luxurie fluxum.extiguit
libidinis flamam.ſiti tꝑat auaꝛitie.ac totiꝰ i
decoris fugat pruruginem. Si ꝗdẽ cũ nomi
no m hoĩez mihi ꝓpono mitẽ ⁊ humilẽ coꝛ
de benignũ.ſobꝛii.caſtũ.miſᷣicoꝛdẽ.⁊ oĩ vᷣni
q; hõeſtate ac ſct᷑itate conſpicuuz. eundẽq;
ipᷣm deum oĩpotẽtem.ꝗ ſuo me exemplo ſa
net ⁊ roboꝛet adiutorio. Dec ſit mihi ſonãt.
Sũmo itaq; mihi exẽpla ð homie ⁊ auxiliũ

—

ti. fl cni in
ni cogitak dulch ⸗
nitenrib h p es ⸗
nibus. ſz g ienſel
fos ui. uufn ſtlu⸗
zſoiu. Nec ligna
expr yt ſoſcer /
lectulo:clauſo cd
blico. jr amor ſed
ſ qri itumulo.cla
ri ſ ocule. Lubi f
mitibꝰ.ipupuolua
glexistetand
cedd ieftabtt 101
dne.1 nos a
mnuduͤ ꝛeple dunceddh
lucet ei vitaſ/mudt
cqitas. Amo thu l
plymilies jtiſſim“
bat e gaſſio. ſug
ptio dat ⁊ di uiſio.
poſcite. iz ardet ̃
amate diligite. am
E curꝛite. ? uota
ſtie totiiſpe iett
cöclis letine. ihn m
copii da mibl oyf
Gne log neq n oͤe
deuca ſlüdtege
ii nlisfſectio f
io⸗Quite guſte
ſtiit deſpgerare
uͦt. Que tu⸗
t ifelte gnen
ESielleqneſ⸗

ſu ec seligs
ucecigelci ig

titog egal ſenſus iinteso
es bonos gigg hoſeſto,
goͤes. Aid ois gie beß
iſpi ts eſ ſñ Haleci
mh,nilegro hi
Colerus. jſapit mihi niſ
elus Mi Red aewe
Deddamen. Lrige
ini cor ieſus Aideſclinti
tü. noiſ lumen nubl one
nü Jabit gsi aime cnnt
nortis deſpando none ſ in
onfeſti ꝛeſpizabit ad uitam.
etit ame facie ſalutanis no
lolet codiſ ignauie tchoꝛ
or accidie. Cui fons inte ſe
ti inuocalo ieſn non onnn
urit ſuauioe⸗Auii henclli
dami vocatumn uütunſ
int epuit neimn Ei
„nctitii din
inir kctitii ſubito n
is emicnit cenitndo: 1

Secunde partis.
„
a potente illa tanq; pigmẽcaria ſpẽs ̊ tanqᷓ;
uñ acuã eas.⁊ factio ↄſectõem.cui ſikem me
dicoꝝ nẽo poſſit. Poc tibi electuarium hẽſ o
gĩa mea r̃cõditũ ĩ uaſculo uocabuli hqõ eſt
ieſꝰ ſalutifeꝝ certe.qdᷣq; nulli unq; peſti tue
ĩiueniat i efficax.Sẽꝑ tibi ĩ ſinu ſit.ſꝑ ĩ màu.
quo tui oẽs ĩ iſᷣm ⁊ ſenſdirigãt ⁊ actꝰ.Deni
q; ⁊ ĩuitaris. Põe me ĩgt ut ſignaculũ ĩ cor
de tuo.ſignaculũ ĩ brachio tuo. Sʒ G̊ alias.
Nuc vo hẽłs.uñ ⁊ brachio meuiaꝛis ⁊ cordi.
di. Pẽs inqᷓ; ĩ noĩe ihu uñ actꝰ tuos ł prauos
corꝛigas.ł mi nꝰpfectos adipleaſ.itẽq; uñ tu
os ſẽſꝰaut ſᷣues ne corrùpãt᷑ aut ſi corꝛupũt᷑
ſanes.De h ẽt dulci nomine ieſu Beꝛñ.alibi
qi iubilãdo ſic dĩic. Jeſu dulciſ.memoꝛia.dãſ
uera corde gaudia:ſʒ ſr̃ mel ⁊ oĩa.ei Aulciſ
pnitia. Nil canit᷑ ſuauiꝰ.andit nil iocũdius.
nil cogitat᷑ dulciꝰ:qᷓ; ieſus ði filiꝰieſu ſpes pe
nitentibꝰ.qᷓ; piꝰes petentibꝰ.qᷓ; bonꝰte queꝛẽ
tibus.ſʒ qd iueniẽtibꝰ:ie ſu dulcedo cordiuʒ
fos uiuꝰ.lum̃ m̃tiũ.excedis oẽ gaudiũ ⁊ om̃e
ðᷣſyõriũ. Nec ligua ualʒzʒ dicẽ nec lr̃a exmẽ.
exꝑtꝰ pᷣt noſcer.ꝗd ih̊ʒ ſit diliger.ihʒ q̃ram ĩ
lectulo:clauſo coꝛdis cubicło pᷣuati ⁊ in pu
blico.q̃rã amor̃ ſedulo. Cũ maia diluculo ie
ſũ qra ĩ tumulo.clamor̃ coꝛdiſ qrulo mẽte ꝗ
rã ũ ocule.Tũbã ꝑfudã fletibꝰ.locu rplẽs ge
mitibꝰ.ih̊u puoluaꝛ pedibꝰ.ſtrictis herens ã
plexibꝰ.ihu ꝛex amiꝛabił.⁊ triũphatõ nobił.
dłcedo ieffabił.totꝰſyõꝛabił. Mãe nobiſcũ
dñe. æ nos illuſtzꝛa lnĩie. pulſa m̃tis caligine.
mũdũ ꝛeple dulcedie. Qñ coꝛ nrʒ uiſiras.tũc
lucet ei vitaſ.mũdi uileſcit uaĩtaſ:⁊ itꝰfeꝛuet
cãaitas. Amõ ihu dulciſſimꝰ. æ ve ſuauiſſimꝰ.
plꝰmilies gtiſſimꝰ.qᷓ; dicer̃ ſufficimꝰ. Poc ꝓ
bat e paſſio.̊ ſãguis effuſio.ꝑ quã nob r̃dẽ
ptio dat᷑ ⁊ ði uiſio.ihʒ oẽs cogſcite amorẽ eiꝰ
poſcite.ihʒ ardẽt᷑ qᷣrite q̃rẽno iĩradeſcite.Sic
amãtẽ diligite.amõis uicẽ r̃ddite.ĩ hũc odo
2c̃ curꝛite. ⁊ uota uotiſ r̃ddite.ih̊u auctoꝛ cle
mtie totiꝰſpes letitie.dulcoꝛis fõs ⁊ gre. uer
cõdis letitie.ih̊u mi bõe ſentiã tui dulcoris
copiã da mihi ꝑ pñtiã tuã uiore głiam cũ di
gne loꝗ neq̊as.õ te tũ ñ ſileã. amoꝛ fac ut au
deã. cu ſolũ ð te gaudeã. Tua ihu dilectõ. ᷓ
ta m̃tis r ſectio r̃plet ſñ faſtidio das fſam ðiy
ðrio.Qui te guſtant eſuriũt.ꝗ bibũt adhue
ſitiũt deſyderare neſciũt.niſi ieſum queʒz dili
gũt. Que tuꝰamor ebriat.nouit ꝗd ieſꝰ ſapi
at.qᷓ; felix ẽ quẽ ſaciat ñ ẽ ultra ꝙ cupiat ie
ſu decꝰãgelicũ ĩ aure dulce caticũ ã oꝛe mel
mirificũ.ĩ coꝛð nectar celicũ.Deſyderate mi
lies.ih̊u mihi qñ uẽieſ.me letũ qũ facieſ.me
ð te qñ ſacies. Amoꝛ tuꝰotinuꝰmihi languor
aſſiduꝰ mihi ieſu mellifluꝰfructꝰ nite ꝑspetuꝰ
jeſu ſũma bẽignitas mira cordis iocunditas
icõpᷣhẽſa bõſitas tua me ſtꝛĩgit cãitas. Sonũ
mihi diliger ihʒ ñ ult̃᷑ q̃rẽ mihi pꝛſ õficer̃.ut
illi q̃aʒ uiuer̃.O ihu mihi dulciſſie.ſpeſ ſu pi
rãtis aie.te qꝛut pie lachryme.⁊ clãor mtis ĩ

Capitulũ.lxxxix.

time.quocũq; loco fueꝛo.meũ ih̊ʒ ðᷣſydero qᷓ;
letꝰcũ iuenero.q; felix cũ tẽuero.Tẽ ãplexꝰ.
tẽ oſcula.ꝗ vicũt melł pocula tẽ felix xpᷣi co
pła:ſʒ ĩ hiſĩ ꝑua morula. Jã qð q̃ſiui niðo.qð
cupiui teneo.amor̃ ihu lãgueo.⁊ corõ totꝰar
deo. Ihs cũ ſic diligit᷑.̊ amoꝛ ñ extiguit᷑.ñ
tepeſcit nec morit᷑.plꝰcreſcit ⁊ accẽdit᷑. Pic
amõ arõt dulcit᷑ dulceſcit mirabilr ſapit öle
ctabiłꝛ plectat ⁊ felicit᷑. Pic amõ miſſꝰcelitꝰ
heret mihi medullitꝰm̃tẽ ĩcẽdit pẽitꝰ.̊ ðᷣlec
tat᷑ ſpũs.O biʒ ĩcẽdiũ.o ardẽs ðſiᷣriũ.o dul
cẽ r frigeriũ.ama ði filiũ. Ihu flos mris vᷣgi
nis.amor nr̃e dulcediĩs.tibi la hõꝛ numis.
gnũ bt᷑itudis. Ihu ſole ſeꝛeniõ.⁊ balſão ſua
uior.oĩ dulcor̃ dultiõ.pᷣ cũctiſ amabilior.Cꝰ
guſtꝰ ſic affiẽ.cꝰdoloꝛ ſic fi.ĩ quẽ mẽs mea
ðᷣficit.ſolꝰ amãti ſufſicit. Tu mẽtis ölectatõ
amoꝛis ↄſũatõ.tu mea głiatõ.ipᷣu moi ſalua
tõ. Seq̊ꝛ q? cũq; ieris mihi tolli ñ pot᷑is cum
meũ cor abſtnleꝛis.ihu laꝰnr̃i gũris.dilecte
mi revter̃ ↄſors pr̃ne ðxtere.hoſtẽ uiciſti ꝓſ
per̃.iã celi gno fꝛuer̃.cCeli ciues accurite.ꝑ
taſ ur̃aſ attoſlite.triũphatõt dicite.ſalue ihu
rex ĩclyte. Rex vtutũ.ꝛex głe.rex ĩſignis ſic
toꝛie.ihu largitor gr̃e.hõꝛ celeſtis cuꝛie.Tu
uẽ lum pr̃ie.tu fõſ mĩe.pelle nubẽ t᷑ſaicie no
bis dãs lIucẽ głe.Te celi choꝛꝰpᷣdieat.⁊ tuas
lauõs r̃plicat.ih̊s oꝛbẽ letificat.⁊ nos ðo pa
cificat. Ihs ĩ pace ĩꝑat.q̃ oẽzʒ ſẽſũ ſuꝑat.hũc
mẽſ mea pᷣſyðꝛatr.⁊ illo fꝛui ꝓꝑat.ihᷣſ ad p̃ezʒ
dijt celeſte r̃gnũ ſubijt.cor meũ a me trãſijt
pꝰih̊ʒ ſil abijt.iã ꝓſeqmuꝛ laudibꝰih̊ʒ hymniſ
⁊ pᷣcibꝰut noſ dõet celeſtibꝰ cũ ipᷣo fꝛui ſedi
bus. Oꝛatio.

q̃ ð te pie credimꝰz creder̃ dẽmꝰ tibi
g as Ilʒz ĩdignas r ferimus ⁊ per ea te
ſuppliciter exoꝛamus.ut teipᷣm ex ꝑte oĩm ce
le ſtium terꝛeſtrium ⁊ infernoꝝ. deꝝ pr̃i offe
ras ĩ dignam lauðẽ oĩm in ꝗbus ſũmmã tri
mitatẽ laudabilẽ recognoſcis ⁊ in plenã gr̃a
rumactõem.ꝓ quolibet beneficio a ſingulis
debitam creaturis atq; in uerã emẽdatiõem
oĩm maloꝝ ab oꝛigine mði ↄmiſſoꝝ ⁊ in ſuf
ficientem ꝑſolutõem oĩz bonoꝝ unq; obmiſ
ſoꝝin ſuppletõem quoq; meriti oĩum bt᷑ifica
toꝛum ⁊ gr̃e oĩm iuſti fica toruʒ ac emẽd atõ
nis oĩm pctoꝝ ꝛefꝛigeꝛijq; oim puꝛgãdorum
necnõ in ꝛeuelatõem oĩs indigentie coꝛꝑis ⁊
aie ſingulorum. Amen.

EE xpᷣe filij di uiui.pro hiſ ⁊ cĩbus.

Explicit uenerabilis religioſi Landulfi al
mi ordinis cartuſienſis viꝛi doctiſſimi euan
geliſtarum ⁊ euangelij totius anni ĩterpre
tatio ⁊? expoſuio ac ſuper ipſis meditatio.
Impſſ. Mti ipenſis nobilis uiꝛi.d. Petrian
tonij de Caſtiliono, ac opere arteq; Jobiſ
antonij de onate.
. 6B 3

Rubrice capituloꝛum ſecunde

De confeſſione uere fidei quam fecit petꝛus
ꝓ omnibus. capitu. i.
de exhortatõe ad ſequendum chriſtũ ⁊ ſue

paſſionis exẽplũ. capitu.ij.
De tranſfiguratõe dñi. capit.iij.
De ſanatõe lunatici. cap.iiij.

De tributo ꝓ dño ⁊ petro ſoluto.⁊ de qſtõe
diſcipuloꝝ ſuꝑ maioꝛitate eoꝛũdẽ. capitu. v.
De puſillis ⁊ paruulis ſcandaligãdis exte
zius ⁊ non contempnẽdis interius.capit. vi.
De tribus parabolis uiõlicgʒ ouis.dragme.⁊
filij prodigi. capit.vij.
de modo frateꝛne correptõis.⁊ õ dimittẽdo
fꝛatꝛi ſeptuagies ſepties. capi.viij.
De r̃ ge ꝗ uoluit ꝛõez põer̃ cũ ſᷣuis ſuis.c.ix.
de cã dimittẽdi uxorẽ ⁊ ð paruulis domino
oblatis. capitu.x.
De ꝑpfectõe paupꝑtatis. capit.xi.
De duod eci conſilijs euangelicis.capit. xij.
de difficultate ⁊ ĩpoſſibilitate intrandi diui
tem ĩ regnũ celoꝝ.⁊ ð pᷣmio r̃liquẽtiũ oĩa ⁊

ſequentium xpᷣm. capi.xiij.
De önaꝛio diuꝛno. ca.xiiij.
deuillico iniqtatis. capit.xv.

de diuite epulone ⁊ lagaꝛo mẽdico.ca.xvi.
de ̃ſucitatõe lagzaꝛi. ca.xvij.
de conſpuatõe pontificũ.⁊ phariſeoꝝ ↄtra
ieſum. . ca.xviij.
De öcem lepꝛoſis a domĩe curatis.capi.xix.
de ſamaꝛitais dño hoſpitiũ negãtibꝰ ca.xx.
De petitõe filioꝝ ebedei. capi.xxi.
De ceco illũinato añ ĩgſſũ hieꝛic ho.ca.xxii.
De zacheo ⁊ eiꝰↄuiuio ca.xxiij.
De duob cecis poſt egꝛeſſum a hieꝛicho il
lumiatis. ca.xxiiij.
De effuſiõe unguẽti ſuꝑ caput ieſu.ca. xxv.
De ſeſſione dñi ſuꝑ pullũ ⁊ aginã.cap.xxvi.
De głſa dñi ſuſceptõe ipᷣa die palm. c. xxvii.
De fletu qñi ſr hiꝛlʒ ⁊ ĩ gſſu ipᷣiꝰĩ eã.c.xxviii.
De Fa eieſõe e mtiu ⁊ uẽdẽtiũ e tẽplo.c.xxix
de duobꝰ miutis uidue.ac phariſei. ⁊ pu
blicani orõne. cani.xxx.
De maledictõe ficulnee.⁊ grão fꝛtumẽti.⁊ ð
pncipe mũdi. . c.xxxi.
De duobꝰ filijs quoꝝ unꝰ ĩ uineam iuit ⁊ ali
us ue neglexit. ca.xxxij
De locatõe uĩee.⁊ ſãguĩariiſ uĩitõibꝰc.xxxiii
De inuitatis ad nuptias.⁊ ñ hñte ueſtem nu
ptialem. C.xxxiiii
De q̃ſtione ſuꝑ tributo ſoluẽdo. ⁊ ð muliere
leptem uios habente. ca.xxxv.
De primo ⁊ magno.ac ſecũdo ⁊ ſili legis mâ
dato. ca.xxxvi
De ſcꝛibis ⁊ phaꝛiſeis ĩ doctꝛina audiendis:
ſʒ non ĩ uita imitãdis. c.xxxvii
Quibꝰdebet ve eternum. c.xxviii
De ſignis aduẽtꝰdini ⁊ ↄſũatõis ſcłi.c.xxxix.
De aduẽtu ⁊ ꝑſecutõe antixpᷣi.
de r medijs contra ſpũales nouiſſimi tꝑis tẽ
ptatões.⁊ ð exeꝛcitõ m̃tis ĩ dej. cap.rxli.
De orãdo ⁊ expectãdo aduẽtũ dñi.⁊ ð poſte

capi. xl.

partis bui operis

ꝛioribꝰſigniſ aduẽ?ꝰeꝰ.æ ↄſũatõis ſcłi.c.xlij.
De. aduẽtu xpᷣi iudicis. c.xliii.
De electoꝝ ↄſolatõe ex appropiquãte redẽp
tõe.⁊ ð ſimilitudine ficulnee. c.xliiii
de die dñi iuxta exẽplũ noe ł loth ſubito uẽ
tuꝛo.ac de uno aſſũpto ⁊ alio relicto.ca.xlv
de uigilia pr̃iſ familiaſ cuſtodiẽtis ↄtꝛa fuꝛẽ
domũ ſuã. ca. xl vi.
De lũbis pᷣcĩtiſ.ac lucernis aꝛdẽtibꝰ.c.xlvii
de decẽ uirginibus. c.xlviij.
de talẽtis ⁊ bõis a dño ſᷣuiſ tditis.ca.xlviiii
de nentilatiõe aree ĩ extremo iuditõ.cap¶.
de paſcha ⁊ dineꝛſᷣ hꝰnoĩs acceptiõibꝰ.ca.li
Qua die ⁊ cuꝛ iudas uendidit dñũm. ca.lij
Meitatio in pᷣmis ueſꝑis ð cena dñi.ca.liit
De abd uriõe pedum. ca.liiii
De caritatia cõꝛeptõe ꝓditõiſ ⁊ egꝛeſſu eꝰ.lv
De inſtitu tiõe ſacramenti eulꝛaꝛiſtie.ca.lvi
De ſermone domini in cena. cap.lvij
De paſſiõe domini noſtri ĩ generali.c.lviii.

de primo completorio cap.lix.
De matutitinis. . capi.lx.
De pꝛima. ca. lxxi.
de tertia. capi.lxii.
De ſexta. ca.lxiii.
De nona. ca.lxiiii.
De ſecundis neſpꝑis. ca⸗lxv.
De ſecundo compl etoꝛio. c.lxvi.

Epilogus dominice paſſionis.⁊ de laude cꝛu

cis. c. lxvii.
de ſabbato ſancto. c.lxviii
De reſurectõe domini nr̃i. cap.lxix.
Qũo dñs ih̊s aguit matri ſue. cap.lxx.

Qũo maꝛia magdalena.⁊ alie marie.⁊ petꝛꝰ
atq; iohs uenerut ad monumẽtũ.cap.lxxi.
Quomodo dominuſ apparuit Mãie magda
lene. c.lxxii.
Quũo dñs apparuit tꝛibus Maꝛijſ. c.lxxiii.
de mendatio cuſtodum. c.xxiiii
Quo dñs apꝑuit petꝛo.ioſeph.iacobo mĩoꝛi
2 patribus in limbo. c. lxxv
Quomodo dominꝰ apparuit duobꝰ diſcipuł
euntibus in emaus. c.lxxvi
Quomodo domĩus apparuit apoſtolis abſẽ
te thoma. c. lxxvii.
Quomodo dominꝰ apparuit apoſtolis preſẽ
te thoma. c.lxxviij.
Quomodo dñs appaꝛuit ſeptẽ diſcipulis ſuis
ad mare tyberiadis. c.lxxix:
Qũo dñs apparuit.xi.diſcipuł. ⁊ pluſq; qn
gẽtis fꝛatribꝰ ĩ galilea. c.lxxx.
Epilogꝰ appaꝛitõnũ dñi pꝰ r ſuꝛectõʒ.c.lxxxi

De aſcenſione domini. c⸗lxxxij.
de ſcꝛiptuꝛe euangelice ac fiði fine ⁊ vtiluia
te. * c. lIxxxiii.
Ee pẽthecoſten. c.lxxiiii
De lauõ diuia. c.lxxxv
de aſſũptõe ⁊ laude bᷣe vᷣgis. c.lxxxvi.
De ſiali iuditio c.lxxx vii

De pẽa ĩfeꝛnali ⁊ gloꝛia celeſti. c.lxxxviii.
Cõcluſio libri ⁊ ſignatõ eꝰ. c.lxxx:x

—

at.i arte i.
SS miſſa pꝛin
frijtedtctu a ceſare
uniueꝛſus oꝛbis/ uc,
Nauiots
Paſores oqnebantu
uſch deideen 1 wde⸗
tum eſt. uce id Pann
Inſumme
In principio eꝛat ue
teimahiieltel
(Geeffan
dicebat ihs tubil.
phetas ? ſapieles, m
(Fobannis
dirir iͤfpeno ſeqj
lu diſcipuli que alli
bic it ga Job xri
Irdie imn
Angel gfiapparutt
1 accipe pnen d mte
nai e;
dominica
Krat ioſehh mari
galcebifo llo lu
a.Idie cir
ncimn
r puer luc i.p⸗

ltis cd ieif
N
ertremo nitien

denie Ncepeizz
Ueſpis z ceng e, ⸗
. duö cena i li
epditöiſe enn
neniene en
tlenlearſie ca i
incens. ſes
dirigenen Ni
geherali cirii,
caplit.
. (cikt.
lalti.
capichii.
ca. xii.
ca xiiii
calty.
vo, carpi.
Mons, edelanmdeal
clxvii.
N
mi. (Nit.
am ſne. (apalr.
na. alie marie 49en
monumetu 449 r,
npparut Märenegit
mi⸗
bus Mariſ. clrrif.
mm. Mtriin
no.ioſeph iacodo n⸗

„arnir uob diſcpe
prarit uod 1 n

Regiſtrum ĩ euange

¶¶; Dominica prima aduentus domini.
Cuz appropĩqret ieſus hirm. miñt duos ex
diſ.ſuis.d.ite.ĩ caſtellũ.ma.xxi.ꝑ.ij.c.xxvi.

¶Dominica ſecunda.
Eriũt ſigna in ſole ⁊ luna ⁊ ſtellis.lnce.xi.ꝑ.
Dominica tertia.

Kũ audiſſʒ iohes iĩ uĩculis opa vpᷣit mittẽſ du
os ð diſcipulis ſuis ait illi. Tu es ꝗ uẽtuꝛus
es.an aliũ expectamꝰ.mat.xieꝑ.i. ca.lvi.
Feria quaꝛta quattuoꝛ tꝑʒ. Miſſus ẽ ãgelꝰ
gabriel a dᷣo ĩ ciuitatẽ galilee cui nom nagʒa
ret.luce.i.parte.i. c. Ve
G eꝛia ſexta. Exurgẽs maria abijt ĩ motana
cu feſtinatõe ĩ ciultatẽ iuda ⁊ intꝛoiuit ĩ do

mum ʒacharie.luc.i.parte.i. Ca. vi.
Sa bbato anno quitodecimo tybeꝛi ceſaꝛis
luee.iij,parte.i. ca.xvij.
NDominica quaꝛta.

Miſerũt iundſei ab hirłimis ſaceꝛdoteſ ⁊ leui
tas ad iohez iteꝛrogãtes eũ. In es ꝙ uẽtuꝛꝰ
es an aliu expectamꝰ. Jo.i.paꝛte.i. c.xx.
J ¶ In uigil a natiuitatis chꝛiſti.
Dũ eſſet ðſpõſata mater ieſu Maria ioſeph
Mat.i.paꝛte.i. c. v ij⸗
n miſſa pꝛima natinitatis chriſti.
Exijt edictũ a ceſare auguſto ut deſcꝛibeꝛet᷑

uniueꝛſus oꝛbis.lac.ij.parte.i. c. ix.

¶ In auzoza.
Paſtores loquebantur ad ĩuicem trãſeamꝰ
uſq; bethleem ⁊ uideamꝰhoc uerbũ qð fac
tum eſt.luce.ii.paꝛte.i. c. ix.
R ſumma miſſa eiuſdem diei.
In principio eꝛat uerbum ⁊ vbum srat apðᷣ
deum. iob Paei c.i.⁊.xviii
¶ Gteffani p?homartyris.
Dicebat ihs tuꝛbiſ.Ecce ego mitto ad uoſꝓ
phetas ⁊ ſapiẽtes.mat.xxiij.pte.ii.c.xxxviii
¶ Johannis euanſteliſte.
Dixit ihſ petꝛo ſeqr̃ me.C õueꝛſꝰpetrꝰuidit il

lu diſcipulũ quẽ diligebat ihſ dixit. Domine

hic ãt dd⸗ oherri .pte.ii. c.lxxix.
In die innocentum.
Angelꝰdñi apparuit ĩ ſõniſ ioſeph.ð. Surge
2 accipe pueꝝ ⁊ mr̃ez eiꝰ.⁊ fuge ĩ egyptum
mat.ii.parte.i. c. xiij.
7 Dominica infra natiuitatẽ dñni.
ſrat ioſeꝑh ⁊ maria mr̃ ihu miãteſ ſuꝑ biſ
g dicebàt᷑ò illo luc.ij.parte.i. c.xii
In die circuciſonis domini.
Poſtqᷓ; ſumati ſunt dies octo ut circũciðꝛe
tur puer.luc.ii.parte.i. . c.x.
¶In uigilia ep ppanie.
Defũcto heꝛode angelꝰ dñi apparuit ĩ ſõnis
ioſeph. d. Sarge accipe pueꝝ ⁊ mr̃eʒ ꝰ.⁊
uade i frã iuda. mat.ii.pte.i. c.xiiii.
¶ In feſto epyyphanie
Cum natus eſſiʒ ieſus ĩ bethleẽ iude ĩ diebꝰ
bherodis regis. Acce magi ab oriẽte uenerũt
mat.ii.parte.i. —8= c.xi
Domimica ifra octanas epyphanie.

7

lia totius anni.

Cũ ihs factꝰ eſſet annorum.xij.aſcendẽtibꝰ
illis hirłiam rmãſit puer ieſus in hierm. lu
ce.ii.parte.i. capit. xv.
Feria q̃rta. Uidit iohes ieſũ ueniẽtẽ ad ſe ⁊
ait. Ecce agnus dei. Jo.i.parte.i.cap.xxiij
n octaua epyphame.
Uenit ih̊s a galiea ĩ iordanẽ ad ioheʒ ut ba
ptizaret ab eo. Mat.iii.ꝑte.i. ca.xxi.
¶ Oñica prĩa pꝰoctauas epyphanie
Nuptie facte ſt᷑ ĩ chana galilee.⁊ erat mat᷑
ihu ibi. VUocatꝰẽ ãt ⁊ ihſ. Jo h.ij.ꝑte.i.c.xxv
¶ Dominica ſecunda.
Cũ ðſcẽdiſſʒ ih̊s ð mõte:ſecute ſt᷑ eũ ĩᷣbe mł
te. Et ecce leproſꝰueniẽs adoꝛabat eü. Ma.
viij.parſe.i. capi.xli.
Dominica tertia.
Aſcẽdẽte ihn ĩ nauiculã.ſecuti ſt᷑ eũ diſ.eiꝰ
Et ecce motꝰmagnꝰfactꝰ ẽ ĩ mãi.ita ut naui
cła oꝑiret fluctibꝰ. Ma.viij.pte.i.cap.xlvi.
Dominica quaꝛta.
Site ẽ ̃gnũ celoꝝ hoi.ꝗ ſemiauit bonũ ſem̃ʒ
ĩ agꝛo ſuo.cũ ãt dõmuet ueit inimicꝰ hõ ⁊ ſr
ſemiauit ziz ania.mat.xiij.ꝑte.i. ca.lxiiii.
dominica gnta.
Cõfiteõ tibi p̃ dñe celi ⁊ t᷑i e qr abſcõdiſti h
a ſapiẽtibꝰ? prudẽtibꝰ⁊ ruelaſti ea guulis.
Mat.xi.ꝑte.i. cap.lviii.
Dñica ĩ ſeptuageſſima.
Sile ẽ ̃gnũ celoꝝ hõi pr̃ifamilias ꝗ exijt ⸗
ducẽ oꝑaꝛioſ ĩ uĩeâ ſuã ma.xx.ꝑte.n.c.xiiii.
¶ Dominica ĩ ſexageſima.
Exijt ꝗ ſemĩat ſemẽ ſuũ.⁊ dũ ſemiĩat alið ce
cidit ſec uiam.luce.viij.ꝑte.i. c.lxiiii.
¶ Dominica ĩ quiquageſima.
Aſſũpſit ih̊s.xii.diſ.⁊ ait ilł.Ecce aſcẽdimus
hiłiã ⁊ ↄ ſũmabũt oĩa:q̃ dicta ſt᷑ ðõ filio hoĩſ.
tradet᷑ em̃ gentibꝰ.luc.xviij.parte.ii.ca.xxi.
Feria quarta cinerũ.
Cũ ieiũatis.nolue fieꝛi ſiẽ hypocrite triſteſ.
MWath. vi.parte.i.ca.xxxvi.⁊.xxxiii.
Feria ꝗnta.Cũ ĩtroiſiet ih̊s caph ãnaũ acceſ
ſit ad eù cẽturio. Math.viii.pte.i.cap.xlij.
Feria. vi. Audiſtis qꝛ dictũ ẽ. Diliges ꝓximũ
tuũ.⁊ odio hẽbis ĩimicũ. Ma.v.p.i.c.xxxv.
Sabhbato.Cũ ſeꝛo eẽtẽat nauiſ ĩ medio mar
ri. Mar.vi.parte.i. capi.lxix
Dominica Innocauit.
Ductꝰẽ ih̊s ĩ öſertũ.a ſpũ ut tẽptaꝛet᷑ a dia
bolo Mat.iiii.parte.i. capit.xxii.
Feria ſᷣ̃a.Cũ uenerit filius hoĩs i maieſtate
ſua ⁊ oẽs ãgeli eꝰcũ eo.mat.xxv.pꝑte.ii.ca.l.

G eria.iii.Cũ ĩtꝛaſſet ih̊s hiꝛłiã ↄmota ẽ uni

vſa ciĩtas.d.ꝗs ẽ h. Mat.xxi.p.ii.ca.xxviii.
Geria q̃rta. acceſſer̃t ad ihʒ ſceibe.d. Mgr
nolumꝰa te ſignü uiðr̃.ma.xii.ꝑ.i.c.lxxiiu.
G eria ꝗnta.id cebat ihſ ad eos ꝗ cꝛedideꝛũt
ei iuõos. Si mſeritis ĩ ᷣmõe meo.uere mei
diſ. eritis. Joh. vui. ꝑte.i. c. Ixxxiiii.
Feria ſexta. Eꝛat dies feſtꝰiudeorũ.⁊ aſcen
dit ieſus hieełiam. Erat àt hirlimis ꝓbatica
piſcia. Joh. v. parte.i. c. lxxvuij.

Sabbato Aſſũpſit ih̊s petꝝ ⁊ iacobũ ⁊ ioheʒ
2 duxit eos ĩ mõtẽ.⁊ trãſfiguꝛatus ẽ corã eiſ
at. xvij.paꝛte.ij. ca.lij.
24 77 Pomimico Reminiſceꝛe. .
Egꝛeſſus ieſus ſeceſſit ĩ ꝑtes tyri ⁊ ſydonis.
Mat.xv. pa rte.i. * ca. lxxxix.
Feꝛia ſecũda dixit ih̊s tuꝛbis.æ go uado ⁊ q
retis me.⁊ in peccato uro moriemini. Joh.
viij. paꝛte.i. c. lxxxiij.
Feꝛia teꝛtia ſuper cathedrã Moyñſi ſeoerũt
ſcꝛibe ⁊ phariſei.oĩa q̃cũq; dixerĩt uobis fa
cite. Mat.xxiij.parte.ij. c.xxxvij
eria quaꝛta. Aſcèdẽs hirłiasꝭ aſſumpfi.xij.
iſ.ſecreto ⁊ ait. Ecce aſcẽdimus hiꝛliam. ⁊
filius hoĩs tradet. Mat.xx.p.ij. ca.xxi
Feria ꝗnta. Vomo ꝗdã erat diues ⁊ ĩidueba
tur purpura ⁊ biſſo.luc.xvi.ꝑte.ij. c.xvi.
Feria ſexta. Põ ꝗdam erat paterfamilias ꝗ
pᷣiantauit uineã.⁊ ſepẽ circũdedit ei. Mat⸗
xxi.pꝑte.ij. ca.xxxiii
Sabbato. Hõ quidam habuit duos filios ⁊
dixit adoleſeẽtior. Pr̃ da m hi poꝛtionem q̃̊
me contingit.luc.xv.ꝑte.ij. ca. vij.
* Dominica oculi.
Eꝛat ieſus eijciens ömoniũ.⁊ illð erat mutũ
luce.xopte.i. ca.lxxiiij.
Feria ſ̃a.Quãta audiuimꝰfacta in caphar
naũ fac ⁊ ̊ i pᷣma tua.lu.inj.pt.i. c. xv
Feria t᷑tia. Si peccauerit ĩ te fr̃ tuꝰ.corꝛipe
eũ iter te ⁊ ipCʒ ſolũ. Mat.xviij.ꝑ.ij.ca.viij.
Feria qrta acceſſer̃t ad ih̊ʒ ab hirtis ſcꝛibe
⁊2 phaꝛiſei.d. Quaꝛe diſ.tui tꝛãſgrediũt tradi
tões ſenioꝝ. Ma.xv.pte.i. c.lxxxviii.
F eꝛia quita.Surgẽs hs ð ſinagoga ĩtꝛoiuit
ĩ domũ ſymonis.luc.iiij.ꝑte.i. cap.xliij.
Feria ſexta. Uemit ihs in ciuitatem ſamarie
qd r ſichẽ. Johãnis.iiij.ꝑte.i. ca.lxii
Sabbato prexu ieſus i montem oliueri.Ad
ducunt ei ſcꝛibe mulierem ĩ adulteꝛio ↄpᷣ hẽ
ſã.iohanflis.vij.parte.i. c.lxxxiij
¶ Dominica letaꝛe.
Abiit ih̊s tranſmaꝛe galilee.⁊ ſaciauit ꝗnq;
milia hoim. Joh. vi. ꝑte.i.ca. ca. lxvii.
Feꝛia ſcõa. Prope erat paſca iudeorum ð ſe
cunda eiectõe uendentium ⁊ emẽtiũ e tem
plo. Jo.ii.paꝛte.ii. ca.xxix.
Geria tertia. Jã die feſto mediante aſcẽdit
ips ĩ tẽplũ ⁊ docebat.Jo.vii.ꝑte.i.c.lxxxii.
FG eria quãta. Preteriẽs ihſ uidit hoĩeʒ cecũ
a natiuitate. Jo.ix. ꝑte.i. ca.lxxzv.
Feꝛia ꝗnta. Ibat ihs ĩ ciuitateʒ q̃ uocat na
Ym. luc.vii.pꝓte.iĩ. c.xliiii.
Feꝛia ſexta. Er at ꝗdãà làguẽs Lazarus a be
thania Jo.xi pte. ii. c.xvii
Sa bbato. go ſũ lux mũdi.ꝗ ſeꝗtur me non
ambulat ĩ tenebriſ. Jo.viii.ꝑte.i. c.lxxxiiii
. Dominica iudica.
Dic ebat ihs tuꝛbis iudðoꝝ. Quis ex uobis aꝛ
guet me ð pcto. Jo.viii.ꝑte.i. c.lxxxini
Feꝛia fa miſeꝛũt pᷣncepes ⁊ phaꝛiſei miſt:os
uit apphèdeꝛẽt ihʒ. Jo.vii.ꝑte,i. c.lxxxii,

rxe tyber iadis.ioh.xxi.ꝑte.ii.

Feria teꝛtia. Ambulabat ieſus ĩ galileã.non
eni uolebat ĩ iudeã ãbulare qr qrebãt eum ĩ
terficeꝛe. Joh.vij.gte.i. c.lxxxij.
F eria q̃rta.Sacta ſunt entzenia hierłimis ⁊
hyems.erat. Jo.x.pte.i. c.lxxxvij.
Feꝛia ꝗqnta. Rogabat ihm ꝗdã phariſeuſ ut
mãducaꝛet cũ illo.lu.vij.ꝑte.i. capit Ax.
Feria ſexta.Collegerunt põtifices ⁊ phaãiſei
ↄciliũ aduerſus ih̊m. Jo.ix.ꝑte.ij. c.xvii.
Sabbato niſi nãducaueritis cãnẽ filij hoĩſ.
ñni hẽbitis ſe⸗ i uobis. Jo.vj.ꝑte.i.cap.lxx.
¶ Dominica palmarum.
Cũ appꝛopĩq̃ſſet ipᷣs hieꝛłias miſit duos diſ.
ſuis.d.ite ĩ caſtellũ math.xxi.pꝑte.ij.c.xxvi.
Feria vᷣa añ ſex dies paſche.ueit ihs betha
niã ubs laz ar erat mortuꝰquẽ ſuſcitauit ieiꝰ
⁊ fecerunt ei cenam.ioh.xij.pte.ij.ca. xxv.
Geꝛia t᷑tia. Daſſio ᷣm Maꝛcum.p.ij.c ·lvii
F eria quaꝛta paſſio pᷣm Lucam.ꝓ.ii.c.lviii.
Feꝛia qͥnta ĩ cena dni.añ diẽ feſtũ paſche ſci
ens ih̊s.qꝛ uẽit hõa eiꝰ.ioh.xiii.pie.ii.c.liiii
In paſcene.E gꝛeſſ ihſ tꝛãſtoꝛꝛẽtẽ cedꝛõ paſ
ſio ᷣm iobãnẽ.ꝑte.ij .ca.lvii.uſq; ad.lxvii.
In uigilia paſche. Ueſꝑe ãt ſabbati.math.
xx viij.ꝑte.ij. c. lxviii.⁊ lxxi.
¶ In die ſancto paſche.
Maria magdalena. ⁊ maria iacobi ⁊ ſalo
me emerũt aromata ut uenientes ungeꝛẽt ie
ſum. maꝛ.xvj.parte.ij. ca.lxix.⁊ lxxi.
S eria pᷣa paſche.duo ex diſ.ieſu ibant ipio
die ĩ caſtellũ emaꝰ.luc.xxiiii.ꝑte.ii.c.lxxvi.
F eria tertia. Stetit ihſ ĩ medio dix.⁊ dixit il
lis:pax nobis.luc.xxiiii.pte.ii. o. lyxxvii.
Feꝛia q̃rta. Maifeſtauit ſe iteꝝ ieſus 8 ma
. c.lxxix.
Feria quĩta. Maria ſtabat ad monumentũ
foꝛis plorãs.ioh.xx.ꝑte.ii. ca.lxxii
eria ſexta. Undecim diſ.abieꝛũt ĩ galileaʒ
montẽ ubi ↄſtitueꝛat illis ieſus.mat.xxviii
parte.ij. c.lxxx.
Sabbato. Una ſabbati maꝛia magdalẽa ue
nit ad monum̃tũ cum adhuc tenebre eſſent.
ioh.xx.parte.ii. ca. lxxi.
n octaua paſche.
Cum eſſet ſero die illa una ſabbatoꝝ ⁊ foꝛes
eſſent clauſe.io.xx.parte.ij. c.lxxviii.
Dominica ſecunda.
Ego ſuzʒ paſtor bonus.ioh.x.ꝑte.i.c.lxxxvi.
Domimieca teꝛtia.
Mogdicũ ⁊ iã ñ uidebitis me ⁊ itenꝝ modicu⸗ʒ
⁊ uipᷣbitis me.ioh.xvi.pte.ii. ca Alvii.
7 Dominica quarta.
Uado ad eũ g me miſt.⁊ nẽo ex uobis ĩt᷑ro
gat me quo uadis.ioh.xvi.ꝑte.ii. ca.lvii.
„ dDominica quinta.
Amen dico uobis.Si ꝗd petieritis pr̃eʒ ĩ no
mine meo dabit uobis.ioh.xvi.ꝑte.ii.c.lvii.
(In letania maiori.
Quiſ ur̃ʒ habebit amicũ ⁊ ibit ad illũmedia
nocte.luce.xi.ꝑteti. c.xxxix.
¶In uigilia aſcenſioniſ.

—

———

enat ie ei
Suhift fli tun
4 7 „ 4
lan lunticd
t domiſican
fi enerit naltun
feſpiritu neri
1Ne N (Innig
giiligiti⸗ ne mnan
niign gitetn
Sige dligt neſen
ii arte⸗i.
Fiigſune
at bono ex phann
in terr hen

. iij. arte.1.
nis o Jefeſc

Cuo mea nere eſte
eſt potus⸗Joh. ni⸗
dominica ß
Pomo q lam erat
z r billo T epulabe

le/. .
(dor
Pomo gdam ecit
lei.

.

(dommnc.
fra ardiddes
res ut eii
domin,
Eſtote miſericorde
ſericoꝛs eſt. luc.xi.
(domi
Cum turbe irruere
lum luee. p parte.
. loe
Piſt babüdanerit
bap ? pharlſeon .
Matb. p.pate.,
ſeni
Ki turba multa e
manducarent.

. dom
Antedite falſs

ueſtimẽtis oaiiie
gcaͤ enat din
famat 5 apuc ill

„ (d
1 wnazle

——MN

1 aa.eii nſg dd nii
kuinzd art
cltwiii lt.
wwlche. 4
,2 maria iecobi 1 ſal
ut ueniemes ungeritie
“ ANNAl.
der dil ieln idant ioo
NRPRAe . Md.
bbi mecoditaaittil
riiii gtei. lrpri⸗
ſtauit ſe uen ieſns d ns
i Re. (hrt
n ſtabat ad monuneni
.ei. (Axri
reim dil abieritigllen
etat ülis ieſus,mat di
bbati maeris magegee
umsboe tenebfe eſent,
NAelti.
Netmnn haſche,

01 ices
ila unſeddan ini

4
4

Sublenatiſ koe. telũ dlxit. Pr nẽit ho
ra clarifica filiũ tuũ. Jo.xvij.ꝑte.ii.ca.lvij⸗
¶ In die aſcenſionis.
Recũbẽtibus.xi.diſ.exprobauit incꝛedulita
tẽ illoꝝ ⁊ duritiã cõdis.maꝛ.xvi.ꝑ.ii.c.lxxxxii
¶Dominica infra octauam.
Cũ uenerit ꝑaclitus quẽ ego mittam uobis
a pr̃e ſpirituʒ ueritatis. Jo.xv.ꝑ.ii.cap.lvii.
¶ In uigilia penthecoſtes.
Si diligitis me mandata mea ſeruate. Jo.
xiiii.parte.ii.. cap.lvii.
In die ſancto penthecoſtes.
Si gs diligit me ſermonem meum ſeꝛuabit.
Jo.xiiii.parte.ii. ca Avij.
¶ Dominica trinitatis.
Erat homo ex phariſeis Nicodemuſ note pᷣn
ceps iudeoꝝ.̊ uenit ad ieſum nocte. Johan
nis.iij.parte.i. ca.xxvi.
¶ In feſto corporis chriſti.
Caꝛo mea uere eſt cibus.⁊ ſanguis mens ve
eſt potus. Joh. vi.parte.i. c. xxx.
¶ Dominica pma poſt trinitatis feſtuzʒ
Pomo ꝗ iam erat diues ⁊ iduebatuꝛ purpu
ꝛa ⁊ biſſo ⁊ epulabat᷑ ſplendide.luc.xvi.paꝛ

te,/ iſ. cap. xvi.
Dominica ſeeunga.
Pomo ꝗqdam fecit cenã magnã.luce.xiiii.ꝑ
te.i. ca. lxxxi.

¶ Dominiea teꝛtia.
Erãt appropiĩquãtes ad ieſũ publicãi:⁊ pct᷑ᷣo
res ut audirẽt illum.lu.xv.ꝑte.ij. capit.vij.
Dominica gnarta.
Eſtote miſericordes ſicut ⁊ pater neſteꝛ mi
ſericoꝛs eſt.luc.vi.parte.i. c.xxxix.
¶ Dominica quinta.
Cum turbe irruerent ĩ ieſum ut audirent il
lum luce.v.parte.i. ca.xxix⸗
Dominica tertia.
Miſi habũd auerit iuſticia ue ſtra pluſq; ſcri
baꝝ ⁊ phariſeoꝝ ñ itroibitis regnũ celorum
Math. v. paꝛte.i. ca.xxxiiij.
Dominica ſeptima.
Cũ turba multa eſſet cum ihu nec hẽrẽt qd
manducaꝛent. Maꝛ. viii.paꝛte.i.capitu.xcj.
Q¶ Sominica octaua. B
Attẽdite a falſis pꝛophetis ꝗ ueniſt ad uoſĩ
ueſtimẽtis geig bͤrh vi paꝛte.i.capit.xl⸗
Dominica nona.
Põ gꝗdã eꝛat diues ꝗ hẽbat uillieũ.⁊ hic dif
famatꝰẽ apud ill ũ lu. xvi.paꝛte.ij.capit.xv.
(Dominica decima.
Cũ appꝛopĩq̃ꝛet ieſus hierłm fleuit ſuꝑ illazʒ.
luc.xix.paꝛte.ij. ca.xxviij
Dominica undecima.
Dixit ieſus ad quoſdã ꝗ ĩ ſe confidebãt Duo

hoĩes aſcẽdebãt ĩ tempiũ unus phariſeꝰ al᷑

publicanꝰ.luce.xviij.paꝛte.ij. ca.xxx.
(Dominica duodecdima .
Exiẽs ieſꝰð finibꝰtyri uẽit ꝑ ſydonẽ ad mare

galilee.de curatõe ſuꝛdi maꝛ, vij.ꝑte.isc.xc⸗

4Domlinica. xiij.
Beati oculi ꝗ vidẽt q̃ vos viðtis.Dico vobiſ
młti ꝛeges ⁊ ꝓphete uoluer̃t uidere.De hoĩe
ſauciato inteꝛ latꝛones.luc.x.ꝑte.i.c. lviiij.
ſdaminica ri.

Dũ iꝛet ieſꝰĩ hiꝛłʒ tꝛãſibat ꝑ medià ſamaꝛiazʒ

occuꝛeꝛũt illi ðᷣcẽ uni leꝓſi.lu.xvii.ꝑ.ii.c.xix
l Dominica. xx.
MNẽo pt᷑ duobꝰdñiſ ſᷣuir.ma.vij.ꝑ.i.c.xxxviii
Dominiea. xvi.
bat ieſus ĩ ciuitatẽ Naym. Et cũ appropin
qret poꝛte efferebat᷑ filius unicꝰ matris ſue.
luce.vii.paꝛtę.i. ca.xliiii.
¶Dominica xvii.

Cũ ĩtraret ieſuſ domũ cuinſdã prĩcipis phaꝛi
ſeoꝝ ſabbato mẽducar̃ panẽ.Et ecce gqdam

idropicꝰeꝛat añ illũ.luc.xiiii ꝑte.i. .C.lxxx.
Dominica. xviij.
Acceſſerũt ad ieſum phariſei.⁊ ĩterrogauit
eũ unꝰex eis legiſdoctor. Mõ ẽ mãdatum ma
gnũ ĩ lege. Math.xxii.parte.ii. c.xxx vi
¶Dominica. xix.
Aſcẽdẽs ieſus ĩ naniculã trãſfꝛetauit ⁊ uẽit

ĩBciuitatẽ ſuõ. Et ecce ofſeꝛebãt ei palyticũꝰĩ

lecto iacẽtẽ. Mat.ix.parte.i.

c. xlviij.
Dominicaxx.

Sile ẽ regnũ celoꝝ hoĩ ꝛegi ꝗ fecit nuptias

filio ſuo. Math.xxii.parte.ii. c.xxxiiij.
¶ Dominica. xxi.
Erat quidã regulus cuiꝰ filiꝰ infirmabat ca
phaꝛnaum. Joh.iiij.parte.i. c.lxiij.
dominica. xxij.
Site ẽ regnũ celoꝝ hoĩ regi ꝗ uoluit rõ nem
poner. cnʒ Fie ſuis. math. xviij.pte .ij.c.ix.
Abeüũtes phaꝛiſei ↄculiũ imier̃t ut ihʒ caꝑent
ĩ ſeꝛmone querentes.ſi lʒ; cenſum dar̃ ceiari.
math.xxij.parte.ij. c.xxxv
N¶ Dominica. xxiiij.
Loq̃nte ieſu ad turbas. Ecce princeps unus
adorauit eũ.d.Domie filia mea modo defuc

ta eſt.math.ix.parte.i. c.xlix.
S Domin ca. xxv.
Aũ ſubleuaſſet oculos ieſus.ð ꝛefectõe quin

q; mulium uirorũ de quĩq; panibus ⁊ duobuſ
piſclbus Pon .vi. parte.i. c.Lxvii
In dedicatõe eccleſie:
Ingꝛeſſꝰ ieſus ꝑambulabat hiericho.Et ec
ce uir noĩe aehens. ue. xix pte.ii.ca. xxiij.
de ſanctis:
Attẽta divᷣſitate cathedꝛaliũ eccłaꝝ ꝗbalia
2 alia natalitijs ſctoꝝ euãgelia coaſſignat᷑:
arbitratus ſũ potiꝰ ĩ coĩ ſanctoꝝ euàgelia po
ner̃ qᷓ; ꝗbuſuis (ne erꝛõe me argui otigat) P
pᷣa aiſignar̃.pᷣcipuiſ tñ feſtiuitatibꝰppᷣjs euã
gelijs gaudẽtiboñ obmiſſis pᷣmũ idipʒ efficiã.
(In nigilia Andree.
Stahat Aohanes ⁊ ex diſcipulis eius duo.?
ꝛeſpiciẽ s ieſũ ambulatẽ dixit.Ecce agnus ði
Joh.i.p aꝛetei. ca. xxiii.

n die ſancti Andree.
Ambulãs Jeſus iuxta mar̃ galilee.nidit du
os fr̃es ſymonẽ ꝗ uocat᷑ petꝛꝰ ⁊ Andreaʒ ſta
trem eiuſ. Math.iiij.parte.j. ca.xxix.
In die ſancti Thome.
Tbomas unus ex duodeci.non erat cum eis
qñ uenit ih̊s. Johis.xx.pꝑte.ij. ca.lxxvij
n feſto purificationis Maꝛie.
Poſtqᷓ; ipleti ſũt dies puꝛificatõnis Maꝛie.

ᷣm legẽ Mopſi.tuleꝛũt dñz in hielm ut ſiſte

ꝛẽt eum dno.luce.ij.parte.j. cap.xij.
¶ In cathedra Petꝛi ⁊ ceteꝛis feſtis.
VUenit ihs ĩ ꝑtes ceſaꝛee philippi.⁊ ĩteꝛroga
uit diſ.ſuos.d. Quem dicũt hoĩes eſſe filium
hois. Math. xvi.parte.ij. ca.j.
n annunciatõe beate uir ginis.
Miſſus eſt ãgelus gabriel a deo in ciuitatẽ
galilee.luce.j.paꝛte.j. cap.v.
empore paſcali de ſanctis.
Ego ſũ uitis vᷣa uos palmites.Johãnis.xv.
parte.ij. ca.lvij.
¶Philippi ⁊ ſacobi.
Mõ tuꝛbet coꝛ ur̃m neq; foꝛmidet. In domo
pr̃iſ mei mꝗſõeſ młte ſt᷑.ioh̊s.xiiij.ꝑ.ij.c.lvij
(Sn unigilia Johannis baptiſte.
Fui ĩ dieb Merodiſ r gis ſaceꝛdoſ ꝗdã noĩe
Cachaꝛias luce.i.ꝑte.i. cap.iiij.
n natiuitate Jobannis baptiſte.
Eligabeth impletuʒ ẽ tempus pariendi ? pe
peꝛit filium. luce.i.paꝛte.i. cap.vi.
n feſto uiñtationis:Marie.
Exurgens Maria abijt in montana cũ feſti
natõe in ciuitatẽ iupa.luce.i.ꝑte.i.cap.vi.
In feſto aſſumptõis Maꝛie.
Intrauit ipſ̊s in quoddam caſtellũ.⁊ mulier
qdam Maꝛtha noĩe excepit illum in domuzʒz
ſud.luc.x.parte.i. ca. xi.
In feſto maꝛie magdalene.
Rogahat ihjm ꝗdaʒz phariſeus ut manduca
ꝛet cũ illo.luce.vij.parte.i. ca.lx.
An gie ſancti ꝗacobi.
Acceſſit ad ihm matee filioꝝ zebedei Mat.
xx.parte.ij. cap.xxi.
¶ In die decollatõis Johis baptiſte.
Miſit herodes manũ ac tenuit Johem. ⁊ uĩ
xit eũ ĩ caꝛceꝛẽ.mar.vi.ꝑte.i.ca.xxvij.⁊.lxvi
In natiuitate beate uirginis.
Liber geñratõis ihu filij dauid filij abrahã

mat.i. pte.i. ca. vij.
Mathei euangeliſte.
Vidit ihᷣſ hoies ſedẽtẽ ĩ theolonio. Matheũ
nomine. Math. ix. pte. i. C.xxxi.
Micha elis.
Quiſ putas naioꝛ ẽ in r̃gno celoꝝ. Math.
x viij.paꝛte.ij. ca.vi

¶commune ſanctorſ de aptis.

Voc ẽ pᷣceptüũ meũñ ut diligatis ĩnicẽ. Johis
KXv.pa?teelj⸗ . ca.lvii

.R
* .„
¶ Peè manæ? nobis ibidem.
Ecce ego mitto uos ſict eues in medio liui
porum. Math. x.pte.i. ca Lij.
Ecce nos reliꝗmꝰ oĩa ⁊ ſecuti ſumꝰte ꝗd er
go erit nobis. Math.xix. ꝑte.ij. ca. xiij.
Deſignauit ihs alios.lxxij.diſcipłos.Luce.x
parte.i. cap. viij.
CoOuocatis.xij.apłis.ðdit illis poteſtatẽ ſuꝑ
oĩa ömonia.⁊ ut languores curarẽt.luc.ix.
par.i. * cap.li.
¶ De uno maꝛtyꝛe.

Sigtr ułt pemme uẽĩ abnegz ſemetip̃ʒ.⁊ tol

lat crucẽ ſuã ⁊ ſeq̃t me.lu.ix.ꝑte.ij. ca.ij.
Qui amat pf̃eʒ aut mrẽ pluſq; me ñ ẽ me di
gnꝰ. Mat.x.ꝑte.i. ca.liiij.
Nii gnu frum̃ti cadẽs in ᷑ꝛtã moꝛtuũ fuerit
ipʒʒ ſoluũ manet. Joh.xij.pꝑte.ii. cap.xxxi.
de martyribus.
Cũ audieꝛitis prelia ⁊ ſeditões.nolite timer
oz pᷣmũ hec fieꝛi.lu.xxi.ꝑte.ii. ca.xxxix.
Attendite a fermento phariſeoꝝ.qð eſt ypo

cꝛiſis.luce.xii.paꝛte.i. c. xcii.
Deſcendens ihs ð monte.ſtetit in loco cape
ſtri. luce.vi.parte.i. ca.xxxiii

Widẽs ihſ has aſcẽdit ĩ mõt.⁊ cũ ſediſſʒ.d

diſ.ſuiſ. Gt᷑i pauꝑeſ ſpuũ.ma.v.ꝑte.i.c.xxxiii

Loquẽte ihu ad thas.dixit ei qdã.Ecce mr
tua ⁊ fr̃e ſtui fõis ſtãt mat.xii.ꝑte.i.c lxxv.

De confeſſoribus.
VUigilate ⁊ oꝛate.neſcitis enim qñ tempꝰſit.
Mar.xiii.parte.ii. ca.xliiii
VUigilate qꝛ neſcitis qua hora dũs ur̃ uentu
rus ſit Math.xxxiiij.parte.ij. cap.xlv.
Sit lumbi ur̃i pᷣcucti.⁊ lucerne in manibꝰ
ueſtris.luce.xii.parte.ii. ca.xlvii.
Põ gꝗda pegꝛe ꝓficiſcẽs uocauit ſᷣnoſ ſuoſ ⁊
tdidit ilł bona ſua.mat᷑.xxv.pꝑte.ii. ca.xlix
HPHõ gꝗdã nobitł abiit ĩ giõeʒ lõgiquaã ibidez.
Nẽo lucernã accẽdit ⁊ in abſcõdito põit.ſʒ
ſuꝑ candelabꝛũ.lu.xi.ꝑte.i. ca.xxxiiii

¶de vginibus.
Simile ẽ regnũ celoꝝ decẽ uirginibꝰ Mat᷑.
xxv.parte.ii. c.a. xlviii.
Simile ẽ regnã celoꝝ thezʒauro abſcondito
Mat.xiii.parte.i. ca.lxiiii.
de ↄmemoratõe beate vᷣginis.
Erxtollẽs uocẽ q̃dã młier ð tuꝛba dixit ad ih̊ʒ
SGt᷑s uẽteꝛ ꝗ te põtauit.lu.xi.ꝑte.i. c.lxxxv.
Stabat iuxrta cꝛucem ihu ma teꝛ eiꝰ. Jchᷣis
xix.parte.ii. CLg.lxiii.

(In offitiis defunctoꝛum.
Dixit Martha ad ihʒ.dñe ſi fuiſſes h̊ fr meꝰ
ñ fuiſſet mortuꝰ. Ihis.xi.ꝑte.ii. c.xvii.
Oẽ ꝙ dat mihi pꝓr᷑ ad me uẽiz ⁊ eũ ꝗ nẽit ad
me ñᷣ eiitiã foꝛas. Johis.vi.parte.i.cap.lxx.
Ego ſũ pams uniuꝰ ꝗ ð celo ſcendi ibidem.

z te 16
Raglirih zuin 1
. ima albe,
Phe⸗
mg
eiy
uldaſn
b agen ſuun
ektlins
hum role

tbi Galien

Zer. Qui
ne numeruſn
tesprimas

ao mala

nam dowinns
le habitatio
fotundg

Aut cuiuſdan

cbel flios
ſe nunquid
ſ tollitur
piſti propter
uſmunn uezum
ra irg
catione
ne ſcut
gul te
Nuima
h gpeccatis
deꝛe hec
iuſto
antiquus

i bat enim

ſcuſptis
bic de
corpus
E prelatus.
aperuerit
quia iam
ue ſecreta
l ſotat
ſolnet neniam
bonum e ut
ſne peccato
N conuerſans
hoteſt
zum met
dine ad donmn
1t wiolentt
bus unde
celorum
ficann in

Wes arane l nd

e lu it gei
1 abi (g
gucne iin
einui noeni iet

l pe, i,

ſcitoet alle inef
Ae i, cutnt.
dderſeon dbeſ ſ
te ſtetitin boo cihe
e ni
i notd r ciſediſtz
i. na. v gtet crrii
lirttei gai Kcce ni
nat, ii e, Ayrr.

.
ws Nn dten ſt.
A Kli
na borg disni ventn
pene i. olr.
tl. lucernein nani⸗
i. a grii.
es nocanit fhoſſnoſt
1i trr e i aafin
ſgoez logiqni hhez.
t in oblcodlo ol ß

imbus, „u6 Maf.
uro gbſcoſt
em ne hi.

—

Regiſtruz me pꝑtis

a Prima alba.
pꝛologus
teꝛ ſicut
ando
Incipit
b ⁊ quidam
patrem ſuum
eſt fuius
bum profeꝛ
c tibi gratiam
Ber. Qui
ne numerum
tes primas
d ergo mala
quam dominus
uilis habitatio
rotunda
e num ubiq;
⁊ ut cuiuidam
chel filios
ſed nunquid
f tollitur
piſti pr opteꝛ
tiſmum uezꝛum
ra ira
S catione
ne ſicut
qui te
pꝛima
b a peccatis
deꝛe hec
iuſto
antiquus
bat enim
ſcꝛiptis
hic de
corpus
k prelatus
aperuerit
quia iam
grue ſecreta
ILnotat
ſoluet ueniam
bonum ⁊ ut
ſine peccato
m conueꝛſans
poteſt

20%

ꝛum metalorum

dine ad
n ⁊ uiolenti
bus unde
celorum
ficatuz in

„ unde Beda.
non habebat
nobis
nam ſit
p ſuꝛgere
fluru
neq;
deꝛat quid
q uitates ita
miſiſti
item
dei facit
r ex loco
ſa eſt
neratio iudaica
liter autem
ſ proximum
ſunt paupeꝛes
de in pace
ſimpliciter
t bominibus
iuxta
parabola
ticum quia
u inſepultum
ieiunas
non ſimpliciter
actiui
x eſt luxurie
ſerto bethſaide
merita
ego ſum
yY bus quod
in phaꝛileis
locutionis
atq; ſacꝛificia

3 ſecundum Bedaz

pe:emptus

fu it exhibiturus

excuſabat
mus quod
unde Cunillus
hortationibus

chꝛiſto ꝛegnabũt

9 quem uos
fons ad pedem
peccatoꝛis
nitat᷑ 2

ſupeꝛſticioſaram

dimitte
Latem inferioꝛ
laꝛgitione

.
₰

Becunde paꝛtiſ.

A de conſeſſione
radice
uade poſt
na que

B quia in

tus fuit
de tantis
tamen
Cillum quem
ſutum eſt
& arfande
toꝛibus noſtris
D pulchꝛo
ſuit ⁊
litate
in ſtatum

E eſtuanti

uniuerſum
ſolationem
fꝛemitus
F re poteꝛis
pre ceteris
ſed etiam
fieri
G to pronuidere
cum martha
conſuet udine
quia qued
P latis quod
dixerunt
omma
ſoꝛoreſq;.
Jcontinue
vultis
ſumus
nul lam eſſe
K intus autem
miſſum a
ex ſpiꝛituſſancti
cant᷑
apparens
mora
non reſuꝛgent
fideles
bonitatio

apprehenderunt

leꝛent hi
modo tantum
P tis dei
non eſt
contꝛaꝛium
ducezꝛet

O lationem iſtam

aduerſiatem
oꝛationis
in quattuoꝛ
P conſideꝛemus
ubi oſtendit
eius amici
debet
Q ludibꝛioſe
ſacerdotum
liberare
unde 2
R enim in
dia nobis
item falſo
2 tunc
S uinum
numeꝛari
ticulo qui
eam heꝛetici
Caffectio.
accipiendo
precibus
corda.
U aptari
rotundam
do cogitans
opatus
ꝓ paſſibile
de eo.
fleuerat
tutum refecti
V minimis.
vulgatum.
meruerunt.
non eſt
Tindumentis
ſicut ne.
mons predictus
in uoce.
eorum legitur.
tiones ſuitinuit.
nice cuius
O pijſſime.
nere poteꝛ0
quo oꝛdine
ultea
Pe omnibus tota
atqʒ3
a potente

—— – — -☛

2

—

ndie ſancto oaſche,

aleng, ? maris ieccbi t ſii⸗
vomats ut uenienes ungerdtie
ne,ſ, ANri.
de ao er dil ieln ident o0o
NN NRNNNRe.M.
Setut bli wedio di adipti
i. luc, xriiii gtei. lrti⸗
HMilkeſtauit ſe neg ieſs ad nd
s iob. ri. Neii. (h.
Darin ſtaben ad monuneni
od r. Nel. (i
1. Undecim diſ abieniti galen
1oltruerat ülis ieins,Nun krt
elen.⸗
Imaria magid eine
Uns ſabbati ma e
NAAl

miti cun adbut lene
ne i.
Ir etwa ache,
Gcodie i un ſiden
0.1 nte
wnnaſrui,

doem ich l in
Domimes lelg,
on eplinhe t inßn

tii iiebliuſt

1 doiſic gnalit⸗ obeſie

che Ueſge it ſidbati nad
clrypiiialyt.

ſcre
R

. 4N.

20 an
0 V

†

1

S

R

15

1
Balance Q

Focus

N

1

10

K

J

H

G

1

F

15

E

1

Sublen atiſ tenoe⸗ kelũ dlxit. Pr nẽit ho
ra clarifica filiũ tuũ. Jo.xvij.pte.ii.ca.lvij.
¶ In die aſcenſionis.
Recũbẽtibus.xi.diſ.exprobanuit incꝛedulita
tẽ illoꝝ ⁊ duritiã cõdis.maꝛ.xvi.pꝑ.ii.c.lxxxii
¶Dominica infra octauam.
Cũ uenerit ꝑaclitus quẽ ego mittam uobis
q pr̃e ſpirituʒ ueritatis. Jo.xv.ꝑ.ii.cap.lvii.
¶ In uigilia penthecoſtes.
Si diligitis me mandata mea ſẽruate. Jo.
ðWOUdð cap.lvii.
die ſancto penthecoſtes.
me ſermonem meum ſeꝛuabit.
3 ꝛeii. ca.vij.
ominica trinitatis.
e phariſeis Nicodemuſ note pᷣn
x h̊ uenit ad ieſum nocte. Johan
feſto corporis chriſti.
2 re eſt cibus.⁊ ſanguis meus ve
h. vi. parte.i. c. lxx.
nica bma poſt trinitatis feſtuzʒ
erat diues ⁊ iduebatuꝛ purpu
ulabat᷑ ſplendide.luc.xvi.paꝛ
cap.xvi.

Dominica ſeeunga.
1„Iſecit cenã magnã.luce.xiiij.p
ca. lxxxi.

VierFarbSelector Sta

vominiea teꝛtia.
quãtes ad ieſũ publicãi:⁊ pct᷑o
t illum. lu.xv.ꝑte.ij. capit.vij.
dominica anarta. .
cordes ſicut ⁊ pater ueſteꝛ mi

2 ac. vi. parte. i. c.xxxix.
Dominica quinta.
ruerent ĩ ieſum ut audirent il
2artei. ca. xxix.⸗
J Dominica tertia.
a erit iuſticia ue ſtra pluſqᷓ; ſcri
eoꝝ ñ itroibitis regnũ celorum
te. i. ca.xxxiiij⸗
dominica ſeptima.

llta eſſet cum ih;u nec hẽrẽt od
t. Maꝛ. viii.paꝛte.i.capitu.xcj.
Dominica octaua.
ilſis pꝛophetis ꝗ ueniſt ad uoſ ĩ
uiü. Math.vij. paꝛte.i.capit.xl.
s dDomimica nona.
t diues ꝗ hẽbat uillieũ.⁊ hic dif
d ill ũ lu.xvi.paꝛte.ij.capit.xv.
Dominica decima.
ꝛet ieſus hierłm fleuit ſuꝑ illaʒ.
.1j. ca.xx vuij
ε Dominica undecima.
5 d quoſdã ꝗ ĩ ſe confidebãt Ouo
,S bũt ĩ tempiũ unus phariſeꝰ alt᷑
2 lce. xviij.paite. ij. ca.xxx.
dominica duodecima.
3 inibꝰtyri uẽit ꝑ ſydonẽ ad mare

10

ratõe ſuꝛdi maꝛ, vij.ꝑte.iec.xc⸗

2 Copyriꝗh

GRNNNNKGNRNmcncdüAaRONRwGWNIHNIHENNNRNNNNENNNINNNNIN
1 2 3 4 5 6 7 68 9 10 ii1 12

4]Dominica. xiij.
Beati oculi ꝗ vidẽt q̃ vos viðᷣtis.Dico vohiſ
młti ꝛeges ⁊ ꝓpphete uoluer̃t uidere.de hoĩe
ſauciato inteꝛ latꝛones.luc.x.ꝑte.i.c. lviiij.
Dominica.xiiij.
Dũ iꝛet ieſꝰĩ hixłʒ tꝛaſibat ꝑ medià ſamaꝛiaʒ
occuꝛeꝛũt illi ᷣcẽ uiꝛi lepſi.lu.xvii.ꝑ.ii.c.xix
Dominica. xv.
MNẽo pt᷑ duobꝰdñiſ ſᷣuir.ma.vij.ꝑi.c.xxxviii
Dominiea. xvi.
bat ieſus i ciuitatẽ Naym. Et cũ appropin
qrer poꝛte efferebat filius unicꝰ matris ſue.
luce.vii.paꝛtę.i. ca.xliiii.
¶Dominica xvii.
Cũ ĩtraret ieſuſ domũ cuiuſdã prĩcipis phaꝛi

ſeoꝝ ſabbato mẽducar᷑ panẽ.Et ecce gdam

idropicꝰeꝛat añ illũ.luc.xiiii ꝑte.i. .c.lxxx.
Dominica. xviij.
Acceſſerũt ad ieſum phariſei.⁊ ĩterrogauit
eũ unꝰex eis legiſdoctor.Mõ ẽ mãdatum ma
gnũ ĩ lege. Math.xxii.parte.ii. c.xxxvi
¶Dominica. xix.
Aſcẽdẽs ieſus ĩ naniculã trãſfꝛetauit ⁊ uẽit
ĩ ciuitatẽ ſuã.Et ecce ofſeꝛebãt ei ꝑalyticũ ĩ
lecto iacẽtẽ 0 at. ix. parte.i. c Fv iij.
Dominica xx.

Sibłe ẽ regnũ celoꝝ hoĩ ꝛegi ꝗ fecit nuptias

filio ſuo. Math.xxii.parte.ii. c.xxxiiij.
¶ Dominica. xxi.
Erat quidã regulus cuiꝰ filiꝰ infirmabaf ca
phaꝛnaum. Joh.iiij. parte.i. c.lxiij.
Dominica. xxij.
Site ẽ regnũ celoꝝ hoĩ regi ꝗ uoluit rõ nem
polter. tinz kale ſuis.math.xviij.ꝑte .ij.c.ix.
Dominica. xxiij.
Abeütes phaꝛiſei ↄcuiũ imer̃t ut ih̊ʒ caꝑent
ĩ ſeꝛmone querentes.ſi lʒ cenſum dar̃ ceſari.
math.xxij.parte.ij. c.xxxv
Dominica. xxiiij. .
Loqᷓnte ieſu ad turbas. Ecce princeps unus
adorauit eũ.d. Domie filia mea modo defũc
ta eſt.math.ix.parte.i. c .xlix.
Domin ca. xxv.
Aũ ſubleuaſſet oculos ieſus.ð ꝛefectõe quin
qʒ mulium uirorũ de quĩq; panibus ⁊ duobuſ
piſtibns operi varte i. c.xvii
In dedicatõe eccleſie:
Ingꝛeſſꝰ ieſus ꝑambulabat hiericho.Et ec
ce uir noĩe 5 cpeus Iue, vix .pte. ii.ca. xxiij.
De ſanctis:
Attẽta divſitate cathedꝛaliũ eccłaꝝ ꝗbꝰalia
⁊ alia natalitijs ſãctoꝝ euãgelia coaſſignat᷑:
arbitratus ſũ potiꝰ ĩ coĩ ſanctoꝝ eudàgelia po
ner̃ qᷓ; ꝗbuſuis (ne erꝛõe me ar̃gui otigat) ꝓ
pᷣa aſſignatr̃.pᷣcipuiſ tñ feſtiuitatibꝰ ppᷣjs euã
gelijs gaudetiboñ obmiſſis pᷣmũ idipʒʒ efficiã.
¶ In nigilia Andree.
Stabat Johanes ⁊ ex diſcipulis eius duo.?
ꝛeſpiciẽs ieſũ ambulatẽ dixit.Ecce agnus di
Joh.i.p aꝛtei. ca. xxiuii.

achcacuſck raactvnnenangraſncnomn

DWNOavH MeKGQEANINGNNIEGTEAPRENYNGNPKEGRYREvTcvNEGNYGINAGGRAANNNdNcſcmſhnthttantRatcenzanthuſcunnantananſuanaucſe

TNNNNNNNNNKHNNNNNNN¶
13 14 15 16 17

19 20 21

„.
⸗

22 23 24 25 26 27 28 29 30

19 20 21

SD 4 2 6 6 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

2